title: Lập hạ

text:
Lập hạ là một trong 24 tiết khí của các lịch Trung Quốc, Việt Nam, Nhật Bản, Triều Tiên. Nó thường bắt đầu vào khoảng ngày 5 hay 6 tháng 5 dương lịch, khi Mặt Trời ở xích kinh 45° (kinh độ Mặt Trời bằng 45°). Đây là một khái niệm trong công tác lập lịch của các nước Đông Á chịu ảnh hưởng của nền văn hóa Trung Quốc cổ đại. Ý nghĩa của tiết khí này, đối với vùng Trung Hoa cổ đại, là Bắt đầu mùa hè.

Theo quy ước, tiết lập hạ là khoảng thời gian bắt đầu từ khoảng ngày 5 hay 6 tháng 5 khi kết thúc tiết cốc vũ và kết thúc vào khoảng ngày 21 hay 22 tháng 5 trong lịch Gregory theo các múi giờ Đông Á khi tiết tiểu mãn bắt đầu.

Lịch Trung Quốc, cũng như lịch ở các nước Đông Á cổ đại bao gồm Việt Nam, bị nhiều người lầm là âm lịch thuần túy, dẫn đến ngộ nhận về việc tiết khí nói chung và lập hạ nói riêng được tính theo chu kỳ của Mặt Trăng quay xung quanh Trái Đất. Trên thực tế lịch Trung Quốc cổ đại là một loại âm dương lịch, trong đó tiết khí, từ thời Hán Vũ Đế, đã được tính theo vị trí của Trái Đất trong chu kỳ chuyển động trên quỹ đạo xung quanh Mặt Trời. Theo cách tính hiện đại, với điểm xuân phân là gốc có kinh độ Mặt Trời bằng 0°, thì thời điểm diễn ra tiết lập hạ ứng với kinh độ Mặt Trời bằng 45°. Ngày diễn ra hay bắt đầu tiết lập hạ do vậy được tính theo cách tính của dương lịch hiện đại và nó thông thường rơi vào ngày 5 hay 6 tháng 5 dương lịch tùy theo từng năm. Tiết khí đứng ngay trước lập hạ là cốc vũ và tiết khí kế tiếp sau là tiểu mãn.

Từ nguyên
Chữ Hán: 立夏

Xem thêm
Lịch Trung Hoa
Tiết khí

Tham khảo

Mùa hạ
Tiết khí


title: KFC

text:
Kentucky Fried Chicken, thường được biết đến với tên gọi tắt là KFC, là một chuỗi cửa hàng đồ ăn nhanh của Mỹ chuyên về các sản phẩm gà rán có trụ sở đặt tại Louisville, Kentucky. Đây là chuỗi nhà hàng lớn thứ hai thế giới (xếp theo doanh thu) và chỉ đứng sau McDonald's với tổng cộng gần 20.000 nhà hàng tại 123 quốc gia và vùng lãnh thổ (tính đến tháng 12 năm 2015). Đây là một trong những thương hiệu trực thuộc Yum! Brands, một tập đoàn cũng sở hữu chuỗi nhà hàng Pizza Hut và Taco Bell.

KFC ban đầu được thành lập bởi doanh nhân Colonel Harland Sanders. Ông bắt đầu công việc bán gà rán từ một nhà hàng nhỏ tại Corbin, Kentucky trong thời kỳ Đại khủng hoảng. Sanders đã sớm nhận thấy tiềm năng từ tổ chức nhượng quyền nhà hàng này, và thương vụ nhượng quyền "Kentucky Fried Chicken" đầu tiên được xuất hiện ở Utah vào năm 1952. KFC sau đó đã nhanh chóng phổ biến hóa các thực phẩm chế biến từ gà trong ngành công nghiệp thực phẩm thành đồ ăn nhanh và cạnh tranh với sự thống trị của hamburger trong thị trường lúc bấy giờ. Bằng việc tự xây dựng thương hiệu cho bản thân dưới cái tên "Colonel Sanders", Harland đã trở thành một hình tượng nổi bật trong lịch sử văn hóa Mỹ, và hình ảnh của ông vẫn còn được sử dụng rộng rãi trong các quảng cáo của KFC cho tới ngày nay. Tuy nhiên, việc mở rộng nhanh chóng của hệ thống cộng với những căn bệnh tuổi già đã khiến ông không thể kiểm soát nổi chuỗi nhà hàng và phải bán công ty lại cho một nhóm nhà đầu tư được dẫn đầu bởi John Y. Brown Jr. và Jack C. Massey vào năm 1964.

KFC là một trong những chuỗi cửa hàng thức ăn nhanh đầu tiên mở rộng thị phần quốc tế, với nhiều cửa hàng ở Canada, Vương quốc Anh, Mexico và Jamaica vào giữa những năm 60. Trong suốt thập niên 70 và 80, KFC phải trải qua nhiều sự thay đổi về chủ quyền sở hữu công ty hoặc gặp nhiều khó khăn trong việc kinh doanh nhà hàng. Đầu những năm 70, KFC được bán cho Heublein, trước khi sang nhượng lại cho PepsiCo. Năm 1987, KFC trở thành chuỗi nhà hàng phương Tây đầu tiên được mở ở Trung Quốc, và ngay lập tức mở rộng thị phần tại đây. Đó chính là thị trường lớn nhất của công ty. Sau đó, PepsiCo đã chuyển hệ thống nhà hàng thức ăn nhanh, bao gồm cả nhãn hiệu KFC, sang một công ty về nhà hàng độc lập Tricon Global Restaurants, sau này đổi tên thành Yum! Brands.

Sản phẩm gốc của KFC là những miếng gà rán truyền thống Original Recipe, được khám phá bởi Sanders với "Công thức 11 loại thảo mộc và gia vị". Công thức đó đến nay vẫn là một bí mật thương mại. Những phần gà lớn sẽ được phục vụ trong một chiếc "xô gà" - đã trở thành một điểm nhấn đặc biệt của nhà hàng kể từ khi giới thiệu lần đầu tiên bởi Pete Harman vào năm 1957. Kể từ đầu những năm 90, KFC đã mở rộng thực đơn của mình để cung cấp cho thực khách những món ăn đa dạng hơn ngoài món gà như bánh mì kẹp phi lê gà và cuộn, cũng như xà lách và các món phụ ăn kèm, khoai tây chiên và xà lách trộn, các món tráng miệng và nước ngọt, sau này được cung cấp bởi PepsiCo. KFC được biết đến với câu khẩu hiệu "Finger Lickin' Good" (Vị ngon trên từng ngón tay), hay "Nobody does chicken like KFC" (Không ai làm thịt gà như KFC) và "So good" (Thật tuyệt).

Các cột mốc lịch sử

 Năm 1939: Ông Sanders đưa ra món gà rán cho thực khách với một loại gia vị mới pha trộn 11 nguyên liệu khác nhau. Ông nói: "Với loại gia vị thứ mười một đó, tôi đã được dùng miếng gà rán ngon nhất từ trước đến nay".
 Năm 1950: Sanders phải bán lại cơ nghiệp ở Corbin, tiểu bang Kentucky, với số tiền chỉ vừa đủ để đóng thuế. Tự tin vào hương vị món ăn của mình nên tuy đã vào tuổi 65, với $105 USD tiền trợ cấp xã hội nhận được, ông lên đường bán những gói gia vị và cách chế biến gà rán đồng nhất cho những chủ nhà hàng nằm độc lập trên toàn nước Mỹ.

Việc kinh doanh đã phát triển, vượt quá tầm kiểm soát nên ông đã bán lại cho một nhóm người. Họ lập nên Kentucky Fried Chicken Corporation và mời ông Sanders làm "Đại sứ Thiện chí".

 Năm 1964: Sander có thêm hơn 600 đại lý được cấp quyền kinh doanh thịt gà ở Mỹ và Canada. Vào năm đó ông đã chuyển nhựợng niềm đam mê của mình cho Jonh Brown, người sau này là thống đốc bang Kentucky từ năm 1980 đến năm 1984, với giá 2 triệu USD.
 Năm 1969: Tham gia Thị trường chứng khoán New York, "Colonel" Sanders mua 100 cổ phần đầu tiên.
 Năm 1971:  KFC một lần nữa thay đổi chủ, Heublien Inc giành được KFC với 285 triệu đôla vào ngày 8 tháng 7 năm 1971, Heublien đã phát triển hơn 3.500 nhà hàng rộng rãi trên toàn thế giới.
 Năm 1986: Nhãn hiệu "Kentucky Fried Chicken" được Pepsi Co mua lại vào ngày 1 tháng 10.
 Tháng 1 năm 1997: Pepsi Co Inc thông báo về việc tách các nhãn hiệu con của nó, họ gộp chung 4 nhãn hiệu KFC, Taco Bell và Pizza Hut thành một công ty độc lập là Tricon Global Restaurants.
 Năm 1991: Ra mắt logo mới, thay thế "Kentucky Fried Chicken" bằng "KFC".
 Năm 1992: KFC khai trương nhà hàng thứ 1.000 tại Nhật Bản.
 Năm 1994: KFC khai trương nhà hàng thứ 9.000 tại Thượng Hải (Trung Quốc).
 Năm 1997: "Tricon Global Restaurants" và "Tricon Restaurants International" (TRI) được thành lập ngày 7 tháng 10.
 Năm 2002: Tricon mua lại A&W All American Food và Long John Silver's (LJS) từ Yorkshire Global Restaurants và thành lập YUM! Restaurants International (YRI).
 Trong các năm 2004 và 2005, KFC đã khởi nguồn thành công với một chiến dịch mang tên "singing soul"  tiếp bước từ sự thành công của chiến dịch "Soul Food" năm 2003 và 2004. Chiến lược "Soul Food" đã giúp KFC tạo được một hệ thống nhận diện thương hiệu hoàn chỉnh và xây dựng được một mối quan hệ tốt đẹp với khách hàng. Thừa hưởng sự thắng lợi đó, "singing soul" hiện nay đã đưa thương hiệu KFC phát triển vượt bậc.

Phạm vi hoạt động

KFC là công ty con của Yum! Brands, một trong những tập đoàn nhà hàng lớn nhất thế giới. Theo thống kê năm 2013, doanh số của KFC đã cán mốc 23 tỉ đô-la. KFC có trụ sở chính tại 1441 Gardiner Lane, Louisville, Kentucky, bao gồm văn phòng điều hành và các cơ sở nghiên cứu phát triển. KFC còn được sáp nhập tại 1209 North Orange St, Wilmington, Delaware. (thông tin cần được giải thích rõ ràng hơn).

Đến tháng 12 năm 2013, đã có 18.875 cửa hàng KFC tại 118 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới. Nó bao gồm 4.563 điểm bán hàng tại Trung Quốc, 4.491 tại Hoa Kỳ, và 9.821 ở những nơi khác. Những cửa hàng này được sở hữu bởi nhượng quyền hoặc trực tiếp từ công ty. Mười một phần trăm cửa hàng do công ty đang sở hữu, phần còn lại được chủ sở hữu nhượng quyền thương mại. Mặc dù vốn đầu tư lớn, chủ sở hữu công ty cho phép mở rộng nhiều hơn chuỗi nhà hàng thông qua hình thức chuyển nhượng thương mại.

Hầu hết các nhà hàng đều được trang trí những hình ảnh của nhà sáng lập công ty - Đại tá Harland Sanders. Thay vì ăn tại quán hoặc mang về, nhiều cửa hàng KFC độc lập còn cung cấp dịch vụ mua trực tiếp trên xe. Ngoài ra, KFC cũng có dịch vụ giao hàng tận nơi tại một số thị trường. Bên cạnh những nhà hàng được đặt tại những địa điểm độc lập, KFC còn mở nhiều dịch vụ bán hàng tại các trạm xăng, cửa hàng tiện lợi, sân vận động, công viên và các trường đại học. Trung bình doanh thu hàng năm tính trên đầu người là 1,2 triệu đô-la/người vào năm 2013. Trên thế giới, số lượng đơn đặt hàng trung bình tại một cửa hàng KFC là 250, hầu hết diễn ra vào các giờ cao điểm.

KFC tại thị trường Việt Nam

KFC đã bắt đầu khai trương cửa hàng đầu tiên ở Việt Nam vào cuối năm 1997, tại Trung tâm Thương mại Sài Gòn Super Bowl. Dù đối mặt với nhiều khó khăn khi khái niệm "thức ăn nhanh" vẫn hoàn toàn xa lạ tại đây, và liên tục chịu lỗ trong suốt 7 năm đầu kinh doanh (17 cửa hàng trong 7 năm), nhưng với chiến lược tiếp cận hợp lý, hệ thống nhà hàng của KFC Việt Nam đến nay đã phát triển tới hơn 140 nhà hàng, có mặt tại hơn 19 tỉnh/thành phố lớn trên cả nước. Hàng năm KFC thu hút khoảng 20 triệu lượt khách trong nước, chiếm khoảng 60% thị trường thức ăn nhanh Việt Nam và góp phần giải quyết việc làm cho hơn 3 ngàn người lao động.

Trước sức ép ngày một lớn từ các tập đoàn kinh doanh gà rán nói riêng và thức ăn nhanh nói chung tương tự có tại Việt Nam như: McDonald's, Lotteria, Burger King, Jollibee... KFC đã chế biến thêm một số món để phục vụ những thức ăn hợp khẩu vị người Việt như: Gà quay giấy bạc, Gà Giòn Không Xương, Gà giòn Húng quế, Cơm gà, Cá thanh... Một số món mới cũng đã được phát triển và giới thiệu tại thị trường Việt Nam, góp phần làm tăng thêm sự đa dạng trong danh mục thực đơn: Bắp cải trộn, Khoai tây nghiền, Bánh nhân mứt, Bánh trứng nướng cùng nhiều suất ăn cụ thể cho từng nhóm người.

Tranh cãi và tác động đến sức khỏe con người

Ngoài khía cạnh tích cực trong việc giải quyết vấn đề ăn uống cho những người bận rộn và tạo thu nhập cho xã hội, gà rán KFC cũng như các thức ăn nhanh khác (chủ yếu với các món rán) đã được coi là có hại cho sức khỏe con người nếu được sử dụng liên tục vì các món rán được coi như một trong những tác nhân gây ung thư, béo phì và bệnh lý tim mạch. Việc hạn chế sử dụng các đồ uống có gas thường bán tại các cửa hàng ăn nhanh cũng được các nhà dinh dưỡng học và bác sĩ khuyến cáo.

Kể từ khi bước vào thế kỷ 21, thức ăn nhanh đã bị chỉ trích vì những vấn đề xung quanh việc phúc lợi động vật. Hiệp hội bảo vệ động vật (PETA) đã nhiều lần phản đối việc lựa chọn các nhà cung cấp gia cầm trên toàn thế giới của KFC. Tháng 12 năm 2012, chuỗi cửa hàng KFC ở Trung Quốc dính bê bối khi bị phát hiện sử dụng hormone tăng trưởng và thuốc kháng sinh để tăng tốc độ phát triển của đàn gia cầm và vi phạm luật pháp của Trung Quốc. Điều này đã gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín của hãng ở thị trường Trung Quốc - nơi họ đã thu về gần một nửa lợi nhuận công ty từ đây.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Website chính thức của KFC Việt Nam

Thức ăn nhanh
Quán ăn nhanh
Chuỗi nhà hàng tại Mỹ

Công ty đa quốc gia có trụ sở tại Hoa Kỳ
Công ty niêm yết tại Sở giao dịch chứng khoán Tokyo


title: JavaScript

text:
JavaScript, theo phiên bản hiện hành, là một ngôn ngữ lập trình được phát triển từ các ý niệm nguyên mẫu. Ngôn ngữ này được dùng rộng rãi cho các trang web (phía người dùng) cũng như phía máy chủ (với Nodejs). Nó vốn được phát triển bởi Brendan Eich tại Hãng truyền thông Netscape với cái tên đầu tiên Mocha, rồi sau đó đổi tên thành LiveScript, và cuối cùng thành JavaScript. Giống Java, JavaScript có cú pháp tương tự C, nhưng nó gần với Self hơn Java. .js là phần mở rộng thường được dùng cho tập tin mã nguồn JavaScript.

Phiên bản mới nhất của JavaScript là ECMAScript 12. ECMAScript là phiên bản chuẩn hóa của JavaScript. Trình duyệt Mozilla phiên bản 1.8 beta 1 có hỗ trợ không đầy đủ cho E4X - phần mở rộng cho JavaScript hỗ trợ làm việc với XML, được chuẩn hóa trong ECMA-357.

