title: Danh sách thành phố tại Estonia

text:
* the town does not constitute its own municipality, but has instead united with a parish.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Estonia
Estonia
Thành phố


title: Cynometra inaequifolia

text:
Cynometra inaequifolia là một loài rau đậu thuộc họ Fabaceae.
Loài này có ở Malaysia, Philippines, và có thể cả Thái Lan.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 World Conservation Monitoring Centre 1998. Cynometra inaequifolia. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 19 tháng 7 năm 2007.

inaequifolia
Thực vật Malaysia
Thực vật Philippines
Thực vật dễ tổn thương


title: Hexatoma unicolor

text:
Hexatoma unicolor là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Hexatoma
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Halictus minor

text:
Halictus minor là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Morawitz mô tả khoa học năm 1876.

Chú thích

Tham khảo

Halictus
Động vật được mô tả năm 1876


title: Lugana (bướm đêm)

text:
Lugana  là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Noctuidae

en:Lugana (moth)


title: Họ Thủy ung

text:
Họ Thủy ung (danh pháp khoa học: Aponogetonaceae) là một họ thực vật có hoa. Trong vài chục thập niên vừa qua, họ này được các nhà phân loại học công nhận rộng khắp.

Hệ thống APG II năm 2003 (không đổi từ hệ thống APG năm 1998) cũng công nhận họ này và đặt nó trong bộ Trạch tả (Alismatales) của nhánh thực vật một lá mầm. Họ này chỉ chứa một chi là Aponogeton với khoảng 40-45 loài thực vật thủy sinh, phân bổ tại khu vực nhiệt đới Cựu thế giới. Các lá đơn, mọc so le, thuộc dạng dị hình, nghĩa là các lá nổi và lá ngầm dưới nước có hình dạng khác nhau. Lá chứa các khí khổng, phiến lá chứa các tinh thể oxalat calci. Hoa lưỡng tính, mọc thành cụm, thông thường chồi lên trên mặt nước thành 1-3 cành hoa. Hoa có mật hoa, thụ phấn nhờ côn trùng. Quả là dạng quả đại không có nhiều cùi thịt. Hạt không có nội nhũ mà chứa tinh bột.

Phát sinh chủng loài
Cây phát sinh chủng loài dưới đây lấy theo APG II, với họ Maundiaceae vẫn nằm trong họ Juncaginaceae còn họ Limnocharitaceae vẫn đứng độc lập.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Aponogetonaceae  trong L. Watson và M.J. Dallwitz (1992 trở đi). Các họ thực vật có hoa : Miêu tả, minh họa, nhận dạng, thông tin tra cứu. Phiên bản: 9 tháng 3 năm 2006. http://delta-intkey.com
 Aponogetonaceae trong Quần thực vật Bắc Mỹ
 Phân loại trong NCBI
 Liên kết tại csdl.tamu.edu, Texas

Thủy ung, họ

Thực vật thủy sinh
A
Aponogeton


title: Galen (khoáng vật)

text:
Galen (bắt nguồn từ từ tiếng Pháp galène /galɛn/), còn được viết là ga-len, là một dạng khoáng vật tự nhiên của chì sulfide. Nó là một khoáng vật quặng chì rất quan trọng.

Galen là một trong những khoáng vật sulfide phổ biến và phân bố rộng khắp nhất trên Trái Đất. Nó kết tinh theo hệ tinh thể lập phương và thường gặp ở dạng hình bát diện. Nó thường đi cùng với các khoáng vật khác như: sphalerit, canxít và fluorit.

Quặng chì
Quặng galen thường chứa một lượng bạc đáng kể ở dạng pha khoáng vật bạc sulfide hoặc ở dạng dung dịch rắn hạn chế trong cấu trúc galen. Các loại galen chứa bạc này đã từ lâu làm nguồn quặng bạc quan trọng. Bên cạnh đó, kẽm, cadmi, antimon, asen và bismuth cũng có mặt trong các quặng chì. Selen thay thế lưu huỳnh trong cấu trúc cấu thành nên các loạt dung dịch rắn. Khoáng vật altait telurua có cùng cấu trúc với galen. Trong đới phong hóa hoặc oxy hóa galen biến đổi thành anglesit (chì sulfide) hay cerussit (chì cacbonat). Galen tiếp xúc với nước axít mỏ có thể bị oxy hóa thành anglesit bởi các vi khuẩn có trong tự nhiên và vi khuẩn cổ bởi quá trình tương tự như phương pháp tách kim loại bằng vi khuẩn

Các mỏ galen được phát hiện ở Wales, Đức, Pháp, România, Úc, Bỉ, Ý, Tây Ban Nha, Scotland, Ireland, Anh, và México. Các mỏ nổi tiếng như ở Freiberg, Saxony; Cornwall, Mendips, Somerset, Derbyshire và Cumberland, Anh; mỏ Sullivan ở British Columbia; và Broken Hill, Úc. Galena cũng có mặt ở núi Hermon phía bắc Israel. Ở Hoa Kỳ, galen nổi tiếng nhất là đới chì của mỏ thung lũng Mississippi, đông nam Missouri, và ở vùng Driftless của Illinois, Iowa và Wisconsin. Sự quan trọng về kinh tế của galen trong lịch sử trước đây ở vùng Driftless đã hình thành nên một trong các thị trấn trong vùng với tên gọi Galena, Illinois.

Galen cũng là khoáng vật chính trong các mỏ chì-kẽm xung quanh Joplin phía tây nam Missouri và các khu vực lân cận Kansas và Oklahoma. Galen cũng là quặng quan trọng trong các vùng khai thác bạc của Colorado, Idaho, Utah và Montana. Galen là khoáng vật biểu trưng của các bang Missouri và Wisconsin.

Tinh thể galen lớn nhất được ghi nhận có kích thước 25x25x25 cm³.

Sử dụng
Galena được người Ai Cập cổ đại dùng làm kohl, loại phấn trang điểm xung quanh mắt để làm giảm độ chói của mặt trời ở sa mạc và xua đuổi các loài ruồi có khả năng mang mầm bệnh.

Galen là một chất bán dẫn với khoảng trống năng lượng nhỏ khoảng 0,4 eV được dùng trong hệ thống truyền thông không dây. Ví dụ, các tinh thể galen được dùng làm điốt tiếp xúc điểm để nhận tín hiệu radio trong máy thu vô tuyến tinh thể.

Xem thêm
 Danh sách khoáng vật

Tham khảo

Khoáng vật chì
Khoáng vật sulfide
Văn hóa Wisconsin
Biểu tượng của Wisconsin
Chất giả kim thuật


title: Lusigny-sur-Ouche

text:
Lusigny-sur-Ouche  là một xã ở tỉnh Côte-d’Or trong vùng Bourgogne-Franche-Comté, phía đông nước Pháp. Khu vực này có độ cao trung bình 379 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Lusignysurouche


title: Xe đạp

text:
nhỏ|Tiếng Chuông xe đạp cổ điển
Xe đạp là một loại phương tiện đơn hoặc đôi chạy bằng sức người hoặc gắn thêm động cơ trợ lực,điều khiển bằng bàn đạp,có hai bánh xe được gắn vào khung,một bánh trước dùng để điều hướng và một bánh sau để dẫn động.

Xe đạp xuất hiện lần đầu vào thế kỷ XIX ở Châu Âu. Trong thời gian ngắn chỉ hơn 200 năm mà sang đầu thế kỷ 21 thị trường thế giới đã dung nạp và sử dụng hơn 1 tỷ chiếc xe đạp. Con số này vượt xa số lượng xe ô tô, cả về tổng số và số lượng kiểu xe.

Xe đạp là phương tiện giao thông chính ở nhiều nơi trên thế giới. Đồng thời xe đạp cũng là một môn thể thao và giải trí như môn đua xe đạp; đối với trẻ con xe đạp là một món đồ chơi trong khi người lớn dùng xe đạp như dụng cụ rèn luyện thân thể. Giới hữu chức cũng dùng xe đạp trong quân đội và cảnh sát. Vì tiện lợi nên xe đạp có mặt trong ngành dịch vụ chuyển phát nhanh.

Hình dạng và cấu hình cơ bản của một chiếc "xe đạp an toàn" điển hình đã thay đổi rất ít kể từ lần đầu được phát triển vào khoảng năm 1885. Tuy nhiên, nhiều chi tiết đã được cải thiện, đặc biệt là từ sự ra đời của vật liệu hiện đại và thiết kế dựa trên hỗ trợ của máy tính. Chính những điều này đã cho phép phổ biến các thiết kế chuyên dụng của nhiều loại xe đạp.

Phát minh ra xe đạp đã có một tác động to lớn đối với xã hội, cả về văn hóa và tiến bộ các phương pháp công nghiệp hiện đại. Một số bộ phận cấu tạo cũng đóng vai trò quan trọng cho phát triển của ô tô ban đầu được phát minh để sử dụng cho xe đạp, bao gồm vòng bi, lốp khí nén, bánh xích điều khiển bằng xích và nan hoa của bánh xe.

Nguyên gốc từ
Từ "xe đạp" lần đầu xuất hiện trong văn bản tiếng Anh vào năm 1868, được sử dụng trong báo The Daily News để miêu tả "Bysicles và trysicles" trên "Champs Elysées và Bois de Boulogne". Nó đã xuất hiện lần đầu vào năm 1847 trong một ấn phẩm tiếng Pháp để mô tả một phương tiện hai bánh không rõ danh tính, có thể là một chiếc xe ngựa. Thiết kế của chiếc xe đạp đã tiến xa hơn so với xe đạp đầu tiên, dù hai thuật ngữ này đã được sử dụng một cách trùng hợp trong một khoảng thời gian.

Còn có những từ khác để chỉ "xe đạp" như "bike", "xe đạp đạp bằng chân", "xe đạp chân", hoặc "cycle". Trong Unicode, mã ký tự cho "xe đạp" là 0x1F6B2. Ký tự số thập lục phân 🚲 trong HTML tạo ra biểu tượng 🚲.

Mặc dù "bike" và "cycle" thường được sử dụng hoán đổi để chỉ hai loại xe hai bánh, những thuật ngữ này vẫn có sự biến đổi theo vùng miền trên toàn thế giới. Ví dụ, ở Ấn Độ, "xe đạp" chỉ đề cập đến phương tiện hai bánh sử dụng sức đạp chân, trong khi thuật ngữ "bike" được sử dụng để mô tả một phương tiện hai bánh sử dụng động cơ đốt trong hoặc động cơ điện làm nguồn động cơ thay vì xe máy.

Lịch sử

Trước đây người ta cho rằng xe đạp được sáng chế bởi bá tước Sivrac vào năm 1790, với cái tên Célérifère(célérité có nghĩa là nhanh). Nó là một cái máy bằng gỗ, không có bánh xe để lái; việc chuyển hướng đòi hỏi phải lắc mạnh phần trước của xe. Ngày nay các sử gia về kỹ thuật cho rằng không có chiếc xe nào tên làCélérifère cũng như bá tước Sivrac, đó chỉ là những hình ảnh sai vì xe đạp không tay lái rất khó điều khiển. Célérifère đồ chơi thì có thể có, nhưng không thể chạy nó trong thực tiễn.

Năm 1817, nam tước người Đức là Baron Karl von Drais đã phát minh ra chiếc xe mang tên ông gọi là Draisienne (xe của Drais) được xem là tổ tiên của xe đạp. Drais đã giới thiệu mô hình xe này cho công chúng tại Mannheim vào mùa hè 1817 và tại Paris năm 1818. Người lái ngồi dạng chân trên một khung gỗ được hỗ trợ bởi hai bánh xe và đẩy chiếc xe bằng hai chân của mình trong khi chỉnh hướng bằng bánh xe phía trước.
 Xe hai bánh được gắn thiết bị cơ khí đầu tiên có thể đã được Kirkpatrick MacMillan, một thợ rèn người Scotland, lắp ráp vào năm 1839, mặc dù tuyên bố này còn đang tranh cãi. Ông cũng là trường hợp được ghi nhận đầu tiên của một hành vi phạm tội gây tai nạn giao thông bằng xe đạp, khi một tờ báo Glasgow năm 1842 báo cáo tai nạn, trong đó có viết một "quý ông ẩn danh của vùng Dumfries-shire cưỡi một chiếc xe đạp được thiết kế khéo léo" đâm vào một cô bé ở Glasgow và bị phạt năm shilling.

Sáng kiến lắp thêm bàn đạp cho bánh trước được cho là thuộc về hai anh em Ernest Michaux và Pierre Michaux, thợ đóng xe ở Paris. Vào năm 1865, khi phải sửa chữa một cái Draisienne, họ đã lắp cho nó một chỗ để chân, mô phỏng tay quay trong máy quay tay của họ. Tuy nhiên, trước đó, vào năm 1849, có thể một thợ cơ khí Đức là Heinrich Fischer đã sáng chế ra pê đan trước hai anh em Michaux. Pêđan ở bánh trước khiến cho bánh trước có kích thước lớn (lớn hơn bánh sau) để tăng quãng đường đi trong mỗi vòng đạp. Cải tiến này đã mang lại tên gọi mới cho thiết bị, bicycle (xe đạp).

Một số phát minh sau này đã sử dụng ổ đĩa phía sau bánh xe, nổi tiếng nhất là xe đạp sử dụng các thanh điều khiển của Thomas McCall, người Scotland năm 1869. Cũng trong năm đó, xe đạp có bánh xe với nan hoa của Eugène Meyer, người Paris, đã được cấp bằng sáng chế. Vélocipède(tiếng Pháp), chiếc xe đạp làm bằng sắt và gỗ, phát triển thành xe "penny-farthing" (trong lịch sử cơ khí được coi là "chiếc xe đạp bình thường"). Nó bao gồm một khung thép hình ống trên đó có gắn bánh xe có nan hoa với lốp cao su rắn. Những chiếc xe đạp này rất khó đi do chỗ ngồi cao và phân bố trọng lượng không tốt. Năm 1868 Rowley Turner, một đại lý bán hàng của Công ty máy khâu Coventry (mà nhanh chóng trở thành Công ty Coventry Machinist), mang một chiếc xe đạp của Michaux tới Coventry, Anh. Chú của ông, Josiah Turner, và đối tác kinh doanh James Starley, sử dụng chiếc xe đạp này để sản xuất xe đạp nhãn hiệu 'Coventry Model', và công ty trở thành nhà máy sản xuất xe đạp đầu tiên của Anh.

Xe đạp vốn được làm bằng gỗ. Từ năm 1869 các xe đạp này đã được làm bằng thép.

Năm 1879, một người Anh là Lawson đã sáng chế xích để truyền động cho bánh sau. Sáng chế này kèm theo các cải tiến ở khung, đùi, đĩa, pêđan, hệ tay lái và phuộc. Năm 1885, J.K. Sartley cho bánh trước có cùng đường kính với bánh sau và làm cái khung bằng ống thép. Năm 1887, John Boyd Dunlop, một nhà sáng chế Scotland, tiếp tục cải tiến bánh xe với việc dùng ống hơi bằng cao su, do bánh xe lúc trước còn rất xóc. Năm 1890, Roberton ở Anh và Édouard Michelin ở Pháp làm cho bánh có thể tháo lắp được. Năm 1920, do xe quá nặng nên người ta đã đổi thành ruột rỗng cho xe nhẹ hơn, chất liệu của xe thì được đổi thành hợp kim. Năm 1973 xe địa hình được chế tạo ở California.

Trước khi ô tô trở nên phổ biến, xe đạp và xe ngựa là hai phương tiện chính để di chuyển cá nhân. Việc xây dựng đường bằng vào cuối thế kỷ 19 được thúc đẩy bởi sự quảng cáo rộng rãi, sản xuất và sử dụng phổ biến của hai loại phương tiện này. Vào đầu thế kỷ 21, đã có hơn 1 tỷ chiếc xe đạp được sản xuất trên toàn thế giới. Xe đạp là phương tiện phổ biến nhất trên thế giới và mẫu xe đạp phổ biến nhất, dù hoạt động bằng sức người hoặc động cơ phương tiện giao thông, là chiếc Flying Pigeon Trung Quốc, với số lượng vượt quá 500 triệu chiếc. Phương tiện thứ hai về số lượng nhiều nhất là chiếc xe máy Honda Super Cub, có hơn 100 triệu chiếc được sản xuất, trong khi ô tô được sản xuất nhiều nhất, chiếc Toyota Corolla, đã đạt hơn 44 triệu đơn vị và còn tiếp tục tăng.

