title: Thế kỷ 19

text:
Thế kỷ 19 là khoảng thời gian tính từ thời điểm năm 1801 đến hết năm 1900, nghĩa là bằng 100 năm, trong lịch Gregory (tức là lịch cổ). Nhưng theo Lịch thiên văn, Thế kỷ 19 được bắt đầu từ ngày 1/1/1800 và kết thúc vào ngày 31/12/1899.

Đôi khi những sử gia gọi thời kỳ "Thế kỷ XIX" là thời gian kéo dài từ năm 1815 (do Hội nghị Wien) tới năm 1914 (do Chiến tranh thế giới thứ nhất bắt đầu). Thay vì đó, Eric Hobsbawm gọi "Thế kỷ dài 19" là thời gian kéo dài từ 1789 đến 1914.

Tổng quan
Nhìn chung, Thế kỷ thứ XIX là một thế kỉ đầy biến động về rất nhiều mặt (bắt đầu thời Pháp Thuộc của Việt Nam, Cách mạng công nghiệp lần thứ 2, các trận chiến của Napoleon,...)

Đặc điểm lịch sử
Nó được xem là thế kỷ, mà chủ nghĩa tư bản mở rộng ra toàn thế giới. Thế kỷ 19 đã đánh dấu bước ngoặt căn bản chuyển từ lao động bằng tay sang lao động bằng máy. Loài người đã chuyển từ nền văn minh nông nghiệp sang nền văn minh công nghiệp. Nền văn minh công nghiệp đã tạo ra cách nhìn mới, kéo theo những biến đổi lớn về chính trị, văn hóa, xã hội. Loài người bước vào một giai đoạn mới của văn minh nhân loại.

Các dấu mốc lịch sử
 1801 Thomas Jefferson đã được Hạ viện Hoa Kỳ bầu làm Tổng thống Hoa Kỳ.
 1801 Quân Nguyễn Ánh đánh chiếm kinh đô Phú Xuân khiến Quang Toản phải chạy ra Bắc
 1801 Vương Quốc Anh và Ireland thống nhất.
 1801 Ranjit Singh được bổ nhiệm làm vua Punjab.
 1801 Napoléon ký kết Công ước năm 1801 với Đức Giáo hoàng.
 1801 Cairo rơi vào tay Vương Quốc Anh
 1801 Sa Hoàng Paul I bị ám sát
 1801 Anh đánh bại Pháp tại Trận chiến thứ hai ở Abukir
 1801-1815 Chiến tranh Barbary lần thứ nhất và chiến tranh Barbary lần thứ hai giữa Mỹ và các quốc gia Barbary Bắc Phi
 1802 Hiệp ước Amiens giữa Pháp và Vương quốc Anh kết thúc Chiến tranh Liên minh số hai.
 1802 Ludwig van Beethoven lần đầu tiên biểu diễn bài Sonata Moonlight của mình.
 1802 Quân Tây Sơn chiếm Lại được Phú Xuân khiến Võ Tánh tự vẫn
 1802: Nguyễn Ánh đánh chiếm thành công Thăng Long
 1802-1831 Nguyễn Ánh truy tìm hậu duệ của Nhà Tây Sơn
 1803 William Symington lần đầu phô bày chiếc tàu Charlotte Dundas của mình, chiếc tàu hơi nước đầu tiên.
 1803 Nhà Wahhabis của Nước Ả Rập đầu tiên chiếm Mecca và Medina.
 1803 Chiến tranh nổ ra giữa Anh và Pháp; đây được coi là sự khởi đầu của Chiến tranh Napoleon.
 1803-1825 Giai đoạn đầu của Chiến tranh Padri
 1804 Haiti giành được độc lập từ Pháp và trở thành nước cộng hòa của người da đen đầu tiên.
 1804-1813 Chiến tranh Nga-Ba Tư
 1804 Đế quốc Áo thành lập bởi Francis I.
 1804 Napoleon tự phong cho mình là Hoàng đế Pháp.
 1804 Dân số thế giới đạt 1 tỷ người.
 1804: Đầu máy hơi nước đầu tiên bắt đầu hoạt động.
 1804 Morphine bị cô lập lần đầu.
 1804-1810 Fulani Jihad ở Nigeria.
 1804-1815 Cuộc cách mạng của người Serbia nổi lên chống lại Đế Chế Ottoman. Sự độc lập của Serbia được công nhận vào năm 1817.
 1804: Đế quốc Áo thành lập bởi Francis I.
 1804: Napoleon tự phong cho mình Hoàng đế của Pháp.
 1804: Dân số thế giới đạt 1 tỷ người.
 1804: Đầu máy hơi nước đầu tiên bắt đầu hoạt động.
 1804: Morphine bị cô lập lần đầu.
 1804-1810: Fulani Jihad ở Nigeria.
 1805: Trận Trafalgar
 1805 Napoleon tiêu diệt quân Áo-Nga trong trận Trận Austerlitz
1805-1848 Muhammad Ali hiện đại hóa Ai Cập.
1806 Đế quốc La Mã Thần Thánh bị giải thể do hậu quả của Hiệp ước Pressburg
1806: Cape trở thành một thuộc địa của đế quốc Anh.
1806-1812 Chiến tranh Nga-Thổ Nhĩ Kỳ, Hiệp ước Bucharest.
1807 Nước Anh tuyên bố buôn bán nô lệ là bất hợp pháp.
1808: Beethoven trình diễn bản nhạc thứ năm của mình
1808-1809: Nga xâm lực Phần Lan từ Thụy Điển trong Chiến tranh Phần Lan.
1808 Những du kích Tây Ban Nha chiến đấu trong Chiến tranh Phần Lan
Năm 1810: Đại học Berlin được thành lập. Trong số sinh viên và giảng viên của trường là Hegel, Marx và Bismarck. Cải cách đại học ở Đức đã thành công đến mức mô hình của nó được sao chép khắp thế giới
1810 Grito de Dolores bắt đầu Chiến tranh giành độc lập ở Mexico.
1810-1820 Hầu hết các thuộc địa Mỹ La Tinh tự giành độc lập khỏi Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha sau khi các cuộc chiến tranh giành độc lập ở Mỹ Latinh.
1810-1820 Chiến tranh Punjab giữa đế quốc Sikh và đế quốc Anh
1812 Cuộc xâm lược của Pháp vào Nga
1812: Thủ tướng Anh Spencer Perceval bị ám sát
1884: chính phủ Cam-pu-chia(vua Nô-rô-đôm) kí hiệp ước thừa nhận trở thành thuộc địa của Pháp.
1890: Hồ Chí Minh, sau này là Lãnh tụ của Việt Nam Dân chủ cộng hòa, khi đó là Nguyễn Sinh Cung, ra đời
1900: Liên quân tám nước tấn công thành Bắc Kinh, Từ Hi thái hậu phải chạy đến Tây An lánh nạn.

Xem thêm
Pháp thuộc
Nhà Tây Sơn
Hòa ước Giáp Thân (1884)
Nội chiến Hoa Kỳ
Lịch sử thế giới

Tham khảo

19
Chủ nghĩa lãng mạn
Thiên niên kỷ 2
Lịch sử hiện đại


title: Mehren

text:
Mehren là một đô thị thuộc huyện Altenkirchen, trong bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị Mehren có diện tích 3,67 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 488 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Altenkirchen


title: Vernor Vinge

text:
Vernor Steffen Vinge (2 tháng 10 năm 1944 tại Waukesha, Wisconsin, Hoa Kỳ) nguyên là giáo sư toán học tại Đại học San Diego, nhà khoa học máy điện toán và đồng thời là tiểu thuyết gia khoa học viễn tưởng. Ông rất nổi tiếng với Giải thưởng Hugo trao cho hai tiểu thuyết A Fire Upon the Deep (1992) và A Deepness in the Sky (1999), cũng như tiểu luận "The Coming Technological Singularity" viết năm 1993.

Cuộc đời và sự nghiệp

Lĩnh vực nghiên cứu

Tác phẩm

Tiểu thuyết

Tản văn

Tham khảo

Liên kết ngoài

"Kỷ nguyên điện toán 2020: Internet sẽ đóng vai trò máy sáng tạo", Tạp chí Tự nhiên.

Sinh năm 1944
Nhà khoa học điện toán Mỹ
Nhà văn California
Người Waukesha, Wisconsin
Nhân vật còn sống
Nhà khoa học máy tính Mỹ
Tiểu thuyết gia Mỹ thế kỷ 20
Tiểu thuyết gia Mỹ thế kỷ 21
Tác phẩm về công nghệ
Người Wisconsin
Nhà văn viết truyện ngắn
Nam tiểu thuyết gia Mỹ
Nam nhà văn Mỹ thế kỷ 20


title: Hợp xướng của Johann Sebastian Bach

text:
Hợp xướng - BWV

Xem thêm
 Johann Sebastian Bach

Tham khảo

Liên kết ngoài

Johann Sebastian Bach
Tác phẩm của Johann Sebastian Bach


title: Soulages-Bonneval

text:
Soulages-Bonneval  là một xã ở tỉnh Aveyron, thuộc vùng Occitanie ở miền nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Aveyron

Tham khảo

Soulagesbonneval


title: Tiền vệ (bóng đá)

text:
Tiền vệ (viết tắt trong các trận đấu quốc tế là MF; trong  ) trong bóng đá là những cầu thủ có vị trí chơi ở phía dưới vị trí tiền đạo và phía trên vị trí hậu vệ (được đánh dấu màu xanh lam trong hình). Chức năng chính của họ là đoạt bóng từ đối phương, phát động tấn công để đưa bóng lên cho tiền đạo, hoặc tự mình ghi bàn. Một vài tiền vệ có thiên hướng phòng thủ, trong khi một số khác thường di chuyển ở vị trí ranh giới giữa tiền vệ và tiền đạo. Số tiền vệ trong đội hình có thể khác nhau, tùy theo đội hình mà đội bóng lựa chọn và tùy theo theo vai trò của mỗi cá nhân.

Những tiền vệ xuất sắc cần có những kỹ năng sau ngoài thể lực: chuồi bóng, lừa bóng, sút bóng, phân phối và chuyền bóng cho đồng đội trong suốt trận đấu. Đa số các huấn luyện viên thường bố trí ít nhất một tiền vệ trung tâm với nhiệm vụ phá vỡ khả năng tấn công của đối phương trong khi các cầu thủ còn lại có nhiệm vụ kiến tạo bàn thắng hoặc có khả năng phản ứng linh hoạt giữa phòng ngự và tấn công một cách cân bằng. Ở hai biên, huấn luyện viên có thể bố trí các tiền vệ cánh, một vị trí chuyên hoạt động sát biên để tấn công một cách cơ động.

Nói chung, một tiền vệ giỏi vừa có tính chiến đấu cao vừa phải sáng tạo. Nếu không có sự hỗ trợ của các tiền vệ thì một tiền đạo giỏi cũng không có được nhiều cơ hội tấn công, trong khi hàng hậu vệ sẽ phải chống đỡ những cuộc tấn công liên tục. Vì họ chiếm giữ những vị trí trọng yếu nhất trên sân, nên tiền vệ có ảnh hưởng đến trận đấu hơn bất kỳ vị trí nào khác, đặc biệt nếu họ có tầm nhìn chiến thuật và khả năng ghi bàn. Tiền vệ thường là những cầu thủ tiêu tốn thể lực nhất trên sân do khoảng cách mà họ phải di chuyển trong trận đấu rất lớn, vì có lúc họ phải lùi về phía sau để phòng thủ, hoặc phải tiến lên phía trước để tấn công cùng với tiền đạo.

Tiền vệ trung tâm

Tiền vệ trung tâm (viết tắt là CM; tiếng Anh: Central Midfield) thể hiện nhiều vai trò khác nhau trên sân, và có lẽ là quan trọng nhất trong việc tổ chức tấn công. Vị trí của họ cho phép họ có tầm nhìn bao quát trận đấu, và vì đa số diễn biến diễn ra trong khu vực hay xung quanh khu vực mà họ kiểm soát, các tiền vệ trung tâm thường cố gắng kiểm soát cách trận đấu diễn ra. Khu vực này của sân thường được gọi khoảng không hoạt động, vì những đội bóng lớn khó mà thành công nếu không có tiền vệ trung tâm giỏi, thống lĩnh khu trung tuyến.

Tiền vệ phòng ngự

Tiền vệ phòng ngự (viết tắt là DM; tiếng Anh: Defensive Midfield) là tiền vệ trung tâm đứng trên hàng hậu vệ với vai trò hỗ trợ hậu vệ để phòng ngự, ngăn cản đối phương ghi bàn thắng. Đây là vai trò mới được hình thành trong bóng đá hiện đại, nó được xem là một sự tiến hóa của vị trí hậu vệ quét trước đây. Vị trí này thường không hiện diện nổi bật trên sân nhưng rất quan trọng trong các trận đấu hiện đại. Đây là một vị trí mang tính chuyên nghiệp cao, và đòi hỏi ở cầu thủ đảm nhiệm những khả năng cũng như tố chất riêng biệt.

Nhiệm vụ chính của một tiền vệ phòng ngự bao gồm:
 Ngăn chặn đợt tấn công của đối phương bằng cách trực tiếp cản phá, hoặc hỗ trợ đồng đội cản phá.
 Bọc lót cho các hậu vệ biên, các tiền vệ khác và cả các trung vệ khi họ dâng lên tham gia tấn công nhưng chưa kịp lui về.
 Tiếp nhận bóng từ các hậu vệ và tiếp tục chuyền lên phía trên. Những đường chuyền giữa các hậu vệ thường chứa đựng yếu tố nguy hiểm không nhỏ. Vì vậy sự có mặt của các tiền vệ phòng ngự ngay phía trước các hậu vệ là một phương án phát động tấn công an toàn hơn trong bóng đá hiện đại.
 Phân phối bóng từ trung lộ ra hai biên hoặc chuyền vượt tuyến lên cho các cầu thủ tấn công.

Gây sức ép buộc đối phương phải chuyền bóng ra biên thay vì tấn công trực diện, giảm thiểu sức ép cho hàng phòng ngự.

Các tiền vệ phòng ngự đôi khi được điều động ra hai biên để ngăn chặn những pha di chuyển từ biên vào trung lộ của cầu thủ tấn công biên bên phía đối phương.

Tiền vệ kiến thiết từ tuyến dưới
Một vài tiền vệ trung tâm có khả năng phát động tấn công từ vị trí lùi thấp, gần hàng hậu vệ của đội mình. Các cầu thủ như cũng được gọi là tiền vệ kiến thiết từ tuyến dưới (viết tắt là DLM; tiếng Anh: Deep-lying Midfield), nhờ khả năng chuyền bóng cho đồng đội và quan sát trận đấu từ một vị trí gần hàng phòng ngự. Do họ không phải là chuyên gia trong phòng ngự, nên phải được hỗ trợ bởi một tiền vệ thủ mạnh mẽ.

Cầu thủ kiến thiết từ tuyến dưới bắt buộc phải có khả năng chuyền bóng chính xác ở mọi cự ly, cùng với khả năng quan sát nhạy bén. Đôi khi họ cũng dâng cao để tham gia tấn công hoặc tìm cơ hội dứt điểm từ xa. Sự sáng tạo cũng là một yếu tố quan trọng cho vị trí này. Vì hầu hết các đường bóng tấn công của một đội bóng đều qua chân cầu thủ kiến thiết nên một cầu thủ có khả năng chuyền bóng tạo bất ngờ cho đối phương thường có ảnh hưởng lớn đến trận đấu. Vì thường thi đấu ở vị trí khá thấp nên những cầu thủ này thường ít phải chịu sức ép từ các vị trí phòng ngự của đối phương và có thời gian quan sát để tung ra những đường chuyền chính xác.

Tiền vệ con thoi
Một số tiền vệ có khả năng di chuyển cơ động khắp mặt sân, được gọi là những tiền vệ con thoi (viết tắt là B2B hoặc BBM; tiếng Anh: Box-to-Box Midfield). Khi thi đấu họ có thể đảm đương được nhiều vị trí khác nhau trên sân. Họ cũng có thể không chơi ở một vị trí cố định nào mà di chuyển rộng khắp từ dưới lên trên hay ngược lại, bao phủ một khoảng không gian lớn và tham gia vào cả phòng ngự lẫn tấn công, có thể băng lên phía trước để ghi bàn và cũng có thể lùi về phía sau để phòng thủ. Là những cầu thủ cơ động nhất của đội, họ thường có thể lực cực tốt và có khả năng tranh cướp bóng, chuyền bóng, sút bóng và giữ bóng. Các tiền vệ con thoi thường là các tiền vệ trung tâm hoặc tiền vệ tấn công.

