title: Protoceratops

text:
Chi Khủng long tiền sừng (danh pháp khoa học: Protoceratops, nghĩa là 'mặt sừng đầu tiên', có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp proto-/πρωτο- nghĩa là 'đầu tiên', cerat-/κερατ- nghĩa là 'sừng' và -ops/-ωψ nghĩa là 'mặt') là một chi khủng long ăn cỏ thuộc họ Khủng long tiền sừng (Protoceratopsidae), một nhóm các loài khủng long có sừng thời kỳ đầu, có kích thước dài độ 1,5-2,0 m (5-6,5 ft) và cao độ 0,6 m (2 ft) tính tới vai. Một con lớn hoàn toàn có thể nặng gần 400 pound (180 kg) Một số lượng lớn tiêu bản được tìm thấy với độ tập trung cao cho rằng Protoceratops ăn cỏ. Chúng sinh sống trong thời gian thuộc Hậu Creta (các hóa thạch tìm thấy trong tầng Champagne) thuộc khu vực ngày nay là Mông Cổ. Tuy nhiên, không giống như các loài khủng long có sừng sau này, nó có sừng chưa phát triển và còn duy trì một số dấu vết nguyên thủy không còn thấy ở các chi muộn hơn.

Protoceratops có diềm xếp nếp lớn ở cổ, có thể phục vụ như là tấm bảo vệ cổ, nơi duy trì các cơ quai hàm, để đe dọa các loài khác, hoặc tổ hợp của các chức năng này. Được Walter Granger và W.K. Gregory miêu tả năm 1923, Protoceratops ban đầu được cho là tổ tiên của các loài khủng long sừng Bắc Mỹ. Các nhà nghiên cứu hiện tại phân biệt 2 loài của chi Protoceratops (P. andrewsi và P. hellenikorhinus), một phần dựa vào kích thước của chúng.

Trong thập niên 1920, Roy Chapman Andrews đã phát hiện các trứng hóa thạch tại Mông Cổ và được diễn giải như là thuộc về chi khủng long này, nhưng cuối cùng hóa ra chúng thuộc về chi Oviraptor.

Miêu tả

Protoceratops dài trung bình khoảng 1,8 m (6 ft) và cao khoảng 0,6 m (2 ft) tính tới vai. Khủng long trưởng thành có thể cân nặng tới gần 400 pound (180 kg). Một lượng lớn mẫu vật tìm thấy với mật độ cao cho thấy Protoceratops có lẽ sinh sống thành bầy.

Protoceratops là các loài khủng long tương đối nhỏ với hộp sọ lớn tương xứng. Mặc dù là động vật ăn cỏ, nhưng Protoceratops dường như lại có các quai hàm khỏe, có khả năng tạo ra những cú cắn mạnh. Các quai hàm này có hàng chục răng thích hợp với việc nhai các loại thực vật dai cứng. Hộp sọ bao gồm một mỏ lớn ở phía trước và 4 cặp lỗ (hốc) hộp sọ. Cặp lỗ ở phía trước nhất là các lỗ mũi, nhỏ hơn đáng kể so với lỗ mũi ở các chi muộn hơn. Protoceratops có các hốc mắt lớn (các lỗ chứa mắt), đường kính khoảng 50 milimét. Phía sau hai mắt là các hốc nhỏ hơn, gọi là hốc cận thái dương.

Chi khủng long này có diềm xếp nếp cổ tại phía sau hộp sọ. Diềm xếp nếp này chứa hai hốc đỉnh lớn (các lỗ tại diềm xếp nếp), trong khi hai má của nó có các xương gò má lớn. Kích thước và hình dạng chính xác của diềm xếp nếp cổ thay đổi tùy theo từng cá thể; một số có các diềm xếp nếp ngắn và gọn gàng trong khi những mẫu vật khác lại có diềm xếp nếp với độ dài gần một nửa chiều dài hộp sọ. Diềm xếp nếp chủ yếu bao gồm xương đỉnh và một phần của xương vảy. Một số nhà nghiên cứu, như Peter Dodson cho rằng kích thước và hình dáng khác biệt của các xương này là do lưỡng hình giới tính và tuổi của mẫu vật.

Phát hiện và loài

Nhà nhiếp ảnh J.B. Shackelford đã phát hiện mẫu vật đầu tiên của Protoceratops trong sa mạc Gobi (tại Cam Túc và Nội Mông Cổ), như một phần của chuyến thám hiểm năm 1922 của người Mỹ nhằm tìm kiếm các tổ tiên của loài người. Mặc dù không tìm thấy bất kỳ hóa thạch người cổ đại nào nhưng đoàn thám hiểm, do Roy Chapman Andrews chỉ huy, đã thu thập được nhiều mẫu vật của chi Protoceratops, cùng với các bộ xương hóa thạch của các chi khủng long chân thú như Velociraptor, Oviraptor và của chi Psittacosaurus thuộc nhóm khủng long sừng.

Walter Granger và W.K. Gregory miêu tả chính thức loài điển hình (P. andrewsi) năm 1923, một tên gọi để ghi công Roy Chapman Andrews. Các hóa thạch này có niên đại từ tầng Champagne thuộc thống Thượng Creta (83,5 tới 70,6 Ma). Các nhà nghiên cứu ngay lập tức nhận thấy tầm quan trọng của các phát hiện về Protoceratops, và chi này đã được coi như là "tổ tiên tìm kiếm từ lâu của Triceratops". Các hóa thạch này ở tình trạng được bảo tồn tốt, với ngay cả các vòng màng cứng (các xương nhỏ trong mắt một số nhóm động vật) còn được bảo tồn ở một số mẫu vật.

Năm 1971, một hóa thạch được tìm thấy cho thấy một con Velociraptor đang báng lấy một con Protoceratops tại Mông Cổ. Người ta tin rằng chúng chết cùng một lúc trong khi đang đánh nhau, do bị bão cát hay các cồn cát đổ sập xuống và vùi lấp chúng

Năm 1975, các nhà cổ sinh vật học người Ba Lan là Teresa Maryanska và Halszka Osmólska đã miêu tả loài thứ hai của chi Protoceratops, từ tầng Champagne tại Mông Cổ và họ đặt tên cho nó là P. kozlowskii. Tuy nhiên, các hóa thạch lại bao gồm các phần sót lại của một con non chưa phát triển đầy đủ và hiện nay nó được coi là từ đồng nghĩa của Bagaceratops rozhdestvenskyi.

Năm 2001, loài hợp lệ thứ hai, P. hellenikorhinus, đã được đặt tên cho hóa thạch từ thành hệ Bayan Mandahu tại Nội Mông Cổ, Trung Quốcvà cũng có niên đại từ tầng Champagne của thống Thượng Creta. Nó lớn hơn đáng kể so với P. andrewsi, có diềm xếp nếp khác biệt một chút và có các sừng gò má to khỏe hơn. Cung xương phía trên các lỗ mũi của nó có 2 sừng mũi nhỏ và nó không có răng tại phần trước của mõm.

Sinh sản

Trong thập niên 1920, Roy Chapman Andrews đã phát hiện ra các trứng khủng long hóa thạch đầu tiên đã biết trong sa mạc Gobi ở Mông Cổ. Mỗi trứng dài khoảng 20 cm (8 inch) và con non mới sinh ra có lẽ dài khoảng 30 cm (1 ft). Do sự cận kề và độ phổ biến của Protoceratops, các trứng này vào thời đó được cho là của chi này.

Chi khủng long chân thú cùng thời Oviraptor được cho là ăn trứng của Protoceratops do sự phát hiện bộ xương của Oviraptor ngay trong tổ. Hộp sọ của nó bị nghiền nát và người ta cho rằng vết thương mà nó nhận được là do con Protoceratops mẹ hung dữ đang bảo vệ tổ của mình trước những kẻ ăn thịt.

Tuy nhiên, năm 1993, Norrell và ctv. đã phát hiện một bào thai bên trong trứng được coi là của Protoceratops. Bào thai này, khi kiểm tra kỹ, hóa ra lại là của Oviraptor. Phát hiện ban đầu trên thực tế là một ổ trứng của Oviraptor chứ không phải thể hiện một cố gắng nhằm ăn trứng bị thất bại.

Phát sinh loài

Protoceratops là khủng long tiền sừng đầu tiên được đặt tên và vì thế nó là nguồn phát sinh tên gọi cho họ Protoceratopsidae, một nhóm khủng long ăn cỏ đã tiến hóa đến mức không thể còn coi là khủng long mỏ vẹt (nhóm Psittacosauridae), nhưng lại là quá nguyên thủy để có thể coi là khủng long sừng (nhóm Ceratopsidae). Nhóm này được đặc trưng bằng các điểm tương đồng với Ceratopsidae nhưng với các tỷ lệ của chi thích nghi với việc chạy nhiều hơn, các diềm xếp nếp nói chung nhỏ hơn và thiếu các sừng lớn.

Năm 1998, Paul Sereno định nghĩa họ Protoceratopsidae như là một nhánh thân cây bao gồm "tất cả các dạng Coronosauria gần gũi với Protoceratops hơn là so với Triceratops". Một số nghiên cứu đặt các chi Bagaceratops, Breviceratops, Graciliceratops, Lamaceratops, Magnirostris, Platyceratops và Serendipaceratops trong họ Protoceratopsidae, nhưng vào năm 2006, Makovicky và Norell đã công bố cây phát sinh loài mới, trong đó loại bỏ vài chi ra khỏi họ Protoceratopsidae; một vài cây phát sinh loài khác cũng tồn tại. Bainoceratops có thể là từ đồng nghĩa muộn của Protoceratops.

Nguồn gốc của huyền thoại quái vật sư tử đầu chim
Nhà nghiên cứu văn học dân gian và nhà khoa học sử Adrienne Mayor của Đại học Stanford đã gợi ý rằng các bộ xương hóa thạch được bảo tồn tốt của Protoceratops và các dạng khủng long có mỏ khác, được các bộ lạc du mục Scythia tìm thấy trong khi khai thác vàng trong khu vực dãy núi Thiên Sơn và Altai ở Trung Á, có thể là nguồn gốc của hình ảnh về sinh vật huyền bí được gọi là quái vật sư tử đầu chim (griffin). Quái vật này được miêu tả như là động vật bốn chân kích cỡ sư tử với các móng vuốt lớn và mỏ giống như mỏ chim ăn thịt; chúng đẻ trứng trong tổ trên mặt đất.

Những người Hy Lạp đã bắt đầu miêu tả griffin vào khoảng năm 675 TCN, vào cùng khoảng thời gian mà người Hy Lạp có những tiếp xúc đầu tiên với các bộ lạc du mục Scythia. Griffin được miêu tả như là bảo vệ cho các mỏ vàng trong các vùng đồi khô cằn và các thành hệ sa thạch đỏ của vùng hoang vu. Khu vực Mông Cổ và Trung Quốc nơi có nhiều hóa thạch Protoceratops cũng là nơi có nhiều mỏ vàng từ các dãy núi cận kề, làm cho giả thuyết về nguồn gốc của huyền thoại quái vật sư tử đầu chim này có một độ tin cậy nhất định.

Chú thích

Thư viện

Liên kết ngoài

Protoceratops, Gondwanastudios.com
 Video về Protoceratops và Velociraptor
 Ceratopia  từ website Thescelosaurus

Khủng long tiền sừng, chi
Khủng long kỷ Phấn Trắng
Khủng long châu Á
Khủng long sừng
Dự án Khủng long/Theo dõi
Khủng long Creta muộn Châu Á


title: Danh sách tiểu hành tinh: 23801–23900

text:
|-
| 23801 Erikgustafson ||  || 17 tháng 8 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 23802 - ||  || 17 tháng 8 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 23803 - ||  || 17 tháng 8 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 23804 Haber ||  || 17 tháng 8 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 23805 - ||  || 17 tháng 8 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 23806 - ||  || 17 tháng 8 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 23807 - ||  || 17 tháng 8 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 23808 Joshuahammer ||  || 17 tháng 8 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 23809 Haswell ||  || 17 tháng 8 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 23810 - ||  || 17 tháng 8 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 23811 Connorivens ||  || 17 tháng 8 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 23812 Jannuzi ||  || 17 tháng 8 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 23813 - ||  || 17 tháng 8 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 23814 Bethanylynne ||  || 17 tháng 8 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 23815 - ||  || 17 tháng 8 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 23816 Rohitkamat ||  || 17 tháng 8 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 23817 Gokulk ||  || 17 tháng 8 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 23818 Matthewlepow ||  || 17 tháng 8 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 23819 - ||  || 27 tháng 8 năm 1998 || Anderson Mesa || LONEOS
|-
| 23820 - ||  || 24 tháng 8 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 23821 Morganmonroe ||  || 24 tháng 8 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 23822 - ||  || 24 tháng 8 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 23823 - ||  || 24 tháng 8 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 23824 - ||  || 24 tháng 8 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 23825 - ||  || 24 tháng 8 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 23826 - ||  || 24 tháng 8 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 23827 - ||  || 24 tháng 8 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 23828 - ||  || 24 tháng 8 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 23829 - ||  || 24 tháng 8 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 23830 - ||  || 24 tháng 8 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 23831 Mattmooney ||  || 24 tháng 8 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 23832 - ||  || 24 tháng 8 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 23833 Mowers ||  || 28 tháng 8 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 23834 Mukhopadhyay ||  || 28 tháng 8 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 23835 - ||  || 28 tháng 8 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 23836 - ||  || 17 tháng 8 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 23837 Matthewnanni ||  || 17 tháng 8 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 23838 - ||  || 19 tháng 8 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 23839 - ||  || 26 tháng 8 năm 1998 || La Silla || E. W. Elst
|-
| 23840 - ||  || 26 tháng 8 năm 1998 || La Silla || E. W. Elst
|-
| 23841 - ||  || 26 tháng 8 năm 1998 || La Silla || E. W. Elst
|-
| 23842 - ||  || 25 tháng 8 năm 1998 || La Silla || E. W. Elst
|-
| 23843 - ||  || 25 tháng 8 năm 1998 || La Silla || E. W. Elst
|-
| 23844 Raghvendra ||  || 17 tháng 8 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 23845 || 1998 RB || 2 tháng 9 năm 1998 || Dynic || A. Sugie
|-
| 23846 - || 1998 RF || 1 tháng 9 năm 1998 || Woomera || F. B. Zoltowski
|-
| 23847 - ||  || 12 tháng 9 năm 1998 || Oizumi || T. Kobayashi
|-
| 23848 - ||  || 10 tháng 9 năm 1998 || Đài thiên văn Zvjezdarnica Višnjan || Đài thiên văn Zvjezdarnica Višnjan
|-
| 23849 - ||  || 14 tháng 9 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 23850 Ramaswami ||  || 14 tháng 9 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 23851 Rottman-Yang ||  || 14 tháng 9 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 23852 Laurierumker ||  || 14 tháng 9 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 23853 - ||  || 14 tháng 9 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 23854 Rickschaffer ||  || 14 tháng 9 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 23855 Brandonshih ||  || 14 tháng 9 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 23856 - ||  || 14 tháng 9 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 23857 - ||  || 14 tháng 9 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 23858 Ambrosesoehn ||  || 14 tháng 9 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 23859 - ||  || 14 tháng 9 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 23860 - ||  || 14 tháng 9 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 23861 Benjaminsong ||  || 14 tháng 9 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 23862 - ||  || 14 tháng 9 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 23863 - ||  || 14 tháng 9 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 23864 - ||  || 14 tháng 9 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 23865 Karlsorensen ||  || 14 tháng 9 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 23866 - ||  || 14 tháng 9 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 23867 Cathsoto ||  || 14 tháng 9 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 23868 - ||  || 14 tháng 9 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 23869 - ||  || 14 tháng 9 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 23870 - ||  || 14 tháng 9 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 23871 - ||  || 14 tháng 9 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 23872 - ||  || 14 tháng 9 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 23873 - ||  || 14 tháng 9 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 23874 - ||  || 14 tháng 9 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 23875 Strube ||  || 14 tháng 9 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 23876 - ||  || 14 tháng 9 năm 1998 || Socorro || LINEAR
|-
| 23877 Gourmaud || 1998 SP || 16 tháng 9 năm 1998 || Caussols || ODAS
|-
| 23878 - ||  || 18 tháng 9 năm 1998 || Caussols || ODAS
|-
| 23879 - ||  || 17 tháng 9 năm 1998 || Anderson Mesa || LONEOS
|-
| 23880 Tongil ||  || 18 tháng 9 năm 1998 || Younchun || T. H. Lee
|-
| 23881 - ||  || 20 tháng 9 năm 1998 || Kitt Peak || Spacewatch
|-
| 23882 Fredcourant ||  || 22 tháng 9 năm 1998 || Caussols || ODAS
|-
| 23883 - ||  || 21 tháng 9 năm 1998 || Đài thiên văn Zvjezdarnica Višnjan || Đài thiên văn Zvjezdarnica Višnjan
|-
| 23884 Karenharvey ||  || 20 tháng 9 năm 1998 || Goodricke-Pigott || R. A. Tucker
|-
| 23885 - ||  || 16 tháng 9 năm 1998 || Caussols || ODAS
|-
| 23886 - ||  || 17 tháng 9 năm 1998 || Anderson Mesa || LONEOS
|-
| 23887 - ||  || 17 tháng 9 năm 1998 || Anderson Mesa || LONEOS
|-
| 23888 - ||  || 18 tháng 9 năm 1998 || Anderson Mesa || LONEOS
|-
| 23889 Hermanngrassmann ||  || 16 tháng 9 năm 1998 || Prescott || P. G. Comba
|-
| 23890 Quindou ||  || 22 tháng 9 năm 1998 || Caussols || ODAS
|-
| 23891 - ||  || 23 tháng 9 năm 1998 || Đài thiên văn Zvjezdarnica Višnjan || Đài thiên văn Zvjezdarnica Višnjan
|-
| 23892 - ||  || 23 tháng 9 năm 1998 || Uccle || T. Pauwels
|-
| 23893 Lauman ||  || 16 tháng 9 năm 1998 || Anderson Mesa || LONEOS
|-
| 23894 - ||  || 16 tháng 9 năm 1998 || Anderson Mesa || LONEOS
|-
| 23895 - ||  || 17 tháng 9 năm 1998 || Anderson Mesa || LONEOS
|-
| 23896 - ||  || 17 tháng 9 năm 1998 || Anderson Mesa || LONEOS
|-
| 23897 - ||  || 17 tháng 9 năm 1998 || Anderson Mesa || LONEOS
|-
| 23898 - ||  || 17 tháng 9 năm 1998 || Anderson Mesa || LONEOS
|-
| 23899 - ||  || 17 tháng 9 năm 1998 || Anderson Mesa || LONEOS
|-
| 23900 - ||  || 17 tháng 9 năm 1998 || Anderson Mesa || LONEOS
|-

