title: Đào Khản

text:
Đào Khản (chữ Hán: 陶侃, 259 – 334), tự Sĩ Hành, người Bà Dương  hay Tầm Dương, là danh tướng nhà Đông Tấn trong lịch sử Trung Quốc.

Thiếu thời
Cha của Đào Khản là Dương Vũ tướng quân Đào Đan nhà Đông Ngô thời Tam Quốc, mất sớm. Gia cảnh nghèo nàn, sinh kế của cả nhà đều phải dựa vào việc may vá của mẹ ông là Trạm thị. Nguyên quán của Đào Khản ở Bà Dương, sau khi Đông Ngô diệt vong thì chuyển về Tầm Dương, Lư Giang.

Ban đầu Đào Khản làm Ngư Lương lại ở huyện, sau nhờ Hiếu liêm Phạm Quỳ tiến cử, thái thú Lư Giang là Trương Quỳ triệu ông đến nhận chức Đốc bưu, Tung Dương huyện lệnh. Đào Khản làm việc đắc lực, nên được dời sang làm chủ bộ, về sau còn được Trương Quỳ tiến cử làm Hiếu liêm.

Vào khoảng năm Nguyên Khang thứ 6 (296) nhà Tây Tấn, Đào Khản đến Lạc Dương. Ban đầu, ông đến cầu kiến Tư không Trương Hoa, nhưng ông ta thấy Đào Khản là người lạ từ xa đến nên không muốn gặp. Sau nhiều lần bị từ chối mà Đào Khản vẫn không tỏ chút bất bình, Trương Hoa lấy làm lạ, cho ông làm Lang Trung. Phục Ba tướng quân Tôn Tú triệu ông làm xá nhân. Có một lần người cùng châu là Dự Chương quốc Lang trung lệnh Dương Trác cho ông ngồi cùng xe đến gặp Trung thư lang Cố Vinh, giữa đường gặp Lại bộ lang Ôn Nhã, Ôn Nhã hỏi: "Sao ngài lại ngồi cùng xe với kẻ tiểu nhân này?" Danh sĩ Nhạc Quảng muốn gặp sĩ nhân ở Kinh, Tương, có người tiến cử Đào Khản, việc này chịu rất nhiều dị nghị của mọi người.

Đào Khản ý thức rất rõ, chính trị ở Lạc Dương là chính trị của cao môn sĩ tộc, xuất thân hàn môn như ông rất khó chen chân vào. Đào Khản ở Lạc Dương 5, 6 năm thì Loạn bát vương lên đến cao trào, Triệu vương Tư Mã Luân tiếm vị, sĩ tộc Giang Đông nối nhau hồi hương tị nạn, Đào Khản cũng chuẩn bị nam hạ. Nhờ bạn bè tiến cử, ông được bổ nhiệm là Vũ Cương huyện lệnh. Nhưng ông cùng Lư Giang thái thú Lữ Nhạc có bất đồng, nên ông bỏ quan về nhà, sau đó lại nhận chức Tiểu trung chính ở quận.

Dẹp loạn Trương Xương
Cuối nhà Tây Tấn, nhân dân một dải Tần, Ung vì thiên tai và chiến loạn, chạy đến khu vực Lương, Ích kiếm ăn. Năm Vĩnh Ninh đầu tiên (301), lưu dân không chịu được sự áp bức của quan viên địa phương, nổi dậy ở Ích Châu. Triều đình lấy quân Kinh Châu đến tiến hành đàn áp, quân Kinh Châu không chịu viễn chinh, tụ tập khởi nghĩa. Năm Thái An thứ 2 (303), người Man ở Nghĩa Dương là Trương Xương khởi nghĩa ở Giang Hạ, công phá thành Giang Hạ, trong vòng một tuần trăng, tập họp được 3 vạn người.

Triều đình chuyển Ninh Sóc tướng quân Lưu Hoằng làm Sứ trì tiết, Nam Man hiệu úy, Kinh Châu thứ sử, để thảo phạt Trương Xương. Lưu Hoằng lập tức cho Đào Khản làm Nam Man trưởng sử, phái ông làm tiên phong đi trước đến Tương Dương, sau đó là Cánh Lăng  …, đại phá Trương Xương, chém đầu mấy vạn, thu hàng hơn vạn người, bộ chúng của Trương Xương tan rã, đến năm sau thì ông ta và dư đảng đều bị tiêu diệt.

Lưu Hoằng cảm thán với Đào Khản rằng: "Ta trước đây làm tham quân cho Dương công. Bây giờ xem ra ông sẽ tiếp bước lão phu đấy!" Luận công, Đào Khản được phong Đông Hương hầu.

Dẹp loạn Trần Mẫn
Hữu tướng quân Trần Mẫn thấy phương bắc đại loạn, triều đình không thể khống chế Giang Đông, bèn khởi binh ở Lịch Dương, tự xưng Sở công, đuổi đi thứ sử Lưu Nghi và quan viên Dương Châu, sai em trai Trần Khôi tấn công Vũ Xương. Lưu Hoằng đưa Đào Khản lên làm Giang Hạ thái thú, gia chức Ưng Dương tướng quân, lĩnh binh chống lại. Tùy quận nội sử Hỗ Hoàn tố cáo Đào Khản và Trần Mẫn là người cùng quận, được cử làm lại cùng năm, có thể sẽ làm phản về với Trần Mẫn. Nhưng Lưu Hoằng vẫn tín nhiệm Đào Khản.

Đào Khản biết được chuyện đó bèn phái con trai Đào Hồng và cháu trai Đào Trăn đển chỗ Lưu Hoằng để bày tỏ lòng trung của mình. Lưu Hoằng gia phong Đào Khản làm đốc hộ, mệnh cho ông và bộ chúng đồng lòng đánh giặc. Đào Khản cuối cùng đã lấy thuyền hàng làm thuyền chiến đánh bại Trần Khôi.

Năm Quang Hi đầu tiên (306), Lưu Hoằng bệnh mất. Đào Khản vì mẹ mất nên cũng rời chức.

Đi theo Lang Da
Chịu tang xong, Đào Khản nhận làm tham quân, đốc hộ Giang Châu chư quân sự cho Đông Hải vương Tư Mã Việt. Sau đó, thân tín của Tư Mã Việt là Giang Châu thứ sử Hoa Dật cho ông làm Dương Vũ tướng quân, soái 3000 binh đóng ở Hạ Khẩu. Cháu trai Đào Trăn của ông làm tham quân cho Hoa Dật.

Khi ấy một bộ hạ khác của Tư Mã Việt là Lang Da vương Tư Mã Duệ đã chiếm cứ một dải hạ du Dương Châu. Năm Vĩnh Gia thứ 5 (311), Tư Mã Duệ phái Vương Đôn soái bọn Cam Trác, Chu Phóng,… đưa quân đến Giang Châu. Hoa Dật tự nhận mình chỉ chịu sự sai khiến của triều đình ở Lạc Dương, không tuân theo hiệu mệnh của Tư Mã Duệ. Đào Trăn sợ hãi, giả bệnh trốn về, nói với Đào Khản: "Hoa Ngạn Hạ (tên tự của Dật) có cái chí lo thiên hạ, mà tài lại không đủ, ông ta bất hòa với Lang Da, khó mà giúp được." Đào Khản cả giận, bắt Trăn trở về với Hoa Dật.

Nhưng Đào Trăn lại chạy luôn đến chỗ Tư Mã Duệ, Duệ vui vẻ cho Trăn làm tham quân, gia phong Đào Khản làm Phấn Uy tướng quân, ban cho 1 cỗ xe có lọng, 1 bộ nhạc Cổ Xuy, khiến cho Đào Khản tuyệt giao với Hoa Dật. Hoa Dật bị cô lập, thua chạy rồi bị giết. Đào Khản được thăng làm Long Tương tướng quân, Vũ Xương thái thú.

Bấy giờ cả nước loạn lạc, rất nhiều người Di trên núi chuyển sang làm đạo tặc cướp bóc thuyền bè trên Trường Giang, vì thế Đào Khản mệnh cho bộ tướng ngụy trang làm thuyền buôn, quả nhiên thành công, qua đó phát hiện thì ra là bộ hạ của Tây Dương vương Tư Mã Dạng. Đào Khản lập tức đòi Tư Mã Dạng giao ra bọn đạo tặc, Tư Mã Dạng đành phải trói hơn 20 tên bộ hạ đưa đến chỗ Đào Khản để xử tử.

Dẹp loạn Đỗ Thao
Năm Vĩnh Gia thứ 5 (311), đại bộ phận thượng du 2 châu Kinh, Tương do Đỗ Thao soái lĩnh nghĩa quân xuất thân là lưu dân chiếm cứ. Năm sau Vương Đôn cho Đào Khản chỉ huy Chu Phóng, Triệu Dụ,… tiến đánh Đỗ Thao. Thứ sử Kinh Châu là Chu Nghĩ bị vây khốn ở thành Tầm Thủy, Đào Khản cho bộ tướng Chu Tứ đến cứu, Đỗ Thao lui về Linh Khẩu.

Đào Khản nói với chư tướng, Đỗ Thao chắc sẽ theo đường bộ đến tập kích Vũ Xương, vì vậy phải hành quân suốt 3 ngày đêm cho kịp, các tướng có thể nhịn đói đánh giặc được không? Ngô Ký đáp: "Nếu muốn thì 10 ngày cũng có thể chịu được, ban ngày đánh giặc, ban đêm mò cá, là đủ no rồi!" Đào Khản khen: "Khanh quả là kiện tướng." Đào Khản đến Vũ Xương bố trí mai phục, quả nhiên Đỗ Thao đến đánh, bọn Chu Tứ hết sức chiến đấu, đánh cho Đỗ Thao đại bại chạy về Trường Sa.

Vương Đôn nhận tin thắng lợi thì nói: "Không có Đào hầu, thì mất Kinh Châu rồi!" và bái Đào Khản làm Sứ trì tiết, Ninh viễn tướng quân, Nam Man hiệu úy, Kinh Châu thứ sử, lĩnh các quận Tây Dương, Giang Hạ, Vũ Xương, trước sau đóng quân ở Độn Khẩu và Miện Giang. Lời dự ngôn của Lưu Hoằng 10 năm trước đã trở thành sự thật.

Nhưng đến năm Kiến Hưng đầu tiên (313), tham quân Vương Cống cùng Đỗ Tằng làm phản, tập kích Đào Khản, khiến ông đại bại. Đôi bên tái chiến ở Thạch Thành, Đào Khản lại thất bại, phải lui về Vân Trung, nhưng bộ tướng Trương Dịch mưu đồ làm phản, bèn khuyên Đào Khản dừng lại nghênh chiến để tránh cho mọi người không hoảng loạn. Đào Khản đóng quân lại nên một lần nữa bị thất bại, thuyền hạm của ông bị quân giặc móc chặt giữ lại, may mà Đào Khản kịp nhảy lên một con thuyền nhỏ, bộ tướng Chu Tứ hết sức chiến đấu mới thoát được. Sau trận chiến này, Đào Khản bị miễn quan, nhưng Vương Đôn dâng biểu xin cho Đào Khản được "bạch y lĩnh chức", tiếp tục tham gia bình loạn.

Sau đó Đào Khản soái lĩnh bọn Chu Phóng tiến quân đến Tương Thành, phái đô úy Dương Cử đánh phá Đỗ Thao rồi đóng quân ở phía tây thành, Vương Đôn dựa vào trận này đã dâng tấu xin khôi phục tước vị cho Đào Khản.

Vương Chân lĩnh 3000 binh ra sông Vũ Lăng, dụ dỗ người Di ở Ngũ Khê phái binh đến giúp rồi tấn công Vũ Xương, Đào Khản phái Trịnh Phàn và Đào Duyên nhân đêm tối đến giữ Ba Lăng, công kì bất bị mà đại phá Vương Chân, Vương Chân trở về Tương Thành.

Đỗ Thao hoài nghi và giết chết Trương Dịch, khiến cho bộ chúng hoảng sợ, nhiều người ra hàng Đào Khản. Ông ở trước trận khuyên hàng được Vương Chân, Đỗ Thao thua chạy. Đào Khản tiến quân đến Trường Sa, bắt được tướng địch Mao Bảo, Cao Bảo, Lương Kham,… Năm Kiến Hưng thứ 3 (315), khởi nghĩa Đỗ Thao cuối cùng cũng bị đàn áp.

An định phương nam
Bấy giờ thượng du Trường Giang đã nằm dưới sự khống chế của Vương Đôn. Đào Khản muốn trở về Giang Lăng từ biệt Vương Đôn, nhưng bọn Chu Tứ hết sức can ngăn, e ngại Vương Đôn sẽ trừ ông khi không còn cần dùng nữa, nhưng Đào Khản không nghe.

Quả nhiên Vương Đôn giữ ông lại không cho rời đi, chuyển ông sang làm Thứ sử Quảng Châu, Bình Việt trung lang tướng, lấy em họ Vương Dị làm Thứ sử Kinh Châu. Bộ tướng của Đào Khản yêu cầu giữ lại chức vụ cho ông, nhưng Vương Đôn cự tuyệt. Họ bèn khởi binh, bọn Trịnh Phàn, Mã Tuấn nhân đó muốn đón Đỗ Tằng đến chống lại Vương Dị. Vương Đôn cho rằng đó là ý chỉ của Đào Khản nên muốn giết ông, nhưng không quyết đoán được. Mai Đào, Trần Ban nhắc nhở Vương Đôn rằng thông gia Chu Phóng của Đào Khản đang đóng quân ở Dự Chương, nếu Đào Khản bị giết, Chu Phóng sẽ không chịu bỏ qua. Vương Đôn mới thay đổi chủ ý, bày tiệc tiễn ông lên đường. Đào Khản rời đi ngay trong đêm, đến Dự Chương, gặp Chu Phóng, không cầm được nước mắt đầy mặt, nói: "Không có ông ở ngoài, tôi đã không xong rồi!"

Đào Khản tiến vào Quảng Châu, gặp dư đảng của Đỗ Thao là Đỗ Hoằng và Ôn Thiệu. Đỗ Hoằng trá hàng, bị Đào Khản nhận ra, bày binh đặt trận, phá tan Đỗ Hoằng. Chư tướng xin tấn công Ôn Thiệu, Đào Khản cười nói: "Uy danh ta đã có, sao phải dùng binh, chỉ cần một phong thư là đủ rồi!" Ôn Thiệu nhận thư liền bỏ trốn.

Năm Vĩnh Xương nguyên niên (322), Vương Đôn lấy danh nghĩa thảo phạt Lưu Quỹ, Điêu Hiệp, để cử binh, triều đình phong Đào Khản làm Giang Châu thứ sử, không lâu lại chuyển sang làm đô đốc, Tương Châu thứ sử, ông liền phái Cao Bảo lĩnh binh chống lại Vương Đôn. Nhưng cùng năm, Vương Đôn công phá Kiến Khang, nắm lấy triều chính, Đào Khản được đổi về chức cũ, gia phong Tán kỵ thường thị.

Năm 322 Giao Châu thứ sử Vương Lượng bị quân Khởi nghĩa Lương Thạc vây khốn ở Long Biên, Đào Khản phái Cao Bảo đến cứu. Năm sau (323), Long Biên bị phá, Vương Lượng bị giết, Lương Thạc 梁硕 xưng làm Giao châu thứ sử. Cao Bảo đến bình định cuộc nổi loạn. Đào Khản được nhận thêm chức Thứ sử Giao Châu, nhờ công được tiến vị làm Chinh Nam đại tướng quân, Khai phủ Nghi đồng tam tư.

Quay lại Kinh Châu
Năm Thái Ninh thứ 2 (324), Vương Đôn chết, Đào Khản dời sang làm đô đốc Kinh, Ung, Ích, Lương Châu chư quân sự, giữ chức cũ và lĩnh thêm Nam Man hiệu úy, Chinh Tây đại tướng quân, Kinh Châu thứ sử. Nhân dân Kinh Châu nghe tin Đào Khản quay lại đều hoan hô chào đón.

Đào Khản trị Kinh Châu, chịu ảnh hưởng của Dương Hỗ và Lưu Hoằng, rất xem trọng việc ổn định xã hội và phát triển nông nghiệp, sinh sản. Tấn thư chép từ Nam Lăng đến Bạch Đế trong khoảng mấy ngàn dặm, trên đường người không nhặt của rơi. Lời này có phần khoa trương nhưng cũng không sai sự thật lắm.

