title: Chrysolina curvilinea

text:
Chrysolina curvilinea là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1884.

Chú thích

Tham khảo

Chrysolina


title: Sân bay quốc tế Lungi

text:
Sân bay quốc tế Freetown-Lungi  là một sân bay quốc tế ở thị xã Lungi, Sierra Leone. Đây là sân bay hàng đầu của Sierra Leone. Sông Sierra Leone tách sân bay này khỏi Freetown, thủ đô của Sierra Leone. Ban đầu, đây là một sân bay của Không lực Anh quốc.

Hành khách có thể đi phà hay trực thăng qua sông để đến Freetown.

Dường bay các hãng hàng không khai thác

Tai nạn và sự cố

Ngày 3 tháng 6 năm 2007, một chiếc máy bay trực thăng từ Freetown đã nổ và rơi khi hạ cánh tại sân bay này làm 22 người thiệt mạng. Đây là chiếc Mi-8 do Nga sản xuất thuộc Paramount Airlines, cấp dịch vụ vận chuyển giữa sân bay này và thành phố Freetown.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 http://www.world66.com/africa/sierraleone/getting_there
 http://www.sierraleonetravel.com/eagle_air.htm
 Sân bay quốc tế Lungi (trang web chính thức)

 A-Z World Airports

Freetown
Sân bay Sierra Leone


title: Trichosetodes pan

text:
Trichosetodes pan là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Chú thích

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Trichosetodes


title: Cephaloleia waterhousei

text:
Cephaloleia waterhousei là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Baly miêu tả khoa học năm 1858.

Chú thích

Tham khảo

Cephaloleia


title: Thạch Hà Tử

text:
Thạch Hà Tử (; ) là một thành phố cấp huyện của khu tự trị Tân Cương, Trung Quốc. Thành phố không trực thuộc địa khu nào và là đô thị lớn thứ hai ở Tân Cương sau Urumqi. Đại đa số cư dân của thành phố là người Hán, các dân tộc thiểu số chỉ chiếm 5,4%.

Ngành công nghiệp dệt và thực phẩm là những lĩnh vực công nghiệp quan trọng nhất của thành phố. Đường sắt nối giữ Ô Tô và Ürümqi đi qua địa giới của thành phố, trong khi cũng có một kế hoạch xây dựng một hệ thống xa lộ chất lượng tốt xung quanh thành phố.

Nhai đạo
 Tân Thành (新城街道)
 Hướng Dương (向阳街道)
 Hồng Sơn (红山街道)
 Lão Nhai (老街街道)
 Đông Thành (东城街道)

Trấn
 Bắc Tuyền (北泉镇)

Hương
 Thạch Hà Tử (石河子乡)

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang thông tin chính thức

Đơn vị cấp huyện Tân Cương
Khu dân cư ở Tân Cương


title: Quivicán

text:
Quivicán là đô thị chủ yếu nông nghiệp ở tỉnh La Habana của Cuba. Vị trí ở phía nam tỉnh, giáp vơi vịnh Batabanó. Tên gọi có gốc Taino (viết  Quibicán).

Năm thành lập là 1700.

Thông tin nhân khẩu
Năm 2004, đô thị Quivicán có dân số 29.253 người. Diện tích là , với mật độ dân số là .

Đô thị này được chia thành các phường (barrio) Delicias, Güiro Marrero và Pueblo.

Xem thêm
Đô thị Cuba
Danh sách thành phố Cuba

Tham khảo

Thành phố của Cuba
Đô thị tỉnh La Habana


title: Pseudopostega sacculata

text:
Pseudopostega sacculata là một loài bướm đêm thuộc họ Opostegidae. It known only từ tây nam Ecuador.

Chiều dài cánh trước khoảng 2.6 mm. Con trưởng thành bay vào tháng 1 và tháng 6.

Tham khảo

Liên kết ngoài
A Revision of the New World Plant-Mining Moths of the Family Opostegidae (Lepidoptera: Nepticuloidea)

Pseudopostega


title: Nephrotoma nigeriensis

text:
Nephrotoma nigeriensis là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

Tham khảo

Nephrotoma


title: Ceraclea ungulifera

text:
Ceraclea ungulifera là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Chú thích

Ceraclea


title: Stelis tricardium

text:
Stelis tricardium là một loài lan có mặt từ Ecuador to Peru.

Tham khảo

T


title: Pterygnophos

text:
Pterygnophos là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Gnophini


title: Chikmagalur

text:
Chikmagalur là một thị xã và là nơi đặt hội đồng thành phố của quận Chikmagalur thuộc bang Karnataka, Ấn Độ.

Địa lý
Chikmagalur có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 1037 mét (3402 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Chikmagalur có dân số 101.022 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Chikmagalur có tỷ lệ 77% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 80%, và tỷ lệ cho phái nữ là 73%. Tại Chikmagalur, 11% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Karnataka


title: Brunssum

text:
Brunssum () là một đô thị ở đông nam Hà Lan.

Nhân vật nổi tiếng sinh ở Brunssum
 Jan Dietz (1945), nhà khoa học máy tính
 Patrick Dybiona (sinh năm 1963), vận động viên bơi tự do
 Kevin Hofland (sinh năm 1979), hậu vệ bóng đá
 Bob Altena (sinh năm 1986), vận động viên

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang mạng chính thức
Website for Allied Joint Force Command Brunssum
AFNORTH International School
Team 2037, official FIRST team hosted in Brunssum
AFCENT/AFNORTH International School Alumini Site

Đô thị Limburg Hà Lan
Brunssum


title: Walsheim

text:
Walsheim là một đô thị thuộc huyện Südliche Weinstraße, trong bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị này có diện tích 5,15 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 532 người.

Tham khảo

Xã của bang Rheinland-Pfalz
Xã và đô thị ở huyện Südliche Weinstraße


title: Pleurotomella siberutensis

text:
Pleurotomella siberutensis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Pleurotomella
Động vật được mô tả năm 1925


title: Vérin

text:
Vérin là một xã trong tỉnh Loire miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Loire

Tham khảo

Xã của Loire


title: Aulacophora luteicornis

text:
Aulacophora luteicornis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Fabricius miêu tả khoa học năm 1801.

Chú thích

Tham khảo

Aulacophora


title: Pseudogaurotina abdominalis

text:
Pseudogaurotina abdominalis là một họ bọ Cánh cứng trong phân họ Lepturinae, họ bọ cánh cứng sừng dài. Loài này phân bố ở Hoa Kỳ, và the Canada.

Chú thích

Tham khảo

A
Động vật được mô tả năm 1862
A


title: Hochfelden, Bas-Rhin

text:
Hochfelden là một xã thuộc tỉnh Bas-Rhin trong vùng Grand Est đông bắc Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Bas-Rhin

Tham khảo
 INSEE commune file

Xã của Bas-Rhin


title: Quận Jerome, Idaho

text:
Quận Jerome là một quận thuộc tiểu bang Idaho, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số người. Quận lỵ đóng ở.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ chính

Quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Idaho


title: Monolepta parallela

text:
Monolepta parallela là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev miêu tả khoa học năm 2005.

Chú thích

Tham khảo

Monolepta


title: Wijdemeren

text:
là một đô thị ở tỉnh Noord-Holland của Hà Lan.

Các trung tâm dân cư
Đô thị Wijdemeren bao gồm các trung tâm dân cư sau: Ankeveen, Boomhoek, Breukeleveen, 's-Graveland, Kortenhoef, Muyeveld, Nederhorst den Berg, Nieuw-Loosdrecht, Oud-Loosdrecht.

Liên kết ngoài
 Wijdemeerse Webkrant

Tham khảo

 Số liệu thống kê lấy từ SDU Staatscourant

Đô thị Noord-Holland


title: Bulbophyllum chinense

text:
Bulbophyllum chinense là một loài phong lan.

Chú thích

Tham khảo
 Flora of China Editorial Committee. 2009. Flora of China (Orchidaceae). 25: 1–570. In C. Y. Wu, P. H. Raven & D. Y. Hong (eds.) Fl. China. Science Press & Missouri Botanical Garden Press, Beijing & St. Louis.
 Die Orchideen Schlechter 1915 as Cirrhopetalum chinense;
 Encyclopedia of Cultivated Orchids Hawkes 1965;
 Flora of China Vol 25 Zhengyi, Raven & Deyuan 2009;
 Imágenes en Google

C
C
C


title: Cobitis bilineata

text:
Cobitis bilineata là một loài cá vây tia thuộc họ Cobitidae. Loài này có ở Ý, Slovenia, và Thụy Sĩ.

Môi trường sống tự nhiên của chúng là sông có nước theo mùa và đầm nước ngọt. Nó không được IUCN xem là loài bị đe dọa.

Tham khảo

 Crivelli, A.J. 2005. Cobitis bilineata. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 19 tháng 7 năm 2007.

Cobitis
Động vật được mô tả năm 1865


title: Nehalennia (chi chuồn chuồn)

text:
Nehalennia là một chi chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.

Các loài
Nehalennia có 6 loài:
 Nehalennia gracilis Morse, 1895
 Nehalennia integricollis Calvert, 1913
 Nehalennia irene (Hagen, 1861)
 Nehalennia minuta (Selys in Sagra, 1857)
 Nehalennia pallidula Calvert, 1913
 Nehalennia speciosa (Charpentier, 1840)

Tham khảo


title: Vũ Huy Tấn

text:
Vũ Huy Tấn (chữ Hán: 武輝晉; 1749  - 1800), có tài liệu chép là Võ Huy Tấn, còn có tên là Liễn, hiệu Nhất Thủy, Đạm Trai (澹齋). Ông là nhà thơ, là viên quan trải hai triều đại: nhà Lê trung hưng và nhà Tây Sơn trong lịch sử Việt Nam.

Tiểu sử
Vũ Huy Tấn sinh năm Kỷ Tỵ (1749) tại làng Mộ Trạch, huyện Đường An, trấn Hải Dương (nay thuộc tỉnh Hải Dương). Cha ông là Vũ Huy Đỉnh, Tiến sĩ cuối thời Lê mạt. Là người giỏi văn thơ lại có tài ứng đối.

Năm 1768, Vũ Huy Tấn đỗ đầu kỳ thi Hương, được bổ làm Thị nội Văn chức, dưới thời vua Lê Hiển Tông.

Năm 1775, Vũ Huy Tấn đỗ Phó bảng.

Khi nhà Hậu Lê sụp đổ, Vũ Huy Tấn về quê ẩn, rồi nhận lời mời của nhà Tây Sơn, ra giữ chức Hàn lâm đãi chế.

Năm Kỷ Dậu (1789), ông được cử sang giao thiệp với nhà Thanh (Trung Quốc). Do có công lao, ông được phong làm Thị lang bộ Công, tước bá.

Năm sau (1790), ông lại cùng với Ngô Văn Sở, Phan Huy Ích lãnh giao nhiệm vụ đưa phái đoàn của giả vương Phạm Công Trị sang nhà Thanh.

Trở về nước, ông được phong làm Thượng thư bộ Công, tước Hạo Trạch hầu.

Năm 1795, dưới triều Cảnh Thịnh, ông được đặc cách lên hàng Thượng trụ quốc, Thị trung đãi chiếu Thượng thư.

Năm Canh Thân (1800), Vũ Huy Tấn mất năm 51 tuổi, tức trước khi nhà Tây Sơn bị diệt vong (1802).

Ghi nhận sự nghiệp của Vũ Huy Tấn, ở quận Bình Thạnh, Thành phố Hồ Chí Minh có con đường mang tên ông.

Tác phẩm
Theo sử liệu, khi đến Yên Kinh (tức Bắc Kinh) cùng giả vương Phạm Công Trị, ông đã phản đối quan lại nhà Thanh bởi họ gọi các quan trong sứ bộ Việt Nam là "di quan", tức quan mọi rợ (việc làm này được ông nói đến trong bài thơ "Biện di", có nghĩa Biện bác về chữ di), được người đời khen ngợi .

khi đi sứ nhà Thanh, một hôm ngồi trong công quán, ông thấy quan nhà Thanh ghi sổ những cống phẩm của nước ta có chép hai chữ "di quan" (quan mọi) để chỉ sứ bộ Đại Việt. Tuy trong lòng rất bất bình nhưng ông nghĩ, chẳng lẽ lại đi gây gổ với người ta. Là người giỏi văn thơ lại có tài ứng đối nên ông nghĩ ra một hình thức phản kháng vừa tao nhã, vừa thích hợp để bảo vệ quốc thể. Vũ Huy Tấn đã làm một bài thơ có tựa đề là "Biện di" (có nghĩa là Biện bác về chữ di). Bài thơ như sau:

Di bản tòng "cung" hựu đới "qua"

Ngô bang văn hiến tựa Trung Hoa

Thần kim khâm sứ An Nam quốc

Thử tự thư lai bất diệc ngoa.

Dịch thơ:

Di vốn là cung hợp với qua

Nước ta văn hiến giống Trung Hoa

Thần nay là sứ An Nam quốc

Viết bậy là di há chẳng ngoa?

Bài thơ đã dùng phép chiết tự của chữ "di" mà quan lại nhà Thanh dùng. Chữ "di" gồm chữ "cung" và chữ "qua" hợp lại. Câu thơ có nghĩa là: Các ông coi chúng tôi là man di, nhưng di ở đây là di có sức mạnh cung và mác, chứ không phải là mọi rợ đâu, làm cho Thiên triều phải nể phục.

Bài thơ tỏ ý phản đối thái độ xấc xược của quan lại nhà Thanh, vừa cương nghị, vừa khéo léo, sâu cay mà vẫn giữ được hòa khí. Nghe nói, viên quan nhà Thanh đọc bài thơ rất thán phục, sự việc truyền tới tai vua Thanh, lối gọi miệt thị đó đã bị bãi bỏ.

Trên đường đi sứ, Vũ Huy Tấn ghé thăm nơi ngày xưa tướng nhà Hán là Mã Viện dựng cột đồng phân chia ranh giới nước ta và Trung Hoa, ông đã cảm xúc làm bài thơ "Vọng đồng trụ cảm hoài" (Trông chỗ cột đồng, cảm xúc). Đây là bài thơ gây ấn tượng sâu sắc về tinh thần tự hào dân tộc, ý thức chủ quyền quốc gia.

"Sớm ra thành Minh Châu

Tìm thăm dấu đồng trụ,

Dân xứ trỏ đằng xa,

Xanh xanh hai đá ụ

Than ôi! Đồng trụ ấy,

Nền mốc cũ nước ta.

Thời Trưng Vương buổi trước,

Mã Viện vạch đôi ra,

Son phấn thật anh hùng,

Muôn thuở còn tấm tắc

Giận cắt đất dâng người

Đứa nhúng tay vào vạc.

Bờ cõi bị chìm đắm,

Khoảng vài trăm năm đây.

Khói mù luôn sớm tối,

Thương cảm cuộc xưa, nay"...

(Khương Hữu Dụng dịch)

Tác phẩm của Vũ Huy Tấn hiện chỉ còn một tập thơ bằng chữ Hán có tên là Hoa nguyên tùy bộ tập, gồm những bài sáng tác trong chuyến đi sứ năm Kỷ Dậu (1790). Đây là bản viết tay, không rõ năm chép, được lưu trữ trong Thư viện Viện Nghiên cứu Hán Nôm (Hà Nội) mang ký hiệu A. 375. Ngoài ra, các nhà nghiên cứu còn xác định 6 bài thơ xướng họa của ông với các sứ thần Joseon cũng trong chuyến đi sứ năm Kỷ Dậu (1790).