Java, JavaScript và JScript
Cùng thời điểm Netscape bắt đầu sử dụng Java trên trình duyệt Netscape, LiveScript đã được đổi tên thành JavaScript để được chú ý hơn bởi ngôn ngữ lập trình Java lúc đó đang được coi là một hiện tượng. JavaScript được bổ sung vào trình duyệt Netscape bắt đầu từ phiên bản 2.0b3 của trình duyệt này vào tháng 12 năm 1995. Trên thực tế, JavaScript không được phát triển dựa từ Java. Do đó JavaScript chỉ dựa trên các cách đặt tên của Java. Java Script gồm 2 mảng là client-server thực hiện lệnh trên máy của end-user và web-server.

Sau thành công của JavaScript, Microsoft bắt đầu phát triển JScript, một ngôn ngữ có cùng ứng dụng và tương thích với JavaScript. JScript được bổ sung vào trình duyệt Internet Explorer bắt đầu từ Internet Explorer phiên bản 3.0 được phát hành tháng 8 năm 1996.

DOM (Document Object Model), một khái niệm thường được nhắc đến với JavaScript trên thực tế không phải là một phần của chuẩn ECMAScript, DOM là một chuẩn riêng biệt có liên quan chặt chẽ với XML.

Ứng dụng
JavaScript là một ngôn ngữ lập trình dựa trên nguyên mẫu với cú pháp phát triển từ C. Giống như C, JavaScript có khái niệm từ khóa, do đó, JavaScript gần như không thể được mở rộng.

Cũng giống như C, JavaScript không có bộ xử lý xuất/nhập (input/output) riêng. Trong khi C sử dụng thư viện xuất/nhập chuẩn, JavaScript dựa vào phần mềm ngôn ngữ được gắn vào để thực hiện xuất/nhập.

Trên trình duyệt, rất nhiều trang web sử dụng JavaScript để thiết kế trang web động và một số hiệu ứng hình ảnh thông qua DOM. JavaScript được dùng để thực hiện một số tác vụ không thể thực hiện được với chỉ HTML như kiểm tra thông tin nhập vào, tự động thay đổi hình ảnh,... Ở Việt Nam, JavaScript còn được ứng dụng để làm bộ gõ tiếng Việt giống như bộ gõ hiện đang sử dụng trên trang Wikipedia tiếng Việt. Tuy nhiên, mỗi trình duyệt áp dụng JavaScript khác nhau và không tuân theo chuẩn W3C DOM, do đó trong rất nhiều trường hợp lập trình viên phải viết nhiều phiên bản của cùng một đoạn mã nguồn để có thể hoạt động trên nhiều trình duyệt. Một số công nghệ nổi bật dùng JavaScript để tương tác với DOM bao gồm DHTML, Ajax và SPA.

Bên ngoài trình duyệt, JavaScript có thể được sử dụng trong tập tin PDF của Adobe Acrobat và Adobe Reader. Điều khiển Dashboard trên hệ điều hành Mac OS X phiên bản 10.4 cũng có sử dụng JavaScript. Công nghệ kịch bản linh động (active scripting) của Microsoft có hỗ trợ ngôn ngữ JScript làm một ngôn ngữ kịch bản dùng cho hệ điều hành. JScript.NET là một ngôn ngữ tương thích với CLI gần giống JScript nhưng có thêm nhiều tính năng lập trình hướng đối tượng.

Từ khi Nodejs ra đời vào năm 2009, Javascript được biết đến nhiều hơn là một ngôn ngữ đa nền tảng khi có thể chạy trên cả môi trường máy chủ cũng như môi trường nhúng.

Mỗi ứng dụng này đều cung cấp mô hình đối tượng riêng cho phép tương tác với môi trường chủ, với phần lõi là ngôn ngữ lập trình JavaScript gần như giống nhau.

Các thành phần cú pháp chính

Khoảng trắng
Dấu cách, tab và ký tự dòng mới sử dụng bên ngoài một chuỗi ký tự được gọi là khoảng trắng. Khác với C, khoảng trắng trong JavaScript có thể ảnh hưởng trực tiếp tới ý nghĩa của câu lệnh. Sử dụng phương pháp "tự động thêm dấu chấm phẩy", bất cứ một dòng JavaScript nào thích hợp sẽ được coi là một câu lệnh hợp lệ (giống như có dấu chấm phẩy trước ký tự dòng mới).

Tuy trong phần lớn trường hợp, dấu chấm phẩy trước khi kết thúc một dòng JavaScript là không cần thiết để đoạn mã nguồn hoạt động chính xác, lập trình viên nên sử dụng dấu chấm phẩy sau mỗi câu lệnh để đoạn mã nguồn dễ nhìn hơn. Ngoài ra, do đặc thù của JavaScript - chuyên dùng trên trang web, kích cỡ của đoạn mã nguồn là quan trọng, có một số phần mềm có thể làm giảm kích cỡ của đoạn mã nguồn JavaScript bằng cách bỏ đi những khoảng trắng không cần thiết, để những phần mềm này hoạt động chính xác, lập trình viên cần thêm dấu chấm phẩy vào cuối mỗi câu lệnh.

Chú thích
Cú pháp chú thích của JavaScript giống với C++. Lập trình viên có thể chú thích trên nhiều dòng bằng cách bao bọc chú thích với /* và */ hoặc sử dụng // để chú thích từ vị trí // đến hết dòng.// Đây là chú thích trên một dòng.
/*
   Đây là chú thích trên nhiều dòng.
   Đây là chú thích 1
   Đây là chú thích 2
*/

Biến
Trước khi sử dụng biến trong JavaScript, lập trình viên không nhất thiết phải khai báo biến. Có 3 cách để định nghĩa biến trong JavaScript:

// ECMAScript 5 trở về trước
var tên_biến
// Từ ECMAScript 6
let ten_bien
const ten_hang
// giá trị của biến khi được khai báo bằng const không thay đổi được giá trị

Ngoài ra, lập trình viên có thể chỉ việc gán cho biến một giá trị để sử dụng biến đó. Biến được định nghĩa ngoài tất cả các hàm hoặc được sử dụng mà không khai báo với cú pháp var sẽ được coi là biến toàn cục, những biến này có thể sử dụng trên toàn trang web. Biến được khai báo với var bên trong một hàm là biến cục bộ của hàm đó và chỉ có thể sử dụng được bên trong hàm đó.

Từ ECMAScript 6 trở đi, có thể khai báo với let và const để chỉ biến có thể thay đổi hoặc không thay đổi được.

Toán tử
Một toán tử xác định phép toán sẽ được thực hiện trên các giá trị của các biến, và các biểu thức. Javascript cung cấp nhiều loại toán tử khác nhau để thực hiện việc tính toán, và đánh giá từ đơn giản đến phức tạp.

Các toán tử của Javascript được phân thành sáu thể loại dựa trên loại hành động của chúng thực hiện với các toán hạng. Bao gồm toán tử số học, toán tử quan hệ, toán tử luận lý, toán tử thao tác bit, toán tử gán, toán tử đặc biệt.

Toán tử số học
Các toán tử số học là các toán tử nhị phân, khi chúng thực hiện các phép tính cơ bản trên hai toán hạng. Toán tử xuất hiện ở giữa hai toán hạng, cho phép bạn thực hiện các phép tính với giá trị số và chuỗi. Các toán tử bao gồm: + (cộng), - (trừ), * (nhân), / (chia), % (chia lấy dư).

Ví dụ:var result;
result = 2 + 4; // result = 6
result = 2 - 4; // result = -2
result = 2 * 4; // result = 8
result = 2 / 4; // result = 0.5
result = 2 % 4; // result = 2

Toán tử tăng, và giảm
Các toán tử tăng và giảm là các toán tử đơn hạng, vì chúng chỉ thực hiện được trên một toán hạng duy nhất. Toán tử tăng làm tăng giá trị lên 1, trong khi toán tử giảm làm giảm giá trị xuống 1, các toán tử có thể được đặt trước, hoặc sau toán hạng. Các toán tử bao gồm: ++ (tăng), -- (giảm).

Ví dụ:var x = 2;
var y;
y = x++; // x = 3, y = 2
y = ++x; // x = 3, y = 3
y = x--; // x = 1, y = 2
y = --x; // x = 1, y = 1

Toán tử quan hệ
Toán tử quan hệ là các toán tử dùng để so sánh giữa hai toán hạng. Sau khi thực hiện một so sánh, chúng trả lại một giá trị true (đúng) hay false (sai). Các toán tử bao gồm: == (bằng nhau), != (khác nhau), === (bằng nhau và cùng loại), !== (khác nhau và khác loại), > (lớn hơn), < (nhỏ hơn), >= (lớn hơn hoặc bằng), <= (nhỏ hơn hoặc bằng).

Ví dụ:var result;
result = 3 == "3"; // result = true
result = 3 != 3; // result = false
result = 3 === "3"; // result = false
result = 3 !== "3"; // result = true
result = 3 > 4; // result = false
result = 3 < 4; // result = true
result = 3 >= 3; // result = true
result = 3 <= 4; // result = true

Toán tử luận lý
Các toán tử luận lý là các toán tử nhị phân thực hiện các phép toán logic trên hai toán hạng. Chúng thuộc loại toán tử quan hệ, vì chúng trả về một giá trị boolean. Các toán tử bao gồm: && (và), || (hoặc), ! (phủ định).

Ví dụ:var x = 2, y = 5;
var result;
result = (x == 3) && (y == 5); // result = false
result = (x == 3) || (y == 5); // result = true
result = !(x == 3); // result = true

Toán tử đặc biệt
Toán tử điều kiện còn được biết đến với tên gọi toán tử 3 ngôi. Cú pháp của toán tử này như sau:

điều_kiện ? biểu_thức_đúng : biểu_thức_sai;

Toán tử này sẽ trả lại giá trị là kết quả của biểu_thức_đúng nếu điều_kiện có giá trị boolean bằng true, ngược lại nó sẽ trả lại giá trị bằng biểu_thức_sai.

Câu lệnh điều khiển

Câu lệnh if... else
Cú pháp if... else dùng trong trường hợp muốn rẽ nhánh theo điều kiện. Cú pháp này tương đương với nếu x thì làm y, còn nếu không thì làm z. Các câu lệnh if... else có thể lồng trong nhau.

Cú pháp:

if (biểu_thức_1) {
    khối lệnh được thực hiện nếu biểu thức 1 đúng;
}
else if (biểu_thức_2) {
    khối lệnh được thực hiện nếu biểu thức 1 sai và biểu thức 2 đúng;
}
else {
    khối lệnh được thực hiện nếu cả hai biểu thức trên đều sai;
}

Ví dụ:

var x = prompt("Nhập vào giá trị của x:");
x = parseFloat(x);

if (!isNaN(x)) {
    if (x > 0) {
        alert("x > 0");
    }
    else if (x == 0) {
        alert("x = 0");
    }
    else {
        alert("x < 0");
    }
}
else {
    alert("giá trị bạn nhập không phải là một số");
}

Đoạn mã nguồn trên mở một hộp thoại yêu cầu nhập vào một giá trị số, sau đó hiển thị thông báo số đó lớn hơn 0, bằng 0 hay nhỏ hơn 0.

Câu lệnh switch... case
Cú pháp switch cũng là cú pháp điều kiện như if... else hay toán tử tam phân. Tuy nhiên, cú pháp switch thường được dùng khi chỉ cần so sánh bằng với số lượng kết quả cần kiểm tra lớn. Cách sử dụng cú pháp switch:

switch (biểu_thức_điều_kiện) {
    case kết_quả_1:
        khối lệnh cần thực hiện nếu biểu_thức_điều_kiện bằng kết_quả_1;
        break;
    case kết_quả_2:
        khối lệnh cần thực hiện nếu biểu_thức_điều_kiện bằng kết_quả_2;
        break;
    default:
        khối lệnh cần thực hiện nếu biểu_thức_điều_kiện cho ra một kết quả khác;
        break;
}

Sau mỗi khối lệnh trong một mục kiểm tra kết quả (trừ mục default), lập trình viên cần phải thêm vào break.

Vòng lặp

Vòng lặp while
Vòng lặp while có mục đích lặp đi lặp lại một khối lệnh nhất định cho đến khi biểu thức điều kiện trả về false. Khi dùng vòng lặp while phải chú ý tạo lối thoát cho vòng lặp (làm cho biểu thức điều kiện có giá trị false), nếu không đoạn mã nguồn sẽ rơi vào vòng lặp vô hạn, là một lỗi lập trình. Vòng lặp while thường được dùng khi lập trình viên không biết chính xác cần lặp bao nhiêu lần. Cú pháp của vòng lặp while như sau:

while (biểu_thức_điều_kiện) {
    khối lệnh cần thực hiện nếu biểu_thức_điều_kiện trả về true;
}

Vòng lặp do... while
Về cơ bản, vòng lặp do... while gần như giống hệt như vòng lặp while. Tuy nhiên, trong trường hợp biểu thức điều kiện trả về false ngay từ đầu, khối lệnh trong vòng lặp while sẽ không bao giờ được thực hiện, trong khi đó, vòng lặp do... while luôn đảm bảo khối lệnh trong vòng lặp được thực hiện ít nhất một lần. Ví dụ:

do {
    alert("do... while"); // Bạn sẽ nhận được thông báo "do... while" một lần duy nhất
} while (0 > 1);

Cú pháp của vòng lặp do... while như sau:

do {
        khối lệnh;
}
while (biểu_thức_điều_kiện);

Vòng lặp for
Vòng lặp for thường được sử dụng khi cần lặp một khối lệnh mà lập trình viên biết trước sẽ cần lặp bao nhiêu lần. Cú pháp của vòng lặp for như sau:

for (biểu_thức_khởi_tạo; biểu_thức_điều_kiện; biểu_thức_thay_đổi_giá_trị) {
    Khối lệnh cần lặp;
}

Khi bắt đầu vòng lặp for, lập trình viên cần khởi tạo một biến nhất định bằng biểu_thức_khởi_tạo để dùng trong biểu_thức_điều_kiện, nếu biểu_thức_điều_kiện trả về true, khối lệnh cần lặp sẽ được thực hiện, sau khi thực hiện xong khối lệnh cần lặp, biểu_thức_thay_đổi_giá_trị sẽ được thực hiện, tiếp theo, biểu_thức_điều_kiện sẽ lại được kiểm tra, cứ như vậy cho đến khi biểu_thức_điều_kiện trả về false, khi đó vòng lặp sẽ kết thúc.

Vòng lặp for... in
Vòng lặp for... in dùng để lặp qua tất cả các thuộc tính của một đối tượng (hay lặp qua tất cả các phần tử của một mảng). Cú pháp của vòng lặp này như sau:

for (biến in đối_tượng) {
    khối lệnh cần thực hiện, có thể sử dụng đối_tượng[biến] để truy cập từng thuộc tính (phần tử) của đối tượng;
}

Hàm
Hàm là một khối các câu lệnh với một danh sách một hoặc nhiều đối số (có thể không có đối số) và thường có tên (mặc dù trong JavaScript hàm không nhất thiết phải có tên). Hàm có thể trả lại một giá trị. Cú pháp của hàm như sau:

//ECMAScript 5 trở về trước
function tên_hàm(đối_số_1, đối_số_2) {
    //câu lệnh
}

//ECMAScript 6 trở đi

const tên_hàm = (đối_số_1, đối_số_2)=>{ // là arrow function
    //câu lệnh
}

//Thực thi
tên_hàm(1, 2); // Gọi hàm tên_hàm với hai đối số 1 và 2 ứng với đối_số_1 và đối_số_2
tên_hàm(1); // Gọi hàm tên_hàm với đối_số_1 có giá trị 1, đối_số_2 có giá trị undefined

Trong JavaScript, khi gọi hàm không nhất thiết phải gọi hàm với cùng số đối số như khi định nghĩa hàm, nếu số đối số ít hơn khi định nghĩa hàm, những đối số không được chuyển cho hàm sẽ mang giá trị undefined.

Các kiểu cơ bản sẽ được chuyển vào hàm theo giá trị, đối tượng sẽ được chuyển vào hàm theo tham chiếu.

Hàm là đối tượng hạng nhất trong JavaScript. Tất cả các hàm là đối tượng của nguyên mẫu Function. Hàm có thể được tạo và dùng trong phép toán gán như bất kỳ một đối tượng nào khác, và cũng có thể được dùng làm đối số cho các hàm khác. Do đó, JavaScript hỗ trợ hàm cấp độ cao. Ví dụ:

Array.prototype.fold =
function (value, functor) {
    var result = value;
    for (var i = 0; i < this.length; i++) {
        result = functor(result, this[i]);
    }
    return result;
}
var sum = [1,2,3,4,5,6,7,8,9,10].fold(0, function (a, b) { return a + b; });

Đoạn mã nguồn trên sẽ trả lại kết quả là 55.