Tham khảo


title: Conchyloctenia capensis

text:
Conchyloctenia capensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Swietojanska & Borowiec miêu tả khoa học năm 2002.

Chú thích

Tham khảo

Conchyloctenia


title: Wald am Schoberpass

text:
Wald am Schoberpass là một đô thị thuộc huyện Leoben bang Steiermark, nước Áo. Đô thị  có diện tích 90,45 km², dân số thời điểm cuối năm 2008 là 645 người.

Tham khảo


title: Trichotrimicra hirtipennis

text:
Trichotrimicra hirtipennis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

<references>

Trichotrimicra
Limoniidae ở vùng Afrotropic


title: Bruchidius reitteri

text:
Bruchidius reitteri là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Schilsky miêu tả khoa học năm 1906.

Chú thích

Tham khảo

R


title: Calliades (chi bướm)

text:
Calliades là một chi bướm ngày thuộc họ Bướm nâu.

Các loài
 Calliades koluthos
 Calliades oryx (C. & R. Felder, 1862) Brazil (Amazonas)
 Calliades phrynicus
 Calliades polias
 Calliades rhacoces
 Calliades viridans
 Calliades zeutus (Möschler, 1879) Mexico, Colombia, Panama

Chú thích

Tham khảo

 Natural History Museum Lepidoptera genus database
 representing Calliades at Consortium for the Barcode of Life

Họ Bướm nhảy


title: Meteima

text:
Meteima là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Caberini


title: Matsushita Susumu

text:
(6 tháng 2 năm 1950 -) là họa sĩ tranh minh họa Nhật Bản, chuyên vẽ bìa cho tạp chí tin tức trò chơi điện tử Famitsu, sinh trưởng tại Fussa, Tokyo. được biết đến với kiểu thiết kế chịu ảnh hưởng từ truyện tranh Mỹ duy nhất của ông. Ngoài ra ông còn là người đảm nhiệm việc thiết kế linh vật Neppe cho Orix Buffaloes, Motor Toon Grand Prix và concept của game Maximo: Ghosts to Glory. Vợ là Naomi Grace, một ca sĩ jazz pop.

Hoạt động
Là giám đốc đại diện cho công ty Susumu Matsushita, Susumu Matsushita Enterprise (Xí nghiệp Susumu Matsushita) (viết tắt: SME). Bắt đầu khởi nghiệp vào năm 1972, Matsushita là thành viên Hội Họa sĩ Minh họa Tokyo, thành viên Hội Họa sĩ Minh họa New York.

Tranh minh họa của Matsushita thường xuyên xuất hiện trong các tạp chí trò chơi điện tử bao gồm việc tạo bìa cho nhiều ấn phẩm như Famitsu (tạp chí mà Matsushita đã thiết kế linh vật Cáo ). Matsushita còn chịu trách nhiệm trong khâu tạo linh vật cho nhiều tạp chí phụ khác của Famitsu bao gồm:

Satellaview Tsūshin (tạp chí mà Matsushita đã thiết kế ra )
Famitsu PS (tạp chí mà Matsushita đã tạo ra )
Game Boy Tsushin (tạp chí mà Matsushita đã tạo ra )

Ngoài việc tạo ra nhân vật cho các tạp chí game, Matsushita còn phụ trách khâu thiết kể linh vật và nhân vật cho những sự kiện của ngành game như Nintendo Space World (Thế giới Không Gian Nintendo) (đây chính là nơi mà Matsushita đã thiết kế ra Thỏ May Mắn và đám bạn của nó), và cho một số trò chơi điện tử như loạt sê-ri Derby Stallion.

Tác phẩm chính

Thiết kế nhân vật
Orix Buffaloes (bóng chày chuyên nghiệp) - Neppi Lipsey
Blue Wave thời kỳ năm 1991 (Lipsey từ năm 1999) đến năm 2010.
Liên đoàn Đảo Shikoku, Kyushu (Liên đoàn Bóng chày Độc Lập)
Tạo linh vật trên logo toàn thể Liên đoàn và 4 đội Shikoku thời thành lập
Gamba Osaka (J-League) – Gamba Boy
Đại biểu Bóng đá Nhật Bản – Karappekarara
NEC Blue Rockets (Men's V-League) – Apollo
NEC Red Rockets (Women's V-League) – Luna
NEC Green Rockets (Liên đoàn Toàn thể Bóng Bầu Dục Nhật Bản) – Mars
JOMO Sunflowers (W-League) - Lys
Space World (công viên giải trí ở thành phố Kitakyushu, tỉnh Fukuoka) – Thỏ May Mắn khác
Liên minh xe hơi Nhật Bản (JAF) - Jackie
Công ty công cộng đường Nhật Bản
Hiệp hội Phòng chống Tội phạm Nhật Bản
NTT DoCoMo Kyushu
SSK
Am/pm
Fantasy Kids Resort
Hello Escargon Island

Bìa tạp chí
Koper 21 (Kumon xuất bản)
POPEYE (Magazine House)
Famitsu (Enterbrain) - Nekki (CÁO NECKY)
Weekly Famitsu
Famitsu broth Monthly
Famitsu PLAYSTATION+
Crossword Mate (Magazine Magazine) - Crossword Clown
Deluxe Crossword (Magazine Magazine)
Trên DVD (Kadokawa Shoten) - DATA KID
Tokyo Walker (Kadokawa Shoten) - WILLIE WALKER
Weekly Young Jump (Shueisha) - Mac Bear → Buddy Bear • Becky Bear
Business Jump (Shueisha) - MURPHY MOUSE
BIC PRESS (Bic Camera, Nikkei Home Publishing Inc.)

Bìa sách mới
Atama no Taisou (頭の体操) (từ sau tập 8) (Kobunsha)

Kênh TV
Bit the Cupid (TV Tokyo)
MONKEY MAGIC (USA Network FOX)
Katochan Kenchan Gokigen TV (加トちゃんケンちゃんごきげんテレビ) (opening anime)
Eigo Made Asobo (英語であそぼ, Vui chơi tiếng Anh) (Nhân vật trên kênh giáo dục của NHK, được sử dụng từ năm 1990 – cho tới năm 1994).

Game
Elfaria Hudson (Hudson) (thiết kế nhân vật)
Willy Wombat (Hudson) (thiết kế nhân vật)
Down The World (ASCII) (thiết kế nhân vật)
Series Takahashi Meijin Adventure Island (Hudson) (gói illustration, chỉ dành cho phiên bản Game Boy), SNES, NES, trừ bản port).
MAXIMO (Capcom) (thiết kế nhân vật)
Best Play Pro Baseball series (ASCII) (gói illustration, chỉ dành cho phiên bản NES)
Derby Stallion Series (ASCII) (gói illustration, chỉ dành cho phiên bản NES, SNES)
Motor Toon Grand Prix (SCE) (thiết kế nhân vật, gói illustration)
Series of brain teasers Hui Duohu (Level Five)

Bìa đĩa nhạc
TREASURES (Yamashita Tatsuro)
The Labyrinth Garden (Nakanishi Keizo)
White Love (SPEED)

Số khác
Doubutsu Uranai (Bói động vật) (thiết kế nhân vật)
Richard Hall (thiết kế bìa DVD)
ABUNAI SISTERS (bản phác họa illustration. Spy action anime và mô hình hai chị em Kanou không thay đổi)

Nhân vật liên quan
Trực thuộc công ty Susumu Matsushita Enterprise gồm:
Miura Kenji
Okude Keikyuu

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Susumu Matsushita Enterprise
 Interview
Susumu Matsushita.net (Website chính thức)

Họa sĩ tranh minh họa
Sinh năm 1950
Nhân vật đang sống
Nhân vật ở Tokyo
Họa sĩ manga
Nhà thiết kế trò chơi điện tử Nhật Bản
Nhân vật còn sống


title: Saint-Saturnin-lès-Avignon

text:
Saint-Saturnin-lès-Avignon là một xã trong tỉnh Vaucluse thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 53 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE

Xã của Vaucluse


title: Hydropsyche contubernalis

text:
Hydropsyche contubernalis là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Cổ bắc
Hydropsyche


title: Danh sách quốc gia và thủ đô theo ngôn ngữ bản địa

text:
Bảng biểu bên dưới liệt kê các Danh sách quốc gia

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

Q

R

S

T

U

V

W, X, Y, Z

Tham khảo

Liên kết ngoài

Danh sách địa danh


title: Trichopilia brasiliensis

text:
Trichopilia brasiliensis là một loài phong lan đặc hữu Brasil (Goiás).

Hình ảnh

Tham khảo

b


title: Phúc Lộc Thọ

text:
Phúc Lộc Thọ hay Phước Lộc Thọ (Giản thể: 福禄寿; Phồn thể: 福祿壽; bính âm: Fú Lù Shòu) là thuật ngữ thường được sử dụng trong văn hóa Trung Hoa và những nền văn hóa lân cận để diễn tả ba điều cơ bản trong cuộc sống tốt đẹp: may mắn (Phúc), giàu sang (Lộc), và sống lâu (Thọ). Mỗi ý niệm được nhân cách hóa thành bộ ba vị thần, gọi chung là 3 ông "Phúc-Lộc-Thọ" hay Tam Đa.

Các nhân vật

Ông Phúc

Ông Phúc tượng trưng cho sự may mắn, tốt lành. Tương truyền, Ông Phúc là một quan thanh liêm. Theo quan niệm xưa, nhà đông con là nhà có phúc nên hình ảnh ông Phúc còn đi kèm với một hai đứa trẻ, khi thì bồng trên tay, khi thì đứng cạnh bên. Ngoài ra ông Phúc thường đi liền với con dơi bay lượn vì dơi âm Hán-Việt là "bức" cận âm với "phúc".

Ông Lộc

Ông Lộc tượng trưng cho sự giàu có, thịnh vượng. Theo truyền thuyết, Ông sinh tại Giang Tây, sống thời Thục Hán, ra làm quan nên trang phục của ông là triều phục, đầu đội mũ cánh chuồn. Ông thường mặc áo màu xanh lục vì trong tiếng Hoa, "lộc" phát âm gần với "lục", tay cầm hốt "như ý". Kề bên ông thường có con hươu vì hươu âm Hán-Việt cũng là "lộc".

Ông Thọ

Ông Thọ tượng trưng cho sự sống lâu với hình ảnh là một ông già râu tóc bạc trắng, trán hói và dô cao, tay cầm quả đào, bên cạnh thường có thêm có con hạc. Trên gậy có buộc thêm hồ lô. Tất cả các biểu tượng đều tượng trưng cho sự trường thọ, bất tử.

Thần tiên Trung Hoa
Nhân vật truyền thuyết Trung Hoa

Xem thêm
 Thần Tài
 Thổ Công
 Táo Quân


title: Lasioglossum subequestre

text:
Lasioglossum subequestre là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Blüthgen mô tả khoa học năm 1931.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1931


title: Lillo, Toledo

text:
Lillo là một đô thị trong tỉnh Toledo, Castile-La Mancha, Tây Ban Nha.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Diputación de Toledo. Datos de interés sobre la población.

Đô thị ở Toledo


title: Trường Đại học Khoa học, Đại học Huế

text:
Trường Đại học Khoa học là một trường đại học thuộc hệ thống Đại học Huế, được xếp vào nhóm đại học trọng điểm cấp quốc gia của Việt Nam. Trường có tiền thân là Trường Đại học Tổng hợp Huế, được thành lập trên cơ sở sáp nhập trường Đại học Khoa học và trường Đại học Văn khoa của Viện Đại học Huế được thành lập từ năm 1957. Năm 1994, trường đại học Tổng hợp trở thành trường thành viên của Đại học Huế và được đổi tên thành trường Đại học Khoa học.

Trường đại học này có trụ sở chính tại số 77 Nguyễn Huệ, Huế. Khu trường sở của trường Đại học Khoa học Huế có diện tích 14.000 m², nằm giữa giữa ba đường phố ở trung tâm phía Nam Sông Hương của thành phố Huế: đường Nguyễn Huệ, đường Đống Đa và đường Lý Thường Kiệt.

Chất lượng đào tạo

Bảng xếp hạng
Theo bảng xếp hạng Quacquarelli Symonds (QS) 2017 thì hệ thống đại học Đại học Huế nằm trong nhóm 351 - 400 đại học tốt nhất châu Á. Theo bảng xếp hạng uniRank năm 2018, hệ thống đại học Đại học Huế đứng thứ 16 tại Việt Nam. Còn theo bảng xếp hạng Webometrics năm 2018, hệ thống đại học Đại học Huế đứng thứ 13 tại Việt Nam.

Ban Giám hiệu
Nhiệm kỳ 2019 - 2024

Hiệu Trưởng:

PGS.TS. Võ Thanh Tùng
Các Phó Hiệu Trưởng:
PGS.TS. Hà Văn Hành
PGS.TS. Trần Ngọc Tuyền

Các đơn vị chuyên môn
Tính đến năm 2021, trường Đại học Khoa học, Đại học Huế có các khoa và đơn vị chuyên môn sau:
Khoa Toán;
Khoa Công nghệ thông tin;
Khoa Điện, Điện tử và Công nghệ vật liệu;
Khoa Hoá học;
Khoa Sinh học;
Khoa Địa lý - Địa chất;
Khoa Ngữ văn;
Khoa Lịch sử;
Khoa Lý luận chính trị;
Khoa Báo chí - Truyền thông;
Khoa Môi trường;
Khoa Kiến trúc;
Khoa Xã hội học và Công tác xã hội.
Trường THPT chuyên Khoa học Huế

Các danh hiệu thi đua

 Năm 1979, năm 2004 và năm 2006: Thủ tướng Chính phủ tặng Bằng khen.
 Năm 1983: Chủ tịch Hội đồng Nhà nước tặng Huân chương Lao động hạng Ba.
 Năm 1991: Chủ tịch Hội đồng Nhà nước tặng Huân chương Lao động hạng Nhì.
 Năm 1996: Chủ tịch nước tặng Huân chương Lao động hạng Nhất.
 Năm 2001. Chủ tịch nước tặng Huân chương Độc lập hạng Ba.