Đào Khản đóng quân ở Vũ Xương, không ít người muốn đưa quân đến Chu Thành ở Giang Bắc để giữ, Đào Khản không đáp lại. Mọi người cứ nói mãi, thì ông bỏ đi câu cá, săn bắn. Có dịp cùng chư tướng quan sát hình thế, Đào Khản mới phân tích rằng Chu Thành tách biệt ở bờ bắc, trong không có chỗ dựa, ngoài gặp phải giặc cướp; có phái binh đến giữ cũng chẳng ích gì cho Giang Nam, Trường Giang đủ hiểm trở để ngăn giặc rồi!

Về sau Dữu Lượng làm Kinh Châu thứ sử, phái hàng vạn binh đến đóng ở Chu Thành. Năm Hàm Khang thứ 5 (339), Hậu Triệu đưa quân đến đánh, Chu Thành bị cô lập, thành vỡ binh bại, tổn thất nặng nề.

Dẹp loạn Tô Tuấn
Năm Hàm Hòa thứ 2 (327), Tô Tuấn khởi binh làm loạn. Năm sau (328), Tô Tuấn chiếm được kinh thành Kiến Khang, con trai Đào Khản là Đào Chiêm bị giết. Bình Nam tướng quân Ôn Kiệu phái người đến Kinh Châu mời Đào Khản cần vương. Nhưng Đào Khản vì không được làm cố mệnh đại thần cho Thành Đế nên không hài lòng, lấy lý do "tướng ngoài biên cương, không dám vượt chức" để cự tuyệt. Về sau Ôn Kiệu nhiều lần khuyên giải Đào Khản mới nhận lời, phái Đô hộ Cung Đăng lĩnh binh đến giúp. Nhưng sau khi tuyên bố tội trạng của Tô Tuấn, Đào Khản lại đổi ý, đuổi theo gọi Cung Đăng trở về. Ôn Kiệu lại viết thư cho Đào Khản, nội dung khẩn thiết, hết sức bày tỏ lợi hại, còn dùng cái chết của Đào Chiếm để khích động Đào Khản; đồng thời Vương Khiên Kỳ và vợ ông Cung thị cũng khuyên giải. Cuối cùng, Đào Khản mới quyết định thảo phạt Tô Tuấn, phát tang cho Đào Chiêm rồi tự mình soái quân đến Thạch Đầu gặp Ôn Kiệu.

Khi ấy Dữu Lượng đang ở Thạch Đầu. Có người nói Đào Khản muốn giết Dữu Lượng, vì Dữu Lượng chịu trách nhiệm chính trong việc Tô Tuấn tạo phản, vả lại nhiều người nói rằng Đào Khản không được làm cố mệnh đại thần là do Dữu Lượng. Dữu Lượng rất sợ hãi, bèn làm theo kế của Ôn Kiệu, vừa gặp mặt đã vái chào Đào Khản. Đào Khản kinh ngạc nói: "Dữu Nguyên Quý sao lại vái chào Đào Sĩ Hành!" Vì Đào Khản nắm giữ trọng binh Kinh Châu, nên được mọi người đề cử làm minh chủ.

Tháng 5, chư quân cần vương tấn công Kiến Khang. Đào Khản cho rằng quân đội của Tô Tuấn đều là lưu dân phương bắc, kiêu dũng thiện chiến, khí thế lại đang thịnh, không nên vội đánh. Nhưng mọi người đều muốn 1 trận đánh bại quân giặc, kết thúc chiến sự. Dữu Lượng soái quân tấn công Tô Tuấn bị thất bại, phải dâng roi ngựa để tạ tội với Đào Khản. Ông chỉ nhẹ nhàng nhắc nhở Dữu Lượng đã thất bại 2 lần, không nên sai lầm nữa. Ôn Kiệu giằng co với Tô Tuấn không có tiến triển, trong quân hết lương, cho người đến vay Đào Khản. Ông căm phẫn chư quân khinh địch xuất quân, không muốn cho mượn lương, còn muốn rút quân về Kinh Châu. Mao Bảo khuyên ngăn, Đào Khản mới đổi ý, cấp cho Ôn Kiệu 5 vạn thạch lương. Không lâu sau, Mao Bảo thiêu hủy nơi chứa lương của Tô Tuấn ở Cú Dung và Hồ Thục, khiến cho phản quân rơi vào nguy cơ thiếu lương.

Đào Khản lắng nghe kiến nghị của mọi người, cho Si Giám từ Quảng Lăng vượt sông đến giữ Kinh Khẩu, đông tây giáp kích Tô Tuấn. Bộ tướng của Si Giám là Lý Căn kiến nghị đắp lũy Bạch Thạch ở Tra Phổ, Đào Khản nghe theo, lập tức cho xây dựng, chỉ một đêm là xong, khiến quân Tô Tuấn kinh sợ.

Khi bộ tướng của Tô Tuấn là Trương Kiện, Hàn Hoảng tấn công lũy Đại Nghiệp do Quách Mặc trấn giữ, Đào Khản muốn đến cứu, nhưng trưởng sử Ân Tiện cho quân Kinh Châu quen thủy chiến mà kém bộ chiến, không bằng cứ tấn công thành Thạch Đầu, nếu thành công cũng là giải vây cho Đại Nghiệp. Đào Khản lĩnh thủy binh tấn công Thạch Đầu, còn Dữu Lượng, Ôn Kiệu và Triệu Dận lĩnh hàng vạn binh từ lũy Bạch Thạch áp sát Kiến Khang. Tô Tuấn phái Khuông Hiếu đánh bại Triệu Dận, vì vậy Tô Tuấn đắc thắng, rời khỏi đại quân, chỉ đưa một ít kỵ binh lên phía bắc tập kích quân cần vương, đến gò Đông Bạch, phía đông Đông Lăng, chẳng may ngựa bị vấp, ngã ra bị giết.

Bộ chúng của Tô Tuấn nghe tin ông ta tử trận thì tan rã, Đào Khản cùng chư quân nhờ vậy mà tấn công thành Thạch Đầu thuận lợi, đến năm sau thì tiêu diệt và thu hàng hoàn toàn tàn dư thế lực của Tô Tuấn.

Tiến vị tam công
Đào Khản nhờ công được thăng làm Thị trung, Thái úy, đô đốc Giang, Quảng, Ninh, Kinh, Tương, Ung, Lương 7 châu chư quân sự, Trường Sa quận công, vẫn đóng quân ở Kinh Châu.

Tháng 12 năm Hàm Hòa thứ 4 (329), Hậu tướng quân Quách Mặc giả xưng chiếu mệnh giết thứ sử Giang Châu là Lưu Dận. Thừa tướng Vương Đạo sợ Quách Mặc kiêu dũng không chế ngự nổi, đành chấp nhận sự đã rồi, còn để ông ta nhậm chức thứ sử Giang Châu. Nhưng Đào Khản lập tức động quân, rồi dâng thư lên triều đình xin thảo phạt. Năm sau, Quách Mặc cùng quân đội của Đào Khản giao chiến, nhưng bất lợi, đành cố thủ trong thành Tầm Dương. Sau đó đại quân của Đào Khản tập hợp đầy đủ, đối địch được 2 tháng thì bộ tướng Tống Hầu của Quách Mặc trói 5 cha con ông ta và Trương Sửu ra hàng, Đào Khản đem bọn Quách Mặc ra chém đầu. Đào Khản được gia phong đô đốc Giang Châu, lĩnh chức thứ sử, được phép bố trí quan viên.

Quách Mặc từng nhiều lần cùng vua Hậu Triệu là Thạch Lặc giao chiến, nên Thạch Lặc e ngại sự hung hãn của ông ta, nhưng nghe tin Đào Khản gươm không vấy máu đã bắt được Quách Mặc, Thạch Lặc lại càng e ngại. Bộ tướng của Tô Tuấn là Phùng Thiết giết chết con trai Đào Chiêm của Đào Khản, về sau đến hàng Thạch Lặc, Thạch Lặc dùng ông ta làm biên tướng. Đào Khản bèn nói với Thạch Lặc việc Phùng Thiết giết Đào Chiêm, Thạch Lặc lập tức giết Phùng Thiết.

Năm Hàm Hòa thứ 7 (332), Đào Khản phái con trai Đào Bân và Nam trung lang tướng Hoàn Tuyên đánh bại tướng Hậu Triệu là Quách Kính ở Phàn Thành; phái Đào Trăn và Cánh Lăng thái thú Lý Dương công phá Tân Dã, giành lại Tương Dương. Đào Khản được phong Đại tướng quân, được mang kiếm lên điện, vào triều không phải rảo bước, vái lạy không phải xưng tên, Đào Khản từ chối. Những năm cuối đời, Đào Khản không muốn nắm quyền trong triều, nhiều lần dâng thư xin về nghỉ.

Năm Hàm Hòa thứ 9 (334), Đào Khản nhân bệnh nặng dâng biểu cáo lão về quê, đem mọi việc giao cho Hữu tư mã Vương Khiên Kỳ, rồi lên thuyền đến Trường Sa. Ngày hôm sau ông mất trong thuyền ở Phàn Khê, thọ 76 tuổi, được ban thụy là Hoàn.

Đặc trưng tính cách
Sử cũ chép Đào Khản tính tình thông tuệ mẫn tiệp, làm việc siêng năng, cung kính lễ phép, thích bình phẩm nhân vật. Ông cầm binh ở ngoài, công việc rất nhiều nhưng không có sơ sót gì; mỗi khi có thư tín công văn đều tự mình phúc đáp, đặt bút là như nước chảy, không chút ngập ngừng. Đào Khản tiếp đãi hay tiễn đưa khách khứa đều rất nồng hậu, trước cửa luôn có người đến thăm.

Ông thường nói với mọi người: "Đại Vũ là thánh nhân, mà còn phải trân trọng thời gian, thì chúng ta là người bình thường, càng phải trân trọng từng phân từng khắc, nếu cứ ca hát rượu chè, chẳng có ích gì cho xã hội, chết rồi không được ai nhớ đến. Đấy là tự mình bỏ phế chính mình." Những thủ hạ vì chơi bời mà phạm sai lầm, Đào Khản ra lệnh thu lấy các dụng cụ đánh bạc uống rượu của họ, ném cả xuống sông, có người còn bị phạt roi. Có người đến tặng quà, ông nhất định hỏi rõ nguyên nhân, nếu đáng nhận thì vui vẻ nhận lấy; nếu không thì trách mắng nghiêm khắc rồi trả lại.

Khi Đào Khản còn ở quận Lư Giang, vợ của thái thú Trương Quỳ có bệnh, ông đi xa hàng trăm dặm để đón thầy thuốc, khi ấy trời đổ tuyết lớn, đồng liêu đều khâm phục nghĩa khí của ông.

Đào Khản ở Quảng Châu nhàn hạ hơn 10 năm. Hằng ngày ông chuyển trăm viên gạch ra khỏi nhà, chiều tối lại đưa vào. Có người hỏi, Đào Khản đáp: "Tôi muốn tận trí lực vì Trung Nguyên, nếu nhàn rỗi quá, sợ sau này không kham được việc nữa!" bấy giờ người ta gọi Đào Khản là "Vận bích ông".

Đào Khản trị Kinh Châu, có lần ra ngoài lấy một người cầm vài cây lúa non, liền hỏi: "Dùng cái này để làm gì?" Người ấy đáp: "Trên đường nhìn thấy, tiện tay hái chơi." Ông cả giận: "Ngươi đã không trồng, còn phá hoại của người ta." Rồi cho bắt lấy người ấy, phạt roi.

Đào Khản từng chủ trì việc đóng thuyền, mệnh đem tất cả vỏ gỗ và đầu trúc giữ cả lại. Mọi người không biết để làm gì. Một hôm trời đổ tuyết lớn, trước cửa phủ quan lầy lội vì tuyết, vỏ gỗ được đem ra rải trên mặt đất, nên mọi người đi lại dễ dàng. Hơn 10 năm sau, Kinh Châu thứ sử Hoàn Ôn đóng thuyền đi đánh Thành Hán, lại đem những đầu trúc mà Đào Khản dành lại ra làm đanh để nêm thuyền.

Đào Khản đóng quân ở Vũ Xương. Vũ Xương có nhiều danh sĩ như Ân Hạo, Dữu Dực,… Đào Khản thường cùng họ uống rượu đàm luận, khi rượu đến lúc nồng thì ông đều không uống nữa. Bọn Ân Hạo cố nài nhưng ông kiên quyết từ chối.

Đào Khản tính tỉ mỉ cẩn thận, thích điều tra hỏi han như Kinh Triệu doãn Triệu Quảng Hán thời Tây Hán. Ông từng lệnh cho các quân doanh trồng liễu, đô đốc Hạ Thi trộm về trồng trước cửa nhà. Đào Khản nhìn thấy, dừng xe hỏi: "Đây là liễu trước cửa tây Vũ Xương, sao nhà ngươi lại trộm đến đây?" Hạ Thi hoảng sợ tạ tội.

Trước khi rời chức vụ, Đào Khản đem toàn bộ quân tư, khí trượng, trâu ngựa,... ghi chép tỉ mỉ rồi chuyển vào kho bãi, cho người niêm phong lại, tự mình bảo quản chìa khóa để giao tận tay người kế nhiệm Vương Khiên Kỳ. Việc làm này được trong triều ngoài cõi hết lời khen ngợi.

Đánh giá
Thượng thư Mai Đào nhà Đông Tấn nói: "Đào công thần cơ sáng suốt như Ngụy Vũ, trung thuận cần lao như Khổng Minh, những người như Lục Kháng không thể bằng được." Danh thần Tạ An nhà Đông Tấn nói: "Đào công tuy dụng pháp, bên trong cũng có tình người." Có thể thấy người thời bấy giờ kính trọng Đào Khản như thế nào!

Đào Khản làm quan cần kiệm liêm khiết, làm tướng minh triết quyết đoán, đóng góp to lớn vào sự nghiệp ổn định, bảo vệ nhà Đông Tấn non trẻ trước nội loạn, ngoại xâm.

Dật sự
Đào Khản từng nằm mơ, thấy mình mọc ra 8 cánh, rồi bay lên trời, qua khỏi 9 tầng cửa trời, đến tầng cửa cuối cùng thì gặp cản trở, bị người giữ cửa dùng gậy đánh rơi trở lại mặt đất, những cánh bên trái đều bị gãy. Sau khi tỉnh lại thấy vai trái đau ê ẩm.

Lại có thầy tướng nổi tiếng Sư Khuê nói với Đào Khản, trong lòng bàn tay trái của ông có đường chỉ nằm thẳng, ngày sau làm đến tước công, cực kỳ tôn quý. Đào Khản lấy kim đâm vào bàn tay, vẫy máu lên tường, máu chảy xuống tạo thành chữ "công"; ông dùng giấy bọc bàn tay lại, máu thấm vào giấy lại hiện ra chữ "công".

Về sau quả nhiên Đào Khản làm đô đốc 8 châu, tiến vị tam công, ngồi giữ thượng du Trường Giang, mỗi khi nghĩ đến việc tranh giành quyền lực thì lại nhớ đến giấc mơ gãy cánh, lập tức từ bỏ ý định.

Gia đình

Cha mẹ
Cha của Đào Khản là Dương Vũ tướng quân Đào Đan nhà Đông Ngô, mất sớm.

Mẹ là Trạm thị, thiếp của Đào Đan, sinh kế của cả nhà đều dựa vào việc máy vá của Trạm thị. Tấn thư, Liệt nữ truyện kể rằng:

 Khi Đào Khản còn làm Ngư Lương lại, coi sóc ngành cá ở huyện, gởi ít cá về nhà cho mẹ. Trạm thị gói trả lại, còn viết thư trách mắng: "Ngươi làm lại, đem của công về cho ta, chẳng giúp gì cho ta, chỉ khiến ta thêm lo lắng!"
 Gặp lúc trời đổ tuyết lớn, Hiếu liêm Phạm Quỳ nghỉ lại ở nhà Đào Khản, trong nhà không có gì đãi khách, Trạm thị cắt tóc đổi rượu. Hôm sau, Đào Khản tiễn Phạm Quỳ hơn trăm dặm đường. Phạm Quỳ rất cảm động, cho rằng có mẹ như vậy mới có con trai như thế này, hết lời nói tốt cho Đào Khản với Lư Giang thái thú Trương Quỳ.

Con trai
Đào Khản có 17 con trai, tên tuổi của họ không được sử chép đầy đủ.

