title: (79672) 1998 SM43

text:
{{DISPLAYTITLE:(79672) 1998 SM43}}

(79672) 1998 SM43 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 23 tháng 9 năm 1998.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 79001–80000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1998
Tiểu hành tinh vành đai chính
Tiểu hành tinh Maria


title: Air VIA

text:
Air VIA (Bulgarian Airways, mã IATA = VL, mã ICAO = VIM) là hãng hàng không của Bulgaria, trụ sở ở Sofia. Hãng có các chuyến bay thuê bao chủ yếu cho các hãng du lịch. Căn cứ chính của hãng ở Sân bay quốc tế Sofia và Sân bay quốc tế Varna. Cùng với Bulgarian Air Charter, Air VIA là hãng hàng không bay thuê bao lớn nhất Bulgaria.

Lịch sử

Hãng được 1 nhóm các nhà đầu tư Bulgaria thành lập và bắt đầu hoạt động từ năm 1990 dưới tên Varna International Airways, sử dụng 1 máy bay Tupolev Tu-154M chở các khách cho các hãng du lịch Jetair (Bỉ), Prodintour (Pháp) BG Tours (Đức), Neckermann Deutschland, và TUI Deutschland. Hãng hiện có 142 nhân viên.

Tháng 2/2005 Air VIA cho biết sẽ thay đội máy bay Tupolev Tu-154M của mình bằng máy bay Boeing 737-400 hoặc McDonnell Douglas MD-80, nhưng cuối cùng đã chọn máy bay Airbus A320-200.

Các nơi đến
(Tháng 1/2008):

  Bulgaria
 Bourgas
 Sofia
 Varna
  Đức
 Berlin
 Bremen
 Köln
 Dortmund
 Dresden
 Düsseldorf
 Erfurt
 Frankfurt
 Hamburg
 Hanover
 Leipzig
 München
 Münster
 Nürnberg
 Paderborn
 Rostock
 Saarbrücken
 Stuttgart

Đội máy bay
(Tháng 5/2008):

 4 Airbus A320-232

Tính tới ngày 3.6.2008, tuổi trung bình các máy bay của Air VIA là 2.4 năm().

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Air VIA
 Đội máy bay của Air VIA

Hãng hàng không Bulgaria


title: (5747) 1991 CO3

text:
{{DISPLAYTITLE:(5747) 1991 CO3}}

(5747) 1991 CO3 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Robert H. McNaught ở Đài thiên văn Siding Spring ở Canberra, Australia, ngày 10 tháng 2 năm 1991.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 5001–6000

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser

005747
Được phát hiện bởi Robert H. McNaught
005747
19910210


title: Dicladispa alluaudi

text:
Dicladispa alluaudi là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Gestro miêu tả khoa học năm 1914.

Chú thích

Tham khảo

Dicladispa


title: Verneuil-sur-Indre

text:
là một xã thuộc tỉnh Indre-et-Loire trong vùng Centre-Val de Loire ở miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Commune của tỉnh Indre-et-Loire

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Indre-et-Loire


title: Diabrotica undecimpunctata

text:
Diabrotica undecimpunctata là một loài côn trùng gây hại nông nghiệp. Con lớn ăn lá nhiều loại cây trồng, bao gồm dưa leo, đậu nành, bông, đậu và nhiều loài cây trồng khác. Lúc ở dạng ấu trùng, chúng đục rễ cây non. Loài này có 3 phân loài:
Diabrotica undecimpunctata howardi
Diabrotica undecimpunctata tenella
Diabrotica undecimpunctata undecimpunctata.

Nơi sinh sống
Chúng được tìm thấy ở phía nam Canada, ở vùng đất cao ở México và cả ở Mỹ.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

U


title: Giáo hoàng Nicôla V

text:
Nicôla V (Latinh: Nicolaus V) là vị Giáo hoàng thứ 207 của giáo hội Công giáo. Theo niên giám tòa thánh năm 1806 thì ông được bầu làm Giáo hoàng năm 1447 và ở ngôi Giáo hoàng trong 13 năm 19 ngày. Niên giám tòa thánh năm 2003 xác định ông được bầu làm Giáo hoàng ngày 6 tháng 3 năm 1447, ngày khai mạc chức vụ mục tử đoàn chiên Thiên Chúa là ngày 19 tháng 3 và ngày kết thúc triều đại của ngài là ngày 24 tháng 3 năm 1455.

Giáo hoàng Nicolaus V sinh tại Sarzana ngày 15 tháng 11 năm 1397 với tên là Tommaso Parentucelli. Ông là nhà nhân bản học thứ nhất lên ngôi Giáo hoàng. Ông mở đầu cho một thời đại chính trị văn hóa mới trong giáo triều, trong đó ngôi Giáo hoàng đỡ đầu cho phong trào phục hưng văn nghệ kéo dài đến thời đức Giáo hoàng Lêô X.

Nicolaus V tái lập hoà bình cho Pháp và Anh và giúp người Tây Ban Nha tiêu diệt quân Saracens. Ông cho phép vua Bồ Đào Nha khai chiến với các dân tộc Phi châu để cướp tài sản của họ và bắt họ làm tôi mọi. Ngày 19.3.1452, ông đã tiến hành nghi lễ đăng quang cho hoàng đế Friedrich III (1440-1493), đó cũng là lần cuối cùng lễ đăng quang hoàng đế được tổ chức tại Rôma.

Công đồng ly khai Basel
Ngày 17.2.1448, Nicolaus V đã ký thỏa hiệp với hoàng đế Friedrich II (1439-1493). Sau thỏa hiệp này, công đồng ly khai ở Basel mà nay đã di chuyển sang thành Lausanne, nơi Felix V lập "Giáo triều".

Nhưng Felix V từ chức ngày 7.4.1449. Ít ngày sau, các hồng y "bầu" đức hồng y Tommaso Parentucelli "hiệu Nicolaus V" làm Giáo hoàng và sau đó giải tán. Ông đã cho Felix V làm hồng y. Từ đó chấm dứt khủng hoảng nội bộ của Giáo hội kéo dài một thế kỷ rưỡi.

Giáo hoàng phục hưng
Sau việc chấm dứt công đồng ly khai thành Paris (1449), đức Nicolaus V hầu như chỉ quan tâm đến việc sửa sang thành Roma, trùng tu các thánh đường và xây cất thêm.

Ông bắt đầu xây dựng Đền thờ Thánh Phêrô hiện giờ. Là người say mê sưu tầm các cáo bản đồng thời đưa 2 thư viện Lateran về Vatican, và trở thành người sáng lập thư viện Vatican.

Năm thánh 1450
Nicolaus V cử hành Năm Thánh thứ 6 (1450). Nếu theo quy định của Urbanô VI, năm Thánh mới phải được tổ chức vào năm 1433 (cứ mỗi 33 năm để tưởng nhớ việc Chúa Giêsu sống trên trần gian trong 33 năm), nhưng điều này đã không thực hiện. Được mở ra dưới triều Nicôla V. Năm Thánh 1450 được ghi nhận là một trong những Năm Thánh có nhiều người tham dự nhất trong lịch sử.

Do số khách hành hương quá đông, đã xảy ra những vụ rối loạn trật tự công cộng và thiếu thốn vấn đề vệ sinh. Năm Thánh này còn được gọi là "Năm Thánh của những vị thánh" bởi vì trong số khách hành hương đến Rôma có những vị thánh tương lai như Thánh nữ Rita Cascia và Thánh Antôn thành Florence. Thánh Antôn thành Florence mô tả Năm Thánh 1450 như là "năm hoàng kim", ý chỉ sự hiệp nhất mới được tái lập sau cuộc phân ly trong Giáo hội La Mã (1378-1417).

Đế quốc Đông La mã sụp đổ
Trong suốt triều đại của ông Đế quốc La mã Phương Tây suy tàn khi Mehmed II chiếm Constantinopolis.

Chỉ một tháng sau khi sắc lệnh hiệp nhất được ký giữa Giáo hội Hy Lạp và Roma phần đông tín đồ Hy Lạp cùng với hàng giáo sĩ và tu sĩ đứng lên chống đối và đả kích chính trị của Hoàng đế Ioannes VIII Palaiologos. Phái đoàn tham dự công đồng từ Florence trở về Constantinopolis bị họ la lối, chế nhạo: "Quân ăn bánh không men, quân phản đạo, quân Roma, bọn tà giáo". Thế là không một ai dám công bố sắc lệnh. Việc hiệp nhất ở Nga cũng thất bại.

Tân hoàng đế Konstantinos XI Palaiologos (1448-1453), tháng 12 năm 1452, lập lại bang giao với Roma và truyền công bố sắc lệnh hiệp nhất. Nhưng ngày hôm sau, hàng giáo sĩ được dân chúng hậu thuẫn đã tuyên bố: "thà thấy khăn trắng của quân Thổ Nhĩ Kỳ thống trị thành Constantinopoli này, chẳng thà thấy mũ giáo chủ của bọn Roma". Ngày 29.5.1453, Mehmed II tiến vào Constantinopoli chấm dứt đế quốc Đông phương. Nicolaus lên tiếng kêu gọi Tây phương tổ chức một cuộc thập tự chinh nhưng không được ai hưởng ứng.

Chú thích

Tham khảo
 265 Đức Giáo hoàng, Thiên Hựu Nguyễn Thành Thống, Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin, xuất bản tháng 5 năm 2009.
 Các vị Giáo hoàng của giáo hội toàn cầu, hội đồng giám mục Việt Nam
 Tóm lược tiểu sử các Đức Giáo hoàng, Đà Nẵng 2003,Jos. TVT chuyển ngữ từ Tiếng Anh.
 Lịch sử đạo Thiên Chúa, Jean – Baptiste Duroselle và Jean – Marie Mayeur. Bộ sách giới thiệu những kiến thức thời đại: Que sais-je? Tôi biết gì? Người dịch: Trần Chí Đạo, Nhà xuất bản Thế giới tháng 4/2004.
 Cuộc lữ hành đức tin, lịch sử Giáo hội Công giáo, Lm Phanxicô X. Đào Trung Hiệu OP Hiệu đính tháng 9/2006, Đa Minh Việt Nam, Tỉnh dòng Nữ vương các thánh tử đạo.
 Lịch sử Giáo hội Công giáo, Linh mục O.P Bùi Đức Sinh – giáo sư sử học, Tập I và II, Nhà xuất bản Chân Lý, Giấy phép số: 2386 BTT/PHNT Sài Gòn ngày 28 tháng 7 năm 1972.

N
Sinh năm 1397
Mất năm 1455
Giáo hoàng người Ý


title: Poggio-d'Oletta

text:
Poggio-d'Oletta  là một xã ở tỉnh Haute-Corse trên đảo Corse, Pháp. Xã này có diện tích 16,16 km², dân số năm 1999 là 140 người. Khu vực này có độ cao trung bình 350 mét trên mực nước biển.

Xem thêm
Thị trấn của tỉnh Haute-Corse

Tham khảo

Poggiodoletta


title: Eupastranaia

text:
Eupastranaia là một chi bướm đêm thuộc họ Crambidae.

Chú thích

Tham khảo

Midilini


title: Limonia alboangusta

text:
Limonia alboangusta là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Limonia (Limoniidae)
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: (11671) 1998 BG4

text:
{{DISPLAYTITLE:(11671) 1998 BG4}}

(11671) 1998 BG4 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Yoshisada Shimizu và Takeshi Urata ở Đài thiên văn Nachi-Katsuura ở Nachikatsuura, Wakayama, Nhật Bản, ngày 21 tháng 1 năm 1998.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 11001–12000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1998
Được phát hiện bởi Takeshi Urata
Được phát hiện bởi Yoshisada Shimizu
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Seljord

text:
Seljord là một đô thị của hạt Telemark, Na Uy. Từ giáo khu Siljord, đô thị cùng tên này được thành ngày 1 tháng 1 năm 1838. Seljord nổi tiếng với loài rắn biển Selma được cho là sống ở hồ Seljord (Seljordsvatnet).

Tên gọi
Đô thị này (ban đầu là một giáo khu) đã được đặt tên theo nông trang cũ Seljord (tiếng Na Uy Cổ Seljugerði), do nhà thờ đầu tiên đã được xây ở đó. Cho đến năm 1889, tên này vẫn được viết là "Silgjord" (hay "Sillejord").

Huy hiệu
Huy hiệu có hình rắn biển Selma được sử dụng thập kỷ trước (1989).

Tham khảo

Formannskapsdistrikt

Đô thị Telemark


title: Homalopoma fluctuata

text:
Homalopoma fluctuata là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Colloniidae.

Phân bố
Loài này thường gặp ở New Zealand.

Chú thích

Tham khảo

Homalopoma


title: La Pommeraye, Calvados

text:
La Pommeraye là một xã ở tỉnh Calvados, thuộc vùng Normandie ở tây bắc nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Calvados

Tham khảo

Liên kết ngoài
 La Pommeraye sur le site de l'Institut géographique national

Pommeraye,La


title: Phước Hòa, Phước Sơn

text:
Phước Hòa là một xã thuộc huyện Phước Sơn, tỉnh Quảng Nam, Việt Nam.

Địa lý
Xã Phước Hòa có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Phước Hiệp
Phía tây giáp xã Phước Xuân và thị trấn Khâm Đức
Phía nam giáp xã Phước Kim
Phía bắc giáp huyện Quế Sơn và huyện Nam Giang.

Xã Phước Hòa có diện tích 188,15 km², dân số năm 2019 là 1.394 người, mật độ dân số đạt 7 người/km².

Lịch sử
Trước năm 2008, địa bàn xã Phước Hòa là một phần của xã Phước Hiệp.

Ngày 8 tháng 4 năm 2008, Chính phủ ban hành Nghị định số 42/2008/NĐ-CP về việc điều chỉnh địa giới hành chính xã, thành lập xã thuộc huyện Quế Sơn, huyện Phước Sơn; điều chỉnh địa giới hành chính huyện Quế Sơn để thành lập huyện Nông Sơn, tỉnh Quảng Nam. Theo đó, thành lập xã Phước Hòa trên cơ sở điều chỉnh 18.815,4 ha diện tích tự nhiên và 2.076 người của xã Phước Hiệp.

Chú thích

Tham khảo
Nghị định của Chính phủ Việt Nam số 42/2008/NĐ-CP


title: Chè bà ba

text:
Chè bà ba  là một món chè thập cẩm đặc trưng của vùng Nam bộ, Việt Nam.

Nguồn gốc

Nguồn gốc của món chè này chưa rõ ràng, chỉ là những lời tương truyền: Chè bà ba là món chè được chế biến lại từ chè bột khoai đường cát của bà Ba bán chè nổi tiếng ở chợ Bình Tây (thuộc quận 6, Thành phố Hồ Chí Minh) cách đây khoảng nửa thế kỉ. Từ món chè bột khoai công thức chỉ gồm có nước cốt dừa, đậu xanh cà, bột khoai, khoai lang... bà đã thêm vào đó phổ tai, táo tàu, hạt sen, mộc nhĩ… tổng cộng tất cả từ 9, 10 thứ nguyên liệu mới trong một chén chè tạo nên món chè bà ba.

Còn theo một lời kể khác thì tên gọi chè bà ba là vì "món chè này ngon độc đáo, giống như người con gái đẹp miền Tây mặc chiếc áo bà ba mộc mạc mà hấp dẫn vô song."

Cách làm
Nguyên liệu
 500g sắn (khoai mì)
 300g khoai lang
 150g bột năng
 500g dừa nạo, lá dứa màu xanh
 200g đậu xanh
 800g đường cát
Cách làm
Công đoạn 1
Ngâm đậu xanh nở mềm rồi đãi sạch
Lột vỏ sắn rồi mài nhuyễn, nhồi sơ với nước lạnh rồi vắt khô
Gọt vỏ khoai lang rồi sau đó ngâm nước
Lá dứa cắt thành khúc, đem rửa sạch rồi thái nhỏ, vắt lấy nước
Dừa lấy 1 chén nước cốt và 1 lít nước dão
Bột năng nhồi với nước sôi thành một khối dẻo rồi cán mỏng
Công đoạn 2
Hấp chín đậu xanh
Cán mỏng bột năng thành lớp dày 0,3 cm, cắt từng sợi dài 5 cm
Sắn đem nhồi với nước lá dứa có pha màu xanh cho thật đều, vo viên thành từng viên tròn đường kính chừng 2 cm
Luộc chín trong nước sôi rồi vớt ra, thả vào nước lạnh
Khoai lang cắt từng miếng vuông, cạnh 2 cm hoặc có thể tỉa hoa
Công đoạn 3
Cho vào xoong 2 lít nước dão và chút muối, đun sôi sau đó cho khoai lang vào nấu chín vừa. Tiếp đến, cho thêm sắn, bột năng, đường, đậu xanh vào.

