title: Hylaeus perrufus

text:
Hylaeus perrufus là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1929.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

P
Động vật được mô tả năm 1929


title: Belleray

text:
Belleray  là một xã thuộc tỉnh Meuse trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 210 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Meuse


title: Nguyễn Thị Minh

text:
Nguyễn Thị Minh (sinh năm 1960) là một chính khách người Việt Nam. Bà từng là Thứ trưởng, Tổng Giám đốc Bảo hiểm Xã hội Việt Nam.

Tiểu sử
Bà Nguyễn Thị Minh sinh ngày 10 tháng 3 năm 1960, quê ở phường Phạm Ngũ Lão, thành phố Hải Dương, tỉnh Hải Dương, là người dân tộc Kinh.

Giáo dục
Bà có trình độ văn hóa 10/10, trình độ chuyên môn Tiến sĩ Kinh tế, Cử nhân Lý luận Chính trị

Sự nghiệp
Ngày 13 tháng 9 năm 1992, bà chính thức gia nhập Đảng Cộng sản Việt Nam.

Ngày 3 tháng 12 năm 2010, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng ký Quyết định 2188/QĐ-TTg bổ nhiệm bà làm Thứ trưởng Bộ Tài chính.

Ngày 19 tháng 3 năm 2014, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng ký Quyết định 386/QĐ-TTg bổ nhiệm bà làm Thứ trưởng Tổng giám đốc BHXH Việt Nam.(2)

Ngày 30 tháng 3 năm 2020, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, tại Trụ sở BHXH Việt Nam, Bộ trưởng Bộ Tài Chính Đinh Tiến Dũng - Chủ tịch HĐQL BHXH Việt Nam đã trao quyết định nghỉ hưu theo chế độ cho Thứ trưởng, Tổng Giám đốc BHXH Việt Nam Nguyễn Thị Minh.

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

Người Hải Dương
Thứ trưởng Bộ Tài chính Việt Nam
Sinh năm 1960
Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Hải Dương
Tổng giám đốc Bảo hiểm Xã hội Việt Nam


title: Trương Lực Doãn

text:
Trương Lực Doãn (, sinh ngày 28 tháng 2 năm 1989), thường được biết đến với tên Zhang Li Yin ở quốc tế và Jang Ri In ((Hangul: 장리인) tại Hàn Quốc), là ca sĩ hát đơn Trung Quốc đầu tiên và hiện tại là duy nhất thành công tại thị trường âm nhạc Hàn Quốc. Cô cũng được mệnh danh là "BoA Trung Quốc". Cô sử dụng trôi chảy cả tiếng Quan Thoại, tiếng mẹ đẻ và tiếng Hàn, và đã phát hành đĩa đơn cùng với hát bằng cả hai thứ tiếng.

Trương Lực Doãn chỉ phát hành duy nhất một album phòng thu kể từ khi ra mắt năm 2006 cho đến nay, nhưng cô có nhiều đĩa đơn nằm trong top 10, tiêu biểu như "Timeless" chiếm ngôi vị quán quân. Cô cũng là nghệ sĩ nước ngoài đầu tiên giành giải Nghệ sĩ hát đơn mới xuất sắc nhất tại Liên hoan M.NET/KM Music. Album đầu tay của cô, I Will đã tiêu thụ được hơn 260.000 bản tính từ khi phát hành, tháng 3 năm 2008 . Cô cũng là nghệ sĩ nước ngoài đầu tiên giành giải Nghệ sĩ mới xuất sắc nhất tại Mnet Asian Music Awards.

Sau khi hết hợp đồng với SM Entertainment vào tháng 4 năm 2017, Trương Lực Doãn về Trung Quốc chính thức trở thành nhân viên của Show City Times công ty do Diva nổi tiếng Trung Quốc Trương Lương Dĩnh làm quản lý .

Album
 2008: I Will

Đĩa đơn
 2006: "Timeless"

Chú thích

Liên kết ngoài
 SM Entertainment's Official Site
 Zhang Liyin's Avex Site

Sinh năm 1989
Nhân vật còn sống
Nữ ca sĩ Trung Quốc
SM Entertainment
Ca sĩ K-pop
Ca sĩ K-pop Trung Quốc
Ca sĩ tiếng Triều Tiên
Nghệ sĩ SM Entertainment
Nữ người mẫu Trung Quốc
Ca sĩ nhập cư Trung Quốc tại Hàn Quốc
Người Lô Lô


title: Pseudapis equestris

text:
Pseudapis equestris là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Gerstäcker mô tả khoa học năm 1872.

Chú thích

Tham khảo

Pseudapis
Động vật được mô tả năm 1872


title: LATAM Argentina

text:
LAN Argentina (mã IATA = 4M, mã ICAO = DSM) là hãng hàng không, trụ sở ở Buenos Aires, Argentina. LAN Argentina là hãng phụ thuộc của LAN Airlines. Hãng có các tuyến đường quốc nội và quốc tế. Căn cứ chính của hãng ở Aeroparque Jorge Newbery, Buenos Aires.

Lịch sử
Trước khi được LAN Airlines của Chile mua và đổi tên thành LAN Argentina, thì hãng mang tên Aero 2000. Hãng là hội viên của Liên minh Oneworld từ ngày 1.4.2007. Hiện nay hãng do LAN Airlines sở hữu 70% và các nhà đầu tư Argentina 30%.

Các nơi đến

 Argentina
Buenos Aires
Chubut
Comodoro Rivadavia
Córdoba
Mendoza
Misiones
Puerto Iguazú
Neuquén (bắt đầu từ 15.7.2008)
Río Negro
San Carlos de Bariloche
Salta
San Juan (bắt đầu từ tháng 7/2008)
San Miguel de Tucumán
Santa Cruz
El Calafate
Río Gallegos
 Brasil
Florianópolis
São Paulo
 Chile
Santiago
 Peru
Lima
 Cộng hòa Dominican
Punta Cana
 Hoa Kỳ
Miami
New York
 Tây Ban Nha
Madrid

Đội máy bay
(Tháng 7/2008):

7 Airbus A320-200
0 Airbus A340-300 (1 đặt mua)
2 Boeing 767-300ER

Tham khảo

Liên kết ngoài
LAN Airlines

Hãng hàng không Argentina


title: Dryadorchis

text:
Dryadorchis là một chi thực vật có hoa trong họ, Orchidaceae.

Xem thêm
Danh sách các chi Phong lan

Tham khảo

Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (1999). Genera Orchidacearum 1. Oxford Univ. Press.
Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2001). Genera Orchidacearum 2. Oxford Univ. Press.
Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2003). Genera Orchidacearum 3. Oxford Univ. Press
Berg Pana, H. 2005. Handbuch der Orchideen-Namen. Dictionary of Orchid Names. Dizionario dei nomi delle orchidee. Ulmer, Stuttgart

Danh sách các chi phong lan
Phân họ Lan
Vandeae


title: Ecnomus masong

text:
Ecnomus masong là một loài Trichoptera trong họ Ecnomidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Ecnomus


title: 21447 Yungchieh

text:
21447 Yungchieh (1998 HZ18) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 18 tháng 4 năm 1998 bởi nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 21447 Yungchieh

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1998


title: Coimbra (tỉnh)

text:
Coimbra (tiếng Bồ Đào Nha phát âm: [kuĩbɾɐ, tiếng Bồ Đào Nha: Distrito de Coimbra) là một tỉnh của Bồ Đào Nha.
Tỉnh Coimbra nằm trong khu vực Centro, thủ phủ tỉnh là thành phố Coimbra.

Các khu tự quản
Tỉnh gồm 17 khu tự quản:

 Arganil
 Cantanhede
 Coimbra
 Condeixa-a-Nova
 Figueira da Foz
 Góis
 Lousã
 Mira
 Miranda do Corvo
 Montemor-o-Velho
 Oliveira do Hospital
 Pampilhosa da Serra
 Penacova
 Penela
 Soure
 Tábua
 Vila Nova de Poiares

Tham khảo

Tỉnh của Bồ Đào Nha
Tỉnh Coimbra


title: Mi hầu đào lá nho

text:
Đào mi hầu lá nho (Actinidia vitifolia) là một loài thực vật thuộc họ Dương đào. Đây là loài đặc hữu của Trung Quốc.

Chú thích

Tham khảo

 China Plant Specialist Group 2004. Actinidia vitifolia. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

L
Thực vật đặc hữu Trung Quốc
Thực vật dễ tổn thương


title: Colophon berrisfordi

text:
Colophon berrisfordi là một loài bọ cánh cứng thuộc họ Lucanidae. Nó là loài đặc hữu của Nam Phi.

Nguồn
 Bellamy, C.L. & Endrody-Younga, S. 1996. Colophon berrisfordi. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 9 tháng 8 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Colophon
Côn trùng Nam Phi


title: Lachnabothra clibanarius

text:
Lachnabothra clibanarius là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Reid miêu tả khoa học năm 1999.

Chú thích

Tham khảo

Lachnabothra


title: Vésines

text:
Vésines là một xã ở tỉnh Ain, vùng Auvergne-Rhône-Alpes thuộc miền đông nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ain

Tham khảo

Vesines


title: Hylaeus quadratus

text:
Hylaeus quadratus là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Smith mô tả khoa học năm 1853.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Q
Động vật được mô tả năm 1853


title: Long Phú (thị trấn)

text:
Long Phú là thị trấn huyện lỵ của huyện Long Phú, tỉnh Sóc Trăng, Việt Nam.

Địa lý
Thị trấn Long Phú nằm ở trung tâm huyện Long Phú, cách thành phố Sóc Trăng 17 km về phía đông, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp huyện Cù Lao Dung qua sông Hậu
Phía tây giáp xã Tân Hưng
Phía nam giáp xã Long Phú
Phía bắc giáp xã Long Đức.

Thị trấn Long Phú có diện tích 26,22 km², dân số năm 1999 là 14.080 người, mật độ dân số đạt 537 người/km².

Trên địa bàn thị trấn có đường Nam Sông Hậu và tỉnh lộ 6 đi qua.

Hành chính
Thị trấn Long Phú được chia thành 8 ấp: 1, 2, 3, 4, 5, Khoan Tang, Sóc Mới, Tân Lập.

Chú thích

Xem thêm
Danh sách thị trấn tại Việt Nam

Huyện lỵ Việt Nam


title: Buxières-sur-Arce

text:
Buxières-sur-Arce  là một xã ở tỉnh Aube, thuộc vùng Grand Est ở phía bắc miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Aube

Tham khảo

Buxieressurarce


title: Userkaf

text:
Userkaf (được biết đến trong Tiếng Hy Lạp cổ đại như là Usercherês, Ούσερχέρης) là một pharaoh Ai Cập, ông là người sáng lập ra Vương triều thứ 5, ông trị vì từ 7 tới 8 năm vào giai đoạn đầu thế kỷ thứ 25 TCN. Rất có thể, ông thuộc về một nhánh của hoàng gia vương triều thứ Tư, mặc dù vậy dòng dõi gia đình của ông hiện vẫn chưa được rõ ràng và danh tính vị hoàng hậu của ông hiện vẫn còn bị nghi ngờ. Userkaf có thể là người con trai của Khentkaus I và đã cưới Neferhetepes. Ông đã có ít nhất là một người con gái và rất có thể là một người con trai, người mà đã kế vị ngôi vị pharaoh của ông, Sahure.

Triều đại của ông đã báo hiệu sự trỗi dậy của việc thờ cúng thần Ra, vị thần đã thực sự trở thành vị thần chính của vương quốc dưới thời vương triều thứ 5. Userkaf có thể đã là một Đại tư tế của thần Ra trước khi lên ngôi, và đã xây dựng một ngôi đền mặt trời, được biết đến với tên gọi Nekhenre, nằm giữa Abusir và Abu Gurab. Bằng việc làm này, ông đã tạo nên một truyền thống được tiếp tục bởi những vị vua kế vị của mình trong một giai đoạn kéo dài khoảng 80 năm. Về bản chất, Nekhenre thực hiện chức năng là ngôi đền tang lễ cho mặt trời lặn. Những nghi lễ thực hiện trong ngôi đền chủ yếu có liên quan tới cả chức năng là vị thần sáng tạo của Ra cũng như vai trò của ông ta là người cha của nhà vua.

Userkaf đã xây dựng kim tự tháp ở Saqqara nằm gần với của Djoser, một địa điểm mà buộc các kiến trúc sư đặt ngôi đền tang lễ đi kèm nằm ở một vị trí khác thường, về phía nam của kim tự tháp. Kim tự tháp này nhỏ hơn các kim tự tháp khác thuộc vương triều thứ 4 nhưng ngôi đền tang lễ của nó lại được trang trí xa hoa và rộng khắp với những bức phù điêu được sơn màu có chất lượng tốt. Ngoài kim tự tháp cho riêng mình và ngôi đền, Userkaf đã xây dựng một kim tự tháp nhỏ hơn nằm gần kim tự tháp của ông cho một trong số những vị hoàng hậu của mình, dường như là Neferhetepes. Mặc dù Userkaf là chủ thể của một sự thờ cúng tang lễ sau khi ông qua đời giống như các vị vua khác của vương triều thứ Năm, sự thờ cúng của ông lại tương đối ít quan trọng, và đã bị từ bỏ sau khi vương triều này kết thúc. Có ít thông tin về những hoạt động của ông được biết đến ngoài việc xây dựng kim tự tháp và ngôi đền mặt trời của ông. Biên niên sử hoàng gia thời Cổ Vương quốc ghi chép lại việc dâng bia, bánh mì và đất đai cho nhiều vị thần khác nhau, một vài trong số đó có thể tương ứng với các công trình xây dựng nhân danh Userkaf, bao gồm ngôi đền Montu ở El-Tod đây là nơi mà ông được chứng thực là vị pharaoh đầu tiên. Bên ngoài biên giới của Ai Cập, một cuộc viễn chinh quân sự tới Canaan hoặc Sa mạc phía Đông có thể đã diễn ra, và các mối quan hệ thương mại với khu vực Aegea dường như đã tồn tại vào thời điểm đó.