 Đào Hồng, làm Thừa tướng duyện, mất sớm.
 Đào Chiêm, làm quan đến Tán kị thường thị. Bị Tô Tuấn sát hại, sau được đặt thụy là Mẫn Điệu thế tử.
 Đào Hạ, sau khi Đào Chiêm chết được kế vị Đào Khản, sau khi Đào Khản chết đưa linh cữu đến Trường Sa; cùng Đào Bân và Đào Xưng nắm mấy ngàn binh, về sau nhân Đào Bân đi trước vào Trường Sa cướp mất tài vật xe cộ mà sát hại anh ta, bị Dữu Lượng dâng biểu xin trừng trị, nhưng Đào Hạ không lâu sau bệnh mất.
 Đào Kì (琦), làm Tư không duyện.
 Đào Kì (旗), tính tình rất hung bạo, làm quan đến Tán kị thường thị, được phong Sâm huyện Khai quốc bá.
 Đào Bân, Thượng thư lang, về sau bị anh trai Đào Hạ giết chết.
 Đào Xưng, tính tình hung hãn vô cùng, làm quan đến Nam trung lang tướng, giám Giang Hạ, Tùy, Nghĩa Dương 3 quận quân sự, Giang Hạ tướng; về sau bị Dữu Lượng lấy việc "nói năng bậy bạ không kiêng dè, câu kết chư tướng muốn dấy binh tạo phản" làm nguyên nhân xử tử.
 Đào Phạm, làm quan đến Quang lộc huân.
 Đào Đại, làm quan đến Tán kị thị lang
 Đào Mậu, làm Vũ Xương thái thú, ông nội của Đào Tiềm.

Cháu trai
 Đào Trăn, có dũng có mưu, làm quan đến Nam quận thái thú, lĩnh chức Nam Man hiệu úy, giả tiết.
 Đào Dư, em Đào Trăn, dũng cảm thiện chiến, làm Vũ Uy tướng quân, khi giao chiến với Đỗ Thao thụ thương mà chết.

Cháu nội
 Đào Hoằng, con trai Đào Chiêm, sau khi Đào Hạ bị phế được kế thừa tước vị Trường Sa quận công, làm quan đến Quang lộc huân.
 Đào Đạm, con trai Đào Hạ, rành đạo dưỡng sinh, thích đọc Dịch kinh, thích chiêm bốc.
 Đào Định con trai Đào Kì (旗), được kế thừa tước vị của cha.

Chắt nội
 Đào Xước Chi, con trai Đào Hoằng, được kế thừa tước vị của cha.
 Đào Tập Chi, con trai Đào Định, được kế thừa tước vị của cha.
 Đào Tiềm, cháu nội Đào Mậu, nhà thơ nổi tiếng nhà Đông Tấn.

Xem thêm
 Vương Đôn
 Đỗ Thao
 Tô Tuấn

Tham khảo
 Tấn thư
 Tư trị thông giám
 Thế thuyết tân ngữ
Tướng soái cổ đại Trung Hoa - Trịnh Phúc Điền, Khả Vĩnh Quyết, Dương Hiệu Xuân - Nhà xuất bản Thanh niên, 2002

Chú thích

Nhân vật quân sự nhà Tấn
Người Giang Tây
Thứ sử Giao Châu
Sinh năm 259
Mất năm 334


title: Saint-Mandrier-sur-Mer

text:
Saint-Mandrier-sur-Mer là một xã thuộc tỉnh Var trong vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur miền đông nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Var

Tham khảo
INSEE

Liên kết ngoài
 ville-saintmandrier.fr: official website.
 Provenceweb.fr:  Saint Mandrier sur Mer.

Xã của Var


title: Pouillon, Marne

text:
Pouillon là một xã thuộc tỉnh Marne trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 150 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Marne


title: Biến dị sinh học

text:
Biến dị sinh học là những biến đổi mới mà cơ thể sinh vật thu được do tác động của các yếu tố môi trường và do quá trình tái tổ hợp di truyền.

Các loại biến dị
Biến dị không di truyền (gọi Thường biến): là những biến đổi liên quan đến kiểu hình, không liên quan gì tới vật chất di truyền.
Biến dị di truyền: là những biến đổi có liên quan tới vật chất di truyền, gồm:
Biến dị đột biến: những biến đổi có tính chất hoá học vật liệu di truyền.
Biến dị tái tổ hợp: những tổ hợp sắp xếp gen mới mà đời con thu được khác với bố mẹ do sự phân ly độc lập và sự trao đổi chéo của các gen.
Biến dị cá thể: là mức phản ứng của các tính trạng di truyền trong vòng sống cá thể (có thể là thường biến hoặc đột biến)
Biến dị tổ hợp: là loại biến dị liên quan đến vật chất di truyền, là kết quả của sự tái tổ hợp vật chất di truyền

Lịch sử và một số học thuyết
Jean-Baptiste Lamarck là nhà tự nhiên học người Pháp (thế kỷ 19) có công lao chống lại thuyết sinh vật bất biến. Theo ông các điều kiện môi trường bên ngoài ảnh hưởng trực tiếp lên cơ thể sinh vật và gây nên những biến dị và có thể di truyền cho đời sau.
Charles Darwin (người Anh) đặt nền móng cho lý luận tiến hóa, ông đã nghiên cứu rất nhiều biến dị ở các loài khác nhau. Theo ông có hai loại biến dị: biến dị xác định và biến dị không xác định. Quá trình phát sinh biến dị: do điều kiện môi trường và bản chất bên trong cơ thể, trong đó bản chất cơ thể là nhân tố quan trọng nhất, còn điều kiện môi trường chỉ đóng vai trò kích thích sự xuất hiện biến dị.
biến di là một trong những cơ chế phức tạp của cơ thể sống

Hai thuyết này mới chỉ phản ánh hiện tượng biến dị chứ chưa vạch ra được bản chất của biến dị.

1856-1865 phát hiện ra quy luật Mendel. 1903 Hugo de Vries đưa ra khái niệm đột biến để chỉ những biến đổi xảy ra đột ngột của tính trạng di truyền và xây dựng thuyết đột biến trên cơ sở nghiên cứu các loài thuộc Oenothera.

Nhiều nghiên cứu về sau đã phát hiện tác dụng gây đột biến của các tia phóng xạ và nhiều chất hóa học. Các đột biến nhân tạo cũng đã thúc đẩy phát triển di truyền học và ứng dụng trong chọn giống.

Sinh học


title: Vilafranca de Bonany

text:
Vilafranca de Bonany (tiếng Tây Ban Nha: Villafranca de Bonany) là một đô thị trên đảo Mallorca, thuộc quần đảo Baleares, Tây Ban Nha.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Ajuntament de Vilafranca de Bonany

Đô thị ở Mallorca
Khu dân cư ở Mallorca


title: Ajra

text:
Ajra là một thị trấn thống kê (census town) của quận Kolhapur thuộc bang Maharashtra, Ấn Độ.

Địa lý
Ajra có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 660 mét (2165 foot).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Ajra có dân số 14.845 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Ajra có tỷ lệ 75% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 81%, và tỷ lệ cho phái nữ là 69%. Tại Ajra, 12% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Maharashtra


title: Moitessieriidae

text:
Moitessieriidae là một họ ốc biển trong liên họ Truncatelloidea.

Có 55 loài ốc nước ngọt trong họ Moitessieriidae sống ở miền Cổ bắc.

Các chi
Các chi trong họ Moitessieriidae:
 Moitessieria Bourguignat, 1863 - chi điển hình
 Paladilhia Bourguignat, 1865

Chú thích

Tham khảo


title: Poliodes roseicornis

text:
Poliodes là một chi bướm đêm thuộc họ Sphingidae, gồm một loài Poliodes roseicornis, được tìm thấy ở dry bush in Ethiopia, Somalia và Kenya.

Chiều dài cánh trước là 20–22 mm đối với con đực và 28–30 mm đối với con cái. Thân màu xám.

Chú thích

Tham khảo

Poliodes
Động vật được mô tả năm 1903


title: Anticarsia

text:
Anticarsia là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Các loài
 Anticarsia distorta Hampson, 1926
 Anticarsia gemmatalis - Velvetbean Moth Hübner, 1818
 Anticarsia irrorata (Fabricius, 1781)

Hình ảnh

Tham khảo

 Anticarsia at funet.fi
 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Liên kết ngoài

Catocalinae


title: Fissurella barbadensis

text:
Fissurella barbadensis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Fissurellidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Fissurella


title: 1083 Salvia

text:
1083 Salvia là một tiểu hành tinh bay quanh Mặt Trời. Ban đầu nó có tên là 1928 BC. The numerical designation indicates this was the 1083rd asteroid discovered.

Xem thêm

List of asteroids/1001–2000

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Phát hiện Circumstances: Numbered Minor Planets

Được phát hiện bởi Karl Wilhelm Reinmuth
Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1928


title: Hesperocharis

text:
Hesperocharis là một chi bướm ngày thuộc họ Pieridae. Chúng là loài bản địa của châu Mỹ.

Các loài
 Hesperocharis anguitia (Godart, 1819)
 Hesperocharis costaricensis H. W. Bates, 1866 – Costa Rican White
 Hesperocharis crocea H. W. Bates, 1866 – Orange White
 Hesperocharis emeris (Boisduval, 1836) – Emeris White
 Hesperocharis erota (Lucas, 1852)
 Hesperocharis graphites H. W. Bates, 1864 – Marbled White
 Hesperocharis hirlanda (Stoll, [1790])
 Hesperocharis leucania (Boisduval, 1836)
 Hesperocharis marchalii (Guérin-Méneville, [1844]) – Marchal's White
 Hesperocharis ñambii Salazar & Constantino, 2007
 Hesperocharis nera (Hewitson, 1852) – Nera White
 Hesperocharis nereina Hopffer, 1874 – Nereina White
 Hesperocharis paranensis Schaus, 1898

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

Anthocharini


title: Laccophilus filicornis

text:
Laccophilus filicornis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Sharp miêu tả khoa học năm 1887.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Laccophilus


title: Paul Johann Ludwig von Heyse

text:
Paul Johann Ludwig von Heyse (15 tháng 3 năm 1830 – 2 tháng 4 năm 1914) là nhà văn, nhà thơ, nhà viết kịch Đức đoạt giải Nobel Văn học năm 1910.

Tiểu sử
Paul Heyse sinh ở Berlin, là con trai của Karl Wilhelm Ludwig Heyse và Julie Saaling. Paul Heyse học văn học cổ điển và ngữ văn ở trường Đại học Berlin, sau đó học thêm một khóa ngữ văn Roman tại trường Đại học Bonn. Năm 1852 Heyse sang Ý học tiếp, tại đó ông bắt đầu làm thơ, viết kịch và truyện ngắn. Năm 1854 vua xứ Bavaria dành cho Heyse một khoản học bổng đáng kể và mời ông ở lại hoàng cung tại München. Ông đã tham gia vào đời sống trí tuệ được nhà vua bảo trợ, kết hôn với Margaret Kugler - con gái thầy dạy của mình - và sống suốt đời cùng gia đình tại München, chuyên tâm vào hoạt động văn chương, không phải quan tâm đến việc mưu sinh.

Năm 1855 Heyse đăng thiên truyện Arrabiata kể về mối tình của một cô gái làng chài đầy thơ mộng và cùng năm cho xuất bản tiểu thuyết Marion; từ đó ông cho ra đời nhiều tiểu thuyết, tập thơ, kịch (đến cuối đời ông đã công bố 24 tập truyện ngắn, 6 tiểu thuyết, chừng 60 vở kịch và 9 tập thơ). Các tiểu thuyết nổi tiếng nhất của Heyse là Die Kinder der Welt (Những đứa con thế giới, 1873), Im Paradiese (Nơi thiên đường, 1875) và Merlin (1892). Ngoài ra ông còn là dịch giả tài hoa; thơ của Heyse không để lại dấu ấn rõ nét trong lịch sử văn học bằng những bản dịch thơ Alesandro Mandzoni, Giacomo Leopardi của ông.

Năm 1910 Heyse được nhận giải Nobel với tư cách nhà viết kịch, viết tiểu thuyết và nhà thơ. Cũng trong năm này ông trở thành công dân danh dự của thành phố München. Ông mất tại München năm 1914.

Tác phẩm
Arrabiata (1855), truyện ngắn
Marion (1855), tiểu thuyết
Andrea Delphin (1859), tiểu thuyết
Bild der Mutter (Chân dung mẹ, 1859), tiểu thuyết
Gesammelte Werke (Tuyển tập tác phẩm, 1871-1910), thơ
Dramatische Dichtungen (Tập kịch, 1864-1905), 36 tập
Hans Lange (1866), kịch lịch sử
Die Kinder der Welt (Những đứa con thế giới, 1873), tiểu thuyết
Im Paradiese (Nơi thiên đường, 1875), tiểu thuyết
Merlin (1892), tiểu thuyết
Maria von Magdalina (1899), bi kịch
Romane, Novellen, lyrische und epische Gedichte (Tiểu thuyết, truyện ngắn, thơ trữ tình và anh hùng ca, 1902-1912)
Italienische Dichter seit der Mitte des 18ten Jahrhunderts: ĩbersetzungen und studien (Các nhà thơ Italia từ giữa thế kỉ XVIII: thơ dịch và khảo luận, 1889-1905), 5 tập

Tham khảo

Liên kết ngoài

Paul Johann Ludwig von Heyse on Nobelprize.org
Photo and Short Biography  at Timeline of Nobel Winners

Nhà văn Đức
Nhà viết kịch Đức
Người đoạt giải Nobel Văn học
Cựu sinh viên Đại học Bonn
Sinh năm 1830
Mất năm 1914
Người Đức đoạt giải Nobel
Nhà văn từ Berlin


title: Lipotriches parca

text:
Lipotriches parca là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Kohl mô tả khoa học năm 1906.

Chú thích

Tham khảo

Lipotriches
Động vật được mô tả năm 1906


title: Fleutiauxellus

text:
Fleutiauxellus là một chi bọ cánh cứng trong họ
Elateridae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1930 bởi Méquignon.

Các loài
Các loài trong chi này gồm:
 Fleutiauxellus algidus (J. R. Sahlberg, 1883)
 Fleutiauxellus amamiensis (Ôhira, 1967)
 Fleutiauxellus awaensis Ôhira, 1994
 Fleutiauxellus babanus Kishii, 1994
 Fleutiauxellus cruciatus (Candèze, 1873)
 Fleutiauxellus curatus (Candèze, 1873)
 Fleutiauxellus dubius (Horn, 1871)
 Fleutiauxellus echigoanus Kishii, 1976
 Fleutiauxellus extricatus (Fall, 1926)
 Fleutiauxellus grandiniger Kim & Han in Kim, Han & Lee, 2000
 Fleutiauxellus houwau Kishii, 1992
 Fleutiauxellus insulsus (Candèze, 1873)
 Fleutiauxellus interstinctus (Lewis, 1894)
 Fleutiauxellus ishidai Kishii, 1976
 Fleutiauxellus katamon (Kishii, 1985)
 Fleutiauxellus kishiii Ôhira, 1967
 Fleutiauxellus manki (Fall, 1934)
 Fleutiauxellus maritimus (Curtis, 1840)
 Fleutiauxellus modestus (Lewis, 1894)
 Fleutiauxellus nikkoensis (Kishii, 1976)
 Fleutiauxellus niponicus (Kishii, 1957)
 Fleutiauxellus ohkawai Kishii, 1998
 Fleutiauxellus ohmi Kishii, 1976
 Fleutiauxellus optatus (Lewis, 1894)
 Fleutiauxellus parvus Kim & Han in Kim, Han & Lee, 2000
 Fleutiauxellus quadrillum (Candèze, 1873)
 Fleutiauxellus sabulo Han, 2000
 Fleutiauxellus shirahatai Kishii, 1976
 Fleutiauxellus sugiurai Kishii, 1993
 Fleutiauxellus tsukadai (Kishii, 1987)
 Fleutiauxellus tsushimensis Kishii, 1976
 Fleutiauxellus tutus (Lewis, 1894)
 Fleutiauxellus yezo Kishii, 1976
 Fleutiauxellus yezoensis Ôhira, 1973
 Fleutiauxellus yotsuboshi Kishii, 1976

Chú thích

Tham khảo

Negastriini


title: Campagnola Cremasca

text:
Campagnola Cremasca là một đô thị ở tỉnh Cremona, vùng Lombardia của Italia, có vị trí cách khoảng 40 km về phía đông của Milan và khoảng 40 km về phía tây bắc của Cremona. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 676 người và diện tích là 4,6 km².