Nhận xét
"Ở chè bà ba còn một nét độc đáo khác mà ít có món chè nào có được, đó là sự tương hợp của nhiều chất liệu một cách thuần nhuyễn, tinh tế mà có thời món này được ví như món chè của nhà giàu..."

Đây là một món chè bình dân của Nam bộ phải ăn ở khác khu vực bình dân, ngõ hẻm thì mới thấy hết cái ngon của nó.

Chú thích

Đọc thêm
 Món ngon từ dân dã đến thời trân - Nhà xuất bản Tổng Hợp Đồng Nai

Liên kết ngoài

Bà ba
Ẩm thực miền Nam Việt Nam
Ẩm thực Sài Gòn
Ẩm thực Việt Nam
Món tráng miệng


title: Craspedostethus stali

text:
Craspedostethus stali là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1878.

Chú thích

Tham khảo

Craspedostethus


title: Newtype

text:
là một ấn phẩm tạp chí hàng tháng nổi tiếng có xuất xứ từ Nhật Bản, đăng tải thông tin về anime và manga (và đôi khi là tokusatsu, khoa học viễn tưởng Nhật Bản và trò chơi điện tử). Nó được Kadokawa Shoten ấn hành lần đầu vào ngày 8 tháng 3 năm 1985 với số tháng 4, và phát hành đều đặn vào ngày thứ mười của mỗi tháng tại quốc gia này. Có một phiên bản viết bằng tiếng Anh gọi là Newtype USA; và một phiên bản khác của Newtype cũng được xuất bản ở Hàn Quốc. Các ấn bản spin-off của Newtype cũng tồn tại ở Nhật Bản, như Newtype Hero/Newtype the Live (dành riêng cho tokusatsu) và NewWORDS (hướng tới đối tượng độc giả là người đã trưởng thành), cũng như một số phiên bản phát hành hạn chế (như CLAMP Newtype).

Tên của tạp chí này bắt nguồn từ cụm "Newtype" trong dòng thời gian Universal Century của sê-ri Gundam, đặc biệt là Mobile Suit Gundam (1979) và phần tiếp theo Mobile Suit Zeta Gundam (1985). Tạp chí Newtype được in lần đầu một tuần sau khi Zeta Gundam bắt đầu chiếu vào ngày 2 tháng 3 năm 1985.

Phiên bản phát hành ở Bắc Mỹ của tạp chí này đã ngừng xuất bản sau khi số tháng 2 năm 2008 của nó ra mắt.

Chú thích

Liên kết ngoài

Tạp chí anime
Tạp chí anime và manga
Tạp chí Nhật Bản
Kadokawa Shoten
Tạp chí Kadokawa Shoten


title: Villanova Marchesana

text:
Villanova Marchesana là một đô thị ở tỉnh Rovigo ở vùng Veneto của Ý, có khoảng cách khoảng 60 km về phía tây nam của Venezia và khoảng 15 km về phía đông nam của Rovigo. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 1.109 người và diện tích là 18,2 km².

Đô thị Villanova Marchesana có các frazioni (các đơn vị cấp dưới, chủ yếu là các làng) Ca' de Rusco, Canalazzo, Canalnuovo, Capo di Sopra, Casette, Cisimatti, và Ponte.

Villanova Marchesana giáp các đô thị: Adria, Berra, Crespino, Gavello, Papozze.

Quá trình biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Rovigo
Thành phố và thị trấn ở Veneto


title: Fontaine-le-Dun

text:
Fontaine-le-Dun là một xã thuộc tỉnh Seine-Maritime trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Huy hiệu

Dân số

Notable people
Pierre Giffard, journalist, was born here in 1853.

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-Maritime
Seine-Maritime
Normandy

Tham khảo
INSEE

Liên kết ngoài
An unofficial website
Fontaine-le-Dun on the Quid website

Xã của Seine-Maritime


title: Augochloropsis cirrhopus

text:
Augochloropsis cirrhopus là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Vachal mô tả khoa học năm 1903.

Chú thích

Tham khảo

Augochloropsis
Động vật được mô tả năm 1903


title: Quận Jeff Davis, Georgia

text:
Quận Jeff Davis là một quận trong tiểu bang Georgia, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở thành phố Hazlehurst. Theo điều tra dân số năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có dân số 12.684 người . Năm 2007, ước tính dân số quận này là 13.291 người.. Quận được đặt tên theo tổng thống Hoa Kỳ Jefferson Davis.

Địa lý

Xa lộ
 U.S. Highway 23
 U.S. Highway 221
 U.S. Highway 341
 Georgia State Route 19
 Georgia State Route 27
 Georgia State Route 107
 Georgia State Route 268

Quận giáp ranh
Quận Wheeler (bắc)
Quận Montgomery (bắc đông bắc)
Quận Toombs (đông bắc)
Quận Appling (đông)
Quận Bacon (đông nam)
Quận Coffee (tây nam)
Quận Telfair (tây bắc)

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Georgia

Khu dân cư thành lập năm 1905
Georgia 1905


title: Lestrimelitta glabrata

text:
Lestrimelitta glabrata là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Camargo & Moure mô tả khoa học năm 1990.

Chú thích

Tham khảo

Lestrimelitta
Động vật được mô tả năm 1990


title: Nomia pretoriensis

text:
Nomia pretoriensis là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1947.

Chú thích

Tham khảo

Nomia
Động vật được mô tả năm 1947


title: Moltrasio

text:
Moltrasio là một đô thị ở tỉnh Como trong vùng Lombardia, có cự ly khoảng  về phía bắc của Milano và khoảng  về phía bắc của Como, ở biên giới với Thụy Sĩ. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 1.796 người và diện tích là 8,9 km².

Đô thị Moltrasio có các frazione (đơn vị trực thuộc) Donegano.

Moltrasio giáp các đô thị: Blevio, Bruzella (Thụy Sĩ), Caneggio (Thụy Sĩ), Carate Urio, Cernobbio, Schignano, Torno.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune.moltrasio.co.it

Đô thị tỉnh Como
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Quận DeKalb, Missouri

text:
Quận DeKalb là một quận thuộc tiểu bang Missouri, Hoa Kỳ. Theo điều tra dân số năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có dân số 11.597 người . Quận lỵ đóng ở Maysville.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có tổng diện tích 1103 km2, trong đó có 4 km2 là diện tích mặt nước.

Xa lộ

Quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu
Theo điều tra dân số  năm 2000, quận đã có dân số 11.597 người, 3.528 hộ gia đình, và 2.473 gia đình sống trong quận hạt. Mật độ dân số là 27 người trên một dặm vuông (11/km ²). Có 3.839 đơn vị nhà ở với mật độ trung bình là 9 trên một dặm vuông (3/km ²). Cơ cấu dân tộc của cư dân sinh sống ở quận này bao gồm 89,09% người da trắng, 8,86% da đen hay Mỹ gốc Phi, 0,66% người Mỹ bản xứ, 0,17% ở châu Á, 0,01% các đảo Thái Bình Dương Rim, 0,27% từ các chủng tộc khác, và 0,93% từ hai hoặc nhiều chủng tộc. 1,08% dân số là người Hispanic hay Latino thuộc một chủng tộc nào.

Có 3.528 hộ, trong đó 32,40% có trẻ em dưới 18 tuổi sống chung với họ, 9,60% là đôi vợ chồng sống với nhau, 7,40% có một chủ hộ nữ và không có chồng, và 29,90% là không lập gia đình. 26,90% hộ gia đình đã được tạo ra từ các cá nhân và 14,70% có người sống một mình 65 tuổi hoặc cao tuổi hơn. Cỡ hộ trung bình là 2,50 và cỡ gia đình trung bình là 3,04.

Trong quận này cơ cấu độ tuổi dân cư bao gồm 20,70% dưới độ tuổi 18, 8,20% 18-24, 36,30% 25-44, 20,90% từ 45 đến 64, và 13,90% từ 65 tuổi trở lên. Độ tuổi trung bình là 38 năm. Đối với mỗi 100 nữ có 152,30 nam giới. Đối với mỗi 100 nữ 18 tuổi trở lên, đã có 168,10 nam giới.

Thu nhập trung bình cho một hộ gia đình trong đã đạt mức USD 31.654, và thu nhập trung bình cho một gia đình là USD 37.329. Phái nam có thu nhập trung bình USD 28.434 so với 20.207 USD của phái nữ. Thu nhập bình quân đầu người là 12.687 USD. Có 7,20% gia đình và 10,80% dân số sống dưới mức nghèo khổ, bao gồm

Tham khảo

Quận của Missouri


title: Rhyacophila norcuta

text:
Rhyacophila norcuta là một loài Trichoptera trong họ Rhyacophilidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Tân bắc
Rhyacophila


title: Thần Hy Lạp nguyên thủy

text:
Người Hy Lạp cổ đại có rất nhiều thuyết khác nhau về các vị thần nguyên thủy trong thần thoại của mình. Nhiều thần hệ đã được các nhà thơ của Hy Lạp tạo ra và mỗi người lại có các giải thích khác nhau về việc vị thần nào là vị thần đầu tiên.
 Theo Homer, Oceanus (Οκεανος) và Tethys (Τηθυς) chính là cha mẹ của tất cả các vị thần.

 Theo Hesiod, Chaos (χάος) là vị thần đầu tiên và sau đó lần lượt theo thứ tự là Gaia (Γαία), Tartarus (Ταρταρος), Eros (Έρος), Erebus (Έρεβος), Nyx (Νύξ), sau đó là Pontos (Πόντος), Ouranos, Aether (Αιθηρ), Hemera (Hμέρα), Moirai (Μοĩραι), và Chronos (Χρόνος).

 Theo thơ của Orpheus thì Nyx là vị thần đầu tiên. Nyx cũng là vị thần đầu tiên trong tác phẩm Những con chim của Aristophanes, và đã sinh ra Eros từ một quả trứng.
 Alcman thì lại cho rằng tiên nữ (nymph) Thetis (Θέτις) là vị nữ thần đầu tiên và đã tạo ra poros "đường đi", tekmor "dấu" và skotos "bóng tối" từ khoảng không.

Các nhà tư tưởng và triết gia Hy Lạp cũng xây dựng những thuyết riêng về nguồn gốc vũ trụ với những vị thần nguyên thủy riêng:
 Pherecydes của Syros cho Chronos ("thời gian") là vị thần đầu tiên trong tác phẩm Heptamychia của mình.
 Aphrodite (Αφροδίτη) và Ares (Ἀρης) là những vị thần đầu tiên theo Empedocles, họ đã tạo nên vạn vật bằng bốn nguyên tố bằng quyền năng của họ về tình yêu và xung đột, bất hoà.
 Trong tác phẩm Timaeus của Platon, đấng sáng tạo đã xây dựng vạn vật theo mẫu mực lý tưởng.

Phả hệ

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thần thoại Hy Lạp
Các vị thần Hy Lạp


title: Đinh Xuân Quảng

text:
Đinh Xuân Quảng (9 tháng 10 năm 1909 - 17 tháng 2 năm 1971), là một thẩm phán, luật gia và một chính trị gia Việt Nam. Ông từng là bộ trưởng của quốc gia Việt Nam thời quốc trưởng Bảo Đại

Tiểu sử

Ông sinh ở làng Thọ Linh, xã Quảng Sơn, thị xã Ba Đồn, tỉnh Quảng Bình là con của tham tri Đinh Xuân Trạc và bà Nguyễn Thị Khôn, nội trợ. Đinh Xuân Quảng đậu cử nhân luật khóa đầu tiên (1930) của Đại học Luật khoa Hà Nội và là một trong những thẩm phán Việt Nam đầu tiên trong ngành Tư pháp. Ông thuộc nhóm trí thức Công giáo ủng hộ giải pháp quốc gia dân chủ trong việc tranh đấu đòi độc lập chống chế độ thực dân Pháp và cộng sản. Nhóm quốc gia dựa vào tinh thần dân tộc và dân chủ, tranh đấu cho độc lập qua giải pháp "ôn hòa" – thương thuyết để hủy bỏ Hiệp ước Patenôtre (1884, công nhận sự đô hộ của Pháp đối với Việt Nam). Ông đã tham gia thành công trong quá trình vận động hủy bỏ Hiệp ước này, mang lại nền độc lập cho nước nhà.

Ông được coi như là một thẩm phán thanh liêm, bị chính phủ Đệ Nhất Cộng hòa Việt Nam của tổng thống Ngô Đình Diệm bỏ tù trên ba năm sau cuộc đảo chính hụt 1960. Sau chính biến 1963 lật đổ Đệ Nhất Cộng Hòa, ông không tham gia chính trị cho đến năm 1966 khi vào Quốc hội Lập hiến, và giữ chức Chủ tịch Quốc hội, tiếp tay xây dựng Hiến pháp Đệ Nhị Cộng hòa 1967.

Giáo dục, Cuộc Đời
Từ 1885 trở đi nhiều thế hệ người Việt đã tiếp tục tranh đấu giành lại độc lập và tái sáp nhập Nam kỳ vào Việt Nam. Tranh đấu đòi độc lập là con đường nhiều thế hệ trí thức VN đã theo đuổi. Nó khởi đầu với phong trào Cần Vương vào 1885 đến các cuộc khởi nghĩa do Phan Đình Phùng, Hoàng Hoa Thám. Các sĩ phu như Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh, v.v. đã tiếp tục nêu cao lá cờ tranh đấu cho độc lập. Sau những đợt đấu tranh bạo động, có nhiều phong trào chủ trương hiện đại hóa đất nước – du học tại nhiều quốc gia, học hỏi Tây phương qua các trường đại học - để tân canh đất nước tranh đấu giành lại độc lập. Theo bước đi của các bậc tiền bối, cụ tham tri Đinh Xuân Trạc khuyến khích con trai mình ra Bắc theo học văn hóa Tây phương để tranh đấu hữu hiệu hơn.

Lúc đầu được đào tạo qua hệ thống giáo dục cổ điển, nhưng ông cũng tham gia - hấp thụ văn hóa Tây phương khi ông học tại trường Lycée Albert Sarraut ở Hà Nội. Năm 1926, ông bị đuổi khỏi trường vì tham gia biểu tình nhân dịp đám ma nhà ái quốc Phan Châu Trinh. Sau đó ông vào Sài Gòn (Nam kỳ) học tại trường Lycée Chasseloup Laubat đậu tú tài môn triết với hạng tối ưu. Ông cũng được giải thưởng khi thi các trường trung học của khu vực Pháp (Concours général des lycées de France et d’Outre mer). Ông vào khóa đầu tiên của trường Đại học Luật Hà Nội mới được thành lập và ra trường năm 1933 với bằng cử nhân luật.

Năm 1938 ông kết hôn với cô Trần thị Kim Dung con gái cụ Trần Đình Duyệt (hiệu là An Thái), xuất thân gia đình công giáo có người tử vì đạo ở Nam Định.

Ông sinh được bốn con - hai trai, hai gái (Đinh Thị Tố Quyên (1941 -) có chồng là Mai Viết Hiếu; T.S. Đinh xuân Quân (1943 -) tiến sĩ kinh tế làm việc trong vai trò cố vấn cải cách kinh tế và hành chánh cho các tân chính phủ hoặc chính phủ của các quốc gia đang phát triển, Đinh Xuân Quốc (1946 – 1965) và B.S. Đinh Thị Tố Quỳnh (1950 -), có chồng là Kiều Quang Chẩn.

Tham gia Phong trào Tranh đấu giành Độc lập Quốc gia

Sau khi đậu cử nhân luật, ông không đi làm "tri huyện" mà thi vào và làm việc trong ngành tư pháp lúc đó còn thuộc hệ thống tư pháp Pháp. Ông, cũng như một số trí thức khác muốn dùng giáo dục và văn hóa Tây Phương để canh tân VN. Ông đã làm nhiều nhiệm sở - trong đó có tòa án thành phố Vinh nhiều năm. Sau đó ông trở thành biện lý Tòa án Hà Nội vào những năm đầu thập niên 1940.

Trong thập niên 40, ông được bổ làm Biện lý Tòa Thượng Thẩm Hà Nội. Cũng như nhiều trí thức thời đó ông tham gia vào cuộc tranh đấu cho nền độc lập VN trong hàng ngũ Quốc gia và cũng là một trí thức Công giáo tranh đấu cho một nền độc lập khác với phe Việt Minh có khuynh hướng Mácxít.