Nhìn chung, thơ ông thấm đượm một tinh thần dân tộc sâu sắc, một ý thức trách nhiệm cao, tuy có phảng phất chút hoài cảm quá khứ . Đặc biệt, trong tập thơ trên có bài văn tế "Tác Phụng soạn tôn tế bắc lai vong chư tướng văn" (Phụng soạn văn tế các tướng sĩ phương Bắc [chỉ quân đội nhà Thanh] sang xâm lược bị chết trận), không những thể hiện được niềm tự hào dân tộc về chiến công chống quân xâm lược, mà còn thể hiện được lòng nhân đạo của nhân dân Việt (những người chiến thắng) đối với những người thua trận bị bỏ mạng .

Thơ Vũ Huy Tấn
Trong cuốn Văn học thế kỷ XVIII do PGS. Nguyễn Thạch Giang làm chủ biên, có giới thiệu 9 bài thơ và một bài phú. Ở đây, trích giới thiệu một bài:

Chú thích

Sách tham khảo
Nguyễn Thạch Giang (chủ biên), Văn học thế kỷ XVIII. Nhà xuất bản Khoa học Xã hội, Hà Nội, 2004.
Nguyễn Lộc, mục từ "Vũ Huy Tấn" trong Từ điển văn học (bộ mới). Nhà xuất bản Thế giới, 2004.
Nguyễn Q. Thắng-Nguyễn Bá Thế, Từ điển nhân vật lịch sử Việt Nam, mục từ "Vũ Huy Tấn (Võ Huy Tấn)". Nhà xuất bản Khoa học Xã hội, Hà Nội, 1992.

Nhà thơ Việt Nam thời Tây Sơn
Quan lại nhà Lê trung hưng
Quan lại nhà Tây Sơn
Nhà ngoại giao Việt Nam thời Tây Sơn
Người Hải Dương
Hầu tước Việt Nam


title: 17836 Canup

text:
17836 Canup là một tiểu hành tinh vành đai chính với cận điểm quỹ đạo là 2.7152179 AU. Nó có độ lệch tâm là 0.1283024 và chu kỳ quỹ đạo là 1619.8661829 ngày (4.43 năm).

Calandra có vận tốc quỹ đạo trung bình là 18.13578518 km/s và độ nghiêng quỹ đạo là 13.17175°.

Nó được phát hiện ngày 25 tháng 4 năm 1998 ở Trạm Anderson Mesa.

Nó được đặt theo tên Robin M. Canup, một nhà thiên văn học.

Tham khảo

017836
017836
Tiểu hành tinh được đặt tên
2681
19980425


title: Khối lượng Mặt Trời

text:
Trong thiên văn học, khối lượng Mặt Trời (ký hiệu M hay ) là đơn vị khối lượng, thường được dùng để xác định khối lượng của các ngôi sao hay các thiên thể lớn, ví dụ như các cụm sao, tinh vân và thiên hà. Giá trị của nó xấp xỉ bằng 1,99 × 1030 kilôgam.

M=

Khối lượng trên bằng khoảng 332.946 lần khối lượng Trái Đất, hoặc 1048 lần khối lượng của Sao Mộc.

Bởi vì Trái Đất chuyển động trên quỹ đạo elip quanh Mặt Trời, khối lượng của Mặt Trời có thể tính được từ phương trình chu kỳ quỹ đạo của một vật thể nhỏ quanh khối tâm (xem các định luật của Kepler). Dựa trên độ dài của một năm, khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời (một đơn vị thiên văn hay AU), và hằng số hấp dẫn (), khối lượng Mặt Trời được cho bởi công thức:

Lịch sử đo
Henry Cavendish là người đầu tiên đo được bằng cân xoắn giá trị của hằng số hấp dẫn vào năm 1798. Giá trị mà ông thu được chỉ khác 1% so với giá trị được chấp nhận ngày nay. Thị sai ngày của Mặt Trời đã được đo chính xác trong lần Sao Kim đi ngang qua Mặt Trời vào các năm 1761 và 1769, cho giá trị  (9 giây cung, so với giá trị xác định trong năm 1976 là ). Từ giá trị của thị sai ngày, chúng ta có thể xác định được khoảng cách hình học từ Trái Đất đến Mặt Trời.

Người đầu tiên thử ước lượng khối lượng Mặt Trời đó là Isaac Newton. Trong cuốn Principia (1687) của ông, Newton ước tính tỷ số khối lượng Trái Đất so với khối lượng Mặt Trời vào khoảng 1/28700. Về sau ông phát hiện thấy giá trị ông tính được dựa trên một sai số về thị sai Mặt Trời, mà ông đã sử dụng để tính khoảng cách đến Mặt Trời (1 AU). Ông đã sửa lại giá trị tỷ số của mình bằng 1/169282 trong lần xuất bản thứ ba của cuốn Principia. Giá trị hiện nay cho thị sai Mặt Trời là vẫn nhỏ hơn nhiều, cho tỷ số khối lượng bằng 1/332946.

Là đơn vị đo khối lượng, khối lượng Mặt Trời đã được sử dụng trước khi các đơn vị AU và hằng số hấp dẫn được đo chính xác. Điều này do khối lượng của những hành tinh khác trong hệ Mặt Trời hoặc khối lượng tổng cộng của hai sao đôi có thể tính trực tiếp theo đơn vị khối lượng Mặt Trời một khi biết bán kính quỹ đạo và chu kỳ quỹ đạo của hành tinh hay ngôi sao dựa trên định luật thứ ba của Kepler, với bán kính quỹ đạo được đo theo đơn vị thiên văn và chu kỳ quỹ đạo đo bằng năm.

Sự giảm dần khối lượng của Mặt Trời
Khối lượng Mặt Trời giảm dần theo thời gian kể từ giai đoạn nó hình thành. Điều này xảy ra bởi hai quá trình chính diễn ra ở Mặt Trời với lượng vật chất biến mất gần bằng nhau. Thứ nhất, ở lõi Mặt Trời, hydro biến đổi thành heli trong phản ứng tổng hợp hạt nhân, đặc biệt trong phản ứng chuỗi proton–proton, và phản ứng này biến đổi một phần khối lượng thành năng lượng dưới dạng các photon bước sóng tia gamma. Phần lớn năng lượng này cuối cùng phát ra khỏi Mặt Trời. Thứ hai, các proton và electron năng lượng cao trong khí quyển của Mặt Trời liên tục bị đẩy vào không gian vũ trụ bởi gió Mặt Trời.

Khối lượng ban đầu của Mặt Trời ở thời điểm nó đạt tới trạng thái sao trong dãy chính vẫn chưa được xác định chính xác. Mặt Trời lúc mới hình thành có tốc độ mất khối lượng cao hơn so với hiện nay, và có thể nó đã mất từ 1–7% khối lượng của nó trong toàn thời gian nó nằm trong dãy chính. Mặt Trời thu được một lượng rất nhỏ khối lượng từ các sao chổi và tiểu hành tinh rơi vào nó. Tuy nhiên, vì Mặt Trời đã chiếm tới 99,86% tổng khối lượng của Hệ Mặt Trời, những vật chất rơi vào nó không làm ảnh hưởng nhiều tới sự mất khối lượng lớn hơn từ phản ứng tổng hợp hạt nhân và gió Mặt Trời.

Các đơn vị liên quan
Một khối lượng Mặt Trời, 1 M, có thể đổi thành các đơn vị sau:
  (khối lượng Mặt Trăng)
  (khối lượng Trái Đất)
  (khối lượng Sao Mộc)

Trong thuyết tương đối rộng, các nhà vật lý cũng hay chuyển đổi đơn vị khối lượng sang đơn vị độ dài hay thời gian để thuận tiện cho tính toán hay rút gọn công thức:

 M G / c2 ≈ 1,48 km (một nửa bán kính Schwarzschild của Mặt Trời)
 M G / c3 ≈ 4,93 μs

Xem thêm

 Giới hạn Chandrasekhar
 Hằng số hấp dẫn Gauss
 Bậc độ lớn (khối lượng)

 Khối lượng sao
 Mặt Trời
 Sao chổi bay gần Mặt Trời (Sungrazing comet)

Tham khảo

Đọc thêm

Mặt Trời
Đơn vị đo khối lượng
Đơn vị đo trong thiên văn học


title: Tháp Hearst (New York)

text:
Tháp Hearst (tiếng Anh: Hearst Tower) là một tòa nhà chọc trời ở thành phố New York, Hoa Kỳ. Đây là trụ sở của tập đoàn báo chí Hearst Corporation, nơi đặt tòa soạn của nhiều tờ báo và tạp chí nổi tiếng như Cosmopolitan, Good Housekeeping và San Francisco Chronicle. Tháp Hearst được xây dựng trên nền của tòa trụ sở cũ 6 tầng do người sáng lập tập đoàn là William Randolph Hearst cho xây dựng với khoản đầu tư 2 triệu USD vào năm 1928. Tòa nhà mới được xây dựng gần 80 năm sau đó, nó được chính thức khánh thành ngày 4 tháng 5 năm 2006.

Thiết kế
Người thiết kế tháp Hearst là kiến trúc sư người Anh nổi tiếng Norman Foster, tòa nhà được thi công bởi công ty xây dựng Turner construction. Tòa nhà 46 tầng này có chiều cao tổng cộng 182 m và diện tích sàn 80.000 m². Để có được hình dáng đặc biệt như một biểu đồ lưới tam giác cho tháp Hearst, người ta đã sử dụng 9.500 tấn thép xây dựng, trong đó 80% là thép tái chế. Đây là tòa nhà cao tầng đầu tiên được khởi công ở thành phố New York sau Sự kiện 11 tháng 9. Giống như nhiều công trình được thiết kế trong thời gian gần đây của Norman Foster như 30 St Mary Axe, tháp Hearst được thiết kế với nhiều biện pháp tiết kiệm năng lượng như sử dụng các ống dẫn nước chạy dọc theo tường tòa nhà để làm mát mùa hè và sưởi ấm mùa đông, nước mưa đọng trên mái nhà cũng được tái sử dụng cho hệ thống làm mát, tưới cây và các đài phun nước của công trình.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Tháp Hearst trên Emporis

Nhà chọc trời New York


title: 2862 Vavilov

text:
2862 Vavilov (1977 JP) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 15 tháng 5 năm 1977 bởi N. Chernykh ở Nauchnyj.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 2862 Vavilov

002862
19770515
Được phát hiện bởi Nikolai Chernykh
Tiểu hành tinh được đặt tên
002862


title: Oxypalpus

text:
Teniorhinus là một chi bướm ngày thuộc họ Bướm nâu.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Họ Bướm nhảy

en:Oxypalpus


title: Algarobius bottimeri

text:
Algarobius bottimeri là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Kingsolver miêu tả khoa học năm 1972.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Algarobius


title: Olivella petiolita

text:
Olivella petiolita là một loài ốc biển cỡ nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Olivellidae, họ ốc ôliu nhỏ.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Olivella


title: Epimyrma kraussei

text:
Epimyrma kraussei là một loài kiến thuộc họ Formicidae. Đây là loài đặc hữu của Ý.

Chú thích

Tham khảo
 Social Insects Specialist Group 1996. Epimyrma kraussei. 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Truy cập 31 tháng 7 năm 2007.

Epimyrma
Động vật cánh màng châu Âu
Động vật đặc hữu Ý


title: Dendropsophus giesleri

text:
Dendropsophus giesleri là một loài ếch thuộc họ Nhái bén.
Đây là loài đặc hữu của Brasil.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, đầm nước ngọt, và đầm nước ngọt có nước theo mùa.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Tham khảo

 Potsch de Carvalho-e-Silva, S. & Telles, A.M. 2004. Dendropsophus giesleri. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

Dendropsophus
Động vật đặc hữu Brasil


title: Eancé

text:
Eancé () là một xã của tỉnh Ille-et-Vilaine, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc nước Pháp.

Dân số
Người dân ở Eancé được gọi là Éancéens.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ille-et-Vilaine

Tham khảo

Mayors of Ille-et-Vilaine Association  ;
INSEE ;
IGN

Liên kết ngoài
French Ministry of Culture list for Eancé

Xã của Ille-et-Vilaine


title: Rhipibruchus prosopis

text:
Rhipibruchus prosopis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Kingsolver miêu tả khoa học năm 1967.

Chú thích

Tham khảo

Rhipibruchus


title: Satolas-et-Bonce

text:
Satolas-et-Bonce là một xã thuộc tỉnh Isère trong vùng Rhône-Alpes đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 253 mét trên mực nước biển. Theo điều tra dân số năm 1999 của INSEE có dân số là 1941 người.

Sông Bourbre tạo thành phần lớn ranh giới phía đông thị trấn.

Tham khảo

Satolasetbonce


title: La Seca

text:
La Seca là một đô thị trong tỉnh Valladolid, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 1.058 người.

Tham khảo

Đô thị ở Valladolid


title: Fusus pictus

text:
Fusus pictus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Fasciolariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

pictus


title: (23513) 1992 PZ3

text:
{{DISPLAYTITLE:(23513) 1992 PZ3}}

(23513) 1992 PZ3 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henry E. Holt ở Đài thiên văn Palomar ở Quận San Diego, California, ngày 2 tháng 8 năm 1992.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 23001–24000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1992
Được phát hiện bởi Henry E. Holt
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Callispa apicalis

text:
Callispa apicalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Pic mô tả khoa học năm 1924.

Chú thích

Tham khảo

Callispa


title: Humières

text:
Humières là một xã của tỉnh Pas-de-Calais, thuộc vùng Hauts-de-France, miền đông nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Pas-de-Calais

Tham khảo
INSEE
IGN

Liên kết ngoài
 Humières on the Quid website

Humieres


title: Nghệ tâm

text:
Nghệ tâm hay lan móc, thạch hộc duyên dáng, hoàng thảo thạch hộc (danh pháp hai phần: Dendrobium loddigesii) là một loài lan trong chi Lan hoàng thảo và là loài bản địa của Lào, miền Nam Trung Quốc, và Hong Kong. Loài này thường được tìm thấy ở độ cao 1000–1500 m trên mực nước biển.

Tại Việt Nam, cây có mặt ở tỉnh Thái Nguyên.

Chú thích

Tham khảo

L
Hoa Việt Nam
Hoa Hồng Kông
Hoa Trung Quốc
Hoa Lào
Thực vật Lào
Thực vật Trung Quốc
Thực vật Việt Nam
Thực vật được mô tả năm 1887


title: Retzow

text:
Retzow là một đô thị thuộc huyện Havelland, bang Brandenburg, Đức.

Tham khảo


title: Heterocrepidius picipes

text:
Heterocrepidius picipes là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Germar miêu tả khoa học năm 1839.

Chú thích

Tham khảo

Heterocrepidius


title: Chiến dịch Ngôi Sao

text:
Chiến dịch Ngôi Sao (Tiếng Nga: Oпераций «Звезда») là tên mã của Chiến dịch Belgorod-Kharkov, hoạt động quân sự lớn thứ ba do Phương diện quân Voronezh (Liên Xô) tiến hành tại miền Trung nước Nga trong chuỗi các chiến dịch tổng phản công mùa đông 1942-1943. Như một sự tiếp nối với hai Ostrogozhsk-Rossosh và Voronezh-Kastornoye, chiến dịch này đã diễn ra song song với "Chiến dịch Bước nhảy vọt" (Oпераций «Скачок») do Phương diện quân Tây Nam thực hiện ở khu vực Nam Donets-Donbass. Bắt đầu tấn công từ ngày 2 tháng 2 tại khu vực Oboyan-Belgorod, đến ngày 16 tháng 2, Phương diện quân Voronezh mới chiếm được Kharkov một cách chật vật và không những không còn lực lượng để tiếp tục tấn công mà còn tiêu hao nốt những đội dự bị cuối cùng lẽ ra phải được bố trí để giữ vũng thành phố vừa lấy lại được. Bị mê hoặc bởi giả thuyết "quân Đức đang tháo chạy về tuyến sông Dniepr", không chỉ tướng F. I. Golikov, tư lệnh Phương diện quân Voronezh mà cả tướng N. F. Vatutin, tư lệnh Phương diện quân Tây Nam cũng đòi hỏi "Phải có những hành động kiên quyết". Bị thôi thúc bởi ý tưởng tái thực hiện lại ý đồ hợp vây quân Đức tại Kharkov trong Chiến dịch Barvenkovo-Lozovaya không thành công gần một năm trước đó, Tổng tư lệnh tối cao I. V. Stalin cuối cùng cũng xiêu lòng trước đề nghị của các tư lệnh Phương diện quân mà không tỏ ra một chút băn khoăn về tình trạng hao quân trầm trọng của các đơn vị này sau hơn một tháng chiến đấu liên tục trong bão tuyết, đồng thời đã phải di chuyển trên chiều sâu hơn 300 km và mở rộng chính diện lên đến hơn 800 km.