Gia đình

Cha mẹ và hôn phối

Danh tính cha mẹ của Userkaf không được biết chắc chắn, nhưng rõ ràng là ông có mối quan hệ về dòng dõi với các vị vua của vương triều thứ 4 trước đó. Nhà Ai Cập học Miroslav Verner đề xuất rằng ông là một người con trai của Menkaure với một trong những hoàng phi của ông ta và có thể là người em ruột của vị tiên vương của ông và cũng là vị vua cuối cùng của vương triều thứ 4, Shepseskaf.

Ngoài ra, Nicolas Grimal, Peter Clayton và Michael Rice đề xuất rằng Userkaf là một người con trai của Neferhetepes, người được Grimal, Magi và Rice nhìn nhận như là một người con gái của Djedefre với Hetepheres II. Danh tính người chồng của Neferhetepes trong giả thuyết này hiện vẫn chưa rõ, Grimal phỏng đoán rằng ông ta có thể là "tư tế của Ra, lãnh chúa của Sakhebu", được đề cập tới trong cuộn giấy cói Westcar. Aidan Dodson và Dyan Hilton đề xuất rằng Neferhetepes đã được chôn cất trong kim tự tháp nằm cạnh với kim tự tháp của Userkaf, mà được cho là thuộc về một người phụ nữ có cùng tên.

Tuy vậy, vị trí của kim tự tháp được quy cho thuộc về Neferhetepes thay vào đó lại ám chỉ một cách chắc chắn rằng bà có thể là vợ của Userkaf. Nếu vậy, bà sẽ được đồng nhất với Neferhetepes, người vốn là mẹ của vị vua kế vị Userkaf và dường như là con trai của ông, Sahure. Một bức phù điêu từ con đường đắp cao của Sahure miêu tả vị vua này và hoàng hậu của mình cùng với người mẹ của ông ta, được xác định là một Neferhetepes, mà nhiều khả năng khiến cho bà là vợ của Userkaf. Giống với Grimal, Jaromír Malek xem bà như là một người con gái của Djedefre và Hetepheres II.Tiếp nối giả thuyết này, Mark Lehner cũng cho rằng mẹ của Userkaf có thể là nữ hoàng Khentkaus I.

Dodson và Hilton lập luận rằng Neferhetepes không được ban cho tước hiệu người vợ của đức vua trong các thư tịch sau này mà vốn có liên quan tới sự thờ cúng tang lễ của bà, mặc dù vậy họ lưu ý rằng chưa thể kết luận được sự thiếu vắng này. Họ đề xuất rằng hoàng hậu của Userkaf có thể là Khentkaus I, một giả thuyết được chia sẻ bởi Selim Hassan. Clayton và Rosalie cùng Anthony David đống ý với điều này, hơn nữa còn tiếp tục khẳng định rằng Khentkaus I là con gái của Menkaure. Bernhard Grdseloff lập luận rằng với tư cách là một hậu duệ của Djedefre lại kết hôn với một người phụ nữ thuộc dòng chính của hoàng tộc, Userkaf đã có thể thống nhất được các phe phái đối địch trong hoàng gia và chấm dứt được các xung đột triều đại có thể đã xảy ra. Ngoài ra, Userkaf có thể đã là Đại tư tế của Ra trước khi lên ngôi, điều này giúp cho ông có đủ ảnh hưởng để cưới góa phụ của Shepseskaf, Khentkaus I.

Con cái
Nhiều nhà Ai Cập học, bao gồm Verner, Zemina, David và Baker, tin rằng Sahure là con trai của Userkaf hơn là em trai của ông theo như những gì được ghi lại trong cuộn giấy cói Westcar. Bằng chứng chính cho điều này là một bức phù điêu cho thấy Sahure và người mẹ của ông ta Neferhetepes, đây cũng là tên của vị hoàng hậu sở hữu kim tự tháp nằm cạnh kim tự tháp của Userkaf Một lý lẽ khác ủng hộ cho mối quan hệ cha con của Sahure đó là vị trí kim tự tháp của ông ta nằm sát gần với ngôi đền mặt trời của Userkaf. Không có người con nào khác của Userkaf được xác định ngoại trừ một người con gái có tên là Khamaat, được đề cập trong những dòng chữ khắc được phát hiện ở mastaba của Ptahshepses.

Triều đại

Độ dài triều đại
Độ dài chính xác cho triều đại của Userkaf chưa được biết rõ. Dựa vào các bằng lịch sử và khảo cổ học, các nhà Ai Cập học đã nhất trí rằng ông đã trị vì từ 7 tới 8 năm vào thời điểm khởi đầu của vương triều thứ Năm.
Đầu tiên, một phân tích đối với biên niên sử hoàng gia Cổ Vương quốc gần đương thời cho thấy rằng triều đại của Userkaf được ghi lại trên 8 ngăn tương ứng với ít nhất 7 năm đầy đủ không hơn. Năm rõ ràng nhất được ghi lại trên biên niên sử này đối với Userkaf là năm diễn ra lần kiểm kê gia súc thứ ba của ông. Việc kiểm kê gia súc là một sự kiện quan trọng nhằm đánh giá lượng thuế sẽ được thu trên số dân. Sự kiện này được cho là diễn ra hai năm một lần dưới thời kỳ Cổ Vương quốc, nghĩa là lần kiểm kê gia súc thứ 3 tương ứng với năm trị vì thứ sáu của ông. Lần kiểm kê này cũng còn được chứng thực trong một dòng chữ của thợ xây được tìm thấy trên một tảng đá trong ngôi đền mặt trời của Userkaf. Thứ hai, Userkaf được ghi lại là có một triều đại kéo dài 7 năm trên cột thứ 3, hàng thứ 17 của cuộn giấy cói Turin, một văn kiện được biên soạn dưới triều đại của Ramesses II từ các nguồn cổ trước đó.

Nguồn lịch sử duy nhất ủng hộ cho một triều đại lâu dài hơn đó là tác phẩm Aegyptiaca (Αἰγυπτιακά), một tác phẩm lịch sử của Ai Cập được Manetho biên soạn vào thế kỷ thứ 3 TCN, dưới triều đại của Ptolemaios II (283–246 TCN). Không còn bản sao nào của Aegyptiaca còn sót lại cho tới ngày nay và nó chỉ được biết đến thông qua các tác phẩm sau này của Sextus Julius Africanus và Eusebius. Theo học giả Byzantine George Syncellus, Africanus đã viết rằng Aegyptiaca đề cập tới sự kế vị "Usercherês → Sephrês → Nefercherês" vào thời điểm khởi đầu của vương triều thứ 5. Usercherês, Sephrês, và Nefercherês được cho là cách gọi theo tiếng Hy Lạp lần lượt dành cho Userkaf, Sahure và Neferirkare.Đặc biệt, sự tái dựng của Manetho đối với giai đoạn đầu của vương triều thứ 5 phù hợp với những gì được ghi lại trong bản danh sách vua Abydos và phiến đá Saqqara, hai bản danh sách vua được biên soạn dưới triều đại của Seti I và Ramesses II. Trái ngược với cuộn giấy cói Turin, Africanus thuật lại rằng Aegyptiaca ước lượng triều đại của Userkaf kéo dài trong 28 năm,lâu hơn nhiều so với sự đồng thuận ngày nay.

Người sáng lập nên vương triều thứ Năm

Sự phân chia các vị vua Ai Cập cổ đại thành các vương triều là một sáng tạo trong tác phẩm Aegyptiaca của Manetho, nhằm gắn bó chặt chẽ hơn với những kỳ vọng của những người bảo trợ cho Manetho, các vị vua Hy Lạp thuộc vương triều Ptolemaios.Tuy nhiên, một sự khác biệt giữa triều đại thứ 4 và thứ 5 có thể đã được công nhận bởi người Ai Cập cổ đại, như là được ghi chép lại trong một truyền thuyết lâu đời hơn mà vốn được tìm thấy trong câu chuyện của cuộn giấy cói Westcar. Trong câu chuyện này, vua Khufu của vương triều thứ Tư được báo hiệu về sự sụp đổ của dòng dõi của ông ta và sự trỗi dậy của một vương triều mới thông qua sự lên ngôi của ba người anh em, những người con trai của thần Ra. Câu truyện này có niên đại vào thời kỳ vương triều thứ 7 hoặc có thể là 12.

Ngoài những bằng chứng lịch sử như trên, sự phân chia giữa vương triều thứ 4 và thứ 5 dường như phản ánh những thay đổi thực tế diễn ra vào thời điểm đó, đặc biệt trong tôn giáo của Ai Cập, và trong vai trò của nhà vua. Địa vị tối cao của Ra đối với các vị thần Ai Cập còn lại và sự sùng bái hoàng gia ngày càng tăng dành cho vị thần này biến thần Ra trở thành một dạng vị thần của vương quốc, một điều mới lạ so với vương triều thứ 4, vốn dành phần nhiều tầm quan trọng vào việc an táng của hoàng gia.

Chức vụ của Userkaf trước khi lên ngôi không được biết rõ. Grimal cho rằng ông có thể là Đại tư tế của Ra ở Heliopolis hoặc Sakhebu, một trung tâm thờ cúng thần Ra được nhắc đến trong cuộn giấy cói Westcar. Giả thuyết về một mối liên hệ giữa nguồn gốc vương triều thứ Năm và Sakhebu được đề xuất đầu tiên bởi nhà Ai Cập học Flinders Petrie, ông ta đã chú thích rằng trong ngôn ngữ tượng hình của người Ai Cập tên gọi Sakhebu tương tự với của Elephantine, thành phố mà Manetho coi là cái nôi của Vương triều thứ 5. Theo Petrie, việc khẳng định rằng cuộn giấy cói Westcar ghi lại một truyền thuyết mà đề cập đến nguồn gốc của vương triều thứ 5 có thể giải thích cho ghi chép của Manetho, đặc biệt cho thấy rằng không có mối liên hệ cụ thể nào khác giữa Elephantine và các vị pharaon của vương triều thứ 5.

Hoạt động ở Ai Cập

Ngoài việc xây dựng khu phức hợp tang lễ của mình và ngôi đền mặt trời, có ít điều được biết đến về Userkaf. Malek nói rằng triều đại ngắn ngủi của ông có thể cho thấy ông đã cao tuổi khi trở thành pharaoh. Verner cho rằng triều đại của Userkaf là quan trọng bởi vì nó đánh dấu giai đoạn đỉnh cao của việc thờ cúng thần mặt trời, tước hiệu pharaon "Người con trai của Ra" đã trở thành mang tính hệ thống từ triều đại của ông trở đi.

Ở Thượng Ai Cập, Userkaf đã ra lệnh hoặc là đã mở rộng ngôi đền Montu tại Tod, tại đây ông là vị pharaoh đầu tiên được chứng thực. Do sự thay đổi về cấu trúc, đặc biệt là trong giai đoạn đầu của Trung Vương quốc, Tân Vương quốc và thời kỳ Ptolemaios, chỉ còn ít phần thuộc về ngôi đền gốc ban đầu của Userkaf còn tồn tại tới ngày nay. Đó là một nhà nguyện nhỏ bằng gạch bùn bao gồm một cây cột bằng đá granite, được chạm khắc với tên của vị vua.

Các hoạt động đối nội khác có thể được suy ra từ biên niên sử Cổ Vương quốc, được biên soạn dưới triều đại của Neferirkare hoặc Nyuserre. Chúng ghi lại rằng Userkaf đã ban tặng của cải cho các vị thần của Heliopolis vào năm thứ hai và thứ sáu dưới triều đại của ông và các vị thần của Buto vào năm thứ sáu của ông, cả hai có thể được dành cho các dự án xây dựng nhân danh Userkaf. Cùng một cách thức như trên, biên niên sử còn ghi lại một sự ban tặng đất đai cho thần Horus vào năm trị vì thứ sáu của Userkaf, lần này đề cập rõ ràng tới "xây dựng ngôi đền [Horus']".

Những vị thần khác được Userkaf tôn kính bao gồm cả Ra and Hathor, cả hai vị thần này đều nhận được sự dâng tặng về đất đai mà được ghi lại trong biên niên sử, tương tự là đối với Nekhbet, Wadjet, "thần của vùng đất thiêng ở Thượng Ai Cập" và "thần của điền trang Djebaty", họ được dâng tặng bánh mì, bia và đất đai. Cuối cùng, một mảnh vỡ nhỏ thuộc văn bản trong biên niên sử cho thấy rằng thần Min có thể cũng được hưởng lợi từ sự ban tặng của Userkaf. Bằng chứng khác nữa cho các hoạt động tôn giáo diễn ra vào thời điểm này được biểu lộ bởi một chiếu chỉ của hoàng gia được tìm thấy trong mastaba của một vị quan tên là Nykaankh ông ta được chôn cất tại Tihna al-Jabal ở miền Trung Ai Cập. Theo chiếu chỉ này, Userkaf ban tặng và cải tổ một số lãnh địa hoàng gia dành cho việc duy trì sự thờ cúng thần Hathor và phong cho Nykaankh làm tư tế của việc thờ cúng này.

Trong khi Userkaf chọn Saqqara để xây dựng khu phức hợp kim tự tháp của mình, các quan lại vào thời điểm này bao gồm cả vị vizier Seshathotep Heti, tiếp tục xây dựng lăng mộ của họ tại khu nghĩa trang Giza.

Thương mại và các hoạt động quân sự

Triều đại của Userkaf có thể đã chứng kiến một sự phục hồi về thương mai giữa Ai Cập và những người hàng xóm Aegea của nó như được chỉ ra bởi một loạt các bức phù điêu đến từ ngôi đền tang lễ của ông đang miêu tả những con thuyền tiến hành có thể là một cuộc viễn chinh bằng đường biển. Bằng chứng khác nữa cho sự tiếp xúc như vậy đó là một bình đá có mang tên ngôi đền mặt trời của ông được khai quật trên hòn đảo Kythira của Hy Lạp. Chiếc bình này là bằng chứng sớm nhất cho sự tiếp xúc thương mại giữa Ai Cập và khu vực Aegea. Những hiện vật ở Anatolia, có niên đại thuộc về triều đại của Menkauhor Kaiu và Djedkare Isesi, chứng minh rằng những sự tiếp xúc này đã tiếp tục tồn tại trong suốt thời kỳ vương triều thứ Năm.