Xem thêm

 Danh sách trường đại học công lập tại Việt Nam

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang web chính thức

Khoa học
Trường đại học và cao đẳng tại Thừa Thiên Huế
Đại học và cao đẳng công lập tại Việt Nam


title: Lonato

text:
Lonato là một đô thị thuộc tỉnh Brescia trong vùng Lombardia ở Ý. Đô thị này có diện tích 70 km², dân số thời điểm 31 người.

Đô thị này có các làng sau: Esenta, Sedena, Malocco, Castelvenzago, Campagna, Barcuzzi, Lido, Madonna della Scoperta, Centenaro.
Đô thị này giáp với các đô thị sau: Bedizzole, Calcinato, Calvagese della Riviera, Castiglione delle Stiviere, Cavriana, Desenzano del Garda, Padenghe sul Garda, Pozzolengo, Solférino.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Website of the Fondation Ugo da Como

Biến động dân số

Đô thị tỉnh Brescia
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: 5831 Dizzy

text:
5831 Dizzy (1991 JG) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 4 tháng 5 năm 1991 bởi S. Ueda và H. Kaneda ở Kushiro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 5831 Dizzy

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Seiji Ueda
Được phát hiện bởi Hiroshi Kaneda
Thiên thể phát hiện năm 1991


title: Vadamadurai

text:
Vadamadurai là một thị xã panchayat của quận Dindigul thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.

Địa lý
Vadamadurai có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 275 mét (902 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Vadamadurai có dân số 15.418 người. Phái nam chiếm 50% tổng số dân và phái nữ chiếm 50%. Vadamadurai có tỷ lệ 60% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 70%, và tỷ lệ cho phái nữ là 51%. Tại Vadamadurai, 13% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Tamil Nadu


title: Mayetiola destructor

text:
Mayetiola destructor là một loài ruồi trong họ Cecidomyiidae.

Chú thích

Tham khảo

Mayetiola
Động vật được mô tả năm 1817


title: Margaiostus valens

text:
Margaiostus valens là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fall miêu tả khoa học năm 1934.

Chú thích

Tham khảo

Margaiostus


title: Parma (tỉnh)

text:
Tỉnh Parma (Tiếng Ý: Provincia di Parma) là một tỉnh ở vùng Emilia-Romagna của Ý. Tỉnh lỵ là thành phố Parma.
Tỉnh Parma có sân bay Giuseppe Verdi.

Tỉnh này có diện tích 3.449 km², tổng dân số là 413.198 (2005). Có 47 đô thị (danh từ số ít tiếng Ý:comune) ở trong tỉnh này  , xem các đô thị tỉnh Parma.

Các đô thị chính xếp theo dân số là

Tham khảo

Liên kết ngoài

  Trang nhà tỉnh Parma

Parma
Parma


title: Labbaikudikadu

text:
Labbaikudikadu là một thị xã panchayat của quận Perambalur thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Labbaikudikadu có dân số 8820 người. Phái nam chiếm 44% tổng số dân và phái nữ chiếm 56%. Labbaikudikadu có tỷ lệ 72% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 78%, và tỷ lệ cho phái nữ là 66%. Tại Labbaikudikadu, 16% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Tamil Nadu


title: Saint-Saturnin, Charente

text:
Saint-Saturnin là một xã ở tỉnh Charente phía tây nước Pháp. Xã này có diện tích 13,38 km², dân số năm 1159 1999 là người. Khu vực này có độ cao 102 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintsaturnin


title: Special Generation

text:
スッペシャル　ジェネレ～ション (tên dịch ra tiếng Anh là Special Generation, không có phiên âm Romaji) là Single thứ sáu của nhóm Berryz Koubou thuộc Hello! Project, và cũng là Single đầu tiên của họ trong năm 2005. Nó được phát hành vào ngày 30, tháng 3, năm 2005 với nhãn hiệu PICCOLO TOWN và số Catalog PKCP-5045. Kèm theo Hello! Project Photo Card số 0127.
 Một bản DVD Single V đã được phát hành vào ngày 20, tháng 4, năm 2005 với cùng nhãn hiệu và số Catalog PKBP-5029. Kèm theo Hello! Project Photo Card số 0134. Nó rất quen thuộc trong những buổi trình diễn của Berryz Koubou và Hello! Project, và luôn xuất hiện trong những buổi trình diễn sau khi DVD được phát hành.
 Special Generation là Single luôn chiếm vị trí đầu bảng doanh thu của Berryz Koubou trong suốt 2 năm, cho đến khi nó bị Single thứ mười bốn, Kokuhaku no Funsui Hiroba, qua mặt vào giữa năm 2007, và sau đó lại bị qua mặt bởi bài Tsukiatteru no ni Kataomoi ở gần cuối năm 2007.

Credit

 Sáng tác lời: Tsunku
 Dàn dựng: Magaino Kouji

Danh sách bài hát trên CD

 スッペシャル ジェネレ～ション (Special Generation)
 恋してる時はいつも… (Romanji: Koishiteru Toki wa Itsumo...)
 スッペシャル ジェネレ～ション (Instrumental) (Special Generation (Bản nhạc khí))

Danh sách bài hát trên Single V

 スッペシャル ジェネレ～ション (Special Generation)
 スッペシャル ジェネレ～ション (Dance Shot Ver.) (Special Generation (Bản vũ đạo))
 メイキング映像 (Quá trình dàn dựng)

Những buổi biểu diễn trên truyền hình

 Ngày 21, tháng 03, năm 2005 Oha Star
 Ngày 27, tháng 03, năm 2005 Hello! Morning
 Ngày 08, tháng 04, năm 2005 Music Fighter

Những buổi biểu diễn phối hợp

 Berryz Koubou Live Tour 2005 Shoka Hatsu Tandoku ~Marugoto~
 Hello! Project 2005 Natsu no Kayou Show -'05 Selection! Collection!- - Kamei Eri, Kusumi Koharu, Ayaka, Miuna, Miyoshi Erika, Umeda Erika, Yajima Maimi, Hagiwara Mai
 2005nen Natsu W & Berryz Koubou Concert Tour "HIGH SCORE!"
 Berryz Koubou Live Tour 2005 Aki ~Switch ON!~
 Hello! Project 2006 Winter ~Wonderful Hearts~
 Berryz Koubou Concert Tour 2006 Haru ~Nyoki Nyoki Champion!~
 Hello! Project 2006 Summer ~Wonderful Hearts Land~ - Yoshizawa Hitomi, Kamei Eri, Michishige Sayumi, Kusumi Koharu, v-u-den
 Berryz Koubou Summer Concert Tour 2006 "Natsu Natsu! ~Anata wo Suki ni Naru Sangenzoku~"
 2007 Sakura Mankai Berryz Koubou Live ~Kono Kandou wa Nidoto Nai Shunkan de Aru~
 Berryz Koubou Concert 2007 Haru ~Zoku Sakura Mankai Golden Week Hen~
 Dai 1 Kai Hello! Project Shinjin Kouen ~Saru no Koku~ / ~Tori no Koku~ - Hello! Pro Egg, THE Possible, Arihara Kanna, Mitsui Aika, Junjun, Linlin
 Hello! Project 2007 Summer 10th Anniversary Dai Kanshasai ~Hello☆Pro Natsu Matsuri~
 Berryz Koubou Concert Tour 2007 Natsu ~Welcome! Berryz Kyuuden~
 Hello! Project 2008 Winter ~Wonderful Hearts Nenjuu Mu Kyuu~ (cùng nhóm °C-ute)
 Hello! Project 2008 Winter ~Kettei! Hello☆Pro Award '08~
 Berryz Koubou & °C-ute Nakayoshi Battle Concert Tour 2008 Haru ~Berryz Kamen vs Cutie Ranger~ (cùng nhóm °C-ute)
 Hello! Project 2008 Summer Wonderful Hearts Kouen ~Hishochi de Date Itashima SHOW~ (cùng nhóm °C-ute)
 Berryz Koubou Concert Tour 2008 Aki ~Berikore!~

Bảng xếp hạng và doanh thu trên Oricon

Tổng doanh thu: 24.449

Liên kết khác

 Danh mục bài hát của Berryz Koubou từ UP-FRONT WORKS: CD , DVD
 Lời bài hát từ trang projecthello.com: Special Generation, Koishiteru Toki wa Itsumo...
 Dịch lời bởi Kiwi Musume: Special Generation
 Dịch lời bởi Megchan: Whenever I'm in Love...

Đặt hàng tại

 CD: Amazon JP, CD Japan, Yes Asia
 Single V DVD: Amazon JP, CD Japan, Yes Asia

Tham khảo

Đĩa đơn của Berryz Koubou
Bài hát Nhật Bản
Đĩa đơn năm 2005
Bài hát năm 2005


title: Rhacophorus bifasciatus

text:
Rhacophorus bifasciatus là một loài ếch trong họ Rhacophoridae. Chúng là loài đặc hữu của Indonesia.

Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, và sông. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo

 Iskandar, D. & Mumpuni 2004. Rhacophorus bifasciatus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Động vật lưỡng cư Indonesia
B


title: Chiến dịch Odyssey Dawn

text:
Chiến dịch quân sự Bình minh Odyssey do liên quân NATO và Hoa Kỳ phát động nhằm thực thi nghị quyết lập một vùng cấm bay trên bầu trời tại Libya của Liên hợp quốc. Chiến dịch bắt đầu từ ngày 19 tháng 3 năm 2011, mở đầu bằng những trận không kích ác liệt vào Libya làm hàng chục người chết. Ngay hôm đó, tàu chiến Mỹ đã bắn hàng trăm tên lửa hành trình Tomahawk vào các căn cứ quân sự của tổng thống Libya Gaddafi. Sau đó, Liên quân đã tổ chức hàng trăm cuộc không kích vào thủ đô Tripoli. Chiến dịch này đã giúp cho lực lượng nổi dậy ở Libya lật ngược tình thế, từ hoàn cảnh bị quân đội chính phủ bao vây sang tấn công ngược lại chính quyền của ông Gaddafi. Nhờ vậy mà họ đã chiếm được thủ đô Tripoli từ tay ông Gaddafi vào cuối tháng 8 năm đó.

Tham khảo

Hoa Kỳ năm 2011
An ninh quốc tế
Hoạt động quân sự liên quan tới Hoa Kỳ


title: Giải đua ô tô Công thức 1 Monaco 2008

text:
Giải đua ô tô Công thức 1 Monaco năm 2008 là chặng đua thứ sáu của giải vô địch thế giới Công thức 1 năm 2008. Giải được tổ chức từ ngày 23 đến ngày 25 tháng 5 năm 2008. Giải được tổ chức tại Circuit de Monaco; thi đấu trên 76 vòng đua, đó là cuộc chạy đua thứ sáu của mùa giải Công thức một năm 2008. Chiến thắng cuộc đua thuộc về Lewis Hamilton thi đấu cho đội McLaren. BMW Sauber, Robert Kubica về thứ hai, và Felipe Massa, người đã bắt đầu từ vị trí pole, đứng thứ ba trong một chiếc Ferrari.

Xếp hạng chi tiết

Tham khảo

Liên kết ngoài

Monaco
2008


title: Crocothemis nigrifrons

text:
Crocothemis nigrifrons là một loài chuồn chuồn ngô trong chi Crocothemis. Nó được tìm thấy ở Úc, Papua New Guinea, và quần đảo Solomon.

Hình ảnh

Tham khảo

 Watson, Theischinger, and Abbey (1991). The Australian Dragonflies. CSIRO, Canberra and Melbourne.

Crocothemis


title: Thứ Năm

text:
Thứ Năm là một ngày trong tuần nằm giữa thứ Tư và thứ Sáu. Thứ Năm trong một số tiếng phương Tây được lấy tên từ Sao Mộc.

Tiếng Việt chịu ảnh hưởng từ tiếng Bồ Đào Nha vốn gọi ngày này trong tuần là quinta-feira, nghĩa là "ngày lễ thứ năm". Một số ngôn ngữ khác như tiếng Ả Rập, tiếng Hy Lạp, tiếng Do Thái, tiếng Thổ Nhĩ Kỳ cũng gọi ngày trong tuần theo thứ tự đó.

Trong Tiếng Trung, ngày này được gọi là Tinh kỳ tứ (chữ hán: 星期四) nghĩa là kỳ sao thứ tư. Trong tiếng Nhật và tiếng Hàn, ngày này được gọi là Mộc Diệu Nhật (Kanji/Hanja: 木曜日, Kana: もくようび - moku yōbi, Hangeul: 목요일 - mok yo il), nghĩa là "ngày Mộc Diệu" hay "ngày Sao Mộc".

Theo một số quy ước (xem ISO 8601), các ngày thứ Năm dùng để đánh số tuần: tuần 1 là tuần được định nghĩa là tuần có thứ Năm đầu tiên trong năm và cứ thế tính tiếp.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Ngày trong tuần tiếng Việt được so sánh với ngày trong tuần tiếng Hoa và Nhật

Ngày trong tuần


title: Pseudapis nubica

text:
Pseudapis nubica là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Warncke mô tả khoa học năm 1976.

Chú thích

Tham khảo

Pseudapis
Động vật được mô tả năm 1976


title: Syzygium stocksii

text:
Syzygium stocksii là một loài thực vật thuộc họ Myrtaceae. Đây là loài đặc hữu của Ấn Độ.

Hình ảnh

Tham khảo

 World Conservation Monitoring Centre 1998. Syzygium stocksii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Liên kết ngoài

Thực vật Ấn Độ
S


title: Pseudorupilia

text:
Pseudorupilia là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1893 bởi Jacoby.

Các loài
Các loài trong chi này gồm:
 Pseudorupilia careo Grobbelaar, 1995
 Pseudorupilia chera Grobbelaar, 1995
 Pseudorupilia fletcheri Bryant, 1952
 Pseudorupilia ruficollis (Fabricius, 1775)
 Pseudorupilia sepia Grobbelaar, 1995
 Pseudorupilia sexlineata (Fabricius, 1781)
 Pseudorupilia sola Grobbelaar, 1995

Chú thích

Tham khảo

Galerucini


title: Standfussiana lucernea

text:
Standfussiana lucernea là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Loài này có ở bán đảo Iberia, Ý và Hy Lạp ở miền nam châu Âu, phía bắc through hầu hết the continent tới Fennoscandia phía tây đến Ireland và Iceland.

Sải cánh dài 36–46 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 7 đến tháng 8.

Ấu trùng ăn nhiều loại cỏ và low plants bao gồm các loài Sedum. Other recorded foodplants include Arenaria, Campanula, Cerastium, Primula, Stellaria và Saxifraga.

Phụ loài
Standfussiana lucernea lucernea
Standfussiana lucernea cataleuca
Standfussiana lucernea arguta
Standfussiana lucernea pescona
Standfussiana lucernea illyrica

Hình ảnh

Liên kết ngoài
UKmoths
lepidoptera.pl

Chú thích

Động vật được mô tả năm 1758
Côn trùng châu Âu
Standfussiana


title: Họ Bạch hoa

text:
Họ Bạch hoa hay họ Cáp hoặc họ Bún (danh pháp khoa học: Capparaceae), theo định nghĩa truyền thống là một họ của thực vật có hoa chứa khoảng 25-28 chi và khoảng 650-700 loài cây một năm hay cây lâu năm, bao gồm từ cây thân thảo tới cây bụi hay cây thân gỗ, đôi khi có dạng leo, bò nhưng ít thấy dạng dây leo, phân bổ khắp thế giới. Họ này (đôi khi còn viết là "Capparidaceae") được đặt tên theo chi điển hình là chi Bạch hoa (Capparis).