Vì hàm trong JavaScript là đối tượng, lập trình viên có thể khởi tạo hàm ẩn danh:

function() { thân hàm; }

Một ví dụ sử dụng hàm ẩn danh trong JavaScript:

document.onkeypress = function(e) {
    alert("Bạn vừa nhấn một phím trên bàn phím");
}

Hàm trên sẽ hiển thị thông báo khi một số phím trên bàn phím có thể gây sự kiện onkeypress được nhấn.

Mặc định, tất cả các thành phần của đối tượng thuộc phạm vi công cộng (public). Trong JavaScript, không có khái niệm thành phần riêng hay thành phần được bảo vệ (private và protected), tuy nhiên những tính năng này có thể được giả lập.

Mảng
Mảng trong JavaScript là một bảng liên kết chỉ mục đến giá trị. Trong JavaScript, tất cả các đối tượng đều có thể liên kết chỉ mục đến giá trị, nhưng mảng là một đối tượng đặc biệt có thêm nhiều tính năng xử lý chỉ mục và dữ liệu đặc biệt (ví dụ: push, join, v.v.)

Mảng trong JavaScript có thuộc tính length. Thuộc tính length của JavaScript luôn luôn lớn hơn số chỉ mục lớn nhất trong mảng một đơn vị. Trong phần lớn ngôn ngữ lập trình, những thuộc tính có tính năng như length thường là thuộc tính chỉ đọc, tuy nhiên, với JavaScript, lập trình viên có thể thay đổi thuộc tính length. Bằng cách thay đổi thuộc tính length, lập trình viên có thể làm mảng lớn hơn hoặc nhỏ hơn (và xóa đi những chỉ mục lớn hơn hoặc bằng thuộc tính length mới).

Mảng trong JavaScript là mảng rải rác, có nghĩa là cho dù lập trình viên có một mảng như sau:

var test = new Array();
test[2] = 0;
test[100] = 5;

Trong trường hợp này, dù mảng có đến chỉ mục mang số 100 thì mảng cũng chỉ chiếm bộ nhớ của hai số 0 và 5. Tuy nhiên, thuộc tính length sẽ có giá trị 101 do chỉ mục lớn nhất của mảng trong ví dụ trên là 100.

Ngoài ra, mảng cũng có thể được khai báo một cách ngắn gọn, cách này thông thường được sử dụng:

var ary = [1, 2, 3];

Một số ví dụ về mảng:

var test = new Array(10); // Tạo một mảng 10 chỉ mục
var test2 = new Array(0, 1, 2,, 3); // Tạo một mảng với bốn giá trị và 5 chỉ mục
var test3 = new Array();
test3["1"] = 123; // Hoàn toàn đúng cú pháp

Lập trình viên cũng có thể định nghĩa cấu trúc bằng đối tượng như sau:

var myStructure = {
    name: {
        first: "Mel",
        last: "Smith"
    },
    age: 33,
    hobbies: [ "chess", "jogging" ]
};

Cú pháp định nghĩa cấu trúc bằng đối tượng trên có một chuẩn trên danh nghĩa là JSON.

Đối tượng
Đối tượng trong JavaScript là một thực thể có tên xác định và có thuộc tính trỏ đến giá trị, hàm hoặc cũng có thể là một đối tượng khác. Có nghĩa là, đối tượng trong JavaScript là một mảng kết hợp (associative array) tương tự như mảng trong PHP hay từ điển trong Python, PostScript hoặc Smalltalk.

JavaScript có một số đối tượng định nghĩa sẵn, bao gồm mảng (Array), boolean (Boolean), ngày tháng (Date), hàm (Function), toán học (Math), số (Number), đối tượng (Object), biểu thức tìm kiếm (RegExp), chuỗi (String), symbol (Symbol). Các đối tượng khác là đối tượng dùng để truy cập và điều khiển các khía cạnh của trình duyệt, bao gồm window, history, navigator, location, screen, document, form,..

Từ ECMAScript 6 trở đi, Javascript đã hỗ trợ class, interface giúp việc lập trình hướng đối tượng trở nên dễ dàng hơn.

Lập trình viên có thể thêm hoặc xóa thuộc tính hoặc hàm trong đối tượng sau khi đối tượng đã được tạo. Để làm việc này cho tất cả các đối tượng được tạo từ cùng một hàm khởi tạo, lập trình viên có thể sử dụng thuộc tính prototype của hàm khởi tạo để truy cập đối tượng nguyên mẫu. Lập trình viên không nhất thiết phải tự xóa các đối tượng đã tạo, JavaScript tự động gom rác tất cả những biến không còn được dùng nữa.

Ví dụ:

function samplePrototype() {
    this.attribute1 = "someValue"; // thêm một thuộc tính cho đối tượng
    this.attribute2 = 234; // thêm thuộc tính nữa cho đối tượng
    this.function1 = testFunction; // thêm một hàm vào đối tượng
}

function testFunction() {
    alert(this.attribute2); //hiển thị 234
}

var sampleObject = new samplePrototype; // khởi tạo một đối tượng
sampleObject.function1(); // gọi hàm function1 của đối tượng sampleObject

sampleObject.attribute3 = 123; // thêm một thuộc tính nữa cho đối tượng sampleObject

delete sampleObject.attribute1; // xóa bỏ 1 thuộc tính
delete sampleObject; // xóa bỏ đối tượng

Qu
Tùy theo môi trường phát triển, sửa lỗi JavaScript có thể sẽ rất khó khăn. Với  dùng trên trang web, hiện tại, các trình duyệt dựa trên Gecko (như Mozilla, Mozilla Firefox) có công cụ tìm diệt lỗi rất tốt (Venkman), ngoài ra còn kèm theo một công cụ kiểm tra DOM.

Các phiên bản mới hơn của JavaScript (như bản dùng trên Internet Explorer 5 và Netscape 6) hỗ trợ mệnh đề quản lý lỗi try... catch... finally, mệnh đề này bắt nguồn từ Java giúp lập trình viên quản lý lỗi thời gian chạy hoặc quản lý ngoại lệ xuất phát từ cú pháp throw. Cú pháp của mệnh đề này như sau:

try {
    Khối lệnh cần thực hiện có thể gây lỗi;
}
catch (error) {
    Khối lệnh cần thực hiện trong trường hợp có lỗi;
}
finally {
    Khối lệnh luôn được thực hiện;
}

Trong cú pháp trên error là một đối tượng Error có hai thuộc tính theo chuẩn ECMAScript phiên bản 3:

error.message: Thông điệp diễn giải lỗi

error.name: Tên lỗi

Tuy nhiên mỗi trình duyệt sử dụng một bản JavaScript khác nhau, trong các trình duyệt lớn và phổ dụng không có trình duyệt nào hoàn toàn tuân thủ theo chuẩn ECMAScript phiên bản 3. Ví dụ như Internet Explorer 6 SP 1 có thêm hai thuộc tính:

error.number: Bí số của lỗi

error.description: Thông điệp diễn giải lỗi

Còn Mozilla Firefox 1.07 có thêm ba thuộc tính:

error.fileName: Tên tập tin xảy ra lỗi

error.lineNumber: Dòng xảy ra lỗi

error.stack: Cả hai thuộc tính trên gộp lại trong một chuỗi ký tự

Phần finally là không bắt buộc. Lập trình viên hoàn toàn có thể sử dụng try... catch mà không có finally.

Phạm vi ảnh hưởng của lỗi
Các ngôn ngữ lập trình kịch bản rất dễ bị ảnh hưởng bởi lỗi, hơn nữa, mỗi một trình duyệt, mỗi một công ty ứng dụng JavaScript một cách hoàn toàn khác nhau nên lập trình viên JavaScript thường phải dành rất nhiều thời gian sửa lỗi để đảm bảo đoạn mã nguồn của mình sẽ hoạt động tốt. Trong những trang HTML mà thẻ script và các đoạn mã HTML khác xen kẽ lẫn nhau, lỗi cú pháp có thể được phát hiện dễ dàng hơn bằng cách để mỗi hàm trong một thẻ script riêng biệt hoặc có thể sử dụng nhiều tệp.js khác nhau. Trong nhiều trường hợp, cách này còn giúp tránh làm hỏng cả trang web trong trường hợp có lỗi trong một đoạn mã nguồn.

Các ngôn ngữ dựa trên JavaScript
Ngôn ngữ kịch bản dùng trong Macromedia Flash - ActionScript có cú pháp gần giống với JavaScript, tuy nhiên mô hình đối tượng của ActionScript khác hẳn so với JavaScript.

JSON (JavaScript Object Notation) là một định dạng chia sẻ dữ liệu đa mục đích.

JavaScript OSA (JavaScript cho OSA, hay JSOSA) là một ngôn ngữ kịch bản dựa trên bản JavaScript SpiderMonkey trong trình duyệt Mozilla 1.5 dùng cho máy tính Macintosh. Đây là một phần mềm miễn phí phát hành bởi Late Night Software. Tương tác với hệ điều hành và các chương trình khác được thực hiện thông qua đối tượng MacOS. Ngoài những khác biệt trên, JavaScript OSA giống hệt bản JavaScript SpiderMonkey. Ngôn ngữ này được thêm vào hệ điều hành Mac OS để cung cấp thêm lựa chọn cho lập trình viên ngoài AppleScript.

Trước kia, ECMAScript cũng được sử dụng trong chuẩn VRML97 dùng trong dựng cảnh VRML.

Thư viện JavaScript nổi tiếng

 Bộ khung Prototype kết hợp với thư viện scriptaculous.
 Thư viện jQuery, tiết kiệm thời gian viết mã lệnh cũng như cung cấp các hàm tương tác với DOM trên các trình duyệt khác nhau
 Nodejs, hệ thống chương trình giúp chạy Javascript ngoài trình duyệt.
 ReactJS, thư viện miễn phí nguồn mở hỗ trợ xây dựng giao diện người dùng

Xem thêm
CorbaScript
C++
DHTML
C
HTML
CSS
React Native

Tham khảo

 Nigel McFarlane: Rapid Application Development with Mozilla, Prentice Hall Professional Technical References, ISBN 0-13-142343-6
 David Flanagan, Paula Ferguson: JavaScript: The Definitive Guide, O'Reilly & Associates, ISBN 0-596-00048-0
 Danny Goodman, Scott Markel: JavaScript and DHTML Cookbook, O'Reilly & Associates, ISBN 0-596-00467-2
 Danny Goodman, Brendan Eich: JavaScript Bible, Wiley, John & Sons, ISBN 0-7645-3342-8
 Andrew H. Watt, Jinjer L. Simon, Jonathan Watt: Teach Yourself JavaScript in 21 Days, Pearson Education, ISBN 0-672-32297-8
 Thomas A. Powell, Fritz Schneider: JavaScript: The Complete Reference, McGraw-Hill Companies, ISBN 0-07-219127-9
 Scott Duffy: How to do Everything with JavaScript, Osborne, ISBN 0-07-222887-3
 Andy Harris, Andrew Harris: JavaScript Programming, Premier Press, ISBN 0-7615-3410-5
 Joe Burns, Andree S. Growney, Andree Growney: JavaScript Goodies, Pearson Education, ISBN 0-7897-2612-2
 Gary B. Shelly, Thomas J. Cashman, William J. Dorin, Jeffrey Quasney: JavaScript: Complete Concepts and Techniques, Course Technology, ISBN 0-7895-6233-2
 Nick Heinle, Richard Koman: Designing with JavaScript, O'Reilly & Associates, ISBN 1-56592-300-6
 Sham Bhangal, Tomasz Jankowski: Foundation Web Design: Essential HTML, JavaScript, CSS, PhotoShop, Fireworks, and Flash, APress L. P., ISBN 1-59059-152-6

Liên kết ngoài

Tài liệu

Cơ bản

Javascript Tutorials
Most Popular Javascript Tutorials
Mozilla JavaScript Language Documentation
SpiderMonkey Documentation (the Mozilla JavaScript Engine)
JavaScript Kit
HTML Source JavaScript Tutorials
W3Schools.com JavaScript Tutorial

Mã nguồn sử dụng nhanh (Copy & Paste)

JavaScriptBank.com  &
DynamicDrive.com
JavascriptKit.com

Thư viện
Prototype
jQuery

Ngôn ngữ lập trình
Lập trình hướng đối tượng
Phát minh của Hoa Kỳ
Phần mềm đa nền tảng
Ngôn ngữ lập trình bậc cao


title: Strioterebrum lividum

text:
Strioterebrum lividum là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Terebridae, họ ốc dài.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Strioterebrum


title: Chuyển đổi giới tính

text:
Chuyển đổi giới tính  có thể đề cập đến:
 Phẫu thuật chuyển giới
 Chuyển giới


title: Hydroporus limbatus

text:
Hydroporus limbatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Aubé miêu tả khoa học năm 1838.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Hydroporus


title: 13745 Mikecosta

text:
13745 Mikecosta (1998 SL42) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 28 tháng 9 năm 1998 bởi Spacewatch ở Kitt Peak.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 13745 Mikecosta

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1998
Tiểu hành tinh được đặt tên


title: Chamois, Thung lũng Aosta

text:
Chamois là một đô thị tại vùng tự trị thung lũng Aosta phía bắc Ý. Đô thị này có diện tích 14 km², dân số 93 người..
Đô thị này có làng trực thuộc: Caillà, Corgnolaz, Crepin, La Ville, Lago Lod, Liussel, Suis.

Đô thị này giáp các đô thị sau: Antey-Saint-André, Ayas, La Magdeleine, Valtournenche.

Biến động dân số

Tham khảo

Chamois


title: Leptocerus funasiensis

text:
Leptocerus funasiensis là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Chú thích

Trichoptera miền Cổ bắc
Leptocerus


title: HMS Ruler (D72)

text:
HMS Ruler (D72), nguyên là tàu sân bay hộ tống St. Joseph (AVG/CVE/ACV-50) (ký hiệu lườn ban đầu AVG-50 và sau đó là ACV-50) của Hải quân Hoa Kỳ thuộc lớp Bogue, được chuyển cho Hải quân Hoàng gia Anh Quốc và đã hoạt động trong Chiến tranh Thế giới thứ hai.

St. Joseph được đặt lườn với số hiệu MC 261 theo một hợp đồng với Ủy ban Hàng hải Hoa Kỳ vào ngày 25 tháng 3 năm 1943 tại xưởng đóng tàu của hãng Seattle-Tacoma Shipbuilding ở Tacoma, Washington; được xếp lại lớp với ký hiệu lườn CVE-50 vào ngày 15 tháng 7 năm 1943 và được hạ thủy vào ngày 21 tháng 8 năm 1943, được đỡ đầu bởi Bà W.W. Smyth. Nó được chuyển cho Anh Quốc vào ngày 22 tháng 12 năm 1943 theo chương trình Cho thuê-cho mượn, được đổi tên thành HMS Ruler (D72), và đã hoạt động trong chiến tranh như một chiếc thuộc lớp Ameer.

Ruler đã phục vụ như một tàu sân bay chống tàu ngầm tại Bắc Đại Tây Dương trong năm 1944, tuần tra và hộ tống các đoàn tàu vận tải, và chiến đấu tại các mặt trận ở châu Âu. Đến đầu năm 1945, nó được điều sang Mặt trận Thái Bình Dương hỗ trợ cuộc tấn công Truk và chiến dịch Okinawa.

Sau khi chiến tranh kết thúc, Ruler quay trở về đến Norfolk, Virginia vào ngày 28 tháng 1 năm 1946 và chính thức hoàn trả cho Hoa Kỳ vào ngày 29 tháng 1. Được xem là dư thừa đối với Hải quân Hoa Kỳ, tên nó được rút khỏi danh sách Đăng bạ Hải quân vào ngày 20 tháng 3 năm 1946, và được bán vào ngày 13 tháng 5 năm 1946 để tháo dỡ.

Tham khảo
 Bài này có các trích dẫn từ nguồn Dictionary of American Naval Fighting Ships thuộc phạm vi công cộng

Liên kết ngoài
 history.navy.mil: USS St. Joseph
 navsource.org: USS St. Joseph
 hazegray.org: USS St. Joseph

Lớp tàu sân bay hộ tống Bogue
Lớp tàu sân bay hộ tống Ameer
Tàu sân bay hộ tống của Hải quân Hoàng gia Anh
Tàu sân bay hộ tống trong Thế Chiến II


title: Zorochros amalec

text:
Zorochros amalec là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Peyerimhoff miêu tả khoa học năm 1907.

Chú thích

Tham khảo

Zorochros


title: Pizza Sicilia

text:
Pizza Sicilia hay còn gọi là Pizza vuông là một loại bánh pizza có nguồn gốc ở Palermo, Sicilia. Không giống như bánh pizza thông thường nó thường có hình vuông, với nước sốt, bột và pho mát, vụn bánh mì, hành tây, cà chua và cá cơm. Tại Hoa Kỳ, một bánh pizza Sicilia thường là một chiếc bánh hình vuông với bột dày trên một inch.

