title: Chế định trách nhiệm dân sự (Luật Hồng Đức)

text:
Chế định trách nhiệm dân sự trong Luật Hồng Đức là tổng thể các quy định của Luật Hồng Đức (Hay còn được gọi là Quốc Triều Hình Luật) quy định các vấn đề liên quan đến trách nhiệm dân sự của cá nhân trong thời đại phong kiến nhà Lê.

Khái yếu

Luật Hồng Đức là một trong những bộ luật phong kiến tiến bộ nhất và đặc sắc nhất trong lịch sử pháp luật Việt Nam. Bộ luật đánh dấu thời kỳ hoàng kim nhất, rực rỡ nhất của chế độ phong kiến Việt Nam dưới triều đại Lê sơ, đặc biệt là dưới thời vua Lê Thánh Tông. Luật Hồng Đức được các nhà nghiên cứu trong và ngoài nước đánh giá rất cao về tư tưởng và trình độ lập pháp, vượt xa so với khuôn mẫu tư duy của thời đại phong kiến và để lại những dấu ấn sâu đậm cho đến tận ngày nay, và một trong những nội dung đó là trách nhiệm dân sự.

Chế định trách nhiệm dân sự là nét đặc sắc, độc đáo đáng quan tâm trong Luật Hồng Đức. Mặc dù về tính chất, đây là bộ luật hình sự (Quốc triều hình luật), nhưng Luật Hồng Đức chứa đựng trong đó những yếu tố khá tiến bộ trong việc điều chỉnh quan hệ dân sự, quy định, dự liệu phong phú các trường hợp về tổn thất, thiệt hại trong thực tế cả về vật chất lẫn tinh thần từ đó xác định trách nhiệm hình sự và dân sự.

Chế định trách nhiệm dân sự trong Luật Hồng Đức đưa tầm vóc của bộ luật lên tầm cao hơn so với tư duy lập pháp phong kiến. Sự dự liệu sinh động, đầy tính thực tiễn của nó vẫn còn dư âm mạnh mẽ cho đến ngày nay, có ý nghĩa lớn trong công tác xây dựng và áp dụng pháp luật dân sự hiện đại.

Trong Luật Hồng Đức không có quy định riêng hoặc gọi đích danh về chế định này, tuy nhiên qua đối chiếu với các quy định của pháp luật hiện hành, qua phân tích dưới góc độ khoa học pháp lý, có thể phân chia những nội dung về trách nhiệm dân sự như sau: Tổn thất trên thực tế; Lỗi; Trường hợp đặc biệt phát sinh trách nhiệm; Nguyên tắc bồi thường; Phương thức bồi thường thiệt hại; Các trường hợp giảm nhẹ và miễn trách nhiệm.

Tổn thất thực tế
Trong quy định của pháp luật hiện hành cũng như về mặt khoa học pháp lý, tổn thất thực tế (bao gồm tổn thất vật chất và tổn thất về tinh thần) là một trong những điều kiện làm phát sinh trách nhiệm dân sự. Luật Hồng Đức cũng quy định rõ về tổn thất vật chất và tổn thất về tinh thần

Tổn thất vật chất
Theo các nhà lập pháp thời Lê, tổn thất vật chất ở đây là sự xâm phạm đến tính mạng con người, tài sản và theo đó vừa phải chịu chế tài hình sự là hình phạt tương ứng đồng thời còn phải bồi thường thiệt hại cho người bị xâm hại các giá trị nói trên về thể chất và quyền sở hữu.

Yếu tố tổn thất này được xem xét trong việc bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng và trong hợp đồng.

Quy định trên được cụ thể hóa tại Điều 435: "Những kẻ thừa cơ lúc có trộm, cướp, cháy, lụt mà lấy trộm của cải của người ta hay giữa ban ngày mà đoạt lấy tiền tài của người, cũng là lấy của đánh rơi, mà lại đánh lại người mất của thì cũng đều phải tội như ăn trộm thường, mà giảm một bậc, lột lấy quần áo và đồ vật của trẻ con, người điên, người say thì phải tội đồ và phải bồi thường gấp đôi".

Với nội dung nhân lúc có lụt cháy trộm cướp mà trộm cướp tài sản hoặc ngang nhiên chiếm đoạt tài sản của người khác gây ra tổn thất cho họ đã khẳng định có sự tổn thất vật chất nhưng đây là quy định xen lẫn tổn thất vật chất với chế tài hình sự và bồi thường dân sự.

Các quy định khác cũng thể hiện rõ như Điều 436 quy định về sự dọa nạt người để lấy của, Điều 438 quy định trường hợp lấy trộm đồ của sứ thần người nước ngoài, Điều 444 là chế tài nghiêm khắc nhất trước hành vi lấy trộm trâu, ngựa, thuyền bè; Điều 445 lại có dự liệu phong phú về việc đánh trộm cá ở ao nhà người khác.

Đây là những tổn thất phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng, xuất phát từ các hành vi trái pháp luật.

Những tổn thất phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại do vi phạm hợp đồng (trong hợp đồng) cũng được Luật Hồng Đức quy định rất rõ ràng và cụ thể:

Điều 579 quy định về bồi thường trong trường hợp các bên đã xác lập một khế ước nhận giữ súc vật và của cải của nhau mà bên nhận giữ lại tự tiện mang đi tiêu dùng. "Những người nhận giữ của ai gửi súc vật của cải mà đem dùng hay tiêu đi thì xử phạt 80 trượng và đền tiền theo tổn thất, nói dối là chết hay mất thì phải biếm một tư và đền tiền gấp đôi, nếu mà đánh mất thì bị xử phạt 40 trượng và đền tiền theo giá trị súc vật bị mất".

Điều 356, Điều 361, Điều 383, Điều 384, Điều 587, Điều 888, Điều 589; Điều 603 quy định về nhiều loại khế uớc rất quan trọng và thông dụng trong dân chúng như khế ước mua bán, cho vay, cho thuê và Điều 383 quy định rằng một người đã cầm ruộng đất cho người khác chưa đem tiền chuộc trả cho chủ cầm mà lại đem bán đứt ruộng đất cho người khác thì phải chịu phạt 50 roi và chịu biếm một tư, truy hồi tiền trả người chủ cầm; người bán ruộng đất mà lấn ruộng đất của người khác cho rộng them ruộng của mình thì cũng phải xử tội như vậy và phải trả gấp đôi chỗ ruộng đất lấn cho người chủ có ruộng bị lấn.

Điều 588 quy định trường hợp một người mắc nợ quá hạn không trả thì tùy theo nặng nhẹ mà phải xử tội trượng, nếu cự tuyệt không chịu trả thì phải xử biếm hai tư, bồi thường gấp đôi; nhưng nếu người chủ nợ quá niên hạn mà không đòi nợ thì mất.

Đối với vấn đề này, pháp luật dân sự hiện đại phân định rất rõ ràng về tổn thất vật chất. Cụ thể Luật dân sự hiện đại quy định rõ về việc gây thiệt hại giữa các củ thể trong quan hệ hợp đồng và quan hệ ngoài hợp đồng. Điều này giúp cho việc áp dụng pháp luật dễ dàng hơn. Có thể thấy Luật Hồng Đức thể hiện khá chung về thiệt hại hại vật chất, không phân biệt rõ mối quan hệ giữa các chủ thể mà chỉ chú trọng đến tổn thất trên thực tế.

Tổn thất tinh thần
Đây là loại thiệt hại vô hình mà trong một số trường hợp gắn liền với quan niệm lập pháp. Vào thời Lê, danh giá, danh dự, nhân phẩm hoặc xứng đáng được bồi thường của cả hai bên hoặc chỉ một trong hai bên. Quy định cụ thể tại Điều 472, Điều 473, và Điều 474.

Điều 472 quy định về trường hợp kẻ dưới đánh quan lại, quan lại đánh lẫn nhau thì khi một người đánh quan chức bị thương, ngoài việc phải chịu hình phạt, đền bù thương tổn còn phải đền tiền tạ. Trái lại, nếu đánh người không phải quan chức, theo quy định tại các điều luật khác thì không phải chịu khoản tiền tạ.

Điều 473 quy định khả năng kẻ dưới mắng nhiếc quan lại, quan lại mắng nhiếc nhau. Quy định này đã không những chỉ đưa ra hình phạt mà còn quy định phạt tiền tạ nếu phạm tội lăng mạ quan chức, các trường hợp khác không phải chịu tiền tạ.

Điều 474 cũng dự liệu trường hợp đánh người thân thuộc trong hoàng tộc cũng quy định trách nhiệm tiền tạ, nếu đánh hoặc lăng mạ người trong hoàng tộc từ hàng cháu năm đời của vua trở lên.

Những quy định này phần nào thể hiện đặc điểm pháp luật phong kiến trong việc bảo vệ quyền lợi cho một bộ phận có địa vị trong xã hội bấy giờ. Nhưng đây cũng là một quy định rõ nét về việc bồi thường thiệt hại gây ra đối với tinh thần (danh dự, nhân phẩm, tình cảm…)

Tổn thất tinh thần cũng được quy định trong Luật dân sự hiện đại cùng với chế tài bồi thường một khoản tiền nhất định tượng trưng đối với hành vi xâm hại. Điều này cho thấy pháp luật hiện hành đã có sự kế thừa nhất định những quy định của Luật Hồng Đức và điều đó còn thể hiện những giá trị của bộ luật này.

Lỗi
Yếu tố lỗi cũng là một yếu tố không thể thiếu trong việc thành lập trách nhiệm. Pháp luật nhà Lê không chỉ xem xét đến thiệt hại mà còn quan tâm đến việc hành vi đó gây ra trong hoàn cảnh như thế nào, nhận thức chủ quan của đương sự khi thực hiện hành vi gây tổn thất cho người khác như thế nào. Luật Hồng Đức quy định về điều này khá chặt chẽ, phần nào cho thấy sự đánh giá nghiêm khắc của các nhà làm luật ngay cả trong lĩnh vực dân sự.

Khác với tư duy lập pháp trên, pháp luật dân sự hiện đại chỉ chú trọng đến yếu tố thiệt hại mà không quan tâm đến thái độ tâm lý của người gây thiệt hại. Xuất phát từ việc không tách bạch rõ ranh giới giữa ngành luật hình sự và ngành luật dân sự nên các nhà làm luật thời Lê đương thời quan tâm đến yếu tố lỗi ngay cả trong quan hệ bồi thường thiệt hại dân sự.

Điều đó là có thể hiểu được bởi trong xã hội phong kiến thì thiết lập sự phục tùng cả về tư tưởng lẫn hành vi là rất quan trọng. Luật Hồng Đức xem xét đến hành vi của người gây thiệt hại với những dự liệu hết sức phong phú, hết sức sâu sắc đáng quan tâm.

Lỗi cố ý
Luật Hồng Đức đánh giá nghiêm trọng lỗi cố ý của đương sự đối với hành vi gây thiệt hại, theo các nhà làm luật thời Lê,với lỗi cố ý, tính chất nghiêm trọng của nó tăng lên nhiều lần so với các trường hợp khác. Và tương ứng với nó, chế tài hình sự và cả tiền bồi thường thiệt hại cũng tăng lên gấp bội.

Một loạt các quy định về những lỗi cố ý của người gây thiệt hại như: Điều 435 quy định việc nhân lúc có lụt, cháy, trộm cướp mà lại trộm tài sản của người khác, Điều 437 dự liệu việc quan lại tự tiện lấy của trong kho, Điều 438 quy định việc tự tiện lấy trộm đồ vật của sứ thần nước ngoài, Điều 445 quy định về việc đánh trộm cá ở ao nhà người khác, Điều 448 liên quan đến việc ăn trộm văn tự cầm cố, Điều 462 đề cập đến việc bắt được trộm cướp nhưng tự tiện lấy đồ vật đem đi mà không trả lại cho người mất của, Điều 579 quy định về việc nhận giữ của cải súc vật của người khác mà lại tự tiện tiêu dùng, Điều 581 dự liệu việc cố ý thả trâu ngựa phá hoại hoa màu của người khác, Điều 588 quy định nợ quá hạn mà chây ì không chịu trả, Điều 589 quy định về việc con nợ đã trả xong nợ mà chủ nợ lại cố ý không trả lại văn tự, Điều 601 quy định chặt phá cây cối, lúa má của người khác.

Điều 581 quy định trường hợp xử phạt nặng hơn khi một người cố ý thả trâu ngựa phá hoại hoa màu của nhà người khác so với thiệt hại không phải lỗi cố ý. Nếu như trong trường của một người thả trâu ngựa cho giày xéo, ăn lúa dâu của người khác thì chỉ bị xử phạt 80 trượng và đền bù sự thiệt hại thì khi sự gây thiệt hại do lỗi cố ý sẽ bị xử biếm một tư hoặc đền gấp đôi.

Về hình phạt cho những hành vi có lỗi cố ý này: Điều 589 đưa ra hình phạt và sự bồi thường giữa các bên theo quan điểm áp dụng chế tài nghiêm khắc hơn cho người không trung thực, gian dối khi tham gia quan hệ khế ước vay mượn. Theo đó, nếu như mắc nợ đã trả nợ rồi mà chủ nợ còn cố ý không trả văn tự hoặc lại nói dối là văn tự bị đánh mất đồng thời cũng không cấp giấy làm bằng cho người trả nợ thì chủ bị xử phạt 50 roi, biếm một tư. Nhưng nếu chủ nợ đã giao giấy làm bằng cho người trả nợ rồi sau đó lại đem văn tự đòi nợ lần hai thì chủ nợ không chỉ bị xử phạt 50 roi, biếm một tư mà còn phải bồi thường gấp đôi số tiền nợ cho người trả nợ.

Lỗi vô ý

Nếu các nhà làm luật thời Lê nghiêm trọng hóa hành vi gây thiệt hại với lỗi cố ý thì đối với lỗi vô ý, sự khoan dung độ lượng được thể hiện khá rõ. Những hành vi phạm pháp với lỗi vô ý, sơ ý thì hình phạt và bồi thường thiệt hại được giảm bớt. Những quy định đầy chất nhân văn này gồm:

Điều 494 dự liệu trường hợp người trông nom công dịch mà đánh người phục dịch đến chết thì bị xử tội đồ và bị phạt một nửa số tiền đền mạng nhưng nếu đó chỉ là sự không may ngộ sát thì người trông nom công dịch chỉ phải đền tiền mai táng 20 quan, còn nếu mượn cớ việc công để đánh chết ngườivì oán thù riêng thì xử phạt theo tội đánh chết người.

Điều 498 là trường hợp một người do chơi đùa mà làm người bị thương hay lỡ làm chết người khác cũng được xử nhẹ hơn so với tội đánh người bị thương hay chết người thông thường, sau đó hình phạt và sự bồi thường tăng dần phụ thuộc vào sự đánh giá lỗi của kẻ vi phạm là nhẹ hay nặng.

Điều 498 quy định: "Vì chơi đùa mà làm người khác bị thương hay chết thì xử nhẹ hơn tội đánh bị thương hay chết người hai bậc, bắt trả tiền mai táng 20 quan. Tuy đôi bên cùng thuận ý cầm đồ nhọn trèo lên cao, lội nước sâu vì thế mà đến nỗi làm bị thương hay giết nhau, thì cỉ bị xử tội giảm một bậc và phải trả một nửa tiền đền mạng. Nếu không hẹn trứơc, hay là làm bị thương hay chết bậc tôn trưởng vào hàng cơ thân, cùng ông bà ngoại,ông bà nhà ben nội và chồng thì không gọi là đấu sức chơi, mà phải khép như tội đánh nhau bị thương và chết".

Cơ sở phân định

Về vấn đề nguyên tắc xem xét trong việc coi là có lỗi hay không, có thể xem Điều 499 là nguyên tắc chung cho việc xét giảm tội trong các trường hợp vô ý làm hại đến sức khỏe hoặc tính mạng của người khác:

Điều 499 quy định: "Những việc lầm lỡ làm người bị thương hay chết, đều xét theo tình trạng sự việc mà giảm tội, nghĩa là việc xảy ra ngoài sức khỏe, tai mắt không kịp nhận thấy, không kịp nghe thấy, hay vì vật nặng, sức người không chống nổi, hoặc trèo lên cao, tới chỗ nguy hiểm, săn bắt cầm thú, để đến nỗi thành ra sát thương đều là việc lầm lỡ".

