title: Bắc Bộ

text:
Bắc Bộ (hay còn gọi là Miền Bắc, Bắc Kỳ, Bắc Phần) là một trong 3 miền địa lý của Việt Nam (gồm Bắc Bộ, Trung Bộ và Nam Bộ). Dân cư Bắc Bộ tập trung đông tại Đồng bằng sông Hồng dù rằng đồi núi chiếm đa số diện tích Bắc Bộ. Bắc Bộ gồm 3 vùng là Tây Bắc Bộ, Đông Bắc Bộ và Đồng bằng sông Hồng; đôi khi 2 vùng Tây Bắc Bộ và Đông Bắc Bộ được gộp chung lại thành một gọi là vùng Trung du và Miền núi phía Bắc. Với trung tâm là thành phố TW Hải Phòng và thủ đô của nước Việt Nam thành phố TW Hà Nội. Tùy vào ngữ cảnh, một phần của Bắc Trung Bộ cùng với Bắc Bộ được gọi chung là Miền Bắc Việt Nam. Khu vực này (Bắc Bộ và hai xứ Thanh – Nghệ) là vùng lõi lịch sử của Việt Nam, với nhà nước đầu tiên hình thành là Văn Lang. Sau thời Bắc thuộc, dân vùng đất này giành độc lập rồi mở công cuộc Nam tiến. Thời kỳ Trịnh – Nguyễn phân tranh, khu vực này được gọi là Đàng Ngoài (hay Bắc Hà). Thời Pháp thuộc, Bắc Bộ là một xứ bảo hộ lấy tên là Bắc Kỳ, vốn có từ thời vua Minh Mạng của Nhà Nguyễn. Tên gọi Bắc Bộ ra đời từ thời Đế quốc Việt Nam năm 1945. Bắc Bộ còn được gọi là Bắc Phần (1948 - 1975) dưới thời Quốc gia Việt Nam và Việt Nam Cộng hòa.

Địa lý

Vị trí, địa hình
Bắc Bộ nằm ở vùng cực Bắc lãnh thổ Việt Nam, có phía bắc giáp Trung Quốc, phía tây giáp Lào và phía đông giáp biển Đông. Chiều ngang Đông – Tây là khoảng 600 km, chiều ngang lớn nhất so với Trung Bộ và Nam Bộ.

Địa hình Bắc Bộ đa dạng và phức tạp. Bao gồm đồi núi, đồng bằng, bờ biển và thềm lục địa. Có lịch sử phát triển địa hình và địa chất lâu dài, phong hóa mạnh mẽ. Có bề mặt thấp dần, xuôi theo hướng tây bắc - Đông Nam, được thể hiện thông qua hướng chảy của các dòng sông lớn.

Khu vực đồng bằng rộng lớn nằm ở lưu vực sông Hồng, có diện tích khoảng 15.000 km² và bằng 4.5% diện tích cả nước. Đồng bằng dạng hình tam giác, đỉnh là thành phố Việt Trì và cạnh đáy là đường bờ biển phía đông. Đây là đồng bằng châu thổ lớn thứ hai Việt Nam sau Đồng bằng sông Cửu Long, có diện tích 40.000 km² do sông Hồng và sông Thái Bình bồi đắp. Phần lớn bề mặt đồng bằng có địa hình khá bằng phẳng, có độ cao từ 0,4–12m so với mực nước biển.

Liền kề với Đồng bằng sông Hồng về phía tây và tây bắc là khu vực Trung du và Miền núi có diện tích khoảng 101 ngàn km² và bằng 30.7% diện tích cả nước Địa hình ở đây bao gồm các dãy núi cao và rất hiểm trở, kéo dài từ biên giới phía bắc (nơi tiếp giáp với Trung Quốc) tới phía tây tỉnh Thanh Hóa. Trong khu vực này từ lâu đã xuất hiện nhiều đồng cỏ, nhưng thường không lớn và chủ yếu nằm rải rác trên các cao nguyên ở độ cao 600 – 700m.

Về phía khu vực đông bắc phần lớn là núi thấp và đồi nằm ven bờ biển Đông, được bao bọc bởi các đảo và quần đảo lớn nhỏ. Ở Vịnh Bắc Bộ tập trung quần thể bao gồm gần 3.000 hòn đảo nằm trong các khu vực biển Vịnh Hạ Long, Bái Tử Long, Cát Hải, Cát Bà, Bạch Long Vĩ. Và nhiều bờ biển đẹp như bờ biển Trà Cổ, Bãi Cháy, Tuần Châu và Vân Đồn thuộc tỉnh Quảng Ninh. Cát Bà, Đồ Sơn thuộc thành phố Hải Phòng. Đồng Châu thuộc tỉnh Thái Bình. Hải Thịnh, Quất Lâm thuộc tỉnh Nam Định.

Khí hậu

Bắc Bộ quanh năm có nhiệt độ tương đối cao và ẩm, nền khí hậu chịu ảnh hưởng từ lục địa Trung Hoa chuyển qua và mang tính chất khí hậu lục địa. Trong khi một phần khu vực Duyên hải lại chịu ảnh hưởng tính chất khí hậu cận nhiệt đới ấm và gió mùa ẩm từ đất liền.

Toàn vùng có khí hậu cận nhiệt đới ẩm với 2 mùa rõ rệt hè, đông. Đồng thời hàng năm chịu ảnh hưởng của gió mùa đông bắc và gió mùa Đông Nam. Nhiệt độ trung bình năm tăng dần từ phía Bắc xuống phía Nam và có khí hậu giao hoà, là đặc trưng của khu vực đồng bằng Bắc Bộ và ven biển. Thời tiết mùa hè từ tháng 4 đến tháng 10 nóng ẩm và mưa cho tới khi gió mùa nổi lên. Mùa đông từ tháng 11 tới tháng 3 trời lạnh, khô, có mưa phùn. Nhiệt độ trung bình hàng năm khoảng 25 °C, lượng mưa trung bình từ 1.700 đến 2.400 mm. Vào mùa Đông nhiệt độ xuống thấp nhất trong các tháng 12 và tháng giêng. Thời gian này ở khu vực miền núi phía bắc (như Sa Pa, Tam Đảo, Hoàng Liên Sơn) có lúc nhiệt độ còn lúc xuống dưới 0 độ C, xuất hiện băng giá và có thể có tuyết rơi.

Khí hậu vùng Bắc Bộ cũng thường phải hứng chịu nhiều tác động xấu của thời tiết, trung bình hàng năm có từ 6 đến 10 cơn bão và áp thấp nhiệt đới gây ra lũ lụt, đe dọa trực tiếp đến cuộc sống và ngành nông nghiệp của toàn địa phương trong vùng.

Dân cư
Tính đến thời điểm 0 giờ ngày 01/04/2019 dân số Việt Nam là 96.208.984 người. Khu vực đồng bằng Sông Hồng là nơi tập trung dân cư đông nhất (có tới 22.543.607 người) và 3 tỉnh có số dân thấp nhất là Điện Biên, Lai Châu, Bắc Kạn đều dưới con số 500.000 người.

Khu vực đồng bằng Sông Hồng có mật độ dân cư dày đặc nhất (khoảng 1.060 người/km²). Dân số khu vực thành thị chiếm 29,2% dân số toàn Bắc Bộ và có tốc độ gia tăng ở mức cao, bình quân có thêm 3,4%/năm (tỷ lệ tăng dân số ở khu vực nông thôn chỉ là 0,4%/năm). Trong khi đó ở khu vực Trung du miền núi với diện tích rộng lớn, tài nguyên thiên nhiên phong phú lại thiếu nguồn nhân lực khai thác và có mật độ dân số thấp hơn rất nhiều, chỉ 132 người/km2). Điều đó đã tạo ra nạn nhân mãn cho vùng đồng bằng Sông Hồng dưới áp lực của sự gia tăng dân số. Theo cuộc điều tra mức sống dân cư năm trong hai năm (1997 và 1998) ở riêng khu vực đồng bằng sông Hồng, tỷ số giới tính của trẻ em từ 1 đến 4 tuổi cao nhất nước (bằng 116), nghĩa là cứ có 100 con gái thì tương ứng với 116 con trai. Tuy nhiên, tỷ số giới tính có sự thay đổi theo cuộc tổng điều tra dân số năm 2019. Tại đồng bằng sông Hồng, tỉ số giới tính là 98,3; tại vùng trung du và miền núi phía bắc là 99,1.

Tại khu vực đông dân như đồng bằng Sông Hồng và các khu vực thuộc vùng kinh tế trọng điểm đều có mật độ dân số rất cao. Tuy tạo được những mặt tác động tích cực, là nguồn nhân lực dồi dào để phát triển kinh tế, là thị trường tiêu thụ rộng lớn, là thế mạnh để thu hút nguồn đầu tư từ nước ngoài... Nhưng mặt khác đã gây ra những tác động tiêu cực không nhỏ. Khi dân số đông mà kinh tế chậm phát triển thì sẽ hạn chế trong việc thất nghiệp, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần đến mỗi người dân lao động. Đồng thời các nhu cầu phúc lợi xã hội cũng bị hạn hẹp theo. Ngoài ra, ở những nơi tập trung đông dân cư sinh sống dễ dẫn đến tình trạng môi trường bị gia tăng tác động, gây ô nhiễm môi trường, dịch bệnh, suy giảm các nguồn tài nguyên tự nhiên ở khu vực.

Công tác phân bổ dân cư không đồng đều do cả khách quan lẫn chủ quan gây nên sự không hợp lý trong việc khai thác tài nguyên thiên nhiên, sử dụng lao động, gia tăng chênh lệch kinh tế, xã hội đối với các khu vực trong vùng, làm suy giảm hiệu quả trong quá trình xây dựng và phát triển chung của toàn xã hội. Ba thành phố lớn nhất là Hà Nội, Hải Phòng, Nam Định. Thành phố Hà Nội đã hơn 1000 năm tuổi, Nam Định hơn 750 năm còn Hải Phòng hơn 100 năm.

Lịch sử
Bắc Bộ Việt Nam là nơi ghi dấu ấn lịch sử xưa nhất của dân tộc Việt Nam. Có Đền thờ các vua Hùng ở tỉnh Phú Thọ, thành Cổ Loa của An Dương Vương ở Đông Anh, Hà Nội... Vào thời kỳ Bắc thuộc, nơi này được mang các tên như quận Giao Chỉ, rồi Giao Châu.

Thời Trịnh - Nguyễn phân tranh, đây là vùng đất Đàng Ngoài do Chúa Trịnh kiểm soát, kéo dài cho tới sông Gianh, đèo Ngang. Đàng Ngoài còn được gọi là Bắc Hà vì nằm phía Bắc sông Gianh, còn Đàng Trong, còn gọi là Nam Hà vì nằm phía Nam sông Gianh do Chúa Nguyễn kiểm soát.

Bắc Kỳ (chữ Hán: 北圻) là tên gọi do vua Minh Mạng đặt ra năm 1834 để chỉ phần đất từ Ninh Bình trở ra phía bắc của Việt Nam.

Ngày 25 tháng 8 năm 1883, nhà Nguyễn ký Hòa ước Quý Mùi, 1883 đầu hàng thực dân Pháp. Theo Hiệp ước này, khu vực từ đèo Ngang trở ra bắc gọi là Tonkin (Bắc Kỳ). Cũng theo đó Bắc Kỳ được tính từ địa giới phía nam tỉnh Ninh Bình trở ra.

Ngày 20 tháng 3 năm 1945, Thống sứ Nhật đã đổi tên Bắc Kỳ thành Bắc Bộ.

Ngày 27 tháng 4 năm 1945, Bảo Đại ra đạo dụ số 11 cử Phan Kế Toại làm Khâm sai đại thần Bắc Bộ. Phủ Thống sứ Bắc Kỳ cũ cũng được đổi thành Phủ Khâm sai Bắc Bộ.

Ngày 20 tháng 8 năm 1945, Việt Minh thành lập Ủy ban Nhân dân cách mạng Bắc Bộ nhằm giành chính quyền về tay mình.

Sau Cách mạng tháng 8 năm 1945, Bắc Bộ là một cấp hành chính chỉ trong một thời gian không dài.

Năm 1949, khi chính quyền Quốc gia Việt Nam thành lập, Quốc trưởng Bảo Đại đã lập dinh Thủ hiến Bắc Phần để thay mặt Quốc trưởng cai trị Miền Bắc. Đến sau 1954, khi chính quyền Việt Nam Dân chủ Cộng hòa tiếp quản Miền Bắc Việt Nam, dinh Thủ hiến Bắc Phần bị bãi bỏ.