Tương tự như các món ăn được biết đến như chiếc bánh pizza này phổ biến ở những cộng đồng người Mỹ gốc Ý ở Greater Boston, Connecticut, New York và New Jersey, và đặc biệt là ở Utica, New York, một thành phố có dân số khá lớn người Mỹ gốc Ý chủ yếu là Sicilia. Nó thường được phục vụ trong một khay nướng bằng nhôm và đây là món chủ lực của các nhà hàng Pizza Hut.

Tham khảo
 Barrett, L. (2014). Pizza: A Slice of American History. Voyageur Press. p. 63. ISBN 978-1-62788-382-5. Retrieved December 11, 2017.
 Lombardo, Francesca (2007). "Sfincione". Best of Sicily Magazine. Retrieved 2017-12-02.
 Powell, Welliam (November 2011). "Pantheon of Pies". Cincinnati. 45 (2): 63. Retrieved 14 April 2013.
 Hulin, B. (2007). The Everything Pizza Cookbook. Adams Media. p. 25. ISBN 978-1-60550-258-8. Retrieved December 11, 2017.
 Hulin, Brenda. "Classic Pizza Types". Netplaces. Archived from the original on 15 May 2013. Retrieved 14 April 2013.
 Magida, Phyllis (November 3, 1983). "From Mama Sara: what makes delectable pizza of Sicily differ from all the others". Lakeland Ledger. Retrieved 2 January 2016.
 Watchers, W. (2006). Weight Watchers New Complete Cookbook. John Wiley & Sons. p. 305. ISBN 978-0-7645-7350-7. Retrieved December 9, 2017.
 See (in Italian) article on unafinestrasusortino.it Archived 2013-01-11 at Archive.today
 Kavin, K. (2010). The Everything Travel Guide to Italy: A complete guide to Venice, Florence, Rome, and Capri - and all the breathtaking places in between. Everything. F+W Media. p. 262. ISBN 978-1-4405-0180-7. Retrieved December 9, 2017.
 Barrett, Liz (2014). Pizza: A Slice of American History. Minneapolis, MN: Voyageur Press. p. 63.

Ẩm thực Ý
Pizza
Ẩm thực đường phố


title: Mervia

text:
Mervia là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Loài
 Mervia kuznetzovi Daricheva, 1961

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database
Mervia at funet

Cuculliinae


title: Saint-Quentin-sur-Coole

text:
Saint-Quentin-sur-Coole  là một xã thuộc tỉnh Marne trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 125 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Marne


title: Tolbaños

text:
Tolbaños là một đô thị trong tỉnh Ávila, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 111.

Tham khảo

Đô thị ở Ávila


title: Paymogo

text:
Paymogo là một đô thị ở tỉnh Huelva, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số năm 2005, đô thị này có dân số 1.290 người. Năm 2007, ước tính dân số 1.292 người. Đô thị này có diện tích 214 km² và mật độ dân số 6,0 người/km². Tọa độ địa lý là 37º 44' độ vĩ bắc, 7º 20' độ kinh đông. Đô thị này nằm ở độ cao 177 m và cách tỉnh lỵ Huelva 81 km.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Paymogo - Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía

Đô thị ở Huelva


title: Ichthyophis paucisulcus

text:
Ichthyophis paucisulcus là một loài lưỡng cư thuộc họ Ichthyophiidae.
Loài này có ở Indonesia và Singapore.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, đầm nước nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, sông ngòi, sông có nước theo mùa, các đồn điền, vườn nông thôn, rừng trước đây suy thoái nghiêm trọng, đất nông nghiệp có lụt theo mùa, và kênh đào và mương rãnh.

Chú thích

Tham khảo

 Iskandar, D., Tzi Ming, L., Wilkinson, M., Gower, D. & Kupfer, A. 2004. Ichthyophis paucisulcus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Liên kết ngoài

paucisulcus
Động vật được mô tả năm 1960
Động vật lưỡng cư Indonesia
Động vật lưỡng cư Singapore


title: Galerucella tenella

text:
{{Bảng phân loại
| name = Galerucella tenella
| image = Galerucella tenella.JPG
| image caption = Galerucella tenella
| regnum = Animalia
| phylum = Arthropoda
| classis = Insecta
| ordo = Coleoptera
| familia = Chrysomelidae
| genus = Galerucella
| species = G. tenella
| binomial = Galerucella tenella
| binomial_authority = Linnaeus, 1761
Galerucella tenella là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Linnaeus miêu tả khoa học năm 1761.

Chú thích

Tham khảo

Galerucella


title: Pectocera fortunei

text:
Pectocera fortunei là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1873.

Chú thích

Tham khảo

Pectocera
Động vật được mô tả năm 1873


title: Villars-lès-Blamont

text:
Villars-lès-Blamont là một xã của tỉnh Doubs, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền đông nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Blamont
Xã của tỉnh Doubs

Tham khảo

INSEE
IGN

Liên kết ngoài
Official website

Xã của Doubs


title: Bismuth

text:
Bismuth là một nguyên tố hóa học trong bảng tuần hoàn có ký hiệu Bi và số nguyên tử 83. Nó là một kim loại yếu giòn, nặng, kết tinh màu trắng ánh hồng, có hóa trị chủ yếu là +3 và có các tính chất hóa học tương tự như asen và antimon. Trong số các kim loại thì nó là chất có độ nghịch từ lớn nhất và chỉ có thủy ngân là có độ dẫn nhiệt thấp hơn. Các hợp chất của bismuth không lẫn chì đôi khi được sử dụng trong mỹ phẩm và một số ứng dụng y học.

Các đặc trưng nổi bật

Nó là một kim loại giòn với sắc hồng và các vết xỉn óng ánh nhiều màu. Trong số các kim loại nặng, bismuth là bất thường do độ độc tính của nó thấp hơn nhiều so với của các nguyên tố cận kề trong bảng tuần hoàn như chì, tali và antimon. Thông thường, nó cũng được coi là nguyên tố có đồng vị ổn định nặng nhất, nhưng hiện nay người ta đã biết rằng điều này không hoàn toàn đúng (xem dưới đây). Không có kim loại nào là nghịch từ tự nhiên nhiều hơn bismuth (khác với tính siêu nghịch từ). Điều này diễn ra trong dạng tự nhiên của nó và nó có trở kháng cao. Trong số các kim loại, nó có độ dẫn nhiệt kém, chỉ hơn thủy ngân và là kim loại có hiệu ứng Hall cao nhất. Khi cháy với oxy, bismuth cháy với ngọn lửa màu xanh lam và oxide của nó tạo ra khói màu vàng.

Đã từ lâu, trên cơ sở lý thuyết người ta cho rằng bismuth là không ổn định, nhưng chỉ đến năm 2003 thì điều này mới được chứng minh khi các nhà nghiên cứu tại Institut d'Astrophysique Spatiale ở Orsay, Pháp đã đo đạc được chu kỳ bán rã theo phân rã alpha của Bi209 là 1,9 × 1019 năm, điều này có nghĩa là bismuth là một chất phóng xạ rất chậm, với chu kỳ bán rã gấp cả hàng tỷ lần tuổi vũ trụ mà hiện nay người ta đã ước tính. Do chu kỳ bán rã quá lớn này, bismuth có thể coi là ổn định và không phóng xạ. Các thực phẩm thông thường, cũng như cơ thể của chúng ta chứa một lượng đáng kể C14 có tính phóng xạ gấp hàng nghìn lần so với bismuth. Tuy nhiên, tính phóng xạ là sự quan tâm của giới khoa học do bismuth là một trong ít các nguyên tố mà tính phóng xạ đã được dự báo trước trên lý thuyết, trước khi được phát hiện trong phòng thí nghiệm.

Ứng dụng
Oxyclorua bismuth được sử dụng nhiều trong mỹ phẩm. Subnitrat bismuth và subcacbonat bismuth được sử dụng trong y học. Subsalicylat bismuth (Pepto-Bismol®) được dùng làm thuốc chống bệnh tiêu chảy.

Một số ứng dụng khác là:
 Nam châm vĩnh cửu mạnh có thể được làm ra từ hợp kim bismanol (MnBi).
 Nhiều hợp kim của bismuth có điểm nóng chảy thấp và được dùng rộng rãi để phát hiện cháy và hệ ngăn chặn của các thiết bị an toàn cháy nổ.
 Bismuth được dùng để sản xuất thép dễ uốn.
 Bismuth được dùng làm chất xúc tác trong sản xuất sợi acrylic.
 Nó cũng dược dùng trong cặp nhiệt điện (bismuth có độ âm điện cao nhất).
 Vật chuyên chở các nhiên liệu U235 hay U233 cho các lò phản ứng hạt nhân.
 Bismuth cũng được dùng trong các que hàn. Một thực tế là bismuth và nhiều hợp kim của nó giãn nở ra khi chúng đông đặc lại làm cho chúng trở thành lý tưởng cho mục đích này.
 Subnitrat bismuth là thành phần của men gốm, nó tạo ra màu sắc óng ánh của sản phẩm cuối cùng.
 Bismuth đôi khi được dùng trong sản xuất các viên đạn. Ưu thế của nó so với chì là nó không độc, vì thế nó là hợp pháp tại Anh để săn bắn các loại chim vùng đầm lầy.

Những năm đầu thập niên 1990, các nghiên cứu bắt đầu đánh giá bismuth là sự thay thế không độc hại cho chì trong nhiều ứng dụng:
 Như đã nói trên đây, bismuth được sử dụng trong các que hàn; độc tính thấp của nó là đặc biệt quan trọng cho các que hàn dùng trong các thiết bị chế biến thực phẩm.
 Một thành phần của men gốm sứ.
 Một thành phần trong đồng đỏ.
 Thành phần trong thép dễ cắt cho các chi tiết có độ chính xác cao của máy móc.
 Một thành phần của dầu hay mỡ bôi trơn.
 Vật liệu nặng thay chì trong các chì lưới của lưới đánh cá.

Tinh thể
Mặc dù không được nhìn thấy nhiều trong tự nhiên, nhưng bismuth có độ tinh khiết cao có thể tạo thành các tinh thể phễu đặc trưng. Các vật tạo ra trong phòng thí nghiệm đầy màu sắc này nói chung được bán cho những người có sở thích sưu tập đồ kỳ dị.

Lịch sử
Bismuth (tiếng Latinh bisemutum từ tiếng Đức Wismuth, có lẽ là từ weiße Masse, "khối màu trắng") trong thời kỳ đầu đã bị nhầm lẫn với thiếc và chì do sự tương tự của chúng. Claude Geoffroy le Jeune (Claude Geoffroy trẻ) năm 1753 đã chỉ ra rằng kim loại này là khác hẳn chì.

Sự phổ biến
Các quặng bismuth quan trọng nhất là bismuthhinit và bitmit. Canada, Bolivia, Nhật Bản, México và Peru là các nhà sản xuất chính. Bismuth sản xuất tại Hoa Kỳ là sản phẩm phụ thu được từ sản xuất đồng, vàng, bạc, thiếc và đặc biệt là chì. Năm 2000, giá trung bình của bismuth là 7,70 USD trên 1 kg.

Tham khảo

 Phòng thí nghiệm quốc gia Los Alamos, Hoa Kỳ - Bitmut

Liên kết ngoài

 WebElements.com - Bitmut
 Chu kỳ bán rã của bitmut trong phân rã alpha

Nguyên tố hóa học
Nhóm nitơ
Kim loại yếu
Khoáng vật hệ ba phương


title: Nomada swenki

text:
Nomada swenki là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Schwarz mô tả khoa học năm 1966.

Chú thích

Tham khảo

Nomada
Động vật được mô tả năm 1966


title: 9509 Amfortas

text:
9509 Amfortas (3453 T-3) là một tiểu hành tinh vành đai chính.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 9509 Amfortas

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1977


title: Côte-d'Or

text:
Côte-d'Or là một tỉnh của Pháp, thuộc vùng hành chính Bourgogne-Franche-Comté, tỉnh lỵ Dijon, bao gồm 3 quận với các quận lỵ còn lại là: Beaune, Montbard.

Lịch sử
Côte-d'Or là một trong 83 ban đầu được tạo ra trong cuộc Cách mạng Pháp ngày 4 tháng 3 năm 1790. Nó được hình thành từ một phần của tỉnh Bourgogne cũ.

Địa lý
Bộ này nằm trong khu vực hiện tại của Bourgogne-Franche-Comté. Nó được bao quanh bởi các phòng ban của Yonne, Nièvre, Saône-et-Loire, Jura, Aube, và Haute-Marne.

Một dãy đồi được gọi là Cao nguyên de Langres chạy từ phía đông bắc đến nam-tây qua khu vực phía bắc Dijon và tiếp tục về phía nam-tây như dốc cao Côte d'Or, lấy tên của nó từ tên của bộ. Đây là dốc phía Nam-đông của sườn đồi này là khu vực của các vườn nho Burgundy nổi tiếng. Phía tây của Cao nguyên de Langres, về phía Champagne, nằm trong quận Châtillonais có mật độ dày đặc. Ở phía đông nam của cao nguyên và cao vách, bộ phận nằm trong thung lũng đáy phẳng ở giữa của Saône.

Tham khảo

Bourgogne-Franche-Comté
Tỉnh của Pháp
Khởi đầu năm 1790 ở Pháp


title: Hyūga (thiết giáp hạm Nhật)

text:
Hyūga (tiếng Nhật: 日向), được đặt tên theo tỉnh Hyūga trên đảo Kyūshū, là một thiết giáp hạm của Hải quân Đế quốc Nhật Bản thuộc lớp Ise.

Thiết kế và chế tạo
Hyūga được đặt lườn bởi Mitsubishi vào ngày 6 tháng 5 năm 1915, được hạ thủy vào ngày 27 tháng 1 năm 1917 và hoàn tất vào ngày 30 tháng 4 năm 1918. Thoạt đầu nó được thiết kế như chiếc thứ tư trong lớp Fusō, nhưng được thiết kế lại đáng kể nhằm khắc phục các thiếu sót.

Lịch sử hoạt động
Hyūga được nâng cấp đáng kể và cấu trúc lại từ năm 1926 đến năm 1928 và từ năm 1934 đến năm 1936. Sau hậu quả thảm hại của trận Midway, Hải quân Nhật xem xét kế hoạch chuyển đổi tất cả các thiết giáp hạm, ngoại trừ hai chiếc lớn nhất là Yamato và Musashi, thành những tàu sân bay. Cuối cùng, do không đủ thời gian và nguồn lực, Hải quân quyết định chỉ cải tạo những chiếc thiết giáp hạm cũ nhất và ít hữu dụng nhất thành tàu sân bay lai. Hyūga được chế tạo lại tại Xưởng hải quân Sasebo từ ngày 1 tháng 5 đến ngày 1 tháng 10 năm 1943. Hyūga và chiếc tàu chị em Ise được tháo dỡ hai tháp pháo 356 mm (14 inch) phía sau (nặng 864 tấn mỗi cái) và các tháp súng (nặng 800 tấn mỗi cái). Chúng được thay thế bằng một sàn đáp nhỏ và sàn chứa để có thể phóng một phi đội máy bay. Để bù trừ cho trọng lượng bị mất và cũng để duy trì chiều cao của trọng tâm con tàu, sàn đáp được phủ một lớp bê tông dày 200 mm (8 inch). Nó cũng được trang bị một thang nâng máy bay.

Vũ khí phòng không cũng được bổ sung để tăng cường khả năng chống đỡ các cuộc không kích. Lực lượng máy bay phối thuộc bao gồm 14 chiếc máy bay ném bom bổ nhào Yokosuka D4Y và 8 chiếc thủy phi cơ Aichi E16A đều được phóng lên bằng máy phóng, nhưng chỉ có thể hạ cánh trên các tàu sân bay thông thường hoặc các căn cứ trên đất liền. Chúng sẽ được đưa trở lên tàu bằng cần trục. Vì việc sản xuất máy bay đã sụt giảm đáng kể vào lúc đó, Hyūga chưa bao giờ chở đủ số lượng máy bay như được trù định.

Hyūga tham gia trận đánh mũi Engaño vào tháng 10 năm 1944 dưới quyền chỉ huy của Chuẩn Đô đốc Kusagawa Kiyoshi. Sau khi sống sót và quay về chính quốc, nó bị máy bay Mỹ từ các tàu sân bay Essex, Ticonderoga, Randolph, Hancock, Bennington, Monterey và Bataan tấn công tại Nasake-jima, phía Nam Kure, từ ngày 24 đến ngày 28 tháng 7 năm 1945 và thủy thủ đoàn của nó đã cho con tàu mắc cạn tại vùng nước nông.

Nó được rút khỏi danh sách Đăng bạ Hải quân vào ngày 20 tháng 11 năm 1945. Từ ngày 2 tháng 7 năm 1946 đến ngày 4 tháng 7 năm 1947, nó được trục vớt và tháo dỡ bởi ụ tàu Kure của xưởng Harima Zosen.