Họ Capparaceae đã từ lâu được coi là có quan hệ họ hàng gần gũi với họ Cải (Brassicaceae) ở chỗ cả hai nhóm thực vật này đều sinh ra các hợp chất glucosinolat (tinh dầu cải). Nghiên cứu gần đây đã chứng minh rằng Capparaceae theo định nghĩa truyền thống là một nhóm đa ngành đối với họ Cải, với chi Cleome và một vài chi có liên quan khác có lẽ có quan hệ họ hàng gần với họ Cải hơn là đối với họ Bạch hoa. Do điều này, cả hai họ này được kết hợp lại dưới tên gọi của họ Cải trong hệ thống APG II, tuy nhiên, nó lại được công nhận bởi một số tác giả, như Kers trong Kubitzki 2003, Takhtadjan 1997, Shipunov 2005, và ngay trong cả phiên bản gần đây trên website của APG

Các phân loại khác gần đây vẫn tiếp tục công nhận họ Capparaceae, nhưng với định nghĩa hạn hẹp hơn, hoặc là bao gồm Cleome cùng các họ hàng của nó trong một họ riêng là họ Màng màng (Cleomaceae), hoặc là đưa các chi đó vào họ Brassicaceae. Một vài chi khác của họ Capparaceae truyền thống là có quan hệ họ hàng gần gũi hơn với các thành viên khác của bộ Cải (Brassicales), và quan hệ của một vài chi khác hiện vẫn chưa giải quyết xong

Các chi
Các chi liệt kê dưới đây có trong hệ thống Kubitzki
Apophyllum F.Muell.
Atamisquea Miers ex Hook. & Arn.: GRIN liệt kê như là từ đồng nghĩa của chi Capparis.
Bachmannia Pax
Belencita H.Karst. (bao gồm cả Stuebelia)
Boscia Lam. (bao gồm cả Meeboldia, Podoria)
Buchholzia Engl.
Cadaba Forssk.
Capparis L. (bao gồm cả Atamisquea, Beautempsia, Breynia, Linnaeobreynia, Pseudocroton, Sodada): Bạch hoa hay cáp
Cladostemon A.Braun & Vatke
Crateva L.: Bún, ngư mộc
Cristatella Nutt.: GRIN xếp trong họ Cleomaceae như là từ đồng nghĩa của Polanisia Raf.
Dhofaria A.G.Mill.
Dipterygium Decne. (bao gồm cả Pteroloma)
Euadenia Oliv. (bao gồm cả Pteropetalum)
Isomeris Nutt.: GRIN xếp trong họ Cleomaceae như là từ đồng nghĩa của Cleome L.
Maerua Forssk. (bao gồm cả Courbonia, Hypselandra, Niebuhria): Chan chan, thạch long, nanh heo
Morisonia L.
Puccionia Chiov.
Ritchiea R.Br. ex G.Don
Steriphoma Spreng. (bao gồm cả Stephania)
Thilachium Lour. (bao gồm cả Thylachium)

GRIN còn liệt kê 12 chi sau đây, có thể coi là độc lập hay một phần của chi Capparis.
Anisocapparis Cornejo & H. H. Iltis
Calanthea (DC.) Miers
Capparicordis H. H. Iltis & Cornejo
Capparidastrum Hutch.
Colicodendron Mart.
Cynophalla J. Presl
Hispaniolanthus Cornejo & H. H. Iltis
Mesocapparis (Eichler) Cornejo & H. H. Iltis
Monilicarpa Cornejo & H. H. Iltis
Neocalyptrocalyx Hutch.
Quadrella J. Presl
Sarcotoxicum Cornejo & H. H. Iltis

Các chi dưới đây có liệt kê trong GRIN, nhưng có lẽ không thuộc họ này.
Borthwickia W. W. Smith
 Neothorelia Gagnep.
 Poilanedora Gagnep.

Bị loại ra
 Các chi có trong hệ thống Kubitzki, nhưng đã chuyển sang họ Cleomaceae và các họ khác.
 Cleome L.: Sang họ Cleomaceae.
 Cleomella DC.: Sang họ Cleomaceae.
 Dactylaena Schrad. ex Schult.f.: Sang họ Cleomaceae.
 Forchhammeria Liebm.: Sang họ Stixaceae.
 Haptocarpum Ule: Sang họ Cleomaceae.
 Koeberlinia Zucc.: Sang họ Koeberliniaceae.
 Oceanopapaver Guillaumin: Sang họ Malvaceae nghĩa rộng (sensu lato), phân họ Grewioideae hay Tiliaceae, như là từ đồng nghĩa của Corchorus L.
 Oxystylis Torr. & Frem.: Sang họ Cleomaceae.
 Pentadiplandra Baill.: Sang họ Pentadiplandraceae
 Physena Noronha ex Thouars: Sang họ Physenaceae.
 Podandrogyne Ducke: Sang họ Cleomaceae.
 Polanisia Raf. (không liệt kê trong hệ thống Kubitzki): Sang họ Cleomaceae.
 Stixis Lour.: Sang họ Stixaceae.
 Tirania Pierre:: Sang họ Stixaceae.
 Wislizenia Engelm.: Sang họ Cleomaceae.
 Các chi có thể là dạng bạch hoa, nhưng không thích hợp trong họ Capparaceae
 Neothorelia Gagnep.
 Các chi với miêu tả không đầy đủ, nhưng các miêu tả đã có cho thấy chúng không thuộc về họ CapparaceaeBorthwickia W.W.Sm.
 Keithia Spreng.
 Poilanedora Gagnep.
 Các chi không có trong Kubitzki, nhưng thông thường được coi là thuộc về họ Capparaceae
 Buhsia Bunge
 Niebuhria'' DC.

Chú thích

Tham khảo

 Ảnh chụp tại website của Đại học Hawaii
 Capparaceae dưới tên gọi Capparidaceae  trong L. Watson và M.J. Dallwitz (1992 trở đi).

Thực vật Tây Ban Nha
Thực vật Ý
Gia vị
Thực vật Ấn Độ
Thực vật Liban
Thực vật Bắc Phi
Thực vật Queensland
Thực vật ăn được
Thực vật Địa Trung Hải
Cây thuốc châu Á
Cây thuốc châu Phi


title: Agabus bipustulatus

text:
Agabus bipustulatus là một loài bọ cánh cứng bản địa của miền Cổ bắc (bao gồm châu Âu), miền nhiệt đới châu Phi, Cận Đông và Bắc Phi. Ở châu Âu, nó có mặt khắp nơi trờ một số quốc gia và các đảo nhỏ: quần đảo Canaria, Franz Josef Land, Gibraltar, Madeira, Malta, Moldova, Monaco, quần đảo North Aegean, Novaya Zemlya, San Marino, quần đảo Selvagens, Svalbard và Jan Mayen, và Vatican.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
Agabus bipustulatus at Fauna Europaea

Động vật được mô tả năm 1767
Bọ nước
Agabus
Nhóm loài do Carl Linnaeus đặt tên


title: Oreophryne alticola

text:
Oreophryne alticola là một loài ếch trong họ Nhái bầu. Chúng là loài đặc hữu của Tây Papua, Indonesia.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là đồng cỏ ở cao nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.

Nguồn
 Zweifel, R. 2006. Oreophryne alticola. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Oreophryne
Động vật lưỡng cư Tây New Guinea
Động vật đặc hữu Indonesia


title: Telmatobius brevirostris

text:
Telmatobius brevirostris là một loài ếch thuộc họ Leptodactylidae.
Đây là loài đặc hữu của Peru.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, vùng cây bụi nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng đất cao, và sông ngòi.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Tham khảo

 Monteza, J.I., Lehr, E. & Aguilar Puntriano, C. 2004. Telmatobius brevirostris. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Telmatobius
Động vật lưỡng cư Peru
Động vật lưỡng cư Andes
Động vật đặc hữu Peru


title: Styringomyia dilinhi

text:
Styringomyia dilinhi là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

<references>

Liên kết ngoài

Styringomyia
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Euphorbia gottlebei

text:
Euphorbia gottlebei là một loài thực vật thuộc họ Euphorbiaceae. Đây là loài đặc hữu của Madagascar. Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng nhiều đá. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo
 Haevermans, T. 2004. Euphorbia gottlebei. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Madagascar
G
Thực vật dễ tổn thương


title: Bessens

text:
Bessens là một xã của tỉnh Tarn-et-Garonne, thuộc vùng Occitanie, miền nam nước Pháp.

Di tích

Tham khảo

Xã của Tarn-et-Garonne


title: Danh sách vùng đô thị đông dân nhất Ấn Độ

text:
Dưới đây là danh sách các vùng đô thị đông dân nhất Ấn Độ, bao gồm 50 vùng với tổng dân số chiếm khoảng 1/8 dân số Ấn Độ.

Danh sách

Ghi chú

Xem thêm
Danh sách các thành phố đông dân nhất Ấn Độ
Dân số Ấn Độ

Vùng đô thị
Danh sách đô thị
Vùng đô thị


title: Hayashiya Shizuru

text:
sinh ngày 23 tháng 3 năm 1968 tại Saitama, Nhật Bản là một mangaka người Nhật có nhóm máu AB.

Tác phẩm
 Sister Red (2001 - 2003)
 Onegai ☆ Teacher (2002 - 2003)
 Strawberry Shake / Strawberry Shake Sweet (2003 - 2008)
 Hayate X Blade (2003 -)

Chú thích

Liên kết ngoài

Nhân vật còn sống
Họa sĩ manga


title: Tbaeng Mean Chey (huyện)

text:
Tbaeng Meanchey  là một huyện (srok) thuộc tỉnh Preah Vihear, phía bắc Campuchia. Theo thống kê năm 1998, dân số toàn huyện là 21.580 người.

Tham khảo

Huyện Campuchia


title: Niebla, Huelva

text:
Niebla là một đô thị ở tỉnh Huelva, Tây Ban Nha.
Nó nằm trên bờ sông Rio Tinto, cách Huelva 30 km và cách Seville 60 km. Theo điều tra dân số năm 2005, đô thị này có dân số 3.953 người. Năm 2007, ước tính dân số Niebla là 4072 người. Thị trấn này có diện tích 225 km² và mật độ dân số 17,6 người/km². Tọa độ địa lý là 37º 21' độ vĩ bắc, 6º 40' độ kinh đông. Thị trấn này nằm ở độ cao 45 m và cách tỉnh lỵ Huelva 29 km.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Niebla - Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía

Đô thị ở Huelva


title: 20341 Alanstack

text:
20341 Alanstack (1998 HX91) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 21 tháng 4 năm 1998 bởi nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro. Tênd for Alan Stack, the teacher-advisor of several Intel Science Talent Search finalists from Midwood High School ở Brooklyn College.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 20341 Alanstack

Xem thêm
17233 Stanshapiro
20296 Shayestorm
20586 Elizkolod
21355 Pikovskaya

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1998


title: Đới nâng đông Thái Bình Dương

text:
Đới nâng đông Thái Bình Dương là một sống núi giữa đại dương, cũng là ranh giới mảng kiến tạo phát triển trên đáy của Thái Bình Dương. Nó tách biệt mảng Thái Bình Dương về phía tây với mảng Bắc Mỹ, mảng Rivera, mảng Cocos, mảng Nazca, và mảng Nam Cực. Nó kéo dài từ một điểm gần Nam Cực cho đến phía bắc của vịnh California thuộc bồn trũng của biển Salton, miền nam California.

Tổng quan

Vỏ đại dương đang chuyển động ra xa về hai phía từ đới nâng đông Thái Bình Dương. Phần mảng phía đông thì bị hút chìm dưới mảng Nam Mỹ và mảng Bắc Mỹ. Đai núi lửa chạy dọc theo dãy Andes và cung núi lửa xuyên qua trung Mỹ và México là kết quả trực tiếp của sự va chạm này. Bán đảo Baja California Peninsula được xem là một vỏ mới được hình thành từ đới nâng dưới dạng một loại vỏ chuyển tiếp (chưa được xác định rõ) nhưng cũng có thể trở thành một đới hút chìm.

Đới nâng đông Thái Bình Dương gặp đới nâng Chile tại đảo Easter và vi mảng Juan Fernandez ở phía đông nơi mà nó bị hút chìm bên dưới mảng Bắc Mỹ tại rãnh Peru - Chile chạy dọc theo bờ biển phía nam Chile. Đới nâng đông Thái Bình Dương kéo dài về phía nam (được gọi là sống núi Thái Bình Dương - Nam Cực) gắn vào sống núi nam Ấn Độ tại nối ba Macquarie nam New Zealand.

Dọc theo đới nâng đông Thái Bình Dương, các miệng phun nhiệt dịch được gọi là cột khói đen lần đầu tiên được phát hiện và đã được nghiên cứu trên phạm vi rộng. Các miệng phun nàu đang hình thành tích tụ quặng lưu huỳnh trên đáy đại dương. Một số loài vật lạ nước sâu cũng đã được tìm thấy ở đây. Đới nâng đông Thái Bình Dương kéo dài về phía nam là một trong những phần tách giãn nhanh nhất của hệ thống sống núi giữa đại dương trên Trái Đất.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Scripps Trang web của Viện Hải dương học nghiên cứu về môi trường biển đới nâng đông Thái Bình Dương
Đới nâng Galapagos và vi mảng

Kiến tạo mảng
Sống núi dưới Thái Bình Dương
Địa chất California


title: Marginella decaryi

text:
Marginella decaryi là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Marginellidae, họ ốc mép.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Marginella


title: Dicranomyia weschei

text:
Dicranomyia weschei là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranomyia
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Than chì

text:
Than chì hay graphit (được đặt tên bởi Abraham Gottlob Werner năm 1789, từ tiếng Hy Lạp γραφειν: "để vẽ/viết", vì ứng dụng của nó trong các loại bút chì) là một dạng thù hình của carbon.

Thuộc tính
Các khoáng chất tự nhiên chứa graphit bao gồm: thạch anh, calcit, mica, thiên thạch chứa sắt và tuamalin.

Các đặc trưng khác: các lớp mỏng graphit dẻo nhưng không đàn hồi, khoáng chất này có thể để lại dấu vết màu đen trên tay, giấy và nhiều bề mặt khác, dẫn điện và có độ nhớt cao. Xem Thù hình của cacbon để so sánh với kim cương.

Các kích thước của một đơn vị tinh thể là a = b = 245,6 picômét, c = 669,4 pm. Độ dài liên kết cacbon-cacbon là 141,8 pm, và khoảng cách giữa các lớp là c/2 = 334,7 pm.

Cấu trúc tinh thể của than chì
Trong cấu trúc tinh thể của graphit, mỗi nguyên tử cacbon chiếm hữu một obitan sp2 lai. Các điện tử pi obitan phân bố ngang qua cấu trúc lục giác của nguyên tử cacbon góp phần vào tính dẫn điện của graphit. Trong một tấm graphit định hướng, suất dẫn điện theo hướng song song với các tấm này lớn hơn so với suất dẫn điện theo hướng vuông góc với chúng.

Các thuộc tính âm học và nhiệt học của graphit là không đẳng hướng, vì các phonon lan truyền rất nhanh dọc theo các mặt phẳng liên kết chặt chẽ, nhưng lại chậm hơn khi lan truyền từ một mặt phẳng sang mặt phẳng khác.

Phân bố và sản lượng

Các khoáng vật thường đi kèm với than chì như thạch anh, canxit, mica, sắt, meteorit, và tourmalin. Trung Quốc là một trong những nước sản xuất than chì lớn trên thế giới, đứng sau là Ấn Độ và Brazil.

Graphit có phổ biến ở New York và Texas (Mỹ); Nga; Mêxicô; Greenland.

Theo USGS, lượng than chì tự nhiên sản xuất trên thế giới năm 2006 đạt khoảng 1.03 tỷ tấn và trong năm 2005 là 1.04 tỷ tấn, chủ yếu từ các nước như: Trung Quốc: 720,000 tấn trong cả hai năm (2005 và 2006), Brazil: 75,600 tấn trong năm 2006 và 75,515 trong năm 2005, Canada: 28,000 tấn trong cả hai năm, và Mexico (dạng vô định hình): 12,500 tấn trong năm 2006 và 12,357 tấn năm 2005. Ngoài ra, còn có các nước khác như: Sri Lanka: 3,200 tấn năm 2006 và 3,000 tấn năm 2005 dạng mạch, và Madagascar là 15,000 trong cả hai năm.