Tên Hán Việt của Hà Nội (trung tâm Bắc Kỳ lúc bấy giờ), được người phương Tây biết đến khi đến Việt Nam lần đầu vào thời nhà Lê là Đông Kinh (東京). Tên gọi này được người Pháp đọc thành Tonkin, Tonquin hoặc Tongkin, Tongking. Ban đầu người Pháp cũng dùng tên gọi này để chỉ cho toàn bộ khu vực Đàng Ngoài (thời Trịnh - Nguyễn phân tranh), là vùng đất phía bắc nhất của Việt Nam. Các học giả phương Tây thế kỷ 17 thường gọi vùng Đàng Ngoài là "royaume de Tonquin/Tonkin" (vương quốc Đàng Ngoài).

Vịnh Bắc Bộ hiện nay cũng được gọi là "Gulf of Tonkin/Tongking" hoặc "Tonkin Gulf" trong tiếng Anh và "Golfe du Tonkin" trong tiếng Pháp.

Các đơn vị hành chính
Theo cách phân chia hiện nay thì vùng Bắc Bộ Việt Nam, bao gồm các tỉnh và thành phố nằm ở phía bắc tỉnh Thanh Hóa, gồm có 25 tỉnh thành được chia thành 3 tiểu vùng:

Vùng Đồng bằng sông Hồng gồm 10 tỉnh và thành phố
Vùng Tây Bắc Bộ gồm 6 tỉnh
Vùng Đông Bắc Bộ gồm 9 tỉnh

Về mặt địa lý tự nhiên, Bắc Bộ có thể được chia thành hai vùng là vùng Đồng bằng sông Hồng và Trung du và miền núi phía bắc (bao gồm Vùng Đông bắc và Vùng Tây bắc).

Ngày 22/8/2008, theo công bố phân định từ Bộ Công Thương đã thành lập vùng I gồm 14 tỉnh miền núi và trung du Bắc bộ. Đó là Cao Bằng, Lạng Sơn, Bắc Kạn, Hà Giang, Lào Cai, Lai Châu, Điện Biên, Sơn La, Hòa Bình, Phú Thọ, Yên Bái, Tuyên Quang, Thái Nguyên, Bắc Giang. Toàn vùng có diện tích đất tự nhiên trên 95.000 km² và có dân số trên 11 triệu người, chiếm 28,8% diện tích và 13,1% dân số của cả nước. Vùng I hiện nay có gần 2.000 km đường biên tiếp giáp với Trung Quốc và Lào

Hiện tại, vùng Bắc Bộ có diện tích 116.134,3 km² (tỷ lệ 35% so với tổng diện tích cả nước) với số dân 35.076.473 người (tỷ lệ 36,4% so với tổng dân số cả nước), bình quân 302 người trên 1 km².

Danh sách các tỉnh thành thuộc Bắc Bộ
Mục dân số và diện tích ghi theo số iệu của Tổng cục Thống kê Việt Nam trên trang Wikipedia các tỉnh thành Việt Nam.
{|class= "wikitable"
|-
!width= "1%" |STT
!width= "16%" |Tỉnh thành
!width= "18%" |Thủ phủ
!width= "5%" |Thành phố
!width= "5%" |Thị xã
!width= "5%" |Quận
!width= "5%" |Huyện
!width= "7%" |Dân số(người)
!width= "8%" |Diện tích(km²)
!width= "8%" |Mật độ(km²)
!width= "5%" |Biển số xe
!width= "5%" |Mã vùng ĐT
|-
|
|Tây Bắc Bộ
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
| 1
| Hòa Bình
| Hòa Bình
| rowspan="6" | 1
|
|
| 9
| 854.132
| 4.600,3
| 186
| 28
| 218
|-
| 2
| Sơn La
| Sơn La
|
|
| 11
| 1.248.415
| 14.123,5
| 80
| 26
| 212
|-
| 3
| Điện Biên
| Điện Biên Phủ
| 1
|
| 8
| 613.500
| 9.541
| 64
| 27
| 215
|-
| 4
| Lai Châu
| Lai Châu
|
|
| 7
| 460.196
| 9.068,8
| 51
| 25
| 213
|-
| 5
| Lào Cai
| Lào Cai
| rowspan="2" | 1
|
| 7
| 730.420
| 6.364
| 114
| 24
| 214
|-
| 6
| Yên Bái
| Yên Bái
|
| 7
| 876.041
| 6.887,7
| 117
| 21
| 216
|-
|
|Đông Bắc Bộ
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
| 1
| Phú Thọ
| Việt Trì
| rowspan="5" | 1
| 1
|
| 11
| 1.463,726
| 3.534,6
| 414
| 19
| 210
|-
| 2
| Hà Giang
| Hà Giang
|
|
| 10
| 854.679
| 7.929,5
| 108
| 23
| 219
|-
| 3
| Tuyên Quang
| Tuyên Quang
|
|
| 6
| 784.811
| 5.867,9
| 134
| 22
| 207
|-
| 4
| Cao Bằng
| Cao Bằng
|
|
| 9
| 533.086
| 6.700,39
| 80
| 11
| 206
|-
| 5
| Bắc Kạn
| Bắc Kạn
|
|
| 7
| 314.039
| 4.860
| 65
| 97
| 209
|-
| 6
| Thái Nguyên
| Thái Nguyên
| 3
|
|
| 6
| 1.307.871
| 3.536,4
| 370
| 20
| 208
|-
| 7
| Lạng Sơn
| Lạng Sơn
| rowspan="2" | 1
|
|
| 10
| 781.655
| 8.310,2
| 94
| 12
| 205
|-
| 8
| Bắc Giang
| Bắc Giang
|
|
| 9
| 1.875.238
| 3.895
| 481
| 98
| 204
|-
| 9
| Quảng Ninh
| Hạ Long
! 4
! 2
|
! 7
| 1.321.149
| 6.177,7
| 216
| 14
| 203
|-
|
|Đồng bằng sông Hồng
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|-
| 1
| Hà Nội
| Hoàn Kiếm
|
| 1
| 12
| 17
| 8.246.500
| 3.358,6
| 2.485
| 29 đến 33, 41
| 24
|-
| 2
| Bắc Ninh
| Bắc Ninh
! 2
!2
|
!4
| 1.462.945
| 822,68
| 1.778
| 99
| 222
|-
| 3
| Hà Nam
| Phủ Lý
| 1
| 1
|
| 4
| 883.927
| 861,9
| 1.025
| 90
| 226
|-
| 6
| Hải Dương
| Hải Dương
| 2
| 1
|
| 9
| 2.567.000
| 1.668,2
| 1.150
| 34
| 220
|-
| 5
| Hải Phòng
| Hồng Bàng
|
|
| 7
| 8
| 2.028.514
| 1.522,5
| 1.322
| 1516
| 225
|-
| 6
| Hưng Yên
| Hưng Yên
| rowspan="2" | 1
| 1
|
| 8
| 1.269.090
| 923,2
| 1.375
| 89
| 221
|-
| 7
| Nam Định
| Nam Định
|
|
| 9
| 1.836.269
| 1.668,5
| 1.100
| 18
| 228
|-
| 8
| Ninh Bình
| Ninh Bình
| 2
|
|
| 6
| 993.920
| 1.386,8
| 717
| 35
| 229
|-
| 9

| Thái Bình
| Thái Bình
| 1
|
|
| 7
| 1.860.447
| 1.542,3
| 1.206
| 17
| 227
|-
| 10
| Vĩnh Phúc
| Vĩnh Yên
| 2
|
|
| 7
| 1.251.154
| 1.235,2
| 932
| 88
| 211
|-
|}

Văn hoá

Ngày nay, khi có các công trình nghiên cứu và khảo sát về các hình mẫu hoa văn trên trống đồng Đông Sơn ta sẽ thấy chúng thuộc một nền văn minh tinh thần rất cao, vừa để làm cơ sở rằng tổ tiên người Việt Nam đã sớm có một nền văn minh phát triển mà tiêu biểu nhất là nền văn hoá của người Việt cổ.

Việt Nam hiện có 2 vùng văn hoá lịch sử truyền thống lâu đời và phát triển cao là đồng bằng sông Hồng và đồng bằng Nam Bộ. Đồng bằng sông Hồng là đồng bằng rộng lớn, nơi tập trung dân cư đông đúc với chủ yếu là người Việt có trình độ phát triển cao, được coi là đất gốc, quê hương của dân tộc Việt, văn hóa Việt.

Cư dân sống lâu đời trên mảnh đất cổ, do sức ép về gia tăng dân số nên đã có thời điểm rơi vào tình trạng thiếu đói lương thực. Họ sớm đi vào thâm canh nhất là nghề trồng lúa nước, là đặc thù của một vùng đồng bằng thấp (có độ cao từ 0,4 - 12m). Từ sự bắt đầu công cuộc đắp đê ngăn lũ, lấn biển và Nam tiến mở rộng diện tích sản xuất. Với sau lưng là "rừng thiêng nước độc" còn phía trước là "biển cả bao la", họ bao gồm các cộng đồng nhỏ dân cư chủ yếu từ miền núi tiến xuống. Bản chất thuần nông "xa rừng, nhạt biển", đã nhanh có biểu hiện rõ nét trong cuộc sống mới. Một thiết chế xã hội dần được hình thành, được tổ chức chặt chẽ và có thể xem là đặc sản văn hoá vùng miền nông thôn tại đồng bằng Bắc Bộ ngày nay. Văn hoá được ứng dụng từ mỗi cơ sở thực địa, địa bàn cư trú. Trong các cuộc sống cộng đồng tự quản đa dạng và phong phú. Văn hoá thể hiện mối ứng xử bình đẳng với thiên nhiên, với xã hội và bản thân của mỗi cư dân.

Người Việt Nam có điểm chung về cuộc sống hệ luỵ gia đình, làng, nước. Nói đến vùng Bắc Bộ thì yếu tố văn hoá này còn rất sâu đậm trong ý thức hệ của người dân, đặc biệt là khái niệm về dấu ấn quê hương xứ sở như văn hoá cổ làng xã, ngành nghề từ địa phương, đất đai và thờ cúng tổ tiên... Cách tổ chức làng xã theo kiểu các gia đình liền kề, xung quanh làng có hàng tre bao bọc, có cây đa cổng làng, có nơi thờ tự chung, có lễ hội dân gian và mùa vụ. Ngoài ra, người dân Bắc Bộ vẫn chịu ảnh hưởng nhiều của Nho giáo, như lề thói, khuôn phép, thứ bậc, tôn ti trong gia tộc và ngoài làng xã vẫn được xem trọng trong đời sống thường ngày của họ.

Vươn dậy từ công cuộc khai sinh lập địa có lịch sử khởi nguồn đầy khó khăn gian khổ, trải qua hàng ngàn năm xây dựng và phát triển để có được nền văn hoá dân tộc đa dạng, phong phú như ngày nay, những người dân Bắc Bộ nói riêng và cả Việt Nam nói chung không thể không tự hào.

Kinh tế
Khởi đầu từ việc người Việt cổ rời bỏ cuộc sống hang động ở núi rừng (như hang động núi đá vôi vùng Hòa Bình) để tiến xuống chinh phục vùng sông nước mênh mang của vùng đồng bằng châu thổ sông Hồng. Công cuộc chinh phục nền kinh tế thời đại cổ xưa được đánh dấu với việc khống chế sức mạnh của dòng nước. Chung sống và bắt nó phục vụ cho lợi ich của con người. Đã hàng ngàn năm nay, dọc theo hai bên bờ sông Hồng là những làng quê trù phú có đê điều chống lũ lụt bao quanh. Hơn hai thiên niên kỷ con cháu người Việt cổ bám trụ và phát triển ở vùng Châu thổ sông Hồng, đã tạo ra những thành quả chính cho nền kinh tế đương đại vùng Bắc Bộ Việt Nam.

Vùng Đồng bằng sông Hồng

Hiện tại cũng như tương lai khu vực đồng bằng sông Hồng luôn đóng vai trò quan trọng vào sự nghiệp phát triển kinh tế, xã hội chung ở Việt Nam. Là nơi có vị trí địa lý và điều kiện tự nhiên rất thuận lợi. Tài nguyên thiên nhiên phong phú, đa dạng, dân cư đông đúc, mặt bằng dân trí cao. Sự tập trung dân cư có mật độ cao liên quan đến nhu cầu và môi trường lao động, tính cộng đồng và truyền thống văn hoá dân tộc. Một nơi có truyền thống lâu đời về thâm canh lúa nước, có những trung tâm công nghiệp và hệ thống đô thị phát triển... là điều kiện rất thuận lợi cho công cuộc phát triển các ngành nghề lao động sản xuất từ phổ thông đến hiện đại, mang đến sự thuận lợi cho công cuộc định cư lâu dài của con người.