Về phía Nam của Ai Cập, Userkaf đã phát động một cuộc viễn chinh quân sự nhằm vào Nubia,trong khi biên niên sử Cổ vương quốc ghi lại rằng ông đã nhận được cống phẩm từ một vùng đất hoặc là Sa mạc phía Đông hoặc Canaan dưới hình thức một lực lượng lao động gồm một tù trưởng và 70 người ngoại quốc (dường như là phụ nữ), cũng như là 303 "kẻ phản loạn đã nguôi ngoai" để làm việc tại kim tự tháp của Userkaf. Đó có thể là những tù nhân đến từ một cuộc viễn chinh quân sự khác tới miền đông của Ai Cập hoặc những kẻ nổi loạn bị lưu đày khỏi Ai Cập trước năm thứ hai của Userkaf và giờ đây đang sẵn sàng để tái hòa nhập trở lại với xã hội Ai Cập. Theo nhà Ai Cập học Hartwig Altenmüller những người này đã bị trừng phạt sau các cuộc chiến tranh giành triều đại liên quan đến sự kết thúc của vương triều thứ Tư.

Tượng

Một vài bức tượng bị vỡ nát của Userkaf đã được khai quật, bao gồm một bức tượng bán thân của ông trong ngôi đền mặt trời ở Abusir, ngày nay nằm tại Bảo tàng Ai Cập. Phần đầu của bức tượng Userkaf cao  và được chạm khắc từ đá sa thạch. Tác phẩm điêu khắc này được đánh giá là đặc biệt quan trọng bởi vì nó là một trong số rất ít các tác phẩm điêu khắc có niên đại từ thời kỳ Cổ vương quốc mà có khắc họa cảnh nhà vua đội Deshret (Vương miện đỏ) của Hạ Ai Cập.Đầu tượng này được phát hiện vào năm 1957 trong cuộc đồng khai quật thám hiểm của viện Đức và Thụy Sĩ ở Cairo. Một chiếc đầu khác có thể thuộc về Userkaf, đang đội Hedjet của Thượng Ai Cập, nó được tạc từ đá vôi và được sơn màu, hiện nằm tại Bảo tàng Nghệ thuật Cleveland.

Phần đầu của một bức tượng khổng lồ lớn hơn người thực của Userkaf, ngày nay nằm tại bảo tàng Ai Cập, đã được Cecil Mallaby Firth tìm thấy trong sân đền thuộc khu phức hợp tang lễ của ông ở Saqqarah vào năm 1928. Đầu tượng khổng lồ bằng đá granite hồng của Aswan miêu tả vị vua đội khăn đội đầu nemes với một con rắn hổ mang trên trán của ông. Đây là đầu tượng lớn nhất còn tồn tại cho tới ngày nay mà có niên đại thuộc về thời kỳ Cổ Vương quốc ngoại trừ Tượng nhân sư lớn ở Giza và cũng là bức tượng hoàng gia khổng lồ duy nhất từ thời kỳ này. Nhiều mảnh vỡ từ các bức tượng khác của nhà vua làm từ đá diorite và granit cũng đã được tìm thấy tại cùng địa điểm.

Đền Mặt trời

Tầm quan trọng
Userkaf là vị pharaoh đầu tiên xây dựng một ngôi đền dành riêng cho thần mặt trời Ra ở khu nghĩa trang Memphis phía bắc Abusir, trên một doi đất nằm ở rìa sa mạc ngay phía nam vùng Abu Gurab ngày nay. Ngôi đền duy nhất có thể có trước ngôi đền mặt trời của Userkaf là ngôi đền đi kèm với tượng Nhân sư lớn ở Giza, mà có thể đã được dành riêng cho thần Ra và do đó có thể phục vụ các mục đích tương tự. Trong bất cứ trường hợp nào đi chăng nữa, những vị vua kế vị Userkaf trong suốt 80 năm sau đó đã tiếp nối việc làm này của ông: các ngôi đền mặt trời đã được xây dựng bởi những vị pharaon tiếp theo của vương triều thứ Năm cho tới tận thời của Menkauhor Kaiu, với ngoại lệ duy nhất có thể là Shepseskare, do triều đại của ông ta có thể quá ngắn để có thể xây dựng một ngôi đền. Nguyên do cho việc lựa chọn Abusir làm địa điểm đặt ngôi đền mặt trời của Userkaf vẫn chưa được giải thích một cách thỏa đáng, địa điểm này không có ý nghĩa đặc biệt quan trọng nào vào thời điểm đó. Sự lựa chọn của Userkaf có thể đã ảnh hưởng tới các vị vua tiếp theo của vương triều thứ Năm, họ đã biến Abusir trở thành khu nghĩa trang hoàng gia cho tới tận triều đại của Menkauhor Kaiu.

Đối với nhà Ai Cập học Hans Goedicke, quyết định của Userkaf về việc xây dựng một ngôi đền cho mặt trời lặn tách biệt khỏi khu phức hợp tang lễ của ông là một sự biểu hiện và đối phó với những căng thẳng về chính trị - xã hội, nếu không nói là rối loạn, vào giai đoạn cuối của vương triều thứ Tư. Việc xây dựng ngôi đền mặt trời đã thừa nhận một sự phân biệt giữa thế giới bên kia của nhà vua và các vấn đề tôn giáo có liên quan đến mặt trời lặn, mà vốn đã rất gắn kết với nhau trong các quần thể kim tự tháp ở Giza và dưới thời các pharaon của vương triều thứ Tư. Do đó, kim tự tháp Userkaf sẽ trở nên biệt lập ở Saqqara, thậm chí sẽ không bị bao quanh bởi một khu nghĩa trang rộng lớn hơn của những người cùng thời với ông, trong khi đó ngôi đền mặt trời sẽ phục vụ nhu cầu xã hội dành cho một giáo phái mặt trời, mà vốn được đại diện bởi nhà vua sẽ không còn là được hiện thân bởi riêng ông ta nữa. Tương tự như vậy Malek coi việc xây dựng các ngôi đền mặt trời như là đánh dấu một sự thay đổi từ việc thờ cúng hoàng gia, mà vốn chiếm ưu thế trong giai đoạn đầu vương triều thứ Tư, sang thành thờ cúng thần mặt trời Ra. Một kết quả của những thay đổi này đó là nhà vua giờ đây chủ yếu được tôn sùng như là người con trai của Ra.

Tên gọi
Ngôi đền mặt trời của Userkaf được gọi là Nekhenre bởi người Ai Cập cổ đại, Nḫn Rˁ.w, nó có thể được dịch theo nhiều cách khác nhau như là "Pháo đài của Ra", "Thành trì của Ra", "Dinh thự của Ra", "Nhà kho của Ra" và "Nơi sinh của Ra".
Theo Coppens, Janák, Lehner, Verner, Vymazalová, Wilkinson và Zemina, Nḫn ở đây có thể thực sự ám chỉ đến thị trấn Nekhen, mà còn được gọi là Hierakonpolis, thay vì chỉ có nghĩa là "pháo đài". Hierakonpolis là một thành trì và trung tâm quyền lực của các vị vua thuộc giai đoạn cuối thời kỳ tiền vương triều, những người đã thống nhất Ai Cập. Họ đề xuất rằng Userkaf có thể chọn cái tên này nhằm nhấn mạnh sự chiến thắng và tính thống nhất của sự thờ cúng thần Ra hoặc ít nhất là để thể hiện ý nghĩa mang tính biểu tượng nào đó liên quan đến vương quyền. Nekhen còn là tên của một cơ quan chịu trách nhiệm cho việc cung cấp tài nguyên cho vị vua đang sống cũng như là cho sự thờ cúng tang lễ của ông ta sau khi ông ta qua đời. Do đó, ý nghĩa thực sự của Nekhenre có thể gần với "Nekhen của Ra" hoặc "Hierakonpolis của Ra".

Chức năng
Ngôi đền mặt trời của Userkaf đầu tiên xuất hiện với tư cách như là kim tự tháp XVII trong bản danh sách kim tự tháp tiên phong của Karl Richard Lepsius vào giai đoạn giữa thế kỷ thứ 19. Bản chất thật sự của nó đã được Ludwig Borchardt thừa nhận vào đầu thế kỷ thứ 20 nhưng nó chỉ được khai quật hoàn toàn từ năm 1954 tới tận năm 1957 bởi một đội khảo cổ bao gồm Hanns Stock, Werner Kaiser, Peter Kaplony, Wolfgang Helck, và Herbert Ricke. Theo biên niên sử hoàng gia, việc xây dựng ngôi đền này đã bắt đầu vào năm thứ năm dưới triều đại của Userkaf, và nhân dịp này ông đã ban tặng 24 lãnh địa hoàng gia dành cho việc duy trì ngôi đền.

Ngôi đền mặt trời của Userkaf có diện tích  và được định hướng theo hướng tây. Nó giữ vai trò chính là là một địa điểm thờ cúng dành cho sự thờ cúng tang lễ của thần Ra và được cho là có liên quan đến sự thờ cúng tang lễ của hoàng gia. Cả hai quần thể có cấu trúc khá là giống nhau, vì chúng bao gồm một ngôi đền thung lũng nằm sát sông the Nile và một con đường đắp cao dẫn lên ngôi đền lớn nằm trên cao nguyên sa mạc. Tuy nhiên kiến trúc của chúng lại khác nhau. Ví dụ, ngôi đền tang lễ của quần thể ngôi đền mặt trời lại không được định hướng bởi bất cứ điểm chính nào mà thay vào đó chỉ hướng chừng tới Heliopolis, và con đường đắp cao lại không nằm thẳng hàng với trục của ngôi đền lớn. Cuộn giấy cói Abusir Papyri, một tập hợp của các ghi chép hành chính từ giai đoạn sau của vương triều thứ Năm, chỉ ra rằng các hoạt động thờ cúng đã diễn ra tại ngôi đền mặt trời và ngôi đền tang lễ là có liên quan đến nhau; chẳng hạn như lễ vật dành cho cả hai việc thờ cúng đã được chuyển đi từ ngôi đền mặt trời. Quả thực, các ngôi đền mặt trời được xây dựng trong thời kỳ này cho thần Ra đóng vai trò giống như vai trò của các kim tự tháp cho các vị vua. Chúng là các ngôi đền tang lễ dành cho vị thần mặt trời, tại đây ông ta được tái sinh và trẻ lại, mà vốn cần thiết để duy trì trật tự thế giới. Do đó các nghi lễ được thực hiện chủ yếu có liên quan đến vai trò là vị thần sáng tạo của Ra cũng như là vai trò của vị thần này như là người cha của đức vua. Trong suốt triều đại của mình, nhà vua sẽ bổ nhiệm các vị quan thân tín nhất của mình để điều hành ngôi đền, cho phép họ được hưởng lợi từ thu nhập của ngôi đền và do đó bảo đảm lòng trung thành của họ. Sau khi pharaoh qua đời, nguồn thu nhập của ngôi đền sẽ được hợp nhất với quần thể kim tự tháp và chu cấp cho sự thờ cúng của hoàng gia.

Công việc xây dựng Nekhenre đã không dừng lại khi Userkaf qua đời mà còn tiếp tục ít nhất qua bốn giai đoạn xây dựng, giai đoạn đầu tiên đã được thực hiện dưới thời Sahure, và tiếp đó dưới thời của những người kế vị của ông ta là Neferirkare Kakai và Nyuserre Ini. Vào thời điểm kết thúc triều đại của Userkaf, ngôi đền mặt trời vẫn chưa chứa cây cột tháp (obelisk) lớn bằng đá granite nằm trên một đế cột mà sau này sẽ có mặt. Thay vào đó ngôi đền chính của nó bao gồm một bức tường bao quanh hình chữ nhật cùng với một trụ cao đặt trên một ụ đất nằm ở trung tâm của nó, có thể như là một chỗ đậu dành cho chim ưng của thần mặt trời. Nằm về phía đông của ụ đất này là một bệ thờ bằng gạch bùn cùng với các tượng miếu thờ nằm ở cả hai bên của nó. Theo biên niên sử hoàng gia, từ năm trị vì thứ 6 trở đi, Userkaf đã ra lệnh rằng hai con bò và hai con ngỗng sẽ được hiến tế hàng ngày tại Nekhenre. Những con vật này dường như đã được giết mổ ở xung quanh hoặc trong ngôi đền chính, con đường đắp cao đủ rộng để có thể dẫn những con bò còn sống tới nó.

Quần thể Kim tự tháp

Kim tự tháp Userkaf

Vị trí
Không giống như tất cả các pharaoh của vương triều thứ Tư, Userkaf đã xây dựng một kim tự tháp khiêm tốn ở phía Bắc Saqqara, nằm ở rìa phía đông bắc bức tường bao quanh quần thể kim tự tháp của Djoser. Quyết định này, có lẽ mang tính chính trị, có thể liên quan tới sự phục hồi lại của thành phố Memphis như là trung tâm của bộ máy chính quyền, trong đó Saqqara nằm ở phía Tây là khu nghĩa trang, cũng như là một mong muốn cai trị theo các phép tắc và cách thức gần giống với của Djoser. Đặc biệt, giống như của Djoser và không giống với các quần thể kim tự tháp ở Giza, quần thể an táng của Userkaf không bị bao quanh bởi một nghĩa tranh dành cho những người hầu cận của ông. Theo Goedicke, vai trò tôn giáo rộng lớn vốn được các kim tự tháp của vương triều thứ Tư nắm giữ lúc này đã được các ngôi đền mặt trời nắm giữ, trong khi đó quần thể an táng của nhà vua chỉ phục vụ nhu cầu an táng cá nhân của nhà vua. Do vậy, việc lựa chọn Saqqara của Userkaf là biểu thị sự trở lại của một khái niệm "hòa hợp và vị tha" về vương quyền mà Djoser dường như đã biểu tượng hóa, đối lập với của Khufu, người gần như đã là hiện thân của thần mặt trời với tư cách cá nhân.

