title: Chiến tranh Việt Nam (miền Nam, 1954–1959)

text:
Tình hình Miền Nam Việt Nam giai đoạn 1954-1959 là một giai đoạn của Chiến tranh Việt Nam ở miền Nam Việt Nam. Trong lịch sử quân sự Việt Nam hiện đại, giai đoạn này còn được gọi là "Chiến tranh một phía". Đây cũng là một phần của chiến lược "Trả đũa ồ ạt" do Tổng thống Hoa Kỳ Dwight D. Eisenhower và ngoại trưởng Mỹ John Foster Dulles chủ trương.

Việt Nam Cộng hòa

Thành lập
Theo hiệp định Genève, Quốc gia Việt Nam theo quân Pháp tập kết về miền Nam Việt Nam, quân Pháp sẽ rút dần sau hai năm và Việt Nam sẽ tiến hành tổng tuyển cử thống nhất đất nước.

Tuy nhiên, báo cáo của CIA cho Tổng thống Mỹ Eisenhower thấy rằng khoảng 80% dân số Việt Nam sẽ bầu cho Hồ Chí Minh nếu cuộc tổng tuyển cử được thi hành, nên Hoa Kỳ đã hậu thuẫn Quốc gia Việt Nam để cuộc tuyển cử không thể diễn ra. Năm 1954, đội bán quân sự của Mỹ do Edward Lansdale, người của CIA và đã làm cố vấn cho Pháp tại Việt Nam từ 1953, giúp huấn luyện các lực lượng vũ trang của Quốc gia Việt Nam (sau là Việt Nam Cộng hòa); xây dựng các cơ sở hạ tầng phục vụ quân sự tại Philippin; bí mật đưa một lượng lớn vũ khí và thiết bị quân sự vào Việt Nam; giúp đỡ phát triển các kế hoạch "bình định Việt Minh và các vùng chống đối" Ngày 13-12-1954, Mỹ và Pháp ký kết văn kiện cho phép các cố vấn quân sự Mỹ thay thế dần cho sĩ quan Pháp tham gia huấn luyện quân đội Quốc gia Việt Nam ở miền Nam. Tháng 1-1955, Mỹ chính thức viện trợ quân sự trực tiếp cho quân đội Quốc gia Việt Nam.

Tính ra, từ năm 1954 đến năm 1960, Mỹ đã viện trợ cho Việt Nam Cộng Hòa 7 tỷ đôla, trong đó viện trợ quân sự là 1,5 tỷ đôla. Trong những năm 1954-1956, Mỹ đã bỏ ra 414 triệu đôla giúp trang bị cho các lực lượng thường trực Việt Nam Cộng Hòa, gồm 170.000 quân nhân và lực lượng cảnh sát 75.000 người; 80% ngân sách quân sự của Quốc gia Việt Nam là do Mỹ viện trợ. Từ năm 1955 đến 1960, có tất cả 800 chuyến tàu chờ vũ khí và phương tiện quân sự của Mỹ vào miền Nam Việt Nam. Số viện trợ này giúp Quốc gia Việt Nam đủ sức duy trì bộ máy hành chính và quân đội khi không còn viện trợ của Pháp. Quân đội Quốc gia Việt Nam dần thay thế chiến thuật và vũ khí của Pháp bằng của Mỹ.

Với sự trợ giúp tích cực của Hoa Kỳ, thủ tướng vừa được bổ nhiệm Ngô Đình Diệm đã nhanh chóng ổn định được tình hình. Sau cuộc trưng cầu ý dân ngày 23 tháng 10 năm 1955 Ngô Đình Diệm trở thành Tổng thống và miền Nam (lúc đó có tên là Quốc gia Việt Nam) trở thành Việt Nam Cộng hòa với nền Đệ Nhất Cộng hòa Việt Nam. Quốc trưởng Bảo Đại, vì không phải là đối thủ của Ngô Đình Diệm, đã bị phế truất và phải đi lưu vong.

Kinh tế, văn hoá, xã hội
Giai đoạn 1954-1959 là thời đỉnh cao của chế độ Việt Nam Cộng hoà. Với mục đích xây dựng một quốc gia phi cộng sản và đối trọng với Việt Nam Dân chủ Cộng hoà, chính phủ Hoa Kỳ đã viện trợ những khoản tiền và hàng hóa lớn cho Việt Nam Cộng hoà. Tình hình chính trị tương đối ổn định, người cộng sản chưa phát động chiến tranh du kích, an ninh nông thôn chưa xấu đi như các giai đoạn sau này tạo điều kiện cho miền Nam Việt Nam phát triển trên mọi lĩnh vực.

Trong thời kỳ này, Chính phủ của Tổng thống Ngô Đình Diệm đã đạt được một số thành quả quan trọng: kinh tế phục hồi và phát triển nhanh, hệ thống đường sá, cơ sở hạ tầng và các khu công nghiệp được xây dựng, y tế và giáo dục phát triển, các cơ sở văn hóa được thành lập, nạn mù chữ tiếp tục bị xoá bỏ. Chính phủ giúp hơn 800.000 dân miền Bắc di cư ổn định đời sống, đời sống của dân chúng được cải thiện...

Tuy vậy, đường lối Cải cách điền địa mà Ngô Đình Diệm đề ra bị nông dân miền Nam phản đối dữ dội. Trong khi Việt Minh đã giảm thuế, xóa nợ và tịch thu ruộng đất của địa chủ chia cho nông dân nghèo, Ngô Đình Diệm đã đưa giai cấp địa chủ trở lại. Đến cuối thời Ngô Đình Diệm, 10% chủ đất đã nắm giữ 55% đất canh tác cả miền Nam. Nông dân phải trả lại đất cho địa chủ rồi phải trả tiền thuê đất và phải nộp cho quân đội. Điều này tạo ra một cơn giận dữ ở nông thôn, quân đội của Ngô Đình Diệm bị mắng chửi là "tàn nhẫn hệt như bọn Pháp". Đất của các Giáo xứ Công giáo thì còn được Ngô Đình Diệm thiên vị, cho miễn thuế và hạn mức. Kết quả là tại nông thôn, 75% người dân ủng hộ phe Việt Minh, 20% trung lập trong khi chỉ có 5% ủng hộ chế độ Ngô Đình Diệm.

Văn hóa phương Tây, đặc biệt là văn hóa Mỹ được giới thiệu rộng rãi và xâm nhập mạnh vào miền Nam. Tuy nhiên, tầng lớp trí thức, công chức miền Nam vẫn chịu ảnh hưởng của văn hoá Pháp nhiều hơn vì nhiều người trong số họ từng được Pháp đào tạo. Hơn nữa, Pháp có các mối liên hệ văn hoá với Việt Nam lâu năm và sâu sắc hơn Mỹ. Mặt khác, lối sống hưởng thụ kiểu Mỹ vẫn theo chân phim ảnh, vật phẩm và các cố vấn Mỹ xâm nhập vào miền Nam, dẫn tới sự nảy nở của các tệ nạn xã hội như ma túy, mại dâm... dù bị Chính quyền Ngô Đình Diệm tìm cách hạn chế tối đa bằng luật pháp.

Chính trị
Tổng thống Ngô Đình Diệm, với sự trợ giúp của người em là Cố vấn Ngô Đình Nhu, đã nhanh chóng thanh lọc bộ máy cầm quyền, đưa những người trung thành với họ vào các vị trí quan trọng trước kia vẫn dành cho người Pháp. Việc loại bỏ ảnh hưởng của Pháp làm cho Ngô Đình Diệm có tiếng là "người theo chủ nghĩa dân tộc".

Là tổng thống đầu tiên, Ngô Đình Diệm đã để lại nhiều dấu ấn cho chính trị của miền Nam, kể cả sau khi chết. Trong một nhà nước tập quyền như Việt Nam Cộng hoà lúc bấy giờ thì chính trị của quốc gia phụ thuộc rất nhiều vào các đặc tính cá nhân của Tổng thống. Ngô Đình Diệm, ngay trong thời kỳ sơ khởi này của chế độ, đã bộc lộ những điểm yếu mà sau đó đã bị đối thủ khai thác tối đa để dùng trong các chiến dịch phản tuyên truyền làm bất ổn chính thể của ông và, cuối cùng, đưa đến sự thất bại của chính thể đó.

Tất cả các nhà lãnh đạo của Việt Nam Cộng hoà, từ Ngô Đình Diệm cho đến Nguyễn Văn Thiệu và Dương Văn Minh sau này, không ai có được uy tín cao trong dân chúng như là những người hy sinh đấu tranh cho độc lập cho dân tộc như Hồ Chí Minh. Trước năm 1945, họ là quan chức của Triều đình Huế hoặc chính quyền bảo hộ Pháp, sau này trở thành quan chức của Quốc gia Việt Nam. Họ xuất thân là các công chức, trí thức chịu nhiều ảnh hưởng Tây phương, xa rời với tâm lý của nông dân. Họ rất yếu trong công tác dân vận, thậm chí khi xuống địa phương gặp quần chúng họ lại nói tiếng Pháp. Ngô Đình Diệm còn thụ hưởng nghi lễ rửa chân làm Hoàng đế của người Thượng. Trong khi đó cách dân vận của những người Cộng sản thì lại hợp lý hơn: cán bộ của họ "ba cùng" (cùng ăn, cùng ở, cùng làm) với nông dân, cán bộ người Kinh của họ "cà răng căng tai" cùng người Thượng.

Lực lượng chính trị của Việt Nam Cộng hoà mạnh ở các thành phố lớn và tại các vùng nông thôn mà người cộng sản không có nhiều ảnh hưởng như các vùng có đông tín đồ Cao Đài, Hoà Hảo, Thiên chúa giáo...

Chính phủ Việt Nam Cộng hoà vướng vào một nghịch lý. Muốn xây dựng miền Nam thành một nền dân chủ theo mô hình phương Tây trước hết phải ổn định chính trị, thiết lập lại trật tự xã hội, phát triển kinh tế với sự hỗ trợ của Mỹ. Nhưng càng cố gắng thiết lập trật tự, dẹp bỏ các lực lượng chống đối thì họ càng bị coi là tay sai, độc tài, gia đình trị. Những người cộng sản và những thành phần chính trị hợp pháp đối lập với chính phủ Việt Nam Cộng hoà lúc đó càng có lý do để chỉ trích chính phủ và gia tăng các hoạt động chống đối của họ. Để đối phó, chính phủ Việt Nam Cộng hoà càng cứng rắn hơn nữa. Cứ như thế tình hình chính trị miền Nam ngày càng bất ổn, chính phủ Ngô Đình Diệm càng bị lên án độc tài, gia đình trị.

Quân đội
Việt Nam Cộng hoà cũng thành công trong việc thống nhất lại các lực lượng Quân đội Quốc gia vốn là nhiều mảnh vụn, nhiều phe cánh khác nhau khi còn là quân đội của Quốc gia Việt Nam trong thành phần quân đội Liên hiệp Pháp. Việc thống nhất này diễn ra bằng bạo lực quân sự, ít sử dụng các yếu tố chính trị, và do tổng thống Ngô Đình Diệm đích thân chỉ đạo. Nổi bật nhất là việc Chính phủ Ngô Đình Diệm đã nhanh chóng bình định các lực lượng vũ trang cát cứ của nhóm Bình Xuyên, của các giáo phái như Hòa Hảo, Cao Đài... và những người cộng sản còn lại đang ẩn mình trong các giáo phái. Phần lớn các lực lượng quân sự giáo phái, hoặc phải giải tán, hoặc chấp nhận hợp nhất với lực lượng quân đội chính phủ. Ngô Đình Diệm trọng dụng rất nhiều quan chức người miền bắc (bắc 54 - tức những người di dời vào nam trong giai đoạn 1954-1956) vào cả bộ máy chính trị và quân đội.

Quân lực Việt Nam Cộng hòa được thành lập và cấp tốc trang bị và huấn luyện với sự giúp đỡ của các cố vấn Hoa Kỳ. Quân đội này, vào thời điểm đó có trang bị vũ khí được xem là đứng đầu khu vực Đông Nam Á và vượt trội hơn Quân đội Nhân dân Việt Nam - đối thủ đang tiềm tàng ở miền Bắc của họ.

Thi hành chính sách chống Cộng
Sau khi thực hiện Hiệp định Genève, lực lượng Việt Minh tại miền Nam (chỉ chung cho tất cả những người kháng chiến cũ) còn khoảng 100.000 người. Lúc này những người cộng sản chủ trương đấu tranh chính trị đòi thực hiện Tổng tuyển cử, chống các chương trình xã hội của chính quyền Ngô Đình Diệm như "Cải cách điền địa", "Cải tiến nông thôn" và bảo vệ cán bộ cách mạng nhưng vẫn sẵn sàng hoạt động vũ trang bất cứ lúc nào với số vũ khí được chôn giấu từ trước. Chính phủ Việt Nam Cộng hoà lo ngại và đề phòng trước hoạt động của những người cộng sản tại miền Nam. Chính vì thế Chính phủ Việt Nam Cộng hoà tiến hành các chiến dịch tố cộng, diệt cộng, liên gia phòng vệ, dồn dân lập ấp chiến lược... một cách tàn bạo với mục tiêu kêu gọi và ép buộc những người cộng sản ly khai chủ nghĩa cộng sản đồng thời tiêu diệt những người trung thành với lý tưởng của họ. Những biện pháp cứng rắn nhất được áp dụng, ví dụ ngày 16-8-1954, quân Việt Nam Cộng hoà đã nổ súng trấn áp đoàn biểu tình ở thị xã Gò Công, bắn chết 8 người và 162 người bị thương.

Từ tháng 5-1955 đến tháng 5-1956, Ngô Đình Diệm phát động "chiến dịch tố cộng" giai đoạn 1 trên quy mô toàn miền Nam; tháng 6-1955, mở chiến dịch Thoại Ngọc Hầu càn quét những khu từng là căn cứ kháng chiến chống Pháp của Việt Minh. Tháng 8-1956, Đảng Cần lao Nhân vị của Ngô Đình Diệm tiến hành thực hiện "Tố cộng - diệt cộng" giai đoạn hai với khẩu hiệu: "Tiêu diệt nội tuyến, diệt trừ nội tâm, đạp lên oán thù để thực hiện dân chủ nhân vị quốc gia".

Hành động của chính phủ Việt Nam Cộng hoà đã không tính đến các đặc điểm tâm lý và quyền lợi của dân chúng cũng như hoàn cảnh lịch sử: Việt Minh vừa thắng trong chiến tranh Chiến tranh Đông Dương. Bằng cách này chính phủ Việt Nam Cộng hoà đã làm biến dạng mô hình xã hội truyền thống và đẩy những người kháng chiến chống Pháp trước đây ra rừng lập chiến khu. Đồng thời đây là cơ hội rất tốt cho những người Cộng sản tuyên truyền coi chính quyền Việt Nam Cộng hoà là "tay sai đế quốc".

Sau 3-4 năm đỉnh cao, bắt đầu từ năm 1958, chính phủ Việt Nam Cộng hoà bắt đầu phải đối phó với những khó khăn chính trị, quân sự ngày càng khó giải quyết, nhất là khi những người cộng sản gia tăng các hoạt động phản công của họ.

Ngày 23-3-1959 Ngô Đình Diệm tuyên bố đặt miền Nam "trong tình trạng chiến tranh". Tháng 4-1959, chính quyền Ngô Đình Diệm thông qua đạo luật 91, được ban hành ngày 6-5-1959 mang tên "Luật 10-59" về việc thành lập các toà án quân sự đặc biệt để xử những người cộng sản. Theo luật 10-59, bị can có thể được đưa thẳng ra xét xử không cần mở cuộc điều tra, án phạt chỉ có hai mức: tử hình hoặc lao động khổ sai, xét xử kéo dài 3 ngày là tối đa, không có ân xá hoặc kháng án. Dụng cụ tử hình ở một số ít địa phương có cả máy chém. Từ 25-4 đến ngày 10-5, Việt Nam Cộng hoà phát động chiến dịch "Đồng tâm diệt Cộng", tổ chức càn lớn khắp miền Nam.

Một điều phi lý, là số lượng thành viên Việt Minh còn lại ở miền nam chỉ có khoảng 10 vạn, nhưng số người bị bắt giữ và xét xử lại gấp nhiều lần, chứng tỏ sự lộng hành, oan sai trong đạo luật.Theo Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng thì "Trong những năm 1954 - 1959, ở miền Nam đã có 466.000 đảng viên và những người yêu nước bị bắt giam, 400.000 người bị đưa đi đày và 68.000 người bị giết."