Để thu hẹp chính diện riêng của mỗi phương diện quân và tăng mật độ lực lượng ở khu vực Bắc Donets, ngày 15 tháng 2, Bộ Tổng tư lệnh quân đội Liên Xô đã điều động Phương diện quân Sông Đông (lúc này đã hoàn thành Chiến dịch Cái Vòng) đến khu vực Kursk vừa chiếm được và chuyển nó thành Phương diện quân Trung tâm. Mặc dù chiếm được Kharkov ngày 16 tháng 2 nhưng Phương diện quân Voronezh đã không còn đủ lực lượng để giữ nó. Ngày 23 tháng 2, vấp phải đòn phản công của các quân đoàn xe tăng 40, 48 và 2-SS, cả cụm cơ động thuộc Phương diện quân Tây Nam và cánh trái của Phương diện quân Voronezh đã phải vội vã rút lui. Chẳng những Phương diện quân Voronezh không thể tiếp tục phát triển tấn công đến tuyến Rynsk, Lebedino, Zenkov, Artyrka Poltava theo kế hoạch chiến dịch Ngôi Sao giai đoạn 2 mà ngày 18 tháng 3, còn họ còn bị xe tăng Đức đánh bật khỏi khu vực Kharkov-Belgorod (bao gồm cả thành phố Kharkov) vừa chiếm được. Cuối tháng 3 năm 1943, Cụm tác chiến Kempf của quân đội Đức Quốc xã đã đẩy lùi Phương diện quân Voronezh về tuyến Sumy, Krasnopol, Ploretarysk, Yakovlevsk, Belgorod, Volchansk, hình thành mặt chính diện phía Nam của vòng cung Kursk.

Bối cảnh
Sau các cuộc phản công thắng lợi ở các chiến dịch Stalingrad, Ostrogozhsk-Rossosh, Voronezh-Kastornoye và tại Mặt trận Kavkaz, Quân đội Liên Xô nắm quyền chủ động chiến lược, đẩy quân Đức tại Mặt trận Xô-Đức vào thế bị động phòng ngự. Nắm trong tay những lực lượng dự bị lớn được xây dựng từ cuối năm 1942, đầu năm 1943, các Phương diện quân Liên Xô ở cánh Nam mặt trận Xô-Đức ào ạt tiến về phía Tây. Quân đội Đức Quốc xã đứng trước nguy cơ mất hết tất cả những gì mà họ đã đạt được trong mùa hè năm 1942 với những thiệt hại rất lớn về quân số, phương tiện, vũ khí, khí tài và cả thế trận chiến lược. Cụm tập đoàn quân B gần như bị xóa sổ và chẳng bao lâu sau, đã bị giải thể. Cụm tập đoàn quân A phải vừa ra sức chống đỡ, vừa rút lui khỏi Bắc Kavkaz về Nam Ukraina và sang bán đảo Krym. Trên cánh Bắc, Quân đội Liên Xô mở chiến dịch Tia Lửa, giải vây một phần cho Phương diện quân Leningrad. Ở Tây Bắc Moskva, ba sư đoàn quân Đức bị bao vây và tiêu diệt tại chỗ lồi Spad-Demiansk (người Đức gọi là Kholm). Đối với Cụm tập đoàn quân Trung tâm (Đức), Phương diện quân Tây (Liên Xô) liên tục gây sức ép lên Tập đoàn quân 9 tại chỗ lồi Rzhev-Viazma làm cho tập đoàn quân này kiệt quệ đến mức tới mùa đông 1942-1943, quân Đức đã không thể sử dụng được nó để hỗ trợ cho Tập đoàn quân 6 ở Stalingrad.

Trước những thành công đó, ngày 25 tháng 1 năm 1943, Tổng tư lệnh tối cao quân đội và hải quân Liên Xô I. V. Stalin đã kết luận trong nhật lệnh của ông:

Cũng từ tinh thần trên đây, các tư lệnh Phương diện quân Liên Xô khi đó đều cho rằng, quân Đức đang rút lui một cách miền cưỡng sang phía Tây sông Dniepr và dùng con sông rộng này làm chướng ngại tự nhiên ngăn chặn cuộc tổng tấn công của quân đội Liên Xô. Họ cho rằng quyền chủ động đã thuộc về phía quân đội Liên Xô và quân đội Đức không còn khả năng lấy lại. Thậm chí có người còn cho rằng trong thời gian tới, quân Đức chưa thể mở được các trận đánh lớn đáng kể trên tả ngạn Ukraina.

Tuy nhiên, trên thực tế thì quân đội Đức không có ý định "nhường chiến thắng" cho quân đội Liên Xô một cách dễ dàng như vậy. Sau thất bại tại Stalingrad, trung lưu và thượng lưu sông Đông, Bộ Tổng chỉ huy tối cao quân đội Đức Quốc xã đã tiến hành một loạt biện pháp đặc biệt để ổn định lại tuyến mặt trận của họ. Trước hết, họ rút quân một cách có trật tự khỏi thảo nguyên Kuban và Bắc Kavkaz. Tập đoàn quân xe tăng 1 rút trước đã tạo ra một lá chắn thép ở phía Tây hạ lưu sông Đông và trên bờ tây các con sông Bắc Donets và Mius, ngăn cản Phương diện quân Tây Nam (Liên Xô) tấn công về phía Tây trong Chiến dịch "Bước nhảy vọt". Tập đoàn quân xe tăng 4 của tướng Hermann Hoth được rút về Poltava và ở đây, nó được tái trang bị để phục hồi sức chiến đấu với ba quân đoàn xe tăng 40, 57 và 48, các sư đoàn cơ giới 4 và 12. Tập đoàn quân 6 bị xóa sổ tại Stalingrad cũng được tái lập bằng các đơn vị mới từ Đức và Pháp sang, trong đó có quân đoàn xe tăng 3 để lấp vào chỗ trống tại khu vực Kursk-Kharkov. Tập đoàn quân 2 sau khi bị kiệt quệ trong các chiến dịch ở thượng lưu sông Đông cũng được tái lập bằng 6 sư đoàn mới điều từ khu vực Balkan đến, đặt dưới quyền chỉ huy của Cụm tập đoàn quân Trung tâm và đóng quân từ Korenovo qua Rylsk, Selino đến Sevsk và Komarichi trước chính diện Phương diện quân Trung tâm (Liên Xô). Một đơn vị đặc biệt đã được điều động từ Pháp sang là Quân đoàn xe tăng 2 SS gồm các sư đoàn xe tăng 1 SS "Adolf Hitler", sư đoàn xe tăng 2 SS "Đế chế" và sư đoàn xe tăng 2 SS "Đầu Lâu" với phần lớn trang bị là các loại xe tăng "Con Cọp", "Con Báo" và pháo tự hành "Ferdinan"; những thứ vũ khí ưu việt nhất của lục quân Đức khi đó. Quân đoàn này còn được tăng cường sư đoàn cơ giới SS "Viking" chuyển từ Tập đoàn quân xe tăng 1 sang. Ngày 2 tháng 3 năm 1943, Hitler ra lệnh cho Cụm tập đoàn quân Trung tâm rút 16 sư đoàn, trong đó có toàn bộ Tập đoàn quân xe tăng 2 (9 sư đoàn) và điều nó đến khu vực Briansk. Tập đoàn quân 9 cũng được điều đến khu vực Oryol. Chiến trường Xô - Đức gần như trở lại tình trạng trước mùa hè năm 1942 nhưng với thế và lực mới và tất cả những cuộc điều quân nói trên của quân đội Đức Quốc xã đều hướng về vòng cung Kursk với một mục tiêu tối cao: giành lại quyền chủ động chiến lược từ tay quân đội Liên Xô.

Trong khi quân đội Đức tại cánh Nam của mặt trận Xô-Đức đã được tăng cường và "thay máu" đến một nửa quân số và phương tiện thì các phương diện quân Liên Xô tại đây đã bị tiêu hao một phần đáng kể binh lực, vũ khí và phương tiện trong các chiến dịch mùa đông 1942-1943. Mặc dù còn nhiều lực lượng dự trữ tiềm tàng nhưng họ vẫn chưa thể đưa ra sử dụng ngay trong đầu mùa hè 1943. Thêm vào đó, những con đường sắt chiến lược mới chiếm lại chưa kịp phục hồi để đáp ứng một khối lượng vận chuyển người và vũ khí phương tiện rất lớn theo nhu cầu của các kế hoạch chiến dịch đã đặt ra. Các căn cứ hậu cần không theo kịp bộ binh, có nơi khoảng cách đã lên tới hơn 300 km. Lực lượng dự bị của Phương diện quân Voronezh lúc đó chỉ còn lại quân đoàn xe tăng 4 đã bị thiệt hại một phần sau chiến dịch Voronezh-Kastornoye. Tập đoàn quân xe tăng 3 cũng chỉ còn lại 2/3 số xe tăng trong biên chế. Không quân của Phương diện quân cũng chưa kịp đưa vào sử dụng các sân bay mới do băng tuyết chưa tan. Các sân bay cũ đều nằm bên kia sông Đông nên thời gian hoạt động trên không phận bị giảm đi một nửa do tầm bay xa hơn. Tất cả những điều đó cho thấy sự thất lợi của Phương diện quân Voronezh đã xuất hiện ngay trong quá trình chuẩn bị chiến dịch.

Binh lực và kế hoạch

Quân đội Liên Xô
Vì phải sử dụng các tập đoàn quân 38 và 60 tổ chức phòng thủ hướng Kursk-Sumy nên các đơn vị chủ lực quân đội Liên Xô tham gia chiến dịch chủ yếu vẫn là các tập đoàn quân 40 và xe tăng 3 của Phương diện quân Voronezh đã tham gia chiến dịch Voronezh-Kastornoye trước đó cộng với Tập đoàn quân 69 mới thành lập. Tuy nhiên, để đảm bảo cho hướng Zmiev - Balaklaya - Merefa phía Nam, Tập đoàn quân 6 thuộc Phương diện quân Tây Nam sẽ mở cuộc tấn công phối hợp nhằm che chắn sườn phía Nam Kharkov. Toàn bộ binh lực và phương tiện gồm có:
Tập đoàn quân 69 mới được thành lập tại khu vực Volchansk do trung tướng M. I. Kazakov chỉ huy gồm các sư đoàn bộ binh 1, 37, 111, 160, 161, 180, 270 và lữ đoàn pháo binh 173.
Tập đoàn quân 40 do trung tướng K. S. Moskalenko chỉ huy gồm Sư đoàn bộ binh cận vệ 25, các sư đoàn bộ binh 100, 107, 183, 303, 305, 309, 340, các sư đoàn trượt tuyết 4, 6, 8 và lữ đoàn bộ binh 129. Phương tiện tăng cường có Quân đoàn xe tăng 4, Sư đoàn pháo binh 10, Sư đoàn pháo phản lực 5.
Tập đoàn quân xe tăng 3 do trung tướng P. S. Rybalko chỉ huy, trong biên chế có:
Quân đoàn xe tăng 12 của thiếu tướng M. I. Zinkovich.
Quân đoàn xe tăng 15 của thiếu tướng V. I. Koptsov.
Lữ đoàn xe tăng độc lập 179 của đại tá F. N. Rudkin.
Quân đoàn kỵ binh 3 của thiếu tướng S. V. Sokolov,
Sư đoàn bộ binh 48 của thiếu tướng N. M. Makovchyuk.
Sư đoàn bộ binh 62 của thiếu tướng G. M. Zaitsev.
Sư đoàn bộ binh 184 của đại tá S.T. Koidyuk.
Toàn bộ quân số của Tập đoàn quân xe tăng 3 có 57.557 người, được trang bị 223 xe tăng và 85 pháo tự hành, 1.250 tiểu liên, 535 súng máy hạng nặng, 1.353 súng trường chống tăng, 1.223 súng cối, 189 pháo chống tăng 76,2 mm, 256 sơn pháo 75 mm, 116 pháo nòng dài 122 mm, 17 lựu pháo 152 mm.
Tập đoàn quân 6 (thuộc Phương diện quân Tây Nam) do các tướng F. M. Kharitonov và I. D. Shlemin lần lượt chỉ huy, gồm các sư đoàn bộ binh 45, 99, 141, 174, 212, 219 và Lữ đoàn xe tăng 201.

Bộ Tổng tham mưu Quân đội Liên Xô không phải là không chú ý đến tình trạng hao hụt quân số của các tập đoàn quân qua một chuỗi chiến dịch lớn trong thời gian ngắn dọc theo sông Đông nhưng họ lại đứng trước hai sự lựa chọn về việc sử dụng lực lượng dự bị chiến lược. Hoặc là tiếp tục tung ngay các lực lượng này vào trận để phát huy chiến quả; hoặc là giữ lại nó để tạo thành những quả đấm xung kích mạnh hơn và phát triển tấn công về sau này hay để dự phòng trong trường hợp quân đội Đức Quốc xã khôi phục lại được trận tuyến. Và Bộ Tổng tham mưu quân đội Liên Xô đã chọn phương án thận trọng, an toàn; không phân tán, xé lẻ các lực lượng dự bị mà tập trung nó thành một Phương diện quân. Ngày 28 tháng 1, Tập đoàn quân xe tăng 1 do tướng M. E. Katukov chỉ huy là tập đoàn quân dự bị đầu tiên được thành lập trong năm 1943. Và đến đầu tháng 3 thì đã có cả một Phương diện quân Dự bị ra đời và được đặt dưới quyền chỉ huy của trung tướng Markian Mikhaylovich Popov. Trong tình thế quân Đức đang chuẩn bị phản công, Bộ Tổng tư lệnh quân đội Liên Xô cho rằng việc mở các chiến dịch Belgorod-Kharkov và Lgov-Kursk sẽ tạo thêm một số bàn đạp thuận lợi cho việc phòng ngự mặc dù họ thừa biết rằng việc một phương diện quân tiến hành hai chiến dịch trên hai hướng khác nhau sẽ hết sức khó khăn, ngay cả trong điều kiện đẩy đủ về quân số và phương tiện. Tuy nhiên, do sớm nhận ra ý đồ tác chiến của Bộ chỉ huy tối cao quân đội Đức tại khu vực vòng cung Kursk cho nên trong giai đoạn cuối của chiến dịch, Bộ Tổng tư lệnh quân đội Liên Xô đã yêu cầu Phương diện quân Voronezh tự minh phải ngăn chặn quân Đức đang phản công và cuối cùng, buộc phải rút khỏi Kharkov lần thứ hai mà không vội tung Phương diện quân Dự bị vào trận.

Quân đội Đức Quốc xã
Quân đội Đức Quốc xã điều quân đến khu vực Belgorod-Kharkov theo hai giai đoạn. Giai đoạn đầu gồm những đơn vị còn lại của Cụm tập đoàn quân B đã bị giải thể và Quân đoàn xe tăng 2 SS được chuyển từ Tây Âu sang. Giai đoạn sau, từ ngày 12 tháng 3, Thống chế Erich von Manstein điều động thêm Tập đoàn quân xe tăng 4 cùng tập đoàn quân 8 tổng tấn công lấy lại Kharkov và chuẩn bị cho Chiến dịch Thành Trì.

