title: Limnonectes toumanoffi

text:
Limnonectes dabanus là một loài ếch trong họ Ranidae.
Nó được tìm thấy ở Campuchia và Việt Nam.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và sông. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 van Dijk, P.P., Truong, N.Q. & Stuart, B. 2004.

Liên kết ngoài
Limnonectes toumanoffi at IUCN
2006 IUCN Red List of Threatened Species

Toumanoffi

ca:Limnonectes toumanoffi
en:Limnonectes toumanoffi
es:Limnonectes toumanoffi
fr:Limnonectes toumanoffi
pt:Limnonectes toumanoffi


title: Kê Tây

text:
Kê Tây (鸡西市) là một địa cấp thị tỉnh Hắc Long Giang, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Địa cấp thị này nằm trong một khu vực khai thác mỏ than đá và ngành này có tầm quan trọng đối với kinh tế của Kê Tây. Dân số: 421.000.

Các đơn vị hành chính
Địa cấp thị Kê Tây quản lý các đơn vị cấp huyện sau:

Các quận nội thành
Các quận sau:
Kê Quan (鸡冠区)
Hằng Sơn (恒山区)
Thành Tử Hà (城子河区)
Tích Đạo (滴道区)
Lê Thụ (梨树区)
Ma Sơn (麻山区)

Các thành phố cấp huyện
Mật Sơn (密山市)
Hổ Lâm (虎林市)

Huyện
Một huyện
Kê Đông (鸡东县)

Tham khảo

Thành phố tỉnh Hắc Long Giang


title: Tinh vân Chiếc Nhẫn

text:
"Tinh vân Chiếc Nhẫn" nổi tiếng nằm phía bắc chòm sao Thiên Cầm, với danh lục là Messier 57, M57 hay NGC 6720. Nó là một trong những ví dụ nổi bật về các thiên thể xa trên bầu trời gọi là tinh vân hành tinh, thường được các nhà thiên văn học gọi tắt là planetaries hay PNe.

Lịch sử phát hiện

M57 nằm trong chòm sao Thiên Cầm, phía nam của ngôi sao sáng nhất trong chòm sao này là sao Vega. Vega là đỉnh đông bắc của nhóm ba ngôi sao được gọi là Tam giác Mùa hè. M57 nằm khoảng 40% khoảng cách góc từ sao Beta Lyrae đến sao Gamma Lyrae.

Để nhìn thấy M57 tốt nhất nên dùng kính viễn vọng 20 cm (8 inch), nhưng chỉ với kính viễn vọng 7,5 cm (3 inch) cũng nhìn thấy được vòng của tinh vân. Với những dụng cụ lớn hơn sẽ nhìn thấy được những vùng tối hơn ở các cạnh phía đông và phía tây của tinh vân, và một số tinh vân nhỏ mờ bên trong đĩa của tinh vân Chiếc Nhẫn.

Tinh vân này được Antoine Darquier de Pellepoix phát hiện ra vào tháng 1 năm 1779, và ông viết về nó "...lớn như Sao Mộc và giống như một hành tinh đang mờ dần đi.". Sau đó vài tháng, Charles Messier đã độc lập phát hiện ra tinh vân này khi ông đang tìm kiếm các sao chổi. Ông thêm vào danh lục của mình với thứ tự 57. Messier và William Herschel cũng chú ý tới là tinh vân này có chứa nhiều ngôi sao mờ mà không thể nhìn rõ dưới kính thiên văn của họ.

Năm 1800, Friedrich von Hahn đã khám phá ra ngôi sao trung tâm mờ ở tâm của tinh vân. Năm 1864, William Huggins kiểm tra phổ của rất nhiều tinh vân, đã khám phá một trong số những tinh vân này, trong đó có M57, xuất hiện vạch phổ phát xạ sáng đặc trưng bởi khí phát sáng huỳnh quang. Huggins kết luận là nhiều tinh vân hành tinh không phải là tổ hợp của các ngôi sao chưa được nhìn rõ, như đã từng được nghĩ trước đây, mà thực ra chúng thực sự là các tinh vân.

Nguồn gốc
Các tinh vân hành tinh được hình thành sau khi các sao có khối lượng nhỏ và trung bình, như Mặt Trời, cạn kiệt nhiên liệu hydro ở lõi của ngôi sao. Tại thời điểm này cấu trúc của ngôi sao thay đổi để đạt đến điều kiện cân bằng mới để nó có thể tiếp tục đốt nhiên liệu; lớp bên ngoài của ngôi sao nở ra và nó trở thành một sao khổng lồ đỏ. Sau đó những sự mất cân bằng nhiệt độ tại lõi sao do các phản ứng nhiệt hạch, làm cho lớp khí quyển bên ngoài bị thổi bay đi bởi các luồng siêu gió nóng thổi liên tục hoặc bởi một vài xung năng lượng lớn. Lớp vỏ khí nở rộng này tạo nên tinh vân có dạng cầu, được chiếu sáng bởi năng lượng các tia cực tím từ ngôi sao trung tâm.

Đặc tính vật lý

Tinh vân nằm cách Trái Đất 0,7 kpc (hay 2.300 năm ánh sáng). Nó có độ sáng biểu kiến là 8,8v và độ sáng trên ảnh chụp là 9,7p. Về mặt ảnh chụp, theo chu kỳ 50 năm, tốc độ giãn nở của tinh vân Chiếc Nhẫn khoảng gần 1 cung giây trên một thế kỉ, tương ứng với quan sát trên phổ kế là 20–30 km−1. M57 được chiếu sáng bởi một sao lùn trắng ở tâm hay bởi một nhân tinh vân hành tinh với độ sáng biểu kiến là 15,57v, với khối lượng xấp xỉ 1,2 MΘ.

Hầu hết các phần bên trong của tinh vân có màu xanh da trời-xanh lá cây là do vạch bức xạ của ion kép oxy tại bước sóng 495,7 và 500,7 nm. Những quan sát như vậy còn được gọi là "vạch cấm" chỉ xuất hiện trong những điều kiện mật độ thấp chỉ gồm vài nguyên tử trên một xentimét khối. Vùng bên ngoài chiếc nhẫn, phần màu đỏ là do bức xạ của hydro tại bước sóng 656,3 nm, một phần của các vạch trong dãy Balmer. Các vạch cấm của ion Hydro và [N II] làm cho đỏ hơn tại các bước sóng 654,8 và 658,3 nm.

Cấu trúc tinh vân
M57 là một ví dụ của một cấp tinh vân hành tinh gọi là tinh vân lưỡng cực, với các vòng xích đạo dày trải rộng thấy được cấu trúc đó qua trục đối xứng chính của nó. Nó dường như là một hình phỏng cầu thuôn dài với các tập trung mạnh của vật chất dọc theo xích đạo của nó. Từ Trái Đất, trục đối xứng được nhìn ở góc khoảng 30°. Tổng thể, độ mờ đục quan sát được hiện tại được ước tính là trải rộng khoảng 1.610±240 năm.

Các nghiên cứu cấu trúc cho thấy tinh vân này thể hiện các nút với đặc trưng là tính đối xứng phát triển cao. Tuy nhiên, chúng chỉ là hình bóng nhìn thấy đối với phát xạ nền của vòng xích đạo của tinh vân. M57 có thể bao gồm các vạch phát xạ N II định vị tại các chỏm nút đối mặt với nhân tinh vân hành tinh (PNN); tuy nhiên, phần lớn các nút này là trung hòa và xuất hiện chỉ trong các vạch tiêu quang. Sự tồn tại của chúng chỉ ra rằng chúng có lẽ chỉ nằm gần hơn với frông ion hóa so với các nút tìm thấy trong tinh vân IC 4406 trong chòm sao Sài Lang (Lupus). Một số nút thể hiện các đuôi phát triển cao, thường là có thể phát hiện trong độ dày quang học từ phổ nhìn thấy

Nhân tinh vân hành tinh (PNN)
PNN trung tâm được nhà thiên văn Hungary là Jenő Gothard phát hiện ngày 1/9/1886 từ các bức ảnh chụp tại đài thiên văn ở Herény, gần Szombathely (hiện nay thuộc Szombathely). Trong vòng 2000 năm gần đây, tngôi sao trung tâm của tinh vân Chiếc Nhẫn đã rời bỏ nhánh khổng lồ tiệm cận sau khi cạn kiệt nguồn cung cấp nhiên liệu hydro của nó. Do vậy nó không còn sản sinh năng lượng thông qua phản ứng hợp hạch và theo thuật ngữ tiến hóa sao thì hiện nay nó đang trở thành một sao lùn trắng cô đặc.

PNN hiện nay hợp thành chủ yếu từ cacbon và oxy với một vỏ bọc ngoài mỏng hợp thành từ các nguyên tố nhẹ hơn. Khối lượng của nó khoảng 0,61–0,62 khối lượng Mặt Trời, với nhiệt độ bề mặt khoảng 125.000±5.000 K. Hiện tại nó khoảng 200 lần chói lọi hơn Mặt Trời, nhưng cấp sao biểu kiến của nó chỉ là +15,75.

Xem thêm
Thiên thể Messier

Ghi chú

Liên kết ngoài

 M57: Calar Alto Observatory
 M57 trên SEDS
 Ảnh trong ngày (Wikipedia tiếng Anh)
 Infrared Ring Nebula ngày 11 tháng 3 năm 2005
 Ring Nebula Deep Field ngày 6 tháng 11 năm 2009
 M57: The Ring Nebula ngày 15 tháng 11 năm 2009
 NightSkyInfo.com - The Ring Nebula
 M57 The Ring Nebula in Lyra
 M57 at ESA/Hubble
 M57 imaged with a semiprofessional amateur-telescope

Tinh vân hành tinh
Chòm sao Thiên Cầm
Nhánh Lạp Hộ
Thiên thể NGC


title: Danh sách vũ khí chịu ảnh hưởng từ thiết kế của Kalashnikov

text:
Có rất nhiều vũ khí do Liên Xô và các nước khác chế tạo chịu ảnh hưởng từ thiết kế AK-47 của kỹ sư Kalashnikov. Sau đây là danh sách không đầy đủ

 AEK-971
 AK-12
 AK-101
 AK-103
 AK-105
 AK-107
 AK-47
 AK-74
 AKMS wz. 1981
 AKS-74U
 AMD 65
 AO-222
 AO-27
 AO-31
 AO-35
 AO-38
 AO-46
 AO-62
 AO-65
 Súng trường tấn công dưới nước APS
 Armscor AK 47/22
 Súng trường tấn công dưới nước ASM-DT
 Súng trường tấn công dưới nước ADS
 AS "Val"
 AVB-7.62
 Beretta RX4 Storm
 Beretta SC 70/90
 Baryshev AB-762 và LCZ B20/(AVB-762)
 Các loại AK
 ČZW-762
 Daewoo DR-200
 Daewoo DR-300
 Daewoo K2
 Súng bắn tỉa Dragunov
 Dragunov SVDK
 FN FNC
 Franchi SPAS-15
 Grad
 IMI Galil
 INSAS 5,56 mm
 Kbk wz. 88 Tantal
 Kbk wz. 96 Beryl
 Kbkg wz.1960
 Kel-Tec SU-16
 KSK shotgun
 M76 (vũ khí)
 MISR (vũ khí)
 MAGPUL Masada/Bushmaster ACR
 OTs-14 Groza
 Súng máy PK
 PSL (súng trường)
 Pistol Mitralieră model 1963/1965
 Puşcă Automată model 1986
 Súng tiểu liên Vityaz SN
 Súng cạc bin Remington model 7615 cho cảnh sát và lực lượng tuần tra
 Súng cạc bin Remington model 7615 chiến thuật
 Súng trường R4
 RPK
 RPK-74
 Rk 62
 Rk 95 TP
 Robinson Armament XCR
 SIG 550
 SIG 552
 SIG 556
 SR-47
 SR-3 Vikhr
 Pindad SS2
 Saiga-12
 Saiga-20
 Saiga-410
 Súng trường bán tự động Saiga
 Saiga-223
 Saiga-7.62x39
 Saiga-308
 Saiga-30-06
 Saiga MK-01/3
 SVU và SVU-AS (OTs-03AS)
 Súng bắn tỉa Tabuk
 TKB-022PM
 TKB-072
 TKB-408
 TKB-454
 TKB-517
 TKB-523
 Súng trường tấn công Type 03/(QBZ-03)
 Type 05/JS Submachine Gun
 Type 56 Assault Rifle
 Type 64 Submachine Gun
 Type 68 assault rifle (China)
 Type 68 assault rifle (North Korea)
 Súng tiểu liên Type 79
 Type 81 Assault Rifle
 Súng tiểu liên Type 85
 Type 86S Assault Rifle
 Súng trường tấn công Type 95/97(QBZ-95)
 Súng trường STV
 Ultimax 100
 Valmet M76
 Valmet M78
 Shotgun Valtro PM-5/PM-5-350
 Vektor CR-21
 Shotgun bán tự động Vepr 12
 Súng trường tấn công Vepr
 VSS Vintorez
 Vz. 58
 Súng trường bắn tỉa Zastava M76
 Zastava M70
 Zastava M80
 Zastava M91
 Zastava M92

 2B-A-40
 6P62
 80.002
 A-91
 9A-91

Xem thêm
 List of Russian weaponry
 :Category:Kalashnikov derivatives

Tham khảo

Assault rifles

Lists of weapons
Kal
Danh sách vũ khí


title: Pentan

text:
Pentan (pentane), hay còn gọi là amyl hydrid hay skellysolve A là một hyđrocacbon thuộc nhóm alkan có công thức C5H12.

Pentan được sử dụng chủ yếu làm nhiên liệu và dung môi.

Cấu trúc phân tử

Cấu trúc phân tử Pentan dạng thẳng giống Butan nhưng có thêm một nhóm -CH2.

Đồng phân

Pentan có hai đồng phân là isopentan và neopentan

Các phản ứng

Pentan đốt cháy tạo thành CO2 và nước

C5H12 + 8 O2 → 5 CO2 + 6 H2O
Khi lượng oxy thiếu, sản phẩm của phản ứng có thể còn là carbon, carbon monoxide (CO).

Giống như các hydrocarbon khác, Pentan phản ứng với Cl2
C5H12 + Cl2 → C5H11Cl + HCl

Phản ứng phổ biến khác:
CH3CH2CH2CH2CH3 + 5 O2 → C2H2(CO)2O + 5 H2O + CO2

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Hướng dẫn về an toàn
 Hướng dẫn an toàn của NIOSH
 Molview from bluerhinos.co.uk  Hình 3D của pentan
 Hướng dẫn về an toàn

Alkan
Nhiên liệu
Dung môi


title: Clea (Buccinidae)

text:
Clea là một chi ốc nước ngọt có nắp, là động vật thân mềm chân bụng sống dưới nước trong họ Buccinidae.

Các loài
Các loài trong chi Clea gồm có:
 Clea bangueyensis Smith, 1895
 Clea bocki Brot
 Clea bocourti (Brot, 1876)
 Clea cambojiensis (Reeve, 1861)
 Clea fusca (H. Adams, 1862)
 Clea helena (Meder in Philippi, 1847)
 Clea hidalgoi (Crosse, 1886)
 Clea jullieni (Deshayes)
 Clea nigricans A. Adams, 1855
 Clea scalarina (Deshayes in Deshayes & Jullien, 1876)
 Clea spinosa Temcharoen, 1971
 Clea wykoffi Brandt, 1974

Phân bố
Chi này phân bố ở châu Á.

Thức ăn
Giống các loài ốc trong nhánh Neogastropoda, các loài ốc thuộc chi này đều ăn thịt.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Buccinidae


title: Selvarasa Pathmanathan

text:
Shanmugam Kumaran Tharmalingam (bí danh Selvarasa Pathmanathan, Kumaran Pathmanathan hay đơn giản KP) (sinh 6 tháng 4 năm 1955) là lãnh tụ của Những con Hổ giải phóng Tamil (Hổ Tamil), một tổ chức ly khai bị liệt kê như là tổ chức khủng bố bởi 32 quốc gia, đến tháng 5 năm 2009, tiến hành một chiến dịch bạo lực để tìm cách tạo ra một nhà nước độc lập Tamil ở phía bắc và phía đông của Sri Lanka. Pathmanathan nằm trong danh sách truy nã của Interpol với vài tội danh khác nhau bao gồm buôn lậu và âm mưu hình sự. Pathmanathan cũng bị cơ quan thi hành luật pháp của Ấn Độ truy nã vì có dính líu với vụ ám sát cựu Thủ tướng Ấn Độ Rajiv Gandhi vào năm 1991 và vụ vi phạm đạo luật khủng bố của Luật chất nổ Ấn Độ. Ông bị bắt ngày 5 tháng 8 năm 2009.

Dính líu tới Hổ Tamil
Selvarasa Pathmanathan, người từng giữ nhiệm vụ mua võ khí lậu cho Hổ Tamil, lên nhậm chức chỉ huy lực lượng này sau khi quân đội chính phủ Sri Lanka đánh bại phiến quân vào tháng 5 năm 2009 ở vùng Bắc Sri Lanka và giết chết nhân vật lãnh đạo là Velupillai Prabhakaran.

Pathmanathan đã hoạt động ở vùng Đông Nam Á trong những năm gần đó và là một trong số ít thành phần lãnh đạo còn sống sót sau chiến dịch tấn công của quân chính phủ tiêu diệt cơ sở chính quyền Hổ Tamil ở vùng Bắc Sri Lanka và chấm dứt cuộc chiến kéo dài một phần tư thế kỷ. Tuy nhiên Pathmanathan, còn được biết dưới bí danh, KP, đã có nỗ lực phục hồi tổ chức này, và chính quyền Sri Lanka ráo riết săn lùng ông ta.