Cấu trúc kim tự tháp

Quần thể kim tự tháp của Userkaf được gọi là Wab-Isut Userkaf, có nghĩa là "Thuần khiết khi là ngôi nhà của Userkaf".
Kim tự tháp này ban đầu đạt tới độ cao , mặt đáy là . Theo khối lượng thì nó là kim tự tháp cho nhà vua nhỏ thứ hai dưới thời vương triều thứ Năm chỉ sau cái của vị vua cuối cùng, Unas. Kim tự tháp này được xây dựng theo các kĩ thuật đã có sẵn dưới thời vương triều thứ Tư, với phần lõi bằng đá thay vì sử dụng đá vụn như những kim tự tháp tiếp theo của vương triều thứ Năm và Sáu.Tuy nhiên, phần lõi của nó lại được bố trí kém tới nỗi một khi lớp vỏ ngoài bằng đá vôi mịn của kim tự tháp bị cướp đi, nó đã sụp đổ thành một đống đá vụn. Căn phòng chôn cất được lót bằng những khối đá vôi lớn, phần mái của nó được tạo thành từ các dầm đá vôi.

Ngôi đền tang lễ
Quần thể tang lễ của kim tự tháp Userkaf đặc biệt ở chỗ ngôi đền tang lễ lại nằm ở phía Nam thay vì phía đông như các kim tự tháp bình thường khác. Điều này gần như chắc chắn là do sự hiện diện của một con hào lớn nằm bao quanh kim tự tháp của Djoser và chạy về phía đông theo như đề xuất của Verner, hoặc là do địa hình chung của Saqqara và sự hiện diện của các ngôi mộ cổ ở khu vực lận cận theo như sự giải thích của Edwards và Lauer.
Trong bất cứ trường hợp nào đi chăng nữa, điều này có nghĩa rằng Userkaf đã chọn được chôn cất gần với Djoser kể cả khi điều này ngụ ý rằng ông không thể sử dụng cách bố trí bình thường cho ngôi đền của mình. Rainer Stadelmann tin rằng lý do cho việc lựa chọn địa điểm và cách bố trí là do nó phù hợp với mục đích ban đầu và do sự hiện diện của trung tâm hành chính của nghĩa trang nằm ở góc đông bắc quần thể của Djoser. Verner thay vào đó nhận thấy một niềm khao khát nhân danh Userkaf để hưởng lợi từ sự quan trọng về mặt tôn giáo của quần thể của Djoser. Mặt khác, lựa chọn vị trí ngôi đền của Userkaf về phía nam của kim tự tháp có thể được thúc đẩy hoàn toàn bởi các lý do về tôn giáo, các nhà Ai Cập học Herbert Ricke và Richard H. Wilkinson đề xuất rằng nó có thể đảm bảo cho ngôi đền quanh năm sẽ được nằm dưới ánh sáng mặt trời, trong khi Altenmüller đề xuất rằng nó được xếp thẳng hàng với một cột tháp (obelisk) mà có thể được đặt gần đó.

Các bức tường của ngôi đền tang lễ đã được trang hoàng rộng rãi bằng nhiều bức phù điêu đắp nổi với chất lượng hiếm có.Những gì còn sót lại của các chất màu trên một số bức phù điêu cho thấy rằng những bức phù điêu này ban đầu đã được sơn màu. Ngôi đền kim tự tháp của Userkaf đại diện cho một sự đổi mới quan trọng ở phương diện này; ông là vị pharaoh đầu tiên đưa những cảnh thiên nhiên vào trong ngôi đền tang lễ của mình, bao gồm những cảnh đi săn trong các đầm lầy mà sẽ trở nên phổ biến trong các giai đoạn sau này. Các tác phẩm nghệ thuật thì lại hết sức chi tiết, với dù chỉ bức phù điêu đơn lẻ cũng cho thấy có không dưới bảy loại chim khác nhau và một con bướm. Những cảnh săn bắn tượng trưng cho chiến thắng của nhà vua trước các thế lực của sự hỗn loạn và do đó có thể làm sáng tỏ vai trò của Userkaf như là Iry-Maat, có nghĩa là "Vị thần người mà thiết lập Maat", đây là một trong số những tên gọi của Userkaf.

Quần thể kim tự tháp của Neferhetepes

Kim tự tháp

Cách khu tường rào bao quanh quần thể tang lễ của Userkaf khoảng  về phía Nam, có một quần thể kim tự tháp riêng biệt mà rất có khả năng là được xây dựng dành cho một trong những vị hoàng hậu của ông. Kim tự tháp này được xây theo trục đông tây, nó đã bị hư hại nghiêm trọng và ngày nay chỉ còn là một gò gạch vụn nhỏ. Mặc dù vẫn chưa xác định được chính xác tên của kim tự tháp này, các nhà Ai Cập học như Cecil Mallaby Firth, Bernard Grdseloff, Audran Labrousse, Jean-Philippe Lauer và Tarek El-Awady đều tin rằng chủ nhân của nó là Neferhetepes, mẹ của Sahure và rất có khả năng là vợ của Userkaf.

Kim tự tháp này ban đầu cao khoảng  với độ dốc là 52°, tương tự với kim tự tháp của Userkaf, và đáy dài .Phần lõi của kim tự tháp này được xây dựng với kỹ thuật giống như của kim tự tháp chính và kim tự tháp thờ cúng, bao gồm ba lớp đá vôi địa phương được đẽo khá thô nằm ngang và vữa thạch cao. Phần lõi được bao phủ bởi một lớp vỏ ngoài bằng đá vôi Tura mịn, ngày nay đã mất. Kim tự tháp này đã được sử dụng rộng rãi như là một mỏ khai thác đá tới mức thậm chí các căn phòng bên trong của nó bị lộ ra ngoài. Những căn phòng này là là một phiên bản thu nhỏ của các căn phòng bên trong kim tự tháp của Userkaf, nhưng không có các căn phòng chứa.

Ngôi đền tang lễ
Quần thể kim tự tháp của hoàng hậu có ngôi đền tang lễ riêng của nó, nằm ở phía đông của kim tự tháp. Lối vào ngôi đền dẫn tới một sân cột không có mái che, kéo dài từ đông sang tây, tại đây diễn ra việc dọn dẹp các nghi thức và chuẩn bị lễ vật. Một nhà nguyện dùng cho việc hiến tế nằm sát vách kim tự tháp và có ba hốc để đặt tượng cùng với một vài căn phòng chứa để chứa các lễ vật. Đại sảnh của ngôi đền được trang trí với những bức phù điêu về các đám rước động vật và những người mang lễ vật tiến về phía điện thờ của hoàng hậu.

Di sản

Sự thờ cúng tang lễ

Giống như các vị pharaon khác của vương triều thứ Tư và thứ Năm, Userkaf đã được thờ cúng sau khi ông qua đời. Sự thờ cúng của ông đã được nhà nước bảo trợ và dựa vào các của cải được tạo ra trong những điền trang nông nghiệp dành riêng mà vốn được thiết lập trong suốt triều đại của ông, cũng như là các của cải khác như vải được mang tới từ "Ngôi nhà bạc" (quốc khố).

Sự thờ cúng này đã hưng thịnh trong giai đoạn đầu cho tới giai đoạn giữa vương triều thứ Năm, như được chứng minh bởi các ngôi mộ và những con dấu của các tư tế và quan lại tham gia như Nykaure, người phụng sự việc thờ cúng Userkaf và Neferefre; Nykaankh và Khnumhotep, những người phụng sự trong quần thể kim tự tháp của Userkaf; Ptahhotep, một tư tế của Nekhenre và ngôi đền tang lễ của Userkaf; Tepemankh, Nenkheftka và Senuankh, những người phụng sự việc thờ cúng Userkaf và Sahure; Pehenukai, một vizier dưới triều đại của Sahure và Neferirkare Kakai; và Nykuhor, một quan toà, người kiểm tra các ký lục, hội viên hội đồng đương sự, và tư tế của các sự thờ cúng tang lễ của Userkaf và Neferefre.

Tầm quan trọng lâu dài của sự thờ cúng chính thức của Userkaf có thể được phán đoán bằng việc nó bị bãi bỏ vào giai đoạn cuối của vương triều thứ Năm. Để so sánh, sự thờ cúng chính thức của những người kế vị Userkaf, chẳng hạn như Nyuserre Ini, kéo dài tới tận thời kỳ Trung Vương quốc. Ngôi đền tang lễ của Userkaf chắc hẳn đã ở trong tình trạng hư hại nặng nề hoặc hoặc bị phá hủy vào thời điểm vương triều thứ Mười Hai, bởi vì một số khối đá trang trí tàn dư của nó miêu tả nhà vua đang thực hiện một nghi lễ đã được tái sử dụng cho kim tự tháp của Amenemhat I. Userkaf không phải là vị vua duy nhất có ngôi đền tang lễ đối mặt với số phận này: ngôi đền của Nyuserre cũng bị nhắm đến ngay cả khi những vị tư tế cuối cùng của nó đã phụng sự trong giai đoạn này. Những sự việc trên bóng gió gợi ý rằng hoàng gia không còn quan tâm đến các việc duy trì những sự thờ cúng tang lễ của các vị vua Cổ Vương quốc vốn được nhà nước bảo trợ.

Các ví dụ về những sự sùng bái cá nhân đại diện cho các cá nhân sùng đạo đã kéo dài lâu hơn. Ví dụ, Userkaf đã được miêu tả trên một bức phù điêu đến từ ngôi mộ Saqqara của vị tư tế Mehu, một người sống vào thời đại Ramesses sau này. Vào giai đoạn đầu của thời kỳ này, dưới triều đại của Ramesses II, người con thứ tư của Ramesses, Khaemwaset (khoảng năm 1280–1225 TCN), đã cho khôi phục lại kim tự tháp của Userkaf, như được thể hiện trong những dòng chữ khắc trên lớp đá ốp đến từ khu vực hiện trường kim tự tháp mà cho thấy Khaemweset cùng với những người mang lễ vật.

Trong văn hóa đương thời
Nhà văn đoạt Giải Nobel Văn học người Ai Cập Naguib Mahfouz đã xuất bản một truyện ngắn vào năm 1945 về Userkaf với tựa đề "Afw al-malik Usirkaf: uqsusa misriya". Truyện ngắn này đã được Raymond Stock dịch là "Sự khoan dung của Userkaf", nó nằm trong tập truyện ngắn Sawt min al-ʻalam al-akhar, tiêu đề của nó được dịch là Những tiếng nói tới từ thế giới khác: truyện kể Ai Cập cổ đại.

Trong tập đặc biệt vào năm 1983 của Sesame Street, Don't Eat the Pictures, Big Bird và Snuffy đã đụng độ với một hoàng tử Ai Cập tại Bảo tàng Nghệ thuật Metropolitan, người tự giới thiệu bản thân là hoàng tử Sahure, con trai của vị thần Userkaf.

Chú thích, tham khảo, nguồn

Chú thích

Tham khảo

Nguồn

Pharaon Vương triều thứ Năm của Ai Cập
Pharaon


title: Doãn Mẫn

text:
Doãn Mẫn (1919 – 2007), còn được viết Dzoãn Mẫn, là một nhạc sĩ nhạc tiền chiến nổi tiếng, thuộc thế hệ tiên phong của tân nhạc Việt Nam.

Tiểu sử
Doãn Mẫn sinh ngày 15 tháng 10 năm 1919 tại thôn Đoài làng Hoàng Mai (kẻ Mơ) (phường Hoàng Văn Thụ) quận Hoàng Mai Hà Nội. Cha của ông là Doãn Tính, một viên chức ở ga Hàng Cỏ (xếp ga vào những năm 1930-1940), nhưng mê âm nhạc dân tộc và chơi đàn bầu rất hay. Được cha hướng dẫn, từ nhỏ Doãn Mẫn đã biết chơi đàn tứ và một vài nhạc cụ truyền thống khác. Sau khi tốt nghiệp Trường nam Sư phạm, ông vào làm thư ký tại bệnh viện Bạch Mai.

Doãn Mẫn tự học nhạc qua sách tiếng Pháp. Ông cũng học một người Pháp tên Banal, nguyên chỉ huy một dàn nhạc Quân đội Pháp, trong khoảng thời gian 4 tháng chủ yếu là về phối âm, phối khí. Trước khi là nhạc sĩ, Doãn Mẫn từng là nhạc công biểu diễn nhiều nơi.

Cũng như nhiều thanh niên thời đó, Doãn Mẫn bị dòng nhạc phương Tây, mà chủ yếu là nhạc Pháp cuốn hút. Ông cùng Văn Chung và Lê Yên lập nhóm nhạc Tricéa tụ tập trao đổi về âm nhạc và sáng tác. Tên nhóm Tricéa có nghĩa: 3 chữ C và 3 chữ A được viết tắt từ tiếng Pháp: Collection Des Chants Composés Par Des Artistes Annamites Associés: "Tuyển chọn các tác phẩm âm nhạc của nhóm người viết nhạc Annam". Cùng nghe những đĩa nhạc của Tino Rossi, Josephine Baker, họ cùng nhau sáng tác những bài hát của riêng mình: Văn Chung có Bóng ai qua thêm, Đôi mắt huyền và Lê Yên có Bẽ bàng, Vườn xuân. Theo đánh giá của Phạm Duy, thì: Doãn Mẫn là người thành công nhất trong 3 thành viên nhóm nhạc Tricéa. Ngay những năm đầu thời tân nhạc Việt Nam, Doãn Mẫn đã sáng tác liên tiếp khoảng 10 ca khúc hay, như: Sao hoa chóng tàn, Biệt ly, Cô lái thuyền, Tiếng hát đêm thu, Một hình bóng, Một buổi chiều mơ, Gió xa khơi, Nhạc chiều, Trở lại cùng anh,... Nhạc của Doãn Mẫn dành riêng cho Ghi-ta Hawaii, loại nhạc cụ sở trường của ông, và thuần túy soạn trên âm giai thất cung (heptatonic, bảy nốt) của phương Tây, mà không dùng âm giai ngũ cung của nhạc dân tộc.

Doãn Mẫn sáng tác ca khúc đầu tay Tiếng hát đêm thu năm 1937, lời của Văn Chung. Sau đó nhiều nhạc phẩm khác lần lượt ra đời Gió thu (1937), Một buổi chiều thu (1939), và Biệt ly (1939).