Cấu tạo
Có thể nói từ khi ra đời tới nay, chiếc xe đạp đã được con người cải tiến rất nhiều về cấu tạo cũng như những tính năng của nó. Từ những chiếc xe đạp đầu tiên chỉ phục vụ mục đích đi lại là chính, thì ngày nay chiếc xe đạp không những phục vụ đi lại, mà nó còn là một phương tiện thi đấu thể thao, giải trí...

So với thiết kế sơ khai cách đây hơn 200 năm, thì chiếc xe đạp ngày nay đã có sự thay đổi rõ rệt về cấu tạo. Chiếc xe đạp đầu tiên của loài người có cấu tạo khá đơn giản, chỉ gồm có hai chiếc bánh xe và khung xe; toàn bộ đều được làm bằng gỗ.

Ngày nay, xe đạp tuy rằng có rất nhiều kiểu dáng khác nhau, được sử dụng với những mục đích khác nhau nhưng chúng vẫn có một số điểm chung về cấu tạo và nguyên lý truyền động.

Phân chia theo công dụng thì xe đạp bao gồm những bộ phận chính sau:

a. Hệ thống truyền lực gồm: Bàn đạp (pê-đan) (1), đùi, trục giữa (2), đĩa (3), xích (4), líp (5).

Líp xe đạp nhận truyền động từ xích và chuyển đến bánh sau của xe, làm bánh xe quay và chỉ quay theo chiều thuận. Nhờ có líp, người đi xe không cần đạp bàn đạp liên tục mà bánh xe vẫn chuyển động về phía trước theo quán tính.

Líp gồm hai bộ phận chính là: vành và cốt:

Vành líp (1) có răng ở phía ngoài và trong. Răng ngoài để ăn khớp với xích, răng trong có dạng răng cưa nghiêng về một phía ăn khớp với cá líp (2) là một lưỡi thép nhỏ.

Cốt líp (3) có hai rãnh để đặt hai cá líp, trong mỗi rãnh có một lò xo nhỏ hoặc một cái lẫy làm bằng sợi thép nhỏ có tính đàn hồi (gọi là râu tôm) luôn tì vào cá. Cốt líp lắp chặt với moay-ơ bánh sau bằng ren. Bình thường, đầu nhọn của cá líp quay theo chiều thuận (chiều kim đồng hồ) nhờ bộ phận truyền động xích. Trong khi đó, lò xo đẩy cá líp lên làm răng trong vành líp mắc vào cá líp kéo cốt líp quay theo cùng chiều với vành của líp, làm bánh xe quay theo.

Khi đang đi xe, nếu ta không đạp bàn đạp, vành líp không quay, theo quán tính bánh xe vẫn lăn về phía trước, cốt líp cùng cá líp quay theo chiều kim đồng hồ, khi quay cá líp trượt trên răng trong của vành líp, ép lò xo xuống, đồng thời phát ra tiếng kêu "tạch tạch".

Khi xe đang đứng yên, nếu ta quay đùi đĩa theo chiều ngược chiều kim đồng hồ làm răng trong trượt lên cá líp nên cốt líp không quay được, do đó bánh xe không quay. Bởi vậy líp được gọi là khớp quay một chiều.

b. Hệ thống chuyển động: Bánh xe (trước và sau) (6). Bánh xe gồm: trục, moay-ơ, nam hoa, vành, săm, lốp.

- Trục được làm bằng thép, bánh xe quay trên trục thông qua ổ bi.

- Moay- ơ thường làm bằng thép, được liên kết với vành bánh xe bằng nan hoa.

- Nan hoa làm bằng thép.

- Vành bánh xe làm bằng hợp kim nhôm hoặc thép, có đường kính thông thường là 650mm.

- Săm, lốp được chế tạo từ cao su tổng hợp giúp tăng độ êm cho xe trong quá trình chuyển động.

Hệ thống truyền lực và chuyển động có tác dụng truyền lực và truyền động. Khi chúng ta đạp bàn đạp, lực truyền qua đùi xe làm trục giữa quay, đĩa quay kéo xích chuyển động, xích kéo líp cùng bánh sau quay (bánh chủ động), khi bánh xe quay và lăn trên mặt đường làm cho xe chuyển động về phía trước. Nguyên tắc truyền động như sau: Lực từ chân người đạp -> bàn đạp -> đùi xe -> trục giữa -> đĩa -> xích -> líp -> bánh xe sau -> xe chuyển động.

Chuyển động được truyền từ trục tới xích, líp nhờ sự ăn khớp giữa các mắt xích và răng trên đĩa, líp nên được gọi là truyền động xích. Vận tốc của xe đạp ngoài sự phụ thuộc vào tốc độ đạp của người đi xe còn phụ thuộc vào tỉ số truyền của bộ truyền động xích..

Tỷ số truyền này được tính theo công thức sau:

Trong đó:

D1: đường kính của đĩa (mm)

Z1: số răng của đĩa

n1: tốc độ quay của đĩa (vòng/phút)

D2: đường kính của líp (mm)

Z2: số răng của líp

n2: tốc độ quay của líp (vòng/phút)

Tốc độ quay của đĩa n1 phụ thuộc vào tốc độ đạp chân nhanh hay chậm của người đi xe. Tốc độ của xe phụ thuộc vào tốc độ quay của bánh xe sau (tốc độ quay của líp) n2. Như vậy, với một tốc độ quay n1 của đĩa, chúng ta có thể có nhiều tốc độ quay n2 của bánh xe khác nhau nhờ việc thay đổi đường kính D1 (thay đổi số răng Z1) hoặc D2 (thay đổi số răng Z2).

Tỉ số truyền i>1 nghĩa là: khi tốc độ quay của đĩa là n1 thì bánh xe quay nhanh hơn i lần (n2=i.n1). Tuy nhiên, nếu thiết kế tỉ số truyền càng lớn thì lực đạp lên bàn đạp càng lớn. Do vậy, tỉ số truyền không được quá lớn. Căn cứ vào tốc độ tối đa có thể đạt được của xe đạp mà người ta thiết kế tỉ số truyền sao cho phù hợp với mục đích sử dụng, ta có thể thấy rất rõ điều này trong các loại xe đạp địa hình.

c. Hệ thống lái gồm: Tay lái (ghi đông) (7), cổ phuốc (8). Hệ thống lái giúp chúng ta có thể điều khiển xe một cách nhẹ nhàng và dễ dàng nhất có thể khi muốn chuyển hướng. Bánh xe trước làm nhiệm vụ dẫn hướng, hướng chuyển động của xe phụ thuộc vào hướng chuyển động của bánh xe trước, do người điều khiển bẻ tay lái (ghi - đông) sang phải hoặc sang trái. Nguyên tắc truyền động như sau: Tay người đi xe -> tay lái của xe (ghi- đông) -> cổ phuốc -> càng trước -> bánh xe trước -> hướng chuyển động của xe.

d. Hệ thống phanh gồm: tay phanh (9), dây phanh (10), cụm má phanh (11). Đây là một phát minh lớn giúp người điều khiển xe đạp làm chủ vận tốc khi di chuyển trên đường để có được sự an toàn tối thiểu khi điều khiển xe.

e. Khung chịu lực (12): Trước kia khung xe được cấu tạo bằng vật liệu gỗ, nhưng ngày nay khung xe đã được thay thế bởi vật liệu thép. Vì ưu điểm của vật liệu thép là có độ cứng, độ bền và tuổi tho cao hơn so với khung gỗ. Khung xe chính là xương sống của xe đạp, liên kết toàn bộ các bộ phận khác lại với nhau thành một khối thống nhất.

f. Yên xe (13): giúp cho người điều khiển xe đạp có được vị trí thoải mái và hợp lý nhất.

Ngoài ra xe đạp còn có các bộ phận khác như: chắn bùn, chắn xích, chuông, đèn... và một chi tiết tuy nhỏ nhưng rất quan trọng trong xe đạp đó là ổ bi.

Ổ bi dùng để giảm ma sát giữa các chi tiết có chuyển động quay tròn tương đối với nhau như: moay-ơ với trục bánh trước, trục bánh sau...

Cấu tạo của ổ bi gồm: nồi, bi, côn. Côn được lắp vào trục (hoặc được chế tạo liền trục như ở trục giữa). Nồi lắp và moay-ơ. Khi làm việc, bi lăn giữa nồi và côn. Ổ bi được lắp giữa trục bánh xe và moay-ơ.

Nếu không có ổ bi, khi quay moay-ơ sẽ cọ xát lên trục gây ma sát lớn, nhiệt độ tại mối ghép tăng làm cho chi tiết bị mài mòn nhanh

Xe đạp còn được coi là một môn thể thao với các thể loại khác nhau: Trong nhà, đường trường, địa hình, trial, v.v. và được thi đấu trong ASIAD, Asian Indoor Games, SEA Games, Olympic...

Khía cạnh xã hội và lịch sử

Trong đời sống hằng ngày
nhỏ|Cyclists in Greymouth, New Zealand (c.1898-1905)
Vào đầu thế kỷ 20, xe đạp đã đóng một vai trò quan trọng trong việc giảm tình trạng đông đúc tại các khu chung cư trong trung tâm thành phố. Điều này cho phép người lao động dễ dàng di chuyển từ những căn nhà lớn ở ngoại ô vào trung tâm, giảm bớt sự phụ thuộc vào việc sử dụng ngựa. Ngoài ra, xe đạp cũng mang đến sự linh hoạt cho mọi người trong việc tham quan và du lịch trong nước, nhờ khả năng tiết kiệm năng lượng gấp ba lần so với việc đi bộ và tốc độ di chuyển nhanh hơn gấp ba đến bốn lần.
trái|nhỏ|Đường dành cho xe đạp tại New York City, Hoa Kỳ (2008)
Trong các thành phố đông đúc trên toàn cầu, quy hoạch đô thị thường áp dụng hạ tầng đường dành riêng cho xe đạp như đường dành cho xe đạp để giảm tắc nghẽn giao thông và ô nhiễm không khí. Nhiều thành phố trên khắp thế giới đã triển khai các chương trình được gọi là các hệ thống chia sẻ xe đạp hoặc các chương trình xe đạp cộng đồng. Chương trình đầu tiên trong số này là Kế hoạch Xe Đạp Trắng tại Amsterdam vào năm 1965. Sau đó là xe đạp màu vàng tại La Rochelle và xe đạp màu xanh tại Cambridge. Những sáng kiến này bổ sung hệ thống vận tải công cộng và cung cấp lựa chọn thay thế cho giao thông có động cơ để giúp giảm tắc nghẽn và ô nhiễm. Ở châu Âu, đặc biệt ở Hà Lan và một số khu vực của Đức và Đan Mạch, việc đi xe đạp đến nơi là điều phổ biến. Ở Copenhagen, một tổ chức của người đi xe đạp điều hành Đại sứ quán Xe đạp để thúc đẩy việc đi xe đạp cho cả việc đi làm và tham quan. Vương quốc Anh có chương trình miễn thuế (IR 176) cho phép nhân viên mua xe đạp mới không bị thuế để sử dụng cho việc đi làm.

Ở Hà Lan, tất cả các ga tàu hỏa đều cung cấp bãi đậu xe đạp miễn phí hoặc nơi đậu xe an toàn với một khoản phí nhỏ, và các ga lớn còn có cửa hàng sửa chữa xe đạp. Đạp xe rất phổ biến đến mức nơi đỗ xe có thể bị quá tải, trong khi ở một số nơi như Delft, tình trạng đậu xe thường bị quá tải. Ở Trondheim, Na Uy, họ đã phát triển hệ thống Thang máy xe đạp Trampe để khuyến khích người đi xe đạp bằng cách hỗ trợ trên những dốc đường dốc. Xe buýt ở nhiều thành phố còn có máy giữ xe đạp được gắn ở phía trước.

Còn ở một số thị trấn ở các quốc gia khác, văn hóa đạp xe đã trở thành một phần không thể thiếu của bức tranh vùng đất suốt nhiều thế hệ, thậm chí không cần sự hỗ trợ chính thống. Điều này đúng cho trường hợp của Ílhavo, Bồ Đào Nha.

Ở những thành phố không tích hợp xe đạp vào hệ thống giao thông công cộng, người đi làm thường sử dụng xe đạp như một phần quan trọng của chế độ di chuyển kết hợp, trong đó xe đạp được sử dụng để di chuyển tới và từ các trạm tàu hoặc các hình thức giao thông nhanh khác. Một số sinh viên, sau khi lái xe từ nhà đến bãi đỗ xe trường, tiếp tục bằng xe đạp để đến lớp học. Sử dụng xe đạp gập càng trở nên phổ biến trong những tình huống như này, bởi chúng tiện lợi hơn khi cần mang theo. Ví dụ, Los Angeles đã quyết định loại bỏ một số chỗ ngồi trên một số tàu để tạo thêm không gian cho xe đạp và xe lăn.
trái|nhỏ|Người đi xe đạp trong thành phố Copenhagen, Đan Mạch
Cũng có một số công ty tại Hoa Kỳ, đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ, đang phát triển cả thiết kế xe đạp độc đáo và tạo điều kiện thân thiện với xe đạp tại nơi làm việc. Ví dụ, Foursquare, với CEO Dennis Crowley, đã "đạp xe đến các cuộc họp... khi đang gọi vốn từ các nhà đầu tư rủi ro" trên một chiếc xe đạp hai bánh và đã chọn vị trí mới cho trụ sở tại New York dựa trên tiện ích đối với người đi xe đạp. Chỗ đỗ xe đạp tại văn phòng cũng đã được tích hợp vào kế hoạch trụ sở. Mitchell Moss, người điều hành của Trung tâm Chính sách và Quản lý Giao thông Rudin tại Đại học New York, đã nói vào năm 2012: "Đi xe đạp đã trở thành lựa chọn hàng đầu đối với công nhân công nghệ cao được giáo dục".

Xe đạp đóng vai trò quan trọng trong việc vận chuyển ở nhiều quốc gia đang phát triển. Cho đến gần đây, ở các nước châu Á, xe đạp đã trở thành một phần không thể thiếu của cuộc sống hàng ngày. Chúng được sử dụng rộng rãi nhất để di chuyển đến nơi làm việc, trường học, mua sắm và trong cuộc sống hàng ngày. Tại châu Âu, xe đạp cũng được sử dụng phổ biến. Ngoài ra, chúng còn giúp người dùng duy trì sức khỏe thông qua việc vận động.

Xóa đói giảm nghèo
nhỏ|Men in Uganda using a bicycle to transport bananas
nhỏ|Tanzanian boy transporting fodder on his bicycle to feed his family cattle
Xóa đói giảm nghèo thông qua xe đạp là ý tưởng rằng việc cung cấp xe đạp và hạ tầng vận chuyển phù hợp có thể giảm đáng kể nghèo đói. Điều này đã được thực hiện qua nhiều dự án thử nghiệm ở Nam Á và châu Phi. Nghiên cứu thực hiện tại châu Phi (Uganda và Tanzania) và Sri Lanka trên hàng trăm hộ gia đình đã chỉ ra rằng một chiếc xe đạp có thể tăng thu nhập của một gia đình nghèo lên đến 35%.

Giải phóng phụ nữ
nhỏ|"Thả lỏng – nhưng đứng vững"; Frances Willard học cách lái xe đạp
Xe đạp an toàn đã mở ra cho phụ nữ khả năng tự do vận chuyển chưa từng có, góp phần vào sự giải phóng của họ tại các quốc gia phương Tây. Khi xe đạp trở nên an toàn và giá cả hợp lý hơn, nhiều phụ nữ đã có cơ hội tiếp cận tự do cá nhân mà xe đạp tượng trưng, và từ đó, xe đạp đã trở thành biểu tượng của Phụ nữ mới cuối thế kỷ 19, đặc biệt là tại Anh và Hoa Kỳ. Sự bùng nổ của xe đạp trong thập kỷ 1890 cũng thúc đẩy phong trào vận động cho việc mặc gọi là trang phục hợp lý, giúp giải phóng phụ nữ khỏi những chiếc corset và váy dài đến mắt cá cùng các trang phục hạn chế khác, thay thế bằng chiếc bloomers khiến đó làm cho người ta phải kinh ngạc vào thời điểm đó.