Bị bắt
Theo lực lượng Hổ Tamil trong một thông cáo gửi đến báo chí, Pathmanathan bị bắt ngày 5 tháng 8 năm 2009, gần một khách sạn ở Kuala Lumpur, Malaysia. Một trang web thân Hổ Tamil nói Pathmanathan đã đến khách sạn này để gặp thân nhân của nhân vật lãnh đạo chính trị Hổ Tamil bị bắn chết, Balasingham Nadesan. Ông ta rời khỏi phòng để trả lời một cú điện thoại và không thấy quay lại. Thủ tướng Malaysia Najib Razak  không thể xác nhận hay phủ nhận nguồn tin này. "Tôi không có đầy đủ mọi dữ kiện. Tôi phải xem lại đã," ông nói.

Tờ Sri Lanka Island, trích thuật nguồn tin dấu tên, Pathmanathan bị bắt ở Thái Lan. Phát ngôn viên chính phủ Thái Lan Panitan Wattanayagorn bác bỏ việc ông này bị bắt tại đây nhưng cũng cho biết "có tin nói rằng ông này đã từng nhiều lần ra vào Thái Lan." Theo một nguồn tin tình báo quân đội Thái Lan, Pathamanathan đã sử dụng giấy tờ giả trốn lánh ở vùng Bắc nước này từ mấy tháng trước đó. Giới hữu trách Sri Lanka thẩm vấn Pathmanathan ngày 7 tháng 8 sau khi ông này bị đưa về đảo quốc này tới Colombo. Nơi ông bị bắt giữ không dược chính quyền Sri Lanka tiết lộ.

Chú thích

Sinh năm 1955
Thành viên Những con Hổ giải phóng Tamil
Nhân vật còn sống
Người Sri Lanka Tamil


title: Megachile sosia

text:
Megachile sosia là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Pasteels mô tả khoa học năm 1970.

Chú thích

Tham khảo

S
Động vật được mô tả năm 1970


title: Siphonops leucoderus

text:
Siphonops leucoderus là một loài lưỡng cư thuộc họ Caeciliidae, đặc hữu của Brasil. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, các đồn điền, vườn nông thôn, và rừng thoái hóa nghiêm trọng.

Chú thích

Tham khảo

 Silvano, D.& Pimenta, B. 2004. Siphonops leucoderus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

Siphonops
Động vật đặc hữu Brasil
Động vật lưỡng cư Brasil


title: Raorchestes travancoricus

text:
Raorchestes travancoricus là một loài trong chi ếch thuộc họ Rhacophoridae.

Nó là loài đặc hữu của Ấn Độ. Môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo

 Biju, S.D. 2004. Philautus travancoricus . 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.
Boulenger GA. 1891. On new or little-known Indian and Malayan Reptiles and Batrachians. Ann. Mag. Nat. Hist., Sixth Series 8: 288-292. (Ixalus travancoricus, new species, p. 291).

T
Động vật lưỡng cư Ấn Độ
Ếch Ấn Độ


title: Chilicola brooksi

text:
Chilicola brooksi là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Michener mô tả khoa học năm 2002.

Chú thích

Tham khảo

Chilicola
Động vật được mô tả năm 2002


title: Matalam, Cotabato

text:
Matalam là một đô thị hạng 2 ở tỉnh Cotabato, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2000, đô thị này có dân số 60.146 người trong 11.706 hộ.

Các đơn vị hành chính

Matalam được chia thành 34 barangay.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn Philipin
Thông tin điều tra dân số năm 2000 của Philipin

Đô thị của Cotabato


title: Trithemis aurora

text:
Trithemis aurora là một loài chuồn chuồn ngô thuộc họ Libellulidae. Loài này được Burmeister mô tả khoa học đầu tiên năm 1839.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Trithemis
Động vật được mô tả năm 1839
Côn trùng châu Á


title: Ardisia hagenii

text:
Ardisia hagenii là một loài thực vật thuộc họ Myrsinaceae. Đây là loài đặc hữu của Panama.

Chú thích

Tham khảo
 Mitré, M. 1998. Ardisia hagenii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Panama
H


title: Lutjanus analis

text:
Lutjanus analis là một loài cá biển thuộc chi Lutjanus trong họ Cá hồng. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1828.

Từ nguyên
Tính từ định danh analis trong tiếng Latinh có nghĩa là “ở hậu môn” hàm ý đề cập đến vây hậu môn, cũng như vậy bụng, màu hồng đỏ nổi bật hơn so với các vây khác ở loài cá này.

Phân bố và môi trường sống
L. analis có phân bố rộng rãi dọc Tây Đại Tây Dương, từ bang Massachusetts dọc theo bờ đông Hoa Kỳ, băng qua vịnh México (Florida Keys ngược về phía bắc đến Tampa, Florida, ngoài khơi Mississippi, và từ Corpus Christi, Texas dọc theo México) và khắp biển Caribe, dọc theo bờ biển Nam Mỹ đến bang Santa Catarina (Brasil).

L. analis được cho là đã đưa tới vùng biển Bermuda vào những năm 1920, và được bắt vài lần trong những năm 1960. Không rõ loài này đã được lập thành quần thể (nhưng hiếm khi thấy) ở Bermuda hay đó chỉ là sự xuất hiện của những cá thể lang thang.

L. analis trưởng thành sống ở khu vực thềm lục địa cũng như vùng nước trong quanh các đảo, luôn gần các mỏm đá và rạn san hô, được tìm thấy ở độ sâu ít nhất là 95 m, trong khi cá con thường xuất hiện ở nền đáy cát và thảm cỏ biển Thalassia.

Loài bị đe dọa
Các đàn sinh sản của L. analis là mục tiêu của ngư dân và nghề đánh bắt thương mại, bên cạnh đó là việc cá con bị thu hoạch ở một số vùng làm gia tăng của nạn đánh bắt quá mức ở loài này, như đã được báo cáo ở Brasil và Colombia. L. analis cũng bị nhắm đến bởi những người câu cá giải trí dọc theo bờ đông bang Florida. Do đó, L. analis được xếp vào nhóm Loài sắp bị đe dọa.

Ở Cuba, kích thước của các đàn sinh sản đã giảm, chỉ một số ít đàn là nằm trong các khu bảo tồn biển. Báo cáo cho biết, quần thể cá hồng ở thềm lục địa phía tây nam Cuba đang có dấu hiệu đánh bắt quá mức, trong đó L. analis và Lutjanus cyanopterus chịu ảnh hưởng nặng nhất.

Bảo tồn
Năm 1992, Hội đồng Quản lý Nghề cá vịnh México đã ban hành lệnh cấm đánh bắt cá trong hai tháng là 5 và 6 ở bãi đá Riley’s Hump (ngoài khơi tây nam Florida). Sau nhiều nỗ lực của Nhóm công tác Tortugas (một nhóm các bên liên quan được chỉ định bởi Hội đồng tư vấn Khu bảo tồn biển quốc gia Florida Keys), Khu bảo tồn sinh thái Nam Tortugas được thành lập vào tháng 7 năm 2001 để bảo vệ quần thể sinh sản và môi trường sống của L. analis. Nghiên cứu thực địa cho thấy có sự phục hồi quần thể đang diễn ra ở nơi này.

Mô tả

Chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận ở L. analis là 94 cm, thường bắt gặp với chiều dài trung bình khoảng 50 cm. Chiều dài trưởng thành đối với cá đực là 29 cm SL (chiều dài chuẩn) và cá cái là 31–40 cm SL.

Lưng và hai bên thân trên có màu xanh ô liu, trắng phớt đỏ ở thân dưới và bụng. Một đốm đen ở lưng sau, ngay trên đường bên và dưới các tia vây lưng trước (đốm này khá lớn ở cá con, nhỏ dần khi chúng lớn lên). Một cặp sọc xanh lam trên má, sọc trên tiếp tục ngược ra sau mắt đến rìa trên nắp mang. Các vây hầu hết màu đỏ, đặc biệt là vây hậu môn và vây bụng, cũng như nửa dưới vây đuôi; vây đuôi có rìa sau màu đen. Kiểu hình vạch sọc ở hai bên thân thường xuất hiện khi chúng nghỉ ngơi.

Số gai ở vây lưng: 10–11; Số tia vây ở vây lưng: 13–14; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 7–8; Số tia vây ở vây ngực: 15–17; Số vảy đường bên: 47–51.

Sinh thái

Thức ăn
Thức ăn của L. analis bao gồm cá nhỏ, chân đầu, chân bụng và giáp xác. Một nghiên cứu tại quần đảo Abrolhos (Brasil) cho thấy cá con <34 cm (chiều dài tổng) chủ yếu ăn động vật giáp xác, cá trưởng thành >50 cm ăn nhiều cá hơn (chủ yếu là các loài thuộc bộ Cá chình), những cá thể trong 34–50 cm có chế độ ăn đa dạng.

Sinh sản
Ở các rạn san hô ngoài khơi đông nam Florida, thời điểm sinh sản của L. analis diễn ra trong khoảng từ tháng 4 đến tháng 7, đạt đỉnh điểm vào tháng 5 và 6. Còn đối với Cuba, loài này hợp đàn sinh sản trong suốt từ tháng 4 đến tháng 9, mà đỉnh điểm cũng vào tháng 5 và 6.

Ở Đông Bắc Brasil, L. analis sinh sản trong khoảng thời gian từ tháng 11 đến tháng 4, với đợt sinh sản đỉnh điểm là tháng 3.

Một đàn sinh sản có thể hơn 5000 con, nhưng L. analis vẫn hợp thành nhóm nhỏ để sinh sản từ lúc đầu buổi chiều, đã được quan sát ở rạn san hô Belize Barrier (đỉnh điểm sinh sản từ tháng 3 đến tháng 6).

Tuổi thọ
Tuổi thọ lớn nhất mà L. analis được ghi nhận tính đến hiện tại lên đến 40 năm, thuộc về cá thể thu thập ở vịnh México. Còn ở bờ đông Florida, L. analis được ghi nhận với số tuổi cao nhất là 29 năm.

Giá trị
L. analis là một loài quan trọng trong ngành đánh bắt thủ công và thương mại, cũng như đối với những người câu cá giải trí. Cá nguyên con được bán với giá 6–8 USD/pound ở Saint Croix và Puerto Rico, còn cá phi lê thì tới 12 USD/pound ở Miami. Tuy nhiên, loài này có thể mang độc tố ciguatera như đã được báo cáo ở Đông Caribe.

Tham khảo

Xem thêm

A
Cá Đại Tây Dương
Cá Bermuda
Cá Mỹ
Cá México
Cá Caribe
Cá Cuba
Cá Puerto Rico
Cá Jamaica
Cá Tiểu Antilles
Cá Colombia
Cá Brasil
Động vật Cộng hòa Dominica
Động vật được mô tả năm 1828


title: Achrestus marginatus

text:
Achrestus marginatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1859.

Chú thích

Tham khảo

Achrestus


title: Poecilasthena cisseres

text:
Poecilasthena cisseres là một loài bướm đêm thuộc họ Geometridae. Nó được tìm thấy ở Úc, bao gồm Victoria.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Australian Faunal Directory
lepbarcoding.org
New Australian Lepidoptera (1933)

Bướm Úc
Poecilasthena


title: Vũ Lăng, Thường Đức

text:
Vũ Lăng () là một khu (quận) thuộc địa cấp thị Thường Đức, tình Hồ Nam, Trung Quốc.

Nhai đạo
 Thành Đông (城东街道0
 Thành Nam (城南街道)
 Thành Tây (城西街道)
 Thành Bắc (城北街道)
 Tam Xá Lộ (三岔路街道)
 Liễu Diệp Hồ (柳叶湖街道)
 Đức Sơn (德山街道)

Trấn
 Hà Phục (河洑镇)
 Đức Sơn (德山镇)

Hương
 Lô Địch (芦荻山乡)
 Đông Giao (东郊乡)
 Đông Hà (东江乡)
 Hộ Thành (护城乡)
 Đan Châu (丹洲乡)
 Nam Bình Cương (南坪岗乡)

=Tham khảo

Liên kết ngoài =

Đơn vị cấp huyện Hồ Nam
Thường Đức


title: Nghệ An

text:
Nghệ An là tỉnh có diện tích lớn nhất Việt Nam, thuộc vùng Bắc Trung Bộ.

Trước đây, Nghệ An cùng với Hà Tĩnh có cùng một tên chung là Hoan Châu (trước đời Nhà Lý), Nghệ An châu (đời Nhà Lý, Trần), xứ Nghệ (năm 1490, đời vua Lê Thánh Tông), rồi trấn Nghệ An. Năm 1831, vua Minh Mạng chia trấn Nghệ An thành 2 tỉnh: Nghệ An (bắc sông Lam) và Hà Tĩnh (nam sông Lam). Từ 1976 đến 1991, Nghệ An và Hà Tĩnh sáp nhập thành tỉnh Nghệ Tĩnh. Từ năm 1991, Nghệ Tĩnh lại tách ra thành 2 tỉnh là Nghệ An và Hà Tĩnh như hiện nay.

Địa lý
trái|nhỏ|Địa giới tỉnh Nghệ An dưới thời vua Minh Mạng (năm 1838).
Hành chính Nghệ An Việt Nam thời Minh Mạng năm 1838 biên giới Nghệ An Giáp Thái Lan , phía Đông giáp biển đông và Đảo Hải Nam Trung Quốc,  phía bắc giáp Thanh Hóa phía nam giáp Hà Tĩnh.

Vị trí địa lý
Tỉnh Nghệ An thuộc vùng Bắc Trung Bộ, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp Biển Đông
Phía tây giáp tỉnh Xiêng Khoảng, Lào
Phía tây nam giáp tỉnh Borikhamxay, Lào
Phía tây bắc giáp tỉnh Hủa Phăn, Lào
Phía nam giáp tỉnh Hà Tĩnh
Phía bắc giáp tỉnh Thanh Hóa.

Các điểm cực của tỉnh Nghệ An:

 Điểm cực bắc tại: xã Thông Thụ, huyện Quế Phong.
 Điểm cực đông tại: xã Quỳnh Lập, thị xã Hoàng Mai.
 Điểm cực tây tại: xã Mường Ải, huyện Kỳ Sơn.
 Điểm cực nam tại: xã Nam Kim, huyện Nam Đàn.

Trung tâm hành chính của tỉnh là thành phố Vinh, nằm cách thủ đô Hà Nội 291 km về phía nam. Tỉnh Nghệ An có đường biên giới dài 419 km trên bộ và đường bờ biển ở phía đông dài 82 km.

Điều kiện tự nhiên

Nghệ An nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa, có 2 mùa rõ rệt là hè và đông. Từ tháng 4 đến tháng 8 dương lịch hàng năm, tỉnh chịu ảnh hưởng của gió phơn tây nam khô và nóng. Vào mùa đông, chịu ảnh hưởng của gió mùa đông bắc lạnh và ẩm ướt. Nghệ An có đường biên giới với Lào dài 419 km, là tỉnh có đường biên giới dài trên bộ dài nhất Việt Nam.

Diện tích: 16.490,25 km².
Lượng mưa trung bình hàng năm: 1.670 mm.
Nhiệt độ trung bình: 24,6 °C.
Số giờ nắng trong năm: 1.420 giờ.
Độ ẩm tương đối trung bình: 86-87%.
Vĩ độ: 18°33′ đến 19°25′ vĩ bắc.
Kinh độ: 102°53′ đến 105°46′ kinh đông.

Nghệ An là một tỉnh có đầy đủ địa hình núi cao, trung du, đồng bằng và ven biển. Phía Tây là dãy núi Bắc Trường Sơn. Tỉnh có 10 huyện miền núi, trong số đó 5 huyện là miền núi cao. Các huyện miền núi này tạo thành miền Tây Nghệ An. Có 9 huyện trong số trên nằm trong Khu dự trữ sinh quyển miền tây Nghệ An đã được UNESCO công nhận là khu dự trữ sinh quyển thế giới. Các huyện, thị còn lại là trung du và ven biển, trong đó Hoàng Mai, Quỳnh Lưu, Diễn Châu, Nghi Lộc, và Cửa Lò giáp biển.

Hành chính

Tỉnh Nghệ An có 21 đơn vị cấp huyện, bao gồm 1 thành phố, 3 thị xã và 17 huyện với 460 đơn vị hành chính cấp xã, bao gồm 411 xã, 32 phường và 17 thị trấn.

Dân cư

Dân số Nghệ An (theo điều tra dân số năm 2019) có 3.327.791 người. Trên toàn tỉnh Nghệ An có nhiều dân tộc cùng sinh sống như người Thái, người Mường bên cạnh dân tộc chính là người Kinh. Cùng thời điểm này, Nghệ An có 37 dân tộc cùng người nước ngoài sinh sống.

Qua kết quả sơ bộ Tổng điều tra, tại thời điểm 0 giờ ngày 01 tháng 4 năm 2019, tỉnh Nghệ An có 848.977 hộ với 3.327.791 người và là tỉnh có dân số đông thứ 4 cả nước. Như vậy, sau 10 năm từ 2009 đến 2019, dân số tỉnh Nghệ An đã tăng 415.750 người (dân số năm 2009 là 2.912.041 người), tỷ lệ tăng dân số bình quân năm giai đoạn 2009-2019 là 1,33%.