Vấn đề sắc tộc
Một bộ phận dân tộc miền núi cũng không ủng hộ Chính phủ Việt Nam Cộng hòa. Theo nhận định của đảng cộng sản: "Ảnh hưởng của chúng ngay cả trong từng lớp trên người Thượng còn kém hơn Pháp trước đây nhiều"

Vấn đề tôn giáo
Các tôn giáo Hòa Hảo, Cao Đài không phải chỗ dựa chính chính quyền Việt Nam Cộng hòa, khá đông lựa chọn thái độ trung lập. Theo nhận định của Đảng cộng sản về Công giáo: "Trước hoà bình tổng số đồng bào Công giáo chỉ khoảng 324.630, nay cộng thêm vào số đồng bào miền Bắc di cư vào có khoảng 711.714 (theo tài liệu của báo chí miền Nam). Mấy năm qua Mỹ - Diệm cố gắng phát triển Công giáo để làm hậu thuẫn cho chúng. Chúng đạt được một số kết quả ở vài nơi ở Liên khu V; trong những vùng bị khủng bố nặng nề, có nhiều người vào Công giáo để tránh khủng bố; ở Nam Bộ cũng làm như thế, nhưng Công giáo không phát triển nổi. Số Công giáo người miền Nam, nhất là ở Nam Bộ, trước đây đoàn kết tốt với đồng bào lương và tham gia kháng chiến, đến nay nói chung quan hệ tốt đó vẫn được duy trì. Những cha cố Công giáo di cư vào không lôi kéo được họ. Công giáo di cư khi mới vào nói chung đều ủng hộ Diệm, tích cực chống ta".. Các tín đồ tôn giáo (Cao Đài, Hoà Hảo, Phật giáo, v.v.), đại đa số là nông dân, đều có mâu thuẫn với chính quyền Mỹ - Diệm về quyền lợi dân tộc, quyền lợi tôn giáo và quyền lợi giai cấp. Ngay cả trong Công giáo, cũng có bộ phận theo Diệm và có bộ phận chống Diệm.

Tổng thống Ngô Đình Diệm có lực lượng chính trị hậu thuẫn mạnh ở thành thị là lực lượng Công giáo, chủ yếu là các giáo dân di cư từ miền Bắc. Tuy nhiên Công giáo là tôn giáo mới du nhập vào Việt Nam từ thế kỷ XVI, số tín đồ Công giáo ít hơn nhiều so với các tôn giáo khác đã tồn tại ở Việt Nam từ lâu đời. Tổng thống Ngô Đình Diệm là người Công giáo, lại bố trí nhiều nhân vật Công giáo vào chính phủ nên ông bị kết tội thiên vị tôn giáo của mình. Khi xảy ra cuộc khủng hoảng Phật giáo năm 1963, sau khi các cuộc đàm phán đều không mang lại hiệu quả , Tổng thống Ngô Đình Diệm đã chọn giải pháp vũ lực để giải quyết khủng hoảng nên tự làm mất sự ủng hộ cả trong và ngoài nước, và gây ra những xáo trộn rất lớn cho chính trường và xã hội. Cũng chính điều này làm khởi phát cuộc đảo chính của Quân lực Việt Nam Cộng hoà chống lại Tổng thống Ngô Đình Diệm vào tháng 11 năm 1963.

Hoa Kỳ lúc đó là đồng minh quan trọng nhất của Việt Nam Cộng hoà. Thiếu sự viện trợ của Hoa Kỳ thì Việt Nam Cộng hoà không thể có nguồn lực để xây dựng bộ máy hành chính và quân đội. Quyền lợi toàn cầu của Hoa Kỳ đòi hỏi họ phải ủng hộ một miền Nam Việt Nam "phi cộng sản, theo chủ nghĩa dân tộc" và có thể đối đầu với Việt Nam Dân chủ Cộng hoà. Khi các rối loạn xảy ra, tình hình Việt Nam Cộng hoà xấu đi thì tất yếu sự ủng hộ của Hoa Kỳ dành cho Ngô Đình Diệm cũng sẽ xấu đi.

Lực lượng Việt Minh ở miền Nam
Những người Cộng sản miền Nam Việt Nam là bộ phận cấu thành của Đảng Lao động Việt Nam; Đảng Lao động Việt Nam là "bộ phận hữu cơ của phong trào Cộng sản và Công nhân toàn thế giới" (điều lệ Đảng). Hệ thống Cộng sản có tổ chức chặt chẽ từ cơ sở đến cấp quốc gia lên đến khu vực, châu lục và toàn thế giới. Nhưng những người Cộng sản miền Nam Việt Nam có những đặc trưng của người miền Nam. Những người Cộng sản miền Nam Việt Nam, do lịch sử khai hoang xứ Nam Bộ và ảnh hưởng văn hoá Pháp, họ mang cách sống, suy nghĩ và tác phong đặc trưng riêng của người Nam Bộ. Họ có sự độc lập tương đối với Trung ương Đảng tại Hà Nội. Những người Cộng sản miền Nam không thường dùng các lý luận như "Ba dòng thác cách mạng thế giới" hay "Bốn mâu thuẫn lớn của thời đại", không tham gia các tranh cãi lý luận đặc trưng của những người Cộng sản đương thời; họ thích mọi việc rõ ràng và đơn giản. Họ là những người thực tiễn.

Trong giai đoạn 1954-1959, những người Việt Minh miền Nam đã có các đối sách rất hiệu quả, gây khó khăn cho chính phủ Ngô Đình Diệm. Trong giai đoạn này, tổ chức của họ là Xứ uỷ Nam Bộ thay thế cho Trung ương Cục miền Nam, đã có các đối sách hợp lý, gây khó khăn cho Chính phủ Ngô Đình Diệm. Từ chỗ bị truy lùng ráo riết, chỉ trong hai năm, những người cộng sản đã tạo thế chủ động tấn công cả về chính trị và quân sự. Về chính trị, họ đã làm chính quyền lao đao bằng các cuộc đấu tranh chính trị rầm rộ ở nông thôn và thành thị do họ chỉ đạo từ xa. Về quân sự, họ thực hiện ám sát và chiến tranh du kích. Chiến thuật này đã phát huy tác dụng làm hạn chế được sức mạnh quân sự của Quân lực Việt Nam Cộng hòa, đã đánh được những trận lớn như trận Tua Hai (Tây Ninh) vào căn cứ cấp trung đoàn của quân đội Việt Nam Cộng hoà. Nhưng nhìn chung do thiếu thốn về cơ sở vật chất và hệ thống nhân lực, ở nhiều địa phương, những người cộng sản vẫn tồn tại, chung sống một cách "hòa bình", đan xen với bộ máy chính quyền Việt Nam Cộng hòa.

Bối cảnh
Theo Hiệp định Genève, lực lượng quân sự của mỗi bên tham gia cuộc chiến Đông Dương (1945-1954) sẽ rút khỏi lãnh thổ của phía bên kia. Lực lượng Quân đội Nhân dân Việt Nam ở miền Nam phải di chuyển về phía Bắc vĩ tuyến 17. Nhưng một số cán bộ, đảng viên các ngành vẫn được bố trí ở lại. Theo ước tính của Mỹ, lực lượng này còn đến 100.000 người. Một số cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang dày dạn kinh nghiệm được chọn lọc làm nhiệm vụ bảo vệ lãnh đạo Đảng, thâm nhập vào tổ chức quân sự và dân sự của đối phương hoặc nắm lực lượng vũ trang giáo phái để dự phòng cho việc phải chiến đấu vũ trang trở lại. Việt Minh cũng chôn giấu một số vũ khí và đạn dược tốt để sử dụng khi cần. Chỉ riêng Quân khu 8 đã để lại số vũ khí đủ trang bị cho 3 tiểu đoàn (1.500 người). Trong chiến dịch Tố cộng, chính quyền Việt Nam Cộng hoà đã phát hiện 707 hầm chứa vũ khí, thu giữ 119.954 vũ khí các loại và 75 tấn tài liệu.

Bên cạnh đó Trung ương Đảng đã cử những cán bộ có kinh nghiệm, am hiểu chiến trường về miền Nam lãnh đạo. Một số trí thức là đảng viên vào miền Nam hoạt động công khai và hợp pháp. Đồng thời miền Bắc còn tuyển chọn và huấn luyện nhiều nhân viên tình báo đưa vào miền Nam hoạt động trong hàng ngũ đối phương. Những cán bộ được cử vào Nam xâm nhập miền Nam bằng con đường hợp pháp dưới danh nghĩa dân thường di cư vào Nam.

Đấu tranh chính trị (1954-1956)

Vì quân đội đã tập kết ra Bắc, Việt Minh miền Nam không còn chính quyền, quân đội và đã trở thành những phần tử hoạt động bí mật bị truy sát. Nhưng họ vẫn còn những cơ sở Đảng hoạt động bí mật tại nông thôn. Họ nhận thức được ngay rằng đó là thời điểm đấu tranh chính trị và chuyển tất cả mọi nỗ lực sang đấu tranh chính trị. Trong bối cảnh mới, họ nhanh chóng thay đổi phương châm đấu tranh. Họ không tuyên truyền về các vấn đề cơ bản của chủ nghĩa Cộng sản như "đấu tranh giai cấp", "chuyên chính vô sản", "liên minh công-nông" hay "sứ mạng của giai cấp công nhân"... vì có thể không hấp dẫn hoặc gây phản cảm trong dân chúng. Họ khai thác tình cảm dân tộc và lòng tự hào về cuộc Kháng chiến chống Pháp, đòi thực thi Hiệp định Genève, đòi tổng tuyển cử, đòi dân chủ tự do.

Có thể nói rằng trong Chiến tranh Việt Nam, điểm mạnh về đấu tranh chính trị luôn thuộc về những người Cộng sản vì họ là những người đã lãnh đạo 9 năm kháng chiến chống Pháp. Họ có uy tín và được dân chúng công nhận là những người hy sinh cho độc lập dân tộc, là người của "Cụ Hồ". Ảnh hưởng của cuộc kháng chiến chín năm và thắng lợi của nó rất to lớn và sâu rộng trong lòng người dân miền Nam. Việt Minh rất được cảm tình của người dân nhất là ở nông thôn, miền núi. Những sai lầm như đấu tố địa chủ trong cải cách ruộng đất chỉ thể hiện ở miền Bắc, trong khi tại miền Nam, chủ trương chia đất cho nông dân được thi hành mềm dẻo hơn nhiều do Việt Minh chưa có chính quyền đủ mạnh để thực hiện triệt để cũng như các cán bộ miền Nam coi trọng thực tiễn hơn. Sau này thì những người cộng sản lại kết hợp đấu tranh chính trị với đấu tranh vũ trang. Đó không phải là một khẩu hiệu suông mà đã được họ kết hợp rất nhuần nhuyễn và bài bản.

Tổ chức biểu tình
Ban đầu Việt Minh tổ chức những cuộc biểu tình tố cáo chính quyền Ngô Đình Diệm phá hoại Hiệp định Genève, đòi thực hiện Tổng tuyển cử thống nhất đất nước, chống lại việc thi hành chính sách "Cải cách điền địa" và tuyên truyền trong dân chúng rằng: chính phủ Ngô Đình Diệm là chế độ phát xít, phản động, gia đình trị và tham nhũng, là tay sai của Mỹ, được Mỹ dựng lên để chia cắt Việt Nam, áp đặt Chủ nghĩa thực dân mới của Mỹ. Việt Minh kết hợp nhiều hình thức tuyên truyền như truyền miệng, phát truyền đơn, sử dụng báo chí tự do để chỉ trích chính quyền. Họ còn phát động quần chúng đấu tranh với những khẩu hiệu như: đòi cải thiện dân sinh, chống nộp tô cho chủ đất, đòi lại các quyền tự do dân chủ, bảo vệ hoà bình.

Trong giai đoạn này Việt Minh kết hợp cả hai hình thức đấu tranh bí mật và đấu tranh công khai vô cùng sáng tạo và nhuần nhuyễn. Họ xây dựng nhiều tổ chức công khai như vạn phát, vạn cấy, hội chống trộm cướp... để có danh nghĩa hoạt động công khai. Tiếp đó cài người vào nắm các Hội đồng hương chính, công đoàn, nghiệp đoàn, hội ái hữu, hội tương tế để sử dụng các tổ chức này tập hợp quần chúng, tổ chức biểu tình, đưa các yêu sách đấu tranh.

Chính quyền Ngô Đình Diệm đối phó với những cuộc đấu tranh chính trị bằng cách thực hiện chiến dịch "Tố cộng, diệt cộng" nhằm loại bỏ những cán bộ cộng sản hoạt động bí mật. Những người cộng sản đáp trả bằng những cuộc biểu tình đòi thả cán bộ của họ hoặc tổ chức các cuộc diệt ác trừ gian - tiêu diệt những nhân viên và những người cộng tác với chính quyền Ngô Đình Diệm được gọi là "bọn ác ôn và bọn do thám chỉ điểm".

Với các phương pháp dân vận tuyên truyền đúng tâm lý và đúng thời điểm, những người Cộng sản miền Nam đã vô hiệu hoá các nỗ lực chính trị của chính phủ Việt Nam Cộng hoà. Chính phủ này không thể nào ổn định nổi tình hình chính trị tại miền Nam. Họ càng cố gắng thiết lập trật tự xã hội, tiêu diệt Việt Minh và các giáo phái thì lại càng bị chỉ trích độc tài. Việt Minh lại có thêm lý do chống độc tài để tiếp tục phát triển cuộc đấu tranh của mình. Việt Minh còn khai thác mọi sai lầm và dùng các vấn đề về xuất thân của các lãnh đạo Việt Nam Cộng hoà để tuyên truyền về bản chất bù nhìn, "tay sai đế quốc", "hữu danh vô thực" của chính quyền này, và từ đó tuyên bố mục tiêu đấu tranh của họ là giành độc lập dân tộc, thống nhất đất nước, chống lại "đế quốc Mỹ xâm lược và bè lũ tay sai". Phương pháp tổ chức đấu tranh chính trị của họ cũng rất chặt chẽ theo từng tuyến rõ ràng:

 Binh vận, địch vận: vận động trong quân đội đối phương, đưa người vào làm tình báo nằm vùng và làm phân rã ý chí chiến đấu của binh sĩ địch, kêu gọi họ bỏ ngũ, làm binh biến...
 Phụ vận: vận động các tầng lớp phụ nữ, thuyết phục họ không cho con em đi lính và tham gia vào đấu tranh chính trị chống chính quyền.
 Trí vận: vận động trong giới trí thức, chức sắc tôn giáo,... lôi kéo họ đứng về phía Cộng sản hoặc không chống lại Cộng sản. Nếu có thể, đưa người có cảm tình với Cộng sản vào cơ cấu chính quyền.
 Nông vận: vận động trong giới nông dân
 Thanh vận: vận động thanh niên
...

Kết hợp với ám sát và chia rẽ đối phương
Khi cần họ còn kết hợp đấu tranh chính trị với hoạt động ám sát ("diệt ác ôn") để vô hiệu hoá và đe dọa đối phương. Hậu quả của các hoạt động này là nhiều vùng nông thôn ở miền Nam chỉ còn vỏ của chính phủ còn xã trưởng, ấp trưởng... nếu không phải là người ủng hộ Việt Minh thì cũng bị Việt Minh kiểm soát. Thậm chí những người Cộng sản còn vận động được sự quyên góp trong vùng của Việt Nam Cộng hoà kiểm soát.

Những người Cộng sản cũng đã khôn khéo chia rẽ các lực lượng chống Cộng vốn thường bất hoà với nhau. Họ tranh thủ mọi lực lượng, mọi người bằng các tình cảm anh em, đồng hương hay các hội tương thân tương ái. Ngay trong lực lượng Công giáo di cư cũng có một số người theo chủ nghĩa Cộng sản. Khi cần tổ chức các cuộc biểu tình, hội họp thì các cán bộ Việt Minh dùng người mình đã móc nối để kêu gọi tụ tập. Khi tổ chức các cuộc biểu tình, Việt Minh luôn tránh công khai sự lãnh đạo của họ. Rất nhiều trường hợp những người biểu tình tham gia vì lý do cá nhân chứ không biết người tổ chức cuộc biểu tình là đảng viên hoặc cảm tình viên của Việt Minh.

Hoạt động vũ trang dưới danh nghĩa các giáo phái
Trong giai đoạn này, Việt Minh chủ trương phát động quần chúng đấu tranh chính trị đòi Tổng tuyển cử thống nhất đất nước, bảo vệ thành quả cách mạng, bảo vệ cán bộ - đảng viên, hạn chế hoạt động vũ trang. Vì vậy thời kỳ này chưa có những xung đột quân sự lớn và công khai giữa lực lượng Việt Minh và chính quyền Việt Nam Cộng hoà. Hoạt động bạo lực chỉ giới hạn ở mức tổ chức các vụ ám sát dưới tên gọi diệt ác trừ gian, hỗ trợ giáo phái chống chính quyền Ngô Đình Diệm và thành lập các đại đội dưới danh nghĩa giáo phái để đấu tranh vũ trang một cách hạn chế.