Điều luật này đã định rõ về cơ sở để phân định các lỗi, đối với các lỗi "phàm đã biết mà vẫn làm" thì lỗi cố ý rất rõ ràng. Tuy nhiên những lỗi mang tính chất vô ý (lầm lỡ) thì Luật Hồng Đức đã soi xét thấu đến hoàn cảnh, điều kiện chủ quan, khách quan của người vi phạm để làm cơ sở phân định.

Có thể thấy quan điểm của các nhà lập pháp về hình phạt và trách nhiệm bồi thường thiệt hại dân sự. Yếu tố lỗi có ý nghĩa trong việc xác định tiền bồi thường thiệt hại và các chế tài hình sự kèm theo.

Trường hợp đặc biệt
Các trường hợp này đặc biệt bởi vì nó gắn liền với các giá trị, đạo đức phong kiến, đặc biệt là dưới triều đại nhà Lê sử dụng Nho giáo như là công cụ tư tưởng quan trọng để điều chỉnh xã hội. Đó là trường hợp chịu trách nhiệm không phải do hành vi của mình gây ra mà về hành vi của người khác và chịu trách nhiệm đối với thiệt hại do gia súc, súc vật của mình gây ra. Những quy định này đặc thù cho chế độ phong kiến nên nó không tồn tại trong pháp luật dân sự hiện đại.

Do người khác gây ra

Trường hợp này bao gồm trường hợp thiệt hại người cha chịu thay người con và thiệt hại người chủ phải chịu thay đầy tớ của mình. Xuất phát từ quan điểm đạo đức phong kiến về mối quan hệ phụ - tử trong Tam cương của Nho giáo, người cha có vai trò quan trọng, là trụ cột trong gia đinh, có nhiệm vụ dạy dỗ con cái, vì vậy hành vi gây thiệt hại của con cái có phần lỗi lớn trong việc giáo dục không nghiêm khắc của người cha, nên người cha phải chịu thay con đối với thiệt hại gây ra cho người khác.

Điều 457 quy định: "Các con còn ở với cha mẹ mà đi ăn trộm, thì cha bị xử tội biếm, ăn cắp thì cha bị xử tội đồ, nặng thì xử tăng thêm tội, và đều phải bồi thường thay cho con những tang vật ăn trộm hay ăn cướp. Nếu con đã ở riêng, thì cha bị xử tội phạt hay biếm; cha đã báo quan thì không phải tội,nhưng báo quan rồi mà để con ở nhà thì cũng bị xử như là chưa báo".

Tương tự như trên, vai trò của người chủ đối với đầy tớ của mình cũng được xác định rất rõ. Nếu người chủ không trông coi, dạy dỗ đầy tớ cẩn thận để đầy tớ gây tổn thất cho người khác thì người chủ phải chịu trách nhiệm với hành vi đó.

Điều 456 quy định: "Đầy tớ đi ăn trộm, mà chủ không báo quan, thì xử biếm năm tư, ăn cướp thì biếm năm tư và bãi chức;chủ không có quan chức thì thay xử đồ làm chủng điền binh và đều phải bồi thường thay những tang vật ăn trộm hay ăn cướp thì phải đồng tội. Đã báo quan mà sau lại bao dung những đầy tớ ăn cướp ăn trộm thì xử như tội biết việc mà không trình".

Quy định trên một mặt đề cao mối quan hệ về trật tự phong kiến trong xã hội đồng thời nêu cao trách nhiệm của người chủ trong gia đình, trách nhiệm của người trông coi đầy tớ. Tính chất chịu trách nhiệm thay thể hiện quan điểm cứng rắn của các nhà lập pháp nhằm thiết lập sự ổn định trong xã hội.

Do gia súc, súc vật

Có thể khẳng định đây là trường hợp mà pháp luật được nâng lên từ thực tiễn cuộc sống của một xã hội có nền kinh tế nông nghiệp lâu đời và nền văn hóa tiểu nông trọng tình nghĩa với ý nghĩa giữ gìn tình đoàn kết cộng đồng, xóm giềng, có thể minh họa bằng quy định tại Điều 585: "Trâu của hai nhà đánh nhau, con nào chết thì hai nhà cùng ăn thịt, con nào sống thì hai nhà cùng cày, trái luật thì xử phạt 80 trượng". Quy định trên cho thấy sự dự liệu của Quốc triều hình luật bám rất sát đời sống người dân, bảo đảm tính bền vững cộng đồng truyền thống.

Tuy vậy Luật Hồng Đức cũng đặt nặng về vấn đề bồi thường thiệt hại do súc vật gây ra. Cụ thể là, Điều 581 Luật Hồng Đức quy định: "Người thả trâu ngựa cho dày xéo, ăn lúa, dâu của người ta thì xử phạt 80 trượng và đền sự thiệt hại. Nếu cố ý thả cho dày xéo thì biếm một tư và đền gấp đôi sự thiệt hại. Nếu trâu ngựa lồng lên không kìm hãm được thì được miễn tội trượng".

Theo quy định trên, người trực tiếp quản lý trâu, ngựa mà vô ý như chăn dắt trâu ngựa trông coi không cẩn thận để trâu, ngựa phá hoại hoa màu, mùa màng thì bị phạt 80 trượng và phải đền bù toàn bộ thiệt hại. Trường hợp cố ý cho trâu, ngựa phá hoại mùa màng, hoa màu thường là những hành vi mang tính trả thù. Trường hợp này, việc phá hoại mùa màng không những vi phạm trật tự an ninh xã hội mà còn làm ảnh hưởng đến vấn đề an ninh lương thực của chủ sở hữu, cho nên pháp luật áp dụng các chế tài nghiêm khắc đối với người vi phạm.

Nhưng do bản tính hung dữ, trâu, ngựa lồng lên mà người chăn dắt không kìm hãm được việc phá hoại của trâu, ngựa thì chủ sở hữu không có lỗi trong việc trông coi, cho nên không phải chịu trách nhiêm hình sự, tuy nhiên về trách nhiệm dân sự vẫn phải bồi thường thiệt hại.

Cần nói thêm là trâu, ngựa là loại súc vật to lớn giúp con người trong sản xuất kinh doanh, vì vậy người nông dân thường phải lựa chọn những con súc vật này có tính hiến lành, không hung dữ, như thế mới có thể điều khiển được chúng. Tuy nhiên, có những trường hợp trâu, ngựa phá hoại mùa màng là do hành vi bất cẩn của con người hoặc do hành vi cố ý sử dụng trâu, ngựa làm phương tiện, công cụ để phá hoại mùa màng của người khác, cho nên chủ sở hữu phải chịu trách nhiệm hình sự và trách nhiệm dân sự.

Trong thực tiễn phát triển chăn nuôi gia súc, gia cầm, có trường hợp những con sức vật có tính hung dữ luôn đe doạ gây thiệt hại, vì vậy, chủ sở hữu phải có các biện pháp ngăn chặn không cho súc vật gây thiệt hại tới tài sản, tính mạng, sức khoẻ của người khác. Điều 582 Luật Hông Đức quy định về trách nhiệm bồi thường thiệt hại do súc vật hung dữ gây ra như sau: "Súc vật và chó có tính hay húc, đã và cắn người mà làm hiệu buộc ròng không đúng phép (đúng phép là con vật hay húc người thì phải cắt hai sừng, đá người thì buộc hai chân, cắn người thì phải cắt hai tai) hay chó dại mà không giết thì đều xử phạt 60 trượng".

Đối với súc vật có tính hung dữ, chủ sở hữu phải có các biện pháp trông giữ theo quy định của pháp luật như trâu, bò hay húc thì phải cắt hai sừng, vì sừng là "vũ khí" nguy hiểm để tấn công con người hay súc vật khác, nếu cắt bỏ thì khả năng gây thiệt hại không còn. Nếu ngựa hay đá người thì phải buộc rằng hai chân trước và sau sao cho có thể đi lại được bình thường nhưng không thể co chân đá người khác và có nghĩa là nếu co hai chân sau lên cùng đá thì con ngựa sẽ bị ngã, cho nên không thể gây ra thiệt hại.

Đối với chó hay cắn người thì cắt hai tai, đây là biện pháp trừng phạt theo cách thức dân gian có hiệu quả. Chó phát hiện ra con người từ hướng nào và chuẩn bị tấn công người hướng đó là do thính giác, vì thế chó bị cắt hai tai sẽ không phát hiện ra tiếng động từ phía nào, cho nên nó không chủ động tấn công con người. Đối với chó dại là nguồn nguy hiểm cho bất cứ ai, nếu không giết ngay sẽ gây nguy hiểm về tính mạng cho người khác, vì thế chủ sở hữu phải giết chó dại ngăn ngừa chó căn người, nhưng chủ sở hữu không thực hiện việc phòng ngừa đó, cho nên phải chịu hình phạt là 60 trượng.

Súc vật không những gây thiệt hại về tài sản, tính mạng sức khoẻ cho con người, mà còn gây thiệt hại cho những con sức vật cùng loại khác như trâu bò đánh nhau. Đặc biệt trâu mộng là con vật luôn thể hiện mình có sức mạnh nhất mà con khác phải coi chừng và phải nhường lãnh địa kiếm ăn, vì thế, do bản tính kình địch thủ, chúng hay đánh nhau đến chết. Do vậy, nếu xảy ra hai trâu đánh nhau dẫn đến hậu quả một con chết thì được xử lý theo quy định tại Điều 586 Luật Hồng Đức: "Trâu của hai nhà đánh nhau, con nào chết thì hai nhà cùng ăn thịt, con sống hai nhà cùng cầy. Trái luật xử phát 80 trượng".

Con trâu là đầu cơ nghiệp của một gia đình nông dân, điều này vẫn còn phù hợp đến ngày nay ở nông thôn, vùng sâu, vùng xa. Nếu không có trâu cày, kéo thì kinh tế của gia đình người nông dân bị ảnh hưởng, vì vậy, Luật Hồng Đức quy định là nếu hai con trâu đánh nhau mà một con chết thì con chết chia đôi cho mỗi chủ sở hữu một nửa và con còn sống thuộc sở hữu chung của hai nhà. Quy định này nhằm đảm bảo cho hai gia đình đều có trâu để cầy, kéo phục vụ sản xuất nông nghiệp.

Điều 581 tuy xử phạt khá nặng kẻ cố ý thả trâu ngựa phá hoại mùa màng của kẻ khác nhưng vẫn lưu ý giảm nhẹ trong trường hợp thiệt hại là khó tránh hoặc không thể kháng cự. Nội dung cụ thể như sau: "Người thả trâu ngựa cho dày xéo, ăn lúa dâu của người ta thì xử phạt 80 trượng,đền sự thiệt hại; Nếu cố ý thả cho giày xéo, phá hoại người ta thì xử biếm một tư và đền gấp đôi sự thiệt hại. Nếu vì trâu ngựa chạy lồng lên không kìm hãm được, thì miễn tội trượng".

Điều 582 quy định về việc súc vật hay chó gây tổn hại cho người khác trên cơ sở buộc người nuôi súc vật hay chó có tính hay húc, đá và cắn phải làm hiệu buộc tròng đúng phép, nếu làm hiệu buộc tròng không đúng phép hay có chó hóa dại mà không giết thì bị xử phạt 60 trượng cho dù chưa có tổn thất gì xảy ra. Nếu buộc tròng không đúng phép mà để súc vật làm người chết hay bị thương thì được coi là sự vô ý phạm tội nên được xử theo tội lầm lỡ.

Trường hợp cố ý thả súc vật làm người chết hay bị thương thì chủ nuôi thì chủ nuôi đã có lỗi cố ý để cho súc vật gây tổn thất cho người khác, do đó sẽ bị xử tội như tội làm bị thương hay đánh chết người nhưng được giảm nhẹ hơn một bậc. Nhưng nếu người bị tổn thất là người được thuê đến để chữa bệnh cho súc vật hoặc nhười vô cớ trêu ghẹo súc vật để dẫn đến bị thương hay chết thì chủ không bị xử.

Như vậy cũng có hai trường hợp chủ súc vật được loại trừ hình phạt khi tổn thất được coi như rủi ro nghề nghiệp của những người hành nghề thú y hoặc những người tự mình có lỗi trong việc để súc vật gây ra tổn thiệt cho mình. Quy định này đã được pháp luật dân sự hiện đại kế thừa bằng việc khẳng định nếu người bị thiệt hại hoàn toàn có lỗi trong việc làm súc vật gây ra thiệt hại cho mình thì chủ sở hữu không phải bồi thường.

Do đồ vật

Trường hợp bồi thường tổn thất do các vật khác bị phá hủy gây ra quy định tại Điều 685: "Khi có sự việc xây dựng phá hủy gì mà phòng bị không cẩn thận để đến nỗi xảy ra chết người thì xử biếm một tư, và chịu tiền mai táng năm quan,còn thợ thuyền và người chủ ty thì hình quan xem xét đến lỗi vì ai xảy ra mà định tội".

Đây là trường hợp xử khá nhẹ, ta thấy chỉ áp dụng trong trường hợp chết người mà không dự liệu các trường hợp bị thương khác. Điều này có thể được hiểu bởi trên thực tế các tình huống như trên không thường xuyên xảy ra nên nhà làm luật không dự liệu đến, thực tiễn với một nước nông nghiệp thì việc xây dựng là không phổ biến nhiều và nếu có thì thiệt hại cũng không đáng kể.

Khi xây dựng nhà ở, công trình xây dựng, chủ sở hữu phải chuẩn bị các điều kiện cần thiết đảm bảo an toàn trong xây dựng và có biện pháp đề phòng các trường hợp có thể gây thiệt hại cho tài sản, tính mạng sức khoẻ của người khác. Tuy nhiên, nếu xây dựng hoặc phá huỷ công trình xây dựng mà gây thiệt hại thì chủ sở hữu phải bồi thường.

Trường hợp này có hai khả năng xảy ra: Thứ nhất là khi xây dựng hoặc phá huỷ công trình mà người trực tiếp làm công việc đó có lỗi để gây ra thiệt hại. Thứ hai, do người chủ không cẩn thận trong việc ngăn ngừa thiệt hại để cho công trình xây dựng gây thiệt hại đẫn đến chết người, trường hợp này lỗi của chủ sở hữu là gián tiếp cho nên chủ sở hữu phải bồi thường thiệt hại, đây là trách nhiệm do tài sản gây ra.

Cơ sở của trách nhiệm bồi thường thiệt hại trong trường hợp trên là lỗi vô ý của chủ sở hữu hoặc lỗi của người trực tiếp xây dựng, của người nhận thầu công trình và hậu quả là chết người. Mặc dù lỗi của ai nữa thì suy đoán cũng là lỗi của chủ sở hữu vì người xây dựng là người làm thuê hoặc làm giúp cho chủ sở hữu, cho nên công việc xây dựng hoặc phá dỡ là của chủ sở hữu. Vì vậy, chủ sở hữu công trình và phải bồi thường. Nếu chủ sở hữu có lỗi vô ý vì cẩu thả "không cẩn thận" sẽ bị xử tội biếm và phải bồi thường tiền mai táng cho nạn nhân là 5 quan tiền.

Khi xây dựng, phá dỡ cồng trình, việc gây thiệt hại có thể do thợ xây hoặc người tháo dỡ công trình xây dựng bất cẩn để xảy ra thiệt hại, trước hết chủ sở hữu phải bồi thường. Nếu những người trực tiếp thực hiện việc xây dựng, phá dỡ có lỗi, thì tuỳ theo mức độ vi phạm sẽ bị hình phạt tương xứng.

Nguyên tắc bồi thường
Trong thời kỳ cổ xưa khi xã hội chưa có nhiều định chế để giải quyết các vụ tranh chấp giữa các cá nhân với nhau nên mỗi khi quyền lợi của cá nhân bị xâm phạm, các cá nhân được tự ý trừng phạt lẫn nhau hoặc bắt đối phương làm nô lệ, hay tước đoạt tài sản của họ. Đây là chế độ "tư nhân phục cừu". Dấu ấn của chế độ này còn lưu lại trong một số điều của Bộ Luật Hồng Đức.

Theo Điều 591 Bộ Luật Hồng Đức thì: "Người đòi nợ không trình quan mà tự ý bắt đồ đạc, của cải của người mắc nợ, nếu quá số tiền trong văn tự thì xử phạt 80 trượng, tính những của cải ấy trả cho người có nợ, còn thừa thì trả cho người mắc nợ".