Là vựa lúa lớn thứ hai của Việt Nam Đồng bằng sông Hồng có được đất đai màu mỡ do phù sa của sông Hồng và sông Thái Bình bồi đắp. Số đất đai để phát triển nông nghiệp trên 70 vạn ha, chiếm 56% tổng diện tích tự nhiên toàn vùng. Ngoài lúa nước, các địa phương nông nghiệp ở đồng bằng sông Hồng đều chú trọng phát triển loại cây ưa lạnh có hiệu quả kinh tế cao như ngô, khoai tây, su hào, cải bắp, cà chua. Những loại cây này đa phần được trồng xen canh giữa các mùa vụ.

Bắc Bộ là vùng có đường bờ biển dài, có cửa ngõ lớn và quan trọng thông thương với các khu vực lân cận và thế giới qua cảng biển Hải Phòng. Tài nguyên thiên nhiên gồm có các mỏ đá (ở Hải Phòng, Hà Nam, Ninh Bình), sét cao lanh ở Hải Dương, than nâu ở Hưng Yên và mỏ khí đốt ở huyện Tiền Hải (Thái Bình) đã được tiến hành khai thác từ nhiều năm nay.

Đặc biệt, trong lòng đồng bằng sông Hồng đang tồn tại hàng chục vỉa than lớn nhỏ có tổng trữ lượng vào khoảng 210 tỷ tấn (theo dự đoán qua số liệu khảo sát vào những năm 70 của thế kỷ trước). Trải rộng trên diện tích 3500km2, trải dài từ Hà Nội đến Thái Bình rồi ra đến bờ biển Đông. Các vỉa than này có chiều dày từ 2 đến 3m, có nơi tới 20m. Là những vỉa than có độ ổn định địa chất và chất lượng rất tốt.

Tuy nhiên, đồng bằng sông Hồng vẫn là một khu vực thiếu nguyên liệu phục vụ cho các ngành công nghiệp đang phát triển và luôn phải nhập từ các vùng khác. Một số lượng không nhỏ tài nguyên đang bị suy thoái do khai thác quá mức. Do nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới và gió mùa nên nền kinh tế vùng nói chung cũng phải chịu ảnh hưởng từ các rủi ro do thiên tai gây nên.

Khu vực Trung du và miền núi phía bắc

Là khu vực giàu tài nguyên để phát triển nông nghiệp, trồng cây công nghiệp, cây đặc sản và chăn nuôi gia súc. Nơi đây có khá nhiều đồng cỏ, chủ yếu là trên các cao nguyên ở độ cao 600 – 700m dùng để phát triển chăn nuôi gia súc như trâu, bò, ngựa, dê. Ở Cao nguyên Mộc Châu (tỉnh Sơn La) là nơi có những nông trường nuôi bò sữa tập trung. Các loại gia súc trên cao nguyên được chăn nuôi có tính khoẻ hơn, chịu ẩm ướt giỏi và dễ thích nghi với điều kiện chăn thả trong rừng.

Khu vực có diện tích lớn đất feralit bên trên các dải đá vôi và đá phiến, có đất phù sa cổ ở vùng trung du. Do địa hình phần lớn chịu ảnh hưởng mạnh của gió mùa đông bắc, trong đó có nơi hứng chịu nhiệt độ mùa đông lạnh nhất Việt Nam là Sa Pa. Chính vì thế nơi đây có thế mạnh đặc biệt trong gieo trồng các cây công nghiệp có nguồn gốc cận nhiệt và ôn đới. Trung du và miền núi phía bắc cũng là khu vực trồng cây chè lớn nhất. Các loại chè được trồng nhiều ở Sơn La, Hà Giang, Yên Bái và Thái Nguyên.

Khu vực phía đông bắc có biển Quảng Ninh là một vùng biển giàu tiềm năng phát triển kinh tế. Hiện nay đang trên đà phát triển cùng với sự phát triển của vùng kinh tế trọng điểm vùng Bắc Bộ. Vùng biển Quảng Ninh có thế mạnh đối với ngành nuôi trồng thủy sản, đánh bắt cá xa bờ cùng ngành du lịch biển đảo cũng đang được chú trọng phát triển. Ở đây có vịnh Hạ Long đã được xếp vào danh mục di sản thiên nhiên của thế giới, là điểm đến du lịch rất giá trị về văn hoá.

Mặc dù tốc độ phát triển kinh tế của toàn vùng là khá toàn diện. Tuy nhiên, riêng với khu vực Trung du và miền núi phía bắc, nhất là vùng tây bắc vẫn còn nghèo so với các vùng khác trong cả nước.

Danh lam thắng cảnhHà Nội
Hồ Hoàn Kiếm, đền Ngọc Sơn, cầu Thê Húc, tháp Bút, đài Nghiên, Nhà thờ Lớn Hà Nội (quận Hoàn Kiếm).
Văn Miếu - Quốc Tử Giám (quận Đống Đa).
Hồ Tây (quận Tây Hồ).
Chùa Trấn Quốc, Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh, Chùa Một Cột, Đền Quán Thánh (quận Ba Đình).
Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam (quận Cầu Giấy)
Khu du lịch Vườn Quốc gia Ba Vì (huyện Ba Vì)
Chùa Tây Phương (huyện Thạch Thất)
Chùa Thầy (huyện Quốc Oai)
Chùa Trăm Gian (huyện Chương Mỹ)
Hương Sơn (huyện Mỹ Đức)
Thái Bình
Chùa Keo: Chùa Keo là một trong nhưng đại danh lam cổ tự bậc nhất của Việt Nam thời phong kiến còn tồn tại gần nguyên vẹn cho tới thời nnay. Chùa có kiên trúc đồ sộ theo kiểu nội nhị công ngoại quốc. Chùa được công nhận là di tích lịch sử văn hoá cấp quốc gia từ năm 1962.
Đền Trần: Là tôn miếu nhà Trần. Nơi đây hiện còn lưu giữ lăng mộ các vua Trần, hoàng hậu, công chúa.
Đền Tiên La: Đền thờ nữ tướng Vũ Thị Thục dưới trướng Hai Bà Trưng, đền tọa lạc ở Đoan Hùng, huyện Hưng Hà.
Đền Đồng Xâm: Đền thờ Triệu Vũ Đế tại xã Hồng Thái, huyện Kiến Xương.
Đền Đồng Bằng: Tọa lạc ở xã An Lễ, huyện Quỳnh Phụ.
Đình An Cố: Vị trí đình ở xã An Thái, huyện Thái Thụy.
Đình Phất Lộc: Thuộc xã Thái Giang, huyện Thái Thụy.
Đình Dũng Thuý: Ở xã Dũng Nghĩa, huyện Vũ Thư.
Đình Cổ Trai: Thuộc xã Hồng Minh, huyện Hưng Hà.
Bãi biển Đồng Châu: Ở xã Đông Minh, huyện Tiền Hải.
Khu du lịch biển Cồn Vành: Thuộc xã Nam Phú, huyện Tiền Hải.
Quảng Ninh
Vịnh Hạ Long: Vùng Đông Bắc Việt Nam, vịnh Hạ Long là một phần của vịnh Bắc Bộ, bao gồm vùng biển của thành phố Hạ Long, thành phố Cẩm Phả và một phần của huyện đảo Vân Đồn.
Chùa Yên Tử: Là trung tâm Phật giáo của nước Đại Việt xưa, nơi phát tích của thiền phái Trúc Lâm do Phật hoàng Trần Nhân Tông sáng lập, bao gồm quần thể di tích rộng lớn, hiện có 11 chùa và hàng trăm am tháp.
Quần Đảo Cô Tô.
Hải Phòng
Chùa Dư Hàng: Là di tích kiến trúc cổ kính của thành phố Hải Phòng. Xây dựng từ thời Lý. Chùa có nhiều pho tượng lớn, có các câu đối chạm khắc công phu theo phong cách nghệ thuật triều Nguyễn.
Quần Đảo Cát Bà: Nằm trong quần đảo gồm 366 đảo lớn, nhỏ. Đảo Cát Bà lớn nhất, rộng khoảng 100 km².
Đồ Sơn: Khu nghỉ mát, tắm biển đẹp của miền Bắc.
Bắc Kạn
Hồ Ba Bể: Thuộc tỉnh Bắc Kạn. Ba Bể là hồ kiến tạo lớn nhất miền Bắc Việt Nam giữa vùng đá phiến và đá vôi ở độ cao 145m so với mặt nước biển.
Bắc Ninh
Lăng và đền thờ Kinh Dương Vương.
Chùa Dâu: Đây là ngôi chùa được coi là có lịch sử hình thành sớm nhất Việt Nam. Chùa nằm ở vùng Dâu, thời thuộc Hán gọi là Luy Lâu. Đây là trung tâm cổ xưa nhất của Phật giáo Việt Nam.
Chùa Bút Tháp: Chùa được xây dựng từ thời hậu Lê (thế kỷ 17). Chùa Bút Tháp có nghệ thuật kiến trúc và điêu khắc cổ độc đáo với nhiều tượng Phật và cổ vật quý.
Đình làng Đình Bảng. Được xây dựng năm 1700 thời Hậu Lê, một trong những ngôi đình có kiến trúc đẹp nhất còn tồn tại đến ngày hôm nay.
Đền Đô: Còn gọi là Đền Lý Bát Đế, nơi thờ 8 vị vua nhà Lý. Bắc Ninh là quê hương của vua Lý Thái Tổ, người khai sinh ra triều đại nhà Lý.
Chùa Phật Tích: Ở xã Phật Tích, huyện Tiên Du.
Đền Bà Chúa Kho: Tọa lạc tại Thành phố Bắc Ninh.
Chùa Cổ Lũng: Ở xã Nội Duệ, huyện Tiên Du.
Cao Bằng
Thác Bản Giốc: Thuộc địa phận xã Đàm Thủy, huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng. Từ độ cao trên 30m thác nước lớn đổ xuống qua nhiều bậc đá vôi. Phía dưới chân thác là mặt sông rộng, phẳng như gương. Hai bên bờ là những thảm cỏ, vạt rừng xanh ngắt.
Điện Biên
Chiến trường Điện Biên Phủ: ở nơi đây đã diễn ra cuộc chiến đấu của quân dân Việt Nam trong suốt 55 ngày đêm (13/3/1954 - 7/5/1954) đánh bại đội quân viễn chinh của thực dân Pháp. Chiến thắng Điện Biên Phủ đã gây một tiếng vang lớn chấn động địa cầu.
Hòa Bình
Làng Thái Thung lũng Mai Châu: Bản Lác thuộc huyện Mai Châu, tỉnh Hòa Bình, là bản dân tộc Thái có phong tục tập quán đặc sắc. Trong đó có thung lũng Vàng, là một thung lũng đẹp với những nếp nhà sàn dân tộc Thái, Dao, Mường nằm xen giữa những thửa ruộng lúa xanh ngát.
Lạng Sơn
Ải Chi Lăng: Thuộc xã Chi Lăng, huyện Chi Lăng, tỉnh Lạng Sơn. Lịch sử Chi Lăng năm xưa gắn liền với những hoạt động của các nhà quân sự như Lý Thường Kiệt, Trần Quốc Tuấn, Lê Lợi và những thủ lĩnh tài năng của xứ Lạng như Phò mã Thân Cảnh Phúc, Thế Lộc, Hoàng Đại Huề...
Động Tam Thanh: Nằm ở phường Tam Thanh thành phố Lạng Sơn. Động Tam Thanh nằm trong một dãy núi có hình đàn voi phủ phục trên mặt cỏ xanh. Hang động Tam Thanh ở lưng chừng núi.
Lào Cai
Sa Pa: Cách thành phố Lào Cai 40 Km về phía tây, là một thị xã có vẻ đẹp huyền ảo, quanh năm lung linh trong mây mù.
Đỉnh Phan Xi Păng: Phan Xi Păng nằm trong dãy núi Hoàng Liên Sơn, về phía tây nam phường Sa Pa, thị xã Sa Pa, tỉnh Lào Cai. Phan Xi Păng là ngọn núi cao nhất trong dãy núi Hoàng Liên Sơn với độ cao 3.143m.
Làng Cát Cát: Thuộc thị xã Sa Pa, tỉnh Lào Cai, cách trung tâm phường Sa Pa 2 km. Làng Cát Cát là bản lâu đời của người Mông, nơi đây còn giữ được những phong tục độc đáo mà ở các vùng khác không có.
Ninh Bình
Nhà thờ đá Phát Diệm: Thuộc thị trấn Phát Diệm, huyện Kim Sơn, tỉnh Ninh Bình. Được xây dựng vào những năm 1875 - 1898, là một quần thể kiến trúc mang đậm nét phương Đông. Phát Diệm có nghĩa là phát sinh cái đẹp.
Tam Cốc - Bích Động: Nằm trong dãy núi Ngũ Nhạc Sơn thuộc địa phận thôn Đam Khê, xã Ninh Hải, huyện Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình. Cảnh đẹp của Bích Động được mệnh danh là "Nam Thiên đệ nhị động" (động đẹp thứ nhì ở trời Nam).
Vườn Quốc gia Cúc Phương: Thuộc huyện Nho Quan, tỉnh Ninh Bình, giáp gianh giữa ba tỉnh Ninh Bình, Hoà Bình và Thanh Hoá, là vườn quốc gia đầu tiên của Việt Nam, thành lập vào tháng 7/1962, có diện tích 22.000ha.

