title: Syllepte

text:
Syllepte là một chi bướm đêm thuộc họ Crambidae.

Các loài
Syllepte abyssalis (Snellen, 1892)
Syllepte achromalis Hampson, 1912
Syllepte acridentalis Hampson, 1912
Syllepte adductalis (Walker, 1859)
Syllepte aechmisalis (Walker, 1859)
Syllepte aenigmatica E. Hering, 1901
Syllepte ageneta Turner, 1908
Syllepte agraphalis Hampson, 1912
Syllepte albicostalis Schaus, 1920
Syllepte albifurcalis Dognin, 1913
Syllepte albirivalis Hampson, 1912
Syllepte albitorquata Tams, 1924
Syllepte albopunctum Guillermet, 1996
Syllepte amando (Cramer, 1779)
Syllepte amelialis Viette, 1957
Syllepte amissalis (Guenée, 1854)
Syllepte amoyalis Caradja, 1925
Syllepte anchuralis Schaus, 1920
Syllepte angulifera (Druce, 1895)
Syllepte argillosa Guillermet in Viette & Guillermet, 1996
Syllepte atrisquamalis (Hampson, 1912)
Syllepte attenualis (Hampson, 1912)
Syllepte aureotinctalis (Kenrick, 1917)
Syllepte azadesalis Schaus, 1927
Syllepte banosalis Schaus, 1927
Syllepte belialis (Walker, 1859)
Syllepte benedictalis Holland, 1900
Syllepte berambalis Schaus, 1927
Syllepte bipartalis Hampson, 1899
Syllepte birdalis (Schaus, 1920)
Syllepte bitjecola (Strand, 1920)
Syllepte brunneiterminalis Hampson, 1918
Syllepte brunnescens (Hampson, 1912)
Syllepte butlerii (Dewitz, 1881)
Syllepte capnosalis Caradja, 1925
Syllepte carbatinalis (Swinhoe, 1890)
Syllepte cathanalis Schaus, 1927
Syllepte chalybifascia Hampson, 1896
Syllepte christophalis (Viette, 1988)
Syllepte cissalis Yamanaka, 1987
Syllepte coelivitta (Walker, 1866)
Syllepte cohaesalis (Walker, 1866
Syllepte cometa (Warren, 1896)
Syllepte commotes Tams, 1935
Syllepte consimilalis (Lederer, 1863)
Syllepte crenilinealis Hampson, 1918
Syllepte curiusalis (Walker, 1859)
Syllepte cyanea (Walker, 1866)
Syllepte dentilinea Gaede, 1916
Syllepte desmialis (Hampson, 1912)
Syllepte diacymalis (Hampson, 1912)
Syllepte dialis (Schaus, 1912)
Syllepte dinawa Kenrick, 1912
Syllepte dioptalis (Walker, 1866)
Syllepte disciselenalis (Hampson, 1918)
Syllepte disticta (Hampson, 1912)
Syllepte distinguenda E. Hering, 1901
Syllepte dottoalis (Schaus, 1927)
Syllepte elegans West, 1931
Syllepte elphegalis Schaus, 1927
Syllepte erebarcha (Meyrick, 1939)
Syllepte eriopisalis (Walker, 1859)
Syllepte fabiusalis (Walker, 1859)
Syllepte favillacealis (Snellen, 1899)
Syllepte fulviceps (Bethune-Baker, 1909)
Syllepte fuscoinvalidalis Yamanaka, 1959
Syllepte fuscomarginalis (Leech, 1889)
Syllepte gastralis (Walker, 1866)
Syllepte glebalis (Lederer, 1863
Syllepte guilboti (Guillermet, 2008)
Syllepte heliochroa (Hampson, 1912)
Syllepte hemichionalis (Mabille, 1900)
Syllepte hoenei Caradja, 1925
Syllepte holochralis (Hampson, 1912)
Syllepte hyalescens (Hampson, 1898)
Syllepte incomptalis (Hübner, 1823)
Syllepte invalidalis (Leech & South, 1901)
Syllepte iophanes Meyrick, 1894
Syllepte iridescens E. Hering, 1901
Syllepte kayei Klima, 1939
Syllepte kenrickalis Viette, 1960
Syllepte lactiguttalis Warren, 1896
Syllepte lagoalis Viette, 1957
Syllepte lanatalis Viette, 1960
Syllepte laticalis (Lederer, 1863)
Syllepte leonalis (Schaus, 1893)
Syllepte leopardalis (Moore, 1888)
Syllepte leucodontia (Hampson, 1898)
Syllepte leucographalis Hampson, 1912
Syllepte lineolata (Sepp, 1855)
Syllepte lucidalis Caradja, 1925
Syllepte lygropialis West, 1931
Syllepte macallalis West, 1931
Syllepte macarealis Schaus, 1927
Syllepte machinalis (C. Felder, R. Felder & Rogenhofer in C. Felder, R. Felder & Rogenhofer, 1875)
Syllepte maculilinealis (Hampson, 1918)
Syllepte mahafalalis Marion & Viette, 1956
Syllepte malgassanalis (Viette, 1954)
Syllepte mandarinalis Caradja, 1925
Syllepte melanomma Hampson, 1912
Syllepte melanopalis Hampson, 1908
Syllepte mesoleucalis Hampson, 1898
Syllepte methyalinalis Hampson, 1912
Syllepte microdontalis Hampson, 1912
Syllepte microsema Hampson, 1912
Syllepte microspilalis Hampson, 1912
Syllepte microstictalis (Hampson, 1918)
Syllepte mildredalis Schaus, 1927
Syllepte mimalis (C. Felder, R. Felder & Rogenhofer in C. Felder, R. Felder & Rogenhofer, 1875)
Syllepte molybdopasta Hampson, 1918
Syllepte monoleuca Hampson, 1912
Syllepte nasonalis Hampson, 1898
Syllepte nebulalis Schaus, 1920
Syllepte neofulviceps
Syllepte neurogramma (Meyrick, 1939)
Syllepte nigralis (Kaye, 1925)
Syllepte nigriflava Swinhoe, 1894
Syllepte nigriscriptalis (Warren, 1896)
Syllepte nigrodentalis (Pagenstecher, 1884)
Syllepte ningpoalis (Leech, 1889)
Syllepte nitidalis (Dognin, 1905)
Syllepte nyanzana (Grünberg, 1910)
Syllepte occlusalis (Dognin, 1905)
Syllepte ochrifusalis (Hampson, 1899)
Syllepte ochritinctalis (Hampson, 1918)
Syllepte ochrotichroa (Hampson, 1918)
Syllepte ochrotozona Hampson, 1898
Syllepte ogoalis (Walker, 1859)
Syllepte opalisans (C. Felder, R. Felder & Rogenhofer in C. Felder, R. Felder & Rogenhofer, 1875)
Syllepte orbiferalis Hampson, 1898
Syllepte pactolalis (Guenée, 1854)
Syllepte pallidinotalis (Hampson, 1912)
Syllepte parvipuncta Hampson, 1912
Syllepte patagialis Zeller, 1852
Syllepte paucilinealis (Snellen, 1880)
Syllepte paucistrialis Warren, 1896
Syllepte petroalis Schaus, 1927
Syllepte penthodes (Meyrick, 1902)
Syllepte phaeophlebalis Hampson, 1912
Syllepte phaeopleura Turner, 1922
Syllepte phalangiodalis E. Hering, 1901
Syllepte philetalis (Walker, 1859)
Syllepte phricosticha Turner, 1908
Syllepte picalis Hampson, 1898
Syllepte pilocrocialis Strand, 1918
Syllepte placophaea (Turner, 1915)
Syllepte planeflava Hampson, 1912
Syllepte plumifera Hampson, 1898
Syllepte pogonodes (Hampson, 1899)
Syllepte polydonta (Hampson, 1898)
Syllepte proctizonalis (Hampson, 1918)
Syllepte pseudovialis Hampson, 1912
Syllepte purpuralis (Walker, 1866)
Syllepte purpurascens Hampson, 1899
Syllepte retractalis Hampson, 1912
Syllepte rhyparialis (Oberthür, 1893)
Syllepte rogationis Hampson, 1918
Syllepte rosalina (Strand, 1920)
Syllepte rubrifucalis Mabille, 1900
Syllepte ruricolalis (Snellen, 1880)
Syllepte sakarahalis (Marion & Viette, 1956)
Syllepte sarronalis (Walker, 1859)
Syllepte satanas E. Hering, 1901
Syllepte secreta (Meyrick, 1936)
Syllepte segnalis (Leech, 1889)
Syllepte sellalis (Guenée, 1854)
Syllepte semilugens Hampson, 1912
Syllepte seminigralis (Warren, 1896)
Syllepte semivialis (Moore, 1888)
Syllepte solilucis Hampson, 1898
Syllepte straminalis (Guenée, 1854)
Syllepte straminea Butler, 1875
Syllepte strigicincta Hampson, 1912)
Syllepte striginervalis (Guenée, 1854)
Syllepte stumpffalis Viette, 1960
Syllepte subaenescens (Warren, 1896)
Syllepte subcyaneoalba (Hampson, 1918)
Syllepte sulphureotincta (Hampson, 1918)
Syllepte taiwanalis Shibuya, 1928
Syllepte tenebrosalis (Warren, 1896)
Syllepte tetrathyralis Hampson, 1912
Syllepte thomealis (Viette, 1957)
Syllepte torsipex (Hampson, 1898)
Syllepte trachelota Turner, 1913
Syllepte trifidalis Hampson, 1908
Syllepte trizonalis (Sepp, 1855)
Syllepte tumidipes Hampson, 1912
Syllepte vagalis (Snellen, 1901
Syllepte vagans (Tutt, 1890)
Syllepte venustalis Swinhoe, 1894
Syllepte viridivertex Schaus, 1920
Syllepte vohilavalis (Viette, 1954)
Syllepte xanthothorax (Meyrick, 1933)
Syllepte xylocraspis Hampson, 1912
Syllepte zarialis (Swinhoe, 1917)

Các loài trước đây
Syllepte aedilis (Meyrick, 1887)
Syllepte agilis Meyrick, 1936
Syllepte avunculalis (Saalmüller, 1880)
Syllepte balteata (Fabricius, 1798)
Syllepte batrachina Meyrick, 1936
Syllepte chromalis (Walker, 1866)
Syllepte clementsi Hampson, 1898
Syllepte concatenalis (Walker, 1866)
Syllepte crotonalis (Walker, 1859)
Syllepte denticulata (Moore, 1888)
Syllepte derogata (Fabricius, 1775)
Syllepte fuscoalbalis (Hampson, 1898)
Syllepte imbroglialis (Dyar, 1914)
Syllepte jatingaensis (Rose & Singh, 1989)
Syllepte klossi Rothschild, 1915
Syllepte lunalis (Guenée, 1854)
Syllepte mysisalis (Walker, 1859)
Syllepte neodesmialis Klima, 1939
Syllepte ovialis (Walker, 1859)
Syllepte palmalis (C. Felder, R. Felder & Rogenhofer in C. Felder, R. Felder & Rogenhofer, 1875)
Syllepte pauperalis Marion, 1954
Syllepte polycymalis (Hampson, 1912)
Syllepte posticalis (Saalmüller, 1880)
Syllepte pseudauxo (C. Felder, R. Felder & Rogenhofer in C. Felder, R. Felder & Rogenhofer, 1875)
Syllepte pseudoderogata (Strand, 1920)
Syllepte ridopalis (Swinhoe, 1892)
Syllepte sabinusalis (Walker, 1859)
Syllepte undulalis (Pagenstecher, 1907)
Syllepte viettalis (Marion, 1956)
Syllepte violacealis Guillermet in Viette & Guillermet, 1996

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Spilomelinae


title: Lecteria manca

text:
Lecteria manca là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Lecteria
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Hồ Motosu

text:
Hồ Motosu () là hồ sâu nhất và rộng thứ ba trong Phú Sĩ Ngũ Hồ. Hồ này ở thị trấn Fujikawaguchiko (富士河口湖町) và thị trấn Minobu (身延町), tỉnh Yamanashi, Nhật Bản. Cảnh hồ này với hình núi Phú Sĩ soi bóng được đưa vào mặt sau của tờ 1000 yên trong seri E và tờ 5000 yên trong seri D.

Tham khảo

本栖湖紹介ページ

Hồ Nhật Bản
Yamanashi


title: 1565

text:
Năm 1565 (số La Mã: MDLXV) là một năm thường bắt đầu vào thứ hai trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 1565


title: Taizé-Aizie

text:
Taizé-Aizie là một xã thuộc tỉnh Charente trong vùng Nouvelle-Aquitaine tây nam nước Pháp. Xã này có độ cao trung bình 124 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Charente


title: São João das Duas Pontes

text:
São João das Duas Pontes là một đô thị ở bang São Paulo của Brasil.
Đô thị này nằm ở vĩ độ 20º23'22" độ vĩ nam và kinh độ 50º22'41" độ vĩ tây, trên khu vực có độ cao 427 m trên mực nước biển.
Dân số năm 2004 ước tính là 2.593 người, diện tích 129,532 km².

Các xa lộ
 SP-320

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng của đô thị
 São João das Duas Pontes trên WikiMapia

Sao Joao das Duas Pontes


title: Le Fuilet

text:
Le Fuilet là một xã thuộc tỉnh Maine-et-Loire trong vùng Pays de la Loire phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 86 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Fuilet


title: (29509) 1997 YK1

text:
{{DISPLAYTITLE:(29509) 1997 YK1}}(29509) 1997 YK1 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 17 tháng 12 năm 1997.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 29001–30000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1997
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Provanna shinkaiae

text:
Provanna shinkaiae là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Provannidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Provanna


title: Gaston

text:
Gaston có thể chỉ đến:
 Gaston, South Carolina
 Gaston, Oregon
 Nhân vật tranh hoạt họa Gaston Lagaffe
 Bão Gaston
 Nhân vật Gaston trong phim Beauty and the Beast
 Tên của một technique leo núi (gaston), đặt theo tên nhà leo núi người Pháp Gaston Rébuffat

Họ tên


title: Caloptilia corrugata

text:
Caloptilia corrugata là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Loài này sinh sống ở Nam Phi.

Chú thích

Tham khảo

Caloptilia


title: Vesaignes-sur-Marne

text:
Vesaignes-sur-Marne là một xã thuộc tỉnh Haute-Marne trong vùng Grand Est đông bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 302 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Vesaignessurmarne


title: Alterosa truncata

text:
Alterosa truncata là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Alterosa


title: Paradiaptomus excellens

text:
Paradiaptomus excellens là một loài giáp xác trong họ Diaptomidae. Nó là loài đặc hữu của Nam Phi.

Tham khảo

Paradiaptomus
Động vật được mô tả năm 1929


title: Thiên thể bên ngoài Sao Hải Vương

text:
Thiên thể bên ngoài Sao Hải Vương (hay còn gọi là thiên thể vành đai Kuiper, viết tắt tiếng Anh KBO) chỉ những thiên thể quay quanh Mặt Trời ở khoảng cách trung bình lớn hơn bán trục lớn của Sao Hải Vương. Vành đai Kuiper, hành tinh lùn Sao Diêm Vương và đám mây Oort là những thiên thể thuộc phạm trù này.

Quỹ đạo của các hành tinh trong hệ Mặt Trời bị ảnh hưởng bởi lực trọng trường của chúng. Tuy nhiên, từ đầu thế kỷ 20, người ta đã quan sát được quỹ đạo của các hành tinh không khớp với quỹ đạo trong tính toán, nảy sinh giả thiết rằng có một hành tinh nữa bên ngoài Sao Hải Vương (xem Hành tinh X). Sao Diêm Vương được phát hiện năm 1930, tuy nhiên khối lượng của nó quá nhỏ để bù lấp vào sự không trùng khớp trên. Tuy nhiên, những phát hiện sau này về khối lượng của Sao Hải Vương đã giải quyết vấn đề trên. Từ năm 1992, hơn 1.200 thiên thể bên ngoài Sao Hải Vương (SHV) đã được phát hiện.

Phân bố và phân loại
Theo khoảng cách xa dần từ Mặt Trời:
 Vành đai Kuiper (kinh điển) chứa các thiên thể với khoảng cách trung bình tới Mặt Trời từ 30 tới khoảng 55 đơn vị thiên văn (AU), thường có quỹ đạo gần với hình tròn với độ nghiêng quỹ đạo nhỏ so với n mặt phẳng hoàng đạo. Các thiên thể vành dai Kuiper được chia thành 2 nhóm như sau:
 Các thiên thể cộng hưởng bị khóa trong sự cộng hưởng quỹ đạo với Sao Hải Vương. Các plutino là những thiên thể chịu cộng hưởng quỹ đạo 2:3 với SHV còn các twotino chịu cộng hưởng quỹ đạo 1:2 với SHV. Bên cạnh đó còn có các thiên thể với cộng hưởng quỹ đạo 3:5, 4:7, 2:5 v.v.
 Các thiên thể vành đai Kuiper kinh điển (hay cubewano) không có cộng hưởng quỹ đạo với SHV. Chúng chuyển động trên quỹ đạo gần như tròn, không chịu tác động của Sao Hải Vương. Các ví dụ như 1992 QB1, 50000 Quaoar và Makemake.
 Vùng đĩa phân tán: hành tinh lùn Eris. Từ 47 đến 1.000 đơn vị thiên văn.
Vùng đĩa phân tán: Chứa các thiên thể xa hơn nữa khi tính từ Mặt Trời, thường với quỹ đạo rất không tròn (như quỹ đạo hình elip cực dẹt và có độ nghiêng quỹ đạo rất lớn so với mặt phẳng hoàng đạo). Ví dụ điển hình là thiên thể bên ngoài Sao Hải Vương to lớn nhất đã biết, hành tinh lùn Eris.