Cũng theo USGS, sản lượng điện cực than chì tại Mỹ trong năm 2006 đạt 132,000 tấn, trị giá 495 triệu USD, 146,000 tấn trong năm 2005 trị giá 391 triệu USD, và sản lượng sợi cacbon năm 2006 là 8,160 tấn trị giá 172 triệu USD và trong năm 2005 là 7,020 tấn trị giá 134 triệu USD.

Ứng dụng
Công dụng được biết đến nhiều nhất của than chì là làm ruột các loại bút chì (không liên quan gì về mặt hóa học với chì kim loại).

Không giống như kim cương, graphit là một chất dẫn điện và có nhiều ứng dụng liên quan, ví dụ như là vật liệu chế tạo các điện cực của đèn hồ quang, điện cực của pin, acquy,... Than chì còn có các ứng dụng trong sản xuất thép, vật liệu composite, vật liệu chịu lửa,...

Graphit thông thường không được sử dụng trong dạng nguyên chất như là vật liệu có cấu trúc (ngoại trừ RCC) vì tính dễ vỡ của nó, nhưng các thuộc tính cơ học của các composit sợi cacbon và gang đúc xám chịu ảnh hưởng rất mạnh của graphit trong chúng.

Graphit cũng được sử dụng như là vỏ bọc (khuôn) và phần điều tiết trong các lò phản ứng nguyên tử. Thuộc tính cho neutron đi qua rất ít theo mặt cắt ngang làm cho nó cũng được sử dụng trong các lò phản ứng hạt nhân.

Sự liên kết lỏng lẻo giữa các tấm trong graphit đóng góp vào một ứng dụng quan trọng trong công nghiệp khác - bột graphit được sử dụng như chất bôi trơn dạng khô. Các nghiên cứu gần đây cho rằng hiệu ứng gọi là siêu nhớt có thể cũng được tính cho ứng dụng này.

Hình ảnh

Xem thêm

 Thù hình của carbon

 Sợi carbon
 Kim cương
 Graphen
 Ống nano carbon
 Bút chì

Tham khảo

Liên kết ngoài

 The Graphite Page
 Trang tiếng Anh

Các dạng thù hình carbon
Chất liệu nghệ thuật
Khoáng vật hệ sáu phương
Khoáng vật tự sinh
Chất dẫn điện
Chất bôi trơn khô
Vật liệu chịu lửa


title: Thiếu niên Nhạc Phi truyền kì

text:
Thiếu niên Nhạc Phi truyền kỳ () là một bộ phim điện ảnh hoạt hình Trung Quốc được sản xuất vào tháng 8 năm 2011. Phim kể về thời niên thiếu của danh tướng Nhạc Phi đời nhà Tống.

Nội dung

Bảng phân vai
Hồ Ca vai Nhạc Phi
Đồng Tự Vinh vai Chu Đồng
Lý Dương
Chu Hiển Hân
Cúc Bình
Lưu Phong

Tham khảo

Liên kết ngoài
Baidu Baike

Phim hoạt hình Trung Quốc
Phim hoạt hình năm 2011
Phim cổ trang


Giải SDFCS cho kịch bản chuyển thể hay nhất là một trong các giải của SDFCS dành cho kịch bản chuyển thể được bầu chọn là hay nhất. Giải này được lập từ năm 1997.

Các kịch bản đoạt giải

Thập niên 1990

Thập niên 2000

Tham khảo

Giải thưởng SDFCS


title: Austrochaperina yelaensis

text:
Austrochaperina yelaensis là một loài ếch trong họ Nhái bầu. Chúng là loài đặc hữu của Papua New Guinea.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.

Nguồn
 Richards, S. & Zweifel, R. 2004. Austrochaperina yelaensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Austrochaperina
Động vật lưỡng cư Papua New Guinea


title: 1060

text:
Năm 1060  trong lịch Julius.

Sự kiện
 Tháng 5-Lãnh đạo Norman Robert Guiscard chinh phục Taranto.
 Tháng mười-Các Quân đội Byzantine đánh bại người Norman và tiến vào Taranto.
 Hoàn thành biên soạn Tân Đường Thư, bộ sách do một nhóm các học giả dẫn đầu bởi Âu Dương Tu.
 Nhà thư pháp Trung Quốc Cai Xiang xuất bản Trà Lục.

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 1060


title: Mimosa (định hướng)

text:
Mimosa là một từ có nguồn gốc từ tiếng Latinh. Hiện nay, trong tiếng Việt, nó có thể chỉ:
Chi thực vật Trinh nữ (Danh pháp khoa học: Mimosa) với khoảng 400 loài khác nhau với các tên gọi dân dã như xấu hổ, trinh nữ, mai dương v.v.
Tên gọi khác của cây keo lá tròn (danh pháp khoa học: Acacia podalyriifolia), và cây keo phấn trắng (keo bạc) (danh pháp khoa học: Acacia dealbata), cả hai loại đều thường được gọi là cây Mimosa Đà Lạt, hoa khá giống nhau nhưng khác nhau về cấu trúc lá.
 Tên gọi khác của hoa keo vàng (Danh pháp khoa học: Acacia pycnantha), còn gọi là Mimosa vàng (từ tiếng Pháp: Mimosa doré)
Cocktail Mimosa

Chú thích


title: Guanajuato (thành phố)

text:
Guanajuato là một thành phố và khu tự quản của México. Thành phố tọa lạc trong một thung lũng hẹp, khiến cho các đường phố ở đây nhỏ và ngoằn ngoèo, phần lớn là ngõ hẻm nhỏ xe hơi không đi được và vài phố nằm bên sườn núi. Nhiều tuyến phố một phần hoặc toàn bộ nằm ngầm. Trung tâm lịch sử thành phố là các tòa nhà, nhà thờ và công trình thời thuộc địa màu hồng hoặc sa thạch xanh lá cây, với các plaza nhỏ và. Thành phố này là thủ phủ bang Guanajuato, México. Thành phố là kết quả cuộc việc phát hiện các mỏ ở núi xung quanh nó. Thành phố có diện tích  km², dân số thời điểm năm là người. Thành phố lịch sử Guanajuato và các mỏ phụ cận được đưa vào danh sách di sản thế giới UNESCO năm 1988.

Khí hậu

Tham khảo

Thư mục

Liên kết ngoài

  Municipio de Guanajuato Capital
  Guía de Guanajuato Capital
 The City Of Guanajuato
 Photo Essay of Valenciana Church of San Cayetano and environs in Guanajuato
 High resolution photographs and discussion in English

Di sản thế giới tại México
Thành phố của México
Bang Guanajuato
Guanajuato (thành phố)
Đô thị bang Guanajuato


title: Cuộc đời mới

text:
Cuộc đời mới (tiếng Ý: La Vita Nuova) – là một tác phẩm của Dante Alighieri viết trong các năm 1283 – 1293. Đây là một tác phẩm viết về tình yêu theo phong cách prosimetrum – bao gồm cả thơ và văn xuôi xen kẽ. Ngoài ra, tác phẩm này còn là một trong những tác phẩm văn học sớm nhất viết bằng tiếng Ý (mà không phải tiếng Latinh) – "Cuộc đời mới" đã góp phần giúp hệ thống hóa các phương ngữ Toscana trong việc viết theo tiêu chuẩn Ý.

Cấu trúc
Cuộc đời mới gồm 42 chương ngắn với lời bình, lời giải thích cho 25 bài sonetto, 1 bài ballada, 4 bài canzone và 1 bài canzone còn dở dang vì cái chết của Beatrice Portinari, tình yêu suốt đời của Dante.

Dante diễn giải mỗi bài thơ, đặt chúng trong bối cảnh của cuộc đời mình. Các bài thơ trong tác phẩm gồm có 3 phần: những câu chuyện ngắn bán tự truyện, những bài thơ trữ tình được Dante xuất khẩu thành thơ nhờ hoàn cảnh và các bài luận ngắn về các bài thơ.

Các bài thơ kể về tình yêu của Dante đối với Beatrice từ cái nhìn đầu tiên (khi Dante lên 9 tuổi và Beatrice lên 8 tuổi) cho đến khi nàng từ giã cõi đời và sự quyết tâm của Dante viết về "cái điều mà chưa bao giờ có ai từng nói như vậy về một người phụ nữ". Mỗi phần riêng biệt của bài bình luận tiếp tục phát triển khái niệm về tình yêu lãng mạn của Dante như là bước đầu tiên trong sự phát triển tâm linh dẫn đến một tình yêu thần thánh. Cách tiếp cận khác thường của Dante dựa trên kinh nghiệm cá nhân và các sự kiện, cách xưng hô với độc giả để tạo ra một tác phẩm bằng tiếng Ý chứ không phải tiếng Latin, tất cả những điều này là một bước ngoặt trong thơ ca châu Âu, khi mà nhiều nhà thơ khác đã từ bỏ hình thức cách điệu cao thượng và đi theo phong cách đơn giản.

Tích cách

Dante muốn tập hợp và xuất bản các bài thơ tình dành cho Beatrice, giải thích bối cảnh của chúng và chỉ ra cấu trúc bình phẩm của mỗi bài thơ nhằm trợ giúp để đọc một cách kỹ lưỡng. Mặc dù kết quả là một bước ngoặt trong sự phát triển của cuốn tự truyện tình cảm (bước tiến quan trọng nhất kể từ Confessions của Thánh Augustine trong thế kỷ thứ 5), giống như tất cả văn học thời Trung Cổ, "Cuộc đời mới" khác xa so với tự truyện hiện đại. Tuy nhiên, Dante cùng với bạn đọc của mình đã quan tâm đến cảm xúc của tình yêu cao thượng và việc chúng được phát triển ra sao, làm thế nào để chúng được thể hiện trong thơ, làm thế nào để chúng tiết lộ những chân lý trí tuệ thường trực của thế giới do Chúa tạo ra và làm thế nào tình yêu có thể trao lời cầu nguyện cho linh hồn và làm cho nó được gần gũi hơn với Chúa.

Tên của những nhân vật trong tác phẩm, bao gồm cả Beatrice, không sử dụng tên họ hoặc bất kỳ chi tiết nào khác để có thể giúp cho người đọc nhận ra họ trong dân chúng Firenze. Chỉ có tên "Beatrice" được sử dụng, bởi vì đó vừa là tên thật vừa là tên biểu tượng của cô. Cuối cùng, tên và những nhân vật trong tác phẩm được dùng qua phép ẩn dụ.

Có truyền thuyết cho rằng: Cuộc đời mới là tự truyện giống như một "lời xưng tội" được viết ngay bên mộ của Beatrice.

Trong chương XXIV, Io mi senti' svegliar dentro a lo core (Tôi nghe ra trong tim đang thức tỉnh) Dante gặp với Tình yêu (hay Amor) và Tình yêu đề nghị nhà thơ hãy làm tất cả những gì tốt đẹp nhất để tôn vinh Tình yêu.

Dante không nêu tên mình trong La Vita Nuova. Ông đề cập đến Guido Cavalcanti là "người bạn đầu tiên của tôi", em gái của mình như một "cô nương trẻ và cao thượng…" là "người có quan hệ bà con thân thuộc", anh trai Beatrice tương tự như một "người bà con gần gũi với cô nương của tôi". Người đọc cảm thấy như được tham dự vào câu chuyện tình cảm của tác giả không nêu tên và những người xung quanh trong câu chuyện.

Cuộc đời mới là tác phẩm cần thiết cho sự hiểu biết về các tác phẩm khác của Dante, mà đặc biệt là "Thần khúc".

Kiệt tác này của Dante Alighieri đã được Hồ Thượng Tuy dịch và chú giải đầy đủ sang tiếng Việt từ năm 2004.

Tham khảo

Liên kết ngoài
The New Life, translated by A. S. Kline
The New Life, translated by Charles Eliot Norton
 La Vita Nuova (HTML)
 La Vita Nuova (PDF)

Tác phẩm của Dante Alighieri
Sách năm 1293
Thơ Ý


title: Sikhio (huyện)

text:
Sikhio () là một huyện (amphoe) ở phía tây của tỉnh Nakhon Ratchasima, Thái Lan.

Lịch sử
Ban đầu có tên Mueang Nakhon Chantuek, Sikhio là một thành phố cổ biên giới giữa thung lũng Chao Phraya của Xiêm và cao nguyên Khorat của Vạn Tượng. Trụ sở huyện nằm ở Ban Chantuek, ngày nay là nha ga xe lửa. Nakhon Chantuek trực thuộc chính phủ Xiêm.

Ngày 1 tháng 4 năm 1898, đơn vị này thành 1 huyện của Nakhon Ratchasima. Trụ sở huyện đã được dời đến Ban Nong Bua năm 1901, và được dời đến Ban Sikhio năm 1906, cả hai lần đều do bệnh sốt rét.

Năm 1939, huyện đã được đổi tên từ Chanthuek
thành Sikhio.

Địa lý
Huyện nằm ở trong dãy núi Dong Phaya Yen.

Các huyện giáp ranh (từ phía bắc theo chiều kim đồng hồ) là Dan Khun Thot, Sung Noen và Pak Chong của Nakhon Ratchasima, Muak Lek của tỉnh Saraburi và Lam Sonthi của tỉnh Lopburi.

Hành chính
Huyện này được chia thành 12 phó huyện (tambon), các đơn vị này lại được chia ra thành 170 làng (muban). Thị xã (thesaban mueang) Sikhio nằm trên một phần của tambon Sikhio and Mittraphap. Có four subdistrict municipalities (thesaban tambon) Lad Bua Khao nằm trên một phần của tambon Lad Bua Khao, and Khlong Phai nằm trên một phần của tambon Khlong Phai, Mueang Sikhio các khu vực của tambon Sikhio không thuộc thị xã Sikhio, và Nong Nam Sai.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 amphoe.com

Sikhio


title: 8934 Nishimurajun

text:
8934 Nishimurajun (1997 AQ12) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 10 tháng 1 năm 1997 bởi T. Kobayashi ở Oizumi.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 8934 Nishimurajun

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1997


title: Dicranomyia latemarginata

text:
Dicranomyia latemarginata là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranomyia
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Bulbophyllum fuscopurpureum

text:
Bulbophyllum fuscopurpureum là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

F


title: Mẹ Suốt

text:
Mẹ Suốt, tên thật Nguyễn Thị Suốt (1908-1968), là một nữ Anh hùng Lao động trong Chiến tranh Việt Nam, người đã lái đò chở bộ đội, thương binh, đạn dược qua sông Nhật Lệ trong những năm 1964 - 1967.

Bà sinh năm 1908 tại thôn Trung Bính, xã Bảo Ninh, thị xã Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình. Bà sinh ra trong một gia đình ngư dân nghèo, thuở nhỏ đã phải đi ở đợ suốt 18 năm. Sau Cách mạng Tháng Tám, bà mới lấy chồng, làm nghề chèo đò kiếm sống. Bà sinh ra 4 người con, 3 gái, 1 trai.

Năm 1964, sau Sự kiện Vịnh Bắc Bộ, Mỹ bắt đầu đem quân đánh phá miền Bắc. Miền đất Quảng Bình là một trong những trọng điểm đánh phá của máy bay và hải quân Mỹ, với mục đích nhằm ngăn chặn việc chi viện của miền Bắc cho lực lượng cách mạng miền Nam. Lúc đó, bà đã 58 tuổi nhưng vẫn xung phong nhận công việc chèo đò chở cán bộ, thương binh và vũ khí qua sông, giữ vững thông tin liên lạc giữa hai bờ. Kể từ đó, trong suốt những năm 1964 - 1966, bà vẫn giữ vững nhiệm vụ của mình, đã chèo hàng trăm lượt ngay cả những lúc máy bay Mỹ ném bom oanh tạc ác liệt. Bà được những người cán bộ và bà con gọi với tên quen thuộc Mẹ Suốt. Tổng cộng ước tính mỗi năm mẹ Suốt qua lại đến 1400 chuyến.

Trong Đại hội Anh hùng, chiến sĩ thi đua toàn quốc năm 1966 tổ chức ở miền Bắc, mẹ Suốt được mời tham dự. Ngày 1 tháng 1 năm 1967, bà được phong tặng danh hiệu Anh hùng ngành Giao thông vận tải trong chống Mỹ cứu nước.