Dân cư ở Nghệ An phân bố không đồng đều, tại khu vực các huyện đồng bằng Diễn Châu, Nghi Lộc, Đô Lương, Quỳnh Lưu, Yên Thành, Nam Đàn, Hưng Nguyên, thành phố Vinh, thị xã Cửa Lò, Hoàng Mai có mật độ cao, hơn 500 người/km². Đối với các huyện Nghĩa Đàn, Thanh Chương, Quỳ Hợp, Anh Sơn, Tân Kỳ thì mật độ dân số trung bình khá đông, khoảng 130-250 người/km², nhưng ở những huyện này mật độ cao chỉ tập trung ở các khu vực thung lũng, các nơi ở sâu trong núi thì rất thưa thớt. Các huyện phía Tây có mật độ trên dưới 50 người/km² như: Quỳ Châu, Con Cuông, Kỳ Sơn, Tương Dương, Quế Phong đều có mật độ dân số rất thấp, nguyên nhân là do địa hình hiểm trở, khí hậu khắc nghiệt, giao thông khó khăn. Trong số các huyện đồng bằng ven biển thì huyện Diễn Châu là đông dân nhất, Thanh Chương là huyện miền núi có dân số lớn nhất, là huyện miền núi duy nhất ở Việt Nam có dân số vượt ngưỡng hơn 250.000 người. Tỷ lệ đô thị hóa tính đến năm 2021 đạt 33%.

Tính đến ngày 1 tháng 4 năm 2019, toàn tỉnh có 11 tôn giáo khác nhau đạt 287.232 người, nhiều nhất là Công giáo có 287.064 người, tiếp theo là Phật giáo có 1.079 người. Còn lại các tôn giáo khác như đạo Tin Lành có 58 người, Hồi giáo có 12 người, Minh Lý đạo có năm người, Phật giáo Hòa Hảo, đạo Cao Đài, Tịnh độ cư sĩ Phật hội Việt Nam mỗi tôn giáo có ba người, Minh Sư đạo, Baha'i giáo mỗi tôn giáo có hai người và 1 người theo Tứ Ân Hiếu Nghĩa.

Lịch sử

Nghệ An là một vùng đất có lịch sử định cư lâu đời. Các di chỉ thuộc Văn hóa Quỳnh Văn thuộc thời kỳ đồ đá mới được phát hiện tại Quỳnh Lưu vào những năm 1930 cho thấy khu vực này đã được định cư bởi nhóm cư dân ven biển biết làm đồ gốm, thuần dưỡng súc vật cách đây khoảng 6000 năm. Giai đoạn hậu đồ đá mới có các di chỉ như Hang Thẩm Hoi, hang Đồng Trương... Nghệ An cũng là địa bàn sinh sống của cư dân Đông Sơn với di chỉ Làng Vạc. Tại đây vào năm 1991, phát hiện được tổng cộng 347 ngôi mộ. Làng Vạc là khu mộ táng lớn nhất, có mật độ cao nhất trong văn hóa Đông Sơn.

Theo cổ tích Hùng Vương thì vùng Nghệ An và Hà Tĩnh vốn thuộc nước Việt Thường, kinh đô là vùng chân núi Hồng Lĩnh. Đến thời Hùng Vương thì trở thành bộ Hoài Hoan và bộ Cửu Đức trong 15 bộ của nước Văn Lang.

Đầu thời kỳ Bắc thuộc, vùng đất Nghệ An lần lượt thuộc các quận Cửu Chân, Cửu Đức của Nhà Hán, nhà Đông Ngô, nhà Tấn và Lưu Tống. Đến nhà Lương (502-557) thì chia đặt làm Đức Châu, Lỵ Châu và Minh Châu.

Năm 598, nhà Tùy đổi Đức Châu làm Hoan Châu, Lỵ Châu làm Trí Châu. Năm 607 thì hợp cả Minh Châu, Trí Châu và Hoan Châu thuộc quận Nhật Nam. Năm 618, nhà Đường chia quận Nhật Nam làm Đức Châu, Lạo Châu, Minh Châu và Hoan Châu. Năm 627 thì đổi Đức Châu lại làm Hoan Châu, còn Hoan Châu cũ thì đổi làm Diễn Châu.

Trong thế kỷ VIII, Nghệ An là địa bàn chính của khởi nghĩa Mai Hắc Đế chống lại Nhà Đường. Ông xây thành Vạn An ở Sa Nam (Nam Đàn).

Trong thời kỳ độc lập tự chủ, Nhà Ngô, Nhà Đinh và Nhà Tiền Lê đều gọi là Hoan Châu.

Nhà Lý thì đổi làm trại gọi là Nghệ An châu trại. Năm Thiên Thành thứ 2 (1030) đổi tên là Nghệ An châu, mà Diễn Châu thì đứng riêng làm một châu.

Năm 1285, trước họa xâm lăng của quân xâm lược Nguyên Mông, vua Trần Nhân Tông đã dựa và nguồn nhân lực hùng hậu của vùng đất này.

Năm 1375, nhà Trần lập ra Diễn Châu Lộ, chia Hoan Châu làm 4 lộ: Nhật Nam, Nghệ An Nam, Nghệ An Bắc, Nghệ An Trung (còn gọi là Nghệ An Phủ).

Năm 1397, đời Trần Thuận Tông, đổi trấn Nghệ An làm trấn Lâm An và đổi trấn Diễn Châu làm trấn Vọng Giang.

Đời Hồ Hán Thương, năm Khai Đại 1 (1403) đổi trấn Diễn Châu làm phủ Linh Nguyên.

Trong cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Nhà Minh, năm 1424, Lê Lợi tiến quân vào xứ Nghệ, lập đại bản doanh ở đây trong 4 năm. Nhà Lê năm 1428 lập đạo Hải Tây, sau đặt làm Nghệ An thừa tuyên. Năm 1490 đổi làm Xứ Nghệ.

Trong thời kỳ Nội chiến Lê Mạc, Nghệ An là địa bàn tranh giành ác liệt giữa Nhà Mạc và Nhà Lê. Nhà Mạc thường xuyên dùng thủy quân tiến công bọc hậu vào địa bàn Thanh Hóa của các vua Lê. Năm 1535, Mạc Đăng Lượng và em Mạc Đăng Hào đưa hơn một vạn quân vào trấn thủ đất Hoan Châu.

Đến thời Nhà Tây Sơn, xứ Nghệ được đổi làm Nghĩa An trấn. Hoàng đế Quang Trung còn cho xây Phượng Hoàng Trung Đô ở thành phố Vinh ngày nay, với ý định đặt thủ đô của Việt Nam tại đây, thay thế kinh đô Phú Xuân. Tuy nhiên dự án này chìm vào quên lãng khi ông qua đời.

Năm đầu niên hiệu Gia Long lại đặt làm Nghệ An trấn.

Năm 1831, vua Minh Mệnh chia trấn Nghệ An thành 2 tỉnh: Nghệ An (phía Bắc sông Lam); Hà Tĩnh (phía nam sông Lam). Sau đó hai tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh sáp nhập lại, lấy tên là tỉnh An Tĩnh.

Trong thời kỳ thuộc địa, người Pháp đã cắt một số các phủ huyện thuộc tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh thuộc xứ Trung Kỳ cho Lào thuộc Pháp vào các năm 1895 và 1903, bao gồm các vùng: phủ Trấn Biên (khoảng phía Đông Nam tỉnh Hủa Phăn), phủ Trấn Ninh (Xiêng Khoảng), (phủ Trấn Định (Borikhamxay, Khăm Muộn)...

Xứ Nghệ là nơi ghi dấu ấn đầu tiên của truyền thống đấu tranh cách mạng vô sản ở Việt Nam với cao trào Xô viết Nghệ Tĩnh 1930-1931, mở đầu cho cách mạng vô sản trong cả nước. Nghệ Tĩnh cũng là quê hương của nhiều chí sĩ như Phan Bội Châu, Nguyễn Xuân Ôn, Đặng Thái Thân, Phan Đình Phùng; các lãnh đạo Cộng sản như Hồ Chí Minh, Nguyễn Thị Minh Khai, Phùng Chí Kiên , Lê Hồng Phong, Hà Huy Tập, Trần Quốc Hoàn, Nguyễn Phong Sắc, Nguyễn Duy Trinh, Nguyễn Sinh Hùng, Vương Đình Huệ, ...

Nghệ An có truyền thống hiếu học, có nhiều dòng họ, nhiều làng học nổi tiếng, là cái nôi sản sinh cho đất nước nhiều danh tướng, lương thần, nhiều nhà khoa học, nhà văn hoá có tầm cỡ quốc gia và quốc tế. Số người Nghệ Tĩnh đậu đại khoa thời phong kiến (tiến sĩ trở lên) xếp thứ 4 toàn quốc (sau Hải Dương, Bắc Ninh, Hà Nội).

Sau năm 1954, tỉnh Nghệ An có tỉnh lị là thị xã Vinh và 12 huyện: Anh Sơn, Con Cuông, Diễn Châu, Hưng Nguyên, Nam Đàn, Nghi Lộc, Nghĩa Đàn, Quỳ Châu, Quỳnh Lưu, Thanh Chương, Tương Dương, Yên Thành.

Ngày 17 tháng 5 năm 1961, chia huyện Tương Dương thành 2 huyện: Tương Dương và Kỳ Sơn.

Ngày 19 tháng 4 năm 1963, chia huyện Anh Sơn thành 2 huyện: Anh Sơn và Đô Lương; chia huyện Quỳ Châu (cũ) thành 3 huyện: Quỳ Châu, Quỳ Hợp và Quế Phong; thành lập huyện Tân Kỳ từ một phần 2 huyện Nghĩa Đàn và Anh Sơn; chuyển thị xã Vinh thành thành phố Vinh.

Từ năm 1976 đến 1991, Nghệ An và Hà Tĩnh là một tỉnh và được gọi là tỉnh Nghệ Tĩnh.

Năm 1991, tỉnh Nghệ Tĩnh lại tách ra thành Nghệ An và Hà Tĩnh như ngày nay. Khi tách ra, tỉnh Nghệ An có 18 đơn vị hành chính gồm thành phố Vinh (tỉnh lị) và 17 huyện: Anh Sơn, Con Cuông, Diễn Châu, Đô Lương, Hưng Nguyên, Kỳ Sơn, Nam Đàn, Nghi Lộc, Nghĩa Đàn, Quế Phong, Quỳ Châu, Quỳ Hợp, Quỳnh Lưu, Tân Kỳ, Thanh Chương, Tương Dương, Yên Thành.

Ngày 13 tháng 8 năm 1993, thành phố Vinh được công nhận là đô thị loại II.

Ngày 29 tháng 8 năm 1994, thành lập thị xã Cửa Lò trên cơ sở tách một phần diện tích và dân số của huyện Nghi Lộc.

Ngày 15 tháng 11 năm 2007, thành lập thị xã Thái Hòa trên cơ sở tách một phần diện tích và dân số của huyện Nghĩa Đàn.

Ngày 5 tháng 9 năm 2008, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 1210/QĐ-TTg công nhận thành phố Vinh là đô thị loại I.

Ngày 3 tháng 4 năm 2013, thành lập thị xã Hoàng Mai trên cơ sở tách một phần diện tích và dân số của huyện Quỳnh Lưu. Từ đó, tỉnh  Nghệ An có 1 thành phố, 3 thị xã và 17 huyện.

Giao thông
Vị trí này tạo cho Nghệ An có vai trò quan trọng trong mối giao lưu kinh tế - xã hội Bắc - Nam, xây dựng và phát triển kinh tế biển, kinh tế đối ngoại và mở rộng hợp tác quốc tế. Nghệ An nằm trên các tuyến đường quốc lộ Bắc - Nam (tuyến quốc  lộ 1A dài 91 km đi qua thị xã Hoàng Mai, các huyện Quỳnh Lưu, Diễn Châu, Nghi Lộc, Hưng Nguyên và thành phố Vinh; đường Hồ Chí Minh chạy song  song với Quốc lộ 1 dài 132 km đi qua các huyện Quỳnh Lưu, Nghĩa Đàn, Tân Kỳ, Anh Sơn, Thanh Chương và thị xã Thái Hòa; quốc lộ 15 ở phía tây dài 149 km chạy xuyên suốt tỉnh). Tỉnh có tuyến đường sắt Bắc Nam dài 94 km chạy qua.

Có Quốc lộ 1, quốc lộ 46, quốc lộ 46B, quốc lộ 7, quốc lộ 15, quốc lộ 48A, quốc lộ 48C, đường Hồ Chí Minh, đường cao tốc Nghi Sơn – Diễn Châu, đường cao tốc Diễn Châu – Bãi Vọt, đường sắt Bắc - Nam đi qua.

Kinh tế – xã hội

Năm 2019, GRDP toàn tỉnh tăng trưởng 9,03% so với năm 2018, GRDP thực tế đạt 88.258 tỉ đồng, cơ cấu kinh tế chuyển dịch đúng hướng. Thu ngân sách ước đạt 15.500 tỷ đồng, đạt 114,8% dự toán và tăng 10,2% so với thực hiện năm 2018. Chi ngân sách năm 2019 ước đạt 24.945,44 tỷ đồng, đạt 102,5% dự toán.

Năm 2018, Nghệ An là đơn vị hành chính Việt Nam đông thứ 4 về số dân, xếp thứ 10 về Tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP), xếp thứ 54 về GRDP bình quân đầu người, đứng thứ 19 về tốc độ tăng trưởng GRDP. Với 3.157.100 người dân, số liệu kinh tế - xã hội thống kê GRDP đạt 115.676 tỉ Đồng (tương ứng với 5,0240 tỉ USD), GRDP bình quân đầu người đạt 36,64 triệu đồng (tương ứng với 1.591 USD), tốc độ tăng trưởng GRDP đạt 8,77%.

Công nghiệp
Hiện nay ngành công nghiệp của Nghệ An tập trung phát triển ở 3 khu vực là Vinh - Cửa Lò gắn với Khu kinh tế Đông Nam, Khu vực Hoàng Mai và khu vực Phủ Quỳ. Phấn đấu phát triển nhiều ngành công nghiệp có thế mạnh như các ngành chế biến thực phẩm - đồ uống, chế biến thủy hải sản, dệt may, vật liệu xây dựng, cơ khí, sản xuất đồ thủ công mỹ nghệ, chế tác đá mỹ nghệ, đá trang trí, sản xuất bao bì, nhựa, giấy... Trong bảng xếp hạng về Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh của Việt Nam năm 2014, tỉnh Nghệ An xếp ở vị trí thứ 28/63 tỉnh thành.
GDP 2014 đạt gần 8%.
Thu nhập bình quân đầu người 2019 dự kiến sẽ đạt khoảng 1.685 USD/người, tương đương khoảng 38,5 triệu đồng/người. Tuy nhiên, khoảng cách thu nhập không đồng đều, thành phố Vinh là trên 3.600 USD/người, các huyện Diễn Châu, Nghi Lộc, Quỳnh Lưu,... có mức dao động khoảng từ 1.800 - 2.500 USD/người, nhưng các huyện miền núi phía Tây lại rất thấp, có huyện dưới 1.000 USD/người.Hiện nay, trên địa bàn tỉnh Nghệ An các khu công nghiệp sau:

Khu kinh tế Đông Nam
 Khu công nghiệp đô thị Việt Nam Singapore VSIP
Khu công nghiệp Bắc Vinh
Khu công nghiệp Nam Cấm
Khu công nghiệp Nghi Phú
Khu công nghiệp Hưng Đông
Khu công nghiệp Cửa Lò
Khu công nghiệp Hoàng Mai1,2
Khu công nghiệp Đông Hồi
Khu công nghiệp Phủ Quỳ
Khu công nghiệp Tân Thắng
khu công nghiệp Diễn Hồng - Diễn Châu
Khu công nghiệp Hưng Lộc
 Khu công nghiệp WHA Nghệ An
 Khu công nghiệp Thọ Lộc - Diễn Châu

Du lịch

Có bãi tắm Cửa Lò là khu nghỉ mát; Khu du lịch biển diễn Thành, huyện Diễn Châu - một bãi biển hoang sơ và lãng mạn; khu di tích Hồ Chí Minh, khu di tích đền Cuông. Năm 2008, Khu du lịch Bãi Lữ được đưa vào khai thác.

Nghệ An là xứ sở của những lễ hội cổ truyền diễn ra trên sông nước như lễ hội Cầu Ngư, Rước hến, Đua thuyền... Lễ hội làm sống lại những kỳ tích lịch sử được nâng lên thành huyền thoại, giàu chất sử thi, đậm đà tính nhân văn như lễ hội đền Cuông, lễ hội đền Khai Long, lễ hội làng Vạn Lộc, làng Sen, lễ hội đền Quả Sơn. Miền núi có các lễ hội như Hang Bua, lễ hội Xàng Khan, lễ Mừng nhà mới, lễ Uống rượu cần. Lễ hội Đền Tiên Đô (Tiên Đô Miếu) ở Đặng Sơn vào lễ khai hạ mồng 7 tháng giêng và Lễ kỵ nhật 16/6 của 3 thần bản cảnh- Thành Hoàng nơi thờ Phó Quốc vương Mạc Đăng Lượng thượng thượng thượng đẳng thần, Binh nhung Đại tướng Hoàng Trần Ích thượng đẳng thần, Hoàng Bá Kỳ Đoan túc tôn thần.

Nghệ An còn lưu giữ được nhiều di tích văn hoá lịch sử, nhiều danh lam thắng cảnh, lễ hội văn hoá truyền thống - đó là những yếu tố thuận lợi giúp cho du lịch Nghệ Antriển.

Về du lịch biển, Nghệ An có 82 km bờ biển với nhiều bãi tắm đẹp hấp dẫn khách du lịch quốc tế như bãi biển Cửa Lò, Cửa Hội; Nghi Thiết, Bãi Lữ (Nghi Lộc), Quỳnh Bảng, Quỳnh Nghĩa (Quỳnh Lưu),Quỳnh Phương(Hoàng Mai), Diễn Thành (Diễn Châu). Đồng thời Nghệ An rất có lợi thế phát triển du lịch văn hóa. Hiện nay Nghệ An có trên 1 ngàn di tích lịch sử văn hóa, trong đó có gần 200 di tích lịch sử văn hoá được xếp hạng, đặc biệt là Khu di tích Kim Liên, quê hương của chủ tịch Hồ Chí Minh, hàng năm đón xấp xỉ 2 triệu lượt nhân dân và du khách đến tham quan nghiên cứu.