Campagnola Cremasca giáp các đô thị: Capralba, Casaletto Vaprio, Crema, Cremosano, Pianengo, Sergnano.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Cremona
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: 3900 Knežević

text:
3900 Knežević là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 1333.5870606 ngày (3.65 năm).

Nó được phát hiện ngày 14 tháng 9 năm 1985.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1985


title: Waldhambach, Sudliche Weinstrasse

text:
Waldhambach là một đô thị thuộc huyện Südliche Weinstraße, trong bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị này có diện tích 3,92 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 348 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Südliche Weinstraße


title: Laura de Noves

text:
Laura (tên đầy đủ: Laura de Noves, 1308 – 1348) – là người yêu dấu, Nàng Thơ của nhà thơ vĩ đại người Ý thời tiền Phục hưng Francesco Petrarca. Cuốn Canzoniere viết về cuộc đời và cái chết của người đẹp Laura được coi là đỉnh cao của thơ ca Ý cũng như châu Âu.

Lịch sử tình yêu của Petrarca đối với Laura
Người đời biết đến tình yêu này qua chính những sáng tác của Petrarca. Hai người lần đầu tiên nhìn thấy nhau vào ngày thứ sáu, mồng 6 tháng 4 năm 1327 trong ngày lễ Phục sinh ở nhà thờ Avignon. Khi đó Petrarca 23 tuổi còn Laura thì đã lấy chồng được 2 năm. Kể từ đây Petrarca bắt đầu đi làm thơ ca ngợi vẻ đẹp thánh thiện của nàng. Laura mất năm 1348, năm đó nàng 38 tuổi.

Có một câu hỏi mà các nhà nghiên cứu xưa nay và có lẽ không bao giờ tìm được câu trả lời chính xác là Laura có phải là nhân vật có thực hay chỉ là người tình trong mộng của Petrarca? Trong tất cả thư từ hay những tác phẩm văn xuôi Petrarca không hề nhắc đến tên Laura. Trong rất nhiều trường hợp tên nàng được dùng trong cụm từ cùng với vàng, nguyệt quế, không khí: l’aureo crine – tóc vàng, lauro – nguyệt quế, l’aura soave – gió thoảng, thậm chí với cả thời gian (l’ora). Petrarca từng viết rằng ông có hai điều khát khao – laura và lauro (nghĩa là tình yêu và sự vinh quang).

Laura de Noves và dòng họ de Sade
Mặc dù vấn đề Laura có phải là nhân vật có thực hay không chưa có câu trả lời chính xác, rất nhiều nhà nghiên cứu cho rằng đấy chính là Laura của dòng họ de Noves. Laura de Noves là con gái của Audibert de Noves và Ermessenda de Réal. Năm lên 16 tuổi Laura lấy chồng là Bá tước Hugues II de Sade, tổ tiên của Hầu tước de Sade. Hai người có với nhau 11 đứa con. Đó là: Paul, Audebert, Hugues III, Pierre, Jacques, Joannet, Philippe, Augière, Ermessende, Marguerite, Garsende. Hầu tước de Sade được coi là cháu của Huges III.

Laura trong thơ của Petrarca

Quyển sách những bài ca (Canzoniere) của Petrarca gồm 2 phần:
Về cuộc đời của người đẹp Laura (Rime in vita Laura) gồm 263 bài sonetto
Về cái chết của người đẹp Laura (Rime in morte Laura) gồm 103 bài sonetto và thơ thể loại khác.
Tác phẩm Canzoniere có sự ảnh hưởng hết sức to lớn đối với việc phát triển của ngôn ngữ văn học Ý và thơ ca của cả châu Âu nói chung. Thể loại thơ mà Petrarca sáng tác có tên gọi là thơ sonetto của Petrarca, phân biệt với sonnê khác, ví dụ như sonnet của William Shakespeare hay Edmund Spenser ở Anh sau này.
Trong số 366 bài của Canzoniere mới chỉ có 11 bài được dịch ra tiếng Việt cho đến thời điểm hiện tại.

Sự ảnh hưởng
André Maurois khẳng định rằng Lord Byron đã nói: "Liệu bạn có nghĩ rằng, giá như Laura trở thành vợ của Petrarca thì chẳng lẽ ông lại suốt đời đi làm thơ ca ngợi nàng chăng?"
Nhà sử học, nhà thơ Nga Nicolay Karamzin cũng có ý kiến tương tự: "Tình yêu không chịu đựng sự ép buộc, một từ thôi – và tất cả niềm khoái lạc sẽ biến mất! Làm sao mà Petrarca có thể yêu được Laura đầy nhiệt huyết như vậy nếu họ đi đến hôn nhân? Sự tưởng tượng sẽ không thể tinh tế như trong những bài sonetto mà tôi vẫn khâm phục".
Còn nhà thơ Igor Guberman cũng viết:
Quả là Byron nói đúng
Đời cần như một món quà
May mà xưa nàng Laura
Đã không kết hôn cùng Petrarch...
Nhà văn Ivan Bunin (giải Nobel Văn học 1933) lấy cảm hứng từ câu chuyện tình của Petrarca và Laura để viết truyện: Người đẹp nhất của mặt trời (Прекраснейшая солнца).

Một số bài sonetto đã dịch ra tiếng Việt

Tham khảo

Liên kết ngoài

Nàng Thơ của người nổi tiếng
Phụ nữ thời Trung cổ
Sinh năm 1308
Mất năm 1348


title: Saint-Martin-du-Bec

text:
Saint-Martin-du-Bec là một xã thuộc tỉnh Seine-Maritime trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Huy hiệu

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-Maritime
Seine-Maritime
Normandy

Tham khảo
INSEE

Liên kết ngoài
Saint-Martin-du-Bec on the Quid website

Xã của Seine-Maritime


title: Howard Donald

text:
Howard Paul Donald (sinh ngày 28 tháng 4 năm 1968), là một ca sĩ, nhạc sĩ, tay trống, nghệ sĩ dương cầm, vũ công, DJ và nhà sản xuất nhạc house người Anh. Anh là thành viên của ban nhạc Take That. Ngoài việc là biên đạo múa cùng Jason Orange, anh hát chính trong một trong những đĩa đơn No. 1 của ban nhạc, "Never Forget". Anh cũng sáng tác và hát chính "If This Is Love" trong album Everything Changes của ban nhạc.

Sinh năm 1968
Nhân vật còn sống
Nam ca sĩ Anh
English songwriters
Người đoạt giải Ivor Novello
Thành viên ban nhạc Take That
Người viết bài hát Anh


title: Acrocrypta signata

text:
Acrocrypta signata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Doeberl miêu tả khoa học năm 2001.

Chú thích

Tham khảo

Acrocrypta


title: Cà chua bi

text:
Cà chua bi là một giống cà chua được trồng phổ biến từ những thập niên năm 1800, nguồn gốc đầu tiên của loại cà chua này được cho là từ vùng Ai Cập. Trong những năm 1919, loại cà chua này đã trở nên phổ biến tại Hoa Kỳ.

Đặc điểm
Loại cà chua trái nhỏ của có hình dạng quả tròn hoặc dài, màu đỏ đều rất đẹp, cà chua bi có vị chua nhưng ngọt hơn cà chua thông thường. Cà chua bi tuy quả nhỏ, nhưng dễ trồng, trồng được nhiều vụ trong năm, sai quả. cà chua bi có vị ngọt, giòn thích hợp với món sa lát ngoài ra, cà chua bi còn có công dụng có giúp nam giới phòng ngừa khỏi nguy cơ bị ung thư tuyến tiền liệt.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

L
L


title: Harkerode

text:
Harkerode là một đô thị thuộc huyện Mansfeld-Südharz, Sachsen-Anhalt, Đức. Đô thị Harkerode có diện tích 6,43 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 337 người.

Tham khảo


title: L'Houmeau

text:
L'Houmeau là một xã trong tỉnh Charente-Maritime trong vùng Nouvelle-Aquitaine tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 15 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

 INSEE commune file

Houmeau


title: Mindana apicalis

text:
Mindana apicalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Allard miêu tả khoa học năm 1889.

Chú thích

Tham khảo

Mindana


title: Gibberula baisrei

text:
Gibberula baisrei là một loài ốc biển rất nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Cystiscidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Gibberula


title: Đại Việt sử ký tiền biên

text:
Đại Việt sử ký tiền biên là bộ sử biên niên gồm 17 quyển, viết bằng chữ Hán do Ngô Thì Sĩ biên soạn, Ngô Thì Nhậm hiệu đính. Bộ sử này được khắc in năm 1800, dưới triều đại nhà Tây Sơn.

Nội dung, bố cục

Sách chép lịch sử từ Hồng Bàng đến hết thời thuộc Minh, chia thành 2 phần: ngoại kỉ từ Hồng Bàng đến Ngô sứ quân gồm 7 quyển; bản kỉ từ nhà Đinh đến hết thuộc Minh, gồm 10 quyển. Phần đầu sách liệt kê danh sách các sử gia: Lê Văn Hưu, Phan Phu Tiên, Ngô Sĩ Liên, Lê Tung, Nguyễn Nghiễm, Ngô Thì Sĩ. Bình luận các sự kiện và nhân vật, người biên soạn có trích lời bàn của các sử gia trên, riêng bài tổng luận của Lê Tung được in toàn bộ.

Vai trò của Ngô Thì Sĩ
Trong các nhân vật ở thế kỷ XVIII, Ngô Thì Sĩ được Phan Huy Chú đánh giá là người có "Học vấn sâu rộng, văn chương hùng sĩ, làm rạng rỡ cho tông phái nho gia, là một đại gia ở Nam Châu (Sơn Nam Thượng).

Ngô Thì Sĩ là một người từng phụ trách những công việc quan trọng như thay mặt triều đình giám sát việc thi hành hình pháp ở địa phương, trấn lĩnh vùng biên giới, phát hiện, phanh phui những điều sai trái trong triều chính... Qua hàng loạt các bài biểu, bài khải Ngô Thì Sĩ việt tâu lên triều đình chứng tỏ ông là nhà chính trị có tầm nhìn xa rộng, có tâm huyết và có nhiều ý tưởng cải cách nền chính trị đương thời với mong muốn làm cho xã hội ổn định, nhân dân được sống lao động yên vui.

Trên lĩnh vực sử học, ông là một sử gia nổi tiếng, Việt sử tiêu án, Đại Việt sử ký tiền biên của ông là hai công trình có giá trị lớn, ở đó thể hiện rõ Ngô Thì Sĩ là nhà sử học vừa có tinh thần làm việc khoa học cẩn trọng, có nhiều phát hiện mới và suy nghĩ riêng, vừa có ngòi bút viết sử sinh động, lôi cuốn người đọc. Ông còn góp phần cải chính khá nhiều sai lầm trong Đại Việt sử ký toàn thư và kể cả Bắc sử như Lương thư.

Chẳng hạn như việc trong Toàn thư, Ngô Sĩ Liên đã theo Lê Văn Hưu ngày trước mà coi Triệu Đà là vị vua chính thống, được xếp thành một kỷ gọi là Triệu kỷ. Ngô Sĩ Liên đã từng nhắc lại lời Lê Văn Hưu tán tụng công đức của Triệu Đà: "Triệu Vũ đế khai thác đất Việt ta mà tự xưng đế, trong nước đối ngang với nhà Hán, gửi thư xưng là lão phụ, là người mở đầu cơ nghiệp đế vương cho nước Việt ta, công ấy cũng to lắm vậy"

Trong Đại Việt sử ký tiền biên, Ngô Thì Sĩ không coi Triệu Đà là vị vua chính thống, thời kỳ Triệu Đà nắm quyền không phải thời kỳ tự chủ mà là thời kỳ Ngoại thuộc, do đó, ông chép thành kỷ "Ngoại thuộc Triệu Vũ đế". Ngô Thì Sĩ đã nói "Không nhận Đà là vua, là để cho nước ta thành một nước riêng đấy"[...] "Triệu Đà đời Tần chỉ là một quan lệnh. Nhân nhà Tần loạn chiếm cứ đất Lưỡng Quảng. Lưu, Hạng đang tranh địa vị ở Trung Nguyên, chưa rỗi tính đến đất Lĩnh Nam. Sau khi nhà Hán ổn định Cao Tổ cũng thấy chán ghét binh đao, chán công trạng. Văn đế nối ngôi lại càng ngại dùng vũ lực… Đà nhân đấy buộc Mân Việt, Tây Âu phải lệ thuộc vào mình, xưng là "Hoàng Đế" để đề cao mình cho khác biệt. Song tự biết sức mình không địch nổi nhà Hán…bèn bỏ hiệu để tự xưng là bề tôi, dâng lễ công để làm vừa lòng nhà Hán, càng thấy rõ chỗ quỹ quyệt của Đà… Các nhà làm sử như Lê Văn Hưu, Ngô Sĩ Liên lấy công mở đầu nghiệp đế mà quy cho Đà … Hết sức tán dương đức khiêm tốn của Đà là sai đấy… Đà chiếm Ngũ Lĩnh, chỉ khổ vì lòng tham không biết thế nào là đủ, lại tiêu diệt An Dương mà thôn tính đất đai, truyền được vài đời, rồi mất. Bản đồ sổ sách thuộc nước cũ của An Dương phải nhập vào nhà Hán do đó nước ta thành nguồn lợi cho Trung Quốc… nước ta ngoại thuộc vào Triệu, nên nội thuộc vào nhà Hán, cho mãi đến đời Đường quốc thống bị đoạn tuyệt, suy nguồn gốc người đầu tiên gây nên tai vạ không phải Đà thì còn ai ? Hơn nữa, Đà đặt nước ta làm quận huyện, chỉ biết tịch thu đất đai, vơ vét thuế má, chỉ cốt đầy ngọc bích cho nhà Hán, chất túi Lục Giả có đủ nghìn vàng. Còn như giáo hóa phong tục, không mảy may để ý đến. Trải qua hàng trăm năm đất nước chỉ là lệ thuộc… Lê Văn Hưu đặt phép chép sử đó, lập lối nghị luận đó, Ngô Sĩ Liên theo lối hiểu nông cạn đó mà không sửa đổi, cho đến bài Tổng luận của Lê Tung, thơ vịnh sử của Đặng Minh Khiêm cùng nhau ca tụng cho Đà là bậc vua giỏi của nước mình. Đến nay đã trải hàng nghìn năm không ai cải chính, bởi vậy tôi phải luận thật sâu"[...]

"Cho nên tiếc Ngũ Lĩnh, là tiếc cái sau khi bà Trưng mất, chứ không đáng tiếc cái trước khi Triệu Đà mất".

Điều này đã được các nhà nghiên cứu Việt Nam  tán đồng và ngày nay đã trở thành quan điểm chính thống của giới sử học Việt Nam về nhà Triệu.

Xem thêm: Vấn đề chính thống của nhà Triệu

Hay như vấn đề Sĩ Nhiếp. Ngô Sĩ Liên đề cao Sĩ Nhiếp và đặt thời ông cai trị làm một kỷ là Sĩ Vương kỷ và viết " Nước ta thông thi thư, quen lễ nhạc, thành một nước văn hiến là bắt đầu từ Sĩ Vương. Công đức ấy chẳng những chỉ thấy ở đương thời, mà còn truyền mãi đến đời sau, há chẳng lớn sao?".

Ngô Thì Sĩ không gọi Sĩ Nhiếp là Sĩ Vương, không xếp thành một kỷ "Sĩ Vương". Ông cho rằng "Nhiếp chỉ là hạng quan thú mục, chỉ đáng xếp vào kỷ nội thuộc". "Nhiếp tuy có tài, nhưng là người phương Bắc đến nhận mệnh làm thái thú; Nhiếp tuy có học vấn, giải sách Xuân thu, nhưng chỉ là để cho bản thân chứ chưa từng dạy dân trong nước, thực ra chưa bằng Tích Quang, Nhâm Diên. Hai ông Tích Quang, Nhâm Diên cũng chưa được chép riêng thành ký huống là Sĩ Nhiếp, cho nên tôi đã tước bỏ đi, cho vào kỷ nội thuộc theo lệ quan thú mục".

Đây cũng đã là quan điểm chính thống hiện nay của giới sử học Việt Nam.

Đóng góp của tác giả trên phương diện sử luận cũng rất to lớn. Họ Ngô đã cố ý tập hợp lời bàn của nhiều sử gia nổi tiếng như Lê Văn Hưu đời Trần, Phan Phu Tiên, Ngô Sĩ Liên, Lê Tung, Nguyễn Nghiễm đời Lê và chủ yếu lời bàn của chính tác giả. Mỗi sự việc xảy ra, mỗi đời vua, mỗi triều đại, mỗi nhân vật v.v… tác giả đều có những lời bàn xác đáng, lý luận chặt chẽ, lời lẽ đanh thép. Tất cả có tới 467 lời bàn. Sau mỗi triều đại đều có tổng luận, trong đó khen chê rõ ràng, khiến người đọc có thể tóm tắt được lịch sử của cả một triều đại.