Tiền vệ tấn công

Tiền vệ tấn công (viết tắt là AM; tiếng Anh: Attacking Midfielder) là một tiền vệ thường chơi ở vị trí cao hơn một chút so với các tiền vệ ở vị trí khác với nhiệm vụ chính là hỗ trợ việc ghi bàn thắng. Tiền vệ công là một vị trí có ảnh hưởng lớn trên sân và yêu cầu cầu thủ phải có khả năng kỹ thuật tốt, khả năng chuyền bóng tạo đột biến và đôi khi cả kỹ năng lừa bóng. Tiền vệ công cũng thường có khả năng sút bóng tốt, vì thi đấu ở vị trí không xa khung thành đối phương, họ cũng có nhiều cơ hội tung ra cú dứt điểm. Rất nhiều tiền vệ công sử dụng khả năng sút xa như là thứ vũ khí nguy hiểm của mình.

Tiền vệ cánh

Tiền vệ cánh (viết tắt là LM/RM; tiếng Anh: Left Midfield/Right Midfield) là tiền vệ tấn công nhưng có vị trí rộng dọc theo hai bên đường biên dọc. Những tiền vệ cánh chẳng hạn như Stanley Matthews hay Jimmy Johnstone thường được xếp vào vị trí tiền đạo trong đội hình chữ W truyền thống, và được biết với tên "Ngoài bên trái" hoặc "Ngoài bên phải", nhưng khi chiến thuật thay đổi qua thời gian, tiền vệ cánh đã có thể chơi bó vào sâu phía bên trong sân hơn. Những cầu thủ đá cánh hiện đại, nay thường được xếp vào vị trí tiền vệ, thường trong đội hình 4-4-2 hoặc 4-5-1. Tuy vậy trong bóng đá hiện đại cũng không có ranh giới rõ ràng giữa tiền vệ cánh và tiền đạo cánh. Vị trí tiền đạo cánh thường được áp dụng cho cầu thủ tấn công biên trong đội hình 4-3-3 hoặc 3-4-3.

Tiền vệ cánh thường là những cầu thủ nhanh nhẹn và có kỹ thuật rê dắt bóng tốt.

Trước đây các tiền vệ cánh chỉ đơn thuần là cầu thủ tấn công và luôn luôn bám biên, không cần phải quay về phòng thủ cũng như rất ít khi di chuyển vào trung lộ. Nhưng hiện nay, phần lớn tiền vệ cánh hiện đại được đặt ra nhiều yêu cầu hơn, có nghĩa là họ phải lùi về phòng thủ khi cần bên cạnh việc chơi bó vào trong, dâng cao như một tiền đạo hoặc đổi cánh. Những cầu thủ giỏi như Arjen Robben, Franck Ribery có thể lừa bóng, kiến tạo cho đồng đội hoặc sút bóng đều rất tốt. Điều này khiến cho tiền vệ cánh trở thành một trong những vị trí được chú ý nhiều nhất trong các trận đấu hiện đại. Nói chung đây là vị trí đòi hỏi cầu thủ đảm đương phải có kỹ năng rất đa dạng, quan trọng nhất là kỹ thuật, tốc độ và cả nền thể lực dồi dào. Đây là vị trí tấn công thường bị hậu vệ đối phương theo kèm sát sao và thậm chí thường xuyên bị phạm lỗi.

Tiền vệ cánh cổ điển thường được đánh giá rất cao trong quá khứ, nhưng tầm quan trọng của họ giảm dần theo năm tháng. Trong Giải vô địch bóng đá thế giới 1966, huấn luyện viên Alf Ramsey của đội tuyển Anh đã dẫn dắt đội bóng mà không có một tiền vệ cánh thực thụ nào. Đội bóng này được biết đến với biệt danh Điều kỳ diệu không có cánh. Trong bóng đá hiện đại, những quả tạt bóng lên phía trên vẫn là thứ vũ khí hữu dụng và phổ biến của các tiền vệ cánh. Tuy vậy vị trí này ngày nay ngày càng được ưu tiên cho những cầu thủ có tốc độ cao và khả năng lừa bóng giỏi. Những cầu thủ đá cánh có khả năng chuyền bóng chính xác nhưng lại bị thiếu tốc độ như David Beckham giờ đây đã được xem là hình mẫu cổ điển.

Trong bóng đá hiện đại, tiền vệ cánh thường có xu hướng chuyển hóa thành tiền đạo cánh vì đa số các HLV ở Châu Âu thường xuyên sử dụng đội hình 4-3-3. Các tiền vệ cánh cổ điển không còn tồn tại nhiều, khi việc thực hiện các đường chuyền và tạt bóng từ biên thường được giao cho các hậu vệ biên dâng cao hoặc các hậu vệ biên tấn công trong các hệ thống chiến thuật hiện đại.

Xem thêm
 Các vị trí trong bóng đá
 Đội hình (bóng đá)
 Tiền đạo (bóng đá)
 Hậu vệ (bóng đá)
 Thủ môn (bóng đá)
 Cầu thủ kiến thiết

Tham khảo

Liên kết ngoài
 BBC Sport

Các vị trí trong bóng đá
Thuật ngữ bóng đá
Tiền vệ bóng đá


title: Lavans-Vuillafans

text:
Lavans-Vuillafans là một xã của tỉnh Doubs, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền đông nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Doubs

Tham khảo

INSEE
IGN
Lavans-Vuillafans on the intercommunal Web site of the department

Xã của Doubs


title: Saint-Laurent-de-Belzagot

text:
Saint-Laurent-de-Belzagot  là một xã ở tỉnh Charente phía tây nước Pháp. Xã này có diện tích 9,99 km², dân số năm 1999 là 351 người. Khu vực này có độ cao trung bình 110mét trên mực nước biển.

Xem thêm
Thị trấn của tỉnh Charente

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintlaurentdebelzagot


title: Alvania settepassii

text:
Alvania settepassii là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Rissoidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Alvania


title: Malpur

text:
Malpur là một thị trấn thống kê (census town) của quận Sabar Kantha thuộc bang Gujarat, Ấn Độ.

Địa lý
Malpur có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 4 mét (13 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Malpur có dân số 6510 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Malpur có tỷ lệ 72% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 79%, và tỷ lệ cho phái nữ là 64%. Tại Malpur, 12% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Gujarat


title: Stefan Batory

text:
Stefan Batory (; ; ; 27 tháng 9 năm 1533 – 12 tháng 12 năm 1586) là Thân vương xứ Transilvania (1571-1586), và về sau là vua Ba Lan (1576-1586) và Đại vương công Lietuva (1576-15860), đồng trị cùng vợ là nữ vương Anna Jagiellonka.

Tiểu sử

Ông là một thành viên của nhánh Somlyo của nhà Batory. Nhiều nhà sử gia xem ông là một trong những vị vua Ba Lan được bầu lên vĩ đại nhất. Ông là con trai út của Stefan Batory với mẹ là bà Catherine Telegdi. Gia đình ông có 8 anh chị em ruột: Nicholas, Catharine, Andrew (chết năm 1563), Sophia, Anna (? –1570), Elizabeth (? –1562), Christopher (1530–1581), Stefan (1533–1586).

Ít tư liệu nói về tuổi thơ của Stefan. Khoảng 1549-1550, ông đã tới thăm Ý một thời gian ngắn và có lẽ đã dành một vài tháng để đi học tại Đại học Padua. Trở về nước, ông gia nhập quân đội dưới quyền của Ferdinand I của Thánh chế La Mã để chống Đế quốc Ottoman. Trong chiến đấu, Stefan bị người Ottoman bắt giam và không được Hoàng đế Ferdinand I chuộc về. Được thả ra, ông gia nhập phe đối lập của vua Hungary János Szapolyai trong cuộc đấu tranh giành quyền lực ở Vương quốc Đông Hungary và đã tỏ ra là một nhà chỉ huy quân sự tài giỏi. Trên đường đi sứ sang Vienna, ông bị Hoàng đế Ferdianand bắt giam 2 năm. Trở về nước, ông được viên quý tộc cao quý Hungary, Gáspár Bekes hậu thuẫn hết mình cho việc kế ngôi trong tương lai.

Sau cái chết của Zápolya vào năm 1571, Stefan Báthory được cử làm vương công của Transylvania. Gáspár Bekes được Hoàng đế Ferdinand I hậu thuẫn đã tìm cách cướp ngôi nhưng thất bại. Ông sau đó đã cố gắng để cho Ottoman và Đế quốc La Mã Thánh chống lại nhau trong một nỗ lực để tăng cường vị trí của Transylvania

Cuộc bầu cử cho ngai vàng
Năm 1572, ngai vàng của Thịnh vượng chung Ba Lan - Lietuva đã bị bỏ trống khi Vua Zygmunt II của Ba Lan qua đời mà không có người thừa kế. Nghị viện họp và quyết định bầu vua Henri III của Pháp làm quốc vương Ba Lan vào năm 1573. Mãi đến khi ở nước Pháp, vua anh là Charles IX của Pháp vừa qua đời thì Henri rời ngôi vua Ba Lan về Pháp, Stefan Batory quyết định ứng cử cho ngôi vua Ba Lan. Stefan nhanh chóng đánh tan hoàn toàn địch thủ Gáspár Bekes ở trận Sinpaul, loại luôn kẻ đang tranh ngôi vua Ba Lan-Litva

Vào ngày 12 tháng 12 năm 1575, sau hơn một năm rưỡi họp hành thì Tể tướng của Ba Lan Jakub Uchański, đại diện cho một phe ủng hộ Habsburg, tuyên bố Maximilian II làm vua mới. Tuy nhiên, thủ tướng Jan Zamoyski và các đối thủ khác của Habsburgs đã thuyết phục nhiều người quý tộc nên đề cử một người theo dòng họ Piast lên ngôi vua Ba Lan. Sau nhiều cuộc thảo luận dữ dội, cuối cùng Nghị viện quyết định bầu Anna Jagiellonka làm Nữ hoàng Ba Lan và Nữ Đại công tước Litva vào ngày 13 tháng 12 năm 1575. Tháng 1/1576, Stefan giao quyền lãnh đạo công quốc Transylvania cho anh trai là Christopher Báthory và rời đi tới Ba Lan. Ngày 1 tháng 5 năm 1576 Stefan cưới Anna và được phong hai vương hiệu Vua Ba Lan và Đại công tước Litva (de facto King consort).

Thiết lập quyền lực
Vị trí của Stefan Bátory lúc đầu vô cùng khó khăn do một số quý tộc phản đối kết quả bầu cử Nghị viện năm 1575. Hoàng đế Maximilian II tăng cường phá rối nội bộ triều đình và chuẩn bị hoạt động quân sự chống lại Báthory, đại diện của Công quốc Litva từ chối ngôi vị của ông và đòi nộp hết tiền bạc và tài sản của vơ mình vào ngân sách của Litva và được Bátory chấp thuận. Ông chính thức được công nhận là Công tước vĩ đại của Lithuania (Litva), Công tước Ruthenia và Samogitia vào tháng 6/1576.

Giải quyết xong vấn đề Litva, Stefan Batory lại phải đối phó với một vấn đề tương tự khi tuyển hầu Phổ là Albrecht Friedrich từ chối ngôi vị của mình. Cái chết đột ngột của Maximilian cải thiện tình hình cho Stefan Báthory, nhưng thành phố Danzig (Gdańsk) vẫn từ chối công nhận cuộc bầu cử. Tiếp theo, Liên minh Hanse do sự xúi giục của Hoàng đế La Mã thần thánh cũng từ chối luôn ngôi vị của Batory và công khai ủng hộ Maximilian II của đế quốc La Mã Thần thánh lên ngôi. Xung đột kết quả được gọi là cuộc nổi loạn Danzig, tuy nhiên cuộc nổi loạn đã nhanh chóng bị lực lượng Báthory đánh bại. Để tránh chiến tranh có thể xảy ra nữa, Batory quyết định hòa hoãn, chấp nhận một số điều kiện của Danzig để được đường hoàng lên ngôi vua hợp pháp. Tháng 2 năm 1578, ông thừa nhận George Frederick là người cai trị Công quốc Prussia

Cai trị
Sau khi đảm bảo quyền kiểm soát khối Thịnh vượng chung, Báthory tăng cường quyền lực của mình dưới sự phò tá của Tể tướng Jan Zamoyski, người sẽ sớm trở thành một trong những cố vấn đáng tin cậy nhất của nhà vua. Báthory (Batory) tái tổ chức tư pháp bằng cách thành lập các tòa án pháp lý (Tòa án Hoàng gia năm 1578 và Toà án Lithuania năm 1581). Trong khi quyền lực của vua vẫn còn bị hạn chế bởi Nghị viện, Nghị viện đã cho phép nhà vua cải cách quân đội, bao gồm việc thành lập wechbraniecka piechota, một bộ binh gồm có nông dân. Báthory hiện đại hóa quân đội theo mô hình của công quốc Transylvania. Ông cũng thành lập Học viện Vilnius, trường đại học thứ ba trong Khối thịnh vượng chung, biến một trường đại học dòng Tên thành một trường đại học lớn. Ông thành lập một số trường cao đẳng dòng Tên khác, và tích cực tuyên truyền Công giáo, đồng thời tôn trọng chính sách thịnh vượng chung của quốc gia, ban hành một số nghị định bảo vệ người Do Thái Ba Lan và chống lại bất kỳ bạo lực tôn giáo nào.

Trong quan hệ đối ngoại, Báthory thi hành chính sách đối ngoại hòa bình. Mặc dù không ưa gì họ Habsburg, nhưng quốc vương Stefan Batory duy trì quan hệ tốt đẹp của khối Thịnh vượng chung với người láng giềng phương Tây của mình, mối quan hệ này sẽ còn được người kế vị Hoàng đế là Rudolf II của đế quốc La Mã Thần thánh tiếp tục. Một số cuộc khởi nghĩa của nông dân ở biên giới phía đông nam Đế quốc Ottoman đã nhanh chóng bị Batory dập tắt ngay vì không muốn có xung đột biên giới Khối thịnh vượng chung - Đế quốc Ottoman. Quốc vương cũng đề nghị Nghị viện Ba Lan cấp cho một khoản kinh phí để chuẩn bị một cuộc chiến không thể tránh khỏi với Sa hoàng Ivan IV của Nga của nước Nga Sa hoàng.

Với quê hương Hungaria, quốc vương được sự giúp đỡ của một số cố vấn người Hung đã chuẩn bị kế hoạch tái thiết quê hương, nhưng tình hình quốc tế không thuận lợi đã không cho phép ông có ý định thúc đẩy bất kỳ kế hoạch phát triển quê hương. Ngoài tiếng Hungary, ông còn thông thạo tiếng Latin, và nói tiếng Ý và tiếng Đức; ông chưa bao giờ học tiếng Ba Lan.

Quốc vương Stefan Batory được mô tả là người sống tiết kiệm, chỉ ham săn bắn trong lúc rảnh rỗi.

Chiến tranh với Nga
Trước khi Báthory được bầu lên ngai vàng của Khối thịnh vượng chung, Sa hoàng Ivan IV của Nga khởi động các chiến dịch nhằm đánh chiếm vùng đất Livonia vốn là đất của Khối thịnh vượng chung. Năm 1577, quân đội của Ivan IV đã tiến công và đánh chiếm hầu hết lãnh thổ Livonia, nhưng đến năm 1578 quốc vương Batory dẫn quân bất ngờ phản công quyết liệt và đã đẩy lui quân xâm lược, sáp nhập Polotsk vào năm 1579 và Velikiye Luki năm 1580 vào Khối thịnh vượng chung.

Năm 1581, Stefan Batory xâm nhập một lần nữa vào Nga và đến ngày 22 tháng 8, quân của ông đã vây hãm thành phố Pskov. Trong khi thành phố đang kháng cự quyết liệt, Sa hoàng Nga bất ngờ mở các cuộc đàm phán và kết thúc bằng Hiệp ước Jam Zapolski vào ngày 15 tháng 1 năm 1582. Hiệp ước này có lợi cho khối Thịnh vượng chung, khi Ivan nhượng lại Polatsk, Veliz và hầu hết Công tước xứ Livonia để đổi lấy Velikiye Luki và Nevel.

Những năm cuối
Năm 1584, Báthory cho phép Zamoyski thi hành việc tử hình viên quý tộc Samuel Zborowski vì tội phản quốc. Cuộc xung đột chính trị giữa Báthory và gia đình Zborowski, thực chất là cuộc đụng độ giữa nhà vua và giới quý tộc, sẽ là một cuộc tranh cãi chính trị lặp đi lặp lại trong nội bộ chính trị Ba Lan trong nhiều năm tiếp sau. Đối với bên ngoài, quốc vương dự tính sẽ tấn công tiếp nước Nga một lần nữa nhưng Nghị viện từ chối việc cấp tiền cho cuộc chiến.