Xe đạp đã được các nhà nữ quyền và những người ủng hộ quyền bình đẳng giới thế kỷ 19 nhận biết như một "máy tự do" dành cho phụ nữ. Susan B. Anthony, một nhà nữ quyền Mỹ, đã nói trong cuộc phỏng vấn trên báo New York World vào ngày 2 tháng 2 năm 1896: "Tôi nghĩ rằng nó đã đóng góp nhiều hơn bất kỳ điều gì khác để giải phóng phụ nữ trên toàn thế giới. Tôi vui mừng mỗi khi thấy một phụ nữ điều khiển xe đạp. Điều này mang lại cho họ cảm giác tự tin và độc lập ngay từ khi họ ngồi lên yên xe; và họ tự do đi xa, hình ảnh của sự độc lập phụ nữ." Năm 1895, Frances Willard, người đứng đầu của Hội Nữ Hồi giáo Kiểm rượu, đã viết cuốn sách "A Wheel Within a Wheel: How I Learned to Ride the Bicycle, with Some Reflections by the Way", một hồi ký 75 trang với hình minh họa khen ngợi "Gladys," chiếc xe đạp của cô, vì tác động "làm phấn khích" đối với sức khỏe và tinh thần lạc quan của cô. Willard đã sử dụng ẩn dụ về xe đạp để khuyến khích những người nữ quyền khác hành động.

Năm 1985, Georgena Terry thành lập công ty sản xuất xe đạp dành riêng cho phụ nữ đầu tiên. Thiết kế của cô tập trung vào hình dạng của khung và kích thước bánh xe được lựa chọn để phù hợp tốt hơn với người phụ nữ, bằng cách làm ngắn ống trên và tạo khoảng cách thích hợp hơn.

Ý nghĩa kinh tế
trái|nhỏ|Quảng cáo Xe đạp Columbia từ năm 1886
Ngành sản xuất xe đạp đã chứng tỏ là một nền tảng đào tạo cho các ngành công nghiệp khác và đã dẫn đến sự phát triển của các kỹ thuật làm việc với kim loại tiên tiến, không chỉ cho việc chế tạo khung xe mà còn cho việc sản xuất các thành phần đặc biệt như vòng bi, ốc vít và bánh răng. Những kỹ thuật này sau này đã cho phép các thợ làm kim loại và thợ cơ khí có kỹ năng phát triển các thành phần được sử dụng trong các loại phương tiện như ô tô và máy bay vào giai đoạn đầu của chúng.

Anh em Wright, một cặp doanh nhân, điều hành Wright Cycle Company thiết kế, sản xuất và bán xe đạp của họ trong thời kỳ đại bùng nổ xe đạp vào những năm 1890.

Họ cũng đã giúp giảng dạy các mô hình công nghiệp sau này được áp dụng, bao gồm cơ khí hóa và sản xuất hàng loạt (sau này được sao chép và áp dụng bởi Ford và Tập đoàn General Motors), tích hợp dọc (sau này cũng được sao chép và áp dụng bởi Ford), quảng cáo mạnh mẽ (lên đến 10% tổng số quảng cáo trong các tạp chí ở Hoa Kỳ vào năm 1898 là của nhà sản xuất xe đạp), đẩy mạnh việc cải thiện đường xá (có lợi ích phụ là làm quảng cáo và cải thiện doanh số bán hàng thông qua việc cung cấp nhiều nơi để đi xe), tất cả đều được thực hiện lần đầu bởi Pope. Ngoài ra, các nhà sản xuất xe đạp đã áp dụng mô hình thay đổi hàng năm (sau này bị chê trách là kế hoạch lạm dụng, và thường được ghi cho General Motors), mô hình này đã rất thành công.

Những chiếc xe đạp đầu tiên là một ví dụ về việc tiêu tiền để thể hiện đẳng cấp và phong cách, và chúng đã được những tầng lớp thượng lưu ưa chuộng. Ngoài ra, bằng cách trở thành một nền tảng cho các phụ kiện, mà cuối cùng có thể đắt hơn cả chiếc xe đạp, chúng đã mở đường cho sự ra đời của sản phẩm như búp bê Barbie.

Xe đạp đã thúc đẩy sự xuất hiện hoặc cải thiện nhiều loại hình kinh doanh mới, bao gồm người đưa thư bằng xe đạp, thợ may di động, trường đua ngựa, và các trường đua xe đạp. Những đường đua của xe đạp sau này đã được sử dụng cho các cuộc đua xe máy và ô tô sớm. Ngoài ra, đã xuất hiện nhiều phát minh mới, như bộ nâng spoke của bánh xe đạp, đèn chiếu sáng đặc biệt, tất cả đều đã góp phần quan trọng vào sự phát triển của xe đạp và thậm chí là sản phẩm khác ngoài lĩnh vực này, như trường hợp của Charles Bennett với "dây đeo nịt chống động", sau này được gọi là "jock strap".
nhỏ|Một người đàn ông sử dụng xe đạp để chở hàng ở Ouagadougou, Burkina Faso.
Hơn nữa, xe đạp đã tiên đoán sự thay đổi trong cách di chuyển của con người, từ việc sử dụng phương tiện công cộng sang việc sở hữu xe cá nhân, một xu hướng mà sau này đã bùng nổ với sự xuất hiện của ô tô.

Công ty của J. K. Starley đã đổi tên thành Rover Cycle Company Ltd. vào cuối những năm 1890, và sau đó khi họ bắt đầu sản xuất ô tô, họ lại tiếp tục thay đổi tên thành Rover Company. Trong khi đó, Morris Motors Limited (tại Oxford) và Škoda cũng bắt đầu kinh doanh từ việc sản xuất xe đạp, cùng với những bước đầu của anh em Wright trong lĩnh vực này. Đồng thời, Alistair Craig, người sau này thành lập công ty sản xuất động cơ Ailsa Craig Engines, cũng bắt đầu sự nghiệp từ việc sản xuất xe đạp tại Glasgow vào tháng 3 năm 1885.

Nói chung, các nhà sản xuất xe đạp ở Hoa Kỳ và châu Âu thường trước đây lắp ráp xe đạp từ các khung và bộ phận của riêng họ hoặc từ các công ty khác sản xuất. Tuy nhiên, các công ty lớn như Raleigh trước đây thường tự sản xuất gần như tất cả các bộ phận của xe đạp (bao gồm cả giữa khung, trục bánh xe, và nhiều bộ phận khác). Trong những năm gần đây, cách sản xuất của các nhà sản xuất xe đạp này đã thay đổi mạnh, và hiện tại, gần như không còn hãng sản xuất nào tự sản xuất riêng các khung xe đạp của họ nữa.

Nhiều công ty mới hoặc quy mô nhỏ chủ yếu tập trung vào thiết kế và tiếp thị sản phẩm của họ, còn việc sản xuất thường được giao cho các công ty châu Á. Chẳng hạn, hiện nay khoảng 60% số lượng xe đạp trên toàn cầu được sản xuất tại Trung Quốc. Tuy có sự dịch chuyển trong quy trình sản xuất, khi các quốc gia như Trung Quốc và Ấn Độ trở nên giàu có hơn, việc sử dụng xe đạp trong nước họ đã giảm đi do khả năng mua ô tô và xe máy ngày càng dễ dàng hơn. Một trong những nguyên nhân chính khiến xe đạp Trung Quốc thâm nhập thị trường nước ngoài mạnh mẽ là chi phí lao động thấp ở Trung Quốc.

Đồng thời, theo sự gia tăng của cuộc khủng hoảng tài chính châu Âu, ở Ý vào năm 2011, số lượng xe đạp bán ra (1.75 triệu chiếc) đã vượt qua số lượng ô tô mới được bán ra.

Tác động môi trường
nhỏ|Bicycles in Utrecht, Netherlands
Việc sử dụng xe đạp không chỉ có ý nghĩa kinh tế sâu sắc bằng cách giải phóng người sử dụng khỏi việc tiêu thụ nhiên liệu động cơ (Ballantine, 1972), mà còn mang lại một loạt các lợi ích khác. Xe đạp không chỉ là một phương tiện giao thông chi phí thấp, nhanh chóng, và thân thiện với môi trường, mà còn mở rộng môi trường vật chất hữu ích cho con người theo lời tuyên bố của Ivan Illich. Trong khi các lựa chọn thay thế như ô tô và đường cao tốc có thể gây suy thoái và hạn chế môi trường cũng như khả năng di chuyển của con người, xe đạp là sự lựa chọn thông minh và bền vững. Hiện nay, trên toàn cầu có khoảng hai tỷ chiếc xe đạp đang được sử dụng bởi mọi lứa tuổi và tầng lớp xã hội, từ trẻ em, sinh viên, chuyên gia, người lao động cho đến công chức và người cao tuổi. Tất cả họ đều trải nghiệm sự tự do và cơ hội tập thể dục tự nhiên mà việc sử dụng xe đạp mang lại. Điều này không chỉ giúp cải thiện sức khỏe cá nhân mà còn đóng góp vào việc giảm lượng khí thải carbon vào môi trường.

Chế tạo
Thị trường xe đạp toàn cầu trị giá 61 tỷ USD vào năm 2011. , 130 triệu chiếc xe đạp đã được bán ra mỗi năm trên toàn cầu và 66% trong số đó được sản xuất tại Trung Quốc.

Trộm cắp
nhỏ|A bicycle wheel remains chained in a bike rack after the rest of the bicycle has been stolen at east campus of Duke University in Durham, North Carolina.
Xe đạp thường là mục tiêu của những vụ trộm phổ biến do giá trị của chúng và dễ dàng bán lại. Số lượng xe đạp bị mất mát hàng năm rất khó để xác định chính xác, vì nhiều tội phạm không bao giờ được báo cáo. Theo một khảo sát của Tạp chí Giao thông Bền vững Quốc tế Montreal, khoảng 50% những người tham gia khảo sát, người đi xe đạp tích cực, đã từng trải qua việc mất xe đạp do trộm cắp. Đáng chú ý, hầu hết các xe đạp đều có số seri, thông tin này có thể được sử dụng để xác minh danh tính trong trường hợp xe bị mất cắp.

Xem thêm
 Tour de France

Ảnh

Tham khảo

Sách tham khảo

Đọc thêm
 Max Glaskin, Cycling Science: How Rider and Machine Work Together January 2013, University of Chicago Press, ISBN 9780226921877
 Raymond Huttier. Le roman de la bicyclette, du célérifère au vélo moderne. (Bicycle history) 139 p. illustré. Editions Susse, Paris. 1951.

Phương tiện giao thông đường bộ
Bài cơ bản dài trung bình
Công nghệ bền vững
Phát minh của Đức
Giao thông bền vững


title: Coelioxys joergenseni

text:
Coelioxys joergenseni là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Holmberg mô tả khoa học năm 1909.

Chú thích

Tham khảo

J
Động vật được mô tả năm 1909


title: Windows Live Mail

text:
Windows Live Mail (trước đây có tên Windows Live Mail Desktop) là một chương trình đọc e-mail trong nhóm sản phẩm Windows Live của Microsoft. Microsoft dự định dùng nó để thay thế cho Outlook Express trên Windows XP và Windows Mail trên Windows Vista. Nó sẽ có nhiều tính năng bao gồm cả các tính năng của Windows Mail và khả năng tích hợp với Windows Live Hotmail.

Tổng quan
Windows Live Mail đang được phát triển bởi đội ngũ đã viết Windows Mail. Theo bài viết trên blog của một nhân viên Microsoft vào ngày 3 tháng 3 năm 2006  nó sẽ gồm tất cả các tính năng mới trong Windows Mail, đồng thời còn có các tính năng sau:
 Phong cách trình bày đồng nhất với Windows Live
 Đồng bộ hóa với Windows Live Contacts
 Hỗ trợ feed RSS, tính năng này đòi hỏi phải sử dụng tính tương thích RSS của Internet Explorer 7, bao gồm khả năng trả lời trực tiếp thông qua email đến tác giả của mục xuất hiện trong RSS feed, cũng như kết hợp nhiều feed vào trong một thư mục
 Danh sách thư nhiều dòng, giống như trong Outlook
 Sử dụng biểu tượng vui trong email và các chức năng khác
 Kiểm tra chính tả
 Những thư mục thư đến khác nhau cho những tài khoản POP khác nhau
 Hỗ trợ thư có hình ảnh tốt hơn (PhotoMail)

Phiên bản công cộng của Windows Live Mail đã được phát hành cho các nước Hoa Kỳ, Anh, Ấn Độ, Pháp, Nhật, Đức, Trung Quốc và Tây Ban Nha.

Bản mới nhất
Bản beta công cộng hiện nay của phần mềm là 12.0.1184. Giao diện đã có nhiều tiến bộ, bao gồm cửa sổ đăng nhập mới. Cũng có những thay đổi so với bản thử nghiệm trước và có thể sẽ có mặt trong phiên bản chính thức, bao gồm:
 Hỗ trợ Windows Aero trong Windows Vista
 Cài đặt và tích hợp Windows Live mới
 Giống với Outlook Express và Windows Mail hơn
 Hiệu suất và độ ổn định đã được tăng cường
 Không có quảng cáo (Active Search vẫn kèm theo nhưng có thể tắt kích hoạt)

Xem thêm
 Windows Live
 Windows Live Hotmail

Tham khảo

Liên kết ngoài
 "More than mail"  — Nhóm viết blog Windows Live Mail
 Các ảnh chụp màn hình khác của Windows Live Mail
 TECH REVIEW - Windows Live Mail Desktop Review

Windows Live
Chương trình đọc email của Windows
Phần mềm e-mail của Microsoft


title: Làng dân gian Yangdong

text:
Làng dân gian Yangdong (Làng Yangdong của Gyeongju) là một làng truyền thống Lưỡng ban từ triều đại nhà Triều Tiên. Ngôi làng nằm tại Gangdong, cách 16 km về phía đông bắc Gyeongju, Gyeongsangbuk-do, Hàn Quốc, dọc theo sông Hyeongsan. Núi Seolchang nằm ở phía bắc của làng. Làng này đã được chính phủ Hàn Quốc xếp hạng là Tài sản Văn hóa dân gian quan trọng số 189.

Quy mô, mức độ bảo tồn, nhiều hiện vật văn hóa, tính truyền thống và khung cảnh thiên nhiên tuyệt đẹp là các yếu tố làm nên giá trị của làng Yangdong. Đây cũng là ví dụ điển hình về phong cách sống của tầng lớp Lưỡng ban (quý tộc Triều Tiên) và truyền thống tân Nho giáo. Cùng với làng dân gian Hanhoe thì Yangdong đã được UNESCO công nhận là Di sản thế giới từ năm 2010.

Tài liệu tham khảo

Liên kết ngoài

 Website of Yangdong Village
 UNESCO
 Visit Korea
 World Heritage in Korea (pdf)

Yangdong
Yangdong
Yangdong
Yangdong


title: Buccinum nivale

text:
Buccinum nivale là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Buccinidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Buccinum


title: Rampurhat

text:
Rampurhat là một thành phố và khu đô thị của quận Birbhum thuộc bang Tây Bengal, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Rampurhat có dân số 50.609 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Rampurhat có tỷ lệ 73% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 79%, và tỷ lệ cho phái nữ là 66%. Tại Rampurhat, 11% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang West Bengal


title: Thạnh Trị

text:
Thạnh Trị là một huyện thuộc tỉnh Sóc Trăng, Việt Nam.

Địa lý
Huyện Thạnh Trị nằm ở phía tây nam tỉnh Sóc Trăng, cách thành phố Sóc Trăng 32 km, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp huyện Mỹ Xuyên
Phía tây giáp thị xã Ngã Năm
Phía nam giáp huyện Vĩnh Lợi, tỉnh Bạc Liêu
Phía bắc giáp huyện Mỹ Tú.

Thạnh Trị là huyện nông nghiệp thuộc vùng nông thôn của tỉnh Sóc Trăng. Nằm trong vùng đất ngập nước mặn thuộc bán đảo Cà Mau, huyện này là một địa phương nuôi trồng thủy sản, đặc biệt là tôm sú, tôm càng xanh và cá đồng.