Về cuộc nổi dậy chiếm cứ Hoan Châu của Mai Hắc Đế, Ngô Thì Sĩ đã phê phán cách nhìn của sử cũ (Lê Văn Hưu) và ông nói rõ quan điểm của mình: "Đương lúc nội thuộc, Mai Hắc Đế ở Nam Đường khởi binh chiếm giữ châu, không chịu sự trói buộc của bọn quan lại bạo ngược, cũng là tay lỗi lạc trong bực thổ hào. Thành công thì có Lý Bôn, Triệu Quang Phục; không thành công thì có Phùng Hưng, Mai Thúc Loan. Họ đáng được biểu dương. Nhưng sử cũ lại chép là "tướng giặc" là sai lắm".

Về cuộc khởi nghĩa của Hai Bà Trưng, tác giả hết lời biểu dương sự nghiệp của hai nữ anh hùng này. "Không gì khó thu phục bằng lòng người, không gì khó tập hợp bằng thế nước, lại càng không gì khó bằng một phụ nữ mà tập hợp được nhiều nam giới làm người đồng chí với mình. Nước Nam nội thuộc đã từ lâu… Bà Trưng là một đàn bà góa vấn tóc vùng lên, con trai trong nước đều cúi đầu chịu sự chỉ huy của bà, quan chức hơn 50 thành cũng phải nín hơi không dám chống cự… Tiếng tăm của bà chấn động cả Man Di, Hoa Hạ; cơ nghiệp mở mang của bà khuấy động cả đất trời. Ôi ! Thật anh hùng thay!".

Về chiến thắng của Lý Thường Kiệt, Ngô Thì Sĩ cũng đánh giá cao: "Cho nên tôi cho là chiến dịch ở Châu Ung, Châu Liêm là võ công bậc nhất từ trước tới nay. Lý Thường Kiệt là một hoạn quan lập được công trạng thần kỳ, người Tống phải hổ thẹn với ta nhiều lắm. Xét thấy chiến dịch này nước ta tỏ rõ được binh uy. Người Tống cho là nước ta đang mạnh muốn lấy ân ý mà vỗ về. Từ đó những lễ nghi tiến công và hình thức giấy tờ không dám trách móc hà khắc, chỉ sợ trái ý ta lại sinh thù hận".

Đối với cách chép sử của các sử gia đời trước, Ngô Thì Sĩ cũng mạnh dạn phê phán nhiều sai lầm của họ. Ví dụ trong "Ngoại kỷ thuộc Triệu", ông nói: "Xét thấy một thời đại ngoại thuộc họ Triệu, sử cũ chép từ Vũ đế đến Thục Dương Vương đều phỏng theo sử nhà Hán mà biên chép thành sách.. Đà thuộc Hán, Giao Nam ta lại thuộc Đà, nên những hiện tượng tương ứng với Đà cũng đã không đáng ghi rồi, huống gì nhà Hán chép những biến dị của mặt trời và sao là để giúp cho việc chiêm nghiệm chứ liên quan gì đến Đà; nay đã nhầm mà đưa Đà vào hệ quốc thống, lại theo đấy mà bắt chước sự ghi chép của sử Hán cốt cho đầy sách sử, không xem xét có đúng hay không. Như thế thì đáng gọi là "dã" chứ không đáng là "sử"… sao có thể ghi chép nhầm như thế được. Cho nên tôi tước bỏ đi".

Trong kỷ nhà Lý, Ngô Thì Sĩ cũng nêu lên một số nhận xét phê phán: "Trong khoảng hơn 200 năm nhà Lý dựng chùa xây tháp, hết thảy các việc thờ Phật đều chép to chép đặc cách. Người biên soạn không biết đó là rườm rà, người hiệu đính cũng theo lối hủ lậu đó. Thật không đúng phép làm sử".

Ông phê phán sách chép sử của Lê Văn Hưu: "Lê Văn Hưu, rất tin điềm lành, thấy sự việc ghi trong lịch ngày của thời đại trước là ghi chép vào sử sách. Thế mà điển chương pháp lệnh của một thời đại thì không ghi. Rõ ràng là không đúng phép làm sử".

Một giá trị đặc biệt nữa của Đại Việt sử ký tiền biên là tác giả đã tra cứu bổ sung được khá nhiều sự kiện, cải chính được khá nhiều sai sót của sử cũ mà chính bộ Khâm định Việt sử thông giám cương mục đã công nhận và bổ biên sửa chữa.

Ví dụ như:
Tất cả các sách sử của ta đều chép "Bà Trưng đã lấy được 65 thành ở Lĩnh Nam". Đại Việt sử ký tiền biên đã cải chính: "… Tổng cộng là 56 thành, sử cũ theo sử nhà Hán lầm là 65 thành, cho nên cải chính". Trong sách ông đã liệt kê từng thành và cộng lại là 56 thành. Về cái chết của Lý Nam Đế, ông đã vạch trần sự xuyên tạc của sử nhà Lương như sau: "Nói vua Lý Nam Đế ở trong động Khuất Liêu bị người trong động giết cắt tai dâng nhà Lương là nói khoác đấy".

Bản in và bản dịch
Bộ sử được in lần đầu tiên vào năm 1800, niên hiệu Cảnh Thịnh thời Tây Sơn (bản này hiện nay chưa tìm được). Bản in ngày nay còn giữ được ở Phòng Bảo quản của Viện Nghiên cứu Hán Nôm, thư viện của trường Đại học Tổng hợp, thư viện Viện Sử học và một vài tủ sách của tư gia là những bản được in vào đầu đời Nguyễn trên cơ sở ván khắc cũ của thời Tây Sơn có đục bớt một vài chữ như "Bắc Thành", "Cảnh Thịnh"…

Năm 1997, Nhà xuất bản Khoa học xã hội cho dịch và xuất bản Đại Việt sử ký tiền biên.

Xem thêm
 Đại Việt sử ký toàn thư
 Ngô Thì Sĩ
 Ngô Thì Nhậm

Liên kết ngoài
Ngô Thì Sĩ - một tài năng và nhân cách cao đẹp

Chú thích

Sách lịch sử Việt Nam
Tác phẩm của Ngô Thì Sĩ


title: Aignan, Gers

text:
Aignan  là một xã thuộc tỉnh Gers trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Xã này có độ cao trung bình 165 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Gers


title: ZIL-135

text:
ZIL-135 là một chiếc xe vận tải quân sự 8 bánh thân rộng được sản xuất thời Chiến tranh Lạnh bởi Liên bang Xô viết bắt đầu sàn xuất từ năm 1966. Nó có nhiệm vụ mang và phóng một tên lửa đất đối đất tự hành loại FROG-7. ZIL-135 được xuất khẩu rộng rãi tới các nước cộng sản, đáng chú ý nhất là Bắc Triều Tiên, nơi nó thường được thấy trong các bộ phim và các cuộc diễu binh.

Đặc điểm kỹ thuật

Dài:
Rộng:
Cao:
GVW (không mang tên lửa): 11.57 tấn
Khoảng sáng: 580mm (0.58 mét)
Góc phóng: 57°
Động cơ: 2 động cơ X Ural-375 V-8 6.9 lít
Sức ngựa:  X 2
Tốc độ tối đa:
Tầm hoạt động:
Tiêu thụ nhiên liệu: 1-3mpg

Xem thêm * English speaking Russian truck owners site with forum and Gallery

photos]

Tham khảo

Xe tải quân sự
ZiL
Phương tiện quân sự Nga và Liên Xô


title: Procraerus brechti

text:
Procraerus brechti là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schimmel miêu tả khoa học năm 1999.

Chú thích

Tham khảo

Procraerus


title: Tournay, Hautes-Pyrénées

text:
Tournay là một xã thuộc tỉnh Hautes-Pyrénées trong vùng Occitanie khu vực tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 233 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Hautes-Pyrénées


title: Sài Tiến

text:
Sài Tiến (柴進, bính âm: Chái Jìn), là 1 nhân vật trong tiểu thuyết Thủy Hử, một trong Tứ đại danh tác của văn học Trung Hoa, Sài Tiến đứng ở vị trí thứ 10 trong 36 Thiên Cương tinh, biệt danh là Tiểu Toàn Phong (cơn lốc nhỏ), Sài Tiến xuất thân từ giới quý tộc, là người huyện Hoành Hải, Quận Thương Châu, là hậu duệ của Chu Thế Tông Sài Vinh, Sài Tiến có sở thích là kết giao với các hảo hán trong thiên hạ, luôn giúp đỡ các anh hùng hào kiệt khi họ gặp khó khăn.

Xuất thân
Thủy Hử miêu tả Sài Tiến là 1 người có chân mày giống như chân mày của Rồng, mắt giống như mắt phượng, tổ tiên của ông là Sài Vinh, tức Chu Thế Tông. Từ khi binh biến Trần Kiều nhường ngôi vào năm 960, sau khi Sài Vinh mất, Thái Tổ Vũ Đế tặng cho gia tộc của ông cuốn Đan Thư Thiết Khoán miễn chết để gia tộc của ông có thể làm mọi việc mình thích, ngay cả Thiên Tử cũng không thể làm gì được ông.

Trước đây, nhiều vị anh hùng Lương Sơn Bạc, như là Lâm Xung, Võ Tòng, Tống Giang cũng từng tìm đến sơn trang của Sài Tiến làm nơi trú ẩn. Bởi vì sơn trang của Sài Tiến được bảo vệ bởi Đan Thư Thiết Khoán, cho nên bọn quan sai không thể xông vào sơn trang mà không được sự cho phép của ông. Sài Tiến rất hào phóng trong việc sử dụng tài sản của mình để giúp đỡ người nghèo và các bằng hữu hảo hán. Các đầu lĩnh Lương Sơn coi Sài Tiến như là huynh đệ tốt.

Bị hãm hại và bị giam
Chú của Sài Tiến bị Ân Thiên Tích (bà con của Cao Liêm Anh em thúc bá với cao cầu
) đánh đến chết. Sài Tiến cùng trang khách của mình là Lý Quỳ về nhà chú để làm tang lễ thì gặp ngay Ân Thiên Tích cũng đến. Sài Tiến đối mặt với hắn nhưng hắn lại cư xử một cách ngạo mạn và thô bạo, hắn lại sai thủ hạ ra tay đánh Sài Tiến nhưng lại bị Lý Quỳ làm 1 phen kinh tởm, đánh chết hắn bằng tay không, thế là bọn thủ hạ lại đi báo cho Cao Liêm biết, Cao Liêm biết chuyện dẫn quân quan đến nhà bắt Sài Tiến về tội thông đồng với giặc Lương Sơn giết Ân Thiên Tích. Sài Tiến bị bắt về tra khảo,    bị đánh 50 trượng nát thịt vọt máu tươi ra không sao chịu nổi sài tiến đành nhận tội sai lý đại đánh chết ân thiên tích . Lý Quỳ về đến Lương Sơn thưa chuyện với Tống Công Minh, lập tức các đầu lĩnh Lương Sơn tức tốc xuống núi giải cứu cho Sài Tiến.

Sau Khi Cao Liêm bị Lôi Hoành giết chết, các đầu lĩnh vào mở toang các cửa lao nhưng vẫn không thấy Sài Tiến đâu, dò hỏi tên giữ lao mới biết Sài Tiến bị nhốt ở dưới một cái giếng cạn. thế là Lý Quỳ tức tốc xuống giếng mang ông ta lên và mang về Lương Sơn làm đầu lĩnh.....

Gia nhập Lương Sơn và ra trận
Sài Tiến chấp nhận việc gia nhập Lương Sơn, ông và Lý Ứng phụ trách việc giữ kho lương của Lương Sơn sau khi hội tụ đủ 108 anh hùng Lương Sơn Bạc. Ông tham gia vào các cuộc chiến chống quân Liêu, Điền Hổ, Vương Khánh sau khi được chiêu an về triều.

Ở trận chiến chống lại quân Phương Lạp, ông cùng Yến Thanh trá hàng Phương Lạp và làm gián điệp cho nghĩa quân Lương Sơn. Với tài ăn nói của mình, ông nhanh chống thu hút được lòng tin của Phương Lạp và những tướng cấp dưới. Sài Tiến được Phương Lạp gả cho cháu gái và ông được trở thành phò mã, trong trận chiến cuối cùng, để thu hút lòng tin của Phương Lạp, ông giao chiến với một vài đầu lĩnh lương sơn và đánh bại họ. Tuy nhiên trong thực tế thì các đầu lĩnh không hề bị thương và giả vờ bị đau.Phương Lạp đang bị mất cảnh giác về danh tính thật sự của Sài Tiến và Yến Thanh thì bị họ đột ngột tấn công, ngay lúc Phương Kiệt (cháu Phương Lạp) vừa giao chiến với Tần Minh chạy về thì cũng bị Sài Tiến chém 1 phát ngã ngựa. Rồi dẫn đường cho các đầu lĩnh khác đến căn cứ chính của Phương Lạp

Sống sót và trở về
Sài Tiến là một trong 27 người sống sót và trở về nhận chức trong triều đình, Tuy nhiên vì lo sợ bọn gian thần sẽ đổ tội cho ông vì mối quan hệ của ông với cháu gái của Phương Lạp nên ông đã cáo bệnh  về quê  rồi mất sau đó  thọ 35 tuổi

Tham khảo

Hoàng tộc giả tưởng
Nhân vật Thủy hử


title: Lespugue

text:
Lespugue là một xã thuộc tỉnh Haute-Garonne trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 384 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Haute-Garonne


title: (43799) 1991 PZ10

text:
{{DISPLAYTITLE:(43799) 1991 PZ10}}

(43799) 1991 PZ10 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henry E. Holt ở Đài thiên văn Palomar ở Quận San Diego, California, ngày 7 tháng 8 năm 1991.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 43001–44000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1991
Được phát hiện bởi Henry E. Holt
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: La Chapelle-Baloue

text:
La Chapelle-Baloue là một xã thuộc tỉnh Creuse trong vùng Nouvelle-Aquitaine miền trung nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Creuse

Tham khảo

Liên kết ngoài
 La Chapelle-Baloue on the Quid website

Xã của Creuse


title: Theneuil

text:
là một xã thuộc tỉnh Indre-et-Loire trong vùng Centre-Val de Loire ở miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Commune của tỉnh Indre-et-Loire

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Indre-et-Loire


title: Myeong-dong

text:
Myeong-dong là một phường trong Jung-gu, Seoul, Hàn Quốc giữa Chungmu-ro, Eulji-ro, và Namdaemun-ro. Phường này có diện tích 0,91 km ² với dân số 2.986 người và chủ yếu là một khu vực thương mại.

Myeongdong là một trong những khu mua sắm chính của Seoul với các trung tâm mua sắm và cửa hàng bán lẻ các mặt hàng thương hiệu quốc tế. Đối với những người trẻ, đây là khu vực đặc biệt với trung tâm thời trang và cuộc sống về đêm. Myeongdong là phố mua sắm có giá thuê sàn đắt tiền thứ chín thế giới. Myeongdong có bốn cửa hàng bách hóa lớn: Migliore, Lotte Department Store, Avatar, và cao Harriet.

Đây là trung tâm dịch vụ lớn về tài chính và chứng khoán. Một số hãng bảo hiểm lớn, dịch vụ tài chính công ty, và các công ty đầu tư có trụ sở chính tại Myeongdong bao gồm Citibank, SK Tổng công ty, Kookmin Bank, Korea Exchange Bank, Lone Star Quỹ, Sumitomo Mitsui Banking Corporation, AIG Bảo hiểm Hàn Quốc, Ngân hàng Hana, và HSBC. trung tâm tài chính của Seoul được chia giữa ở đây và ở Yeouido, nơi Sở giao dịch chứng khoán Hàn Quốc đóng trụ sở.

Myeongdong là có toà Đại sứ quán Trung Quốc, trụ sở YWCA, toà nhà UNESCO, và nhà thờ chính toàn Myeongdong - nhà thờ Công giáo lâu đời nhất tại Hàn Quốc. các cuộc biểu tình chính trị đôi khi có thể được nhìn thấy ở đây.

Phần phía nam của Myeongdong được phục vụ bởi một Ga Myeong-dong Tàu điện ngầm vùng thủ đô Soeul tuyến 4, trong khi khu vực phía Bắc là gần hơn với nhà ga Euljiro 1.