Sức khỏe của Báthory đã giảm trong nhiều năm. Ông qua đời vào ngày 12 tháng 12 năm 1586 mà không có con hợp pháp sống sót. Ngay khi ông băng hà, Nghị viện họp và bầu con trai của Hoàng đế Maximilian II của đế quốc La Mã Thần thánh là Đại công tước Áo Maximillan II lên kế vị. Thế nhưng, tân vương chưa kịp đăng quang thì bị hoàng tử Sigismund Vasa của Thụy Điển chống lại và đánh bại ông ta tại trận Byczyna. Thắng trận, Sigismund buộc Nghị viện bầu mình lên làm vua, hiệu Zygmunt III Waza

Tham khảo

Nhà Batory
Quốc vương Ba Lan
Chiến tranh Livonija
Sinh năm 1533
Mất năm 1586
Tín hữu Công giáo Ba Lan
Vua theo đạo Công giáo Rôma
Đại vương công Lietuva
Người Hungary thế kỷ 16
Quý tộc Hungary


title: Saint-Sulpice-Laurière

text:
Saint-Sulpice-Laurière () là một xã của tỉnh Haute-Vienne, thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine, miền trung nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Haute-Vienne

Tham khảo

 INSEE
 IGN

Xã của Haute-Vienne


title: Vårdö

text:
Vårdö is an island đô thị of Åland, an autonomous territory of Phần Lan.

Đô thị này có dân số 444 người (thời điểm năm 2007) và diện tích 101,91 km² trong đó có 0,58 km² là diện tích mặt nước. Mật độ dân số là 4.4 người trên mỗi km².

Dân đô thị này chỉ sử dụng tiếng Thụy Điển.
Các nhà văn Phần Lan Sally Salminen và Anni Blomqvist sinh ra ở Vårdö. Blomqvist sống cả đời ở đảo nhỏ Simskäla.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức của Vårdö

Đô thị của Åland


title: Gymnopilus medius

text:
Gymnopilus medius là một loài nấm trong họ Cortinariaceae.

Xem thêm

List of Gymnopilus species

Tham khảo

Liên kết ngoài
Gymnopilus medius at Index Fungorum

medius
Nấm Bắc Mỹ


title: La Bastide-Puylaurent

text:
La Bastide-Puylaurent là một xã ở tỉnh Lozère trong vùng Occitanie, phía nam nước Pháp. Khu vực này có độ cao trung bình 1024 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Lozère


title: Diekhusen-Fahrstedt

text:
Diekhusen-Fahrstedt là một đô thị thuộc huyện Dithmarschen, trong bang Schleswig-Holstein, nước Đức. Đô thị Diekhusen-Fahrstedt có diện tích 7,46 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 750 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Dithmarschen


title: Vũ Trọng Khánh

text:
Vũ Trọng Khánh (1912 – 1996) là một luật sư người Việt Nam. Ông là Bộ trưởng Bộ Tư pháp đầu tiên của Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, Thị trưởng Thành phố Hải Phòng.

Cuộc đời và sự nghiệp

Ông sinh ngày 13 tháng 3 năm 1912 trong một gia đình tiểu thương ở Hà Nội, nguyên quán tại làng Cự Đà, xã Cự Khê, huyện Thanh Oai, tỉnh Hà Đông (nay thuộc Hà Nội). Nhiều giấy tờ ghi ông sinh năm 1913, nhưng theo tờ Công an nhân dân ngày 17/10/2010 thì ông sinh năm Nhâm Tý (1912). Em trai ông là Vũ Trọng Tống, sau là Đại tá Quân đội nhân dân Việt Nam.

Từ 11 tuổi đến 21 tuổi ông theo học Tây học ở trường Lyceé Alber Sarraut Hà Nội. Từ năm 1933, ông theo học trường Cao đẳng Luật tại Hà Nội. Tại đây, ông quen biết với Nguyễn Thế Rục và được ông này giới thiệu tham gia hoạt động tại Tổng hội Sinh viên Đông Dương.

Năm 1936, ông tốt nghiệp cử nhân Luật nhưng chưa được phép hành nghề luật sư. Vì vậy, ông nhận làm thư ký cho một luật sư người Pháp tại Hải Phòng tên là Laubies. Trong thời kỳ Mặt trận Bình dân lên nắm quyền ở Pháp, ông tham gia nhóm làm báo Le Travail (Báo Lao động) đón Godard ở Hà Nội, tham gia vào các tổ nghiên cứu Mác-xít và tổ Thanh niên Dân chủ. Trong tổ có Đào Duy Kỳ, Vũ Đình Huỳnh, Phan Tử Nghĩa, Huỳnh Văn Phương.

Năm 1938, Mặt trận Bình dân đổ, chính phủ của Thủ tướng Édouard Daladier lên cầm quyền tại Pháp. Các nhóm dân chủ tại Đông Dương đều bị giải tán và phải rút vào hoạt động bí mật. Năm 1939, ông được công nhận là Luật sư tập sự, được phân công nhận bào chữa cho nhiều chiến sĩ cách mạng tại tòa án của chính quyền thực dân Pháp. Một thời gian sau, ông được công nhận Luật sư chính thức.

Thị trưởng Hải Phòng

Sau khi Nhật đảo chính Pháp, chính phủ Trần Trọng Kim được thành lập tháng 4 năm 1945. Tháng 7 năm 1945, ông được chính phủ này bổ nhiệm làm Đốc lý Hải Phòng (tương đương Thị trưởng).

Trong Hồi ký Tôi làm Thị trưởng Hải Phòng, ông viết:
"Lý do cấp bách tôi phải nhận làm Thị trưởng là sau khi Nhật đảo chính Pháp, thành phố như con ngựa đứt cương; công chức và nhân dân tụ tập, bàn tán, nghe ngóng, không ai cầm đầu. Viên lãnh sự Nhật Nô-mi chịu trách nhiệm hành chính thực ra chẳng biết làm gì, quân đội và hiến binh Nhật nắm chặt an ninh. Những tên Việt gian tống tiền; dịch vụ hốt rác đổ thùng phân trì trệ, nước, điện chập chờn… Không có người lương thiện ra nắm quyền chỉ huy thì kẻ bất lương chạy chọt sẽ nhảy vào ghế Thị trưởng để dựa vào Nhật làm hại dân. Nhất thiết tôi phải nắm ngay ghế Thị trưởng".

Với mối quan hệ cũ từ thời Mặt trận Bình dân, các cán bộ Việt Minh đã vận động ông tham gia mặt trận. Đêm 21/8/1945, Vũ Quốc Uy, cán bộ Việt Minh phụ trách Hải Phòng đến nhà ông ở số 9 ngõ Thuận Thái, đường Cát Dài, làm việc đến 3 giờ sáng, bàn kế hoạch chuyển giao chính quyền. Cả hai bên cùng đi đến quyết định khởi nghĩa vào sáng 23/8/1945.

Mọi việc được tiến hành đúng như kế hoạch. Sáng 23/8/1945, Hải Phòng giành chính quyền thắng lợi trọn vẹn. Trong cuộc mít tinh mừng thắng lợi tại Quảng trường Nhà hát thành phố với hơn một vạn quần chúng tham dự Ủy ban nhân dân cách mạng lâm thời thành phố Hải Phòng do đồng chí Vũ Quốc Uy làm Chủ tịch ra mắt đồng bào, luật sư Vũ Trọng Khánh là uỷ viên hành chính.

Bộ trưởng Tư pháp đầu tiên

Khi chính phủ lâm thời Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra mắt quốc dân, ông được cử làm Bộ trưởng Tư pháp đầu tiên của Việt Nam vào ngày 2 tháng 9 năm 1945. Ngày 20 tháng 9 năm 1945, ông được cử tham gia Ủy ban dự thảo Hiến pháp và là một trong 7 thành viên (Hồ Chí Minh, Nguyễn Phúc Vĩnh Thụy - tức Bảo Đại, Đặng Thai Mai, Vũ Trọng Khánh, Lê Văn Hiến, Nguyễn Lương Bằng, Đặng Xuân Khu - tức Trường Chinh).

Sau khi chính phủ mới được thành lập ngày 2 tháng 3 năm 1946, ông trở thành chuyên viên tư pháp của chính phủ. Ngày 3 tháng 5 năm 1946, ông được cử tham gia vào Hội đồng Phúc thẩm đặt tại Bộ Nội vụ (cùng với Huỳnh Thúc Kháng, Bùi Bằng Đoàn). Ngày 4 tháng 6 năm 1946, ông được cử làm Cố vấn cho Phái đoàn Việt Nam sang đàm phán tại Paris. Thay ông tại Hội đồng Phúc thẩm là Thẩm phán Vũ Văn Huyền từ 2/7/1946.

Trên cương vị Bộ trưởng Bộ Tư pháp Việt Nam, ông đã trình và được chính phủ duyệt hai văn bản tư pháp nền tảng quan trọng: Sắc lệnh số 13 ngày 21 tháng 1 năm 1946 về tổ chức các tòa án thường, và Sắc lệnh số 21 ngày 14 tháng 2 năm 1946 về tổ chức tòa án quân sự. Tuy chỉ giữ chức vụ Bộ trưởng Tư pháp trong 181 ngày nhưng ông đã có những đóng góp quan trọng trong việc giữ gìn cơ sở, cán bộ cũng như xây dựng hệ thống tư pháp cho nền cộng hòa non trẻ.

Lý do ông không tiếp tục làm Bộ trưởng Bộ Tư pháp sau ngày 2 tháng 3 năm 1946 được con trai ông là TS Vũ Trọng Khải giải thích như sau: Điều 47, Hiến pháp 1946 ghi: "… Thủ tướng chọn các Bộ trưởng trong Nghị viện và đưa ra Nghị viện biểu quyết toàn thể danh sách…". Tức là Bộ trưởng nhất thiết phải là đại biểu Quốc hội (chính vì Hiến pháp 1946 quy định Bộ trưởng phải là nghị viên (đại biểu quốc hội) nên Luật sư Vũ Trọng Khánh, do không đắc cử đại biểu Quốc hội ở Hải Phòng, không được giữ chức Bộ trưởng Tư pháp trong Chính phủ chính thức và chuyển sang giữ chức vụ Chưởng lý Tòa thượng thẩm, tức Viện trưởng Viện công tố tại Tòa án tối cao, và cụ Vũ Đình Hòe rời chức Bộ trưởng Bộ Quốc gia giáo dục trong Chính phủ lâm thời để nhận chức Bộ trưởng Bộ Tư pháp trong Chính phủ chính thức. Về lý do Luật sư Vũ Trọng Khánh thất cử đại biểu Quốc hội ở Hải Phòng năm 1946, cụ Vũ Đình Hòe đã kể với tôi là do bọn Việt quốc, Việt cách phá hoại, muốn loại cụ Vũ Trọng Khánh, bằng cách bôi trên các tờ áp phích để biến tên "Vũ Trọng Khánh" thành tên "Vũ Hồng Khanh", một lãnh tụ Việt quốc; còn chính Luật sư Vũ Trọng Khánh đã kể với tôi rằng, do cụ đã không nhận lời giới thiệu là ứng viên của Mặt trận Việt minh, cụ rất tự tin ra ứng cử với tư cách ứng viên tự do không thuộc đảng phái nào. Sau khi thất cử đại biểu Quốc hội ở Hải Phòng, Chủ tịch Hồ Chí Minh đề nghị Luật sư Vũ Trọng Khánh về ứng cử ở Hà Đông, quê nhà, theo sự giới thiệu của Mặt trận Việt minh, trong đợt bầu cử bổ sung, nhưng Luật sư Vũ Trọng Khánh tự ái không ra ứng cử nữa.

Hoạt động trong ngành Tư pháp Việt nam

Sau khi Hội nghị Fontainebleau thất bại, ông về nước và tiếp tục công tác trong vai trò thành viên Hội đồng phúc thẩm.
Trong suốt thời gian chín năm kháng chiến chống Pháp, ông làm Giám đốc Tư pháp Liên khu 10, Trưởng ban Nghiên cứu pháp lý, Giám đốc Vụ Hành chính tư pháp - Bộ Tư pháp.

Ngày 18 tháng 6 năm 1949, ông được cử tham gia Hội đồng tư vấn luật, với chức năng soạn thảo những dự án luật cho chính quyền Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Trong suốt thời gian kháng chiến chống Pháp, ông đã tham gia soạn thảo nhiều văn bản pháp quy cho hệ thống luật chính quyền Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Theo Hiệp định Genève, 1954, người Pháp phải rút quân khỏi Việt Nam. Ông cùng các thành viên chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa về tiếp quản Hà Nội tháng 10 năm 1954,

Tham gia chính quyền Hải phòng

Sau đó ông tham gia công tác tiếp quản Hải Phòng tháng 5 năm 1955, giữ chức Ủy viên Ủy ban hành chính Hải Phòng.
Trong các năm 1956-1961, cùng với ông Tô Duy, ông là phó Chủ tịch thường trực Ủy ban hành chính thành phố. Chủ tịch Ủy ban Hành chính Thành phố là ông Hoàng Hữu Nhân. Ông chịu trách nhiêm quản lý hành chính, Văn hóa xã hội và Nhà đất, Ủy viên Hội đồng nhân dân thành phố.

Một thời gian sau, ông trở thành Chủ tịch Hội Luật gia Hải Phòng.

Ông nghỉ hưu năm 1977, được nhà nước Việt Nam tặng thưởng Huân chương Hồ Chí Minh (1994), Huân chương Kháng chiến hạng nhất (1961), Huân chương Kháng chiến chống Mỹ, cứu nước hạng nhất (1986).

Luật sư Vũ Trọng Khánh mất ngày 22 tháng 1 năm 1996, hưởng thọ 84 tuổi.

Gia đình
Ông có các con trai là Thầy giáo Vũ Trọng Huỳnh (đã mất), Tiến sĩ Vật lý Vũ Trọng Hùng và Phó giáo sư, Tiến sĩ Vũ Trọng Khải, hiện đang là Giảng viên cao cấp ngành Kinh tế nông nghiệp, Trường Cán bộ Quản lý Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn 2 tại TP.HCM.

Hiện nay tên của ông được đặt tên cho một tuyến phố ở quận Hà Đông, Hà Nội, nối từ đường Tố Hữu đi qua khu đô thị Mộ Lao đến đường Trần Phú ở xế trước Học viện An ninh Nhân dân.
Năm 2020 Tại cuộc họp HĐND thành phố Hải Phòng, tên ông được duyệt để đặt cho một con đường nối đường Văn Cao với đường Thiên Lôi qua địa bàn hai phường Đằng Giang và Đổng Quốc Bình.

Chú thích

Liên kết ngoài
 Luật sư Vũ Trọng Khánh - một nhân cách trí thức lớn

Người Hà Nội
Luật sư Việt Nam
Bộ trưởng Bộ Tư pháp Việt Nam
Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng
Huân chương Hồ Chí Minh
Huân chương Kháng chiến


title: 13085 Borlaug

text:
13085 Borlaug (tên chỉ định: 1992 HA4) là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Eric Walter Elst ở Đài thiên văn La Silla ở Chile ngày 23 tháng 4 năm 1992. Nó được đặt theo tên Norman Borlaug, an American agronomist, humanitarian, và Nobel Peace Prize laureate.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 13001–14000

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thiên thể phát hiện năm 1992
Được phát hiện bởi Eric Walter Elst


title: Corsept

text:
Corsept là một xã thuộc tỉnh Loire-Atlantique, trong vùng Pays de la Loire ở phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 0-26 mét trên mực nước biển. Theo điều tra dân số năm 2006 của INSEE, xã có dân số 2486 người.

Tham khảo

Xã của Loire-Atlantique


title: Plebeia saiqui

text:
Plebeia saiqui là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1900.

Chú thích

Tham khảo

Plebeia
Động vật được mô tả năm 1900


title: Nomada belfragei

text:
Nomada belfragei là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cresson mô tả khoa học năm 1878.

Chú thích

Tham khảo

Nomada
Động vật được mô tả năm 1878


title: Flaugeac

text:
Flaugeac (tiếng Occitan là Flaujac) là một xã của Pháp, nằm ở tỉnh Dordogne trong vùng Aquitaine của Pháp.
Flaugeac có diện tích 7,35 km2, dân số năm 2004 là 280 người. Flaugeac nằm ở khu vực có độ cao trung bình 156 m trên mực nước biển.