Địa hình
Huyện Thạnh Trị có địa hình tương đối bằng phẳng, hệ thống kênh rạch chính và nhánh phủ đều khắp huyện, rất thuận lợi để phát triển nền kinh tế nông nghiệp. Các xã vùng trũng, nhiều phèn mặn còn nhiều khó khăn như: xã Lâm Tân, Thạnh Tân, Vĩnh Thành, Thạnh Trị, Vĩnh Lợi, Châu Hưng. Các xã vùng cao thường thiếu nước phục vụ nhu cầu sản xuất ở những tháng mùa khô như: Lâm Kiết, thị trấn Phú Lộc, Hưng Lợi và một phần của xã Châu Hưng, Tuân Tức,...

Khí hậu
Huyện Thạnh Trị nằm trong vùng nhiệt đới gió mùa, cận xích đạo, quanh năm nóng ẩm, lượng mưa phong phú, các yếu tố khí tượng có sự phân hoá theo 2 mùa rõ rệt: mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 10 và mùa khô từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau.
 Nhiệt độ không khí: Cao và khá ổn định qua các tháng, chênh lệch trung bình là 1 – 3°C, nhiệt độ không khí trung bình trong năm là 28°C, cao nhất là 33°C; thấp nhất là 23°C. Thời gian nóng nhất trong năm kéo dài từ tháng 3 đến tháng 4, và tháng lạnh nhất là tháng 12 đến tháng 1 năm sau.
 Độ ẩm không khí: Trung bình trong năm khoảng 83,4%, chênh lệch độ ẩm giữa các tháng vào khoảng 9 – 10%.
 Nắng và bức xạ mặt trời: Bình quân cả năm có 6 – 7,5 giờ nắng trong ngày. Tổng số giờ nắng trong năm là 2.372 giờ.
 Mưa: Lượng mưa trung bình hàng năm là 1.840 mm và phân bố không đồng đều trong năm, tập trung chủ yếu vào các tháng 8, 9, 10. Mùa khô (từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau) hầu như không có mưa trong khi lượng bốc hơi cao dẫn đến tình trạng thiếu nước cho sản xuất và sinh hoạt.
 Lượng bốc hơi nước trung bình hàng năm là 1.233 mm. Lượng bốc hơi nước trong các tháng mùa mưa khoảng 2 – 3 mm/ngày, trong các tháng mùa khô khoảng 4 – 5 mm/ngày.
 Gió, bão: Có 2 loại hướng gió thường xuyên xuất hiện:
 Gió mùa Tây Nam từ tháng 5 đến tháng 11, tốc độ bình quân 2 – 2,5m/s, mạnh nhất 22,6 m/s mang theo nhiều hơi nước nên thường có mưa.
 Gió mùa Đông Bắc từ tháng 12 đến tháng 4 năm sau, khô và lạnh làm tăng độ bốc hơi và lượng mưa giảm rõ rệt.

Thủy văn
Chế độ thủy văn của huyện chịu ảnh hưởng lớn bởi hệ thống kênh đào Quản Lộ – Phụng Hiệp, thông qua hệ thống kênh trục và kênh nội đồng.

Lịch sử
Vùng đất Thạnh Trị được khai phá vào đầu thế kỷ 19 trong chính sách khai hoang vùng Châu thổ sông Cửu Long của triều Nguyễn. Trải qua bao biến cố, thăng trầm của lịch sử và điều kiện thiên nhiên khắc nghiệt, nhưng với tinh thần đoàn kết giữa 3 dân tộc Kinh, Khmer, Hoa đã biến vùng đất Thạnh Trị vốn sình lầy, bưng biền như câu truyền miệng "muỗi kêu như sáo, đỉa lềnh như bánh canh" thành những cánh đồng cò bay thẳng cánh, đầy ắp lúa vàng.

Địa lý hành chính của Thạnh Trị nhiều lần thay đổi theo sự biến thiên của lịch sử. Năm 1868, Thạnh Trị là một số thôn thuộc tổng Thạnh An, huyện Phong Thạnh thuộc hạt Ba Xuyên.

Năm 1876, thực dân Pháp chiếm 3 tỉnh miền Tây, lập nên tỉnh Sóc Trăng, trong đó Thạnh Trị là phần đất chính chịu sự cai trị, chủ yếu chúng vơ vét lúa gạo và của cải của người dân. Vì thế, thời điểm này hàng loạt đồn điền Tây ra đời như Đồn điền Gressier, Bắc Tam Băng, Jordan và kéo theo đó là nhiều ra máy xay lúa, kho chứa lúa gạo lớn hình thành ở vùng Châu Hưng, nên ngày nay còn lưu truyền địa danh Ông Kho.

Tháng 1 năm 1958, Thạnh Trị là một quận của tỉnh Ba Xuyên, gồm 2 tổng với 10 xã là tổng Thạnh An có 5 xã: Thạnh Trị, Châu Hưng, Châu Thới, Thạnh Kiết (Thạnh Qưới và Lâm Kiết cũ), Gia Hòa; tổng Thạnh Lợi có 5 xã: Vĩnh Lợi, Mỹ Quới, Vĩnh Quới, Tuân Tức và Tân Long.

Ngày 17 tháng 1 năm 1969, chuyển quận lỵ Thạnh Trị từ chợ Ngã Năm, xã Vĩnh Qưới đến Phú Lộc, xã Thạnh Trị.

Ngày 16 tháng 6 năm 1969, chính quyền Việt Nam Cộng hòa thành lập quận Ngã Năm thuộc tỉnh Ba Xuyên trên cơ sở tách 4 xã: Tân Long, Mỹ Quới, Vĩnh Lợi, Vĩnh Quới thuộc quận Thạnh Trị và xã Vĩnh Tân thuộc quận Long Mỹ, tỉnh Chương Thiện. Quận lỵ Ngã Năm đặt tại xã Vĩnh Qưới.

Tháng 2 năm 1976, huyện Thạnh Trị thuộc tỉnh Hậu Giang, bao gồm 2 thị trấn: Phú Lộc, Ngã Năm và 9 xã: Châu Hưng, Lâm Kiết, Long Tân, Mỹ Quới, Tân Long, Thạnh Trị, Tuân Tức, Vĩnh Lợi, Vĩnh Quới.

Ngày 21 tháng 4 năm 1979, Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định số 174-CP về việc:
Chia xã Vĩnh Quới thành 2 xã: Vĩnh Quới và Vĩnh Biên
Chia xã Tuân Tức thành 2 xã: Tuân Tức và Thạnh Cường
Chia xã Vĩnh Lợi thành 2 xã: Vĩnh Lợi và Vĩnh Tân
Chia xã Mỹ Quới thành 3 xã: Mỹ Quới, Lê Hoàng Chu và Mai Thanh Thế
Chia xã Châu Hưng thành 2 xã: Châu Hưng và Nam Quang
Chia xã Tân Long thành 2 xã: Tân Long và Dân Hòa.

Ngày 7 tháng 7 năm 1982, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định 111-HĐBT về việc:
Chia xã Lâm Kiết thành 2 xã: Lâm Kiết và Lâm Tân
Chia xã Thạnh Trị thành 2 xã: Thạnh Trị và Thạnh Tân.

Từ đó, huyện Thạnh Trị có 2 thị trấn và 18 xã trực thuộc.

Ngày 16 tháng 9 năm 1989, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định 128-HĐBT về việc:
Sáp nhập xã Thạnh Cường vào xã Tuân Tức
Sáp nhập xã Vĩnh Tân vào xã Vĩnh Lợi
Sáp nhập 2 xã: Lê Hoàng Chu và Mai Thanh Thế vào xã Mỹ Qưới
Sáp nhập xã Nam Quang vào xã Châu Hưng
Sáp nhập xã Dân Hòa vào xã Tân Long.

Ngày 26 tháng 12 năm 1991, Quốc hội khóa VIII thông qua Nghị quyết chia tỉnh Hậu Giang thành tỉnh Cần Thơ và tỉnh Sóc Trăng, huyện Thạnh Trị thuộc tỉnh Sóc Trăng, bao gồm 2 thị trấn: Phú Lộc, Ngã Năm và 12 xã: Châu Hưng, Lâm Kiết, Lâm Tân, Long Tân, Mỹ Quới, Tân Long, Thạnh Tân, Thạnh Trị, Tuân Tức, Vĩnh Biên, Vĩnh Lợi, Vĩnh Quới.

Ngày 1 tháng 4 năm 2003, Chính phủ ban hành Nghị định 31/2003/NĐ-CP về việc:
Thành lập xã Vĩnh Thành trên cơ sở 2.562,47 ha diện tích tự nhiên và 4.795 nhân khẩu của xã Vĩnh Lợi
Thành lập xã Long Bình trên cơ sở 2.963 ha diện tích tự nhiên và 7.812 nhân khẩu của xã Tân Long
Thành lập xã Mỹ Bình trên cơ sở 2.107 ha diện tích tự nhiên và 4.925 nhân khẩu của xã Mỹ Quới.

Từ đó, huyện Thạnh Trị bao gồm 2 thị trấn: Phú Lộc, Ngã Năm và 15 xã: Châu Hưng, Lâm Kiết, Lâm Tân, Long Bình, Long Tân, Mỹ Bình, Mỹ Quới, Tân Long, Thạnh Tân, Thạnh Trị, Tuân Tức, Vĩnh Biên, Vĩnh Lợi, Vĩnh Quới, Vĩnh Thành.

Ngày 31 tháng 10 năm 2003, Chính phủ ban hành Nghị định số 127/2003/NĐ-CP về việc tách thị trấn Ngã Năm và 7 xã: Tân Long, Long Bình, Mỹ Quới, Mỹ Bình, Long Tân, Vĩnh Quới, Vĩnh Biên để thành lập huyện Ngã Năm (nay là thị xã Ngã Năm).

Sau khi điều chỉnh địa giới hành chính, huyện Thạnh Trị còn lại 28.817,42 ha diện tích tự nhiên và 84.444 người với 9 đơn vị hành chính trực thuộc, bao gồm thị trấn Phú Lộc và 8 xã: Châu Hưng, Lâm Kiết, Lâm Tân, Thạnh Tân, Thạnh Trị, Tuân Tức, Vĩnh Lợi, Vĩnh Thành.

Ngày 23 tháng 12 năm 2009, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 64/NQ-CP. về việc thành lập thị trấn Hưng Lợi trên cơ sở điều chỉnh 1.947,19 ha diện tích tự nhiên và 11.901 nhân khẩu của xã Châu Hưng.

Huyện Thạnh Trị có 2 thị trấn và 8 xã như hiện nay.

Tuy Thạnh Trị có nhiều lần thay đổi về hành chính, địa lý và dân cư,... Song về cơ bản vẫn giữ được nét riêng biệt về lịch sử truyền thống của vùng đất nhiều đau thương nhưng cũng rất anh hùng. Hơn hết tình đoàn kết của 3 dân tộc Kinh, Khmer, Hoa cùng cộng cư trên địa bàn đã tạo thêm sức sống mới, góp phần xây dựng quê hương Thạnh Trị anh hùng ngày một phát triển.

Hành chính
Huyện Thạnh Trị có 10 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm 2 thị trấn: Phú Lộc (huyện lỵ), Hưng Lợi và 8 xã: Châu Hưng, Lâm Kiết, Lâm Tân, Thạnh Tân, Thạnh Trị, Tuân Tức, Vĩnh Lợi, Vĩnh Thành.

Kinh tế - xã hội
Năm 2020, quy mô nền kinh tế của huyện tiếp tục phát triển khá tốt. Một số công trình kết cấu hạ tầng quan trọng đã và đang thực hiện đầu tư xây dựng, tạo động lực mới phát triển kinh tế xã hội. Đời sống người dân Thạnh Trị liên tục có những bước cải thiện đáng kể. Tăng trưởng kinh tế bình quân đạt 7%. Các khu vực từng bước điều chỉnh đúng hướng, khu vực I đạt 49,34% giảm 7,71% so năm 2015; khu vực II đạt 5,32% ổn định so với năm 2015, khu vực III đạt 45,34% tăng 7,91% so với năm 2015 (năm 2015). Tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) bình quân đầu
người đạt 54 triệu đồng, tăng 58,8% so với năm 2015 (năm 2015 là 34 triệu đồng).

Dân số
Toàn huyện có diện tích tự nhiên 28.759,96 ha. Dân số tính đến năm 2010 là 86.093 người, trong đó người Kinh là 53.041 người, chiếm 61,60% dân số; người Khmer là 29.535 người, chiếm 34,31%; người Hoa là 3.486 người, chiếm 4,05%; dân tộc khác 7 người. Huyện Thạnh Trị có mật độ dân số vào loại thấp nhất của tỉnh Sóc Trăng: 299 người/km².

Huyện Thạnh Trị có diện tích là 28.090 ha, dân số 86.262 người.

Huyện Thạnh Trị có diện tích là 287,47 km², dân số năm 2016 là 86.864 người. Trong đó: dân số thành thị 27.407 người chiếm 32%, dân số nông thôn 59.457 người chiếm 68%, mật độ dân số đạt 302 người/km².

Huyện Thạnh Trị có 287,18 km², dân số năm 2019 là 73.596 người, thành phần dân số gồm 3 dân tộc chính: Kinh, Hoa, Khmer). Mật độ dân số bình quân 256.28 người/km², thấp hơn so với mật độ dân số chung của tỉnh (mức trung bình của tỉnh 362 người/km²). Dân cư của huyện phân bố không đồng đều giữa các đơn vị hành chính xã, thị trấn, đa số tập trung với mật độ cao tại các xã, thị trấn, khu vực trung tâm nơi có nhiều lợi thế để phát triển kinh tế.

Giáo dục
Trường THPT Trần Văn Bảy tại ấp III, thị trấn Phú Lộc
Trường THCS Phú Lộc tại số 42B, ấp III, thị trấn Phú Lộc
Trường THCS&THPT Thạnh Tân tại ấp BI, xã Thạnh Tân
Trường THCS&THPT Hưng Lợi tại thị trấn Hưng Lợi.

Giao thông

Giao thông đường bộ
Hệ thống giao thông đường bộ của huyện bao gồm:
 Quốc lộ 1: đi qua huyện với chiều dài tuyến là 6,3 km. Đây là tuyến giao thông đối ngoại quan trọng nhất đi qua huyện, nối với tỉnh Bạc Liêu về phía Nam và các huyện Mỹ Xuyên, thành phố Sóc Trăng, huyện Châu Thành, Kế Sách, thành phố Cần Thơ, các tỉnh Hậu Giang, Vĩnh Long và các tỉnh trong vùng kinh tế trọng điểm phía Nam về hướng Đông Bắc. Đây là một lợi thế quan trọng của huyện trong vùng.
 Quốc lộ 61B: từ Quốc lộ 1 tại thị trấn Phú Lộc qua thị xã Ngã Năm tới thị xã Long Mỹ, tỉnh Hậu Giang với chiều dài 11,21 km, mặt đường láng nhựa rộng 6m. Đây là tuyến quan trọng thứ 2 của huyện nối với tỉnh Hậu Giang.
 Đường tỉnh 937B: từ Quốc lộ 1A tại thị trấn Phú Lộc qua thị trấn Hưng Lợi, xã Châu Hưng và xã Vĩnh Lợi sang tỉnh Bạc Liêu với chiều dài tuyến 15,6 km, mặt đường láng nhựa rộng 5m.
 Đường tỉnh 938: từ thành phố Sóc Trăng qua huyện Mỹ Tú, huyện Thạnh Trị, thị xã Ngã Năm tới đường tỉnh 937B tại xã Vĩnh Lợi với chiều dài tuyến 12,77 km, mặt đường đá 4m, nền đường 6m.
 Đường tỉnh 940: từ huyện Mỹ Tú qua huyện Thạnh Trị tới huyện Mỹ Xuyên, thị xã Vĩnh Châu, vùng kinh tế biển Sóc Trăng với chiều dài tuyến 7,02 km, mặt đường láng nhựa rộng 3,5m, nền đường rộng 6m.
 Đường huyện: có 10 tuyến với tổng chiều dài 122,38 km, mặt đường láng nhựa hoặc bê tông xi măng và đường đất.
 Đường đô thị: có 28 tuyến với tổng chiều dài là 10,635 km, mặt đường láng nhựa và bê tông xi măng.
 Giao thông nông thôn: có 154 tuyến với tổng chiều dài 385,13 km chủ yếu là đường bê tông xi măng và một số đường đất.
 Mật độ giao thông bộ của huyện Thạnh Trị tính theo diện tích là 0,64 km/km² (mật độ của tỉnh là 0,35 km/km²).
 Mật độ đường giao thông tính theo dân số là 2,16 km/1.000 dân (của tỉnh Sóc Trăng là 0,9 km/1.000 dân).