Như vậy Bộ Luật Hồng Đức cho phép bắt đồ đạc để trừ nợ nếu việc trừ nợ không quá số tiền cho vay. Hạn chế này của Bộ Luật Hồng Đức nhằm loại trừ sự tự tiện của chủ nợ trong việc chiếm đoạt tài sản của con nợ để bù vào số tiền cho vay.

Từ các quy định viện dẫn trên chứng tỏ chế độ "tư nhân phục cừu" đã xuất hiện ở Việt Nam. Có thể nói rằng đây là manh nha của chế độ trách nhiệm dân sự cho dù không có điều khoản nào của hai Bộ luật trên nói đến trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng cả. Đến khi bộ máy Nhà nước được tổ chức ổn định trong xã hội thì hai bên không được tự tiện trả thù hay tự tiện thỏa thuận số tiền chuộc mà việc giải quyết tranh chấp phải bằng cách bồi thường một khoản tiền mà pháp luật quy định.

Khoản tiền bồi thường này vừa có tính chất là hình phạt vừa có tính chất là bồi thường. Theo Điều 29 Bộ Luật Hồng Đức thì tiền đền mạng được ấn định tùy theo phẩm trật của kẻ bị chết như sau:
 1. Nhất phẩm, tòng nhất phẩm được đền 15.000 quan
 2. Nhị phẩm, tòng nhị phẩm 9.000 quan
 3. Tam phẩm, tòng tam phẩm 7.000 quan
 4. Tứ phẩm, tòng tứ phẩm 5.000 quan
 5. Ngũ phẩm, tòng ngũ phẩm 2.000 quan
 6. Lục phẩm, tòng lục phẩm 1.000 quan
 7. Thất phẩm, tòng thất phẩm 500 quan,
 8. Bát phẩm đến cửu phẩm 300 quan
 9. Thứ dân trở xuống 150 quan

Trong trường hợp đánh người gây thương tích thì người phạm tội ngoài hình phạt bị đánh roi còn phải bồi thường cho nạn nhân theo mức đã được quy định trong Điều 466 Bộ Luật Hồng Đức như sau: "Sưng phù thì phải đền tiền tổn thương 3 tiền, chảy máu thì phải 1 quan, gãy một ngón tay, một răng thì đền 10 quan, đâm chém bị thương thì 15 quan. Đọa thai chưa thành hình thì 30 quan, đã thành hình thì 50 quan, đứt lưỡi, hỏng âm vật, dương vật thì đền 100 quan. Về người quyền quý thì xử khác".

Ở đây có thể thấy Luật Hồng Đức chưa có sự phân biệt rõ rệt giữa trách nhiệm dân sự và trách nhiệm hình sự. Tuy chỉ được coi là một yếu tố cấu thành trong trách nhiệm hình sự và chưa được coi là một chế định riêng biệt về trách nhiệm dân sự (tức là chỉ bắt người gây thiệt hại phải bồi thường thiệt hại mà không trừng phạt về hình sự) song Bộ Luật Hồng Đức cũng đã ý thức được vai trò của bồi thường thiệt hại cũng vì thế mà trách nhiệm bồi thường thiệt hại đã dần dần có xu hướng tách rời khỏi các trách nhiệm hình sự.

Cũng theo Điều 581 Bộ Luật Hồng Đức thì: "Người thả trâu, ngựa cho dày xéo, ăn lúa, dâu của người khác thì phải xử phạt 80 trượng và đền bù thiệt hại. Nếu cố ý thả cho dày xéo, phá hoại thì xử biếm một tư và đền gấp đôi sự thiệt hại. Nếu vì trâu, ngựa chạy lồng lên không kìm hãm được thì miễn tội trượng".

Như vậy, trong trường hợp này chỉ là vấn đề bồi thường thiệt hại là một trách nhiệm thuần túy dân sự hoặc Điều 585 Bộ Luật Hồng Đức quy định rằng: "Trâu của hai nhà đánh nhau, con nào chết thì cả hai cùng thịt, con nào sống thì hai nhà cùng cày, trái luật thì xử phạt 80 trượng". Như vậy, hình phạt chỉ phải dùng đến khi các đương sự không tuân theo giải pháp dân sự đã được ấn định.

Mặc dù các quy định nêu trên chỉ áp dụng trong một phạm vi có giới hạn song điều này chứng tỏ khái niệm trách nhiệm dân sự dân sự không phải là khái niệm xa lạ trong Cổ Luật Việt Nam. Có thể nói rắng ý niệm này đã manh nha và cùng với sự phát triển của hệ thống pháp luật dần dần được định hình với tư cách là một chế định trách nhiệm.

Phương thức bồi thường
Bồi thường thiệt hại dựa trên thiệt hại thực tế gây ra về vật chất và tinh thần. Xác định thiệt hại đồng thời xác định phương thức bồi thường khá quan trọng bởi thực tế không phải bao giờ bồi thường cũng được ấn định bằng một cách thức nhất định nào đó, mà phải căn cứ vào hoàn cảnh, điều kiện có liên quan. Các phương thức bồi thường rất đa dạng, phong phú và nhiều cung bậc.

Hiện vật, khôi phục

Khôi phục lại tình trạng bang đầu là trường hợp bù đắp triệt để nhất, thuyết phục nhất bởi lẻ gây thiệt hại là sự làm biến đổi đi tình trạng ban đầu của đối tượng tác động của hành vi gây thiệt hại. Điều 30 khái quát đối với hình thức bồi thường thiệt hại, hoàn trả vật từ khế ước "về việc hoàn lại các vật mua bán, tiền làm văn tự tính một phần mười giá của vật lấy lại được".

Điều 382 xử phạt người bán trộm ruộng đất của người khác, phải trả lại tình trạng ban đầu "Bán ruộng đất của người khác thì trả tiền mua cho người mua và phải trả thêm một lần tiền mua nữa, để trả cho người chủ có ruộng đất và người mua một người một phần nữa, ruộng đất thì phải trả cho người chủ có…".

Điều luật trên cho thấy không chỉ người gây thiệt hại phải hoàn trả lại, khôi phục lại tình trạng như ban đầu mà thậm chí còn phải chịu bồi thường nặng gấp đôi thiệt hại gây ra. Tính trừng phạt của nhà nước trong trường hợp này là rất nghiêm khắc và cần thiết.

Điều 386 dự liệu trường hợp nô tỳ bán trộm ruộng đất của chủ bên cạnh trách nhiệm hình sự còn buộc nô tỳ phải trả lại ruộng đất cho chủ và tiền mua cho người mua. Cụ thể: "Nô tỳ mà bán trộm ruộng đất của chủ, thì xử phạt 90 trượng và thích vào mặt sáu chữ, lưu đi châu gần, ruộng đất phải trả lại cho chủ và tiền mua trả lại cho người mua".

Bộ luật dân sự hiện đại quy định về bồi thường thiệt hại khá cụ thể và rõ ràng:
 1.Trách nhiệm bồi thường thiệt hại bao gồm trách nhiệm bồi thường thiệt hại về vật chất, trách nhiệm bồi thường bù đắp tổn thất về tinh thần.
 2. Trách nhiệm bồi thường thiệt hại về vật chất là trách nhiệm bù đắp tổn thất vật chất thực tế, tính được thành tiền do bên vi phạm gây ra, bao gồm tổn thất về tài sản, chi phí hợp lý để ngăn chặn, hạn chế, khắc phục thiệt hại, thu nhập thực tế bị mất hoặc bị giảm sút.
 3. Người gây thiệt hại về tinh thần cho người khác do xâm phạm đến tính mạng, sức khoẻ, danh dự, nhân phẩm, uy tín của người đó thì ngoài việc chấm dứt hành vi vi phạm, xin lỗi, cải chính công khai còn phải bồi thường một khoản tiền để bù đắp tổn thất về tinh thần cho người bị thiệt hại.

Tiền

Điều 353 quy định trường hợp khai man ruộng đất công hoặc của người khác thành của riêng mình thì xử biếm và trả lại ruộng đất cho chủ cũ "nếu những ruộng đất không vào sổ công, dân chiếm ở đã lâu, mà khai gian là của riêng mình, hay là đem nhũng văn khế và dấu vết đã lâu đời ra mà cố tranh thì phải biếm hai tư. Đem ruộng đất của người khác mà khai vào sổ là cửa mình, thì phải biếm ba tư và trả lại ruộng đất cho chủ cũ".

Điều 355 quy định trường hợp hà hiếp, ức hại để mua ruộng của người khác thì cũng phải chịu biếm và cho phép lấy lại tiền mua: "Người nào ức hiếp để mua ruộng đất của người khác thì phải biếm hai tư và cho lây lại tiền mua".

Chịu hình phạt nặng hơn là trường hợp là trường hợp tá điền cấy nhờ ruộng đất của người khác nhưng sau đó lại tranh là ruộng của mình "những tá điền cấy nhờ ruộng của nhà người khác mà giở mặt tranh làm của mình thì phải phạt sáu mươi trượng, biếm hai tư nếu ngươi chủ ruộng đất có văn tự xuất trình thì người tá điền phải bồi thườg gấp đôi số tiền ruộng dất, không có văn tự thì trả nguyên tiền thôi".

Như vậy, trường hợp này người nào có lỗi lớn thì ngoài khoản bồi thường tương ứng còn phải chịu phạt bồi thường nhiều hơn so với thiệt hại.

Phạt nghiêm

Điều 328 quy định cụ thể về trường hợp này: "Tiền bồi thường chia làm hai bậc: bồi thường hai lần (về tang vật của công) bồi thường một lần (về các tang vật của các tội vặt), tội nặng thì bồi thường thêm năm lần, chin lần (nếu cố ý tái phạm) cộng với nguyen trạng vật tịch thu vào nhau mà cùng phải tội, hay không có chủ, thì tịch thu vào nhà nước, còn thì trả lại co người chủ. Phần bồi thường trả lại cho người chủ chia làm mười phần, trả chủ tám phần, quan ty hai phần, hai phần này lại chia làm mười phần, hình quan được sáu phần, ngục quan được ba phần, nha lại binh được một phần".

Các quy định về bồi thường nhiều lần so với thiệt hại được các nhà làm luật dự liệu và dành những chế tài nghiêm khắc nhằm mục đích trừng phạt, nghiêm trị những kẻ xâm phạm đến các quan hệ xã hội được coi trọng đặc biệt là về vấn đề ruộng đất.

Điều 344 quy định về việc nhận bừa ruộng của người khác, theo đó hình phạt dân sự khi lấn giới hạn ruộng đất của người khác là "biếm một tư và phải bồi thường gấp đôi tiền hoa màu".

Điều 345 dự liệu trường hợp dấu số ruộng đất đầm ao của công (khi nộp thuế) từ một mấu trở lên thì xử tội biếm, từ mười mẫu trở lên thì xử tội đồ, năm mươi mẫu trở lên thì xử lưu và phải "bồi thường gấp ba lần tiền thuế nộp kho".

Ngoài ra các quy định khác được cho là có liên quan như: Điều 347 việc chia ruộng công cho dân địa phương và thu lại khi cần thiết theo quy định của triều đình, Điều 360 trường hợp ruộng đất đang có tranh chấp mà đánh người để gặt lúa má thì cũng bị xử phạt, Điều 365 tự tiện thích chữ vào mặt con cái người khác và bán dân đinh làm nô tỳ thì bị xử lý, Điều 445 về việc đánh trộm cá ở ao nhà người khác, Điều 448 ăn trộm văn tự cầm cố, Điều 453 bắt người bán làm nô tỳ và giết người cướp của Điều 463 về bọn gian phi xảo trá ở hương thôn

Hiện vật

Điều 360 quy định về "đương tranh kiện nhau về ruộng đất mà lại đánh người để gặt cướp lúa, thì phải phạt…bắt trả gấp đôi phần lúa cho người kia".

Điều 361 về "Cấy rẽ ruộng công hay tư, không báo cho chủ mà tự tiện đến gặt trước thì phạt 80 trượng và trả lại số lúa đã gặt".

Điều 362 quy định về khả năng các bên kiện nhau về ruộng đất mà chưa xử xong, đến khi lúa được gặt thì quan cho cắm nêu và cho người vẫn cày ruộng được tạm gặt, nếu người vẫn cày không đến hầu kiện thì phải bắt đến, nếu hai bên đều tự xưng là người cấy ruộng thì bắt gặt lúa đem chia một nửa đến khi xử xong nếu người gặt lúa là trái thì trả lúa cho người được kiện, nếu người tạm gặt lại được kiện thì cũng xử như vậy.

Đây là những quy định có kế thừa những tập quán xã hội cũ khi phương thức trao đổi hàng đổi hàng vẫn tồn tại phổ biến bên cạnh phương thức hàng – tiền hoặc tiền – hàng.

Giảm nhẹ và miễn trách nhiệm
Mục đích của pháp luật bao giờ cũng là thiết lập sự ổn định xã hội, đảm bảo bằng ý thức chấp hành nghiêm minh từ phía người dân. Vì lẽ đó, việc thuyết phục giáo dục luôn được đặt lên hàng đầu thể hiện thông qua chính sách khoan hồng nhân đạo của pháp luật nhà Lê.

Nhờ đó, Nhà nước một mặt tạo điều kiện cho thần dân tự ý thức mặt khác khuyến khích xã hội tuân theo những chuẩn mực đã đặt ra. Pháp luật dân sự hiện đại cũng quy định các trường hợp miễn giảm trách nhiệm dân sự căn cứ vào thiệt hại, lỗi của các bên, sự kiện khách quan, khả năng kinh tế của các bên…

Luật Hồng Đức thể hiện sự tiến bộ rất rõ khi đề cập đến yếu tố miễn giảm trách nhiệm dân sự.

Giảm nhẹ
Luật Hồng Đức dự liệu một vài sự kiện tự nhiên, khách quan ngoài sức quan sát và khả năng chống đỡ của con người và nếu như trường hợp đó xảy ra thì trách nhiệm dân sự được giảm nhẹ.

Trường hợp này được Quốc triều hình luật xem như: "lầm lở". Điều 499 xác định nguyên tắc chung cho việc xét giảm tội trong các trường hợp vô ý làm hại đến sức khỏe hoặc tính mạng của người khác: "những việc lầm lỡ làm người bị thương hay chết, đều xét theo tình trạng sự việc mà giảm tội(nghĩa là việc xảy ra ngoài sức khỏe, tai mắt không kịp nhận thấy, không kịp nghe thấy, hay vì vật nặng, sức người không chống nổi, hoặc trèo lên cao, tới chỗ nguy hiểm, săn bắt cầm thú, để đến nỗi thành ra sát thương đều là việc lầm lỡ".

Có thấy quan điểm nhân đạo và rất hợp lý của các nhà lập pháp về hình phạt và trách nhiệm bồi thường thiệt hại dân sự. Yếu tố lỗi có ý nghĩa trong việc xác định tiền bồi thường thiệt hại và các chế tài hình sự kèm theo. Khái niệm "lầm lỡ" được đưa ra như một minh chứng cho sự khoan hồng, giảm nhẹ nếu trên thực tế thiệt hại gây ra không hoàn toàn nằm trong ý thức chủ quan của đương sự.

Nguyên tắc xét xử lầm lỡ để giảm tội cũng được thể hiện rõ tại điều 553 với việc quy định xử phạt nghiêm khắc tới 60 trượng với người vô cớ mà phóng ngựa chạy trong phố phường, đường ngõ trong kinh thành, hay trong đám đông người, nếu vì thế mà làm bị thương hay chết người thì bị xử tội nhẹ hơn tội đánh bị thương hay chết người một bậc, làm bị thương hay chết các súc vật thì phải đền số tiền theo sự mất giá, nhưng vẫn đưa người gây ra tình huống để xét nhẹ tội.

Điều 553 quy định: "Nếu vì việc công hay tư cần phải di gấp mà phóng ngựa chạy,thì không phải tội, vì thế mà làm bị thương hay chết người thì xử theo tội vì làm lỡ mà xảy ra. Nếu vì ngựa sợ hãi mà lồng lên, không thể gìm được để xảy ra việc làm bị thương, chết người, thì được xử giảm nhẹ hơn tội lầm lỡ hai bậc".

Quan điểm xem xét về sự lầm lỡ để giảm tội cũng được thể hiện tại điều 555 về việc thi đấu võ nghệ lại bắn vào người. Ở dây người gây ra thiệt hại vẫn phải chịu chế tài nghiêm khắc nhưng được chiếu cố.