Những năm cuối thập kỷ 1930, ga Hàng Cỏ Hà Nội là nơi chia ly của nhiều đôi tình nhân, khi các thanh niên lên đường làm lính lê dương cho quân đội Pháp. Chứng kiến nhiều cuộc chia tay ở đó, Doãn Mẫn đã viết bài Biệt ly, nhạc phẩm nổi tiếng nhất của ông.

"Tôi viết Biệt ly năm tôi vừa 20 tuổi. Hồi đó, cha tôi làm việc ở ga Hàng cỏ, Hà Nội. Nhà ở gần ga nên tôi thường hay ra ga chơi, chứng kiến nhiều cuộc chia tay đầy nước mắt trên sân ga, nhất là những đôi trai gái yêu nhau nhưng vì hoàn cảnh phải ly biệt. Điều đó khơi dậy trong lòng tôi nhiều cảm xúc và tôi có ý định sáng tác một bài hát về đề tài chia ly. Tôi nghĩ rằng tôi sáng tác bài Biệt ly với rất nhiều kỷ niệm. Qua những cuộc chia ly mà tôi được chứng kiến ở sân ga Hà Nội, ở bến cảng Hải Phòng đã cho tôi rất nhiều xúc động. Tôi đã dự kiến làm bài Biệt ly này từ năm 1937, tức là năm tôi bắt đầu sáng tác. Nhưng mà rồi có nhiều trường hợp khác cho nên tôi lại viết về chủ đề khác, cho đến năm 1939, có mấy việc dồn dập đến, tôi trở lại cái đề tài này. Có những buổi biểu diễn ở các rạp, một phần nữa do các anh em ở trường Bưởi làm ca cảnh, cho nên cái bài đó mới được phổ biến."

Doãn Mẫn từng giữ chức trưởng phòng giáo vụ của Nhạc viện Hà Nội, ông làm việc ở đó khoảng 20 năm. Thời gian đó ông không sáng tác gì, vì theo lời của Doãn Mẫn, ông "phải đi lo cả việc... học viên có con nhỏ không ăn được thì phải làm thế nào, chỗ ăn, ở, nhà vệ sinh bẩn thỉu thì làm sao". Ngoài 70 tuổi, Doãn Mẫn có viết nhạc trở lại.

Ông qua đời ngày 13 tháng 4 năm 2007 (25 tháng 2 âm lịch) tại Hà Nội. 5 tháng sau khi đứa chắt thứ hai chào đời.

Trong sự nghiệp của mình, Doãn Mẫn viết khoảng 50 ca khúc, trong đó nhiều bài được đánh giá vượt thời gian như Biệt ly, Hương cố nhân.

Tác phẩm

Ca khúc
Bến yêu đương
Biệt ly
Cô lái thuyền
Dũng tiến
Gió thu
Gió xa khơi
Gọi nghé trên đồng
Hương cố nhân
Một buổi chiều mơ
Một buổi chiều thu
Một hình bóng
Nhạc chiều
Nhắn người chiến sĩ
Những mầm sống
Sao hoa chóng tàn
Sông Thao
Tiếng hát đêm thu
Trở lại cùng anh
Từ đâu tiếng tơ

Sách nhạc lý và nghiên cứu âm nhạc
Tự học xướng âm, là cuốn cẩm nang vào nghề của nhiều nhạc sĩ tên tuổi ở Việt Nam, như: Nguyễn Thụy Kha, Hồng Đăng,...
Góp phần tìm hiểu sự hình thành nền âm nhạc cải cách Việt Nam giai đoạn 1930 – 1945
Những bước phát triển trong công tác đào tạo cán bộ âm nhạc từ Cách mạng tháng Tám đến năm 1975

Nguồn dẫn và chú thích

Liên kết ngoài
Bài viết về Doãn Mẫn và nhóm TRICÉA  của Phạm Duy

Nhạc sĩ tiền chiến
Nhạc sĩ nhạc đỏ
Nhóm Tricéa
Người Hà Nội


title: Lasioglossum semilucidum

text:
Lasioglossum semilucidum là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1945.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1945


title: Toxorhina majus

text:
Toxorhina majus là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Toxorhina
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Tinodes compacta

text:
Tinodes compacta là một loài Trichoptera trong họ Psychomyiidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Chú thích

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Tinodes


title: Vô Cực

text:
Vô Cực (chữ Hán giản thể: 无极县, pinyin: Wújí Xiàn, âm Hán Việt: Vô Cực huyện) là một huyện thuộc địa cấp thị Thạch Gia Trang, tỉnh, Hà Bắc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này nằm ở hạ lưu sông Hô Đà, có diện tích 524 ki-lô-mét vuông, dân số 485.000 người. Mã số bưu chính là 052460 Vô Cực giáp Phổ Châu và Cảo Thành. Ngành dày da và nông nghiệp là ngành nghề chính của cư dân Vô Cực.

Tham khảo

Thạch Gia Trang
Đơn vị cấp huyện Hà Bắc


title: 5101 Akhmerov

text:
5101 Akhmerov (1985 UB5) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 22 tháng 10 năm 1985 bởi Zhuravleva, L. V. ở Nauchnyj.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 5101 Akhmerov

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Lyudmila Zhuravlyova
Thiên thể phát hiện năm 1985


title: Angraecum didieri

text:
Angraecum didieri là một loài lan.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

D
Thực vật được mô tả năm 1915


title: Cộng hòa Artsakh

text:
Cộng hòa Artsakh ( Arts'akhi Hanrapetut'yun), thường được biết đến với tên cũ là Cộng hòa Nagorno-Karabakh (NKR;  Lernayin Gharabaghi Hanrapetut'yun) từ 1991-2017, là một nước cộng hòa ở Nam Kavkaz chỉ được ba quốc gia không phải thành viên Liên Hợp Quốc công nhận. Cộng hòa Artsakh kiểm soát hầu hết lãnh thổ của tỉnh tự trị Nagorno-Karabakh cũ và một số khu vực xung quanh, do vậy có được một đoạn biên giới với Armenia ở phía tây và Iran ở phía nam.

Khu vực Nagorno-Karabakh có dân cư chủ yếu là người Armenia trở thành vấn đề tranh chấp giữa Armenia và Azerbaijan khi hai quốc gia độc lập từ Đế quốc Nga vào năm 1918. Sau khi Liên Xô thiết lập quyền kiểm soát đối với khu vực, họ tạo ra tỉnh tự trị Nagorno-Karabakh (NKAO) thuộc thành phần Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Azerbaijan vào năm 1923. Vào những năm cuối cùng của Liên Xô, khu vực lại trở thành một vấn đề tranh chấp giữa Armenia và Azerbaijan. Năm 1991, một cuộc trưng cầu dân ý được tổ chức tại tỉnh tự trị Nagorno-Karabakh và khu vực Shahumian lân cận với kết quả là hành động tuyên bố độc lập. Xung đột sắc tộc quy mô lớn dẫn đến Chiến tranh Nagorno-Karabakh 1991–1994, kết thúc với  thuận ngừng bắn và tạo ra đường biên giới như hiện nay.

Cộng hòa Artsakh là một nền dân chủ tổng thống chế với một quốc hội đơn viện. Quốc gia này có nhiều núi, với cao độ trung bình là  trên mực nước biển. Cư dân Cộng hòa Artsakh chủ yếu là Ki-tô hữu, hầu hết trong số đó phụ thuộc Giáo hội Tông truyền Armenia. Một vài tu viện có tính lịch sử được các du khách biết đến, hầu hết là trong cộng đồng người Armenia lưu vong, do hầu hết hoạt động du lịch chỉ có thể tiến hành giữa Armenia và Artsakh.

Hành lang Lachin nối Artsakh với Armenia đã bị Azerbaijan phong tỏa vào tháng 12 năm 2022. Sau cuộc tấn công của Azerbaijan vào ngày 19 tháng 9 năm 2023, chính phủ Cộng hòa Artsakh đã đồng ý giải giáp vũ khí và tham gia đàm phán với Azerbaijan, thúc đẩy một cuộc di cư của người dân tộc Armenia khỏi khu vực.
Theo tuyên bố của Tổng thống Cộng hòa Artsakh, quốc gia này sẽ chấm dứt tồn tại từ ngày 1/1/2024.

Lịch sử

Ghi chép sớm nhất về khu vực được ngày nay là Artsakh là từ các bia ký của người Urartia đề cập đến khu vực này là Urtekhini. Không rõ liệu khu vực này có từng bị Urartu cai trị hay không, nhưng nó nằm gần với các miền Urartia khác. Nó có thể là nơi sinh sống của các bộ lạc Caspi và/hoặc của người Scythia.

Sau nhiều thập kỷ bị người Cimmeria, người Scythia và người Medes tấn công, Urartu cuối cùng đã sụp đổ với sự trỗi dậy của Đế chế Media, và ngay sau đó, khu vực địa chính trị trước đây là Urartu đã tái xuất thành Armenia. Đến thế kỷ thứ 5 trước Công nguyên, Artsakh là một phần của Armenia dưới Vương triều Orontid. Nó sẽ tiếp tục là một phần của Vương quốc Armenia dưới Vương triều Artaxiad, theo đó Armenia trở thành một trong những vương quốc lớn nhất ở Tây Á. Ở mức độ lớn nhất, Đại vương của Armenia, Tigranes II, đã xây dựng một số thành phố mang tên mình ở những vùng mà ông coi là đặc biệt quan trọng, một trong số đó là thành phố mà ông đã xây dựng ở Artsakh.

Sau các cuộc chiến tranh với người La Mã và Ba Tư, Armenia bị chia cắt giữa hai đế chế. Artsakh đã bị xóa khỏi Armenia Ba Tư và được đưa vào satrap láng giềng của Arran. Vào thời điểm này, dân số của Artsakh bao gồm người Armenia và thổ dân Armenia hóa, mặc dù nhiều người trong số họ vẫn được coi là các thực thể sắc tộc riêng biệt. phương ngữ tiếng Armenia được nói ở Artsakh là một trong những phương ngữ sớm nhất từng được ghi lại của tiếng Armenia, được mô tả vào khoảng thời gian này vào thế kỷ thứ 7 sau Công nguyên bởi một người đương thời tên là Stephanos Siunetzi.

Artsakh vẫn là một phần của Arran trong suốt thời kỳ cai trị của Ba Tư, trong sự sụp đổ của Iran vào tay người Hồi giáo, và sau cuộc chinh phục Armenia của người Hồi giáo. Dưới thời Ả Rập, hầu hết Nam Kavkaz và Cao nguyên Armenia, bao gồm Iberia và Arran, được hợp nhất thành một tiểu vương quốc được gọi là Arminiya, theo đó Artsakh sẽ tiếp tục là một phần của Arran.

Mặc dù nằm dưới sự cai trị của Ba Tư và Ả Rập, nhiều lãnh thổ Armenia, bao gồm cả Artsakh, được quản lý bởi giới quý tộc Armenia. Arran sẽ dần biến mất với tư cách là một thực thể địa chính trị, và dân số của nó sẽ bị đồng hóa bởi các nhóm dân tộc láng giềng mà họ có chung một nền văn hóa và tôn giáo. Nhiều Cơ đốc nhân từ Arran sẽ tạo thành một phần của thành phần dân tộc của người Armenia sống ở Artsakh ngày nay.

Sự phân mảnh của chính quyền Ả Rập đã tạo cơ hội cho sự hồi sinh của một nhà nước Armenia ở Cao nguyên Armenia. Một triều đại quý tộc cụ thể, Bagratid, bắt đầu thôn tính các lãnh thổ từ các quý tộc Armenia khác, vào nửa sau của thế kỷ thứ 9, đã hình thành một vương quốc Armenia mới bao gồm Artsakh.

Tuy nhiên, vương quốc mới đã không thể thống nhất được lâu, do xung đột nội bộ, nội chiến và áp lực bên ngoài, Armenia thường bị chia cắt giữa các nhà Armenia quý tộc khác, đáng chú ý nhất là các dòng tộc Mamikonia và Siunia, dòng họ sau sản sinh ra một cadet branch được gọi là Nhà Khachen, được đặt tên theo thành trì của họ ở Artsakh. Nhà Khachen cai trị Vương quốc Artsakh vào thế kỷ 11 với tư cách là một vương quốc độc lập dưới sự bảo hộ của Vương quốc Bagratid của Armenia. Dưới thời House of Khachen, khu vực được gọi là Artsakh trong lịch sử sẽ trở thành đồng nghĩa với tên "Khachen".

Tham khảo

Liên kết ngoài

Lãnh thổ tranh chấp tại châu Á
Chủ nghĩa ly khai Azerbaijan
Chiến tranh Nagorno-Karabakh
Vùng lãnh thổ tranh chấp tại châu Âu
Xung đột Nagorno-Karabakh
Quốc gia không được công nhận hoặc không được công nhận rộng rãi
Ngoại Kavkaz
Nhà nước hậu Xô viết
Địa lý Azerbaijan
Quốc gia và vùng lãnh thổ nói tiếng Armenia


title: Sân bay Thompson

text:
Sân bay đô thị Thompson (tiếng Anh: Thompson Municipal Airport)  là một sân bay nằm 5,6 km về phía bắc thành phố Thompson, Canada. Đây là sân bay bận rộn thứ 3 ở Manitoba sau Sân bay quốc tế Winnipeg James Armstrong Richardson và Sân bay Winnipeg/St. Andrews

Lịch sử
International Nickel Company đã xây dựng một sân bay vào năm 1961 để phục vụ cho hoạt động khai khoáng của công ty, sân bay lúc đó có đường băng dài 3000 foot (914 m). Sân bay này đã được chuyển giao cho Transport Canada năm 1963. Kể từ đó, đơn vị vận hành là chính quyền quận Mystery Lake, và tháng 3 năm 2000 thì chuyển giao quyền sở hữu cho Thompson Regional Airport Authority.

Các hãng hoạt động tại đây có Calm Air và Perimeter Aviation với tuyến bay nối Winnipeg. Ở đây cũng có căn cứ cho máy bay trực thăng của hãng Custom Helicopters, Missinippi Airways, Fast Air Royal Canadian Mounted Police Air Services Branch và Manitoba Government Air Services. Trong mùa chống hỏa hoạn, đây là nơi hoạt động của đội máy bay chở nước cứu hỏa của chính phủ.