Quân đoàn xe tăng 2 SS do Thượng tướng SS Paul Hausser chỉ huy. Cơ quan chỉ huy của quân đoàn được điều động từ Cụm tập đoàn quân D có sở chỉ huy tại Toulon (Pháp) sang khu vực Kharkov tháng 2 năm 1943, trong biên chế có:
Sư đoàn xe tăng 1 SS có biệt danh là "Adolf Hitler" (1. SS-Panzer-Division "Leibstandarte Adolf Hitler") do Thượng tướng SS Sepp Dietrich chỉ huy, được điều từ Cụm tập đoàn quân D đóng tại Normandy (Pháp) đến khu vực Kharkov tháng 2 năm 1943, gồm các trung đoàn xe tăng 4 SS và 5 SS, các trung đoàn bộ binh 1 SS và 2 SS, trung đoàn pháo binh 1 SS, trung đoàn pháo phòng không 3 SS, trung đoàn cơ giới trinh sát 1 SS, các tiểu đoàn công binh, thông tin và trung đoàn hậu cần thuộc lực lượng SS.
Sư đoàn xe tăng 2 SS có biệt danh "Đế chế" (2.SS-Panzer-Division "Das Reich") do Chuẩn tướng SS Herbert-Ernst Vahl (đến ngày 18 tháng 3), Đại tá SS Kurt Brasack (đến ngày 29 tháng 3) và Trung tướng SS Walter Krüger lần lượt chỉ huy, được điều từ Cụm tập đoàn quân D đóng tại Normandy (Pháp) đến khu vực Kharkov tháng 2 năm 1943, gồm các trung đoàn xe tăng 2 (SS), "Đức quốc", "Der Führer" và "Langemark", trung đoàn pháo binh 2 SS, trung đoàn pháo phòng không 1 SS, trung đoàn trinh sát cơ giới 2 SS và các tiểu đoàn thông tin, công binh, hậu cần đều của lực lượng SS.
Sư đoàn xe tăng 3 SS có biệt danh "Đầu Lâu" (3. SS Panzer-Division "Totenkopf") do Chuẩn tướng SS Herman Priess chỉ huy, được điều từ Cụm tập đoàn quân D tại miền Nam nước Pháp đến khu vực Kharkov tháng 2 năm 1943, gồm các trung đoàn xe tăng 1 SS và 3 SS, trung đoàn xe tăng 3 (không thuộc lực lượng SS), trung đoàn bộ binh mô tô 2 SS, trung đoàn cơ giới 3 SS, trung đoàn pháo binh 3 SS, các tiểu đoàn trinh sát cơ giới, thông tin, công binh hậu cần của lực lượng SS.
Sư đoàn bộ binh 167 (không thuộc lực lượng SS) do Trung tướng Wolf Trierenberg chỉ huy, được điều từ Cụm tập đoàn quân D ở miền Nam nước Pháp đến khu vực Kharkov tháng 2 năm 1943, gồm các trung đoàn bộ binh 315, 331, 339, trung đoàn pháo binh 238, các tiểu đoàn công binh, trinh sát, thông tin, hậu cần.
Đây là một đơn vị đột kích có uy lực rất cao của nước Đức Quốc xã. Sức mạnh của nó còn lớn hơn cả một tập đoàn quân xe tăng của quân đội Liên Xô với tổng số 305 xe tăng gồm 22 chiếc T-II, 172 chiếc T-III, 83 chiếc T-IV và 28 chiếc Tiger-I.

Tập đoàn quân xe tăng 4 (nguyên là Cụm quân Hoth thuộc Cụm tập đoàn quân Sông Đông), do Đại tướng Hermann Hoth chỉ huy, trong biên chế có:
Quân đoàn xe tăng 57 của Thượng tướng Thiết giáp Friedrich Kirchner, gồm sư đoàn xe tăng 16 của Đại tá Burkhart Müller-Hillebrand, sư đoàn xe tăng 17 của Thiếu tướng Fridolin von Senger Etterlin, sư đoàn xe tăng 23 của Thiếu tướng Nikolaus von Vormann và sư đoàn xe tăng 5 SS "Wiking" của Trung tướng SS Felix Steiner.
Quân đoàn xe tăng 48 của Thượng tướng Thiết giáp Otto von Knobelsdorff, gồm sư đoàn xe tăng 6 của Thiếu tướng Walther von Hünersdorff, sư đoàn xe tăng 11 của Trung tướng Dietrich von Choltitz, sư đoàn bộ binh 39 của Trung tướng Ludwig Löweneck và sư đoàn bộ binh 106 của Trung tướng Werner Forst.
Sư đoàn cơ giới độc lập 15.
Sư đoàn bộ binh 16.
Cụm tác chiến Lanz (Armee-Abteilung Lanz, đến 21 tháng 2 đổi thành Cụm tác chiến Kempf), do Thượng tướng Sơn cước Hubert Lanz và Thượng tướng Thiết giáp Werner Kempf lần lượt chỉ huy, trong biên chế có:
Quân đoàn bộ binh 42 của Thượng tướng Bộ binh Franz Mattenklott gồm các sư đoàn bộ binh xung kích 153, 381, các sư đoàn bộ binh 88 và 355.
Quân đoàn xe tăng 3 (thiếu) của Trung tướng (thăng Thượng tướng Thiết giáp 13 tháng 2 năm 1943) Hermann Breith, gồm sư đoàn xe tăng 7 của Trung tướng Hans Freiherr von Funck và sư đoàn bộ binh 168.
Quân đoàn xe tăng 24 của Thượng tướng Thiết giáp Walther Nehring, gồm các sư đoàn xe tăng 19, 27, sư đoàn cơ giới 16, các sư đoàn bộ binh 385 và 387.

Tình thế trước mắt mà Bộ chỉ huy Cụm tập đoàn quân Nam (Đức) nhận thấy là các cuộc tấn công của quân đội Liên Xô vào khu vực Kursk - Kharkov đã tạo ra thế chia cắt giữa Cụm tập đoàn quân Nam và Cụm tập đoàn quân Trung tâm. Do đó, mục tiêu trước mắt của quân đội Đức quốc xã là xóa chỗ lồi đó, nắn thẳng tuyến mặt trận. Trong điều kiện thuận lợi, có thể đánh bật Phương diên quân Voronezh (Liên Xô) về phía bên kia sông Oskol, khôi phục lại một phần thế trận trước tháng 2 năm 1943. Quân đội Đức Quốc xã không chỉ tính toán cho chiến dịch phản công chiếm lại Kharkov mà còn có kế hoạch đi xa hơn nữa: dự tính hợp vây quân đội Liên Xô tại vòng cung Kursk. Do vậy, cũng giống như tính toán của Bộ Tổng tư lệnh quân đội Liên Xô, thống chế Erich von Manstein coi Kharkov và các thành phố vệ tinh của nó như Belgorod, Volchansk, Graivorolsk, Chuguevsk, Kupiansk, Bogodukhov, Akhtyrka đều là những bàn đạp rất tốt để triển khai quân cho Chiến dịch Thành trì đang được nung nấu trong ý đồ của Bộ chỉ huy tối quân đội Đức. Việc chiếm lại khu vực này còn ngăn cả quân đội Liên Xô sử dụng con đường sắt Kursk - Kantemirovka chạy song song với mặt trận, cả thiện thế trận của Cụm tập đoàn quân Nam. Nhằm mục tiêu thứ ba này, quân đội Đức cũng chuẩn bị toàn bộ Chiến dịch Donets để tiến hành nó gần như đồng thời với trận phản công chiếm lại Kharkov.

Diễn biến

Quân đội Liên Xô tấn công đánh chiếm Kharkov

6 giờ sáng ngày 2 tháng 2 năm 1943, Chiến dịch Belgorod-Kharkov (sử sách Phương Tây thường gọi là Trận Kharkov lần thứ ba) mở màn bằng các hoạt động tấn công của Tập đoàn quân xe tăng 3 và Tập đoàn quân 69. Từ khu vực Valuiky, Quân đoàn xe tăng 12 hướng mũi đột kích về phía thị trấn Zmievsk, Quân đoàn xe tăng 15 đột phá vòng qua phía Nam khu phòng thủ tiền tiêu của Cụm tác chiến Lanz, đánh chiếm thị trấn Kupiansk và hướng đòn tấn công về phía Chuguevsk. Bên sườn phải của Tập đoàn quân xe tăng 3, Tập đoàn quân 69 cũng hướng đòn tấn công thẳng về phía Kharkov. Bị kẹp giữa hai tập đoàn quân Liên Xô đang tấn công Cụm tác chiến Lanz vừa chống trả, vừa lùi dần về hướng Kharkov. Tốc độ tấn công chậm của Quân đoàn xe tăng 15 làm cho tướng Rybalko không hài lòng. Các sư đoàn xe tăng 1 và 2 SS của sư đoàn "Đầu Lâu" chặn kích quyết liệt quân đoàn này trước cửa ngõ thị trấn Belyi Kolodez, cách Kharkov 60 km về phía Đông. Trên tuyến sông Bắc Donets, tướng Paul Hausser đã triển khai sư đoàn xe tăng SS "Đầu Lâu" và các trung đoàn "Der Führer", "Langemark". Ngày 10 tháng 2, Quân đoàn bộ binh 42 (thuộc Cụm tác chiến Lanz) phải bỏ phòng tuyến sông Oskol, lùi về phối hợp với quân của tướng Paul Hausser giữ tuyến sông Bắc Donets nhưng các quân đoàn xe tăng 12 và 15 của Tập đoàn quân xe tăng 3 (Liên Xô) đã đi trước bộ binh Đức. Cuối ngày 9 tháng 2, cả hai quân đoàn đều đưa được toàn bộ xe tăng vượt sông và đánh chiếm các thị trấn Zmievsk và Chuguevsk.

Cùng thời điểm khai trận với Tập đoàn quân xe tăng 3, Tập đoàn quân 6 (Phương diện quân Tây Nam) được tăng cường Lữ đoàn xe tăng 201 cũng mở cuộc tấn công ngày 2 tháng 2 từ Svatovo, vượt sông Bắc Donets ở phía Nam Kupiansk và đánh chiếm thị trấn Balaklaya ngày 5 tháng 2. Trên cánh Bắc, Tập đoàn quân 40 được tăng cường Quân đoàn xe tăng 14 phải mất 5 ngày mới bẻ gãy được sức kháng cự của sư đoàn cơ giới 16 (Đức) được tăng cường trung đoàn xe tăng SS "Deuschland" thuộc Sư đoàn xe tăng 2 SS "Der Reich" và các sư đoàn bộ binh 385, 387 (Đức) và đánh chiếm Korotsa ngày 7 tháng 2. Cùng ngày, Tập đoàn quân 69 đánh chiếm thị trấn Liptsy phía Đông Bắc Kharkov. Đến ngày 8 tháng 2, Quân đoàn xe tăng 14 đã đánh thiệt hại nặng trung đoàn xe tăng SS "Deuschland" và tiến sâu vào tuyến phòng ngự của quân Đức thêm 20 km. Các sư đoàn bộ binh 107 và 183 tấn công yểm hộ hai bên sườn Quân đoàn xe tăng 14 cũng đánh bại sư đoàn bộ binh 385 (Đức), đẩy sư đoàn cơ giới 16 và sư đoàn bộ binh 387 (Đức) lùi về Belgorod. Ngày 9 tháng 2, Quân đoàn xe tăng 14 dẫn đầu Tập đoàn quân 40 tiếp tục đột kích Belgorod. Quân Đức chống cự tại đây chỉ còn lại sư đoàn bộ binh 168 (Đức), các trung đoàn xe tăng và cơ giới Đức đều đã rút về chống giữ Kharkov. Nhanh chóng bẻ gãy sức kháng cự của sư đoàn bộ binh 168 (Đức), trưa ngày 9 tháng 2, Tập đoàn quân 40 đánh chiếm thành phố Belgorod và ngay chiều hôm đó tiếp tục phát triển đến Zolochevka hình thành thế vây bọc thành phố từ phía Bắc.

Ngày 10 tháng 2, Tập đoàn quân 40 đã phát triển tấn công đến phía Tây Kharkov. Cùng ngày, Tập đoàn quân xe tăng 3 cũng uy hiếp Merefa, cửa ngõ phía Nam Kharkov, hình thành thế vây bọc từ thành phố phía Nam. Tại Kharkov, tướng Werner Ostendorf tham mưu trưởng Quân đoàn xe tăng 2 SS mới đến thành phố này từ ngày 31 tháng 1 và chỉ mới có trong tay các sư đoàn xe tăng 3 SS "Đầu Lâu" và 2 "Der Reich". Sư đoàn xe tăng 1 SS "Adolf Hitler" còn đang di chuyển trên tuyến đường xe lửa từ Kiev đến Poltava. Trước tình thế bị đe dọa vây bọc, tướng Werner Ostendorf trình ý định rút quân với tướng Paul Hausser và được ông này ủng hộ. Tuy nhiên, tướng Hubert Lanz chống lại chủ trương này. Ông ta muốn dùng cả ba trung đoàn xe tăng của sư đoàn "Đầu Lâu" để chống giữ Kharkov-Merefa trong khi tướng Werner Ostendorf cho rằng chỉ cần làm chậm cuộc đột kích của Tập đoàn quân xe tăng 3 (Liên Xô), tạo điều kiện cho các sư đoàn xe tăng rút qua Kharkov về phía Nam an toàn. Thống chế Erich von Manstein cũng ủng hộ chủ trương rút quân của Paul Hausser và yêu cầu Tập đoàn quân xe tăng 4 sử dụng sư đoàn xe tăng 17 đánh đòn bổ trợ từ Poltava vào Krasnograd, ngăn chặn Tập đoàn quân 6 (Liên Xô) và mở cửa phía Nam Kharkov cho các sư đoàn xe tăng SS "Đế chế", "Đầu Lâu" và Cụm tác chiến Kempf rút ra.

13 giờ ngày 11 tháng 2, các trung đoàn xe tăng "Der Führer" và "Langemark" cùng các sư đoàn bộ binh 153, 381 và trung đoàn bộ binh mô tô 2 SS mở cuộc phản kích quyết liệt vào Quân đoàn xe tăng 12 (Tập đoàn quân xe tăng 3) tại khu vực Velykyi Burluk. Cuộc tấn công đã vấp phải làn hỏa lực từ hàng trăm khẩu pháo chống tăng 76,2 mm. Ngay trong đợt công kích đầu tiên, 18 xe tăng T-IV đã thủng giáp trước hỏa lực chống tăng. Các xe tăng còn lại phải vừa đánh, vừa lùi. Không có xe tăng yểm hộ, các sư đoàn bộ binh Đức buộc phải chống trả xe tăng Liên Xô bằng hỏa lực bộ binh. Thấy tình thế thất lợi, Tham mưu trưởng Quân đoàn xe tăng đã điện đàm với tướng Hubert Lanz yêu cầu chấm dứt ngay cuộc phản đột kích. Tướng Hubert Lanz khăng khăng phản đối. Và chỉ đến khi thống chế Erich von Manstein nói thẳng với ông rằng vì Quân đoàn xe tăng 2 SS chưa tập trung đầy đủ nên không thể đưa từng trung đoàn lẻ tẻ ra chiến đấu được thì Quân đoàn xe tăng 2 SS đã bắt đầu rút quân về phía Nam dưới sự yểm hộ của sư đoàn xe tăng 17 (Tập đoàn quân xe tăng 4). Tướng Hubert Lanz phàn nàn rằng việc rút lui của Quân đoàn xe tăng 2 SS diễn ra quá nhanh nên bộ binh của ông ta không kịp chuẩn bị vì ông ta đã điều hết chủ lực của Cụm tác chiến mang tên mình sang giữ phía Đông Kharkov.