Khu di tích lịch sử Kim Liên, cách trung tâm thành phố Vinh 12 km về phía Tây Nam, là khu di tích tưởng niệm Hồ Chí Minh tại xã Kim Liên, huyện Nam Đàn. Nơi đây gắn với thời niên thiếu của Hồ Chí Minh và còn lưu giữ những kỷ niệm thuở nhỏ của cậu bé Nguyễn Sinh Cung, những dấu tích và những kỷ vật của gia đình.

Làng Sen, quê nội của Hồ Chí Minh, tên chữ là Kim Liên (bông sen vàng). Làng có nhiều hồ thả sen suốt hai bên đường làng. Ngôi nhà của Hồ Chí Minh sống thuở nhỏ dựng bằng tre và gỗ, 5 gian, lợp tranh. Trong nhà có những đồ dùng giống như các gia đình nông dân: phản gỗ, chõng tre, cái võng gai, bàn thờ... Nhà được dựng năm 1901 do công sức và tiền của dân làng góp lại làm tặng ông Nguyễn Sinh Sắc, cha của Hồ Chí Minh khi ông Sắc đỗ Phó Bảng đem lại vinh dự cho cả làng.

Cách làng Sen 2 km là làng Chùa (tên chữ là Hoàng Trù) - quê ngoại của Hồ Chí Minh - và cũng là nơi ông cất tiếng khóc chào đời, được mẹ nuôi dạy những năm ấu thơ.

Khu du lịch thành phố Vinh nằm ở vị trí giao thông thuận tiện, có quốc lộ 1a và tuyến đường sắt Bắc - Nam chạy qua, có sân bay Vinh nằm cách trung tâm thành phố không xa. Thành phố Vinh còn là đầu mối giao thông quan trọng giữa miền Bắc và miền Nam. Khách đi du lịch theo tuyến Quốc lộ 1 ngày càng tăng, lượng du khách đến với Nghệ An theo đó cũng tăng.

Thành phố Vinh từ lâu đã hấp dẫn du khách bởi một quần thể khu du lịch với những nét đặc trưng tiêu biểu của một đô thị xứ Nghệ. Đến với thành phố Vinh, du khách có thể tham gia vào nhiều loại hình du lịch như: du lịch nghiên cứu, du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng.

Cách thành phố Vinh 120 km về phía Tây Nam, Vườn Quốc gia Pù Mát thuộc huyện Con Cuông, nằm trên sườn Đông của dải Trường Sơn, dọc theo biên giới Việt Lào. Nơi đây có một số loài động vật, thực vật quý hiếm cần phải được bảo tồn nghiêm ngặt như: sao la, thỏ vằn, niệc cổ hung và một số loài thực vật như pơ mu, sa mu, sao hải nam... Nơi đây đã được UNESCO đưa vào danh sách các khu dự trữ sinh quyển thế giới với tên gọi Khu dự trữ sinh quyển miền tây Nghệ An. Đến Diễn châu, du khách rẽ về phía tây theo đường 7 về Đặng Sơn thăm Di tích lịch sử quốc gia Nhà thờ họ Hoàng Trần do gia đình cụ Hoàng Quýnh - Nguyễn thị Đào xây dựng lại năm 1884 - gắn với cơ sở hoạt động thời kỳ 1930-1945 hoặc ra thăm Bãi Dâu Ba Ra.

Hiện nay, nhiều tổ chức bảo vệ môi trường thế giới cũng như trong nước, đang có các dự án để bảo tồn và phát triển vườn quốc gia Pù Mát, khu bảo tồn thiên nhiên Pù Huống tạo thành khu du lịch sinh thái hấp dẫn.

Khu du lịch Cửa Lò là điểm du lịch biển hấp dẫn với bãi cát trắng mịn chạy dài gần 10 km, thông ra Hòn Ngư, Hòn Mắt, Đảo Lan Châu e ấp ven bờ như một nét chấm phá của bức tranh thủy mạc. Tất cả đã tạo ra cho Cửa Lò có một sức hấp dẫn mạnh mẽ với du khách thập phương.

Nghệ An còn là nơi có nhiều món ăn ngon, đặc sản nổi tiếng: cháo lươn Vinh, cơm lam, nhút Thanh Chương, tương Nam Đàn, cam xã Đoài... là những sản phẩm du lịch có sức cuốn hút khách du lịch quốc tế và trong nước.

Với nhiều lắm những danh lam thắng cảnh, hệ thống di tích, văn hoá phong phú về số lượng, độc đáo về nội dung, đa dạng về loại hình, Nghệ An đang là miền đất hứa, là địa chỉ du lịch hấp dẫn đối với du khách.

Xã hội

Ngày 27/11, trong kỳ họp lần thứ 9 Ủy ban Liên Chính phủ Công ước UNESCO về bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể diễn ra tại Pháp, Tổ chức Giáo dục Khoa học và Văn hóa của Liên hiệp quốc đã chính thức công nhận dân ca ví, dặm Nghệ Tĩnh của Việt Nam là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Thành phố kết nghĩa
Nghệ An có nhiều thành phố kết nghĩa trên khắp thế giới, nhiều thành phố trong số này là thủ đô của các quốc gia tương ứng:

Lãnh Đạo Tỉnh Nghệ An

Chủ Tịch Tỉnh Nghệ An
 Phan Đình Trạc Chủ tịch Tỉnh Nghệ An Giám Đốc công An Tỉnh Nghệ An.
Hồ Xuân Hùng chủ tịch tỉnh Nghệ An.
 Hồ Đức Phớc chủ tịch tỉnh Nghệ An.
 Nguyễn Xuân Đường chủ tịch tỉnh Nghệ An.
 Thái Thanh Quý Chủ tịch Tỉnh Nghệ An.
 Nguyễn Đức Trung chủ tịch Nghệ An.

Nhân Vật Lãnh Đạo Khác Của Tỉnh Nghệ An

 Nguyễn Đình Lộc bộ trưởng bộ tư pháp
 Trương Đình Tuyển bộ trưởng bộ công thương.
 Nguyễn Đình Trung Chủ tịch Tỉnh Đắc Lắc .
 Nguyễn Hồng Thái giám đốc công an việt nam.
 Nguyễn Sinh Hùng, Chủ tịch Quốc hội Việt Nam khóa XIII giai đoạn (2011-2016).
 Nguyễn Vân Chi, Phu nhân Chủ tịch Quốc hội Việt Nam.

Nhân Vật Lịch sử khác
 Mai Hắc Đế Vua việt .
 Hồ Hưng Dật Thái Thú Diễn Châu Thủy Tổ Họ Hồ Việt Nam
 Nguyễn Hội Thiền Sư Nhà Buôn Bán Ông Tổ Nghề Làm Muối.
 Hồ Xuân Hương được unesco công nhận danh nhân văn hóa thế giới.
 Nguyễn Xí Đại công thần khai quốc nhà lê.
 Hồ Phi Tích  quan việt nam.
 Nguyễn Sinh Sắc phó bảng
 Nguyễn Thiếp quân sư và là nhà xây dựng Phượng Hoàng Trung Đô thủ đô kinh đô mới của việt nam.
 Nguyễn Kế Sài quan nhà lê.
 Nguyễn Thức Tự thầy giáo nổi tiếng.
 Nguyễn Sư Hồi quan nhà lê
 Đinh Văn Chấp Tiến sĩ
 Hoàng Trọng Mậu thông thạo cổ văn Trung Quốc
 Nguyễn Thức Canh là một chiến sĩ cách mạng Việt Nam, và là một bác sĩ đã từng làm việc ở Trung Quốc.
 Đặng Nguyên Cẩn (đỗ Phó bảng)
 Đặng Thái Thân đỗ đầu xứ
Hoàng Trọng Mậu, cử nhân
 Vương Thúc Quý đỗ Cử nhân
 Đặng Thúc Hứa, đỗ Cử nhân
 Đặng Tử Kính, đỗ Cử nhân
 Nguyễn Thức Đường chiến sĩ cách mạng.
 Nguyễn Phong Sắc lãnh đạo đảng.
 Hồ Tùng Mậu, đảng viên của hai Đảng Cộng sản Việt Nam và Đảng Cộng sản Trung Quốc, Tổng Thanh tra Chính phủ Việt Nam.
 Hồ Đức Việt, Ủy viên Bộ chính trị ban chấp hành trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa X, nguyên Trưởng ban Tổ chức Trung ương.
 Hồ Sĩ Dương, tể tướng.
 Hồ Sĩ Đống, nhà thơ và đại quan của nhà Lê trung hưng.
 Hồ Học Lãm, nhà chính trị.
 Đoàn Như Hài tướng quân.
 Bạch Liêu trạng nguyên.
 Hoàng Kiêm Ông đỗ Đệ tam giáp đồng Tiến sĩ xuất thân khoa thi Giáp Thìn 1904.
 Lý Nhật Quang,  là một hoàng tử và quan nhà Lý tri châu Nghệ An.
 Trùng Quang Đế Vị vua xưng đế ở nghệ an đóng kinh đô ở Nghệ An.
 Nguyễn Cảnh Chân quan nhà trần
 Đặng Tất quan nhà trần.
 Nguyễn Súy thái phó nhà trần
 Đặng Dung, quan nhà trần.
 Nguyễn Cảnh Dị, quan nhà trần.
 Lê Ninh và truyền thuyết về Đình Long Thái ở đô lương Nghệ An.
 Nguyễn Cảnh Hoan, quan nhà lê.
 Phan Công Tích, quan nhà lê.
 Nguyễn Hữu Chỉnh là nhà quân sự, chính trị có ảnh hưởng lớn của Đại Việt.
 Ngô Đình Giao ,Giáo sư, TSKH Kinh tế
 Chu Phúc Cổn, quan nhà lê
 Ngô Trí Tri, tiến sĩ cách mạng
 Ngô Trí Hòa, tiến sĩ cách mạng.
 Đặng Văn Thụy, tiến sĩ
 Nguyễn Xuân Ôn, tiến sĩ cách mạng.
 Cao Xuân Dục quan nhà nguyễn.
Ngô Phương Lan, Hoa hậu Thế giới người Việt.
 Cao Xuân Huy, Phó Giáo sư.
 Cao Huy Đỉnh Giáo sư đoạt Giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn Học Nghệ thuật.
 Phan Mạnh Quỳnh ca sĩ nổi tiếng bài hát "Em Là Vợ Người Ta".
 Nguyễn Thị Phương Thảo Cháu Nguyễn Cảnh Chân, Người Nghệ An, là một nữ doanh nhân, tỷ phú, Chủ tịch Hội đồng quản trị của VietJet Air, Phó chủ tịch thường trực Hội đồng quản trị Ngân hàng HDBank...[Bà là người Việt Nam thứ 2 và cũng là nữ tỷ phú đầu tiên được Forbes ghi nhận là tỉ phú USD, chỉ sau ông Phạm Nhật Vượng.
 Đinh Bô Cương,danh thần
 Nguyễn Cảnh Huy,danh thần
 Nguyễn Cảnh Kiên,danh thần
 Nguyễn Cảnh Hà,danh thần
 Nguyễn Cảnh Quế,danh thần
 Chu Tất Thắng,danh thần
 Nguyễn Tiến Tài,danh thần
 Phạm Kinh Vĩ,danh thần
 Trần Hưng Nhượng,danh thần
 Nguyễn Lâm Thái, danh thần
 Nguyễn Cảnh Hoan, danh tướng
 Phan Đà,danh tướng
Trần Hưng Học,danh tướng.
 Chu Dy Hiến,  danh sĩ.
Nguyễn Đình Cổn,danh sĩ .
 Đinh Nhật Thận,danh sĩ .
Phan Sĩ Thục,danh sĩ .
Hồ Sĩ Tạo, danh sĩ .
 Nguyễn Hữu Điển chí sĩ .
 Trần Tấn,Các chí sĩ.
 Tôn Quang Phiệt, nhà cách mạng
 Nguyễn Sĩ Sách, nhà cách mạng
 Tôn Thị Quế, nhà cách mạng
 Nguyễn Côn,Phó thủ tướng
 Võ Thúc Đồng, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp.
 Trần Văn Hằng, Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại Quốc hội
 Nguyễn Xuân Thắng, Ủy viên Bộ chính trị ĐCSVN
 Phan Trung Lý, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Quốc hội
 Trần Sĩ Thanh,Tổng Kiểm toán Nhà nước.
 Đặng Thai Mai; giáo sư
 Nguyễn Duy Quý; giáo sư VS
 Trần Đình Hượu; giáo sư
 Hoàng Đình Cầu;giáo sư bác sĩ.
 Nguyễn Tài Cẩn; giáo sư NGND
 Nguyễn Nghĩa Thìn; giáo sư tiến sĩ.
Nguyễn Sĩ Dũng. Tiến sĩ.
 Lê Ngọc Hoa, PCT UBND tỉnh Nghệ An
 Nguyễn Tài Tuệ,Các nghệ sĩ: Nhạc sĩ.
 Đinh Thìn; nghệ sĩ ưu tú.
 Hồng Lựu.nghệ sĩ nhân dân.
 Võ Quý Huân, Các nhà Kho học: Kỹ sư
 Nguyễn Đệ (Ba Trung) Trung tướng nguyên Tư lệnh QK9;
  Đặng Xuân Loan, Trung tướng
 Lê Nam Thắng - nguyên tư lệnh QK4, Thiếu tướng
 Thiếu tướng GS, TS Nguyễn Phùng Hồng;
 Nguyễn Cảnh Hiền, Thiếu tướngPhó tư lệnh Bộ đội biên phòng.
 Thiếu tướng Nguyễn Trọng Nhưỡng.
  Lê Đình Đệ, Thiếu tướng.
 Nguyễn Đình Minh, Thiếu tướng
 Nguyễn Thủ Thanh; Thiếu tướng.
 Nguyễn Thế Công Thiếu tướng
 Nguyễn Ngọc Độ  Thiếu tướng
 Đậu Đình Toàn,Thiếu tướng.
 Nguyễn Hùng Lĩnh Thiếu tướng.
 Trần Minh Đạo Thiếu tướng.
 Nguyễn Sĩ Hội Thiếu tướng.
 Trần Võ Dũng Trung tướng.
 Lê Văn Minh, Thiếu tướng Tư lệnh vùng 4 Cảnh sát Biển..

.* Nguyễn Minh Tuấn, Bảng nhãn.