Các hãng hàng không và các tuyến điểm

Các hãng đang hoạt động tại sân bay này
 Calm Air (Arviat, Baker Lake, Chesterfield Inlet, Churchill, Gillam, Rankin Inlet, Shamattawa, South Indian Lake, Winnipeg)
 Perimeter Aviation (Brochet, Gods Lake Narrows, Gods River, Lac Brochet, Lynn Lake, Oxford House, Tadoule Lake, Winnipeg, York Landing)

Các hãng trước đây
 NAC Air

Chú thích

Liên kết ngoài
Sân bay đô thị Thompson

Sân bay Manitoba


title: Helius venustus

text:
Helius venustus là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Helius
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Aspidimorpha chlorotica

text:
Aspidimorpha chlorotica là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Olivier miêu tả khoa học năm 1808.

Chú thích

Tham khảo

Aspidimorpha


title: 3237 Victorplatt

text:
3237 Victorplatt là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 1912.2626284 ngày (5.24 năm).

Nó được phát hiện ngày 25 tháng 9 năm 1984.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1984


title: Ampulla priamus

text:
Ampulla priamus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Volutidae, họ ốc dừa.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Ampulla
Động vật được mô tả năm 1791


title: 3893 DeLaeter

text:
3893 DeLaeter (1980 FG12) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 20 tháng 3 năm 1980 bởi M. P. Candy ở Đài thiên văn Perth.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 3893 DeLaeter

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1980


title: Stockenboi

text:
Stockenboi () là một đô thị thuộc huyện Villach-Land bang Carinthia, trong thung lũng Gailtal Alps giữa sông Drava và hồ Weissen. Đô thị này gồm Katastralgemeinden Stockenboi, Tragail, Wiederschwing và Ziebl.

Tham khảo

Đô thị của Kärnten


title: Eupachytoma maculicollis

text:
Eupachytoma maculicollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Karsch miêu tả khoa học năm 1881.

Chú thích

Tham khảo

Eupachytoma


title: Sesma

text:
Sesma là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Navarre, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là ki-lô-mét vuông, dân số năm 2007 là người với mật độ người/km². Đô thị này có cự ly km so với tỉnh lỵ Pamplona.

Tham khảo

Đô thị ở Navarre
Khu dân cư ở Navarre


title: Cuenca (Ecuador)

text:
Cuenca là một thành phố của Ecuador. Thành phố Cuenca thuộc tỉnh Azuay. Dân số thành phố Cuenca theo điều tra năm 2010 là 330.000 người. Đây là thành phố lớn thứ 3 theo dân số của Ecuador.
Cuenca nằm ở vùng cao nguyên của Ecuador khoảng 2500 m trên mực nước biển. Trung tâm của thành phố được liệt kê như vào danh mục di sản Thế giới của UNESCO với nhiều tòa nhà lịch sử của nó.

Tham khảo

Khu dân cư ở Ecuador
Tỉnh Azuay
Di sản thế giới tại Ecuador
Cuenca (Ecuador)


title: Telmatobius pisanoi

text:
Telmatobius pisanoi là một loài ếch thuộc họ Leptodactylidae.
Đây là loài đặc hữu của Argentina.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là sông ngòi và đầm nước.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Tham khảo

 Lavilla, E. 2004. Telmatobius pisanoi. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Telmatobius
Động vật lưỡng cư Argentina
Động vật đặc hữu Argentina
Động vật lưỡng cư Andes


title: Magnus Maximus

text:
Magnus Maximus (Latin: Flavius Magnus Maximus Augustus) (khoảng 335-28, 388), còn được gọi là Maximianus và Macsen Wledig trong tiếng Wales, Hoàng đế Tây La Mã từ năm 383-388. Khi là chỉ huy của nước Anh, ông đã cướp ngôi vua từ hoàng đế Gratianus trong năm 383. Tuy nhiên, thông qua đàm phán với Theodosius I năm sau ông đã được công nhận là hoàng đế Britannia và Gaul trong khi em trai Gratianus là Valentinianus II giữ lại Ý, Pannonia, Hispania, và châu Phi. Tuy nhiên, tham vọng của Maximus đã khiến ông xâm chiếm Ý năm 387, dẫn đến thất bại của ông trước Theodosius trong trận Save năm 388. Thất bại của ông đánh dấu sự kết thúc những hoạt động thực sự của đế quốc ở miền bắc Gaul và Anh.

Cuộc đời
Maximus là một vị tướng nổi tiếng đã từng phục vụ dưới trướng Theodosius Già. Ông đã phục vụ với ông ta ở châu Phi trong năm 373 và trên sông Danube trong năm 376. Có khả năng ông cũng có thể có được một chức vụ quan trọng ở Anh trong việc dẹp yên Âm mưu lớn trong năm 368. Được giao trọng trách nắm giữ nước Anh trong năm 380, ông đã đánh bại sự xâm nhập của dân Pict và Scot trong năm 381. Maximus đã được tuyên bố làm hoàng đế bởi quân đội của mình trong năm 383. Ông đã đi đến Gaul để theo đuổi tham vọng đế quốc của mình cùng với một số lượng lớn quân đội ở Anh.

Sau cuộc chinh phục Gaul, Maximus đã tiến đến giao tranh với đối thủ chính của ông, Gratianus, người mà ông đã đánh bại gần Paris. Gratianus, sau đó chạy trốn, và đã bị giết chết tại Lyon vào ngày 25 tháng 8, năm 383. Tiếp tục chiến dịch của mình vào Ý, Maximus đã buộc ngừng lại việc lật đổ Valentinianus II, người đã chỉ mười hai tuổi, khi Theodosius I, Hoàng đế Đông La Mã, phái Flavius Bauto với một lực lượng hùng mạnh để ngăn chặn ông ta. Các cuộc đàm phán tiếp theo vào năm 384 bao gồm cả sự can thiệp của Ambrose, Đức Giám mục của Milan, dẫn đến một thỏa thuận với Valentinianus II và Theodosius I, trong đó Maximus đã được công nhận như là một Augustus ở phía tây.
Maximus đặt kinh đô của mình tại Augusta Treverorum (Treves, Trier) ở Gaul và cai trị Anh, Gaul, Tây Ban Nha và châu Phi. Ông phát hành tiền đúc và một số sắc lệnh tổ chức lại hệ thống của tỉnh Gaul. Một số học giả tin rằng Maximus có thể đã tạo ra chức Comes Britanniarum. Ông trở thành một vị hoàng đế nổi tiếng, Quintus Aurelius Symmachus đã đọc một bài văn ca ngợi đức tính của Maximus. Ông đã sử dụng lực lượng man rợ như người Alamanni với một ảnh hưởng lớn. Ông cũng là một người bách hại nghiêm khắc đối với dị giáo. Theo lệnh của ông Priscillian và 6 bạn hữu đã trở thành những người đầu tiên trong lịch sử Kitô giáo bị hành quyết vì tội theo dị giáo.

Năm 387, Maximus đã cố gắng để buộc Valentinianus II bỏ chạy khỏi Rome mà sau đó ông ta chạy trốn tới chỗ Theodosius I. Theodosius I và Valentinianus II sau đó xâm lược từ phía đông và tiến hành chiến dịch chống lại Magnus Maximus vào tháng Bảy-Tháng Tám năm 388, quân đội của họ đang được chỉ huy bởi Richomeres và các tướng khác. Maximus đã bị đánh bại trong trận Save, và rút lui tới Aquileia. Trong khi đó, người Frank dưới quyền Marcomer đã nắm lấy cơ hội này và xâm lược cùng lúc với sự suy yếu của Maximus.

Andragathius, Magister equitum của Maximus và là kẻ đã giết của Gratian, đã bị đánh bại gần Siscia trong khi anh trai Maximus, Marcellinus, đã ngã xuống trong trận chiến tại Poetovio. Maximus đầu hàng ở Aquileia và mặc dù ông cầu xin lòng thương xót nhưng ông đã bị hành quyết sau đó. Viện nguyên lão đã thông qua một nghị định Damnatio memoriae chống lại ông. Tuy nhiên, mẹ của ông và ít nhất hai cô con gái đã được tha. Con trai của Maximus, Flavius Victor, đã bị hành quyết tại Trier bởi Arbogast Magister peditum của Valentinianus vào mùa thu cùng năm. Một trong những con gái của ông có thể kết hôn với Ennodius, tổng đốc tỉnh Africae (395). Cháu nội của Ennodius là Petronius Maximus, một hoàng đế xấu số, người cai trị ở Rome, trong 77 ngày trước khi ông bị ném đá đến chết khi đang chạy trốn khỏi dân Vandal ngày 24 tháng 5, năm 455. Con cháu khác Ennodius, và do đó có thể của Maximus, bao gồm Anicius Olybrius, hoàng đế năm 472, nhưng còn một số chấp chính quan và các Giám mục như thánh Magnus Felix Ennodius (Giám mục của Pavia khoảng năm. 514-21). Chúng ta cũng biết được một con gái không được ghi chép khác của Magnus Maximus, Sevira, trên Trụ cột của Eliseg thời trung cổ, một tảng đá đầu thời trung cổ ở xứ Wales tuyên bố cuộc hôn nhân của bà với Vortigern, vua của người Anh.

Vai trò trong lịch sử của người Anh và Breton
Maximus đoạt lấy quyền lực đế quốc vào năm 383 trùng với ngày cuối cùng cho thấy bất kỳ bằng chứng về sự hiện diện của quân đội La Mã ở xứ Wales, tây Pennines, và pháo đài của Deva.

Chú thích

Nguồn
Magnus Maximus is mentioned in a number of ancient and Medieval sources.

 Ammianus Marcellinus Rerum Gestarum Libri Qui Supersunt XXXI.4.9
 Geoffrey of Monmouth Histories of the Kings of Britain V.5-6
 Gildas De Excidio et Conquestu Britanniae II.13-14
 'Nennius' Historia Brittonum 27; 29
 Orosius Historium adversum paganos VII.34
 Pacatus Panegyricus Latini Pacati Deprani Dictus Theodosio
 Prosper (Tiro) of Aquitaine Chronicon 384; 388
 Socrates Scholasticus Historia Ecclesiastica  V.8; V.11
 Sozomen Historia Ecclesiastica  VII.13
 Sulpicius Severus Dialogi II.6;III.11,13
 Sulpicius Severus Historia Sacra II.49-51
 Sulpicius Severus Vita Sancti Martini XX
 Trioedd Ynys Prydein (The Welsh Triads)
 Zosimus Historia Nova

Liên kết ngoài

 De Imperatoribus Romanis account
 Roman Empire  account

Sinh năm 335
Mất năm 388
Mabinogion
Chấp chính quan của Đế quốc La Mã


title: Serval, Aisne

text:
Serval là một xã ở tỉnh Aisne, vùng Hauts-de-France thuộc miền bắc nước Pháp.

Tham khảo

Xã của Aisne


title: Lacconectus sabahensis

text:
Lacconectus sabahensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Brancucci miêu tả khoa học năm 1986.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Lacconectus


title: Triệu Tổ

text:
Triệu Tổ (chữ Hán: 肇祖) là miếu hiệu do các vị quân chủ đời sau truy tôn cho tổ tiên. Triệu tổ cũng được các tộc họ Việt Nam dùng để tôn vinh ra người đầu tiên khai sáng tộc họ.

Danh sách
 Trịnh Triệu Tổ (do Trịnh Thế Tổ truy tôn)
 Nguyễn Triệu Tổ
 Thanh Triệu Tổ
 Đặng Triệu Tổ, cụ tổ của dòng họ Đặng ở huyện Vũ Thư tỉnh Thái Bình Việt Nam."

Xem thêm
Thái Tổ
Thế Tổ
Thánh Tổ
Hiến Tổ
Thành Tổ

Tham khảo và nguồn chứng

Miếu hiệu


title: Torrecilla en Cameros

text:
Torrecilla en Cameros tỉnh và cộng đồng tự trị La Rioja, phía bắc Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 30,47 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 520 người với mật độ 17,07 người/km². Đô thị này có cự ly 29 km so với Logroño.

Tham khảo

Đô thị ở La Rioja


title: Quận Tioga, Pennsylvania

text:
Quận Tioga là một quận trong tiểu bang Pennsylvania, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở , Pennsylvania. Theo điều tra dân số năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có dân số người.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích km², trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Các quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu
Theo điều tra dân số  năm 2000, đã có 41.373 người, 15.925 hộ gia đình, và 11.195 gia đình sống trong quận. Mật độ dân số là 36 người cho mỗi dặm vuông (14/km ²). Có 19.893 đơn vị nhà ở với mật độ trung bình là 18 cho mỗi dặm vuông (7/km ²). Cơ cấu chủng tộc dân cư quận này gồm 98,11% người da trắng, 0,60% da đen hay Mỹ gốc Phi, 0,23% người Mỹ bản xứ, 0,30% người châu Á, 0,01% người đảo Thái Bình Dương, 0,14% từ các chủng tộc khác, và 0,61% từ hai hoặc nhiều chủng tộc. 0,52% dân số là người Hispanic hay Latino thuộc chủng tộc nào. 23,1% là gốcĐức, 16,6% người Mỹ, 15,3% gốc Anh, 10,1% gốc Ailen, 6,0% người Ba Lan và Ý 5,3% theo điều tra dân số năm 2000.

Có 15.925 hộ, trong đó 30,40% có trẻ em dưới 18 tuổi sống chung với họ, 57,80% là các cặp vợ chồng sống với nhau, 8,60% có chủ hộ là nữ không có mặt chồng, và 29,70% là không lập gia đình. 24,40% của tất cả các hộ gia đình đã được tạo thành từ các cá nhân và 11,30% có người sống một mình 65 tuổi trở lên đã được người. Bình quân mỗi hộ là 2,48 và cỡ gia đình trung bình là 2,93.