Một số hình ảnh

Xem thêm
Địa lý Việt Nam
Trung Bộ
Nam Bộ

Chú thích

B
B
Vùng của Việt Nam


title: Gnophomyia petentis

text:
Gnophomyia petentis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Gnophomyia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Augochloropsis smithiana

text:
Augochloropsis smithiana là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1900.

Chú thích

Tham khảo

Augochloropsis
Động vật được mô tả năm 1900


title: Keeranur

text:
Keeranur là một thị xã panchayat của quận Dindigul thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Keeranur có dân số 6296 người. Phái nam chiếm 49% tổng số dân và phái nữ chiếm 51%. Keeranur có tỷ lệ 57% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 63%, và tỷ lệ cho phái nữ là 50%. Tại Keeranur, 12% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Tamil Nadu


title: Aglaia meridionalis

text:
Aglaia meridionalis là một loài thực vật]] thuộc họ Meliaceae. Đây là loài đặc hữu của Queensland, Úc.

Chú thích

Tham khảo
 Pannell, C.M. 1998. Aglaia meridionalis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

meridionalis
Thực vật Queensland


title: Osmia tunensis

text:
Osmia tunensis là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Fabricius mô tả khoa học năm 1787.

Chú thích

Tham khảo

Osmia
Động vật được mô tả năm 1787


title: Dordura aliena

text:
Dordura aliena  là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở the Indian subregion, Myanmar, Thái Lan, bán đảo Mã Lai, Sumatra, Borneo và New Guinea.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Species info

A
Động vật được mô tả năm 1865


title: Coelaenomenodera elegantula

text:
Coelaenomenodera elegantula là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Gestro miêu tả khoa học năm 1908.

Chú thích

Tham khảo

Coelaenomenodera


title: Kurów

text:
Kurów là một thị xã ở miền Đông Nam của Ba Lan, nằm giữa Puławy và Lublin trên sông Kurówka. Nó là thủ phủ của một gmina riêng biệt trong tỉnh Lublin (województwo lubelskie) và có 2.811 người dân (theo năm 2005).

Từ năm 1431 đến năm 1442, thị xã được chính quyền tăng cấp thành thành phố dựa vào Luật Magdeburg. Vì là thị xã tư doanh, nó là trung tâm của nghề thực phẩm cho vùng xung quanh. Vài hãng sản xuất da lông và da thuộc cho quần áo cũng ở thị xã. Vào thế kỷ 16 nó là một trong những trung tâm của thuyết Calvin, do nhiều người thuộc Thầy dòng Ba Lan định cư ở đấy. Từ từ, đến khi năm 1660, phần nhiều của dân thị xã đổi theo đạo Arian.

Tham khảo

Thị xã Ba Lan
Tỉnh Lublin


title: Rinorea keayi

text:
Rinorea keayi là một loài thực vật thuộc họ Violaceae. Loài này có ở Cameroon và Nigeria. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 World Conservation Monitoring Centre 1998. Rinorea keayi. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Rinorea


title: Montsià

text:
Montsià là một comarca (hạt) của Catalonia, Tây Ban Nha. Thủ phủ là Amposta, đây cũng là thành phố lớn nhất của Montsià.

Các đô thị
Dân số năm 2001.

Alcanar - 8.032
Amposta - 16.865
Freginals - 381
La Galera - 749
Godall - 713
Mas de Barberans - 682
Masdenverge - 950
Sant Carles de la Ràpita - 11, 572
Sant Jaume d'Enveja - 3.309
Santa Bàrbara - 3.398
La Sénia - 5.365
Ulldecona - 5.534

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang chính thức bằng tiếng Catalan
IDESCAT: thống kê về Montsià (tiếng Catalan)

Montsià


title: Vlagtwedde

text:
Vlagtwedde () là một đô thị ở đông bắc Hà Lan.

Các trung tâm dân cư
Abeltjeshuis, Bakovensmee, Barnflair, Borgertange, Borgerveld, Bourtange, Burgemeester Beinsdorp, De Bruil, Ellersinghuizen, Hanetange, Harpel, Hasseberg, Hebrecht, 't Heem, Jipsingboermussel, Jipsingboertange, Jipsinghuizen, Lammerweg, Laude, Lauderbeetse, Laudermarke, Lauderzwarteveen, Leemdobben, Maten, Munnekemoer, Over de Dijk, Overdiep, Pallert, Plaggenborg, Poldert, Renneborg, Rhederveld, Rijsdam, Roelage, 't Schot, Sellingen, Sellingerbeetse, Sellingerzwarteveen, Slegge, Stakenborg, Stobben, Ter Apel, Ter Apelkanaal, Ter Borg, Ter Haar, Ter Walslage, Ter Wisch, Veele, Veerste Veldhuis, Vlagtwedde, Vlagtwedder-Barlage, Vlagtwedder-Veldhuis, Weende, Weenderveld, Weite, Wessingtange, Wollingboermarke, Wollinghuizen, Zandberg và Zuidveld.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang mạng chính thức của Vlagtwedde

Đô thị cũ tỉnh Groningen
Khu dân cư ở tỉnh Groningen


title: Nguyễn Công Trứ

text:
Nguyễn Công Trứ (chữ Hán: 阮公著, 1778 – 1858), tự Tồn Chất, hiệu Ngộ Trai, biệt hiệu Hi Văn, là nhà chính trị, nhà quân sự và nhà thơ Đại Nam thời nhà Nguyễn. Ông làm quan qua các đời vua Gia Long, Minh Mạng, Thiệu Trị và Tự Đức. Ông nổi bật về việc khai hoang, mộ dân ở trung châu miền Bắc Việt Nam, và lập nhiều chiến công trong việc đánh dẹp các cuộc nổi dậy chống triều đình và trong Chiến tranh Việt–Xiêm (1841–1845).

Tiểu sử
Nguyễn Công Trứ tự Tồn Chất, hiệu Ngộ Trai, biệt hiệu Hy Văn. Ông sinh ngày mồng 1, tháng 11, năm Mậu Tuất (tức ngày 19 tháng 12 năm 1778) tại huyện lỵ Quỳnh Côi, phủ Thái Bình. Thân phụ là Nguyễn Công Tấn tước Đức Ngạn Hầu, quê ở làng Uy Viễn, nay là xã Xuân Giang, huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh, tri phủ Tiên Hưng – Thái Bình, thân mẫu là Nguyễn Thị Phan, con gái quan Quản nội thị tước Cảnh Nhạc Bá dưới triều vua Lê –  chúa Trịnh. Ông mất ngày 14/11 năm Mậu Ngọ (tức ngày 7/12/1858), thọ 80 tuổi tại quê nhà làng Uy Viễn, huyện Nghi Xuân.

Theo các nhà nghiên cứu, từ nhỏ ông nổi tiếng học giỏi, hay thơ văn, tính cách phóng khoáng. Lớn lên trong những năm cuối của nhà Tây Sơn, đến đầu nhà Nguyễn, sau bao lần lận đận "lều chõng", mãi đến năm 41 tuổi (1819), ông mới thi đậu Giải nguyên (1818–1847) làm quan dưới triều Nguyễn. Lần đầu tiên xuất chinh, Nguyễn Công Trứ giữ chức hành tẩu ở Quốc sử quán (1820). Sau đó ông liên tiếp giữ các chức Tri huyện Đường Hào, Hải Dương (1823), Tư nghiệp Quốc Tử Giám (1824), Phủ Thừa phủ Thừa Thiên (1825), tham tán quân vụ, rồi thăng Thị lang Bộ Hình (1826). Năm 1828, Nguyễn Công Trứ thăng Hữu Tham tri Bộ Hình, sang chức Dinh điền sứ. Năm 1832 ông được bổ chức Bố chánh sứ Hải Dương, cùng năm thăng Tham tri Bộ Binh, giữ chức Tổng đốc tỉnh Hải Yên.

Năm 1840 giữ chức Tả Đô Ngự sử viện đô sát, kiêm Tham tri Bộ binh, tán lý cơ vụ đồn trấn Tây. Năm 1845 làm chủ sự Bộ hình, năm 1846 làm quyền án sát Quảng Ngãi, được 2 tháng, ông lại đổi ra làm Phủ Thừa phủ Thừa Thiên, đến năm 1847 thăng làm Phủ doãn phủ Thừa Thiên. Năm 1848, Tự Đức nguyên niên, Nguyễn Công Trứ xin về hưu.

Cuộc đời ông là những thăng trầm trong sự nghiệp. Ông được thăng thưởng quan tước nhiều lần vì những thành tích, chiến công trong quân sự và kinh tế, tới chức thượng thư, tổng đốc; nhưng cũng nhiều lần bị giáng phạt, nhiều lần giáng liền 3-4 cấp như năm 1841 bị kết án trảm giam hậu rồi lại được tha, năm 1843 còn bị cách tuột làm lính thú,…

Năm Tự Đức thứ hai 1848, ông nghỉ hưu với chức vụ Phủ doãn phủ Thừa Thiên. Trong sách Đại Nam liệt truyện, Tập 3, Truyện các quan có nhận xét về ông:

Sự nghiệp

Quân sự
Do chính sách hà khắc của nhà Nguyễn dưới triều đại Gia Long và Minh Mạng nên đã xảy ra liên tiếp nhiều cuộc khởi nghĩa nông dân. Nguyễn Công Trứ tuy là quan văn nhưng được giao cầm quân, làm tướng và đánh đâu thắng đó:

 Năm 1827 dẹp Khởi nghĩa Phan Bá Vành
 Năm 1833 dẹp Khởi nghĩa Nông Văn Vân
 Năm 1835 dẹp giặc Khánh.

Ông cũng góp nhiều công lớn trong cuộc Chiến tranh Việt–Xiêm (1841-1845). Đến đời vua Tự Đức thứ 11 (1858), khi thực dân Pháp tấn công Đà Nẵng, thì ông đã 80 tuổi nhưng vẫn xin vua cho đi đánh giặc.

Kinh tế
Ông có sáng kiến chiêu mộ dân nghèo, đắp đê lấn biển, lập ấp, khai sinh các huyện Kim Sơn (thuộc tỉnh Ninh Bình ngày nay), Tiền Hải (thuộc tỉnh Thái Bình ngày nay) vào những năm cuối thập niên 1820, đề xuất lập nhà học, xã thương ở nông thôn nhằm nâng cao dân trí và lưu thông hàng hóa. Những hoạt động của ông trong lĩnh vực kinh tế được nhân dân các vùng kể trên ghi nhớ. Hiện nay còn rất nhiều từ đường thờ cúng ông ở hai huyện nói trên và quê hương ông. Nhiều đình chùa tại các địa phương này cũng thờ ông và tôn ông làm thành hoàng làng.

Thơ ca
Nguyễn Công Trứ là người có tài. Là một người của hành động, trải qua nhiều thăng trầm, Nguyễn Công Trứ hiểu sâu sắc nhân tình thế thái đương thời. Ông khinh bỉ và ngán ngẩm nó.
Thế thái nhân tình gớm chết thay
Lạt nồng coi chiếc túi vơi đầy

Hoặc:
Tiền tài hai chữ son khuyên ngược
Nhân nghĩa đôi đường nước chảy xuôi

Hoặc:
Ra trường danh lợi vinh liền nhục
Vào cuộc trần ai khóc trước cười.

Trong xử thế ông cười nhạo sự thăng giáng, coi làm quan thì cũng như thằng leo dây và không giấu sự ngạo mạn:
Nào nào! Thằng nào sợ thằng nào
Đã sa xuống thấp lại lên cao.

Chán chường với chốn quan trường nhưng ông không chán đời. Ông vốn yêu đời, là người chịu chơi, với ông cái gì cũng có thể đem chơi kể cả tài kinh bang tế thế. (ông vì không được triều đình nhà Nguyễn trọng dụng cái tài của mình đặc biệt là ở thời vua Tự Đức nên ông chán chường mới than thở trời sinh cho nhưng không được dùng)
Trời đất cho ta một cái tài
Giắt lưng dành để tháng ngày chơi.