Tham khảo

Seoul
Phường của Jung-gu
Phường của Seoul
Phường của Jung-gu, Seoul
Khu phố mua sắm Hàn Quốc


title: Lao Suea Kok (huyện)

text:
Lao Suea Kok () là một huyện (amphoe) ở phía bắc của tỉnh Ubon Ratchathani, đông bắc Thái Lan.

Lịch sử
Lao Suea Kok được tách ra từ Mueang Ubon Ratchathani để lập một tiểu huyện (king amphoe) ngày 30 tháng 4 năm 1994.

Theo quyết định của chính phủ Thái Lan vào ngày 15 tháng 5 năm 2007, tất cả 81 tiểu huyện đều được nâng lên thành huyện. Với việc đăng công báo ngày 24 tháng 8, việc nâng cấp này thành chính thức.

Địa lý
Các huyện giáp ranh (từ phía bắc theo chiều kim đồng hồ) là: Phana của tỉnh Amnat Charoen, Trakan Phuet Phon, Don Mot Daeng, Mueang Ubon Ratchathani và Muang Sam Sip của tỉnh Ubon Ratchathani.

Hành chính
Huyện này được chia thành 4 phó huyện (tambon), các đơn vị này lại được chia ra thành 53 làng (muban). Không có khu vực đô thị, có 3 Tổ chức hành chính tambon.

Tham khảo

Liên kết ngoài
amphoe.com

Lao Suea Kok


title: Zepherina phenricina

text:
Zepherina phenricina là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Bechyne & Bechyne miêu tả khoa học năm 1962.

Chú thích

Tham khảo

Zepherina


title: Sóc Châu

text:
Sóc Châu (tiếng Trung: 朔州市), Hán Việt: Sóc Châu thị, là một địa cấp thị tại tỉnh, Sơn Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Dân số năm 2004 là 1,25 triệu người, diện tích 5737 km². Sóc Châu có ngành khai khoáng làm chủ đạo, gồm khai thác mỏ than đá, mỏ sắt, mỏ măng gan, bô xít. Ngày 19 tháng 3 năm 2005, một vụ nổ hầm mỏ đã giết chết 65 người ở Sóc Châu.

Các đơn vị hành chính
Địa cấp thị Sóc Châu quản lý các đơn vị thị hạt khu (quận nội thành) và các huyện:

Các quận nội thành
Sóc Thành (朔城区)
Bình Lỗ (平鲁区)

Các thành phố cấp huyện
Hoài Nhân (怀仁市)

Các huyện
Sơn Âm (山阴县)
Hữu Ngọc (右玉县)
Ứng huyện (应县)

Tham khảo

Thành phố tỉnh Sơn Tây


title: Acilius confusus

text:
Acilius confusus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Bergsten miêu tả khoa học năm 2006.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Acilius


title: Ilopango

text:
Ilopango là một thị xã ở các departmento San Salvador của El Salvador. Vị trí một vài dặm về phía đông của thủ đô của quốc gia, San Salvador. Nó nằm gần hồ Ilopango, hồ lớn nhất của đất nước ở 72 cây số vuông.

Sân bay thứ hai của El Salvador nằm trong Ilopango. Nó hiện đang được sử dụng cho các chuyến bay điều lệ và của quân đội Salvador, nhưng người ta đang có kế hoạch nâng cấp và sử dụng nó như du lịch và du lịch tăng El Salvador và sân bay quốc tế Comalapa không thể đáp ứng trong tương lai.

Chú thích

Tham khảo

Thành phố El Salvador


title: Kitzbühel (huyện)

text:
Bezirk Kitzbühel là một huyện hành chính (Bezirk) ở Tirol, Áo. Huyện này giáp Bayern (Đức) về phía bắc, các huyện Kufstein và Schwaz về phía tây, vùng Pinzgau (Salzburg) về phía đông và về phía nam.

Huyện này có diện tích 1.163,28 km², dân số là 59.191 (15 tháng 5 năm 2001), và mật độ dân số 51 người trên mỗi km². Trung tâm hành chính huyện là Kitzbühel.

Nguồn: Statistik Austria

Phân chia hành chính
Huyện này được chia thành 20 đô thị, trong đó có 1 thị xã, và 3 phố thị (market town).

Thị xã
 Kitzbühel (8.574)

Phố thị
 Fieberbrunn (4.180)
 Hopfgarten im Brixental (5.266)
 Sankt Johann in Tirol (7.961)

Các đô thị
 Aurach bei Kitzbühel (1.203)
 Brixen im Thale (2.574)
 Going am Wilden Kaiser (1.730)
 Hochfilzen (1.109)
 Itter (1.060)
 Jochberg (1.540)
 Kirchberg in Tirol (4.958)
 Kirchdorf in Tirol (3.492)
 Kössen (3.936)
 Oberndorf in Tirol (1.944)
 Reith bei Kitzbühel (1.594)
 Sankt Jakob in Haus (635)
 Sankt Ulrich am Pillersee (1.441)
 Schwendt (763)
 Waidring (1.777)
 Westendorf (3.454)

(dân số thời điểm 15 tháng 5 năm 2001)

Tham khảo

Tirol (bang)
Huyện của Áo


title: Saint-Paul-sur-Isère

text:
Saint-Paul-sur-Isère là một xã thuộc tỉnh Savoie trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes ở đông nam nước Pháp.

Xem thêm
Commune của tỉnh Savoie

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Savoie


title: Vĩnh Trung (định hướng)

text:
Vĩnh Trung có thể là:

 Phường Vĩnh Trung, quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng
 Xã Vĩnh Trung, thành phố Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa
 Xã Vĩnh Trung, thành phố Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh
 Xã Vĩnh Trung, thị xã Tịnh Biên, tỉnh An Giang
 Xã Vĩnh Trung, huyện Vị Thủy, tỉnh Hậu Giang
 Xã cũ Vĩnh Trung thuộc huyện Vĩnh Linh, tỉnh Quảng Trị; nay là một phần xã Trung Nam.


title: Saint-Brisson

text:
Saint-Brisson là một xã của tỉnh Nièvre, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền trung nước Pháp.

Points of interest
Herbularium du Morvan

Xem thêm
Xã của tỉnh Nièvre

Tham khảo
 INSEE commune file

Xã của Nièvre


title: Địa chất biển

text:
Địa chất biển liên quan việc khảo sát địa vật lý, địa hóa, trầm tích và cổ sinh của đáy đại dương và bờ biển. Địa chất biển có quan hệ chặt chẽ với vật lý hải dương và kiến tạo mảng.

Các nghiên cứu địa chất biển rất quan trọng nhằm cung cấp các dấu hiệu của việc tách giãn đáy biển và kiến tạo mảng kể từ sau Thế chiến thứ II. Đáy đại dương sâu đối tượng quan trọng chưa được khám phá và lập bản đề chi tiết để hỗ trợ cho cả mục tiên quân sự (dưới biển) và mục tiêu kinh tế (dầu mỏ và khai thác mỏ kim loại).

Tổng quan
Vành đai lửa xung quanh Thái Bình Dương cùng với hoạt động núi lửa và địa chấn là nguyên nhân gây ra các thảm hoạt động đất, sóng thần và phun trào núi lửa. Bất kỳ hệ thống cảnh báo sớm nào về các tai biến này sẽ đòi hỏi những hiểu biết thật chi tiết về điều kiện địa chất biển khu vực bờ biển và cung núi lửa.

Việc nghiên cứu về trầm tích bờ biển và biển sâu và tốc độ tích tụ, hòa tan của cacbonat calci trong các môi trường biển khác nhau là vấn đề quan trọng ảnh hưởng đến biến đổi khí hậu toàn cầu.

Công việc khám phá và tiếp tục nghiên cứu về đới núi lửa tách giãn giữa đại dương và các miệng phun nước nóng, đầu tiên là biển Đỏ và sau đó dọc theo hệ thống đới nâng đông Thái Bình Dương và Sống núi giữa Đại Tây Dương và tiếp tục nghiên cứu các khu vực quan trọng khác. Các loài extremophile được phát hiện đang sinh sống trong hoặc gần với hệ thống thủy nhiệt được xem là có ảnh hưởng đến sự hiểu biết của chúng ta về sự sống trên Trái Đất và có khả năng là nguồn gốc sự sống từ môi trường này.

Các rãnh đại dương là dạng địa hình rất lớn bị lõm, kéo dài và hẹp, và cũng là các phần sâu nhất của đáy đại dương.

Rãnh Mariana là máng dưới biển sâu nhất đã được phát hiện, và là vị trí sâu nhất của bề mặt vỏ Trái Đất. Đới hút chìm tạo ra máng này là nơi mảng Thái Bình Dương bị hút chìm dưới mảng Philippin. Đáy của máng là nơi sâu nhất dưới mực nước biển so với điểm cao nhất trên mực nước biển là đỉnh Everest.

Tham khảo

 Erickson, John, 1996, Marine Geology: Undersea Landforms and Life Forms, Facts on File ISBN 0-8160-3354-4
 Seibold, E. and W.H. Berger, 1994, The Sea Floor: An Introduction to Marine Geology, Springer-Verlag ISBN 0-387-56884-0

Xem thêm
 Bản đồ độ sâu
 Chuỗi núi lửa Hawaii
 Danh sách các nhánh địa chất
 Trầm tích biển khơi
 Hội Địa chất Biển Việt Nam
 Ủy ban Khoa học về Nghiên cứu Đại dương (SCOR, Scientific Committee on Oceanic Research )
 Hệ thống Quan trắc Đại dương Toàn cầu (GOOS, Global Ocean Observing System)

Liên kết ngoài

 Sóng âm Tin tức Khoa học bờ biển từ Across, USGS
 Địa vật lý và địa chất biển - NOAA
 Dự án lập bản đồ đáy biển Thái Bình Dương- USGS
 Địa vật lý và địa chất biển, MIT
 Chương trình khoan đại dương

Hải dương học


title: Omalur

text:
Omalur là một thị xã panchayat của quận Salem thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.

Địa lý
Omalur có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 298 mét (977 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Omalur có dân số 12.536 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Omalur có tỷ lệ 64% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 71%, và tỷ lệ cho phái nữ là 58%. Tại Omalur, 10% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Tamil Nadu


title: Gossa, Đức

text:
Gossa là một đô thị thuộc huyện Anhalt-Bitterfeld, bang Saxony-Anhalt, Đức.

Tham khảo


title: 16249 Cauchy

text:
16249 Cauchy (2000 HT14) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 29 tháng 4 năm 2000 bởi P. G. Comba ở Prescott.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 16249 Cauchy

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Paul G. Comba
Thiên thể phát hiện năm 2000


title: Coleophora glaseri

text:
Coleophora glaseri là một loài bướm đêm thuộc họ Coleophoridae. Nó được tìm thấy ở Cộng hòa Séc, Slovakia, Áo, Hungary và Bulgaria.

Ấu trùng ăn Genista tinctoria.

Chú thích

Tham khảo

Coleophora
Côn trùng châu Âu


title: Hylaeus dorni

text:
Hylaeus dorni là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Dathe mô tả khoa học năm 1986.

Chú thích

Tham khảo

D
Động vật được mô tả năm 1986


title: Augochloropsis heterochroa

text:
Augochloropsis heterochroa là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1900.

Chú thích

Tham khảo

Augochloropsis
Động vật được mô tả năm 1900


title: Heather Morris

text:
Heather Elizabeth Morris (sinh ngày 1 tháng 2 năm 1987) là một nữ diễn viên, vũ công, ca sĩ người Mỹ, được biết nhiều bởi vai diễn của cô, Brittany S. Pierce trong sê-ri hài-nhạc kịch, Glee.

Cuộc sống đời thường
Morris được sinh ra tại Thousand Oaks, California, và lớn lên ở Scottsdale, Arizona. Cô đã bắt đầu tập nhảy khi chỉ mới một tuổi. Morris đã từng tham gia các cuộc thi nhảy khi cô còn nhỏ với những thể loại vũ đạo khác nhau như jazz, tap và đương đại. Cha của Morris đã mất vì bệnh ung thư khi cô 14 tuổi. "Đây chính là điều rất khó khăn với tôi, vì tôi buồn về điều này, nhưng tôi không dừng chân tại đây," cô chia sẻ trong một hội thảo với sinh viên vào tháng 12 năm 2009. "Tôi biết ông ấy đã sống ở một nơi tốt hơn, thay vì phải chịu những đau đớn."
Sau khi tốt nghiệp trường trung học Desert Mountain, Morris quyết định mình sẽ gia nhập vào trường đại học địa phương nhưng cô nhận ra rằng mình đã quyết định sai, vì thế, cô đã chuyển đến L.A. khi 19 tuổi.

Sự nghiệp

Morris lần đầu tiên xuất hiện trong chương trình So You Think You Can Dance mùa 2 vào năm 2006 nơi cô đã vào được vòng thi Vegas nhưng thất bại trong top 20 với số phiếu bầu là 3-2.

Không nản chí, Morris trở lại Los Angeles, theo đuổi sự nghiệp nhảy mùa và được huấn luyện theo thể loại jazz. Bước ngoặt lớn nhất của cô là vào năm 2007, cô được Beyoncé Knowles chọn làm vũ công phụ họa của mình cho tour lưu diễn thế giới The Beyoncé Experience và một tour diễn nhỏ nhằm quảng bá cho đĩa đơn năm 2008, "Single Ladies (Put a Ring on It)" gồm những màn trình diễn tại American Music Awards, Saturday Night Live, The Ellen DeGeneres Show, Today, và Total Request Live của kênh MTV. Cô đồng thời cũng là vũ công nền cho Knowles và Tina Turner tại lễ trao giải 50th Grammy Awards năm 2008. Morris sau đó đã xuất hiện trong một vai nhỏ của Fired Up, nơi cô gặp biên đạo múa Zach Woodlee. Sau bộ phim này, Woodlee đã đưa cô đến nhảy ở những chương trình khác, nơi anh đảm nhiệm việc biên đạo, trong đó gồm một tập phim của Eli Stone, Swingtown, bộ phim điện ảnh Bedtime Stories, và Glee.

Sau đó, tháng 12 năm 2010, Morris đã trở thành Đại sứ Phong cách Người nổi tiếng của hãng mỹ phẩm FLIRT! và nằm trong danh sách Hot 100 của tạp chí Maxim, nơi cô đứng ở vị trí 85. Trên trang web AfterEllen, cô lại đứng ở vị trí á quân trong danh sách Hot 100, đằng sau bạn diễn Glee, Naya Rivera.

Năm 2011, Morris đã trình diễn vũ đạo trong video quảng cáo cho Staples Canada. Tháng 10 năm 2011, cô đã thừa nhận trên tạp chí Fitness rằng đã cắt bỏ phần ngực cấy ghép của mình, cho rằng, "Cấy ghép vú là điều mà tôi muốn làm khi còn trẻ, giờ tôi không còn như thế nữa, tôi rất khó khăn khi cùng hoạt động với chung, vì ngực của tôi luôn bị đau. Nó rất đau, và tôi không thích việc lúc nào cũng phải chịu đau đơn, chính vì vậy mà chúng phải đi ngay!" Việc cấy ghép vú của cô đã được thực hiện trong khoảng thời gian cô xuất hiện trên So You Think You Can Dance vào năm 18 tuổi và năm 21 tuổi khi cô nhảy phụ họa cho Knowles.

Tỏa sáng trong Glee

Morris đã học một khóa đào tạo về diễn xuất và theo đuổi nghề đóng phim khi được Woodle nhờ dạy vũ đạo của "Single Ladies (Put a Ring on It)" cho những diễn viên trong Glee. Trong thời gian này, chương trình cũng đang tìm kiếm nữ cổ động viên thứ ba, và cô đã được chọn để thủ vai Brittany. Ban đầu, nhân vật của cô là một người ít nói, vai diễn sau đó đã được nhà biên kịch phát hiện rằng cô có khả năng diễn những câu one-line (một dòng thoại). Jarrett Wieselman từ New York Post chỉ ra rằng Morris "hiện đang là một trong những nhân vật phụ vui nhộn nhất trên TV" còn tạp chí LA Times viết rằng họ đang "có cảm tình về mặt hài kịch với Morris Morris".