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Flaugeac trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Flaugeac


title: Athripsodes sagittatus

text:
Athripsodes sagittatus là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

Chú thích

Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi
Athripsodes


title: Smile (bài hát của Lily Allen)

text:
"Smile" là một bài hát của nữ ca sĩ thu âm người Anh Lily Allen, phát hành làm đĩa đơn đầu tiên cho album phòng thu đầu tay của cô, Alright, Still ngày 3 tháng 7 năm 2006. Ca khúc được viết bởi Allen, Iyiola Babalola và Darren Lewis năm 2004. Trước đó, sau khi ký một hợp đồng với Regal Recordings và nhận được sự nổi tiếng từ mạng xã hội MySpace với những demo của mình, Allen đã phát hành "LDN" với số lượng giới hạn để quảng cáo cho công việc của mình, và sau đó công bố phát hành "Smile".

Ca khúc có kết hợp nhạc ska, lời ca nói về mối quan hệ của cô với người bạn trai và sự vui mừng của cô gái trên sự đau khổ của anh. Đĩa đơn đã lọt vào top 40 của các bảng xếp hạng Úc và một số nước châu Âu, giữ vị trí quán quân trên UK Singles Chart trong 2 tuần liên tiếp và trở thành ca khúc thành công thứ 11 ở quốc gia này năm đó. Ở Hoa Kỳ, ca khúc cũng đã lọt vào Billboard Hot 100 ở vị trí 49 và đạt chứng nhận Vàng.

Để quảng cáo, "Smile" cũng đã được thu âm lại bằng ngôn ngữ Simlish trong The Sims. Video âm nhạc của bài hát kể về một sự trả thù, trong đó Allen thuê một nhóm người để phá hoại cuộc sống bạn trai cũ của cô. Nó đã bị cấm chiếu trên MTV do ca từ tục tĩu. Bài hát đã được biểu diễn trực tiếp nhiều lần, kể cả trong các talk show, chuyến lưu diễn năm 2007 và chuyến lưu diễn năm 2009 của cô, điều này khiến Allen cũng phải thốt lên rằng mình "phát ốm" vì nó. Năm 2008, ca khúc chiến thắng một giải Pop tại London Broadcast Music Incorporated Awards.

Thành công thương mại
"Smile" đã được phát hành trên cửa hàng iTunes ở Anh vào đầu năm 2006 và xuất hiện trên bảng xếp hạng iTunes ở ngay vị trí số 1, trước khi lọt vào UK Singles Chart tại vị trí 13, chỉ tính trên doanh số tải về. Trong tuần tiếp theo, ngày 15 tháng 7 năm 2006, ca khúc đạt vị trí quán quân trên bảng xếp hạng với doanh số 39.501 bản, đánh bại "Hips Don't Lie" của Shakira và giữ vững vị trí này 2 tuần liên tiếp. Tuần tiếp đó, ca khúc rơi xuống vị trí số 4, nhường vị trí đầu bảng cho "Please, Please" của McFly. Đĩa đơn đã đứng thứ 11 trong danh sách đĩa đơn bán chạy nhất tại Anh năm 2006. Allen đã rất bất ngờ với sự thành công của bài hát và nói: "Tôi chưa bao giờ nghĩ ca khúc sẽ được xếp hạng, thậm chí là có một hợp đồng thu âm". Allen đã được xem là "một trong những niềm hi vọng sáng nhất cho rap trong nước" với bài hát này. Ca khúc cũng đạt thành công tương tự tại Ireland, lọt vào bảng xếp hạng ngày 6 tháng 7 năm 2006 và đạt vị trí số 6, trụ lại trong bảng xếp hạng trong 9 tuần. Trên toàn châu Âu, bài hát này lọt vào top 40 ở hầu hết các quốc gia nhưng không thành công như ở quê nhà của Allen. Ca khúc đạt vị trí số 10 trên Dutch Top 40 Hà Lan, 16 trên bảng xếp hạng đĩa đơn Pháp và 21 trên bảng xếp hạng đĩa đơn Thụy Sĩ. Tại Úc, "Smile" cũng đạt vị trí 14 trên ARIA Charts, và tại New Zealand nó đạt vị trí số 6.

Tại thị trường Bắc Mỹ, bài hát chỉ đạt được vị trí 49 trên Billboard Hot 100 Hoa Kỳ ngày 24 tháng 2 năm 2007, có mặt 12 tuần trên bảng xếp hạng. Cũng trong tuần đó, ca khúc leo lên vị trí 29 trên Hot Digital Songs, sau đó lần lượt là vị trí 35 trên bảng xếp hạng Pop Songs và 20 trên Adult Top 40. Tuy đạt được thứ hạng thấp nhưng "Smile" vẫn tiêu thụ được trên 500.000 bản download và đạt chứng nhận Vàng bởi Hiệp hội Công nghiệp ghi âm Hoa Kỳ ngày 9 tháng 2 năm 2009, hơn 2 năm sau khi phát hành. Ca khúc cũng đạt vị trí 72 trên Canadian Singles Chart.

Âm nhạc và lời ca

"Smile" là một bài hát ska với tốc độ vừa, phần nhạc đệm có cả tiếng ghi-ta và piano, chứa đoạn nhạc Jackie Mittoo chơi keyboard "Free Soul" của The Soul Brothers, được sáng tác bởi Mittoo. Về nhạc lý, bài hát được viết ở nhịp C, tempo 96 nhịp/phút và hát ở giọng Fa trưởng.

Lời bài hát mô tả sự vui sướng của Lily Allen trước những rắc rối mà người bạn trai cũ gặp phải, với tâm trạng muốn trả thù: "Trường hợp tệ nhất, tôi cũng chỉ buồn một lúc thôi. Rồi tôi sẽ mỉm cười, tôi sẽ bước tiếp và mỉm cười". Cảm hứng của bài hát là từ một câu chuyện có thật trong cuộc đời Allen, khi cô chia tay với người bạn trai Lester Lloyd, kết quả là việc cô dùng ma túy và có một quãng thời gian trì trệ trong sự nghiệp.

Biểu diễn trực tiếp và quảng cáo

Trong ngày đĩa đơn được phát hành, Allen đã xuất hiện trên Live Lounge của BBC Radio 1 cùng DJ Jo Whiley, biểu diễn một bản acoustic của "Smile" và một bản cover ca khúc "Naïve" của The Kooks. "Smile" cũng đã được biểu diễn trực tiếp chính thức trong những chuyến lưu diễn năm 2007 và năm 2009 của Allen. Tại buổi biểu diễn âm nhạc South By Southwest 2007, Allen đã nói: "Tôi đến phát ốm vì ca khúc này mất, nhưng tôi sẽ hát nó cho anh nghe, Austin" trước khi biểu diễn. Tháng 2 năm 2007, Allen xuất hiện trên Saturday Night Live của kênh NBC Hoa Kỳ với vai trò khách mời, cô đã biểu diễn "Smile" và "LDN".

Video âm nhạc
Video âm nhạc cho ca khúc được phát hành ngày 3 tháng 7 năm 2006, do Sophie Muller đạo diễn. Video có nội dung là một sự trả thù, tương tự như nội dung của bài hát. Nó bắt đầu với cảnh Allen ngồi buồn trong phòng, ăn sô-cô-la và nhớ lại những ngày tháng trước đó với người bạn trai cũ. Chàng trai được đóng bởi Elliott Jordan. Tiếp đó, máy quay quay cảnh Allen đứng ở một góc phố, nói chuyện và đưa tiền cho một người đàn ông, nhờ ông thuê người phá bạn trai cô. Trong khi người bạn trai cũ của Allen đang đi trên đường, họ đã đánh anh, còn Allen thì đứng trong một góc gần đó chứng kiến và cười. Sau khi bị đánh, người bạn trai cũ gặp Allen trên đường và cô dẫn anh vào một quán cà phê. Tại đó, anh cố mô tả lại cho Allen việc anh đã bị đánh bởi những tên cướp như thế nào mà không biết căn hộ của mình đang bị nhóm người đó đến phá tan tành. Họ cũng phá một cái hộp đựng đĩa nhạc bằng cách vạch vào mặt của những cái đĩa và sắp chúng lại vào hộp như cũ.

Trong khi người bạn trai rời khỏi bàn một lúc, Allen lén bỏ thuốc nhuận tràng vào cốc nước của anh và khi trở lại, anh bạn trai đã uống li nước đó trước khi rời quán cà phê. Về đến nhà, anh tức giận khi thấy cảnh tượng ngôi nhà, nhưng may thay anh đã tìm thấy hộp đựng đĩa nhạc vẫn còn nguyên. Bất ngờ cơn đau bụng xảy đến với anh, tuy nhiên toa lét trong nhà không sử dụng được vì nó đã bị những tên cướp nhét đầy quần áo. Người bạn trai sau đó đã đến nhà Allen để tìm kiếm sự an ủi mà không biết cô đang cười sau lưng anh. Đến đoạn cuối, Allen bước xuống phố vào buổi tối, đi bộ và cười trong khi người bạn trai cũ – một DJ – đang ở trong một vũ trường và chuẩn bị làm việc, nhưng cuối cùng thì phát hiện tất cả đĩa nhạc đã bị hỏng.

Sau khi video bị cấm chiếu trên MTV ở Anh, Allen đã nói về điều này trong một cuộc phỏng vấn:
Tôi cảm thấy thực sự bị xúc phạm khi đĩa đơn 'Smile' của tôi bị cấm (sau giờ học) trên MTV Anh quốc chỉ vì có một từ 'fuck' trong đó. Họ nói rằng, 'Chúng tôi không muốn bọn trẻ trở thành người lớn quá sớm', nhưng họ lại chiếu những Paris Hilton, Pussycat Dolls cởi quần áo, những video xoay quanh những hình ảnh nhạy cảm, và chúng lại được chấp nhận. Họ nghĩ những đứa trẻ của họ sẽ lớn nhanh vì nghe thấy từ 'fuck' hơn là vì nghĩ rằng chúng sẽ xem những thứ kia?

Danh sách track và định dạng

CD Đĩa đơn
 "Smile" – 3:17
 "Smile" (Gutter Mix) – 2:59

Maxi single
 "Smile" – 3:16
 "Cheryl Tweedy" – 3:15
 "Absolutely Nothing" – 4:02
 "Smile" (video âm nhạc) – 3:14

EP số Hoa Kỳ
 "Smile" – 3:17
 "Smile" (Gutter Mix) – 2:59
 "Cheryl Tweedy" – 3:15
 "Absolutely Nothing" – 4:02

Vinyl record
 "Smile" (Digital Soundboy Mix) – 5:00
 "Smile" (Digital Soundboy Dub) – 5:00

Xếp hạng

Chứng nhận

Chú thích

Liên kết ngoài

Đĩa đơn năm 2006
Bài hát của Lily Allen
Bài hát viết bởi Lily Allen
Đĩa đơn quán quân tại Vương quốc Liên hiệp Anh
Đĩa đơn đầu tay
Video âm nhạc do Sophie Muller đạo diễn
Đĩa đơn quán quân UK Singles Chart
Bài hát reggae fusion


title: Chimarra palawana

text:
Chimarra palawana là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Chimarra


title: Đại Viên

text:
Đại Viên (), trước đây là Đại Viên Hương (), hiện là một khu của thành phố Đào Viên, Đài Loan.

Lịch sử
Khu Đại Viên ban đầu có tên là Đại Khâu Viên (). Nó được đổi tên thành  trong suốt thời kỳ thuộc Nhật, và là một phần của quận Tōen, Tân Trúc Châu. Sau khi Nhật trao trả Đài Loan cho Trung Hoa Dân Quốc, nó được gọi là Đại Viên hương. Nó được nâng cấp thành Đại Viên khu vào năm 2014, khi huyện Đào Viên và một phần của thành phố Đào Viên sát nhập thành thành phố trực thuộc trung ương.

Địa lý
Dân số năm 1986 là 56.995 người. Tính đến tháng 5 năm 2006, tổng dân số đã tăng lên 79.812 người, tỉ lệ tăng trưởng trung bình là 2.03% và được xem là khu có tỉ lệ tăng dân số chậm.

 Diện tích: 87.3925 km²
 Dân số: 85.667 người (tháng 1 năm 2016)

Giao thông

Hàng không
Sân bay quốc tế Đào Viên Đài Loan

Tàu điện ngầm Đào Viên
 Ga nhà ga 1 sân bay
 Ga nhà ga 2 sân bay
 Ga khách sạn sân bay
 Ga Đại Viên
 Ga Hoành Sơn
 Ga Lĩnh Hàng

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Trang thông tin chính thức

Đào Viên


title: (56801) 2000 PF9

text:
{{DISPLAYTITLE:(56801) 2000 PF9}}

(56801) 2000 PF9 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Robert H. McNaught ở Đài thiên văn Siding Spring ở Coonabarabran, New South Wales, Australia, ngày 6 tháng 8 năm 2000.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 56001–57000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 2000
Được phát hiện bởi Robert H. McNaught
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Gries, Bas-Rhin

text:
Gries là một xã thuộc tỉnh Bas-Rhin trong vùng Grand Est đông bắc Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Bas-Rhin

Tham khảo
 INSEE commune file

Xã của Bas-Rhin


title: Sân bay quốc tế Massawa

text:
Sân bay quốc tế Massawa,  là một sân bay ở Massawa, thành phố ở vùng Bắc Biển Đỏ của Eritrea.

Sân bay này hiện nay ít được sử dụng, có hãng hàng không Pakistan International Airlines đã chính thức đồng sử dụng sân bay này cho tuyến quốc tế.

Các hãng hàng không và tuyến bay
Nasair (Asmara)

Tham khảo

Sân bay Eritrea
Massawa


title: Charbonnières-les-Varennes

text:
Charbonnières-les-Varennes là một xã ở tỉnh Puy-de-Dôme trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes miền trung nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 750 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Charbonniereslesvarennes


title: Carecuruna carabobenya

text:
Carecuruna carabobenya là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Bechyne miêu tả khoa học năm 1997.

Chú thích

Tham khảo

Carecuruna


title: Vargem Grande Paulista

text:
Vargem Grande Paulista là một đô thị tại bang São Paulo, Brasil. Đô thị này có diện tích 33,512 km², dân số năm 2007 là 40.200 người, mật độ dân số 1.346,1 người/km². Đây là một đô thị thành phần của vùng đô thị São Paulo. Đô thị này cách thủ phủ bang São Paulo 45 km. Thành phố này nằm ở vùng khí hậu bán nhiệt đới. Theo thống kê năm 2000, đô thị này có chỉ số phát triển con người 0,802.

Đô thị này giáp các đô thị sau: Itapevi, São Roque và Cotia

Tham khảo

Đô thị bang São Paulo
Bang São Paulo


title: Lacoste, Vaucluse

text:
Lacoste là một xã trong tỉnh Vaucluse thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 320 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Liên kết ngoài

Office Tourisme
The Savannah College of Art and Design
The Cleveland Institute of Art

Xã của Vaucluse


title: Javené

text:
Javené (, Gallo: Javenaé) là một xã của tỉnh Ille-et-Vilaine, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc nước Pháp.

Dân số
Người dân ở Javené are known as Javenéens.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ille-et-Vilaine

Tham khảo

Mayors of Ille-et-Vilaine Association  ;
INSEE ;
IGN

Liên kết ngoài
French Ministry of Culture list for Javené

Javene


title: Allodape collaris

text:
Allodape collaris là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Vachal mô tả khoa học năm 1903.

Chú thích

Tham khảo

Allodape
Động vật được mô tả năm 1903


title: Aïn Témouchent (tỉnh)

text:
Aïn Témouchent () là một tỉnh ở tây bắc Algérie, được đặt tên theo tỉnh lỵ Aïn Témouchent.

Các đơn vị hành chính
Tỉnh này gồm 8 huyện và 28 đô thị. Các huyện gồm:
El Malah
Hammam Bou Hadjar
Béni Saf
Aïn Kihel
El Amria
Aïn Larbaâ
Oulhassa Gheraba
Aïn Témouchent

Các đô thị tại tỉnh Aïn Témouchent gồm:

 Aghlal
 Aïn El Arbaa
 Aïn Kihal
 Aïn Témouchent
 Aïn Tolba
 Aoubellil
 Beni Saf
 Bou Zedjar
 Chaabet El Ham
 Chentouf
 El Amria
 El Emir Abdelkader
 El Malah
 El Messaid
 Hammam Bouhadjar
 Hassasna
 Hassi El Ghella
 Oued Berkeche
 Oued Sabah
 Ouled Boudjemaa
 Ouled Kihal
 Oulhaca El Gheraba
 Sidi Ben Adda
 Sidi Boumedienne
 Sidi Safi
 Tadmaya
 Tamzoura
 Terga

Tham khảo

Liên kết ngoài
 (Arabic)<noinclude> Official website

[[

Tỉnh Aïn Témouchent
Tỉnh của Algérie


title: Champigny-le-Sec

text:
Champigny-le-Sec là một xã Pháp, tọa lạc ở tỉnh Vienne et la région Nouvelle-Aquitaine, Pháp. Xã này có diện tích 24,31 km², dân số năm 2006 là 1000 người. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 123 m trên mực nước biển.