Biểu đồ bên phải minh họa sự phân bố của các thiên thể bên ngoài Sao Hải Vương đã được biết đến (với khoảng cách tới 70 AU) trong tương quan với các quỹ đạo của các hành tinh và các centaur làm tham chiếu. Các lớp khác nhau được tượng trưng bằng các màu khác nhau. Các thiên thể cộng hưởng (bao gồm cả các thiên thể Troia của Sao Hải Vương) được vẽ bằng màu đỏ, các cubewano vẽ bằng màu xanh lam.

Đĩa phân tán trên thực tế trải rộng về phía bên phải, vượt ra bên ngoài biểu đồ này, với các thiên thể đã biết có khoảng cách trung bình trên 500 AU (như Sedna) và điểm viễn nhật trên 1.000 AU (như (87269) 2000 OO67).

Xem thêm
 Danh sách những thiên thể ngoài Hải Vương tinh

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sao Hải Vương


title: Birtha (bướm đêm)

text:
Birtha  là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae


title: Chaloem Phra Kiat, Nakhon Ratchasima

text:
Chaloem Phra Kiat () là một huyện (amphoe) ở phía đông của tỉnh Nakhon Ratchasima, đông bắc Thái Lan.

Lịch sử
Five tambon đã được tách ra từ Chakkarat district để lập huyện mới ngày 15 tháng 12 năm 1996. Đây là một trong năm huyện tên là Chaloem Phra Kiat được thành lập cùng ngày để kỷ niệm lần thứ 50 ngày lên ngôi của vua Bhumibol Adulyadej (Rama IX).

Địa lý
Các huyện giáp ranh (từ phía bắc theo chiều kim đồng hồ) là Non Sung, Chakkarat, Chok Chai và Mueang Nakhon Ratchasima.

Hành chính
Huyện này được chia thành 5 phó huyện (tambon). Thị trấn (thesaban tambon) of Tha Chang nằm trên một phần của the tambon Tha Chang và Chang Thong.

Tham khảo

Liên kết ngoài
amphoe.com

Chaloem Phra Kiat


title: Coussan

text:
Coussan là một xã thuộc tỉnh Hautes-Pyrénées trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 300 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE

Xã của Hautes-Pyrénées


title: Propsephus macarthuri

text:
Propsephus macarthuri là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1935.

Chú thích

Tham khảo

Propsephus


title: 10608 Mameta

text:
10608 Mameta (1996 VB9) là một tiểu hành tinh nằm phía ngoài của vành đai chính được phát hiện ngày 7 tháng 11 năm 1996 bởi K. Endate và K. Watanabe ở Kitami.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 JPL Small-Body Database Browser ngày 10608 Mameta

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1996


title: Anthophora badia

text:
Anthophora badia là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Wu mô tả khoa học năm 2000.

Chú thích

Tham khảo

Anthophora
Động vật được mô tả năm 2000


title: 1372 Haremari

text:
1372 Haremari (1935 QK) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 31 tháng 8 năm 1935 bởi Karl Wilhelm Reinmuth ở Heidelberg.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 1372 Haremari

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Karl Wilhelm Reinmuth
Thiên thể phát hiện năm 1935
Tiểu hành tinh Troia


title: Candezea franzkrappi

text:
Candezea franzkrappi là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Wagner & Kurtscheid miêu tả khoa học năm 2005.

Chú thích

Tham khảo

Candezea


title: Heinsberg

text:
Heinsberg là thủ phủ huyện Heinsberg, bang Nordrhein-Westfalen, nước Đức. Đô thị Heinsberg có diện tích 92,14 km². Heinsberg nằm gần biên giới với Hà Lan, bên sông Wurm, cự ly khoảng 20 km về phía đông bắc Sittard và 30 km về phía tây nam Mönchengladbach.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức

Thị trấn ở Nordrhein-Westfalen


title: Gnophomyia justa

text:
Gnophomyia justa là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Gnophomyia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Type 052B (lớp tàu khu trục)

text:
Tàu khu trục lớpType 052B (hay còn gọi là lớp Quảng Châu, tên hiệu NATO: Lớp Lư Dương I) là một lớp tàu khu trục tên lửa đa năng do Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa thiết kế và chế tạo. Có hai tàu đã được đóng, là Quảng Châu (số hiệu 168) và Vũ Hán (169). Cả hai được đưa vào biên chế hồi tháng 7 năm 2004. Lớp này có vỏ tàu thiết kế tính năng tàng hình và cải thiện đáng kể hệ thống phòng không. Những con tàu này đại diện cho một cải tiến lớn so với các tàu thế hệ cũ và phản ánh nhu cầu của kế hoạch để có một tàu khu trục hiện đại.

Chương trình
Tàu khu trục mang tên lửa đa năng lớp Type 052B đã được Xưởng đóng tàu chiến đầu tiên của Trung Quốc xây dựng nhàm mục đích phòng không. Quảng Châu được xây dựng với công nghệ của Nga đáng kể bao gồm cả các hệ thống tên lửa phòng không do Nga chế tạo: 9M38 Buk-M1-2 (tên mã NATO: SA-N-12 Grizzly), một vũ khí cực kỳ hiệu quả trong hệ thống phòng thủ với phạm vi 38 km. Hầu hết các nhà phân tích quân sự mong đợi các lớp Quảng Châu để được tương tự như các tàu khu trục lớp Nga, Sovremenny về hiệu suất chung.

Tham khảo

lớp Type 052B
lớp Type 052B


title: Cycloponympha hermione

text:
Cycloponympha hermione là một loài bướm đêm thuộc họ Lyonetiidae. Nó được tìm thấy ở Mozambique.

Chú thích

Tham khảo

Lyonetiidae


title: Bulbophyllum tripaleum

text:
Bulbophyllum tripaleum là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

tripaleum]]

T


title: Nhà thờ Saint-Eustache

text:
Nhà thờ Saint-Eustache là một nhà thờ Công giáo ở Paris. Được xây dựng trong hơn một thế kỷ, nhà thờ Saint-Eustache mang nét kiến trúc pha trộn, bao gồm cả Gothic, Phục Hưng và Baroque. Nằm gần cung điện Louvre, trong một thời gian dài, Saint-Eustache là nhà thờ quan trọng của Paris.

Nhà thờ Saint-Eustache nằm trong khu phố Les Halles, thuộc Quận 1 của thành phố. Bên nhà thờ là khu vườn của Les Halles và các con phố mua sắm.

Bản vẽ nhà thờ Saint-Eustache được lấy cảm hứng từ nhà thờ Đức Bà. Saint-Eustache bao gồm hai gian bên và một cánh ngang rộng. Điện thờ không xây lối ra. Các trang trí theo phong cách Phục Hưng và cả Gothic với những cây cột và vòm. Dàn đàn ống của nhà thờ Saint-Eustache gồm hơn 8000 ống. Đây là dàn đàn ống lớn nhất nước Pháp, được phục chế lại sau vụ cháy năm 1844. Từ năm 1989, nhà thờ Saint-Eustache là nơi tổ chức liên hoan dàn đàn ống. Trong hai tháng 7 và 8, nhiều buổi biểu diễn được tổ chức ở đây.

Trước cửa nhà thờ, một tổ chức từ thiện mang tên Soupe Saint-Eustache - Súp Saint-Eustache - phân phát bữa ăn miễn phí cho những người vô gia cư vào mỗi tối mùa đông. Được thành lập từ năm 1984, hiện nay tổ chức này giúp đỡ trung bình 200 suất ăn một tối.

Nằm gần cung điện Louvre, một thời gian dài nhà thờ Saint-Eustache được xem như nhà thờ hoàng gia. Vua Louis XIV được rửa tội ở đây. Jean-Baptiste Colbert, Tiberio Fiorelli, Jean-Philippe Rameau, François de Chevert được mai táng tại nhà thờ. Đám tang mẹ của Mozart cùng được tổ chức ở nhà thờ Saint-Eustache.

Lịch sử

Nhà thờ Saint-Eustache được xây dựng để thay thế cho nhà thờ nhỏ, vốn thờ thánh Agnès, ở khu Les Halles. Vào thời kỳ đó, Les Halles là khu phố giàu có nhất của Paris. Nhà thờ mới được mang tên vị thánh Saint Eustache của La Mã.

Ngày 9 tháng 8 năm 1532, Jean de La Barre, quan thái thú Paris đặt viên đá đầu tiên. Kiến trúc sư thiết kế là Pierre Le Mercier đã lấy cảm hứng từ nhà thờ Đức Bà. Pierre Le Mercier bắt đầu công trình ở điện thờ phía Bắc. Trong những năm 1540, mặt trước phía Nam được xây dựng và đầu thế kỷ 17 tiếp đến điện chính. Công việc tiếp tục với hai kiến trúc sư Charles David và François Petit và được cá nhân Jean-Baptiste Colbert tài trợ. Tới năm 1637, nhà thờ Saint-Eustache được làm lễ thánh hóa.

Xây dựng trong hơn một thế kỷ, nhà thờ Saint-Eustache bị ảnh hưởng bởi cả hai phong cách kiến trúc: Gothic và Phục Hưng. Mặt chính phía trước chưa hoàn toàn hoàn thành, đã bị phá vào năm 1754. Mười năm sau, nó được làm mới mang kiến trúc Baroque của kiến trúc sư Hardouin-Mansart de Jouy.

Trong thời kỳ Cách mạng Pháp, từ năm 1793 nhà thờ bị đóng cửa rồi được sử dụng cho mục đích khác. Tới năm 1803, công trình mới quay trở lại thành nhà thờ tôn giáo. Năm 1844, một vụ cháy đã làm tổn hại nghiêm trọng đến nhà thờ, phá hủy dàn đàn ống và ba gian giữa. Sau đó, công trình được kiến trúc sư Victor Baltard cho sửa chữa lại.

Hình ảnh

Tham khảo

 Saint-Eustache trên trang Insecula
 Eglise Saint-Eustache trên trang Structurae

Liên kết ngoài

 Trang của nhà thờ Saint-Eustache
 Trang của tổ chức Soupe Saint-Eustache
 Nhà thờ Saint-Eustache  trên trang Paris.org

Saint-Eustache
Quận 1, Paris
Kiến trúc Gothic ở Paris


title: Anotogaster sieboldii

text:
Anotogaster sieboldii  là một loài chuồn chuồn lớn bản địa của Nhật Bản. Nó có thể dài đến 95 và 100 mm.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Tài liệu

Liên kết ngoài
comprehensive list of dragonfly species in Japan(  2009-10-25)

Anotogaster


title: San Pa Tong (huyện)

text:
San Pa Tong () là một huyện (‘‘amphoe’’) của tỉnh Chiang Mai in phía bắc Thái Lan.

Địa lý
Các huyện giáp ranh (từ tây nam theo chiều kim đồng hồ) là Doi Lo, Mae Wang, Hang Dong of Chiang Mai Province, Mueang Lamphun và Pa Sang của tỉnh Lamphun.

Lịch sử
Ban đầu tên là Ban Mae, tên gọi đã được đổi thành San Pa Tong năm 1939.

Hành chính
Huyện được chia ra 11 phó huyện (tambon), các đơn vị này lại được chia thành 121 làng (muban). Có hai thị trấn (thesaban tambon) - San Pa Tong nằm trên một phần của tambon Yu Wa, Makham Luang and Thung Tom; Ban Klang nằm trên một phần của Ban Klang, Tha Wang Phrao, Makham Luang và Ma Khun Wan. Ngoài ra có 11 tổ chức hành chính tambon (TAO).

Các con số mất là các tambon nay thuộc huyện Mae Wang.

Tham khảo

Liên kết ngoài
amphoe.com

San Pa Tong


title: Bulbophyllum ovatolanceatum

text:
Bulbophyllum ovatolanceatum là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

ovatolanceatum]]

O


title: Ypsolopha persicella

text:
Ypsolopha persicella là một loài bướm đêm thuộc họ Ypsolophidae. Nó được tìm thấy ở miền nam-miền đông và Trung Âu, the Krym, Kavkaz và Tiểu Á.

Sải cánh dài 19–21 mm.

Ấu trùng ăn các loài Rosaceae, bao gồm Almond, Apricot và Peach.

Chú thích

Tham khảo

 Fauna Europaea

Ypsolopha
Côn trùng châu Âu
Động vật được mô tả năm 1787


title: Myrsine diazii

text:
Myrsine diazii là một loài thực vật thuộc họ Myrsinaceae. Đây là loài đặc hữu của Peru.

Chú thích

Tham khảo

 World Conservation Monitoring Centre 1998. Myrsine diazii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Peru
Myrsine
Thực vật dễ tổn thương


title: Eckerö

text:
Eckerö là một đô thị của Åland, Phần Lan. Đô thị này có dân số 923 người và diện tích 112,89 km² trong đó có 1,7 km² là diện tích mặt nước. Mật độ dân số là 8,3 người trên mỗi km².

Dân đô thị này chỉ sử dụng tiếng Thụy Điển với 95% nói tiếng Thụy Điển. Đây là đô thị cực tây của Åland và Phần Lan.

Trước đây, tên đô thị này là "Ekkerö" trong các tài liệu bằng tiếng Phần Lan, nhưng ngày nay có tên "Eckerö" cũng bằng tiếng Phần Lan.

Liên kết ngoài
Eckerö Municipality's Trang mạng chính thức

Tham khảo

Đô thị của Åland


title: Rhodanthidium hissarense

text:
Rhodanthidium hissarense là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Mavromoustakis mô tả khoa học năm 1939.

Chú thích

Tham khảo

Rhodanthidium
Động vật được mô tả năm 1939


title: Loxapicia

text:
Loxapicia là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae


title: Chaparana taihangnicus

text:
Nanorana taihangnica là một loài ếch thuộc họ Ranidae.
Đây là loài đặc hữu của Trung Quốc.

Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ôn đới và sông ngòi.

Chú thích

Tham khảo
 Feng, X. 2004. Chaparana taihangnicus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Động vật lưỡng cư Trung Quốc
Chaparana

en:Chaparana taihangnicus


title: Stanhopea hernandezii

text:
Stanhopea hernandezii là một loài lan đặc hữu của central and tây nam México.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

hernandezii


title: Probuccinum costatum

text:
Probuccinum costatum là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Buccinidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Probuccinum


title: Saophoan

text:
Saophoan (, chính tả cũ: Sisophon) là tỉnh lị của Banteay Meanchay, Campuchia. Trước đây vùng đất này thuộc Vương quốc Xiêm nhưng được nhượng lại cho Đông Dương thuộc Pháp vào năm 1906. Thành phố nằm trên quốc lộ 5 và quốc lộ 6. Có các tuyến xe đò và xe lửa đến Poipet và Aranyaprathet của Thái Lan. Có đền thờ Banteay Charm là địa điểm du lịch chính.

Tham khảo

Thành phố của Campuchia
Tỉnh Banteay Meanchey


title: Phyllocnistis bourquini

text:
Phyllocnistis bourquini là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae, known from Argentina. Ấu trùng ăn Tessaria integrifolia.

Chú thích

Tham khảo

Phyllocnistis
Động vật đặc hữu Argentina


title: Hữu cơ (định hướng)

text:
Hữu cơ  có thể đề cập đến:
Hóa hữu cơ
Hợp chất hữu cơ
 Thực phẩm hữu cơ
 Nông nghiệp hữu cơ
 Chất bán dẫn hữu cơ
 Điốt phát quang hữu cơ (OLED)
 Axit hữu cơ
 Phân hữu cơ


title: Chaloenosoma kolibaci

text:
Chaloenosoma kolibaci là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev miêu tả khoa học năm 2005.

Chú thích

Tham khảo

Chaloenosoma


title: Ceratina turgida

text:
Ceratina turgida là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Moure mô tả khoa học năm 1941.

Chú thích

Tham khảo

Ceratina
Động vật được mô tả năm 1941


title: Leptotarsus saltatrix

text:
Leptotarsus saltatrix là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Leptotarsus


title: Mourecotelles adesmiae

text:
Mourecotelles adesmiae là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Toro & Cabezas mô tả khoa học năm 1978.

Chú thích

Tham khảo

Mourecotelles
Động vật được mô tả năm 1978


title: Discobola neoelegans

text:
Discobola neoelegans là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Discobola
Limoniidae ở vùng Nearctic


Tội phạm tại Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa hiện diện dưới nhiều hình thức khác nhau. Các hình thức tội phạm phổ biến gồm buôn bán ma túy, rửa tiền, lừa đảo, buôn người, tham nhũng, buôn chợ đen và lưu thông tiền giả.