Nguyễn Công Trứ là người đào hoa, mê hát ả đào, ông viết nhiều bài ca trù đa tình. Ngất ngưởng, ngông nghênh, về hưu đi chơi ông không dùng ngựa mà dùng bò. 73 tuổi ông cưới vợ, trả lời cô dâu khi nàng hỏi tuổi:
Năm mươi năm trước, anh hai ba
(Ngũ thập niên tiền, nhị thập tam)

Hoặc trong bài Bỡn nhân tình:
Tau ở nhà tau, tau nhớ mi
Nhớ mi nên phải bước chân đi
Không đi mi nói: răng không đến?
Đến thì mi nói: đến làm chi

Ngay lúc chua chát nhìn lại đời mình, ông vẫn là người đầy khí phách:
Kiếp sau xin chớ làm người
Làm cây thông đứng giữa trời mà reo
Giữa trời vách đá cheo leo
Ai mà chịu rét thì trèo với thông

Ghi chú: Cây thông trong cách hiểu Nho-Khổng giáo là người quân tử.

Đời ông đầy giai thoại, giai thoại nào cũng cho thấy bản lĩnh sống, bản lĩnh trí tuệ và mang tính bình dân sâu sắc. Có thể nói thơ ông sinh động, giàu triết lý nhân văn nhưng hóm hỉnh, đó là chất thơ có được từ đời sống, lấy đời sống làm cốt lõi.

Hình ảnh công cộng
Tên của ông đã được lấy đặt cho nhiều con đường, trường học trên khắp đất nước.

Đọc thêm
 Chiến tranh Việt – Xiêm (1841–1845)

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Xoá hồn di tích Trên web báo Tuổi Trẻ.

Nguyễn Công Trứ
Quan lại nhà Nguyễn
Võ tướng nhà Nguyễn
Nhà thơ Việt Nam thời Nguyễn
Người Hà Tĩnh
Nhà kinh tế Việt Nam
Người họ Nguyễn tại Việt Nam


title: Arna Mer-Khamis

text:
Arna Mer-Khamis (20 tháng 3 năm 1929 – 15 tháng 2 năm 1995) là một nhà hoạt động chính trị và nhân quyền người Israel. Bà sinh năm 1929 ở Rosh Pinna, một thành phố nhỏ ở vùng Galilea Thượng.

Bà đã chiến đấu trong lực lượng Palmach và Lực lượng quốc phòng Israel (Israel Defense Forces) trong cuộc Chiến tranh Ả Rập-Israel 1948.

Bà kết hôn với Saliba Kextra
hamis, một đảng viên lỗi lạc của Đảng Cộng sản Israel, và đổi tên thành Arna Mer-Khamis. Trong thời Intifada lần thứ nhất, bà đã thành lập tổ chức "In the Defence of Children under Occupation/Care and Learning", là thành phần của một dự án hỗ trợ việc giáo dục trẻ em Palestine ở Bờ Tây, và sau đó thành lập Nhà hát Tự do (Freedom Theatre) ở trại tỵ nạn Jenin.

Người con trai của bà - Juliano Mer Khamis- đã đạo diễn một phim tài liệu Arna's Children (Những người con của Arna) về việc làm của bà với Nhà hát Tự do. Phim này đã đoạt giải "Phim Tài liệu hay nhất" trong Liên hoan phim Tribeca 2004.

Năm 1993, bà đoạt Giải thưởng Right Livelihood "cho sự say mê dấn thân vào việc bảo vệ và giáo dục các trẻ em Palestine".

Chú thích

Liên kết ngoài
 Right Livelihood Award Acceptance Speech
 The Work of Arna Mer-Khamis with Palestinian children under occupation
 Documentary by Explore: "No Child is Born a Terrorist"

Sinh năm 1929
Mất năm 1995
Nhà hoạt động nhân quyền Israel


title: Lasiochila angusta

text:
Lasiochila angusta là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Uhmann miêu tả khoa học năm 1954.

Chú thích

Tham khảo

Lasiochila


title: Andrena gallica

text:
Andrena gallica là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Schmiedeknecht mô tả khoa học năm 1883.

Chú thích

Tham khảo

G
Động vật được mô tả năm 1883


title: Plivot

text:
Plivot  là một xã thuộc tỉnh Marne trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 76 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Marne


title: Pachyanthus pedicellatus

text:
Pachyanthus pedicellatus là một loài thực vật thuộc họ Melastomataceae. Đây là loài đặc hữu của Cuba.

Chú thích

Tham khảo
 Areces-Mallea, A.E. 1998. Pachyanthus pedicellatus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Cuba
Pachyanthus


title: Spilocephalus

text:
Spilocephalus là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1888 bởi Jacoby.

Các loài
Các loài trong chi này gồm:
 Spilocephalus apicalis (Jacoby, 1906)
 Spilocephalus bipunctatus (Allard, 1889)
 Spilocephalus intermedius (Jacoby, 1895)
 Spilocephalus viridipennis Jacoby, 1888

Chú thích

Tham khảo

Luperini


title: Bảo tàng Lịch sử quốc gia (Việt Nam)

text:
Bảo tàng Lịch sử Việt Nam, cùng với Bảo tàng Cách mạng Việt Nam là hai bảo tàng đã được sáp nhập thành Bảo tàng Lịch sử quốc gia, tọa lạc ở thành phố Hà Nội. Bảo tàng Lịch sử Việt Nam (cũ) là nơi lưu giữ những hiện vật, phản ánh các nền văn hóa, lịch sử dựng nước và giữ nước của người Việt Nam từ thuở ban đầu khai sáng đến ngày ra đời nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Viện bảo tàng có phong cách kiến trúc Đông Dương, nằm ở số 1 phố Tràng Tiền, Hoàn Kiếm, Hà Nội. Viện Bảo tàng mở cửa đón khách cả tuần, trừ thứ hai. Tại đây còn lưu giữ nhiều hiện vật quý như Trống đồng Đông Sơn, gốm Bát Tràng, tượng thần Shiva, cọc gỗ trong trận Bạch Đằng,...

Bảo tàng Lịch sử Việt Nam là thành viên của Hội đồng Bảo tàng Quốc tế (ICOM), là thành viên sáng lập Hiệp hội các bảo tàng quốc gia châu Á (ANMA).

Bảo tàng tọa lạc tại số 1 phố Tràng Tiền, phường Phan Chu Trinh, quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội, nằm phía sau Nhà hát Lớn Hà Nội.

Lịch sử

Bảo tàng Lịch sử Việt Nam được thành lập ngày 3 tháng 9 năm 1958 trên cơ sở kế thừa Bảo tàng Louis Finot do người Pháp xây dựng năm 1929 và hoạt động vào năm 1932. Đây là Viện bảo tàng của trường Viễn Đông Bác cổ. Ngày ấy, đây là nơi trưng bày những đồ cổ thu thập từ các nước ở Đông Nam Á. Nǎm 1958, người Pháp bàn giao lại ngôi nhà này cho chính quyền cách mạng mới.

Kiến trúc

Bảo tàng Louis Finot (Bảo tàng lịch sử ngày nay) thuộc Viện Viễn Đông Bác cổ Pháp (École Française d’Extrème - Orient), do các kiến trúc sư C.Batteur và E.Hébrard thiết kế năm 1925 có thể được coi là một đại diện lớn của phong cách Kiến trúc Đông Dương, một phong cách nỗ lực kết hợp các giá trị của nền kiến trúc Pháp với các giá trị kiến trúc bản địa. Công trình được khởi công năm 1926 và hoàn thành năm 1932 trên khu đất phía sau Nhà hát lớn, chạy dọc theo bờ đê sông Hồng và là điểm kết thúc của tuyến phố Quaï Guillemoto (phố Trần Quang Khải ngày nay), một vị trí có thể tạo ra điểm nhấn kiến trúc cho tuyến đường bờ đê.

Mặt bằng bảo tàng được kiến tạo theo yêu cầu của không gian kiến trúc trưng bày nên được cấu tạo dựa trên những không gian khẩu độ lớn. Không gian chính sảnh hình bát giác có kích thước mỗi cạnh lớn lên đến 11m, không gian trưng bày chính nằm ngay sau đại sảnh có hình chữ nhật kéo dài và được tổ chức theo hình thức xuyên phòng có sự chuyển tiếp được tổ chức khéo léo. Ngoài ra còn có các không gian trưng bày chuyên đề nằm ở hai phía của đại sảnh tạo thành một tổng thể trưng bày khoáng đạt.

Phía dưới tầng trưng bày là một tầng trệt cao 2,5 m nơi tổ chức các phòng phục chế, lưu trữ, kho và bộ phận hành chính, tầng này cũng mang ý nghĩa của một tầng cách ẩm làm cho không gian trưng bày phía trên luôn khô ráo trong điều kiện độ ẩm cao ở Hà Nội.

Hình khối mặt đứng công trình được nhấn mạnh bởi hệ thống mái che khối sảnh hình bát giác nhô cao phía trên công trình. Đây là một hệ ba lớp mái bao gồm mái trên có độ dốc lớn và được ngăn cách với các mái dưới bởi hệ thống cửa lấy sáng và một hệ con sơn liên tục, phía dưới là hai lớp mái có độ dốc nhỏ hơn. Mặc dù hình khối theo kiểu bát giác mang nhiều nét của kiến trúc Trung Hoa cổ, nhưng nhìn toàn bộ khối mái này lại gợi cho chúng ta hình ảnh của tháp chuông chùa Keo, Thái Bình do cách xử lý khéo léo của các kiến trúc sư - tác giả theo kiểu hệ mái ba lớp với các con sơn liên tục chồng lên nhau. Bảo tàng là một công trình văn hoá lớn lúc bấy giờ nên khối sảnh bát giác mang nhiều tính hình thức của chủ nghĩa Biểu hiện là điều dễ hiểu và tạo được ấn tượng tốt.

Toàn bộ hệ mái cho các khu trưng bày được cấu tạo theo kiểu mái chồng diêm hai lớp thường thấy ở các công trình tôn giáo, tín ngưỡng Việt Nam truyền thống. Khe hở giữa hai lớp mái đóng vai trò thoát gió trong hệ thống thông gió tự nhiên của công trình. Lớp mái phía dưới đua rộng ra khỏi hệ thống tường ngoài, có tác dụng che nắng và chống mưa hắt cho hệ thống cửa mở rộng phía dưới, đồng thời tạo bóng đổ trên mặt đứng làm tăng vẻ duyên dáng cho toà nhà. Phần mái đua được đỡ bởi hàng cột kép kết hợp với hệ con sơn cách điệu cùng các hoạ tiết trên lan can tạo ra một dáng vẻ Á Đông rõ rệt.

Tuyến tham quan

Hệ thống trưng bày chính của Bảo tàng rộng khoảng 2000 m², được chia thành nhiều không gian cho các tuyến tham quan theo chủ điểm và thứ tự thời gian lịch sử.

Hệ thống trưng bày của Bảo tàng Lịch sử gồm bốn phần trọng tâm:
Phần thứ nhất: Việt Nam thời tiền sử
Phần thứ hai: Từ thời dựng nước đầu tiên đến triều Trần
Phần thứ ba: Việt Nam từ triều Hồ đến Cách mạng tháng Tám năm 1945
Phần thứ tư: Phòng trưng bày sưu tập điêu khắc đá Chăm Pa

Một số hiện vật

Xem thêm
Bảo tàng Lịch sử Thành phố Hồ Chí Minh
Bảo tàng Binh đoàn Quyết Thắng

Tham khảo

Liên kết ngoài

Phong cách Kiến trúc Đông Dương
Ernest Hébrard
Lịch sử Việt Nam
Viện Viễn Đông Bác cổ
Công trình kiến trúc Pháp tại Hà Nội
Năm 1958
Bảo tàng trực thuộc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch


title: Trithemis bifida

text:
Trithemis bifida là một loài chuồn chuồn ngô thuộc họ Libellulidae. Nó được tìm thấy ở Cộng hòa Dân chủ Congo, Bờ Biển Ngà, Kenya, Sierra Leone, Zambia, Zimbabwe, và có thể Tanzania. Môi trường sống tự nhiên của nó là các khu rừng đất thấp ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và sông.

Tham khảo

 Clausnitzer, V. 2005. Trithemis bifida. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 10 tháng 8 năm 2007.

Trithemis


title: Saint-Christol-de-Rodières

text:
Saint-Christol-de-Rodières là một xã ở tỉnh Gard. Xã này có diện tích 8,07 km², dân số năm 1999 là 126 người. Khu vực này có độ cao trung bình 231 mét trên mực nước biển.