 Phạm Nguyễn Du, Đình nguyên, Hoàng giáp.
 Nguyễn Ngọc, song nguyên Hoàng giáp.
 Nguyễn Hữu Chính, Hoàng giáp.
 Phạm Huy,Tiến sĩ
 Nguyễn Khuê, Tiến sĩ
 Đinh Văn Phác, Tiến sĩ
 Đinh Văn Chất, Tiến sĩ
 Nguyễn Huy Nhu, Tiến sĩ
 Phạm Huy Thuyến (Phó Thuyến), Phó bảng
 Thích Minh Châu,Tiến sĩ ngôn ngữ và phật học Đại lão hòa thượng.
  Đinh Hồng Phiên Đốc học Quảng Nam Đinh
 Đinh Văn Chấp, Nhà giáo.
 Trần Văn Cung,Nhà cách mạng.
 Nguyễn Trọng Đạt,Danh tướng:  Quận công.
 Trần Văn Quang,Danh tướng.
 Hoàng Đan,Danh tướng.
 Nguyễn Quốc Thước,Danh tướng:  Quận công.
 Nguyễn Mạnh Đẩu,Danh tướng  Quận công.
 Nguyễn Bá Tuấn,Danh tướng.  Quận công
 Phạm Hồng Minh,Danh tướng.  Quận công
 Võ Văn Việt, Danh tướng.
 Nguyễn Duy Trinh, Nhà ngoại giao: Bộ trưởng.
 Hoài Thanh, Hoài Chân, Văn nhân, Nhà phê bình văn học.
Giáo sư Nguyễn Đình Chú
 Vương Đình Huệ, Bộ trưởng Bộ tài chính (2011 - 2013), Trưởng ban Kinh tế Trung ương (2012 - 2016), Phó Thủ tướng Chính phủ (2016 - 2020), Bí thư Thành ủy Hà Nội (2020 - 2021), Chủ tịch Quốc hội Nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam.
 Nguyễn Trường Tộ: nhà canh tân
 Phạm Hồng Thái: liệt sĩ cách mạng
 Lê Thiết Hùng: tướng lĩnh đầu tiên
 Đinh Bạt Tụy ở thôn Bùi Ngoạ, xã Hưng Trung đậu "nhất giáp đệ nhất giáp chế khoa xuất thân" kỳ thi đình năm 1554 (bia số 15 tại Văn Miếu-Quốc Tử Giám).
 Phạm Hồng Sơn: Trung tướng Quân đội Nhân dân Việt Nam
 Phạm Văn Quyến: Cầu thủ bóng đá.
 Nguyễn Đức Đạt; Đình nguyên, Thám hoa.
 Thám hoa Nguyễn Văn Giao đời Nguyễn
 Vương Hữu Phu, Đình nguyên Tiến sĩ (khoa Canh Tuất- 1910)..
Nguyễn Tư Nghiêm, Danh họa
 Tạ Quang Bửu,Nhà khoa học
 Bộ trưởng Trần Quốc Hoàn,
 Tạ Quang Ngọc, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng
 Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng,
 Phạm Thị Thanh Trà, ủy viên ban chấp hành trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Nội Vụ, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo GS. TSKH
 Bành Tiến Long, Thứ trưởng bộ tư pháp - Hiệu trưởng trường đại học Luật HN PGS TS
 Hoàng Thế Liên, giáo sư hóa học
 Nguyễn Thạc Cát, Giáo sư
 Nguyễn Văn Trương (anh hùng lao động) Giáo sư
 Phạm Như Cương, Giáo sư
 Nguyễn Thúc Hào, Giáo sư
  Nguyễn Thúc Tùng, Giáo sư.
  Nguyễn Văn Hường, Giáo sư
 Nguyễn Văn Ngọ, Giáo sư
 Nguyễn Thúc Hải, Giáo sư
 Nguyễn Đình Bảng, Trưởng đoàn đàm phát Thương mại Việt Mỹ Nguyễn Đình Lương, Phó Viện trưởng VKSND tối cao Dương Thanh Biểu;
 Nguyễn Thị Thiều Hoa, Giáo sư toán học
  Nguyễn Xuân Quỳnh, Giáo sư.
 Tạ Quang Hải, Giáo sư toán học nguyên chủ nhiệm khoa Toán Đại học Vinh;
 Phạm Thị Ngọc Yến, ĐHBK Hà Nội,Giáo sư Tiến sĩ.
Phan Anh Việt, Trung tướng Giáo sư Nguyên Phó Tổng cục 2 BQP, Phó Giám đốc Học viện Quốc phòng Việt Nam;
 Hoàng Nghĩa Khánh,Trung tướng, Phó Giáo sư nguyên Cục trưởng Cục Tác chiến BTTM.
 Trần Đình Mai, Đại tá, PGS.TS Giảng viên Học viện Lục Quân Đà Lạt, Tổng giám đốc Binh đoàn Trường Sơn:
  Lương Sỹ Nhung, Thiếu tướng Nhà văn, dịch giả.
 Văn Tùng; nhà báo .
 Hàm Châu; PGS.TS.
 Trần Văn Thụy giảng viên trường đại học y khoa Hà Nội.
  Trần Đình Hiếu, Tiến sĩ nguyên vụ trưởng UB Kế hoạch Nhà nước.
 Nguyễn Phong Phú, Thiếu tướngnguyên Trưởng bộ phận thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương 6(2), Tổng cục Chính trị, BQP, nguyên Chủ nhiệm Chính trị, Quân khu 4.
Trần Đình Phương, Tiến sĩ Vụ trưởng Bộ Văn Hoá-TT.
Hà Hữu Đức, Nghệ sĩ xuất sắc của Liên đoàn Nhiếp ảnh Thế giới (FIAP).
 Trần Huyền, Anh hùng tình báo quân đội.
 Nguyễn Quang Hồng, PGS.TS Sử học.
 Hồ Khải Đại ; Hội viên sáng lập Hội nhà văn Việt Nam.
 Tạ Quang Đạm; Nhà báo.
 Hồ Đệ Trung tướng.
 Nguyễn Ngọc Hà,Thiếu tướng Phó Tư lệnh Quân khu 4.
 Nguyễn Bá Quýnh quan nhà lê.
  Phạm Đình Toái,danh sĩ.
 Hoàng Văn Hoan, danh sĩ.
 Hồ Đức Việt; nhà báo chính khách
 Hồ Anh Dũng; Trung tướng
 Lê Nam Phong; Trung tướng, PGS, TS,
  Phan Đức Dư NGND(Giám đốc Học viện An ninh nhân dân);
 Lê Tất Thắng, Thiếu tướng Phó Tư lệnh Quân khu 4;
 Phan Cự Đệ; Giáo sư
 Phan Nguyên Di Giáo sư
 Nguyễn Minh Châu nhà văn (tác giả 'Dấu chân người lính);
  Bùi Hiển; nhà văn.
  Tú Mỡ; nhà thơ.
  Hoàng Trung Thông, nhà thơ.
 Dương Quân, nhà thơ trào phúng.
 Hoàng Nhật Tân (Hoàng Thanh Đạm) nhà nghiên cứu sử học và dịch giả, con trai Hoàng Văn Hoan,
 Dương Viên, nguyên Tổng thư ký hội mỹ thuật tạo hình Việt Nam.
 Dương Văn Lan, nguyên Hiệu trưởng trường Đại học Ngoại thương Hà Nội; nguyên Giám đốc Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam.
 Dương Như Xuyên, Phó Giáo sư, tiến sĩ, nguyên Giám đốc Trung tâm giáo dục thường xuyên tỉnh Nghệ An.
 An Thuyên,  Thiếu tướng, Nhạc sĩ .
 Ánh Dương; Nhạc sĩ.
 Cù Chính Lan, anh hùng
 Phan Văn Trinh, anh hùng
 Vũ Văn Huynh, anh hùng
 Hoàng Hữu Nhất, anh hùng
 Hoàng Quốc Đông, anh hùng
Nguyễn Thị Hồng, anh hùng
 Nguyễn Đình Khoa, giám đốc máy bay,anh hùng việt nam.
 Nguyễn Thị Minh Châu; anh hùng .
 Hồ Mẫu Ngoạt, Ủy viên Trung ương Đảng, Chánh văn phòng Tổng bí thư.
 Lê Thanh Thản Chủ tịch tập đoàn Mường thanh.
 Hồ Tông Thốc, là một vị quan, nhà sử học của Việt Nam.

 Nguyễn Kế Hưng Quan nhà Lê.

 Nguyễn Trọng Thưởng Quan nhà Lê ..vv

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Dân ca ví giặm Nghệ Tĩnh được vinh danh

Lãnh đạo tỉnh Nghệ An

Bắc Trung Bộ
Tỉnh ven biển Việt Nam
Vịnh Bắc Bộ


title: Kaze no Stigma

text:
Kaze no Stigma (風の聖痕) là truyện ngắn của tác giả Yamato Takahiro, tranh do Nanto Hanamaru minh họa. Tác phẩm đã được chuyển thể thành anime bởi hãng GONZO, và cũng xuất bản manga nữa.

Nội dung
Kazuma sinh ra trong một gia đình pháp sư chuyên về phép thuật lửa có danh tiếng lâu đời ở Nhật Bản. Tuy là con trai lớn của nhánh trưởng của tộc Kannagi, Kazuma không có năng khiếu về phép thuật lửa. Cậu bị người trong tộc chê cười và cuối cùng bị chính cha cậu đuổi đi. Mẹ của Kazuma chỉ cho cậu một thẻ tín dụng mà không nói lời nào. Vài năm sau đó, Kazuma quay trở lại với cái tên mới: Yagami Kazuma (đã bỏ họ Kannagi), và anh đã trở thành một pháp sư mạnh mẽ chuyên sử dụng phép thuật gió. Cùng lúc đó, nhiều thành viên của tộc Kannagi bị giết bởi phép thuật gió, và mọi nghi ngờ đổ dồn về Kazuma. Kannagi Ayano, con gái trưởng của tộc và là người thừa kế thanh kiếm gia truyền Enraiha, quyết tâm tiêu diệt Kazuma.

Nhân vật

Ayano
 Tên: Kannagi Ayano
 Seiyuu: Fujimura Ayumi
 Tuổi: 18?
 Màu tóc: Đỏ
 Yếu tố: Lửa
 Tiểu sử:

Kazuma
 Tên: Yagami Kazuma
 Seiyuu: Ono Daisuke
 Tuổi: 22
 Màu tóc: Nâu
 Yếu tố: Gió
 Tiểu sử:

Ren
 Tên: Kannagi Ren
 Seiyuu: Morinaga Rika
 Tuổi: 12
 Màu tóc: Vàng
 Yếu tố: Lửa
 Tiểu sử:

Thám tử Tachibana
 Tên: Tachibana Kirika
 Seiyuu: Ohara Sayaka
 Tuổi: Khoảng 25?
 Màu tóc: Vàng hoe
 Yếu tố: Âm dương
 Tiểu sử:

Tập phim
"Kaze no Kaeru" (風の帰還) Kazuma trở về.
"Kako to no Taiketsu" (過去との対決)
"Kannagi Sōke" (神凪宗家)
"Keiyakusha" (契約者)
"Mayoi wo Suteta Mono" (迷いを捨てた者)
"Chikara no Daishō" (力の代償)
"Tamashii no Nedan" (魂の値段)
"Ayano-chan no Sainan" (綾乃ちゃんの災難)
"Genka no Deai" (月下の出会い)
"Mamoru Beki Hito" (護るべき人)
"Sorezore no Ketsui" (それぞれの決意)
"Gekka no Kokuhaku" (月下の告白)
"Yūen Chi Ni Iko U!" (遊園地に行こう!)
"Ayano-chan no Saranaru Sainan" (綾乃ちゃんの更なる災難)
"Katherine Returns" (キャサリン・リターンズ)
"Chichi To Koto" (父と子と)
"Mahoutsukai no Taoshi Kata" (魔法使いの倒し)
"Tokyo RPG" (東京RPG)
"Pandemoniumu" (パンデモニウム)
"Suishoku no Zan Kage" (翠色の残影)
"Kyōran no Kazejutsushi" (狂乱の風術)
"Ketsui to Shunjun to" (決意と逡巡と)
"Beni En" (紅炎)
"Kaze no mamorishi mono" (風の護りしもの)

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang web chính thức
Trang web chính thức của hãng Gonzo

Anime và manga kỳ ảo
Funimation
Light novel
Manga năm 2007
Manga dài tập
Shōnen manga
GONZO
Anime và manga hành động
Anime và manga siêu nhiên
Cặp đôi hoạt hình
Trừ tà trong tác phẩm hư cấu


title: Ophraella limonensis

text:
Ophraella limonensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Bechyne miêu tả khoa học năm 1997.

Chú thích

Tham khảo

Ophraella


title: Torrelacárcel

text:
Torrelacárcel là một đô thị trong tỉnh Teruel, Aragon, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 248 người.

Tham khảo

Đô thị ở Teruel


title: Teucholabis volentis

text:
Teucholabis volentis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Teucholabis
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: 19465 Amandarusso

text:
19465 Amandarusso (1998 HA32) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 20 tháng 4 năm 1998 bởi nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 19465 Amandarusso

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1998


title: Penia pseudoplagiata

text:
Penia pseudoplagiata là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schimmel & Platia miêu tả khoa học năm 1992.

Chú thích

Tham khảo

Penia


title: Scrapter leonis

text:
Scrapter leonis là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1934.

Chú thích

Tham khảo

Scrapter
Động vật được mô tả năm 1934


title: Acid hydrochloric

text:
Acid hydrochloric (), hay còn gọi là acid muriatic, là một acid vô cơ mạnh, tạo ra từ sự hòa tan của khí hydro chloride (công thức hóa học: ) trong nước. Ban đầu, acid này được sản xuất từ acid sulfuric và muối ăn vào thời Phục Hưng, thậm chí từ thời Trung Cổ, sau đó được các nhà hóa học Glauber, Priestley và Davy sử dụng trong các nghiên cứu khoa học của họ. Acid hydrochloric được tìm thấy trong dịch vị, và cũng là một trong những yếu tố gây bệnh loét dạ dày khi hệ thống tự bảo vệ của dạ dày hoạt động không hiệu quả.

Acid hydrochloric đậm đặc nhất có nồng độ tối đa là 40%. Ở dạng đậm đặc, acid này có thể tạo thành các sương mù acid, chúng đều có khả năng ăn mòn các mô con người, gây tổn thương cơ quan hô hấp, mắt, da và ruột. Ở dạng loãng, acid hydrochloric cũng được sử dụng làm chất vệ sinh, lau chùi nhà cửa, sản xuất gelatin và các phụ gia thực phẩm, tẩy rửa, và xử lý da. Acid hydrochloric dạng hỗn hợp đẳng phí (gần 20,2%) có thể được dùng như một tiêu chuẩn cơ bản trong phân tích định lượng.

Acid hydrochloric được sản xuất với quy mô lớn và cách mạng công nghiệp ở thế kỷ XVIII, chủ yếu được sử dụng trong ngành công nghiệp hóa chất để sản xuất nhựa PVC, và các sản phẩm trung gian như MDI/TDI để tạo ra polyurethane. Có khoảng 20 triệu tấn acid hydrochloric được sản xuất hàng năm.

Từ nguyên
Acid hydrochloric được các nhà giả kim thuật châu Âu gọi là dung dịch muối (spirits of salt) hay acidum salis (acid muối). Cả hai tên vẫn còn đang sử dụng, đặc biệt là trong các ngôn ngữ ngoài tiếng Anh như  và . Khí HCl được gọi là khí acid biển (marine acid air). Tên cũ là acid muriatic (muriatic acid) có cùng nguồn gốc (muriatic nghĩa là "liên quan đến nước muối hay muối"), và tên gọi này thỉnh thoảng vẫn còn được sử dụng.

Lịch sử

Không có nhiều tài liệu rõ ràng cho thấy acid hydrochloric được điều chế vào thời kỳ Trung cổ. Có vẻ như nguồn đầu tiên đề cập đến việc điều chế vào thế kỷ XV và XVI, nhưng vẫn còn là vấn đề tranh cãi. Một số tác giả vẫn giữ quan điểm rằng acid này được Basil Valentine, thầy tu dòng Benedict Đức, phát hiện vào thế kỷ XV, bằng cách nung muối ăn (NaCl) và acid sulfuric () lục. Nước cường toan, một hỗn hợp giữa acid nitric và acid hydrochloric đã được mô tả bởi nhà giả kim thuật châu Âu thế kỷ XIII PseudoGeber (Paul of Taranto).

Vào thế kỷ XVII, Johann Rudolf Glauber ở Karlstadt am Main, Đức, đã sử dụng muối ăn và acid sulfuric để điều chế natri sulfat Na2SO4 bằng phản ứng Mannheim giải phóng khí hydro chloride. Joseph Priestley ở Leeds, Anh đã tạo ra hydro chlorua tinh khiết năm 1772, vào năm 1818 Humphry Davy ở Penzance, Anh đã chứng minh rằng thành phần hóa học bao gồm hydro và chlor. Phản ứng Mannheim được mô tả như sau:

2 NaCl + H2SO4 → Na2SO4 + 2 HCl

Trong suốt thời kỳ cách mạng công nghiệp ở châu Âu, nhu cầu kiềm tăng, một phương pháp điều chế công nghiệp do Nicolas Leblanc (ở Issoundun, France) đề xuất đã cho phép sản xuất natri carbonat (Na2CO3 - tro soda) với số lượng lớn và giá rẻ. Theo công nghệ Leblanc, muối ăn được chuyển thành tro soda từ acid sulfuric và than, đồng thời giải phóng hydro chloride. Trước khi có đạo luật Alkali 1863 ở Anh và các chính sách tương tự ở các quốc gia khác, lượng HCl dư được thải vào không khí. Sau khi thông qua đạo luật, các nhà sản xuất tro soda dùng nước để hấp thụ khí này, đồng thời sản xuất acid hydrochloric theo quy mô công nghiệp.

Trong thế kỷ XX, công nghệ Leblanc được thay thế hoàn toàn bởi công nghệ Solvay không tạo ra sản phẩm acid hydrochloric. Vì acid hydrochloric đã được sử dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực nên nhu cầu thương mại cần có các phương pháp khác để sản xuất nó, một số trong các phương pháp này vẫn còn được sử dụng cho đến ngày nay. Sau năm 2000, acid hydrochloric hầu hết được sản xuất bằng cách hấp thụ khí hydro chloride từ việc sản xuất các hợp chất hữu cơ công nghiệp.

Từ năm 1988, acid hydrochloric được liệt vào bảng II chất tiền chế, Công ước Liên Hợp Quốc về Chống vận chuyển trái phép ma túy và các chất hướng thần 1998 (Table II precursor under the 1988 United Nations Convention Against Illicit Traffic in Narcotic Drugs and Psychotropic Substances) do nó được sử dụng trong việc điều chế heroin, cocain, và methamphetamine.

Tính chất

Tính chất hóa học

Acid hydrochloric là acid một nấc, tức nó có thể phân ly cho ra một ion H+ và một ion Cl−. Khi hòa tan trong nước, H+ liên kết với phân tử nước tạo thành ion hydronium, H3O+:

 HCl + H2O -> H3O^+ + Cl^-

Do phân ly hoàn toàn trong nước nên acid hydrochloric được xếp vào nhóm acid mạnh. Các acid monoproton có một hằng số điện ly, Ka, cho thấy mức độ phân ly của nó trong nước. Đối với các acid mạnh tương tự như HCl, thì Ka có giá trị lớn, và bên cạnh đó, cũng đã có nhiều nghiên cứu lý thuyết để xác định giá trị Ka đối với HCl. Giá trị Ka thường được tính thông qua pKa, giá trị pKa của HCl, tùy theo nguồn, dao động trong khoảng -3 đến -7, thậm chí đến -9,3.

Khi cho các muối chloride như NaCl vào dung dịch HCl thì chúng không ảnh hưởng đến giá trị pH, điều này cho thấy rằng ion Cl− là một gốc base liên hợp cực kỳ yếu và HCl bị phân ly hoàn toàn trong dung dịch. Đối với các dung dịch acid hydrochloric trung bình đến mạnh, người ta cho rằng số mol H+ bằng với số mol HCl, với độ tin cậy 4 chữ số thập phân.

Trong số sáu acid vô cơ mạnh phổ biến, acid hydrochloric là một acid monoproton ít có khả năng tạo phản ứng giảm số oxy hóa. Nó là một trong những acid mạnh ít độc hại nhất khi tiếp xúc bằng tay; ngoài tính acid, nó còn bao gồm các ion chlor không phản ứng và không độc hại. Các dung dịch acid hydrochloric trung bình-mạnh thì khá ổn định khi lưu trữ.

Acid hydrochloric thường được dùng phổ biến trong việc chuẩn độ dung dịch base. Các acid chuẩn độ mạnh cho các kết quả chính xác hơn do có điểm cuối rõ ràng. Acid hydrochloric dạng hỗn hợp đẳng phí (gần 20,2%) có thể được dùng như một tiêu chuẩn cơ bản trong phân tích định lượng, mặc dù nồng độ chính xác của nó phụ thuộc vào áp suất khí quyển khi điều chế nó.