Lịch sử

Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa thành lập vào năm 1949. Trong giai đoạn từ 1949 đến 1956, quá trình chuyển đổi phương tiện sản xuất từ tư hữu sang công hữu đã được hoàn thành. Trong giai đoạn này, chính phủ mới đã dẹp tan ảnh hưởng của các băng nhóm tội phạm và đẩy lùi nạn ma tuý và cờ bạc. Do những cải cách đó, tỉ lệ tội phạm trong nước giảm đi đáng kể. Ở giai đoạn từ 1949 đến 1956, những tội phạm phi chính trị diễn ra chủ yếu là nạn trộm cắp, đốt phá, hiếp dâm, giết người và cướp bóc. Phần lớn tội phạm kinh tế là những tư bản trốn thuế, lấy trộm tài sản công cộng và tham gia vào hối lộ.

Một số tội phạm kinh tế là các quan chức chính phủ có liên quan đến đến việc chiếm đoạt tài sản công và nhận hối lộ. Giữa năm 1957 và 1965, ở một số vùng nông thôn không có sự cố tội phạm nào xảy ra và mức độ an ninh công cộng nói chung là tốt. Nhưng sau đó tỉ lệ tội phạm gia tăng. Năm 1981 tiêu biểu cho một năm đỉnh cao tội phạm chưa từng có trước đây ở trong nước. Điều này xảy ra ngay sau cải cách kinh tế vào cuối những năm 1970, trong đó có cho phép một số yếu tố của nền kinh tế thị trường. Dưới đây là một báo cáo so sánh các trường hợp tội phạm từ 1977 đến 1988 (không bao gồm tội phạm kinh tế):

Tội phạm thanh thiếu niên tăng nhanh trong những năm 1980, chiếm 60,2% tổng số tội phạm năm 1983, 63,3% vào năm 1984, 71,4% vào năm 1985, 72,4% vào năm 1986 và 74,3% vào năm 1987. Số lượng tội phạm chạy trốn gia tăng trong những năm qua. Tội phạm kinh tế tăng lên trong những năm gần đây. Từ năm 1982 đến 1988, tổng số tội phạm kinh tế là 218.000.

Năm 1989, tổng cộng 76.758 trường hợp vi phạm kinh tế đã được thống kê sổ sách, trong đó gồm hối lộ, buôn lậu và trốn thuế. Những thay đổi trong chính sách kinh tế đã có ảnh hưởng đến những đặc thù tội phạm. Kể từ Đại hội Toàn thể lần thứ ba của Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc thứ mười một, tội phạm đã tăng lên dưới nhiều hình thức đa dạng.

Tình hình hiện nay

Mặc dù Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa áp dụng hệ thống pháp luật độc nhất của Đảng Cộng sản Trung Quốc, sức mạnh tội phạm cũng đủ mạnh mẽ và nạn tham nhũng vẫn phổ biến giữa các nhân viên chính phủ. Các tổ chức tội phạm đã có nhiều vũ khí và phương tiện mà thường có chất lượng tốt hơn so với vũ khí và phương tiện của lực lượng cảnh sát.

Năm 1995, hơn 100.000 vũ khí bất hợp pháp loại nhỏ bị phát hiện và thu giữ trên toàn quốc. Từ tháng 1 đến tháng 7 năm 1996, khoảng 300.000 vũ khí bất hợp pháp loại nhỏ bị thu giữ từ 14 tỉnh trong nước.

Nhiều loại tội phạm bạo lực khác nhau đã trở nên phổ biến ở Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa. Một số nhà hàng và khách sạn trong nước tống giá cao với khách hàng, và những người phản kháng bị đánh đập hoặc bị giam giữ. Nạn đe dọa đối thủ trong hoạt động kinh doanh diễn ra phổ biến.

Tham nhũng là tệ nạn diễn ra phổ biến giữa các nhân viên chính phủ. Giữa năm 1978 và 2003, ước tính các quan chức tham nhũng đã lén đưa ra nước ngoài khoảng 50 tỷ đô la Mỹ. Một phán quyết pháp lý có thể thay đổi từ có tội thành vô tội, án tử hình có thể biến thành vô tội và thời hạn bị cầm tù có thể được giảm xuống bởi các quan chức hối lộ. Lực lượng vũ trang sử dụng tàu hải quân và máy bay cho các hoạt động buôn lậu khác nhau. Các trạm cảnh sát thường mở nhà cờ bạc bí mật, hoặc họ có thể tự tìm được sự bảo hộ. Năm 2009, 106.000 công chức ở Trung Quốc bị kết án tham nhũng.

Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa là một nguồn cung cấp, quá cảnh và là nước mà phụ nữ, nam giới và trẻ em bị buôn bán được đưa đến bởi nhiều mục đích khác nhau. Đa số việc buôn bán ở quốc gia này diễn ra nội bộ và nạn buôn người trong nước là vấn đề chủ yếu. Khoảng 10.000 đến 20.000 nạn nhân bị buôn bán mỗi năm. Ngoài ra còn có việc buôn bán công dân Trung Quốc sang quốc tế. Phụ nữ bị dụ dỗ thông qua các lời hứa giả dối về việc làm hợp pháp, sau cùng chuyển thành khai thác tình dục thương mại tại Đài Loan, Thái Lan, Malaysia, và Nhật Bản. Nam giới Trung Quốc bị buôn lậu sang các nước trên toàn thế giới để thành lao động bị bóc lột. Phụ nữ và trẻ em từ Mông Cổ, Myanmar, Bắc Triều Tiên, Nga và Việt Nam bị buôn bán sang Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa để làm lao động cưỡng bức và nô lệ tình dục.

Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa là một điểm trung chuyển chính cho heroin sản xuất ở Tam giác Vàng. Nạn lạm rồng ma túy trong nước là một vấn đề lớn ở quốc gia này. Ước tính lượng tiêu thụ ma tuý bất hợp pháp trong nước là 17 tỷ đô la Mỹ.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 China Black Markets  Thông tin về thị trường tội phạm ở Trung Quốc.
 Keeping a Lid on Crime Bài viết trên tạp chí về tỉ lệ tội phạm ở Trung Quốc.


title: Đệ tam Đế chế

text:
Đệ tam Đế chế hay Đế chế thứ ba có thể là:

Đệ tam Đế chế Bulgaria, sử dụng cho Bulgaria trong giai đoạn 1908–1946.
Đệ tam Đế chế Đức, một tên khác để chỉ nhà nước Đức Quốc xã (1933-1945).
Đệ tam Đế chế Ba Tư, đôi khi dùng để chỉ Đế quốc Sassanid (224–651)
Ý nghĩa khác:
3rd Empire Awards, một giải thưởng phim ở Anh.

Xem thêm
 Đế chế
 Đệ nhất Đế chế
 Đệ nhị Đế chế


title: Danh sách thành phố Ba Lan

text:
The capital

 Warszawa (Warsaw)

A
 Aleksandrów Kujawski
 Aleksandrów Łódzki
 Alwernia
 Andrychów
 Annopol
 Augustów

B

Ba-Be
 Babimost
 Baborów
 Baranów Sandomierski
 Barcin
 Barczewo
 Bardo
 Barlinek
 Bartoszyce
 Barwice
 Bełchatów
 Bełżyce
 Będzin

Bi-Bl
 Biała
 Biała Piska
 Biała Podlaska
 Biała Rawska
 Białobrzegi
 Białogard
 Biały Bór
 Białystok
 Biecz
 Bielawa
 Bielsk Podlaski
 Bielsko-Biała
 Bieruń
 Bierutów
 Bieżuń
 Biłgoraj
 Biskupiec
 Bisztynek
 Blachownia
 Błaszki
 Błażowa
 Błonie

Bo-Br
 Bobolice
 Bochnia
 Bodzentyn
 Bogatynia
 Boguszów-Gorce
 Bojanowo
 Bolesławiec
 Bolków
 Borek Wielkopolski
 Borne Sulinowo
 Braniewo
 Brańsk
 Brodnica
 Brok
 Brusy
 Brwinów
 Brzeg
 Brzeg Dolny
 Brzesko
 Brzeszcze
 Brześć Kujawski
 Brzeziny
 Brzozów

Bu-By
 Buk
 Bukowno
 Busko Zdrój
 Bychawa
 Byczyna
 Bydgoszcz
 Bystrzyca Kłodzka
 Bytom
 Bytom Odrzański
 Bytów

C

Ce-Ch
 Cedynia
 Chełm
 Chełmek
 Chełmno
 Chełmża
 Chęciny
 Chmielnik
 Chocianów
 Chociwel
 Chodecz
 Chodzież
 Chojna
 Chojnice
 Chojnów
 Choroszcz
 Chorzele
 Chorzów
 Choszczno
 Chrzanów

Ci-Cz
 Ciechanowiec
 Ciechanów
 Ciechocinek
 Cieszanów
 Cieszyn
 Ciężkowice
 Cybinka
 Czaplinek
 Czarna Białostocka
 Czarna Woda
 Czarne
 Czarnków
 Czchów
 Czechowice-Dziedzice
 Czeladź
 Czempiń
 Czerniejewo
 Czersk
 Czerwieńsk
 Czerwionka-Leszczyny
 Częstochowa
 Człopa
 Człuchów

Ć
 Ćmielów

D

Da-Do
 Darłowo
 Dąbie
 Dąbrowa Białostocka
 Dąbrowa Górnicza
 Dąbrowa Tarnowska
 Debrzno
 Dębica
 Dęblin
 Dębno
 Dobczyce
 Dobiegniew
 Dobra
 Dobra
 Dobre Miasto
 Dobrodzień
 Dobrzany
 Dobrzyń nad Wisłą
 Dolsk

Dr-Dz
 Drawno
 Drawsko Pomorskie
 Drezdenko
 Drobin
 Drohiczyn
 Drzewica
 Dukla
 Duszniki Zdrój
 Dynów
 Działdowo
 Działoszyce
 Działoszyn
 Dzierzgoń
 Dzierżoniów
 Dziwnów

E
 Elbląg
 Ełk

F
 Frampol
 Frombork

G

Ga-Gn
 Garwolin
 Gąbin
 Gdańsk
 Gdynia
 Giżycko
 Glinojeck
 Gliwice
 Głogów
 Głogów Małopolski
 Głogówek
 Głowno
 Głubczyce
 Głuchołazy
 Głuszyca
 Gniew
 Gniewkowo
 Gniezno

Go
 Gogolin
 Golczewo
 Goleniów
 Golina
 Golub-Dobrzyń
 Gołańcz
 Gołdap
 Goniądz
 Gorlice
 Gorzów Śląski
 Gorzów Wielkopolski
 Gostynin
 Gostyń
 Gozdnica
 Góra
 Góra Kalwaria
 Górowo Iławeckie
 Górzno

Gr-Gu
 Grabów nad Prosną
 Grajewo
 Grodków
 Grodzisk Mazowiecki
 Grodzisk Wielkopolski
 Grójec
 Grudziądz
 Grybów
 Gryfice
 Gryfino
 Gryfów Śląski
 Gubin

H
 Hajnówka
 Halinów
 Hel
 Hrubieszów

I
 Iława
 Iłowa
 Iłża
 Imielin
 Inowrocław
 Ińsko
 Iwonicz Zdrój
 Izbica Kujawska

J
 Jabłonowo Pomorskie
 Janikowo
 Janowiec Wielkopolski
 Janów Lubelski
 Jarocin
 Jarosław
 Jasień
 Jasło
 Jastarnia
 Jastrowie
 Jastrzębie Zdrój
 Jawor
 Jaworzno
 Jaworzyna Śląska
 Jedlicze
 Jedlina Zdrój
 Jedwabne
 Jelcz-Laskowice
 Jelenia Góra
 Jeziorany
 Jędrzejów
 Jordanów
 Józefów
 Józefów
 Jutrosin

K

Ka-Kc
 Kalety
 Kalisz
 Kalisz Pomorski
 Kalwaria Zebrzydowska
 Kałuszyn
 Kamienna Góra
 Kamień Krajeński
 Kamień Pomorski
 Kamieńsk
 Kańczuga
 Karczew
 Kargowa
 Karlino
 Karpacz
 Kartuzy
 Katowice
 Kazimierz Dolny
 Kazimierza Wielka
 Kąty Wrocławskie
 Kcynia

Ke-Kn
 Kędzierzyn-Koźle
 Kępice
 Kępno
 Kętrzyn
 Kęty
 Kielce
 Kietrz
 Kisielice
 Kleczew
 Kleszczele
 Kluczbork
 Kłecko
 Kłobuck
 Kłodawa
 Kłodzko
 Knurów
 Knyszyn

Ko
 Kobylin
 Kobyłka
 Kock
 Kolbuszowa
 Kolno
 Kolonowskie
 Koluszki
 Koło
 Kołobrzeg
 Koniecpol
 Konin
 Konstancin-Jeziorna
 Konstantynów Łódzki
 Końskie
 Koprzywnica
 Korfantów
 Koronowo
 Korsze
 Kosów Lacki
 Kostrzyn
 Kostrzyn nad Odrą
 Koszalin
 Kościan
 Kościerzyna
 Kowal
 Kowalewo Pomorskie
 Kowary
 Koziegłowy
 Kozienice
 Koźmin Wielkopolski
 Kożuchów
 Kórnik

Kr-Kw
 Krajenka
 Kraków
 Krapkowice
 Krasnobród
 Krasnystaw
 Kraśnik
 Krobia
 Krosno
 Krosno Odrzańskie
 Krośniewice
 Krotoszyn
 Kruszwica
 Krynica
 Krynica Morska
 Krzanowice
 Krzepice
 Krzeszowice
 Krzywiń
 Krzyż Wielkopolski
 Książ Wielkopolski
 Kudowa Zdrój
 Kunów
 Kutno
 Kuźnia Raciborska
 Kwidzyn

L

La-Li
 Lądek Zdrój
 Legionowo
 Legnica (Liegnitz)
 Lesko
 Leszno
 Leśna
 Leśnica
 Lewin Brzeski
 Leżajsk
 Lębork
 Lędziny
 Libiąż
 Lidzbark
 Lidzbark Warmiński
 Limanowa
 Lipiany
 Lipno
 Lipsk
 Lipsko

Lu-Lw
 Lubaczów
 Lubań
 Lubartów
 Lubawa
 Lubawka
 Lubień Kujawski
 Lubin
 Lublin
 Lubliniec
 Lubniewice
 Lubomierz
 Luboń
 Lubraniec
 Lubsko
 Lwówek
 Lwówek Śląski

Ł
 Łabiszyn
 Łańcut
 Łapy
 Łasin
 Łask
 Łaskarzew
 Łaziska Górne
 Łazy
 Łeba
 Łęczna
 Łęczyca
 Łęknica
 Łobez
 Łobżenica
 Łochów
 Łomianki
 Łomża
 Łosice
 Łowicz
 Łódź
 Łuków

M

Ma
 Magnuszew
 Maków Mazowiecki
 Maków Podhalański
 Malbork
 Małogoszcz
 Małomice
 Margonin
 Marki
 Maszewo

Mi
 Miasteczko Śląskie
 Miastko
 Miechów
 Miejska Górka
 Mielec
 Mieroszów
 Mieszkowice
 Międzybórz
 Międzychód
 Międzylesie
 Międzyrzec Podlaski
 Międzyrzecz
 Międzyzdroje
 Mikołajki
 Mikołów
 Mikstat
 Milanówek
 Milicz
 Miłakowo
 Miłomłyn
 Miłosław
 Mińsk Mazowiecki
 Mirosławiec
 Mirsk
 Mława
 Młynary

Mo-My
 Mogielnica
 Mogilno
 Mońki
 Morąg
 Mordy
 Moryń
 Mosina
 Mrągowo
 Mrocza
 Mszana Dolna
 Mszczonów
 Murowana Goślina
 Muszyna
 Mysłowice
 Myszków
 Myszyniec
 Myślenice
 Myślibórz

N

Na-Ni
 Nakło nad Notecią
 Nałęczów
 Namysłów
 Narol
 Nasielsk
 Nekla
 Nidzica
 Niemcza
 Niemodlin
 Niepołomice
 Nieszawa
 Nisko

No-Ny
 Nowa Dęba
 Nowa Ruda
 Nowa Sarzyna
 Nowa Sól
 Nowe
 Nowe Miasteczko
 Nowe Miasto Lubawskie
 Nowe Miasto nad Pilicą
 Nowe Skalmierzyce
 Nowe Warpno
 Nowogard
 Nowogrodziec
 Nowogród
 Nowogród Bobrzański
 Nowy Dwór Gdański
 Nowy Dwór Mazowiecki
 Nowy Sącz
 Nowy Staw
 Nowy Targ
 Nowy Tomyśl
 Nowy Wiśnicz
 Nysa

O

Ob-Or
 Oborniki
 Oborniki Śląskie
 Obrzycko
 Odolanów
 Ogrodzieniec
 Okonek
 Olecko
 Olesno
 Oleszyce
 Oleśnica
 Olkusz
 Olsztyn
 Olsztynek
 Oława
 Opalenica
 Opatów
 Opoczno
 Opole
 Opole Lubelskie
 Orneta
 Orzesze
 Orzysz