Xem thêm
Thị trấn của tỉnh Gard

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintchristolderodieres


title: Philbertia atropurpurea

text:
Philbertia atropurpurea là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Turridae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Philbertia


title: Drapetes ardens

text:
Drapetes ardens là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Gerstaecker miêu tả khoa học năm 1860.

Chú thích

Tham khảo

Drapetes


title: Mesodina

text:
Mesodina là một chi bướm ngày thuộc họ Bướm nâu.

Các loài
Mesodina aeluropis Meyrick, 1901
Mesodina hayi E.D. Edwards & Graham, 1995
Mesodina halyzia Hewitson, 1868
Mesodina cyanophracta Lower, 1911
Mesodina gracillima E.D. Edwards, 1987

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database
Mesodina at funet

Họ Bướm nhảy


title: Hormizd II

text:
Hormizd II () là hoàng đế thứ 8 của Vương triều Sassanid thuộc Đế quốc Ba Tư, trị vì 7 năm 5 tháng, từ 302 đến 309. Ông là con trai của Narseh (293-302).

Trong thời kỳ ông cai trị, vương quốc Armenia, một nhà nước chư hầu ở phía Tây Iran từ bỏ Hoả giáo do của người Sassanids và tuyên bố Cơ Đốc giáo là quốc giáo của họ. Hormizd giải quyết thành công các cuộc đấu đá nội bộ bên trong đế quốc cũng như mối đe doạ từ vương quốc Ghassanid ở phía Tây Nam Iran, giết chết vị vua của vương quốc này tại Syria. Tuy nhiên thời kỳ cai trị của ông kết thúc đột ngột với cái chết của ông do các quý tộc Iran tiến hành.

Con trưởng của ông sau đó là Adur Narseh lên trị vì được vài tháng trong năm 309 và cũng bị các quý tộc ám sát. Họ sau đó tôn đứa con thứ vừa mới chào đời chưa lâu của ông là Shapur II lên ngôi.

Nguồn

Tham khảo

Mất năm 309
Vua nhà Sasan
Năm sinh không rõ


title: USS Newport News

text:
Ba tàu chiến của Hải quân Hoa Kỳ từng được đặt cái tên USS Newport News nhằm vinh danh thành phố Newport News thuộc tiểu bang Virginia:

 USS Newport News (AK-3) nguyên là chiếc tàu chở hàng Đức Odenwald bị Hải quân Hoa Kỳ chiếm giữ trong Thế Chiến I
 USS Newport News (CA-148) là một tàu tuần dương hạng nặng lớp Des Moines đã phục vụ từ năm 1948 đến năm 1978
 USS Newport News (SSN-750) là một tàu ngầm tấn công chạy năng lượng hạt nhân lớp Los Angeles đưa ra hoạt động năm 1989 và hiện vẫn đang phục vụ

Tên gọi tàu chiến Hải quân Hoa Kỳ
Newport News, Virginia


title: Tôi nhìn thấy mặt trời

text:
Tôi nhìn thấy mặt trời (tiếng Gruzia: მე ვხედავ მზეს, tiếng Nga: Я вижу солнце) là một cuốn tiểu thuyết tâm lý xã hội của nhà văn Nodar Dumbadze, ra đời năm 1962.

Nội dung

Nhân vật

Chuyển thể
 Tôi nhìn thấy mặt trời (phim, 1965)

Xem thêm

Tiểu thuyết Liên Xô
Tiểu thuyết Gruzia


title: Bombus mixtus

text:
Bombus mixtus là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cresson mô tả khoa học năm 1878.

Chú thích

Tham khảo

M
Động vật được mô tả năm 1878
Côn trùng thụ phấn


title: Quảng Dương

text:
Quảng Dương (chữ Hán giản thể: 广阳区) là một quận thuộc địa cấp thị Lang Phường, tỉnh Hà Bắc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận này có diện tích 313 ki-lô-mét vuông, dân số 360.000 người. Mã số bưu chính là 065000. Quận lỵ đóng tại nhai đạo Bắc Môn Ngoại. Về mặt hành chính, quận được chia thành 4 nhai đạo, 2 trấn, 3 hương.
Nhai đạo: Bắc Đại Nhai, Bắc Môn Ngoại, Tiểu Lang Phường, Tân Khai Lộ.
Trấn: Vạn Trang, Nam Tiêm Tháp.
Hương: Cựu Châu, Bắc Vượng, Bắc Sử Gia Vụ.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Hà Bắc
Lang Phường


title: Timarcha insparsa

text:
Timarcha insparsa là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Rosenhauer miêu tả khoa học năm 1856.

Chú thích

Tham khảo

Timarcha


title: Santa Clara (tỉnh)

text:
Santa Clara (được gọi là Las Villas sau) là một tỉnh cũ của Cuba. Tỉnh được chia tách năm 1976, lãnh thổ của tỉnh hiện nay là các tỉnh Villa Clara, Cienfuegos và Sancti Spíritus..

Chú thích

Liên kết ngoài

  Province webpage

Tỉnh của Cuba


title: Phyllonorycter philerasta

text:
Phyllonorycter philerasta là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Ấn Độ (Punjab).

Chú thích

Tham khảo

Phyllonorycter


title: Libnotes nigricornis

text:
Libnotes nigricornis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Libnotes
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Dercetina subcaerulea

text:
Dercetina subcaerulea là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1891.

Chú thích

Tham khảo

Dercetina


title: Mannophryne trinitatis

text:
Mannophryne trinitatis (tên thông thường trong các ngôn ngữ: Yellow-throated Frog, Ranita Montanera, hoặc Sapito Acollarado Costero) là một loài ếch thuộc họ Dendrobatidae.
Loài này có ở Trinidad và Tobago và Venezuela.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, sông ngòi, sông có nước theo mùa, đầm nước ngọt, đầm nước ngọt có nước theo mùa, và carxtơ nội địa.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo
 La Marca, E., Manzanilla, J. & Hardy, J. 2004. Mannophryne trinitatis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

Liên kết ngoài

Mannophryne
Động vật đặc hữu Trinidad và Tobago


title: Hiệp sĩ

text:
Hiệp sĩ hay Kị sĩ (tiếng Anh: Knight) là tầng lớp thấp nhất trong giới quý tộc ở Châu Âu thời trung cổ, vì thế không mang tính chất thừa kế. Vào thời kì Trung Cổ và Hậu Trung Cổ, nhiệm vụ chính của một kị sĩ là chiến đấu, đặc biệt là dưới hình thức kị binh hạng nặng. Gần đây, kị sĩ đã trở thành một tước hiệu dành cho những người nổi tiếng như Andrew Wiles, Alex Ferguson, Paul McCartney, Elton John hay Edmund Hillary. Kị sĩ phương Tây có tính chất rất giống với tầng lớp võ sĩ Samurai của Nhật Bản.

Lịch sử của các kị sĩ liên quan đến sự phát triển của xã hội thời đó, điều kiện lịch sử, và kĩ thuật cho phép xuất hiện các loại kị binh nặng.

Nguồn gốc của từ

Trong tiếng Việt
Kị sĩ (騎士) là bản dịch trực tiếp của từ "knight" trong tiếng Anh qua tiếng Hán. Còn hiệp sĩ (俠士) nghĩa gốc chỉ những người hành hiệp trượng nghĩa (hiệp khách), về sau bị biến nghĩa và trở thành từ đồng nghĩa với kị sĩ như hiện tại.

Trong tiếng Trung, tiếng Hàn và tiếng Nhật thì từ "Kị sĩ" được sử dụng một cách tiêu chuẩn. Còn trong tiếng Việt hiện đại, cả hai thuật ngữ kị sĩ và hiệp sĩ đều được sử dụng luân phiên.

Trong tiếng Anh
Từ knight trong tiếng Anh hiện đại bắt nguồn từ tiếng Anh cổ là cniht với nghĩa là một người hầu vào tuổi thiếu niên, hay cũng chỉ có thể có nghĩa đơn giản là một thiếu niên. Do đó, cnithhad (hay knighthood) cũng có nghĩa là tuổi dậy thì.

Trong một số các ngôn ngữ châu Âu khác, những từ chỉ hiệp sĩ liên quan trực tiếp đến vai trò cưỡi ngựa của họ: trong tiếng Đức là ritter, tiếng Hà Lan là ruiter, cả hai đều có nghĩa là kị binh.

Một số nơi khác chịu ảnh hưởng của tiếng Latinh, ngựa là caballus, từ đó xuất hiện các từ chỉ hiệp sĩ tương ứng: chevalier (tiếng Pháp), caballero (tiếng Tây Ban Nha), cavaleiro (tiếng Bồ Đào Nha), cavalieri (tiếng Ý).

Ngoài ra, trong xã hội, ít nhất là trong xã hội Hy Lạp, có một sự liên hệ giữa địa vị xã hội và số ngựa mà người ấy có. Những nhà quý tộc lớn nhất thời bấy giờ như chức vụ Hipparchus và nhân vật Xanthippe, đến từ những từ chỉ ngựa άλογο (álogho), ίππος (íppos). Một trong những cái tên thường gặp ở những nhà quý tộc là Philip, có nghĩa là "người thích ngựa". Tiếng Hy Lạp ιππευς (hippeus) mang nghĩa là kị sĩ.

Sự hình thành
Trong thời kì Trung Cổ, một hiệp sĩ không có địa vị xã hội một cách cụ thể. Cho đến thế kỉ thứ 10 ở Pháp, những hiệp sĩ được gọi là miles, chỉ một chiến binh trong thời phong kiến. Một số họ cũng nghèo như nông dân. Tuy nhiên, vai trò của họ tăng lên dần theo thời gian. Họ dần dần giàu lên và bắt đầu chiếm giữ nhiều đất đai hơn. Cuối cùng, đánh nhau trên lưng ngựa cũng trở thành nhiệm vụ của họ.

Đến thế kỉ 12, hiệp sĩ được cho là một người lính mang áo giáp cưỡi ngựa, và trở thành một đẳng cấp được chính thức công nhận và được gọi là esquire. Bởi vì trang bị cho bản thân trên chiến trường với ngựa và áo giáp là rất đắt so với thời ấy cho nên cũng liên quan đến gia tài của họ. Dần dà, những nhà quý tộc, những người lãnh đạo trong thời chiến, bắt đầu phản ứng bằng cách gia nhập vào đẳng cấp mới hình thành ấy. Những nhà quý tộc giàu có cũng đào tạo những người con trai của họ thành những chiến binh và cuối cùng, trở thành hiệp sĩ, nơi mà họ sẽ được vinh danh vào một buổi lễ tấn phong hiệp sĩ. Từ đó trở đi, tất cả những người quý tộc nam đều được mong đợi sẽ trở thành một hiệp sĩ. Các hiệp sĩ thường phải thề phải trung thành với chủ mình, độc thân (hoặc nếu có vợ thì chung thủy), bảo vệ những người Công giáo khác, và luôn tuân theo tất cả các luật lệ của nhà cầm quyền; mặc dù những điều này thay đổi theo từng thời kì.

Đẳng cấp: từ thời vua Henry III của Anh, một hiệp sĩ là một quý tộc cấp thấp, được lãnh đạo bởi một "hiệp sĩ nam tước", lãnh đạo khoảng 10 người và có cờ hiệu riêng nhưng không có những đặc quyền của một nam tước. Sau năm 1296, bất cứ một hiệp sĩ nào cũng có dấu hiệu riêng.

Cùng với sự phát triển của chiến thuật sử dụng bộ binh dùng giáo và cung thủ, vai trò của kị binh, nhất là kị binh nặng bị giảm xuống nhiều. Các nhà quý tộc nhận ra rằng không phải có nhiều kị binh là sẽ chiến thắng mà còn nhờ các yếu tố khác.

Những bộ áo giáp mạ vàng, biểu tượng của hiệp sĩ ra đời vào khoảng thế kỉ 15-16, thường gặp ở những trường đấu. Tên gọi của quân mã trên bàn cờ vua (knight) cũng ra đời vào thời kì này, khoảng 1440. Trong những cuộc thập tự chinh, vai trò của kị binh lại tăng lên rất nhiều, nhưng ở dạng kị binh nhẹ (không mang áo giáp hay chỉ là áo giáp da). Tuy nhiên, kị binh như thế không được cho là hiệp sĩ.

Hiệp sĩ trở thành một tước hiệu bởi triều đình Anh và tách khỏi sự liên quan đến quân đội vào năm 1611 do vua James I của Anh.

Trở thành một Hiệp Sĩ

Trong suốt thời kì trung Cổ, bất cứ ai cũng có thể cũng trở thành một hiệp sĩ, nhưng do trang bị rất đắt tiền, hiệp sĩ thường xuất thân từ những gia đình giàu có hay quý tộc. Quy trình trở thành một hiệp sĩ gồm 3 giai đoạn: từ người hầu cho các lãnh chúa, người hầu riêng cho các hiệp sĩ và cuối cùng sau khi qua các đợt huấn luyện sẽ được phong làm hiệp sĩ.