Biến động dân số

Liên kết ngoài
 Champigny-le-Sec Trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
 Champigny-le-Sec trên trang mạng của INSEE

Tham khảo

Champigny-le-Sec


title: Hemicrepidius simplex

text:
Hemicrepidius simplex là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được LeConte miêu tả khoa học năm 1876.

Chú thích

Tham khảo

Hemicrepidius


title: Copelatus andobonicus

text:
Copelatus andobonicus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Guignot miêu tả khoa học năm 1960.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Copelatus


title: La Breille-les-Pins

text:
La Breille-les-Pins là một xã thuộc tỉnh Maine-et-Loire trong vùng Pays de la Loire tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 105 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Breillelespins


title: Conus barbieri

text:
Conus barbieri là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae, họ ốc cối.

Giống như tất cả các loài thuộc chi Conus, chúng là loài săn mồi và có nọc độc. Chúng có khả năng "đốt" con người, do vậy khi cầm chúng phải hết sức cẩn thận.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

 The Conus Biodiversity website

B


title: Bóng chuyền bãi biển tại Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2007

text:
Giải bóng chuyền bãi biển tại Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2007 diễn ra từ ngày 7 đến ngày 15 tháng 12 năm 2007.

Xếp hạng theo quốc gia

Bảng huy chương

Tham khảo

Liên kết ngoài
Kết quả môn bóng chuyền bãi biển tại Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2007

Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2007
2007


title: Quận Fond du Lac, Wisconsin

text:
Quận Fond du Lac một quận thuộc tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở. Theo điều tra dân số năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số người.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Xa lộ

Quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Wisconsin


title: Occey

text:
Occey là một xã thuộc tỉnh Haute-Marne trong vùng Grand Est đông bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 290 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Haute-Marne


title: Geranomyia unifilosa

text:
Geranomyia unifilosa là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Geranomyia
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Cephaloleia erichsonii

text:
Cephaloleia erichsonii là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Baly miêu tả khoa học năm 1858.

Chú thích

Tham khảo

Cephaloleia


title: Baron, Oise

text:
Baron  là một xã thuộc tỉnh Oise trong vùng Hauts-de-France phía bắc Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 85 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

 INSEE commune file

Xã của Oise


title: Macrostemum quinquepunctatum

text:
Macrostemum quinquepunctatum là một loài Trichoptera thuộc họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Macrostemum


title: (35104) 1991 RP17

text:
{{DISPLAYTITLE:(35104) 1991 RP17}}

(35104) 1991 RP17 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henry E. Holt ở Đài thiên văn Palomar ở Quận San Diego, California, ngày 11 tháng 9 năm 1991.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 35001–36000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1991
Được phát hiện bởi Henry E. Holt
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Rucandio

text:
Rucandio là một đô thị trong tỉnh Burgos, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 85 người.

Tham khảo

Đô thị ở Burgos


title: 15790 Keizan

text:
15790 Keizan (1993 TC) là một thiên thạch xuyên Sao Hỏa được phát hiện vào ngày 8 tháng 8 năm 1993 bởi M. Mukai và M. Takeishi tại trạm thiên văn JCPM Kagoshima.

Link ngoài
JPL Small-Body Database Browser on 15790 Keizan

Thiên thể phát hiện năm 1993


title: Sông Úc

text:
Sông Châu Giang (tiếng Trung: 郁江/鬱江, Hán-Việt: Úc giang) là một con sông tại Trung Quốc, được tạo thành từ hai sông là Tả Giang và Hữu Giang, chảy ở phía nam Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây. Nó là phụ lưu cấp 1 của sông Tây Giang. Úc Giang có hai phụ lưu. Một là là Hữu Giang, bắt nguồn từ địa phận huyện Quảng Nam, Châu tự trị dân tộc Choang, Miêu Văn Sơn, tỉnh Vân Nam. Hai là Tả Giang, bắt nguồn từ trong địa phận Việt Nam (hợp lưu của sông Bằng Giang và sông Kỳ Cùng tại Long Châu, Sùng Tả, Quảng Tây). Hai con sông Tả, Hữu này tại khu vực quận Ung Ninh của địa cấp thị Nam Ninh hợp lại để tạo thành sông Úc, chảy theo hướng tây-đông tới Quế Bình thì hợp lưu với Kiềm giang để tạo ra Tầm giang. Đoạn chảy qua Nam Ninh còn gọi là Ung Giang (邕江). Tổng chiều dài của nó là 1.152 km, diện tích lưu vực đạt 92.253 km², tổng độ cao hạ thấp xuống đạt 1.655 m. Lưu lượng đo tại trạm thủy văn Nam Ninh bình quân nhiều năm đạt 41,12 x 109 m³ hay khoảng 1.303 m³/s.

Hệ thống sông Tây Giang

Tham khảo

Địa lý Quảng Tây
Úc, sông


title: Iturup

text:
Iturup (; Tiếng Ainu: エトゥオロプシリ, Etuworop-sir; , Etorofu-tō; âm Hán Việt: Trạch Tróc đảo) là hòn đảo lớn nhất ở phía Nam quần đảo Kuril. Mặc dù hiện nay thuộc quyền kiểm soát của Nga, Nhật Bản cũng tuyên bố chủ quyền hòn đảo này (xem Tranh chấp Quần đảo Kuril). Iturup nằm gần cuối phía nam của chuỗi đảo Kuril, giữa Kunashiri và Urup. Thị trấn Kurilsk, trung tâm hành chính của Kurilsky, nằm gần giữa bờ biển phía tây của đảo.

Diện tích - 3,139 km²
Dài - 200 km
Rộng - 7–27 km

Eo biển giữa Iturup và Urup được gọi là eo biển Vries, đặt tên để ghi nhận nhà thám hiểm Hà Lan Maarten Gerritsz Vries, là người châu Âu đầu tiên đã thám hiểm khu vực này.

Địa lý

Iturup bao gồm các khối núi núi lửa và các rặng núi. Các núi lửa chạy từ đông bắc đến tây nam là xương sống của hòn đảo này, cao nhất là Stokap (1.634 m) ở trung tâm của Iturup.

Lịch sử
Vào thời điểm ngày 15 tháng 8 năm 1945, đảo này do Đế quốc Nhật Bản quản lý. Trên đảo có 3608 nhân khẩu người Nhật.

Ngày 02 tháng 9 năm 1945, quân đội Liên Xô đổ bộ chiếm đảo này viện dẫn Điều ước Potsdam. Toàn bộ người Nhật trên đảo bị trục xuất.

Xem thêm
Tranh chấp Quần đảo Kuril

Chú thích

Liên kết ngoài

Google Maps
Ocean Dots.com
Sakhalin Oblast

Đảo của quần đảo Kuril

Nam Kuril
Đảo biển Okhotsk
Đảo Viễn Đông Nga
Quan hệ Liên Xô-Nhật Bản
Đảo tranh chấp


title: Chaetopterygopsis maclachlani

text:
Chaetopterygopsis maclachlani là một loài Trichoptera trong họ Limnephilidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Cổ bắc
Chaetopterygopsis


title: Phratora cuprea

text:
Phratora cuprea là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Wang miêu tả khoa học năm 1992.

Chú thích

Tham khảo

Phratora


title: Nanno

text:
Nanno là một đô thị ở tỉnh Trento ở vùng Trentino-Alto Adige/Südtirol của Ý, tọa lạc cách 30 km về phía bắc của Trento. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 623 người và diện tích là 4,3 km².

Nanno giáp các đô thị: Tassullo, Taio, Tuenno, Terres, Flavon và Denno.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị Trentino


title: Tignale

text:
Tignale là một đô thị thuộc tỉnh Brescia trong vùng Lombardia ở Ý. Đô thị này có diện tích 48 km², dân số 1270 người.
Đô thị này có các làng sau: Gardola (sede comunale), Aer, Oldesio, Olzano Piovere, Prabione.
Đô thị này giáp với các đô thị sau: Brenzone, Gargnano, Magasa, Malcesine, Tremosine, Valvestino.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Brescia
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Stuttgart

text:
Stuttgart là thành phố nằm phía nam nước Đức và là thủ phủ của bang Baden Württemberg. Với dân số ước tính 590.000 người (tháng 9/2005) Stuttgart là thành phố lớn nhất của bang Baden Württemberg và là thành phố lớn thứ sáu của Đức. Với Quốc hội bang, chính phủ bang cũng như nhiều cơ quan của bang, Stuttgart là trung tâm chính trị của Baden Württemberg.thành phố lớn gần đó là Frankfurt am Main (204 km về hướng tây-bắc) và München (220 km về phía đông-nam).

Stuttgart là thành phố trực thuộc bang và cũng là trụ sở của khu vực hành chính Stuttgart (4.007.385 dân cư, 30 tháng 6 năm 2005) và vùng Stuttgart (2.666.849, 30 tháng 6 năm 2005) cũng như là của giám mục Tin Lành Württemberg và của Công giáo (giáo xứ Rottenburg Stuttgart).

Chú thích

Thành phố của bang Baden-Württemberg
Stuttgart (vùng)
Thủ phủ bang Đức
Thị trấn spa ở Đức
Württemberg
Đế quốc La Mã Thần thánh thế kỷ 10


title: USS California (BB-44)

text:
USS California (BB-44) là một thiết giáp hạm thuộc lớp Tennessee, và là chiếc tàu chiến thứ năm của Hải quân Hoa Kỳ được đặt cái tên này nhằm tôn vinh tiểu bang thứ 31 của Hoa Kỳ. Bắt đầu phục vụ như là soái hạm của Hạm đội Thái Bình Dương, nó hoạt động tại đây trong suốt quãng đời phục vụ. Trong cuộc tấn công Trân Châu Cảng ngày 7 tháng 12 năm 1941, nó bị đánh chìm, nhưng sau đó được vớt lên và tái cấu trúc. Nó tiếp tục phục vụ tại mặt trận Thái Bình Dương trong phần còn lại của Thế Chiến II cho đến khi kết thúc, rồi được cho ngừng hoạt động vào năm 1947 do đã lạc hậu.

Thiết kế và chế tạo
Nó được đặt lườn vào ngày 25 tháng 10 năm 1916 tại xưởng hải quân Mare Island ở Vallejo, California. California được hạ thủy vào ngày 20 tháng 11 năm 1919 dưới sự đỡ đầu của Barbara Stephens, con gái của William D. Stephens, Thống đốc tiểu bang Califonia lúc đó; và được đưa vào hoạt động ngày 10 tháng 8 năm 1921 dưới quyền chỉ huy của Thuyền trưởng H.J. Ziegemeier. Nó được bố trí đến Hạm đội Thái Bình Dương và trở thành kỳ hạm của hạm đội này.

Lịch sử hoạt động

Giữa hai cuộc thế chiến
Trong 20 năm, từ năm 1921 đến năm 1941, California đã phục vụ như soái hạm của Hạm đội Thái Bình Dương, rồi là soái hạm của Hạm đội Thiết giáp hạm của Hải quân Hoa Kỳ. Các hoạt động thường kỳ hằng năm của nó bao gồm các cuộc tập trận chung Hải quân-Lục quân, huấn luyện chiến thuật và các vấn đề tổ chức, các cuộc tập trung hạm đội cho những mục đích khác nhau. Thành tích huấn luyện tích cực và sự thể hiện tốt khiến nó được tặng thưởng các danh hiệu trong các năm 1921, 1922, 1925 và 1926.

Vào mùa Hè năm 1925 California dẫn đầu Hạm đội Thiết giáp hạm và một đội tàu tuần dương của Hạm đội Tuần tiễu thực hiện chuyến viếng thăm hữu nghị đến Úc và New Zealand. Nó tham gia cuộc Duyệt binh Tổng thống trong các năm 1927, 1930, và 1934. Nó được cho hiện đại hóa vào cuối năm 1929 và đầu năm 1930, được trang bị các khẩu đội pháo phòng không cải tiến, với tám khẩu pháo 127 mm (5 inch)/25 caliber thay thế cho pháo 76 mm (3 inch).

Từ giữa cho đến cuối thập niên 1930, California cùng 14 chiếc thiết giáp hạm khác của Hạm đội Hoa Kỳ đặt căn cứ tại San Pedro, California. Trong khoảng thời gian này, chúng tham gia nhiều cuộc diễn tập hạm đội dọc theo bờ Tây nước Mỹ, đến Hawaii, và vào năm 1939 thông qua kênh đào Panama đến Cuba, và đến New York nhân dịp Hội chợ Thế giới 1939.

Hàng năm, California cùng các tàu chiến chủ lực khác (các thiết giáp hạm, các tàu sân bay Lexington và Saratoga) tranh đua với nhau dành giải thưởng thể thao, gồm các môn phổ biến tại Mỹ như bóng bầu dục và bóng chày, đấm bốc, đấu vật, chèo thuyền, bóng rổ và các môn khác – thường được biết dưới tên gọi "Iron Man Trophy", được tổ chức hằng năm kể từ năm 1919. California lần đầu tiên giành được giải "Iron Man" vào năm 1925 và giữ được danh hiệu này trong ba năm. Năm 1939, California chiến thắng giải "Iron Man" lần cuối cùng với tổng số điểm.733 đánh bại đội New Mexico.

Trong những năm đó, việc tranh tài trong giải "Iron Man" rất căng thẳng giữa các tàu chiến chủ lực của Hạm đội Thái Bình Dương, cho đến khi đa số chúng được tái bố trí đến Hawaii vào tháng 5 năm 1940 sau cuộc tập trận Vấn đề Hạm đội XXI do sự lo ngại ngày càng gia tăng trong quan hệ với Nhật Bản. California là một trong số sáu tàu chiến đầu tiên được trang bị kiểu radar mới RCA CXAM vào năm 1940.

Thế Chiến II
Vào ngày 7 tháng 12 năm 1941, California neo đậu cùng với các thiết giáp hạm khác tại phần cực nam của "hàng thiết giáp hạm" dọc theo đảo Ford khi Hải quân Nhật tung ra cuộc tấn công Trân Châu Cảng. Độ kín nước của con tàu bị ảnh hưởng do nó đang chuẩn bị cho một cuộc khảo sát vật liệu, nên con tàu bị ngập nước lan rộng khi bị đánh trúng. Một quả ngư lôi phát nổ bên dưới đai giáp giữa khung số 46 và 60, trong khi một quả thứ hai nổ giữa khung số 95 và 100. Lúc 08 giờ 45 phút, một quả bom 250 kg đánh trúng sàn tàu phía trên bên mạn phải tại khung số 60, xuyên qua sàn chính, và phát nổ tại sàn bọc thép thứ hai, gây nổ hầm đạn pháo phòng không và làm thiệt mạng khoảng 50 người. Một quả bom thứ hai suýt trúng làm bong các tấm thép ở mũi tàu. Khói từ các đám cháy do quả bom phát nổ lan đến phòng máy phía trước, buộc thủy thủ phải di tản khỏi nơi đây lúc 10 giờ 00 và chấm dứt các nỗ lực bơm giữ cho chiếc thiết giáp hạm tiếp tục nổi. Sau ba ngày bị tràn nước liên tục, California chìm xuống đáy bùn trong vịnh cảng, chỉ còn nổi trên mặt nước phần cấu trúc thượng tầng. Khi chiến sự kết thúc, 100 thành viên thủy thủ đoàn thiệt mạng cùng 62 người khác bị thương. Robert R. Scott là một trong các thủy thủ tử trận trong ngày 7 tháng 12, anh được truy tặng Huân chương Danh dự vì những hành động anh dũng của mình.

Vào ngày 25 tháng 3 năm 1942, các nỗ lực trục vớt đã giúp cho California nổi trở lại và được đưa vào ụ tàu tại Trân Châu Cảng để sửa chữa. Ngày 7 tháng 6 nó lên đường bằng động lực của chính nó để đi đến Xưởng hải quân Puget Sound, nơi thực hiện một cuộc tái cấu trúc triệt để. Các vỏ giáp bảo vệ được cải tiến, thêm các ngăn kín nước, cải tiến độ ổn định, bổ sung hệ thống phòng không và hệ thống kiểm soát hỏa lực. Các khẩu pháo hạng hai 127 mm (5 inch) /51 caliber và pháo phòng không 127 mm (5 inch) /25 caliber nguyên thủy được thay thế bằng 16 khẩu pháo 127 mm (5 inch) /38 caliber bố trí trên tháp đôi.
 Giống như tàu chị em với nó, California thực ra là một con tàu mới được xây dựng trên khung con tàu cũ.