Danh sách thuyền trưởng
 Eitaro Shimodaira (sĩ quan trang bị trưởng): 10 tháng 1 năm 1917 – 1 tháng 12 năm 1917
 Shigeushi Nakagawa (sĩ quan trang bị trưởng): 1 tháng 12 năm 1917 – 30 tháng 4 năm 1918
 Shigeushi Nakagawa: 30 tháng 4 năm 1918 – 10 tháng 11 năm 1918
 Kinsaburo Miura: 10 tháng 11 năm 1918 – 20 tháng 11 năm 1919
 Genjiro Katsuki: 20 tháng 11 năm 1919 – 20 tháng 11 năm 1920
 Hidesaburo Ishikawa: 20 tháng 11 năm 1920 – 20 tháng 11 năm 1921
 Genji Ide: 20 tháng 11 năm 1921 – 10 tháng 11 năm 1922
 Rekizo Miyamura: 10 tháng 11 năm 1922 – 1 tháng 12 năm 1923
 Yukichi Shima: 1 tháng 12 năm 1923 – 1 tháng 12 năm 1924
 Shinjiro Imamura: 1 tháng 12 năm 1924 – 20 tháng 10 năm 1925
 Chikateru Takasaki: 20 tháng 10 năm 1925 – 1 tháng 12 năm 1927
 Giichi Suzuki: 1 tháng 12 năm 1927 – 10 tháng 12 năm 1928
 Hiroshi Ono: 10 tháng 12 năm 1928 – 30 tháng 11 năm 1929
 Jiro Ban: 30 tháng 11 năm 1929 – 1 tháng 12 năm 1930
 Soemu Toyoda: 1 tháng 12 năm 1930 – 1 tháng 12 năm 1931
 Masaharu Ebino: 1 tháng 12 năm 1931 – 1 tháng 12 năm 1932
 Shinichiro Machida: 1 tháng 12 năm 1932 – 15 tháng 11 năm 1933
 Yorio Sawamoto: 15 tháng 11 năm 1933 - 15 tháng 11 năm 1934
 Hideo Takahashi: 15 tháng 11 năm 1934 – 11 tháng 9 năm 1935
 Rokuzo Sugiyama: 11 tháng 9 năm 1935 – 16 tháng 11 năm 1936
 Sanjiro Takasu: 16 tháng 11 năm 1936 – 1 tháng 12 năm 1936
 Minoru Tayui: 1 tháng 12 năm 1936 – 1 tháng 12 năm 1937
 Matome Ugaki: 1 tháng 12 năm 1937 – 15 tháng 11 năm 1938
 Shoji Nishimura: 15 tháng 11 năm 1938 – 15 tháng 12 năm 1938
 Kumeichi Hiraoka: 15 tháng 12 năm 1938 – 2 tháng 2 năm 1939
 Kiyoshi Shiroya: 2 tháng 2 năm 1939 – 15 tháng 11 năm 1939
 Seiichi Harada: 15 tháng 11 năm 1939 – 1 tháng 11 năm 1940
 Shintaro Hashimoto: 1 tháng 11 năm 1940 – 1 tháng 9 năm 1941
 Noboru Ishizaki: 1 tháng 9 năm 1941 – 20 tháng 2 năm 1942
 Chiaki Matsuda: 20 tháng 2 năm 1942 – 10 tháng 12 năm 1942
 Sueo Obayashi: 10 tháng 12 năm 1942 – 1 tháng 7 năm 1943 (được phong lên Chuẩn Đô đốc ngày 1 tháng 5 năm 1943.)
 Tsutau Araki: 1 tháng 7 năm 1943 – 1 tháng 9 năm 1943
 Ko Nakagawa: 1 tháng 9 năm 1943 – 5 tháng 12 năm 1943 (được phong lên Chuẩn Đô đốc ngày 1 tháng 11 năm 1943.)
 Tomekichi Nomura: 5 tháng 12 năm 1943 – 1 tháng 3 năm 1945 (được phong lên Chuẩn Đô đốc ngày 15 tháng 10 năm 1944.)
 Chuẩn Đô đốc Kiyoshi Kusagawa: 1 tháng 3 năm 1945 – 24 tháng 7 năm 1945 (tử trận, được truy phong lên Phó Đô đốc ngày 24 tháng 7 năm 1945.)

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Maritimequest.com: Ise photo gallery
 IJN Hyūga, World War II Database.
 Hackett, Bob. IJN Hyūga, Combined Fleet.
 Jones, Daniel H. "IJN Ise/Hyuga BBCV,"  Ship Modeling Mailing List.
 Slade, Stuart. "The Japanese Ise and Hyuga Hybrid Battleship-Carriers." 27 tháng 1 năm 1999.
 <<Ise et Hyūga Cuirassé porte-avions,>> 2iemeGuerre.

Thiết giáp hạm của Hải quân Đế quốc Nhật Bản
Tàu sân bay của Hải quân Đế quốc Nhật Bản
Xác tàu đắm trong Thế Chiến II tại Thái Bình Dương
Lớp thiết giáp hạm Ise
Tàu chiến trong Thế chiến thứ nhất
Tàu chiến thời Thế chiến thứ hai của Nhật Bản
Thiết giáp hạm Thế chiến thứ hai của Nhật Bản


title: Watzerath

text:
Watzerath là một đô thị ở huyện Bitburg-Prüm, trong bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị Watzerath có diện tích 4,62 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 427 người.

Tham khảo

Xã của bang Rheinland-Pfalz
Xã và đô thị ở huyện Bitburg-Prüm


title: Le Vigan (quận)

text:
Quận Le Vigan là một quận của Pháp, nằm ở tỉnh Gard, trong vùng Occitanie. Quận này có 10 tổng và 75 xã.

Các đơn vị hành chính

Các tổng
Các tổng của quận Le Vigan là:
 Alzon
 Lasalle
 Quissac
 Saint-André-de-Valborgne
 Saint-Hippolyte-du-Fort
 Sauve
 Sumène
 Trèves
 Valleraugue
 Le Vigan

Các xã
Các xã của quận Le Vigan, và mã INSEE là:

Tham khảo

Liên kết ngoài
  Le Vigan trên trang Viện quốc gia Pháp và Nghiên cứu kinh tế (INSEE)

Le Vigan


title: Geodessus kejvali

text:
Geodessus kejvali là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Balke & Hendrich miêu tả khoa học năm 1996.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Geodessus


title: Đường sắt Hà Nội – Lào Cai

text:
Đường sắt Yên Viên – Lào Cai là một tuyến đường sắt liên vận quốc tế nối Hà Nội với các tỉnh trung du và miền núi Tây Bắc. Tuyến này có từ thời thực dân Pháp cai trị Việt Nam.

Tuyến Yên Viên – Lào Cai có điểm đầu là ga Yên Viên thuộc Huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội và điểm cuối là ga Lào Cai tại thành phố Lào Cai, tỉnh Lào Cai.

Lý trình
Đường sắt Yên Viên – Lào Cai dài 285 km, đi qua 5 tỉnh, thành: Hà Nội – Vĩnh Phúc – Phú Thọ – Yên Bái – Lào Cai.
 Các huyện, thị: Gia Lâm – Đông Anh – Mê Linh – thành phố Phúc Yên – Bình Xuyên – thành phố Vĩnh Yên – Vĩnh Tường – thành phố Việt Trì – Lâm Thao – thị xã Phú Thọ – Thanh Ba – Hạ Hòa –  thành phố Yên Bái – Trấn Yên – Văn Yên – Bảo Yên – Bảo Thắng – thành phố Lào Cai.
 Các ga: Yên Viên – Cổ Loa – Đông Anh – Bắc Hồng – Thạch Lỗi – Phúc Yên – Hương Canh – Vĩnh Yên – Hướng Lại – Bạch Hạc – Việt Trì – Phủ Đức – Tiên Kiên – Phú Thọ – Chí Chủ – Vũ Ẻn – Ấm Thượng – Đoan Thượng – Văn Phú – Yên Bái – Cổ Phúc – Ngòi Hóp – Mậu A – Mậu Đông – Trái Hút – Lâm Giang – Lang Khay – Lang Thíp – Bảo Hà – Thái Văn – Cầu Nhò – Phố Lu – Lạng – Thái Niên – Làng Giàng – Lào Cai. Tùy từng chuyến, tàu có thể không dừng tại một số ga.
 Tuyến đường sắt Yên Viên – Lào Cai có một đoạn đi chung với đường sắt Hà Nội – Quan Triều tại đoạn từ ga Hà Nội đến ga Đông Anh
 Đường sắt Yên Viên – Lào Cai còn kết nối với tuyến đường sắt Côn Minh – Hà Khẩu của Trung Quốc.

Lịch sử
Cuối thế kỉ XIX, người Pháp đã khảo sát mở tuyến đường sắt lên phía Tây Bắc theo triền sông Hồng. Thực ra, người Pháp chỉ có ý đồ mở tuyến đường sắt này đến Yên Bái, để khai thác nguồn tài nguyên của các tỉnh vùng trung du. Nhưng khi phát hiện các tỉnh phía Tây Nam của Trung Quốc có nhiều khả năng phát triển kinh tế, giàu tài nguyên khoáng sản, song rất khó khăn trong việc giao lưu hàng hóa giữa các địa phương, Pháp đã mở tiếp tuyến đường sắt Hà Nội - Lào Cai và vươn sang các tỉnh phía Tây Nam Trung Quốc. Trong khoảng thời gian từ 1898 đến 1906, Pháp đã bắt hơn 10 nghìn lính và phu phen đi lao động khổ sai, đào núi, bạt đồi dọc con sông Hồng với chiều dài 296 km.

Năm 1906, tuyến đường sắt khổ đường 1 mét từ Hà Nội vượt cầu Long Biên đã nối liền với Lào Cai. Từ đây Pháp lại tiếp tục xây dựng kéo dài sang Vân Nam (Trung Quốc). Toàn tuyến đường sắt này bao gồm 7 ga chính, 27 ga xép, riêng ga Lào Cai được xây dựng lớn thứ hai sau ga Hàng Cỏ (Hà Nội).

Đoạn đường sắt thúc đẩy các cơ sở công nghiệp, các đồn điền phát triển mạnh. Những nông dân từ các tỉnh đồng bằng Bắc Bộ như Hải Dương, Hưng Yên, Thái Bình, Nam Định cũng lên các tỉnh miền ngược có đường sắt đi qua, như Phú Thọ, Yên Bái, Lào Cai, sinh sống khá đông.

Từ năm 1939 đến 1950, đường sắt Yên Viên

– Lào Cai được dùng để chuyển quặng apatit từ Lào Cai về chính quốc Pháp.

Khi hòa bình lập lại ở miền Bắc, Đảng, Nhà nước tiếp tục đầu tư, nâng cấp tuyến đường sắt Hà Nội – Lào Cai. Dù bị bắn phá, tuyến đường sắt vẫn đứng vững, kịp thời vận chuyển hàng triệu tấn hàng hóa đi xây dựng chủ nghĩa xã hội.

Năm 1958, Hồ Chí Minh ngược tàu hỏa lên thăm nhân dân các dân tộc Lào Cai.

Tình trạng
Toàn tuyến dài 285 km trong đó khoảng 111 km là những đoạn cong. Tình trạng kỹ thuật hiện tại lạc hậu, nhiều đoạn đường sắt xuống cấp. Đội đầu tàu phục vụ tuyến đường sắt Yên Viên – Lào Cai được đánh giá là hiện đại chỉ sau tuyến Bắc – Nam, nhưng tình trạng đường sắt kém khiến cho các đầu tàu không được khai thác hết công suất.

Trước năm 2014, tuyến đường sắt Yên Viên – Lào Cai là tuyến đường độc tôn vì quốc lộ 70 chật hẹp, quanh co. Khi đường cao tốc Nội Bài – Lào Cai hoàn thành, thì đường sắt trở nên yếu thế, lượng hành khách giảm.

Dự án cải tạo, nâng cấp

Dự án cải tạo đường sắt Yên Viên – Lào Cai
Đầu năm 2008, Bộ Giao thông Vận tải Việt Nam đã quyết định sẽ cải tạo tuyến đường sắt Hà Nội – Lào Cai trong một thời kỳ 5 năm (2008–2012). Chi phí cho dự án dự kiến khoảng 160 triệu đô la Mỹ trong đó 139 triệu đô la là nguồn vay ưu đãi và 21 triệu dollar là nguồn đối ứng trong nước. Dự án sẽ tập trung nâng cấp, cải tạo 71 cầu yếu, nhà ga, bãi hàng ở các ga; gia cố nền đường và các điểm sụt trượt xung yếu trên tuyến; mở thêm ga mới.

Năm 2015, dự án này hoàn thành. Tổng mức đầu tư tăng lên 3.479 tỷ đồng, trong đó vốn từ ngân sách Trung ương là gần 345 tỷ đồng, vốn vay gần 150 triệu USD. Tuy nhiên dự án đã bị thanh tra bộ Giao thông Vận tải phát hiện nhiều sai phạm và không đạt mục tiêu kì vọng.

Nối ray giữa ga Lào Cai với ga Hà Khẩu Bắc (Trung Quốc)
Ngày 6 tháng 10 năm 2021, UBND tỉnh Lào Cai và Bộ Giao thông Vận tải đã có buổi làm việc, nghiên cứu các phương án đề xuất về việc đầu tư đoạn đường sắt đấu nối Lào Cai – Hà Khẩu. Các đại biểu nghiêng về phương án 3 – nối ray bằng khổ đường lồng 1.435 và 1.000mm tại vị trí cầu Hồ Kiều mới (cách cầu cũ 2,5 km về phía thượng lưu). Dự án cho phép chuyển tải giữa 2 khổ đường ngay tại ga Lào Cai thay vì chỉ thực hiện tại Hà Khẩu như trước và tận dụng được cho dự án đường sắt mới khổ 1.435mm Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng.

Số vốn đầu tư của phía Việt Nam là 2.200 tỷ đồng, từ vốn ngân sách Nhà nước thuộc kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021–2025.

Đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng mới
Năm 2019, Bộ Giao thông Vận tải đã công bố quy hoạch tuyến đường sắt mới khổ tiêu chuẩn Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng. Đây là đường sắt đường đôi (2 chiều đường riêng biệt), khổ 1,435m điện khí hóa. Tổng mức đầu tư toàn tuyến lên đến 100 nghìn tỷ đồng. Chi phí nghiên cứu quy hoạch do Trung Quốc tài trợ.

Theo tiến sĩ Phạm Chi Lan, xây thêm tuyến đường sắt mới với vốn đầu tư lên đến 100.000 tỷ đồng, trong khi đã có đường cao tốc là lãng phí và vô lý. Trong khi đó, miền Nam lại được đầu tư rất ít, rất chậm. Việc hưởng lợi của Việt Nam từ dự án này thấp hơn nhiều Trung Quốc.

Xem thêm

 Đường cao tốc Nội Bài – Lào Cai
 Tuyến đường sắt Hải Phòng – Vân Nam

Tham khảo

H


title: Thổ Khối

text:
Làng Thổ Khối đầu thế kỷ 19 là một xã độc lập thuộc tổng Cự Linh, huyện Gia Lâm, phủ Thuận An, trấn Kinh Bắc (từ năm 1831 trở đi là tỉnh Bắc Ninh) ở ven đê tả ngạn sông Hồng, cách trung tâm Hà Nội theo đường đê qua cầu Chương Dương khoảng 10 km, theo đường chim bay khoảng 3 km. Trong kháng chiến chống Pháp, Cự Khối nằm trong một xã lớn mang tên Cự Linh thuộc huyện Gia Lâm, tỉnh Hưng Yên (từ năm 1949 lại cắt về tỉnh Bắc Ninh). Sau Cải cách ruộng đất (giữa năm 1956), xã Cự Linh được chia thành hai xã: Cự Khối và Thạch Bàn. Xã Cự Khối gồm hai thôn là Thổ Khối và Xuân Đỗ. Ngày 20 tháng 4 năm 1961, xã Cự Khối cùng các xã khác trong huyện Gia Lâm được chuyển từ tỉnh Bắc Ninh về thành phố Hà Nội. Ngày 6 tháng 11 năm 2003, xã Cự Khối được chuyển thành phường Cự Khối, thuộc quận Long Biên mới được thành lập. Hiện nay phường Cự Khối gồm 13 tổ, làng Thổ Khối trở thành địa bàn của 7 tổ dân phố, tên Thổ Khối không còn nữa về mặt hành chính.

Lịch sử
Làng Thổ Khối là vùng đất rất cổ, không rõ khai phá từ thời nào, có thể từ rất xa xưa. Làng có các dòng họ Đào, Bùi, Lê, Nguyễn Đăng, Trần, Phạm, Ngô, Chu ở đây trên dưới 10 đời.