Trong quận, đô tuổi dân cư dàn trải ra với 23,70% ở độ tuổi dưới 18, 10,60% 18-24, 25,40% 25-44, 24,20% 45-64, và 16,00% người 65 tuổi trở lên. Tuổi trung bình là 38 năm. Cứ mỗi 100 nữ có 95,90 nam giới. Cứ mỗi 100 nữ 18 tuổi trở lên, đã có 92,80 nam giới.

Tham khảo

Quận của Pennsylvania


title: Diersbach

text:
Diersbach là một đô thị thuộc huyện Schärding thuộc bang Oberösterreich, Áo. Đô thị  có diện tích 28 km², dân số thời điểm năm 2006 là 1627 người.

Tham khảo


title: Khamtai Siphandon

text:
Đại tướng Khamtai Siphandon (, phiên âm: Khăm-tai Xỉ-phăn-đon; sinh ngày 8 tháng 2 năm 1924) là cựu Chủ tịch Lào. Ông đã đảm nhiệm chức vụ này từ ngày 24 tháng 2 năm 1998 đến 8 tháng 6 năm 2006. Khamtai cũng đã là chủ tịch của Đảng Nhân dân Cách mạng Lào từ ngày 24 tháng 11 năm 1992 đến 21 tháng 3 năm 2006.

Tiểu sử
Ông sinh ra trong một gia đình nông dân tại tỉnh Champasack, phía Nam Lào, tại một trong những hòn đảo của quần đảo Si Phan Don trên sông Mê Kông. Thời trẻ ông làm nghề đưa thư. Đầu năm 1946, ông tham gia phong trào dân tộc Lào Issara, phong trào chống lại sự khôi phục chế độ thực dân Pháp ở Lào.

Khamtai Siphandon tích cực tham gia cuộc kháng chiến chống thực dân ở Savannakhet và trên cao nguyên Boloven. Ông được biết tới với phong cách hành động mạnh mẽ và mạo hiểm. Trước khi quân cách mạng rút lui, Siphandon đã tìm cách đánh chiếm kho bạc tỉnh Savannakhet và cướp được 150.000 Đồng Đông Dương. Ông là một trong những cộng sự của thủ lĩnh quân cách mạng Sithon Kommadam. Giống như Kommadam, Siphandon có chí hướng chính trị là hợp tác với Việt Nam và Hồ Chí Minh. Dưới ảnh hưởng này, ông chuyển sang vị trí cộng sản. Từ năm 1950 là thành viên của Pathet Lào.

Trong Pathet Lào
Sau khi Lào độc lập khỏi Pháp, Khamtai Siphandon phản đối chế độ quân chủ. Ông từng là chính ủy ở quân khu phía nam Pathet Lào, là căn cứ chính của lực lượng cộng sản của Lào. Ông là thành viên của Ủy ban quốc tế giám sát việc thực hiện các Hiệp định Genève năm 1954.

Năm 1954, Khamtai Siphandon gia nhập Đảng Cộng sản Đông Dương. Khi Đảng Nhân dân Cách mạng Lào được thành lập năm 1955, ông trở thành thành viên của đảng. Ông là một trong những cộng sự thân cận của người sáng lập đảng, Kaysone Phomvihane. Ông có định hướng chính trị nghiêng về phía Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và Liên Xô, về mặt tư tưởng, ông nghiên cứu chủ nghĩa Mác - Lênin chính thống. Từ năm 1957, Khamtai Siphandon trở thành Ủy viên Trung ương Đảng Nhân dân Cách mạng Lào. Trong lãnh đạo đảng, Siphandon liên tục nắm giữ vị trí thứ hai hoặc thứ ba - sau Kaysone Phomvihane, cùng với Nouhak Phoumsavanh. Ông giám sát các cấu trúc quyền lực, an ninh và tuyên truyền trong đảng.

Năm 1960, cuộc nội chiến ở Lào bắt đầu. Khamtai Siphandon đảm nhận chức Tổng Tham mưu trưởng Lực lượng Vũ trang Pathet Lào. Ông lãnh đạo các hoạt động quân sự chống lại quân đội hoàng gia và quân đội người Mông của Vàng Pao. Ông đã hành động trong sự hợp tác chính trị và hoạt động quân sự liên tục với quân đội của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Tại Đại hội Đảng khóa II năm 1972, Khamtai Siphandon chính thức trở thành ủy viên của cơ quan cao nhất của đảng - Bộ Chính trị Trung ương Đảng.

Lãnh đạo Đảng và nhà nước
Cuộc nội chiến Lào kết thúc năm 1975 với chiến thắng của lực lượng Cộng sản. Vào ngày 3 tháng 12 năm 1975, Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào được tuyên bố thành lập. Chính phủ Lào đã được lãnh đạo bởi Kaysone Phomvihane. Khamtai Siphandon, với tư cách là một thành viên lãnh đạo của Đảng và Chính phủ, đã trở thành Bộ trưởng Bộ Quốc phòng. Ông là người đầu tiên được phong quân hàm Đại tướng Quân Giải phóng Nhân dân Lào.

Năm 1982, Kaysone Phomvihane tổ chức lại cơ cấu chính phủ. Khamtai Siphandon bổ nhiệm làm Phó Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng phụ trách Quốc phòng và An ninh kiêm Bộ trưởng Bộ Quốc phòng.

Trong giai đoạn là Bộ trưởng Bộ Quốc phòng ông đã tiêu diệt thành công lực lượng phiến quân H' Mông chống chính quyền.

Vào tháng 8 năm 1991, Kaysone Phomvihane kế nhiệm Souphanouvong làm Chủ tịch nước, đồng thời chức vụ Tổng Bí thư được đổi thành Chủ tịch Ban chấp hành Trung ương Đảng. Khamtai Siphandon trở thành Thủ tướng. Vào thời điểm đó, Lào đang tiến hành một cuộc cải cách kinh tế tương tự đổi mới của Việt Nam.

Nguyên thủ quốc gia
Kaysone Phomvihane qua đời vào tháng 11 năm 1992. Khamtai Siphandon kế nhiệm Chủ tịch Ban chấp hành Trung ương Đảng. Vào tháng 2 năm 1998, Siphandon kế nhiệm chức Chủ tịch nước thay cho Nouhak Phoumsavanh. Ông trở thành lãnh đạo cao nhất của Đảng và nhà nước Lào sau Kaysone Phomvihane.

Trong giai đoạn Khamtai Siphandon cầm quyền Lào đã hoàn thành quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế thị trường. Doanh nghiệp tư nhân xuất hiện trong nước. Quyền hạn của các cơ quan đại diện đã mở rộng phần nào. Các tổ chức dân sự độc lập chính thức được thành lập - chủ yếu là các hiệp hội chính quyền địa phương và các tổ chức Phật giáo.

Nghỉ hưu
Trong Đại hội Đảng toàn quốc khóa VIII năm 2006, ông đã xin từ chức. Choummaly Sayasone đã được bầu thay thế ông.

Sau khi nghỉ hưu ông vẫn đảm nhiệm chức vụ Cố vấn Trung ương Đảng.

Gia đình
Ông có con trai là Sonexay Siphandone, hiện đang giữ chức Thủ tướng Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào và con gái là Viengthong Siphandone

Tham khảo

Thủ tướng Lào
Chủ tịch Lào
Tổng Bí thư Đảng Nhân dân Cách mạng Lào
Đại tướng Quân đội Nhân dân Lào


title: Calvarrasa de Arriba

text:
Calvarrasa de Arriba là một đô thị ở tỉnh Salamanca, phía tây Tây Ban Nha, cộng đồng tự trị Castile-Leon. Đô thị này có cự ly 10 kilômét so với thành phố tỉnh lỵ Salamanca và có dân số 673 người. Đô thị này có diện tích 25,73 km².
Đô thị này nằm ở khu vực có độ cao 842 mét trên mực nước biển.
Mã số bưu chính là 37191.

Tham khảo

Đô thị ở Salamanca


title: Sân bay Luton

text:
Sân bay Luton  tên trước đây là Sân bay quốc tế Luton  là một trong các sân bay quốc tế phục vụ Vùng đô thị Đại Luân Đôn (các sân bay kia là sân bay Heathrow sân bay quốc tế Gatwick London). Sân bay này nằm ở thị xã Luton, Bedfordshire, Anh. Trong năm 2008, lần đầu tiên có hơn 10 triệu hành khách qua sân bay này trong một năm. Năm 2010, sân bay này phục vụ 8,7 triệu lượt khách. và có cự ly  north so với Trung tâm London. Sân bay có cự ly  so với giao lộ 10a của M1 motorway. Đây là sân bay lớn thứ 4 phục vụ London, sau Heathrow, Gatwick và Stansted, và là một trong 5 sân bay quốc tế của London cùng với sân bay Thành phố London.
Sân bay này phục vụ như là một cơ sở cho hãng Easy Jet, Monarch Airlines, Thomson Airways, Ryanair. Phần lớn các tuyến đường phục vụ ở châu Âu, mặc dù có một số điều lệ và các tuyến đường dự kiến tới các điểm đến tại Bắc Phi và châu Á.

Hãng hàng không và tuyến bay

Hành khách

Hàng hóa

Tham khảo

Sân bay Anh
Giao thông Luân Đôn


title: Hồ Ban

text:
Hồ Ban (chữ Hán: 胡班, bính âm: Hu Ban) là một nhân vật hư cấu trong tiểu thuyết lịch sử Tam Quốc diễn nghĩa của nhà văn La Quán Trung. Trong tiểu thuyết này, Hồ Ban là con trai của Hồ Hoa (胡華, Hu Hua) một trang chủ giàu có và hiện làm tùng sự phủ quan thái thú Huỳnh Dương là Vương Trực, tướng trấn ải. Hồ Ban là người đã giúp đỡ Quan Vũ thoát khỏi âm mưu hãm hại của Vương Trực.

Giúp đỡ Quan Vũ

Khi Quan Vũ từ biệt Tào Tháo để tìm về với Lưu Bị có đi ngang qua nhà của Hồ Hoa và ở lại, Hồ Hoa có viết một bức thư nhờ Quan Vũ gửi cho Hồ Ban. Khi Quan Vũ đến địa điểm thuộc quyền quản lý của Vương Trực, Vương Trực muốn hại Quan Vũ liền giả  vờ niềm lở đón tiếp nhưng ngầm sai Hồ Ban cùng binh lính chất củi lửa ở buồng Quan Vũ đang ở để đốt chết.

Hồ Ban tối hôm đó đi một vòng để kiểm tra, đôn đốc công tác tiêu diệt Quan Vũ. Khi đi ngang qua phòng Quan Vũ, Hồ Ban vốn nghe tiếng Quan Vũ từ lâu muốn coi cho biết mặt liền khẽ lén nhìn trộm vào buồng Quan Vũ và thấy ông này đang chong đèn đọc sách. Thấy thần thái uy nghi, Hồ Ban buộc miệng khen là "thật là người trời", và bị Quan Vũ phát hiện và mời vào trò chuyện, Hồ Ban qua trò chuyện rất khâm phục Quan Vũ, và sau khi bíết Hồ Ban là con của Hồ Hoa, Quan Vũ chuyển thư cho Hồ Ban xem. Khâm phục và cảm tạ tấm lòng của Quan Vũ, Hồ Ban quyết định tiết lộ âm mưu của Vương Trực và bố trí cho Quan Vũ thoát hiểm, còn mình thì châm lửa đốt nhà theo kế hoạch đã đề ra.

Đến Kinh châu
Sau này, Hồ Ban đến Kinh Châu theo hàng với Vân Trường. Vân Trường nghĩ đến ơn Hồ Ban cứu mình khi xưa, lấy làm yêu mến lắm, liền cho theo Phí Thi về Tây Xuyên, ra mắt Hán Trung vương để được phong tước, Phí Thi mang theo Hồ Ban đi luôn về Thục.

Xem thêm
 Danh sách nhân vật hư cấu trong Tam quốc diễn nghĩa
 Danh sách sự kiện hư cấu trong Tam Quốc diễn nghĩa

Tham khảo

Nhân vật Tam quốc diễn nghĩa
Người Trung Quốc giả tưởng


title: Độ ẩm tuyệt đối

text:
Độ ẩm tuyệt đối là nồng độ hơi nước tồn tại trong một thể tích hỗn hợp dạng khí nhất định. Các đơn vị phổ biến nhất dùng để tính độ ẩm tuyệt đối là gam trên mét khối (g/m³), tất nhiên điều này không có nghĩa là ta không được thay thế chúng bằng các đơn vị đo khối lượng hoặc đo thể tích khác. Pounds trên foot khối là đơn vị dùng phổ biến ở Mỹ, và thậm chí đôi khi người ta còn sử dụng lẫn các đơn vị của hệ đo lường Anh và metric với nhau.

Định nghĩa

Nếu tất cả nước trong một mét khối không khí được cô đọng lại trong một vật chứa, ta có thể đem cân vật chứa đó để xác định độ ẩm tuyệt đối. Độ ẩm tuyệt đối được định nghĩa bằng tỷ số giữa khối lượng hơi nước (thường được tính bằng gam) trên thể tích của một hỗn hợp không khí nào đó (thường được tính bằng m³) chứa nó:

trong đó:

 là độ ẩm tuyệt đối của thể tích không khí được xét;
 là khối lượng hơi nước chứa trong hỗn hợp khí; và
 là thể tích hỗn hợp khí có chứa lượng hơi nước đó.

Chú ý rằng, độ ẩm tuyệt đối thay đổi khi áp suất không khí thay đổi. Điều này rất bất tiện cho các tính toán hóa học kỹ thuật (ví dụ cho máy sấy quần áo, do nhiệt độ của nó có thể thay đổi đáng kể). Vì nguyên nhân này, độ ẩm tuyệt đối thường được định nghĩa trong hóa học kỹ thuật như là khối lượng hơi nước trên mỗi đơn vị khối lượng của không khí khô (còn được biết đến với tên gọi khác là tỷ số trộn khối). Điều này giúp việc tính toán cân bằng nhiệt độ là khối lượng rõ ràng hơn. Vì vậy, đại lượng bằng khối lượng nước trên mỗi đơn vị thể tích như trong phương trình trên được đặt tên là độ ẩm thể tích. Biết được nguy cơ dễ gây nhầm lẫn, chuẩn British Standard BS 1339 (sửa đổi năm 2002) đề xuất tránh sử dụng thuật ngữ "độ ẩm tuyệt đối". Cần phải kiểm tra đơn vị cẩn trọng. Đa phần các bảng đo độ ẩm thường dùng đơn vị g/kg hay kg/kg, nhưng chúng đều có thể được thay thế bằng các đơn vị đo khối lượng khác.