Acid hydrochloric thường được dùng trong việc chuẩn bị mẫu trong hóa phân tích. Acid hydrochloric đặc có thể hòa tan một số kim loại, tạo ra các khí hydro và chlor. Nó phản ứng với các hợp chất base như calci carbonat hoặc đồng(II) oxide, tạo thành các dung dịch hòa tan có thể dùng để phân tích.

Như các loại acid khác, HCl có thể tác dụng với:
Kim loại: Giải phóng khí hydro và tạo muối chloride (trừ các kim loại đứng sau hydro trong dãy hoạt động hóa học các kim loại như Cu, Hg, Ag, Pt, Au).
 Fe + 2HCl → FeCl2+ H2
Oxide base: Tạo muối chloride và nước.
 ZnO + 2HCl → ZnCl2 + H2O
Base: Tạo muối chloride và nước.
 NaOH + HCl → NaCl + H2O
Muối: tác dụng với các muối có gốc anion hoạt động yếu hơn tạo muối mới và acid mới.
 CaCO3 + 2HCl → CaCl2 + CO2 + H2O

Ngoài ra, trong một số phản ứng HCl còn thể hiện tính khử bằng cách khử

một số hợp chất như KMnO4 (đặc), MnO2, KClO3 giải phóng khí chlor.

 2KMnO4(đặc) + 16HCl → 2KCl + 2MnCl2 + 5Cl2 + 8 H2O
 MnO2 + 4HCl → MnCl2 + Cl2 + 2H2O

Tính chất vật lý
Ở điều kiện thông thường (nhiệt độ và áp suất tiêu chuẩn, chiếu sáng), dung dịch Acid hydrochloric thường được quan sát thấy là một chất lỏng không màu, trong suốt hoặc vàng nhạt (do lẫn hợp chất), có thể bốc khói, hơi nhớt, nặng hơn nước, khúc xạ ánh sáng nhiều hơn nước một chút:

Các tính chất vật lý của acid hydrochloric như điểm sôi và điểm nóng chảy, mật độ, và pH phụ thuộc vào nồng độ mol của HCl trong dung dịch acid. Chúng thay đổi trong dung dịch với nồng độ phần trăm rất thấp từ 0% HCl đến hơn 40% HCl.

Acid hydrochloric ở dạng hỗn hợp hai hợp phần gồm HCl và H2O có điểm sôi hỗn hợp đẳng phí khi nồng độ 20,2% HCl và nhiệt độ 108,6 °C (227 °F). Có bốn điểm eutecti kết tinh cố định đối với HCl, giữa các dạng tinh thể của HCl•H2O (68% HCl), HCl•2H2O (51% HCl), HCl•3H2O (41% HCl), HCl•6H2O (25% HCl), và đóng băng (0% HCl). Cũng có điểm eutectic rất ổn định ở nồng độ 24,8% giữa dạng băng và HCl•3H2O kết tinh.

Điều chế và sản xuất
Acid hydrochloric được sản xuất với nồng độ lên đến 38% HCl (nồng độ phần trăm). Các mức nồng độ cao hơn khoảng 40% có thể được sản xuất về mặt hóa học nhưng sau đó tốc độ bay hơi cao dẫn đến mức việc cất giữ và sử dụng cần có những khuyến cáo đặc biệt, như trong môi trường áp suất và nhiệt độ thấp. Acid hydrochloric trong công nghiệp thường sử dụng loại 30% đến 34%, nhằm tối ưu hóa trong việc vận chuyển và giảm thất thoát khí HCl ở dạng bay hơi. Các dung dịch sử dụng cho mục đích gia đình ở Hoa Kỳ, hầu hết là làm vệ sinh, thì có nồng độ nằm trong khoảng 10% đến 12%, với những khuyến cáo pha loãng trước khi dùng. Ở Anh, chất này được bán ở dạng "Spirits of Salt" dùng cho làm vệ sinh trong nhà, với độ acid tương tự như cấp công nghiệp ở Mỹ.

Hầu hết acid hydrochloric được sản xuất ở Mỹ, Tây Âu và Nhật Bản ở dạng sản phẩm phụ theo phương pháp chlor hóa chất hữu cơ. Các nhà sản xuất chính trên thế giới gồm Dow Chemical, FMC, Georgia Gulf, Tập đoàn Tosoh, Akzo Nobel, và Tessenderlo. Trong đó, Dow Chemical sản xuất 2 triệu tấn hàng năm tính theo khí HCl; và các công ty còn lại sản xuất từ 0,5 đến 1,5 triệu tấn/mỗi năm. Tổng sản lượng trên thế giới, tính theo HCl, ước tính 20 triệu tấn/năm, với 3 triệu tấn/năm từ việc tổng hợp trực tiếp, và phần còn lại là sản phẩm phụ từ các quá trình tổng hợp hữu cơ và tương tự. Cho đến nay hầu hết acid hydrochloric được tiêu thụ chủ yếu bởi các nhà sản xuất sử dụng làm nguyên liệu, phụ liệu để sản xuất các chế phẩm khác. Thị trường thế giới tiêu thụ khoảng 5 triệu tấn/năm.

Acid hydrochloric được sản xuất/điều chế theo các quy trình sau:

Tổng hợp từ các nguyên tố

Quá trình này tổng hợp trực tiếp từ khí chlor và hydro cho ra sản phẩm có độ tinh khiết cao.

 H2 + Cl2 → 2 HCl
(ΔH= -184,74 KJ/mol)

Phản ứng diễn ra trong buồng đốt được cung cấp khí chlor và Hydro ở nhiệt độ trên 2000 °C có mặt ngọn lửa. Để đảm bảo rằng phản ứng diễn ra hoàn toàn, người ta cung cấp lượng Hydro cao hơn chlor một chút (1-2%) để không còn chlor trong sản phẩm. Hỗn hợp của Hydro và chlor có khả năng gây nổ do đó cần những thiết bị đặc biệt có khả năng chịu nhiệt cao, và một điểm không thuận lợi là các chất phản ứng có chi phí cao.

Phản ứng với chloride kim loại
Phản ứng với chloride kim loại, đặc biệt là natri chloride (NaCl), với acid sulfuric H2SO4) hoặc hydro sulfat:
Quá trình này được sử dụng chủ yếu trong thế kỷ XVIII hay còn gọi là quy trình Leblanc dùng trong sản xuất natri carbonat. Phản ứng diễn ra gồm 2 giai đoạn: giai đoạn 1 ở nhiệt độ khoảng 150-250 °C, và giai đoạn 2 ở nhiệt độ khoảng 500 đến 600 °C:
 NaCl + H2SO4 đặc → NaHSO4 + HCl↑

NaCl + NaHSO4 → Na2SO4 + HCl↑

Phản ứng tổng có thể được viết như sau:

2 NaCl + H2SO4 → Na2SO4 + 2HCl↑

Chiều cân bằng phản ứng diễn ra theo hướng tạo khí HCl vì khí này được lấy ra liên tục. Phương pháp cho phép tạo ra các sản phẩm tinh khiết, thường được dùng trong phòng thí nghiệm. Phương pháp này không được dùng trong sản xuất thương mại vì acid sulfuric đắt hơn acid hydrochloric.

Sản phẩm chlor hóa trong sản xuất chất hữu cơ
Các phản ứng chính:

 Nhiệt phân 1,2-dichloroethan tạo thành vinyl chloride, 90% lượng acid hydrochloric đường sản xuất ở Mỹ dùng phương pháp chlor hóa này:
 +  →
 →  + HCl

 chloride hóa alkan:

Cl2 + RH → RCl + HCl

 với R-là gốc hydrocarbon.

 phản ứng trao đổi gốc chlor với HF. Phản ứng này được dùng để chuyển sản phẩm chlor hóa (RCl) tạo ra HCl.
RCl + HF → RF + HCl
 Tổng hợp tetrafluoroethen từ việc nhiệt phân chlorodifluoromethan:

2 CHF2Cl → CF2=CF2 + 2 HCl

Từ đốt rác thải hữu cơ chlor:
 + 5 → 4 + 2O + 2HCl

Hydrat hóa chloride kim loại nặng
2Fe + 6O →  + 3O + 6HCl

Sau quá trình tạo khí HCl, dòng khí chứa HCl đưa qua tháp hấp thụ, ở đây HCl lỏng đậm đặc được tạo ra bằng cách hấp thụ hơi HCl vào trong dung dịch acid hydrochloric yếu và được tách ra. Trong khi đó, dòng khí cuối cùng được đưa tới thiết bị làm sạch để loại HCl tự do trước khi thải ra ngoài không khí.

Ứng dụng

Acid hydrochloric là một acid mạnh được sử dụng trong nhiều ngành công nghiệp. Ứng dụng thường để xác định chất lượng sản phẩm theo yêu cầu.

Tẩy gỉ thép
Một trong những ứng dụng quan trọng của acid hydrochloric là dùng để loại bỏ gỉ trên thép, đó là các oxide sắt, trước khi thép được đưa vào sử dụng với những mục đích khác như cán, mạ điện và những kỹ thuật khác. HCl dùng trong kỹ thuật có nồng độ 18% là phổ biến, được dùng làm chất tẩy gỉ của các loại thép carbon.

Fe2O3 + 6 HCl → 2 FeCl3 + 3 H2O

Acid đã qua sử dụng được tái dùng nhiều lần gọi là các dung dịch sắt(II) chloride, nhưng mức độ các kim loại nặng cao trong dung dịch tẩy này làm giảm hiệu quả của phản ứng.

Công nghiệp tẩy thép đã phát triển các công nghệ "tái chế acid hydrochloric", như công nghệ lò phun hoặc công nghệ tái sinh HCl tầng sôi, quá trình này cho phép thu hồi HCl từ chất lỏng đã tẩy rửa. Công nghệ tái chế phổ biến hất là pyrohydrolysis, thực hiện theo phản ứng sau:

4 FeCl2 + 4 H2O + O2 → 8 HCl+ 2 Fe2O3

Bằng cách hồi phục đặc tính của acid đã qua sử dụng, người ta thực hiện theo một chu trình acid khép kín. Sản phẩm phụ trong quá trình tái chế là sắt(III) oxide được thu hồi và sử dụng vào nhiều mục đích trong công nghiệp.

Sản xuất các hợp chất hữu cơ
Một ứng dụng quan trọng khác của acid hydrochloric là dùng trong sản xuất các hợp chất hữu cơ như vinyl chloride và dichloroethan để sản xuất PVC. Quá trình này sử dụng các acid do doanh nghiệp sản xuất chứ không từ thị trường tự do. Các hợp chất hữu cơ khác được sản xuất từ HCl như bisphenol A sản xuất polycarbonat, than hoạt tính, và acid ascobic, cũng như trong một số sản phẩm của ngành dược.
2 CH2=CH2 + 4 HCl + O2 → 2 ClCH2CH2Cl + 2 H2O
gỗ + HCl + nhiệt → than hoạt tính

Sản xuất các hợp chất vô cơ
Nhiều sản phẩm có thể được sản xuất từ acid hydrochloric theo phản ứng acid-base tạo ra các hợp chất vô cơ. Chúng bao gồm các hóa chất xử lý nước như sắt(III) chloride và polyaluminium chloride (PAC).

Fe2O3 + 6 HCl → 2 FeCl3 + 3 H2O (sắt (III) chloride từ magnetit)

Cả sắt (III) chloride và PAC đều được sử dụng làm chất keo tụ và chất đông tụ để làm lắng các thành phần trong quá trình xử lý nước thải, sản xuất nước uống, và sản xuất giấy.

Các hợp chất vô cơ khác được sản xuất dùng HCl như muối calci chloride, nickel(II) chloride dùng cho việc mạ điện và kẽm chloride cho công nghiệp mạ và sản xuất pin.

CaCO3 + 2 HCl → CaCl2 + CO2 + H2O (calci chloride từ đá vôi)
Zn(s) + 2 HCl → ZnCl2 + H2(g)

Kiểm soát và trung hòa pH
Acid hydrochloric có thể được dùng để điều chỉnh tính base của dung dịch.

OH− + HCl → H2O + Cl−

Trong công nghiệp yêu cầu độ tinh khiết (thực phẩm, dược phẩm, nước uống), acid hydrochloric chất lượng cao được dùng để điều chỉnh pH của nước cần xử lý. Trong ngành công nghiệp không yêu cầu độ tinh khiết cao, acid hydrochloric chất lượng công nghiệp chỉ cần đủ để trung hòa nước thải và xử lý nước hồ bơi.

Tái sinh bằng cách trao đổi ion
Acid HCl chất lượng cao được dùng để tái sinh các nhựa trao đổi ion. Trao đổi cation được sử dụng rộng rãi để loại các ion như Na+ và Ca2+ từ các dung dịch chứa nước, tạo ra nước khử khoáng. Acid này được dùng để rửa các cation từ các loại nhựa.

Na+ bị thay thế bởi H+
Ca2+ bị thay thế bởi 2 H+

Trao đổi ion và nước khử khoáng được sử dụng trong tất cả các ngành công nghiệp hóa, sản xuất nước uống, và một số ngành công nghiệp thực phẩm.

Ứng dụng khác

Acid HCl có nhiều ứng dụng ở quy mô nhỏ như: xử lý da, vệ sinh nhà cửa, và xây dựng nhà. Trong khai thác dầu, acid HCl có thể được dùng để bơm vào trong tầng đá của giếng dầu nhằm hòa tan một phần đá hay còn gọi là "rửa giếng", và tạo các lỗ rỗng lớn hơn. Acid hóa giếng khoan là một quá trình phổ biến được sử dụng trong công nghiệp khai thác dầu biển Bắc. Khi trộn dung dịch acid hydrochloric đậm đặc và dung dịch acid nitric đậm đặc theo tỉ lệ mol 1:3 thì nó có khả năng hòa tan vàng và bạch kim. (xem nước cường toan).

Một số phản ứng hóa học liên quan đến acid HCl được ứng dung trong sản xuất thực phẩm, các thành phần thực phẩm và phụ gia thực phẩm. Các sản phẩm đặc trưng như aspartame, fructose, acid citric, lysine, thủy phân protein thực vật, và trong sản xuất gelatin. Acid HCl cấp thực phẩm (loại an toàn cho con người khi sử dụng) có thể được ứng dụng khi cần thiết trong sản phẩm cuối cùng.

Trong sinh vật

Acid gastric là một trong những chất chính tiết ra từ dạ dày. Nó chứa chủ yếu là acid hydrochloric và tạo môi trường acid trong dạ dày với pH từ 1 đến 2.

Các ion chlor (Cl−) và hydro (H+) được tiết ra riêng biệt trong vùng đáy vị của dạ dày (stomach fundus) bởi các tế bào vách của niêm mạc dạ dày vào hệ tiết dịch gọi là tiểu quản (canaliculi) trước khi chúng đi vào lòng ống (lumen) dạ dày.

Acid gastric giữ vai trò là một chất kháng lại các vi sinh vật để ngăn ngừa nhiễm trùng và là yếu tố quan trọng để tiêu hóa thức ăn. pH dạ dày thấp làm biến tính các protein và do đó làm chúng bị dễ phân hủy bởi các enzym tiêu hóa như pepsin. pH thấp cũng kích hoạt các tiền enzym pepsinogen thành enzyme pepsin hoạt hóa bởi sự tự phân cắt (self-cleavage). Sau khi ra khỏi dạ dày, acid hydrochloric của dịch sữa bị natri bicarbonat vô hiệu hóa trong tá tràng.

Dạ dày tự nó được bảo vệ khỏi acid mạnh bằng cách tiết ra một lớp chất nhầy mỏng để bảo vệ, và bằng cách tiết ra dịch tiết tố để tạo ra lớp đệm natri bicarbonat. Loét dạ dày có thể xảy ra khi các cơ chế này bị suy yếu. Các thuốc nhóm kháng histamin và ức chế bơm proton (proton pump inhibitor) có thể ức chế việc tiết acid trong dạ dày, và các chất kháng acid được sử dụng để trung hòa acid có mặt trong dạ dày.

Nguy hiểm

Acid hydrochloric đậm đặc có thể bay hơi, tạo thành các sương mù acid. Cả dạng sương mù và dung dịch đều có khả năng gây ảnh hưởng ăn mòn các mô con người, có khả năng gây tổn thương cơ quan hô hấp, mắt, da và ruột. Khi trộn acid hydrochloric với các chất oxy hóa phổ biến khác như natri hypochlorit (NaOCl) hoặc kali permanganat (KMnO4) làm giải phóng khí độc chlor.

NaOCl + 2 HCl → H2O + NaCl + Cl2

2 KMnO4 + 16 HCl → 2 MnCl2 + 8 H2O + 2 KCl + 5 Cl2

Đồ bảo hộ như găng tay cao su, kính bảo vệ mắt, và quần áo, giày chống chất hóa học được sử dụng để giảm thiểu những tác tại của việc tiếp xúc với loại acid này.

Mức độ nguy hiểm của dung dịch acid hydrochloric phụ thuộc vào nồng độ của nó. Bảng bên dưới liệt kê theo cách phân loại của EU về nồng độ acid này.

Cơ quan bảo vệ môi trường Hoa Kỳ xếp acid hydrochloric vào nhóm chất độc. Số UN do Liên Hợp Quốc quy định cho acid hydrochloric là 1789.

Xem thêm
Nước cường toan
Hydro chloride
Muối chloride

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Hydrochloric acid-d NIST WebBook

 Thông tin về an toàn
Health Effects Notebook for Hazardous Air Pollutants Tóm tắt mức độ nguy hiểm theo EPA 25/4/2016

Hydrochloric acid, 33 - 40%: Acid hydrochloric MSDS theo Học viện công nghệ Georgia
 Xử trí đúng cách khi bị dính acid Minh Đức - Thi Trân - Lê Phương. VnExpress Thứ năm, 31/3/2016 | 00:01 GMT+7

hydrochloric, acid
Hợp chất hydro
Hợp chất chlor
Nhiếp ảnh
Dung dịch
Muối chloride
Hợp chất halogen của phi kim
Dạ dày


title: Limonia infantula

text:
Limonia infantula là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Limonia (Limoniidae)
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Megacerus discoidus

text:
Megacerus discoidus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Say miêu tả khoa học năm 1824.