Trong thời gian 1954-1956, những người Việt Minh miền Nam không hoạt động vũ trang công khai chống lại quân đội Việt Nam Cộng hoà mà chỉ trợ giúp các lực lượng vũ trang giáo phái hoặc rút lui vào rừng để bảo toàn lực lượng. Hơn nữa, Đảng Lao động Việt Nam không cho phép đấu tranh vũ trang vì có thể phương hại đến việc đòi tổng tuyển cử và dân chúng miền Nam lúc đó cũng không ủng hộ đánh nhau vào lúc hoà bình mới được lập lại.

Việt Minh còn chủ trương kết hợp đấu tranh chính trị với sự hỗ trợ của hoạt động vũ trang. Trong giai đoạn 1954 - 1956, vì không thể tổ chức hoạt động vũ trang vì trái với Hiệp định Genève nên họ cố vấn, giúp đỡ các giáo phái chống lại chính quyền Ngô Đình Diệm, sau đó thành lập các đơn vị vũ trang lấy danh nghĩa giáo phái. Liên tỉnh uỷ miền Trung Nam Bộ (gồm các tỉnh Tân An, Mỹ Tho, Gò Công, Sa Đéc, Châu Đốc, Long Xuyên), tiền thân của Khu uỷ Khu 8, chỉ thị các tỉnh phải giúp đỡ quân Hoà Hảo, đưa cán bộ, đảng viên thâm nhập lực lượng Hoà Hảo. Trong các chiến dịch Đinh Tiên Hoàng (20/5/1955), Nguyễn Huệ (1/1/1956), cán bộ Việt Minh cố vấn cho lực lượng Hoà Hảo chống lại sự tấn công của chính quyền Ngô Đình Diệm.

Khi quân đội các giáo phái tan rã, Liên tỉnh uỷ miền Trung Nam Bộ chủ trương tổ chức lực lượng vũ trang dưới nhiều hình thức hợp pháp và bán hợp pháp như: dân canh, chống cướp... tiến tới tổ chức lực lượng vũ trang núp dưới danh nghĩa lực lượng giáo phái (Cao Đài, Hoà Hảo, Bình Xuyên) ly khai ở các tỉnh Kiến Tường, Kiến Phong, Long An..., đồng thời thành lập Bộ Tư lệnh giáo phái để lãnh đạo các lực lượng trên. Chiến thuật này nhằm: hỗ trợ phong trào đấu tranh của quần chúng, khoét sâu mâu thuẫn nội bộ của đối phương, kéo dài sự tranh giành thế lực của chính quyền Ngô Đình Diệm và các giáo phái, tạo điều kiện cho người cộng sản củng cố và phát triển lực lượng kháng chiến.

Tháng 2/1956, tỉnh Kiến Phong tổ chức đơn vị vũ trang lấy tên Tiểu đoàn Đinh Bộ Lĩnh (hay Đinh Tiên Hoàng) gồm 3 đại đội với quân số khoảng 100 người dưới danh nghĩa "lực lượng Hoà Hảo ly khai" gồm một số cán bộ, chiến sĩ từng trợ giúp Hoà Hảo chống chính quyền Ngô Đình Diệm. Tỉnh Gò Công tổ chức một đại đội vũ trang gồm 44 người dưới danh nghĩa Bình Xuyên. Tỉnh Mỹ Tho tổ chức một đại đội vũ trang gồm 40 người dưới danh nghĩa Hoà Hảo, một đại đội 30 người lấy tên "Cao thiên hoà bình" dưới danh nghĩa Cao Đài. Sau khi thành lập các đơn vị vũ trang dưới danh nghĩa giáo phái, Liên tỉnh uỷ miền Trung Nam Bộ lập "Bộ Tư lệnh giáo phái" để thống nhất chỉ huy lực lượng vũ trang các tỉnh. Cờ của Bộ tư lệnh này là cờ đỏ ngôi sao xanh.

Khi bị đàn áp mạnh, các đơn vị vũ trang Việt Minh tập hợp lại rồi lùi sâu vào chiến khu ở nông thôn, nhất là ở khu vực Đồng Tháp Mười và khu vực giáp biên với Campuchia để bảo toàn lực lượng. Họ tự khai hoang, tự nuôi sống và chờ cơ hội. Quân số thì chủ yếu lấy từ số thanh niên tự nguyện - vì căm thù chính phủ Việt Nam Cộng hoà đã giết người thân của họ trong các chiến dịch tố cộng, diệt cộng. Trong thời kỳ này những người này hầu hết là người miền Nam, hầu như không có lính người miền Bắc. Vũ khí nhẹ họ lấy từ các hầm chôn giấu trước đây do Việt Minh để lại hoặc thu mua từ binh sĩ Sài Gòn lén bán ra chợ đen, và có cả đường dây từ Thái Lan mua về. Họ còn lập công binh xưởng để đúc khí giới, nhất là hoả lực tự tạo. Họ cũng chưa có quân phục; tổ chức cao nhất chỉ đến cấp đại đội, còn các tên tiểu đoàn, trung đoàn... cốt là để khuếch trương thanh thế. Nhưng họ đang chuẩn bị rất nỗ lực vì chẳng bao lâu nữa họ sẽ phát động chiến tranh du kích khắp nơi.

Chuyển hướng đấu tranh (1956-1959)

Nghị quyết Bộ Chính trị tháng 6/1956
Tháng 6/1956, Bộ Chính trị Đảng Lao động Việt Nam họp và ra Nghị quyết "Về tình hình, nhiệm vụ và công tác miền Nam". Bộ Chính trị khẳng định: "tính chất cuộc vận động cách mạng của ta ở miền Nam là dân tộc và dân chủ. Nhiệm vụ cách mạng của ta ở miền Nam là phản đế và phản phong kiến" và "Hình thức đấu tranh của ta trong toàn quốc hiện nay là đấu tranh chính trị, không phải là đấu tranh vũ trang. Nói như thế không có nghĩa là tuyệt đối không dùng vũ trang tự vệ trong những hoàn cảnh nhất định hoặc không tận dụng những lực lượng vũ trang của các giáo phái chống Diệm" đồng thời "Cần củng cố lực lượng vũ trang và bán vũ trang hiện có và xây dựng các căn cứ làm chỗ dựa. Đồng thời xây dựng cơ sở quần chúng vững mạnh làm điều kiện căn bản để duy trì và phát triển lực lượng vũ trang. Tổ chức tự vệ trong quần chúng nhằm bảo vệ các cuộc đấu tranh của quần chúng và giải thoát cán bộ khi cần thiết".

Đề cương cách mạng miền Nam
Tháng 8/1956, Bí thư Xứ uỷ Nam Bộ Lê Duẩn soạn "Đề cương cách mạng miền Nam". Đề cương xác định rõ: "Nhiệm vụ của cách mạng miền Nam là trực tiếp đánh đổ chính quyền độc tài, phát xít Ngô Đình Diệm, tay sai của Mỹ, giải phóng nhân dân miền Nam khỏi ách đế quốc, phong kiến, thiết lập ở miền Nam một chính quyền liên hiệp có tính chất dân tộc, dân chủ để cùng với miền Bắc thực hiện một nước Việt Nam hòa bình, thống nhất, độc lập và dân chủ nhân dân."

Để đẩy mạnh phong trào cách mạng tại miền Nam, Đề cương cách mạng miền Nam vạch ra các nhiệm vụ cơ bản sau:

1. Giữ vững sự lãnh đạo của Đảng, phát huy uy thế chính trị của Đảng trong quảng đại quần chúng.

2. Xây dựng khối liên minh công nông sâu rộng và vững chắc.

3. Tích cực phổ biến Cương lĩnh Mặt trận Tổ quốc Việt Nam trong các tầng lớp nhân dân. Xây dựng, củng cố, phát triển mạnh mẽ mặt trận dân tộc thống nhất khắp thành thị, nông thôn miền Nam.

4. Khai thác mâu thuẫn trong nội bộ địch để làm yếu và cô lập địch, gây thêm lực lượng cho ta.

Hội nghị Xứ uỷ Nam Bộ
Tháng 12/1956, Xứ uỷ Nam Bộ mở hội nghị ở Phnompenh Campuchia nghiên cứu nghị quyết Bộ Chính trị và "Đề cương cách mạng miền Nam". Hội nghị ra quyết định "Con đường tiến lên của Cách mạng miền Nam là phải dùng bạo lực, tổng khởi nghĩa giành chính quyền... Hiện nay, trong chừng mực nào đó phải có lực lượng vũ trang hỗ trợ cho đấu tranh chính trị và tiến tới sau này dùng nó đánh đổ Mỹ Diệm... cần tích cực xây dựng lực lượng vũ trang tuyên truyền, lập đội vũ trang bí mật, tranh thủ vận động cải tạo lực lượng giáo phái bị Mỹ Diệm đánh tan đứng vào hàng ngũ nhân dân, lợi dụng danh nghĩa giáo phái ly khai để diệt ác ôn."

Chiến tranh du kích

Lực lượng
Sau 1956, khi không còn cơ hội tổng tuyển cử nữa, những người Cộng sản bắt đầu phát động chiến tranh du kích từ đánh nhỏ quấy rối đi lên đánh tập trung, đánh lớn. Vì còn chưa có tiếp tế từ miền Bắc nên cách xây dựng quân đội cũng có nhiều nét đặc trưng. Họ sử dụng lại cách xây dựng quân đội theo mô hình của kháng chiến chống Pháp, cũng theo "ba thứ quân": bộ đội chủ lực, bộ đội địa phương và dân quân du kích.

Thành phần thấp nhất là dân quân - du kích. Lực lượng này hoạt động tự phát, tự túc, sinh hoạt như là dân địa phương và hoạt động bán thời gian ngay trong địa bàn. Vì du kích không có các chiến thuật kỹ thuật nên hoạt động chính là hỗ trợ đấu tranh chính trị và quấy rối trị an, "Diệt ác phá kìm", chống càn. Nếu đối phương mạnh thì giấu quân vào hầm bí mật hoặc giải tán về nhà nằm chờ. Lúc thường thì làm giao liên, tải thương, tiếp đạn... Đa số các nơi, những người cộng sản tổ chức lực lượng du kích từ cấp xã. Lực lượng du kích chỉ có chỉ huy là xã đội trưởng, không có lãnh đạo cụ thể, vì vậy lãnh đạo thực sự của du kích cũng như những vị bí thư nắm thông tin mật, luôn là cán bộ ở xã-huyện. Ngoài ra, khi lực lượng du kích đủ mạnh, thường chọn lọc và đưa những thanh niên có trình độ, có kỹ năng để tập trung thành bộ đội huyện. Như ở Long An, mỗi tiểu đội phụ trách 2 đến 3 xã, mỗi tổ 1 xã. Một số vùng đặc biệt như U Minh, Rạch Giá thậm chí có tiểu đội du kích hoạt động từng ấp, mỗi xã có đến hàng chục du kích quân.Bộ đội địa phương là bộ đội tập trung của huyện, tỉnh, ăn mặc quân phục tự may, có hoạt động chủ yếu là tập kích đánh giao thông, bao vây đồn bót. Cấp tổ chức chỉ lên đến đại đội nhưng được phiên hiệu thành tiểu đoàn vì phần lớn các địa phương chỉ có đủ kinh phí và vũ khí có hạn. Bộ đội địa phương cấp huyện thường không có cấp lãnh đạo trực tiếp, nên cũng do tổ chức Đảng Cộng Sản cấp huyện lãnh đạo. Tỉ lệ những người được chọn làm Đảng viên ở bộ đội địa phương cấp huyện rất ít.

Khi lực lượng bộ đội địa phương cấp huyện đủ mạnh, tổ chức Đảng sẽ tập hợp những đơn vị mạnh thành cấp tiểu đoàn và bầu ra các cấp chỉ huy, lãnh đạo riêng. Lực lượng này có nhiều đảng viên hơn, và do chính quyền cấp tỉnh trực tiếp chỉ huy, điều động. Lực lượng này vừa đóng vai trò phối hợp với bộ đội chính quy, lại vừa đóng vai trò làm chủ lực cho tỉnh khi quân chính quy rời khỏi tỉnh.

Bộ đội chủ lực hoạt động tập trung dưới quyền Khu uỷ (miền Nam lúc đó được những người Cộng sản chia làm 6 khu: Khu Trị-Thiên, Khu 5, 6, 7, 8 và 9). Bộ đội chủ lực đã có các đơn vị hoả lực độc lập khả dĩ có thể đánh công kiên, đánh vận động nhưng còn chưa mạnh nên họ tránh giao chiến mặt đối mặt mà dùng cách đánh tập kích của đặc công. Ngay như trận Tua Hai nổi tiếng, đánh vào căn cứ Trung đoàn 32 thuộc Sư đoàn 13 của Việt Nam Cộng hoà, cách đánh của họ chủ yếu là đưa người và vũ khí thâm nhập bí mật vào nội tuyến và lợi dụng sự chủ quan của đối phương để trong đánh ra, ngoài đánh vào.

Hoạt động
Để thực hiện đường lối cách mạng mà Bộ Chính trị và Xứ Ủy Nam Bộ đã xác định, những người cộng sản toàn miền Nam đẩy mạnh các hoạt động tuyên truyền, tổ chức biểu tình, chống cải cách điền địa, ám sát và đấu tranh vũ trang chống chính quyền. Họ tổ chức các cuộc biểu tình chống việc thi hành nghĩa vụ quân sự, tổ chức nông dân dùng hung khí tấn công địa chủ thu tiền thuê đất, đặt mìn giết chết lực lượng bảo an, ám sát viên chức chính phủ, đánh chìm phương tiện nạo vét kinh, tấn công vào Khu Dinh điền...

Trong thời kỳ này, những người cộng sản đẩy mạnh hoạt động ám sát các viên chức chính phủ được gọi là bọn ác ôn. Từ quý 3 năm 1957, mỗi tỉnh Khu 8 bình quân giết 20 - 30 nhân viên chính phủ trong một tháng.

Họ còn sử dụng lực lượng vũ trang cấp đại đội tấn công vào các đồn của quân đội Việt Nam Cộng hoà.

Một chiến thuật rất hiệu quả áp dụng từ thời đó làm bó tay các cấp chỉ huy Quân lực Việt Nam Cộng hoà là chiến thuật "Bám đất bám dân". Cách đánh này có mô hình điển hình như sau:

 Quân du kích phục kích đường giao thông.
 Quân lực Việt Nam Cộng hoà kéo đến giao chiến.
 Quân du kích nếu yếu thế thì sẽ phân tán vào xóm ấp để được những người dân ủng hộ che giấu.
 Nếu Quân lực Việt Nam Cộng hoà bao vây và pháo kích, lập tức các cán bộ địa phương liền kêu gọi dân chúng ra biểu tình cản đường thiết giáp, đòi bồi thường hoa màu, chống bắn pháo vào làng... Nếu có người thương vong thì vấn đề trở nên quá phức tạp cho quân Việt Nam Cộng hòa.
 Khi quân lực Việt Nam Cộng hoà rút đi thì du kích quay lại tiếp tục bám đất bám dân như trước.

Trong hoàn cảnh chiến tranh và tình hình chính trị phức tạp như miền Nam lúc ấy thì chiến thuật này làm bó tay quân lực Việt Nam Cộng hoà và hạn chế được ưu thế trang bị và quân số của họ. Quân lực Việt Nam Cộng hoà, khi đó chưa được chuẩn bị để đối phó với kiểu chiến tranh này.

Một đặc điểm chiến sự khác là những người Cộng sản thiếu khả năng quản lý các vùng của họ vì họ rất nghèo. Họ không có tiền cho hệ thống an sinh xã hội nên thường không đánh để chiếm đất mà chỉ cốt giành quyền làm chủ trên thực tế. Họ không xoá bỏ chính quyền địa phương của đối phương mà khống chế hệ thống đó để làm việc cho họ. Sau khi những người Cộng sản rút đi vùng đó vẫn cắm cờ của Việt Nam Cộng hòa và chính phủ vẫn phải trợ cấp vùng đó. Các vùng như vậy vẫn có bốt đóng nhưng quân Việt Nam Cộng hòa chỉ làm chủ trong đồn mà thôi, bên ngoài du kích hoạt động tự do trong các việc như thu thuế và tuyển quân. Thậm chí trong đồn và bên ngoài còn có liên lạc thoả thuận để tránh xung đột với nhau. Kiểu chung sống "hoà bình" như vậy rất phổ biến ở những vùng xa thành phố, nhất là sau khi thanh thế của những người Cộng sản mạnh lên. Do vậy những thống kê về số dân hay diện tích đất đai mỗi bên kiểm soát đều rất khác nhau và khó có thể xác minh được.