Quá trình bắt đầu vào năm các cậu bé 7 tuổi, các cậu bé sẽ được gửi đến nhà một lãnh chúa như một người hầu. Ở đó, họ sẽ học cách cư xử, phép lịch sự, sạch sẽ và tôn giáo từ những người hầu nữ trong gia đình lãnh chúa và học cách săn bắn cùng cách nuôi chim ưng, một số kỹ năng phụ khác như chuẩn bị ngựa, cưỡi ngựa, cách sử dụng tất cả các loại áo giáp và vũ khí.

Đến năm 14 tuổi, cậu bé sẽ đi theo hầu một hiệp sĩ khác. Điều này cho phép họ học thêm nhiều điều khác từ những trận đấu của chủ. Nhiệm vụ chính của họ là chuẩn bị ngựa và binh khí cho chủ nhân. Điều này rèn luyện cho các cậu bé tính cách của một hiệp sĩ: kiên nhẫn, rộng rãi và nhất là, trung thành. Những vị hiệp sĩ kia sẽ chỉ dạy cậu bé mọi điều để trở thành một hiệp sĩ. Khi các cậu bé lớn hơn một ít, họ sẽ theo chủ vào chiến trường, và giúp đỡ hiệp sĩ đó nếu họ bị thương. Một số cậu bé đã được phong hiệp sĩ ngay trên chiến trường nhờ sự chiến đấu dũng cảm, nhưng hầu hết chỉ được phong tước hiệp sĩ bởi những lãnh chúa sau khi đã huấn luyện hoàn chỉnh.

Các cậu bé sẽ trở thành một hiệp sĩ vào khoảng 18-21 tuổi. Một khi đã hoàn tất việc đào tạo, họ sẽ được phong tước. Khi đó, họ sẽ phải cầu nguyện cả đêm, xưng tội trước ngày phong tước trong một nhà thờ. Sau đó phải tắm rửa sạch sẽ, mặc áo trắng và quần màu vàng, áo khoác tím, rồi được phong tước bởi vua hay lãnh chúa. Vào thời Trung Cổ, những cậu bé như vậy sẽ phải thề tuân theo quy định của một kị sĩ, và không bao giờ chạy trốn khỏi chiến trường. Và mọi phụ nữ sẽ gõ nhẹ lên áo giáp của họ. Họ cũng có thể được phong tước ngay trên chiến trường, lúc mà lãnh chúa đơn giản chỉ cần đặt tay hay thanh kiếm của mình lên vai của họ và nói: "Ngươi là hiệp sĩ".

Sau khi các kĩ thuật quân sự khác được phát triển, vai trò của kị sĩ ngày càng bị áp đảo bởi lính bộ và về sau là súng ống. Từ đó, hiệp sĩ chỉ dành cho một số rất ít người trong giới quý tộc. Hiệp sĩ từ đó chỉ còn là một chức vụ mang tính chất danh dự hay chỉ còn là một chức quý tộc nhỏ.

Hiệp sĩ trong thời đại phong kiến
Hiệp sĩ gắn liền với những triều đại phong kiến. Được tạo thành chủ yếu ở vùng đất về sau được gọi là Pháp, một hiệp sĩ thường được trả công sau các trận đánh bằng đất, nhưng đôi khi cũng bằng tiền. Hiệp sĩ được hỗ trợ về mặt kinh tế bởi những nông dân làm việc trên đất của mình và từ nhà thờ.

Trong thời kì chiến tranh, vua hay nữ hoàng có thể ra lệnh tập trung tất cả các hiệp sĩ vào cuộc chiến, có thể là phòng thủ hay xâm lược các nước khác. Các nhà quý tộc thường thuê những người khác để đi thay cho mình, còn một số khác nói rằng mình không thể đánh nhau.

Về sau, người ta thích quân đội thường xuyên bởi vì họ có thể sử dụng quân đội lâu hơn, chuyên nghiệp hơn và trung thành hơn. Điều này dẫn đến việc các hiệp sĩ được trả lương bằng tiền từ các lãnh chúa và từ đó các hiệp sĩ được phép thu thuế để lấy lương của mình.

Một kỵ sĩ có quyền mang thắt lưng trắng và quần màu vàng để thể hiện đẳng cấp quý tộc của mình.

Những dòng họ hiệp sĩ thừa kế
Tại Ireland có ba dòng họ hiệp sĩ có thể thừa kế, dòng thứ nhất và ba đã mất tích. Đó là:
 Knight of Glin, hay Black Knight
 Knight of Kerry, hay Green Knight
 White Knight

Điều luật hiệp sĩ
Trong chiến tranh, một hiệp sĩ phải dũng cảm trong chiến đấu, không bao giờ tìm cách chạy trốn, trung thành với vua của đất nước mình và với Chúa, sẵn sàng hi sinh bản thân cho những điều tốt đẹp hơn. Một hiệp sĩ phải lịch sự, sẵn sàng tha thứ. Đối với những phụ nữ quý tộc, phải luôn vui vẻ và nhẹ nhàng.

Những dòng hiệp sĩ – tu sĩ
 Hiệp sĩ Cứu tế, thành lập vào cuộc thập tự chinh thứ nhất, từ 1099 đến nay
 Hiệp sĩ dòng Thánh Lazarus thành lập năm 1100, giải thể năm 1830
 Hiệp sĩ dòng Đền, thành lập năm 1118, bị giải thể năm 1307
 Hiệp sĩ Giéc-man, thành lập năm 1190, tồn tại đến năm 1525

Một số khác được hình thành trên bán đảo Iberia như tại Avis (1143), Alcantara (1156), Calatrava (1158), Santiago de Compostela (1164).

Những dòng hiệp sĩ
Sau khi những cuộc thập tự chinh thất bại và những ý tưởng về quân sự thành hình và phát triển, những dòng hiệp sĩ phát triển mạnh mẽ vào khoảng thế kỉ 14-15, bao gồm những dòng lớn sau:
 Order of the Garter, thành lập bởi vua Edward III của Anh vào 1348
 Order of the Golden Fleece, thành lập bởi Công tước Philip III của Burgundy vào 1430
 L'Ordre de Saint-Michel, thành lập bởi vua Louis XI của Pháp vào 1469
 Order of St. George, thành lập bởi Ekaterina II của Nga vào 1769

Ý nghĩa danh dự
Vào khoảng 1560, những danh hiệu hiệp sĩ danh dự được thiết lập, được thành lập khác với những danh hiệu dùng trong quân đội. Những danh hiệu như thế rất phổ biến vào thế kỉ 17-18. Danh hiệu hiệp sĩ vẫn còn tồn tại ở:
 Anh và các nước thuộc Khối Thịnh vượng chung Anh
 Hầu hết các nước tại châu Âu
 Malaysia
 Thái Lan

Những hiệp sĩ hiện đai được phong dựa vào cống hiến của họ cho xã hội. Khi được phong tước, nếu được phong thì tên của họ sẽ được thêm vào từ "Sir" (ngài), nếu là phụ nữ thì là "Dame" (quý bà). Tước chỉ đi với tên, chứ không đi với họ. Ví dụ như Elton John, có thể gọi là Sir Elton hay Sir Elton John chứ không bao giờ là Sir John. Vợ của những hiệp sĩ cũng có tước hiệu "Lady", nhưng sẽ đi với họ của chồng. Ví dụ, vợ của Paul McCartney sẽ được gọi là Lady McCartney chứ không phải là Lady Paul McCartney hay Lady Heather McCartney. Cũng có thể dùng tước hiệu "Dame" để gọi họ, nhưng nó chỉ tồn tại trong những văn bản trang trọng.

Ở Hà Lan cũng có một số dòng họ hiệp sĩ thừa kế, trong đó nổi tiếng nhất là ba dòng Willems-Orde, Orde van de Nederlandse Leeuw và Orde van Oranje Nassau.

Ở Ý, Cavalieri là một tước hiệu tương đương.

Trong các tác phẩm

Hình tượng hiệp sĩ được xây dựng nhiều trong các tác phẩm nghệ thuật:
 Trong truyện Don Quixote của Miguel de Cervantes
 Trong phim "Câu truyện chàng hiệp sĩ" (A Kight's tale) do Brian Helgeland đạo diễn (2001)
 Trong phim First Knight do Jerry Zucker đạo diễn (1995)
 Trong phim King Arthur do Antoine Fuqua đạo diễn (2004)
 Trong trò chơi Heroes of Might and Magic III: The Shadow of Death

Tham khảo

Xem thêm

 Kị sĩ bàn tròn
 Kị sĩ đạo
 Kị binh
 Kị thủ
 Hiệp khách
 Chiến sĩ
 Samurai

Liên kết ngoài

Tước hiệu quý tộc
Phim năm 1960
Phim dựa trên sự việc có thật
Kị sĩ


title: Pidonia quadrata

text:
Pidonia quadrata là một họ bọ Cánh cứng trong phân họ Lepturinae, họ bọ cánh cứng sừng dài. Loài này phân bố ở Canada, và Hoa Kỳ.

Chú thích

Tham khảo

Pidonia


title: Perdita ciliata

text:
Perdita ciliata là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1958.

Chú thích

Tham khảo

Perdita
Động vật được mô tả năm 1958


title: Gobichettipalayam

text:
Gobichettipalayam là một thành phố và khu đô thị của quận Erode thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Gobichettipalayam có dân số 55.150 người. Phái nam chiếm 49% tổng số dân và phái nữ chiếm 51%. Gobichettipalayam có tỷ lệ 74% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 80%, và tỷ lệ cho phái nữ là 68%. Tại Gobichettipalayam, 9% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Tamil Nadu


title: Shaukat Aziz

text:
Shaukat Aziz (tiếng Urdu: شوکت عزیز; sinh ngày 6 tháng 3 năm 1949 ở Karachi, Pakistan) nguyên là Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Tài chính của Pakistan. Ông đã trở thành Bộ trưởng Tài chính tháng 11 năm 1999 và đã được Tổng thống Musharraf chọn làm Thủ tướng sau khi Zafarullah Khan Jamali từ chức ngày 6 tháng 6 năm 2004. Ông đã trở thành Thủ tướng ngày 28 tháng 8 năm 2004.

Học vấn
Aziz học Trường PTTH Saint Patrick, Karachi và Trường Công Abbottabad, Abbottabad. Ông đã tốt nghiệp Trường cao đẳng chính quyền Islamia, Kasur. Ông đã có bằng cử nhân Khoa học từ Cao đẳng Gordon, Rawalpindi năm 1967. Ông đã tốt nghiệp MBA năm 1969 từ Trường Kinh doanh Pakistani IBA, Viện Quản trị kinh doanh, Karachi. Trong thời gian học tại IBA, ông đã thực tập tại Citibank và bắt đầu sự nghiệp ngân hàng của mình.

Tham khảo

Thủ tướng Pakistan
Sinh năm 1949
Nhân vật còn sống


title: Kỳ Giang, Trùng Khánh

text:
Kỳ Giang (chữ Hán giản thể:綦江区, Hán Việt: Kỳ Giang khu) là một khu thuộc thành phố trực thuộc trung ương Trùng Khánh, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Tháng 10 năm 2011, Vạn Thịnh sáp nhập với huyện Kỳ Giang để tạo thành quận Kỳ Giang mới. Huyện Kỳ Giang trước kia có diện tích 2182 km2, dân số 950.000 người. Kỳ Giang nằm ở phía nam của Trùng Khánh, nam giáp Đồng Tử và Tập Thủy của Quý Châu, tây giáp Giang Tân, bắc giáp Ba Nam. Huyện này được chia ra làm 19 trấn (Đinh Sơn, Tân Thịnh, Trung Phong, Thạch Hào, Cổ Nam, Đông Khê, Vĩnh Tân, Đả Thông, Thạch Giác, Tam Giang, Tam Giác, Quách Phù, Long Thạnh, Phù Quan, Triện Đường, Thủy Thành, Yên Ổn, Hoành Sơn). Mã bưu chính là 401420. Huyện này có các địa điểm tham quan: Cổ Kiếm Sơn, hồ Đinh Sơn, Bạch Vân Quan.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Trùng Khánh


title: Echinolittorina santelenae

text:
Echinolittorina santelenae là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Littorinidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Echinolittorina


title: Pihen-lès-Guînes

text:
Pihen-lès-Guînes là một xã trong tỉnh Pas-de-Calais, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Địa lý
Pihen-lès-Guînes is located 7 miles (11 km) về phía tây nam của Calais, tại giao lộ của các tuyến đường D243 và D244.