Là biện lý Tòa án Hà Nội thời 1945-1946, ông đứng lên chất vấn chính phủ Hồ Chí Minh về các vụ bắt bớ nhiều thành phần không cộng sản một cách bất hợp pháp vì lúc ấy các thành phần quốc gia bị Việt Minh truy lùng và ám sát dưới sự chỉ đạo của Võ Nguyên Giáp. Sau đó chính ông cũng bị truy lùng và để tránh bị ám sát ông đã phải trốn qua Trung Hoa trong khi gia đình ông đã về trú ẩn tại Phát Diệm, một khu tự trị công giáo.

Đinh xuân Quảng và "Giải Pháp Quốc gia"

Trong năm 1946, nhiều thành phần quốc gia (Dân chủ và Dân tộc) cũng tìm một giải pháp độc lập cho một VN không Cộng sản với những phương tiện "ôn hòa," hợp pháp, dân chủ qua việc thương thuyết với Pháp. Ông là một trong những người trí thức lên tiếng ủng hộ giải pháp không CS từ đầu thập niên 1940 và ông phải trốn qua bên Tàu để tránh bị sát hại. Tại Trung Hoa, với các bạn như Trần Văn Tuyên, Phan Huy Đán, Nguyễn Tường Tam, Nghiêm Xuân Thiện, vv., đã thuyết phục cựu hoàng Bảo Đại cầm đầu phong trào phe quốc gia đòi độc lập. Ông trở thành một trong hai cố vấn của Bảo Đại (người kia là bác sĩ Phan Huy Đán).

Phe quốc gia làm việc ráo riết để đi đến một giải pháp độc lập ôn hòa không Cộng sản - một Mặt Trận Quốc gia Thống Nhất được thành lập vào 1947 để ủng hộ Cựu Hoàng Bảo Đại đàm phán với Pháp. Tại HongKong, tại Trung Hoa và tại VN, ông và các người quốc gia khác đã tham gia tích cực trong "Giải pháp QGVN" ngược lại với chính phủ HCM được coi là giải pháp CS. Nhiều biểu tình tại Huế, Saigon ủng hộ giải pháp Quốc gia Việt Nam, yêu cầu Bảo Đại về lập chính phủ./Trong cuộc giành độc lập, phe "Quốc gia" đòi hỏi việc bãi bỏ Hiệp ước Patenôtre 1884, sáp nhập Nam kỳ vào VN và giành độc lập - xây dựng một quốc gia VN hiện đại.

Bước đầu tiên của phe quốc gia là Thỏa ước Hạ Long được ký giữa phe Quốc gia Việt Nam và Pháp vào ngày 5 tháng 6 năm 1948. Ông Đinh Xuân Quảng là một trong những thành viên ký kết /,Bản Thỏa ước độc lập này đi xa hơn nhiều so với bản Tạm ước sơ bộ ký giữa Hồ Chí Minh và Sainteny vào 6 tháng 3 năm 1946, theo đó Pháp chỉ nhìn nhận Việt Nam là một "quốc gia tự do."

Ông là thành viên Hội đồng Pháp-Việt thương thuyết Hiệp ước Elysée được ký ngày 8 tháng 3 năm 1949 công nhận một Việt Nam thống nhất và độc lập (có nền hành chính, tài chính, quân đội và quyền ngoại giao riêng). Quốc hội Pháp chấp nhận việc sáp nhập Nam kỳ vào Quốc gia Việt Nam ngày 3/6/1949 và ngày 14/6/1949 Nam kỳ chính thức tái sáp nhập vào Quốc gia Việt Nam.

"Giải pháp Quốc gia Việt Nam"

"Giải pháp Quốc gia Việt Nam" mặc dù ôn hòa và có tính hợp pháp, ít nhiều đã làm giảm chính nghĩa cho phe Quốc gia vì phải liên minh với Pháp để chống lại Cộng sản. Phe CS được sự trợ giúp ngày càng nhiều từ phía Cộng sản Trung Quốc, Nga Xô và phe CS Quốc tế. Chiến tranh giữa Pháp và CS/VM đã dẫn đến trận Điện Biên Phủ và Hiệp Định Genève, mà hậu quả là trên một triệu người ở trên vĩ tuyến 17 đã "bầu phiếu bằng chân của họ", di cư vào Nam tìm tự do.

Mặc dù phe Quốc gia đã thành công giành độc lập qua các phương tiện "ôn hòa đúng công pháp," nhưng lúc đó thì đã quá trễ vì tình hình chính trị - quân sự thế giới đã thay đổi khá nhiều, không thuận lợi cho phe Quốc gia. Cuộc chiến giành độc lập đã trở thành một loại chiến tranh "ủy nhiệm" giữa hai phe "Tự Do" và "Cộng sản."

Một "chuyên gia" đóng góp vào việc "hủy bỏ Hiệp ước Patenôtre" và xây dựng cơ cấu "Quốc gia VN"

Năm 1947 Đinh Xuân Quảng trở về VN cùng với cựu Thủ tướng Trần Trọng Kim và một số người khác để tiếp tục tranh đấu giành độc lập và thương thuyết với Pháp đòi trả lại Nam kỳ cho VN.

Ông đã phải trải qua những gian truân trong quy trình xây dựng "Quốc gia Việt Nam - QGVN" qua việc tham gia nhiều chính phủ từ 1948 đến 1954 trong nhiều cương vị khác nhau.

Một trong những đóng góp của ông là việc xây dựng cơ cấu cho chính quyền "QGVN," lo việc tổ chức lại bộ máy hành chính VN độc lập để thay bộ máy hành chính thuộc địa được áp đặt lên VN từ 1862-1954. Ông tham gia vào quy trình chấp nhận "cờ vàng ba sọc đỏ" và cơ cấu mới cho QGVN. Việc gây dựng cơ cấu, nền hành chính quốc gia gồm việc tiếp thu các cơ sở hành chính từ tay người Pháp – sáp nhập hành chính thuộc địa (Công vụ, Y tế, Giao thông, Tư Pháp, vv.) dưới thời Pháp và xây dựng cơ sở cho một nền hành chính của một quốc gia độc lập.

Cũng trong năm 1947 ông đi Pháp và Thụy Sĩ với Quốc trưởng Bảo Đại để thương thuyết với cao ủy Bollaert.
Từ ngày 1/6/1948 ông tham gia vào chính phủ Trung ương Lâm thời - Nguyễn Văn Xuân với tư cách Thứ trưởng Phủ Thủ tướng. Đây là một giai đoạn gay go trong cuộc thương thuyết Pháp – Việt. Ông là thành viên đại diện cho miền Trung ký kết Thỏa ước Hạ Long. Chức vụ của ông trong chính phủ vào thời gian này có tính cách tổng hợp, chỉnh đốn việc điều hành guồng máy chính phủ còn mới mẻ trong giai đoạn chuyển tiếp, đồng thời giúp việc quản lý guồng máy trong một hoàn cảnh lâm thời chuyển đổi mau chóng đầy bất trắc, cố gắng sáp nhập Nam kỳ lúc đó là một thuộc địa của Pháp vào QGVN.

Ông từ chức Thứ trưởng vào ngày 4/1/1949 để phản đối việc "thiếu hợp tác" của Pháp trong việc chuyển giao các cơ quan hành chính cho QGVN. Ông là thành viên phái đoàn điều đình với Pháp [từ ngày 12/2/1949 đến ngày 28/2/1949] dẫn đến Hiệp ước Elysée 8/3/1949. Hiệp ước Elysée xóa bỏ Hiệp ước Patenôtre và chấp nhận việc sáp nhập Nam kỳ vào QGVN vào ngày 14/6/1949 một cách "ôn hòa."

Chính phủ của Quốc trưởng Bảo Đại (1/7/1949 – 20/1/1950) có sáu tháng thành lập Quốc gia Việt Nam, tiếp tục thương thuyết với Pháp về việc dành độc lập. Trong thời gian này, chính phủ ban hành công dụ 1/7/1949 về "Tổ chức công quyền" và "Quy chế công sở". Nhiều nước và tổ chức quốc tế đã công nhận VN.

Từ 21/1/1950 – 6/5/1950 (3 tháng 15 ngày) ông tham gia vào Chính phủ Nguyễn Phan Long với tư cách "Bộ trưởng Phủ Thủ tướng." Nội các Nguyễn Phan Long gặp nhiều khó khăn từ nhiều phía kể cả Pháp và không đứng được lâu.

Trong nội các thứ nhất của Chính phủ Trần Văn Hữu (6/5/1950 -21/2/1951- 9 tháng 10 ngày) ông là Bộ trưởng Công vụ đầu tiên của QGVN. Trong cương vị này ông tham gia xây dựng, củng cố nền hành chính QGVN bắt đầu từ 1948 qua việc tiếp nhận các cơ sở của Pháp, tổ chức guồng máy công quyền, sáp nhập công vụ VN, sáp nhập công vụ thuộc địa Nam kỳ vào một nền công vụ quốc gia VN. Qua nhiều chức vụ ông đã tham gia vào việc xây dựng, củng cố và thông qua các Luật, Sắc lệnh, vv. Xây dựng cơ cấu hành chính cơ bản cho QGVN như: - Quy chế công chức (14/7/1950), Quy chế Nghiệp đoàn (16/1/1952), Hội đồng Đô thành (27/12/52), v.v. Và ngạch Thẩm phán được thiết lập theo Sắc lệnh số 10/TP. Ông cũng đóng góp vào việc sáp nhập ngành Y tế thuộc địa để gây dựng nên nền Y tế Việt Nam, củng cố việc đào tạo nhân sự và xây dựng thêm một số cơ sở như nhà thương Nhi đồng tại Sài Gòn, v.v...

Trong nội các thứ hai của chính phủ Trần Văn Hữu (21/2/1951-7/3/1952 - 12 tháng 14 ngày) ông tham gia với tư cách bộ trưởng Ngân sách nhưng lại phụ trách Bộ Công vụ. Việc này đã giúp củng cố nền hành chính và công vụ của QGVN.

Trong nội các thứ ba của Chính phủ Trần Văn Hữu (7/3/1952 – 26/6/1952 – trên hai tháng) ông tham gia với tư cách bộ trưởng Phủ Thủ tướng.

Tại Hà nội ông thay mặt chính phủ tiếp thu lại "thanh kiếm và chiếc ấn của vua Bảo đại" vốn đã được giao cho đại diện Việt Minh tại Huế năm 1945 khi cựu hoàng thoái vị và được Pháp tìm lại.

Sau đó, dưới thời nội các Nguyễn Văn Tâm, ông trở về làm việc tại Tòa Thượng Thẩm Sài Gòn với tư cách thẩm phán.

Ngày 17/1/1954 ông nhận chức Bộ trưởng Nội vụ trong Nội các Chính phủ Bửu Lộc (11/1/1954 - 7/7/1954). Đây là thời kỳ có nhiều khó khăn vì đang có Hội nghị quốc tế họp tại Genève bàn về đình chiến VN. Chính phủ Bửu Lộc chỉ kịp ký với Thủ tướng Laniel hai Hiệp ước: Hiệp ước Độc Lập và Hiệp ước Liên Kết trao "hoàn toàn" độc lập cho chính phủ QGVN (4/6/1954). Sau khi phản đối Hội nghị Genève, chính phủ Bửu Lộc từ chức, trao quyền cho Chính phủ Ngô Đình Diệm.

Chính phủ Bửu Lộc. Ông Đinh Xuân Quảng đứng hàng thứ 2, thứ 4 từ bên phải.

Trong thời gian tháng 7-1949 đến tháng 7-1954, Quốc gia Việt Nam đã có 8 chính phủ với 5 Thủ tướng. Trong thời gian này ông Đinh Xuân Quảng đã tham gia năm chính phủ vì "khả năng chuyên môn, biết việc, không tai tiếng".

Sau khi Hiệp định Genève 1954 chia đôi Việt Nam, ông trở về với ngành Tư pháp làm Thẩm phán cho Tòa Thượng Thẩm Sài Gòn và cũng là thành viên Tòa Phá Án Sài Gòn.

Trong thời gian 1955-1956, ông không hợp tác với chính phủ Ngô Đình Diệm vì đã biết ông Diệm từ lúc ở Hong Kong và sớm nhận ra sự sa lầy của chế độ gia đình trị của ông Ngô Đình Diệm. Ông bị "ám sát hụt" và phải đi lẩn tránh trong một thời gian. Ông thuộc phe đối lập "quốc gia" tranh đấu cho một VN dân chủ và không cộng sản. Trong giai đoạn này, ông cũng viết cho nhiều báo chí tại miền Nam, đặc biệt là tờ "Chính Luận".

Vào tháng 11 năm 1960, sau vụ đảo chính hụt của một số sĩ quan, ông đã cho ông Phan Huy Đán trú ẩn trong nhà và kết quả là cả gia đình ông bị giam trong nhiều năm (riêng người con trai, Đinh Xuân Quân, vì còn đi học nên được thả sau 6 tháng). Ông và vợ ông cùng nhiều người khác đã phải ra Tòa án Quân sự Đặc biệt xử ngày 11/7/1963 về vụ này.

Đệ Nhị Cộng Hòa

Thời kỳ sau Đệ Nhất Cộng Hòa là thời kỳ hỗn loạn tại Miền Nam, sự sống còn của Miền Nam bị đe dọa và chiến tranh lên cao với sự tham gia đông đảo của quân đội Mỹ vào VN.

Trong thời gian 1964 đến 1966, ông Đinh Xuân Quảng không tham chính. Ngày 9/9/1966 ông ra tranh cử vào Quốc hội Lập Hiến để thành lập Hiến pháp (HP) Đệ Nhị Cộng Hòa.

Là luật gia và là một trong ba thành viên của Quốc hội Lập Hiến có đào tạo về luật, ông đã đóng góp tích cực trong việc xây dựng Hiến pháp Đệ Nhị Cộng Hòa. Sau khi ông Phan Khắc Sửu từ chức, ông đứng ra làm chủ tịch QH lập hiến và mở ra một trang mới cho Đệ Nhị Cộng Hòa. 3/4/1967 HP được công bố và sau đó cuộc bầu cử Tổng thống được tổ chức.