Vì trận tuyến của quân Đức phía Bắc Kharkov không còn giữ được thế liên hoàn nên tướng F. I. Golivov quyết định tung Quân đoàn kỵ binh 3 và Quân đoàn xe tăng 14 đột kích vòng qua phía Tây và Tây Nam Kharkov để chặn đường rút của cụm quân Đức ở Kharkov đã rơi vào tình trạng bị nửa hợp vây. Trong các ngày 11 và 12 tháng 2, Cụm tác chiến Lanz của quân Đức lần lượt mất các vị trí phòng thủ phía Đông Kharkov. Tập đoàn quân xe tăng 3 chỉ còn cách Kharkov không quá 15 km ở phía Đông Nam, các khẩu pháo nòng dài 122 mm của Tập đoàn quân xe tăng 3 (Liên Xô) bắt đầu bắn vào thành phố. Các trung đoàn xe tăng "Der Führer" và "Langemark" vẫn cố gắng giữ một hành lang chỉ rộng 3 km dọc con đường Kharkov đi Krasnograd để những đơn vị còn lại có thể rút lui. 22 giờ ngày 15 tháng 2, Bộ tư lệnh Quân đoàn xe tăng 2 SS cùng với trung đoàn xe tăng 1 SS là những đơn vị cuối cùng còn lại rút khỏi Kharkov. Sở dĩ quân Đức có thể rút được một phần các lực lượng của mình qua Tây Nam Kharkov trên con đường đi từ Merefa đến Krasnograd là do cuộc tấn công của Tập đoàn quân 6 (Phương diện quân Tây Nam) đã nhanh chóng bị Quân đoàn xe tăng 57 (Đức) đẩy lùi. Tập đoàn quân này tiến rất chậm, bị tụt lại sau Tập đoàn quân xe tăng 3 đến vài chục km và đã vấp phải đòn phản công của sư đoàn xe tăng 17 ngay trước của ngõ phía Đông Krasnograd ngày 10 tháng 2. Đến ngày 12 tháng 2, Quân đoàn xe tăng 57 đã dồn Tập đoàn quân này về tuyến xuất phát và toàn bộ sườn phía Nam của tập đoàn quân xe tăng 3 bị hở.

Ngày 16 tháng 2, Tập đoàn quân xe tăng 3 và Quân đoàn kỵ binh 3 tiến vào Kharkov và không dừng lại ở đó. Từ ngày 17 đến ngày 19 tháng 3, Tập đoàn quân 40 đã tiến thêm được gần 150 km về phía Tây, siết chặt sườn phải của mình với sườn trái của Tập đoàn quân 38, đánh chiếm Grayvoron, Bogodukhov, Akhtyrka và Lebedyn. Tập đoàn quân xe tăng 3 và Tập đoàn quân 69 cũng tiến thêm hơn 70 km về phía Tây Nam Kharkov. Ngày 19 tháng 2, Tập đoàn quân 69 và Tập đoàn quân 3 tổ chức đột kích trong hành tiến vào Krasnograd nhưng đều bị Quân đoàn xe tăng 2 SS (lúc này đã hội đủ ba sư đoàn xe tăng và 1 sư đoàn bộ binh) chặn lại. Cùng ngày hôm đó, Quân đoàn xe tăng 57 (Đức) mở một mũi đột kích mạnh vào Zmiev, chấm dứt cuộc tấn công của Tập đoàn quân xe tăng 3 (Liên Xô) và bắt đầu uy hiếp Tập đoàn quân này từ phía sau. Do cuộc rút lui nhanh chóng của Phương diện quân Tây Nam trước Cuộc phản công mùa xuân 1943 của quân đội Đức, sườn trái của Phương diện quân Voronezh đã bị uy hiếp nghiêm trọng trong khi các đơn vị của nó vẫn tiếp tục tiến công về phía Tây trong tình trạng bị suy yếu nặng.

Cuộc phản công của Erich von Manstein

Mặc dù chiếm được Kharkov chỉ trong thời gian ngắn ngủi nhưng những diễn biến trên mặt trận lại không giống như lời giải thích của Tư lệnh Phương diện quân Voronezh F. I. Golikov. Sự thật là quân đội Đức Quốc xã không có ý định rút chạy về tuyến sông Dniepr mà ngược lại, họ tập trung quân để chuẩn bị cho một chiến dịch mới. Cũng như trận thất bại của Cụm tác chiến Hollidt tại Kotelnikovo, cuộc rút lui của quân Đức tại Kharkov chỉ là tạm thời. Với những lực lượng dự bị còn rất sung sức được đưa từ Pháp và Đức sang, đến đầu tháng 3 năm 1943, Thống chế Erich von Manstein đã nắm trong tay những binh đoàn xe tăng mạnh nhất của nước Đức Quốc xã để triển khai thực hiện Chiến dịch Thành Trì.

Không như phán đoán của F. I. Golikov và N. F. Vatutin, sự kiện thống chế Erich von Manstein rút Quân đoàn xe tăng 2 SS khỏi Kharkov không phải là một hành động rút chạy mà là đưa nó đến tham chiến ở mặt trận trung lưu sông Đông. Sau khi thoát ra khỏi "cái túi" Kharkov không được buộc chặt, ngày 19 tháng 2, Quân đoàn xe tăng 2 SS và Tập đoàn quân xe tăng 4 triển khai binh lực lớn không phải để trực tiếp phản công lấy lại Kharkov ngay mà nhằm vào Tập đoàn quân 6 (Liên Xô) có binh lực yếu hơn đang yểm hộ sườn Nam của Tập đoàn quân xe tăng 3 (Liên Xô). Ngày 23 tháng 2, Tập đoàn quân 6 bị thiệt hại nặng trong các trận giao chiến ở phía Đông Krasnograd, nơi mà họ đã cố gắng công kích trong một tuần nhưng không vượt qua được. Chiếm được lợi thế bất ngờ chiến thuật trước Phương diện quân Tây Nam đang tấn công và không hề có kế hoạch phòng thủ, Tập đoàn quân xe tăng 4 (Đức) đã luồn vào Krasnoyarmeyskoye, hậu cứ của các tập đoàn cơ động do tướng M. M. Popov chỉ huy gồm 4 quân đoàn xe tăng, và ba sư đoàn bộ binh đang tấn công trên hai hướng Dniepropetrovsk và Mariupol. Bị 7 sư đoàn xe tăng và 2 sư đoàn cơ giới đột kích vào hai bên sườn, Tập đoàn cơ động của tướng M. M. Popov bị thiệt hại nặng, phải rút lui về Barvenkovo và ngay sau đó còn phải rút tiếp sang bên kia sông Bắc Donets.

Cuộc rút lui nhanh chóng của Phương diện quân Tây Nam đã đẩy cánh trái của Phương diện quân Voronezh vào tình thế hết sức nguy hiểm do bị hở toàn bộ sườn trái. Ngày 21 tháng 2, thay vì tiếp tục triển khai tấn công trên hướng Tây, tướng F. I. Golikov phải điều Tập đoàn quân xe tăng 3 đã rất suy yếu (chỉ còn lại 110 xe tăng) và Tập đoàn quân 69 cũng ở trong tình trạng kiệt quệ về hướng Nam vì trong tay không còn lực lượng dự bị nào đáng kể. Sau khi buộc Phương diện quân Tây Nam (Liên Xô) phải lùi về vị trí xuất phát, ngày 4 tháng 3, các tập đoàn quân xe tăng 1 và 4 (Đức) được điều về hướng Kharkov để phối hợp với Quân đoàn xe tăng 2 SS mở cuộc đột kích sâu qua Kharkov lên phía Bắc.

Ngày 16 tháng 3, tướng F. I. Golikov ra lệnh cho Tập đoàn quân xe tăng 3 (lúc này chỉ còn lại vài chục xe tăng) và Tập đoàn quân 69 bỏ Kharkov rút về phía Bắc. Đại bản doanh Bộ Tổng tư lệnh tối cao Liên Xô chuẩn y ngay quyết định này và cử Tổng tham mưu trưởng, nguyên soái A. M. Vasilevsky đến mặt trận để đánh giá tại chỗ tình hình và đưa ra biện pháp đối phó. Ngày 17 tháng 2, Tập đoàn quân 21 được rút khỏi Phương diện quân Bryansk và được điều đến phía Nam Kursk để chặn kích tại con đường cái đi Oboyan. Tập đoàn quân xe tăng 1 mới thành lập cũng được tập trung ở Đông Nam Kursk. Tuy nhiên, Quân đoàn xe tăng 2 SS (Đức) đã đi trước các tập đoàn quân Liên Xô một bước. Ngày 18 tháng 3, Quân đoàn này đã đánh chiếm Belgorod và phát triển tấn công lên phía Bắc. Trong ngày 21 tháng 3, các đơn vị còn lại của Tập đoàn quân 69 và Tập đoàn quân xe tăng 3 (Liên Xô) rút qua dải phòng ngự mới do Tập đoàn quân 21 và Tập đoàn quân xe tăng 1 thiết lập ở phía Nam Oboyan. Ngày 23 tháng 3, tướng N. F. Vatutin được điều đến chỉ huy Phương diện quân Voronezh thay thế tướng F. I. Golikov chuyển sang chỉ huy Phương diện quân Bryansk. Thay thế N. F. Vatutin chỉ huy Phương diện quân Tây Nam là tướng R. Ya. Malinovsky. Từ ngày 24 đến ngày 27 tháng 3, Tập đoàn quân xe tăng 4 (Đức) quay lại khu vục Kharkov và phối hợp với Quân đoàn xe tăng 2 SS đột kích lên phía Bắc nhưng đã bị những lực lượng còn sung sức của Tập đoàn quân xe tăng 1 cà Tập đoàn quân 21 (Liên Xô) chặn đứng trên tuyến Gaponovo, Trefilovka, Belgorod (???), Vovchansk; hình thành chính diện phía Nam của vòng cung Kursk.

Kết quả và ảnh hưởng

Thiệt hại của hai bên trong chiến dịch này đều không được tổng kết. Phía quân đội Đức Quốc xã đương nhiên có những thiệt hại do bị động chống trả các cuộc đột kích của các lữ đoàn xe tăng Liên Xô. Phía Liên Xô không nêu ra các con số thiệt hại của quân mình do họ phải rút lui sau ngày 16 tháng 3. Tuy nhiên, lịch sử đã ghi nhận sự kiện Tập đoàn quân xe tăng 3 (Liên Xô) được giải thể ngày 23 tháng 4 và toàn bộ biên chế còn lại của nó được sử dụng để thành lập lại Tập đoàn quân 57.

Chiến dịch Belgorod-Kharkov chỉ thành công được một phần ba mục tiêu. So với các mục tiêu ban đầu, chỉ có hướng tấn công phía Bắc của các tập đoàn quân 38 và 60 là còn giữ được trận địa mới chiến lĩnh trên tuyến Sumy, Krasnopol, Ploretarysk, Yakovlevo. Tập đoàn quân xe tăng 3 và các Tập đoàn quân 38, 40 tuy chiếm được Kharkov nhưng đã ở trong tình trạng suy kiệt về binh lực và phương tiện. Điều đó lý giải tại sao lá cờ Xô Viết chỉ tung bay trong 30 ngày ngắn ngủi của mùa xuân năm 1943 tại Kharkov.

Vấn đề là ở chỗ sau những thành công trong hai mùa đông chiến tranh 1941-1942 và 1942-1943, I. V. Stalin và bất cứ ai trong Bộ Tổng tư lệnh quân đội Liên Xô đều nóng lòng mong muốn "tống cổ" quân đội Đức Quốc xã khỏi lãnh thổ Liên Xô càng nhanh càng tốt. Sự nôn nóng đó không chỉ có ở các tướng lĩnh trẻ mà còn có ở hầu hết binh lính của các đơn vị chiến đấu vì họ đã chịu đựng quá nhiều gian khổ và cũng nóng lòng như vậy. Cho nên xét về tình cảm thì chiến tranh là nơi thể hiện những cảm xúc cực đoan nhất nhưng xét về lý trí thì trong lĩnh vực quân sự lại không có chỗ cho những cảm xúc ấy. Nói đúng hơn thì những cảm xúc ấy phải trở lại sự suy đoán khách quan với những việc gì có thể làm được và những việc gì không thể làm được, và sau đó, mới đến sự nhạy cảm của cá nhân người chỉ huy.

Kết quả là sự mong muốn đúng đắn nhưng lại không được giải quyết bằng biện pháp đúng đắn đã dẫn đến sự thất bại của Phương diện quân Tây Nam trong "Chiến dịch Bước Nhảy Vọt" và kéo theo sự kiện quân Đức chiếm lại Kharkov ngày 19 tháng 3 năm 1943. Chiến dịch Belgorod-Kharkov đã thất bại và phải qua một lần thử sức quyết định nữa tại trận Kursk thì Quân đội Liên Xô mới có thể hoàn thành mục tiêu đã đề ra. Tuy nhiên, cho đến nay vẫn còn nhiều tranh cãi về các chiến dịch tấn công trong tháng 2 và tháng 3 của quân đội Liên Xô tại khu vực phía Nam Kursk. Một số cho rằng không cần thiết phải vội vã tấn công như vậy nhưng những người có ý kiến ngược lại đã chỉ ra rằng nếu không có các chiến địch đó thì chắc chắn không thể có trận Kursk với thất bại nặng nề của các binh đoàn xe tăng Đức.

Sự kiện quân sự quốc tế có liên quan

Ngay trước khi diễn ra cuộc tấn công của quân đội Liên Xô tại khu vực Kharkov, ngày 30 tháng 1 năm 1943, tại làng Buzuluk, đơn vị chiến đấu đầu tiên của Quân đội Tiệp Khắc ở nước ngoài trong Chiến tranh thế giới thứ hai đã ra đời với sự giúp đỡ trang bị và huấn luyện của quân đội Liên Xô. Đó là Trung đoàn Tiệp Khắc 1 dưới sự chỉ huy của trung tá Ludvik Svoboda, sau này là Chủ tịch nước CHXHCN Tiệp Khắc (1968-1975). Quân số đầu tiên của trung đoàn gồm 979 nam giới và 38 phụ nữ, được trang bị 553 súng trường bán tự động SVT-40, 192 súng trường Mosin-Nagant, 10 súng trường bắn tỉa, 47 tiểu liên PPs-41, 47 súng ngắn, 40 trung liên Degtyaryov 22, 12 đại liên Maxim PM M1910, 16 súng chống tăng PTRS-41, 2 pháo chống tăng 35 mm kiểu M-42, 9 súng cối 50 mm và 9 súng cối 82 mm. Binh sĩ của trung đoàn mặt đồng phục của Anh.

Ngày 8 tháng 3, trung đoàn ra quân chiến đấu trong đội hình Tập đoàn quân 28 (Liên Xô) trong khuôn khổ chiến dịch Ngôi Sao. Tại Trận Sololova, trung đoàn đã cùng với Trung đoàn 78 (Tập đoàn quân 28) chống lại một trung đoàn xe tăng Đức và thu được thắng lợi đầu tiên, phá hủy 19 xe tăng, 5 pháo tự hành, loại khỏi vòng chiến đấu hơn 300 sĩ quan và binh lính Đức. Trong toàn bộ chiến dịch Ngôi Sao, trung đoàn đã tổn thất 304 người chết và bị thương, 3 người bị bắt làm tù binh. Đại úy Otakar Jaroš, tiểu đoàn trưởng tiểu đoàn 1 của trung đoàn đã được phong tặng danh hiệu Anh hùng Liên Xô (truy tặng ngay sau khi tử trận). Sau trận Sokolova, đã có thêm hàng nghìn người tình nguyện Tiệp và Slovakia tại Liên Xô gia nhập trung đoàn. Ngày 14 tháng 4 năm 1943, trung đoàn được nâng cấp thành Lữ đoàn bộ binh độc lập Tiệp Khắc 1. Cuối chiến tranh thế giới thứ hai, Lữ đoàn này đã phát triển thành Quân đoàn Tiệp Khắc 1, tham gia các chiến dịch giải phóng Slovakia, giải phóng Tiệp Khắc và tiến về thủ đô Praha ngày 9 tháng 5 năm 1945.