Việt Nam Cộng hòa tăng cường đàn áp
Không chỉ những người cộng sản đẩy mạnh hoạt động mà chính quyền Việt Nam Cộng hoà cũng đẩy mạnh chống Cộng rất tích cực. Những biện pháp càn quét của Việt Nam Cộng hoà thu được kết quả khiến những người cộng sản bị thiệt hại nặng. Chỉ riêng Tỉnh Định Tường, trong năm 1957, chính quyền bắt 29 huyện uỷ viên, 24 cán bộ huyện uỷ, 70 bí thư xã, 38 phó bí thư, 73 chi uỷ viên, 229 đảng viên, 69 thanh niên có liên quan đến cộng sản thuộc 3 huyện Cai Lậy, Cái Bè và Châu Thành.

Trước tình hình đó, cuối năm 1958, Xứ uỷ Nam Bộ chỉ đạo cho các Liên tỉnh uỷ không được hoạt động vũ trang, cho phần lớn cán bộ đảng viên tạm ngừng hoạt động hoặc đổi địa bàn hoạt động để giữ gìn lực lượng, một bộ phận ra hoạt động hợp pháp lâu dài. Các tỉnh Long An, Kiến Phong, Kiến Tường tuy vẫn duy trì lực lượng vũ trang nhưng không còn hoạt động mà rút vào căn cứ Đồng Tháp hoặc biên giới Campuchia sinh sống. Những người đổi địa bàn hoạt động bị bắt hơn phân nửa, một số khác mất tinh thần, bỏ công tác. Khoảng 700 người ra trình diện. Một số chấp nhận ly khai cộng sản được tha bổng, số còn lại bị tống giam. Số còn hoạt động nhiều người bị mất tinh thần, giảm liên hệ với quần chúng, giảm hoạt động tuyên truyền. Nhìn chung đến cuối năm 1958, sau 2 năm thực hiện chủ trương dùng đấu tranh chính trị kết hợp với chiến tranh du kích, tổng khởi nghĩa giành chính quyền, những người cộng sản thiệt hại nặng, phong trào đấu tranh của họ đi xuống.

Ngày 6/5/1959, Quốc hội Việt Nam Cộng Hoà thông qua luật số 91 mang tên Luật 10/59 quy định việc tổ chức các Tòa án quân sự đặc biệt nhằm xét xử "các tội ác chiến tranh chống lại Việt Nam Cộng Hòa". Sau khi luật này được ban hành, lực lượng cộng sản tiếp tục bị thiệt hại nặng nề. Đơn cử Khu 8, sau hiệp định Genève có 12.000 đảng viên, đến tháng 7/1956 còn 6.000 người, cuối năm 1959 chỉ còn 2.000 người.

Nghị quyết 15
Ngày 13/1/1959, Ban chấp hành Trung ương Đảng Lao động Việt Nam họp Hội nghị lần thứ 15 ra Nghị quyết 15 "Về tăng cường đoàn kết, kiên quyết đấu tranh giữ vững hoà bình, thực hiện thống nhất nước nhà". Nghị quyết 15 xác định "Vì chế độ miền Nam là một chế độ thực dân và nửa phong kiến cực kỳ phản động và tàn bạo, vì chính quyền miền Nam là chính quyền đế quốc và phong kiến độc tài, hiếu chiến, cho nên ngoài con đường cách mạng, nhân dân miền Nam không có con đường nào khác để tự giải phóng khỏi xiềng xích nô lệ... Theo tình hình cụ thể và yêu cầu hiện nay của cách mạng thì con đường đó là lấy sức mạnh của quần chúng, dựa vào lực lượng chính trị của quần chúng là chủ yếu, kết hợp với lực lượng vũ trang để đánh đổ quyền thống trị của đế quốc và phong kiến, dựng lên chính quyền cách mạng của nhân dân. Đó là mục tiêu phấn đấu của nhân dân miền Nam hiện nay."

Tháng 2/1959, sau khi nhận được thông báo nội dung cơ bản Nghị quyết 15, Xứ uỷ Nam Bộ chỉ đạo các tỉnh tăng cường hoạt động vũ trang hỗ trợ quần chúng nổi dậy giành chính quyền ở nông thôn.

Thực hiện chỉ thị của Xứ uỷ Nam Bộ, trên toàn miền Nam lực lượng cộng sản thực hiện một số cuộc tấn công vũ trang quy mô đại đội hoặc tiểu đoàn vào lực lượng quân sự Việt Nam Cộng hoà. Nhìn chung trong năm 1959 những người cộng sản vẫn cố gắng hoạt động vũ trang dù đang gặp nhiều khó khăn. Bên cạnh đó, phong trào đấu tranh chính trị và hệ thống tổ chức Đảng dần phục hồi, nhiều cơ sở quần chúng được xây dựng. Tuy nhiên đến lúc này, lực lượng cộng sản miền Nam đã rất suy yếu so với năm 1954. Các đoàn cán bộ từ miền Bắc (gồm nhiều cán bộ người miền Nam tập kết ra Bắc trước đó 5 năm) bắt đầu hành quân vào miền Nam qua Đường Trường Sơn để chi viện cho phong trào đấu tranh của người cộng sản ở miền Nam.

Xem thêm
 Chiến tranh Việt Nam
 Tình hình miền Bắc 1954-1959
 Đội quân tóc dài

Chú thích

C


title: Helichrysum cameroonense

text:
Helichrysum cameroonense là một loài thực vật có hoa thuộc họ Asteraceae.
Loài này chỉ có ở Cameroon.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là đồng cỏ khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng đất thấp.

Chú thích

Tham khảo
 Cheek, M. & Cable, S. 2000. Helichrysum cameroonense. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 7 năm 2007.

C
Thực vật Cameroon


title: Oliva (chi ốc biển)

text:
Oliva là một chi ốc biển từ trung bình tới lớn, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Olividae, họ ốc gạo hoa.

Các loài
Các loài thuộc chi Oliva bao gồm:

phân chi Acutoliva
Oliva duclosi Reeve, 1850 năm 1843-65
Oliva lentiginosa Reeve, 1850 năm 1843-65
Oliva panniculata Duclos, 1835 in 1835-40
Oliva williamsi Melvill & Standen, 1897

phân chi Annulatoliva
Oliva aniomina Duclos, 1835 in 1835-40
Oliva annulata (Gmelin, 1791)

phân chi Cariboliva
Oliva scripta Lamarck, 1811 năm 1810-11

phân chi Carmione
Oliva bulbiformis Duclos, 1835 in 1835-40
Oliva bulbosa (Röding, 1798)
Oliva carneola (Gmelin, 1791)
Oliva funebralis Lamarck, 1811 năm 1810-11
Oliva volvaroides Duclos, 1835 in 1835-40

phân chi Miniaceoliva
Oliva caerulea (Röding, 1798)
Oliva hirasei Kira, 1959
Oliva irisans Lamarck, 1811 năm 1810-11
Oliva miniacea (Röding, 1798)
Oliva sericea (Röding, 1798)
Oliva tremulina Lamarck, 1811 năm 1810-11

phân chi Multiplicoliva
Oliva multiplicata Reeve, 1850 năm 1843-65

phân chi Musteloliva
Oliva concavospira Sowerby III, 1914
Oliva mustelina inornata Marrat, 1871 năm 1870-71
Oliva mustelina mustelina Lamarck, 1811 năm 1810-11

phân chi Neocylindrus
Oliva guttata Fischer von Waldheim, 1807

phân chi Oliva
Oliva oliva (Linnaeus, 1758)

phân chi Omogymna
Oliva paxillus Reeve, 1850 năm 1843-65
Oliva sandwicensis Pease, 1860

phân chi Rufoliva
Oliva rufula rufula Duclos, 1835
Oliva rufula tectiphora Petuch & Sargent, 1986

phân chi Viduoliva
Oliva elegans Lamarck, 1811 năm 1810-11
Oliva hemiltona Duclos, 1835
Oliva reticulata (Röding, 1798)
Oliva tricolor Lamarck, 1811 năm 1810-11
Oliva vidua (Röding, 1798)

subgenus ?
Oliva amethystina (Röding, 1798)
Oliva atalina Duclos, 1835
Oliva athenia Duclos, 1840
Oliva australis Duclos, 1835
Oliva avellana Lamarck, 1811
Oliva baileyi Petuch, 1979
Oliva bifasciata Kuster, 1878
Oliva bollingi Clench, 1937
Oliva brettinghami Bridgman, 1909
Oliva buelowi Sowerby, 1890
Oliva candida Lamarck, 1811
Oliva caroliniana Duclos, 1833
Oliva chrysoplecta Tursch & Greifeneder, 1989
Oliva crassa Mörch, 1852
Oliva dactyliola Duclos, 1840
Oliva dealbata Röding, 1798
Oliva dubia Schepman, 1904
Oliva egira Duclos, 1844
Oliva emeliodina Duclos, 1845
Oliva faba Marrat, 1867
Oliva fenestrata Röding, 1798
Oliva fijiana
Oliva flammulata Lamarck, 1811
Oliva glandiformis Lamarck, 1811
Oliva hepatica Lamarck, 1811
Oliva hilli Petuch & Sargent, 1986
Oliva ispida Röding, 1798
Oliva jaspidea Duclos, 1835
Oliva jayana Ducros, 1857
Oliva keeni Marrat, 1870
Oliva labradoriensis Röding, 1798
Oliva lacanientai Greifeneder & Blöcher, 1985
Oliva lecoquiana Ducros de St. Germain, 1857
Oliva leonardhilli Petuch & Sargent, 1986
Oliva leucostoma Duclos, 1835
Oliva maculata Duclos, 1840
Oliva mantichora Duclos, 1840
Oliva mascarena Tursch & Greifeneder, 1996
Oliva mica Röding, 1798
Oliva mucronata Marrat, 1871
Oliva natalia Duclos, 1845
Oliva nitidula Duclos, 1835
Oliva obtusaria Lamarck, 1822
Oliva ornata Marrat, 1867
Oliva othonia Duclos, 1845
Oliva ouini Kantor & Tursch, 1998
Oliva ozodona Duclos, 1835
Oliva pacifica Marrat, 1870
Oliva parkinsoni Prior, 1975
Oliva peruviana Lamarck, 1811
Oliva pica Lamarck, 1811
Oliva picta Reeve, 1850
Oliva ponderosa Duclos, 1840
Oliva reticularis Lamarck, 1810 Netted olive
Oliva richerti Kay, 1979
Oliva rubrolabiata Fischer, 1903
Oliva ruffina Röding, 1798
Oliva rufofulgurata Schepman, 1904
Oliva rufula Duclos, 1840
Oliva sayana Ravenel, 1834 Lettered olive
Oliva semmelinki Schepman, 1891
Oliva sidelia Duclos, 1835
Oliva tessellata Lamarck, 1811
Oliva tigridella Duclos, 1835
Oliva tigrina Lamarck, 1811
Oliva todosina Duclos, 1840
Oliva umbrosa (Röding, 1798)
Oliva valentina Duclos, 1845
Oliva variabilis (Gray, 1858)
Oliva variegata Röding, 1798
Oliva vicdani da Motta, 1982
Oliva vicweei Recourt, 1989
Oliva vidua (Röding, 1798)
Oliva viridescens Mörch, 1852
Oliva xenos Petuch & Sargent, 1986
Oliva zeilanica Lamarck, 1822

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Olividae


title: Inga latipes

text:
Inga latipes là một loài rau đậu thuộc họ Fabaceae.
Loài này chỉ có ở Costa Rica.

Chú thích

Tham khảo

 World Conservation Monitoring Centre 1998. Inga latipes. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 19 tháng 7 năm 2007.

L
Thực vật Costa Rica


title: Coelioxys anisitsi

text:
Coelioxys anisitsi là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Schrottky mô tả khoa học năm 1909.

Chú thích

Tham khảo

A
Động vật được mô tả năm 1909


title: Fritz Walter

text:
Friedrich "Fritz" Walter (31 tháng 10 năm 1920 – 17 tháng 6 năm 2002) là một cựu cầu thủ bóng đá Đức và là một trong những cầu thủ bóng đá được mến mộ nhất ở đất nước mình. Ông là đội trưởng đội tuyển Tây Đức giành chức vô địch thế giới năm 1954. Trong 61 lần khoác áo đội tuyển quốc gia, ông ghi được 33 bàn.

Tiểu sử và sự nghiệp

Là con trai của một chủ nhà nghỉ của câu lạc bộ 1. FC Kaiserslautern, Walter làm quen với bóng đá từ nhỏ. Khi 8 tuổi, ông đã tham gia học viện bóng đá trẻ Kaiserslautern, và năm 17 tuổi ông lần đầu tiên khoác áo Kaiserslautern, câu lạc bộ mà ông thi đấu suốt sự nghiệp của mình.

Walter khoác áo đội tuyển quốc gia lần đầu năm 1940 dưới quyền huấn luyện viên Sepp Herberger, và lập ngay một hat-trick vào lưới Romania. Ông phải nhập ngũ năm 1942 và vào cuối Chiến tranh thế giới thứ hai, Walter là tù binh chiến tranh tại Marmaros-Sziget. Khi Hồng quân đến, họ chuyển tất cả các tù binh Đức về các trại cải tạo ở Liên Xô, nơi mà tính mạng tù binh khó được bảo toàn. May mắn thay, một người gác tù người Hungary, đã từng xem Fritz chơi cho đội tuyển Đức, nói rằng Fritz là người Áo chứ không phải người Đức. Do đó Walter được toàn mạng trở về Đức. Sau khi trở về, mang trong mình căn bệnh sốt rét, Walter tiếp tục chơi cho Kaiserslautern, góp công vào hai chức vô địch Đức năm 1951 và 1953. Sepp Herberger gọi ông quay trở lại đội tuyển quốc gia năm 1951 và Walter được chọn là đội trưởng.

Ông là đội trưởng đội tuyển Tây Đức giành danh hiệu vô địch thế giới năm 1954 (lần đầu tiên của Đức). Fritz Walter cùng đồng đội đã vượt qua chính những người Hungary. Năm 1956, sau khi cuộc nổi loạn ở Hungary bị những người Xô viết dập tắt, đội tuyển bóng đá phải rời bỏ quê hương. Trong hai năm sau đó, Fritz đã tổ chức các trận đấu, cung cấp tài chính cho đội bóng như một cách trả ơn việc người Hungary đã cứu sống ông. Walter khoác áo đội tuyển lần cuối tại trận bán kết World Cup 1958 gặp chủ nhà Thụy Điển, dính một chấn thương và kết thúc sự nghiệp thi đấu quốc tế. Ông giã từ sự nghiệp bóng đá vào năm sau đó, 1959. Trong sự nghiệp thi đấu cho Kaiserlautern, ông đã ghi được tới 306 bàn thắng trong 379 lần ra sân.

Nhiều câu lạc bộ lớn đã đề nghị ông thi đấu cho họ với những khoản tiền hậu hĩnh, nhưng thường bị từ chối do ước muốn được ở lại quê nhà, chơi cho đội bóng quê hương, đội tuyển quốc gia và Chef (tiếng Đức nghĩa là ông chủ) Herberger.

Em trai của Fritz là Ottmar Walter, sinh năm 1924, là đồng đội của Fritz trong đội hình vô địch thế giới World Cup 1954. Ottmar hiện vẫn còn sống cùng vợ tại Kaiserslautern. Fritz Walter mất năm 2002 ở tuổi 82. Ước vọng của ông được xem World Cup 2006 tại thành phố quê hương Kaiserslautern (không được chọn là địa điểm thi đấu World Cup 1974) đã không thực hiện được. Tuy nhiên, vào ngày kỉ niệm 4 năm ngày mất của Walter 17 tháng 6 năm 2006, đội tuyển Ý thi đấu với đội tuyển Mỹ trên sân Kaiserslautern đã dành ra 1 phút mặc niệm ông. Ngày nay khách du lịch có thể tới thăm "Fritz Walter Haus" (Nhà lưu niệm Fritz Walter) tại thị trấn Enkenbach-Alsenborn cách Kaiserslautern khoảng 20 km về phía đông.