Ông từ trần ngày 17 tháng 2 năm 1971 tại Sài Gòn, sau một thời gian bị bệnh, thọ 62 tuổi.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Chính phủ Lâm thời Quốc gia Việt Nam 1948
 Sơn Trung Blog - Đinh Xuân Quảng - Nhân vật Lịch sử Việt Nam
 Chính biến 1/11/1960 - Sự tham gia của Thẩm phán Đinh Xuân Quảng và Bà Đinh Xuân Quảng.
 Trần Gia Phụng: HIỆP ĐỊNH ÉLYSÉE (8-3-1949) - Kỷ Niệm 60 năm quốc gia Việt Nam - 2009
 Việt Nam Chính Sư: Vấn đề chủ quyền và vai trò của Pháp
 Phạm Ngọc Lân - Sự hình thành của giải pháp Bảo Đại
 BS Nguyễn Tôn Hoàn: Nguồn gốc bản Quốc Ca Việt Nam
 Thiện Giao - Tiến Sĩ Đinh Xuân Quân: Người Đi Xây dựng Quốc gia

Tham khảo

 Bảo Đại "Le Dragon d’Annam," Plon, Paris, 1980.
 Đoàn Thêm " Những Ngày Chưa Quên" 1939-1954, Xuân Thu, Saigon 1960.
 Đoàn Thêm " Hai Mươi Năm Qua-Việc Từng Ngày" 1945-1964, Xuân Thu, Saigon 1960.
 Hoàng Đống, "Niên Bửu Lịch sử Vietnam." Đại Nam 2003
 Hoàng cơ Thụy "Việt Sử Khảo Luận," Hội Văn hóa Hải Ngoại, Paris 1992, Tập 9
 Lê Xuân Khoa "Vietnam 1945-1995", Tiên Rồng 2004.
 Nguyễn Văn Chức, "Việtnam chính sử" Alpha 1992.
 Trần Family history. Ms. Trần thị Kim Dung grand daughter of (4th generation) of Mr. Lorenxô Nguyễn văn Tảo AKA Lang Tảo "martyred" on ngày 25 tháng 7 năm 1858 under the reign of Tự Đức.
 Trần Trọng Kim " Một Cơn Gió Bụi, " Vĩnh Sơn, Saigon 1969.
 Trần đức Minh, "Một Thời Nhiễu Nhương 1945-1975, " 2006.
 Trần Gia Phụng, Việt Sử Đại Cương 1945-1954, Tập 5, Non Nước, Toronto.
 Trần Trọng Kim " Một Cơn Gió Bụi, " Vĩnh Sơn, Saigon 1969
 Vũ Ngự Chiêu "The Other side of the 1945 Vietnamese revolution: The empire of VN", Van Hoa, 1996

Sinh năm 1909
Mất năm 1971
Người họ Đinh tại Việt Nam
Sinh tại Quảng Trạch
Luật sư Việt Nam
Bộ trưởng Quốc gia Việt Nam
Dân biểu Việt Nam Cộng hòa
Tín hữu Công giáo Việt Nam


title: West Bromwich Albion F.C.

text:
Câu lạc bộ bóng đá West Bromwich Albion thường được gọi tắt là Westbrom hoặc W.B.A, là một câu lạc bộ bóng đá chuyên nghiệp Anh đặt trụ sở tại thành phố West Bromwich ở vùng trung du phía tây nước Anh. Sân nhà của câu lạc bộ là The Hawthorns với sức chứa 26,500 khán giả. Biệt danh của câu lạc bộ là The Baggies. Các đối thủ truyền thống của West Bromwich Albion là 2 câu lạc bộ Aston Villa và Wolverhampton Wanderers. Hiện nay, câu lạc bộ đã thi đấu tại Championship

Lịch sử

Thành tích
Ngoại hạng Anh
Vô địch: 1920
Á quân: 1925, 1954
Hạng nhất Anh
Vô địch: 1902, 1911, 2008
Á quân: 1931, 1949, 2002, 2004, 2010
Hạng nhì Anh
Thắng vòng play-off lên hạng: 1993
Cúp FA
Vô địch: 1888, 1892, 1931, 1954, 1968
Á quân: 1886, 1887, 1895, 1912, 1935
League Cup
Vô địch: 1966
Á quân: 1967, 1970
FA Charity Shield
Vô địch: 1920, 1954 (đồng giải)
Á quân: 1931, 1968

Đội hình

Đội hình hiện tại

Cho mượn

Ghi chú

Liên kết ngoài

West Bromwich Albion F.C. Official Website
West Bromwich Albion F.C. Official Seat Transfer Website
Official Supporters Club
Former Players Association
Women's team
WBA News – Sky Sports
Albion news from expressandstar.com
Premierleague.com – West Bromwich Albion

Câu lạc bộ bóng đá Anh
Vô địch Cúp FA
Câu lạc bộ Premier League


title: Đức Quang

text:
Đức Quang là một xã thuộc huyện Hạ Lang, tỉnh Cao Bằng, Việt Nam.

Địa lý
Xã Đức Quang nằm ở phía bắc huyện Hạ Lang, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Thắng Lợi
Phía tây giáp xã Kim Loan
Phía nam giáp thị trấn Thanh Nhật và xã An Lạc
Phía bắc giáp huyện Trùng Khánh.

Xã Đức Quang có diện tích 37,53 km², dân số năm 2019 là 1.457 người, mật độ dân số đạt 39 người/km².

Trên địa bàn xã có núi Nà Dằn và núi Sam Kha và suối Nà Pác. Tỉnh lộ 207 chạy qua phía đông nam của xã.

Lịch sử
Ngày 15 tháng 9 năm 1969, giải thể huyện Hạ Lang, xã Đức Quang được sáp nhập vào huyện Trùng Khánh.

Ngày 1 tháng 9 năm 1981, xã Đức Quang được chuyển về huyện Hạ Lang vừa tái lập.

Đến năm 2019, xã Đức Quang được chia thành 10 xóm: Coỏng Hoài, Mắn Phía, Nà Hát, Bản Hẻo, Bản Nhăng, Nà Pác, Pò Sao, Pò Mu, Bản Sùng, Nà Dặm.

Ngày 9 tháng 9 năm 2019, Hội đồng Nhân dân tỉnh Cao Bằng ban hành Nghị quyết số 27/NQ-HĐND về việc:
Sáp nhập xóm Mắn Phía vào xóm Coỏng Hoài
Sáp nhập ba xóm Bản Sùng, Bản Nhăng, Nà Hát thành xóm Đoàn Kết
Sáp nhập hai xóm Bản Hẻo và Pò Mu thành xóm Nà Ran
Sáp nhập hai xóm Nà Pác và Pò Sao thành xóm Nà Sao.

Hành chính
Xã Đức Quang được chia thành 5 xóm: Coỏng Hoài, Đoàn Kết, Nà Dăm, Nà Ran, Nà Sao.

Chú thích

Xem thêm


title: Ceratina polita

text:
Ceratina polita là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1902.

Chú thích

Tham khảo

Ceratina
Động vật được mô tả năm 1902


title: Nam Georgia và Quần đảo Nam Sandwich

text:
Nam Georgia và Quần đảo Nam Sandwich là một lãnh thổ hải ngoại của Anh ở Nam Đại Tây Dương. Nó là một tập hợp các đảo xa xôi và khắc nghiệt, bao gồm Nam Georgia – có diện tích khoảng 3718 km² và là hòn đảo lớn nhất trong lãnh thổ – và một nhóm các đảo nhỏ hơn được biết đến với tên Quần đảo Nam Sandwich.

Không có cư dân định cư trên bất kỳ đảo nào, và những người hiện đang sống ở đó là Viên chức Chính phủ Anh, Phó giám đốc Bưu điện, các nhà khoa học, và những viên chức hỗ trợ từ Cơ quan Đo đạc Nam cực Anh đặt cơ sở nghiên cứu khoa học tại đảo Bird và tại thủ đô, King Edward Point, cũng như nhóm bảo tàng tại gần Grytviken.

Tuyên bố chủ quyền của Anh về Nam Georgia có từ năm 1775, và Quần đảo Nam Sandwich là từ năm 1908. Lãnh thổ "Quần đảo Nam Georgia và Nam Sandwich" được thành lập năm 1985; trước đó nó nằm trong sự quản lý của Thuộc địa Quần đảo Falkland. Argentina tuyên bố chủ quyền ở Nam Georgia vào năm 1927, và ở Quần đảo Nam Sandwich vào 1938. Argentina hiện vẫn duy trì một trạm hải quân, Corbeta Uruguay, tại Cảng Faraday ở Đảo Thule ở Quần đảo Nam Sandwich từ năm 1976 cho đến 1982 khi nó bị Hải quân Hoàng gia đóng cửa. Sự tuyên bố của Argentina đối với Nam Georgia đã góp phần vào Chiến tranh Falkland vào năm 1982, trong thời gian đó lực lượng Argentina đã có thời gian ngắn chiếm đóng đảo, và vẫn chưa giải quyết được cho đến tận ngày nay.

Xem thêm

Tham khảo

 George Forster, A Voyage Round the World in His Britannic Majesty's Sloop Resolution Commanded by Capt. James Cook, during the Years 1772, 3, 4 and 5 (2 vols.) , London, 1777.
 R.K. Headland, The Island of South Georgia, Cambridge University Press, 1984.

Liên kết ngoài

South Georgia goverment website
Live picture from the South Georgia webcam
South Georgia Heritage Trust
Operation Paraquat
Argentine invasion of South Georgia
 South Georgia Wiki

Vành đai núi lửa
Lãnh thổ đặc biệt của Liên minh châu Âu
Tên địa danh pha trộn
Quốc gia và vùng lãnh thổ nói tiếng Anh
Nơi đặt chân của Thuyền trưởng James Cook
Vùng Nam Cực
Lãnh thổ hải ngoại thuộc Anh
Tranh chấp lãnh thổ của Argentina


title: Kullaa

text:
Kullaa là một đô thị của Phần Lan cho đến ngày 1 tháng 1 năm 2005, thời điểm được nhập vào Ulvila.

Vị trí ở tỉnh của Tây Phần Lan thuộc vùng Satakunta. Đô thị này có dân số 1.601 người (năm 2003) và diện tích 283.19 km² trong đó có 19,46 km² là diện tích mặt nước. Mật độ dân số là 5,7 người trên mỗi km².

Dân đô thị này chỉ sử dụng tiếng Phần Lan

Tham khảo

Đô thị của vùng Satakunta


title: Dercetina beccarii

text:
Dercetina beccarii là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1886.

Chú thích

Tham khảo

Dercetina


title: POSTMÄRCHEN

text:
là một nhóm nhạc dōjin thành lập năm 1999 với mục đích soạn nhạc cho anime. Trưởng nhóm nhạc là , hay còn được biết đến với nghệ danh "PMMK" (viết tắt: POSTMÄRCHEN của Minato Kwai), ông cũng kiêm luôn vị trí đạo diễn truyền hình. Hai thành viên chủ chốt còn lại là , lập trình viên, và , nhà soạn nhạc; ngoài ra còn có thêm một số nghệ sĩ khách mời khác. Tuy nhiên, PMMK thường xuyên tách khỏi nhóm nhạc và làm việc cho nhiều công ty khác nhau, trong đó có hãng visual novel Key, nơi ông và nhóm nhạc của ông tham gia phối nhạc và hòa âm cho nhiều ca khúc chủ đề trong tựa game thứ sáu Little Busters! và tựa game thứ bảy Little Busters! Ecstasy của Key.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Website chính thức

Key Sounds Label
Ban nhạc Nhật Bản


title: Cystiscus maloloensis

text:
Cystiscus maloloensis là một loài ốc biển rất nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Cystiscidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Cystiscus


title: Bạch Thắng

text:
Bạch Thắng có thể là một trong những nhân vật sau:
Bạch công Thắng, công tử nước Sở thời Đông Chu trong lịch sử Trung Quốc.
Bạch Thắng, một trong 108 thủ lĩnh Lương Sơn Bạc trong tiểu thuyết Thủy hử của Thi Nại Am.


title: Fockendorf

text:
Fockendorf là một đô thị thuộc huyện Altenburger Land, trong bang Thüringen, Đức. Đô thị Fockendorf có diện tích 8,83 km².

Tham khảo


title: Heterosphecia

text:
Heterosphecia là một chi bướm đêm thuộc họ Sesiidae.

Các loài
Heterosphecia bantanakai (Arita & Gorbunov, 2000)
Heterosphecia hyaloptera (Hampson, 1919)
Heterosphecia indica  Kallies, 2003
Heterosphecia melissoides (Hampson, [1893])
Heterosphecia robinsoni Kallies, 2003
Heterosphecia soljanikovi (Gorbunov, 1988)
Heterosphecia tawonoides  Kallies, 2003

Chú thích

Tham khảo

Sesiidae


title: Kinh tế thị trường

text:
Kinh tế thị trường là mô hình kinh tế mà trong đó người mua và người bán tác động với nhau theo quy luật cung cầu, giá trị để xác định giá cả và số lượng hàng hoá, dịch vụ trên thị trường.

Ưu điểm
Trong nền kinh tế thị trường, nếu lượng cầu hàng hóa cao hơn lượng cung, thì giá cả hàng hóa sẽ tăng lên, mức lợi nhuận cũng tăng khuyến khích người sản xuất tăng lượng cung. Người sản xuất nào có cơ chế sản xuất hiệu quả hơn thì cũng có tỷ suất lợi nhuận cao hơn, cho phép họ tăng quy mô sản xuất, và do đó các nguồn lực sản xuất sẽ chảy về phía những người sản xuất hiệu quả. Những người sản xuất có cơ chế sản xuất kém hiệu quả sẽ có tỷ suất lợi nhuận thấp, khả năng mua nguồn lực sản xuất thấp, sức cạnh tranh kém sẽ bị đào thải. Do đó, nền kinh tế thị trường tạo ra động lực để các doanh nghiệp có thể đổi mới, phát triển mình, bởi khi các doanh nghiệp đó muốn cạnh tranh và đáp ứng tốt nhu cầu của thị trường thì đòi hỏi họ phải đổi mới về công nghệ, về quy trình sản xuất, quản lý, về các sản phẩm của mình.

Ở nền kinh tế thị trường thì con người mong muốn tìm ra phương án cải tiến cho phương thức làm việc, đúc rút cho bản thân nhiều kinh nghiệm. Kinh tế thị trường là nơi để phát hiện, đào tạo, tuyển chọn, sử dụng những người có năng lực tốt, nâng cao quy trình quản lý kinh doanh, cũng là nơi để đào thải những nhà quản lý chưa đạt được hiệu quả cao.

Kinh tế thị trường tạo xu thế liên doanh, liên kết đẩy mạnh giao lưu kinh tế, các nước đang phát triển có cơ hội được tiếp xúc được chuyển giao công nghệ sản xuất, công nghệ quản lý từ các nước phát triển để thúc đẩy công cuộc xây dựng và phát triển kinh tế ở nước mình. Trong thương mại quốc tế, mức độ thị trường hóa nền kinh tế có thể được sử dụng làm tiêu chí trong xác định điều kiện thương mại giữa hai bên.

Thúc đẩy các cá nhân sử dụng lao động tạo động lực cho những người lao động đồng thời sáng tạo ra các công nghệ, phương thức mới nhằm thay đổi thể chế quản lý sang hướng có lợi nhiều hơn cho người lao động.

Các nền kinh tế thị trường có xu hướng cung cấp nhiều việc làm hơn. Một ví dụ là các doanh nghiệp vừa và nhỏ chiếm 99,7% tổng số doanh nghiệp tại Hoa Kỳ, các doanh nghiệp có ít hơn 20 nhân viên ở Hoa Kỳ chiếm 89,6% lực lượng lao động tại nước này. Với nền kinh tế thị trường, sự tập trung vào đổi mới cho phép các doanh nghiệp nhỏ này tìm ra những thị trường ngách và cung cấp các công việc với mức lương cao ở địa phương.

Nhược điểm
Cơ chế phân bổ nguồn lực trong nền kinh tế thị trường có thể dẫn tới bất bình đẳng trong xã hội và quan niệm. Người giàu sẽ sử dụng lợi thế về tài sản để chiếm hữu ngày càng nhiều của cải và quyền lực hơn, trong khi người nghèo sẽ ngày càng nghèo hơn. Cuối cùng sẽ dẫn tới phân chia giai cấp: thiểu số người giàu nắm quyền lực cai trị xã hội, còn đa số là người nghèo có đời sống khó khăn. Chênh lệch giàu nghèo quá mức sẽ dẫn tới nguy cơ bất ổn xã hội khi người nghèo đấu tranh (nhiều khi bằng bạo loạn, lật đổ) để có cuộc sống tốt hơn.

Sau một thời gian cạnh tranh "cá lớn nuốt cá bé", các nhà sản xuất nhỏ lẻ sẽ bị các hãng sản xuất lớn mạnh hơn thôn tính. Cuối cùng chỉ còn lại một số ít các nhà sản xuất lớn có tiềm lực mạnh, họ sẽ thâu tóm phần lớn các ngành kinh tế, toàn bộ nền kinh tế sẽ chỉ do một vài nhà tài phiệt nắm quyền thao túng. Kinh tế thị trường sẽ dần biến thành kinh tế độc quyền chi phối. Các doanh nghiệp độc quyền không có đối thủ cạnh tranh nên tùy ý chi phối thị trường, nếu Nhà nước không can thiệp thì họ sẽ cố ý tăng giá, giảm chất lượng sản phẩm để tăng thêm lợi nhuận, gây ra tổn thất cho xã hội và người tiêu dùng.

Do chạy theo lợi nhuận nên các doanh nghiệp sẽ đầu tư mở rộng sản xuất liên tục, sớm muộn sẽ dẫn đến mất cân bằng cung cầu. Trong giai đoạn đầu, các công ty đầu tư phát triển sản xuất khiến nguồn cung tăng mạnh trong khi cầu tăng không tương xứng với cung. Hiện tượng này tích lũy qua nhiều năm sẽ dẫn đến khủng hoảng thừa: hàng hoá bị ứ đọng, giá cả sụt giảm, do không bán được hàng để thu hồi chi phí đầu tư nên hàng loạt doanh nghiệp phá sản và dẫn đến khủng hoảng kinh tế. Cuộc Đại khủng hoảng ở Mỹ năm 1929 chính là kết quả của sự tăng trưởng sản xuất quá mức trong thập kỷ 1920 mà không có sự điều tiết hợp lý của chính phủ.

Đó là chưa kể vấn đề về sự sai và sót trong thông tin có thể dẫn tới việc phân bổ nguồn lực không hiệu quả. Do một số nguyên nhân, giá cả có thể không linh hoạt trong các khoảng thời gian ngắn hạn khiến cho việc điều chỉnh cung cầu không suôn sẻ, dẫn tới khoảng cách giữa tổng cung và tổng cầu. Đây là nguyên nhân của các hiện tượng thất nghiệp và lạm phát.