Điều 555 quy định: "Trong khi thi đấu võ nghệ lại nhằm vào người mà bắn, làm cho bị thương hay chết, thì xử nhẹ hơn tội đánh bị thương, chết người một bậc, nếu vì sai lầm xảy ra thì chỉ phải khép vào tội lầm lỡ"

Và điều 557 cũng dự liệu trường hợp "Ở trong chợ và chỗ đông người, mà cố ý làm cho người ta sợ hãi đến nỗi rối loạn cả lên thì xử phạt 80 trượng. Nếu vì thế mà làm người khác bị thương hay chết thì xử tội nhẹ hơn tội cố ý giết người hay làm bị thương một bậc, nếu vì thế mà làm người mất của thì xử tội đồ, còn vì sự lầm lỡ làm kinh động đến người khác bị thương hay chết thì xử theo tội theo tội lầm lỡ".

Như vậy, có thể thấy yếu tố lầm lỡ được nhắc đến nhiều trong Bộ luật như là sự dự liệu hợp lý của Nhà nước đối với hành vi gây thiệt hại. Nguyên tắc này cho thấy sự tiến bộ của luật trong việc quy kết trách nhiệm hình sự và dân sự cho người mà hành vi gây ra là do một sự kiện nằm ngoài ý muốn của họ. Sự miễn giảm hợp lý tạo nên tính chất thực tiễn cho các điều luật.

Luật dân sự hiện đại cũng quy định về vấn đề giảm mức bồi thường thiệt hại nếu thiệt hại trên thực tế gây ra là do lỗi của cả hai bên gồm lỗi của người có quyền và lỗi của người có nghĩa vụ. Căn cứ vào mức độ lỗi của các bên để phân chia mức độ bồi thường thiệt hại hợp lý cho các bên.

Xá miễn

Quốc triều hình luật cũng dự liệu trường hợp được miễn nghĩa vụ bồi thường thiệt hại dân sự.

Điều 582 quy định: "Người thuê đến để chữa bệnh cho gia súc, hay là vô cơ trêu ghẹo những súc vật kia, mà bị thương hay chết thì người chủ không bị xử tội. Đồng thời, trường hợp một người vô cớ trêu ghẹo dẫn đến sự tổn thiệt hì cũng phải tự mình chịu sự tổn thiệt, người chủ súc vật không chịu trách nhiệm bồi thường".

Quy định trên nhấn mạnh đến yếu tố lỗi của người chữa bệnh cho gia súc mà bị gia súc làm cho bị thương hay trêu ghẹo dẫn đến việc bị thươg thì hoàn toàn là do họ.

Luật dân sự hiện đại quy định trường hợp miễn trách nhiệm bồi thường thiệt hại trog trường hợp có sự kiện bất khả kháng và trường hợp thiệt hại hoàn toàn do lỗi của bên bị thiệt hại. Điều này cho thấy sự tương đồng giữa hai bộ luật cách nhau hơn 500 năm.

Nhận xét chung

Luật Hồng Đức được xem là bộ luật tiến bộ nhất, đặc sắc nhất trong hệ thống pháp luật phong kiến Việt Nam, biểu tượng của triều đại hoàng kim nhất trong lịch sử Việt Nam. là sự kết hợp hài hòa, sáng tạo giữa yếu tố nội sinh và yếu tố ngoại sinh, là sự học hỏi thành tựu, tinh hoa của pháp luật hướng Nho của Trung Quốc và vận dụng sáng tạo vào điều kiện kinh tế - xã hội của đất nước.

Bộ luật còn là sự thể chế hóa những luật tục, truyền thống đầy tính nhân văn trên cơ sở bám sát thực tiễn đất nước, đảm bảo ổn định đời sống nhân dân và các quyền lợi ich cơ bản thiết thân của người dân hướng đến mục tiêu bảo vệ sự bền vững của vương triều, xây dựng đất nước giàu mạnh.

Với tư tưởng tiến bộ đó cùng với sự tiếp thu kĩ thuật lập pháp của Trung Quốc và các trải nghiệm của triều đại trước, Bộ luật được đánh giá cao cả về nội dung và hình thức thể hiện tiêu biểu cho một nhà nước phong kiến giàu mạnh, thịnh vượng. Bộ luật để lại dấu ấn mạnh mẽ trong lịch sử nước ta, gây được sự ảnh hưởng đối với các triều đại sau đó và thậm chí cho đến ngày nay các chuyên gia trong và ngoài nước nghiên cứu, học tập và ứng dụng trong công tác lập pháp hiện đại.

Tham khảo
 Quốc triều hình luật (Luật Hồng Đức) do Viện Sử học Việt Nam biên dịch, Nhà xuất bản Tổng hợp thành phố Hồ Chí Minh, năm 1998
 Bộ Luật dân sự Việt Nam năm 2005
 Lê triều quan chế, Viện sử học, Nhà xuất bản Văn hóa - Thông tin.
 Giáo trình lịch sử Nhà nước và Pháp luật Việt Nam, Trường Đại học Luật Hà Nội, Nhà xuất bản Công an nhân dân, năm 2002.
 Giáo trình Luật dân sự Việt Nam, Trường Đại học Luật Hà Nội, Nhà xuất bản Công an nhân dân, năm 2003
 Chế độ sở hữu ruộng đất và kinh tế nông nghiêp thời Lê sơ - Thế kỷ XV, Phan Huy Lê, Nhà xuất bản Văn Sử Địa, năm 1959.
 Quá trình hình thành và phát triển pháp luật về sở hữu ở Việt Nam, Nguyễn Huy Anh, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, năm 1999.

Chú thích

Pháp luật dân sự Việt Nam
Pháp luật phong kiến Việt Nam
Pháp luật Việt Nam thời Lê trung hưng


title: 8353 Megryan

text:
8353 Megryan (1989 GC4) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 3 tháng 4 năm 1989 bởi E. W. Elst ở Đài thiên văn Nam Âu.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 8353 Megryan

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1989


title: Lưu Bá Thừa

text:
Lưu Bá Thừa (giản thể: 刘伯承, phồn thể: 劉伯承, bính âm: Liú Bóchéng, Wade-Giles: Liu Po-ch'eng; 4 tháng 12 năm 1892 - 7 tháng 10 năm 1986) là một lãnh đạo quân đội và là một trong 10 nguyên soái của Quân giải phóng nhân dân Trung Quốc.

Lưu Bá Thừa được biết đến là một trong "ba và 1/2 nhà chiến lược" của quân đội cộng sản Trung Quốc trong lịch sử hiện đại (hai người kia là Lâm Bưu, chỉ huy quân đội của Đảng Cộng sản Trung Quốc, và Bạch Sùng Hy, chỉ huy của Quốc Dân Đảng; còn 1/2 là nói đến chỉ huy quân đội Đảng Cộng sản Trung Quốc Túc Dụ). Về mặt chính thức, Lưu Bá Thừa được công nhận là một nhà cách mạng, nhà quân sự và nhà lý luận quân sự, và là một trong những người sáng lập của Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc.

Sinh năm Nhâm Thìn 1892 (cầm tinh con Rồng - tức long) vào chủ nhật 4.12, nhằm 16.10 âm lịch. Bị mất mắt phải năm 24 tuổi (1916) trong trận đánh Phong Đô (tỉnh Tứ Xuyên), chỉ còn một mắt trái (độc nhãn).  Ghép năm sinh (long) + một mắt (độc nhãn) thành tên gọi phổ biến: độc nhãn long Lưu Bá Thừa.

Thời trẻ
Lưu Bá Thừa sinh ra trong một gia đình nông dân ở huyện Khai, Tứ Xuyên. Dù lớn lên trong khốn khó, Lưu vẫn quyết tâm học tập và đã học tốt. Chịu ảnh hưởng của các lý thuyết cách mạng của Tôn Dật Tiên, sau này ông đã cống hiến đời mình cho sự nghiệp thiết lập một nước Trung Quốc hiện đại và dân chủ.

Năm 1911, Lưu Bá Thừa gia nhập Các đội hướng đạo nam sinh để ủng hộ cho Cách mạng Tân Hợi. Trong năm sau đó, ông vào học Học viện Quân sự Trùng Khánh và sau này gia nhập quân đội chống lại Viên Thế Khải, người có âm mưu phá hoại Cách mạng Tân Hợi và tự xưng hoàng đế. Năm 1914, Lưu gia nhập đảng của Tôn Dật Tiên và đảm nhận nhiều chức vụ trong quân đội, ban đầu là đại đội trưởng, sau đó là lữ đoàn trưởng, và tiếp theo là lên hàng tá. Năm 1916, ông mất con mắt bên phải trong một trận chiến ở huyện Phong Đô, Tứ Xuyên.

Năm 1923, trong một cuộc chiến chống lại quân phiệt Ngô Bội Phu, hưởng ứng chiến dịch Bắc Phạt của Quốc Dân Đảng, Lưu đã được phong làm chỉ huy Đông Lộ, và sau đó được thăng làm tướng chỉ huy ở Tứ Xuyên. Lưu đã thể hiện tài năng quân sự trong các cuộc chiến chống lại nhiều quân phiệt. Chu Đức, người dưới quyến Long Vân, một quân phiệt Vân Nam vào thời điểm đó, đã bị Lưu đánh bại trong một cuộc chiến xáp lá cà.

Cùng năm đó, Lưu đã quen biết Dương Ám Công (杨闇公, anh trai của Dương Thượng Côn) và Ngô Ngọc Chương (吴玉章), cũng là những người cộng sản đầu tiên của Tứ Xuyên. Mối quan hệ của họ đã đánh dấu việc Lưu được tiếp xúc thực tế lần đầu với lý luận và thực tiễn của chủ nghĩa cộng sản. Tháng 5 năm 1926, Lưu gia nhập Đảng Cộng sản Trung Quốc và được phong làm ủy viên quân sự của of Trùng Khánh. Tháng 12 năm 1926, cùng với Chu Đức và Dương Thượng Côn, Lưu Bá Thừa cùng vạch đường lối và chỉ huy cuộc khởi nghĩa Lô Châu và Nam Sung, chống lại các quân phiệt địa phương, và ủng hộ Bắc Phạt.

Mùa Đông năm 1927, Lưu đã được Đảng Cộng sản Trung Quốc phái đi Liên Xô để nghiên cứu chiến lược và chiến thuật quân sự. Ban đầu, Lưu theo học tại một học viện quân sự ở Moskva, nhưng sớm chuyển qua trường danh tiếng hơn, Học viện quân sự Frunze để học chiến thuật và chiến lược quân sự chính quy.

Sau khi được phong Nguyên soái năm 1955, năm 1957 ông là Viện trưởng kiêm chính ủy Học viện Quân sự cấp cao.

Năm 1958 ông bị phê phán vì “tiêu biểu cho chủ nghĩa quân sự giáo điều”, bị buộc rời chức.

Năm 1966 ông được bổ nhiệm làm Phó chủ tịch quân ủy.

Từ 1973 ông bị mất khả năng tư duy, từ 1980 không còn khả năng tự chủ bản thân. Năm 1982 ông xin từ bỏ mọi chức vụ vì lý do sức khỏe. Ngày 7/10/1986 ông từ trần, thọ 94 tuổi.

Gia đình
Năm Lưu Bá Thừa 13 tuổi, cha mẹ đi hỏi cho ông cô vợ 11 tuổi tên Trình Nghi Nghệ, ông không thích nên cố ý để mặt mũi lem luốc, nhưng nhà gái thấy tướng mạo ông phi phàm nên vẫn nhận lời gả con. Để trốn tránh, ông bèn kiếm cớ đi học ở xa, nhưng cô Trình vẫn không chịu buông.

Năm 1910, Lưu Bá Thừa phải kết hôn, 2 năm sau thì Trình Nghi Nghệ sinh con trai Lưu Tuấn Thái. Cùng năm, Lưu Bá Thừa đi lính, rồi tham gia cách mạng, từ đó không liên lạc về nữa. Trình Nghi Nghệ một mình nuôi con, đến năm 1957 thì qua đời. Trong thời gian hai người xa nhau, có lần cậu con Lưu Tuấn Thái dẫn bạn gái tìm ông xin tiền, bị ông mắng mỏ, anh này đã tìm cơ quan có trách nhiệm tố giác bố bỏ rơi vợ con, nhưng do Lưu Bá Thừa đã báo cáo mọi chuyện từ trước nên thoát nạn.

Năm 1930, Lưu Bá Thừa hoạt động bí mật ở Thượng Hải, ông kết hôn với Ngô Cảnh Xuân, một trí thức trẻ. Năm 1932 ông vào khu căn cứ làm Hiệu trưởng trường Hồng quân, rồi giữ chức Tổng TMT và đứt liên lạc với vợ.

Năm 1936, vị Tổng Tham mưu trưởng (TMT) 44 tuổi bỗng nổi hứng làm thơ tình tặng cô gái 19 tuổi Uông Vinh Hoa mới từ An Huy vào khu căn cứ gia nhập Hồng quân. Cô gái trẻ đẹp cũng đem lòng si mê vị chỉ huy trẻ đa tài. Trung thu năm đó hai người kết hôn. Từ đó bà luôn theo sát ông trên cương vị thư ký riêng, gắn bó lo lắng chăm sóc chồng, con. Hai ông bà có sáu người con, trong đó có bốn người mang hàm Thiếu tướng quân đội. Bà Uông Vinh Hoa từ trần ngày 27/5/2008, thọ 91 tuổi.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Long March Leaders

Sinh năm 1892
Mất năm 1986
Người Tứ Xuyên
Đại biểu Nhân đại toàn quốc
Tổng Tham mưu trưởng Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc


title: Hylaeus paradoxus

text:
Hylaeus paradoxus là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Schrottky mô tả khoa học năm 1907.

Chú thích

Tham khảo

P
Động vật được mô tả năm 1907


title: Demangevelle

text:
Demangevelle là một xã thuộc tỉnh Haute-Saône trong vùng Bourgogne-Franche-Comté phía đông nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Haute-Saône

Tham khảo
INSEE

Xã của Haute-Saône


title: Villefranche-du-Périgord

text:
Villefranche-du-Périgord là một xã, nằm ở tỉnh Dordogne vùng Aquitaine của Pháp. Xã này có diện tích 24,5 kilômét vuông, dân số năm 1999 là 803 người. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 223 m trên mực nước biển.

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Informations touristiques sur Villefranche du Périgord et son canton, le Périgord Noir et le Pays des Bastides www.tourisme.prigord-fr.com
 Villefranche-du-Périgord trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
 Villefranche-du-Périgord trên trang mạng của Insee
 Villefranche-du-Périgord trên trang mạng của Quid
 Vị trí của Villefranche-du-Périgord trên bản đồ nước Pháp và các xã giáp ranh
 Plan de Villefranche-du-Périgord sur Mapquest

Villefranche-du-Perigord


title: Lethrinops furcifer

text:
The greenface sandsifter (Lethrinops furcifer) là một loài cá thuộc họ Cichlidae. Nó được tìm thấy ở Malawi, Mozambique, và Tanzania. Môi trường sống tự nhiên của chúng là hồ nước ngọt.

Chú thích

Tham khảo

 Kasembe, J. 2005. Lethrinops furcifer. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 4 tháng 8 năm 2007.

Lethrinops


title: Passalus interruptus

text:
Passalus interruptus là một loài bọ cánh cứng trong họ Passalidae.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Động vật được mô tả năm 1758
Passalus


title: Parornix ornatella

text:
Parornix ornatella là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Loài này có ở Áo.

Ấu trùng ăn Amelanchier ovalis. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

Chú thích

Tham khảo

Parornix


title: Amesbury, Massachusetts

text:
Amesbury, Massachusetts là một thành phố thuộc quận Essex trong tiểu bang thịnh vượng chung Massachusetts, Hoa Kỳ. Thành phố có tổng diện tích km², trong đó diện tích đất là km². Theo điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2010, thành phố có dân số người.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thành phố của Massachusetts
Amesbury, Massachusetts


title: Shannonomyia cerbereana

text:
Shannonomyia cerbereana là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Shannonomyia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Alièze

text:
Alièze là một xã của tỉnh Jura, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền đông nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Jura

Tham khảo
 INSEE commune file
INSEE
IGN

Xã của Jura


title: 168 Sibylla

text:
Sibylla  (định danh hành tinh vi hình: 168 Sibylla) là một tiểu hành tinh lớn ở vành đai chính. Nó rất tối và có thành phần cấu tạo bằng cacbonat nguyên thủy.