Os-Oz
 Osieczna
 Osiek
 Ostrołęka
 Ostroróg
 Ostrowiec Świętokrzyski
 Ostróda
 Ostrów Lubelski
 Ostrów Mazowiecka
 Ostrów Wielkopolski
 Ostrzeszów
 Ośno Lubuskie
 Oświęcim
 Otmuchów
 Otwock
 Ozimek
 Ozorków
 Ożarów
 Ożarów Mazowiecki

P

Pa-Pe
 Pabianice
 Paczków
 Pajęczno
 Pakość
 Parczew
 Pasłęk
 Pasym
 Pelpin
 Pełczyce

Pi-Pl
 Piaseczno
 Piaski
 Piastów
 Piechowice
 Piekary Śląskie
 Pieniężno
 Pieńsk
 Pieszyce
 Pilawa
 Pilica
 Pilzno
 Piła
 Piława Górna
 Pińczów
 Pionki
 Piotrków Kujawski
 Piotrków Trybunalski
 Pisz
 Piwniczna
 Pleszew
 Płock
 Płońsk
 Płoty

Pn-Po
 Pniewy
 Pobiedziska
 Poddębice
 Podkowa Leśna
 Pogorzela
 Polanica Zdrój
 Polanów
 Police
 Polkowice
 Połaniec
 Połczyn Zdrój
 Poniatowa
 Poniec
 Poręba
 Poznań

Pr-Py
 Prabuty
 Praszka
 Prochowice
 Proszowice
 Prószków
 Prudnik
 Prusice
 Pruszcz Gdański
 Pruszków
 Przasnysz
 Przedbórz
 Przedecz
 Przemków
 Przemyśl
 Przeworsk
 Przysucha
 Pszczyna
 Pszów
 Puck (Putzig)
 Puławy
 Pułtusk
 Puszczykowo
 Pyrzyce
 Pyskowice
 Pyzdry

R

Ra
 Rabka
 Raciąż
 Racibórz
 Radków
 Radlin
 Radom
 Radomsko
 Radomyśl Wielki
 Radymno
 Radziejów
 Radzionków
 Radzymin
 Radzyń Chełmiński
 Radzyń Podlaski
 Rajgród
 Rakoniewice
 Raszków
 Rawa Mazowiecka
 Rawicz

Re-Rz
 Recz
 Reda
 Rejowiec Fabryczny
 Resko
 Reszel
 Rogoźno
 Ropczyce
 Różan
 Ruciane-Nida
 Ruda Śląska
 Rudnik nad Sanem
 Rumia
 Rybnik
 Rychwał
 Rydułtowy
 Rydzyna
 Ryglice
 Ryki
 Rymanów
 Ryn
 Rypin
 Rzepin
 Rzeszów
 Rzgów

S

Sa-Si
 Sandomierz
 Sanok
 Sejny
 Serock
 Sędziszów
 Sędziszów Małopolski
 Sępopol
 Sępólno Krajeńskie
 Sianów
 Siedlce
 Siemianowice Śląskie
 Siemiatycze
 Sieniawa
 Sieradz
 Sieraków
 Sierpc
 Siewierz

Sk-Sl
 Skalbmierz
 Skała
 Skarszewy
 Skaryszew
 Skarżysko-Kamienna
 Skawina
 Skępe
 Skierniewice
 Skoczów
 Skoki
 Skórcz
 Skwierzyna
 Sława
 Sławków
 Sławno
 Słomniki
 Słubice
 Słupca
 Słupsk

So
 Sobótka
 Sochaczew
 Sokołów Małopolski
 Sokołów Podlaski
 Sokółka
 Solec Kujawski
 Sompolno
 Sopot
 Sosnowiec
 Sośnicowice

St
 Stalowa Wola
 Starachowice
 Stargard Szczeciński
 Starogard Gdański
 Stary Sącz
 Staszów
 Stawiski
 Stawiszyn
 Stąporków
 Stęszew
 Stoczek Łukowski
 Stronie Śląskie
 Strumień
 Stryków
 Strzegom
 Strzelce Krajeńskie
 Strzelce Opolskie
 Strzelin
 Strzelno
 Strzyżów

Su-Sy
 Sucha Beskidzka
 Suchań
 Suchedniów
 Suchowola
 Sulechów
 Sulejów
 Sulejówek
 Sulęcin
 Sulmierzyce
 Sułkowice
 Supraśl
 Suraż
 Susz
 Suwałki
 Swarzędz
 Syców

Sz
 Szadek
 Szamocin
 Szamotuły
 Szczawnica
 Szczawno Zdrój
 Szczebrzeszyn
 Szczecin
 Szczecinek
 Szczekociny
 Szczepanow
 Szczuczyn
 Szczyrk
 Szczytna
 Szczytno
 Szklarska Poręba
 Szlichtyngowa
 Szprotawa
 Sztum
 Szubin
 Szydłowiec

Ś
 Ścinawa
 Ślesin
 Śmigiel
 Śrem
 Środa Śląska
 Środa Wielkopolska
 Świątniki Górne
 Świdnica
 Świdnik
 Świdwin
 Świebodzice
 Świebodzin
 Świecie
 Świeradów Zdrój
 Świerzawa
 Święta Katarzyna
 Świętochłowice
 Świnoujście

T
 Tarczyn
 Tarnobrzeg
 Tarnogród
 Tarnowskie Góry
 Tarnów
 Tczew
 Terespol
 Tłuszcz
 Tolkmicko
 Tomaszów Lubelski
 Tomaszów Mazowiecki
 Toruń
 Torzym
 Toszek
 Trzcianka
 Trzciel
 Trzcińsko Zdrój
 Trzebiatów
 Trzebinia
 Trzebnica
 Trzemeszno
 Tuchola
 Tuchów
 Tuczno
 Tuliszków
 Turek
 Tuszyn
 Twardogóra
 Tychy
 Tyczyn
 Tykocin
 Tyszowce

U
 Ujazd
 Ujście
 Ulanów
 Uniejów
 Ustka
 Ustroń
 Ustrzyki Dolne

W

Wa-We
 Wadowice
 Wałbrzych
 Wałcz
 Warka
 Warszawa
 Warta
 Wasilków
 Wąbrzeźno
 Wąchock
 Wągrowiec
 Wąsosz
 Wejherowo
 Węgliniec
 Węgorzewo
 Węgorzyno
 Węgrów

Wi-Wl
 Wiązów
 Wieleń
 Wielichowo
 Wieliczka
 Wieluń
 Wieruszów
 Więcbork
 Wilamowice
 Wisła
 Witkowo
 Witnica
 Wleń
 Władysławowo
 Włocławek
 Włodawa
 Włoszczowa

Wo-Wy
 Wodzisław Śląski
 Wojcieszów
 Wojkowice
 Wolbrom
 Wolin
 Wolsztyn
 Wołczyn
 Wołomin
 Wołów
 Woźniki
 Wrocław
 Wronki
 Września
 Wschowa
 Wyrzysk
 Wysoka
 Wysokie Mazowieckie
 Wyszków
 Wyszogród
 Wyśmierzyce

Z

Za-Ze
 Zabłudów
 Zabrze
 Zagórów
 Zagórz
 Zakliczyn
 Zakopane
 Zakroczym
 Zalewo
 Zambrów
 Zamość
 Zator
 Zawadzkie
 Zawichost
 Zawidów
 Zawiercie
 Ząbki
 Ząbkowice Śląskie
 Zbąszynek
 Zbąszyń
 Zduny
 Zduńska Wola
 Zdzieszowice
 Zelów

Zg-Zw
 Zgierz
 Zgorzelec
 Zielona Góra
 Zielonka
 Ziębice
 Złocieniec
 Złoczew
 Złotoryja
 Złotów
 Złoty Stok
 Zwierzyniec
 Zwoleń

Ż
 Żabno
 Żagań
 Żarki
 Żarów
 Żary
 Żelechów
 Żerków
 Żmigród
 Żnin
 Żory
 Żukowo
 Żuromin
 Żychlin
 Żyrardów
 Żywiec

Liên kết ngoài
 Castles of Poland
 Central Statistical Office of Poland

Ba Lan
Ba Lan
Ba Lan
Thành phố


title: Hòa Thuận, Tấn Trung

text:
Hòa Thuận (chữ Hán giản thể: 和顺县, âm Hán Việt: Hòa Thuận huyện) là một huyện thuộc địa cấp thị Tấn Trung, tỉnh Sơn Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện Hòa Thuận có diện tích 2251 kilômét vuông, dân số năm 2002 là 140.000 người. Về mặt hành chính, huyện Hòa Thuận được chia ra thành 5 trấn và 10 hương.
Trấn: Thành Quan, Lý Dương, Tùng Yêm, Thanh Thành, Hoành Lĩnh, Sài La, Liên Bình, 喂 Mã, Bình Công, Ngõa Phòng, Ngưu Xuyên, Hứa Thôn, Thập Lĩnh, Mã Phường, Dương Quang Chiêm.
Hương: Thành Quan, Hầu Thành, Bắc Quang, Thủy Tú, Dương Ấp, Tiểu Bạch, Trách Thôn, Vương Công, Diêu Tử Đầu, Đông Trang, Hử Bạc.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Sơn Tây
Tấn Trung


title: Đồi Trại Thủy

text:
Đồi Trại Thủy có các tên khác là: Khố Sơn (Núi Kho), hòn Xưởng, hòn Trại Thủy; còn người dân địa phương có khi gọi nơi đấy là núi chùa Hải Đức. Đây là một ngọn đồi lớn, nằm ngay ở địa đầu thành phố Nha Trang về hướng Tây, thuộc tỉnh Khánh Hòa, Việt Nam. Khi xưa khu vực này từng là nơi chiến địa, nhưng ngày nay là một điểm tham quan và hành hương nổi tiếng của tỉnh và khu vực miền Trung.

Vị trí
Đồi Trại Thủy cao hơn 30 mét, dài hơn 500 mét, chạy dọc theo Quốc lộ 1.
Hình dáng đồi giống một con dơi, nằm xòe đôi cánh. Và nơi đầu đồi có một ao nước hình tròn (nhưng ngày nay đã bị dân lấp mất để làm nhà) nên người xưa gọi là "ngọc bức hàm hoàn" (dơi ngọc ngậm vòng ngọc)
Theo các nhà chuyên môn về địa lý học thì đồi Trại Thủy thuộc hệ thống dãy Trường Sơn. Sơn mạch phát từ hòn Thị ở Diên Khánh, chạy ngầm dưới đất, đến gần cửa sông Cù thì đột khởi thành đồi Trại Thủy

Sách Đại Nam nhất thống chí chép:
Khố Sơn ở phía Đông huyện Vĩnh Xương độ hai dặm. Phía Đông Nam có nền cũ kho Phước Sơn nên đặt như thế. Phía Bắc gần sông Ngư Trường. Năm Ất Mão đầu lúc Trung Hưng (1795) đại binh đánh phá tướng Tây Sơn là Trần Quang Diệu ở bảo Khố Sơn tức là chỗ này. Trên núi có đền Quan Công và miếu Ngũ Hành.

Những trang sử liên quan

Năm Quý Tỵ (1653):

Vua Chiêm Thành là Bà Thấm đưa quân sang quấy nhiễu vùng đất Phú Yên. Chúa Nguyễn Phúc Tần (1620-1687) sai Cai cơ Hùng Lộc dẫn ba ngàn quân vượt đèo sang đánh, vua Chiêm đại bại dâng thư xin hàng và cắt châu Kaut Hara (Cù Huân) từ sông Phan Rang ra đến đèo Cả dâng cho...Được đất, chúa Nguyễn liền cho dựng ở làng Phước Sơn một cái kho dành chứa lương thực. Vì vậy, theo sử nhà Nguyễn đã dẫn: Khố Sơn ở phía Đông huyện Vĩnh Xương độ hai dặm. Phía Đông Nam có nền cũ kho Phước Sơn nên đặt (tên) như thế.

Năm Giáp Ngọ (1774):

Chúa Nguyễn Phúc Thuần bị tướng chúa Trịnh là Hoàng Ngũ Phúc và ba anh em nhà Tây Sơn là Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ và Nguyễn Lữ cùng đánh đuổi, phải bỏ thành Phú Xuân chạy vào Nam, thì đất đai từ Quảng Nam trở vào đến Bình Thuận đều thuộc quyền cai trị của nhà Tây Sơn. Nhưng mùa thu năm ấy, viên lưu thủ đất Long Hồ là Tống Phước Hiệp cử đại binh cùng Nguyễn Khoa Toàn ra đánh Tây Sơn.

Sau khi chiếm được Bình Thuận và Diên Khánh, Tống Phước Hiệp chia binh làm hai đạo kéo ra Phú Yên rồi đưa thư ra Quy Nhơn đòi Tây Sơn Vương (Nguyễn Nhạc) trả Đông cung Nguyễn Phúc Dương.

Tây Sơn Vương muốn giữ kỹ Nguyễn Phúc Dương để làm con bài phòng khi dùng đến, bèn truyền Nguyễn Huệ xuống Quy Nhơn để lo việc Nam chinh. Năm 1775, Nguyễn Huệ giao vùng Tây Sơn cho Bùi Thị Xuân (?-1802) và Võ Đình Tú cùng quản đốc, rồi kéo đạo binh người Thượng mới tuyển mộ xuống Quy Nhơn, vượt đèo Cù Mông vào Phú Yên.
Quân Tây Sơn cắt đứt liên lạc giữa thủy binh và bộ binh của đối phương, rồi chia quân ra làm hai cùng lúc đánh Xuân Đài và Lãnh Úc. Tống Phước Hiệp bị đánh úp, không kịp trở tay, cả thủy lẫn bộ đều bị tiêu diệt. Phước Hiệp tẩu thoát về Nam. Để có thêm thuyền chiến, Nguyễn Huệ đã cho lập xưởng đóng thuyền tại Khố Sơn và cho đóng quân ở đó để giữ yên mặt biển. Kể từ đấy, Khố Sơn mang thêm tên hòn Xưởng.

Năm Quý Sửu (1793):

Chúa Nguyễn Phúc Ánh cùng Nguyễn Văn Trương, Võ Tánh đem thủy quân ra đánh Diên Khánh và Bình Khang. Cùng phối hợp có các tướng Tôn Thất Hội, Nguyễn Huỳnh Đức, Nguyễn Văn Thành được lệnh đem bộ binh ra đánh Bình Thuận.
Đoàn thuyền chiến của chúa Nguyễn vào cửa Nha Trang, tiến lên Diên Khánh, nhưng vừa đến bến Trường Cá (Ngư Trường, tức Phường Phương Sài bây giờ) thì bị quân Tây Sơn đóng ở hòn Xưởng chận đánh, không sao tiến được.
Đang lúc thắng thế, thì có tin cấp báo bộ binh Nguyễn đã chiếm được thành Bình Thuận, nên quân Tây Sơn buộc phải rút về trấn giữ Phú Yên. Chúa Nguyễn chiếm cứ được hòn Xưởng, liền cho xây thành đắp lũy nơi phủ lỵ để làm tổng hành dinh, cho lập trại ở dưới chân núi gần bến Trường Cá để đóng quân thủy, cho mở thêm cơ sở ở hòn Xưởng để đóng thêm tàu chiến. Kể từ đó, hòn Xưởng có thêm một tên nữa là hòn Trại Thủy.

Tháng giêng năm Ất Mão (1795):
Tướng Tây Sơn là Trần Quang Diệu lại kéo thủy binh & bộ binh vào đánh Diên Khánh. Thủy binh Tây Sơn bị quân của Võ Tánh, đang trấn giữ ở đồi Trại Thủy, chận đánh tại bến Trường Cá. Trận đánh hết sức kịch liệt. Quân Nguyễn bị giết chết nhiều và chiến thuyền của quân Nguyễn bị phá nát không còn một chiếc. Xác chết và ván thuyền cản dòng nước phải đứng lại. Võ Tánh thất kinh phải đóng chặt cửa thành Diên Khánh cố thủ...

Tháng năm năm Ất Dậu 1885:
Thực dân Pháp chiếm kinh đô Huế, vua Hàm Nghi chạy ra Quảng Trị xuống chiếu Cần Vương. Các ông Trịnh Phong, Lê Nghị, Nguyễn Khanh ở phủ Diên Khánh; Trần Đường, Phạm Chánh, Lê Sum ở phủ Ninh Hòa cùng đông đảo nhân dân ở hai phủ trên đều hăng hái hưởng ứng. Lễ tế cờ cử hành vào khoảng cuối tháng bảy năm 1885 tại cánh đồng dưới chân núi Xuân Sơn (Diên Khánh).
Theo kế hoạch, Khánh Hòa được chia làm hai khu chiến đấu: khu Bắc do Trần Đường làm Tổng trấn, khu Nam do Trịnh Phong làm Bình Tây Đại tướng quân.
Ở khu Nam, Trịnh Phong cho đóng quân tại đồi Trại Thủy. Khoảng cuối mùa thu năm đó, quân Pháp do De Lorme đổ bộ lên bờ biển Nha Trang đóng quân tại Xóm Cồn...
Đến cuối tháng mười cùng năm thì xảy ra trận đánh ác liệt trên hòn Trại Thủy. Lợi dụng đêm tối, một viên đội đào ngũ tên Lê Kim Giám đã hướng dẫn quân Pháp kéo lên đánh úp. Trước súng trường và đại bác, quân Việt bị thảm bại đành phải rút chạy về thành Diên Khánh...