Trong một số tình huống, thị trường tự do đi ngược lại lợi ích chung của xã hội. Việc quá đề cao tính thị trường mà không có sự điều tiết của Nhà nước sẽ tạo cơ hội cho sự ích kỷ cá nhân, vì lợi ích cá nhân mà vô cảm cộng đồng, nhất là trong những tình huống ngặt nghèo thì sẽ có những người vì lòng tham lợi nhuận mà sẵn sàng gây tổn hại cho xã hội. Ví dụ: 1 vùng xảy ra dịch bệnh nên bị thiếu thuốc men, nếu Nhà nước không can thiệp (quy định mức giá tối đa, cấm đầu cơ tích trữ) thì các nhà buôn thuốc sẽ lợi dụng tình trạng này để đẩy giá bán thuốc chữa bệnh lên cao, phần lớn dân nghèo sẽ không đủ tiền mua thuốc và sẽ phải chết vì bệnh dịch. Hoặc thị trường sản xuất phim ảnh, ca nhạc, giải trí vì chạy theo lợi nhuận mà sản xuất những tác phẩm mang nội dung phản cảm, đồi trụy, gây tổn hại tới đạo đức xã hội.

Để cơ chế thị trường không phát sinh tiêu cực trong cạnh tranh, thì các điều kiện sau đây phải được thỏa mãn: thị trường phải có cạnh tranh hoàn hảo, thông tin minh bạch, không có các ảnh hưởng ngoại lai, không có đầu cơ, không có vi phạm đạo đức kinh doanh, không có lách luật v.v... Tuy nhiên, trong thực tế không có nước nào đáp ứng hoàn hảo các điều kiện này, nên có những trường hợp cơ chế thị trường sẽ không thể phân bổ tối ưu các nguồn lực kinh tế, thậm chí góp phần gây ra khủng hoảng kinh tế hoặc khủng hoảng nhân đạo. Khi đó sẽ có thất bại thị trường. Một ví dụ tiêu biểu là Hoa Kỳ: nền y tế nước này hoàn toàn do tư nhân kiểm soát, bệnh viện và đội ngũ bác sĩ Hoa Kỳ có chất lượng hàng đầu thế giới, nhưng viện phí ở Hoa Kỳ cũng đắt đỏ bậc nhất thế giới. Nếu không có bảo hiểm y tế, một bệnh nhân có thể tiêu tốn hàng trăm nghìn USD cho mỗi lần chữa bệnh, kết quả là những người thu nhập thấp sẽ không được hệ thống y tế này cứu chữa. Hoạt động xét nghiệm y tế ở Hoa Kỳ không được kiểm soát trên toàn quốc, nước này cũng không có hệ thống chăm sóc sức khỏe tập trung và xét nghiệm y tế tập trung do chính phủ quản lý. Vì những điểm yếu này, khi Đại dịch COVID-19 xảy ra, Hoa Kỳ đã trở thành nước bị ảnh hưởng nặng nhất thế giới với hàng chục triệu ca nhiễm bệnh, trong đó vài trăm nghìn người đã chết

Trong điều kiện Kinh tế chiến tranh thì kinh tế thị trường lại không hiệu quả bằng kinh tế kế hoạch. Khi xảy ra chiến tranh, kinh tế thị trường không cho phép tập trung các nguồn tài nguyên, năng lực sản xuất vào mục tiêu quan trọng nhất là sản xuất quốc phòng (bởi các nhà sản xuất chỉ quan tâm đến lợi nhuận của bản thân, họ sẽ vẫn tập trung sản xuất các mặt hàng khan hiếm như thực phẩm, hàng tiêu dùng chứ không ưu tiên sản xuất trang bị cho quân đội). Một số nhà sản xuất thậm chí sẽ đi ngược lại lợi ích của quốc gia, ví dụ như bán vũ khí, bí mật công nghệ cho nước đối thủ, hoặc nhận hối lộ của nước đối thủ để ngừng sản xuất hàng hóa thiết yếu cho đất nước. Do vậy, nếu xảy ra chiến tranh, Chính phủ các nước thường chuyển đổi sang nền kinh tế kế hoạch để ngăn chặn tình trạng khủng hoảng xã hội, huy động thêm ngân sách để mở rộng quy mô quân đội, đồng thời tập trung tài nguyên cho sản xuất quốc phòng và khôi phục trật tự kinh tế và xã hội. Tiêu biểu như Hoa Kỳ: khi Thế chiến 2 nổ ra, nước này đã đình chỉ một phần nền kinh tế thị trường để chuyển sang Kinh tế chiến tranh. Trong thời kỳ cao điểm của Thế chiến 2, gần 40% GDP Hoa Kỳ là để cung ứng cho chiến tranh. Chính phủ ưu tiên cho các ngành sản xuất phục vụ cho mục đích quân sự, gần như tất cả những yếu tố đầu vào (nguyên liệu, nhân công) được phân bổ cho sản xuất chiến tranh. Nhiều loại hàng hoá được phân phối cố định theo tem phiếu, giá cả và tiền lương được Chính phủ kiểm soát, và nhiều loại hàng hoá tiêu dùng bị cấm sản xuất. Một phần lớn lực lượng lao động được Chính phủ Mỹ điều động vào quân đội Các nước tham chiến khác như Anh, Đức, Nhật, Ý... cũng thi hành những chính sách tương tự.

Trong thực tế hiện nay, để hạn chế mặt trái của kinh tế thị trường, không có nước nào có một nền kinh tế thị trường hoàn toàn tự do - tự phát, các chính phủ luôn can thiệp vào thị trường dù ít hay nhiều. Cũng như vậy, không có nước nào có nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung hoàn toàn (ngay cả kinh tế Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên cũng có 1 phần nhỏ là kinh tế tư nhân, kinh tế hộ gia đình). Thay vào đó, hầu hết các nước có nền kinh tế hỗn hợp. Tùy ở mỗi nước mà các yếu tố thị trường và yếu tố can thiệp của Nhà nước nhiều hay ít. Ví dụ như tại Hoa Kỳ, tuy có nền kinh tế chủ yếu là thị trường tư nhân nhưng nước này vẫn có Đạo luật Sản xuất Quốc phòng (DPA), cho phép tổng thống Mỹ có quyền yêu cầu doanh nghiệp buộc phải nhận và ưu tiên đơn hàng chế tạo vật liệu, thiết bị được coi là cần thiết với quốc phòng, dù điều đó có thể gây thua lỗ cho doanh nghiệp, Tổng thống Mỹ cũng có quyền quy định những mặt hàng bị cấm tích trữ hoặc đầu cơ tăng giá.

Xem thêm

Tham khảo

Liên kết ngoài
Kinh tế thị trường là gì?
Khổ vì "nền kinh tế phi thị trường"

Chủ nghĩa tư bản
Học thuyết kinh tế
Chủ nghĩa tự do kinh tế
Hệ thống kinh tế
Thị trường
Chủ nghĩa xã hội thị trường


title: Bản hát lại

text:
Trong âm nhạc đại chúng, một phiên bản hát lại hay bài hát hát lại, hoặc đơn giản là hát lại (tiếng Anh là cover), là một màn biểu diễn mới hoặc bản thu âm mới của một bản thu âm trước đó đã có sẵn, hoặc một bài hát được phát hành thương mại hay một ca khúc nổi tiếng. Nó có thể đôi khi mang nghĩa xấu ngụ ý rằng phiên bản gốc nên được coi là phiên bản duy nhất cuối cùng hoặc là một phiên bản "đích thực", và tất cả đối thủ, sự lựa chọn hay chỉ là hát tôn vinh cũng đều kém hơn phiên bản gốc (không quan tâm nó sẽ nổi tiếng đến mức nào). Ban đầu, Billboard và các tạp chí khác theo dõi độ nổi tiếng của các nghệ sĩ âm nhạc và các hit của họ dựa vào thành công thương mại khi phát hành, chứ không chỉ chất lượng chuyên môn của các ca khúc. Sau đó, họ theo dõi tần suất phát thanh mà bài hát đó đạt được, thậm chí có các phiên bản cover còn thanh công hơn cả phiên bản gốc. Các phiên bản cover như "Who's Sorry Now?", "Blue Moon", "I Fought the Law, "Twist and Shout" và "Not Fade Away", "Dancing On My Own" thậm chí còn được ca ngợi và nổi tiếng hơn rất nhiều so với bản gốc dù chỉ là một bản cover.

Xem thêm
 Album tổng hợp
 Remix

Tham khảo

Liên kết ngoài
 COVERIUM - Cover Songs social network and catalog
 Celebrities are not only talented
 The Covers Project
 "Cover This: What Makes for a Definitive version?" , Crawdaddy! (ngày 12 tháng 3 năm 2008)
 Lifting the cover, a ngày 24 tháng 3 năm 2009 article from the Arkansas Democrat-Gazette Northwest Edition. Truy cập ngày 14 tháng 4 năm 2009
 Using cover song versions legally , US Music Copyright Laws from cleverjoe.com
 coverinfo.de - database with cover versions and musical quotations
 Metamuse - Remix and cover song database
 The Guilty Pleasure of the Cover Version

Âm nhạc
Thuật ngữ âm nhạc
Công nghiệp âm nhạc
Nhạc đại chúng
Dạng ca khúc
Loại album
Thể loại nhạc thế kỷ 20
Thể loại nhạc thế kỷ 21


title: Máy bán hàng

text:
Máy bán hàng hay máy bán hàng tự động  là một máy tự động cung cấp các mặt hàng như đồ ăn nhẹ, đồ uống, thuốc lá và vé số cho người tiêu dùng sau khi đưa tiền mặt, thẻ tín dụng hoặc thẻ được thiết kế đặc biệt vào máy. Máy bán hàng tự động hiện đại đầu tiên được phát triển ở Anh vào đầu những năm 1880 để phát bưu thiếp. Máy bán hàng tự động tồn tại ở nhiều quốc gia và trong thời gian gần đây, máy bán hàng tự động chuyên dụng cung cấp các sản phẩm ít phổ biến hơn so với các mặt hàng máy bán hàng tự động truyền thống đã được tạo ra.

Lịch sử

Tài liệu tham khảo sớm nhất về máy bán hàng tự động là trong tác phẩm của Hero xứ Alexandria, một kỹ sư và nhà toán học ở Ai Cập La Mã vào thế kỷ thứ nhất. Máy của ông chấp nhận một đồng xu và sau đó phân phối nước thánh. Khi đồng xu được đặt cọc, nó rơi xuống một cái chảo gắn với một đòn bẩy. Cần gạt mở một van để một lượng nước chảy ra ngoài. Chiếc chảo tiếp tục nghiêng theo trọng lượng của đồng xu cho đến khi nó rơi ra, lúc này một đối trọng đã vặn cần gạt lên và tắt van.

Các máy phân phối thuốc lá hoạt động bằng đồng xu đã được vận hành sớm nhất vào năm 1615 tại các quán rượu ở Anh. Máy có thể di động và làm bằng đồng thau. Một người bán sách người Anh, Richard Carlile, đã phát minh ra một chiếc máy phân phát báo để phổ biến các tác phẩm bị cấm vào năm 1822. Simeon Denham đã được trao Bằng sáng chế số của Anh. 706 cho máy phân phối tem của ông vào năm 1867, máy bán hàng tự động hoàn toàn đầu tiên.

Máy bán hàng tự động hiện đại

Các máy bán hàng tự động hoạt động bằng đồng xu hiện đại đầu tiên được giới thiệu ở London, Anh vào đầu những năm 1880, chuyên phát bưu thiếp. Máy được Percival Everitt phát minh vào năm 1883 và nhanh chóng trở thành một tính năng phổ biến tại các nhà ga và bưu điện, phân phát phong bì, bưu thiếp và giấy ghi chú. Công ty Giao hàng Tự động Sweetmeat được thành lập vào năm 1887 tại Anh với tư cách là công ty đầu tiên chủ yếu giải quyết việc lắp đặt và bảo trì máy bán hàng tự động. Năm 1893, Stollwerck, một nhà sản xuất sô cô la của Đức, đã bán sô cô la của mình trong 15.000 máy bán hàng tự động. Nó thành lập các công ty riêng biệt ở các vùng lãnh thổ khác nhau để sản xuất máy bán hàng tự động không chỉ bán sô cô la mà còn bán thuốc lá, diêm, kẹo cao su và các sản phẩm xà phòng.

Máy bán hàng tự động đầu tiên ở Mỹ được xây dựng vào năm 1888 bởi Công ty Thomas Adams Gum, bán kẹo cao su trên các sân ga của Thành phố New York. Ý tưởng thêm trò chơi vào những chiếc máy này như một động lực để mua hàng xuất hiện vào năm 1897 khi Công ty Sản xuất Pulver thêm vào những con số nhỏ, những con số này sẽ di chuyển bất cứ khi nào ai đó mua kẹo cao su từ máy của họ. Ý tưởng này đã tạo ra một loại thiết bị cơ khí hoàn toàn mới được gọi là "máy kích thích thương mại".

Cơ chế
Giao tiếp nội bộ trong các máy bán hàng tự động thường dựa trên tiêu chuẩn MDB, được hỗ trợ bởi Hiệp hội Bán hàng Tự động Quốc gia (NAMA) và Hiệp hội Dịch vụ Cà phê & Bán hàng Tự động Châu Âu (EVA).

Sau khi thanh toán đã được thực hiện, một sản phẩm có thể có sẵn bằng cách:

 máy giải phóng nó, để nó rơi vào một ngăn mở ở phía dưới, hoặc vào một cái cốc, hoặc được thả ra trước, hoặc do khách hàng đưa vào, hoặc
 mở khóa cửa, ngăn kéo hoặc xoay núm.

Một số sản phẩm cần được chuẩn bị để có sẵn. Ví dụ, vé được in hoặc từ hóa ngay tại chỗ, và cà phê mới được pha. Một trong những hình thức phổ biến nhất của máy bán hàng tự động, máy bán đồ ăn nhanh, thường sử dụng một cuộn dây kim loại mà khi được đặt hàng sẽ quay để phát hành sản phẩm.

Ví dụ chính về máy bán hàng tự động cho phép truy cập vào tất cả hàng hóa sau khi thanh toán cho một mặt hàng là máy bán báo (còn gọi là hộp bán hàng tự động) được tìm thấy chủ yếu ở Hoa Kỳ và Canada. Nó chứa một đống báo giống hệt nhau. Sau khi bán, cửa tự động trở lại vị trí khóa. Một khách hàng có thể mở hộp và lấy tất cả các tờ báo hoặc vì lợi ích của những khách hàng khác, để tất cả các tờ báo bên ngoài hộp, từ từ đưa cánh cửa về vị trí không chốt hoặc chặn cửa đóng hoàn toàn, mỗi tờ báo thường không được khuyến khích, đôi khi bởi một kẹp bảo mật. Sự thành công của những chiếc máy như vậy được dự đoán dựa trên giả định rằng khách hàng sẽ trung thực (do đó có biệt danh là "hộp danh dự"), và chỉ cần một bản sao.

Máy bán hàng tự động thông thường

Máy đổi tiền xu
Một máy đổi tiền là một máy bán hàng tự động chấp nhận mệnh giá lớn của tiền tệ và trả một số tiền bằng tiền với mệnh giá nhỏ hơn hoặc tiền xu. Thông thường, những chiếc máy này được sử dụng để cung cấp tiền xu để đổi lấy tiền giấy, trong trường hợp đó chúng còn thường được gọi là máy đổi tiền giấy.

Máy bán thuốc lá

Trước đây, thuốc lá thường được bán ở Hoa Kỳ thông qua các máy này, nhưng điều này ngày càng hiếm do lo ngại về người mua chưa đủ tuổi.  Đôi khi phải đưa thẻ vào máy để chứng minh tuổi của một người trước khi có thể thực hiện mua hàng. Tại Vương quốc Anh, luật cấm họ hoàn toàn có hiệu lực vào ngày 1 tháng 10 năm 2011. Ở Đức, Áo, Ý, Cộng hòa Séc và Nhật Bản, máy bán thuốc lá vẫn còn phổ biến.