Ngày 28 tháng 9 năm 1876, nhà thiên văn học người Mỹ gốc Canada James C. Watson phát hiện tiểu hành tinh Sibylla khi ông thực hiện quan sát tại Đài quan sát Detroit.

Xem thêm
 Danh sách tiểu hành tinh: 1–1000

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sybilla
18760928
Tiểu hành tinh Cybele
Sybilla
Tiểu hành tinh kiểu C (Tholen)
Tiểu hành tinh kiểu Ch (SMASS)
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Bajala

text:
Bajala là một thị trấn thống kê (census town) của quận Dakshina Kannada thuộc bang Karnataka, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Bajala có dân số 9960 người. Phái nam chiếm 49% tổng số dân và phái nữ chiếm 51%. Bajala có tỷ lệ 76% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 81%, và tỷ lệ cho phái nữ là 71%. Tại Bajala, 12% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thị trấn thuộc bang Karnataka


title: Ho (định hướng)

text:
Trong tiếng Việt, ho hay Ho có những nghĩa sau:

 Ho, sự bật hơi ra trong phổi hay cổ làm thành tiếng.
 HO (đọc là Hắc-Ô), viết tắt cho Humanitarian Operation, một chương trình định cư các cựu tù nhân chính trị tại Việt Nam đến Hoa Kỳ.
 Ho là linh hồn trong thần thoại Tsimshian.
 Tiếng Ho được nói bởi 1.077.000 người ở Ấn Độ.
 Ho là thành phố nằm phía đông nam Ghana và là thủ phủ của vùng Volta.
 Ho là thành phố của Đan Mạch.
 Một cách viết họ Hồ bằng Latinh cải tiến từ tiếng Trung Quốc (胡). Những cách khác bao gồm He, Hu, Wu, và Woo.
 Ho là một nguyên tố hóa học Holmi.


title: Sốt

text:
Sốt là dấu hiệu y khoa thông thường đặc trưng bởi sự gia tăng nhiệt độ cơ thể cao hơn khoảng dao động bình thường của nhiệt độ cơ thể người là 36.5–37.5 °C (98–100 °F).

Sốt thường là đáp ứng của cơ thể với một bệnh nhiễm trùng, thường kéo dài hơn 2 đến 3 ngày. Ngoài ra, sốt còn có thể do những bệnh không nhiễm trùng khác, tiếp xúc với nước nóng, tập thể dục, sau chích ngừa hoặc khóc nhiều cũng làm tăng thân nhiệt.

Các giai đoạn của sốt
Sốt gồm ba giai đoạn:

Sốt tăng: tăng sản nhiệt, giảm thải nhiệt làm nhiệt độ bên trong cơ thể cao hơn nhiệt độ môi trường. Lúc này, bệnh nhân cảm thấy ớn lạnh, rét run, giảm đổ mồ hôi, da khô và nóng,...
Sốt đứng: tỉ lệ sản nhiệt/thải nhiệt = 1, cơ thể vẫn còn nóng nhưng đã đỡ hơn, thân nhiệt vẫn cao, da khô, không đổ mồ hôi và ít đi tiểu
Sốt lui: sản nhiệt giảm, thải nhiệt tăng, lúc này cơ thể bệnh nhân vã mồ hôi nhiều, tiểu nhiều, nền nhiệt cơ thể hạ xuống, cảm thấy lạnh

Nguyên nhân
Sốt là triệu chứng thông thường của nhiều bệnh:

 Các bệnh truyền nhiễm như cúm, HIV, sốt rét, hoặc Covid19- SARS-CoV2
 Các loại viêm khác nhau như nhọt, mụn, trứng cá, hoặc áp xe
 Các bệnh tự miễn như lupus đỏ, Sarcoidosisban, sarcoidosis
 Cơ thể phản ứng với sự bất tương hợp giữa các nhóm máu
 Ung thư
 Các bệnh rối loạn tiêu hóa như gút hay bệnh ma cà rồng (porphyria)
 Truyền protein lạ vào cơ thể để gây sốt nhầm mục đích điều trị
 Tiêm muối dưới da hay tiêm bắp gây ưu trương dẫn đến hủy hoại tổ chức và gây sốt.
 Mỡ dư thừa chèn vào trung khu thần kinh não bộ gây sốt.

Sốt dai dẳng mà hiện nay y học vẫn chưa tìm được nguyên nhân được gọi là sốt không rõ nguồn gốc.

Cơ chế gây sốt
Yếu tố trực tiếp gây ra cơn sốt trong cơ thể là các chất gây sốt nội sinh - là một loại protein được hình thành bên trong cơ thể. Ngày nay người ta đã tìm ra 11 chất gây sốt nội sinh, trong đó phổ biến nhất là các loại interleukin.

Quá trình diễn ra sốt bắt đầu từ lúc tác nhân lạ xâm nhập vào cơ thể và tiết ra các chất gây sốt ngoại sinh (độc tố của vi sinh vật, bản thân tác nhân lạ,...). Chất gây sốt ngoại sinh kích thích các đại thực bào và bạch cầu trung tính tiết ra chất gây sốt nội sinh. Chất này tác động lên trung tâm điều nhiệt của cơ thể làm trung tâm này hoạt hóa acid arachidonic, làm sản sinh monoamin gây thay đổi setpoint (điểm đặt nhiệt) dẫn tới tăng sản nhiệt và giảm thải nhiệt toàn cơ thể, gây ra cơn sốt.

Một con đường khác bắt đầu khi các lympho T kết hợp với kháng nguyên, sẽ tiết ra lymphokin kích hoạt bạch cầu đa nhân và đại thực bào tíết ra chất gây sốt nội sinh. Các diễn tiến tiếp sau đó là tương tự.

Các rối loạn trong sốt

Rối loạn chuyển hóa
 Thoái hóa glucid diễn ra mạnh mẽ, tăng phân giải glycogen để làm tăng đường huyết, nếu sốt kéo dài sẽ tích nhiều acid lactic gây toan hóa máu
 Thoái hóa lipid, protid cũng được tăng cường để đáp ứng nhu cầu cơ thể, tạo ra nhiều sản phẩm trung gian gây hại cho nội môi
 Ngoài ra, cơ thể còn đòi hỏi các vitamin B và C, hormon aldosterol và ADH,...

Rối loạn các cơ quan
 Tăng nhịp tim, tần số mạch đập
 Tăng thông khí, thở nhanh và sâu
 Ăn uống không ngon miệng do giảm tiết men và giảm co bóp ống tiêu hóa
 Đa niệu trong giai đoạn sốt tăng và sốt lui, thiểu niệu trong giai đoạn sốt đứng.
 Tăng ACTH, tăng chức năng gan, tăng hệ miễn dịch

Các loại sốt
 Sốt liên tục: sốt cao kéo dài qua các ngày, thường gặp trong sốt thương hàn, viêm phổi
 Sốt ngắt quãng: sốt một ngày sau đó hạ trong vài ngày rồi lại sốt trở lại, thường có chu kì gặp trong sốt rét
 Sốt hồi quy: sốt cao rồi giảm dần, sau đó sốt trở lại, gặp trong nhiễm xoắn khuẩn Lepstopira
 Sốt dao động: sốt ở một khoảng thời gian nhất định trong ngày, sau đó giảm sốt, gặp trong lao phổi hoặc viêm đường hô hấp trên

Điều trị

Để điều trị sốt đúng cách cần phải biết nguyên nhân gây ra sốt.

Trong hầu hết các trường hợp, ngoại trừ tăng thân nhiệt, thì acetaminophen hoặc ibuprofen đều có thể làm hạ thân nhiệt. Nên cung cấp thêm dịch cho cơ thể qua đường miệng hoặc tiêm tĩnh mạch để chống mất nước nếu cần thiết.

Sốt do nhiễm siêu vi (sốt siêu vi) có thể tự khỏi. Có thể bệnh nhân sẽ được cho những loại thuốc điều trị những triệu chứng đặc biệt khác. Có thể đó là những loại thuốc làm giảm thân nhiệt, trị nghẹt mũi, giảm đau họng hoặc trị sổ mũi. Virus có thể gây nôn ói và tiêu chảy và cần phải truyền dịch qua đường tĩnh mạch cùng với dùng thuốc để làm chậm lại tốc độ tiêu chảy và nôn ói. Một số ít loại nhiễm siêu vi có thể được điều trị bằng thuốc kháng siêu vi, trong đó có Herpes và influenza virus. Nếu bệnh nhân có thể uống nước được và triệu chứng nhẹ, bệnh nhân có thể về nhà được mà không cần ở lại bệnh viện.

Những bệnh nhiễm vi khuẩn cần phải có loại thuốc kháng sinh đặc hiệu để điều trị tùy thuộc và loại vi khuẩn được tìm thấy và nơi ở của nó trong cơ thể người. Các bác sĩ sẽ xác định xem người bệnh có cần phải nhập viện không hay có thể ra về được. Quyết định tùy thuộc vào bệnh hiện tại và những bệnh kèm theo khác của bệnh nhân.

Hầu hết những trường hợp nhiễm nấm đều có thể được điều trị bằng thuốc kháng nấm.

Sốt do thuốc có thể giảm sau khi ngưng thuốc.

Nếu bị huyết khối thuyên tắc, bạn nên đến bệnh viện và sử dụng thuốc tán huyết.

Đối với bệnh nhân bị sốt do tiếp xúc với nhiệt độ nóng ở môi trường cần phải được làm mát bằng cách cởi bỏ hết quần áo, mở quạt có phun sương, theo dõi sát dấu hiệu sinh tồn.

Tham khảo

Đọc thêm
 Rhoades, R. and Pflanzer, R. Human physiology, xuất bản lần 3, chương 27 Regulation of body temperature, tr. 820 Clinical focus: pathogenesis of fever. ISBN 0-03-005159-2

Liên kết ngoài
 What to do if your child has a fever  from Seattle Children's Hospital
 Fever and Taking Your Child's Temperature
 US National Institute of Health factsheet
 BUPA factsheet

Triệu chứng


title: Le Moule

text:
Le Moule là một xã thuộc tỉnh Guadeloupe vùng lãnh thổ hải ngoại Guadeloupe của Pháp ở biển Caribbean.

Xem thêm
Xã của tỉnh Guadeloupe

Tham khảo
INSEE

Liên kết ngoài
 Official website

Xã của Guadeloupe


title: Đinh Dậu

text:
Đinh Dậu (chữ Hán: 丁酉) là kết hợp thứ 34 trong hệ thống đánh số Can Chi của người Á Đông. Nó được kết hợp từ thiên can Đinh (Hỏa âm) và địa chi Dậu (Gà). Trong chu kỳ của lịch Trung Quốc, nó xuất hiện trước Mậu Tuất và sau Bính Thân.

Các năm Đinh Dậu

Giữa năm 1777 và 2137, những năm sau đây là năm Đinh Dậu (lưu ý ngày được đưa ra được tính theo lịch Việt Nam, chưa được sử dụng trước năm 1967):

1777
1837
1897
1957 (31/01/1957 - 17/02/1958)
2017 (28/01/2017 - 15/02/2018)
2077 (24/01/2077 - 11/02/2078)
2137

Sự kiện năm Đinh Dậu

Tham khảo

Can Chi


title: Molave

text:
Molave là một đô thị cấp một ở tỉnh Zamboanga del Sur, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2000, đô thị này có dân số 45.082 người trong 8.470 hộ.
Molave, về mặt hành chính, được chia thành 25 khu phố (barangay).

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Mã địa lý chuẩn Philipin
 2000 Thông tin điều tra dân số Philipin
 Life 4 Water, Inc. Zamboanga Del Sur Projects

Đô thị của Zamboanga del Sur


title: Tituboea ohbayashii

text:
Tituboea ohbayashii là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Kimoto miêu tả khoa học năm 1984.

Chú thích

Tham khảo

Tituboea


title: Hydaticus fijiensis

text:
Hydaticus fijiensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Régimbart miêu tả khoa học năm 1899.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Hydaticus


title: Phường 9, Đà Lạt

text:
Phường 9 là một phường thuộc thành phố Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng, Việt Nam.

Địa lý
Phường 9 nằm ở phía đông thành phố Đà Lạt, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp phường 11 và phường 12
Phía tây và phía nam giáp phường 10
Phía bắc giáp phường 8.

Phường có diện tích 4,69 km², dân số năm 1999 là 12.000 người, mật độ dân số đạt 2.559 người/km².

Lịch sử
Phường 9 được thành lập vào ngày 6 tháng 6 năm 1986 trên cơ sở tách một phần diện tích và dân số của phường 5 cũ.

Chú thích

Tham khảo


title: Bulbophyllum jolandae

text:
Bulbophyllum jolandae là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

jolandae]]

J


title: 14617 Lasvergnas

text:
14617 Lasvergnas (1998 UA4) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 21 tháng 10 năm 1998 bởi Khảo sát tiểu hành tinh OCA-DLR ở Caussols.

Tham khảo

As mentionned in the JPL Small-body Database Browser, "Olivier Las Vergnas (b. 1954) is a former member thuộc Association Astronomique de Paris en Sorbonne, founder of the astronomy section of the Association Nationale Sciences Techniques Jeunesse và currently president thuộc Association Française d´Astronomie".

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 14617 Lasvergnas

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1998


title: Libra (định hướng)

text:
Libra có thể là
 Chòm sao Libra
 Cung Hoàng Đạo Libra
 Loài bướm nhảy Libra


title: Namsos

text:
là một thị xã và đô thị ở hạt Trøndelag, Na Uy. Đô thị này thuộc vùng Namdalen. Trung tâm hành chính của đô thị này là thị trấn Namsos. Thị trấn Namsos đã được tách khỏi Overhalla để lập đô thị riêng năm 1855. Các đô thị Klinga, Otterøy, và Vemundvik đã được sáp nhập với Namsos vào ngày 1 tháng 1 năm 1964.
Huy hiệu hiện nay đã được sử dụng từ ngày 5 tháng 5 năm 1961.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Oasen Swimming Pool
 Avinor: Picture showing Namsos Airport and Namsos

Đô thị của Trøndelag
Namsos


title: Rhyacophila appennina

text:
Rhyacophila appennina là một loài Trichoptera trong họ Rhyacophilidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Rhyacophila


title: Cerithium atromarginatum

text:
Cerithium atromarginatum là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Cerithiidae.

Miêu tả

Phân bố
The distribution của Cerithium atromarginatum bao gồms Thái Bình Dương Ocean.

Chú thích

Tham khảo

A


title: Glyphonyx dirrhagoides

text:
Glyphonyx dirrhagoides là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1940.

Chú thích

Tham khảo

Glyphonyx


title: .tw

text:
.tw là tên miền quốc gia cấp cao nhất (ccTLD) của Trung Hoa Dân Quốc (Đài Loan) do TWNIC quản lý

Tham khảo

tw
Đài Loan
tw
Viễn thông Đài Loan


title: Dobromir

text:
Dobromir là một xã ở hạt Constanţa, România. Đô thị này gồm 6 làng:
 Dobromir (tên lịch sử: Dobromir-Vale, Dobromiru din Vale)
 Cetatea (tên lịch sử: Asârlâc, )
 Dobromir Deal
 Lespezi (tên lịch sử: Techechioi, )
 Pădureni (tên lịch sử: Nastradin)
 Văleni (tên lịch sử: Enisenlia, Enişelia, Eniselia, Valea Rea, )

Tham khảo

Xã của hạt Constanța


title: Dioxypterus bennigseni

text:
Dioxypterus bennigseni là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schwarz miêu tả khoa học năm 1902.

Chú thích

Tham khảo

Dioxypterus


title: Gignod

text:
Gignod (trong tiếng Francoprovençal Dzegnou) là một đô thị tại vùng tự trị thung lũng Aosta phía bắc Ý. Đô thị này có diện tích 25 km², dân số 1261 người..