California rời Bremerton, Washington ngày 31 tháng 1 năm 1944 để thực hiện chuyến đi thử máy tại San Pedro, California, rồi khởi hành từ San Francisco, California ngày 5 tháng 5 chuẩn bị cho cuộc tấn công lên quần đảo Mariana. Ngoài khơi Saipan vào tháng 6 năm 1944, nó tiến hành nả pháo dọc bờ biển và yểm trợ theo yêu cầu. Ngày 14 tháng 6 nó trúng phải một quả đạn pháo phòng thủ duyên hải đối phương khiến một người tử trận và chín người bị thương. Sau Saipan, các khẩu pháo cỡ lớn của nó giúp mở đường cho các chiến dịch tấn công đổ bộ lên Guam và Tinian từ ngày 18 tháng 7 đến ngày 9 tháng 8. Vào ngày 24 tháng 8, nó về đến Espiritu Santo để sửa chữa mạn trái tàu bị hư hại do đụng phải chiếc thiết giáp hạm USS Tennessee (BB-43).

Vào ngày 17 tháng 9 năm 1944 California khởi hành đi Manus chuẩn bị cho chiến dịch tấn công Philippines. Từ ngày 17 đến ngày 20 tháng 11, nó đóng một vai trò chủ chốt trong trận chiến vịnh Leyte khi tiêu diệt hạm đội Nhật Bản trong trận chiến eo biển Surigao vào ngày 25 tháng 10. Đến ngày 1 tháng 1 năm 1945, nó rời Palaus tham gia chiến dịch đổ bộ lên đảo Luzon. Các khẩu pháo hạng nặng của nó góp vai trò quan trọng vào sự thành công của những chiến dịch nguy hiểm vào sâu trong lãnh thổ do đối phương chiếm đóng. Vào ngày 6 tháng 1, trong khi đang thực hiện bắn phá vịnh Lingayen, nó bị một máy bay tấn công cảm tử kamikaze đánh trúng, khiến 44 thành viên thủy thủ đoàn thiệt mạng và 155 người khác bị thương. California thực hiện các sửa chữa tạm thời ngay tại chỗ và tiếp tục thực hiện nhiệm vụ nã pháo cần thiết vào các mục tiêu cho đến khi hoàn tất. Nó khởi hành ngày 23 tháng 1 hướng về xưởng hải quân Puget Sound, và đến nơi ngày 15 tháng 2 để tiến hành các sửa chữa toàn diện.

California quay trở lại hoạt động ngoài khơi vùng biển Okinawa vào ngày 15 tháng 6 năm 1945 và ở lại tại khu vực chiến sự này cho đến tận ngày 21 tháng 7. Hai ngày sau nó gia nhập Lực lượng Đặc nhiệm TF 95 để hỗ trợ các chiến dịch quét mìn tại biển Đông Trung Quốc. Sau một chuyến đi ngắn đến vịnh San Pedro, Philippines trong tháng 8, chiếc tàu chiến rời Okinawa ngày 20 tháng 9 để hỗ trợ cho cuộc đổ bộ chiếm đóng của Tập đoàn quân 6 tại Wakanoura Wan thuộc Honshū. Nó tiếp tục hỗ trợ cuộc chiếm đóng cho đến ngày 15 tháng 10, rồi lên đường, đi ngang qua Singapore, Colombo và Cape Town, Nam Phi để đến Philadelphia, Pennsylvania, và đến nơi ngày 7 tháng 12. Nó được đưa về làm lực lượng trừ bị tại đây vào ngày 7 tháng 8 năm 1946, được cho ngừng hoạt động vào ngày 14 tháng 2 năm 1947, và được bán để tháo dỡ vào ngày 10 tháng 7 năm 1959.

Đọc thêm
 Resurrection-Salvaging the Battle Fleet at Pearl Harbor Daniel Madsen. Nhà xuất bản U. S. Naval Institute Press, 2003. Một tài liệu chi tiết về việc trục vớt nó sau trận tấn công Trân Châu Cảng.
 Battleship Sailor của tác giả Theodore C. Mason. Hồi ký không hư cấu về cuộc sống của tác giả trên chiếc California trước và trong Thế chiến II.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 US Navy Historical Center USS California gallery
 Maritimequest USS California BB-44 photo gallery
 NavSource Online: Battleship Photo Archive BB-44 USS CALIFORNIA 1916 - 1919

Thiết giáp hạm
Tàu chiến thời Thế chiến thứ hai
Thiết giáp hạm của Hải quân Hoa Kỳ
Tấn công Trân Châu Cảng


title: Lipsothrix remota

text:
Lipsothrix remota là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Lipsothrix
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Salomón Lerner Ghitis

text:
Salomón Lerner Ghitis là một chính trị gia người Peru gốc Do Thái và đảm nhiệm chức vụ Thủ tướng Peru từ ngày 28 tháng 7 năm 2011. Trong năm 2006, ông đã hỗ trợ ứng cử viên Ollanta Humala trong cuộc tổng tuyển cử của Peru năm đó và tương tự trong năm 2011, năm ông này đã chiến thắng.

Tham khảo

Thủ tướng Peru
Người Do Thái


title: Quận Dane, Wisconsin

text:
Quận Dane một quận thuộc tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở. Theo điều tra dân số năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số người.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Xa lộ

Quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Wisconsin


title: Sillod

text:
Sillod là một thành phố và là nơi đặt hội đồng đô thị (municipal council) của quận Aurangabad thuộc bang Maharashtra, Ấn Độ.

Địa lý
Sillod có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 612 mét (2007 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Sillod có dân số 43.859 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Sillod có tỷ lệ 65% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 73%, và tỷ lệ cho phái nữ là 56%. Tại Sillod, 17% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Maharashtra


title: Molophilus scabricornis

text:
Molophilus scabricornis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Molophilus
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Vrilletta laurentina

text:
Vrilletta laurentina là một loài bọ cánh cứng thuộc họ Ptinidae.

Chú thích

Tham khảo

Vrilletta


title: Euhesma halictina

text:
Euhesma halictina là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1920.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Euhesma
Động vật được mô tả năm 1920


Thương mại Đàng Trong thời Lê trung hưng bao gồm các hoạt động thương mại trong và ngoài nước của miền nam Đại Việt thời Lê trung hưng dưới quyền cai quản của các chúa Nguyễn.

Do nước Đại Việt thời Lê trung hưng bị chia làm hai, mỗi nửa dưới một chính thể khác nhau nên các hoạt động thương mại hai miền tách biệt trên thực tế.

Nội thương

Chợ
Cùng sự mở mang đất đai vào phía nam, các chợ cũng hình hành ngày càng nhiều vì nhu cầu trao đổi hàng hóa. Các chợ lớn ở phủ gồm có:
 Xứ Thuận Hóa có 5 chợ: chợ Dinh, chợ Sãi, chợ Cam Lộ, chợ Phả Lại, chợ Phú Xuân
 Phủ Thăng Hoa có 6 chợ: chợ Hội An, chợ Khánh Thọ, chợ Chiên Đàn, chợ Phú Trạm, chợ Tân An, chợ Khẩu Đáy
 Phủ Quy Nhơn có 5 chợ: chợ Yên Khang, chợ Tiên Yên, chợ Phúc Sơn, chợ Càn Dương, chợ Phúc An
 Phủ Bình Khang có 4 chợ: chợ Dinh Bình Khang, chợ Tân An, chợ An Dương, chợ Man Giả
 Phủ Diên Khánh có 3 chợ: chợ Dinh Nha Trang, chợ Vĩnh An, chợ Phú Vinh
 Phủ Gia Định có 5 chợ: chợ Lạch Cát, chợ Sài Gòn, chợ Phú Lâm, chợ Lò Rèn, chợ Bình An

Đến thế kỷ 18, ở Gia Định còn có thêm chợ Bến Nghé, chợ Cây Đa, chợ Bến Sỏi, chợ Điều Khiển, chợ Thị Nghè, Chợ Tân Kiểng, chợ Bình An, chợ Sài Gòn, chợ Nguyên Thực.

Chúa Nguyễn áp dụng mức thuế khá cao, lập ra 140 tuần ty, có ở hầu hết các phủ, huyện, miền thượng du và miền biên.

Luồng buôn bán trao đổi
Sự phát triển của kinh tế hàng hóa đã dẫn đến sự hình thành các luồng buôn bán lưu thông hàng hóa giữa các vùng trong nước.

Gia Định trở thành đầu mối thị trường gạo. Gạo từ đây chuyển ra vùng Thuận Quảng và các nhu yếu phẩm từ Thuận Quảng được mang vào tiêu thụ ở Nam Bộ.

Dù bị các chúa Trịnh và chúa Nguyễn ngăn cấm, giữa Đàng Trong và Đàng Ngoài vẫn có luồng buôn bán trao đổi không chính thức. Gạo từ Gia Định được bán ra Bắc Hà để đổi lấy lụa, đĩnh, đoạn, quần áo.

Ngoại thương

Các đối tác phương Đông

Trung Quốc
Khi nhà Thanh diệt nhà Minh (1661), nhiều người Hoa không chịu quy phục người Mãn đã vượt biển chạy vào Đàng Trong làm nghề buôn bán.

Các lái buôn Trung Quốc đi đường biển thường xuất phát từ Triều Châu, Quảng Châu, Thiều Châu, Phúc Kiến. Các thuyền buôn vào cửa Eo hay cửa Đại Chiêm để lên phố Thanh Hà hoặc Hội An. Các thương nhân người Hoa có sự hỗ trợ của những người Hoa sinh sống tại Đại Việt, hơn nữa lại được sự ưu đãi hơn của các chúa Nguyễn so với người phương Tây. Do đó họ là những người lũng đoạn thị trường các đô thị như Phiên Trấn, Hội An, Hà Tiên, Gia Định. Ngoài ra, họ còn đóng vai trò làm môi giới, phiên dịch giữa người Việt và người phương Tây.

Nhật Bản
Các thương nhân Nhật không vào được thị trường Trung Quốc vì chính sách cấm thông thương của nhà Minh đã chuyển từ thị trường Trung Quốc sang thị trường Đại Việt. Một thời gian sau, ngay cả khi Shogun có lệnh cấm thuyền Nhật ra buôn bán ở nước ngoài, vẫn có tàu Nhật đến giao dịch ở Hội An

Hàng hóa người Nhật mang đến là đồng, lưu huỳnh, vũ khí, vải bông, giấy, yên ngựa; họ mua về tơ, vải thô, lụa, long não, lô hội, trầm hương, da cá mập, hồ tiêu, song, mây.

Các đối tác phương Tây

Bồ Đào Nha
Các giáo sĩ và thương nhân Bồ Đào Nha đến Đại Việt từ đầu thế kỷ 16. Cũng như ở Đàng Ngoài, các thương nhân Bồ Đào Nha không đại diện cho công ty nào và không đến cư ngụ, mở thương điếm. Họ chỉ thông qua các trung gian để gom hàng hóa hoặc giao dịch.

Biết chúa Nguyễn cần vũ khí để chống chúa Trịnh, họ mang đến súng ống, diêm tiêu, kẽm, đồng... có thợ kỹ thuật đi cùng. Người thợ Joao da Cruz đã dạy chúa Nguyễn kỹ thuật đúc súng. Vì vậy họ được các chúa Nguyễn nể trọng và ưu đãi hơn so với người Hà Lan. Dù được các chúa Nguyễn cho phép xây dựng những cơ sở kinh doanh ở Hội An như lập phố, xây kho nhưng người Bồ không thực hiện.

Hàng hóa người Bồ Đào Nha mua về gồm có tơ lụa, đường, trầm hương, kỳ nam và cá khô.

Hà Lan

Từ năm 1618, chúa Nguyễn Phúc Nguyên đã gửi thư đề nghị công ty Đông Ấn Hà Lan đến buôn bán tại Thuận Quảng. Năm 1633, thuyền Hà Lan đến Hội An thăm dò thị trường.

Tuy nhiên sau đó do người Hà Lan làm ăn phát đạt ở Đàng Ngoài, chúa Nguyễn nghi ngờ họ. Năm 1641, 2 thuyền Hà Lan bị đắm ở Cù Lao Chàm bị chúa Nguyễn tịch thu hàng hóa và bắt giữ các thủy thủ. Quan hệ hai bên căng thẳng, các thương nhân phải đóng cửa thương điếm ở Hội An, còn chúa Nguyễn cũng tuyên bố không miễn thuế cho người Hà Lan nữa.

Căng thẳng dẫn đến việc người Hà Lan giúp chúa Trịnh đánh chúa Nguyễn năm 1643 nhưng thất bại. Năm 1651, quan hệ hai bên được nối lại, chúa Nguyễn ký Hiệp ước thương mại với họ và thả các tù binh Hà Lan.

Trước ưu thế của người Hà Lan, người Bồ Đào Nha đã đề nghị chúa Nguyễn không cho họ đến kinh doanh nữa, nhưng chúa Nguyễn không đồng ý, vẫn mời người Hà Lan tới Đàng Trong. Tuy nhiên việc làm ăn của người Hà Lan tại đây sau đó cũng không thuận lợi và họ đã rút đi.

Anh
Hoạt động thương mại của người Anh tại Đàng Trong rất ít kết quả. Năm 1613, tàu của người Anh từ Nhật Bản đến Đàng Trong dâng quốc thư và chào hàng. Nguyễn Phúc Nguyên mua một số vải, nhưng trên đường về các thương nhân Anh bị quân chúa Nguyễn tàn sát.

Sau một thời gian khá dài nỗ lực không thành công khi kinh doanh ở Đàng Ngoài, người Anh bèn chuyển sang thị trường Đàng Trong. Năm 1695, tàu Anh đến xin gặp chúa Nguyễn nhưng sau 7 tuần chúa Nguyễn mới tiếp. Chúa Nguyễn chưa dứt khoát việc cho người Anh mở thương điếm, do đó họ chán nản bỏ đi.

Năm 1702, người Anh chiếm đảo Côn Lôn có vị trí chiến lược trên biển làm chỗ kinh doanh. Chúa Nguyễn phối hợp với những người Malay trên đảo đánh đuổi người Anh đi.

Các cảng khẩu

Hội An

Tại Đàng Trong, hầu hết các trung tâm buôn bán lớn đều gắn bó với hoạt động ngoại thương như Hội An, Thanh Hà, Cù Lao Phố, Mỹ Tho, Hà Tiên, Ba Thác.

Hội An là thương cảng nằm bên bờ sông Thu Bồn, hình thành từ đầu thế kỷ 17, còn có tên là Hải Phố. Đây là cảng sâu, thuyền bè vào thuận lợi. Hội An có vị trí giao thương thuận lợi với miền thượng du và vùng đồng bằng Quảng Nam. Hội An gần cửa biển Địa Chiêm và dinh trấn Quảng Nam - thủ phủ thứ hai của Đàng Trong. Khi các thương nhân phương Tây tìm đến đây cũng là lúc nhà Minh bỏ việc cấm buôn bán với các nước Đông Nam Á, vì vậy Hội An trở thành điểm thích hợp để chuyển hàng hóa của thương nhân Trung Quốc và Nhật Bản. Chúa Nguyễn đồng thời chọn Hội An là cảng giao thương với người nước phương Tây, vì vậy hoạt động buôn bán nơi đây rất sôi động.

Ngoài vai trò giao dịch với thương nhân nước ngoài, Hội An còn là điểm giao dịch không chính thức giữa Đàng Trong với Đàng Ngoài. Hằng năm tại đây diễn ra hội chợ trong gần 4 tháng.

Hội An trở thành đô thị - thương cảng có vai trò quan trọng đối với kinh tế Đàng Trong. Đến cuối thế kỷ 18, nơi đây suy tàn dần do điều kiện tự nhiên không còn ủng hộ: cảng bị thu hẹp và các lạch sông lúc lở, lúc bồi với xu hướng cạn dần không thuận tiện cho tàu thuyền ra vào nữa. Cùng lúc đó, Đà Nẵng nổi lên là cảng có điều kiện tự nhiên tốt, các chúa Nguyễn quy định người nước ngoài chỉ được vào giao dịch tại nơi duy nhất là Đà Nẵng, do đó Hội An trở nên vắng vẻ.

Thanh Hà
Thanh Hà vốn là làng nhỏ nằm ở tả ngạn sông Hương. Phố cảng Thanh Hà được hình thành trên cơ sở chợ Thanh Hà và cảng Thanh Hà khi chúa Nguyễn Phúc Lan dời đô từ Phúc Yên vào Huế năm 1636. Thương gia nước ngoài đến đây chủ yếu là người Hoa.