Tuy nhiên, kể từ năm 2007, việc xác minh độ tuổi là bắt buộc ở Đức và Ý - người mua phải từ 18 tuổi trở lên. Các loại máy khác nhau được lắp đặt trong các quán rượu và quán cà phê, các tòa nhà có thể tiếp cận công cộng khác và trên đường phố chấp nhận một hoặc nhiều thứ sau đây làm bằng chứng về tuổi tác: chứng minh thư của người mua, thẻ ghi nợ ngân hàng (thẻ thông minh) hoặc bằng lái xe của Liên minh Châu Âu. Tại Nhật Bản, việc xác minh độ tuổi là bắt buộc kể từ ngày 1 tháng 7 năm 2008 thông qua thẻ Taspo, chỉ được cấp cho những người từ 20 tuổi trở lên. Thẻ Taspo sử dụng RFID, lưu trữ giá trị tiền tệ và không tiếp xúc.

Tham khảo

Món ngọt
Nước ngọt có ga
Thương mại bán lẻ
Phát minh của Hy Lạp


title: Stenele

text:
Stenele là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae


title: Ophiodermella inermis

text:
Ophiodermella inermis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Borsoniidae.

Miêu tả

Phân bố

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Ophiodermella


title: Schachtebich

text:
Schachtebich là một đô thị thuộc huyện Eichsfeld, Verwaltungsgemeinschaft Hanstein-Rusteberg, bang Thüringen. Schachtebich có diện tích 3,79 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 269 người.

Tham khảo


title: Chữ thập

text:
Chữ thập (còn gọi là Thập tự, gợi theo hình ảnh của 十 - "thập" trong chữ Hán) là một hình có hai đường hoặc hai thanh vuông góc với nhau, chia một hoặc cả hai làm hai phần bằng nhau. Các đường thường chạy theo chiều dọc hoặc chiều ngang; nếu chúng nằm xiên, chúng được gọi là saltire (dấu chéo, dấu X), mặc dù các nhánh của saltire không nhất thiết phải vuông góc với nhau.

Chữ thập là một trong những biểu tượng cổ trong lịch sử loài người, được nhiều nền tôn giáo sử dụng, như cây thánh giá của Thiên chúa giáo. Chữ thập thường đại diện cho sự phân chia thế chủng tộc bốn nguyên tố (Chevalier, 1997) (hoặc 4 hướng, 4 phương trong địa lý), hoặc cho sự thống nhất giữa các vị thần, đại diện bởi đường thẳng, và thế giới, đại diện bởi đường ngang (Koch, 1955).

Ngày nay, trong toán học, dấu chữ thập vuông góc được gọi là dấu cộng và dấu chữ thập chéo được gọi là dấu nhân, chúng được dùng để ký hiệu các phép toán. Chữ thập còn được sử dụng cho nhiều quốc kỳ hay hiệu kỳ của các quốc gia châu Âu.

Tham khảo
Dẫn chứng

Nguồn
 Chevalier, Jean (1997). "The Penguin Dictionary of Symbols". Penguin ISBN 0-14-051254-3
 Koch, Rudolf (1955). The Book of Signs. Dover, NY. ISBN 0-486-20162-7.
 Drury, Nevill (1985). Dictionary of Mysticism and the Occult. Harper & Row ISBN 0-06-062093-5
 Webber, F. R. (1927, rev 1938). Church Symbolism: an explanation of the more important symbols of the Old and New Testament, the primitive, the mediaeval and the modern church. Cleveland, OH. .

Liên kết ngoài

 The Christian Cross of Jesus Christ: Symbols of Christianity, Images, Designs and representations of it as objects of devotion
 Seiyaku.com, all Crosses
 Lutheransonline.com , variations of Crosses - images and Mmeanings
 Nasrani.net, Indian Cross

Biểu tượng
Biểu tượng tôn giáo


title: Hannah Montana (mùa 4)

text:
Hannah Montana Forever là phần bốn và cũng là phần cuối trong sê-ri phim truyền hình nổi tiếng của kênh Disney Channel là Hannah Montana, sê-ri sẽ chính thức lên sóng vào tháng 7 năm 2010.Theo lời tiết lộ của nhà sản xuất, bộ phim thực hiện từ ngày 18 tháng 1 năm 2010 và kết thúc vào ngày 14 tháng 5 năm 2010.Đây là phần duy nhất trong sê-ri Hannah Montana được quay bằng công nghệ HD.

Casting
Trong mùa thứ 4, Mitchel Russo sẽ không tham gia vai trò diễn viên chính mà thay vào đó sẽ xuất hiện trong một vai trò định kỳ.Vào ngày 3 tháng 3 năm 2010, rất nhiều ngôi sao đã chấp nhận tham gia bộ phim, trong đó có: Ray Liotta, Angus T. Jones, Sheryl Crow và Christine Taylor.Một vai trò nữa trong phim đó là bạn gái của Jackson, do Tammin Sursok thủ vai.

Âm nhạc ==
Ca khúc chủ đề của phim của bộ phim là ca khúc "Are You Ready" (Superstar). Ngoài ra, một ca khúc khác trong phim nữa là Ordinary Girl.

Các tập phim
 Miley Cyrus, Emily Osment, Jason Earles và Billy Ray Cyrus xuất hiện ở tất cả các tập phim.
 Moises Arias (vai Rico) vắng mặt trong 1 tập phim

Xem thêm

General references

Liên kết

 Hannah Montana broadcast schedule at zap2it.com
 Wiki Format Episode Guide at Wikipedia's sister site

Hannah Montana
Mùa truyền hình năm 2010
Mùa truyền hình năm 2011

he:האנה מונטנה#העונה הרביעית


title: Asynarchus nigriculus

text:
Asynarchus nigriculus là một loài Trichoptera trong họ Limnephilidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Tân bắc
Asynarchus


title: Luperus metallicus

text:
Luperus metallicus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1894.

Chú thích

Tham khảo

Luperus


title: Hastulopsis loisae

text:
Hastulopsis loisae là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Terebridae, họ ốc dài.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Hastulopsis


title: Dikoleps marianae

text:
Dikoleps marianae là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Skeneidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Dikoleps


title: Acolastus wittmeri

text:
Acolastus wittmeri là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Lopatin miêu tả khoa học năm 1979.

Chú thích

Tham khảo

Acolastus


title: (6388) 1989 WL1

text:
{{DISPLAYTITLE:(6388) 1989 WL1}}

(6388) 1989 WL1 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Seiji Ueda và Hiroshi Kaneda ở Kushiro, Hokkaidō, Nhật Bản, ngày 25 tháng 11 năm 1989.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 6001–7000

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser

Thiên thể phát hiện năm 1989
Được phát hiện bởi Hiroshi Kaneda
Được phát hiện bởi Seiji Ueda
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: HMS Puncher (D79)

text:
HMS Puncher (D79), nguyên là tàu sân bay hộ tống USS Willapa (CVE-53) (ký hiệu lườn ban đầu AVG-53 và sau đó là ACV-53) của Hải quân Hoa Kỳ thuộc lớp Bogue, được chuyển cho Hải quân Hoàng gia Anh Quốc và đã hoạt động trong Chiến tranh Thế giới thứ hai.

Willapa được đặt lườn theo một hợp đồng với Ủy ban Hàng hải Hoa Kỳ vào ngày 21 tháng 5 năm 1943 tại xưởng đóng tàu của hãng Seattle-Tacoma Shipbuilding ở Seattle, Washington; được xếp lại lớp với ký hiệu lườn CVE-53 vào ngày 10 tháng 6 năm 1943 và được hạ thủy vào ngày 8 tháng 11 năm 1943. Nó được chuyển cho Anh Quốc vào ngày 5 tháng 2 năm 1944 theo chương trình Cho thuê-cho mượn, được đổi tên thành HMS Arbiter (D31), và đã hoạt động trong chiến tranh với một thủy thủ đoàn người Canada như một chiếc thuộc lớp Ameer.

Bộ Hải quân Anh đã xác định rằng sau chiến tranh, Canada sẽ có tàu sân bay của riêng họ. Vì vậy cả HMS Puncher lẫn tàu chị em HMS Nabob HMS Nabob đều có một thủy thủ đoàn của Hải quân Hoàng gia Canada để có được những kiến thức căn bản cho những tàu sân bay tương lai dành cho Canada: HMCS Warrior (nguyên là HMS Warrior), HMCS Magnificent (nguyên là HMS Magnificent) ("The Maggie"), và HMCS Bonaventure (nguyên là HMS Powerful) ("The Bonnie"). Các phi đội Không lực Hải quân Hoàng gia phối thuộc cho Puncher bao gồm các kiểu máy bay tiêm kích-ném bom Fairey Barracuda và Fairey Firefly, máy bay tiêm kích Hellcat và máy bay ném ngư lôi Avenger do Mỹ chế tạo. Barracuda là một trong những máy bay hoạt động trên tàu sân bay lớn nhất của Hải quân Hoàng gia, đòi hỏi phải có sự trợ lực bằng rocket khi cất cánh từ những sàn đáp ngắn.

Puncher đã hoạt động tại Đại Tây Dương và Địa Trung Hải trong suốt thời gian chiến sự. Đặt căn cứ cùng Hạm đội Nhà Anh Quốc tại Scapa Flow, thoạt tiên nó phục vụ trong vai trò huấn luyện, nhưng được điều sang nhiệm vụ tấn công và tuần tra bảo vệ các đoàn tàu vận tải sau khi tàu chị em HMS Nabob bị trúng ngư lôi của tàu ngầm Đức ngoài khơi Na Uy vào năm 1944. Trong thành phần hải đội của nó còn có tàu sân bay hộ tống Mỹ USS Shamrock Bay. Puncher từng sáu lần bảo vệ trên không cho các đoàn tàu vận tải Bắc Cực đi đến Murmansk và Arkhangelsk; tấn công các mục tiêu do Đức chiếm đóng tại Na Uy, nhắm vào các khu công nghiệp và tàu bè như nhà máy thép tại Narvik trên bờ biển phía Tây nước này.

Sau khi chiến tranh kết thúc, Puncher quay trở về Norfolk, Virginia và chính thức hoàn trả cho Hoa Kỳ vào ngày 16 tháng 2 năm 1946. Được rút khỏi danh sách Đăng bạ Hải quân vào ngày 12 tháng 3 năm 1946, thoạt tiên nó được bán cho hãng William B. St. John, New York, vào ngày 9 tháng 1 năm 1947, rồi được bán lại cho một hãng Anh vào ngày 4 tháng 2 năm 1947 để cải biến cho hoạt động hàng hải thương mại tư nhân. Nó tiếp tục hoạt động dưới những cái tên Muncaster Castle, Bardic và Ben Nevis cho đến khi được tháo dỡ tại Đài Loan vào năm 1973.

Tham khảo
 Bài này có các trích dẫn từ nguồn :en:Dictionary of American Naval Fighting Ships thuộc phạm vi công cộng

Lớp tàu sân bay hộ tống Bogue
Lớp tàu sân bay hộ tống Ameer
Tàu sân bay hộ tống của Hải quân Hoàng gia Anh
Tàu sân bay hộ tống của Canada
Tàu sân bay hộ tống trong Thế Chiến II


title: Glyphonyx gundlachii

text:
Glyphonyx gundlachii là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1863.

Chú thích

Tham khảo

Glyphonyx


title: Anoplischius limatus

text:
Anoplischius limatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1889.

Chú thích

Tham khảo

Anoplischius


title: Hoplitis irania

text:
Hoplitis irania là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Warncke mô tả khoa học năm 1991.

Chú thích

Tham khảo

Hoplitis
Động vật được mô tả năm 1991


title: Prosopodonta limbata

text:
Prosopodonta limbata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Baly miêu tả khoa học năm 1858.

Chú thích

Tham khảo

Prosopodonta


title: Theorica (chi bướm)

text:
Theorica là một chi bướm đêm thuộc phân họ Tortricinae của họ Tortricidae.

Các loài
Theorica lamyra (Meyrick, 1911)
Theorica secunda Kuznetzov, 1997

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

 tortricidae.com

Tortricidae


title: Acrocercops imperfecta

text:
Acrocercops imperfecta là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Ai Cập.

Chú thích

Tham khảo

Acrocercops
Động vật đặc hữu Ai Cập


title: Pyrasia gutturalis

text:
Pyrasia là một chi bướm đêm thuộc họ Crambidae. Chi này chỉ có một loài Pyrasia gutturalis, thường tìm thấy ở Thổ Nhĩ Kỳ.

Chú thích

Tham khảo

 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Pyrasia
Động vật được mô tả năm 1879


title: Goddert

text:
Goddert là một đô thị thuộc một ‘‘Verbandsgemeinde’’ - ở huyện Westerwald trong bang Rheinland-Pfalz, Đức. Đô thị Goddert có diện tích 2,39 km². Đô thị này thộc Verbandsgemeinde Selters, một dạng đô thị tập thể chỉ có ở bang Rheinland-Pfalz. ==Tham khảo==

Liên kết ngoài
Goddert trên trang mạng của đô thị tập thể

Xã của bang Rheinland-Pfalz
Xã và đô thị ở huyện Westerwald


title: Akitsu Maru (tàu sân bay Nhật)

text:
Akitsu Maru (tiếng Nhật: あきつ丸) là một tàu sân bay hộ tống được Lục quân Đế quốc Nhật Bản sử dụng trong Chiến tranh Thế giới thứ hai. Một số nguồn cho là Akitsu Maru và con tàu chị em Nigitsu Maru là những tàu tấn công đổ bộ đầu tiên trên thế giới. Nó bị tàu ngầm Mỹ Queenfish (SS-393) đánh chìm vào ngày 15 tháng 11 năm 1944.

Thiết kế và chế tạo
Akitsu Maru là một tàu biển chở khách được Lục quân Đế quốc Nhật Bản trưng dụng trước khi hoàn tất. Con tàu được trang bị một sàn cất cánh bên trên thân tàu, nhưng không có hầm chứa, nên máy bay được cất giữ bên dưới trên sàn tàu chính. Máy bay có thể cất cánh từ con tàu nhưng không thể hạ cánh do không có các thiết bị hỗ trợ hạ cánh phù hợp; và đó là tình trạng chung của mọi con tàu sân bay của Lục quân. Trong hoạt động thực tế, nó cùng với tàu chị em Nigitsu Maru là những tàu vận chuyển máy bay. Có nguồn cho rằng con tàu còn hoạt động những chiếc máy bay tự cất cánh autogiro. Vai trò được dự định của Akitsu Maru là hỗ trợ trên không cho các chiến dịch đổ bộ.

Lịch sử hoạt động
Vào ngày 18 tháng 11 năm 1943, trong khi di chuyển cùng tàu khu trục phóng lôi Tomazuru, Akitsu Maru bị tàu ngầm Mỹ Crevalle (SS-291) phóng ngư lôi tấn công ở lối ra vào vịnh Manila. Crevalle đã báo cáo nhầm là Akitsu Maru đã bị đánh chìm. Thực ra Akitsu Maru chỉ bị tàu ngầm Queenfish (SS-393) đánh chìm vào ngày 15 tháng 11 năm 1944.

Tham khảo

Chú thích

Thư mục

Tàu sân bay hộ tống của Lục quân Đế quốc Nhật Bản
Tàu sân bay hộ tống trong Thế Chiến II
Xác tàu đắm trong Thế Chiến II tại Thái Bình Dương


title: 1853

text:
1853 (số La Mã: MDCCCLIII) là một năm thường bắt đầu vào thứ Bảy trong lịch Gregory.

Sự kiện

Tháng 3
 19 tháng 3 – Thái Bình Thiên Quốc đánh chiếm Nam Kinh.
 29 tháng 3 – Thái Bình Thiên Quốc định đô Thiên Kinh.

Sinh

 16 tháng 2 – James Douglas Ogilby, nhà ngư học người Úc (m. 1925).

Mất

21 tháng 7 – Nguyễn Phúc Hồng Bàng, hoàng tử con vua Thiệu Trị (s. 1838).
18 tháng 10 – Nguyễn Phúc Miên Ngung, tước phong An Quốc công, hoàng tử con vua Minh Mạng (s. 1830).

Xem thêm

Tham khảo

53


title: Xylocopa dimidiata

text:
Xylocopa dimidiata là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Latreille mô tả khoa học năm 1809.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ong bầu
Động vật được mô tả năm 1809


title: Le Thoult-Trosnay

text:
Le Thoult-Trosnay  là một xã thuộc tỉnh Marne trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 140 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Thoulttrosnay


title: Villaveza del Agua

text:
Villaveza del Agua là một đô thị trong tỉnh Zamora, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 266 người.

Tham khảo

Đô thị ở Zamora


title: Favartia barbarae

text:
Favartia barbarae là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Favartia
Muricidae


title: Avrainville, Essonne

text:
Avrainville là một xã ở tỉnh Essonne thuộc vùng Île-de-France miền bắc nước Pháp.