Giao thông đường thủy
Huyện Thạnh Trị có mạng lưới giao thông đường thủy khá phát triển. Qua địa bàn huyện có 4 tuyến đường thủy do tỉnh quản lý với chiều dài là 39 km và 125 km tuyến sông, kênh do huyện quản lý với tổng chiều dài là 463,2 km.

Chú thích

Tham khảo


title: Galliate Lombardo

text:
Galliate Lombardo là một đô thị ở tỉnh Varese trong vùng Lombardia, có cự ly khoảng 45 km về phía tây bắc của Milan và khoảng 6 km southvề phía tây của Varese. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 841 người và diện tích là 3,7 km².

Galliate Lombardo giáp các đô thị: Azzate, Bodio Lomnago, Daverio, Varese.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune.galliatelombardo.va.it/

Đô thị tỉnh Varese
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Danh sách môn thể thao điện tử

text:
Dưới đây là Danh sách một số môn thể thao điện tử (E-Sport)

Danh sách

Tham khảo

Điện tử
Điện tử


title: Andrena edwardsi

text:
Andrena edwardsi là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Viereck mô tả khoa học năm 1916.

Chú thích

Tham khảo

E
Động vật được mô tả năm 1916


title: Montagny-sur-Grosne

text:
Montagny-sur-Grosne là một xã thuộc tỉnh Saône-et-Loire trong vùng Bourgogne-Franche-Comté miền đông nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Saône-et-Loire

Tham khảo
INSEE

Xã của Saône-et-Loire


title: Caloptilia etiolata

text:
Caloptilia etiolata là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Malaysia (Pahang).

Chú thích

Tham khảo

Caloptilia


title: Elephantomyia banksi

text:
Elephantomyia banksi là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Elephantomyia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Vấn đề lãnh thổ biên giới Việt Nam - Trung Quốc

text:
Tranh chấp lãnh thổ giữa hai nước diễn ra từ năm 1951 cho tới nay, bao gồm cả tranh chấp biên giới trên bộ và trên biển, xuất phát từ cách nhìn nhận khác nhau của hai bên về Công ước Pháp-Thanh 1887 giữa Pháp (đại diện cho Việt Nam) và Nhà Thanh (đại diện cho Trung Quốc). Trên bộ, tranh chấp xảy ra trên nhiều mảnh lãnh thổ nhỏ dọc biên giới, với tổng diện tích khoảng 60 km². Trong những năm 1951-1975, chính phủ Việt Nam Cộng hòa bác bỏ những tuyên bố của Trung Quốc về chủ quyền lãnh thổ trên bộ và trên biển. Từ năm 1976, chính quyền Việt Nam (thống nhất) thể hiện lập trường tương tự. Tranh chấp lãnh thổ giữa hai quốc gia là một trong những nguyên nhân góp phần làm xảy ra cuộc Chiến tranh biên giới Việt-Trung năm 1979. Năm 1999, hai nước ký kết Hiệp định biên giới, theo đó giải quyết tranh chấp trên 227 km² biên giới, với kết quả mỗi bên nhận xấp xỉ 50% diện tích có tranh chấp.

Bối cảnh lịch sử

Giai đoạn trước 1945
Việt Nam giành lại được độc lập từ Trung Quốc từ năm 939.

Hòa ước Thiên Tân 1885 và Công ước 1887, 1895 ký kết giữa Nhà Thanh (Trung Quốc) và Thực dân Pháp công nhận 750 km vuông của tổng Tụ Long ở Vân Nam cũng như mũi Bắc Luân (Packlung) ở Quảng Đông là của Trung Quốc.

Giai đoạn 1945 tới 1979
Kể từ khi Việt Nam Dân chủ Cộng hòa thành lập năm 1945, biên giới Việt-Trung trải qua một giai đoạn dài tương đối yên bình. Biên giới giữa hai nước là đường biên giới Pháp-Thanh phân định năm 1887, theo đó trên tuyến biên giới có 333 cột mốc. Tuy nhiên các cột mốc biên giới này không được coi sóc cẩn thận, một số cột mốc bị thời gian làm hư hại, hoặc "bị dịch chuyển về phía nam, nhưng Việt Nam khi đó đang tập trung tâm trí vào cuộc Chiến tranh Việt Nam, và Trung Quốc nói với Việt Nam biên giới không phải là vấn đề lớn, hai bên có thể để về sau giải quyết"

Trong những năm 1970, tình hình thay đổi, Trung Quốc tỏ ý muốn giải quyết vấn đề biên giới theo hướng có lợi cho họ. Đây cũng là cách mà Trung Quốc dùng để thăm dò thái độ của Việt Nam với Trung Quốc trong tương quan với Liên Xô. Trung Quốc cho rằng nếu những bất đồng về vấn đề biên giới trên bộ, cũng như chủ quyền các quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa được giải quyết thì uy tín và vị thế của Trung Quốc trong mối liên hệ tay ba Việt Nam - Trung Quốc - Liên Xô sẽ tăng lên, và giảm thiểu khả năng Liên Xô sử dụng vấn đề tranh chấp lãnh thổ để lôi kéo Việt Nam và gây hiềm khích Việt Nam-Trung Quốc. Vì lẽ đó, Trung Quốc có lẽ đã bị bất ngờ khi Việt Nam từ chối đàm phán với Trung Quốc ở cấp cao để giải quyết mâu thuẫn lãnh thổ, lấy lý do "còn quá nhiều việc phải làm để giải phóng miền Nam". Theo Robert Ross, lý do của hành động này có lẽ là Việt Nam muốn trì hoãn đàm phán, chờ khi vị thế của mình được nâng lên với sự ủng hộ từ Liên Xô, để làm đối trọng với Trung Quốc.

Tháng một năm 1974, hải quân Trung Quốc đụng độ với hải quân Việt Nam Cộng hòa tại quần đảo Hoàng Sa và chiếm đóng các đảo này. Tới đầu tháng 2 năm 1974, đến lượt hải quân Việt Nam Cộng hòa đổ bộ và chiếm giữ sáu đảo thuộc quần đảo Trường Sa. Với sự kiện thứ nhất, các nhà lãnh đạo Việt Nam Dân chủ Cộng hòa lên tiếng kêu gọi các bên liên quan tiến hành thương thảo, nhưng im lặng khi sự kiện thứ hai xảy ra, và như vậy thực tế đã ngấm ngầm ủng hộ nhà cầm quyền Việt Nam Cộng hòa. Có thể nói như vậy tranh chấp lãnh thổ giữa Việt Nam và Trung Quốc đã âm ỉ diễn ra từ năm 1974.

Tới sau năm 1975, tới lượt Việt Nam muốn đặt vấn đề đàm phán lại đường biên giới được phân định theo Hiệp định Pháp-Thanh, đặt vấn đề đường biên giới lịch sử với 15 vùng lãnh thổ nhỏ tại Vân Nam và Quảng Tây. Những đòi hỏi này khiến Trung Quốc bực tức, góp phần làm quan hệ hai nước trở nên xấu đi. Cho tới đầu năm 1978, đã có hàng trăm vụ xung đột vũ trang trên biên giới diễn ra, với mật độ ngày càng cao. Tuy nhiên, truyền thông Trung Quốc im lặng trước những vụ việc này, Trung Quốc tỏ ra bình tĩnh hơn Việt Nam, dường như họ không muốn xảy ra một cuộc chiến tranh truyền thông giữa hai nước, không muốn căng thẳng lên cao.

Trong khoảng thời gian từ tháng 4 cho tới tháng 8 năm 1978, quan hệ giữa hai nước trở nên đặc biệt xấu. Cùng với cuộc khủng hoảng Hoa kiều, vấn đề Campuchia, quan hệ Việt Nam - Liên Xô và các vụ tranh chấp biên giới, Trung Quốc không còn giữ thái độ kiềm chế mà bắt đầu lớn tiếng đe dọa, buộc Hà Nội phải chấp thuận các yêu sách từ Trung Quốc. Trung Quốc bắt đầu tính đến khả năng dùng vũ lực để đối phó với Việt Nam. Ngày 3 tháng 11 năm 1978, Việt Nam ký kết Hiệp ước Hợp tác và Hữu nghị với Liên Xô, ngay sau đó, Nhân dân Nhật báo của Trung Quốc bắt đầu đăng các bài tố cáo Việt Nam tiến hành xâm phạm và khiêu khích trên biên giới với Trung Quốc.

Về phần mình, Việt Nam cũng có những lý do chính đáng để tỏ ra không hài lòng với Trung Quốc. Việt Nam cho biết, phía Trung Quốc thực hiện chính sách dịch chuyển các cột mốc biên giới tại rất nhiều điểm vào sâu trong nội địa Việt Nam, cũng như sử dụng lực lượng vũ trang hộ tống dân cư Trung Quốc lấn sang đất Việt Nam. Một trong những địa điểm tranh chấp quan trọng nhất là 300m đường sắt vào sâu trong lãnh thổ Việt Nam từ điểm nối đường ray cho tới trạm kiểm soát biên giới gần Hữu Nghị Quan, do công nhân Trung Quốc bảo dưỡng với sự chấp thuận của Việt Nam từ năm 1955. Phía Trung Quốc tố cáo Việt Nam lấn chiếm nơi này, còn Việt Nam tố cáo Trung Quốc lợi dụng lòng tin của Việt Nam đặt điểm nối đường ray vào sâu trong lãnh thổ Việt Nam để lấn chiếm đất. Việt Nam cũng tố cáo Trung Quốc phá hủy cột mốc số 18 và dịch chuyển cột km số 0 vào sâu trong lãnh thổ Việt Nam 100m.

Giai đoạn từ sau 1979
Sau chiến tranh biên giới 1979, mặc dù tuyên bố rút quân, nhưng quân Trung Quốc vẫn chiếm đóng khoảng 60 km² lãnh thổ biên giới có tranh chấp mà trước đó Việt Nam kiểm soát, trong đó có 300 m đường xe lửa giữa Hữu Nghị Quan và trạm kiểm soát biên giới Việt Nam.. Trung Quốc cũng chiếm một số điểm cao chiến lược dọc biên giới Việt Nam, nhằm làm bàn đạp cho các cuộc tấn công quân sự sau này. Xung đột vũ trang vẫn liên tục xảy ra sau đó trên tuyến biên giới giữa hai nước trong suốt thập niên 1980.

Kể từ nửa sau năm 1988, tình hình căng thẳng trên biên giới hai nước lắng xuống, rồi tới cuối năm các hoạt động buôn bán qua lại biên giới bắt đầu trở lại. Hai phía bắt đầu nối lại các hoạt động đàm phán về bình thường hóa quan hệ và giải quyết vấn đề biên giới. Quan hệ giữa hai nước đặc trưng bởi hình ảnh hữu hảo của các chuyến viếng thăm cao cấp qua lại giữa hai nước, diễn ra đồng thời với sự căng thẳng liên quan đến chủ quyền lãnh thổ, đặc biệt là trên Biển Đông, cả hai bên tiếp tục tuyên bố khẳng định chủ quyền trên các vùng có tranh chấp.

Trên bộ, sự kiện nghiêm trọng nhất là việc tháng 5 năm 1997 Trung Quốc cho xây dựng một bờ kè kéo dài một cây số tại khúc sông chảy qua Đồng Mô, thuộc huyện Bình Liêu, tỉnh Quảng Ninh đối diện với khu Phòng Thành, tỉnh Quảng Tây, Trung Quốc. Theo Việt Nam, việc làm này vi phạm Thỏa ước tạm thời giữa hai phía không thay đổi nguyên trạng hiện trường, gây hại đến hệ thống thủy lợi tưới tiêu, cũng như làm xói lở đất bên bờ sông thuộc Việt Nam. Để đáp lại, tới tháng 9 cùng năm, Việt Nam cho xây một bờ kè đá để chống xói lở. Tới tháng 11, Trung Quốc cho lấp khúc sông biên giới, và như vậy đã lấn vào lãnh thổ Việt Nam hai hecta.. Điều đáng nói là các hoạt động trên diễn ra tại khu vực mà theo phía Việt Nam là biên giới xác định rõ ràng, tức trước đó không có tranh chấp. Năm 2000, tại vòng đàm phán thứ 11 về biên giới vụ việc này được đặt ra, nhưng không có thông tin cho biết liệu hai bên có đi đến giải pháp nào cho khu vực này.

Những tin đồn quanh Hiệp định

Từ đầu năm 1990, Trung Quốc và Việt Nam bắt đầu tiến hành đàm phán để giải quyết vấn đề biên giới. Hai bên đạt được các thỏa thận trên nguyên tắc năm 1993 để giải quyết các bất đồng, nhưng do sự thù địch giữa hai phía do cuộc chiến tranh 1979 để lại, cộng với cả một thập kỷ xung đột biên giới, khiến cho mãi tới năm 1999 hai bên mới đạt được những thỏa thuận cuối cùng. Trong số những trở ngại cho việc ký kết hiệp định cũng phải kể đến vấn đề tháo dỡ mìn trên biên giới, và sự chống đối từ nội bộ của cả hai phía về việc nhượng bộ cho đối thủ cũ của mình.

Việc hai nước ký kết bản Hiệp định góp phần đóng lại một chương quan trọng trong lịch sử quan hệ Việt Nam - Trung Quốc, đánh dấu bởi sự thù nghịch và các cuộc xung đột vũ trang đẫm máu. Tuy nhiên, bản Hiệp định này không đồng nghĩa với việc kết thúc các khó khăn trong việc xác định chính xác đường biên được hoạch định trên giấy tờ, cũng như căng thẳng tại một số vị trí cột mốc biên giới, và vấn đề buôn lậu qua biên giới.

Bản hiệp định này, cộng với Hiệp định Phân định Vịnh Bắc Bộ làm dấy lên những lời đồn đại tại Việt Nam, rằng theo như bản hiệp định này, đường biên giới mới khiến Trung Quốc giành được quyền sở hữu một số vùng lãnh thổ mà trước đó Việt Nam tuyên bố chủ quyền. Sự giận dữ này không phải là không có lý, nhưng phải thừa nhận là Trung Quốc đã không áp đặt được tham vọng bành trướng của mình lên Việt Nam qua bản hiệp định. Theo như Carlson, bản Hiệp định là kết quả thỏa hiệp đến từ cả hai phía. Vấn đề lãnh thổ trên Biển Đông mới thực sự là vấn đề mà cả hai phía có sự bất đồng sâu sắc khó giải quyết. Trung Quốc qua việc giải quyết vấn đề tranh chấp lãnh thổ biên giới trên bộ thể hiện lập trường linh hoạt, giảm bớt vẻ hung hăng trong đàm phán với Việt Nam.

Có những lời đồn rằng Việt Nam đã mất một số lãnh thổ trong cuộc chiến này. Sau khi hiệp định được lý, một số vấn đề vẫn gây tranh cãi vì chưa có thông tin chính thức và đầy đủ Theo Lê Chí Quang, một nhà hoạt động phản đối chính phủ Việt Nam thì Việt Nam đã nhượng cho Trung Quốc 720 km², một bộ phận người Việt ở hải ngoại cũng cho rằng chính phủ Việt Nam đã nhường đất cho Trung Quốc và cần đòi lại bằng vũ lực hoặc bằng công pháp quốc tế. Theo một nguồn thì khi tiến hành đặt cột mốc nằm ở điểm cực đông biên giới, người ta phát hiện ra rằng một số làng Việt Nam nay nằm ở phía bên kia biên giới Trung Quốc. Điều này dẫn đến sự chống đối rộng khắp từ cộng đồng Việt Nam hải ngoại, và việc những nhà bất đồng chính kiến tích cực nhất trong nước bị bắt giữ. Cũng theo nguồn này thì Tổng bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam khi bản Hiệp định được ký là Lê Khả Phiêu đã phải chịu chỉ trích nặng nề vì đã "tỏ ra quá mềm mỏng với Trung Quốc" trong kỳ Đại hội Đảng tháng 4 năm 2001, nên bị thay thế bởi Nông Đức Mạnh trong kỳ bầu cử đó. Theo Carlyle Thayer, Lê Khả Phiêu bị một số người cáo buộc theo đuổi chính sách "thân Trung Quốc", thậm chí "ra chỉ thị nhượng bộ" trong quá trình đàm phán biên giới trên Vịnh Bắc Bộ, dẫn đến Việt Nam có thể bị thiệt đến 3.200 hải lý vuông (khoảng 11.000 km²) lãnh hải

Tuy nhiên, thứ trưởng Bộ ngoại giao Việt Nam Lê Công Phụng, Trưởng đoàn đàm phán cấp Chính phủ về biên giới, lãnh thổ Việt Nam - Trung Quốc thì những tin đồn kiểu này là không có căn cứ. Ông cho biết: tại thác Bản Giốc, Việt Nam chỉ có 1/3 thác, nhưng nhờ thương thuyết cho nên Trung Quốc nhượng bộ, thành ra Việt Nam được 1/2 thác. Lê Công Phụng cũng cho rằng các tin chung quanh vấn đề "nhượng đất, nhượng biển" chỉ là các tin đồn vô căn cứ.