Trong một đoạn quảng cáo phát sóng trong tập "Sectionals", nhân vật Brittany Pierce và Santana Lopez đã ngủ chung với nhau, Dorothy Snarker, một nhà báo cho trang web AfterEllen đã khen ngợi cặp đôi, ghép tên họ thành "Brittana". Cô đồng thời cũng gọi đây là một trong hai "cặp đôi mới yêu thích [của cô] trong Glee", nhận xét rằng trong dù hai người "chỉ có một cảnh phim ngắn nhưng đáng để chú ý", cô nói thêm, "Đừng bận tâm nhé Finn và Rachel — Tôi bên đội Brittana đây."

Nhân vật của Morris bắt đầu trở nên nổi bật vào 9 tập phim cuối của mùa đầu tiên cũng như nhận được những tiếp nhận tích cực từ những nhà phê bình, chính vì vậy mà vai diễn này đã được giới thiệu với tư cách là một trong những vai chính của mùa 2. Cô đồng thời còn là trung tâm của tập phim thứ hai của mùa 2, "Britney/Brittany", (một tập phim tri ân đến Britney Spears) nơi cô hát hai ca khúc của Spears gồm "I'm a Slave 4 U" và bản song ca với Naya Rivera, "Me Against the Music". Ở nửa sau mùa hai, nhân vật của Morris được khai thác rộng hơn cùng cốt truyện đồng tính nữ gữa cô và nhân vật Rivera. Phần diễn xuất của hai người đều nhân được khen ngợi từ những nhà phê bình. Ngoài ra, cô và Rivera cũng là bạn thân ngoài đời.

Năm 2011, cô đã trình diễn "I'm a Slave 4 U" trong tour diễn của Glee năm 2011, cũng như trình diễn vũ đạo với Harry Shum Jr. trong ca khúc "Valerie", trình bày bởi Naya Rivera, "Single Ladies" và "Safety Dance".

Morris sau đó đã đồng sáng tác và xuất hiện trong video của chương trình Funny or Die mang tên "Nuthin' But A Glee Thang," một bản sao của ca khúc "Nuthin' but a 'G' Thang", trình bày bởi Dr. Dre và Snoop Dogg. Video được sáng tác bởi Ashley Lendzion và Riki Lindhome, gồm sự xuất hiện của diễn viên Sofia Vergara trong Modern Family, bạn diễn của cô trong Glee gồm Matthew Morrison, Cory Monteith, Harry Shum, Jr., và Naya Rivera.

Sự nghiệp diễn xuất

Giải thưởng và đề cử

Danh sách đĩa nhạc

Tham khảo

Liên kết ngoài

Nữ diễn viên điện ảnh Mỹ
Nữ diễn viên truyền hình Mỹ
Nữ ca sĩ Mỹ
Nữ diễn viên Mỹ thế kỷ 21
Nữ diễn viên California
Sinh năm 1987
Nhân vật còn sống
Nữ vũ công Mỹ
Người Thousand Oaks, California
Ca sĩ California
Nữ ca sĩ thế kỷ 21


title: Exoneura bicincta

text:
Exoneura bicincta là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Rayment mô tả khoa học năm 1935.

Chú thích

Tham khảo

Exoneura
Động vật được mô tả năm 1935


title: Lê Hồng Minh (cầu thủ bóng đá)

text:
Lê Hồng Minh (sinh ngày 15 tháng 9 năm 1978) là một cựu cầu thủ bóng đá người Việt Nam.

Thời còn thi đấu, Lê Hồng Minh chơi ở vị trí tiền vệ trung tâm cho các câu lạc bộ như Thanh Hóa, SHB Đà Nẵng, Hà Nội T&T. Anh cũng từng là tuyển thủ quốc gia chơi bóng cho một đội bóng hạng nhì khi còn chơi bóng tại Thanh Hoá.

Tham khảo

Người Thanh Hóa
Cầu thủ câu lạc bộ bóng đá Thanh Hóa
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Việt Nam
Cầu thủ bóng đá nam Việt Nam
Cầu thủ câu lạc bộ bóng đá Hà Nội (2012)
Tiền vệ bóng đá
Huấn luyện viên bóng đá Việt Nam
Cầu thủ bóng đá Đại hội Thể thao châu Á 2002
Cầu thủ câu lạc bộ bóng đá SHB Đà Nẵng
Cầu thủ giải bóng đá vô địch quốc gia Việt Nam


title: Acid gallic

text:
Axit gallic thuộc nhóm axit trihydroxybenzoic (là dạng axit phenolic), là một axit hữu cơ, danh pháp là 3,4,5-trihydroxyaxit benzoic, có trong lá chè và nhiều loại thực vật khác. Công thức hóa học là C6H2(OH)3COOH. Axit gallic có thể ở cả dạng tự do hay là một phần của tannin. Các muối và este của axit gallic được gọi là 'gallat'. Axit gallic không chứa gali như tên gọi của nó.

Axit gallic là tên thông dụng trong ngành công nghiệp dược. Nó được sử dụng làm chất chuẩn để xác định hàm lượng phenol trong một số phép phân tích sử dụng thuốc thử Folin-Ciocalteu; kết quả phân tích được đưa ra dưới dạng đương lượng axit gallic. Axit gallic cũng có thể được dùng làm nguyên liệu để tổng hợp psychedelic alkaloid mescaline.

Axit gallic có tính kháng nấm và kháng khuẩn. Axit gallic hoạt động như một chất chống oxy hóa và giúp bảo vệ các tế bào khỏi nguy cơ bị oxy hóa. Axit gallic cũng có khả năng kháng các tế bào ung thư mà không gây hại đến các tế bào khỏe mạnh.

Dạng este
 Ethyl gallat, phụ gia thực phẩm với số E là E313
 Propyl gallat, hay propyl 3,4,5-trihydroxybenzoat, là este của axit gallic và propanol.
 Octyl gallat, este của octanol và axit gallic
 Dodecyl gallat, hay lauryl gallat, este của axit gallic và dodecanol
 Epicatechin gallat, là một flavan-3-ol, (một loại flavonoid), có trong chè xanh
 Epigallocatechin gallat (EGCG), hay epigallocatechin 3-gallat, este của axit gallic và epigallocatechin, đây là một dạng catechin
 Gallocatechin gallat (GCG), este của axit gallic và gallocatechin, đây là một dạng flavan-3ol
 Theaflavin-3-gallat, dẫn xuất của theaflavin

Chuyển hóa
Gallat 1-beta-glucosyltransferaza (EC 2.4.1.136) là enzym chuyển hóa UDP-glucose and gallate, tạo thành UDP và 1-galloyl-beta-D-glucose.

Một enzym khác là gallat decarboxylase (EC 4.1.1.59).

Xem thêm
Pyrogallol
Syringol
Syringaldehyd
Tannin
Axit shikimic
Gallus gallus

Chú thích

Liên kết ngoài
King's American Dispensatory (1898) entry on Gallic acid

Axít trihydroxybenzoic
Pyrogallol


title: Toutry

text:
Toutry là một xã thuộc tỉnh Côte-d’Or trong vùng Bourgogne-Franche-Comté miền đông nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Côte-d’Or

Tham khảo

Xã của Côte-d'Or


title: Vexillum kurodai

text:
Vexillum kurodai là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Costellariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Vexillum


title: Quế chi

text:
Quế chi (chữ Hán: 桂枝, tên thuốc: Ramulus Cinnamoni) là một vị thuốc Bắc được làm từ phần vỏ của cành một chi thực vật, gọi là chi Quế thuộc họ Long não có danh pháp khoa học: Cinnamomum loureirrii Ness.

Thuốc này có vị ngọt, cay, tính đại nhiệt (rất nóng), quy vào hai kinh Can (gan) và Thận, có tác dụng chữa các chứng phong hàn, tâm tỳ dương hư.

Tham khảo

Y học cổ truyền
Cây thuốc


title: Villavellid

text:
Villavellid là một đô thị trong tỉnh Valladolid, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 76 người.

Tham khảo

Đô thị ở Valladolid


title: Dịch Thành

text:
Dịch Thành có thể là:
Dịch Thành, Tảo Trang, (tiếng Trung: (峄城区), Hán Việt: Dịch Thành khu) là một quận của địa cấp thị Tảo Trang, tỉnh Sơn Đông, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.
Dịch Thành, Trú Mã Điếm, (驿城) thuộc địa cấp thị Trú Mã Điếm (驻马店市), Hà Nam, Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa.


title: Boutersem

text:
Boutersem là một đô thị ở tỉnh Vlaams-Brabant. Đô thị này bao gồm các thị xã Boutersem, Kerkom, Neervelp, Roosbeek, Vertrijk và Willebringen. Tại thời điểm ngày 1 tháng 1 năm 2006, Boutersem có tổng dân số 7.532 người. Tổng diện tích là 30,75 km² với mật độ dân số là 245 người trên mỗi km².

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Gazetteer Entry

Đô thị của Vlaams-Brabant
Khu dân cư ở Vlaams-Brabant


title: Anchastus giganteus

text:
Anchastus giganteus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1932.

Chú thích

Tham khảo

Anchastus


title: Les Moutiers-en-Auge

text:
Les Moutiers-en-Auge là một xã ở tỉnh Calvados, thuộc vùng Normandie ở tây bắc nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Calvados

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Les Moutiers-en-Auge sur le site de l'Institut géographique national

Moutiers-en-Auge, Les


title: Hypodessus crucifer

text:
Hypodessus crucifer là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Guignot miêu tả khoa học năm 1939.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Hypodessus


title: Beta

text:
Beta (chữ hoa Β, chữ thường β hoặc ϐ) là chữ cái thứ hai trong bảng chữ cái Hy Lạp. Chữ cái Beta bắt nguồn từ chữ cái Beth trong tiếng Phoenicia . Trong hệ chữ số Hy Lạp, Beta có giá trị là 2.

Sử dụng
Từ Beta được sử dụng ở nhiều lĩnh vực như trong toán học được dùng để gọi một giá trị nào đó, ví dụ dùng để gọi một góc khi tính sin. Ngoài ra còn được để chỉ một trang web trong quá trình đang thử nghiệm, tương tự như vậy đối với những phần mềm, các ứng dụng hoặc một sản phẩm.

Tham khảo

Ký tự Hy Lạp


title: Kỷ Văn công

text:
Kỷ Văn công (chữ Hán: 杞文公; trị vì: 549 TCN-536 TCN), tên là Tự Ích Cô, là vị vua thứ 13 của nước Kỷ - chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.

Ông là con thứ của Kỷ Hoàn công và em của Kỷ Hiếu công – vua thứ 11 và 12 nước Kỷ. Năm 550 TCN, Kỷ Hiếu công mất, ông lên nối ngôi vua.

Năm 544 TCN, Kỷ Văn công dời đô từ Duyên Lăng tới Thuần Vu. Nước Kỷ dời đô lần thứ 5 sau 100 năm ở Duyên Lăng, do bị các nước xung quanh uy hiếp.

Năm 536 TCN, ông mất, làm vua tất cả 14 năm. Em ông là Kỷ Bình công lên nối ngôi vua.

Xem thêm
 Kỷ (nước)
 Kỷ Bình công
 Kỷ Hiếu công

Tham khảo
 Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
 Trần Kỷ thế gia

Chú thích

Vua nước Kỷ


title: Ähtäri

text:
Ähtäri (Etseri trong tiếng Thụy Điển) là một thành phố Phần Lan.

Vị trí ở tỉnh Tây Phần Lan trong vùng Nam Ostrobothnia. Đô thị này có dân số 7.000 người (2003) và diện tích 908,70 km² trong đó có 103,33 km² là diện tích mặt nước. Mật độ dân số là 8,7 người trên mỗi km².

Đô thị này chỉ sử dụng tiếng Phần Lan

Tham khảo

Liên kết ngoài
Ähtäri

Đô thị của vùng Nam Ostrobothnia
Thành phố của Phần Lan


title: Lasioglossum japonicum

text:
Lasioglossum japonicum là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Dalla Torre mô tả khoa học năm 1896.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1896


title: Ceyssat

text:
Ceyssat là một xã ở tỉnh Puy-de-Dôme trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes miền trung nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 790 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Puy-de-Dôme


title: Bangor, Morbihan

text:
Bangor  là một xã ở tỉnh Morbihan, vùng Bretagne tây bắc Pháp. Xã này có diện tích 25,54 km², dân số năm 1999 là 738 người. Khu vực này có độ cao trung bình 44 mét trên mực nước biển. Đây là một trong 4 xã trên đảo Belle-Île-en-Mer.

Cư dân của Bangor danh xưng trong tiếng Pháp là Bangorins.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Page about Bangor, Belle-Ile, with a Bản đồ của the small town
French Ministry of Culture list for Bangor
Bản đồ của Bangor trên Michelin

Xã của Morbihan


title: Rhadinosa reticulata

text:
Rhadinosa reticulata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Baly miêu tả khoa học năm 1888.

Chú thích

Tham khảo

Rhadinosa


title: Augochloropsis cyanescens

text:
Augochloropsis cyanescens là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1917.

Chú thích

Tham khảo

Augochloropsis
Động vật được mô tả năm 1917


title: Cheongdo

text:
Quận Cheongdo (Hán-Việt: Thanh Đạo) là một quận ở đạo (tỉnh) Gyeongsang Bắc, Hàn Quốc. Quận này có diện tích 696,53 km², dân số năm 2005 là 47.099 người.

Hành chính
Cheongdo được chia thành 2 ấp (읍 eup) và 7 diện (면 myeon). Các đơn vị này lại được chia thành 212 ri, và 668 làng tự nhiên (jayeon burak).

Ấp Hwayang (Hoa Dương)
Ấp Cheongdo (Thanh Đạo)
Diện Gakbuk (Giác Bắc)
Diện Punggak (Phong Giác)
Diện Iseo (Y Tây)
Diện Gaknam (Giác Nam)
Diện Maejeon (Mai Điền)
Diện Geumcheon (Cẩm Xuyên)
Diện Unmun (Vân Môn)

Địa phương kết nghĩa
 Huyện Nộn Giang, thành phố Hắc Hà, tỉnh Hắc Lonh Giang, Trung Quốc

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang mạng chính quyền quận
Open Directory category

Gyeongsang Bắc
Huyện Hàn Quốc


title: Pedro Betancourt, Cuba

text:
Pedro Betancourt là một đô thị ở tỉnh Matanzas của Cuba. Thành phố này nằm ở trung tâm của tỉnh, phía tây Jagüey Grande và phía đông của Unión de Reyes.

Đô thị này được chia thành các barrio Cabecera Norte, Cabecera Sur, Ciego, Linche, Navajas, Platanal, Punta Brava, Torriente và Tramojos.

Pedro Betancourt được lập năm 1833.

Dân số
Năm 2004, đô thị Pedro Betancourt có dân số 32.218 người. với diện tích , và mật độ dân số .

Xem thêm
Municipalities of Cuba
List of cities in Cuba

Tham khảo

Thành phố, thị xã Cuba


title: Atopsyche caquetia

text:
Atopsyche caquetia là một loài Trichoptera trong họ Hydrobiosidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Chú thích

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Atopsyche


title: Cryptocephalus palmensis

text:
Cryptocephalus palmensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Franz miêu tả khoa học năm 1982.

Chú thích

Tham khảo

P


title: Kỳ quan thứ tám của thế giới

text:
Kỳ quan thứ tám của thế giới là một thuật ngữ đôi khi được sử dụng để nói về những thứ có thể so sánh với Bảy kỳ quan của thế giới cổ đại về mức độ ảnh hưởng của nó.

Không có sự đồng thuận về kỳ quan thế giới được xếp hạng 8 này, Một số đề nghị điển hình thường được nhắc đến là

Tham khảo

Kỳ quan thế giới


title: Gynandrobrotica quadriplagiata

text:
Gynandrobrotica quadriplagiata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Boheman miêu tả khoa học năm 1859.

Chú thích

Tham khảo

Gynandrobrotica


title: Chavanay

text:
Chavanay là một xã trong tỉnh Loire miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Loire

Tham khảo

Xã của Loire


title: 6879 Hyogo

text:
6879 Hyogo (1994 TC15) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 14 tháng 10 năm 1994 by Kazuyoshi Itō ở Sengamine.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 6879 Hyogo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1994


title: Xestia lorezi

text:
Xestia lorezi là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở miền bắc châu Âu và Anpơ. Phân loài lorezi được tìm thấy ở Alps ở độ cao từ 1.700 và 2.500 mét. Phân loài kongsvoldensis được tìm thấy ở Fennoscandia và miền bắc Nga. Bên ngoài châu Âu, có bốn phân loài nữa, ssp. sajana ở dãy núi Saya, ssp. katuna ở dãy núi Altai, ssp. monotona ở Yakutia và ssp. ogilviana ở Yukon và Alaska.