Theo điều tra dân số năm 1999, dân số xã này là 652 người. Ước tính dân số năm 2005 là 675.

Người dân tại đây trong tiếng Pháp là Avrainvillois.

Tham khảo

Mayors of Essonne Association
 INSEE commune file

Liên kết ngoài
Trang mạng chính thức
Mérimée database - Cultural heritage
1999 Land Use (IAURIF)

Xã của Essonne


title: Sphinx chersis

text:
Sphinx chersis là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae.
Ấu trùng ăn nhiều loài cây trong họ Olive (Oleaceae) như (Syringa spp.), ashes (Fraxinus spp.), và privet (Ligustrum vulgare).
Nó phân bố ở bắc México và khắp Hoa Kỳ nơi có cây chủ nó sinh sống nhưng không phổ biến ở các bang trong vịnh Mexico.

Phụ loài
Sphinx chersis chersis (từ Mexico lên phía bắc qua hầu hết các nơi của Hoa Kỳ)
Sphinx chersis mexicanus Rothschild & Jordan, 1903 (Mexico)

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài
Great Ash Sphinx Moths of North America Guide

Sphinx


title: Tipula mayerduerii

text:
Tipula mayerduerii là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Antocha incurva

text:
Antocha incurva là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Antocha
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Danh sách sân bay tại Campuchia

text:
Cambodia, hay còn gọi Vương quốc Campuchia, là một quốc gia Đông Nam Á, giáp biên giới Thái Lan về phía tây và tây bắc, Lào về phía bắc và Việt Nam ở phía đông và đông nam. Ở phía Nam giáp với Vịnh Thái Lan. Phnom Penh là thủ đô và là thành phố lớn nhất. Siem Reap, một thành phố nằm gần những di tích nổi tiếng như Angkor Wat, là cửa ngõ vào khu vực Angkor, và là điểm đến chính của Campuchia cho khách du lịch. Battambang, thành phố lớn nhất ở phía tây Campuchia, được biết đến như nơi sản xuất lúa gạo của nơi đây và Sihanoukville, một thành phố ven biển, có cảng biển chính.

Sân bay

In đậm là các sân bay quốc tế.

Xem thêm
 Phương tiện giao thông tại Cambodia
 Campuchia

Tham khảo

 Cambodian airports and airfields

  - includes IATA codes
 World Aero Data: Airports in Cambodia
 Great Circle Mapper: Airports in Cambodia

Liên kết ngoài

Campuchia
Sân bay
Sân bay Campuchia


title: Anycteola

text:
Anycteola là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Các loài
 Anycteola fotelloides (Barnes & McDunnough, 1916)

Tham khảo

 Anycteola at funet.fi
 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Acronictinae


title: Nanpara

text:
Nanpara là một thành phố và là nơi đặt ban đô thị (municipal board) của quận Bahraich thuộc bang Uttar Pradesh, Ấn Độ.

Địa lý
Nanpara có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 132 mét (433 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Nanpara có dân số 42.771 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Nanpara có tỷ lệ 50% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 54%, và tỷ lệ cho phái nữ là 45%. Tại Nanpara, 18% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Uttar Pradesh


title: Kiềm Tây Nam

text:
Châu tự trị dân tộc Bố Y và dân tộc Miêu Kiềm Tây Nam (tiếng Trung: 黔西南布依族苗族自治州, bính âm: Qiánxīnán Bùyīzú Miáozú Zìzhìzhōu, Hán-Việt: Kiềm Tây Nam Bố Y tộc Miêu tộc Tự trị châu) là một châu tự trị tại tỉnh Quý Châu, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.

 Hành chính
 Huyện cấp thị
 Thành phố cấp huyện Hưng Nghĩa (兴义市, Xīngyì Shì)
 Thành phố cấp huyện Hưng Nhân (兴仁市, Xīngrén Shì)

 Huyện
 Huyện Phổ An (普安县, Pǔ'ān Xiàn)
 Huyện Tình Long (晴隆县, Qínglóng Xiàn)
 Huyện Trinh Phong (贞丰县, Zhēnfēng Xiàn)
 Huyện Vọng Mô (望谟县, Wàngmó Xiàn)
 Huyện Sách Hanh (册亨县, Cèhēng Xiàn)
 Huyện An Long (安龙县, Ānlóng Xiàn'')

Tham khảo

Châu tự trị Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa


title: Gynoplistia nigrobimbo

text:
Gynoplistia nigrobimbo là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Gynoplistia
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Alken

text:
Trong hóa hữu cơ, alken là một hydrocarbon chứa liên kết đôi carbon–carbon. Alken thường đồng nghĩa với olefin. Thuật ngữ olefin dùng cho bất cứ hydrocarbon nào có chứa một hoặc nhiều liên kết đôi. Tuy nhiên, Liên minh Hóa học Thuần túy và Ứng dụng Quốc tế (IUPAC) khuyến nghị chỉ sử dụng tên "alken" cho các hydrocarbon mạch hở chỉ có một liên kết đôi; alkadien, alkatrien, v.v., hoặc polyen đối với hydrocarbon mạch hở có hai hoặc nhiều liên kết đôi; cycloalken, cycloalkadien, v.v. đối với hợp chất vòng; và "olefin" cho hydrocarbon mạch vòng hay mạch hở có một hoặc nhiều liên kết đôi.

Alken mạch hở, chỉ có 1 liên kết đôi và không chứa nhóm chức nào khác (còn gọi là alken đơn chức hay mono-en) tạo thành dãy đồng đẳng của hydrocarbon có công thức chung  với n từ 2 trở lên (ít hơn alkan tương ứng 2 hydro ). Khi n từ 4 trở lên thì có đồng phân dựa vào sự thay đổi vị trí nối đôi và vị trí các cấu phần liên kết với carbon có nối đôi.

Alken thường các hợp chất không phân cực không màu, hơi giống với alkan nhưng phản ứng mạnh hơn. Một số thành viên đầu tiên của chuỗi là chất khí hoặc chất lỏng ở nhiệt độ phòng. Alken đơn giản nhất, ethylen () (danh pháp IUPAC: "ethen") là hợp chất hữu cơ được sản xuất ở quy mô công nghiệp lớn nhất.

Các hợp chất thơm thường được gọi là alken vòng, tuy nhiên cấu trúc và tính chất của chúng đủ khác biệt để chất không được phân loại là alken hoặc olefin. hydrocarbon có 2 liên kết đôi xen phủ ( ) được gọi là allen (hợp chất đơn giản nhất là allen) và những hợp chất có ba liên kết đôi liền nhau trở lên (, , v.v.) được gọi là cumulen.

Đồng phân cấu tạo
Các alken có 4 nguyên tử carbon trở lên có thể tạo thành đồng phân cấu tạo. Hầu hết các alken là đồng phân của cycloalkan. Sau đây là số đồng phân cấu tạo của alken mạch hở có một liên kết đôi:

 : ethylen
 : propylen
 : 3 đồng phân: 1-buten, 2-buten, and isobutylen
 : 5 đồng phân: 1-pentene, 2-penten, 2-methyl-1-buten, 3-methyl-1-buten, 2-methyl-2-butene
 : 13 đồng phân: 1-hexen, 2-hexen, 3-hexen, 2-methyl-1-penten, 3-methyl-1-penten, 4-methyl-1-penten, 2-methyl-2-penten, 3-methyl-2-penten, 4-methyl-2-penten, 2,3-dimethyl-1-buten, 3,3-dimethyl-1-buten, 2,3-dimethyl-2-buten, 2-ethyl-1-buten
 : 27 đồng phân (theo tính toán)
 : 2,281 đồng phân (theo tính toán)
 : 193,706,542,776 đồng phân (theo tính toán)

Nhiều phân tử trong số này có đồng phân cis–trans. Cũng có thể có các nguyên tử carbon bất đối đặc biệt trong các phân tử lớn (từ  trở lên). Số lượng đồng phân tăng nhanh khi thêm tăng số nguyên tử carbon.

Cấu trúc và liên kết

Liên kết

Liên kết đôi carbon-carbon cấu tạo bởi 1 liên kết sigma và 1 liên kết pi. Liên kết đôi này mạnh hơn liên kết đơn (C=C là 611 kJ / mol, còn C–C là 347 kJ/mol). Liên kết đôi ngắn hơn liên kết đơn với độ dài liên kết trung bình là 1,33 Å (133 pm, C–C là 1,53 Å).

Mỗi nguyên tử carbon của liên kết đôi sử dụng ba orbital lai hóa sp2 để tạo thành liên kết sigma với ba nguyên tử khác. Các orbital nguyên tử 2p không lai hóa sẽ ở vị trí vuông góc với mặt phẳng tạo bởi trục của ba orbital lai hóa sp2, xen phủ nhau để tạo thành liên kết pi. Liên kết này nằm bên ngoài trục C–C chính, tạo liên kết pi có năng lượng liên kết yếu hơn đáng kể so với liên kết sigma, chỉ 65 kcal/mol.

Sự quay quanh liên kết đôi carbon-carbon bị hạn chế vì cần tiêu tốn năng lượng để phá vỡ liên kết của orbital p trên hai nguyên tử carbon. Do đó, sự chuyển đổi giữa đồng phân cis hoặc trans chậm đến mức có thể tách ra được dừng đồng phân riêng rẽ mà không bị đồng phân hóa. Các alken phức tạp hơn có thể được đặt tên bằng danh pháp E – Z cho các phân tử có 3 hoặc 4 nhóm thế khác nhau. Ví dụ, trong số các đồng phân của buten, hai nhóm methyl của (Z)-but-2-en (hay còn gọi là cis-2-buten) xuất hiện ở cùng một phía của liên kết đôi và trong (E)-but-2 -en (còn gọi là trans-2-buten), nhóm methyl xuất hiện ở hai phía đối diện. Hai đồng phân của buten có tính chất vật lý và hóa học riêng biệt.

Hình dạng
Theo dự đoán của mô hình VSEPR về lực đẩy cặp electron, góc liên kết xung quanh mỗi nguyên tử carbon trong liên kết đôi khoảng 120°. Góc có thể thay đổi do tương tác Van der Waals được tạo ra bởi các tương tác không liên kết giữa các nhóm chức gắn với các nguyên tử carbon của liên kết đôi. Ví dụ, góc liên kết C–C–C trong propylen là 123,9°.

Đối với các alken có cầu nối, quy tắc Bredt phát biểu rằng liên kết đôi không thể xảy ra ở đầu cầu của hệ vòng có cầu nối, trừ khi các vòng đủ lớn. Theo Fawcett định nghĩa: Lấy S là tổng số nguyên tử không nằm ở đầu cầu trong các vòng, để ổn định cấu trúc phân tử, hệ hai vòng thì S ≥ 7 và hệ ba vòng thì S ≥ 11.

Tính chất vật lý
Nhiều tính chất vật lý của alken và alkan tương tự nhau: không màu, không phân cực và dễ cháy. Trạng thái vật lý phụ thuộc vào khối lượng phân tử: giống như các hydrocarbon no tương ứng, các alken đơn giản nhất (ethylen, propylen và buten) là chất khí ở nhiệt độ phòng. Các alken mạch thẳng có khoảng 5 đến 16 nguyên tử carbon ở thể lỏng và các alken có số carbon cao hơn là chất rắn dạng sáp. Nhiệt độ nóng chảy của chất rắn cũng tăng khi khối lượng phân tử tăng.

Các alken thường có mùi mạnh hơn các alkan tương ứng. Ethylen có mùi ngọt và giống như mùi mốc. Liên kết của ion cupric với olefin trong thụ thể khứu giác của động vật có vú (MOR244-3) có liên quan đến mùi của alken và thiol. Các alken mạch thẳng như norbornen và trans-cycloocten có mùi khó chịu, nồng.

Tính chất hóa học
Alken là hợp chất khá bền vững, nhưng dễ phản ứng hơn alkan. Phần lớn phản ứng của alken liên quan tới liên kết pi, để tạo thành liên kết đơn mới. Alken là nguyên liệu thô trong công nghiệp hóa dầu vì chúng tham gia nhiều vào các phản ứng hóa học như là polymer hóa và alkyl hóa

Ngoại trừ ethylen, các alken có hai vị trí phản ứng: liên kết pi carbon carbon và trung tâm CH allyl.

Phản ứng cộng
Alken tham gia phản ứng cộng do có liên kết đôi. Hầu hết các phản ứng cộng này tuân theo cơ chế cộng electrophil, ví dụ: hydrohalogen hóa, halogen hóa, hình thành halohydrin, oxy-thủy ngân hóa, hydrobor-oxy hóa, cộng dichlorocarben, phản ứng Simmons–Smith, hydro hóa có xúc tác, epoxide hóa, phản ứng trùng hợp gốc và hydroxyl hóa.

Hydro hóa
Hydro hóa alken tạo ra alkan tương ứng. Phản ứng đôi khi được thực hiện dưới áp suất và ở nhiệt độ cao. Chất xúc tác thường là kim loại. Các chất xúc tác công nghiệp chứa platin, nickel và paladi. Một ứng dụng quy mô lớn là sản xuất bơ thực vật.

Liên kết  hay tổng quát hơn là  sẽ phản ứng vào nối đôi. Phản ứng với  có ý nghĩa thương mại lớn. Một ví dụ là phản ứng cộng H-SiR3, tức là hydrosilyl hóa, để tạo ra các hợp chất cơ-silic. Một phản ứng khác là hydrocyanat hóa, chính là phản ứng cộng .

Hydrat hóa
Hydrat hóa là cộng 1 phân tử nước vào liên kết đôi của alken, tạo ra alcohol. Phản ứng được xúc tác bởi acid phosphoric hoặc acid sulfuric. Phản ứng này được thực hiện ở quy mô công nghiệp để sản xuất ethanol tổng hợp.

 CH2=CH2 + H2O -> CH3-CH2OH

Alken có thể biến đổi thành alcohol thông qua phản ứng oxy-thủy ngân hóa–de-thủy ngân hóa, phản ứng hydrobor hóa–oxy hóa hoặc bằng phản ứng hydrat hóa Mukaiyama.

Halogen hóa
Trong phản ứng cộng halogen theo cơ chế electrophil, phản ứng cộng brom hoặc chlor vào alken tạo ra các dibromo- và dichloroalkan (hai nguyên tử trên ở vị trí carbon liền kề, tức là 1,2-dihalide hoặc ethylen dihalide). Nhận biết alken bằng phản ứng làm mất màu dung dịch nước brom.

 CH2=CH2 + Br2 -> BrCH2-CH2Br

Các phản ứng liên quan cũng được sử dụng làm thước đo định lượng độ bất bão hòa, được biểu thị bằng chỉ số brom và chỉ số iod của một hợp chất hoặc hỗn hợp.

Hydrohalogen hóa
Hydrohalogen hóa là phản ứng cộng hydro halide, chẳng hạn như HCl hoặc HI, vào alken để tạo ra haloalkan tương ứng:

Nếu hai nguyên tử cacbon ở liên kết đôi liên kết với hydro có số lương nguyên tử khác nhau, thì halogen được ưu tiên cộng vào carbon có ít nhóm thế hydro hơn. Đây là quy tắc Markovnikov. Việc sử dụng các chất khơi mào gốc tự do có thể làm thay đổi kết quả sản phẩm. Đặc biệt là acid hydrobromic có xu hướng hình thành các gốc tự do khi có nhiều tạp chất hoặc thậm chí là oxy trong khí quyển, làm cho phản ứng không tuân theo quy tắc Markovnikov:

Hình thành halohydrin
Alken phản ứng với nước và halogen để tạo thành halohydrin bằng phản ứng cộng.

 CH2=CH2 + X2 + H2O -> XCH2-CH2OH + HX

Oxy hóa
Alken phản ứng với acid percarboxylic và thậm chí cả hydro peroxide để tạo ra epoxide:

 RCH=CH2 + RCO3H -> RCHOCH2 + RCO2H

Đối với ethylen, epoxy hóa được tiến hành trên quy mô công nghiệp bằng cách sử dụng oxy với sự có mặt của chất xúc tác:

 C2H4 + 1/2 O2 -> C2H4O

Alken phản ứng với ozon, dẫn đến sự phân cắt của liên kết đôi. Phản ứng này được gọi là ozon phân. Thông thường, quy trình phản ứng thường có mặt chất khử nhẹ, chẳng hạn như dimethylsulfide ():

 RCH=CHR' + O3 + SMe2 -> RCHO + R'CHO + O=SMe2
 R2C=CHR' + O3 -> R2CHO + R'CHO + O=SMe2

Khi được xử lý bằng dung dịch acid hóa  đặc, nóng, alken bị phân cắt tạo thành keton và/hoặc acid carboxylic. Phản ứng này và ozon phân có thể được sử dụng để xác định vị trí của liên kết đôi trong một alken chưa biết.