Vinh danh
Fritz Walter là một trong 4 đội trưởng danh dự của đội tuyển Đức. Ba người kia là Uwe Seeler, Franz Beckenbauer và Lothar Matthäus.
Sân nhà của 1. FC Kaiserslautern mang tên ông: Sân vận động Fritz Walter từ năm 1985.
Tháng 11 năm 2003, kỉ niệm 50 năm ngày thành lập UEFA, Liên đoàn bóng đá Đức đã chọn ông là Cầu thủ vàng của Đức trong 50 năm (từ 1954 đến 2003).

Chuyện bên lề
Trong thập kỉ 1980 và 1990, có một tiền đạo thi đấu khá thành công cho VfB Stuttgart tại Bundesliga cũng mang tên Fritz Walter. Mặc dù cầu thủ này không có quan hệ họ hàng gì với người đội trưởng của Kaiserslautern, các cổ động viên vẫn thường gọi anh là Fritz Walter trẻ.
Vợ của Fritz Walter trong 5 thập kỉ là Italia Walter, một phụ nữ Ý. Điều này khác thường vì một dân tộc có tiếng là bảo thủ thời đó như người Đức hiếm khi lấy vợ người nước ngoài.
Một điều thường được biết đến ở Đức là Walter chơi hay hơn khi thời tiết xấu, và do đó có thành ngữ Thời tiết Fritz Walter, dùng để chỉ trời mưa. Điều đó xuất phát từ sự thật rằng Walter, cũng như nhiều cựu binh bị sốt rét khác, không thể có điều kiện sức khoẻ tốt nhất dưới ánh nắng mặt trời. Trận chung kết World Cup 1954 cũng diễn ra trong điều kiện thời tiết Fritz Walter.

Chú thích

Liên kết ngoài

Cầu thủ vàng của Đức
Thống kê về Fritz Walter

Sinh năm 1920
Mất năm 2002
Cầu thủ vàng UEFA
Cầu thủ bóng đá nam Đức
Cầu thủ bóng đá Kaiserslautern
Cầu thủ bóng đá 1. FC Kaiserslautern
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Đức
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 1958
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 1954


title: Nuisement-sur-Coole

text:
Nuisement-sur-Coole  là một xã thuộc tỉnh Marne trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 96 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Nuisementsurcoole


title: Campillos

text:
Campillos là một đô thị trong tỉnh Málaga, cộng đồng tự trị Andalusia Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là người với mật độ người/km². Đô thị này có cự ly km so với tỉnh lỵ Málaga.

Tham khảo

Đô thị ở Málaga


title: Inguridia

text:
Inguridia là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Noctuidae
Plusiinae


title: Semécourt

text:
Semécourt là một xã trong vùng Grand Est, thuộc tỉnh Moselle, quận Metz-Campagne, tổng Maizières-lès-Metz. Tọa độ địa lý của xã là 49° 11' vĩ độ bắc, 06° 08' kinh độ đông. Semécourt có điểm thấp nhất là 167 mét và điểm cao nhất là 266 mét. Xã có diện tích 2,3 km², dân số vào thời điểm 1999 là 874 người; mật độ dân số là 380 người/km².

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Xã của Moselle


title: Aize

text:
Aize  là một xã ở tỉnh Indre khu vực trung bộ Pháp. Xã này có diện tích 17,07 km², dân số thời điểm năm 2005 là 126 người. Khu vực này có độ cao trung bình 121 mét trên mực nước biển.

Xem thêm
Xã của tỉnh Indre

Tham khảo

Xã của Indre


title: Sân bay quốc tế Al Ain

text:
Sân bay quốc tế Al Ain  (tiếng Ả Rập: مطار العين الدولي; chuyển tự: Matar al-Ayn ad-Dowaly) là một cảng hàng không ở Al Ain, Các tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất. Sân bay này có 1 đường cất hạ cánh dài 4 km rải nhựa asphalt.

Các hãng hàng không và các tuyến điểm
Air India (Kozhikode)
Ariana Afghan Airlines (Kabul)
EgyptAir (Cairo)
Pakistan International Airlines (Karachi)
Royal Jordanian (Amman)
Shaheen Air International (Karachi, Peshawar)
Sudan Airways (Khartoum)

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sân bay Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất


title: Beaucens

text:
Beaucens  là một xã thuộc tỉnh Hautes-Pyrénées trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Khu vực này có độ cao trung bình 480 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE

Xã của Hautes-Pyrénées


title: Bulbophyllum cruttwellii

text:
Bulbophyllum cruttwellii là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

C


title: Spantekow

text:
Spantekow là một đô thị trong huyện Vorpommern-Greifswald (trước thuộc huyện Ostvorpommern), bang Mecklenburg-Vorpommern, miền bắc nước Đức.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Vorpommern-Greifswald


title: Veslud

text:
Veslud  là một xã ở tỉnh Aisne, vùng Hauts-de-France thuộc miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Aisne

Tham khảo

Xã của Aisne


title: Henricus (chi bướm)

text:
Henricus là một chi bướm đêm thuộc phân họ Tortricinae của họ Tortricidae.

Các loài
Henricus acosmetes (Razowski, 1986)
Henricus ademonia (Clarke, 1968)
Henricus ateleutus Razowski, 1991
Henricus attalus Razowski, 1994
Henricus ceramocerus Razowski, 1999
Henricus cerussatus Razowski & Wojtusiak, 2006
Henricus charagus Razowski, 1991
Henricus chriograptus Razowski, 1999
Henricus chroicopterus Razowski, 1991
Henricus cognata (Walsingham, 1914)
Henricus comes (Walsingham, 1884)
Henricus contrastana (Kearfott, 1907)
Henricus cristobalicus Razowski, 1999
Henricus edwardsiana (Walsingham, 1884)
Henricus ellampus Razowski, 1992
Henricus exploratus Razowski & Becker, 1986
Henricus exsanguis Razowski, 1994
Henricus flebilis Razowski, 1994
Henricus fuscodorsana (Kearfott, 1904)
Henricus generosus Razowski, 1994
Henricus glaesarius Razowski & Wojtusiak, 2006
Henricus hemitelius Razowski, 1991
Henricus icogramma (Clarke, 1968)
Henricus improvisus Razowski & Becker, 1986
Henricus inanimalis Razowski & Becker, 1986
Henricus inchoatus Razowski & Becker, 1986
Henricus infernalis (Heinrich, 1920)
Henricus insolitus Razowski & Becker, 1986
Henricus inspergatus Razowski & Becker, 1986
Henricus macrocarpana (Walsingham, 1895)
Henricus melanoleuca (Clarke, 1968)
Henricus metalliferus Razowski & Pelz, 2001
Henricus montanus Razowski & Wojtusiak, 2006
Henricus montuosus Razowski & Becker, 2002
Henricus ophryodes (Meyrick, 1927)
Henricus palimpsestus Razowski & Becker, 1986
Henricus paredrus Razowski, 1991
Henricus parmulus Razowski, 1991
Henricus platina (Clarke, 1968)
Henricus powelli Razowski, 1984
Henricus rhiobursa Razowski, 1991
Henricus rubrograptus Razowski, 1991
Henricus tenerima (Razowski, 1986)
Henricus turbula (Clarke, 1968)
Henricus umbrabasana (Kearfott, 1908)
Henricus zelotes Razowski & Becker, 1986

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

 tortricidae.com

Cochylini


title: Bi kịch của mảnh đất công

text:
Bi kịch của mảnh đất công là một thuật ngữ kinh tế học chỉ hiện tượng các tài sản chung được phép sử dụng tự do dẫn tới việc khai thác kiệt quệ các tài nguyên này. Thuật ngữ này do Garrett Hardin đặt ra trong bài nghiên cứu có tiêu đề "The Tragedy of the Commons" của ông đăng trên tạp chí Science năm 1968.. Tuy nhiên, trước Hardin rất lâu cũng đã có những nghiên cứu về hiện tượng này.

Từ nguyên học
Cụm từ "mảnh đất công (tiếng Anh: commons)" trong thuật ngữ trên xuất phát từ những vùng đất tự quản chuyên dành để cho gia súc ăn ở xứ Wales và Anh. Do là tự quản, nên thực chất là không có ai giám sát, điều tiết. Nếu là đồng cỏ của riêng, nông dân sẽ có sự điều chỉnh để súc vật của mình khỏi ăn hết cỏ dẫn tới sau này không còn cỏ cho chúng ăn tiếp. Song nếu là đồng cỏ của công, nông dân có thể tính rằng nếu mình không để gia súc của mình được ăn thoải mái trong khi người khác cho gia súc của họ ăn thoải mái thì mình bị thiệt. Nông dân với hành vi tối đa hóa lợi ích bản thân đã đua nhau mang gia súc của mình tới đây cho ăn cỏ càng nhiều càng tốt mà không có ai quan tâm đến việc chừa chỗ cho đồng cỏ tái sinh. Kết cục, những đồng cỏ của công này đã bị khai thác đến kiệt quệ và cằn cỗi. Bản thân nông dân trở nên bị thiệt thòi khi gia súc của mình bị mất một chỗ ăn cỏ miễn phí.

Mô hình hóa
Kinh tế học áp dụng lý thuyết trò chơi để diễn tả bị kịch của mảnh đất công. Trò chơi bi kịch của mảnh đất công là một loại trò chơi có tổng không bằng zero. Mỗi người chơi đều thực hiện chiến lược Nash (giả định hành động của người khác là tối đa hóa lợi ích của bản thân rồi tự mình cũng tối đa hóa lợi ích của mình). Cân bằng của trò chơi là một cân bằng Nash tại đó lợi ích toàn thể xã hội thấp hơn trong trường hợp các kết quả khác.

Các "bi kịch của mảnh đất công" hiện đại
Trong kinh tế học, người ta quan sát thấy nhiều hiện tượng "bi kịch của mảnh đất công" như thế mặc dù biểu hiện không hoàn toàn giống những gì đã xảy ra ở những cánh đồng của công ở các xứ Wales và England. Chẳng hạn, để hấp dẫn các nhà đầu tư vào địa bàn của mình, các chính quyền địa phương có thể đua nhau đưa ra các ưu đãi đầu tư dưới dạng miễn giảm thuế, cấp mặt bằng kinh doanh, chuẩn bị sẵn cơ sở hạ tầng sao cho địa phương mình hấp dẫn hơn địa phương khác. Kết cục là lợi ích ròng hay chênh lệch giữa số thu được từ các khoản đầu tư mà các nhà đầu tư rót vào và các khoản chi tiêu công cộng mà chính quyền địa phương đã bỏ ra có thể chỉ còn không đáng kể.

"Bi kịch của mảnh đất công" thường thấy trong việc quản lý và sử dụng các hàng hóa công cộng. Do không có cơ chế hiệu quả quản lý việc sử dụng hàng hóa công cộng, người ta có xu hướng sử dụng quá mức hoặc sử dụng lãng phí các hàng hóa này.

Giải pháp
Ở xứ Wales và England, khi bi kịch của mảnh đất công xảy ra, người ta áp dụng giải pháp đóng cửa các mảnh đất này. Ngày nay, giải pháp thường được sử dụng để khắc phục "bi kịch của mảnh đất công" trong kinh tế là tổ chức điều tiết việc sử dụng. Ví dụ, để tránh cho các địa phương tham gia vào cuộc cạnh tranh, chính quyền trung ương sẽ đứng ra điều phối. Một giải pháp khác là tư nhân hóa và củng cố các quy định về quyền tài sản.

Bi kịch của mảnh đất công trong các lĩnh vực khác
Môi trường có thể xem là một mảnh đất công nơi mà các nhà máy tranh thủ xả ra các chất thải, nước thải và khí thải. Sáng kiến sử dụng quota xả chất thải trong Nghị định thư Kyoto được xem là một giải pháp để khắc phục bi kịch của mảnh đất công trong lĩnh vực môi trường.

Xem thêm
 Kẻ đi xe không trả tiền

Chú thích

Giới thiệu năm 1968
Bất bình đẳng kinh tế
Kinh tế môi trường
Khái niệm khoa học xã hội môi trường
Lý thuyết trò chơi
Sử dụng đất
Thất bại thị trường
Ẩn dụ
Giấy phép công cộng


title: Thestor camdeboo

text:
The Camdeboo Skolly (Thestor camdeboo) là một loài bướm ngày thuộc họ Bướm xanh. Nó được tìm thấy ở Nam Phi, ở đó nó is only known from grassveld inclusions in Nama Karoo on the upper slopes of the Camdeboo Mountains phía bắc of Aberdeen in the East Cape.

Sải cánh dài 26–28 mm đối với con đực và 27–29 mm đối với con cái. Con trưởng thành bay từ the end of tháng 11 to giữa tháng 12. Có một lức một năm.

Chú thích

Tham khảo

Thestor
Động vật đặc hữu Nam Phi


title: Stigmella kurotsubarai

text:
Stigmella kurotsubarai là một loài bướm đêm thuộc họ Nepticulidae. It is only known to exist on Honshu, the largest island in Nhật Bản.

Ấu trùng ăn Rhamnus davurica var. nipponica. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Japanese Species Of The Chi Stigmella (Nepticulidae: Lepidoptera)

K


title: Monocesta ducalis

text:
Monocesta ducalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Clark miêu tả khoa học năm 1865.

Chú thích

Tham khảo

Monocesta


title: Vauréal

text:
Vauréal là một xã ở tỉnh Val-d’Oise, thuộc vùng Île-de-France ở miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Val-d’Oise

Tham khảo

Association of Mayors of the Val d'Oise
INSEE
IGN

Liên kết ngoài
Official website
Mérimée database - Cultural heritage
Land use (IAURIF)

Xã của Val-d'Oise


title: 948 Jucunda

text:
948 Jucunda

948 Jucunda là một tiểu hành tinh bay quanh Mặt Trời.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Phát hiện Circumstances: Numbered Minor Planets

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Karl Wilhelm Reinmuth
Thiên thể phát hiện năm 1921


title: Floccifera

text:
Floccifera từng là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Hiện nó có tên đồng nghĩa là Athetis.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Acronictinae
Hadeninae


title: Mallén

text:
Mallén là một đô thị ở tỉnh Zaragoza, Aragon, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2007 (INE), đô thị này có dân số là 3.503 người. Diện tích đô thị này là 37 ki-lô-mét vuông.Đô thị này nằm ở độ cao 293 m trên mực nước biển.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị ở Zaragoza


title: Trận sông Nil (47 TCN)

text:
Đầu năm 1798, tướng Pháp Napoleon Bonaparte bắt đầu lên kế hoạch xâm chiếm Ai Cập với mục tiêu đe dọa tài sản của Anh ở Ấn Độ và đánh giá tính khả thi của việc xây dựng một con kênh từ Địa Trung Hải đến Biển Đỏ. Cảnh báo với thực tế này, Hải quân Hoàng gia đã cho Rear Admiral Horatio Nelson mười lăm tàu của tuyến với các lệnh để xác định vị trí và tiêu diệt hạm đội Pháp hỗ trợ lực lượng của Napoléon.

Vào ngày 1 tháng 8 năm 1798, sau vài tuần tìm kiếm vô ích, Nelson cuối cùng cũng đã đặt các chuyến tàu của Pháp tại Alexandria. Mặc dù thất vọng rằng hạm đội Pháp không có mặt, Nelson nhanh chóng tìm thấy nó neo đậu ở phía đông ở Vịnh Aboukir.

Cuộc xung đột
Trận chiến sông Nile xảy ra trong cuộc chiến tranh Cách mạng Pháp .

Ngày
Nelson tấn công người Pháp vào tối ngày 1 tháng 8 năm 1798.

Hạm đội và chỉ huy
*người Anh

+ Chuẩn Đô đốc Horatio Nelson

+ 13 tàu của tuyến

*người Pháp

+ Phó Đô đốc François-Paul Brueys D'Aigalliers

+ 13 tàu của tuyến

Lý lịch
Tư lệnh Pháp, Phó Đô đốc François-Paul Brueys D'Aigalliers, dự đoán một cuộc tấn công của Anh, đã neo mười ba chiếc tàu của mình trong trận chiến với cạn, nước cạn đến cảng và biển mở để mạn phải. Việc triển khai này nhằm buộc người Anh tấn công vào trung tâm Pháp mạnh mẽ và phía sau trong khi cho phép chiếc xe của Brueys sử dụng những cơn gió đông bắc hiện hành để gắn kết một phản công khi hành động bắt đầu.

Với việc tiếp cận hoàng hôn nhanh chóng, Brueys không tin rằng người Anh sẽ mạo hiểm một trận chiến ban đêm trong vùng nước nông chưa biết. Để đề phòng thêm, ông đã ra lệnh cho các tàu của hạm đội bị xích lại với nhau để ngăn chặn người Anh phá vỡ tuyến.