Đô thị này có làng trực thuộc: Arliod, Arsanières, Buthier Gorrey, Caravex, Chambavaz, Champex, Champlong, Champlorensal, Champorcher, Chatellair, Chef Lieu, Chez Courtil, Chez Henry, Chez Percher, Chez Roncoz, Chez Roux, Chez Sentin, Clemencey, Colière, Cré, Crou, Faverge, Fiou, Gorrey, La Bedegaz, La Cau, La Cheriéty, La Clusaz, La Condéminaz, La Forge, La Minchettaz, La Ressaz, Le Château, Les Côtes, Lexert, Maisonnettes, Meylan, Montjoux, Moré, Moulin, Petit Quart, Perre Besse, Plan Château, Plan Meylan, Planet Côte, Planet Plan, Rovin, Roysod, Savin, Seycinod, Tercinod, Valcartey, Variney, Véclos, Véfan, località Buthier Verney.

Đô thị này giáp các đô thị sau: Allein, Aoste, Doues, Etroubles, Roisan, Saint-Oyen, Saint-Pierre, Saint-Rhémy-en-Bosses, Sarre.

Biến động dân số

Tham khảo

Gignod


title: Kislovodsk

text:
Kislovodsk (tiếng Nga: Кисловодск ~ nước chua, tiếng Kabardia: Нартсанэ, tiếng Karachay-Balkar: Ачысуу) là một thành phố spa thuộc Stavropol Krai, Nga, ở vùng Bắc Kavkaz của Nga nằm giữa biển Đen và biển Caspi. Dân số:

Lịch sử
Năm 1803 Sa hoàng Alexander I của Nga ra lệnh xây dựng trạm quân sự sau này trở thành Kislovodsk. Địa điểm này lấy tên từ nhiều suối khoáng xung quanh thành phố. Khu định cư đã mang vị thế thị trấn vào năm 1903.

Khảo cổ học
Nhiều khu định cư cổ đại của nền văn hóa Koban (khoảng 1100 đến 400 trước Công nguyên) được tìm thấy ở thành phố Kislovodsk và vùng phụ cận. Chúng bao gồm các địa điểm Industria I, Sultan-gora I, Berezovka I, Berezovka II, Berezovka III, Berezovka IV, v.v.

Vị thế hành chính
Trong khuôn khổ các đơn vị hành chính, nó cùng với bảy khu định cư nông thôn được hợp nhất thành thành phố trực thuộc vùng Kislovodsk - một đơn vị hành chính có địa vị ngang bằng với các huyện. Là một đơn vị đô thị, thành phố trực thuộc vùng Kislovodsk được hợp nhất với tên Okrug đô thị Kislovodsk.

Thành phố kết nghĩa

  Aix-les-Bains, Pháp
  Baguio, Philippines
  Batumi, Gruzia
  Kiryat Yam, Israel
  Muscatine, Iowa, Hoa Kỳ
  Nazran, Cộng hòa Ingushetia, Nga
  Velingrad, Bulgaria

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Official website of Kislovodsk

Thành phố của Nga
Vùng Stavropol


title: Dicranomyia ozarkensis

text:
Dicranomyia ozarkensis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranomyia
Limoniidae ở vùng Nearctic


title: Đội tuyển bóng đá quốc gia Nga

text:
Đội tuyển bóng đá quốc gia Nga (, natsionalnaya sbornaya Rossii po futbolu) là đội tuyển bóng đá cấp quốc gia của Nga do RFU quản lý và thuộc Liên đoàn bóng đá châu Âu (UEFA). Sân nhà của Nga là sân vận động Luzhniki ở Moskva và huấn luyện viên trưởng hiện tại của họ là Valeri Karpin.

Mặc dù là thành viên của FIFA từ năm 1912 (với tư cách là Đế quốc Nga trước năm 1917 và với tư cách là Liên Xô năm 1924–1991), Nga lần đầu tiên tham dự FIFA World Cup vào năm 1958. Họ đã vượt qua vòng loại giải đấu tổng cộng 11 lần, với kết quả tốt nhất của họ là vị trí thứ 4 vào năm 1966. Nga là thành viên của UEFA từ năm 1954. Họ đã giành chức vô địch châu Âu lần đầu tiên vào năm 1960 và á quân vào các năm 1964, 1972 và 1988. Kể từ khi Liên Xô tan rã, kết quả tốt nhất của Nga là ở UEFA Euro 2008, khi đội giành được huy chương đồng.

Lịch sử
Sau khi Liên Xô tan rã (dẫn đến sự tan rã của đội tuyển bóng đá quốc gia Liên Xô), Nga đã chơi trận đấu quốc tế đầu tiên với México vào ngày 16 tháng 8 năm 1992 với chiến thắng 2–0 trước một đội gồm các cầu thủ Liên Xô cũ, bao gồm một số sinh ra ở các nước cộng hòa thuộc Liên Xô cũ khác.

Khởi đầu
Được dẫn dắt bởi huấn luyện viên Pavel Sadyrin, Nga nằm trong bảng 5 cho chiến dịch vòng loại cho FIFA World Cup 1994 được tổ chức tại Hoa Kỳ bao gồm Hy Lạp, Iceland, Hungary và Luxembourg. Việc CHLB Nam Tư bị đình chỉ thi đấu đã giảm nhóm xuống còn năm đội. Nga cuối cùng đã vượt qua vòng loại cùng với Hy Lạp với sáu trận thắng và hai trận hòa. Nga đến Hoa Kỳ để bắt đầu một kỷ nguyên mới của bóng đá Nga với tư cách là một quốc gia độc lập. Đội hình Nga gồm những cựu binh như thủ môn Stanislav Cherchesov, Aleksandr Borodyuk và các cầu thủ như Viktor Onopko, Oleg Salenko, Dmitri Cheryshev, Aleksandr Mostovoi, Vladimir Beschastnykh và Valeri Karpin (một số cầu thủ Nga này có thể đã chọn khoác áo đội tuyển bóng đá quốc gia Ukraine nhưng Liên đoàn bóng đá Ukraine đã không được công nhận đúng lúc để cạnh tranh trong vòng loại FIFA World Cup 1994).

Ở giải đấu cuối cùng, Nga được xếp vào bảng B với Cameroon, Thụy Điển và Brasil. Đây được coi là một bảng đấu mạnh với Nga có ít cơ hội vượt qua vòng loại thứ hai. Trong hai trận đầu tiên của họ tại Detroit, Nga thua Brasil 2–0 và Thụy Điển 3–1. Đang căng thẳng về việc bị loại, Nga đã đánh bại Cameroon 6–1 tại San Francisco với Oleg Salenko ghi được 5 bàn thắng trong một trận đấu duy nhất. Nga đã bị loại khỏi giải đấu với ba điểm sau một trận thắng và hai trận thua. Sadyrin sau đó đã bị sa thải sau màn trình diễn tệ hại.

Euro 1996

Sau khi Sadyrin bị sa thải, Oleg Romantsev được bổ nhiệm làm huấn luyện viên dẫn dắt tuyển Nga tham dự VCK Euro 1996. Romantsev được kỳ vọng sẽ vượt qua vòng loại Nga cho giải đấu cuối cùng và thể hiện tốt. Trong đội hình của mình, ông đã lựa chọn nhiều cầu thủ từ FIFA World Cup 1994 như Viktor Onopko, Aleksandr Mostovoi, Vladimir Beschastnykh và Valeri Karpin. Trong suốt vòng loại, Nga đã vượt qua Scotland, Hy Lạp, Phần Lan, San Marino và Quần đảo Faroe để kết thúc ở vị trí đầu tiên với tám trận thắng và hai trận hòa.

Tại giải đấu cuối cùng, Nga nằm ở bảng C với Đức , CH Séc và Italia . Bảng C được coi là bảng tử thần với Nga được mệnh danh là đội yếu nhất, và họ đã bị loại sau trận thua 2-1 trước Ý và 3–0 trước Đức dù có hiệp một không bàn thắng ở lượt trận sau. Trận đấu cuối cùng của Nga với Cộng hòa Séc kết thúc với tỷ số 3–3. Đức và CH Séc tiếp tục gặp nhau trong trận chung kết.

1997–99

Sau Euro 96, Boris Ignatyev được bổ nhiệm làm huấn luyện viên cho chiến dịch vượt qua vòng loại FIFA World Cup 1998 tại Pháp, giữ lại các cầu thủ tham dự Euro 96 như Viktor Onopko, Aleksandr Mostovoi và Valeri Karpin. Ở vòng loại, Nga nằm ở bảng 5 với Bulgaria, Israel, Síp và Luxembourg. Nga và Bulgaria được coi là hai ứng cử viên chính để lọt vào bảng đấu với Israel được coi là một mối đe dọa nhỏ. Nga bắt đầu chiến dịch với hai chiến thắng trước Cyprus và Luxembourg và hai trận hòa trước Israel và Cyprus. Họ tiếp tục với những chiến thắng trước Luxembourg và Israel. Nga đã phải chịu thất bại duy nhất trong chiến dịch với trận thua 1–0 trước Bulgaria. Họ kết thúc chiến dịch với chiến thắng 4–2 trong trận lượt về trước Bulgaria và đủ điều kiện tham dự vòng play-off. Trong trận play-off, Nga đã hòa với Ý. Ở trận lượt đi, Nga đã hòa 1–1. Ở trận lượt về, Nga đã bị đánh bại với tỷ số 1–0 và không thể giành quyền tham dự World Cup.

Sau khi không thể vượt qua vòng loại World Cup tại Pháp, Nga đã quyết tâm vượt qua vòng loại UEFA Euro 2000 do Bỉ và Hà Lan đồng đăng cai. Anatoliy Byshovets được bổ nhiệm làm huấn luyện viên đội tuyển Nga. Ông ấy thực hiện rất ít thay đổi trong đội hình bằng cách gọi lại các cầu thủ từ các thế hệ trước nhưng đã gọi tiền đạo Aleksandr Panov lên đội tuyển. Nga được bốc thăm trong nhóm 4 cho vòng loại với Pháp, Ukraine, Iceland, Armenia và Andorra. Nga và Pháp được coi là những ứng cử viên sáng giá cho hai vị trí đầu bảng với Ukraine là một đối thủ bên ngoài. Nga bắt đầu chiến dịch của họ với ba thất bại liên tiếp trước Ukraine, Pháp và Iceland. Quá phẫn nộ trước kết quả này, Liên đoàn bóng đá Nga đã ngay lập tức sa thải Byshovets và bổ nhiệm lại HLV Oleg Romantsev. Việc bổ nhiệm lại Romanstev làm người quản lý đã mang lại một sự thay đổi hoàn toàn cho chiến dịch của Nga. Họ đã giành chiến thắng trong sáu trận tiếp theo, bao gồm cả chiến thắng 3–2 trước nhà vô địch cuối cùng là Pháp tại Stade de France . Trong trận đấu cuối cùng của họ với Ukraine, một chiến thắng cho Nga sẽ dẫn đến việc vượt qua vòng loại với tư cách là đội thắng của bảng, có thành tích đối đầu tương tự với Pháp (thắng 3–2 và thua 3–2), đồng thời sở hữu hiệu số bàn thắng bại vượt trội. Nga dẫn trước 1–0; tuy nhiên, trận đấu đã kết thúc với tỷ số 1–1 sau một sai lầm của thủ môn Aleksandr Filimonov ở cuối trận. Nga về thứ ba trong bảng, không đủ điều kiện tham dự giải đấu lớn thứ hai liên tiếp.

Hồi sinh

Oleg Romantsev vẫn là huấn luyện viên của đội tuyển quốc gia để giám sát chiến dịch vòng loại của họ tham dự FIFA World Cup 2002 tại Hàn Quốc và Nhật Bản. Ở vòng sơ loại, Nga nằm ở bảng 1 với Slovenia, CHLB Nam Tư, Thụy Sĩ, Quần đảo Faroe và Luxembourg. Nga một lần nữa được coi là ứng cử viên thích hợp để vượt qua vòng loại cùng với Thụy Sĩ hoặc CHLB Nam Tư. Nga đã kết thúc chiến dịch của họ ở vị trí đầu tiên để vượt qua vòng loại trực tiếp với bảy trận thắng, hai trận hòa và một trận thua.

Nga được xếp vào bảng H với Bỉ, Tunisia và Nhật Bản. Trong trận đầu tiên của họ, Nga đã giành được chiến thắng 2–0 trước Tunisia, nhưng để thua trận tiếp theo trước Nhật Bản với tỷ số 1–0, khiến bạo loạn nổ ra ở Moskva. Đối với trận đấu cuối cùng của họ với Bỉ, Nga cần một trận hòa để đưa họ vào vòng hai, nhưng để thua 3–2 và bị loại.

Romantsev bị sa thải ngay sau giải đấu và thay thế bằng Valery Gazzaev của CSKA. Nhiệm vụ của ông có vẻ khó khăn khi nhóm của Nga bao gồm Thụy Sĩ, Cộng hòa Ireland, Albania và Georgia với Ireland được coi là những người ưa thích và một bên là Thụy Sĩ đang tiến bộ là mối đe dọa ngày càng tăng. Nga bắt đầu chiến dịch với những chiến thắng trên sân nhà trước Cộng hòa Ireland và Albania, nhưng để thua hai trận tiếp theo trước Albania và Georgia. Gazzaev đã bị sa thải sau trận hòa đáng thất vọng với Thụy Sĩ ở Basel, và Georgi Yartsev sau đó được bổ nhiệm làm huấn luyện viên. Anh ấy đã vượt qua vòng loại của Nga cho trận play-off chống lại xứ Wales sau những chiến thắng trên sân nhà trước Thụy Sĩ và Georgia. Trong trận lượt đi vòng play-off, Nga đã hòa 0–0 với Xứ Wales tại Moskva, nhưng cú đánh đầu của Vadim Evseev đã giúp Nga giành chiến thắng 1–0 trong trận lượt đi tại Cardiff để đủ điều kiện tham dự Euro 2004 . Chiến thắng bị lu mờ khi tiền vệ Yegor Titov của Nga có kết quả xét nghiệm dương tính với ma túy ; Trong bối cảnh những lời kêu gọi để Nga bị loại, Titov đã bị cấm thi đấu một năm vào ngày 15 tháng 2 năm 2004.

Nga được bốc thăm ở bảng A với chủ nhà Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha và Hy Lạp. Họ không nằm trong số những đội được yêu thích để tiến bộ và việc chuẩn bị cho giải đấu bị cản trở bởi chấn thương của các hậu vệ Sergei Ignashevich và Viktor Onopko.  Nga bắt đầu giải đấu của họ với Tây Ban Nha nhưng bàn thắng muộn của Juan Carlos Valerón đã đưa Nga vào bờ vực của một trận đấu khác ở vòng bảng.  Bốn ngày sau, Nga trở thành đội đầu tiên chính thức bị loại sau thất bại 0–2 trước Bồ Đào Nha.  Trận đấu cuối cùng của nhóm dẫn đến chiến thắng 2-1 đầy bất ngờ trước nhà vô địch cuối cùng là Hy Lạp với Dmitri Kirichenkoghi một trong những bàn thắng nhanh nhất của giải đấu.

Tại vòng loại World Cup 2006, Nga được xếp vào bảng 3 cùng với Bồ Đào Nha, Slovakia, Estonia, Latvia, Luxembourg và Liechtenstein. Nga bắt đầu vòng loại với trận hòa 1-1 trước Slovakia vào ngày 4 tháng 9 năm 2004 tại Moskva và sau đó đánh bại Luxembourg 4–0, nhưng phải chịu thất bại 7–1 trước Bồ Đào Nha ở Lisbon, đây vẫn là trận thua nặng nhất của Nga. Chiến thắng trước Estonia và Liechtenstein dường như đã đưa họ trở lại đúng hướng, nhưng trận hòa 1-1 với Estonia vào ngày 30 tháng 3 năm 2005 tại Tallinn là một nỗi thất vọng lớn chứng kiến sự kết thúc của triều đại Georgi Yartsev. Dưới sự dẫn dắt của người quản lý mới Yury Syomin, Nga đã có thể thắp lại hy vọng của họ với chiến thắng 2–0 trước Latvia trước khi hòa 1–1 tại Riga vào ngày 17 tháng 8 năm 2005. Nga dường như đã chuộc lỗi với các chiến thắng trước Liechtenstein, Luxembourg và trận hòa 0–0 trước Bồ Đào Nha. Trong trận đấu cuối cùng của họ, Nga cần phải thắng Slovakia tại Bratislava. Sau trận hòa 0–0, Slovakia tiến vào vòng play-off xếp trên Nga nhờ hiệu số bàn thắng bại.