Chú thích

Tham khảo

Megacerus
Động vật được mô tả năm 1824


title: Phaesyle

text:
Phaesyle là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae. Nó còn có tên đồng nghĩa là Coenotephria.

Chú thích

Tham khảo

 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae


title: Penna Sant'Andrea

text:
Penna Sant'Andrea là một đô thị và thị xã của Ý. Đô thị này thuộc tỉnh Teramo trong vùng Abruzzo. Penna Sant'Andrea có diện tích 11 km2, dân số theo ước tính năm 2007 của Viện thống kê quốc gia Ý là 1714 người.
Các đơn vị dân cư: Capsano, Pilone, Val Vomano.
Đô thị Penna Sant'Andrea giáp với các đô thị: Basciano, Castel Castagna, Cermignano, Teramo.

Tham khảo

Đô thị tỉnh Teramo


title: Stigmella alaternella

text:
Stigmella alaternella là một loài bướm đêm thuộc họ Nepticulidae. Loài này có ở Pháp, bán đảo Iberia và Ý.

Ấu trùng ăn Rhamnus alaternus. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

Tham khảo

Liên kết ngoài
bladmineerders.nl
Fauna Europaea

A
Côn trùng châu Âu


title: Ischnura erratica

text:
Ischnura erratica là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.

Ischnura erratica is in 1895 voor het eerst wetenschappelijk beschreven bởi Calvert.

Chú thích

Tham khảo

Ischnura


title: David Samoylov

text:
David Samoylov (tiếng Nga: Давид Самойлов) là bút danh của David Samuilovich Kaufman (tiếng Nga: Давид Самуилович Кауфман, 1 tháng 6 năm 1920 – 23 tháng 2 năm 1990) - nhà thơ Nga - Xô Viết.

Tiểu sử
David Samoylov sinh ở Moskva. Bố là bác sĩ, tham gia Chiến tranh thế giới thứ nhất, Nội chiến và Chiến tranh thế giới thứ hai. Những năm 1938 – 1941, David Samoylov học ở Đại học văn học, lịch sử và triết học Moskva (ИФЛИ). Năm 1941 tình nguyện ra mặt trận nhưng bị giữ lại ở hậu phương do tình trạng sức khoẻ không được tốt. Một thời gian học hàm thụ ở Đại học Sư phạm Ashkhabad. Sau chiến tranh ông dịch thơ từ các thứ tiếng Litva, tiếng Ba Lan, tiếng Séc, tiếng Hungary ra tiếng Nga.

Năm 1958 in tập thơ đầu tiên Ближние страны (Những đất nước gần) viết về những người chiến đấu ngoài mặt trận. Sau đấy lа các tập thơ trữ tình triết học như Второй перевал (Ngọn đèo thứ hai, 1974). Волна и камень (Đá và sóng, 1974); Голоса за холмами (Những giọng sau đồi, 1985)...

David Samoylov còn là tác giả của tập truyện hài rất nổi tiếng và nhiều bài viết về luật thơ. Ông được tặng thưởng nhiều huân chương của nhà nước Liên Xô. Năm 1988 được tặng Giải thưởng Nhà nước Liên Xô. Những năm tháng cuối đời ông sống ở Estonia và chỉ dịch văn học các nước. Ông mất năm 1990 ở Tallinn, Estonia.

Tác phẩm
Ближние страны (Những quốc gia láng giềng), thơ
Второй перевал (Ngọn đèo thứ hai, 1974), thơ
Волна и камень (Đá và sóng, 1974), thơ
Голоса за холмами (Những giọng sau đồi, 1985), thơ
Весть (Tin tức, 1978), thơ
Залив (Vịnh, 1981), thơ
Памятные записки (Những ghi chйp kỷ niệm, 1995), ghi chép
В кругу себя (частично опубл. в 1993)
Равноденствие (Tiết thu phвn, 1972), thơ
Последние каникулы (Những kỳ nghỉ cuối cùng, 1972), thơ

Chú thích

Liên kết ngoài
«Собрание стихотворений в чтении автора № 1»
«Собрание стихотворений в чтении автора № 2»
Мелодекламация стихотворения Давида Самойлова "Из детства" в исполнении Павла Морозова
David Samoylov. Poems
Samoylov in English
Samoylov in Italian

Nhà thơ Nga
Nhà văn Nga
Mất năm 1990


title: Homalopoma rotella

text:
Homalopoma rotella là một loài ốc biển nhỏ có nắp vôi hóa, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Colloniidae.

Phân bố
Loài này thường gặp ở New Zealand.

Chú thích

Tham khảo

Homalopoma


title: Tuxedo Mặt nạ

text:
hay còn gọi là  là nhân vật nam chính trong bộ truyện Thủy thủ Mặt Trăng viết bởi Naoko Takeuchi. Tuxedo Mặt nạ thường mặc trang phục đen với cặp kính trắng, luôn cầm theo một cây gậy và hoa hồng. Anh hay xuất hiện những lúc Thủy thủ Mặt Trăng gặp khó khăn trong nhiệm vụ của mình để giúp đỡ cô và các Chiến binh Thủy thủ khác.

Thân thế

Chiba Mamoru sinh ngày 3-8. Anh xuất hiện lần đầu với tư cách là một học sinh năm 2 (lớp 11) tại trường trung học Moto-Azabu. Mamoru là một chàng trai tóc đen, mắt xanh với chiều cao khoảng 1m90, lỗ tai bên trái có xỏ khuyên. Giai đoạn trước khi khởi đầu loạt phim, cha mẹ Mamoru qua đời trong một tai nạn xe hơi vào sinh nhật lần thứ sáu của anh. Sự kiện này đã khóa những ký ức thời thơ ấu đối với thân phận hiện tại đồng thời mở ra ký ức là Hoàng tử Địa cầu Endymion trong kiếp trước của anh. Trong phần đầu loạt phim, những giấc mơ về nàng Công chúa Mặt Trăng Serenity nói về Pha lê bạc huyền thoại đã ám ảnh Mamoru.

Kể từ đó, Mamoru thường biến thân thành Tuxedo Mặt nạ để đi truy lùng viên Pha lê bạc, tìm câu trả lời cho giấc mơ bí ẩn về quá khứ của mình. Anh đã gặp được người sở hữu viên pha lê, cô nữ sinh Tsukino Usagi với thân phận bí mật là Chiến binh của công lý, Thủy thủ Mặt trăng. Về sau, anh đã phát hiện ra rằng kiếp trước mình là Hoàng tử Địa cầu Endymion và đã yêu Công chúa Mặt Trăng Serenity, chính là Tsukino Usagi ở hiện tại. Kể từ đó hai người đã bắt đầu hẹn hò. Ngoài ra trong tương lai, anh cũng là Vua Endymion cùng với Usagi là Nữ hoàng Neo Serenity cai trị Tokyo Pha Lê.

Theo anime, Mamoru là một người khá hướng ngoại, mặc dù đôi khi hơi gay gắt. Anh rất thông minh và có hứng thú với nhiều môn học khác nhau. Vở nhạc kịch Kakyu Ouhi Kourin đã tiết lộ rằng anh muốn trở thành một bác sĩ. Trong manga lại xây dựng Mamoru là một chàng trai trầm lặng, hiếu học, khắc kỷ và bí ẩn. Nhóm học sinh cùng trường thường ngưỡng mộ anh vì những đặc điểm đó. Tuy vậy, tác giả Naoko Takeuchi từng nói, bạn bè của cô đã than phiền rằng Mamoru là một nhân vật vô dụng. Bởi tuy là nam chính nhưng anh là nhân vật bị bắt cóc, tẩy não bởi kẻ thù rất nhiều lần và Usagi cùng các bạn phải đến giải cứu.

Gia đình
Cha mẹ của Mamoru qua đời trong vụ tai nạn xe khi anh sáu tuổi. Sau đó, anh bị mất trí nhớ. Ở thế kỷ 30, anh kết hôn với người yêu là Tsukino Usagi, nữ hoàng Neo Serenity và trở thành Vua Endymion. Hai người có một con gái là công chúa Tsukino Usagi Small Lady, hay còn gọi là Chibiusa. Ngoài ra, trong phần ngoại truyện Parallel Sailor Moon, Mamoru và Usagi còn có một đứa con thứ hai tên là Tsukino Kousagi.

Các mối quan hệ
Nếu tìm một chàng soái ca đậm chất cổ điển, thì Mamoru Chiba chính là chàng soái ca hoàn hảo như vậy. Anh chính là chàng hoàng tử cao quý với nhiệm vụ bảo vệ Trái Đất khỏi sự xâm lược của nữ hoàng bóng tối. Ở phần đầu của anime phiên bản 90s, anh đã hẹn hò với Hino Rei. Nhưng sau khi nhớ lại thân phận kiếp trước của mình là Hoàng tử Endymion, người yêu của Công chúa Serenity cũng là Tsukino Usagi, anh đã trở thành một cặp với Usagi còn Rei chủ động rút lui khỏi mối quan hệ.

Mamoru Chiba (Tuxedo Mặt nạ) và Usagi – Thủy thủ mặt trăng có thể gọi là một trong những cặp đôi đẹp nhất thế giới anime. Nếu Thủy thủ mặt trăng xinh đẹp, kiều diễm, thì Mamoru Chiba cũng khôi ngô tuấn tú lạ thường. Mamoru là chàng trai điển hình xứng đáng với mỹ từ mà các cô gái ngày nay luôn phong tặng cho các chàng trai có phong cách lịch lãm, quyến rũ cùng hành động đậm chất quân tử. Chàng luôn xuất hiện đúng lúc những khi Usagi lâm nguy, nhưng luôn biến mất trước khi cô chợt nhận ra anh. Anh trở thành anh hùng cứu mỹ nhân cực kỳ bí ẩn và khiến Usagi ngày đêm mơ tưởng.

Trong manga và trong series Sailor Moon Crystal mới nhất, Mamoru là một học sinh trung học. Anh lớn hơn 2 tuổi so với Usagi. Trong anime, anh đang học đại học và hơn Usagi ít nhất 4 tuổi. Ở Nhật Bản, khoảng cách tuổi tác lý tưởng thậm chí là 13 tuổi kia, vì họ quan niệm đàn ông càng lớn tuổi càng trưởng thành và biết cách chăm sóc người khác. Tuy nhiên trong Sailor Moon, điều này thực sự chẳng quan trọng lắm, vì dù hơn kém bao nhiêu tuổi thì Usagi vẫn quá trẻ con và ngốc nghếch trước một Mamoru trưởng thành điềm đạm. Hai người có mối tình lãng mạn và sâu đậm, mặc dù rất hay cãi cọ và ghen tuông. Mamoru cũng hơn một lần đặt lên môi Usagi một nụ hôn yêu thương trong lúc cô đang mê man hoặc say ngủ. Nụ hôn của Mamoru bên cửa sổ, nơi ánh trăng non dịu dàng chiếu xuống, nơi Usagi tựa bên ghế trong giấc ngủ mơ màng, khiến bất kỳ ai chứng kiến đều cảm thấy mãn nguyện. Một nụ hôn thấm đượm yêu thương và lãng mạn tựa như cổ tích.

Trong phần Black Moon của anime gốc, chính Mamoru trong tương lai đã tạo nên những cơn ác mộng đáng sợ về việc Usagi sẽ chết nếu hai người kết hôn. Mamoru của tương lai làm vậy để thử thách mối quan hệ giữa hai người. Dù lý do chia tay này nghe có vẻ hoàn toàn hợp lý, nhưng nó lại đẩy Usagi vào hoàn cảnh nguy hiểm hơn khi khiến cô mất đi hết ý chí chiến đấu vì thất tình. Trong tương lai, Mamoru đã trở thành chồng của cô.

Biệt hiệu

Tuxedo Mặt nạ
Là thân phận Mamoru tự tạo cho mình trong hành trình tìm kiếm viên Pha lê bạc huyền thoại để lấy lại ký ức kiếp trước của mình. Khi đóng vai Tuxedo Mặt nạ, anh ăn mặc và cư xử như một người đàn ông đích thực. Tuxedo Mặt nạ thường mặc áo đuôi tôm đen, áo choàng đen, áo gile trắng, mặt nạ trắng và mang theo một cây gậy đen (trong anime 90s), sử dụng hoa hồng đỏ làm vũ khí. Đây là nhân vật thay thế cho Thủy thủ Trái Đất. Anh thường xuất hiện trợ giúp cho nhóm Chiến binh Thủy thủ khi họ đang chiến đấu với kẻ thù.

Hoàng tử Endymion
Hoàng tử Địa cầu Endymion (プリンス・エンディミオン Purinsu Endimion) là thân phận kiếp trước của Mamoru. Endymion sống tại Vương quốc Hoàng Kim (Golden) với nhiệm vụ bảo vệ Trái Đất. Anh có bốn Hiệp sĩ Hộ vệ của riêng mình là Jadeite, Zoisite, Nephrite và Kunzite và Helios, một vị thần trông coi khu vườn của những giấc mơ. Anh đã yêu Công chúa Mặt trăng Serenity, bất chấp sự phản đối cư dân Mặt trăng và Địa cầu không được có quan hệ với nhau. Trong cuộc chiến giữa hai bên, anh đã bị Nữ hoàng Beryl - vốn là một người có tình cảm đơn phương với anh - giết chết.

Quốc Vương Endymion
Quốc Vương Endymion là thân phận của Mamoru trong tương lai, khi anh đã kết hôn với Tân Nữ Hoàng Serenity (Usagi - Sailor Moon trong tương lai) và là cha của công chúa Usagi Small Lady Serenity (Chibiusa). Trang phục của anh đổi thành bộ tuxedo màu trắng thay vì màu đen, và mặc áo choàng màu tím lavender. Khi Tokyo Pha lê ở thế kỷ 30 bị Mặt Trăng Đen tấn công, linh hồn của anh đã rời khỏi cơ thể bất tỉnh của mình để trợ giúp Sailor Moon chống lại Mặt Trăng Đen. Endymion đã giúp Tuxedo Mặt nạ hiện tại tìm ra năng lực mới "Tuxedo la Smoking Bomber" của mình. Sau khi chiến thắng Mặt Trăng Đen, linh hồn anh trở lại với cơ thể cũ.

Kỵ sĩ ánh trăng
Kỵ sĩ ánh trăng hay Moonlight Knight (月影の騎士 Tsukikage no Naito) chỉ xuất hiện trong anime 90s ở nửa đầu của phần Sailor Moon R. Kỵ sĩ ánh trăng là phần ký ức của Chiba Mamoru tách ra khỏi cơ thể anh để bảo vệ Tsukino Usagi. Về sau Kỵ sĩ ánh trăng đã nhập trở lại vào Chiba Mamoru để anh lấy lại trí nhớ, và Mamoru quay về làm Tuxedo Mặt nạ. Kỵ sĩ ánh trăng mặc trang phục trắng, giống như trang phục người Ả Rập, che mặt và tấn công bằng hoa hồng trắng, thay vì hoa hồng đỏ như của Tuxedo mặt nạ.

Phụ kiện của Tuxedo Mặt nạ

The Star Locket

The Orgel (còn được biết đến với tên là The Star Locket) là đồ vật đóng một vai trò rất quan trọng trong Arc.1 – Dark Kingdom của Sailor Moon. Có một sự khác biệt khá lớn về nguồn gốc, hình dáng và cả chức năng của nó ở Manga và Anime.

Trong Manga, Locket là chiếc đồng hồ bỏ túi của Chiba Mamoru. Sau một trận đánh, anh chàng đã đánh rơi trong lòng Sailor Moon và cô nàng đã giữ nó. Sau đó, cô đã tìm kiếm cơ hội để trả lại anh, và nó trở thành món quà đầu tiền Mamoru tặng cho Usagi. Ở Arc.1, chiếc Locket dường như là sự thể hiện rõ ràng nhất cho tình trạng của Mamoru. Anh bình yên thì nó hoạt động bình thường và ngược lại, khi nó bị hỏng cũng là lúc anh gặp tai nạn. Trong trận chiến cuối cùng với Queen Metallia, Usagi đã cố gắng sửa chữa và cuối cùng nó cũng đã hoạt động trở lại. Tuy nhiên, sau phần này thì nó không xuất hiện nữa.

Trong Anime, Locket là chiếc hộp âm nhạc hình sao màu vàng. Lúc ở Thiên Niên Kỷ Bạc, Công Chúa Mặt Trăng Serenity đã tặng nó cho hoàng tử Địa Cầu Endymion. Endymion tái sinh thành Chiba Mamoru, anh chàng vẫn giữ chiếc hộp âm nhạc này. Trong một lần chiến đấu với hình dạng Tuxedo Mặt Nạ, anh chàng vô ý làm rơi và Sailor Moon đã tìm thấy nó, cũng như trong Manga, Mamoru tặng món quà này cho Usagi. Usagi rất trân trọng chiếc hộp âm nhạc, đặc biệt là sau khi Mamoru bị Dark Kingdom bắt cóc và tẩy não, có giai đoạn cô đã nghe suốt bản nhạc phát ra từ the Orgel và nghĩ về người yêu.

The Orgel giữ một vai trò quan trong trong Arc.1. Tại điểm D, sau trận chiến với các DD Girls, tất cả đồng đội đều hi sinh, chỉ còn mỗi Sailor Moon tiến vào sào huyệt Dark Kingdom. Ở đây, cô gặp lại Endymion đã bị điều khiển và anh ta liên tục tấn công cô. Dù bị thương rất nặng nhưng Sailor Moon vẫn giữ chiếc hộp âm nhạc và mong muốn lấy lại trí nhớ cho người yêu. Sau khi chạm vào Orgel, tất cả kí ức về Usagi/Serenity tràn về và điều ấy cũng đã xóa đi sức mạnh hắc ám đang điều khiển anh. Không còn thấy Orgel kể từ sau trận chiến với Queen Metallia, có thể nó đã bị phá vỡ hoặc lạc mất.