Riêng vấn đề thác Bản Giốc, trả lời câu hỏi cho rằng Việt Nam đã nhượng 1/2 thác, ông Phụng trả lời rằng đó cũng chỉ là tin đồn không có căn cứ. Những những tư liệu mà tin đồn đó nêu ra không phải là bộ phận của Công ước Pháp-Thanh 1887 và Công ước Pháp-Thanh 1895, đây là 2 văn bản pháp lý duy nhất về biên giới Việt - Trung được quốc tế công nhận, và được Việt Nam và Trung Quốc đã lấy làm căn cứ pháp lý để đàm phán xác lập đường biên giới mới.

Chính phủ Việt Nam luôn nhắc tới tình hữu nghị truyền thống giữa hai nước và hai Đảng anh em mà giải quyết vấn đề biên giới và lãnh thổ bằng thương lượng ngoại giao, từng bước giải quyết trên tinh thần hữu nghị, anh em . Ngày 19 tháng 6 năm 2000, Quốc hội Việt Nam đã công bố nghị quyết về "Hiệp ước biên giới trên đất liền giữa Việt Nam và Trung Quốc" được thông qua tại kỳ họp thứ 7, Quốc hội khóa X họp từ ngày 9 tháng 5 năm đến ngày 9 tháng 6. Theo ông Lê Công Phụng, Trưởng đoàn đàm phán biên giới thì:
Quan điểm của Việt Nam và Trung Quốc là dựa trên hai Công ước mà Pháp và Nhà Thanh đã ký kết với nhau. Sau khi sáp đường biên giới mà hai bên vẽ ra (Việt Nam vẽ đường biên giới của chúng ta, Trung Quốc đã vẽ đường biên giới của họ) và căn cứ theo bản đồ mà Pháp và Nhà Thanh đã ký kết với nhau thì chỉ chênh lệch có 227 km2. Trong suốt thời gian đàm phán từ năm 1994 đến 1999, hai bên chủ yếu tập trung để phân chia 227 km2 này. Đây có thể coi là vùng chồng lấn trên bộ vì ta đòi quá sang bên kia và Trung Quốc đòi quá sang bên này. Tổng cộng sự khác biệt là 227 km2. Kết quả đàm phán 227 km2 này là: 113 km2 thuộc Việt Nam và 114 km2 thuộc Trung Quốc. Vì vậy có thể nói việc phân chia cơ bản là giống nhau nên ý kiến cho rằng ta bán hoặc nhượng đất cho Trung Quốc là hoàn toàn phi lý...
Đường biên giới trên bản đồ chỉ là một nét bút chì hoặc một nét mực nhưng khi ra thực địa, chỉnh to hoặc bé một chút là chênh nhau hàng chục mét, vì vậy việc phân giới một cách chính xác là việc làm hết sức khó khăn... Hai bên cùng phối hợp đi xác định điểm cắm mốc. Việc có mất đất hay không là phụ thuộc vào việc cắm mốc, chỉ cắm mốc chệch đi vài trăm mét là mất nhiều đất lắm. Chúng tôi đang phải tập huấn kỹ lưỡng cho cán bộ đi làm việc này."

Ông Trần Công Trục, nguyên trưởng ban Biên giới Chính phủ nói về quá trình đàm phán xác lập biên giới trên bộ giữa 2 nứoc:
Việt Nam và Trung Quốc đều phải tôn trọng lẫn nhau, theo nguyên tắc công bằng, hợp lý, có tính đến một giải pháp tổng thể, có đi có lại, chiếu cố đến sự quan tâm chính đáng của mỗi bên, vì lợi ích dân cư.
Ở khu vực cửa sông Bắc Luân, nơi mà công ước Pháp Thanh năm 1887 và 1895 không mô tả đầy đủ, rõ ràng, hai bên thống nhất đường biên đi từ điểm đầu phía Tây Bắc theo các đoạn thẳng đi đến điểm cuối phía Đông Nam của bãi Tục Lãm, sau đó cắt qua bãi Dậu Gót, rồi xuôi theo trung tuyến luồng chính tàu thuyền đi lại được đến giới điểm 62. Đường này được thể hiện trên Ảnh 4.
Theo thỏa thuận thì ba phần tư bãi Tục Lãm và một phần ba bãi Dậu Gót quy thuộc Việt Nam. Còn một phần tư bãi Tục Lãm và hai phần ba bãi Dậu Gót quy thuộc Trung Quốc. Tại một số khu vực nhạy cảm khác, như khu vực Hoành Mô, Quảng Ninh, hai nước thống nhất đường biên giới đi giữa ngầm Hoành Mô theo thực tế quản lý mà không đi theo dòng chảy tại cống thoát nước.
Đối với khu dân cư tại Hà Giang, Lạng Sơn và khu nghĩa trang có mồ mả của nhân dân thì hai bên dựa trên cơ sở giảm tối đa tác động đến khu dân cư về đời sống, sản xuất, tâm linh để nhất trí điều chỉnh đường biên giới đảm bảo cân bằng diện tích, giữ nguyên hiện trạng dân cư.
Tại Lạng Sơn, phía Việt Nam đồng ý điều chỉnh để Trung Quốc giữ lại 13 nóc nhà, thuộc khu vực mốc 1103. Đổi lại, tại Cao Bằng, phía Trung Quốc đồng ý điều chỉnh để Việt Nam giữ nguyên trạng hầu hết đất canh tác và mồ mả của dân, khu vực mốc 830/1 đến mốc 835.
Ở khu vực bản Ma Lỳ Sán của Việt Nam, gồm 5 hộ 35 khẩu thuộc tỉnh Hà Giang, mặc dù đường biên giới theo hoạch định cắt ngang qua bản này, nhưng theo đề nghị của Việt Nam, Trung Quốc đồng ý điều chỉnh để giữ nguyên bản này về phía Việt Nam, hoán đổi cho Trung Quốc khu vực khác có diện tích tương đương.
Như vậy, không thể nói rằng Việt Nam đàm phán để mất đất cho Trung Quốc ở những nơi nếu căn cứ vào cơ sở pháp lý thì chưa hoàn toàn là đất của Việt Nam. Những khu vực có nhận thức khác nhau mà cả hai bên không thể bảo vệ được quan điểm của mình và không thể chứng minh được là đất của mình thì phải giải quyết theo những nguyên tắc mà hai bên có thể chấp nhận, phù hợp với các nguyên tắc của luật pháp và thực tiễn quốc tế.
Kết quả giải quyết đường biên giới tại các khu vực nhạy cảm là hoàn toàn công bằng hợp lý, phù hợp với luật pháp và thực tiễn quốc tế, tuân thủ các nguyên tắc mà hai bên đã thỏa thuận

Kết quả Hiệp định biên giới năm 1999 của Việt Nam và Trung Quốc
Theo Thứ trưởng Ngoại giao Vũ Dũng, đến 31/12/2008, hai bên đã phân giới khoảng 1.400 km biên giới, cắm 1.971 cột mốc, trong đó có 1.549 cột mốc chính và 422 cột mốc phụ. Toàn bộ 38 chốt quân sự trên đường biên giới đều đã được dỡ bỏ. Tại cửa khẩu Hữu Nghị Quan, Việt Nam và Trung Quốc đã tiến hành cắm mốc 1117 trùng với vị trí mốc 19 cũ, đường biên giới đi qua Km số 0, mốc 19 cũ đến điểm cách điểm nối ray hiện tại 148 m. Một nhượng bộ lớn của Việt Nam là khoảng cách 300 m cuối tuyến đường sắt từ Đồng Đăng đến đường biên giới cũ đã phải cắt cho Trung Quốc.

Tại khu vực thác Bản Giốc, theo quy định của Hiệp ước 1999, hai nước điều chỉnh đường biên giới đi qua cồn Pò Thoong, qua dấu tích trạm thủy văn xây dựng những năm 1960, quy thuộc 1/4 cồn, 1/2 thác chính và toàn bộ thác cao cho Việt Nam.

Tại cửa sông Bắc Luân, biên giới quy thuộc 3/4 bãi Tục Lãm và 1/3 bãi Dậu Gót cho Việt Nam, 1/4 bãi Tục Lãm và 2/3 bãi Dậu Gót cho Trung Quốc, và thiết lập khu giao thông đường thủy tự do cho nhân dân địa phương sử dụng luồng hai bên bãi Tục Lãm và Dậu Gót. Tại khu vực Hoành Mô, đường biên giới đi giữa ngầm như từ trước đến nay chứ không theo trung tuyến dòng chảy qua cống mới do Trung Quốc xây dựng những năm 1960. Khu vực mồ mả ở mốc 53 - 54 cũ (Cao Bằng) được giữ lại cho người dân Việt Nam mặc dù hai bên có nhận thức khác nhau về quy định của Hiệp ước 1999 về biên giới khu vực này đi theo chân núi. Khu vực rừng hồi người dân Trung Quốc trồng gần biên giới Quảng Ninh được bảo lưu cho phía Trung Quốc.

Theo Hiệp ước 1999, đường biên giới cắt ngang qua bản Ma Lỳ Sán (gồm 05 hộ, 35 khẩu thuộc tỉnh Hà Giang) và khu 13 nóc nhà của người dân Trung Quốc gần Lạng Sơn, hai bên hoán đổi cho nhau trên cơ sở cân bằng diện tích, không xáo trộn đời sống dân cư...

Các vấn đề tranh cãi về vịnh Bắc Bộ
Theo Công ước luật Biển năm 1982 của Liên Hợp Quốc thì toàn bộ vịnh Bắc Bộ là vùng chồng lấn. Trước năm 2000, giữa Việt Nam và Trung Quốc đã có nhiều thỏa thuận và đàm phán nhưng chưa đi vào giải quyết thực chất. Vào năm 2000, cuộc đàm phán về phân định vịnh Bắc Bộ được đẩy mạnh với 1 vòng đàm phán cấp chính phủ, 3 cuộc gặp liên tiếp giữa hai trưởng đoàn cấp chính phủ và 8 vòng đàm phán cấp chuyên viên. Nhìn chung Trung Quốc đòi hỏi chia đôi vịnh và dù thừa nhận rằng diện tích phần vịnh của Việt Nam có thể lớn hơn nhưng chênh lệch đó không đáng kể.

Kết thúc đàm phán, Việt Nam nhận 53,23% diện tích vịnh Bắc Bộ trong khi Trung Quốc nhận 46,77% diện tích, chênh lệch là khoảng 8.205 km². Đường phân định vịnh ở cách đảo Bạch Long Vĩ 15 hải lý, đồng thời đảo Bạch Long Vĩ được khoảng 25% hiệu lực và đảo Cồn Cỏ được hưởng 50% hiệu lực. Các nguồn tin chính thống của Việt Nam tuyên bố hiệp định phân định này là công bằng khi tỉ lệ diện tích phần vịnh giữa Việt Nam và Trung Quốc là 1.135:1, gần (về mặt số học là lớn hơn) tỉ lệ đường bờ biển ven vịnh của mỗi nước (chiều dài bờ biển phía Việt Nam khoảng 763 km, còn phía Trung Quốc khoảng 695 km, tỉ lệ 1.097:1).

Hiệp định này gây ra nhiều tranh cãi trong cộng đồng người Việt ở nhiều nơi, đặc biệt là những người sống ngoài nước Việt Nam. Họ cho rằng Công ước Pháp-Thanh 1887 phân chia vịnh có lợi hơn cho Việt Nam nên hiệp định mới là sai và thiệt hại cho phía Việt Nam. Tuy nhiên, học giả Dương Danh Huy cho rằng "Công ước Pháp-Thanh và bản đồ đính kèm không nói rằng công ước đã phân định toàn bộ vùng biển trong vịnh Bắc Bộ, và vì khó có thể suy diễn rằng người ta phân chia cái người ta không cho rằng họ sở hữu, khó có thể cho rằng công ước này đã phân định toàn bộ vùng biển trong Vịnh Bắc Bộ." Vì vậy, phân định lại vịnh Bắc Bộ là điều cần thiết.

Chú thích

Tham khảo
Tiếng Việt

Tiếng Anh

Xem thêm

 Hiệp định Phân định Vịnh Bắc Bộ
 Vấn đề biên giới Việt-Trung thời Hậu Lê
 Vấn đề biên giới Việt-Trung thời Mạc
 Xung đột biên giới Việt Nam-Trung Quốc 1979-1990

Liên kết ngoài

Lịch sử Việt Nam
Lịch sử Trung Quốc
Quan hệ Việt Nam – Trung Quốc


title: Libnotes familiaris

text:
Libnotes familiaris là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Libnotes
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Spermophagus atrispinus

text:
Spermophagus atrispinus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Borowiec miêu tả khoa học năm 1995.

Chú thích

Tham khảo

Spermophagus


title: Andrena sublisterelle

text:
Andrena sublisterelle là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Wu mô tả khoa học năm 1982.

Chú thích

Tham khảo

S
Động vật được mô tả năm 1982


title: Cardiophorus convexulus

text:
Cardiophorus convexulus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được LeConte miêu tả khoa học năm 1853.

Chú thích

Tham khảo

Cardiophorus


title: Shane Filan

text:
Shane Steven Filan (sinh 5 tháng 7 năm 1979) là một trong những ca sĩ hát chính của nhóm nhạc pop đến từ Ireland, Westlife. Filan là một trong năm thành viên gốc của Westlife, cùng với 3 thành viên hiện tại của nhóm Kian Egan, Mark Feehily và Nicky Byrne và thành viên cũ Brian McFadden.

Tiểu sử
Filan là con trai của Peter và Mae Filan. Anh lớn lên ở Sligo, một thị trấn nhỏ ở tây bắc Ireland. Là em út trong một gia đình có bảy người con, anh có ba anh trai và ba chị gái: Finbarr, Peter Jr, Yvonne, Liam, Denise và Mairead. Bố mẹ anh có một quán ăn nhỏ ở Sligo, tên là Carlton Café và Shane đã sớm làm phục vụ ở đây khi còn rất nhỏ.

Filan theo học tại trường Trung học Summerhill, một trường học giáo dân, cùng Kian Egan và Mark Feehily. Cả ba người họ đã từng tham gia vào một vở kịch trường học tên Grease khi họ khoảng 12 tuổi. Nhà hát Hawkswell là một phần quan trọng trong sự nghiệp của họ. Shane là một fan hâm mộ của Michael Jackson và anh đã phát biểu đó là nguồn cảm hứng cho sự nghiệp âm nhạc của anh.

Sự nghiệp âm nhạc

Trước Westlife, Egan và Feehily đã cùng với Filan tham gia một ban nhạc tên là IOYOU (hay I.O.U.) cùng với những người bạn khác ở Sligon là Derrick Lacey, Graham Keighron và Michael "Miggles" Garrett. Anh đã tự sáng tác ca khúc Together Girl Forever và nó đã được phát hành làm đĩa đơn của nhóm. Trong 6 tháng, mẹ của Shane, bà Mae Filan, đã tìm cách liên lạc với Louis Walsh (cũng là quản lý của Boyzone). May thay bà đã gặp được ông ấy và họ đã nói chuyện về ban nhạc của con trai bà. Một ban nhạc mới đã được thành lập, nhưng chỉ ba người của nhóm, Shane, Kian và Mark được tham gia, cùng với Nicky Byrne và Brian McFadden để thành lập nên Westlife.