Xem thêm
 Độ ẩm
 Độ ẩm tương đối

Tham khảo

Khí quyển
Khí hậu
Đại lượng vật lý


title: Jujubinus exasperatus

text:
Jujubinus exasperatus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Trochidae, họ ốc đụn.

Miêu tả

Phân bố

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Jujubinus
Động vật được mô tả năm 1777


title: Thần thoại

text:
Thần thoại, hay còn được gọi là huyền thoại, là sáng tạo của trí tưởng tượng tập thể toàn dân, phản ánh khái quát hóa hiện thực dưới dạng những vị thần được nhân cách hóa hoặc những sinh thể có linh hồn, mà dù đặc biệt, phi thường đến mấy vẫn được đầu óc người nguyên thủy nghĩ và tin là hoàn toàn có thực.

Đặc điểm
Tuy thần thoại tồn tại như những truyện kể về thế gian, nhưng nó không hẳn là một thể loại ngôn từ, mà là những ý niệm và biểu tượng nhất định về thế giới. Bên cạnh đó, cảm quan thần thoại nói chung không chỉ bộc lộ bằng truyện kể mà còn bộc lộ trong những hình thức khác như hành động (nghi lễ, lễ thức, điều răn dạy), các bài ca, vũ điệu v.v.

Đặc điểm của thần thoại thể hiện rõ nhất trong văn hóa nguyên thủy, nơi mà vị trí của thần thoại trong tâm thức cộng đồng có thể coi tương đương với "văn hóa tinh thần" hay "khoa học" của thời cận, hiện đại.

Trong đời sống của các cộng đồng người nguyên thủy, thần thoại là một hệ thống mà nhờ nó, con người tri giác và mô tả thế giới bằng các biểu tượng (của hệ thống ấy). Do đó, có thể coi thần thoại là ý thức nguyên hợp của xã hội nguyên thủy. Tiến trình lịch sử về sau, dù đã phân chia thần thoại thành các hình thái ý thức xã hội khác như tôn giáo, nghệ thuật, văn học, khoa học, tư tưởng chính trị v.v., thì các hình thái ấy vẫn bảo lưu trong chúng hàng loạt mô hình thần thoại, được cơ cấu, tái chế để đưa vào các cấu trúc mới.

Thần thoại học

Trong khoa học nghiên cứu, thu thập và giải nghĩa thần thoại, thần thoại học, các nhà khoa học đã từng gặp những khó khăn nhất định khi không xác lập được giới hạn của các hệ thần thoại. Thường các giới hạn ấy được người ta gắn với việc trong tác phẩm có nói đến các sinh thể siêu nhiên (thần thánh, anh hùng, ma quỷ v.v.). Theo cách hiểu này, chỉ cần vạch ra trong tác phẩm có những tên tuổi và hình tượng của thần thoại (như thần thánh và các anh hùng trong các tác phẩm văn học cổ Huy Lạp, văn học trung-cận đại châu Âu). Bên cạnh đó, có thể sử dụng tiêu chuẩn về cấu trúc, do hầu hết phạm vi của thần thoại có chất liệu từ đời sống con người nhưng được lựa chọn và gán cho những ngữ nghĩa riêng biệt chỉ có trong văn cảnh thần thoại (như các bộ phận của con người: đầu, mắt, bộ phận sinh dục v.v.; các động vật: sư tử, rắn, đại bàng; các loài cây: sồi, đa, cau, gạo; các hình dạng ký hiệu: con số, vòng tròn, chữ thập, vành khuyên v.v.).

Trong những nỗ lực tìm về bản chất của thần thoại, học giả Đức E. Cassirer phân tích thần thoại như là "hình thức tượng trưng" và cho rằng ở những giai đoạn phát triển nhất định của nhân loại, thần thoại là hệ thống phổ quát duy nhất mà bằng các thuật ngữ của nó người ta tri giác thế giới. Tiếp nối tinh thần này, những nhà nghiên cứu Nga tập trung tìm hiểu chỉnh thể thế giới quan của thần thoại. Bên cạnh đó là xu hướng đặt thần thoại vào văn cảnh ứng xử của các nhóm người, khảo sát thần thoại như một hệ thống được mô hình hóa trong đầu óc các cá thể đã hợp thành nhóm.

Thần thoại và văn học
Thần thoại khá gần gũi với văn học khi cả hai đều có tính hình tượng trong nội dung. Tuy vậy, thần thoại mang tính hình tượng một cách vô ý thức, khác biệt với những sáng tác văn học. S. S. Averintzev cho rằng, sự khác nhau giữa thần thoại và văn học có thể kể ra ở vài phương diện: thứ nhất, thần thoại là sản phẩm sáng tạo tập thể ở thời kỳ trong ý thức chưa hình thành sự phản tư (reflexion), trong khi đó văn học đã tách khỏi folklore là sự phản tư của chủ thể tác giả. Thứ hai, các hình tượng của thần thoại được "đồ vật hóa", chưa sử dụng các thủ pháp nghệ thuật như ẩn dụ, phúng dụ hay các hình thức chuyển nghĩa khác của văn học. Thứ ba, văn học hướng tới những tiêu chuẩn thẩm mỹ mang tính tự trị, trong khi đó thần thoại còn chưa biết đến việc tách phạm vi thẩm mỹ ra khỏi cái khối các nguyên tố tự phát chưa phân lập của ý thức. Bởi vậy thần thoại, với tất cả tính nguyên hợp tư tưởng của nó trong tư duy nguyên thủy, chẳng những là thi ca nguyên thủy mà còn là tôn giáo nguyên thủy, triết học nguyên thủy, khoa học nguyên thủy v.v.

Có thể nói, văn học gắn bó mật thiết với thần thoại, không chỉ về mặt nguồn gốc (thông qua truyện cổ tích và sử thi dân gian) mà còn về kiểu phản ánh thực tại (tính hình tượng). Chính vì vậy, văn học về sau thường không từ bỏ các cơ sở thần thoại. Văn học cổ đại, Phục hưng, lãng mạn, hiện thực đều sử dụng các hình mẫu, môtip thần thoại, thủ pháp thần thoại hóa, thậm chí cả kiểu sáng tác huyền thoại (chủ nghĩa huyền thoại, chủ nghĩa hiện thực huyền ảo v.v.). Một loạt motip văn học được xếp vào motip thần thoại và mở rộng đến cả những motip không thần bí, nhưng được xem là gắn với những mẫu gốc (archétype) của tư duy thần thoại. Dù vậy, văn học về nguyên tắc không phải là thần thoại; và các quy luật đặc thù của văn học không phải chỉ là đem phối hợp với các mẫu gốc của thần thoại.

Xem thêm
 Cổ tích
 Truyền thuyết

Chú thích

 Armstrong, Karen. "A Short History of Myth". Knopf Canada, 2006.
 Bascom, William. "The Forms of Folklore: Prose Narratives". 'Sacred Narrative: Readings in the Theory of Myth. Ed. Alan Dundes. Berkeley: University of California Press, 1984. 5-29.
 Bulfinch, Thomas. Bulfinch's Mythology. Whitefish: Kessinger, 2004.
 Doty, William. Myth: A Handbook. Westport: Greenwood, 2004.
 Dundes, Alan. "Binary Opposition in Myth: The Propp/Levi-Strauss Debate in Retrospect". Western Folklore 56 (Winter, 1997): 39-50.
 Dundes, Alan. Introduction. Sacred Narrative: Readings in the Theory of Myth. Ed. Alan Dundes. Berkeley: University of California Press, 1984. 1-3.
 Dunes, Alan. "Madness in Method Plus a Plea for Projective Inversion in Myth". Myth and Method. Ed. Laurie Patton and Wendy Doniger. Charlottesville: University of Virginia Press, 1996.
 Eliade, Mircea. Myth and Reality. Trans. Willard R. Trask. New York: Harper & Row, 1963.
 Eliade, Mircea. Myths, Dreams and Mysteries. Trans. Philip Mairet. New York: Harper & Row, 1967.
 "Euhemerism". The Concise Oxford Dictionary of World Religions. Ed. John Bowker. Oxford University Press, 2000. Oxford Reference Online. Oxford University Press. UC - Berkeley Library. ngày 20 tháng 3 năm 2009.
 Frankfort, Henri, et al. The Intellectual Adventure of Ancient Man: An Essay on Speculative Thought in the Ancient Near East. Chicago:University of Chicago Press, 1977.
 Frazer, James. The Golden Bough. New York: Macmillan, 1922.
 Graf, Fritz. Greek Mythology. Trans. Thomas Marier. Baltimore: Johns Hopkins University Press, 1993.
 Honko, Lauri. "The Problem of Defining Myth". Sacred Narrative: Readings in the Theory of Myth. Ed. Alan Dundes. Berkeley: University of California Press, 1984. 41-52.
 Kirk, G.S. Myth: Its Meaning and Functions in Ancient and Other Cultures. Berkeley: Cambridge University Press, 1973.
 Kirk, G.S. "On Defining Myths". Sacred Narrative: Readings in the Theory of Myth. Ed. Alan Dundes. Berkeley: University of California Press, 1984. 53-61.
 Leonard, Scott. "The History of Mythology: Part I". Scott A. Leonard's Home Page. August 2007.Youngstown State University , ngày 17 tháng 11 năm 2009
 Littleton, Covington. The New Comparative Mythology: An Anthropological Assessment of the Theories of Georges Dumezil. Berkeley: University of California Press, 1973.
 Meletinsky, Elea. The Poetics of Myth. Trans. Guy Lanoue and Alexandre Sadetsky. New York: Routledge, 2000.
 "myth." Encyclopædia Britannica. 2009. Encyclopædia Britannica Online, ngày 21 tháng 3 năm 2009
 "myths". A Dictionary of English Folklore. Jacqueline Simpson and Steve Roud. Oxford University Press, 2000. Oxford Reference Online. Oxford University Press. UC - Berkeley Library. ngày 20 tháng 3 năm 2009 Oxfordreference.com
 Northup, Lesley. "Myth-Placed Priorities: Religion and the Study of Myth". Religious Studies Review 32.1(2006): 5-10.
 O'Flaherty, Wendy. Hindu Myths: A Sourcebook. London: Penguin, 1975.
 Pettazzoni, Raffaele. "The Truth of Myth". Sacred Narrative: Readings in the Theory of Myth. Ed. Alan Dundes. Berkeley: University of California Press, 1984. 98-109.
 Segal, Robert. Myth: A Very Short Introduction. Oxford: Oxford UP, 2004.
 Simpson, Michael. Introduction. Apollodorus. Gods and Heroes of the Greeks. Trans. Michael Simpson. Amherst: University of Massachusetts Press, 1976. 1-9.

Tham khảo
 150 thuật ngữ văn học, Lại Nguyên Ân biên soạn, Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà Nội, H. 2003
 Stefan Arvidsson, Aryan Idols. Indo-European Mythology as Ideology and Science, University of Chicago Press, 2006. ISBN 0-226-02860-7
 Roland Barthes, Mythologies (1957)
 Kees W. Bolle, The Freedom of Man in Myth. Vanderbilt University Press, 1968.
 Richard Buxton. The Complete World of Greek Mythology. London: Thames & Hudson, 2004.
 E. Csapo, Theories of Mythology (2005)
 Edith Hamilton, Mythology (1998)
 Graves, Robert. "Introduction." New Larousse Encyclopedia of Mythology. Trans. Richard Aldington and Delano Ames. London: Hamlyn, 1968. v-viii.
 Joseph Campbell
The Hero with a Thousand Faces. Princeton University Press, 1949.
 Flight of the Wild Gander: Explorations in the Mythological Dimension: Select Essays 1944-1968 New World Library, 3rd ed. (2002), ISBN 978-1-57731-210-9.
 Mircea Eliade
 Cosmos and History: The Myth of the Eternal Return. Princeton University Press, 1954.
 The Sacred and the Profane: The Nature of Religion. Trans. Willard R. Trask. NY: Harper & Row, 1961.
 Louis Herbert Gray [ed.], The Mythology of All Races, in 12 vols., 1916.
 Lucien Lévy-Bruhl
 Mental Functions in Primitive Societies (1910)
 Primitive Mentality (1922)
 The Soul of the Primitive (1928)
 The Supernatural and the Nature of the Primitive Mind (1931)
 Primitive Mythology (1935)
 The Mystic Experience and Primitive Symbolism (1938)
 Charles H. Long, Alpha: The Myths of Creation. George Braziller, 1963.
 O'Flaherty, Wendy. Hindu Myths: A Sourcebook. London: Penguin, 1975.
 Barry B. Powell, Classical Myth, 5th edition, Prentice-Hall.
 Santillana and Von Dechend (1969, 1992 re-issue). Hamlet's Mill: An Essay Investigating the Origins of Human Knowledge And Its Transmission Through Myth, Harvard University Press. ISBN 0-87923-215-3.

 E. Segura, Th. Honegger (eds.), Myth and Magic: Art according to the Inklings, Walking Tree Publishers (2007), ISBN 978-3-905703-08-5.
 Walker, Steven F. and Segal, Robert A., Jung and the Jungians on Myth: An Introduction, Theorists of Myth, Routledge (1996), ISBN 978-0-8153-2259-7.
 Watt, Ian. Myths of Modern Individualism. Cambridge: Cambridge UP, 1997.
 Zong, In-Sob. Folk Tales from Korea. 3rd ed. Elizabeth: Hollym, 1989.
Daniel-Henri Pageaux: Huyền thoại. Đọc: http://phebinhvanhoc.com.vn/?p=9662
 Iu.M. Lotman, B.A.Uspenski. Huyền thoại – tên gọi – văn hóa: http://phebinhvanhoc.com.vn/?p=2432

Thể loại văn học
Tôn giáo
Truyền thống
Bài cơ bản dài trung bình
Nhân học văn hóa
Phong tục tập quán