Đình làng Thổ Khối (Ảnh 4) thờ 6 vị thành hoàng:
 Cao Sơn đại vương: anh em con chú con bác với Tản Viên sơn thánh, một trong 50 con trai của Lạc Long Quân theo cha lên núi và là vị thần thứ hai được thờ ở Đền Thượng, núi Ba Vì.
 Bố Cái đại vương (tức là Phùng Hưng): sống ở thế kỷ thứ 8, vì kiêng chữ Bố nên con cái trong làng gọi Bố là Thầy.
 Linh Lang đại vương: hoàng tử nhà Lý có công trong cuộc kháng chiến chống Tống.
 Bạch Da đại vương và Dị Mệ đại vương: hai vị thổ quan người miền núi, là tướng nhà Đinh, thường nghỉ lại ở Thổ Khối mỗi khi từ miền núi về Kinh đô chầu. Do đó cỗ cúng kiêng dùng gà trắng.
 Đào Duy Trinh. Tục truyền rằng vị Thành Hoàng họ Đào làm nghề chài lưới. Một hôm nằm mộng được thần gọi đi đón vua. Ông lật đật rong thuyền, quả nhiên chẳng bao lâu, ngư ông gặp được đoàn tùy tùng hộ giá nhà vua vừa thoát khỏi vòng vây của địch quân. Ông liền rước vua sang thuyền và đưa vào bờ. Vua thoát nạn, bèn phong cho ngư phủ họ Đào làm Thành Hoàng

Thổ Khối cùng với làng Bát Tràng nằm ven sông Hồng, đoạn có vị trí xung yếu đối với vùng đất Tả ngạn dòng sông. Vì vậy, con người ở đây sớm phải chung sức đắp đê ngăn nước lụt, nhưng lũ lụt nhiều lần làm vỡ đoạn đê này. Khâm định Việt sử thông giám cương mục ghi lại: Tháng Bảy, mùa thu (1352). Có thủy tai lớn. Nước lên to, vỡ đê Bát, Khối , lúa má bị ngập; Khoái Châu, Hồng Châu và phủ Thuận An bị thiệt hại hơn cả. Như vậy tính đến 2009 làng Thổ Khối đã có ít nhất 657 năm.

Thổ Khối cũng có một vị trí quan trọng về quân sự. Cũng theo Khâm định Việt sử thông giám cương mục ghi lại: Tháng Giêng năm 1592. Trịnh Tùng tấn công thành Thăng Long... Khi đại quân kéo đến bờ phía Tây Ninh Giang, Tùng ra ba điều buộc quân lính phải tuân giữ: không được tự tiện vào nhà nhân dân mà hái rau, kiếm củi; không được cướp của cải, đồ đạc và đẵn cây cối; không được hiếp phụ nữ và giết người vì thù riêng. Kẻ nào vi phạm những điều cấm trên đây sẽ trị theo quân luật. Ba quân nghe theo lệnh, nghiêm chỉnh đội ngũ trẩy đi. Quân trẩy đến đâu, nhân dân vẫn an cư ở đó. Họ tranh nhau đem rượu và trâu bò đến đón quan quân. Tùng đốc suất quân lính sang sông. Khi Tùng trẩy đến chùa Thiên Xuân, chúa Mạc là Mậu Hợp cả sợ, bỏ thành Thăng Long, qua sông Nhị, đóng ở xã Thổ Khối, để các đại tướng ở lại chia nhau đóng giữ các cửa thành Thăng Long.

Vào đời Lê sơ một nhánh họ Đào về Cổ Am, Vĩnh Lại khai khẩn vùng đất mới và họ Đào Nguyên là trưởng, còn Đào Trọng, Đào Mạnh,... là thứ 2.

Kiến trúc
Làng Thổ Khối có quần thể di tích gồm đình thờ 6 vị thành hoàng ở trong đê và chùa (Sùng Phúc tự) ở ngoài đê, tại khúc quanh của con đê sông Hồng. Từ đê sông Hồng đi xuống sân đình là cổng Tam Quan (Ảnh 3). Trước cửa đình là giếng nước rộng hình bán nguyệt (Ảnh 5), xưa kia đó là nguồn cung cấp nước cho cả làng, các gia đình không đào giếng. Giếng nước làng Thổ Khối có lẽ là giếng nước lớn nhất ở đồng bằng Bắc Bộ. Đình và chùa làng Thổ Khối được xếp hạng di tích lịch sử tháng 1/1990 (Ảnh 2).

Khoảng 30 năm trước, dưới chân đê trước cửa đình, cạnh giếng nước có một cây đa cổ thụ, thân to hàng mấy người ôm không xuể, rễ cuồn cuộn bò ngổn ngang dưới mặt đất, có những rễ thòng từ trên cành đa cao găm sâu vào lòng đất. Đi qua cầu Long Biên nhìn về Thổ Khối đã thấy ngọn cây đa, cây đa như là biểu tượng của làng. Sau đó cây đa bị sét đánh, cây khô dần dần từ ngọn xuống gốc và chết, ngày nay cây đa không còn dấu tích.

Từ đình đi dọc con đê khoảng 50 m đến một con dốc nhỏ, dưới chân dốc là cổng làng (Ảnh 1). Cổng làng được xây bằng gạch thẻ, lối ra vào hình cánh cung dựa vào bốn cột trụ vuông, hai con lân chế ngự đôi cột lớn như ôm lấy tấm phù điêu trạm rồng, có mái che. Trên khung cửa tò vò có khắc một bức hoành phi với 4 chữ đại tự: Lý Nhân Vị Mỹ, ý rằng người làng yêu cái đẹp.

Trước đây đường làng được lát bằng gạch xây nghiêng, ngày nay đã được bê tông hóa. Cuối làng là cầu Thanh Trì mới xây dựng vượt qua sông Hồng (Ảnh 6).

Dân cư
Từ lâu làng đã có hương ước. Trong lời tựa hương ước làng Thổ Khối có đoạn viết: Làng có luân lý, ăn ở cho phải đạo, có khoán ước ràng buộc cho hợp lệ cũng như nhà nước có quy thức, luật lệ để khuyên răn, ngăn cấm lòng dân. Điều 103 của hương ước ghi: Làng lấy tiền công 30 đồng để mua giấy bút cấp cho những con nhà nghèo mà hội đồng xét thực không thể mua được, và để phát phần thưởng cho học trò, điều đó chứng tỏ từ xa xưa làng rất chú trọng tới việc học.

Làng Thổ Khôi nằm vắt ngang đê sông Hồng, ruộng ít, dân làng ít người sống bằng nghề nông, chủ yếu đi học, làm quan, làm viên chức, làm thợ thuyền hay buôn bán. Làng chỉ có một nghề truyền thống là làm vàng mã, tiền âm phủ cho cõi âm. Làng ít ruộng nên dân xuất ngoại rất nhiều, ở đâu cũng có: Hà Nội, Bắc Ninh, Bắc Giang, Hải Phòng, Vĩnh Yên, Nam Định, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Sài Gòn, Pháp, Mỹ, Canada...

Thời phong kiến cũng như thời Pháp thuộc, làng có nhiều người làm nha lại. Thời Nguyễn, làng có ông Nguyễn Tá An đỗ Phó bảng khoa Tân Sửu đời Vua Thiệu Trị (năm 1841), làm quan Đồng Tri phủ. Làng còn có ba người đỗ Cử nhân là Phạm Bá Khảo (khoa Quý Mão đời Thiệu Trị, 1843), Nguyễn Đăng Trăn (khoa Đinh Mão đời Tự Đức, 1867), Nguyễn Trùng Hanh (khoa Giáp Ngọ đời Thành Thái, 1894).

Ngày nay cũng có nhiều người nổi tiếng xuất thân từ Thổ Khối. Như Giáo sư, học giả Nguyễn Đăng Thục (1908-1999), sinh tại làng Thổ Khối, thuở nhỏ học tiểu học ở trường làng; 1927 sang du học ở Pháp, Bỉ và Thụy Sĩ; ông để lại nhiều tác phẩm rất có giá trị về triết học Đông phương. Như Giáo sư Nguyễn Đăng Mạnh là nhà phê bình văn học nổi tiếng, gần đây cuốn Hồi ký Nguyễn Đăng Mạnh bị đưa lên mạng với rất nhiều tranh cãi. Nhiều người dân Thổ Khối sang định cư tại Pháp, Mỹ, Canda... từ 1945 hay 1975 rất thành đạt.

Lễ hội
Vì đình làng thờ 6 vị thành hoàng với ngày sinh ngày hóa khác nhau nên làng thống nhất lấy các ngày 8, 9 và 10 tháng 2 âm lịch hàng năm là ngày tế chung, trong đó ngày mồng 9 là quan trọng nhất. Lễ thức quan trọng mở đầu hội là rước nước từ giữa sông Hồng về đình, trên đoạn đường gần 2 cây số. Làng có 6 giáp nên mỗi năm các giáp phải xin âm dương để xác định giáp nào được đảm nhận công việc này. Xưa kia 3 năm một kỳ mở hội lớn, nay 5 năm một lần mở hội lớn.

Nhân vật nổi tiếng
 GS Nguyễn Đăng Thục
 GS Nguyễn Đang Mạnh
 Lê Thị Lựu

Chú thích

Tham khảo
 Khâm định Việt sử thông giám cương mục

Liên kết ngoài
 Tài liệu Hán Nôm ở làng Thổ Khối - một số giá trị lịch sử văn hóa. Bùi Xuân Đính, Bùi Thế Quân
 Giấc Hương Quan. Đào Quốc Bảo

Long Biên
Làng Hà Nội
Địa danh cũ Việt Nam


title: Neoneura maria

text:
Neoneura maria là một loài chuồn chuồn kim thuộc họ Protoneuridae. Đây là loài đặc hữu của Cuba. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và sông ngòi. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Chú thích

Tham khảo

 Paulson, D. & von Ellenrieder, N. 2005. Neoneura maria. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 10 tháng 8 năm 2007.

Động vật Cuba
Neoneura


title: Giuse Nguyễn Hữu Triết

text:
Giuse Nguyễn Hữu Triết (5 tháng 8 năm 1942 – 14 tháng 6 năm 2022) là một linh mục Công giáo người Việt. Ông là nhạc sĩ Công giáo, chuyên viết sách về các đề tài Công giáo và nguyên là Trưởng ban mục vụ Văn hóa của Tổng Giáo phận Sài Gòn. Tuy nhiên, ông được nhiều người biết đến vì là một trong những nhà sưu tập đồ cổ hàng đầu tại Việt Nam.

Thân thế
Ông sinh ngày 5 tháng 8 năm 1942 trong một gia đình Công giáo tại làng Ngọc Lý, xã Ngọc Kỳ, huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dương, thuộc giáo xứ Ngọc Lý, giáo hạt Kẻ Sặt, giáo phận Hải Phòng. Cha ông là một thầy đồ, vừa dạy học vừa bốc thuốc ở làng. Nhà nghèo, tuy nhiên cha rất trân trọng và giữ gìn hai hiện vật cổ là bộ ấm chén men lam và chiếc điếu bát đời Đạo Quang (Trung Quốc). Điều này đã ảnh hưởng đến ý thức về giá trị những món đồ cổ và niềm đam mê sưu tập cổ vật của ông về sau này.

Năm 1954, ông theo gia đình di cư vào Nam. Năm 1958, ông theo học tại Tiểu Chủng viện Sài Gòn. Ngày 28 tháng 04 năm 1972, ông thụ phong chức linh mục và được phân công mục vụ tại giáo xứ Gia Định. Từ năm 1993 đến năm 2022, ông được bổ nhiệm giữ vai trò linh mục chánh xứ giáo xứ Tân Sa Châu (Tân Bình, TP.HCM).

Ông qua đời lúc 16 giờ 50, ngày 14 tháng 6 năm 2022 tại Giáo xứ Tân Sa Châu, Tổng giáo phận Thành phố Hồ Chí Minh do bệnh Ung thư và tuổi già sức yếu. Hưởng thọ 80 tuổi với 50 năm làm linh mục. Lễ an táng của linh mục Nguyễn Hữu Triết được cử hành ngày 17 tháng 06 năm 2022 tại nhà thờ Tân Sa Châu. Linh mục Triết, sau đó được hoả táng tại Bình Hưng Hoà.

Nhà sưu tầm
Từ thuở nhỏ Nguyễn Hữu Triết đã chịu ảnh hưởng của cha mình về việc đam mê sưu tầm cổ vật. Tuy nhiên, việc sưu tập có hệ thống của ông chỉ có thể thực hiện được từ năm 1992. Chỉ trong thời gian gần 20 năm, ông được xem là một trong những nhà sưu tập cổ vật hàng đầu ở Việt Nam với:
 Bộ sưu tập đèn cổ lớn nhất Việt Nam, đa dạng về chủng loại, kiểu dáng, thẩm mỹ, xuất xứ và niên đại.
 Bộ sưu tập về lục lạc cổ.
 Bộ sưu tập các sách cổ.
 Bộ sưu tập các hiện vật liên quan đến Truyện Kiều.
 Bộ sưu tập cân và quả cân.
 Bộ sưu tập lư hương, bát nhang.
 Bộ sưu tập dụng cụ ăn trầu.

Linh mục Triết từng là cố vấn của Câu lạc bộ sách cổ và Câu lạc bộ sưu tầm cổ vật Việt Nam. Rất nhiều hiện vật sưu tầm của ông được trưng bày triển lãm và được trao giải thưởng về sưu tầm hiện vật quý hiếm, điển hình là hai đợt triển lãm mang tên "Ánh sáng muôn dân" (năm 2017) và "Tâm huyết một đời người" (năm 2022).

Năm 2005, linh mục Nguyễn Hữu Triết được Trung tâm Sách Kỷ lục Việt Nam xác lập kỷ lục là người sở hữu “bộ sưu tập đèn cổ nhiều nhất Việt Nam”.

Tác phẩm

Đề tài Công giáo
 Thần học giáo dân.(Đồng tác giả)
 Hương Thánh Kinh, Nhà xuất bản Hồng Đức, năm 2020.

Nhạc sĩ Công giáo
Linh mục Giuse Nguyễn Hữu Triết sáng tác với bút danh: Nguyên Hữu, Nguyên Lý
 Kinh đêm.
 Bên tháp giáo đường.
 Bộ lễ theo sách lễ Roma.
 Tập sách kinh chiều chủ nhật cho giáo dân.

Đánh giá

Thư viện ảnh
Một phần trong bộ sưu tập của Linh mục Nguyễn Hữu Triết

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Vị linh mục với bộ sưu tập đèn cổ và sách cổ lớn nhất Việt Nam, Báo Nhân Dân
 Vị linh mục và bộ sưu tập đèn cổ, Báo Tiền Phong
 Sưu tập Nguyễn Hữu Triết - Tâm huyết một đời người, Báo Công giáo và Dân tộc
 Vietmaster - Đề xuất Kỷ lục - P.603 Người có bộ sưu tập nhiều chiếc đèn cổ tại Việt Nam, Viện Kỷ Lục Việt Nam

N
Mất năm 2022
N
N
N
Nhạc sĩ Công giáo


title: My Dying Bride

text:
My Dying Bride là một ban nhạc Doom/Death của Anh thành lập tại Halifax, West Yorkshire năm 1990.
Vocal là Aaron Stainthorpe cũng là linh hồn ban nhạc.
Album Demo "Towards the Sinister" 1990 chỉ có 3 track.
Tư tưởng trong lời ca của My Dying Bride - là đặc trưng của tư tưởng Doom Metal là: nỗi đau, sự thất vọng, sự lãng mạn và tuyệt vọng đến cùng cực. Tư tưởng và cách chơi nhạc của My Dying Bride là nền tảng cho Doom Death Metal từ sau thập niên '90 đến nay. Cũng chính band này là cảm hứng và ảnh hưởng đến rất nhiều band Doom Death đàn em.
Gần 20 năm hoạt động - My Dying Bride (Nàng dâu chết yểu) - thực sự đã là 1 tượng đài của Metal hiện đại.