Các danh lam
Không kể những ngôi chùa tư nho nhỏ ở dưới chân núi bên nhánh phía Tây, năm 2008, Trại Thủy có bốn ngôi chùa lớn, đó là:

Chùa Hải Đức

Chùa Hải Đức ở nhánh phía Tây, trên đỉnh đồi. Chùa do Viên Giác Thiền Sư, pháp danh Đạt Khương, tục danh Tô Văn Danh, quê quán làng Vạn Thạnh (Nha Trang), cho xây dựng & trụ trì từ năm 1847 đến 1883 dưới triều vua Tự Đức (1829-1883)
Ban đầu đặt tên là Duyên Sanh Tự, đến năm Thành Thái thứ ba (1891), mới đổi tên là Hải Đức Tự.
Trước đây, chùa Hải Đức là cơ sở của Viện Phật học miền Trung và hiện nay tự viện vẫn là một Đại Tòng Lâm đẹp nhất của Khánh Hòa, với nhiều tăng phòng, tịnh thất khá đầy đủ tiện nghi nhằm phục vụ cho tăng chúng khắp nơi tụ về tu học. Phía sau lưng chùa có xây một tiểu đình để treo một Đại Hồng Chung, cao 1,70 mét, đường kính 1,10 mét, nặng 1009 Kg. Trước 1975, có người đề thơ rằng:
Trăng lên đồi Trại Thủy,Chuông khuya ngời âm ba.
Bồi hồi mây khóa viện,Sân Bồ đề sương sa.Chùa Bửu Phong
Chùa Bửu Phong, còn gọi là Linh Phong, người địa phương thường gọi là Chùa Núi. Chùa cũng ở trên đồi Trại Thủy, nơi đầu nhánh phía Nam, cạnh đường Quốc lộ 1.
Chùa này do người Trung Hoa lập, từ đời Hậu Lê. Trong chùa hiện còn một quả Đại Hồng Chung, có khắc tên Bửu Phong Tự và năm chú tạo Tuế Thứ Quý Dậu Niên Tứ Nguyệt Cát Nhật tức là năm Cảnh Hưng thứ 14 (1753).
Chùa thờ Quan Thánh tức Quan Vân Trường đời Tam Quốc.
Nhiều năm không có người phụng tự, chùa trở thành chùa làng (làng Phước Hải). Làng vẫn thờ ngài Quan Thánh, nhưng gian bên trong thờ thêm Bà Thiên Y A Na.

Chùa Long Sơn

Bài chính: Chùa Long SơnChùa Long Sơn, trụ sở Tỉnh hội Phật giáo tỉnh Khánh Hòa, còn gọi là Chùa Phật trắng, trước có tên là Đăng Long Tự, tọa lạc ở số 22 đường 23 tháng 10, phường Phương Sơn dưới chân đồi Trại Thủy. Ngôi chùa này được xây dựng cách đây hơn trăm năm, trải qua nhiều lần trùng tu, đến nay đã là một tự viện đẹp đẽ và trang nghiêm nổi tiếng của Khánh Hòa. Mỗi năm chùa Long Sơn tiếp đón hàng chục ngàn lượt du khách đến tham quan và lễ bái.

Chùa Long Sơn do Hòa thượng Thích Ngộ Chí (1856-1935) pháp danh Phổ Trí, lập năm 1886 với tên gọi ban đầu là Đăng Long Tự. Ban đầu chùa chỉ là một căn nhà tranh nằm tại đỉnh đồi Trại Thủy (nơi đặt tượng Phật trắng hiện nay). Năm 1900, chùa bị sập sau một cơn bão, nên nhà sư quyết định dời xuống chân núi và đổi tên chùa thành Long Sơn Tự.

Chùa Lôi Am
Chùa Lôi Am tọa lạc ở phần cuối của đồi Trại Thủy, hướng về phía Đông, nằm phía trước bồn chứa nước thành phố và kim thân Phật Tổ. Chùa Lôi Am do Phật Hội Pháp Hoa Việt Nam xây dựng từng phần vào năm 1966...

Thơ đề vịnh
Trong tác phẩm Bước lãng du của thi sĩ Quách Tấn có đoạn, đại để là:

Năm 1802, tiêu diệt được nhà Tây sơn, chúa Nguyễn lên ngôi lấy niên hiệu là Gia Long. Năm mươi sáu năm sau (1858), tàu chiến của thực dân Pháp nả đại pháo vào cửa Đà Nẵng, rồi lần hồi đặt nền thống trị trên toàn cõi nước Việt, thì cái tên Trại Thủy được chính thức ghi trên bản đồ và trên giấy tờ của nhà cầm quyền. Nhưng kể từ ấy, những gì đã dựng lên trên và chung quanh đồi Trại Thủy đều lần lượt hư nát.
Thời tiền chiến, Thi Nại Thị lên chơi Trại Thủy có mấy câu cảm khái rằng:Bước chân lên hòn Trại Thủy,
Dừng chân anh nghỉ,Anh nghĩ chuyện đời xưa:
Lầm chữ Trung bao kẻ bị lừa,Bọc thây da ngựa để dựng cơ đồ cho ai?
Vơi vơi bể rộng sông dài,Đống xương vô định ai người khói hương?
Thêm thương đoàn nghĩa sĩ,Dù khuất vẫn treo gương...
Cuộc đời dù nắng dù sương,Nghìn thu vững chí tự cường cùng non.

Chú thích

Sách tham khảo
Trần Trọng Kim, Việt Nam sử lược. Nhà xuất bản Tân Việt, Sài Gòn, 1968.
Quách Tấn, Bước lãng du. Nhà xuất bản Trẻ, 1996.

Liên kết ngoài

Nha Trang
Di tích tại Khánh Hòa


title: Calliostoma vilvensi

text:
Calliostoma vilvensi là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Calliostomatidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

V


title: Mussy-sous-Dun

text:
Mussy-sous-Dun là một xã ở tỉnh Saône-et-Loire trong vùng Bourgogne-Franche-Comté nước Pháp.

Thông tin nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số 354 người

Xem thêm
Xã của tỉnh Saône-et-Loire

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Saône-et-Loire


title: Hang

text:
Hang hay hang động là một khoảng trống tự nhiên đủ lớn trong lòng đất . Không có ấn định chặt chẽ về kích thước của khoảng trống, nhưng người ta coi khoảng trống là hang khi một người có thể ra vào được, mặc dù không có chỉ định rõ ràng về tầm vóc người đó.

Hang hốc là từ được dùng để chỉ vùng đất có nhiều khoảng trống với kích thước của hang và nhỏ hơn hang - tức hốc.

Hang luồn là hang có các cửa ở ít nhất hai đầu hang, và có thể đi qua rồi thoát khỏi hang mà không cần quay lại.

Sự hình thành
Phần lớn các hang được hình thành do quá trình kiến tạo địa chất của Trái Đất từ cách đây hàng triệu năm. Do sự biến đổi của vỏ Trái Đất kéo theo hàng loạt sự đứt gãy và hoạt động tạo núi, cũng như sự phun trào của các núi lửa đã hình thành ra các dãy núi.

Trong các khối núi thì thành phần vật liệu có thể rất khác nhau, trong đó có những phần dễ bị phong hóa có thể hòa tan vào nước ngầm và bị cuốn đi, để lại khoảng trống giữa các phần chưa bị phong hóa. Qua hàng triệu năm, khoảng trống lớn dần, rồi tùy theo tình trạng kết cấu khối vòm mà vòm sụp xuống, hoặc đủ chắc để tạo ra hang đá.

Phân loại
 Hang đá vôi: thường gọi là karst, là loại hang được hình thành trong các khối núi đá vôi do sự bào mòn hóa học, trong đó nước có chứa axit carbonic thấm hoặc chảy qua gây ra hòa tan calci trong đá vôi. Hầu hết hang trong tự nhiên là hang karst trong núi đá vôi.
 Hang ống dung nham: là loại hang được hình thành do dung nham núi lửa khi phun trào bao phủ lên những lớp đất đá có trước thuộc loại dễ phong hóa hơn. Về sau đá dễ phong hóa bị rửa trôi, để lại những khoảng trống trong lòng nó.
 Hang phong hóa: Loại hang được hình thành do sự xói mòn của các dòng chảy mang theo trầm tích qua các loại đá. Chúng có thể hình thành trong bất kỳ loại đá nào, kể cả đá cứng như đá granite. Dòng chảy ở đây thường là dòng nước hoặc dòng không khí. Sự xói mòn bởi gió thổi qua các khối đá có thể tạo ra hang gió.
 Hang biển: Loại hang được hình thành do quá trình bào mòn của sóng biển lên những núi đá ở ven bờ biển.
 Hang sông băng: Loại hang được hình thành bởi dòng chảy của nước làm tan băng trong và bên dưới các sông băng. Hang sông băng chỉ đến những hang động nằm hoàn toàn trong khối băng, khác với hang băng là những hang động có nền đá bị đóng băng quanh năm.
 Hang Talus: Là khoảng trống được hình thành ngẫu nhiên bởi sự sụp đổ của một khối lượng đất đá lớn chồng lên nhau, thường thấy ở chân các vách đá cùng với đá vụn.
 Hang Anchialin: Đây là loại hang ở ven biển, không giáp biển nhưng được kết nối ngầm với đại dương, thường chứa nước lợ hoặc nước mặn.

Sự phân bố
Các hang động phân bố trên toàn thế giới, mặc dù mật độ các hang động đã được khám phá nghiêng nhiều về những quốc gia mà hoạt động thám hiểm hang động đã trở nên phổ biến. Do đó, các hang động đã khám phá tập trung nhiều ở Châu Âu, Châu Á, Bắc Mỹ và Châu Đại Dương, nhưng lại thưa thớt ở Nam Mỹ, Châu Phi và Nam Cực.

Những kỷ lục về hang

Hang dài nhất:

 Hang động có tổng chiều dài lớn nhất đã được khảo sát là hang Mammoth ở Kentucky, Mỹ với chiều dài lên tới 685,6 km.
 Hang động dài nhất ở dưới nước và đứng thứ 2 về tổng chiều dài là Sistema Sac Actun ở Yucatan, Mexico, dài 335 km.

Hang sâu nhất:

 Hang động sâu nhất tính từ điểm thấp nhất đến cửa cao nhất của hang là hang Veryovkina ở Abkhazia và  Gruzia, với độ sâu lên đến 2.204 m.
 Trục hang thẳng đứng sâu nhất được biết sâu 603 m thuộc hang động Vrtoglavica ở Slovenia.
 Hố ngập nước sâu nhất từng được khám phá là vực Hranice ở Cộng hòa Séc sâu 404 m.

Hang lớn nhất:

 Hang động lớn nhất thế giới là hang Sơn Đoòng ở Bố Trạch, Quảng Bình, Việt Nam, thuộc hệ thống hang Phong Nha - Kẻ Bàng dài ít nhất 9 km (đã khảo sát và đo đạc 4,6 km), cao trung bình 80 m, cá biệt có những buồng hang cao đến 200 m và rộng đến hơn 140 m. Hang động mới được khảo sát cụ thể và liệt kê là hang lớn nhất vào tháng 4/2009 bởi nhóm thám hiểm thuộc Hiệp hội Hang động Hoàng gia Anh. Trước đó, kỷ lục này thuộc về hang Hươu ở vườn quốc gia Gunung Mulu (Sarawak, Borneo, Malaysia).
 Kỷ lục về buồng hang lớn nhất thuộc về buồng hang Sarawak cũng thuộc vườn quốc gia Gunung Mulu (Sarawak, Borneo, Malaysia). Buồng hang này là một khoảng trống lớn có kích thước xấp xỉ 700 x 400 x 80 m.
 Hệ thống hang lớn nhất thế giới tính theo thể tích là hệ thống hang động Clearwater với thể tích tính toán là xấp xỉ 3.800.000 m 3.

Khảo cổ học và vai trò của Hang đối với xã hội
Xuyên suốt quá trình phát triển của lịch sử loài người, ngay từ buổi sơ khai, những con người nguyên thủy đã sử dụng các hang đông làm nơi ở, che chở cho bản thân trước mưa, gió, bão, để tránh thú dữ..., và họ cũng đã dùng hang làm nơi chôn cất những người chết.

Một minh chứng rõ ràng là nhiều người nguyên thủy đã dùng hang Niah (Sarawak, Malaysia) làm nơi cư ngụ của mình cách đây hơn 40.000 năm.

Chính vì là nơi cư trú của loài người từ xa xưa cho nên hang động có thể là nơi lưu giữ nhiều chứng tích về loài người cổ đại. Cho nên hang là những di chỉ khảo cổ rất có giá trị.

Một số hang động nổi tiếng

Việt Nam
 Hang Đầu Gỗ
 Hang Sửng Sốt
 Hang Én
 Hang động Tràng An
 Hang Con Moong
 Hang Sơn Đoòng

Thế giới
 Hang đá Vân Cương ở Trung Quốc.
 Tham Khoun Xe là hang karst dạng luồn dài trên 14 km trên dòng Se Bangfai ở huyện Boualapha tỉnh Khammouan miền trung Lào
 Tham Luang Nang Non ( nghĩa chữ là "Động lớn của Quý Bà đang ngủ") là hang karst ở tỉnh Chiang Rai, Thái Lan. Tại đây năm 2018 diễn ra sự kiện Cuộc giải cứu hang Tham Luang.

Tham khảo

Xem thêm

 Hang động Việt Nam
 Động
 Mỏ

Liên kết ngoài

 CaveChat A cavers' forum sponsored by the National Speleological Society.
 Những thảo luận và nghiên cứu về Hang Help Revive this YahooGroup on Social Science Caving Research
 Hiệp hội hang động Anh Quốc (BCA), UK
 CAVE BOOKS Nhà xuất bản và bán sách về Hang.
 NSS Conservation Division Preserving and protecting caves and karst for cavers, scientific research, and the general public is one of the most important goals of the NSS.
 Cave Conservation and Management Section of the National Speleological Society  The Conservation and Management Section provides a central clearinghouse for information, expertise and research in the field of cave conservation and management.
 Caves of Malaysia
 Gua Niah, Sarawak, Malaysia
 Classification of Caves Rất nhiều danh sách chi tiết về các hang và các liên kết
 Ogof Ffynnon Ddu A virtual tour of Ogof Ffynnon Ddu, Hang sâu nhất Anh Quốc.
 Tạp chí về Hang và núi đá vôi
 Kapsia Cave - Exploration of a Sinkhole in Arkadia (Southern Greece)
 National Speleological Society (NSS), US
 National Speleological Society Online Cavers Forum , US
 NSS Geo2 Committee on Long and Deep Caves  Trang tin về hang và các kỷ lục, ví dụ hang sâu nhất ? dài nhất; do Bob Gulden
 U.S. CAVERS FORUM  The premier caving forum for caver's in the US!
 The Virtual Cave A site with exceptional photography by Dave Bunnell, the editor of the NSS News. Make a virtual caving trip!
 3D maps of Lechuguilla Cave

Địa mạo xói mòn
Địa mạo
Hang động
Địa lý ven biển
Địa hình xói mòn
Địa mạo sông


title: Nam Quan, Trường Xuân

text:
Nam Quan (tiếng Trung: 南关区, Hán Việt: Nam Quan khu) là một thị hạt khu (quận nội thành) của địa cấp thị Trường Xuân, tỉnh Cát Lâm, Trung Quốc. Quận này có diện tích 497 km2, dân số 620.000 người, mã số bưu chính 130022. Quận này được chia ra 12 nhai đạo, 3 trấn, 2 hương. Nam Quan nằm về phía trung nam của Trường Xuân.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Cát Lâm
Trường Xuân


title: Quận McNairy, Tennessee

text:
Quận McNairy là một quận thuộc tiểu bang Tennessee, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số 24.653 người. Quận lỵ đóng ở Selmer . Quận McNairy nằm dọc theo ranh giới phía bắc của tiểu bang Mississippi. Quận này toạ lạc ở Trung tâm khoa học Coon Creek, nơi có hoá thạch thời kỳ hậu Cretaceous.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ chính

Quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Tennessee


title: Trận Trường Bình

text:
Trận Trường Bình là trận đánh lớn giữa nước Tần và nước Triệu thời Chiến Quốc trong lịch sử Trung Quốc diễn ra từ năm 262 TCN đến năm 260 TCN. Cả hai bên đều thay chủ tướng chỉ huy quân đội và kết quả quân Tần đánh bại quân Triệu, giết hơn 45 vạn quân Triệu. Đây là một trong những chiến thắng quyết định, khẳng định sức mạnh của nước Tần và làm suy yếu nghiêm trọng nước Triệu, mở ra quá trình thống nhất hoàn toàn Trung Quốc của nước này mà sau này Tần Thủy Hoàng hoàn thành vào năm 221 TCN.