Xem thêm

Chiến dịch Kharkov (1941)
Chiến dịch Barvenkovo-Lozovaya
Chiến dịch Donets
Chiến dịch phản công Belgorod-Kharkov

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài
Tư liệu về Chiến dịch Belgorod-Kharkov

Chiến dịch quân sự trong Thế chiến thứ hai
Xung đột năm 1943
Lịch sử Đức
Lịch sử Liên Xô
Chiến dịch Blau
Trận Kharkov
Trận đánh trong Thế chiến thứ hai

ca:Tercera Batalla de Khàrkov
cs:Mansteinova jarní ofenzíva
de:Schlacht um Charkow
pl:Bitwa o Charków (luty 1943)
ru:Харьковская операция (1943)


title: Podenzana

text:
Podenzana là một đô thị ở tỉnh Massa-Carrara trong vùng Toscana, tọa lạc khoảng 110 km về phía tây bắc của Florence và khoảng 25 km về phía tây bắc của Massa. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 1.947 người và diện tích là 17,3 km².

Podenzana giáp các đô thị sau: Aulla, Bolano, Calice al Cornoviglio, Follo, Licciana Nardi, Tresana.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Massa-Carrara


title: Moran Town

text:
Moran Town là một thị trấn thống kê (census town) của quận Dibrugarh thuộc bang Assam, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Moran Town có dân số 6784 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Moran Town có tỷ lệ 84% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 86%, và tỷ lệ cho phái nữ là 81%. Tại Moran Town, 10% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Assam


title: Agabus phaeopterus

text:
Agabus phaeopterus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Kirby miêu tả khoa học năm 1837.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Agabus


title: Altica tamaricis

text:
Altica tamaricis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Schrank miêu tả khoa học năm 1785.

Chú thích

Tham khảo

Động vật được mô tả năm 1802
Altica
Động vật châu Âu
Bọ cánh cứng châu Âu


title: Aguaí

text:
Aguaí là một đô thị ở bang São Paulo, Brasil. Thành phố này có dân số (năm 2007) là 30.181 người, diện tích là 473,365 km², mật độ dân số 67,1 người/km². Đô thị này nằm ở độ cao 660 m, cách thủ phủ bang São Paulo 200 km. Đô thị này nằm ở khu vực khí hậu bán nhiệt đới. Theo điều tra năm 2000, đô thị này có chỉ số phát triển con người 0,786, tuổi thọ bình quân 71,55 năm, tỷ lệ biết đọc biết viết là 89,93%.

Các đô thị giáp ranh
Đô thị này giáp các đô thị:
Bắc
Santa Cruz das Palmeiras, Casa Branca, Vargem Grande do Sul, São João da Boa Vista

Nam
Mogi-Guaçú

Đông
São João da Boa Vista, Espírito Santo do Pinhal

Tây
Leme, Pirassununga

Các sông
Jaguari-Mirim
Itupeva
Taquarantã
Amaro Nunes
Córrego Isoldina
Ribeirão dos Porcos
Córrego da Lage
Córrego Lajeado
Córrego Bambu

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Página da prefeitura
 Página da câmara
 Aguaí no WikiMapia

Đô thị bang São Paulo


title: Edward Morley

text:
Edward Williams Morley (29.1.1838 - 24.2.1923) là một nhà khoa học người Mỹ, nổi tiếng vì thí nghiệm Michelson-Morley.

Thời niên thiếu
Morley sinh tại Newark, New Jersey và lớn lên ở West Hartford, Connecticut. Ông tốt nghiệp trường Williams College (ở Williamstown, Massachusetts) năm 1860.

Sự nghiệp
Từ năm 1869 tới 1906 ông là giáo sư hóa học ở Western Reserve College (đã liên hiệp với Đại học Case Western Reserve ngày nay ở Cleveland, Ohio).

Công trình nghiên cứu nổi tiếng của ông – khi làm chung với Albert Abraham Michelson năm 1887 - là thí nghiệm Michelson-Morley. Nhưng cả ông và Michelson chưa đi đến kết luận là thí nghiệm này đã bác bỏ giả thuyết ête. Tuy nhiên, các người khác đã chứng minh, và cuối cùng đã dẫn tới thuyết tương đối của Einstein.
Morley cũng làm các thí nghiệm ête chung với Dayton Miller sau khi làm chung với Michelson.

Ngoài ra, Morley cũng nghiên cứu thành phần oxy trong khí quyển Trái Đất, sự giãn nở do nhiệt và tốc độ ánh sáng trong từ trường.

Vinh dự
Morley đã là chủ tịch của Hiệp hội thúc đẩy tiến bộ Khoa học Hoa Kỳ (1895) và chủ tịch của Hội Hóa học Hoa Kỳ (1899).

Hố trên Mặt Trăng Morley được đặt teo tên ông. Trường tiểu học công lập Morley ở West Hartford cũng được đặt theo tên ông. Nhà của Morley ở West Hartford được trở thành một National Historic Landmark năm 1975.

Giải thưởng
 Huy chương Davy của "Royal Society of London" (1907)
 Huy chương Elliott Cresson của "Viện Franklin của tiểu bang Pennsylvania" (1912)
 Giải Willard Gibbs (1899).

Chú thích

Liên kết ngoài
 Edward Williams Morley from the Encyclopædia Britannica

Sinh năm 1838
Mất năm 1923
Nhà khoa học Hoa Kỳ
Nhà vật lý thực nghiệm
Nhà hóa lý
Nhà vật lý Mỹ


title: Anthracalaus luzonicus

text:
Anthracalaus luzonicus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1865.

Chú thích

Tham khảo

Anthracalaus


title: Beejoliya Kalan

text:
Beejoliya Kalan là một thị trấn thống kê (census town) của quận Bhilwara thuộc bang Rajasthan, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Beejoliya Kalan có dân số 12.384 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Beejoliya Kalan có tỷ lệ 64% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 73%, và tỷ lệ cho phái nữ là 54%. Tại Beejoliya Kalan, 15% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Rajasthan


title: Paralimnophila rara

text:
Paralimnophila rara là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Paralimnophila
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Tía tô

text:
Tía tô (danh pháp hai phần: Perilla frutescens var. crispa, đồng nghĩa: Perilla macrostachya, Perilla ocymoides, Perilla urticifolia, Ocimum frutescens) là một trong số khoảng 8 loài cây tía tô thuộc họ Hoa môi (Lamiaceae hay Labiatae) giống như húng. Loài tía tô bản địa mọc trải rộng từ Ấn Độ sang Đông Á gồm Việt Nam.

Mô tả
Cây thảo, cao 0,5-1m. Lá mọc đối, mép khía răng, mặt dưới tím tía, có khi hai mặt đều tía, nâu hay màu xanh lục có lông nhám. Hoa nhỏ mọc thành xim co ở đầu cành, màu trắng hay tím, mọc đối. Quả bé, hình cầu. Toàn cây có tinh dầu thơm và có lông. Loài tía tô mép lá quăn (Perilla ocymoides L. var. bicolorlaciniata) có giá trị sử dụng cao hơn.  Ngoài ra lá tía tô của Triều Tiên hay Nhật Bản có hai mặt đều xanh, có giá trị cao để xuất, nhập khẩu. Loại này được gọi là perilla frutescens.

Phân bố

Được trồng phổ biến khắp nơi làm rau gia vị và làm thuốc.

Bộ phận dùng

Cả cây, trừ rễ, gồm lá (thu hái trước khi cây ra hoa), cành (thu hoạch khi đã hết lá), quả (ở những cây chủ định lấy quả). Phơi trong mát hoặc sấy nhẹ cho khô.

Thành phần hóa học

Tinh dầu chứa perillaldehyd (4 isopropenyl 1-cyclohexen 7-al), limonen, a-pinen và dihydrocumin. Hạt có dầu béo gồm acid oleic, linoleic và linolenic; amino acid: arginin, histidin, leucin, lysin, valin.

Các thứ và dạng
Perilla frutescens thứ auriculato-dentata
Perilla frutescens thứ crispa (đồng nghĩa: Perilla frutescens thứ nankinensis, Perilla ocymoides thứ crispa).
Perilla frutescens dạng crispidiscolor
Perilla frutescens thứ laciniata (đồng nghĩa: Perilla laciniata)
Perilla frutescens thứ purpurascens (đồng nghĩa: Perilla ocymoides thứ purpurascens)
Perilla ocimoides dạng citriodora (đồng nghĩa: Perilla citriodora)

Sử dụng
Lá và hạt tía tô đều được dùng trong ngành ẩm thực của các nước Ấn, Hoa, Hàn và Nhật.

Tại Việt Nam lá tía tô dùng ăn sống cũng như nấu chín ví dụ như trong món canh cà bung. Lá tía tô còn được dùng cuốn chả nướng tương tự như chả lá lốt hay chả xương xông.

Trong y học cổ truyền Trung Quốc, Tía tô (紫蘇) được dùng như một vị thuốc được dùng để tạo hưng phấn, trị cảm, nhức mỏi, ho suyễn. Hạt có chứa tinh dầu có tính nhanh khô (can tính), giúp bảo quản và khử trùng thức ăn.

Hình ảnh

Tham khảo

F
Cây thuốc
Thảo mộc
Ẩm thực Nhật Bản
Ẩm thực Triều Tiên


title: Protoxaea gloriosa

text:
Protoxaea gloriosa là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Fox mô tả khoa học năm 1893.

Chú thích

Tham khảo

Protoxaea
Động vật được mô tả năm 1893


title: Angerville-Bailleul

text:
Angerville-Bailleul là một xã thuộc tỉnh Seine-Maritime trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-Maritime

Tham khảo
INSEE

Liên kết ngoài
 Angerville-Bailleul on the Quid website

Xã của Seine-Maritime


title: Longitarsus reichei

text:
Longitarsus reichei là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Allard miêu tả khoa học năm 1860.

Chú thích

Tham khảo

Longitarsus


title: Setodes orestes

text:
Setodes orestes là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Chú thích

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Setodes


title: Stenoptilodes posticus

text:
Stenoptilodes posticus là một loài bướm đêm thuộc họ Pterophoridae. Nó được tìm thấy ở Colombia và Peru.

Sải cánh dài khoảng 24 mm. Con trưởng thành bay vào tháng 9.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Review of the Neotropical species trong họ Pterophoridae, part I: Ochyroticinae, Deuterocopinae, Pterophorinae (Platyptiliini, Exelastini, Oxyptilini) (Lepidoptera)

Stenoptilodes
Côn trùng Nam Mỹ


title: Humptrup

text:
Humptrup là một đô thị thuộc huyện Nordfriesland, bang Schleswig-Holstein, Đức. Đô thị này có diện tích 16,99 km2, dân số cuối năm 2006 là 790 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Nordfriesland


title: Quảng trường Madison

text:
Quảng trường Madison được hình thành bởi giao điểm của Đường số 5 (fifth Avenue) và Đường Broadway tại Phố số 23 (23rd Street) trong quận Manhattan của Thành phố New York. Quảng trường này được đặt theo tên của James Madison, Tổng thống Hoa Kỳ thứ tư và cũng là tác giả chính viết ra Hiến pháp Hoa Kỳ.

Điểm tập trung của quảng trường là Công viên Quảng trường Madison, một công viên rộng 6,2 mẫu Anh (2,5 hécta), giới hạn phía đông là Đường Madison (đường này khởi đầu tại góc đông nam của công viên tại Phố số 23); giới hạn phía nam là Phố số 23; giới hạn phía bắc là Phố số 26; và giới hạn phía tây là Đường số 5 và Đường Broadway khi chúng giao cắt nhau.

Công viên và quảng trường nằm tại phần cuối phía bắc của khu cư dân Flatiron thuộc quận Manhattan. Việc sử dụng tên "Quảng trường Madison" để làm tên cho khu dân cư đã rơi vào quên lãng, và hiếm khi được nghe đến. Khu dân cư nằm về phía bắc và phía tây của công viên là NoMad; và khu dân cư nằm về phía bắc và phía đông của công viên là Rose Hill.

Có lẽ sự nổi tiếng nhất của Quảng trường Madison trên khắp thế giới là việc cái tên của nó được dùng cho một đấu trường thể thao có tên là Madison Square Garden. Đấu trường thể thao này đã từng nằm ngay phía đông bắc của công viên này trong 47 năm cho đến khi nó được dời sang địa điểm khác vào năm 1925. Các tòa nhà nổi tiếng nằm quanh quảng trường gồm có Tòa nhà Flatiron, Trung tâm Toy, Tòa nhà New York Life, Chợ New York Merchandise, Tòa án Phân bộ Thượng thẩm, Met Life Tower và Công viên One Madison, một tháp chung cư 50-tầng.

Người ta có thể đến Quảng trường Madison bằng hệ thống New York City Subway.

Chú thích

Tham khảo

Hình ảnh

Liên kết ngoài

Madison Square Park Conservancy
"Madison Square Park" at NYC Parks Dept. website
Madison Square Park News
Video Công viên Quảng trường Madison trên YouTube

Công viên ở Manhattan
Quảng trường ở Thành phố New York


title: Achyrolimonia pothos

text:
Achyrolimonia pothos là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Achyrolimonia
Limoniidae ở vùng Afrotropic


title: Cinctura lilium

text:
Fasciolaria lilium là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Fasciolariidae.

Phụ loài
 Fasciolaria lilium branhamae Rehder & Abbot, 1951
 Fasciolaria lilium tortugana Hollister, 1957

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo
 http://www.malacolog.org/search.php?nameid=4980

L
Động vật được mô tả năm 1807


title: Tuek Chhou

text:
Tuek Chhou là một huyện (srok) thuộc tỉnh Kampot, miền nam Campuchia. Huyện nằm bao quanh Thị xã Kampot.

Hành chính

Tham khảo

Huyện Campuchia


title: Argopteron

text:
Argopteron là một chi bướm ngày thuộc họ Bướm nâu.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database


title: Sendai (lớp tàu tuần dương)

text:
Lớp tàu tuần dương Sendai (tiếng Nhật: 川内型軽巡洋艦, Sendai-gata keijunyōkan) là một lớp tàu tuần dương hạng nhẹ bao gồm ba chiếc của Hải quân Đế quốc Nhật Bản từng tham gia hoạt động trong Chiến tranh Thế giới thứ hai. Được đặt tên theo các con sông, chúng tham gia nhiều hoạt động khác nhau trong cuộc Chiến tranh Thái Bình Dương, và được sử dụng chủ yếu như là soái hạm của hải đội tàu khu trục. Tất cả chúng đều bị đánh chìm trong cuộc chiến này

Thiết kế
Lớp tàu tuần dương hạng nhẹ Sendai là một sự phát triển từ lớp Nagara. Các nồi hơi của chúng được bố trí tốt hơn, và chúng có bốn thay vì ba ống khói. Mỗi chiếc còn được thiết kế với một bệ cất cánh và hầm chứa máy bay, nhưng không thực sự mang theo máy bay cho đến khi được trang bị máy phóng vào năm 1929.