Tấn công Nelson
Trong quá trình tìm kiếm hạm đội Brueys, Nelson đã dành thời gian để gặp gỡ thường xuyên với các thuyền trưởng của mình và đào tạo họ kỹ lưỡng trong cách tiếp cận chiến tranh hải quân, nhấn mạnh các sáng kiến cá nhân và chiến thuật hung hãn.

ad

Những bài học này sẽ được đưa vào sử dụng khi đội tàu của Nelson lao xuống vị trí của Pháp. Khi họ đến gần, Thuyền trưởng Thomas Foley của HMS Goliath (74 khẩu súng) nhận thấy rằng dây xích giữa con tàu Pháp đầu tiên và bờ biển bị ngập sâu đủ để tàu vượt qua nó. Không chút lưỡng lự, Hardy dẫn đầu năm tàu Anh qua chuỗi và vào không gian chật hẹp giữa người Pháp và bãi cát.

Chiến thuật của ông cho phép Nelson, trên tàu HMS Vanguard (74 khẩu súng) và phần còn lại của hạm đội tiến xuống phía bên kia của đường Pháp — kẹp chặt hạm đội địch và gây sát thương tàn phá trên mỗi con tàu. Ngạc nhiên bởi sự táo bạo của các chiến thuật của Anh, Brueys đã xem kinh dị khi hạm đội của anh bị phá hủy một cách hệ thống. Khi cuộc chiến leo thang, Bruyes bị thương khi trao đổi với HMS Bellerophon (74 khẩu súng). Đỉnh cao của trận chiến xảy ra khi tàu hàng đầu của Pháp, L'Orient (110 khẩu súng) bắt lửa và nổ tung khoảng 10 giờ tối, giết chết Brueys và tất cả trừ 100 thủy thủ của tàu. Sự hủy diệt hàng đầu của Pháp dẫn đến một trận thua mười phút trong trận chiến khi cả hai bên đều hồi phục sau vụ nổ. Khi trận chiến đã kết thúc, rõ ràng là Nelson có tất cả nhưng đã tiêu diệt hạm đội Pháp.

Hậu quả
Khi cuộc chiến chấm dứt, chín chiếc tàu Pháp đã rơi vào tay người Anh, trong khi hai chiếc đã bị đốt cháy, và hai chiếc đã trốn thoát. Ngoài ra, quân đội của Napoléon bị mắc kẹt ở Ai Cập, bị cắt đứt khỏi mọi nguồn cung cấp. Trận đánh giá Nelson 218 đã thiệt mạng và 677 người bị thương, trong khi người Pháp phải chịu khoảng 1.700 người thiệt mạng, 600 người bị thương và 3.000 người bị bắt. Trong trận chiến, Nelson bị thương ở trán, để lộ sọ. Mặc dù chảy máu rất nhiều, anh từ chối ưu đãi và khăng khăng chờ đến lượt mình trong khi những thủy thủ bị thương khác được điều trị trước anh.

Đối với chiến thắng của mình, Nelson đã được nâng lên ngang hàng với Baron Nelson của sông Nile — một động thái làm anh ta giận dữ như Đô đốc Sir John Jervis, Bá tước St. Vincent đã được trao danh hiệu bá tước uy tín hơn sau Trận Mũi St. Vincent ( 1797).

Điều này nhận thức nhẹ nhút nhát một niềm tin lâu dài rằng những thành tựu của ông đã không được công nhận và khen thưởng hoàn toàn bởi chính phủ.

Tham khảo

Năm 47 TCN


title: 8906 Yano

text:
8906 Yano (1995 WF2) là một tiểu hành tinh nằm phía ngoài của vành đai chính được phát hiện ngày 18 tháng 11 năm 1995 bởi T. Kobayashi ở Oizumi.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 8906 Yano

Thiên thể phát hiện năm 1995
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Hyloscirtus armatus

text:
Hyloscirtus armatus là một loài ếch trong họ Nhái bén.
Nó được tìm thấy ở Bolivia và Peru.
Môi trường sống tự nhiên của nó là các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và sông. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống. Đây có thể là một phức hợp loài, bao gồm một số loài khác nhau.

Tham khảo

 Angulo, A., Reichle, S. & Arizabal, W. 2004. Hyloscirtus armatus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

Hyloscirtus
Động vật lưỡng cư Bolivia
Động vật lưỡng cư Peru


title: Zekelita

text:
Zekelita là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae. Hiện tại nó được coi là đồng nghĩa của Rhynchina. Nếu được coi là chi riêng biệt, nó sẽ bao gồm các loài:
Zekelita antiqualis  (Hübner, [1809])
Zekelita ravalis  (Herrich-Schäffer, 1851)

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae


title: Phản vật chất

text:
Trong vật lý hiện đại, phản vật chất là vật chất được cấu tạo bởi phản hạt của các hạt tương ứng trong vật chất thường. Trong tự nhiên, phản vật chất được sinh ra trong các quá trình như va chạm với tia vũ trụ và một số loại phóng xạ. Trong điều kiện thí nghiệm, các máy gia tốc hạt có thể tạo ra phản hạt, nhưng tổng khối lượng phản hạt nhân tạo từ trước đến nay chỉ dừng lại ở con số một vài nanogam và chưa lần nào một lượng phản hạt có thể nhìn thấy bằng mắt thường được tạo ra, mà nguyên nhân là chi phí khổng lồ cũng như sự khó khăn trong chế tạo và xử lý.

Lịch sử hình thành khái niệm

Giả thiết giả tưởng
Phản vật chất bắt đầu từ trí tưởng tượng của con người ở những năm 1930. Những người hâm mộ của bộ phim khoa học giả tưởng nổi tiếng Star Trek ("Du hành giữa các vì sao"), đã biết đến một loại phản vật chất được sử dụng giống như nhiên liệu với năng lượng cao để đẩy những chiếc tàu không gian đi nhanh hơn cả vận tốc ánh sáng. Loại phi thuyền không gian này dường như không thể thiết kế được, nhưng các nhà lý thuyết đã có khả năng biến dạng nhiên liệu tưởng tượng ấy thành hiện thực. Ý tưởng trong truyện tiểu thuyết đã trở thành hiện thực bằng việc khám phá ra sự tồn tại của phản vật chất, ở những thiên hà khoảng cách xa và ở thời nguyên sinh của vũ trụ.

Giả thiết khoa học
Điều thú vị nhất đó là từ trong trí tưởng tượng, phản vật chất trở thành hiện thực, và mang tính thuyết phục. Năm 1928, nhà vật lý người Anh Paul Dirac đã đặt ra một vấn đề: làm sao để kết hợp các định luật trong thuyết lượng tử vào trong thuyết tương đối đặc biệt của Albert Einstein. Thông qua các bước tính toán phức tạp, Dirac đã vạch định ra hướng để tổng quát hóa hai thuyết hoàn toàn riêng rẽ này. Ông đã giải thích việc làm sao mọi vật càng nhỏ thì vận tốc càng lớn; trong trường hợp đó, các electron có vận tốc gần bằng vận tốc ánh sáng. Đó là một thành công đáng kể, nhưng Dirac không chỉ dừng lại ở đó, ông nhận ra rằng các bước tính toán của ông vẫn hợp lệ nếu electron vừa có thể có điện tích âm, vừa có thể có điện tích dương - đây là một kết quả ngoài tầm mong đợi.

Dirac biện luận rằng, kết quả khác thường này chỉ ra sự tồn tại của một "đối hạt", hay "phản hạt" của electron, chúng hình thành nên một "cặp ma quỷ". Trên thực tế, ông quả quyết rằng mọi hạt đều có "đối hạt" của nó, cùng với những tính chất tương đồng, duy chỉ có sự đối lập về mặt điện tích. Và giống như proton, neutron và electron hình thành nên các nguyên tử và vật chất, các phản proton, phản neutron, positron (còn được gọi là phản electron) hình thành nên phản nguyên tử và phản vật chất. Nghiên cứu của ông dẫn đến một suy đoán rằng có thể tồn tại một "vũ trụ ảo" tạo bởi các phản vật chất này.

Và dự đoán của ông đã được kiểm chứng trong thí nghiệm của Carl David Anderson vào năm 1932, cả hai ông đều được giải Nobel cho thành tựu này.

Các nhà vật lý đã học được nhiều hơn về phản vật chất so với thời điểm của Anderson khám phá ra nó. Một trong những hiểu biết mang tính kịch bản đó là vật chất và phản vật chất kết hợp lại sẽ tạo ra một vụ nổ lớn. Giống như những cặp tình nhân gặp nhau trong ngày sau cùng vậy, vật chất và phản vật chất ngay lập tức hút nhau do có điện tích ngược nhau, và tự phá hủy nhau. Do sự tự huỷ tạo ra bức xạ, các nhà khoa học có thể sử dụng các thiết bị để đo "tàn dư" của những vụ va chạm này. Chưa có một thí nghiệm nào có khả năng dò ra được các phản thiên hà và sự trải rộng của phản vật chất trong vũ trụ như trong tưởng tượng của Dirac. Các nhà khoa học vẫn gửi các tín hiệu thăm dò để quan sát xem có tồn tại các phản thiên hà này hay không.

Nhưng câu hỏi vẫn làm bối rối các nhà vật lý cũng như những người có trí tưởng tượng cao đó là: phải chăng vật chất và phản vật chất tự hủy khi chúng tiếp xúc nhau. Tất cả các thuyết vật lý đều nói rằng khi vụ nổ lớn (Big Bang), đánh dấu sự hình thành khoảng 13,8 tỉ năm trước, vật chất và phản vật chất có số lượng bằng nhau. Vật chất và phản vật chất kết hợp lại, và tự hủy nhiều lần, cuối cùng chuyển sang năng lượng, được biết như dạng bức xạ phông vũ trụ. Các định luật của tự nhiên đòi hỏi vật chất và phản vật chất phải được tạo dưới dạng cặp. Nhưng một vài phần triệu giây sau vụ Nổ Lớn Big Bang, vật chất dường như nhiều hơn so với phản vật chất một chút, do đó cứ mỗi tỉ phản hạt thì lại có một tỉ + 1 hạt vật chất. Trong giây đầu hình thành vũ trụ, tất cả các phản vật chất bị phá hủy, để lại sau đó là dạng hạt vật chất. Hiện tại, các nhà vật lý vẫn chưa thể tạo ra được một cơ chế chính xác để mô tả quá trình "bất đối xứng" hay khác nhau giữa vật chất và phản vật chất để giải thích tại sao tất cả các vật chất đã không bị phá hủy.

Bằng chứng về phản vật chất

Một số bằng chứng về sự tồn tại của phản vật chất đã được đưa ra. Quan trọng nhất là việc quan sát các phi đạo của các hạt sơ cấp trong buồng bọt (bubble chamber).

Thí nghiệm được tiến hành bởi Carl David Anderson vào năm 1932. Ông đã chụp hình được một số cặp phi đạo bị biến mất ngay khi gặp nhau. Dữ liệu này đã làm tăng sự tin tưởng rằng có tồn tại các hạt phản vật chất mà khi một hạt tương tác với chính phản hạt cùng loại sẽ triệt tiêu nhau và sinh năng lượng.

Năm 1996, Phòng thí nghiệm Fermi, (Chicago, Mỹ) đã tạo ra 7 phản nguyên tử hydro trong một máy gia tốc hạt. Có điều các hạt này tồn tại trong thời gian quá ngắn ngủi, lại chuyển động với vận tốc gần bằng vận tốc ánh sáng, nên không thể lưu giữ để nghiên cứu.

Tháng 10 năm 2002, Phòng thí nghiệm vật lý hạt nhân châu Âu (European Organization for Nuclear Research-CERN) thông báo kết quả thí nghiệm ATRAP, tiếp nối thí nghiệm ATHENA tháng 9, tạo ra phản nguyên tử Hydro từ phản proton và positron. Kết quả đo mức năng lượng của các phản hạt trong phản nguyên tử hydro cho thấy, positron chuyển động trên quỹ đạo khá xa tâm phản proton, dẫn đến hệ thống này tồn tại hết sức kém bền vững. Để có được các phản nguyên tử (anti-atom) bền vững, toàn bộ thí nghiệm cần đặt trong môi trường nhiệt độ sát độ không tuyệt đối (-273,15 độ C hay 0K), vì ở nhiệt độ cao, các phản nguyên tử sẽ kết hợp với các nguyên tử của môi trường và biến mất ngay lập tức.

Chế tạo phản vật chất

Positron

Phòng thí nghiệm quốc gia Lawrence Livermore công bố tháng 11 năm 2008 họ đã tạo ra một số lượng Positron lớn hơn hẳn các kết quả trước đó.

Phản nucleon

Phản hydro

Lưu trữ phản vật chất
Phản vật chất không thể được lưu trữ trong các thùng chứa làm bằng vật liệu thông thường vì phản ứng của nó với bất kỳ vật chất nào mà nó tiếp xúc. Có thể để được trong chân không.

Chi phí
Nhiều nhà khoa học cho rằng phản vật chất là vật liệu đắt tiền nhất trong số những vật liệu mà con người từng biết đến. Năm 2006, Gerald Smith ước tính để sản xuất 10 miligam positron cần 250 triệu đô la. (tương đương 25 tỉ USD mỗi gam. Năm 1999, NASA đã đưa ra con số 62,5 nghìn tỷ USD mỗi gam phản hydro. Nguyên nhân do sản xuất rất khó khăn (chỉ có rất ít phản proton được tạo ra trong các phản ứng trong các máy gia tốc hạt), và bởi vì có nhu cầu khác cao hơn về việc sử dụng các máy gia tốc hạt. Theo CERN ước tính, phải tốn vài trăm triệu franc Thụy Sĩ để sản xuất khoảng 1 phần tỷ gam (số tiền chi được sử dụng cho đến nay đối với va chạm hạt / phản hạt). Để so sánh, hãy hình dung với việc sản xuất vũ khí nguyên tử đầu tiên, chi phí của Dự án Manhattan ước tính khoảng 23 tỷ đô la với lạm phát tính đến năm 2007.

Một số nghiên cứu được tài trợ bởi Viện khái niệm tiên tiến của NASA đang nghiên cứu xem liệu có thể sử dụng các bẫy từ để thu thập phản vật chất xuất hiện tự nhiên trong vành đai Van Allen của Trái Đất hay không, và cuối cùng là đai của những hành tinh khí khổng lồ, như sao Mộc, với chi phí thấp hơn cho mỗi gam.

Một số vật liệu khác có giá thành thấp hơn phản vật chất có thể kể đến như Endohedral fullerene, Californi 252, Painit, Kim cương, Triti, Taaffeite, Plutoni, LSD, Ma túy đá, Bạch phiến, Sừng tê giác...

Xem thêm
 Vật lý hạt
 Sét hòn: Giả thiết giải thích bằng phản vật chất trong Thiên thần và Ác quỷ
 Vũ khí phản vật chất

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Stephen Hawking Universe—David Filkin—Basic Book ISBN 0-465-08198-3
 Antimatter
 Vì sao chúng ta có thể sống sót? "vật chất có tính ổn định cao hơn phản vật chất." Minh Hy, VnExpress Thứ ba, 10/7/2001, 17:22 (GMT+7)
 Dùng phản vật chất làm nhiên liệu cho tên lửa? Minh Hy VnExpress Thứ sáu, 11/1/2002, 10:21 (GMT+7)
 Tạo được phản vật chất Minh Hy VnExpress Thứ năm, 21/2/2002, 11:43 (GMT+7)
 Bí mật bom phản vật chất Phương Linh Hanoimoi 08:45 thứ sáu ngày 14/11/2008

Vật lý hạt
Vật lý hiện đại
Vật lý học
Lý thuyết trường lượng tử
Vật lý trong tác phẩm hư cấu


title: Megachile pinguicula

text:
Megachile pinguicula là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Pasteels mô tả khoa học năm 1965.

Chú thích

Tham khảo

P
Động vật được mô tả năm 1965


title: Ziauddin Pur

text:
Ziauddin Pur là một thị trấn thống kê (census town) của quận North East thuộc bang Delhi, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Ziauddin Pur có dân số 48.028 người. Phái nam chiếm 54% tổng số dân và phái nữ chiếm 46%. Ziauddin Pur có tỷ lệ 67% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 73%, và tỷ lệ cho phái nữ là 59%. Tại Ziauddin Pur, 17% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc lãnh thổ Delhi


title: Vignaux

text:
Vignaux  là một xã thuộc tỉnh Haute-Garonne trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 107 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Haute-Garonne


title: Condal

text:
Condal là một xã ở tỉnh Saône-et-Loire trong vùng Bourgogne-Franche-Comté nước Pháp.