Bối cảnh
Năm 265 TCN, Tần Chiêu Tương vương sai Tả thứ trưởng Vương Hột mang quân đánh Hàn. Quân Tần mạnh mẽ, đánh chiếm thành Dã Vương, bao vây quận Thượng Đảng. Tướng giữ Thượng Đảng của nước Hàn là Phùng Đình thay thế Cận Củ chống cự không nổi phải cố thủ trong thành. Quân Tần bủa vây Thượng Đảng, cắt đứt đường huyết mạch thông sang núi Thái Hành, tức là cô lập hoàn toàn Thượng Đảng với phần còn lại của nước Hàn.

Khi Vương Hột đang đánh Thượng Đảng thì cánh quân Tần khác do Bạch Khởi chỉ huy cũng đánh Hàn ở Hình Thành. Quân Hàn bị thua to ở Hình Thành, quân Tần chiếm 9 thành, chém 5 vạn người. Năm sau (263 TCN), Bạch Khởi lại tiến công Nam Dương, mở rộng ảnh hưởng đến tận mạn Nam núi Thái Hành.

Trong khi đó, Thượng Đảng bị vây khốn trong mấy năm, tình thế nguy cấp. Năm 262 TCN, tướng giữ Thượng Đảng là Phùng Đình liệu thế không giữ được, bèn đem thành Thượng Đảng dâng vua Triệu, để làm cho Tần giận Triệu, tất dời quân đánh Triệu, bấy giờ Triệu phải cùng Hàn hợp sức để chống Tần.

Phùng Đình bèn sai sứ đến gặp Triệu Hiếu Thành vương dâng thư, đại ý nói:
Tần đánh Hàn gấp quá, thành Thượng Đảng sắp vào tay Tần, nhưng quan và dân chẳng muốn theo Tần mà muốn theo Triệu. Đình không dám trái lòng quan và dân, xin đem mười bảy thành thuộc hạt, dâng lên vua Triệu, xin vua Triệu nhận cho.

Bình Dương Quân Triệu Báo can Triệu vương không nên nhận mối lợi bỗng dưng mà có, và chỉ ra rằng đó là ý Phùng Đình muốn cho Tần chĩa mũi nhọn từ Hàn sang Triệu. Nhưng Triệu vương lại tin theo lời Bình Nguyên quân Triệu Thắng, cho rằng đó là mối lợi lớn nên vui mừng thu nhận.

Triệu vương sai Bình Nguyên quân Triệu Thắng đến nhận đất, phong cho Phùng Đình ba vạn hộ, gọi là Hoa Dương quân, vẫn giữ chức thái thú, mười bảy viên huyện lệnh đều được phong làm quan nước Triệu.

Vua Triệu nhận Thượng Đảng nhưng lại không cử đại binh đi cứu trợ cho Phùng Đình đang bị vây. Tướng Tần là Vương Hột vây đánh Thượng Đảng dữ dội, Phùng Đình cầu cứu nhưng suốt 2 tháng Triệu không cử viện binh sang. Mãi tới khi vua Triệu cử danh tướng Liêm Pha đi cứu thì Vương Hột đã đánh vỡ Thượng Đảng. Phùng Đình mang dân chạy sang nương nhờ nước Triệu. Liêm Pha đi đến ải Trường Bình thì gặp quân Tần.

Từ đó bắt đầu trận đại chiến Trường Bình giữa quân Tần và quân Triệu.

Diễn biến trận đánh

Liêm Pha thế thủ trước Vương Hột
Các danh tướng ở nước Triệu khi đó có Liêm Pha, Lạn Tương Như và Triệu Xa. Khi đó Triệu Xa đã mất, Lạn Tương Như lại mắc bệnh nặng nên vua Triệu sai Liêm Pha cầm quân đi cứu Thượng Đảng. Liêm Pha gặp Phùng Đình ở Trường Bình mới biết Thượng Đảng bị Tần lấy rồi. Liêm Pha hợp quân với Phùng Đình chia nhau giữ ải.

Liêm Pha ra trận đụng độ với Vương Hột, quân Tần mạnh mẽ mấy lần đánh bại quân Triệu, giết một viên đô uý của Triệu. Liêm Pha biết thế quân Tần đang hăng hái nên không thể dùng sức đương đầu, quân Triệu yếu hơn nên cho quân đào hào đắp lũy, cố thủ giữ thành không đánh.

Triệu vương và Bình Dương quân Triệu Báo thấy quân Triệu yếu thế, sai Trịnh Chu sang giảng hoà với nước Tần. Tần Chiêu Tương vương tuy tiếp đãi Trịnh Chu nhưng không cho Triệu giảng hoà.

Quân Tần mấy lần khiêu chiến, quân Triệu vẫn không chịu ra đánh. Liêm Pha lệnh trong quân Triệu không ai được ra, muốn chờ cho quân địch đánh lâu ngày sẽ mệt mỏi mới tác chiến. Quân Tần dùng sức công phá suốt 2 năm không thể đánh chiếm được Trường Bình.

Triệu Quát thay Liêm Pha
Tần Chiêu Tương vương thấy Vương Hột đánh mãi không hạ được Trường Bình, bèn dùng kế ly gián. Vua Tần sai gián điệp mang nhiều vàng bạc đến nước Triệu, đút lót cho các quan lại nước Triệu, phao tin rằng:
Liêm Pha già cả, nhút nhát, không dám đụng độ quân Tần. Trong các tướng Triệu thì quân Tần chỉ sợ một mình Triệu Quát, con Mã Phục quân Triệu Xa mà thôi.

Triệu Hiếu Thành vương nghe tin đồn, nghĩ rằng lão tướng Liêm Pha cầm quân, đông hơn quân Tần mà không dám đối trận thì quả là Liêm Pha nhút nhát. Trong khi đó thì Triệu Quát còn trẻ, có tiếng là thuộc làu sách binh pháp của cha là Triệu Xa để lại. Thậm chí, Quát thường cùng cha bàn việc binh, Triệu Xa cũng không thể bắt bẻ Quát được. Tuy nhiên chính Triệu Xa vẫn không tin rằng con mình có thực tài.

Triệu vương lại tin vào tài của Triệu Quát, định cho Quát ra thay Liêm Pha. Thừa tướng Lạn Tương Như can:
Đại vương dùng Quát cũng chỉ vì nghe danh ông ta cũng như gắn trục đàn mà gảy đàn thôi. Quát chỉ biết đọc sách của cha để lại, không biết ứng biến đâu.

Triệu Vương không nghe, ra lệnh gọi Triệu Quát vào để phong. Mẹ Quát cũng dâng thư can Triệu vương. Triệu vương bèn triệu cả mẹ Quát vào hỏi. Bà thưa:
Trong thời cha nó làm tướng, hạng người ông ấy thân hành bưng cơm nước, cho ăn có đến hàng chục, hạng ông ấy xem là bạn có đến hàng trăm. Đại vương và tôn thất thưởng cho cái gì thì ông ấy đưa tất cả cho các quân lại và sĩ phu. Ngày được nhận mệnh lệnh làm tướng, ông ấy không hỏi đến việc nhà. Nay Quát mới làm tướng mà ngồi ngoảnh mặt về hướng Đông để tiếp khách, quân lại không ai dám ngẩng lên nhìn, vàng lụa nhà vua cho đều đem về cất ở nhà, hàng ngày xem có nhà cửa ruộng vườn gì có lợi, nên mua thì mua. Nhà vua xem nó có bằng cha nó không? Cha con bụng dạ khác nhau, xin nhà vua chớ sai đi.

Nhưng Triệu vương vẫn không đổi ý. Bà mẹ Triệu Quát biết không can được, chỉ xin sau này nếu Quát thua trận thì bà được miễn tội.

Năm 260 TCN, Triệu Quát ra mặt trận thay thế Liêm Pha. Liêm Pha bị bãi chức trở về Hàm Đan.

Bạch Khởi thay Vương Hột
Triệu Quát ra mặt trận nắm quyền chỉ huy, bèn thay đổi tất cả những luật lệnh Liêm Pha đã dùng, lại thay đổi nhiều nhân sự mà Liêm Pha đã bố trí. Đồng thời, Triệu Quát còn chủ trương dỡ bỏ các công sự phòng ngự của quân Triệu và chuẩn bị mang quân ra đánh quân Tần.

Tần Chiêu Tương vương Doanh Tắc biết Triệu Quát đã thay Liêm Pha, bèn bí mật phái Vũ An quân Bạch Khởi ra mặt trận làm chánh tướng, cho Vương Hột làm phó tướng. Tần vương còn ra lệnh trong quân Tần:
Hễ ai tiết lộ tin Bạch Khởi làm tướng chỉ huy thì sẽ bị chém.

Quân Tần giữ đúng phép tắc, không để lộ thông tin ra ngoài. Vì vậy quân Triệu vẫn tin rằng người chỉ huy bên quân Tần là Vương Hột.

Bạch Khởi vây bức Triệu Quát
Bạch Khởi biết Triệu Quát chủ quan khinh địch, bèn dùng kế dụ. Bạch Khởi sai quân ra đánh vài trận đều cố ý thua. Triệu Quát đắc chí cho rằng quân Tần không đáng sợ nên mang đại quân ra truy kích.

Khi đó Bạch Khởi bèn điều hai cánh quân tinh nhuệ ra đánh tập hậu, cắt đứt quân Triệu làm đôi. Phần quân Triệu theo Triệu Quát và cánh quân giữ đại trại bị cô lập không liên hệ được với nhau. Cả hai cánh quân đều bị quân Tần vây, không thể đánh ra được.

Bạch Khởi lại sai một cánh quân đi chặn đường vận lương của quân Triệu, khiến quân Triệu đông đúc bị thiếu lương. Triệu Quát không tiến lên được, cũng không trở về đại trại được, phải đóng quân giữa chỗ rừng núi, dựng tạm hào luỹ tự vệ, chờ viện binh.

Tần Chiêu Tương vương nghe tin quân Tần đã bao vây được quân Triệu, hết sức vui mừng, bèn đích thân đến Hà Nội, ra lệnh động viên tất cả đàn ông và con trai từ 15 tuổi trở lên phải ra trận, điều động tới những nơi hiểm yếu phía đông bắc Trường Bình, cắt đứt đường vận lương và chặn luôn viện binh của quân Triệu từ Hàm Đan tới.

Khi đó Triệu Quát mới biết rằng tướng chỉ huy của quân Tần là Bạch Khởi chứ không phải Vương Hột. Vì trước đó Bạch Khởi vốn đã là viên tướng bách chiến bách thắng, đánh rất nhiều trận lớn với 6 nước chư hầu, hạ nhiều thành và giết nhiều quân địch, do đó Triệu Quát rất lo lắng. Hơn 40 vạn quân Triệu bị vây ngặt, không dám xuất chiến. Trong 46 ngày từ tháng 7 đến tháng 9 năm 260 TCN, quân Triệu không còn lương, quân sĩ giết hại lẫn nhau để ăn. Triệu Quát mấy lần xua quân ra đánh phá vây nhưng quân Tần dũng mãnh đánh rát khiến quân Triệu không thể phá vây được.

Triệu Quát cùng kế, đành đích thân dẫn một cánh quân tinh nhuệ liều chết đi phá vây, hy vọng mở đường máu thoát ra. Khi quân Triệu Quát xông ra ngoài đều bị quân Tần dùng cung nỏ bắn trúng. Triệu Quát cùng cánh quân Triệu đều bị tử trận.

Bạch Khởi giết hàng binh Triệu
Nghe tin Triệu Quát tử trận, quân Triệu không còn tinh thần chiến đấu, đều buông vũ khí đầu hàng. Phùng Đình tự sát.

Quân Triệu đầu hàng quá đông, Bạch Khởi lo lắng chưa biết xử lý ra sao. Ông nhớ tới trước kia Vương Hột đánh chiếm Thượng Đảng, người Thượng Đảng một mực bỏ chạy hết sang nước Triệu, không chịu theo Tần, vì thế với số binh sĩ đông hơn cả quân mình, Bạch Khởi sợ cũng không thể kiềm chế được, nên bàn với Vương Hột chôn sống hết. Để lừa quân Triệu, Bạch Khởi đem hàng tốt chia làm mười doanh, sai 10 viên tướng thống suất, hợp với 20 vạn quân Tần, đều cho trâu rượu, ăn uống và nói rằng ngày mai Vũ An quân sẽ lựa chọn quân Triệu, người nào khoẻ mạnh đánh trận được, thì cấp cho khí giới và đem về nước Tần sai dụng, còn người già yếu đều cho về Triệu. Quân Triệu mừng rỡ.

Đêm ấy, Bạch Khởi truyền mật lệnh cho mười viên tướng rằng:
Quân Tần đều dùng vải trắng phủ đầu, nếu đầu không có vải trắng, thì tức là quân Triệu, đều phải giết đi.

Quân Tần theo lệnh, cùng ra tay một lúc. Hàng tốt nước Triệu vì không biết có lệnh ấy, lại không có khí giới, nên đều bó tay chịu chết. Bốn mươi vạn quân Triệu trong một đêm đều bị chém chết cả. Bạch Khởi cho thu nhặt những đầu lâu quân Triệu, chất đống ở trong luỹ Tần, gọi là núi Đầu Lâu.

Tính ra trong trận Trường Bình, trước sau quân Tần chém hoặc bắt tổng cộng 45 vạn quân Triệu, kể cả những quân Triệu đầu hàng Vương Hột trước, đều bị giết sạch. Bạch Khởi cho thả 240 người ít tuổi về Hàm Đan để tuyên dương cái oai của nước Tần.

Đây là sự kiện được xem là một trong những vụ thảm sát lớn nhất trong lịch sử cổ đại Trung Quốc, sau này quân Sở của Hạng Vũ cũng sát hại hơn 20 vạn hàng binh Tần của tướng Chương Hàm.

Chiến thuật và binh pháp
Trong trận Trường Bình, cả Triệu và Tần đều thay chủ tướng, nhưng trong khi Tần cử Bạch Khởi làm chủ tướng để bổ sung nhân sự (Vương Hột vẫn được giữ làm phó tướng) thì bên Triệu, khi Triệu Quát ra làm chỉ huy, Liêm Pha bị bãi chức phải rời mặt trận.

Trong trận đánh, Bạch Khởi đã làm trái nhiều điều trong binh pháp. Ngược lại, Triệu Quát chỉ là người biết binh pháp qua sách vở và không có thực tế trận mạc nên đã phải trả giá cho hàng loạt sai lầm.

Theo lẽ thường binh pháp, nếu Bạch Khởi thực sự muốn tiêu diệt hoàn toàn đại quân Triệu thì quân Tần phải chiếm ưu thế so với kẻ địch. Tại Trường Bình, quân Triệu đến trước, quân Tần đến sau, theo Binh pháp Tôn Tử thì: "người thiện chiến xếp đặt người ta chứ không để người ta xếp đặt mình", do đó về điểm này quân Triệu lợi thế hơn.

Về quân số, quân Tần không chiếm ưu thế quân số so với quân Triệu. Theo Binh pháp Tôn Tử, "đông gấp 10 lần thì vây, gấp 2 thì chia cắt", tuy nhiên Bạch Khởi lại dùng quân Tần để chia cắt và vây quân Triệu đông hơn. Thậm chí ông còn vây quân Triệu ngặt nghèo, cũng trái với điều mà Tôn Tử viết: "Vây quân nên để hở.".

Bạch Khởi toàn làm nhiều điều trái với sách vở, thế nhưng quân Tần trong suốt chiến dịch không hề bị suy giảm nhuệ khí mà ngày càng chiếm ưu thế, ngược lại quân Triệu dưới quyền Triệu Quát theo khuôn khổ binh pháp thì càng ngày càng nguy khốn với quân Tần. Bạch Khởi quả là danh tướng giỏi ứng biến, trăm trận trăm thắng, đã hiểu rõ chủ tướng của quân địch, khiến quân Triệu luôn bị bất ngờ và bị dồn vào thế không còn đường thoát.

Việc Tần vương thân hành tới Hà Nội tổng động viên và chặn viện binh của Triệu vương từ Hàm Đan cũng được xem là một nhân tố quan trọng trong việc hỗ trợ cho Bạch Khởi đánh bại hoàn toàn quân Triệu.

Hậu quả và ý nghĩa
Các nhà sử học Trung Quốc xác nhận rằng tính đến thời điểm xảy ra trận Trường Bình, đây là vụ thảm sát lớn chưa từng có trong lịch sử nhân loại. Nước Triệu bị tổn thất nặng về nhân sự và cả nước bị chấn động.

Thừa thắng ở Trường Bình, Bạch Khởi chia quân làm ba hướng, một cánh đi về hướng đông, vượt qua dãy núi Thái Hàng tiến đánh Vũ An áp sát kinh đô Hàm Đan của nước Triệu, một cánh tiến về phía bắc để bình định Thái Nguyên, một cánh do Bạch Khởi đích thân chỉ huy, đóng giữ Thượng Đảng, chờ thời cơ tiến vây kinh thành Hàm Đan, tạo ra thế uy hiếp nước Triệu từ hướng Tây sang hướng Đông để tiêu diệt nước Triệu.