Với thị trường nội địa, Thanh Hà là trung tâm trao đổi giữa Thuận - Quảng và Gia Định, Đồng Nai. Với bên ngoài, nơi đây trao đổi hàng hóa với Trấn Ninh, Hạ Lào theo sông Hiếu. Trong thế kỷ 17 và 18, đây là đô thị thịnh vượng bên cạnh đô thành Phú Xuân với các chợ lớn như chợ Mai, chợ Hôm, chợ Chiền, chợ Thế Lại, chợ Xước, chợ Cầu (ở làng Phú Lương, Quảng Điền), chợ Thanh Hà, là cảng Thanh Hà (chợ Bao Vinh, thông vớí cảng Thuận An, bền bờ Sông Hương).

Sài Gòn – Gia Định
Chúa Nguyễn chính thức cho lập phủ Gia Định từ năm 1698, cho người Việt từ Quảng Nam, Quảng Ngãi, Quy Nhơn và người Hoa từ Lưỡng Quảng đến đây khai phá, lập ấp và lập chợ tại đây. Đất Gia Định có 17 cửa biển, thuận lợi cho việc giao thông.

Lúa gạo từ vùng này được chở ra bán ở Phú Xuân. Tại Cù Lao Phố có nhiều thuyền buôn Trung Quốc, Nhật, Malay và châu Âu đến giao dịch. Ngoài gạo, sản phẩm giao dịch còn có đường cát.

Ảnh hưởng của ngoại thương

Xem thêm
Chúa Nguyễn
Thương mại Đại Việt thời Lê Sơ
Thương mại Đại Việt thời Mạc
Thương mại Đàng Ngoài thời Lê trung hưng
Đàng Trong
Chợ Điều Khiển
Chợ Tân Kiểng
Mậu dịch Nanban

Tham khảo
 Viện sử học (2007), Lịch sử Việt Nam, tập 4, Nhà xuất bản Khoa học xã hội

Chú thích

Lịch sử kinh tế Việt Nam
Kinh tế Việt Nam thời Lê trung hưng
Trịnh – Nguyễn phân tranh
Thương mại Việt Nam
Lịch sử Đàng Trong


title: Commatica

text:
Commatica là một chi bướm đêm thuộc họ Gelechiidae.

Các loài
 Commatica acropelta Meyrick, 1914
 Commatica bifuscella (Forbes, 1931)
 Commatica chionura Meyrick, 1914
 Commatica crossotorna Meyrick, 1929
 Commatica cryptina (Walsingham, 1911)
 Commatica cyanorrhoa Meyrick, 1914
 Commatica emplasta Meyrick, 1914
 Commatica eremna Meyrick, 1909
 Commatica extremella (Walker, 1864)
 Commatica falcatella (Walker, 1864)
 Commatica hexacentra Meyrick, 1922
 Commatica lupata Meyrick, 1914
 Commatica metochra Meyrick, 1914
 Commatica nerterodes Meyrick, 1914
 Commatica ophitis (Walsingham, 1911)
 Commatica palirrhoa Meyrick, 1922
 Commatica parmulata Meyrick, 1914
 Commatica phanocrossa Meyrick, 1922
 Commatica placoterma Meyrick, 1918
 Commatica pterygota Meyrick, 1929
 Commatica servula Meyrick, 1922
 Commatica stygia Meyrick, 1922
 Commatica xanthocarpa Meyrick, 1922

Chú thích

Tham khảo

Gelechiidae


title: Bignoux

text:
Bignoux là một xã, tọa lạc ở tỉnh Vienne trong vùng Nouvelle-Aquitaine, Pháp. Xã này có diện tích 14,52 km², dân số năm 2006 là 999 người. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 119 m trên mực nước biển.

Dân địa phương danh xưng tiếng Pháp là Bignolais.

Biến động dân số

Liên kết ngoài
 Bignoux Trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
 Bignoux sur le site de la Cộng đồng các xã
 Bignoux trên trang mạng của INSEE

Tham khảo

Bignoux


Liên minh các Lực lượng Dân tộc, Dân chủ và Hòa bình Việt Nam (tiếng Anh: Alliance of National Democratic and Peaceful Forces of Vietnam, ANDPFVN) là một tổ chức được thành lập sau sự kiện Tết Mậu Thân vào ngày 20 tháng 4 năm 1968 tại phía bắc Tây Ninh.  Tổ chức này tập hợp "đại diện các nhân sĩ, bác sĩ, nhà giáo, nhà văn, nhà báo, người tu hành, sinh viên, tư sản dân tộc, sĩ quan và công chức trong quân đội và chính quyền miền Nam".

Vai trò
Đây là một chủ trương chiến thuật của phía Việt Nam Dân chủ Cộng hòa nhằm để tạo ra một tổ chức "đệm" giữa Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam và các thế lực chính trị khác  ở miền Nam Việt Nam, nhưng không phải là "lực lượng thứ ba", nhằm tranh thủ tất cả những ai tán thành độc lập dân tộc, chủ nghĩa cộng sản, trung lập và hòa bình, nhằm "làm cho kẻ thù bị cô lập cao độ".

Tổ chức này chủ yếu nhằm thu hút người dân thành thị khi Quân giải phóng tấn công vào các thành phố với lập trường dân tộc và trung lập (không hề công khai là chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản). Lá cờ tổ chức này (chứ không phải cờ Mặt trận) được Quân giải phóng treo trên đỉnh Cột cờ Thành nội Huế và cột cờ tỉnh đường Thừa Thiên khi chiếm Huế trong chiến dịch Tết Mậu thân 1968.

Tôn chỉ - Lãnh đạo
Mục đích của Liên minh là đòi độc lập cho dân tộc, đòi dân chủ và hòa bình cho Việt Nam, do Luật sư Trịnh Đình Thảo lãnh đạo, Hòa thượng Thích Đôn Hậu và Kỹ sư Lâm Văn Tết đồng Phó Chủ tịch. Tổng thư ký Tôn Thất Dương Kỵ, Phó Tổng thư ký Dương Quỳnh Hoa, Hoàng Trọng Quỳ, Lê Hiếu Đằng, ủy viên thường vụ: Nguyễn Văn Kiết, Huỳnh Văn Nghị, Trần Triệu Luật, Trần Quang Long, ngoài ra ban lãnh đạo có Nguyễn Văn Kỵ, Lê Văn Hảo, Nguyễn Đình Chi.

Liên minh chủ trương trung lập và mang xu hướng dân tộc yêu nước, giảm bớt chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản (so với phía Mặt trận Dân tộc Giải phóng Miền Nam Việt Nam. Liên minh được thành lập với mục đích đoàn kết các cá nhân và tổ chức chống Mỹ và chế độ Việt Nam Cộng hòa, mà không thuộc xu hướng cộng sản . Theo đó Liên minh sẽ quy tụ phong trào đấu tranh yêu nước của giới sinh viên, học sinh, trí thức, đồng bào tôn giáo, công nhân, thương gia, nhân sĩ dân chủ tại các đô thị miền Nam. Ngoài ra cũng đẩy mạnh công tác binh vận, làm cho binh lính, nhất là sĩ quan ngụy, bỏ hàng ngũ về nhà làm ăn; mang vũ khí chạy sang hàng ngũ ta; chống lệnh cấp trên, làm nội ứng hoặc binh biến...

Lịch sử

Nghị quyết Hội nghị lần thứ 14 của Trung ương Đảng tháng 1 năm 1968 chỉ rõ: Để triệt để cô lập đế quốc Mỹ và bè lũ Thiệu - Kỳ, để phân hoá địch đến mức cao nhất, tập hợp thêm những lực lượng, những cá nhân có tinh thần chống Mỹ và Thiệu - Kỳ và tranh thủ các tầng lớp trung gian ở các thành thị, đồng thời tranh thủ được sự đồng tình và ủng hộ rộng rãi hơn nữa ở ngoài nước, trong cao trào cách mạng của quần chúng, cần thành lập một Mặt trận thứ hai bên cạnh Mặt trận Dân tộc Giải phóng, lấy một tên thích hợp với cương lĩnh rộng rãi hơn Cương lĩnh chính trị của Mặt trận Dân tộc Giải phóng. Mặt trận thứ hai này sẽ giữ thái độ độc lập đối với Mặt trận dân tộc Giải phóng miền Nam, nhưng tuyên bố thực hiện liên minh với Mặt trận Dân tộc Giải phóng và tất cả những người muốn phấn đấu cho miền Nam Việt Nam có độc lập, chủ quyền, dân chủ, hoà bình và trung lập.

Bộ Chính trị trong điện mật gửi Phạm Hùng (TW Cục MN), Võ Chí Công (Khu ủy V), Trần Văn Quang (Khu ủy Trị Thiên - khi đó là Bí thư, tháng 11 Hoàng Anh thay Trần Văn Quang) ngày 21/1/1968 đã xác định tên tổ chức, đấu tranh thực hiện các khẩu hiệu: "Độc lập - chủ quyền", "Tự do-Dân chủ", "Hòa bình - trung lập", "Cơm áo - ruộng đất", "Mỹ rút quân", "Thành lập chính phủ liên hiệp dân tộc", "Lập quan hệ bình thường giữa hai miền Nam Bắc, tiến tới thống nhất Tổ quốc", độc lập và liên minh với Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam và những người muốn cho Miền Nam có chủ quyền, độc lập, dân chủ, hòa bình và trung lập, đồng thời xác định cờ của tổ chức và lập chính quyền cách mạng trong tương lai, mặt trận này thành lập chủ yếu ở các thành phố.

Trong ngày 20 và 21 tháng 4 năm 1968, tại bắc Tây Ninh đã chính thức diễn ra Đại hội thành lập Liên minh các lực lượng dân tộc, dân chủ, hòa bình miền nam Việt Nam. Đại hội đã ra Tuyên ngôn cứu nước và Cương lĩnh hành động của Liên minh. Đại hội sau nhiều lần hiệp thương, đã chính thức bầu luật sư Trịnh Đình Thảo làm Chủ tịch, Kỹ sư Lâm Văn Tết và Hòa thượng Thích Đôn Hậu làm Phó Chủ tịch, và Giáo sư Tôn Thất Dương Kỵ làm Tổng Thư ký .

Tổ chức này được thành lập ở cấp địa phương, Sài Gòn, Thừa Thiên - Huế, Trung Trung Bộ tháng 1 năm 1968... Sau khi thành lập Liên minh các Lực lượng Dân tộc, Dân chủ và Hòa bình Việt Nam, Liên minh ở Huế mới thành lập và gia nhập vào tháng 6 năm 1968. Liên minh làm nhiệm vụ chủ yếu ở các thành thị Miền Nam. Lá cờ của Liên minh lần đầu tiên xuất hiện công khai tại Huế khi Quân giải phóng chiếm thành phố này trong tổng tiến công năm 1968

Chủ trương ban đầu của Đảng là Liên minh này sẽ liên kết với Mặt trận để tạo đa số giành được thắng lợi trong cuộc tổng tuyển cử tự do dự kiến tại Nam Việt Nam. Nhưng sau đó tình hình không thuận lợi, do đó Liên minh với Mặt trận thành lập Chính phủ Cách mạng Lâm thời để tạo một địa vị pháp lý cao hơn cho đàm phán tại Paris. Ban lãnh đạo Đảng Lao động Việt Nam hy vọng lực lượng này có thể thu hút sự ủng hộ của những người có lập trường chống Mỹ và Việt Nam Cộng hòa nhưng lo ngại Cộng sản ở Miền Nam chi phối Mặt trận.

Hoạt động
Ngày 8 tháng 6 năm 1969 Liên minh kết hợp với Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam thành lập chính quyền Cộng hòa miền Nam Việt Nam.

Hội nghị ngày 20 tháng 4 năm 1972 được tổ chức giữa Liên minh các Lực lượng Dân tộc, Dân chủ và Hòa bình và Mặt trận Dân tộc Giải phóng Miền Nam Việt Nam. Tham gia có Trịnh Đình Thảo (Chủ tịch Liên minh), Lâm Văn Tết (Phó Chủ tịch Liên minh), Trương Như Tảng (Phó Chủ tịch Liên minh ở Sài Gòn - Chợ Lớn - Gia Định), Tôn Thất Dương Kỵ (Tổng Thư ký), Dương Quỳnh Hoa (Phó Tổng Thư ký), Thanh Nghị (Phó Tổng Thư ký), Lữ Phương (Ủy viên Trung ương Liên minh), Hồ Hữu Nhựt (Tổng Thư ký Liên minh ở Sài Gòn - Chợ Lớn - Gia Định), Lê Văn Giáp (Chủ tịch Liên minh ở Sài Gòn- Chợ Lớn- Gia Định), Lucien Phạm Ngọc Hùng (Ủy viên Thường vụ Liên minh ở Sài Gòn - Chợ Lớn - Gia Định), Vân Trang (Phó Tổng Thư ký ở Sài Gòn - Chợ Lớn - Gia Định), cùng với các thành viên khác như Thiên Giang, Trần Kim Bảng, đại diện cho sinh viên có Trần Thị Tú, Lê Quang Lộc... cùng nhiều đại diện của Mặt trận Dân tộc Giải phóng Miền Nam như Phùng Văn Cung, Thích Thiện Hảo...

Tháng 12 năm 1972 tổ chức này và Mặt trận giải phóng tổ chức hội nghị kết nối. Radio Mặt trận Dân tộc Giải phóng Miền Nam công bố ngày 19-12-1972 thì Đoàn Chủ tịch Trung ương Mặt trận (thống nhất giữa Mặt trận Dân tộc Giải phóng Miền Nam, Liên minh các Lực lượng Dân tộc, Dân chủ và Hòa bình Việt Nam và Cộng hòa Miền Nam Việt Nam) gồm có:
 Nguyễn Hữu Thọ: Chủ tịch Mặt trận, kiêm Chủ tịch Hội đồng Cố vấn Cộng hòa Miền Nam Việt Nam (tương đương Chủ tịch nước)
 Trịnh Đình Thảo: Chủ tịch Liên minh
 Huỳnh Tấn Phát: Chủ tịch Chính phủ Cách mạng Lâm thời Cộng hòa Miền Nam Việt Nam (tương đương Thủ tướng)
 Võ Chí Công: Phó Chủ tịch Mặt trận, kiêm đại diện của Đảng Nhân dân cách mạng Việt Nam (được xem là một nhánh của Đảng Lao động Việt Nam)
 Y Bih Aleo: Phó Chủ tịch Mặt trận, kiêm Chủ tịch Phong trào Các Dân tộc Tự trị Tây Nguyên
 Phạm Xuân Thái: Ủy viên Đoàn Chủ tịch Mặt trận, kiêm Chủ tịch Liên hiệp Lao động Giải phóng
 Nguyễn Hữu Thế: Ủy viên Đoàn Chủ tịch Mặt trận, kiêm Chủ tịch Hội Nông dân Giải phóng
 Nguyễn Thị Định: Ủy viên Đoàn Chủ tịch Mặt trận, kiêm Chủ tịch Hội Phụ nữ Giải phóng và Phó Tư lệnh Quân Giải phóng Miền Nam
 Hòa thượng Thích Thiện Hảo: Ủy viên Đoàn Chủ tịch Mặt trận, kiêm Chủ tịch Hội Lục hòa Phật tử
 Ngọc đầu sư Nguyễn Văn Ngợi: Ủy viên Đoàn Chủ tịch Mặt trận, và đại diện Đạo Cao Đài
 Trần Bạch Đằng: Ủy viên Đoàn Chủ tịch Mặt trận, kiêm Chủ tịch Hội Liên hiệp Thanh niên Giải phóng
 Joseph Marie Hồ Huệ Ba: Ủy viên Đoàn Chủ tịch Mặt trận, kiêm Chủ tịch Hội Những người Công giáo kính Chúa yêu nước
 Huỳnh Văn Trí: thành viên Hội đồng Cố vấn Cộng hòa Miền Nam Việt Nam, và đại diện Phật giáo Hòa Hảo
 Ung Ngọc Kỳ: đại diện Đảng Dân chủ Miền Nam Việt Nam (một nhánh của Đảng Dân chủ Việt Nam)
 Nguyễn Ngọc Thương: đại diện Đảng Xã hội Cấp tiến Miền Nam Việt Nam (một nhánh của Đảng Xã hội Việt Nam)

Hợp nhất với Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
Sau khi Việt Nam thống nhất, sự thống nhất và toàn vẹn của một quốc gia đòi hỏi hợp nhất 3 tổ chức Mặt trận. Nhằm đáp ứng yêu cầu của giai đoạn mới, Đại hội các Mặt trận tại Việt Nam họp từ 31/1/1977 đến 4/2/1977 tại thành phố Hồ Chí Minh đã thống nhất ba tổ chức Mặt trận ở hai miền Nam Bắc Việt Nam (Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam và Liên minh các lực lượng Dân tộc Dân chủ và Hòa bình Việt Nam) thành một tổ chức Mặt trận duy nhất lấy tên là Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.