Filan, cùng với Mark Feehily, Bryan McFadden là ca sĩ hát chính của Westlife. Album đầu tiên của họ đã phát hành tháng 11 năm 1999. Cùng với Westlife, Filan đã có được 28 đĩa bạch kim và đã bán được khoảng 40 triệu đĩa trên toàn thế giới.

Filan cũng là đồng tác giả của một số ca khúc với các thành viên còn lại của nhóm như:

"Fragile Heart"
"Bop Bop Baby" (Đĩa đơn hit và đã đạt tới #5 trên Bảng xếp hạng đĩa đơn Anh)
"I Wanna Grow Old With You"
"Don't Say It's Too Late"
"Love Crime"
"How Does It Feel"
"Crying Girl"
"Reason for Living"
"Miss You When I'm Dreaming"

Anh cũng đã viết một số ca khúc cho các nghệ sĩ khác (cùng với thành viên cũ McFadden):

"Listen Girl" hát bởi John Ostberg
"Let Me Be the One" hát bởi Simon Casey (Shane là tác giả duy nhất)
"Sei Parte Ormai Di Me" hát bởi Il Divo
Ngày 26 tháng 4 năm 2010, một bài hát solo của Filan chưa được phát hành là "Beautiful In White" bị phát tán trên Internet và đã trở nên nổi tiếng, tuy nhiên bài hát này bị nhầm lẫn là của Shayne Ward nhưng đã đính chính lại là của Shane Filan.

Cuộc sống riêng
Filan cưới người bạn thời niên thiếu, Gillian Walsh (em họ của Kian Egan) ngày 28 tháng 12 năm 2003 tại Ballintubber Abbey, Ireland. Gillian đã sinh con gái đầu lòng Nicole Rose ngày 23 tháng 7 năm 2005. Đứa con thứ hai của họ là con trai, tên là Patrick Michael, sinh ngày 15 tháng 9 năm 2008. Ngày 5 tháng 7 năm 2009 (sinh nhật thứ 30 của anh), Shane thông báo rằng vợ chồng anh sắp có đứa con thứ ba và đến ngày 22 tháng 2 năm 2010, đứa con thứ ba của anh đã ra đời, được anh đặt tên là Shane Peter Filan.

Shane thích chơi golf trong thời gian rỗi, nhưng anh thích ngựa hơn nhiều. Anh và gia đình có hơn 70 con ngựa và chúng thường được tham gia vào các cuộc đua ngựa.

Chú thích

Liên kết ngoài
Westlife - Website chính thức (trước đó là westlife.co.uk)
Shane Filan NL

Sinh năm 1979
Nhân vật còn sống
Người đến từ Sligo
Nam ca sĩ Ireland
Westlife
Nghệ sĩ của Sony BMG

Nghệ sĩ của Capitol Records

Người đoạt giải BRIT


title: Thanh Lan (định hướng)

text:
Thanh Lan có thể là:
Ca sĩ, diễn viên Thanh Lan
Trung tâm băng nhạc Thanh Lan ở hải ngoại


title: Stenocarpus villosus

text:
Stenocarpus villosus là một loài thực vật thuộc họ Proteaceae. Đây là loài đặc hữu của New Caledonia. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo

 Jaffré, T. et al. 1998. Stenocarpus villosus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Nouvelle-Calédonie
villosus


title: Andrena capillosa

text:
Andrena capillosa là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Morawitz mô tả khoa học năm 1876.

Chú thích

Tham khảo

C
Động vật được mô tả năm 1876


title: Zürich

text:
Zürich ( ; tiếng Đức tại Zürich: Züri ) là thành phố lớn nhất của Thụy Sĩ (dân số: 366.145 vào năm 2004; dân số vùng nội thành: 1.091.732) và là thủ phủ của bang Zürich. Dân số của toàn khu đô thị là vào khoảng 1.3 triệu. Thành phố là trung tâm thương mại và văn hóa chính của Thụy Sĩ (thủ đô chính trị là Bern), và được xem như là một trong những thành phố toàn cầu trên thế giới. Theo một điều tra vào năm 2006, đây là thành phố với chất lượng cuộc sống tốt nhất trên thế giới.

Nguồn gốc của tên gọi có lẽ là từ Turus trong tiếng Celt, một bằng chứng được tìm thấy trên một tấm bia mộ có niên đại từ thời bị chiếm đóng bởi Đế chế La Mã trong thế kỉ thứ 2; tên cổ của thành phố dưới dạng La Mã là Turicum.

Địa lý

Thành phố tọa lạc nơi mà sông Limmat rời hồ Zürich và được vây quanh bởi những đồi cây cối bao gồm Zürichberg và Uetliberg. Sông Sihl gặp Limmat tại điểm cuối của Platzspitz, biên giới với Bảo tàng Quốc gia Thụy Sĩ (Landesmuseum).

Khí hậu
Nhiệt độ trung bình năm 26 - 27,6°C, số giờ nắng trung bình là 2.556 giờ/năm, lượng mưa hàng năm vào khoảng 1.520 mm, độ ẩm trung bình năm là 84%. Nhìn chung, khí hậu Zürich mang đặc điểm nhiệt đới gió mùa với nền nhiệt độ cao, ổn định, nắng và bức xạ mặt trời thuận lợi cho sản xuất nông nghiệp.

Lịch sử

Vào thời đại Roman, Turicum là điểm thu thuế tại biên giới với Gallia Belgica (từ năm 90 Germania superior) và Raetia buôn bán hàng hóa trên dòng sông Limmat. Một lâu đài kiểu Vương triều Caroling, được xây trên địa điểm lâu đài Roman bởi cháu nội của Charlemagne, Louis the German, được nhắc đến năm 835 ("trong castro Turicino iuxta fluvium Lindemaci"). Louis cũng thành lập tu viện Fraumünster vào năm 853 cho con gái ông ta là Hildegard. Ông hiến tặng tu viện theo dòng Benedictine nhiều đất đai của Zürich, Uri, và khu rừng Albis, và cho tu viện quyền bất khả xâm phạm, đặt nó trực tiếp dưới quyền cai quản của ông ta.

Vào năm 1045, Vua Henry III cho phép tu viện quyền họp chợ, thu lộ phí, và đúc tiền xu, và do đó đã làm cho tu bà trưởng tu viện trở thành người cai quản thành phố.

Zürich trở thành reichsunmittelbar vào năm 1218 với sự tuyệt tự của dòng chính trong gia đình Zähringer. Một tường thành được xây dựng vào những năm 1230, vây quanh 38 hecta. Hoàng đế Frederick II đã tấn phong tu viện trưởng của Fraumünster lên chức nữ công tước vào năm 1234. Nữ tu viện trưởng chỉ định thị trưởng, và bà thường xuyên giao việc đúc tiền cho công dân của thành phố. Tuy vậy, quyền lực chính trị của tu viện suy yếu dần đi trong thế kỉ 14, bắt đầu với sự thiết lập của Zunftordnung (luậtphường hội) vào năm 1336 bởi Rudolf Brun, cũng là người thị trưởng độc lập đầu tiên, nghĩa là không được chỉ định bởi bà tu viện trưởng.

Zürich tham gia liên bang Thụy Sĩ (vào thời gian đó là một liên bang lỏng lẻo de facto của các nước độc lập) như là thành viên thứ năm vào năm 1351. Zürich bị khai trừ khỏi liên bang vào năm 1440 do một cuộc chiến tranh với các nước thành viên khác vì vụ tranh chấp lãnh thổ Toggenburg (Chiến tranh Zürich cổ). Zürich bị đánh bại vào năm 1446, và được chấp nhận lại vào liên bang vào năm 1450.

Zwingli bắt đầu cải cách Thụy Sĩ vào thời gian ông là thầy tu chính ở Zürich. Ông sống nơi đó từ 1484 cho đến khi qua đời vào năm 1531.

Vào năm 1839, thành phố phải nhường cho những yêu cầu từ các đối tượng miền quê của nó, theo sau Züriputsch vào 6 tháng 9. Đa số các thành lũy xây từ thế kỉ thứ 17 bị kéo đổ, mặc dù chưa từng bị bao vây, để làm giảm bớt mối lo ngại về quyền bá chủ của thành phố từ các miền đồng quê. Hiệp ước Zurich giữa Áo, Pháp, và Sardinia được ký kết vào năm 1859.

Từ năm 1847, Spanisch-Brötli-Bahn, đường sắt đầu tiên trên đất Thụy Sĩ, nối liền Zürich với Baden, đặt nhà ga chính Zürich tại điểm gốc của mạng lưới đường sắt Thụy Sĩ. Tòa nhà hiện tai Hauptbahnhof (nhà ga đường sắt chính) xây từ 1871.

Huy hiệu của thành phố

Huy hiệu xanh và trắng của Zürich được thử nghiệm vào năm 1389, và được vẽ từ các lá cờ xanh sọc trắng từ năm 1315. Bằng chứng chắc chắn về lá cờ với cùng kiểu đó có từ 1434. Huy hiệu được hộ tống hai bên bởi hai con sư tử.

Cái Schwenkel màu đỏ trên lá cờ có nhiều cảnh diễn giải khác nhau: Đối với dân thành Zürich, đó là dấu ấn danh dự, được ban cho bởi Rudolph I. Những cư dân lân cận Zürich lại trêu chọc rằng đó là dấu hiệu nhục nhã, kỉ niệm thất bại của lá cờ tại Winterthur vào năm 1292. Ngày nay, bang Zürich sử dụng huy hiệu giống như của thành phố.

Thắng cảnh

Nhà thờ

Bảo tàng

Các thắng cảnh khác

Công nghiệp và thương mại

Kinh doanh, công nghiệp và thương mại
UBS, Credit Suisse, Swiss Re và nhiều tập đoàn tài chính khác đều đặt trụ sở tai Zurich, trung tâm thương mại của Thụy Sĩ. Zurich dẫn đầu thế giới về ngành ngân hàng, chủ yếu là nhờ vào Swiss bank secrecy. Hoạt động tài chính chiếm 1/4 hoạt động kinh tế của thành phố và Thị trường chứng khoán Thụy Sĩ cũng tọa lạc tại Zurich.

Năm 2006, GDP của vùng Zurich là 160 tỉ USD, bình quân đầu người là 45.000 USD

Những lý do thành công về kinh tế

Sở giao dịch chứng khoán Thụy Sĩ

Truyền thông

Nhật báo
 Neue Zürcher Zeitung (NZZ)
 Tages-Anzeiger
 Blick
 20 Minuten
 Limmattaler Tagblatt
 Tagblatt der Stadt Zürich
 Zürichsee-Zeitung
 Heute

Tuần báo
 Die Weltwoche
 Facts
 Die Wochenzeitung WOZ
 Finanz und Wirtschaft
 Cash
 Tachles
 Sonntags-Zeitung
 Neue Zürcher Zeitung am Sonntag NZZaS
 Sonntags-Blick
 P.S. Zeitung

Nguyệt san
 Bilanz
 Du Magazin

Hệ thống tin điện tử
 Swissinfo (News in English)

Các phong trào nghệ thuật ra đời tại Zurich

Opera, ba-lê và các nhà hát

Cuộc sống về đêm. Câu lạc bộ

Giáo dục và nghiên cứu
 ETH Zürich
 University of Zürich
 IBM Zürich Research Laboratory
 Swiss Re's Centre for Global Dialogue
 SIK Swiss Institute for Art Research - Schweizerisches Institut für Kunstwissenschaften
 HGKZ - University of Applied Sciences and Designs
 Avenir Suisse - Liberal Think Tank
 Swiss Institute of International Studies
 HMT School of Music, Drama and Dance - Hochschule für Musik und Theater
 ZFH College of Applied Sciences and Technologies Zurich - Zürcher Fachhochschule
 Graduate School of Business Administration Zurich
 National Centre of Competence in Research - Financial Valuation and Risk Management
 Inter-Community School Zurich
 Zurich International School

Thể thao
 Grasshopper Club Zürich Football
 ZSC Lions Ice Hockey Club
 FC Zürich Football Club
 Challengers Baseball Club Zürich
 Zürich Lions Baseball Club
 Zürich Renegades American Football Club
 Federation Internationale de Football Association (FIFA) headquarters.
 Weltklasse Zürich
 International Ice Hockey Federation (IIHF)
 Swimming in the lake, in the river or in several outdoor swimming pools (June-September)

Sự kiện

Giao thông

Những người nổi tiếng

Khách sạn

 Savoy Baur en Ville ()
 Baur au Lac ()
 Dolder ( )
 Alden Splügenschloss ()
 Eden au Lac ()
 Park Hyatt Zürich ()
 Widder ()
 Marriott ()
 Ascot ( )
 Swissotel ( )

Map Overview: Hotels in Zurich
See also: Zürich Tourismus

Các thành phố kết nghĩa
 San Francisco, United States (private initiative)
 Kunming, Peoples Republic of China

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Zürich Tourismus, Official site in German and English
 Stadt Zürich  Official site
 Greater Zurich Area, Official Zurich Economic Promotion Site

 Zurich Comedy Club - English Language Theatre in Zurich
 Zurich International Club  Non Profit International Club (ZHIC)

Thành phố của Thụy Sĩ
Zürich
Khởi đầu thập niên 1210 ở Đế quốc La Mã Thần thánh
Khởi đầu thập niên 1350 ở Đế quốc La Mã Thần thánh
Khởi đầu thập niên 1450 ở Đế quốc La Mã Thần thánh


title: Sân bay Alta

text:
Sân bay Alta (, tiếng Na Uy: Alta lufthavn) là sân bay ở Alta, Na Uy. Sân bay Alta nằm cáhc trung tâm Elvebakken về phía đông bắc bên bờ nam của Alta Fjord.

Năm 2006, sân bay này phục vụ 416.272 lượt hành khách, tăng so với 351.537 lượt năm 2005. Đây là sân bay bận rộn nhất ở Finnmark. Sân bay Alta có một đường băng dài 2088 m. Giao thông mặt đất bằng xe bus và taxi. Avinor, một đơn vị nhà nước quản lý và vận hành sân bay này. Sân bay này là một bán trung tâm của hãng SAS Group với nhiều tuyến điểm tới các sân bay khu vực cũng như với Oslo.

Đang có kế hoạch xây một nhà ga mới do nhà ga hiện nay nằm gần đường băng, kém an toàn theo quy định về an toàn hàng không mới.

Sân bay này được khai trương ngày 3 tháng 5 năm 1963, cùng thời gian với Banak Airport ở Lakselv và Sân bay Høybuktmoen ở Kirkenes. Trong nhiều năm, chỉ có Scandinavian Airlines hoạt động ở đây với tuyến điếm đến là Tromsø và Oslo. Ban đầu là loại máy bay Convair CV-440 Metropolitan còn máy bay Douglas DC-9 được dùng năm 1969 và McDonnell Douglas MD-80 năm 1986.

Các hãng hàng không và các điểm đến

Norwegian Air Shuttle (Oslo)
Scandinavian Airlines (Oslo, Tromsø)
Widerøe (Hammerfest, Lakselv, Tromsø, Vadsø, Kirkenes)

Tham khảo

Liên kết ngoài
Về sân bay Alta trên trang của avinor
World Aero Data entry on Alta airport

Sân bay Na Uy
Finnmark
Sân bay Finnmark


title: Homalocantha digitata

text:
Homalocantha digitata là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Homalocantha


title: Apsilochorema utchtchunam

text:
Apsilochorema utchtchunam là một loài Trichoptera thuộc họ Hydrobiosidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Chú thích

Apsilochorema


title: Atanatolica botosaneanui

text:
Atanatolica botosaneanui là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Chú thích

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Atanatolica


title: Cóc mày Ba Na

text:
Cóc mày Ba Na (danh pháp khoa học: Leptobrachium banae) là một loài lưỡng cư thuộc họ Megophryidae.
Nó được tìm thấy ở Lào, Việt Nam, và có thể cả Campuchia.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, và sông. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống. Loài này được các thợ săn người Ba Na phát hiện. Chúng có màu nâu với các đốm đỏ-cam trên lưng và đỏ nhạt và sọc đen trên chân.

Chú thích

Tham khảo
 van Dijk, P.P., Chan-ard, T. & Stuart, B. 2004. Leptobrachium banae. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

]]

B
Động vật lưỡng cư Việt Nam
Động vật lưỡng cư Lào


title: Nomada flavozonata

text:
Nomada flavozonata là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Nurse mô tả khoa học năm 1902.