Chế tạo
Tám chiếc thuộc lớp Sendai đã được lên kế hoạch chế tạo, nhưng sau khi các hạn chế của Hiệp ước Hải quân Washington năm 1922 bắt đầu có hiệu lực, chỉ có bốn chiếc được đặt lườn, và Kako bị tháo dỡ ngay trên ụ đóng tàu. Ba chiếc trong lớp Sendai được hoàn tất trong những năm giữa của Thập niên 1920, trong đó lườn của chiếc Naka bị cháy trong trận động đất Kantō năm 1923, nên được tháo dỡ và đặt lườn lại vào ngày 24 tháng 5 năm 1924. Cả ba chiếc trong lớp đều bị đánh chìm trong Thế Chiến II.

Những chiếc trong lớp

Tham khảo

Thư mục
Model Art Ship Modelling Special No.29, 5,500 tons class cruisers, Model Art Co. Ltd. (Japan), September 2008, Book code 12319-09
, History of Pacific War Vol.32 Light cruiser Kuma/Nagara/Sendai classes, Gakken (Japan), August 2001, ISBN 4-05-602582-7
Daiji Katagiri, Ship Name Chronicles of the Imperial Japanese Navy Combined Fleet, Kōjinsha (Japan), June 1988, ISBN 4-7698-0386-9
The Maru Special, Japanese Naval Vessels No.27 Sendai class cruisers, Ushio Shobō (Japan), May 1979, Book code 68343-27

Liên kết ngoài
  CombinedFleet.com: Sendai class
  CombinedFleet.com: Sendai history

Xem thêm

Lớp tàu tuần dương

Tàu tuần dương của Hải quân Đế quốc Nhật Bản
Tàu tuần dương trong Thế Chiến II


title: Nung cảm ứng

text:
Nung cảm ứng là quá trình nung nóng hợp kim hay kim loại dựa trên nguyên tắc cảm ứng điện từ. Nung cảm ứng thường được thực hiện bởi các lò tần số.

Nguyên lý

Khi một vật dẫn có dòng điện xoay chiều chạy qua xung quanh nó sẽ xuất hiện từ trường biến thiên. Nếu đặt trong từ trường này một chi tiết kim loại hay hợp kim thì do sự biến thiên của từ trường sẽ sinh ra một suất điện động cảm ứng và trong kim loại sẽ xuất hiện một dòng điện có cùng tần số đèn cảm ứng.

Khi dùng dòng điện có tần số rất cao (tới hàng ngàn đến chục ngàn héc (Hz)) thì dòng điện trong vật kim loại cũng sẽ có tần số cao tương ứng, do đó phát sinh nhiệt và kim loại được nung nóng.

Dòng điện cảm ứng xuất hiện và phân bố lớn nhất ở bề mặt lớp kim loại nên sự phát sinh nhiệt sẽ xuất hiện ở phần bên ngoài của chi tiết kim loại. Như vậy nhiệt độ vật kim loại sẽ nóng mạnh nhất từ ngoài và giảm dần vào phía trong, do đó nung cảm ứng ở các lò tần số thường được sử dụng cho việc tôi bề mặt.

Chú thích

Khoa học vật liệu
Luyện kim
Nhiệt luyện
Điện động lực học


title: Dicranomyia elquiensis

text:
Dicranomyia elquiensis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranomyia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Paludinella conica

text:
Paludinella conica là một loài ốc nhỏ sống ở đầm ngập mặn có nắp, là động vật thân mềm chân bụng sống dưới nước trong họ Assimineidae. Loài này có ở Guam và quần đảo Bắc Mariana.

Chú thích

Tham khảo

Paludinella
Động vật được mô tả năm 1894


title: Agriotes vastus

text:
Agriotes vastus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Gurjeva miêu tả khoa học năm 1972.

Chú thích

Tham khảo

Agriotes


title: 14812 Rosario

text:
14812 Rosario là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 1397.5992428 ngày (3.83 năm).

Nó được phát hiện ngày 9 tháng 5 năm 1981.

Nó được đặt theo tên Argentinian city thuộc Rosario.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1981


title: Lasioglossum lisa

text:
Lasioglossum lisa là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Ebmer mô tả khoa học năm 1998.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1998


title: 443 Photographica

text:
443 Photographica là một tiểu hành tinh ở vành đai chính. Nó đưọoc xếp loại tiểu hành tinh kiểu S.

Tiểu hành tinh này do Max Wolf và A. Schwassmann phát hiện ngày 17.2.1899 ở Heidelberg và được đặt theo tên tiếng Latinh Photographica nghĩa việc chụp hình.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Orbital simulation from JPL (Java) / Ephemeris

Tiểu hành tinh vành đai chính
Tiểu hành tinh kiểu S
Thiên thể phát hiện năm 1899
Được phát hiện bởi Max Wolf


title: Kỹ thuật điện ảnh

text:
Kỹ thuật điện ảnh hay kỹ thuật quay phim (tiếng Pháp: cinématographie - xuất phát từ tiếng Hy Lạp κίνημα - kínēma có nghĩa là chuyển động, còn γράφειν - gráphein có nghĩa là ghi lại) là môn nghệ thuật hoặc khoa học về kỹ thuật hình ảnh động. Đó là kỹ thuật quay phim, bao gồm cả việc ghi lại hình ảnh và quá trình phát triển bộ phim. Người đạo diễn hình ảnh (cinematographer), vốn đảm nhiệm hầu hết các công việc liên quan tới kỹ thuật điện ảnh, cũng có thể coi là cộng tác viên hình ảnh chính của đạo diễn.

Các yếu tố của kỹ thuật điện ảnh
Kỹ thuật điện ảnh chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố khách quan (phim, phương tiện, thiết bị) và chủ quan (nhà quay phim, kĩ thuật viên ánh sáng, âm thanh) khác nhau. Trong đó các yếu tố chính là:

Vật liệu quay

Vật liệu quay trong kỹ thuật điện ảnh là các cuộn phim ảnh (photographic film). Có nhiều cỡ (gauge) phim khác nhau như 8 mm (dành cho người quay nghiệp dư), 16 mm (bán chuyên nghiệp), 35 mm (chuyên nghiệp) và 65 mm (dành cho các cảnh quay đặc biệt lớn). Bên cạnh cỡ phim, các nhà quay phim còn phải chú ý đến: Độ nhạy sáng ISO có từ 50 (cho tốc độ quay chậm, ít nhạy sáng) đến 800 (cho tốc độ quay rất nhanh, cực kì nhạy sáng); Độ bão hòa màu (saturation); Độ tương phản (contrast, biến đổi từ đen mịn - không phơi sáng đến trắng mịn - phơi sáng hoàn toàn).

Ngày nay khi các máy quay kĩ thuật số bắt đầu được ứng dụng cho việc làm phim, rất nhiều loại phim đã được thay thế bằng các máy quay có các bộ cảm biến (sensor) với tính năng tương đương. Một máy quay hiện đại có thể điều chỉnh sắc độ, độ tương phản, độ nhạy sáng tương đương với việc dùng nhiều loại phim khác nhau. Vì sự tiện dụng này mà tuy có nhiều ý kiến cho rằng chất lượng quay kĩ thuật số không bằng chất lượng quay theo kiểu truyền thống nhưng máy quay kĩ thuật số vẫn ngày càng được sử dụng nhiều để giảm bớt sự phức tạp trong lựa chọn vật liệu quay thích hợp.

Kỹ thuật in, tráng
Với kiểu quay truyền thống, việc in tráng đóng vai trò quan trọng trong việc xử lý các phim âm bản để cho ra các phim dương bản có chất lượng tốt nhất. Kỹ thuật xử lý buồng tối cũng có thể giúp tạo ra các hiệu ứng hình ảnh đặc biệt. Tuy vậy nó có nhược điểm là đạo diễn phải chờ phim dương bản (dailies), thường là chỉ có sau 1 ngày, để kiểm tra chất lượng của buổi quay trước đó. Còn với việc sử dụng máy quay kĩ thuật số, đạo diễn có thể xem trực tiếp kết quả của các cảnh quay và việc áp dụng thêm các kỹ xảo cũng dễ dàng hơn nhiều.

Kính lọc
Kính lọc (filter) là thiết bị cho phép tạo ra các hiệu ứng ánh sáng như kính lọc tán xạ (diffusion filter) hoặc kính lọc sắc (color-effect filter). Việc sử dụng bộ lọc tạo ra hiệu quả hình ảnh khác lạ và giúp nhấn mạnh ý đồ của cảnh quay hoặc cả bộ phim. Một trong các nhà quay phim thường hay sử dụng kĩ thuật này là Christopher Doyle, người nổi tiếng với những cảnh quay một tông màu trong các bộ phim của Vương Gia Vệ.

Thấu kính

Việc thay đổi tiêu cự (focal length) giúp các nhà quay phim tạo nên các góc quay rộng, góc quay trung bình, quay cận cảnh và phóng lớn (macro). Các góc quay rộng (wide-angle) có được với các tiêu cự ngắn trong khi các thấu kính tiêu cự dài cho ta những góc quay hẹp hơn nhưng đặc tả được các vật thể ở xa máy quay. Tiêu cự có thể thay đổi với một ống kính zoom (zoom length) gắn kèm vào máy quay, thiết bị này cho phép thay đổi nhanh chóng tiêu cự, thích hợp với các đại cảnh hoặc các bối cảnh có diện tích lớn. Ngược lại trong các cảnh đặc tả, người ta thường sử dụng loại ống kính một tiêu cự (prime lens) tuy không thay đổi được tiêu cự nhưng lại cho chất lượng hình ảnh tốt hơn so với ống kính zoom và có độ mở (aperture) lớn, cho phép quay trong điều kiện thiếu sáng, đây là loại thấu kính ưa thích nhất của các nhà điện ảnh chuyên nghiệp.

Tiêu cự không chỉ giúp thay đổi độ rộng mà còn giúp thay đổi độ sâu trường ảnh (depth-of-field - DOF) của một cảnh quay, tức là mức độ rõ nét của nền (background) so với các vật thể đặt đúng tiêu điểm (focus) và các vật thể cận cảnh (foreground) của máy. Độ sâu trường ảnh phụ thuộc vào độ mở ống kính (aperture size) và tiêu cự, trường ảnh càng lớn (sâu) khi độ mở hẹp và tiêu cự đặt xa, trong khi trường ảnh hẹp (nông) hơn với độ mở rộng và tiêu cự ngắn. Độ sâu trường ảnh cũng phụ thuộc vào cỡ phim, phim 65 mm có độ sâu ít nhất còn phim 16 mm có độ sâu lớn nhất. Trong bộ phim kinh điển Công dân Kane (Citizen Kane, 1941) của Orson Welles, nhà quay phim Gregg Toland đã sử dụng tiêu cự rất nhỏ để tạo nên những cảnh quay có độ sâu rất rộng góp phần miêu tả chi tiết tất cả vật thể ở nền và cận cảnh, phương pháp này được gọi là tiêu điểm sâu (deep focus) rất hay được sử dụng trong thập niên 1940. Ngày nay xu hướng dùng độ sâu trường ảnh hẹp, hay tiêu điểm nông (shallow focus) được ưa chuộng hơn.

Tỉ lệ khuôn hình
Tỉ lệ khuôn hình (aspect ratio) của một khung hình là tỉ lệ giữa chiều dài và chiều rộng của khung hình đó. Từ thập niên 1910, các bộ phim điện ảnh thường sử dụng tỉ lệ 4:3 (4 dài 3 rộng) hay 1,33:1, gọi tắt là 1,33. Khi âm thanh được đưa trực tiếp vào phim ảnh, tỉ lệ khuôn hình bị giảm đi trước khi tỉ lệ chuẩn 1,37 được đưa ra năm 1932, tức là tăng độ dày của đoạn tiếp giáp giữa hai khung hình (frame line). Tỉ lệ này được sử dụng rộng rãi cho đến thập niên 1950 khi điện ảnh đứng trước yêu cầu phải thay đổi để tạo sự khác biệt với truyền hình (vốn cũng dùng tỉ lệ khuôn hình gần tương tự). Để tạo ưu thế, các tỉ lệ khuôn hình rộng hơn được đưa ra, ví dụ như tỉ lệ 2,35 của cỡ phim CinemaScope, đến năm 1970 tỉ lệ này tăng lên 2,39:1. Đây là tỉ lệ phổ biến cho các phim nhiều đại cảnh, đặc biệt là phim sử thi và phim phiêu lưu. Còn với các bộ phim thông thường, kích cỡ chuẩn ở Anh và Mỹ là 1,85. Trong khi đó ở châu Âu và châu Á, tỉ lệ này là 1,66.

Ánh sáng
Một thành phần không thể thiếu trong kỹ thuật quay là ánh sáng. Ánh sáng nhân tạo không chỉ làm tăng cường độ nét của cảnh quay mà còn tạo nên các hiệu ứng hình ảnh, đặc biệt là trong những cảnh cần làm nổi bật cảm xúc của nhân vật. Vì vậy việc sử dụng ánh sáng thế nào cho hợp lý, cường độ sáng, màu sắc, hướng, chất lượng nguồn là rất cần thiết trong kỹ thuật và nghệ thuật quay phim. Trong bộ phim Barry Lyndon (1975), đạo diễn Stanley Kubrick đã tiến một bước đột phá khi thực hiện một số cảnh quay chỉ bằng nguồn sáng của chính bối cảnh để tạo nên các cảnh quay mang màu sắc mới lạ. Tuy vậy việc này không phổ biến vì rất khó tạo nguồn sáng đủ cho các cảnh quay chỉ bằng các vật chiếu sáng của bối cảnh.

Kỹ thuật quay
Một trong những yếu tố quan trọng nhất của việc quay phim chính là khả năng điều khiển máy quay của nhà quay phim. Góc nhìn của nhà quay phim cực kì quan trọng vì nó chính là góc nhìn của khán giả sau này, vì vậy việc điều khiển máy quay sao cho bộc lộ cảm xúc của cảnh quay và nhân vật ở mức lớn nhất là nhiệm vụ hàng đầu của nhà quay phim. Để ổn định khung hình, các máy quay thường được đặt trên các giá di chuyển êm để tạo khung hình chuyển động mượt, không bị ngắt quãng. Với những cảnh đòi hỏi nhà điện ảnh phải trực tiếp vác máy, cuối thập niên 1970 nhà phát minh Garrett Brown đã sáng chế bộ thiết bị chống rung gắn trực tiếp vào người quay có tên Steadicam.

Lựa chọn tốc độ khung hình
Tốc độ khung hình hay tốc độ thay đổi khung hình (frame rate) là một trong những đại lượng cơ bản của kỹ thuật điện ảnh, đó là số khung hình xuất hiện trước mắt khán giả trong một đơn vị thời gian với tốc độ quay ổn định. Trong các rạp chiếu phim, tốc độ chuẩn là 24 hình trên giây (24 fps). Với truyền hình hệ NTSC (ở Mỹ) tốc độ này là 30 fps, còn ở châu Âu sử dụng hệ PAL thì tốc độ là 25 fps. Thông thường tốc độ này được giữ chuẩn, tuy vậy khi muốn tạo nên những hiệu ứng hình ảnh do tốc độ quay, người ta thường thay đổi tốc độ quay (tức là thay đổi tốc độ khung hình). Ví dụ với kĩ thuật quay chậm (time-lapse) sử dụng cho các những cảnh ít thay đổi trong thời gian dài như hoa nở, tốc độ quay được giảm xuống 1 hình trên phút (tương đương 1/60 fps) để sau 4 tiếng người ta có 240 hình, tức là tương đương cảnh hoa nở trong vòng 4 tiếng được thu gọn trong 10 giây. Trong các bộ phim hành động, để đặc tả các cảnh chiến đấu người ta thường dùng kĩ thuật quay nhanh, tăng tốc độ khung hình để kéo dài các pha hành động có thời gian rất ngắn. Bộ phim Ma trận (The Matrix, 1999) còn đưa kĩ thuật này lên một mức cao hơn nữa khi sử dụng các tốc độ khung hình khác nhau cho các góc quay khác nhau của cùng một cảnh quay để tạo nên những cảnh chiến đấu mang tính cách mạng trong phim hành động Mỹ. Ma trận đã giành Giải Oscar Kỹ xảo xuất sắc nhất một phần là nhờ vào sáng tạo đột phá này.