Tuy nhiên trong tình thế như vậy, Bạch Khởi lại bị sự ghen tỵ của thừa tướng Phạm Thư. Vốn nước Triệu bị kinh động vì tổn thất trong trận Trường Bình, bèn nhờ Tô Đại (em Tô Tần) làm thuyết khách sang nước Tần xúi giục Phạm Thư. Nghe lời Tô Đại, Thư sợ công lao của Bạch Khởi quá lớn sẽ lấn át mình, nên nói với vua Tần Chiêu Tương vương chấp nhận lui quân giảng hòa với điều kiện nước Triệu dâng hiến sáu thành. Triệu Vương đồng ý dâng 6 thành để tranh thủ thời gian hoà hoãn, cho gọi lại Liêm Pha làm tướng, chỉnh đốn lại binh mã, củng cố quốc phòng. Khi Tần thúc giục giao đất, vua Triệu theo lời quần thần nhất quyết không giao đất, đồng thời ra sức liên kết với các nước để hợp lực chống Tần.

Bạch Khởi nhận lệnh lui quân về nước, tiếc công lao của mình và tướng sĩ phải bỏ dở, hỏi ra mới biết là ý đồ của Phạm Thư. Từ đó giữa Khởi và Thư có hiềm khích. Cuối cùng Thư gièm pha với Tần Chiêu Tương vương sát hại Bạch Khởi năm 257 TCN.

Trận Trường Bình là một trong những trận đánh lớn nhất thời Chiến Quốc. Chiến thắng của quân Tần không chỉ khẳng định tài năng quân sự của Bạch Khởi mà còn khuếch trương sức mạnh của nước Tần với 6 nước Sơn Đông vốn luôn phải ở thế phòng thủ trước quân Tần từ nhiều năm.

Nước Triệu bị tổn thất nặng nề, không bao giờ khôi phục lại được sức mạnh như trước, bị nước Tần lấn chiếm dần và cuối cùng bị Tần đánh chiếm Hàm Đan năm 228 TCN rồi tiêu diệt hoàn toàn năm 222 TCN.

Di tích
Ngày nay tại Cao Bình, tức là Trường Bình thời Chiến Quốc, các nhà khảo cổ vẫn phát hiện được nhiều đầu ngọn giáo, đầu mũi tên và xương người, được cho di vật của trận Trường Bình để lại.

Chỗ Liêm Pha chứa lương để chống quân Tần, sau này gọi là Mễ Sơn. Lý Tuyết Sơn đời nhà Minh có bài thơ Vịnh Mễ Sơn để tưởng nhớ danh tướng Liêm Pha nước Triệu nuôi chí chống Tần không thành:
Tích tuyết như sơn dạn xướng trù
Liêm Pha vị Triệu phá Tần mưu
Tướng quân lão khứ tam quân tán
Nhất dạ thanh sơn tận bạch đầu

Dịch:
Tuyết chất như non, tối định mưu
Liêm Pha vì Triệu chống quân thù
Tướng rời mặt trận quân tan tác
Một tối non xanh thảy bạc đầu.

Xem thêm
Bạch Khởi
Liêm Pha

Ghi chú

Chú thích

Tham khảo

Lưu Chiếm Vũ chủ biên (2000), Mười đại tướng soái Trung Quốc, Nhà xuất bản Thanh niên.
Sử ký Tư Mã Thiên, các thiên:
Liêm Pha, Lạn Tương Như liệt truyện
Bình Nguyên Quân liệt truyện

Nước Triệu
Nước Tần
Trận chiến thời Xuân Thu Chiến Quốc
Năm 260 TCN
Lịch sử Sơn Tây


title: Smilisca dentata

text:
Smilisca dentata là một loài ếch trong họ Nhái bén. Chúng là loài đặc hữu của México.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là đồng cỏ ở cao nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, đầm nước ngọt, và đầm nước ngọt có nước theo mùa. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Nguồn
 Santos-Barrera, G. & Canseco-Márquez, L. 2004. Smilisca dentata. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 22 tháng 7 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Smilisca
Động vật lưỡng cư México
Động vật đặc hữu México


title: Alloclita

text:
Alloclita là một chi bướm đêm thuộc họ Cosmopterigidae.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Cosmopterigidae


title: 19457 Robcastillo

text:
19457 Robcastillo (1998 HE6) là một tiểu hành tinh nằm phía ngoài của vành đai chính được phát hiện ngày 21 tháng 4 năm 1998 bởi Khảo sát tiểu hành tinh OCA-DLR ở Caussols.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 19457 Robcastillo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1998


title: Phyllonorycter symphoricarpaeella

text:
Phyllonorycter symphoricarpaeella là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Loài này có ở Hoa Kỳ (bao gồm Kentucky, Ohio, Texas, California và Maine).

Sải cánh dài 5.5–6 mm.

Ấu trùng ăn Symphoricarpos species, bao gồm Symphoricarpos orbiculatus, Symphoricarpos symphoricarpos và Symphoricarpos vulgaris. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài
Phyllonorycter at microleps.org
mothphotographersgroup

Phyllonorycter


title: Trichilia pittieri

text:
Trichilia pittieri là một loài thực vật thuộc họ Meliaceae. Đây là loài đặc hữu của Costa Rica.

Chú thích

Tham khảo

 World Conservation Monitoring Centre 1998. Trichilia pittieri. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Costa Rica
Trichilia
Thực vật dễ tổn thương


title: 4142 Dersu-Uzala

text:
4142 Dersu-Uzala là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 965.6169293 ngày (2.64 năm).

Nó được phát hiện ngày 28 tháng 5 năm 1981.

Nó được đặt theo tên Dersu Uzala, nhân vật chính trong tiểu thuyết cùng tên của Vladimir Arsenyev.

Tham khảo

004142
004142
Được phát hiện bởi Zdeňka Vávrová
Tiểu hành tinh được đặt tên theo nhân vật văn học
Tiểu hành tinh được đặt tên
004142
004142
19810528


title: 8357 O'Connor

text:
8357 O'Connor (1989 SC1) là một tiểu hành tinh vành đai chính.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 8357 O'Connor

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1989


title: Sumilao, Bukidnon

text:
Sumilao là một đô thị hạng 4 ở tỉnh Bukidnon, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2000, đô thị này có dân số 17.958 người trong 3.268 hộ.

Các đơn vị hành chính
Sumilao được chia thành 10 barangay.

 Kisolon
 Culasi
 Licoan
 Lupiagan
 Occasion
 Puntian
 San Roque
 San Vicente
 Poblacion
 Vista Villa

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn Philipin
Thông tin điều tra dân số năm 2000 của Philipin

Tham khảo

Đô thị của Bukidnon


title: Sân bay Izumo

text:
là một sân bay ở Izumo, tỉnh Shimane, Nhật Bản, cách trung tâm thành phố Izumo hoặc Matsue  khoảng 20-30 phút đi xe hơi.
Sân bay này có 1 đường băng dài 2000 m bề mặt nhựa đường.

Các hãng hàng không và các tuyến điểm
Hiện có các hãng hàng không sau đang hoạt động tại sân bay này:
 Japan Airlines (Tokyo-Haneda)
 Japan Air Commuter (Fukuoka, Oki, Osaka-Itami)

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Izumo Airport & Airport Terminal Building website
 Izumo Airport Guide from Japan Airlines

Izumo
Izumo


title: 24547 Stauber

text:
24547 Stauber (tên chỉ định: 2001 DV36) là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi dự án Nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất Lincoln ở Socorro, New Mexico, ngày 19 tháng 2 năm 2001. Nó được đặt theo tên Zachary Jason Stauber, an American high school student whose medicine và health sciences project won second place ở the 2008 Giải thưởng Khoa học và Kỹ thuật Intel.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 24001–25000

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thiên thể phát hiện năm 2001


title: Prosopodonta balyi

text:
Prosopodonta balyi là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1905.

Chú thích

Tham khảo

Prosopodonta


title: Pachybrachis scriptus

text:
Pachybrachis scriptus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Herrich-Schaeffer miêu tả khoa học năm 1838.

Chú thích

Tham khảo

Pachybrachis


title: (7809) 1979 ML1

text:
{{DISPLAYTITLE:(7809) 1979 ML1}}

(7809) 1979 ML1 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Eleanor F. Helin và Schelte J. Bus ở Đài thiên văn Siding Spring gần Coonabarabran, New South Wales, Úc, ngày 25 tháng 6 năm 1979.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 7001–8000

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser

Thiên thể phát hiện năm 1979
Được phát hiện bởi Eleanor F. Helin
Được phát hiện bởi Schelte J. Bus
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Chiến tranh Liên minh thứ Sáu

text:
Liên minh thứ sáu bước đầu gồm Vương quốc Anh và Đế quốc Nga, sau đó là Phổ, Áo, Thụy Điển, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha và các vương quốc Bayern, Württemberg, Sachsen (từ 1813). Bên phe Pháp có các đồng minh là vương quốc Ý, Napoli, Liên bang Thụy Sĩ, Liên bang sông Rhine, công quốc Warszawa và Đan Mạch (tạm thời).

Khi Đế quốc Nga - đồng minh của Pháp từ Hòa ước Tilsit (7.7.1807) - từ chối thi hành lệnh Phong tỏa lục địa của hoàng đế Napoléon Bonaparte, Napoléon quyết định mở Chiến dịch nước Nga năm 1812, dẫn tới thất bại tai hại cho Pháp. Nhân dịp này, các nước ở lục địa châu Âu trước đây bị Pháp đánh bại, thấy có cơ hội phục thù, nên dần dần theo Liên minh Anh - Nga cùng các quân nổi dậy Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha.

Nhờ các đội quân được tổ chức lại và các bài học từ các cuộc chiến với Pháp trước đây, Liên minh thứ sáu đã đánh bại quân của Napoléon trong trận Leipzig (từ 16 - 19.10.1813), đuổi Pháp ra khỏi Đức rồi xâm lấn Pháp năm 1814, buộc hoàng đế Napoléon phải thoái vị, nhường ngôi cho vua Louis XVIII của Pháp thuộc vương triều Bourbon.

Khoảng 2,5 triệu quân sĩ đã tham gia các trận chiến giữa Pháp với Liên minh thứ sáu, gây ra cái chết cho khoảng 2 triệu người. (Một số người ước tính chỉ riêng Chiến dịch nước Nga, 2 bên đã mất khoảng 1 triệu người thương vong). Số thiệt hại đặc biệt lớn ở các trận Smolensk, trận Borodino, trận Lützen, trận Dresden, nhất là trận Leipzig, một trong các trận quan trọng nhất trong lịch sử chiến tranh châu Âu trước Chiến tranh thế giới thứ nhất

Trận chiến tại Nga
Năm 1812, Napoléon đưa quân xâm lấn nước Nga để buộc sa hoàng Aleksandr I phải tuân thủ lệnh Phong tỏa lục địa (Blocus continental) của Pháp. Đại quân Pháp và các đồng minh gồm khoảng 650.000 người (riêng quân Pháp là 270.000) vượt sông Neman ngày 23.6.1812. Nga tuyên bố Cuộc chiến tranh vệ quốc, áp dụng chính sách Tiêu thổ kháng chiến (đốt sạch trước khi rút lui). Hai bên đánh nhau một số trận. Ngày 14.9.1812, quân Pháp tiến vào thành phố Moskva trong cảnh điêu tàn vì Nga đã đốt trụi thành phố trước khi rút lui. Thời tiết giá rét cộng với dịch bệnh và thiếu thốn lương thực vì phải tiếp tế từ xa và bị quân Nga chặn đánh cướp phá, khiến quân Pháp bị thương vong rất nhiều, buộc Napoléon phải rút lui. Trên đường rút lui, quân Pháp vẫn bị quân Nga liên tục tấn công. Tổng cộng, đại quân Pháp thiệt mất khoảng 370.000 người thương vong, cộng với khoảng 200.000 người bị bắt làm tù binh. Đến tháng 11 năm 1812, chỉ còn khoảng 27.000 quân đủ sức chạy về qua sông Berezina (Belarus). Trong các trận chiến này, Nga cũng thiệt mất khoảng 400.000 người thương vong.

Trận chiến tại Đức
Sau khi Pháp rút khỏi Nga thì Phổ thấy có cơ hội phục thù, nên gia nhập Liên minh. Napoléon tập hợp tàn quân rút khỏi Nga và mộ thêm các lính mới được tất cả khoảng 200.000 người, gồm phần lớn các tân binh chưa được huấn luyện kỹ và chưa có kinh nghiệm chiến trường. Quân Pháp vượt sông Rhine tiến vào Đức để kết hợp với số quân cũ còn ở Đức, nhằm nhanh chóng đánh tan Liên minh thứ sáu, trước khi Liên minh này kịp củng cố. Ngày 30.4.1813, Napoléon chia quân làm 3 mũi, vượt sông Saale tiến về phía Leipzig. Ngày 2.5.1813, quân Pháp thắng liên quân Nga - Phổ ở trận Lützen (Sachsen). Hai bên đình chiến từ ngày 4 tháng 6 tới ngày 13 tháng 8 năm 1813 để củng cố lực lượng. Trong thời gian này phe Liên minh thuyết phục Áo tham gia chiến tranh với 2 đạo quân gồm 300.000 người. Tổng cộng phe Liên minh có khoảng 800.000 quân tại Đức và một đội quân trừ bị chiến lược khoảng 350.000. Napoléon cũng tập hợp được 650.000 quân. Sau thời hạn đình chiến, Liên quân Nga - Phổ thắng quân Pháp tại trận Katzbach (Phổ) ngày 26.8.1813. Cùng ngày, quân Pháp cũng đụng độ với liên quân Nga - Phổ - Áo ở trận Dresden và hôm sau, 27.8 thì Pháp thắng.
Sau đó, quân Liên minh thắng 2 trận Kulm (Bohemia ngày 30.8.1813) và trận Dennewitz (Phổ, ngày 6.9.1813).

Tới 16.10.1813, hai bên đối đầu nhau trong trận Leipzig, cũng gọi là Trận đánh liên quốc gia (Battle of the Nations). Liên quân Pháp - Ý - Napoli - Sachsen - Warszawa có 195.000 người cầm cự với 365.000 quân Liên minh Nga - Phổ - Áo - Thụy Điển trong 4 ngày, tới 19.10.1813 thì Pháp thua và Napoléon phải tháo chạy về nước.

Trận chiến trên bán đảo Iberia
Trong thời gian đó, tướng Anh Arthur Wellesley chỉ huy Liên quân Anh - Bồ Đào Nha - Tây Ban Nha trên bán đảo Iberia đánh thắng quân Pháp nhiều trận. Cuối tháng 5 năm 1813, Liên quân tiến lên phía bắc, chiếm Burgos (Tây Ban Nha) rồi đánh vào sườn quân Pháp, đuổi Joseph Bonaparte (anh của Napoléon) vào khu vực thung lũng sông Zadorra. Tại trận Vitoria (Tây Ban Nha) ngày 21.6.1813, quân Pháp gồm 65.000 người bị 53.000 quân Anh, 27.000 quân Bồ Đào Nha và 19.000 quân Tây Ban Nha đánh tan. Wellesley truy kích và đánh bật quân Pháp khỏi San Sebastian (xứ Basque). Đầu tháng 7 năm 1813, Liên quân Anh-Bồ Đào Nha-Tây Ban Nha đuổi quân Pháp tới dãy núi Pyrenees. Hai bên tiếp tục giao chiến một số trận và khi quân Pháp rút về nước thì quân Liên minh cũng đuổi theo tiếp tục giao chiến trên đất Pháp tới trận Toulouse, trận cuối cùng giữa Pháp với Liên minh thứ sáu (ngày 10.4.1814), sau khi Napoléon đã thoái vị.

Trận chiến tại Pháp
Khi rút lui về Pháp, Napoléon chỉ còn khoảng 70.000 quân, so với số quân đông gấp bội - trên 500.000 - của Liên minh, nhưng Napoléon cũng thắng một loạt trận trên đất Pháp, trong đó có 4 trận liên tiếp trong Chiến dịch 6 ngày (9 - 14.2.1814). Các nước Anh, Nga, Áo, Phổ ký với nhau Hiệp ước Chaumont ngày 9.3.1814, nhất trí không giảng hòa và quyết tâm đánh bại Napoléon. Cuối cùng quân Liên minh toàn thắng và tiến vào Paris ngày 31.3.1814. Thống chế Pháp Marmont phản bội Napoléon và rút quân khỏi Paris.

Hậu quả
Ngày 11.4.1814, hoàng đế Napoléon buộc phải ký Hiệp ước Fontainebleau với các đại diện của Nga, Phổ, Áo Hungary và Bohemia chấp nhận thoái vị và chịu đi đày ở đảo Elba (Địa Trung Hải). Liên minh đưa Louis XVIII thuộc vương triều Bourbon lên làm vua Pháp.