Euro 2008

Không thể vượt qua vòng loại Nga tham dự World Cup 2006, Yury Syomin từ chức vài tuần sau đó và Nga bắt đầu tìm kiếm người quản lý mới. Rõ ràng là một huấn luyện viên nước ngoài sẽ cần thiết vì hầu hết các huấn luyện viên nổi tiếng của Nga đều không thành công với đội tuyển quốc gia. Vào ngày 10 tháng 4 năm 2006, có thông báo rằng huấn luyện viên đội tuyển Úc lúc đó là Guus Hiddink sẽ dẫn dắt đội tuyển Nga trong chiến dịch vòng loại Euro 2008.

Đối với chiến dịch vòng loại Euro 2008, Nga được xếp vào bảng E cùng với Anh, Croatia, Israel, Macedonia, Estonia và Andorra. Trong phần lớn thời gian của chiến dịch, giữa Nga và Anh đã giành được vị trí cuối cùng sau Croatia. Nga đã thua Anh 3–0 trên sân khách, và trong trận lượt về ở Moskva, đã bị Wayne Rooney ghi bàn sớm. Trong hiệp hai, Nga đã dẫn trước để giành chiến thắng 2-1 với Roman Pavlyuchenko ghi cả hai bàn thắng. Vào ngày 17 tháng 11 năm 2007, Nga phải chịu thất bại 2-1 trước Israel khiến hy vọng vòng loại rơi vào tình thế nguy hiểm, nhưng Nga vẫn giành được một điểm trước Anh khi đánh bại Andorra 1–0 trong khi Anh thua Croatia 3–2.

Tại giải đấu Euro 2008, Nga được xếp vào bảng D với Thụy Điển và các đối thủ cùng bảng Euro 2004 là Tây Ban Nha và Hy Lạp. Trong trận giao hữu chuẩn bị với Serbia, tiền đạo chủ lực Pavel Pogrebnyak đã dính chấn thương và sẽ bỏ lỡ giải đấu. Nga đã thua trận mở màn với tỷ số 1–4 trước Tây Ban Nha tại Innsbruck nhưng sau đó đánh bại Hy Lạp 1–0 với bàn thắng của Konstantin Zyryanov. Trận thứ ba chứng kiến Nga đánh bại Thụy Điển 2–0 nhờ các bàn thắng của Roman Pavlyuchenko và Andrey Arshavin, dẫn đến việc Nga tiến vào tứ kết ở vị trí thứ hai sau Tây Ban Nha. Đây là lần đầu tiên kể từ khi Liên Xô sụp đổ, Nga vượt qua vòng bảng của một giải đấu lớn.

Trong trận tứ kết với Hà Lan, Roman Pavlyuchenko ghi một cú vô-lê ở phút thứ 10 sau khi hiệp một kết thúc. Khi trận đấu còn 4 phút, Ruud van Nistelrooy ghi bàn nâng tỉ số lên 1–1 và đưa trận đấu vào hiệp phụ. Nhưng Nga đã giành lại thế dẫn trước khi Andrey Arshavin băng xuống bên cánh trái và tung đường chuyền về phía cầu thủ dự bị Dmitri Torbinski, người đã đệm bóng vào lưới. Arshavin sau đó đánh bại Edwin van der Sar, kết thúc trận đấu với tỷ số 3-1 và đưa Nga tiến vào bán kết một giải đấu lớn lần đầu tiên kể từ khi Liên Xô tan rã. Ở vòng bán kết, một lần nữa Nga gặp lại Tây Ban Nha và thua 0–3.

Vòng loại World Cup 2010
Nga được xếp vào bảng 4 trong vòng loại FIFA World Cup 2010, cạnh tranh với Đức, Phần Lan, xứ Wales, Azerbaijan và Liechtenstein. Đội bắt đầu chiến dịch với chiến thắng 2-1 trước Xứ Wales nhưng vào ngày 11 tháng 10 để thua 1-2 trước Đức. Phong độ của Nga sau đó được cải thiện, và bằng chiến thắng 3–1 trước Xứ Wales cùng ngày khi Phần Lan hòa 1–1 trước Liechtenstein, đảm bảo cho họ ít nhất một suất đá play-off. Trận đấu trên sân Luzhniki gặp Đức để đứng đầu bảng đã được 84.500 cổ động viên theo dõi. Miroslav Klose ghi bàn thắng duy nhất của trận đấu ở phút 35, đưa người Đức vào chung kết ở Nam Phi và Nga ở trận play-off.

Vào ngày 14 tháng 11, Nga đối mặt với Slovenia trong trận lượt đi của trận play-off hai lượt đi, nơi họ giành chiến thắng 2-1 nhờ hai bàn thắng của Diniyar Bilyaletdinov. Trong trận lượt về, Nga thua 0–1 ở Maribor, và Slovenia đủ điều kiện vào vòng chung kết theo luật bàn thắng sân khách. Vào ngày 13 tháng 2 năm 2010, có thông tin xác nhận rằng Hiddink sẽ rời khỏi vị trí quản lý của mình khi hợp đồng của ông hết hạn vào ngày 30 tháng 6.

Euro 2012

Nga trực tiếp vượt qua vòng loại Euro 2012 bằng cách giành quyền tham dự vòng loại bảng B , đánh bại Slovakia, Cộng hòa Ireland, Macedonia, Armenia và Andorra. Nga được xếp vào bảng A với Ba Lan, Cộng hòa Séc và Hy Lạp. Được dẫn dắt bởi Dick Advocaat, Nga trước khi bắt đầu giải đấu được coi là những chú ngựa ô có thể có trong bóng tối, bởi họ đã bất bại gần 15 trận và giành chiến thắng ấn tượng 3–0 trước Ý chỉ một tuần trước khi trận khai mạc Euro 2012 bắt đầu. Sống theo những kỳ vọng cao đặt ra cho họ, Sbornaya khởi đầu giải đấu tốt với chiến thắng 4–1 trước Cộng hòa Séc và tạm dẫn đầu bảng với ba điểm. Alan Dzagoev ghi hai bàn và Roman Shirokov và Roman Pavlyuchenko ghi bàn. Trong trận đấu thứ hai với đồng chủ nhà Ba Lan, đoàn quân của HLV Dick Advocaat chứng kiến Dzagoev tiếp tục phong độ tốt. Anh ghi bàn mở tỷ số, nhưng Ba Lan đã gỡ hòa trong hiệp hai. Mặc dù đã rút ra, kết quả không được coi là một kết quả tồi tệ. Sbornaya tràn đầy tự tin vào trận đấu cuối cùng với Hy Lạp, đội mà họ đã gặp nhau ở Euro thứ ba liên tiếp. Tuy nhiên, mọi thứ đã không diễn ra như mong đợi khi Hy Lạp có bàn mở tỷ số vào cuối hiệp một. Trận đấu kết thúc với tỷ số thua 1–0 khiến người Nga bị loại khỏi giải đấu trước sự không tin tưởng của những người ủng hộ.

Việc bị loại khỏi vòng bảng được coi là một trong những bất ngờ lớn nhất của Euro và dẫn đến phản ứng thù địch từ người hâm mộ và giới truyền thông. Advocaat và hầu hết toàn đội, chẳng hạn như Andrey Arshavin, đã bị chỉ trích nặng nề vì sự tự tin thái quá của họ.

World Cup 2014
Vào tháng 7 năm 2012, huấn luyện viên người Ý Fabio Capello được bổ nhiệm làm tân huấn luyện viên đội tuyển Nga, sau khi bị Hiệp hội bóng đá Anh sa thải vào tháng 2.

Nga đã thi đấu ở bảng F của vòng loại World Cup và giành vị trí đầu tiên sau trận hòa 1-1 với Azerbaijan trong trận đấu cuối cùng của họ. Vào tháng 1 năm 2014, sau khi đã đạt được tiêu chuẩn, Capello đã được tưởng thưởng bằng một bản hợp đồng mới có thời hạn 4 năm kéo dài đến FIFA World Cup 2018 tại Nga.

Nga nằm ở bảng H với Hàn Quốc, Bỉ và Algérie. Trong trận đấu đầu tiên ở vòng bảng, gặp Hàn Quốc, thủ môn Igor Akinfeev đã lóng ngóng trước cú sút xa của Lee Keun-ho, đưa bóng đi chệch cột dọc để dẫn trước cho Hàn Quốc. Sau đó, Nga tiếp tục gỡ hòa nhờ cầu thủ dự bị Aleksandr Kerzhakov, người đã gỡ hòa với kỷ lục 26 bàn của Vladimir Beschastnykh cho Nga, và trận đấu kết thúc với tỷ số 1–1. Trong trận đấu thứ hai, Nga cầm hòa Bỉ với tỷ số 0–0 tại Maracanã cho đến khi cầu thủ vào thay người Divock Origi ghi bàn thắng duy nhất ở phút 88. Trận đấu cuối cùng vòng bảng giữa Algérie và Nga vào ngày 26 tháng 6 kết thúc 1-1, giúp Algérie đi tiếp và loại Nga khỏi giải. Một chiến thắng cho Nga sẽ giúp họ vượt qua vòng bảng, và họ đã dẫn trước trận đấu với tỷ số 1–0 sau sáu phút nhờ công của Aleksandr Kokorin. Ở phút thứ 60 của trận đấu, một tia laze xanh đã chiếu vào mặt thủ thành Akinfeev khi anh đang cản phá một quả phạt trực tiếp của Algérie, từ đó Islam Slimani ghi bàn gỡ hòa. Cả Akinfeev và huấn luyện viên Fabio Capello đều đổ lỗi cho tia laser trong bàn thua quyết định.

Euro 2016
Nga được xếp vào bảng G của vòng loại UEFA Euro 2016 cùng với Thụy Điển, Áo, Montenegro, Moldova và Liechtenstein. Nga đã bắt đầu chiến dịch của họ một cách tốt đẹp với chiến thắng 4–0 trước Liechtenstein. Tiếp sau đó là chuỗi phong độ không suôn sẻ của Nga, hai trận hòa 1-1 trước Thụy Điển và Moldova và hai trận thua 0-1 trước Áo. Nga được xử thắng 3–0 trước Montenegro do bạo loạn đám đông. Ở giai đoạn này, Nga có vẻ như đang đứng thứ ba trong bảng của họ trước khi họ trở lại bằng cách giành chiến thắng trong các trận đấu còn lại trước Thụy Điển, Liechtenstein, Moldova và Montenegro để đứng thứ hai trong bảng đấu loại của họ trên Thụy Điển và đủ điều kiện tham dự VCK Euro 2016.

Trong vòng bảng của giải đấu, UEFA đã áp dụng biện pháp truất quyền thi đấu đối với đội tuyển Nga vì hành vi gây rối với đám đông trong trận đấu vòng bảng với đội tuyển Anh. Nga bị loại khỏi giải trong trận đấu cuối cùng vòng bảng gặp Xứ Wales (thất bại 3–0); trước đó, họ chỉ thu được một điểm duy nhất từ trận hòa 1-1 trước Anh, sau đó là trận thua 2–1 trước Slovakia.

Confederations Cup 2017
Nga đã đủ điều kiện tham dự Confederations Cup 2017 với tư cách chủ nhà, nhưng một lần nữa lại tạo ra một màn trình diễn tệ hại. Sau khi đánh bại New Zealand 2–0 ngay từ đầu, Nga đã khiến người hâm mộ thất vọng khi để thua 0–1 trước Bồ Đào Nha và 1–2 trước Mexico, do đó một lần nữa bị loại khỏi vòng bảng của một giải đấu lớn của FIFA. Bất chấp màn trình diễn tệ hại này, Stanislav Cherchesov, được bổ nhiệm làm huấn luyện viên đội tuyển Nga sau Euro 2016, được phép giữ công việc này vì RFU coi giải đấu là sự chuẩn bị cho World Cup 2018 của Nga hơn là giải đấu chính thức.

World Cup 2018

Vào ngày 2 tháng 12 năm 2010, Nga được chọn đăng cai World Cup 2018 và đương nhiên đủ điều kiện tham dự giải đấu. Trong các trận giao hữu trước giải đấu, Nga không có được kết quả tốt. Đội đã thua nhiều trận hơn là thắng và điều này khiến thứ hạng FIFA của họ rơi xuống thứ 70, thấp nhất trong số tất cả những đội tham dự World Cup và thấp nhất trong lịch sử bóng đá Nga. Nga nằm chung bảng A với Ả Rập Saudi, Ai Cập và Uruguay ở vòng bảng.

Tuy nhiên, mặc dù có một loạt các kết quả kém cỏi trong các trận khởi động, Nga đã bắt đầu chiến dịch World Cup của họ với màn hủy diệt Ả Rập Saudi với tỷ số 5–0, đội hơn họ 3 bậc trên bảng xếp hạng, vào ngày 14 tháng 6 trong trận mở màn. của FIFA World Cup 2018. Vào ngày 19 tháng 6, Nga thắng trận thứ hai của vòng bảng, đánh bại Ai Cập với tỷ số 3–1, nâng hiệu số bàn thắng bại lên +7 chỉ sau hai trận đã đấu. Chiến thắng trước Ai Cập tất cả đã đảm bảo cho Nga tiến vào vòng loại trực tiếp lần đầu tiên kể từ năm 1986, khi họ thi đấu với danh xưng Liên Xô; và cũng là lần đầu tiên trong lịch sử của họ với tư cách là một quốc gia độc lập. Họ chính thức vượt qua vòng loại trực tiếp vào ngày hôm sau, sau chiến thắng 1–0 của Uruguay trước Ả Rập Xê Út. Trận cuối vòng bảng của Nga là trận đấu với nhà vô địch thế giới hai lần (1930 và 1950) và cường quốc Uruguay, thua 3–0, và đứng thứ hai sau vòng bảng.

Tiến lên từ vị trí thứ hai của nhóm, Nga đối đầu với Tây Ban Nha tại Vòng 16 ở Moskva. Tây Ban Nha được coi là một trong những giải đấu được yêu thích nhất với nhiều cầu thủ xuất sắc ở cấp câu lạc bộ và quốc tế, đã vô địch giải đấu năm 2010. Nga đã gây bất ngờ trước Tây Ban Nha trong một trong những cú sốc lớn nhất trong lịch sử World Cup; đánh bại họ trong loạt sút luân lưu sau khi trận đấu kết thúc với tỷ số 1-1 trong thời gian thi đấu chính thức. BBC Sport và The Guardian mô tả đây là một trong những bất ngờ lớn nhất của giải đấu, khi xem xét cách Nga là đội có thứ hạng thấp nhất trước cuộc thi, và theo một số người, có một trong những đội tệ nhất của cuộc thi. Trước những người Tây Ban Nha nổi tiếng với tiki-taka, huấn luyện viên Stanislav Cherchesov đã sử dụng một đội hình 5–3–1–1 chơi phòng ngự lùi sâu và phòng ngự với mười người nhưng vẫn để thủng lưới một bàn sau một pha phản lưới nhà của trung vệ lớn tuổi Ignashevich. Bàn gỡ hòa 1-1 được tiền đạo Artem Dzyuba ghi từ một quả phạt đền sau khi trung vệ của Tây Ban Nha Gerard Pique phạm lỗi để bóng chạm tay trong vòng cấm. Thủ môn Igor Akinfeev, người đã cản phá hai quả phạt đền bao gồm một pha cản phá bằng chân để từ chối Iago Aspas của Tây Ban Nha, được bầu chọn là "Budweiser Man of the Match". Chiến thắng trước Tây Ban Nha đã khiến những người ủng hộ và người dân Nga có những màn ăn mừng cuồng nhiệt, khi họ lọt vào tứ kết lần đầu tiên kể từ sau thời kỳ Liên Xô. Bình luận viên Denis Kazansky của kênh Match TV cho biết: "Ngay từ ngày đầu tiên, chúng tôi đã không kỳ vọng nhiều vào đội bóng của mình. Sau đó, suy nghĩ dần chuyển sang chiến thắng. Những gì chúng tôi thấy là sự thay đổi đáng kể trong thái độ của mọi người và trong lịch sử bóng đá Nga."