Thông tin nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số 342.Dân số năm 2004 ước khoảng 405 người.

Xem thêm
Xã của tỉnh Saône-et-Loire

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Saône-et-Loire


title: Apatania vepsica

text:
Apatania vepsica là một loài Trichoptera trong họ Apataniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Cổ bắc
Apatania


title: 711 Marmulla

text:
711 Marmulla

711 Marmulla là một tiểu hành tinh ở vành đai chính, thuộc nhóm tiểu hành tinh Flora. Nó được xếp loại tiểu hành tinh kiểu S, có bề mắt sáng.

Tiểu hành tinh này do Johann Palisa phát hiện ngày 01.3.1911 ở Viên và được đặt theo tên Marmulla, phái sinh từ tiếng Đức cổ marmul, nghĩa là cẩm thạch

Tham khảo

Liên kết ngoài
Orbital simulation from JPL (Java) / Ephemeris
 Phát hiện Circumstances: Numbered Minor Planets

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1911
Tiểu hành tinh Flora


title: Verrières, Vienne

text:
Verrières là một xã, tọa lạc ở tỉnh Vienne trong vùng Nouvelle-Aquitaine, Pháp. Xã này có diện tích 19,58 km², dân số năm 2006 là 869 người. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 110 m trên mực nước biển.

Biến động dân số

Liên kết ngoài
 Verrières Trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
 Verrières trên trang mạng của INSEE
 Verrières sur le site du Quid
 Localisation de Verrières sur une carte de France et communes limitrophes
 Plan de Verrières sur Mapquest

Tham khảo

Verrieres


title: Hylaeus maiellus

text:
Hylaeus maiellus là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Rayment mô tả khoa học năm 1935.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

M
Động vật được mô tả năm 1935


title: Sân bay Ishigaki mới

text:
, , cũng có tên là , là một sân bay khu vực nằm ở quận Shiraho của Ishigaki, Okinawa Ishigaki, tỉnh Okinawa, Nhật Bản. Sân bay nằm gần bờ biển phía đông của đảo Ishigaki. Nó kết nối hòn đảo với các thành phố lớn ở Nhật Bản cũng như các điểm đến trên khắp tỉnh Okinawa và quần đảo Yaeyama. Sân bay Ishigaki mới được xây dựng để thay thế sân bay Ishigaki, với đường băng ngắn hơn chỉ 1500 m, không thể phục vụ các máy bay lớn hơn.

Hoạt động tại sân bay Ishigaki đã ngừng vào nửa đêm ngày 6 tháng 3 năm 2013 và sân bay Ishigaki mới khai trương vào ngày 7 tháng 3 năm 2013.

Vị trí

Sân bay Ishigaki mới nằm ở bờ phía đông của đảo Ishigaki (). Sân bay có cự ly khoảng  phía tây nam của Đảo Okinawa. Quần đảo Yaeyama được kiểm soát theo truyền thống từ quận phía nam của hòn đảo, và vẫn là hòn đảo chính của nhóm.

Sân bay đóng vai trò là trung tâm vận chuyển cho các đảo xung quanh Miyako, Yonaguni, Hateruma, và Tarama. Sân bay cũng kết nối Ishigaki với Tokyo (qua sân bay Haneda), Nagoya, Osaka, Hiroshima, và Fukuoka. Ishigaki chỉ cách 40 phút bay với sân bay quốc tế Đào Viên Đài Loan (TPE) ở Đài Loan. Ishigaki hiện đang có các chuyến bay theo mùa đến Đài Loan.

Sân bay Ishigaki mới nằm ở độ cao  trên mực nước biển ở quận Shiraho của Ishigaki. Sân bay nằm cách trung tâm thành phố Ishigaki khoảng 30 phút đi xe hơi (tức là, cảng Ishigaki).

Hạ tầng

Sân bay Ishigaki mới có diện tích . Sân bay có một đường băng dài  và rộng . Sân bay có một nhà ga rộng . Tầng đầu tiên của nhà ga được sử dụng để nhận phòng và nhận hành lý. Tầng thứ hai được sử dụng làm lối vào, tầng thứ ba để quản lý cơ sở và tầng thứ tư làm tầng quan sát. Sân bay Ishigaki mới hoạt động 11 giờ một ngày, từ 8 giờ sáng đến 7 giờ tối.

Quản lý
Theo  Luật sân bay năm 1956 Sân bay Ishigaki mới ban đầu được phân loại là Sân bay khu vực (sân bay cũ được phân loại là sân bay hạng ba). Theo một bài báo ngày 4 tháng 9 năm 2013, trên trang Yaeyama Mainichi Shinbun (một trong những tờ báo ở Ishigaki), sân bay hiện được phân loại là Sân bay Quốc tế, có nghĩa là các hãng vận tải Đài Loan sẽ thay đổi từ một hệ thống cung cấp những gì họ gọi "chuyến bay điều lệ thông thường" để cung cấp các chuyến bay theo lịch trình thường xuyên.

Sân bay Ishigaki mới được xây dựng bởi chính quyền tỉnh Okinawa với chi phí 45,1 nghìn tỷ yên. Sân bay có 24 khách thuê, chủ yếu là các nhà hàng và cửa hàng lưu niệm hoạt động tại địa phương.

Lịch sử

Sân bay Ishigaki mới thay thế sân bay Ishigaki, ban đầu được xây dựng trong tThế chiến II là một phi đạo quân sự của Quân đội Đế quốc Nhật Bản. Lao động Triều Tiên được sử dụng để xây dựng phi đạo quân sự. Đường băng được xây dựng ở quận Maezato và Ōhama của Ishigaki, và được khai trương vào tháng 9 năm 1942. Đường băng được sử dụng để triển khai các đơn vị kamikaze để tấn công các tàu Mỹ neo đậu ngoài khơi đảo Okinawa trong trận Okinawa.

Sau Thế chiến II, phi đạo đã được sửa chữa, và cuối cùng được chuyển đổi sang sử dụng chung cho dân sự / quân sự vào năm 1956, và các chuyến bay thương mại đến Ishigaki bắt đầu vào ngày 16 tháng 6 năm đó. Sân bay mới được xây dựng để thay thế Sân bay Ishigaki, có đường băng chỉ 1.500 mét (4.900 ft), và thường có thể chứa các máy bay phản lực nhỏ, điển hình là một chiếc Boeing 737 chở 150 khách. Kế hoạch ban đầu kêu gọi một sân bay sẽ được xây dựng trên bãi rác rộng lớn ngoài khơi phía đông của hòn đảo thuộc quận Shiraho. Kế hoạch cho một sân bay mới trên đảo Ishigaki bắt đầu từ năm 1979.

Cư dân Shiraho phản đối việc xây dựng sân bay New Ishigaki, trong số những lý do khác, do lo ngại về sự phá hủy của rạn san hô Shiraho. Rạn san hô 10 kilômét (6,2 mi) là nhà của hơn 120 loài san hô và là một trong những rạn san hô đa dạng nhất ở Nhật Bản và được Quỹ Động vật hoang dã Thế giới đặt tên là một trong những rạn san hô "Toàn cầu 200". Huyện Shiraho và rạn san hô của nó được bảo vệ như một phần của Công viên quốc gia Iriomote-Ishigaki (205,69 kilômét (79,42 sq mi) [tranh luận: một trong những khu vực], bao gồm cả vùng đất và vùng biển thuộc quần đảo Yaeyama. Rạn san hô Shiraho đặc biệt dễ bị phá hủy bởi đất sét đỏ thải ra từ các con sông nhỏ và chất thải khác từ đảo Ishigaki. Kế hoạch này đã bị từ bỏ vào năm 1989.

Một kế hoạch thứ hai, cuối cùng đã được thông qua, kêu gọi sân bay được xây dựng trong đất liền từ bờ biển, sử dụng cả đất nông nghiệp và khai quật một phần từ Karadake, nổi bật 135,9 mét (446 ft) ] ngọn đồi trên phong cảnh tương đối bằng phẳng của đảo Ishigaki. Xây dựng trên sân bay mới bắt đầu vào năm 2006 với việc khai quật Karadake. 270.000 ha² đất từ Karadake đã bị loại bỏ, thay đổi đáng kể diện mạo của cảnh quan Shiraho. Việc khai quật Karadake đặt ra mối đe dọa tiếp tục đối với rạn san hô Shiraho. Ngọn đồi bao gồm đất sét đỏ và việc thải đất từ cuộc khai quật đã gây ra một mối đe dọa nghiêm trọng về sự phá hủy của rạn san hô.

Các phế tích thi thể người, hiện được gọi là Di tích hang Shiraho Saonetabaru, được phát hiện tại địa điểm này ngay sau khi bắt đầu xây dựng trên sân bay. Xương từ đầu, chân, cánh tay của con người đã được tìm thấy và có niên đại từ Thời đại Cổ sinh, và có tuổi đời khoảng 24.000 năm. Hài cốt có thể là hài cốt người lâu đời nhất được tìm thấy ở Nhật Bản. Công việc tại khu khảo cổ đã kết thúc bằng việc khai trương sân bay vào năm 2013.

Như một chương trình khuyến mãi trước khi khai trương sân bay và thịt bò Ishigaki được sản xuất tại địa phương, một con kebab khổng lồ đã được xây dựng trên khu vực xây dựng của sân bay mới. Sự lắp ráp của kebab đòi hỏi nỗ lực của 1.700 cư dân và khách du lịch, và cuối cùng đo được 107,6 mét (353 ft) [Thay đổi: tính toán tổng hợp] về chiều dài. Thịt kebab đã được chứng nhận kỷ lục Guinness thế giới, đánh bại kỷ lục trước đây được xây dựng ở  Liban.

Sân bay Ishigaki mới được chỉ định là  Theo Luật sân bay của Nhật Bản. Một buổi lễ khai trương sân bay đã được tổ chức vào ngày 2 tháng 3 năm 2013. Hoạt động tại sân bay Ishigaki đã ngừng vào nửa đêm ngày 6 tháng 3 năm 2013 và các thiết bị sân bay như xe đẩy hành lý và thiết bị xử lý đã được chở qua đảo qua đêm. Sân bay Ishigaki mới chính thức bắt đầu hoạt động lúc 12 giờ sáng, ngày 7 tháng 3 năm 2013.

Các hãng hàng không và điểm đến

Hành khách

Giao thông vận tải mặt đất
Sân bay Ishigaki mới được kết nối với các khu vực khác của đảo Ishigaki bằng xe buýt và taxi. Ishigaki được phục vụ bởi Công ty xe buýt Azuma. Ngoài ra, dịch vụ cho thuê xe hơi có sẵn tại sân bay. Sân bay nằm dọc theo đường tỉnh Okinawa 39, đi qua bờ biển phía đông và phía nam của hòn đảo.

Ghi chú

Tham khảo

Ishigaki mới
Ishigaki mới
Sân bay thành lập năm 2013
Quần đảo Yaeyama
Giao thông vận tải ở tỉnh Okinawa
Tòa nhà và công trình ở tỉnh Okinawa


title: Athous lassallei

text:
Athous lassallei là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia & Gudenzi miêu tả khoa học năm 1996.

Chú thích

Tham khảo

Athous


title: Vançais

text:
Vançais là một xã thuộc tỉnh Deux-Sèvres trong vùng Nouvelle-Aquitaine phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 127 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Deux-Sèvres


title: Wangari Maathai

text:
Tiến sĩ Wangari Muta Maathai (1 tháng 4 năm 1940 – 25 tháng 9 năm 2011) là một người bảo vệ môi trường và là nhà hoạt động chính trị. Năm 1984, bà đoạt Giải thưởng Right Livelihood. Năm 1991, bà được trao Giải Môi trường Goldman. Năm 2004, bà trở thành người phụ nữ châu Phi đầu tiên nhận được Giải Nobel hòa bình vì những đóng góp của bà cho sự phát triển bền vững, dân chủ và hòa bình. Là người phụ nữ đầu tiên ở Đông và Trung Phi có học vị tiến sĩ, Maathai còn đồng thời là người đứng đầu Hội Chữ thập Đỏ Kenya trong thập niên 1970 của thế kỷ 20. Tiến sĩ Maathai cũng là một thành viên của Nghị viện và đã từng là trợ lý của Bộ trưởng bộ Tài nguyên và Môi trường trong chính phủ của tổng thống Mwai Kibaki từ giữa tháng 1 năm 2003 đến tháng 11 năm 2005.
Maathai trở thành một nhân vật quan trọng tại Kenya kể từ khi lập ra Phong trào Vành đai Xanh vào năm 1977, với mục đích hoạt động bảo vệ môi trường. Tổ chức của Maathai đã trồng được 40 triệu cây trên khắp lục địa đen.

Năm 2004, bà được trao Giải Nobel Hòa bình vì công việc trồng lại rừng ở Kenya. Maathai trở thành người phụ nữ châu Phi đầu tiên, người Kenya đầu tiên và nhà hoạt động vì môi trường đầu tiên nhận được vinh dự này.
Trong những năm gần đây, Maathai đã lập nên những nhóm vì môi trường và phát động một số chiến dịch về biến đổi khí hậu cũng như bảo vệ môi trường. Không chỉ ở Kenya, bà còn tham gia vào những nỗ lực cứu rừng ở Congo, nơi có rừng nhiệt đới lớn thứ hai thế giới.
Ngày 25 tháng 9 năm 2011, bà Maathai qua đời tại một bệnh viện ở thủ đô Nairobi của Kenya sau một quá trình chiến đấu lâu dài với căn bệnh ung thư. Sự ra đi của Maathai khiến nhiều người xúc động bởi bà đã dành trọn cuộc đời cho sự nghiệp bảo vệ môi trường.

Thời trẻ và học tập

Maathai sinh ra trong làng Ihithe, huyện Nyeri, trong cao nguyên trung bộ của Kenya thuộc Anh vào ngày 01 tháng 4 năm 1940. Gia đình bà thuộc nhóm dân tộc Kikuyu, dân tộc đông dân nhất ở Kenya, và đã sống trong khu vực cho nhiều thế hệ. Khoảng năm 1943, gia đình Maathai di chuyển đến một trang trại thuộc sở hữu người da trắng, trong Thung lũng Rift, gần thị trấn của Nakuru, nơi cha bà có việc làm. Cuối năm 1947,. bà trở lại Ihithe với mẹ, do hai anh em bà đang theo học tại trường tiểu học trong làng, và không có học có sẵn trên các trang trại, nơi cha bà làm việc. Cha bà vẫn ở lại trang trại Shortly afterward, at the age of eight, she joined her brothers at Ihithe Primary School.. Ngay sau đó, tám tuổi, bà tham gia anh em của mình tại trường tiểu học Ihithe.

Lúc bà lên mười một, Maathai chuyển đến trường trung học cơ sở Cecilia, một trường nội trú tại Sứ mệnh Mathari Công giáo tại Nyeri. Maathai học ở St. Cecilia bốn năm. Trong thời gian này, bà đã trở nên thông thạo tiếng Anh và chuyển đổi sang Công giáo, tên thánh Mary Josephine. Bà cũng đã tham gia với xã hội Kitô giáo được gọi là Lê dương của Mẹ Maria, mà các thành viên đã cố gắng "để phục vụ Thiên Chúa bằng cách phục vụ những con người đồng con người"". Học tập tại St. Cecilia, Maathai đã được che chở từ cuộc nổi dậy đang diễn ra Mau Mau, buộc mẹ bà để di chuyển từ nhà cửa vườn tược của họ đến một ngôi làng khẩn cấp trong Ihithe. Khi bà ấy hoàn thành việc học của mình vào năm 1956, bà được đánh giá đầu tiên trong lớp học của mình, và đã được cấp nhập học vào trường duy nhất Công giáo cho trẻ em gái ở Kenya, Trường trung học Loreto Limuru ở Limuru.
Sau khi tốt nghiệp từ Loreto-Limuru năm 1959, bà có kế hoạch tham dự Đại học Đông Phi ở Kampala, Uganda. Tuy nhiên, kết thúc của thời kỳ thuộc địa của Đông Phi đã gần, và các chính trị gia Kenya, chẳng hạn như Tom Mboya, đề xuất các cách để làm cho giáo dục trong các quốc gia phương Tây dành cho sinh viên đầy hứa hẹn. John F. Kennedy, sau đó Thượng nghị sĩ Hoa Kỳ, đã đồng ý để tài trợ cho một chương trình thông qua Quỹ Joseph P. Kennedy Jr, bắt đầu được biết đến như Kennedy Airlift hay Airlift Africa. Maathai đã trở thành một trong khoảng 300 người Kenya chọn để nghiên cứu tại trường đại học Mỹ trong tháng 9 năm 1960.