Sau đó, các cường quốc châu Âu mở Hội nghị Wien từ 1.10.1814 tới 9.6.1815, trả lại các biên giới nguyên trạng cho các nước châu Âu như trước khi có cuộc Cách mạng Pháp 1789

Các trận chiến giữa phe Pháp với Liên minh thứ sáu
 23.7.1812: trận Saltanovka (Moguilev) (Belarus): Pháp thắng Nga
 25 - 27.7.1812: trận Ostrovno (Belarus): Pháp thắng Nga
 30.7 - 1.8.1812: trận Klyastitsy (Belarus): Nga thắng Pháp
 17.8.1812: trận Smolensk (Nga): Pháp thắng Nga
 17 - 18.8.1812: trận Polotsk I (Belarus): Pháp thắng Nga về chiến lược
 18.8.1812: trận Valutino (Nga): bất phân thắng bại, Nga rút lui
 7.9.1812: trận Borodino (Nga): Pháp thắng Nga
 18.10.1812: trận Tarutino (Winkowo) (Nga): Nga thắng Pháp
 18 - 20.10.1812: trận Polotsk II (Belarus): Nga thắng Pháp
 24.10.1812: trận Maloyaroslavets (Nga): Pháp thắng Nga về chiến thuật
 31.10.1812: trận Czasniki (Belarus): Nga thắng Pháp
 3.11.1812: trận Vyazma (Nga): Nga thắng Pháp
 13 - 14.11.1812: trận Smoliani (Belarus): Nga thắng Pháp
 15 - 18.11.1812: trận Krasnoi (Nga): Nga thắng Pháp
 26 -29.11.1812: trận Berezina (Belarus): Nga thắng Pháp
 2.5.1813: trận Lützen (Đức): Pháp thắng Nga-Phổ
 2.5.1813: trận Halle (Đức): Phổ thắng Pháp
 20 - 21.5.1813: trận Bautzen (Đức): Pháp thắng Nga- Phổ
 21.6.1813: trận Vitoria (Tây Ban Nha): Liên quân Anh-Bồ Đào Nha-Tây Ban Nha thắng Pháp
 7 - 25.7.1813: trận San Sebastian I (Tây Ban Nha): Pháp thắng Anh-Bồ Đào Nha
 25.7.1813: trận Maya (Tây Ban Nha): Pháp thắng Anh
 25.7.1813: trận Roncesvalles (Tây Ban Nha): Pháp thắng Anh-Bồ Đào Nha
 28.7 - 1.8.1813: trận Sorauren (Tây Ban Nha): Anh-Bồ Đào Nha-Tây Ban Nha thắng Pháp
 30.8 - 4.9.1813: trận Sebastian II (Tây Ban Nha): Anh-Bồ Đào Nha thắng Pháp
 23.8.1813: trận Grossbeeren (Đức): Phổ-Thụy Điển thắng Pháp
 26.8.1813: trận Katzbach (Phổ): Nga-Phổ thắng Pháp
 26 - 27.8.1813: trận Dresden (Đức): Pháp thắng Nga-Phổ-Áo
 30.8.1813: trận Kulm (Bohemia): Nga-Áo-Phổ thắng Pháp
 31.8.1813: trận San Marcial (Tây Ban Nha): Tây Ban Nha thắng Pháp
 6.9.1813: trận Dennewitz (Đức): Nga-Phổ thắng Pháp
 16 - 19.10.1813: trận Leipzig (Đức): Nga-Phổ-Áo-Thụy Điển-Sachsen thắng Pháp và đồng minh Ý-Napoli-Warszawa. (Sachsen - đồng minh cũ - quay lại chống Pháp)
 30 - 31.10.1813: trận Hanau (Đức): Pháp thắng Áo-Bayern
 10.11.1813: trận Nivelle (Tây Ban Nha): Anh-Bồ Đào Nha-Tây Ban Nha thắng Pháp
 9 - 13.12.1813: trận Nive (Pháp): Anh-Bồ Đào Nha-Tây Ban Nha thắng Pháp
 10.12.1813: trận Sehested (Đức): Đan Mạch (phe Pháp) thắng Nga-Phổ-Thụy Điển
 29.1.1814: trận Brienne (Pháp): Pháp thắng Nga-Phổ
 1.2.1814: trận La Rothière (Pháp): Phổ thắng Pháp
 8.2.1814: trận Mincio (Ý): Áo chống Pháp-Ý (bất phân thắng bại)
 10.2.1814: trận Champaubert (Pháp): Pháp thắng Nga-Phổ
 11.2.1814: trận Montmirail (Pháp): Pháp thắng Nga-Phổ
 12.2.1814: trận Château-Thierry (Pháp): Pháp thắng Nga-Phổ
 14.2.1814: trận Vauchamps (Pháp): Pháp thắng Nga-Phổ
 17.2.1814: trận Mormant (Pháp): Pháp thắng Nga-Württemberg
 18.2.1814: trận Montereau (Pháp): Pháp thắng Áp-Württemberg
 27.2.1814: trận Bar-sur-Aube (Pháp): Áo thắng Pháp
 27.2.1814: trận Orthez (Pháp): Anh-Bồ Đào Nha thắng Pháp
 7.3.1814: trận Craonne (Pháp): Pháp thắng Nga-Phổ
 9 - 10.3.1814: trận Laon (Pháp): Nga-Phổ thắng Pháp
 13.3.1814: trận Reims (Pháp): Pháp thắng Nga-Phổ
 20 - 21.3.1814: trận Arcis-sur-Aube (Pháp): Áo thắng Pháp
 25.3.1814: trận La Fère-Champenoise (Pháp): Nga-Áo-Phổ thắng Pháp
 30.3.1814: trận Montmartre (Pháp): Nga-Áo-Phổ thắng Pháp
 30 - 31.3.1814: trận Paris (Pháp): Nga-Áo-Phổ thắng Pháp
 10.4.1814: trận Toulouse (Pháp): Anh-Bồ Đào Nha-Tây Ban Nha thắng Pháp

Tham khảo

 Palmer, Alan. Napoleon in Russia, New York: Carrol & Graf Publishers, 1967. ISBN 0-7867-1263-5
 Gates, David. The Spanish Ulcer: A history of the Peninsular War Da Capo Press 2001. ISBN 0-306-81083-2
 Glover, Michael. The peninsular war 1807-1814 Penguin Books 2003 ISBN 0-141-39041-7
 Rothenberg, Gunther Erich.The napoleonic Wars, London: Cassell ISBN 0-304-35983-1
 http://www. Napoleon, His Armies and Tactics

Xem thêm

 Các cuộc chiến tranh của Napoléon
 Đệ nhất đế chế
 Liên minh thứ nhất
 Liên minh thứ hai
 Liên minh thứ ba
 Liên minh thứ tư
 Liên minh thứ năm
 Liên minh thứ bảy

Liên minh 06
Xung đột năm 1813
Xung đột năm 1814
Pháp thập niên 1810
Châu Âu thập niên 1810
6


title: Ormosia rectangularis

text:
Ormosia rectangularis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Ormosia (chi ruồi)
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Monotagma

text:
Monotagma là một chi thực vật thuộc họ Marantaceae.

Các loài
Chi này có các loài sau (tuy nhiên danh sách này có thể chưa đủ):
 Monotagma anarthronum
 Monotagma anathronum
 Monotagma angustissimum
 Monotagma contractum
 Monotagma contrariosum
 Monotagma densiflorum
 Monotagma dolosum
 Monotagma duidae
 Monotagma exannulatum
 Monotagma guianense
 Monotagma haughtii
 Monotagma juruanum
 Monotagma laxum
 Monotagma laxum var. oblongifolium
 Monotagma ovatum
 Monotagma parkeri
 Monotagma parvulum
 Monotagma plurispicatum
 Monotagma rhodantha
 Monotagma rhodanthum
 Monotagma rudanii, Hagberg
 Monotagma secundum
 Monotagma smaragdinum
 Monotagma spicatum
 Monotagma surinamense
 Monotagma tomentosum
 Monotagma ulei
 Monotagma vaginatum
 Monotagma yapacanensis

Chú thích

Tham khảo


title: Trận lụt đồng bằng sông Hồng 1971

text:
Trận lụt đồng bằng sông Hồng năm 1971 (hay còn được biết đến với tên gọi Đại hồng thủy 1971) là một đợt lũ lụt rất lớn xảy ra ở các tỉnh thuộc đồng bằng sông Hồng, Việt Nam Dân chủ Cộng hòa vào giữa tháng 8 năm 1971. Do chịu tác động của 1 tổ hợp thời tiết nguy hiểm nên ở khu vực trên đã xuất hiện các trận mưa lớn, gây vỡ đê và khiến lũ trên các sông lên nhanh, nhiều khu vực đạt tới mức báo động 3. Theo số liệu thống kê thì đã có 594 người thiệt mạng, ngoài ra đã có 20 xã, hay 1 huyện bị ngập hoàn toàn (nhưng chưa rõ tên xã huyện nào) với tổng dân số trong những xã đó bị ngập mất nhà cửa vào khoảng 100.000 người. Về tài sản, trận lụt gây thiệt hại về tài sản khoảng 70 triệu đồng theo thời giá bấy giờ.

Đây được xem là trận lũ lụt lớn nhất trong vòng 250 năm qua ở miền Bắc Việt Nam, trong 100 năm qua ở vùng đồng bằng sông Hồng và nó đã đi vào ký ức không thể xóa nhòa của rất nhiều người dân sinh sống ở khu vực này. Trận lũ lụt được một cơ quan thời tiết của Hoa Kỳ xếp là một trong những thiên tai lớn nhất của thế kỷ XX, và mức độ thảm khốc do nó gây ra chỉ đứng sau trận lụt trên sông Dương Tử ở Trung Quốc làm hàng triệu người chết xảy ra năm 1931. Một số nguồn thông tin khác, đi xa hơn, còn xếp trận lũ lụt lịch sử tại đồng bằng sông Hồng này vào danh sách 10 trận lũ lụt tồi tệ nhất trong lịch sử lũ lụt thế giới.

Diễn biến mưa

Trong thời gian từ năm 1970 đến năm 1972, hiện tượng La Niña chi phối khí hậu toàn cầu, trong khoảng thời gian từ 1970 đến 1971 là cường độ trung bình và sau đó từ nửa cuối năm  1971 đến năm 1972 là ở mức yếu. La Niña tác động đến Việt Nam, và là một nguyên nhân dẫn đến trận lụt này.

Từ ngày 12 đến ngày 21 tháng 8 năm 1971, tổ hợp thời tiết bao gồm dải hội tụ nhiệt đới, rãnh thấp nóng phía Tây, cao áp Thái Bình Dương và hoàn lưu còn sót lại của một cơn bão đổ bộ vào miền Nam Trung Quốc, gây ra mưa lớn với lượng từ to đến rất to trên toàn miền Bắc Việt Nam. Bình quân vũ lượng đo được ở lưu vực sông Hồng là 255mm; lưu vực sông Thái Bình là 247mm. Có những điểm mưa với lượng khá, tiêu biểu như ở Sìn Hồ 454mm, Lào Cai 386mm, Tân Cương (Thái Nguyên) 678mm. Lượng mưa trung bình ở đồng bằng Bắc Bộ vào khoảng 200mm.

Vùng hạ lưu ở sông Hồng và sông Thái Bình đã xảy ra trận lũ lịch sử, được xem là lớn nhất kể từ năm 1902 đến năm 1999. Ngày 20 tháng 8, đỉnh lũ ở Hà Nội là 14,13m, vượt mức báo động 3 là 2,63m, mức này được duy trì trên báo động 3 trong 8 ngày. Cùng ngày, tại Phả Lại, mực nước lũ chạm đến con số là 7,21m, vượt báo động 3 là 1,71m, được duy trì trên báo động 3 trong 12 ngày. Lũ trên hệ thống sông Đáy đạt đỉnh với cấp độ trên dưới báo động 3, và trong thời kỳ lũ cao, mức thủy triều giảm từ 3,5 xuống 2,4m.

Tại tỉnh Lào Cai, vào ngày 19 tháng 8 năm 1971 đã ghi nhận mực nước lũ lên đến 86,85m.

Ảnh hưởng, thiệt hại và hệ quả
Trong khi kế hoạch kinh tế năm 1971 của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đang bắt đầu thực hiện dưới điều kiện tương đối thuận lợi, do Mỹ đã tạm ngừng cuộc chiến tranh phá hoại miền Bắc, thì trận lụt lớn xảy ra đã gây hậu quả nặng nề. Tác động của trận lũ khiến 13 tỉnh thành phía Bắc vỡ đê lớn. Ngày 19 tháng 8, nước lũ tràn vỡ các đê ở hạ lưu sông Lô, sông Đà và tả ngạn sông Hồng thuộc huyện Vĩnh Tường, đê bối Thanh Trì phía hữu ngạn sông Hồng. Đến ngày 20, vỡ đê Lâm Thao; sang ngày hôm sau thì vỡ đê Vĩnh Lại và đê Cao Xá. Nhiều đoạn đê khác cũng đã bị vỡ với chiều dài đoạn bị hỏng là tương đối lớn. Vỡ đê đã gây ngập lụt diện rộng trên khu vực đồng bằng Bắc Bộ. Chỉ tính riêng 4 tỉnh Hải Hưng, Hà Bắc, Vĩnh Phú, Hà Tây, trận lụt đã làm 1062 xã của 94 huyện với 2,9 triệu hộ gia đình bị ngập lụt nặng, tương đương với trên 40% tổng số hộ gia đình.

Trận lụt đã khiến khoảng 594 người thiệt mạng, cộng thêm 100.000 người bị ảnh hưởng nặng do sống ở những xã bị ngập hoàn toàn, ảnh hưởng khoảng 2,7 triệu người, và thiệt hại lên đến con số 70 triệu đồng theo thời giá lúc bấy giờ (năm 1971) tương đương với 10.000 tỉ đồng theo thời giá năm 2015 (nếu tính đến năm 2023 thì tương đương bằng 13.802 tỉ đồng) . Trong đó, phần tài sản do Nhà nước quản lý vào khoảng 44.225.000 đồng. Tổng số trên 120.000 công trình liên quan đến nhà cửa, kho tàng bị ngập và trôi. Thiệt hại về công nghiệp ước tính khoảng 3.670.000 đồng, về nông nghiệp ước tính lên đến 1.140.100 đồng. Về công trình thủy lợi thì thiệt hại do lũ gây ra được ước tính vào khoảng 8.884.200 đồng. Về giao thông và bưu điện thì con số là vào khoảng 10.025.000 đồng. Ngoài ra, thiệt hại của nhân dân và các địa phương bị ảnh hưởng từ lũ lụt, dịch bệnh, ngừng trệ sản xuất sau mưa lũ là rất lớn.

Do lo sợ cây cầu Long Biên huyết mạch bị nước lũ cuốn trôi, ngành giao thông của chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã phải đưa một đoàn tàu chất nặng đá hộc lên nằm yên trấn giữ mặt cầu. Đồng thời thì các tỉnh có đê bị vỡ trong trận lũ đã tổ chức hàn khẩu lại hệ thống. Việc hàn khẩu đã sử dụng đến 10.000 m3 đá hộc, 1,4 triệu bao tải đay, 34.000 rọ thép và đặc biệt đã phải đánh đắm 19 sà lan (riêng cho đê Nhất Trai).

Trận lũ lịch sử năm 1971 diễn ra đúng vào thời điểm tại miền Nam Việt Nam, cuộc chiến tranh Việt Nam đang bước vào giai đoạn ác liệt nhất. Theo đánh giá của Cơ quan Quản trị Hải dương và Khí tượng Hoa Kỳ (NOAA) thì đây là 1 trong những trận lũ lụt lớn nhất của thế kỷ XX trên thế giới. Mức độ thảm khốc của nó được xếp thứ 2 sau trận lụt xảy ra năm 1931, làm chết hàng triệu người ở sông Dương Tử, Trung Quốc. Đây được xem là trận lũ lớn nhất trong vòng 250 năm qua ở miền Bắc, và 100 năm qua ở khu vực sông Hồng. Con số người chết tương đương so với mức của trận lũ tại miền Trung năm 1999 và trận lũ năm 2000 tại miền Nam. Năm 2007, Chính phủ Việt Nam đã ban hành "Quy hoạch phòng, chống lũ hệ thống sông Hồng, sông Thái Bình" nhằm có những giải pháp đối phó với những trận lũ lớn tương tự như năm 1971.

Xem thêm
 Đê sông Hồng
 Nạn đói năm Ất Dậu, 1944-1945 - thảm họa diễn ra cùng với lũ lịch sử vào thời điểm trước Cách mạng tháng Tám
 Bão Marty (1996) - cơn bão gây ra trận lũ lịch sử tại miền Bắc năm 1996
 Lũ lụt Việt Nam 2008
 Bão Olive (29/7 - 5/8/1971)

Chú thích
Ghi chú

Tham khảo

Tham khảo

Liên kết ngoài

  Xuất bản 28-06-2014

Thiên tai năm 1971
Sông Hồng
Lũ lụt đồng bằng sông Hồng
Chiến tranh Việt Nam
Việt Nam Dân chủ Cộng hòa
Bắc Bộ
Dao động phương Nam
Thiên tai tại Việt Nam


title: Limonia evittata

text:
Limonia evittata là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Limonia (Limoniidae)
Limoniidae ở vùng Indomalaya