Sau đó, Nga đấu với Croatia trong trận tứ kết diễn ra tại Sochi, vào ngày 7 tháng 7. Huấn luyện viên Stanislav Cherchesov chuyển sang sử dụng hàng thủ 4 người đã khai thác thành công lối chơi tấn công của Croatia vốn tỏ ra dễ bị phản công của Nga. Nga ghi bàn đầu tiên (một pha sút xa của Denis Cheryshev, đó là bàn thắng thứ tư của anh trong giải đấu và sau đó được đề cử cho Giải thưởng Puskás) và cuối cùng (một cú đánh đầu của Mário Fernandes ở phút 115) khi trận đấu kết thúc 2–2 sau hiệp phụ, và sau đó bị loại 3-4 trong loạt sút luân lưu. Tuy nhiên, đây là kỳ World Cup hay nhất của Nga hoạt động kể từ sau thời kỳ Liên Xô. Đội đã đến thăm FIFA Fan Fest ở Moskva vào Chủ nhật, ngày 8 tháng 7 năm 2018, để cảm ơn những người ủng hộ của họ và nói lời tạm biệt. Sau khi World Cup diễn ra, vị trí của Nga trong bảng xếp hạng FIFA đã tăng từ 70 lên 49.

UEFA Nations League 2018–19
Nga tham dự UEFA Nations League lần đầu tiên, nơi họ bị cầm hòa với Thổ Nhĩ Kỳ và Thụy Điển. Nga đã có một khởi đầu đầy hứa hẹn, với hai chiến thắng trước Thổ Nhĩ Kỳ và một trận hòa trên sân nhà trước Thụy Điển. Tuy nhiên, Nga đã lãng phí cơ hội thăng hạng lên League A sau khi nhận thất bại 0–2 trước Thụy Điển, do đó họ mất vị trí đầu tiên vào tay Thụy Điển và buộc phải ở lại League B.

Euro 2020
Về vòng loại, đội tuyển Nga được xếp vào bảng I với Bỉ là đối thủ khó chơi nhất. Ngoài Bỉ, những đối thủ còn lại là Kazakhstan, San Marino, Síp và Scotland.

Ngoại trừ trận thua 1-3 trước người Bỉ trên sân khách, Nga đã đánh bại các đối thủ khác trong nhóm. Đội tuyển Nga đã đánh bại San Marino với tỷ số 9–0 sau hai trận thắng 7–0 vào năm 1995 và năm 2015. Cùng với chiến thắng trước San Marino, Nga đã đánh bại Scotland, Síp và Kazakhstan hai lần và cuối cùng lọt vào VCK Euro 2020. Nga củng cố vị trí thứ hai của mình trong bảng mặc dù bị đội xếp thứ nhất Bỉ đè bẹp với tỷ số 1–4 trên sân nhà.

Nga đã thua trận đầu tiên trước Bỉ với thất bại 3–0, nhưng đã thắng trận thứ hai trước Phần Lan với tỷ số 1–0. Tuy nhiên, Nga đã bị loại khỏi đối thủ trong trận đấu cuối cùng vòng bảng với Đan Mạch, nơi họ thua 1–4.

Sau khi Nga bị loại khỏi giải đấu, Stanislav Cherchesov đã bị sa thải khỏi cương vị huấn luyện viên.

Giải UEFA Nations League 2020–21
Nga đã thi đấu ở League B cho mùa giải, qua đó cùng với Thổ Nhĩ Kỳ , Serbia và Hungary. Nga khởi đầu thoải mái, đánh bại Serbia và Hungary để giành vị trí đầu tiên. Trong hai trận đấu gần đây nhất, họ phải chịu hai trận thua tại Thổ Nhĩ Kỳ và 0–5 trước Serbia và kết thúc bảng ở vị trí thứ hai, còn lại ở League B.

Hình ảnh đội tuyển

Trang phục và huy hiệu
Sau khi Liên Xô tan rã, Liên đoàn bóng đá Nga đã lựa chọn một bản sắc mới, thay thế bộ trang phục Adidas màu đỏ và trắng bằng các dải do Reebok cung cấp. Reebok đã giới thiệu đội tuyển trong bộ trang phục màu trắng, lam và đỏ phản ánh quốc kỳ Nga đã sẵn sàng. Năm 1997, Nike quyết định thiết kế đơn giản hơn chỉ sử dụng màu xanh và trắng. Thiết kế, được sử dụng tại FIFA World Cup 2002 và Euro 2004, chủ yếu bao gồm phần đế màu trắng với đường viền màu xanh lam và sự kết hợp đối lập cho bộ đồ đá banh sân khách. Sau khi không đủ điều kiện tham dự FIFA World Cup 2006, Nike đã chuyển sang một hướng khác bằng cách giới thiệu lại màu đỏ, lần này là áo đấu sân nhà, trong khi màu trắng được đảo ngược làm màu sân khách. Xu hướng này được tiếp tục bởi Adidas, người đã tiếp quản với tư cách là nhà cung cấp vào tháng 9 năm 2008.  Mùa giải 2009–10 đánh dấu một sự thay đổi lớn khác trong thiết kế bộ quần áo bóng đá với việc giới thiệu màu hạt dẻ và vàng làm chủ đạo. màu sắc nhà. Tuy nhiên, sự kết hợp này đã được chứng minh là tồn tại trong thời gian ngắn khi sự trở lại với màu đỏ và trắng được thực hiện vào năm 2011. Phiên bản của bộ quần áo bóng đá được sử dụng tại Euro 2012 có đế màu đỏ với đường viền vàng và cờ Nga được đặt theo đường chéo trong khi bộ quần áo bóng đá sân khách có màu trắng tối giản với sự kết hợp trang trí màu đỏ. Tại Giải vô địch bóng đá thế giới 2014, bộ quần áo bóng đá đã quay trở lại tông màu hạt dẻ và vàng một lần nữa, với các sọc màu cờ Nga được dựng theo chiều ngang ở tay áo, mặt trước bao gồm hoa văn ở các sắc thái khác nhau của màu hạt dẻ mô tả Đài tưởng niệm những kẻ chinh phục không gian. Bộ đồ đá banh sân khách 2014 chủ yếu có màu trắng với đường viền màu xanh lam, phần trên cùng của mặt trước bên dưới phần trang trí cho thấy quang cảnh Trái đất từ không gian. Hai bên và mặt sau của cổ áo được làm bằng màu sắc của quốc kỳ Nga. Bộ quần áo bóng đá của FIFA World Cup 2018 không có nhiều trang trí trong đó, ngoại trừ quốc huy. Áo đấu màu đỏ sân nhà có thiết kế rất giống với đồng phục của đội tuyển bóng đá Olympic Liên Xô mà nó sử dụng tại Thế vận hội mùa hè 1988, giải đấu lớn cuối cùng tính đến năm 2018 mà Nga hoặc Liên Xô vô địch. Mặt sau của mặt trong áo có in khẩu hiệu "Cùng nhau đi đến chiến thắng" (tiếng Nga : Вместе к победе) bên dưới cổ áo. Nhà cung cấp áo đấu chính thức của đội tuyển Nga kể từ năm 2008 là Adidas.

Nhà tài trợ trang phục

Danh hiệu
Do Nga là quốc gia kế tục Liên Xô nên tất cả các danh hiệu này thuộc về đội tuyển Nga
  Vô địch châu Âu: 1
 Vô địch: 1960
 Á quân: 1964; 1972; 1988

Thành tích tại các giải đấu

Giải vô địch thế giới
Đội tuyển Nga đã 11 lần tham dự một vòng chung kết Giải vô địch bóng đá thế giới, trong đó thành tích cao nhất là vị trí thứ 4 năm 1966 với tư cách là Liên Xô.

Giải vô địch châu Âu
Đội tuyển Nga đã 12 lần tham dự một vòng chung kết Giải vô địch bóng đá châu Âu, trong đó thành tích cao nhất là chức vô địch năm 1960 với tư cách là Liên Xô.

{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|-
!Năm
!Vòng đấu
!Trận đấu
!Thắng
!Hoà
!Thua
!Bànthắng
!Bànthua
|- bgcolor="gold"
| 1960||Vô địch<ref>Mang danh nghĩa đội tuyển Liên Xô</ref>||2||2||0||0||5||1|- bgcolor="silver"
| 1964||Á quân||2||1||0||1||4||2|- style="background:#9acdff;"
| 1968||Hạng 4||2||0||1||1||0||2|- bgcolor="silver"
| 1972||Á quân||2||1||0||1||1||3|-
|1976 đến 1984||colspan=7|Không vượt qua vòng loại
|- bgcolor="silver"
| 1988||Á quân||5||3||1||1||7||4|-
| 1992||rowspan=2|Vòng 1||3||0||2||1||1||4
|-
| 1996||3||0||1||2||4||8
|-
|2000||colspan=7|Không vượt qua vòng loại
|-
| 2004||Vòng 1||3||1||0||2||2||4
|-
|  2008||Bán kết||5||3||0||2||7||8
|-
|  2012||rowspan=3|Vòng 1||3||1||1||1||5||3
|-
| 2016||3||0||1||2||2||6
|-
| 2020||3||1||0||2||2||7
|-
|2024||colspan=7|Bị cấm tham dự
|-
|  2028||colspan=7|Chưa xác định
|-
|  2032||colspan=7|Chưa xác định
|-
|Tổng cộng||12/161 lần vô địch||36||13||7||16||40||52
|}

UEFA Nations League

Cúp Liên đoàn các châu lục

* Hòa bao gồm các trận đấu loại trực tiếp phải quyết định bằng sút phạt đền. Màu tối hơn chỉ chiến thắng, màu bình thường chỉ thất bại.

 Thế vận hội
 (Nội dung thi đấu dành cho cấp đội tuyển quốc gia cho đến kỳ Đại hội năm 1988)

Kết quả thi đấu
2023

Cầu thủ
Đội hình hiện tại
Danh sách cầu thủ chính thức được triệu tập cho 2 trận giao hữu gặp  và  vào tháng 3 năm 2023.
Số liệu thống kê tính đến ngày 28 tháng 3 năm 2023 sau trận gặp .

Từng được triệu tập
Các cầu thủ dưới đây từng được triệu tập trong vòng 12 tháng.

 Ban huấn luyện

 Lịch sử huấn luyện viên

 Cầu thủ nổi tiếng
Đây là danh sách các cầu thủ nổi tiếng của đội tuyển bóng đá quốc gia Nga. Về các cầu thủ đội tuyển Liên Xô, xem đội tuyển bóng đá quốc gia Liên Xô.

Kỷ lục cá nhân

 Kỷ lục cầu thủ

Các cầu thủ in đậm vẫn đang thi đấu cho đội tuyển.
Danh sách này không bao gồm những người cầu thủ đại diện cho Đế quốc Nga (1910−1914), Liên Xô (1924−1991) và Cộng đồng các Quốc gia Độc lập (1992).

 Ra sân nhiều nhất
phải|nhỏ|261x261px|Sergei Ignashevich là cầu thủ khoác áo ĐT Nga nhiều nhất trong lịch sử với 127 lần khoác áo đội tuyển.Ghi chú Ghi bàn nhiều nhất Ghi chú'''

Hồ sơ huấn luyện

 Số trận của huấn luyện viên
 Oleg Romantsev: 60

Chú thích

Liên kết ngoài

 Đội tuyển bóng đá quốc gia Nga  trên trang chủ của FIFA

Nga

Bóng đá


title: Hydrovatus obsoletus

text:
Hydrovatus obsoletus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Peschet miêu tả khoa học năm 1922.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Hydrovatus


title: Thopelia

text:
Thopelia là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae


title: Palaeorhiza albopicta

text:
Palaeorhiza albopicta là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Hirashima mô tả khoa học năm 1989.

Chú thích

Tham khảo

Palaeorhiza
Động vật được mô tả năm 1989


title: Chimarra digitata

text:
Chimarra digitata là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Chimarra


title: Castronuevo

text:
Castronuevo là một đô thị trong tỉnh Zamora, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 344 người.

Tham khảo

Đô thị ở Zamora


title: Mitromorpha smithi

text:
Mitromorpha smithi là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Mitromorphidae, họ ốc cối.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

S
Động vật được mô tả năm 1896


title: Andrena anthracina

text:
Andrena anthracina là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Morawitz mô tả khoa học năm 1880.

Chú thích

Tham khảo

A
Động vật được mô tả năm 1880


title: Quận Perry, Arkansas

text:
Quận Perry là một quận thuộc tiểu bang Arkansas, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số 10.317 người. Quận lỵ đóng ở Perryville .

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích 1452 km2, trong đó có 25 km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ chính
 Highway 7
 Highway 9
 Highway 10
 Highway 60
 Highway 113

Quận giáp ranh
Quận Conway (bắc)
Quận Faulkner (đông bắc)
Quận Pulaski (đông)
Quận Saline (đông nam)
Quận Garland (tây nam)
Quận Yell (tây)

Thông tin nhân khẩu
Theo điều tra dân số  năm 2000, quận đã có dân số 10.209 người, 3.989 hộ gia đình, và 2.939 gia đình sống trong quận hạt. Mật độ dân số là 18 người trên một dặm vuông (7/km ²). Có 4.702 đơn vị nhà ở mật độ trung bình của 8 trên một dặm vuông (3/km ²). Cơ cấu chủng tộc của dân cư quận bao gồm 95,62% người da trắng, 1,73% da đen hay Mỹ gốc Phi, 0,98% người Mỹ bản xứ, 0,15% châu Á, Thái Bình Dương 0,02%, 0,39% từ các chủng tộc khác, và 1,11% từ hai hoặc nhiều chủng tộc. 1,18% dân số là người Hispanic hay Latino thuộc một chủng tộc nào.

Có 3.989 hộ, trong đó 32,60% có trẻ em dưới 18 tuổi sống chung với họ, 61,10% là đôi vợ chồng sống với nhau, 8,70% có nữ hộ và không có chồng, và 26,30% là các gia đình không. 23,20% hộ gia đình đã được tạo ra từ các cá nhân và 10,40% có người sống một mình 65 tuổi hoặc lớn tuổi hơn là người. Cỡ hộ trung bình là 2,52 và cỡ gia đình trung bình là 2,96.

Trong quận, cơ cấu độ tuổi dân cư với 25,30% dưới độ tuổi 18, 7,40% 18-24, 28,00% 25-44, 24,50% từ 45 đến 64, và 14,80% từ 65 tuổi trở lên người. Độ tuổi trung bình là 38 năm. Đối với mỗi 100 nữ có 98,30 nam giới. Đối với mỗi 100 nữ 18 tuổi trở lên, đã có 96,20 nam giới.

Thu nhập trung bình cho một hộ gia đình trong quận đạt 31.083 USD, và thu nhập trung bình cho một gia đình là 37.170 USD. Phái nam có thu nhập trung bình 28.254 USD so với 21.462 USD của phái nữ. Thu nhập bình quân đầu người là 16.216 USD. Có 10,50% gia đình và 14,00% dân số sống dưới mức nghèo khổ, bao gồm 17,00% những người dưới 18 tuổi và 15,00% của những người 65 tuổi hoặc hơn.

Tham khảo

Quận của Arkansas

Vùng đô thị Little Rock–North Little Rock–Conway
Arkansas 1840
Khu dân cư thành lập năm 1840


title: Thria

text:
Thria là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae


title: Libnotes henrici

text:
Libnotes henrici là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Libnotes
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Leioproctus stictus

text:
Leioproctus stictus là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Moure mô tả khoa học năm 1954.

Chú thích

Tham khảo

Leioproctus
Động vật được mô tả năm 1954


title: Lechbruck

text:
Lechbruck là một đô thị ở Ostallgäu bang Bayern thuộc nước Đức.

Tham khảo


title: Aethiopocassis alluaudi

text:
Aethiopocassis alluaudi là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Spaeth miêu tả khoa học năm 1924.

Chú thích

Tham khảo

Aethiopocassis


title: Symplecta hirsutissima

text:
Symplecta hirsutissima là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Symplecta
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Hindaun

text:
Hindaun là một thành phố và khu đô thị của quận Karauli thuộc bang Rajasthan, Ấn Độ.

Địa lý
Hindaun có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 235 mét (770 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Hindaun có dân số 84.784 người. Phái nam chiếm 54% tổng số dân và phái nữ chiếm 46%. Hindaun có tỷ lệ 61% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 71%, và tỷ lệ cho phái nữ là 49%. Tại Hindaun, 18% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Rajasthan


title: Werauhia williamsii

text:
Werauhia williamsii là một loài thuộc chi Werauhia. Đây là loài bản địa của Costa Rica.

Hình ảnh

Tham khảo

williamsii
Thực vật Costa Rica


title: 748

text:
Năm 748 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 748