Cuối năm 1968, khi chiến tranh trở nên ác liệt hơn, bà ngừng công việc chèo đò, di chuyển lên vùng cao hơn. Ngày 21 tháng 8 năm 1968, trong một lần đi ở bến đò Bảo Ninh sơ tán ở phía nam cách bến đò cũ 3 km, mẹ Nguyễn Thị Suốt mất trong một trận bom bi oanh tạc Mỹ. Sau đó bà được Nhà nước công nhận liệt sĩ.

Năm 1980, Ủy ban Nhân dân thị xã Đồng Hới đã cho dựng bia đài Mẹ Suốt nằm giữa trung tâm bến đò . Hiện nay ngay gần cầu Nhật Lệ là con đường Mẹ Suốt, là nơi đặt bức tượng mẹ Suốt. Bức tượng được khánh thành năm 2003, tác giả là nhà điêu khắc Phan Đình Tiến.

Gia đình
Đến tuổi lập gia đình, mẹ Suốt gật đầu làm vợ thứ cho cụ Trần Bệu. Mẹ Suốt sinh cho chồng 4 người con. Mẹ cùng chồng và người vợ lớn chung sống dưới một mái nhà nên cũng coi con của vợ lớn như con mình. Ngày người vợ lớn cụ Trần Bệu qua đời vì bệnh, bà cầm tay mẹ Suốt dặn cố gắng dạy con cái nên người. Mẹ lại càng thương. Các ông Trần Thanh Bình, Trần Văn Hà, Trần Thanh Vân (con của người vợ lớn) sống lễ phép đức độ, mẹ Suốt thường dặn các con mình học tập các anh cho nên người.

Bài thơ Mẹ Suốt
Tháng 11 năm 1965, nhà thơ Tố Hữu, lúc đó là Phó trưởng ban Tuyên giáo Trung ương Đảng, đến Đồng Hới, Quảng Bình. Sau khi nói chuyện với mẹ Suốt (4 tháng 11), nhà thơ đã sáng tác bài thơ nổi tiếng mang tên Mẹ Suốt. Ngay sau khi ra đời, bài thơ được đăng trên Báo Nhân dân và đã trở nên quen thuộc với công chúng, đặc biệt với hình ảnh bà mẹ Nguyễn Thị Suốt

Xuân Diệu có lần bình hai câu thơ "Ngẩng đầu mái tóc... biển tung, trắng bờ", cho đó là hình ảnh đẹp nhất của người phụ nữ Việt Nam anh hùng trong thơ ca xưa cũng như nay.

Bài thơ còn trở nên quen thuộc qua giọng ngâm của cố nghệ sĩ Châu Loan, trong đó nghệ sĩ Châu Loan đã thành công trong việc sử dụng làn điệu ca Huế trong ngâm thơ.

Tham khảo

Người Quảng Bình
Người được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động
Chiến sĩ thi đua


title: Tipula trivittata

text:
Tipula trivittata là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Nearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Acid sulfurơ

text:
acid sunfurơ (công thức hóa học là H2SO3 và dạng đầy đủ là (OH)2SO) là tên gọi để chỉ dung dịch của
lưu huỳnh dioxide (SO2) tan trong nước. Không có chứng cứ nào cho thấy sự tồn tại của các phân tử acid sunfurơ trong dung dịch. Nó cũng không thể cô đọng dưới dạng tinh chất, do khi đun sôi thì acid sunfurơ bị giải phóng dưới dạng lưu huỳnh dioxide và dung dịch chỉ còn lại nước. Nó phản ứng với tất cả các chất kiềm để tạo ra các muối bisunfit và sunfit.

Phân tích quang phổ Raman của dung dịch dioxide lưu huỳnh trong nước chỉ thể hiện các tín hiệu cho thấy sự tồn tại của các phân tử SO2 và các ion bisunfit,
HSO3−. Cường độ của các tín hiệu phù hợp với cân bằng hóa học sau:
SO2 + H2O → HSO3− + H+
Ka = 1,54x10−2 L/mol; pKa = 1,81.

Nguyên tử hydro trong các ion bisunfit liên kết với nguyên tử lưu huỳnh mà không liên kết với nguyên tử oxy giống như trong các trường hợp thông thường của các ôxôanion. Nó được thể hiện trong trạng thái rắn bằng tinh thể học tia X và trong dung dịch bằng quang phổ Raman
(ν(S–H) = 2500 cm−1). Tuy nhiên, nó có tính acid do cân bằng sau:
HSO3− → SO32− + H+
Ka = 1,02x10−7 L/mol; pKa = 6,91.

Các dung dịch của dioxide lưu huỳnh ("acid sunfurơ") cùng các muối bisunfit và sunfit được sử dụng như là các chất khử cũng như làm chất tẩy uế. Chúng cũng là các chất tẩy trắng nhẹ, được sử dụng cho các vật liệu dễ bị tổn hại bởi các chất tẩy trắng gốc clo.

Điều chế
Do khí SO2 bền và tan dễ dàng trong nước nên người ta thường điều chế bằng cách hòa tan lưu huỳnh dioxide vào nước:

  SO2 + H2O  →  H2SO3

Xem thêm
 sunfit
 acid sulfuric
 Bisunfit
 acid carbonic

Tham khảo

Muối sulfit
sunfurơ, acid
Hợp chất hydro


title: Micryletta steinegeri

text:
Micryletta steinegeri là một loài ếch trong họ Nhái bầu. Chúng là loài đặc hữu của Đài Loan.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, đầm nước ngọt có nước theo mùa, đất canh tác, các đồn điền, hố lộ thiên, và kênh đào và mương rãnh. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Nguồn
 Kuangyang, L. & Wenhao, C. 2004. Micryletta steinegeri. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Micryletta
Động vật đặc hữu Đài Loan
Động vật lưỡng cư Đài Loan
Động vật được mô tả năm 1909


title: Chủ nghĩa dân tộc

text:
Chủ nghĩa dân tộc (tiếng Anh: nationalism) là một quan niệm và ý thức hệ chính trị cho rằng dân tộc nên đồng nhất với nhà nước. Khái niệm này hay được cho là ra đời vào cuối thế kỷ XVIII, trong các tác phẩm của các nhà Khai sáng. Trong Cách mạng Pháp, chủ nghĩa dân tộc đặt dân tộc, những người dân là hiện thân của đất nước, đưa ra khái niệm quốc gia dân tộc, trái ngược với tầm nhìn của chế độ cũ vua Pháp là hiện thân đất nước. Khi đó chủ nghĩa dân tộc là cánh tả, nó đi kèm với khái niệm quốc tịch, quyền công dân, quyền tự quyết dân tộc, các giá trị tự do dân chủ. Johann Gottfried von Herder một người được cho là theo chủ nghĩa dân tộc bảo thủ Đức, hay được xem như là một trong những người định nghĩa sớm nhất về chủ nghĩa dân tộc, khi ông cho rằng Vua cũng như nông dân, đều là thuộc về một giai cấp, là Volk (mọi người), nhằm bác bỏ lý
thuyết giai cấp của những người cộng sản, và đề cao văn hóa dân tộc bác bỏ lý thuyết khế ước xã hội của chủ nghĩa tự do.

Theo Anthony D. Smith,  Ý thức hệ chính trị này hướng đến việc giành được, và duy trì sự tự trị (self-governance), hoặc chủ quyền hoàn toàn (full sovereignty), trên một vùng lãnh thổ có ý nghĩa lịch sử quan trọng đối với một nhóm người (như là tổ quốc của họ). Chủ nghĩa dân tộc do đó cho rằng một dân tộc nên tự mình cai trị, không bị ảnh hưởng từ bên ngoài, và được kết nối với khái niệm self-determination (tự xác định, tự định hướng). Xa hơn nữa, chủ nghĩa dân tộc còn hướng đến sự phát triển và duy trì bản sắc dân tộc (national identity) dựa trên các đặc trưng chung như văn hóa, ngôn ngữ, chủng tộc, tôn giáo, các mục tiêu chính trị và/hoặc niềm tin về tổ tiên chung. Vì vậy, chủ nghĩa dân tộc tìm cách bảo tồn văn hóa của dân tộc. Nó cũng thường liên quan cảm giác tự hào về những thành tựu của dân tộc, và có sự liên kết chặt chẽ với khái niệm chủ nghĩa yêu nước. Chủ nghĩa dân tộc theo các nghĩa này có thể tích cực hay tiêu cực.

Do đa số các quốc gia là đa sắc tộc hoặc có nhiều nhóm tự nhận vị thế quốc gia. Chủ nghĩa dân tộc là một hiện tượng xã hội mạnh mẽ trên thế giới, khi các quốc kỳ, quốc ca, và những sự phân biệt quốc gia là các ví dụ về chủ nghĩa dân tộc sáo rỗng (banal nationalism) mà người ta thường thể hiện một cách vô thức. Hơn nữa, một số học giả cho rằng chủ nghĩa dân tộc với hình thức tình cảm hoặc văn hóa, mà đôi khi được miêu tả bằng từ 'bản sắc dân tộc' (national identity) để tránh ảnh hưởng của nghĩa "hệ tư tưởng", là nền tảng xã hội hiện đại. Công nghiệp hóa, dân chủ hóa, và sự ủng hộ đối với sự tái phân bố kinh tế đã phần nào đóng góp cho sự đoàn kết xã hội mà chủ nghĩa dân tộc mang lại. Chủ nghĩa dân tộc đã giữ vai trò ảnh hưởng chính hay nguyên nhân của Chiến tranh thế giới thứ nhất, và đặc biệt là Chiến tranh thế giới thứ hai do sự nổi lên của chủ nghĩa phát xít), một hệ tư tưởng dân tộc chủ nghĩa cấp tiến và độc đoán.

Chủ nghĩa dân tộc lý giải quyền lực nhà nước hình thành trên cơ sở dân tộc, khác với những người theo chủ nghĩa Marx cho quyền lực nhà nước trên cơ sở phân hóa giai cấp, hay chủ nghĩa tự do quyền lực Nhà nước trên cơ sở khế ước xã hội của các cá nhân. Chủ nghĩa dân tộc góp phần quan trọng hình thành nên các quốc gia từ các phong trào giải phóng dân tộc hay ly khai, hoặc có ảnh hưởng các chính sách dân tộc của nhà nước. Chính sách dân tộc chủ nghĩa có thể biểu hiện qua chính sách kinh tế, văn hóa, ví dụ cấm (hạn chế) nhập một hàng hóa từ bên ngoài vào để bảo vệ hàng nội, hay cấm (hạn chế) các tư tưởng, văn hóa, sản phẩm nghệ thuật từ bên ngoài vào để bảo vệ văn hóa, tư tưởng dân tộc, hay các sản phẩm văn hóa quốc nội, những chính sách mang màu sắc dân tộc chủ nghĩa này không đồng nghĩa có lợi cho toàn thể dân tộc, mà có khi chỉ cho một nhóm người (ví dụ những người đang sản xuất mặt hàng, sản phẩm đó,...). Chủ nghĩa dân tộc thường được xem là rộng hơn, có tính chính trị hơn và không hoàn toàn trùng nhau với chủ nghĩa yêu nước, một khái niệm có tính mơ hồ hơn. Nó khởi nguồn cho rất nhiều các cuộc chiến tranh hoặc các tư tưởng bài ngoại, đóng cửa, phân biệt chủng tộc (như Đảng Dân tộc ở Nam Phi trước đây), kỳ thị sắc tộc thiểu số hay tôn giáo thiểu số (như ở Myanmar một thời), đối xử tệ với thổ dân (như ở châu Mỹ và Úc một thời), sự xích lại của một dân tộc trong một khu vực không phân biệt lãnh thổ. Sở dĩ từ chủ nghĩa dân tộc hay được những người cánh tả gọi là để phân biệt với chủ nghĩa quốc gia, vì mục tiêu dân tộc gắn với chủ nghĩa quốc tế, không tách rời nhau (như giải phóng dân tộc gắn với giải phóng nhân loại), chứ không hiểu là chủ nghĩa quốc gia hay được họ xem là gắn với phân biệt, kỳ thị chủng tộc, đế quốc hay nhân danh chủ nghĩa quốc gia để bảo vệ lợi ích những người cai trị. Quốc gia gắn liền với cương vực lãnh thổ, địa lý, còn dân tộc là một khái niệm khác.

Về cơ bản hầu hết các khuynh hướng chính trị ở các quốc gia đều chịu ảnh hưởng ít nhiều của chủ nghĩa dân tộc nhưng lý giải khác nhau. Thông thường chủ nghĩa dân tộc hay gắn bó với cánh hữu hơn vì họ coi trọng đoàn kết dân tộc, bảo vệ quyền lợi quốc gia - dân tộc hơn là tính đến các vấn đề giai cấp, và ít chịu ảnh hưởng hơn của chủ nghĩa quốc tế. Đôi khi chủ nghĩa dân tộc đi kèm với chủ nghĩa quân phiệt, chủ nghĩa nhà nước, và đối trọng với chủ nghĩa tự do coi trọng bảo vệ quyền cá nhân hơn. Do bản chất dân tộc là một khái niệm tranh cãi, cho nên chủ nghĩa dân tộc cũng hay được xem là mơ hồ, trong một sự cố gắng liên kết của những nhóm người có cùng huyết thống, màu da, hay ngôn ngữ, văn hóa, tôn giáo,...

Một số phong trào chủ nghĩa dân tộc hiện nay có thể có hình thức hùng biện chính trị mị dân hoặc chiến lược liên kết với chủ nghĩa dân túy.

Trong thời gian Đại dịch COVID-19, Tổng thư ký Liên hợp quốc António Guterres nhiều lần cảnh báo nguy cơ thuyết âm mưu kích động chủ nghĩa dân tộc đe dọa hòa bình thế giới, gây ra các cuộc xung đột, phân biệt sắc tộc, bài ngoại, dân túy, thi hành các chính sách độc đoán, vi phạm quyền con người...

Thuật ngữ
Trước năm 1800, ở châu Âu, từ nation (dân tộc) được dùng để chỉ những cư dân (inhabitant) của một quốc gia (country) hoặc chỉ những bản sắc tập thể (collective identity) có thể có chung lịch sử, luật pháp, các quyền chính trị, tôn giáo và truyền thống, với nghĩa tương đối giống với quan niệm hiện nay.

Chủ nghĩa dân tộc (tiếng Anh: Nationalism, còn được dịch thành: tư tưởng dân tộc, chủ nghĩa quốc gia, chủ nghĩa quốc dân) là một thuật ngữ mới hơn; trong tiếng Anh thuật ngữ này có từ năm 1844, mặc dù khái niệm thì đã có từ trước. Thuật ngữ này trở nên quan trọng vào thế kỷ XIX,, và dần dần mang nghĩa tiêu cực từ sau năm 1914. Glenda Sluga viết rằng "Thế kỷ XX, thời đại mà người ta bị vỡ mộng với chủ nghĩa dân tộc, cũng là thời đại tuyệt vời của chủ nghĩa quốc tế." Người theo chủ nghĩa dân tộc được gọi là người dân tộc chủ nghĩa (hoặc người quốc gia).