Học ở Mỹ và Đức
Maathai đã nhận học bổng học tập ở Cao đẳng Mount St. Scholastica (nay là Cao đẳng Benedictine), ở Atchison, Kansas. At Mount St. Scholastica, bà theo chuyên ngành sinh học với minors về hóa học và tiếng Đức. Sau khi nhận bằng cử nhân khoa học năm 1964, bà được nhận vào Đại học Pittsburgh để học thạc sĩ sinh học. Chi phí nghiên cứu của bà tại Đại học Pittsburgh được cung cấp bởi Viện Phi – Mỹ. Trong quá trình học tại Pittsburgh, Maathai đã lần đầu trải nghiệm phục hồi môi trường, khi các nhà môi trường đã vận động loại bỏ ô nhiễm không khí. Thánh 1 năm 1966, Maathai hoàn tất khóa học tại Đại học Pittsburgh với tấm bằng thạc sĩ khoa học ngành khoa học sinh học, và được bổ nhiệm chức trợ lý nghiên cứu cho một giáo sư của ngành zoology tại University College of Nairobi.
Khi trở về Kenya, Maathai bỏ tên Kitô giáo, thích được biết đến bởi tên khai sinh, Wangari Muta. Khi bà đến trường Đại học Nairobi cho công việc mới của mình như là một trợ lý nghiên cứu các giáo sư động vật học, bà đã được thông báo rằng công việc của bà đã được trao cho một người khác. Maathai tin rằng điều này xuất phát từ việc phân biệt giới tính và thiên vị bộ lạc. Sau khi một công việc tìm kiếm kéo dài hai tháng, Giáo sư Reinhold Hofmann, từ Đại học Giessen ở Đức, cung cấp cho bà một công việc như một trợ lý nghiên cứu trong bộ phận vi giải phẫu mới được thành lập. Khoa Giải phẫu thú y tại Trường Thú y tại trường Đại học College of Nairobi.

Trong tháng 4 năm 1966, bà gặp Mwangi Mathai, một người Kenya, người đã nghiên cứu ở Mỹ( người sau này là chồng của bà). Bà cũng thuê một cửa hàng nhỏ trong thành phố, và thành lập một cửa hàng tạp hóa, mà ở đó chị em của mình làm việc. Năm 1967, sự thúc giục của giáo sư Hofmann, bà chuyến đến Đại học Giessen tại Đức để nghiên cứu sinh tiến sĩ. Bà học cả ở Giessen và Đại học Ludwig Maximilian München.

Tham khảo

Nhà bảo vệ môi trường Kenya
Nhà hoạt động nữ quyền Kenya
Nữ chính khách Kenya
Liên minh châu Phi
Người Kikuyu
Đảng Xanh Mazingira Kenya
Đại học Biển Đức
Đại học Pittsburgh
Người đoạt giải Nobel Hòa bình
Phụ nữ đoạt giải Nobel
Giảng viên Đại học Yale
Người theo chủ nghĩa nữ giới

Người ủng hộ bất bạo động


title: Vitry-le-Croisé

text:
Vitry-le-Croisé là một xã ở tỉnh Aube, thuộc vùng Grand Est ở phía bắc miền trung nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
 Xã của tỉnh Aube

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Vitry-le-Croisé sur le site de l'Institut géographique national
 Vitry-le-Croisé sur le site de l'Insee
 Vitry-le-Croisé sur le site du Quid
 Localisation de Vitry-le-Croisé sur une carte de France et communes limitrophes
 Plan de Vitry-le-Croisé sur Mapquest

Vitry-le-Croise


title: Thục Hán

text:
Quý Hán (季漢; 221 — 263), thường gọi là Thục Hán (蜀漢), quốc hiệu chính thức là Hán, miệt xưng Thục, là một trong ba quốc gia trong thời Tam Quốc trong lịch sử Trung Hoa, thuộc vùng Tây Nam Trung Quốc (khu vực Tứ Xuyên ngày nay). Kinh đô trên thực tế của nước Thục là Thành Đô (vùng phía bắc của nước Thục). Có một số sử gia gộp chung nhà Thục Hán vào nhà Hán, họ coi triều đình này là giai đoạn cuối của Nhà Hán vì Hoàng đế Thục Hán Lưu Bị thuộc dòng dõi hoàng tộc. Hai nước còn lại thời Tam Quốc là Đông Ngô và Tào Ngụy.

Kể từ thời nhà Đường, nhà Thục Hán được sử sách Trung Quốc coi là sự nối tiếp của nhà Hán, là triều đại chính thống trong số 3 triều đại của thời Tam quốc, do vậy Lưu Bị – vua khai quốc của Thục Hán – là hoàng đế duy nhất trong thời Tam quốc được thờ tại Đế vương miếu (các hoàng đế của Tào Ngụy, Đông Ngô không được thờ). Thời Tống, bộ sách Tư trị thông giám của Tư Mã Quang là bộ sử đầu tiên gọi chính quyền Thục Hán là Hán, tuy nhiên Tư Mã Quang lại lấy Tào Ngụy làm chính thống với lý do phi lý là "không khảo chứng được Lưu Bị có thuộc dòng dõi nhà Hán hay không".

Lịch sử
Khi triều đại nhà Hán suy yếu, Lưu Bị – một người thuộc dòng dõi hoàng tộc nhà Hán – đã tập hợp được nhiều tướng tài, cùng với sự giúp đỡ của Gia Cát Lượng, đã chiếm được Kinh Châu rồi sau đó là vùng Ba Thục và Hán Trung. Với những vùng đất này, Lưu Bị đã có vị thế khá vững chắc ở Trung Quốc lúc bấy giờ. Vào năm 219, Lã Mông, một tướng kiệt xuất của Đông Ngô, đã tấn công và chiếm được Kinh Châu cho Tôn Quyền. Không những vậy, Quan Vũ, em kết nghĩa và cũng là dũng tướng của Lưu Bị, bị bắt và chém đầu. Sau khi Tào Phi truất ngôi Hán Hiến Đế năm 220, Lưu Bị đã xưng đế, đặt quốc hiệu là Hán, các sách sử thời sau gọi là Thục Hán.

Năm 222, Lưu Bị soái lĩnh hơn 4 vạn quân cùng với sự trợ giúp của người man Ngũ Khê Sa Ma Kha tấn công Đông Ngô để lấy lại Kinh Châu và trả thù cho Quan Vũ. Tuy nhiên, do sai lầm chiến thuật nghiêm trọng, doanh trại của quân Hán bị Lục Tốn đốt cháy và gần như toàn bộ số quân bị tiêu diệt tại Di Lăng. Lưu Bị thất trận, phải chạy về thành Bạch Đế và một năm sau ông mất ở đó. Kế tục ông là Lưu Thiện. Thừa tướng Gia Cát Lượng và đại tướng Lý Nghiêm được giao trọng trách phụ chính đại thần.

Thừa tướng Gia Cát Lượng, thay vì tấn công trả thù đã giảng hòa với Đông Ngô. Ông quyết định rằng Tào Ngụy mới là đối thủ chính, nên đã thực hiện nhiều đợt tấn công lên phía bắc nhưng đều không thành công. Cuối cùng, vào năm 234, Gia Cát Lượng qua đời trong đợt tấn công lần thứ 6 vào nước Ngụy. Người kế tục ông, Khương Duy cũng đã thực hiện 9 chiến dịch lên phía bắc, nhưng lần nào cũng không thành công. Những đợt tấn công liên tiếp của Gia Cát Lượng góp phần củng cố sự đoàn kết trong nội bộ triều đình, đồng thời cũng gây ra nhiều thiệt hại cho chính quyền Ngụy. Tuy nhiên, đến giai đoạn Khương Duy nắm quyền, sự chênh lệch đã lộ rõ, nhiều cuộc tấn công không những bị chặn đứng mà bản thân quân đội Thục Hán còn chịu thiệt hại nặng nề (điều mà các lần tiến công của Gia Cát Lượng không hề gặp phải). Hơn nữa, Lưu Thiện, người nắm quyền sau khi đại tướng quân Phí Y bị thích khách nước Ngụy ám sát, không quan tâm cải thiện đất nước, mà chỉ nghe lời phiểm nịnh của hoạn quan Hoàng Hạo, ăn chơi sa đọa, khiến chính quyền nước Thục ngày càng suy yếu. Dù vậy, dân số Thục Hán sau hơn 40 năm vẫn có sự tăng trưởng so với cuối thời Đông Hán, từ khoảng 9 triệu người vào năm 221 lên 10 triệu người năm 263.

Vào năm 263, Tư Mã Chiêu đã cho 3 đạo quân tấn công vào nước Thục. Cánh quân của tướng Chung Hội nhanh chóng chiếm được Hán Trung, nhưng sau đó bị quân đội dưới quyền các tướng Khương Duy, Trương Dực, Liêu Hóa, Đổng Quyết chặn đứng tại Kiếm Các. Tướng Đặng Ngải áp dụng chiến thuật bất ngờ, cho quân đội vòng qua đường núi Âm Bình. Quân đội nước Ngụy dưới quyền Đặng Ngải nhanh chóng đánh bất ngờ Miên Trúc và thẳng tiến đến Thành Đô. Hậu chủ Lưu Thiện lập tức đầu hàng. Nước Thục mất từ đó.

Sau đó, Khương Duy vẫn hi vọng khôi phục Thục Hán, bằng cách xúi giục Chung Hội nổi dậy chống lại Đặng Ngải và nước Ngụy. Tuy nhiên kế hoạch thất bại và cả ba tướng đều bị giết. Lưu Thiện được đưa đến thủ đô của nước Ngụy là Lạc Dương và được phong làm An Lạc công, sống cuộc đời còn lại một cách thanh bình.

Bàn về tính chính thống
Bộ sử đầu tiên về thời đại Tam quốc là Tam quốc chí của Trần Thọ biên soạn. Là quan nhà Tấn nên Trần Thọ lấy triều đại đã nhường ngôi cho Tấn là Tào Ngụy làm chính thống. Đến năm 1084, bộ sử Tư trị thông giám của Tư Mã Quang vẫn theo Trần Thọ lấy nhà Tào Ngụy là chính thống vì ông không khảo chứng được Lưu Bị có thuộc dòng dõi nhà Hán hay không.

Năm 1127, nhà Bắc Tống đã bị quân Kim tiêu diệt, nhà Nam Tống phải lui về phía nam sông Dương Tử. Trong bối cảnh Trung Quốc mất vùng trung tâm phía bắc vào tay quân Kim, quan điểm về tính chính thống triều đại thay đổi. Nước Thục Hán chứ không phải nước Tào Ngụy mới đáng được coi là chính thống, vì Thục Hán có huyết thống hoàng tộc và vua quan nhân nghĩa. Chu Hy (1130—1200), một trong những nhà Lý học quan trọng nhất Trung Quốc, khẳng định trong sách Tư trị thông giám cương mục rằng nhà Thục Hán mới là chính thống. Với ảnh hưởng lớn của Chu Hy, quan điểm của ông đã trở thành "kim chỉ nam" cho giới sử học Trung Quốc sau này. Trong tiểu luận "Phép đọc Tam quốc chí" của Mao Tôn Cương viết cùng Kim Thánh Thán, tác giả khẳng định quan điểm của Chu Hy

Tại sao Ngụy không được coi là chính thống? Vì lấy đất mà luận thì Trung nguyên là chủ, nhưng lấy lý mà luận thì họ Lưu mới là chủ. Luận đất không bằng luận lý, cho nên sách "Thông giám" của Tư Mã Quang đã lầm ở chỗ coi Ngụy là chính thống. Sách 'Cương mục' của Tử Dương (Chu Hy) coi Thục Hán là chính thống, như thế mới chính đáng, đứng đắn.

Danh sách hoàng đế

Các nhân vật quan trọng

.

Tiền kỳ
Lưu Bị
Quan Vũ
Trương Phi
Triệu Vân
Gia Cát Lượng
Trần Đáo
My Trúc
Tôn Càn
Giản Ung
Từ Thứ (theo Ngụy)
Y Tịch
Trần Chấn
Hạ Hầu Bác
Điền Dự (theo Ngụy)
Trần Đăng (theo Ngụy)
Trần Quần (theo Ngụy)
My Phương (theo Ngô)

Trung kỳ
Hoàng Trung
Ngụy Diên
Bàng Thống
Pháp Chính
Mã Siêu
Tưởng Uyển
Đổng Doãn
Vương Bình
Sa Ma Kha
Ngô Ý
Xạ Viện
Lưu Thiện
Ngô Ban
Bàng Hi
Dương Nghi
Quan Bình
Quan Hưng
Mã Lương
Mã Tắc
Lý Nghiêm
Mã Đại
Ân Quán
Mã Trung
Trương Dực
Hoắc Tuấn
Mạnh Đạt (theo Ngụy)
Lưu Ba
Đặng Chi
Lai Mẫn
Đỗ Quỳnh
Trương Ngực
Dương Hồng
Lý Khôi
Hoàng Quyền (theo Ngụy)
Lại Cung
Lôi Đồng
Ngô Lan
Hứa Tĩnh
Tập Trân
Trình Kỳ
Lã Nghệ
Diêu Trụ
Mạnh Quang
Trương Duệ

Hậu kỳ
Phí Y
Khương Duy
Đổng Hòa
Hạ Hầu Bá
Liêu Hóa
Trần Chi
Hoàng Hạo
La Hiến
Gia Cát Chiêm
Hà Chi
Lã Khải
Đổng Quyết
Phàn Kiến
Trương Thiệu
Tiều Chu
Diêm Vũ
Trần Thọ
Tông Dự
Hoắc Dặc
Lý Mật
Liễu Ẩn
Lưu Kham
Lưu Mẫn
Văn Lập
Câu Phù
Hà Phàn
Hà Song
Triệu Quảng
Trương Tuân
Hoàng Sùng
Lý Cầu
Gia Cát Thượng

Xem thêm
 Tam Quốc
 Tam Quốc Diễn Nghĩa

Tham khảo

Thục Hán
Cựu quốc gia trong lịch sử Trung Quốc
Cựu quốc gia châu Á


title: External Stowage Platform

text:
External Stowage Platform (viết tắt là ESP, có nghĩa là bệ sắp xếp hàng hóa bên ngoài) là một bộ phận không điều áp của trạm không gian quốc tế. Nó là một pa-lét dùng để chứa các bộ phận dự phòng thay thế cho trạm gọi là bộ phận thay thế trên quỹ đạo (Orbital Replacement Units - ORU) và các dụng cụ cho các phi hành gia trong các chuyến đi bộ không gian. Các ESP cũng có các dây cáp nối với trạm để cung cấp năng lượng cho các ORU. Các ESP được lắp vào các vị trí khác nhau ở phía bên ngoài trạm trong môi trường chân không của vũ trụ. Có tất cả ba ESP trên trạm là ESP-1, ESP-2 và ESP-3.

ESP-1
ESP-1 là ESP đầu tiên được lắp vào trạm, trong sứ mệnh con thoi STS-102/5A.1 của tàu Discovery nhằm trang bị cho phòng thí nghiệm Destiny. Nó được lắp vào phần phía sau bên trái của Destiny. ESP-1 có 2 vị trí để gắn các.

ESP-2
ESP-2 được đưa lên trạm trong sứ mệnh chuyến bay trở lại thứ hai STS-114/LF1 của tàu con thoi Endeavour. Nó được lắp vào bên ngoài của khoang nút không khí Quest Join Airlock. ESP-2 lớn hơn so với ESP-1 và có tới 8 vị trí để chứa các ORU.

Khối lượng tịnh: 2676 kg

Khối lượng khi phóng (tính cả tải trọng mang theo): 3402 kg

Kích thước: 3.65 m x 4.9 m x 2.74 m

ESP-3
ESP-3 được lắp ghép vào trạm trong sứ mệnh STS-118/13A.1 của tàu Endeavour nhằm lắp đặt giàn S5 vào trạm. ESP-3 có chỗ chứa cho 7 ORU và được gắn vào giàn P3. Đây cũng là bộ phận quan trọng đầu tiên của trạm được lắp ráp hoàn toàn bằng robot thông qua các cánh tay robot của trạm và của tàu con thoi mà không cần các chuyến đi bộ không gian của các phi hành gia.

Khối lượng tịnh: 2902 kg

Khối lượng khi phóng (tính cả tải trọng mang theo): 3400 kg

Kích thước: 4 m x 2.2 m

Xem thêm
Trạm không gian quốc tế

Tham khảo

STS-102 press kit
STS-114 press kit
STS-118 press kit
http://www.boeing.com/defense-space/space/returntoflight/sts-114/esp-2.html

Thành phần của trạm vũ trụ quốc tế