Chú thích thêm:

– Ở một số nước thuộc nhóm ngôn ngữ German (gồm tiếng Đức, Thụy Điển, Hà Lan), "Orgel" của nghĩa là "Organ" (đàn organ). Ở Nhật, từ "Orgel" (オルゴール Orugōru) nghĩa là "hộp âm nhạc".

– Chiếc Orgel chơi bản nhạc nền "Moonlight Densetsu".

– Phiên bản đồ chơi của The Orgel đã được bán ở những năm đầu thập niên 90. Ngày nay nó đã thuộc dạng hiếm và có giá cao ngất. Đây cũng là sản phẩm đồ chơi được săn lùng nhiều nhất của Sailor Moon, giống như những gậy biến thân của nhóm Outer Senshi.

– Vẫn chưa biết được The Orgel có phải là một đồ vật có phép màu hay không. Trong manga, thì dường như nó chỉ là một chiếc đồng hồ bỏ túi bình thường. Tuy nhiên, trong anime 90s, dường như nó có sức mạnh (khả năng chữa lành việc Mamoru bị tẩy não). Cũng không có gì đáng ngạc nhiên nếu như The Orgel có phép thuật khi nó là một đồ vật có nguồn gốc từ Moon Kingdom.

Pha lê Vàng

Pha lê Vàng (Golden Crystal) xuất hiện trong cả manga và anime 90s, nhưng có cách sử dụng và nguồn gốc khác nhau.

Trong anime 90s, Pha lê Vàng là một viên pha lê được bảo vệ bởi Helios, là linh mục của Elysion và có chiếc sừng vàng trên đầu. Pha lê được cho là có đủ sức mạnh để phá hủy toàn bộ các hành tinh.

Sức mạnh của Pha lê Vàng đến từ những giấc mơ đẹp của con người, và Dead Moon tạo ra từ những giấc mơ bỏ hoang của những người đã quên cách mơ ước như thế nào, Pha lê Vàng là cách duy nhất để đánh bại Nữ hoàng Nehellenia và thuộc hạ của bà ta.

Trong quá khứ, Pha lê Vàng được giữ trong khu bảo tồn Elysion. Helios tuyên bố rằng viên Pha lê đã có người được chọn, nhưng chỉ những người có giấc mơ đẹp mới có thể là người sử dụng viên Pha lê. Để ngăn chặn thế lực tà ác nắm giữ nó, viên Pha lê sẽ tự bao bọc nó trong ngọn lửa vàng. Để có thể sử dụng sức mạnh của Pha lê Vàng, Nehellenia đã chiếm lấy Gương vàng của những giấc mơ nơi Helios đã ẩn náu dưới hình dạng một con Ngựa thần. Nehellenia sau đó đã sử dụng Pha lê Vàng như một thiết bị khuếch đại để tăng sức mạnh tà ác của bà ta. Bằng cách này, bà ta có thể dễ dàng phá vỡ phong ấn của chiếc gương. Do đó, bà ta đã thoát khỏi phong ấn và đánh bại các Thủy thủ.

Khi Thủy thủ Mặt Trăng và Chibiusa nắm giữ Pha lê Vàng, họ đã kết hợp sức mạnh của mình với sức mạnh giấc mơ của những người trên Trái Đất để tiêu diệt Rạp xiếc Dead Moon và phong ấn Nữ hoàng Nehellenia một lần nữa. Viên Pha lê sau đó được trả lại cho Helios, người đã đưa nó trở lại Elysion.

Trong anime 90s, Mamoru có một mảnh sao màu vàng khiến anh trở thành đại diện của hành tinh Trái Đất, nhưng nó không phải là vật thể tương tự như Pha lê Vàng.

Trong manga, Pha lê Vàng là viên Pha lê gắn liền với hành tinh Trái Đất và nằm trong cơ thể của Mamoru giống như Usagi có Pha lê ảo ảnh bạc.

Để phá vỡ phong ấn của Pha lê Vàng, Helios đã tìm kiếm "thiếu nữ được chọn", một công chúa chiến binh sở hữu sức mạnh của Pha lê Bạc. Cô gái này sau đó được tiết lộ là Thủy thủ Mặt Trăng. Theo lời của Helios, chỉ có sức mạnh kết hợp của Pha lê bạc và Pha lê Vàng mới có thể đánh bại Dead Moon và cứu lấy hành tinh.

Trong Act 49 của manga, khi Silver Crystal của Sailor Moon trở nên mạnh hơn, phong ấn của Pha lê Vàng đã bị phá vỡ. Với sức mạnh của nó và sức mạnh Pha lê của các Thủy thủ, Siêu Thủy thủ Mặt Trăng biến thành Thủy thủ Mặt Trăng vĩnh cửu và đánh bại Nehellenia, đưa bà ta trở lại gương của mình. Helios sau đó lấy Golden Crystal, kích hoạt sự biến đổi của Tuxedo và Thủy thủ Mặt Trăng thành King Endymion và Neo-Queen Serenity. Khi mặt trăng được giải thoát khỏi lời nguyền của Nehellenia, Endymion và Neo-Queen Serenity đã lôi bóng tối ra khỏi gương của Nehellenia và đưa nó ra trước ánh sáng của mặt trăng, phá hủy sức mạnh của Dead Moon mãi mãi.

Sự xuất hiện của Pha lê Vàng trong manga cũng tương tự như Pha lê Bạc của Thủy thủ Mặt Trăng: một bông sen Pha lê với một ánh sáng ở trung tâm của nó. Khi Thủy thủ Galaxia phá hủy cơ thể của Mamoru trong Act 50 và lấy Pha lê của anh ấy, Pha lê Vàng được thấy dưới dạng hoa sen, sau đó lõi của nó mở ra và tiết lộ một tinh thể lục giác có hình dạng tương tự như Pha lê Vàng trong anime 90s.

Chiêu thức và Sức mạnh
Trong anime 90s, Tuxedo Mặt nạ xuất hiện, ném ra một bông hoa hồng, đưa ra vài lời khuyên, rồi biến mất. Sức mạnh của anh ta là gì? Sự xuất hiện của anh ta có thực sự cần thiết không? Tuxedo Mặt nạ không thể hiện năng lực đặc biệt ngoài chiến đấu bằng thể lực, những bông hoa hồng mang khả năng sát thương và cây gậy có thể kéo dài theo ý muốn.

May mắn thay, nhà sản xuất đã bù đắp thiếu sót này trong Sailor Moon Crystal. Tuxedo Mặt nạ không còn xuất hiện hào nhoáng và biến mất đầy hụt hẫng như trước nữa, vai trò của anh trong bộ phim được khai thác tốt hơn. Trong manga và Sailor Moon Crystal, Tuxedo Mặt nạ có thể phóng ra nguồn năng lượng từ tay mình là "Tuxedo la Smoking Bomber (Áo choàng xám Tuxedo Mặt Nạ)". Ngoài ra, anh còn sử dụng chung 1 chiêu thức với Chibiusa là "Pink Sugar Tuxedo Attack (Tuxedo hồng kẹo ngọt tấn công)"

Anh sở hữu một bảo vật thần kỳ, tương tự với Pha lê bạc của Thủy thủ Mặt trăng, là Pha lê Vàng (Golden Crystal), được sử dụng kết hợp với Pha lê Bạc trong việc bảo vệ Thái dương hệ.

Thông tin bên lề
 Chiba Mamoru được lồng tiếng bởi Tōru Furuya trong anime phiên bản 90s. Furuya đã miêu tả đây là một nhân vật rất đặc biệt với mình. Trong phiên bản anime crystal, anh được lồng tiếng bởi Kenji Nojima.
 Tên Mamoru có nghĩa "bảo vệ" (衛 mamoru), trong phiên bản tiếng Anh là Darien Chiba, Darien cũng có nghĩa là "người bảo vệ". Tên của Mamoru cũng mang hàm ý chơi chữ giống như ý nghĩa tên các nhân vật nữ trong truyện. Họ của anh, "Chiba" có nghĩa chỉ một địa phương và chứa gốc kanji 地 (chi) cũng xuất hiện trong chữ "Chikyuu", tên tiếng Nhật của Trái Đất và 場 (ba), nghĩa là địa điểm hoặc điểm đến. Vậy chơi chữ trong tên của nhân vật có thể tạm hiểu là "Người bảo vệ Trái Đất". Tên của nhân vật 'Mamoru Chiba' giống với tên "Mamoru Chino," nguyên mẫu từ tên Makoto Kino.
 Đã có 8 diễn viên khác nhau đóng vai Mamoru trong sân khấu nhạc kịch.
 Trong tất cả các nhân vật, Mamoru là người bị tẩy não và bị bắt nhiều lần nhất trong toàn bộ loạt truyện. Mamoru bị bắt cóc và tẩy não bởi Dark Kingdom và Black Lady. Mamoru còn bị giết, sau đó được mang trả lại (cùng với Sailor Senshi) dưới sự điều khiển của Sailor Galaxia. Điều này nhằm giữ trọng tâm chú ý vào tầm quan trọng của những nhân vật nữ chính, cho thấy mong muốn không chỉ các nhân vật nam mới có thể giải cứu thế giới và cũng có lúc họ cần phụ thuộc vào nữ giới. Ngoài ra cũng có thể vì tầm quan trọng của nhân vật chính Tsukino Usagi.
Sinh nhật của Mamoru rơi vào ngày 3 tháng 8, thuộc cung Sư Tử. Cung hoàng đạo này được cai trị bởi Mặt trời.
Mamoru có thể phát huy khả năng chữa thương mà không cần biến thành Tuxedo Mặt nạ.
Mamoru là nhân vật nói lời cuối cùng trong manga.
Tác giả Naoko Takeuchi xây dựng tính cách nhân vật Mamoru dựa theo hình mẫu đàn ông lý tưởng của bản thân.

Tham khảo

Manga
Nhân vật nam trong anime và manga
Nhân vật mồ côi trong anime và manga


title: Splendrillia raricostata

text:
Splendrillia raricostata là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Drilliidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Splendrillia


title: Lithurgus rufiventris

text:
Lithurgus rufiventris là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1908.

Chú thích

Tham khảo

Lithurgus
Động vật được mô tả năm 1908


title: Braubach

text:
Braubach là một đô thị ở huyện Rhein-Lahn, bang Rheinland-Pfalz, in phía tây nước Đức.

Thành phố kết nghĩa
  Villeneuve-sur-Yonne

Chú thích

Liên kết ngoài
 Homepage

Rheinsteig
Mittelrhein
Xã và đô thị ở huyện Rhein-Lahn


title: Terebra trismacaria

text:
Terebra trismacaria là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Terebridae, họ ốc dài.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Terebra
Động vật được mô tả năm 1917


title: Thanh đạm mào

text:
Thanh đạm mào (danh pháp hai phần: Coelogyne cristata) là một loài phong lan.

Cây phân bố từ Nam Á đến Đông Nam Á, trong đó có Việt Nam.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

C
S
S


title: 5002 Marnix

text:
5002 Marnix (1987 SS3) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 20 tháng 9 năm 1987 bởi E. W. Elst ở Rozhen. Nó được đặt theo tên Philips Marnix van Sint Aldegonde, thị trưởng của Antwerp, được tin là tác giả của 'Wilhelmus', tác phẩm này trở thành quốc ca của Hà Lan năm 1932.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1987


title: U-KISS

text:
U-KISS (유키스) là một nhóm nhạc nam Hàn Quốc trực thuộc sự quản lý của NH Media. U-KISS hiện đang hoạt động với 7 thành viên Shin Soohyun(trưởng nhóm), Eli Kim, Kevin Woo, AJ, Hoon(cả hai đều gia nhập vào năm 2011), Lee Kiseop. Hai thành viên cũ là Alexander, Kim Kibum đã rời nhóm vì bị NH Media thanh lý hợp đồng. Mới đây Shin Dongho cũng vừa thông báo rời nhóm. Năm 2014, thành viên mới Jun-Lee Jun young gia nhập nhóm.

U-KISS đã phát hành hai Full Album, năm ca khúc nổi tiếng, và nhiều single khác nhau. Full Album đầu tiên của họ là Only One, được phát hành vào ngày 3 tháng 2 năm 2010. Full Album thứ hai là Neverland,được phát hành vào ngày1 tháng 9 năm 2011.

Tháng 5 năm 2011, U-KISS chính thức ký hợp đồng với công ty giải trí lớn nhất Nhật Bản Avex Ent. cho quá trình quảng bá tại đây.

Hoạt động

Trước khi debut và debut
U-KISS ra mắt với sáu thành viên vào năm 2008. Hai thành viên Kim Kibum và Kevin từng là thành viên của nhóm nhạc XING. Năm thành viên còn lại được tuyển chọn bởi công ty quản lý NH Media. Nhóm tấn công vào Nhật Bản vào ngày 15 tháng 8 năm 2008. Nhóm cho phát hành Mini Album đầu tiên New Generation vào ngày 3 tháng 9 năm 2008 với ca khúc chính là Not Young. Nhóm chính thức ra mắt tại Hàn Quốc vào ngày 28 tháng 8 năm 2008 trên chương trình M.net. U-KISS là nhóm nhạc đắt giá nhất với giá chuyển nhượng là 150 tỉ won và trực thuộc cả hai công ty của Hàn Quốc và Nhật Bản. Các thành viên U-KISS nổi tiếng nhờ vốn ngoại ngữ của mình, Alexander nói được bảy thứ tiếng, Kevin biết Tiếng Anh, Eli và Dongho đã có một thời gian từng sống tại Trung Quốc

All About U-KISS,Thành viên mới và mini album
U-KISS cho phát hành mini album thứ hai của mình có tên gọi Bring It Back 2 Old School với ca khúc chủ đề I Like You, đây là một ca khúc lấy hình tượng những chàng trai trẻ trung vào những năm 80. Họ thực hiện các chương trình quảng bá cho mini album trên các chương trình tạp kĩ và ở Thái Lan. Sau khi hòa thành các chương trình quảng bá cho mini album họ quay về và tham gia show truyền hình All About U-KISS.

Năm 2009, Kevin tham gia chương trình Radio All About You trong chương trình Pop In Seoul của kênh truyền hình đa quốc gia Arirang cùng với Isak. Một thời gia ngắn sau đó Alexander và Eli cũng tham gia vào chương trình này. Cuối năm 2009, U-KISS cho ra mini album thứ ba ContiUKiss vào ngày 5 tháng 11. Lee Kiseop, thành viên mới của nhóm cùng tham gia vào quảng bá cho ca khúc chủ đạo Man Man Ha Ni. Ca khúc này đã làm nên tên tuổi của họ trên thị trường âm nhạc Hàn Quốc.

Thành viên mới của nhóm là Lee Kiseop từng xuất hiện trong chương trình Ulzzang Generation 2 (Pretty Boys and Girls Season 2) cùng với sự góp mặt của Soohyun. Thành viên nhỏ tuổi nhất nhóm là Dongho tham gia nhiều các chương trình giải trí trên truyền hình như The Invincible Baseball và  Idol Maknae Rebellion.

Hai thành viên Kevin và Alexander cho ra ca khúc Finally một vài tuần sau đó. Hai thành viên khác của nhóm là Eli và Kibum được mời tham gia vào bộ phim truyền hình của Thái Lan mang tên Autumn's Destiny.

Năm 2010

Album chính thức đầu tiên và các hoạt động khác
Vào ngày 18 tháng 1 năm 2010, U-KISS chính thức ra mắt fan club của mình mang tên KISSME với màu hồng chủ đạo.

Trước khi tiến hành ra mắt Album chính thức đầu tiên, các thành viên U-KISS tham gia vào một chương trình truyền hình mang tên U-KISS Vampire. Đay là chương trình truyền hình nói về các hoạt động thường ngày của U-KISS và nhóm máu của các thành viên. Eli, Kibum, Kevin, Alexander mang nhóm máu O, Soohyun, Kiseop mang nhóm máu A, Dongho mang nhóm máu B.

Thành viên

Hiện tại
 Soohyun []
 Hoon []
 Jun []

Cũ
 Alexander []
 Kibum []
 AJ []
 Kevin []
 Dongho []
Kiseop []
 Eil []

Giải thưởng

Chú thích

Nhóm nhạc nam Hàn Quốc
Nhóm nhạc K-pop


title: Natsushio (tàu khu trục Nhật)

text:
Natsushio (tiếng Nhật: 夏潮) là một tàu khu trục hạng nhất của Hải quân Đế quốc Nhật Bản thuộc lớp Kagerō đã phục vụ tại Mặt trận Thái Bình Dương trong Chiến tranh Thế giới thứ hai. Nó là tàu khu trục đầu tiên của Hải quân Nhật Bản trở thành nạn nhân của tàu ngầm Mỹ trong cuộc chiến tranh này.

Vào ngày 9 tháng 2 năm 1942, Natsushio trúng phải ngư lôi phóng từ tàu ngầm Mỹ S-37. Nó chìm ở cách 40 km (22 dặm) về phía Nam Makassar, Celebes, ở tọa độ .

Natsushio được rút khỏi danh sách Đăng bạ Hải quân vào ngày 28 tháng 2 năm 1942.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 CombinedFleet.com: Kagero-class destroyers
 CombinedFleet.com: Natsushio history

Lớp tàu khu trục Kagerō
Tàu khu trục của Hải quân Đế quốc Nhật Bản
Tàu khu trục trong Thế Chiến II của Nhật Bản
Xác tàu đắm trong Thế Chiến II tại Thái Bình Dương
Sự cố hàng hải năm 1942
Tàu thủy năm 1939