Chú thích

Tham khảo

Nomada
Động vật được mô tả năm 1902


title: Pycnopsyche scabripennis

text:
Pycnopsyche scabripennis là một loài Trichoptera trong họ Limnephilidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Tân bắc
Pycnopsyche


title: Castellanos de Moriscos

text:
Castellanos de Moriscos là một đô thị ở tỉnh Salamanca, phía tây Tây Ban Nha, cộng đồng tự trị Castile-Leon. Đô thị này có cự ly 8 kilômét so với thành phố Salamanca với dân số thời điểm năm 2008 là 1213 người. Đô thị Castellanos de Moriscos có diện tích 13,84 km².

Castellanos de Moriscos nằm trên khu vực có độ cao 835 mét trên mực nước biển.
Mã số bưu chính là 37439.

Tham khảo

Đô thị ở Salamanca


title: Samraong Tong

text:
Samraong Tong () là một huyện srok thuộc tỉnh Kampong Speu ở miền trung Campuchia.

Hành chính

Tham khảo

Huyện Campuchia


title: Iranada

text:
Iranada là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Chú thích

Tham khảo

 Iranada at funet.fi
 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Armadini

Erebidae


title: Hiệp hội bóng đá Malta

text:
Hiệp hội bóng đá Malta (; ) là tổ chức quản lý, điều hành các hoạt động bóng đá ở Malta. Hiệp hội quản lý đội tuyển bóng đá quốc gia nam và nữ, tổ chức các giải bóng đá như vô địch quốc gia và cúp quốc gia. Hiệp hội bóng đá Malta gia nhập FIFA năm 1959 và UEFA năm 1960.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang chủ

Malta
Bóng đá Malta


title: Kế (nước)

text:
Kế, trong lịch sử Trung Quốc, là một tiểu quốc chư hầu, tồn tại từ thời kỳ nhà Thương cho tới giữa thời kỳ Xuân Thu, với lãnh thổ nằm trong khu vực ngày nay là Bắc Kinh.

Nguồn gốc
Thời gian tồn tại của tiểu quốc này khoảng chừng 1.000 năm (từ khoảng thế kỷ 16 TCN tới khoảng thế kỷ 7 TCN). Họ của các vua nước Kế là Y (có thuyết cho là họ Kỳ), vốn là hậu duệ của Hoàng Đế hay của Đế Nghiêu. Nước Kế thành lập vào khoảng thế kỷ 16 TCN trong thời kỳ nhà Thương, nhưng trong khoảng thời gian tồn tại của nó có những sự kiện gì xảy ra để chứng minh cho sự tồn tại liên tục hay gián đoạn của nó thì cho tới nay vẫn chưa thể biết do các tài liệu sử sách ghi chép rất ít về tiểu quốc này. Đầu thời kỳ nhà Chu, nước Kế mới được ghi chép chính thức là có tồn tại. Đến giữa thời kỳ Xuân Thu, nước Kế bị nước Yên tiêu diệt.

Những ghi chép trong sử sách
Nước Kế có thể được hình thành một cách tự nhiên như là một tiểu quốc, hoặc là do các bộ lạc là hậu duệ của Hoàng Đế/Đế Nghiêu lập ra trong thời kỳ nhà Thương. Đến thời kỳ Tây Chu, nước Kế được Chu Vũ Vương phong cho làm quốc gia chư hầu. 《Lễ kí•Nhạc kí》 viết: "Vũ Vương khắc Ân phản Thương, vị cập hạ xa nhi phong Hoàng Đế chi hậu vu Kế. 《Sử kí•Chu bản kỉ》 viết: Vũ Vương bao phong "Đế Nghiêu chi hậu vu Kế". Kinh đô nước Kế là Kế Thành, ngày nay là tây nam thành phố Bắc Kinh, ở khoảng khu vực cửa Quảng An. Khoảng thế kỷ 7 TCN nước Kế bị nước Yên tiêu diệt.

Xem thêm
 Đường Nghiêu
 nước Yên
 nước Đường

Tham khảo

Lịch sử Bắc Kinh
Lịch sử Hà Bắc
Chư hầu nhà Thương
Tây Chu
Xuân Thu
Các nước chư hầu Trung Quốc cổ đại
Nước Yên


title: Sceloenopla germaini

text:
Sceloenopla germaini là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Pic mô tả khoa học năm 1929.

Chú thích

Tham khảo

Sceloenopla


title: Hexatoma arcuaria

text:
Hexatoma arcuaria là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Hexatoma
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Watsonville, California

text:
Watsonville, California là một thành phố tại quận Santa Cruz, tiểu bang California, Hoa Kỳ. Dân số theo điều tra năm 2010 là 51.199 người, diện tích là km2.
Watsonville nằm bên bờ biển trung tâm của California, nền kinh tế các trung tâm chủ yếu xung quanh nông trại. Thành phố được biết đến với nghề trồng dâu tây, táo, rau diếp và một loạt các loại rau khác. Watsonville là nơi sinh sống cho những người dân nguồn gốc dân tộc khác nhau. Có một cộng đồng dân gốc Tây Ban Nha lớn, một nhóm nhỏ của Croatia, và dân Philipin, dân da trắng, và dân Nhật Bản sống và làm việc trong thành phố.

Tham khảo

Quận Santa Cruz, California
Thành phố của California


title: Vĩnh Hưng (phường)

text:
Vĩnh Hưng là một phường thuộc quận Hoàng Mai, thành phố Hà Nội, Việt Nam.

Địa lý
Phường Vĩnh Hưng có vị trí địa lý:
Phía đông giáp các phường Thanh Trì và Lĩnh Nam
Phía tây giáp các phường Mai Động và Hoàng Văn Thụ
Phía nam giáp các phường Yên Sở và Lĩnh Nam
Phía bắc giáp quận Hai Bà Trưng và phường Thanh Trì.

Phường Vĩnh Hưng có diện tích 1,80 km², dân số năm 2021 là 39.873 người, mật độ dân số đạt  người/km².

Lịch sử
Phường Vĩnh Hưng trước đây là xã Vĩnh Tuy thuộc huyện Thanh Trì.

Ngày 6 tháng 11 năm 2003, xã Vĩnh Tuy được chuyển thành phường Vĩnh Hưng thuộc quận Hoàng Mai mới thành lập..

Vĩnh Hưng là tên gọi cổ của xã Vĩnh Tuy. Do trùng tên với phường Vĩnh Tuy kế cận thuộc quận Hai Bà Trưng nên khi thành lập phường, xã Vĩnh Tuy lấy tên là phường Vĩnh Hưng.

Chú thích

Tham khảo


title: Vologases VI

text:
Vologases VI của Parthia (tiếng Parthia: Walagash; tiếng Ba Tư: بلاش ششم, Balash) đã kế vị vua cha Vologases V của Parthia (191-208), lên ngôi vua đế chế Parthia năm 208.

Ngay sau khi kế vị, em trai ông Artabanus IV (216-224) nổi dậy chống lại ông ta, trở thành chủ nhân của một phần rộng lớn của đế chế. Tuy nhiên, Vologases VI vẫn còn cai trị ở một phần của Babylon: ngày tháng sụp đổ trên tiền xu của ông là năm 228.

Trong khi đó Ardashir I (226-241), người sáng lập của triều đại Sassanid, đã đánh bại và giết Artabanus IV năm 226 và chinh phục các tỉnh phía đông của Parthia. Trong vài năm tới, Ardashir I tiếp tục mở rộng đế chế mới của mình, và đã phải đánh bại và giết chết Vologases sau năm 228.

Nguồn

 A. D. H. Bivar: The political History of Iran under the Arsacids. In: Ehsan Yarshater, The Cambridge History of Iran. Bd. 3, Cambridge 1983, p. 94–97.
 Malcolm A.R. Colledge: The Parthians. Thames and Hudson, London 1967, p. 53, 171, 173.

Dio Cassius, lxxvii, 12.

Tham khảo

Vua Parthia
Năm sinh không rõ
Mất năm 228


title: Molophilus neopansus

text:
Molophilus neopansus là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Molophilus
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: 12272 Geddylee

text:
12272 Geddylee là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 1589.3592750 ngày (4.35 năm).

Nó được phát hiện ngày 22 tháng 9 năm 1990.

Nó được đặt theo tên Geddy Lee, the lead singer, bassist, và keyboardist for the Canadian rock band, Rush.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1990


title: Sumitrosis maculata

text:
Sumitrosis maculata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Uhmann miêu tả khoa học năm 1931.

Chú thích

Tham khảo

Sumitrosis


title: Milyas

text:
Milyas là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Noctuidae


title: Alata

text:
Alata là một xã của tỉnh Corse-du-Sud, thuộc vùng Corse, trên đảo Corse ở Pháp.

Dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.mairie-alata.fr  (bằng tiếng Pháp)

Xã của Corse-du-Sud


title: Quận Long, Georgia

text:
Quận Long là một quận trong tiểu bang Georgia, Hoa Kỳ được đặt theo tên của bác sĩ phẫu thuật Crawford Long. Quận lỵ đóng ở thành phố Ludowici . Theo điều tra dân số năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có dân số người . Năm 2007, ước tính dân số quận này là 11.300 người.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận này có diện tích 1045 ki-lô-mét vuông, trong đó có km2 là diện tích đất, 7 km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ
 U.S. Highway 25
 U.S. Highway 84
 U.S. Highway 301
 Georgia State Route 57
 Georgia State Route 144

Các quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Georgia


title: Limonius poneli

text:
Limonius poneli là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Leseigneur & Mertlik miêu tả khoa học năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Limonius


title: Pöttmes

text:
Pöttmes là một đô thị ở huyện Aichach-Friedberg bang Bayern nước Đức. Đô thị Pöttmes có diện tích 82,58 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 6333 người.

Tham khảo


title: Quasimus geminus

text:
Quasimus geminus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1942.

Chú thích

Tham khảo

Quasimus


title: Hoplitis deserticola

text:
Hoplitis deserticola là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Timberlake & Michener mô tả khoa học năm 1950.

Chú thích

Tham khảo

Hoplitis
Động vật được mô tả năm 1950


title: Padrones de Bureba

text:
Padrones de Bureba là một đô thị trong tỉnh Burgos, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 59 người.

Tham khảo

Đô thị ở Burgos


title: Haplochromis olivaceus

text:
Haplochromis olivaceus là một loài cá thuộc họ Cichlidae. Loài này có ở Cộng hòa Dân chủ Congo và Rwanda. Môi trường sống tự nhiên của chúng là hồ nước ngọt.

Chú thích

Tham khảo

 Snoeks, J. 2005. Haplochromis olivaceus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 4 tháng 8 năm 2007.

Haplochromis


title: Mono (tỉnh)

text:
Mono là một trong 12 tỉnh của Bénin, giáp biên giới với vùng Maritime của Togo. Tỉnh lỵ là Lokossa. Dân số tỉnh này khoảng 370.000 người. Tỉnh Kouffo đã là một phần của Mono cho đến năm 1999 khi chính phủ Benin tách các tỉnh để lập tỉnh mới. Tiếng Gen là ngôn ngữ của dân ở tỉnh này, ngoài ra còn có các ngôn ngữ khác như Ewe và các ngôn ngữ Phla-Pherá

Mono được chia thành các đô thị (xã) Bopa, Comé, Grand-Popo, và Houéyogbé.

Tham khảo

Tỉnh của Bénin


title: Imatidium validicorne

text:
Imatidium validicorne là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Spaeth miêu tả khoa học năm 1922.

Chú thích

Tham khảo

Imatidium


title: Kottayam

text:
Kottayam là một thành phố và khu đô thị của quận Kottayam thuộc bang Kerala, Ấn Độ.

Địa lý
Kottayam có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 3 mét (9 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Kottayam có dân số 60.725 người. Phái nam chiếm 49% tổng số dân và phái nữ chiếm 51%. Kottayam có tỷ lệ 87% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 88%, và tỷ lệ cho phái nữ là 86%. Tại Kottayam, 10% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Kerala


title: Plebeiella lendliana

text:
Plebeiella lendliana là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1900.

Chú thích

Tham khảo

Plebeiella
Động vật được mô tả năm 1900


title: Melanoxanthus lepidus

text:
Melanoxanthus lepidus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Van Zwaluwenburg miêu tả khoa học năm 1957.

Chú thích

Tham khảo

Melanoxanthus


title: Cassida dehradunensis

text:
Cassida dehradunensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Borowiec & Takizawa miêu tả khoa học năm 1991.

Chú thích

Tham khảo

Cassida


title: 2908 Shimoyama

text:
2908 Shimoyama (1981 WA) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 18 tháng 11 năm 1981 bởi Toshimasa Furuta ở Tokai.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 JPL Small-Body Database Browser ngày 2908 Shimoyama

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1981


title: Largeasse

text:
Largeasse là một xã trong tỉnh Deux-Sèvres trong vùng Nouvelle-Aquitaine ở phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 200 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Deux-Sèvres


title: (18492) 1996 GS2

text:
{{DISPLAYTITLE:(18492) 1996 GS2}}

(18492) 1996 GS2 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 8 tháng 4 năm 1996.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 18001–19000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1996
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Phyllonorycter deschkanus

text:
Phyllonorycter deschkanus là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Tây Ban Nha.

Ấu trùng ăn Genista cinerea. Chúng có thể ăn lá nơi chúng làm tổ.

Chú thích

Tham khảo

Phyllonorycter


title: Sân bay quốc tế Adelaide

text:
Sân bay quốc tế Adelaide (tiếng Anh: Adelaide International Airport)  là sân bay chính của thủ phủ Adelaide của Nam Australia. Sân bay này tọa lạc gần West Beach cách trung tâm của Adelaide 8 km. Đây là sân bay nội địa lớn thứ tư và là sân bay quốc tế lớn thứ sáu của Úc, phục vụ 5,8 triệu lượt khách mỗi năm.

Được mở cửa lần đầu ngày 16/2/1955, sân bay này được xây dựng để thay thế sân bay Parafield làm sân bay chính của Adelaide. Địa điểm xây dựng là trên khu đất đã từng được sử dụng là market garden và có vùng đất ngập nước Patawalonga Creek. Nhà ga quốc nội và quốc tế dùng chung mở cửa năm 2005.

Các hãng hàng không

Các hãng quốc tế
 Air New Zealand (Auckland)
 Cathay Pacific (Hong Kong)
 Malaysia Airlines (Kuala Lumpur)
 Qantas (Melbourne, Singapore)
 Qatar Airways (Doha)
 Singapore Airlines (Singapore)

Các hãng vận chuyển hàng hóa quốc tế
 Australian Air Express (Melbourne)
 Singapore Airlines Cargo (Singapore, Melbourne)
 Toll Priority (Melbourne)

Các hãng quốc nội
 Qantas (Alice Springs, Brisbane, Canberra, Darwin, Melbourne, Sydney, Perth)
 Jetstar Airways (Melbourne-Avalon, Brisbane, Cairns, Darwin, Gold Coast, Sunshine Coast, Sydney)
 Alliance Airlines (Olympic Dam)
 Tiger Airways Australia (Melbourne)
 Virgin Blue (Brisbane, Broome, Canberra, Gold Coast, Hobart, Melbourne, Sydney, Perth)

Các hãng khu vực
 Air South Regional (Kingscote (Kangaroo Island))
 National Jet Systems (Ballera, Moomba)
 Regional Express (Broken Hill, Ceduna, Coober Pedy, Kingscote (Kangaroo Island), Mount Gambier, Port Lincoln, Whyalla)
 Sharp Airlines (Mildura, Port Augusta [begins ngày 28 tháng 4 năm 2008])

Xem thêm
 Danh sách các sân bay Úc
 Giao thông ở Úc

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Adelaide Airport Limited

 A-Z World Airports Online: Adelaide Airport (ADL/YPAD)

Adelaide
Giao thông ở Adelaide


title: Reusel-De Mierden

text:
Reusel-De Mierden () là một đô thị ở phía nam Hà Lan. Đô thị này nằm ở tỉnh Noord-Brabant, có diện tích 78,65 km². Năm 2005, dân số khoảng 12.288 người.

Các trung tâm dân cư

Hooge Mierde
Hulsel
Lage Mierde
Reusel

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang mạng chính thức

Đô thị Noord-Brabant