Sải cánh của ssp. lorezi dài 38–41 mm. Phân loài kongsvoldensis có sải cánh dài 33–37 mm. Con trưởng thành bay từ cuối tháng 6 đến tháng 8 làm một đợt.

Ấu trùng ăn nhiều loại cây thấp.

Phụ loài
Xestia lorezi lorezi (Staudinger 1891) (Bắc Âu, Alps)
Xestia lorezi kongsvoldensis (Gronlien 1922) (Fennoscandia, miền bắc Russia)
Xestia lorezi sajana (Sayan Mountains)
Xestia lorezi katuna (Altai)
Xestia lorezi monotona (Yakutia)
Xestia lorezi ogilviana Lafontaine 1987 (North America)

Hình ảnh

Liên kết ngoài
Lepiforum e.V.
schmetterlinge-deutschlands.de

Chú thích

Xestia
Côn trùng châu Âu


title: Citrobacter

text:
Citrobacter là một chi vi khuẩn coliform gram âm trong họ Enterobacteriaceae.

Các loài C. amalonaticus, C. koseri, và C. freundii chỉ sử dụng citrat là nguồn cacbon. Các loài citrobacter được phân biệt theo khả năng mà chúng biến đổi tryptophan thành indole, men lactoza, và sử dụng malonat.

Citrobacter thể hiện khả năng tích tụ urani bằng cách tạo ra các chất phức phốt-phát.

Ý nghĩa lâm sàng
Các vi khuẩn này có thể được tìm thấy ở khắp nơi trong đất, nước, nước thải, vv. Nó cũng có thể được tìm thấy trong ruột người. Chúng ít khi là nguyên nhân gây bệnh, ngoại trừ các lây nhiễm của niệu đạo và viêm màng não trẻ sơ sinh và nhiễm trùng máu.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 German National Resource Centre for Biological Material

Enterobacteriaceae


title: Bannberscheid

text:
Bannberscheid là một xã thuộc một ‘‘Verbandsgemeinde’’ - ở huyện Westerwald trong bang Rheinland-Pfalz, Đức. Xã Bannberscheid có diện tích 1,88 km².

Xã này nằm ở phía bắc Montabaur ở độ cao khoảng 260 mét. Từ năm 1971, xã này thuộc Verbandsgemeinde Wirges, một dạng xã tập thể chỉ có ở bang Rheinland-Pfalz.

Năm 1211, Bannberscheid được đề cập lần đầu trong tài liệu.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Bannberscheid trên trang mạng của xã tập thể

Xã của bang Rheinland-Pfalz
Xã và đô thị ở huyện Westerwald


title: Monte Alto

text:
Monte Alto là một đô thị ở bang São Paulo của Brasil. Đô thị này nằm ở vĩ độ 21º15'40" độ vĩ nam và kinh độ 48º29'47" độ vĩ tây, trên khu vực có độ cao 735 m. Dân số năm 2004 ước tính là 45.599 người.

Thông tin nhân khẩu

Dữ liệu dân số theo điều tra dân số năm 2000

Tổng dân số: 43.613
Dân số thành thị: 40.765
Dân số nông thôn: 2.848
 Nam giới: 27.850
 Nữ giới: 15.763
Mật độ dân số (người/km²): 125,72

Tỷ lệ tử vong trẻ sơ sinh dưới 1 tuổi (trên một triệu người): 90,67

Tuổi thọ bình quân (tuổi): 61,43

Tỷ lệ sinh (số trẻ trên mỗi bà mẹ): 1,98

Tỷ lệ biết đọc biết viết: 55,73%

Chỉ số phát triển con người (HDI-M): 0,709
 Chỉ số phát triển con người - Thu nhập: 0,752
 Chỉ số phát triển con người - Tuổi thọ: 0,791
 Chỉ số phát triển con người - Giáo dục: 0,897
(Nguồn: IPEADATA)

Sông ngòi

 Rio da Onça
 Rio Turvo
 Corrego Rico

Các xa lộ

 SP-323
 SP-305

Liên kết ngoài
 Trang mạng của đô thị
 História do município
 Apresentação em vídeo da cidade
 Monte Alto trên WikiMapia

Tham khảo

Đô thị bang São Paulo


title: Ceromitia phyrsima

text:
Ceromitia phyrsima là một loài bướm đêm thuộc họ Adelidae. Loài này có ở Nam Phi.

Chú thích

Tham khảo

Ceromitia
Động vật đặc hữu Nam Phi


title: Polhillia

text:
Polhillia là một chi thực vật có hoa thuộc họ Fabaceae. Nó thuộc phân họ Faboideae.

Chú thích

Tham khảo

Polhillia
Genisteae


title: Scrapter opacus

text:
Scrapter opacus là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1909.

Chú thích

Tham khảo

Scrapter
Động vật được mô tả năm 1909


title: Andrena banffensis

text:
Andrena banffensis là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Viereck mô tả khoa học năm 1924.

Chú thích

Tham khảo

B
Động vật được mô tả năm 1924


title: Vườn quốc gia Nimule

text:
Vườn quốc gia Nimule là một vườn quốc gia ở Nam Sudan. Vườn quốc gia này được thiết lập năm 1954. Diện tích là 410 km².

Tham khảo

Vườn quốc gia Nam Sudan
IUCN Loại II


title: Parallelostethus

text:
Parallelostethus là một chi bọ cánh cứng trong họ
Elateridae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1907 bởi Schwarz.

Các loài
Các loài trong chi này gồm:
 Parallelostethus acutus (Candèze, 1863)
 Parallelostethus attenuatus (Say, 1825)
 Parallelostethus conicipennis (Schwarz, 1902)
 Parallelostethus georgelewisi W. Suzuki, 1985
 Parallelostethus macassariensis Candèze, 1863
 Parallelostethus sakishimensis Ôhira, 1967
 Parallelostethus thoracicus (Fleutiaux, 1918)

Chú thích

Tham khảo

Elaterini


title: Karl Pearson

text:
Karl Pearson (27 tháng 3 năm 1857 - 27 tháng 4 năm 1936) là một nhà toán học người Anh, được ghi nhận là người đã thành lập nên môn thống kê toán học.
Năm 1911 ông thành lập khoa thống kê đầu tiên trên thế giới tại Đại học College London. Ông là một người theo thuyết ưu sinh và là người viết tiểu sử của Francis Galton. Một hội nghị đã được tổ chức tại London ngày 23 tháng 3 năm 2007, để kỷ niệm kỷ niệm 150 năm ngày sinh của ông.

Chú thích

Sinh năm 1857
Mất năm 1936
Nhà toán học Anh
Nhà thống kê Anh
Nhà sử học Anh
Nhà triết học Anh
Hội viên Hội Hoàng gia
Người Islington
Triết gia thế kỷ 19
Triết gia thế kỷ 20
Người viết tiểu sử Anh


title: Coleophora aequalella

text:
Coleophora aequalella là một loài bướm đêm thuộc họ Coleophoridae. Nó được tìm thấy ở miền nam Nga, Iran, Uzbekistan và Afghanistan.

Chú thích

Tham khảo

Coleophora


title: Đài Tây

text:
Đài Tây () là một hương (xã) của huyện Vân Lâm, tỉnh Đài Loan, Trung Hoa Dân Quốc (Đài Loan). Hương nằm trên vùng đồng bằng Gia Nam và thuộc lưu vực của sông Trạc Thủy. Trên địa bàn hương có khu công viên Hải dương Đài Tây, một khu du lịch với quy mô lên tới 121 ha. Tổng dienej tích của Đài Tây là 66,472 km², dân số vào tháng 8 năm 2011 là 25.852 người thuộc 8.892 hộ gia đình, mật độ cư trú đạt 388,9 người/km².

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang thông tin chính thức

Vân Lâm


title: Tillandsia stricta

text:
Tillandsia stricta là một loài thuộc chi Tillandsia. Đây là loài bản địa của Brasil và Venezuela.

Giống
 Tillandsia 'Azure Flame'
 Tillandsia 'Bingo'
 Tillandsia 'Bushfire'
 Tillandsia 'Coconut Ice'
 Tillandsia 'Cooran'
 Tillandsia 'Cooroy'
 Tillandsia 'Cotton Candy'
 Tillandsia 'Feather Duster'
 Tillandsia 'Fire And Ice'
 Tillandsia 'Flaming Cascade'
 Tillandsia 'Flaming Spire'
 Tillandsia 'Gardicta'
 Tillandsia 'Houston'
 Tillandsia 'Imbroglio'
 Tillandsia 'J. R.'
 Tillandsia 'Kayjay'
 Tillandsia 'Lilac Spire'
 Tillandsia 'Millenium'
 Tillandsia 'Mystic Albert'
 Tillandsia 'Ned Kelly'
 Tillandsia 'Perky Pink'
 Tillandsia 'Poor Ixy'
 Tillandsia 'Quicksilver'
 Tillandsia 'Really Red'
 Tillandsia 'Rolly Reilly'
 Tillandsia 'Sexton'
 Tillandsia 'Southern Cross'
 Tillandsia 'Tamaree'
 Tillandsia 'Ty's Prize'
 Tillandsia 'Winner's Circle'

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

BROMELIACEAE DA MATA ATLÂNTICA BRASILEIRA  truy cập 22 tháng 10 năm 2009
Checklist of Venezuelan Bromeliaceae with Notes on Species Distribution by State and Levels of Endemism truy cập 3 tháng 11 năm 2009
BSI Cultivar Registry  Truy cập 11 tháng 10 năm 2009

S
Thực vật Brasil
Thực vật Venezuela
Thực vật Nam Mỹ
Thực vật Trinidad và Tobago
Thực vật được mô tả năm 1813


title: 1079

text:
Năm 1079 trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 1079


title: Alvania zoderi

text:
Alvania zoderi là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Rissoidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Alvania


title: Dendropaemon

text:
Dendropaemon là một chi bọ cánh cứng thuộc họ Scarabaeidae.

Chú thích

Tham khảo

Phanaeini


title: Parimatidium rubricatum

text:
Parimatidium rubricatum là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Guérin-Méneville miêu tả khoa học năm 1844.

Chú thích

Tham khảo

Parimatidium


title: Colletes annapurnensis

text:
Colletes annapurnensis là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Kuhlmann mô tả khoa học năm 2002.

Chú thích

Tham khảo

Colletes
Động vật được mô tả năm 2002


title: Calopsephus

text:
Calopsephus là một chi bọ cánh cứng trong họ
Elateridae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1958 bởi Basilewsky.

Các loài
Chi này có các loài:
 Calopsephus apicalis (Schwarz, 1903)

Chú thích

Tham khảo

Ampedini


title: Aethiopocassis imbuta

text:
Aethiopocassis imbuta là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Spaeth miêu tả khoa học năm 1924.

Chú thích

Tham khảo

Aethiopocassis


title: Marches, Drôme

text:
Marches là một xã thuộc tỉnh Drôme trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes đông nam nước Pháp. Xã Marches, Drôme nằm ở khu vực có độ cao trung bình 136 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Drôme


title: (21101) 1992 OJ1

text:
{{DISPLAYTITLE:(21101) 1992 OJ1}}

(21101) 1992 OJ1 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henri Debehogne ở Đài thiên văn La Silla ở Chile ngày 26 tháng 7 năm 1992.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 21001–22000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1992
Được phát hiện bởi Henri Debehogne
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Tháp Mắm

text:
Tháp Mắm là tên gọi quần thể và phong cách kiến trúc Chăm ở xã Nhơn Thành, huyện An Nhơn, tỉnh Bình Định, cách thành Đồ Bàn không xa lắm. Tháp tiêu biểu cho phong cách Bình Định nhưng do những giá trị đặc biệt, tháp đại diện cho một phong cách Tháp Mắm, có niên đại khoảng thế kỷ XII, cùng niên đại với Nhạn Tháp và tháp Cánh Tiên. Trong nghệ thuật Chăm, phong cách Tháp Mắm nổi bật không kém hai phong cách Đồng Dương và phong cách Trà Kiệu.

Tên gọi của tháp
Trước đây có một số người gọi tên tháp là Tháp Mẫm. Tuy nhiên, thực tế tên tháp phải là Tháp Mắm mới đúng. Tháp được nhà khảo cổ học người Pháp J. Y. Claeys, thuộc Viện Viễn Đông Bác Cổ gọi theo tên ông Nguyễn Mắm chủ nhân của khu đất mà nhà khảo cổ khai quật. Theo nhà nghiên cứu Ngô Văn Doanh trong cuốn Văn hóa cổ Chămpa, trong năm 1987 khi ông điền dã khu vực này có gặp cụ Nguyễn Mắm lúc đó vẫn còn sống ở tuổi 77 và xác thực tên gọi của tháp.

Đặc điểm
Khu vực Tháp Mắm được học giả người Pháp là J. Y. Claeys phát hiện năm 1934. Lúc bấy giờ tháp đã đổ, chỉ còn phế tích nhưng các nhà khảo cổ đã tìm thấy nhiều tác phẩm điêu khắc với các đề tài môn thần và thú vật huyền thoại. Đáng chú ý trong đó là các hình nữ thần đầu người mình chim (kinnara), thần điểu (garuda), thủy quái (makara),linh thú kết hợp đầu voi mình sư tử (Gajasimha).

Điêu khắc tượng là rất dày đặc, nặng nề, nhiều chi tiết, được chạm trổ rất chi li. Tượng động vật có nét chung là có xu hướng huyền thoại, hoang đường hóa, phóng đại hơn là hiện thực, trở thành các trang trí kiến trúc rất đẹp. Các tượng chim thần garuda trang trí góc tháp với hai tay đưa cao cho thấy ảnh hưởng của nghệ thuật Angkor.

Theo các nhà khoa học, phong cách Bayon của kiến trúc và mỹ thuật Angkor nói chung có ảnh hưởng nhiều đến phong cách Tháp Mắm, tạo nên dáng dấp tháp như một đền thờ Khơme.

Tham khảo

Du lịch Bình Định
Vijaya (Champa)


title: Lottorf

text:
Lottorf () là một đô thị thuộc huyện Schleswig-Flensburg, trong bang Schleswig-Holstein, nước Đức. Đô thị Lottorf có diện tích 5,78 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 203 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Schleswig-Flensburg


title: Vùng đô thị Baltimore

text:
Vùng thống kê đô thị Baltimore-Towson hay Trung Maryland là một khu vực thống kê đô thị nằm ở tiểu bang Maryland, Hoa Kỳ. Trung tâm vùng đô thị là thành phố Baltimore như được xác định bởi Văn phòng quản lý và ngân sách Hoa Kỳ. Dân số năm 2007 là 2.668.056 người. Đây là vùng đô thị lớn thứ 20 Hoa Kỳ.

Các đơn vị dân cư
Vùng đô thị gồm các quận sau:

Thành phố Baltimore
quận Anne Arundel
quận Baltimore
quận Carroll
quận Harford
quận Howard
quận Queen Anne

Các thành phố chính
Vùng đô thị này bao gồm các cộng đồng chính sau:
 Baltimore, Maryland
 Towson, Maryland
Nó cũng bao gồm các cộng đồng khác (không nhất thiết được hợp nhất thành thành phố và thị trấn):
 Aberdeen, Maryland
 Annapolis, Maryland
 Bel Air, Maryland
 Catonsville, Maryland
 Columbia, Maryland
 Dundalk, Maryland
 Ellicott City, Maryland
 Glen Burnie, Maryland
 Havre de Grace, Maryland
 Joppatowne, Maryland
 Owings Mills, Maryland
 Westminster, Maryland

Ngoài khu vực kỹ thuật, vùng đô thị Baltimore cũng tiếp nhận một số dân đi lại làm việc hàng ngày bằng xe buýt từ các thành phố như York, Pennsylvania và vùng đô thị Washington.

Tham khảo

Vùng đô thị của Maryland
Vùng của Maryland
Địa lý Baltimore


title: La Roche-l'Abeille

text:
La Roche-l'Abeille () là một xã của tỉnh Haute-Vienne, thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine, miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Haute-Vienne

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Haute-Vienne


title: Ozodicera idiostyla

text:
Ozodicera idiostyla là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Ozodicera


title: Hydrovatus concolor

text:
Hydrovatus concolor là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Sharp miêu tả khoa học năm 1887.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Hydrovatus


title: Saint-Hilaire-la-Plaine

text:
Saint-Hilaire-la-Plaine  là một xã thuộc tỉnh Creuse trong vùng Nouvelle-Aquitaine miền trung nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 415 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE commune file

Sainthilairelaplaine