Tham khảo

Đảng phái chính trị Việt Nam Cộng hòa


title: Bạch tật lê

text:
Bạch tật lê hay còn gọi tật lê, quỷ kiến sầu nhỏ, gai ma vương (danh pháp hai phần: Tribulus terrestris) là loài thực vật có hoa thuộc họ Tật lê (Zygophyllaceae), bản địa của vùng nhiệt đới và vùng ấm thuộc Cựu Thế giới gồm Nam Âu, Nam Á, châu Phi và Úc.

Dược liệu

Trong đông y, quả cây tật lê có thể trị nhức đầu, chóng mặt, ngực sườn đau trướng, tắc sữa, viêm (nhọt) vú, đau mắt đỏ kéo màng mắt, phong chẩn, ngứa.

Hoạt chất có trong cây là protodioscin (PTN), dẫn xuất của DHEA.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

 Germplasm Resources Information Network: Tribulus terrestris
 Flora Europaea: native distribution in Europe
 Page on T. terrestris at the Global Compendium of Weeds
 Page from the U.S. Department of Agriculture's PLANTS database
 Tribulus terrestris List of Chemicals (Dr. Duke's Databases)
  Contains a detailed monograph on Tribulus terrestris (Gokshura) as well as a discussion of health benefits and usage in clinical practice. Available online at http://www.toddcaldecott.com/index.php/herbs/learning-herbs/366-gokshura

T
Cây thuốc
Testosterone

Thực vật xâm hại
Thực vật được mô tả năm 1753

Thực vật được sử dụng trong Đông y

Thực vật châu Phi
Thực vật Úc
Thực vật châu Âu


title: Fronsac, Gironde

text:
Fronsac là một xã trong tỉnh Gironde, thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine của nước Pháp, có dân số là 1042 người (thời điểm 1999). Fronsac là một nơi trồng nho. Các vùng trồng nho Fronsac và Canon-Fronsac mang tên của xã này.

Tham khảo

Xã của Gironde


title: Hồ bơi

text:
Bể bơi hay hồ bơi, là một loại công trình xây dựng hoặc một dụng cụ dùng để chứa nước ở dạng tĩnh nhằm phục vụ cho việc bơi lội: Bơi lội, lặn, nhảy cầu, bóng nước, bơi nghệ thuật...v.v. Bể bơi cũng còn phục vụ cho các hoạt động vui chơi, nghỉ dưỡng và du lịch.

Phân loại bể bơi
Có nhiều cách phân loại bể bơi, trong đó cách phân loại phổ biến nhất là chia theo vị trí của bể bơi so với mặt đất, theo cách chia này bể bơi chỉ được chia làm hai loại là Bể bơi trên mặt đất và Bể bơi dưới lòng đất. Cách chia này đem lại sự phân biệt rõ ràng giữa hai loại bể bơi về vị trí, về giá thành, cách lắp đặt, khả năng hữu cho mỗi gia đình. Bể bơi dưới lòng đất là loại bể bơi được xây dựng bằng cách đào sâu một khoảng đất dưới lòng đất, tiến hành xây dựng và lắp đặt các thiết bị, thường có diện tích tương đối lớn, sử dụng được cho nhiều người, chi phí xây dựng và lắp đặt thiết bị lớn.

Bể bơi trên mặt đất là loại bể bơi thường có kích thước nhỏ, dễ dàng triển khai lắp đặt, thời gian lắp đặt nhanh, giá thành rẻ, có thể di chuyển đến nơi khác dễ dàng.

Ngoài cách phân loại trên còn có những cách phân loại khác như Bể bơi trong nhà, bể bơi ngoài trời; Bể bơi người lớn, bể bơi trẻ em.

Các công nghệ xử lý nước bể bơi

Lọc nước
 Phương pháp dùng đường ống: là hệ thống lọc gồm có máy bơm, bình lọc, các van và phụ kiện được đặt trong 1 phòng kỹ thuật, kết nối với hồ qua đường ống để lọc nước.
Phương pháp không dùng đường ống: sử dụng là hệ thống lọc đặt ngay trên thành bể để lọc nước.

Khử trùng nước
Các phương pháp khử trùng bao gồm:
 Dùng clo hàng ngày: theo lượng clo bột thả vào hồ với nồng độ 0,0005% (0,5 kg/100m3 nước trong ngày).
 Dùng PP điện phân muối: bỏ vào trong hồ 1 lượng muối nồng độ 0,5%, hệ thống lọc có lắp đặt máy điện phân. Máy tự động làm việc khi vận hành máy lọc.
 Dùng máy tạo ra Ozone hòa tan vào nước hồ: lắp đặt 1 máy tạo ra Ozone trong phòng kỹ thuật, kết nối đường ống ngõ ra máy tạo Ozone vào đường ống hồ bơi và máy tư động tạo ra Ozone khi hệ thống hoạt động.
 Dùng máy định lượng hóa chất: lắp đặt 1 hệ thống trong phòng kỹ thuật có nhiệm vụ đo kiểm tra nồng độ Clo, PH và tự động bơm thêm hóa chất khi thiếu. Hệ thống vận hành tự động.

Tuyệt đối không nên dùng sunfat đồng để tẩy rong rêu trong hồ, vì đây là một loại chất độc

Kích thước của bể bơi
Kích thước của bể bơi thường được tính bằng đơn vị m (mét), có thể được tính bằng cách đo chiều dài, chiều rộng và độ sâu của bể bơi nếu là bể bơi hình chữ nhật. Tuy nhiên đôi khi bể bơi lại có nhiều hình dạng khác nhau, chẳng hạn như hình bầu dục, hình tròn hay đường cong gấp khúc. Trong trường hợp này người ta sẽ tính kích thước của bể bơi dựa theo số khối nước khi bơm đầy bể, đây là cách tính chính xác nhất, áp dụng được cho mọi loại bể bơi.

Dụng cụ, thiết bị dùng cho bể bơi
Để phục vụ cho hoạt động của bể bơi, thường có các thiết bị và dụng cụ liên quan sau: Bơm nước, dụng cụ vệ sinh, máy làm ấm nước, thang vào hoặc ra bể, bạt che, bạt che làm ấm nước dùng năng lượng mặt trời.

Trang phục
Trong bể bơi công cộng, trang phục có thể được kiểm soát chặt chẽ hơn, và hồ bơi trong nhà nghiêm ngặt hơn bể bơi ngoài trời. Ví dụ, ở các nước mà phụ nữ có thể được để ngực trần trên bãi biển, họ thường không được phép vào hồ bơi nếu để ngực trần. Đối với nam giới, quần short thông thường và một áo tại một bãi biển có thể được coi là chấp nhận được, nhưng hồ bơi thường yêu cầu bộ đồ bơi thật sự hay đồ chuyên dụng khác. Quần áo mặc trong hồ bơi, ít chú ý đến tính vệ sinh, mà là tạo khả năng nhận biết để có thể cứu người nhanh chóng. Tại Pháp và một số nước châu Âu khác, quần ngắn thường không được phép vì lý do vệ sinh. Ở các nước Bắc Âu và đặc biệt là Iceland, quy định về quần áo và vệ sinh đặc biệt nghiêm ngặt. Khi lặn từ một nơi nông xuống nơi sâu hơn, thì quần áo được mặc cần dày gấp đôi. Vì trong trường hợp lặn sâu, bộ đồ mặc trên người sẽ bảo vệ cơ thể khỏi tác động của nước.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Hồ bơi
Nhà tắm công cộng
Vườn
Sân sau
Vùng nước


title: Acid stearic

text:
Acid stearic là một acid béo no có công thức: CH3-(CH2)16-COOH.
Chất này hiện diện trong nhiều dầu mỡ động vật và thực vật nhưng phổ biến hơn trong mỡ động  vật hơn là trong dầu thực vật. Trong bơ ca cao và bơ hạt mỡ (shea butter) có 28–45% acid stearic.

Ứng dụng

Acid stearic được ứng dụng chủ yếu trong sản xuất chất làm khô dạng stearat khô, chất bôi trơn, làm bóng bề mặt giầy và kim loại, chất phủ bề mặt, giấy gói thức ăn, xà phòng, tác nhân phân tán và làm mềm cao su.

Tham khảo

Acid béo


title: Cốc Thành

text:
Cốc Thành (chữ Hán giản thể: 谷城县) là một huyện thuộc địa cấp thị Tương Dương, tỉnh Hồ Bắc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 2553 ki-lô-mét vuông dân số năm 2004 là 540.000 người. Mã số bưu chính là 441700.

Phân chia hành chính
Về mặt hành chính, huyện này được chia thành 9 trấn và 1 hương:
 Trấn: Thành Quan, Thạch Hoa, Thịnh (Thổ Khang), Miếu Than, Tỳ Hà, Nam Hà, Tử Kim, Lãnh Tập, Ngũ Sơn.
 Hương: Triệu Loan.

Liên kết ngoài
 Wenbsite của chính quyền huyện Cốc Thành

Tham khảo

Tương Dương, Hồ Bắc
Đơn vị cấp huyện Hồ Bắc


title: Earle Page

text:
Sir Earle Christmas Grafton Page GCMG, CH (8 tháng 8 năm 1880 – 20 tháng 12 năm 1961) là một nhà chính trị và là Thủ tướng Úc thứ 11]. Đến nay, với thời gian 42 năm, ông là nghị sĩ liên bang phục vụ lâu thứ nhì trong lịch sử Úc.

Sinh ra tại Grafton, New South Wales, Page học trường Trung học Nam sinh Sydney và Đại học Sydney, nơi ông tốt nghiệp thủ khoa ngành Y khoa năm 1901. Ông đã hành nghề ở Sydney và Grafton trước khi gia nhập quân đội Úc làm một sĩ quan quân y trong Chiến tranh thế giới thứ nhất, phục vụ ở Ai Cập. Sau chiến tranh, ông theo nghề trồng trọt và đã được bầu làm thị trưởng Grafton.

Trong năm 1919, Page đã được bầu vào Hạ viện Úc làm đại biểu của Cowper với vai trò là ứng cử viên của Hiệp hội Nông dân và Người định cư của New South Wales, một tổ chức mà vào năm 1920 đã trở thành Đảng Quốc gia. Ông trở thành lãnh tụ đảng này năm 1921.

Tham khảo

Thủ tướng Úc
Chết vì ung thư phổi
Mất năm 1961
Người Úc gốc Anh
Chính trị gia Úc thế kỷ 20


title: Rhipidia javanensis

text:
Rhipidia javanensis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Rhipidia
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: 5264 Telephus

text:
Telephus là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó là một thiên thể Troia của Sao Mộc trong "cụm Hy Lạp".

Dữ liệu quỹ đạo
Độ lệch tâm: 0.11219118
Độ nghiêng quỹ đạo of orbit: 33.57925 degree (equinox 2000.0)
Perihelion length: 357.74164 degree (equinox 2000.0)
Longitude of Ascending Node: 121.90675 degree (equinox 2000.0)

Tham khảo

Liên kết ngoài
 http://www.rnoa.rcts.pt/informacao/tabelas_previsoes/tabela_asteroides_numerados.html
 Orbital simulation from JPL (Java) / Ephemeris

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể Troia của Sao Mộc
Thiên thể phát hiện năm 1991


title: Xylocopa ornata

text:
Xylocopa ornata là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Smith mô tả khoa học năm 1874.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ong bầu
Động vật được mô tả năm 1874


title: Lesmone

text:
Lesmone là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Loài
 Lesmone detrahens Walker, 1858
 Lesmone formularis Geyer, 1837
 Lesmone fufius Schaus, 1894
 Lesmone griseipennis Grote, 1882
 Lesmone hinna Geyer, 1837

Chú thích

Tham khảo

 Lesmone at funet.fi
 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Omopterini


title: Gülzow-Prüzen

text:
Gülzow-Prüzen là một đô thị thuộc huyện Rostock (trước thuộc huyện huyện Güstrow), bang Mecklenburg-Vorpommern, Đức. Đô thị này có diện tích 58,18 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 1747 người.

Tham khảo

Xã của bang Mecklenburg-Vorpommern
Xã và đô thị ở huyện Rostock


title: David Ferrer

text:
David Ferrer Ern ( (sinh 2 tháng 4 1982 tại Jávea/Xàbia, Tây Ban Nha) là cựu vận động viên quần vợt chuyên nghiệp người Tây Ban Nha. Là nhà vô địch Davis Cup 3 lần với đội tuyển Tây Ban Nha, Ferrer đã giành chức vô địch ở tất cả các cấp độ (ATP 250, ATP 500, Masters 1000) ngoại trừ Grand Slam. Anh sống tại Valencia và trở thành tay vợt chuyên nghiệp năm 2000.

Ferrer được biết đến là một tay vợt đặc biệt nguy hiểm trên sân đất nện và là một tay vợt thuận tay phải. Anh là mẫu tay vợt cần cù, di chuyển khắp mặt sân không biết mệt mỏi.

Anh lọt vào top 10 tay vợt đơn nam của ATP lần đầu năm 2006. Vị trí cao nhất của anh là hạng 3, đạt được vào tháng 7 năm 2013.

Cuộc đời và sự nghiệp

2002 - 2012
Bắt đầu từ năm 2002, anh đã tham dự Grand Slam và từ đầu năm 2002 đến năm 2012 anh đã tham gia đầy đủ tất cả giải Grand Slam nhưng thành tích cao nhất của anh chỉ là vào tới Bán kết của 4 giải Grand Slam trong năm mà chưa bao giờ lọt vào chung kết một giải Grand Slam vì trong thời gian anh thi đấu đã xuất hiện rất nhiều tài năng như Roger Federer, Rafael Nadal, Novak Djokovic... chứ đừng nói đến việc vô địch.

Trong năm 2012 anh cũng giành được danh hiệu Master 1000 đầu tiên trong sự nghiệp tại BNP Paribas Master sau khi đánh bại tay vợt người Ba Lan Jerzy Janowicz trong trận chung kết với tỉ số 6-4,6-3.

2013: Trận chung kết Grand Slam đầu tiên
Tại giải Australia Open 2013 đầu năm anh đã xuất sắc lọt vào bán kết sau khi lội ngược dòng thắng Nicolás Almagro sau khi bị dẫn tước 2 set với các tỷ số 4-6, 4-6, 7-5, 7-6, 6-2 nhưng đã bị đánh bại ở trận bán kết khi thua Novak Djokovic qua 3 set chóng vánh 6-2, 6-2, 6-1.

Bước vào French Open 2013 anh may mắn không chung nhánh với bất cứ đối thủ mạnh nào cho đến trận bán kết gặp tay vợt chủ nhà hạt giống số 6 Tsonga nhưng vượt qua được sức ép khi rất nhiều khán đài trống trong trận này (Tsonga là tay vợt chủ nhà nên đáng lẽ khán giả phải đến đầy sân để cổ vũ) nên anh đã lần đầu tiên góp mặt ở 1 trận chung kết Grand Slam mặc dù sau đó đã thua Nadal ở trận chung kết.

Tại Wimbledon 2013, anh đã lọt vào tới trận tứ kết trước khi bị thua Juan Martín del Potro, mặc dù chỉ được vào tới tứ kết nhưng các tay vợt mạnh khác như Roger Federer và Rafael Nadal đều sớm ra về và lọt vào trận chung kết French Open trước đó nên lần đầu tiên Ferrer đạt hạng 3 trên bảng tổng sắp đơn nam của ATP vào tháng 7 năm 2013.

Thống kê sự nghiệp

Chung kết Grand Slam: 1 (1 lần á quân)

ATP Finals

Chung kết ATP Finals: 1 (1 Á quân)

Các trận chung kết ATP

Đơn: 52 (27 danh hiệu, 25 á quân)

Đôi: 3 (2 danh hiệu, 1 á quân)

Liên kết

 Trang chủ của David Ferrer
 Kết quả các trận đấu gần đây của Ferrer
 Lịch sử xếp hạng thế giới của Ferrer
 Thống kê về David Ferrer

Tham khảo

Vận động viên quần vợt Tây Ban Nha
Người Valencia
Vận động viên quần vợt Thế vận hội Mùa hè 2016
Vận động viên quần vợt Thế vận hội Mùa hè 2012
Vận động viên quần vợt Thế vận hội Mùa hè 2008