Các album:

Towards the Sinister (Demo, 1990)

Symphonaire Infernus et Spera Empyrium (EP, 1991)

God Is Alone (Single, 1991)

As the Flower Withers (Full-length, 1992)

The Thrash of Naked Limbs (EP, 1993)

Unreleased Bitterness (Single, 1993)

Turn Loose the Swans (Full-length, 1993)

The Sexuality Of Bereavement (Single, 1994)

I Am the Bloody Earth (EP, 1994)

The Stories (Boxed set, 1994)

The Cry Of Mankind (Edit) (Single, 1995)

The Angel and the Dark River (Full-length, 1995)

Trinity (Best of/Compilation, 1995)

For You (Video/VHS, 1996)

Sampler (Single, 1996)

Like Gods of the Sun (Full-length, 1996)

For Darkest Eyes (Video/VHS, 1997)

34.788%... Complete (Full-length, 1998)

The Light at the End of the World (Full-length, 1999)

Meisterwerk 1 (Best of/Compilation, 2000)

Meisterwerk 2 (Best of/Compilation, 2001)

The Dreadful Hours (Full-length, 2001)

For Darkest Eyes (DVD, 2002)
The Voice of the Wretched (Live album, 2002)

Songs of Darkness, Words of Light (Full-length, 2004)

Anti-Diluvian Chronicles (Best of/Compilation, 2005)

Sinamorata (DVD, 2005)

Deeper Down (Single, 2006)

A Line of Deathless Kings (Full-length, 2006)

An Ode to Woe (Live album, 2008)

For Lies I Sire (Full-length, 2009)

Tham khảo

Ban nhạc Vương quốc Liên hiệp Anh


title: Irais

text:
Irais là một xã trong tỉnh Deux-Sèvres trong vùng Nouvelle-Aquitaine ở phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 100 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Deux-Sèvres


title: Saint-Angel, Puy-de-Dôme

text:
Saint-Angel  là một xã thuộc tỉnh Puy-de-Dôme trong vùng Auvergne miền trung nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 666 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Saintangel


title: Tôn Thất Đàm

text:
Tôn Thất Đàm (1864 – 1888) là một trong những người chỉ huy của phong trào Cần Vương (1885 - 1896), với mục đích giúp vua cứu nước, khôi phục lại chế độ phong kiến Việt Nam.

Thân thế
Tôn Thất Đàm quê ở xã Xuân Long, thành phố Huế, là con trai trưởng của Tôn Thất Thuyết, anh trai của Tôn Thất Tiệp.

Cuộc đời
Ngày 4 tháng 7 năm 1885, Tôn Thất Thuyết cho quân đánh úp vào đồn Mang Cá và Tòa Khâm sứ Pháp nhưng thất bại. Vua Hàm Nghi cùng Tôn Thất Thuyết chạy ra thành Quảng Trị, sau đó lên Sơn Phòng Tân Sở rồi về vùng Tuyên Hoá, Quảng Bình. Tại Tân Sở, vua Hàm Nghi phát động phong trào Cần Vương. Tôn Thất Đàm nhận chức Khâm sai Chưởng lý quân vụ đại thần, thay cha điều hành triều đình Hàm Nghi. Ông cùng Tôn Thất Tiệp được cha giao cho nhiệm vụ bảo vệ vua Hàm Nghi trong khoảng thời gian từ tháng 2 năm 1886 đến tháng 10 năm 1888.

Cuối năm 1888, vua Hàm Nghi bị thuộc hạ cũ là Trương Quang Ngọc dẫn theo bọn Nguyễn Định Trình, Cao Viết Lượng gồm hơn hai mươi tên tới bắt. Tôn Thất Tiệp bảo vệ vua và bị giết chết. Tôn Thất Đàm đã tự sát vào ngày 15 tháng 11 năm 1888 khi hay tin vua Hàm Nghi bị lọt vào tay quân Pháp.

Có nguồn cho rằng khi vua Hàm Nghi bị bắt, Tôn Thất Đàm đang đóng quân ở Hà Tĩnh. Nghe tin, ông viết cho Hàm Nghi một bức thư tạ tội đã không bảo vệ được vua. Và một bức thư cho Thiếu tá Dabat, đóng ở đồn Thuận Bài xin cho thủ hạ ra đầu thú về làm ăn. Sau đó ông thắt cổ tự vẫn ở chùa Vàng Liêu (Hương Khê, Hà Tĩnh).

Tưởng nhớ
Tên ông được đặt cho các con đường ở Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Huế, Nam Định. Tuy nhiên, con đường ở Thành phố Hồ Chí Minh bị ghi sai thành Tôn Thất Đạm. Phố Tôn Thất Đàm (Ba Đình, Hà Nội) là nơi đặt trụ sở Bộ Ngoại giao Việt Nam. Trên đường Tôn Thất Đạm (phường Bến Nghé, quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh) có một tòa chung cư cổ được xây từ năm 1886, cùng một ngôi chợ thường được người dân gọi là "chợ quê" hay "chợ nhà giàu".

Bên lề
Năm 2018, căn nhà của ông được phục dựng trong Bảo tàng nhà Việt ở Điện Bàn, Quảng Nam.

Chú thích

Người Thừa Thiên Huế
Quan lại nhà Nguyễn
Võ tướng nhà Nguyễn
Thủ lĩnh quân sự phong trào Cần Vương
Đàm, Tôn Thất


title: Đại học Walailak

text:
Đại học Walailak được thành lập năm 1992, (tiếng Thái: มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์) là một trường đại học công lập ở Huyện Tha Sala, tỉnh Nakhon Si Thammarat, Thái Lan. Dù được nhà nước bao cấp, Đại học Walailak University cũng được tự chủ như các trường công lập khác ở Thái Lan. Đại học Walailak có 8 khoa và viện:
Công nghệ Nông nghiệp
Y tế Công cộng và Khoa học Y tế Tiếp cận
Quản lý Tài nguyên và Kỹ thuật
Tin học
Nghệ thuật Tự do
Quản trị Kinh doanh
Điều dưỡng
Khoa học.
Trường được đặt tên theo tên của Công chúa Chulabhorn Walailak.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Đại học Walailak

Trường đại học và cao đẳng Thái Lan
Tỉnh Nakhon Si Thammarat


title: Gonystylus xylocarpus

text:
Gonystylus xylocarpus là một loài thực vật thuộc họ Thymelaeaceae. Loài này có ở Indonesia và Malaysia.

Chú thích

Tham khảo

 World Conservation Monitoring Centre 1998. Gonystylus xylocarpus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 8 năm 2007.

x
Thực vật dễ tổn thương


title: Sân bay quốc tế Nursultan Nazarbayev

text:
Sân bay Quốc tế Nursultan Nazarbayev  (Kazakh: Halyqarlyq Nūrsūltan Nazarbaev Äuejaiy), trước đó là Sân bay Quốc tế Astana cho đến tháng 6 năm 2017, là một sân bay quốc tế ở Kazakhstan nằm trong tỉnh Akmola . Đây là sân bay chính phục vụ cho Nursultan - thủ đô của Kazakhstan. Sân bay là cửa ngõ hành khách lớn thứ hai ở Trung Á (sau Sân bay Quốc tế Almaty) và là sân bay đông thứ hai ở Kazakhstan với 5,099,391 hành khách (2019). Ngoài ra còn là sân bay bận rộn thứ 13 trong các quốc gia hậu Xô Viết.

Sân bay có hai nhà ga cũng như các nhà ga hàng hoá và cơ sở bảo dưỡng tàu bay, nhà ga thứ hai được thiết kế bởi cố nhà thiết kế Kisho Kurokawa. Đây là chạm trung chuyển chính cho Air Astana - hãng hàng không quốc gia của Kazakhstan, đây còn là trạm trung chuyển chính cho SCAT Airlines, Qazaq Air và hãng giá rẻ FlyArystan.

Sân bay này được xây năm 1930 dưới tên Sân bay Akmolinsk. Khi thành phố đổi tên thì thành Sân bay Tselinograd và cuối cùng là Sân bay Quốc tế Astana. Với sắc lệnh mới của chính phủ, sân bay được đổi tên thành Sân bay Quốc tế Nursultan Nazarbayev như một cách để tri ân với vị tổng thống đầu tiên của đất nước. Ngày 8 tháng 6 năm 2020, sân bay chính thức đổi mã sân bay IATA từ TSE sang NQZ.

Lịch sử

Trong thời kì Xô viết

Sân bay được xây dựng vào năm 1930, cách 3 km từ Akmolinsk (Nursultan sau này). Nơi này sau này trở thành tháp Baiterek. Nó gồm 1 sân hình vuông dành cho máy bay cất cánh và hạ cánh, một nhà ga nhỏ với phòng chờ, phòng cho phi công và kho chứa nhiên liệu. Đến tháng 12 năm 1931, sân bay đầu tiên của Nursultan (trước là Astana) được xây dựng ở ngoại ô và được phát triển mạnh sau Chiến tranh thế giới thứ hai. Các đường bay thường ngày được thiết lập nối liền giữa Semipalatinsk và Akmolinsk.

Trong mùa lũ, sân bay phải đóng cửa, liên lạc từ sân bay tới thành phố phải nhờ điện thoại, phà (Chưa có cầu bắc qua Sông Ishim thời đó) hoặc đi bộ. Trong vài năm đầu, giao thông không có gì đặc biệt, các lịch trình sắp xếp lỏng lẻo. Đến năm 1934 thì mới có các chuyến bay thường xuyên từ các nơi sau: Alma-Ata - Karaganda - Akmolinsk - Atbasar - Kostanay - Sverdlovsk. Karaganda - Petropavlovsk - Korgalzhyn - Akmolinsk.

Đến đầu năm 1946, một nhóm Polikarpov Po-2 bau đến Akmolinsk để phục vụ thường xuyên. Nhóm này thuộc một doanh nghiệp hàng không Karaganda. Các tuyến sau đã được mở để vận chuyển hành khách và thư từ: Akmolinsk - Korgalzhyn - Aksu - Astrakhanka - Balkashino (các khu định cư của vùng Akmolinsk ). Bộ phận hành quân được tổ chức gồm hai người. Năm 1946, hàng không bắt đầu cung cấp dịch vụ cho nền kinh tế quốc dân - hàng không y tế.

Từ năm 1947 đến năm 1948, phi đội gồm 3 máy bay Polikarpov Po-2 được thành lập tại căn cứ sân bay Akmolinsk. Hạm đội này là một phần của một nhóm không quân có trụ sở tại Karaganda. Sân bay được trang bị các thiết bị hiện đại (ngày đó), việc xây dựng đã bắt đầu phát triển: một ngôi nhà cho một đài phát thanh, ba tòa nhà và một nhà để xe được xây dựng. Tổng số nhân viên từ 40 đến 50 người. Sân bay đã bắt đầu phục vụ các loại máy bay nặng hơn Lisunov Li-2 ngoài các máy bay hạng nhẹ. Vào ngày 4 tháng 11 năm 1963, Sân bay Tselinograd (trước đây gọi là - Akmolinsk ) đã tiếp nhận chiếc Ilyushin Il-18 đầu tiên máy bay ở nhà ga mới, cách thành phố 18 km. Tháng 12 năm 1963, máy bay Ilyushin Il-18 bắt đầu khai thác các chuyến bay thường lệ. Nhà ga sân bay đang ở giai đoạn xây dựng, do đó, tòa nhà hai tầng được điều chỉnh phục vụ như nhà ga hàng không, nơi đặt dịch vụ kiểm soát không lưu.

Vào tháng 2 năm 1966, nhà ga mới được đưa vào hoạt động và vào tháng 6 cùng năm, tất cả các dịch vụ của sân bay được chuyển đến sân bay mới. Đến năm 1969, bãi đậu máy bay của Tselinograd được bổ sung chiếc Antonov An-24 đầu tiên. Với sự xuất hiện của Antonov An-24 , khối lượng vận chuyển hành khách, thư từ và hàng hóa tăng mạnh. Mọi người bắt đầu bay đến nhiều thành phố của Liên Xô cũ. Năm 1975, Tupolev Tu-154 lần đầu tiên hạ cánh xuống sân bay. Kể từ thời điểm này, các chuyến bay thường xuyên của Tupolev Tu-154 trên Alma-Ata - Tselinograd - Moscow tuyến đường đã được mở. Đánh dấu lịch sử đối với Akmola ( Nur-Sultan ) là sự thay đổi thủ đô vào năm 1998. Việc tái thiết sân bay bắt đầu và hoàn thành trong một thời gian tương đối ngắn: đường băng với lớp phủ nhân tạo được kéo dài thêm khoảng 3500 mét; đường lăn và sân đỗ cũng được mở rộng. Hệ thống chiếu sáng và thiết bị định vị vô tuyến đã được thay thế. Tòa nhà VIP được xây dựng, và khu phức hợp sân bay được tái thiết.

Thời kì hậu Xô viết
Ngày 2 tháng 2 năm 2005, dự án tái xây dựng sân bay quốc tế quy mô lớn đã hoàn thành với việc khánh thành nhà ga hành khách mới rộng 25.000m2. Số lượng quầy làm thủ tục được tăng lên thành 24 cùng với hai băng chuyền hành lý. Hiện tại, nhà ga số 2 được sử dụng để phục vụ các chuyến bay nội địa. Vào ngày 19 tháng 11 năm 2015, lễ khánh thành Nhà ga Hàng không Thương gia rộng 2.400m2 đã diễn ra. Khu vực Nhà ga Hàng không Thương gia (BAT) có công suất 200 hành khách/giờ. Nhà ga có quầy bar ở phòng chờ, phòng hội nghị, phòng đàm phán, thuận tiện cho hành khách đi cùng trẻ em, cửa hàng miễn thuế, có 52 chỗ đậu xe cho khách.

Trong khuôn khổ của Chương trình Phát triển Cơ sở hạ tầng, một nhà ga hành khách mới cho các chuyến bay quốc tế đã được xây dựng vào năm 2017. Một nhà ga mới rộng 47.000m2 bổ sung thêm sáu bãi đậu máy bay mới với đường hạ cánh và bốn đường xe buýt cho cơ sở hạ tầng sân bay và cũng bao gồm các công nghệ và quy trình được thiết kế để nâng cao chất lượng dịch vụ tại sân bay.

Ngày 8 tháng 6 năm 2020, sân bay chính thức đổi mã sân bay IATA từ TSE sang NQZ. "N" là chữ viết tắt cho tên sân bay, "QZ" là từ viết tắt của Qazaqstan theo phiên bản mới của bảng chữ cái Kazakhstan dựa trên hệ chữ Latinh .

Các hãng hàng không và các tuyến điểm

Passenger

Các hãng hàng không sau khai thác đường bay theo lịch trình, theo mùa hoặc thuê thường xuyên đến và đi từ Nursultan:

Hàng hoá

Notes

 China Southern Airlines bay từ Nursultan tới Quảng Đông bằng chuyến CZ6014 với điểm dừng tại Urumqi. Chuyến bay được thực hiện bởi tàu bay Boeing 737-800.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Nursultan Nazarbayev International Airport (official site)

Astana
Sân bay Kazakhstan
Sân bay xây dưới thời Liên Xô


title: Doanh trại

text:
Doanh trại hay trại lính là tòa nhà, khối nhà riêng lẻ hoặc khu liên hợp các tòa nhà được thiết kế một cách chuyên nghiệp và xây dựng với mục đích dành cho chỗ ở một cách thường trực của quân đội hoặc các bộ phận quan trọng trong quân đội như chỉ huy, tham mưu... hay dành cho việc đóng trú, huấn luyện, đồn trú để kiểm soát các địa điểm quan trong về mặt quân sự. Mục đích chính của việc xây dựng các trại lính là để tách binh lính từ nhà ở dân thường và tăng cường rèn luyện tinh thần kỷ luật, tính chuyên nghiệp của nhà binh và đào tạo và tinh thần phối hợp đồng đội. Doanh trại đôi khi là các tòa nhà kém chất lượng, sơ sài hay là những kiến trúc tráng lệ như doanh trại Collins và những doanh trại khác ở Paris, Berlin, Madrid, Viên, Luân Đôn...

Lịch sử

Một trong những Doanh trại quân đội ra đời sớm là các trại của Lực lượng Cảnh vệ pháp quan La Mã được xây dựng để tập trung các lực lượng ưu tú trong quân đội. Có một số lượng còn lại của quân đội La Mã được dựng doanh trại trong những pháo đài, ở biên giới chẳng hạn như Vercovicium và Vindolanda. Sau đó các doanh trại lớn, lâu đài quân sự đã được phát triển trong thế kỷ 18 bởi hai quốc gia chiếm ưu thế của thời kỳ này là Pháp và Tây Ban Nha. Trong thế kỷ 19, sự tinh xảo ngày càng tăng dẫn doanh trại quân sự có sự phân biệt nhà ở cho các cấp bậc khác nhau (cán bộ chỉ huy, tướng tá luôn luôn có các phòng lớn hơn, tiên nghi hơn cấp dưới) và các điểm giải trí, phòng ăn và nhà bếp, nhà tắm, phòng tổng hợp, phòng đọc sách, bệnh viện dã chiến, chuồng ngựa... được thiết kế ngày càng hoàn thiện.