Ở Việt Nam hay dịch lẫn lộn state, nation, country, nhưng luật quốc tế có sự phân biệt. Chữ state hay country khi dịch sang tiếng Trung có nghĩa là 国家, nếu dịch từ tiếng Trung sang tiếng Việt thì quốc và nước là một, gia và nhà là một (ví dụ Nam Quốc sơn hà nam đế cư, có nghĩa Sông núi nước Nam vua Nam ở, theo thuyết Trung quân ái quốc của thời phong kiến, quốc gia gắn với nhà nước, với vua, khác với khái niệm công dân vay mượn từ phương Tây). Chữ "quốc gia" và "nhà nước" của Việt Nam là vay mượn từ tiếng Hán. Nhưng ở Trung Quốc, thì quốc gia và nhà nước là một. Còn chữ "dân tộc" là vay mượn từ phương Tây, chỉ vào Việt Nam khoảng đầu thế kỷ 20. Trước cận đại cả Trung Quốc và Việt Nam không hề biết đến chữ "dân tộc". Nation khi dịch sang tiếng Trung Quốc, là "quốc tộc", nhưng cũng có khi để chỉ "dân tộc" với nghĩa dân tộc cộng đồng, còn Việt Nam là "dân tộc". Người Trung Quốc lấy từ tài liệu tiếng Đức qua tiếng Nhật. Quốc tộc là từ ghép của dân tộc và quốc gia, để chỉ gắn bó dân tộc với nhà nước trong một quốc gia. Còn chữ ethnic group hay được dịch là dân tộc ở Trung Quốc (Việt Nam dịch sắc tộc). Nation ở Trung Quốc còn có thể dịch là chủng tộc. Và sự phân biệt sắc tộc hay chủng tộc thì cũng như nhau. Lòng yêu nước ở Việt Nam, bên Trung Quóc gọi là lòng ái quốc (chữ patriot người Anh vay mượn từ tiếng Pháp trung cổ). Chữ Tổ quốc người Việt vay mượn từ tiếng Trung, chỉ quốc gia tổ tiên, tức xác định nguồn gốc quê quán của một ai đó. Nó còn có nghĩa là quê hương. Ở Trung Quốc, do quốc gia và Nhà nước là một, nên chủ nghĩa nhà nước qua tiếng Trung có thể được dịch ra là chủ nghĩa quốc gia, nhấn mạnh quyền lực nhà nước, nó khác với chủ nghĩa dân tộc. Còn chữ quốc dân có từ thời Tôn Trung Sơn làm cách mạng và về sau thành lập Trung Hoa dân quốc. Đảng Cộng sản Trung Quốc trong thời gian hợp tác với Quốc dân Đảng không phủ nhận chữ quốc dân, nhưng họ hay dùng từ nhân dân để thay thế. Chữ "nhân dân" không phải toàn bộ quốc dân (công dân) mà có nghĩa là tất cả những quần chúng cách mạng chống lại các thế lực được họ coi là giai cấp bóc lột, Hán gian, phản cách mạng. Nhưng có một thời kỳ họ gọi là "dân chúng" (bình dân), nhưng sau đó lại dùng từ "nhân dân". Vì thế trong mắt của nhiều học giả phương Tây, Mao Trạch Đông hay được xem là chủ nghĩa dân túy, do ông thay từ giai cấp vô sản bằng khái niệm nhân dân rộng hơn. Khác với thời Tôn Trung Sơn, ban đầu chủ nghĩa dân tộc là để chỉ đòi lại quốc gia cho người Hán với Vạn Lý trường thành là biên giới, thời Mao, chủ nghĩa dân tộc là đoàn kết 56 dân tộc anh em trong một quốc gia duy nhất. Mao chủ trương chống lại chủ nghĩa Sôvanh Đại Hán, nhưng cũng chống lại chủ nghĩa dân tộc cục bộ, nên ông ta đưa ra khái niệm tự trị của các dân tộc thiểu số (Hiến pháp 1954). Nó có tác động đến Việt Nam, và thông thường ở Việt Nam 54 sắc tộc hay được xem là 54 dân tộc (chữ dân tộc trở nên có hai nghĩa), là học từ Trung Quốc.

Những khái niệm này có ảnh hưởng đến Việt Nam khi chủ nghĩa dân tộc du nhập vào Việt Nam đầu thế kỷ XX qua các con đường khác nhau. Khái niệm chủ nghĩa quốc gia là nhấn mạnh đến quyền lực nhà nước, không thay thế chủ nghĩa dân tộc. Tức là cánh hữu của chủ nghĩa dân tộc. Tuy nhiên về sau chữ chủ nghĩa quốc gia hay bị lạm dụng, cho nhiều người không phải theo hệ tư tưởng này khi nó du nhập vào Việt Nam và được một số học giả xây dựng lên thành học thuyết, như là một sự bác bỏ các lý thuyết không nhà nước phe cánh tả lẫn các lý thuyết tự do.

Chủ nghĩa dân tộc thường được nhìn nhận dưới hai hình thức. Không phải là hai trường phái, mà là cách nhìn nhận khác nhau từ khái niệm dân tộc. Chủ nghĩa dân tộc công dân là hình thức chủ nghĩa dân tộc gắn dân tộc với khái niệm quốc tịch, quyền công dân, tức sự gắn bó của người dân với một nhà nước hiện đại, có tự do, dân chủ. Các tiếp cận này bắt đầu từ Cách mạng Pháp. Sau này Napoleon đi xâm chiếm các lãnh thổ khác và phổ biến các giá trị Cách mạng Pháp như tự do dân chủ tới các vùng đó, từ đó có khái niệm quốc gia dân tộc, chứ không xem người dân như là thần dân chỉ có phục tùng, và quyền lực là thần quyền dưới các quốc gia chuyên chế. Chủ nghĩa dân tộc hình thành nên nhiều quốc gia dưới các hình thức cách mạng và sự hợp nhất (như ở Đức, Ý... là hợp nhất) đi kèm với các khái niệm chủ quyền nhân dân, tự quyết dân tộc. Chủ nghĩa dân tộc công dân định nghĩa dân tộc là toàn bộ công dân sinh sống trên một lãnh thổ, cho dù họ có thể có nguồn gốc huyết thống, văn hóa, hay truyền thống, lịch sử khác nhau. Ví dụ ở Việt Nam, đó là 54 dân tộc cùng sinh sống trên lãnh thổ Việt Nam, và các các công dân khác nhập tịch. Chủ nghĩa này chấp thuận một sự đa nguyên văn hóa, và thường được xem là ôn hòa. Với cách tiếp cận này, thông thường ở các quốc gia, sẽ nghiên cứu chủ nghĩa dân tộc kể từ khi chủ nghĩa đó ra đời từ cuối thế kỷ XVIII, và chủ nghĩa dân tộc mỗi quốc gia, được nghiên cứu từ khi nó được du nhập vào quốc gia đó, hay sớm hơn khi xã hội có những biểu hiện xuất hiện chủ nghĩa dân tộc như vậy. Ví dụ Trung Quốc chủ nghĩa dân tộc nghiên cứu từ thời nhà Minh, khi mà có sự giao lưu nhiều với phương Tây và những biểu hiện hình thành quốc gia hiện đại. Chủ nghĩa dân tộc sắc tộc, là hình thức chủ nghĩa dân tộc gắn dân tộc với khái niệm sắc tộc, tức nhìn vào cội nguồn huyết thống, bản sắc văn hóa, ngôn ngữ, đức tin... Dạng chủ nghĩa dân tộc này hay bị xem là cực đoan, khi mà nó luôn nhấn mạnh sự khác biệt của một sắc tộc này với một sắc tộc khác. Ví dụ ở Việt Nam có 54 dân tộc (sắc tộc), thì đó là chủ nghĩa dân tộc của mỗi sắc tộc riêng lẻ đó. Có thể hiểu chủ nghĩa dân tộc của tất cả người Kinh sinh sống tại Việt Nam và hải ngoại, chủ nghĩa dân tộc của người H'Mông sinh sống tại Việt Nam, Lào, Trung Quốc và các nơi khác, chủ nghĩa dân tộc của người Khmer ở Việt Nam, Campuchia và các nơi khác. Ở nhiều nước đôi khi có các phong trào ly khai hay giải phóng từ các dạng chủ nghĩa dân tộc sắc tộc, ví dụ người Kurd sinh sống ở Thổ Nhĩ Kỳ, ở Iraq, Iran..., người Basque ở Tây Ban Nha, Pháp..., có phong trào đòi thống nhất dân tộc từ nhiều quốc gia như người Ả Rập sinh sống rộng khắp Trung Đông - Bắc Phi. Hay phong trào đòi thống nhất người Slav... Những người nghiên cứu chủ nghĩa dân tộc dưới góc độ này, sẽ nghiên cứu về sự hình thành của các quốc gia dân tộc từ thời Cổ đại, cho dù khái niệm chủ nghĩa dân tộc đi kèm với quyền công dân chỉ ra đời vào cuối thế kỷ XVIII đầu thế kỷ XIX. Ví dụ ở Việt Nam sẽ nghiên cứu chủ nghĩa dân tộc từ thời Hùng Vương hay sớm hơn, thay vì nghiên cứu từ khi nó du nhập vào Việt Nam, và trên thực tế, nếu như vậy có thiếu sót nếu nó không phải là chủ nghĩa dân tộc của cả 54 dân tộc. Chủ nghĩa dân tộc dạng này hay bị xem là cực đoan, hay là mang tính độc tài, khác với khái niệm chủ nghĩa dân tộc công dân hay được xem là ôn hòa, có tính khoan dung, dân chủ và chấp nhận một sự đa nguyên văn hóa.

Quang phổ chính trị
Chủ nghĩa dân tộc (chủ nghĩa dân tộc công dân) gắn liền với chủ nghĩa tự do từ cuối thế kỷ XVIII hay được xem là cánh tả khi nó đưa ra các khái niệm về chủ quyền thuộc về dân tộc, chứ không phải thần quyền của lý thuyết bảo thủ phong kiến. Chủ nghĩa dân tộc gắn với tự do và dân chủ (Mác xít định nghĩa là dân chủ tư sản). Tuy nhiên chủ nghĩa bảo thủ dân tộc nổi lên như một khuynh hướng chính trị nhấn mạnh vào gìn giữ các giá trị truyền thống hơn là tự do, có ảnh hưởng rất lớn ở nhiều vùng nông thôn các nước châu Âu, là một dạng chính trị cánh hữu. Tuy nhiên công nghiệp hóa, đô thị hóa và chủ nghĩa hiện đại khiến cho chủ nghĩa bảo thủ dân tộc mất dần ảnh hưởng. Đến cuối thế kỷ XIX, chủ nghĩa dân tộc hay biến dạng thành chủ nghĩa đế quốc, các cuộc xâm lược thuộc địa, các chế độ độc tài, Thế chiến I rồi sau là chủ nghĩa phát xít. Từ đó, chủ nghĩa dân tộc hay bị xem là xấu xa, kể cả trong mắt những người cánh tả lẫn tự do. Lúc này chủ nghĩa dân tộc hay bị xem là hữu đến cực hữu. Phe cánh tả đều bác bỏ chủ nghĩa dân tộc, nhưng thái độ của mỗi phái không thống nhất. Như phe Xã hội, thì trong Thế chiến I họ đứng về các đảng cánh hữu nhân danh bảo vệ lợi ích dân tộc tham gia các cuộc chiến tranh. Trong khi đó Lênin kiên quyết bảo vệ chủ nghĩa quốc tế, bảo vệ hòa bình, thậm trí chấp nhận hi sinh quyền lợi quốc gia trước mắt ký vào Hòa ước Brest-Litovsk. Sau này thành lập Đệ tam Quốc tế, theo chủ nghĩa quốc tế. Phe vô chính phủ cũng có lập trường chống lại chủ nghĩa dân tộc nhà nước, nhưng có nhóm chủ trương một mặt xóa bỏ nhà nước tư sản và cơ cấu giai cấp, nhưng vẫn giữ kết cấu dân tộc như một cộng đồng văn hóa, trong khi có nhóm chủ trương cộng đồng có tính xã hội kinh tế, chứ không phải dựa trên sắc tộc văn hóa. Chủ nghĩa quốc gia ở Việt Nam đầu thế kỷ XX là một dạng chủ nghĩa dân tộc cánh hữu, nó nhấn mạnh sự hình thành nên một quốc gia tự trị trong khi chưa có một quốc gia. Những người này không đấu tranh giải phóng bằng bạo lực, mà là hợp tác với Pháp, đòi tự trị "lần hồi độc lập". Trong khi những người cánh tả như cộng sản đòi đấu tranh giải phóng, nhưng là một bước trong tiến trình cách mạng chủ nghĩa quốc tế. Sau này có xuất hiện một số dạng chủ nghĩa dân tộc có tính cực đoan hơn lên cùng chủ nghĩa phát xít toàn cầu, liên quan các thuyết vị chủng, coi trọng huyết thống (khác với chủ nghĩa duy vật bác bỏ lý thuyết coi trọng huyết thống, đẻ ra nạn con ông cháu cha, thân tộc, dân tộc hẹp hòi một số truyền thống Á Đông). Chủ nghĩa quốc gia nhấn mạnh đến nhà nước, trong bối cảnh Việt Nam chưa có nhà nước, và là để đối trọng với các lý thuyết chính trị cánh tả có xu hướng bài quyền lực nhà nước, đi đến "thế giới phẳng" trong lý thuyết đại đồng. Lý thuyết này hay bị xem là duy tâm, và bị những người tự do xem là đưa đến một nhà nước độc tài, do nó nhấn mạnh đến quyền lợi chung hơn là quyền lợi riêng tư, và dễ đưa đến vi phạm nhân quyền. Lênin, Stalin hay Mao Trạch Đông đều phê phán chủ nghĩa dân tộc, như là một dạng độc tài của tư sản và địa chủ, nhưng lại đề cao lòng ái quốc (yêu nước). Chủ nghĩa yêu nước hay được xem là một tư tưởng ôn hòa, nó có tính chất tình cảm, tinh thần, hơn là một học thuyết chính trị. Nó không có tính đối lập với chủ nghĩa quốc tế. Nhưng cũng có ý kiến cho chủ nghĩa yêu nước cũng giống như chủ nghĩa quốc gia, thường vận động theo chỉ dẫn của nhà nước, hơn là học thuyết có tính chất dân chúng. Tức chủ nghĩa dân tộc nhìn dưới hai góc độ khác nhau, của dân chúng và của nhà nước.

Tuy bác bỏ chủ nghĩa dân tộc, nhưng đấu tranh chống chủ nghĩa tư bản trong thời đại chủ nghĩa đế quốc, thì quan niệm cánh tả, mục tiêu giải phóng dân tộc và giải phóng giai cấp phải song hành nhau. Một phong trào giải phóng dân tộc theo cánh tả phải liên kết với phong trào giải phóng giai cấp ở chính các nước đế quốc và ở các thuộc địa. Ví dụ các Đảng cộng sản ở thuộc địa phải liên minh liên kết với các Đảng cộng sản và tiến bộ ở các "chính quốc", hỗ trợ nhau, đưa đến sự suy yếu của phe đế quốc. Cách mạng sẽ lan ra toàn cầu và các dân tộc XHCN cùng tồn tại hòa bình trong giai đoạn quá độ khi vẫn còn quốc  gia - nhà nước, nhưng sẽ xóa nhòa ranh giới bất bình đẳng dân tộc, và xã hội cộng sản chỉ được xây dựng dựa trên sự xóa bỏ giai cấp và các dân tộc cùng một trình độ phát triển tương đương nhau. Bản chất nhà nước gắn với giai cấp, nên xóa bỏ giai cấp là tiền đề xóa bỏ nhà nước. Giải phóng dân tộc (tức giải phóng con người chứ không phải chỉ là giải phóng lãnh thổ, thay cơ chế cai trị này bằng cơ chế cai trị khác) là mục tiêu của nhiều phong trào cánh tả. Do đó mới có các khái niệm như "giải phóng dân tộc", "độc lập dân tộc", tức hướng đến con người, chứ không phải khái niệm quốc gia chung chung, cũng không dùng từ chủ nghĩa dân tộc mà họ hay xem là hẹp hòi, là chủ nghĩa cơ hội (chủ nghĩa quốc gia dân tộc thập niên 1930 ở Việt Nam hay bị những người cánh tả xem là chủ nghĩa cơ hội, cải lương). "Độc lập dân tộc" phải được giương lên kể cả sau khi đã có quốc gia độc lập, vì chống chủ nghĩa tư bản, đế quốc, thực dân mới là cuộc chiến lâu dài. Có nhiều phong trào giải phóng thuộc địa (dân tộc) không lấy tên, đường lối chủ nghĩa dân tộc, ví dụ Đảng Quốc đại Ấn Độ, hay Đảng Ba'athism ở một số nước Trung Đông, Sukarno (lúc đầu là đảng Dân tộc nhưng sau theo cánh tả), Gaddafi, Arafat, các phong trào chống chủ nghĩa thực dân mới ở Mỹ Latinh, hay phong trào chống chủ nghĩa tư bản ở Venezuela...Hay quốc hữu hóa kênh đào Suez...Tương tự là phong trào cộng sản. Ngược lại rất nhiều đảng mang tên đảng Dân tộc ở các nước kém phát triển hay thuộc địa lại không phải là các đảng đấu tranh giải phóng dân tộc, mà là các đảng cánh hữu. Tại Ấn Độ, Đảng  Bharatiya Janata là đảng dân tộc cánh hữu, còn Đảng Quốc đại trước đây đấu tranh giải phóng Ấn Độ là đảng cánh tả. Tại New Caledonia phong trào đòi độc lập do cánh tả phát động, thường gắn với người bản xứ, còn cánh hữu gọi là phe dân tộc thì lại ủng hộ duy trì sự cai trị của Pháp, phe này gắn với người Pháp di cư. Năm 2020 có bỏ phiếu trưng cầu dân ý tại đảo này.