Vai trò của nhà quay phim
Nhà quay phim là người chịu trách nhiệm về các khía cạnh kĩ thuật của hình ảnh như ánh sáng, chọn lựa thấu kính, lọc sắc, độ mở,... Họ phải hợp tác chặt chẽ với đạo diễn để đưa ra những lựa chọn chính xác nhất về mặt nghệ thuật cho cảnh quay. Chính vì vậy bản thân các nhà quay phim cũng góp phần sáng tạo lớn vào quá trình tạo nên bộ phim.

Tham khảo

Xem thêm
 Nhà quay phim
 Phim

Liên kết ngoài

 The History of Cinematography  at Kodak.
 Burns, Paul. The History of the Discovery of Cinematography

Điện ảnh
Kỹ thuật điện ảnh
Làm phim
Sản xuất phim
Công nghệ phim và video


title: Aguasal

text:
Aguasal là một đô thị ở tỉnh Valladolid, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số năm 2004 của (INE), đô thị này có 25 dân. Aguasal nằm ở độ cao 754 m, cách tỉnh lỵ Valladolid 46,5 km. Đô thị này có diện tích 26,95 km². Mã số bưu chính là 47418, số đầu điện thoại là 983.

Tham khảo

Đô thị ở Valladolid


title: Lacon discoidea

text:
Lacon discoidea là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Weber miêu tả khoa học năm 1801.

Chú thích

Tham khảo

Lacon


title: Imamura Hitoshi

text:
(1886-1968) là một tướng lĩnh Lục quân Đế quốc Nhật Bản trong thời gian Chiến tranh thế giới thứ hai. Ông là một trong số ít chỉ huy quân đội chiếm đóng Nhật Bản có chính sách nhân đạo đối với dân chúng địa phương.

Tiểu sử

Sự nghiệp lúc đầu
Ông sinh ngày 28 tháng 6 năm 1886, lớn lên ở thành phố Sendai, Miyagi. Cha ông là một thẩm phán địa phương. Như hầu hết thanh niên quý tộc trẻ thời bấy giờ, Imamura theo học và tốt nghiệp Trường Sĩ quan Lục quân (Đế quốc Nhật Bản) năm 1907 và Đại học Lục quân (Đế quốc Nhật Bản) năm 1915. Ông được thăng chức Đại úy năm 1917, vào năm sau được gửi đến Anh với vai trò là một Tùy viên quân sự. Tháng 4 năm 1927, ông được bổ nhiệm là Tùy viên quân sự tại Ấn Độ, khi đó đang là thuộc địa của Anh. Năm 1930, thăng chức Đại tá. Từ năm 1931 đến năm 1932, ông là một trong sĩ quan tham mưu cao cấp thuộc Cục tác chiến của Bộ Tổng tham mưu Quân đội Nhật Bản.

Tham chiến ở Trung Hoa
Sau khi Sự biến Thượng Hải năm 1932 nổ ra, ông được gửi tới chỉ huy Trung đoàn 57 Bộ binh. Sau đó ông trở về Nhật Bản giữ chức Hiệu trưởng của trường Quân đội Narashino từ năm 1932 đến năm 1935.

Trong tháng 3 năm 1935, Imamura được thăng chức Thiếu tướng, giao cho chỉ huy Lữ đoàn 40. Tháng 3 năm 1936, được chỉ định làm Phó Tham mưu trưởng của Đạo quân Quan Đông ở Mãn Châu. Ông trở về Nhật Bản, giữ chức Hiệu trưởng và giảng dạy tại trường Lục quân Dự bị Toyama từ năm 1937 đến năm 1938.

Tháng 3 năm 1938, thăng chức Trung tướng, Imamura được đề cử chỉ huy Sư đoàn 5, sau đó đưa sư đoàn này sang Trung Quốc và tham chiến trong giai đoạn của cuộc Chiến tranh Trung-Nhật lần thứ 2 đến năm 1940.

Từ năm 1940 đến năm 1941, ông là Phó Tổng thanh tra đào tạo quân sự, một trong ba vị trí mạnh nhất của Lục quân Nhật Bản, dưới quyền Nhật Hoàng. Sau đó ông được bổ nhiệm làm Tư lệnh Quân đoàn 23 Nhật Bản.

Chiến tranh Thái Bình Dương
Tháng 11 năm 1941, Imamura được bổ nhiệm làm Tư lệnh Tập đoàn quân 16 và chỉ huy quân đoàn này trong cuộc xâm lược Indonesia, thuộc địa của Hà Lan. Khi hạm đội đổ bộ của tiến gần đến đảo Java, chếc chuyển vận hạm đang làm nhiệm vụ chở ông là Ryujo-maru đã bị đánh chìm bởi ngư lôi (khả năng lớn là do bị chính hải quân Nhật bắn nhầm) trong Trận chiến Eo Sunda và ông đã buộc phải bơi vào bờ.

Sau khi chiến dịch thành công, ông được bổ nhiệm vào chức vụ Tư lệnh Phương diện quân 8 mới thành lập từ các đơn vị Tập đoàn quân số 17 (từng tham gia Chiến dịch Quần đảo Solomon) và Tập đoàn quân số 18 (từng tham gia Chiến dịch New Guinea) vào cuối năm 1942. Chỉ huy sở của Phương diện quân được Imamura đặt tại Rabaul, New Britain. Tại đây Imamura đã thi hành một chính sách nhân đạo với dân chúng Indonesia, một điều lạ lùng so với các tướng lãnh khác. Chính điều này làm nảy sinh xung đột giữa ông với các chỉ huy cao cấp của Nam Phương quân và Tổng hành dinh Đế quốc. Tuy nhiên, chính sách của ông đã giành được sự ủng hộ từ dân chúng và giảm bớt những trở ngại, khó khăn cho chính quyền chiếm đóng.

Năm 1943, Imamura được thăng chức Đại tướng. Cùng với Tư lệnh Hải quân tại Rabaul, Phó Đô đốc Jinichi Kusaka, Imamura đầu hàng phe Đồng Minh, đại diện là Úc, trong tháng 9 năm 1945.

Sau khi đầu hàng, Imamura bị quân Đồng Minh giam giữ tại Rabaul, dưới sự quản lý trực tiếp của quân đội Úc. Một thời gian sau, một tòa án quân sự được tổ chức, cáo buộc ông và các chỉ huy dưới quyền phạm tội ác chiến tranh, hành quyết các tù nhân Đồng minh trong chiến tranh. Tuy nhiên, với những thiện cảm mà ông đã giành được đối với dân chúng địa phương đã làm phiên tòa buộc phải kéo dài và không thể kết tội theo những cáo buộc trên.

Tháng 4 năm 1946, Imamura viết cho một chỉ huy Úc ở Rabaul, yêu cầu giải quyết nhanh chóng những tội trạng mà ông và các sĩ quan dưới quyền đã làm trong chiến tranh. Từ Ngày 1 đến ngày 16 tháng 5 năm 1947, ông bị kết tội và tuyên án phạt 10 năm tù. Imamura và các sĩ quan dưới quyền bị giam giữ ở nhà tù Sugamo, Tokyo. Năm 1954, ông được phóng thích.

Ông qua đời ngày 4 tháng 10 năm 1968.

Tham khảo

Sách
- neutral review of this book here:

Liên kết ngoài

Chú thích

Đại tướng Lục quân Đế quốc Nhật Bản
Nhân vật trong Thế chiến thứ hai
Người Miyagi


title: 9038 Helensteel

text:
9038 Helensteel (1990 VE1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 12 tháng 11 năm 1990 bởi Steel, D. I. ở Siding Spring.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 9038 Helensteel

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1990


title: Helius panamensis

text:
Helius panamensis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Helius
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Prouvais

text:
Prouvais  là một xã ở tỉnh Aisne, vùng Hauts-de-France thuộc miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Aisne

Tham khảo

Xã của Aisne


title: Corpus Christi, Texas

text:
Corpus Christi (/ˌkɔːrpəs krɪsti/), còn gọi là Corpus, là một thành phố ven biển nằm ở vùng Nam Texas thuộc tiểu bang Texas, Hoa Kỳ. Thành phố là quận lỵ của quận Nueces, ngoài ra địa phận của nó còn nằm trên các quận Aransas, Kleberg, và San Patricio. Dân số điều tra được của thành phố năm 2010 là 305.215 và ước tính năm 2017 là 325.605, đứng thứ 8 trong danh sách các thành phố lớn nhất của tiểu bang. Thành phố cách San Antonio 130 dặm Anh về phía đông nam.

Tên của thành phố bằng tiếng Latinh nghĩa là Mình Thánh Chúa. Tên đã được đưa ra để giải quyết và vịnh bao quanh bởi nhà thám hiểm Tây Ban Nha Alonso Álvarez de Pineda vào năm 1519, khi ông phát hiện ra vịnh đới tươi tốt vào ngày Lễ Mình và Máu Thánh Chúa Kitô (Corpus Christi) của đạo Công giáo. biệt danh của thành phố là "Sparkling Thành phố bên bờ biển", đặc biệt là đặc trưng trong văn học du lịch.

Dân số của thành phố mà ước tính là 320.434 người vào năm 2014, khiến nó trở thành thành phố thứ tám đông dân ở Texas. Khu vực đô thị Corpus Christi có dân số ước tính 442.600 người . Do đó, nó là trung tâm của Alice Diện tích thống kê kết hợp sáu quận Corpus Christi-Kingsville, với 2013 dân số ước tính 516,793. Port of Corpus Christi là lớn nhất thứ năm tại Hoa Kỳ. Khu vực này được phục vụ bởi sân bay quốc tế Corpus Christi.

Lịch sử

Corpus Christi được thành lập năm 1839 bởi Đại tá Henry Lawrence Kinney và William P. Aubrey làm Bưu điện Thương mại của Kinney, hoặc Nông trại của Kinney. Đây là một điểm buôn bán nhỏ bán vật tư cho một đội quân cách mạng Mexico đã cắm trại khoảng 25 dặm (40 km) phía tây. Vào tháng 7 năm 1845, quân đội Hoa Kỳ ra lệnh cho Tướng Zachary Taylor tổ chức trại để chuẩn bị chiến tranh với Mexico, nơi họ ở lại cho đến tháng 3 năm 1846. Khoảng một năm sau, khu định cư được đặt tên là Corpus Christi và được thành lập ngày 9 tháng 9 năm 1852.

Trận Corpus Christi đã diễn ra từ ngày 12 tháng 8 đến ngày 18 tháng 8 năm 1862, trong cuộc nội chiến Hoa Kỳ. Các lực lượng Hải quân Hoa Kỳ đã phong tỏa Texas đã chiến đấu với một vùng đất nhỏ và sự tham gia của biển với các lực lượng Liên minh tại và xung quanh Vịnh Corpus Christi và bắn phá thành phố. Các lực lượng Liên minh đã đánh bại các tàu Hải quân Hoa Kỳ thuộc Liên bang hoạt động trong khu vực, nhưng bị đẩy lùi khi họ đổ bộ xuống bờ biển.

Cảng Corpus Christi được khai trương vào năm 1926, và Trạm Không quân Corpus Christi được đưa vào hoạt động vào năm 1941.

Bão 1919 phá hủy thành phố, giết chết hàng trăm người vào ngày 14 tháng 9. Chỉ có ba cấu trúc sống sót sau trận bão trên bãi biển Bắc. Để bảo vệ thành phố, các seawall đã được xây dựng. Thành phố cũng chịu thiệt hại từ cơn bão Celia năm 1970 và cơn bão Allen vào năm 1980, nhưng ít thiệt hại từ cơn bão Ike trong năm 2008.

Ghi chú

Liên kết

 Corpus Christi Convention and Visitors Bureau
 City of Corpus Christi
 Corpus Christi Chamber of Commerce

 Corpus Christi on Panoramio
 Corpus Christi Public Libraries
 Corpus Christi Downtown Management District
 K Space Contemporary, contemporary art gallery
 Corpus Christi Area Parks
 Corpus Christi Public Library Digital Archive , features local history photographs and materials
 Corpus Christi Museum of Science and History
 Organizational chart for Corpus Christi's municipal government

Thành phố của Texas
Thành phố ven biển
Corpus Christi, Texas
Thành phố ở quận Kleberg, Texas
Thành phố ven biển ở Texas


title: Mantidactylus decaryi

text:
Mantidactylus decaryi là một loài ếch trong họ Mantellidae. Chúng là loài đặc hữu của Madagascar.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, và các khu rừng trước đây bị suy thoái nặng nề. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Nguồn
 Glaw, F. & Cadle, J. 2004. Mantidactylus decaryi. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Mantidactylus
Động vật đặc hữu Madagascar


title: Plectrohyla ephemera

text:
Plectrohyla ephemera là một loài ếch thuộc họ Nhái bén.
Đây là loài đặc hữu của México.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và sông ngòi.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Mendelson III, J. 2006. Plectrohyla ephemera. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Plectrohyla


title: Silesis brevicarinatus

text:
Silesis brevicarinatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Garg, Saini & Vasu miêu tả khoa học năm 1998.

Chú thích

Tham khảo

Silesis


title: Leptodactylus rhodostima

text:
Leptodactylus rhodostima là một loài ếch thuộc họ Leptodactylidae.
Đây là loài đặc hữu của Peru.

Chú thích

Tham khảo
 Angulo, A., Monteza, J.I. & Heyer, R. 2004. Leptodactylus rhodostima. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Leptodactylus
Động vật lưỡng cư Peru


title: Montefiore Conca

text:
Montefiore Conca là một đô thị của tỉnh Rimini ở vùng Emilia-Romagna, có vị trí khoảng 120 km về phía đông nam của Bologna và khoảng 20 km về phía nam của Rimini. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có 1.873 người và diện tích là 22,4 km².

Đô thị Montefiore Conca có các frazioni (các đơn vị cấp dưới, chủ yếu là các làng) San Felice, Serra di sopra, Serra di sotto, La Falda, Borgo pedrosa, s. gaudenzio, và Levola.

Montefiore Conca giáp các đô thị: Auditore, Gemmano, Mondaino, Morciano di Romagna, Saludecio, San Clemente, Tavoleto.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Rimini


title: Andrena metuoensis

text:
Andrena metuoensis là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Xu & Tadauchi mô tả khoa học năm 2001.

Chú thích

Tham khảo

M
Động vật được mô tả năm 2001


title: Thrinchostoma telekii

text:
Thrinchostoma telekii là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Blüthgen mô tả khoa học năm 1930.

Chú thích

Tham khảo

Thrinchostoma
Động vật được mô tả năm 1930


title: Ameugny

text:
Ameugny là một xã ở tỉnh Saône-et-Loire trong vùng Bourgogne-Franche-Comté phía đông Pháp.
Sông Grosne chảy qua xã này. Dân số năm 1999 là 156 người.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức của Ameugny

Xã của Saône-et-Loire


title: Bors, Montmoreau-Saint-Cybard

text:
Bors (cũng gọi là Bors-de-Montmoreau) là một xã thuộc tỉnh Charente trong vùng Nouvelle-Aquitaine tây nam nước Pháp. Xã nay có độ cao trung bình 143 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Borsdemontmoreau


title: Urolophus javanicus

text:
Cá đuối gai độc Java (Urolophus javanicus) là một loài cá đuối trong họ Urolophidae, chỉ có một mẫu được quan sát là một con cái dài  được bắt ngoài khơi Jakarta, Indonesia.

Tham khảo

Urolophus
Cá Indonesia