Các trại huấn luyện có quy mô lớn đầu tiên được xây dựng tại Pháp và Đức trong những năm đầu thế kỷ 19. Quân đội Anh đã xây dựng trại Aldershot từ 1854. Trong Chiến tranh thế giới thứ nhất, các trung đoàn bộ binh, pháo binh và kỵ binh đều có doanh trại riêng biệt phù hợp với trang bị, khí tài và tính chiến đấu của mỗi binh chủng. Các doanh trại hải quân đầu tiên bằng gỗ cũ kỹ, thiếu vệ sinh đã được thay thế bằng doanh trại hải quân lớn ở các thị trấn Xưởng đóng tàu lớn của châu Âu và Hoa Kỳ. Trong doanh trại kiểu này người ta thường nằm võng thay vì giường. Trong chiến tranh thế giới thứ II, nhiều doanh trại quân đội Mỹ đã được thiết kế một cách khoa học, hiện đại.

Tham khảo

 Black, Jeremy, A Military Revolution?: Military Change and European Society, 1550-1800 (London, 1991)
 Dallemagne, François, Les casernes françaises, (1990)
 Douet, James, British Barracks, their social and architectural importance, 1660-1914 (London, 1997)
 Roberts, Michael The Military Revolution, 1560-1660 (Belfast, 1956); reprinted with some amendments in Rogers, Clifford, ed., The Military Revolution Debate Rogers, Clifford, ed., The Military Revolution Debate: Readings on the Military Transformation of Early Modern Europe (Boulder, 1995)
 1911 Encyclopædia Britannica

Xem thêm
 Căn cứ quân sự
 Trại quân sự
 Trại
 Lâu đài

Đơn vị quân sự theo loại
Môi trường sống của con người
Tổ chức biệt lập


title: Zygonyx flavicosta

text:
Zygonyx flavicosta là một loài chuồn chuồn ngô thuộc họ Libellulidae. Nó được tìm thấy ở Angola, Cameroon, Cộng hòa Dân chủ Congo, Bờ Biển Ngà, Guinea Xích Đạo, Ghana, Liberia, Nigeria, Sierra Leone, Togo, Uganda, và Zambia. Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và sông có nước theo mùa.

Tham khảo

 Clausnitzer, V. 2005. Zygonyx flavicosta. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 10 tháng 8 năm 2007.

Zygonyx


title: Thôi Kì

text:
Thôi Kì (, sinh 28 tháng 2 năm 1939 tại tỉnh Hà Nam, Trung Quốc) là nhà vật lý người Mỹ gốc Trung Quốc đã đoạt Giải Nobel Vật lý năm 1998 (chung với Horst Ludwig Störmer và Robert B. Laughlin) cho những đóng góp của ông trong việc phát hiện Hiệu ứng Hall lượng tử phân số.

Cuộc đời và Sự nghiệp
Thôi Kỳ sinh tại một làng quê thuộc huyện Bảo Phong, tỉnh Hà Nam, là con của một gia đình nông dân. Vào thời ông sinh ra, Trung Quốc đầy những thiên tai và chiến tranh. Khi còn niên thiếu, ông học ở trường làng.

Năm 1951, ông sang Hồng Kông, học ở Trường trung học Bồi Chính tại bán đảo Cửu Long, và tốt nghiệp năm 1957. Ông được thâu nhận vào trường Y học Đại học quốc gia Đài Loan ở Đài Bắc, Đài Loan. Năm 1958, ông được một học bổng toàn phần để sang học ở Augustana College tại Rock Island, Illinois, Hoa Kỳ.

Sau khi tốt nghiệp, ông tiếp tục học Vật lý học ở Đại học Chicago và đậu bằng tiến sĩ vật lý năm 1967. Ông làm nghiên cứu sau tiến sĩ ở Đại học Chicago. Năm 1968, ông vào làm việc ở Bell Labs, và là người tiên phong trong nghiên cứu các điện tử 2 chiều.

Lãnh vực nghiên cứu của Thôi Kì gồm các đặc tính điện của phim mỏng cùng các vi cấu trúc của các chất bán dẫn và Vật lý chất rắn. Hiện nay ông là giáo sư chức Arthur LeGrand Doty môn Kĩ thuật điện ở Đại học Princeton và nhà khoa học nghiên cứu ở Phân khoa Vật lý Đại học Columbia, nơi ông từng là giáo sư thỉnh giảng từ năm 2006 tới 2008.

Phát hiện fractional quantum Hall effect (Hiệu ứng Hall lượng tử phân số) – công trình mang lại Giải Nobel cho ông - xảy ra ngay trước khi ông được bổ nhiệm làm giáo sư Kĩ thuật điện ở Đại học Princeton năm 1982.

Giải thưởng và Vinh dự
 Viện sĩ Viện hàn lâm Khoa học quốc gia Hoa Kỳ
 Viện sĩ Viện hàn lâm Khoa học Kỹ thuật quốc gia Hoa Kỳ từ 2004
 Hội viên Hiệp hội thăng tiến Khoa học Hoa Kỳ
 Hội viên Hội Vật lý Hoa Kỳ
 Viện sĩ Viện hàn lâm Trung Quốc (Academia Sinica) ở Đài Bắc
 Viện sĩ nước ngoài Viện hàn lâm Khoa học Trung Quốcở Bắc Kinh từ 2000
 Giải Oliver E. Buckley 1984
 Huy chương Franklin về Vật lý 1998
 Giải Nobel Vật lý 1998

Xem thêm
Hiệu ứng Hall lượng tử
Hiệu ứng Hall lượng tử phân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
Nobel Prize in Physics 1998
Nobel autobiography
Faculty page at Princeton University
discovery of a new form of quantum fluid with fractionally charged excitations
Tiểu sử trên APS

Sinh năm 1939
Nhân vật còn sống
Nhà vật lý Mỹ
Người đoạt giải Nobel Vật lý
Người Hoa Kỳ đoạt giải Nobel
Người Mỹ gốc Hoa
Nhà vật lý thực nghiệm
Cựu sinh viên Đại học Chicago
Nhà vật lý chất bán dẫn
Người từ Bình Đỉnh Sơn
Nhà khoa học tại phòng thí nghiệm Bell


title: Homo floresiensis

text:
Homo floresiensis ("Người Flores", biệt danh là "hobbit") có thể là một loài, nay đã tuyệt chủng, trong chi Homo. Di chỉ đã được phát hiện vào năm 2004 trên đảo Flores ở Indonesia. Các bộ xương một phần của 9 cá thể đã được phát hiện, bao gồm một cranium (sọ) hoàn chỉnh). Các di chỉ này là đối tượng nghiên cứu sâu rộng để xác định chúng có đại diện cho một loài phân biệt với loài người hiện đại và quá trình tranh cãi khoa học đã được các phương tiện truyền thông theo dõi sát sao. Những bộ xương này được gọi không chính thức là hobbit (người lùn tưởng tượng) và dường như khi đứng thẳng chỉ cao khoảng 1 m và não nhỏ và chúng sống sót cho đến thời gian 12.000 năm trước. Bộ xương còn nguyên vẹn nhất (LB1) có niên đại khoảng 18.000 năm. Miêu tả về một loài mới đã được công bố, nhưng hiện vẫn bị các nhà nghiên cứu khác tranh cãi khi họ cho rằng những người cổ đại này có thể chỉ đơn thuần là chịu những rối loạn trong phát triển.

Được phát hiện cùng với các bộ xương là các công cụ bằng đá từ lớp khảo cổ niên đại từ 94.000 đến 13.000 năm.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

F
Động vật có vú Indonesia


title: Ngôi làng nhỏ xinh xắn của chúng tôi

text:
Ngôi làng nhỏ xinh xắn của chúng tôi (tiếng Séc: Vesničko má středisková) là bộ phim điện ảnh Tiệp Khắc, do Jiří Menzel đạo diễn, công chiếu năm 1985. Phim được đề cử giải Oscar phim tiếng nước ngoài hay nhất, giành giải tại Liên hoan phim quốc tế Montreal và Liên hoan phim Paris. Bộ phim nói về cuộc sống một đàn ông trẻ tâm thần trong cộng đồng làng chặt chẽ. Trong một cuộc khảo sát công cộng thực hiện trong tháng 1 năm 2007 trên máy chủ trực tuyến Novinky.cz bộ phim này đã được lựa chọn 22,4% cử tri (khoảng 66 000 người) là bộ phim hài Czech nổi tiếng nhất trong lịch sử.

Nội dung

Diễn viên
 János Bán... Otík
 Marián Labuda... Pávek
 Rudolf Hrušínský... Skruzný, Drápalík, Honza Kalina
 Petr Čepek
 Libuše Šafránková
 Jan Hartl
 Miloslav Štibich
 Oldřich Vlach
 Stanislav Aubrecht
 Zdeněk Svěrák
 Josef Somr

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Filmové hlášky na MeteleskuBlesku.cz
 Vesničko má, středisková (1985)
Ngôi làng nhỏ xinh xắn của chúng tôi tại Kinobox.cz

Phim của Barrandov Studios
Phim hài Tiệp Khắc
Phim năm 1985
Phim Tiệp Khắc


title: Raghunathpur (PS-Magra)

text:
Raghunathpur (PS-Magra) là một thị trấn thống kê (census town) của quận Hugli thuộc bang Tây Bengal, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Raghunathpur (PS-Magra) có dân số 14.109 người. Phái nam chiếm 54% tổng số dân và phái nữ chiếm 46%. Raghunathpur (PS-Magra) có tỷ lệ 75% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 81%, và tỷ lệ cho phái nữ là 67%. Tại Raghunathpur (PS-Magra), 11% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang West Bengal


title: Normaltica

text:
Normaltica là một chi bọ chét có ở Đại Antilles.

Các loài
N. iviei
N. obrieni

Chú thích

Tham khảo

Alticini


title: 1850

text:
1850 (số La Mã: MDCCCL) là một năm thường bắt đầu vào thứ Ba trong lịch Gregory.

Sự kiện

Sinh

Mất
11 tháng 1 – Nguyễn Phúc Vĩnh Gia, phong hiệu Phương Duy Công chúa, công chúa con vua Minh Mạng (s. 1821).
17 tháng 8 – José de San Martín (s. 1778).
Không rõ – Nguyễn Phúc Ngọc Anh, phong hiệu Bảo Lộc Công chúa, công chúa con vua Gia Long (s. 1790).
Không rõ – Lâm Tắc Từ, tướng nhà Thanh, vị quan đã ra lệnh đốt thuốc phiện của người Anh (s. 1785).

Xem thêm

Tham khảo

50


title: Multicoloria

text:
Coleophora là một chi bướm đêm thuộc họ Coleophoridae

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

Coleophoridae

en:Multicoloria


title: Portovenere

text:
Portovenere (; cho đến năm 1991 Portovenere; ) là một thị trấn và đô thị ven biển nằm trên bờ biển Liguria, thuộc tỉnh La Spezia, tây bắc Ý. Nó bao gồm ba ngôi làng Fezzano, Le Grazie và Portovenere, cùng 3 đảo Palmaria, Tino, Tinetto. Năm 1997, Portovenere cùng Cinque Terre và ba đảo Palmaria, Tino, Tinetto đã được UNESCO công nhận là Di sản thế giới.

Lịch sử
Portus Veneris cổ, được cho là đã tồn tại ít nhất từ giữa thế kỷ thứ nhất trước Công nguyên. Tên này có thể do một đền thờ nữ thần Venus ở mũi đất nhô ra biển - nơi ngày nay có nhà thờ thánh Phêrô tông đồ - hoặc cũng có thể có liên hệ tới tên vị thánh ẩn tu Saint Venerius. Trong thời Đế quốc La Mã, dân cư ở đây chủ yếu sống bằng nghề đánh bắt cá.

Sau khi Đế quốc Tây La Mã sụp đổ, Portovenere trở thành căn cứ của hạm đội Byzantine trong vùng bắc biển Tyrrhenian, nhưng bị các người Lombards (bộ tộc German Bắc Âu) tàn phá năm 643. Sau đó, Portovenere cũng là mục tiêu các cuộc tấn công thường xuyên của người Saracen (Hồi giáo). Một lâu pháo đài đầu tiên ở đây được xây từ năm 1113, và các tường thành được xây năm 1161. Portovenere trở thành thái ấp của 1 gia đình ở Vezzano, sau đó chuyển qua tỉnh Genova khoảng đầu thế kỷ thứ 12. Năm 1494, thành phố bị trận pháo kích của hạm đội Vương triều Aragon tàn phá trong cuộc chiến tranh với Genova, rồi phần thành phố cũ bị suy tàn nghiêm trọng, dẫn đến việc phát triển Borgo Nuovo ("Quận mới"), tập trung quanh nhà thờ thánh Phêrô.

Các thắng cảnh

Nhà thờ thánh Phêrô theo lối kiến trúc Gothic, được cung hiến năm 1198. Nhà thờ này xây trên nền 1 nhà thờ Kitô giáo cổ từ thế kỷ thứ 5, theo dạng hình chữ nhật và hậu điện hình bán nguyệt. Phần mới xây thêm từ thế kỷ thứ 13, được đánh dấu ở bên ngoài bằng các sọc đen trắng.
Nhà thờ thánh Lawrence, theo lối kiến trúc Roman được các người tỉnh Genova xây năm 1098. Dường như nhà thờ này được xây trên nền 1 đền thờ thần Jupiter cũ. Nhà thờ này bị tàn phá bởi trận hỏa hoạn năm 1340 cùng cuộc tấn công của hạm đội Vương triều Aragon năm 1494, sau đó được trùng tu vào năm 1582.
Lâu đài Doria.
Hang Grotta dell'Arpaia (nay đã sụp), cũng được gọi là hang Byron, từ đây thi sĩ Byron người Anh đã bơi qua vịnh La Spezia tới San Terenzo để thăm viếng Shelley ở thành phố Lerici năm 1822.

Trung tâm thời trung cổ Le Grazie ở quanh nhà thờ Đức Bà ban ơn từ thế kỷ thứ 14, gần đó là một tu viện thời trung cổ, thuộc dòng Đức Bà núi Oliveto (Monte Oliveto) và di tích của một biệt thự thời Đế quốc La Mã ở Varignano từ thế kỷ thứ nhất trước Công nguyên. Các vật tìm thấy khi khai quật biệt thự này được trưng bày ở Antiquarium della Villa Romana del Varignano tại Portovenere.

Các ngõ hẹp thời trung cổ ở Fezzano cũng đáng chú ý, cùng với nhà thờ thánh Gioan tẩy giả (xây năm 1740) và biệt thự Villa Cattaneo mới được trùng tu.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Website chính thức Phần lớn bằng tiếng Ý, nhưng cũng có các trang bằng tiếng Anh:
 Image Gallery
 A welcome from the mayor
 Unesco World Heritage entry
 Pictures from Portovenere

Đô thị tỉnh La Spezia
Di sản thế giới tại Ý


title: Bellenberg

text:
Bellenberg là một đô thị ở huyện Neu-Ulm bang Bayern thuộc nước Đức.

Tham khảo


title: Pseudopanurgus tridecis

text:
Pseudopanurgus tridecis là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1975.

Chú thích

Tham khảo

Pseudopanurgus
Động vật được mô tả năm 1975


title: Lace and Leather

text:
"Lace and Leather" là bài hát của nghệ sĩ thu âm người Mỹ Britney Spears, từ album phòng thu thứ sáu Circus (2008). Ca khúc do Lukasz "Dr. Luke" Gottwald, Benjamin "Benny Blanco" Levin, Frankie Storm, Ronnie Jackson sáng tác và do Gottwald cùng Levin sản xuất. Bài hát có sự góp giọng của Kesha và Debi Nova trong vai trò hát giọng nền. Dù không được trình diễn trong "The Circus Starring Britney Spears" (2009), "Lace and Leather" đã được biểu diễn trong "Femme Fatale Tour" năm 2011. Cùng với các bài hát khác trong Circus, có mặt trong bảng xếp hạng Billboard Pop 100, bài hát đạt đến vị trí 84, nhờ vào lượng tải nhạc số của Circus.

Chú thích

Bài hát của Britney Spears
Bài hát năm 2008

en:Lace and Leather


title: Desingy

text:
Desingy là một xã trong tỉnh Haute-Savoie thuộc vùng Rhône-Alpes đông nam Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Haute-Savoie

Tham khảo
INSEE

Xã của Haute-Savoie


title: Trecastagni

text:
Trecastagni () là một đô thị ở tỉnh Catania trong vùng Sicilia, có khoảng cách khoảng 160 km về phía đông nam của Palermo và cách khoảng 11 km về phía bắc của Catania. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 8.936 người và diện tích là 19,0 km².

Trecastagni giáp các đô thị: Pedara, San Giovanni la Punta, Viagrande, Zafferana Etnea.

Quá trình thay đổi dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune.trecastagni.ct.it/

Đô thị tỉnh Catania


title: Guttigera albicaput

text:
Guttigera albicaput là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Papua New Guinea.

Chú thích

Tham khảo

Guttigera