Ngày nay chủ nghĩa dân tộc hay được xem là cánh hữu, và đối lập với cánh tả theo chủ nghĩa quốc tế, chủ nghĩa vũ trụ, thường đưa ra các giải pháp liên kết quốc tế hay thậm trí đến đại đồng... Các đảng dân tộc thường quang phổ chính trị ngả từ hữu đến cực hữu, nhất là khi nó liên kết với chủ nghĩa phát xít và chủ nghĩa dân túy (như là các phong trào tân dân tộc chủ nghĩa chống nhập cư, bài Trung Hoa, bài Hồi giáo ở một số nước). Các đảng này thường dành được ít số phiếu trong các cuộc bầu cử, như Mặt trận Dân tộc Pháp (FN), Đảng vì tự do ở Hà Lan (PVV),...(phương Tây chữ tự do cũng hay được xem một hình thức chủ nghĩa dân tộc, không liên quan chủ nghĩa tự do) hay có xu hướng bài ngoại. Các đảng trung hữu bảo thủ thường ôn hòa hơn, họ hay nhấn mạnh các giá trị truyền thống chứ không nhấn mạnh bài ngoại hay bài trừ sự đa văn hóa... Còn chủ nghĩa dân tộc cánh tả là một khái niệm gây tranh cãi. Riêng các phong trào ly khai, thì phải nhìn vào đường lối khác để xác định là tả hay hữu hay trung dung. Chủ nghĩa dân tộc được xem là đối lập chủ nghĩa cá nhân, lẫn chủ nghĩa địa phương và cả chủ nghĩa quốc tế. Chủ nghĩa dân túy cánh hữu có thể lợi dụng một số các khía cạnh chủ nghĩa dân tộc để đạt một số lợi ích chính trị trước mắt. Ví dụ Donald Trump đưa ra khẩu hiệu Nước Mỹ trên hết, và còn khuyên các nguyên thủ khác là chỉ quan tâm đến lợi ích của dân tộc - quốc gia mình (chứ không phải là quan tâm đến lợi ích của quốc gia - dân tộc khác) như thế họ sẽ làm tốt trách nhiệm của mình hơn. Các chính sách như chủ nghĩa bảo hộ, hay được xem là "thượng đẳng da trắng" chống người nhập cư là những biểu hiện chính trị dân túy, khi Trump nhận thấy rất đông người da trắng bản địa bị mất việc làm bởi những người nhập cư, và là đối tượng tranh thủ trong bầu cử. Do đặt lợi ích nước Mỹ trên hết, nên Trump theo đường lối thực dụng, đặc biệt về kinh tế, chứ ít quan tâm đến các vấn đề toàn cầu như bảo vệ môi trường, chống hiệu ứng nhà kính, các vấn đề tự do dân chủ, nhân quyền, hay là can thiệp vào công việc nội bộ các quốc gia khác, khác với đường lối của nhiều tổng thống Mỹ khác. Đảng Cộng hòa về lý thuyết là bảo thủ ôn hòa, nhưng Trump về lý thuyết là phe hữu trong đảng đó, tức ngả từ hữu đến cực hữu. Ngược lại Biden và đảng Dân chủ có lập trường từ trung dung đến trung tả trong các vấn đề đối nội và đối ngoại, cởi mở hơn trong các quan hệ quốc tế, và có xu hướng tự do tả khuynh. Các vụ Biểu tình George Floyd chống phân biệt chủng tộc,...là biểu hiện của chính trị cánh tả, có sự liên kết mang tính quốc tế, lan rộng ở nhiều nước, thậm trí có biểu hiện chủ nghĩa vô chính phủ, một phong trào quốc tế. Lòng yêu nước (tinh thần yêu nước) hay tinh thần dân tộc (gắn bó cộng đồng dân tộc người với người không quan tâm đến quốc gia- nhà nước)  hay trách nhiệm công dân, trách nhiệm nhà nước không liên quan đến khái niệm chủ nghĩa dân tộc như một hệ tư tưởng phức tạp liên quan nhiều vấn đề, nhiều khía cạnh và hay được xem là thuộc cánh hữu. Ví dụ như có chiến tranh thì công dân phải có nghĩa vụ đi lính, Nhà nước phải bảo vệ lãnh thổ, cái đó không cấu thành chủ nghĩa dân tộc mặc dù có thể liên quan đến chủ nghĩa dân tộc.

Lịch sử
Chủ nghĩa dân tộc đã trở thành một nét đặc trưng xã hội phổ biến của các nền văn minh loài người kể từ thời cổ đại, đã được thể hiện qua nhận thức hiện đại về sự tự trị và sự độc lập chính trị của các dân tộc trên thế giới và đã được chính thức thực hiện hóa vào cuối thế kỷ thứ XVIII. Ví dụ về các cuộc cách mạng chủ nghĩa dân tộc có thể được quan sát thấy trong suốt chiều dài lịch sử nhân loại, từ những cuộc nổi loạn của người Do Thái ở thế kỷ thứ II, cho tới sự vực dậy của nền văn minh Ba Tư trong giai đoạn Đế quốc Sassanid, và cho đến sự trở lại của nền văn minh Latin ở Đế chế Tây La Mã vào thế kỷ thứ IV và tại thế kỷ thứ V, và cũng hiện tượng này cũng xuất hiện ở nhiều dân tộc khác. Trong thời hiện đại, có thể thấy những ví dụ rõ ràng về sự hưng thịnh của chủ nghĩa dân tộc Đức như là một phản ứng chống lại sự kiểm soát của Napoleon lên dân tộc Đức, phản ứng dữ dội của dân tộc Đức chính là sự thành lập Liên bang Rhein khoảng năm 1805-14.

Trung Đông

Chủ nghĩa dân tộc Ả Rập, một phong trào giải phóng và trao quyền lực cho người Ả Rập ở Trung Đông, đã xuất hiện trong thế kỷ XIX, lấy cảm hứng từ các phong trào giành tự do độc lập khác từ thế kỷ XVIII và thế kỷ XIX. Khi Đế quốc Ottoman sụp đổ và Trung Đông được lãnh đạo bởi các cường quốc Châu Âu, dân Ả Rập đã tìm cách thành lập các quốc gia độc lập riêng của họ do chính bàn tay người Ả Rập kiểm soát hơn là người nước ngoài. Chính phủ Syria được thành lập vào năm 1920; Đất nước Transjordan (sau này là Jordan) dần dần từ từ giành được độc lập giữa năm 1921 và năm 1946; nhà nước Saudi Arabia được thành lập vào năm 1932; và quốc gia Ai Cập hiện đại đã lấy lại được sự độc lập tự do hạnh phúc từ năm 1922 đến năm 1952. Khối liên đoàn Ả rập được thành lập tại năm 1945 để thúc đẩy các mối quan tâm, quan hệ, và hợp tác lợi ích thịnh vượng chung cho người Ả Rập giữa các quốc gia Ả Rập hiện đại.

Song song với những nỗ lực giành độc lập tự do này, thì phong trào chủ nghĩa phục quốc của người Do Thái đã xuất hiện trong tâm tư của những người Do Thái Châu Âu vào thế kỷ thứ XIX. Bắt đầu từ năm 1882, người Do Thái chủ yếu đến từ các quốc gia châu Âu, đã bắt đầu di dân tới Ottoman Palestine với mục tiêu thiết lập một quê hương mới dành cho người Do thái. Sự cố gắng phấn đấu này lên tới đỉnh cao khi người Do Thái quyết định tuyên bố sự tự do độc lập của Nhà nước Israel vào năm 1948. Vì động thái giành độc lập tự do của người Do Thái cho quốc gia Israel đã hoàn toàn mâu thuẫn với niềm tin phổ biến của đại đa số các dân tộc Ả Rập rằng Palestine là một phần lãnh thổ của người Ả rập và quốc gia Ả Rập, cho nên các dân tộc Ả rập láng giềng nằm ở xung quanh nhà nước Do Thái Israel, các dân tộc người Ả Rập đã cùng nhau đồng loạt hô hào phát động một cuộc xâm chiếm tấn công quốc gia Do thái Israel non trẻ. Cuộc xâm lược của người Ả Rập chỉ thành công một phần nào đó và dẫn đến hàng chục thập kỷ xung đột giữa các hệ tư tưởng chủ nghĩa dân tộc Ả Rập đối đấu với dân tộc Do thái.

Châu Á

Trung Quốc
Xem chi tiết ở bài Chủ nghĩa dân tộc Trung Quốc (chữ Hán: 中国民族主义, Hán-Việt: Trung Quốc dân tộc chủ nghĩa). Ở Trung Quốc, chủ nghĩa dân tộc là 1 hiện tượng khách quan hiển nhiên lâu đời từ xa xưa ở Trung Quốc, chủ nghĩa dân tộc hiện đại có từ thời nhà Minh, Tôn Trung Sơn (1866–1925) thành lập Trung Quốc Quốc dân Đảng(KMT) và Trung Hoa Dân Quốc(Ngày nay là đảo Đài Loan). Đảng Cộng sản Trung Quốc của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa tại lục địa lấy chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Mao Trach Đông, lý luận Đặng Tiểu Bình, Thuyết ba đại diện, Quan điểm phát triển khoa học, Tư tưởng Tập Cận Bình làm nền tảng phát triển Trung Quốc Đại lục bây giờ.

Việt Nam

Tại Việt Nam, một thời, từ thập niên 1930 cụm từ "chủ nghĩa quốc gia" hay được dùng. Trong thời Pháp thuộc, một số nhóm theo chủ nghĩa này ủng hộ chế độ bảo hộ của Pháp tại Đông Dương, ủng hộ chủ nghĩa quốc gia ở Pháp (chỉ các nhóm chính trị cánh hữu hay cực hữu ở Pháp). Có nhóm năm 1939 khi cánh hữu thắng cử ở Pháp, đã kêu gọi "từ giã hết chủ nghĩa xã hội, quốc tế, cộng sản xét ra không có lợi gì cho tiền đồ Tổ quốc đi, để quay đầu về phụng sự chủ nghĩa quốc gia", họ cho là các lý tưởng kia "không lấy thực nghiệm ra mà suy xét, chỉ chạy theo lý tưởng xuông" và xem một số nước "đem ra thực hành đều thất bại cả", họ kêu gọi "trông cậy vào sự chỉ đạo của nước Pháp bảo hộ,...yêu cầu nước Pháp gây dựng cho nước ta một quốc gia, có chính phủ chịu trách nhiệm các việc nội trị trước một dân Viện có quyền lập pháp". Tức đòi quyền tự trị chứ không phải độc lập.

Họ bác bỏ quan điểm của "bọn thanh niên... cứ nhứt định theo đòi văn minh Âu -Mỹ mà thôi", và kêu gọi "khôi phục quốc quyền, chấn hưng quốc thể", bác bỏ "tư tưởng và óc đảng phái đã làm cho quốc dân Việt Nam tam phân ngũ liệt", và "đòi tự trị", "quân chủ lập hiến". Họ bác bỏ "thuyết xã hội, thuyết quốc tế cùng đảng viên tả phái đi cổ động tự do", cho đó là "trái với tinh thần "trung quân ái quốc" của dân chúng, trái với luân lý Phật đà, Khổng Tử, khác với chủ nghĩa quốc gia cái rễ từ đời Trưng Nữ vương đuổi Tô Định, Triệu Ấu đuổi quân Ngô", kêu gọi "chỉ có ai là thức thời, có lòng yêu nước trung vua vốn sẵn, chỉ dựa vào cái chủ nghĩa "Pháp Nam hợp tác", "Pháp Việt đề huề", học đòi người quý quốc, làm cho nước được mạnh, dân được giàu lên đã".

Theo báo Tràng An những người này chủ trương "Nếu chúng ta mong có ngày kia, nước Pháp sẽ theo hòa ước 6 juin 1884, thi hành triệt để giao giả về quốc quyền cho chúng ta tự trị lấy việc nước nhà ta, thì trước hết chúng ta cũng phải bắt chước người Pháp đồng tâm hiệp lực lại, trên dưới một lòng, quân dân một dạ, cử quốc hiệp nhất, khiến cho nước Pháp kính nể, nước Pháp tin cẩn mới được". Một số chính trị gia theo chiều hướng này tiêu biểu như Bùi Quang Chiêu, Phạm Quỳnh...nhưng đường lối cụ thể không giống nhau. Họ chống lại Mặt trận Bình dân (cánh tả) ở Pháp. Phạm Quỳnh, Ngô Đình Khôi... tiêu biểu cho khuynh hướng bảo hộ Pháp, quân chủ kèm dân quyền, sau có hướng thân Nhật, là nhóm "quốc gia" nhất, Bùi Quang Chiêu có hướng tự do, và lập hiến kiểu dân chủ tư sản, sau ngã sang xu hướng xã hội cấp tiến, pha trộn chủ nghĩa tự do và xã hội, gần đường lối Gandhi nhưng ủng hộ bảo hộ Pháp, một thời gian ngắn liên kết với nhóm ủng hộ thợ thuyền cộng sản và xã hội. Hồ Văn Ngà thì dựa vào Nhật ủng hộ độc lập. Ngoài ra còn có "quốc gia xã hội" (tắt là quốc xã) như nhóm Đại Việt của Trần Trọng Kim,...Pháp thời gian đó cũng có Đảng Quốc gia Xã hội Pháp, có chi nhánh tại Đông Dương.

Trên báo Phụ nữ tân văn đã bình phẩm cho "quốc gia xã hội" chỉ là một thứ "cãi xà lách" vì "quốc gia" và "xã hội" là hai chữ nghĩa khác nhau, chủ nghĩa quốc gia là chủ nghĩa của những người chỉ lấy tiếng nước mà hiệu triệu người, bảo người phải vì nước và vì kẻ thống trị của nước, mà chống nhau với nước khác. Còn chủ nghĩa xã hội là chủ nghĩa của những người bảo rằng: nước chỉ là nước của những người có tài sản, rốt cuộc có hai nước trong mỗi nước: nước của người có tài sản và nước của người vô sản. Quyền lợi tương phản cùng nhau...Và cho rằng thuyết quốc xã nó "có thể hợp với những bọn gọi là yêu nước để giữ quyền lợi quốc gia, tức là quyền lợi của hạng tư bản và binh lợi quyền của vô sản", một cái thuyết lộn xộn!

Ngay thời gian này, trên báo Ngày nay, Hoàng Đạo tức Nguyễn Tường Long cho "chủ nghĩa quốc gia, vì làm thiên lệch lòng ái quốc, vì quá tôn nước mình, hóa ra khinh rẻ nước người, và là cái mầm của sự chiến tranh giữa nước này với nước kia, cái mầm của sự lấn áp nước yếu của nước khỏe, cái mầm của chủ nghĩa đế quốc". Nhóm này ảnh hưởng của chủ nghĩa Tam Dân, chủ nghĩa tự do pha trộn xã hội, một thời ủng hộ Mặt trận Dân chủ chịu chi phối của giới bình dân công nông thợ thuyền, chống bảo hoàng.

Xem thêm
 Chủ nghĩa Tam Dân
 Chủ nghĩa duy dân
 Chủ nghĩa Sô vanh
 Chủ nghĩa yêu nước
 Chủ nghĩa dân túy
 Chủ nghĩa dân tộc da trắng

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Nationalism — entry at Encyclopædia Britannica

 Nationalism: selected references

Xã hội học
Nhân loại học

Học thuyết chính trị
Nhà dân tộc chủ nghĩa