Quá trình oxy hóa có thể dừng lại ở diol liền kề thay vì phân tách hoàn toàn alken bằng cách sử dụng osmi(VII) oxide hoặc các chất oxy hóa khác:

 R'CH=CR2 + 1/2 O2 + H2O -> R'CH(OH)-C(OH)R2

Phản ứng này được gọi là dihydroxyl hóa.

Với sự có mặt của chất nhạy quang thích hợp, chẳng hạn như xanh methylen và ánh sáng, các alken phản ứng với các gốc hydroxyl, oxy hoạt tính hoặc ion superoxide. Phản ứng có mặt chất nhạy có thể liên quan đến sự chuyền electron hoặc hydro, thường là với chất khử (phản ứng loại I) hoặc tương tác với oxy (phản ứng loại II). Các phản ứng này có thể kiểm soát bằng cách lựa chọn các điều kiện phản ứng cụ thể, dẫn đến nhiều loại sản phẩm. Một ví dụ phổ biến là phản ứng cộng vòng [4+2] của oxy hoạt tính với một dien, chẳng hạn như cyclopentadien để tạo ra endoperoxide:

Một ví dụ khác là phản ứng ene, trong đó oxy hoạt tính phản ứng với cấu trúc allyl để tạo ra allyl peroxide chuyển vị:

Phản ứng trùng hợp (polymer hóa)
Alken tận là tiền chất của polymer thông qua phản ứng trùng hợp. Một số phản ứng trùng hợp có ý nghĩa kinh tế lớn, vì chúng tạo ra nhựa polyethylen (PE) và polypropylen (PP). Polymer tạo thành từ alken thường được gọi là polyolefin mặc dù chúng không chứa olefin. Quá trình trùng hợp có thể tiến hành thông qua các cơ chế khác nhau. Dien liên hợp như buta-1,3-dien và isopren (2-methylbuta-1,3-dien, cấu tạo nên cao su tự nhiên) cũng tạo ra polymer.

Tạo phức kim loại

Alken là phối tử trong phức alken kim loại chuyển tiếp. Hai trung tâm carbon liên kết với kim loại bằng cách sử dụng orbital pi và pi* của . Monolefin và diolefin thường được sử dụng làm phối tử trong các phức bền. Cyclooctadien và norbornadien là những tác nhân chelat phổ biến, và thậm chí bản thân ethylen còn được sử dụng làm phối tử trong muối Zeise. Ngoài ra, phức kim loại-alken là chất trung gian trong nhiều phản ứng xúc tác kim loại bao gồm hydro hóa, hydroformyl hóa và phản ứng trùng hợp.

Tổng hợp

Phương pháp công nghiệp
Alken được sản xuất bằng cách cracking hydrocacbon. Nguyên liệu chủ yếu là các thành phần khí tự nhiên ngưng tụ (chủ yếu là ethan và propan) ở Mỹ và Trung Đông và naphtha ở Châu Âu và Châu Á. Alkan bị phá vỡ ở nhiệt độ cao, thường có mặt chất xúc tác zeolit, để tạo ra hỗn hợp chủ yếu là alken béo và alkan có trọng lượng phân tử thấp hơn. Hỗn hợp này phụ thuộc vào nguyên liệu và nhiệt độ, và được phân tách bằng phương pháp chưng cất phân đoạn. Phương pháp trên chử yếu dùng để điều chế alken nhỏ (tối đa 6 nguyên tử carbon).

Dehydro hóa có xúc tác là phản ứng trong đó một alkan tách hydro ở nhiệt độ cao để tạo ra alken tương ứng. Đây là phản ứng ngược với phản ứng hydro hóa xúc tác của alken:

Quá trình này còn được gọi là reforming. Cả hai quá trình đều là quá trình thu nhiệt và sản phẩm thường là alken.

Các α-alken cao hơn (thuộc loại RCH=CH2) cũng có thể tổng hợp được dưới xúc tác bằng phản ứng của ethylen với hợp chất cơ kim triethyl nhôm (TEA), xúc tác nickel, cobalt hoặc platin.

Phản ứng tách
Một trong những phương pháp chính để tổng hợp alken trong phòng thí nghiệm là dùng phản ứng tách các alkyl halide, alcohol và các hợp chất tương tự. Phổ biến nhất là tách β thông qua cơ chế phản ứng E2 (tách lưỡng phân tử) hoặc E1 (tách đơn phân tử), nhưng cũng có thể tách α.

Cơ chế phản ứng tách lưỡng phân tử (E2) là cơ chế tách β tin cậy hơn so với cơ chế phản ứng tách đơn phân tử (E1) đối với hầu hết con đường tổng hợp alken. Hầu hết phản ứng tách E2 đều bắt đầu bằng alkyl halide hoặc ester alkyl sulfonat (chẳng hạn như tosylat hoặc triflat). Khi một alkyl halide được sử dụng, phản ứng được gọi là dehydrohalogen hóa. Đối với các chất bất đốt xứng, alken được hình thành với lượng lớn nhất là alken tách hydro từ carbon alpha (α-carbon) có ít nhóm thế là hydro nhất (xem quy tắc của Zaitsev). Hai phương pháp phổ biến của phản ứng tách là dehydrohalogen hóa của alkyl halide và phản ứng khử nước (dehydrat hóa) của alcohol. Ở ví dụ phía dưới, nếu H ở vị trí anti cũng có thể được tách ra, ngay cả khi sản phẩm tạo tách nếu tách H-anti tạo ra đồng phân Z kém bền hơn:

Alken có thể được tổng hợp từ alcohol thông qua phản ứng dehydrat hóa, trong trường hợp đó phân tử nước tách thông qua cơ chế E1. Ví dụ, quá trình khử nước của ethanol tạo ra ethylen:

 CH3CH2OH → H2C=CH2 + H2O

Alcohol có thể được chuyển hóa thành nhóm rời tốt hơn (ví dụ: xanthat), để cho phép cơ chế tách ở vị tri syn dễ hơn hơn như tách Chugaev và tách Grieco Các phản ứng liên quan: tách bằng β-haloether (tổng hợp Boord olefin) và ester (nhiệt phân ester).

Alken có thể được điều chế gián tiếp từ alkyl amin. Amin hoặc amonia không phải là nhóm rời thích hợp, do đó trước tiên, amin được alkyl hóa (như trong quá trình tách Hofmann ) hoặc bị oxy hóa thành amin oxide (phản ứng Cope) để có thể tách nhóm dễ dàng hơn. Phản ứng Cope tuân theo cơ thế tách-syn xảy ra ở khoảng nhiệt độ 150 °C, ví dụ:

Tách Hofmann không bình thường ở chỗ các alken đi ngược lại quy tắc Zaitsev thường là sản phẩm chính.

Alken còn được tạo ra từ α-halosulfon trong phản ứng Ramberg–Bäcklund, thông qua một chất trung gian sulfon vòng ba cạnh.

Tổng hợp từ các hợp chất carbonyl
Một phương pháp quan trọng khác để tổng hợp alken liên quan đến việc xây dựng liên kết đôi carbon-carbon mới bằng cách ghép hợp chất carbonyl (chẳng hạn như aldehyde hoặc keton) với một đương lượng carbanion. Những phản ứng như vậy đôi khi được gọi là phản ứng olefin hóa. Phương pháp nổi tiếng là phản ứng Wittig, nhưng các phương pháp liên quan khác cũng được biết đến như phản ứng Horner–Wadsworth–Emmons.

Phản ứng Wittig là phản ứng của aldehyde hoặc keton với thuốc thử Wittig (hoặc phosphoran) thuộc loại Ph3P=CHR để tạo ra alken và Ph3P=O (triphenylphosphin). Bản thân thuốc thử Wittig được điều chế dễ dàng từ triphenylphosphin với một alkyl halide. Phản ứng này khá chung chung và nhiều nhóm chức có thể phù hợp, thậm chí là ester, như trong ví dụ này:

Liên quan đến phản ứng Wittig là phản ứng olefin hóa Peterson, sử dụng chất phản ứng dựa trên silic thay cho phosphoran. Phản ứng này cho phép tạo ra sản phẩm chọn lọc lập thể E- hoặc Z-. Nếu muốn có sản phẩm E, thì một giải pháp thay thế khác là phản ứng olefin hóa Julia, sử dụng carbanion được tạo ra từ phenyl sulfon. Phản ứng olefin hóa Takai dựa trên chất trung gian cơ-chromi cũng tạo ra các sản phẩm E-. Thuốc thử Tebbe là một hợp chất của titani rất hữu ích cho việc tổng hợp các hợp chất methylen; trong trường hợp này thậm chí ester và amide cũng tham gia phản ứng.

Một cặp ketone hoặc aldehyde có thể bị deoxygen hóa để tạo ra alken. Các alken đối xứng có thể được điều chế từ aldehyde hoặc keton phản ứng với chính nó, sử dụng quá trình khử kim loại titani (phản ứng McMurry). Nếu dùng các keton khác nhau trong phản ứng thì cần phải có một phương pháp phức tạp hơn, chẳng hạn như phản ứng Barton–Kellogg.

Một keton duy nhất cũng có thể được chuyển hóa thành alken tương ứng thông qua tosylhydrazon của nó, sử dụng natri methoxide (phản ứng Bamford–Stevens) hoặc alkyllithi (phản ứng Shapiro).

Tổng hợp từ alken
Tổng hợp các alken dài hơn bằng phản ứng trùng hợp từng bước của các alken nhỏ hơn, vì ethylen (alken nhỏ nhất) vừa rẻ vừa sẵn có. Tổng hợp Ziegler–Natta cho phép hình thành các chuỗi rất dài như polyethylen. Khi muốn có các chuỗi ngắn hơn như trong sản xuất chất hoạt động bề mặt, có thể thể sử dụng các bước hoán vị olefin như quy trình olefin Shell.

Hoán vị olefin (olefin metathesis) được sử dụng trong thương mại nhằm chuyển hóa ethylen và 2-buten thành propylen. Hoán vị olefin mở ra con đường tổng hợp hữu cơ mới cho ngành hóa dầu, polymer và hóa chất đặc biệt quan trọng. Quá trình này sử dụng xúc tác dị thể chứa rheni và molybden:

 CH2=CH2 + CH3CH=CHCH3 → 2 CH2=CHCH3

Hydrovinyl hóa xúc tác kim loại là một quá trình tổng hợp alken quan trọng khác có nguyên liệu ban đầu từ chính alken. Phản ứng cộng một nhóm hydro và một nhóm vinyl (hoặc một nhóm alkenyl) vào liên kết đôi.

Từ alkyn
Khử alkyn là một phương pháp hữu ích cho quá trình tổng hợp chọn lọc lập thể của các alken bất đối. Nếu muốn có cis-alken, thì phản ứng hydro hóa với sự có mặt của chất xúc tác Lindlar (một chất xúc tác dị thể chứa paladi lắng đọng trên calci carbonat và được xử lý bằng chì) thường được sử dụng. Khử alkyn bằng kim loại natri trong amonia lỏng sẽ cho ra sản phẩm dạng trans-alken.

Để điều chế các alken nhiều vị trí bất đối xứng, carbometal hóa các alkyn có thể tạo ra nhiều loại dẫn xuất alken.

Chuyển vị và phản ứng liên quan
Các alken có thể được tổng hợp từ các alken khác thông qua phản ứng chuyển vị. Bên cạnh hoán vị olefin (được mô tả ở trên), nhiều phản ứng pericyclic có thể được sử dụng như phản ứng ene và chuyển vị Cope.

Trong phản ứng Diels–Alder, từ dien và alken có thể điều chế được cyclohexen.

Danh pháp IUPAC
Mặc dù danh pháp IUPAC không được tuân theo rộng rãi, nhưng theo IUPAC, alken là một hydrocacbon mạch hở chỉ có một liên kết đôi giữa các nguyên tử carbon. Olefin bao gồm một tập hợp lớn hơn các alken mạch vòng và mạch hở như dien và polyen.

Danh pháp IUPAC cho các alken mạch thẳng, chỉ cần thay đổi hậu tố -an (của alkan) thành -en (của alken). Ví dụ, CH3-CH3 là alkan ethAN. Do đó, tên của CH2=CH2 là ethEN.

Đối với alken mạch thẳng có từ 4 nguyên tử carbon trở lên và các alken mạch hở phân nhánh, cần tuân theo quy tắc sau

 Tìm mạch carbon dài nhất trong phân tử. Nếu chuỗi đó không chứa liên kết đôi, hãy đặt tên cho hợp chất theo quy tắc đặt tên alkan. Nếu có chứa liên kết đôi thì:
 Đánh số các nguyên tử carbon trong chuỗi đó bắt đầu từ đầu gần với liên kết đôi nhất.
 Xác định vị trí của liên kết đôi, gọi vị trí này là k.
 Gọi tên các nhóm thế (ngoài hydro) theo quy tắc thích hợp.
 Xác định vị trí của mỗi nhóm thế là số thứ tự carbon trong mạch xác định từ bước 1 mà nhóm đó gắn vào.
 Viết vị trí và tên của mỗi nhóm thế.
 Viết tên các alkan cùng mạch, thay hậu tố "-an" bằng "k-en".

Theo IUPAC, cần viết số chỉ vị trí liên kết ở trước "en", ví dụ: "pent-2-en" thay vì "2-penten". Chú ý, nếu C–– là "2,2-dimethyl pentane", thì C–= là "3,3-dimethyl pen-1-ten".

Các quy tắc phức tạp hơn áp dụng cho polyen và cycloalken.

Đồng phân cis–trans
Nếu liên kết đôi của một mono-en mạch hở không phải là liên kết đầu tiên của chuỗi thì có thể sẽ có đồng phân cis – trans. Cần xác định xem hai liên kết C–C đơn liền kề với liên kết đôi nằm trên cùng một phía của mặt phẳng hay ở hai phía đối diện. Đối với monoalken, cấu hình thường được biểu thị bằng các tiền tố cis- (từ tiếng Latinh "ở bên này") hoặc trans- ("chéo", "ở bên kia") trước tên của hợp chất. Ví dụ: cis-pent-2-en hoặc trans-but-2-en.

Tổng quát hơn, đồng phân cis–trans sẽ tồn tại nếu mỗi nguyên tử cacbon trong liên kết đôi có hai nguyên tử hoặc nhóm khác nhau gắn vào nó. Tính đến những trường hợp này, IUPAC đề xuất danh pháp E–Z tổng quát hơn, thay vì các tiền tố cis và trans. Ký hiệu này xem xét nhóm có quy tắc ưu tiên Cahn–Ingold–Prelog cao nhất trong mỗi hai nguyên tử carbon. Nếu hai nhóm này nằm ở hai phía đối diện của mặt phẳng liên kết đôi, thì cấu hình được ký hiệu là E (từ tiếng Đức entgegen có nghĩa là "đối diện"); nếu chúng ở cùng một phía thì ký hiệu là Z (từ tiếng Đức zusammen, "cùng nhau"). " Để dễ nhớ hơn thì có mẹo nhớ như sau: Z trong cụm từ 'on ze zame zide', tức là cùng một phía.

Nhóm chứa liên kết đôi C=C
IUPAC công nhận hai tên cho các nhóm hydrocacbon chứa liên kết đôi carbon-carbon, nhóm vinyl và nhóm allyl.

Xem thêm

 Hydrocarbon thơm ("Aren")
 Nitroalken

Tham khảo cách gọi danh pháp hữu cơ

 Rule A-3. Unsaturated Compounds and Univalent Radicals  IUPAC Blue Book.
 Rule A-4. Bivalent and Multivalent Radicals  IUPAC Blue Book.
 Rules A-11.3, A-11.4, A-11.5 Unsaturated monocyclic hydrocarbons and substituents  IUPAC Blue Book.
 Rule A-23. Hydrogenated Compounds of Fused Polycyclic Hydrocarbons  IUPAC Blue Book.

Tham khảo

Alken


title: Acrolepia nothocestri

text:
Acrolepia nothocestri là một loài bướm đêm thuộc họ Acrolepiidae. Nó là loài đặc hữu của Oahu.

Ấu trùng ăn Nothocestrum longifolium. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Insects of Hawaii. Volume 9, Microlepidoptera

Acrolepia
Loài đặc hữu của Hawaii