Dân số

Địa điểm nổi bật
 Nhà thờ the Annunciation thế kỷ 13.
 Lâu đài thế kỷ 19 La Quennevacherie.

Xem thêm
Xã của tỉnh Pas-de-Calais

Tham khảo
INSEE
IGN

Liên kết ngoài
 Pihen-lès-Guînes on the Quid website

Pihenlesguines


title: Danh sách chính khách Hoa Kỳ bị ám sát

text:
Đây là một danh sách các chính trị gia Mỹ bị ám sát. Liệt kê cá nhân được bầu hoặc bổ nhiệm vào chức vụ, hoặc đã được bầu.

Xem thêm
Dịch vụ Bí mật Hoa Kỳ
Danh sách những người bị ám sát

Chú thích

Chính trị gia
Chính trị gia Hoa Kỳ bị ám sát
Danh sách chính khách Mỹ


title: 10718 Samusʹ

text:
10718 Samusʹ (1985 QM5) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 23 tháng 8 năm 1985 bởi N. S. Chernykh ở Đài vật lý thiên văn Crimean.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1985


title: Đại Luân Đôn

text:
Đại Luân Đôn hay Vùng Luân Đôn (tiếng Anh: Greater London) là một hạt và đồng thời cũng là một vùng của Anh hình thành nên ranh giới hành chính của Luân Đôn. Nó được chia thành 33 huyện gồm 32 khu tự quản Luân Đôn (tạo nên hạt nghi lễ của Đại Luân Đôn) và thành phố Luân Đôn (là một hạt riêng biệt nhưng vẫn thuộc khu vực). Hội đồng Luân Đôn (tiếng Anh: Greater London Authority - GLA), trụ sở đặt tại Southwark là cơ quan quản lý hàng đầu cho Đại Luân Đôn chịu trách nhiệm bầu Thị trưởng Luân Đôn, Hội Đồng Luân Đôn, quản lý tài chính, chính sách, nhà ở, giao thông, vận tải, cảnh sát, cứu hoả, quy hoạch. Hay nói cách khác, nó chia sẻ quyền quản lý Đại Luân Đôn với Thị trưởng, Hội đồng các khu tự quản Luân Đôn và Tổng công ty thành phố Luân Đôn.

Đại Luân Đôn được thành lập ngày 1 tháng 4 năm 1965 thông qua Đạo luật Luân Đôn của Chính phủ năm 1963. Khu vực bao gồm 1.572 km² (607 mi2) và có dân số ước tính khoảng 10.549.000 người (2017).Vào năm 2012, nó có GVA trên đầu người cao nhất Vương quốc Anh đạt £43,629 (2015). Vùng đô thị Đại Luân Đôn đôi khi được dùng ở một số thống kê của một số quốc gia, nhưng nó bao gồm cả những khu vực bên ngoài Đại Luân Đôn.

Tham khảo

Địa lý Luân Đôn
Khu vực đô thị Anh
Vùng cấp một Liên minh châu Âu

Hạt nghi lễ
Vùng của Anh
Hạt của Anh khởi đầu năm 1965
Vùng cấp một Anh
Southern England
Đông Nam Anh
Chính quyền địa phương Luân Đôn
Các bên liên quan trong quy hoạch ở Anh


title: Sóng Alfvén

text:
Sóng Alfvén là một loại sóng từ thủy động lực, được gọi theo tên của Hannes Alfvén.

Định nghĩa
Sóng Alfvén trong môi trường plasma có tần số thấp (so với tần số cyclotron ion) truyền đi dưới hình thức dao động của các ion và trường từ. Mật độ khối lượng ion tạo nên quán tính và đường sức từ tạo ra lực hồi phục.

Sóng lan truyền theo hướng của từ trường, mặc dù các sóng này hơi xiên một góc với từ trường và biến đổi thành sóng từ âm khi phương truyền sóng vuông góc với từ trường.

Sự chuyển động của các ion và sự nhiễu loạn của từ trường là cùng một hướng và cắt ngang theo hướng lan truyền.

Vận tốc Alfvén
Hằng số điện môi tần số thấp  của plasma bị từ hóa cho bởi biểu thức

với  là độ mạnh từ trường,  là vận tốc ánh sáng,  là hằng số điện môi trong chân không, và
là mật độ khối tổng cộng của các hạt plasma mang điện. Ở đây,  chuyển động qua mọi khoảng trống plasma gồm cả electron và ion.

Mặc dù, vận tốc của sóng điện từ được xác định theo

hay

với

là vận tốc Alfvén. Nếu , thì . Mặc khác, khi , thì . Do đó, với mật độ thấp hay độ lớn từ trường mạnh thì vận tốc sóng Alfvén sẽ gần bằng với tốc độ ánh sáng, và sóng Alfvén sẽ trở thành sóng điện từ.

Bỏ qua sự đóng góp của các electron đối với mật độ khối lượng và giả định rằng chỉ có một nhóm ion riêng lẻ, ta có

 theo SI
 theo CGS

với  là mật độ số lượng ion và  là khối lượng ion.

Trường hợp tương đối tính
Vận tốc sóng Alfvén tổng quát được Gedalin (1993) định nghĩa như sau:

với

 là mật độ năng lượng tổng của các hạt plasma,  là áp lực plasma tổng, và  là áp lực từ trường. Trong giới hạn không tương đối , và chúng ta nhận được biểu thức như đề cập ở trên.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mysterious Solar Ripples Detected Dave Mosher ngày 2 tháng 9 năm 2007 Space.com
EurekAlert! notification of ngày 7 tháng 12 năm 2007 Science special issue
EurekAlert! notification: "Scientists find solution to solar puzzle"

Sóng trong plasma


title: Lacon bipectinatus

text:
Lacon bipectinatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Reise miêu tả khoa học năm 1989.

Chú thích

Tham khảo

Lacon


title: 149 Medusa

text:
Medusa  (định danh hành tinh vi hình: 149 Medusa) là một tiểu hành tinh đầy đá, có màu sáng, ở vành đai chính. Ngày 21 tháng 9 năm 1875, nhà thiên văn học người Pháp Henri J. A. Perrotin phát hiện tiểu hành tinh Medusa khi ông thực hiện quan sát tại Đài quan sát Toulouse và đặt tên nó theo tên Medusa, một quái vật tóc rắn trong số ba chị em quái vật Gorgona trong thần thoại Hy Lạp.

Khi được phát hiện, 149 Medusa là tiểu hành tinh nhỏ nhất được phát hiện từ trước tới nay (dù chưa được biết ở thời điểm đó). Từ đó về sau, nhiều ngàn tiểu hành tinh nhỏ hơn đã được tìm thấy. Nó cũng là tiểu hành tinh gần Mặt Trời nhất được phát hiện trong thời điểm này, phá vỡ kỷ lục lâu đời do tiểu hành tinh 8 Flora nắm giữ, và tiếp tục được coi là tiểu hành tinh gần Mặt Trời nhất cho tới khi các tiểu hành tinh 433 Eros và 434 Hungaria được phát hiện năm 1898, dẫn tới việc phát hiện ra 2 nhóm tiểu hành tinh ở phần bên trong từ 4:1 Kirkwood gap (chỗ trống Kirkwood) tạo thành ranh giới của vành đai chính.

Tiểu hành tinh này cũng có thời gian quay vòng hơi lâu là 26 giờ.

Xem thêm
 Danh sách tiểu hành tinh: 1–1000

Tham khảo

Liên kết ngoài

Medusa
18750921
Medusa
Tiểu hành tinh kiểu S (Tholen)
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Vasco da Gama

text:
Quý ông (Dom) Vasco da Gama, bá tước thứ nhất của Vidigueira (1.º Conde da Vidigueira) () (phiên âm tiếng Việt : Va-xcô đơ Ga-ma) (sinh năm 01 tháng 3 năm 1459 tại Sines, Bồ Đào Nha hoặc Vidigueira, Alentejo, Bồ Đào Nha, mất ngày 24 tháng 12 năm 1524 tại Kochi, Ấn Độ) là một nhà thám hiểm người Bồ Đào Nha, một trong những nhà hàng hải châu Âu thành công nhất của Kỷ nguyên khám phá (Age of Discovery) và là thuyền trưởng hạm đội đầu tiên đi thẳng từ châu Âu đến Ấn Độ.

Bối cảnh
Từ đầu thế kỷ 15, trường phái hàng hải của Henry nhà hàng hải (Henry the Navigator) đã mở rộng hiểu biết của Bồ Đào Nha về đường bờ biển của châu Phi. Từ thập niên 1460, mục tiêu của những nhà hàng hải đã bắt đầu tập trung vào việc đi vượt qua điểm cực Nam của châu Phi nhằm tìm một con đường biển thuận lợi hơn để tiếp cận được những của cải quý báu của Ấn Độ (chủ yếu là hồ tiêu đen và các loại hương liệu khác).

Khi  Gama được 10 tuổi, kế hoạch trên bắt đầu cho những kết quả cụ thể. Bartolomeu Dias đã quay trở lại sau khi đi vòng quanh Mũi Hảo Vọng (Cape of Good Hope), ông cũng thám hiểm sông Rio do Infante (nay là sông Fish ở Nam Phi) và xác định rằng đường bờ biển chưa được biết tới chạy thẳng về hướng Đông Bắc.

Những cuộc thám hiểm trên bộ trong thời kì trị vì của vua João II của Bồ Đào Nha cũng củng cố thêm lý thuyết cho rằng có thể đi tới Ấn Độ bằng đường biển từ Đại Tây Dương. Pero da Covilhã và Afonso de Paiva đã đi theo tuyến đường từ Barcelona, qua Naples, Rhodes đến Alexandria, và từ đó đến Aden, Hormuz và Ấn Độ tin vào lý thuyết này.

Việc còn lại cho các nhà thám hiểm là phải xác nhận được mối liên hệ giữa những phát hiện của Dias và những chứng cớ của da Covilhã và de Paiva, và kết nối được những đoạn rời rạc của con đường thương mại đầy tiềm năng với Ấn Độ Dương. Nhiệm vụ này đầu tiên được giao cho cha của Vasco da Gama, sau đó đã được vua Manuel I của Bồ Đào Nha giao cho da Gama nhờ những thành tích của ông trong việc bảo vệ những trạm giao dịch dọc bờ biển châu Phi khỏi sự cướp phá của người Pháp.

Chuyến du hành đầu tiên

Ngày 8 tháng 7 năm 1497 hạm đội 4 tàu của Vasco da Gama rời cảng Lisbon. 4 tàu bao gồm:
 Chiếc São Gabriel, do đích thân Vasco da Gama làm thuyền trưởng, một chiếc carrack nặng 178 tấn, dài 27 mét, rộng 8,5 mét, buồm rộng 372 mét vuông, 150 thủy thủ
 Chiếc São Rafael, do Paulo da Gama anh trai của Vasco da Gama làm thuyền trưởng; kích thước tương tự chiếc São Gabriel.
 Chiếc caravel Berrio, nhỏ hơn một chút so với hai chiếc đầu, do Nicolau Coelho làm thuyền trưởng.
 Một chiếc tàu dự trữ không rõ tên, do Gonçalo Nunes làm thuyền trưởng, sau đó mất tích gần vịnh São Brás, dọc bờ biển phía Đông châu Phi.

Vòng qua mũi Hảo Vọng
Ngày 16 tháng 12 năm 1497, hạm đội vượt qua sông White (Nam Phi) nơi Dias đã quay trở lại, họ tiếp tục đi vào một vùng nước người châu Âu chưa hề biết tới. Vì gần đến Lễ Giáng sinh, họ đặt tên cho bờ biển này cái tên Natal ("Giáng sinh" trong tiếng Bồ Đào Nha).

Những vùng đất do người Người Ả rập kiểm soát nằm trên bờ biển phía Đông châu Phi là một phần của con đường thương mại trên Ấn Độ Dương. Lo sợ những người địa phương có thể sẽ căm ghét người theo đạo Thiên chúa giáo, da Gama đã giả làm một người Hồi giáo để tiếp kiến Sultan của Mozambique. Chỉ mang theo những hàng hóa tầm thường, Vasco da Gama đã không thể chuẩn bị được cống vật cần thiết và người dân địa phương bắt đầu nhận ra trò lừa bịp của da Gama. Bị buộc phải rời khỏi Mozambique, da Gama rời khỏi cảng và bắn đại bác vào thành phố để trả đũa.

Mombasahi
Khi tới gần địa phận nước Kenya ngày nay, đoàn thám hiểm phải dùng tới biện pháp cướp bóc những tàu buôn Ả rập vốn ít khi được trang bị đại bác. Họ trở thành những người châu Âu đầu tiên đặt chân đến cảng Mombasa nhưng lại gặp phải sự căm ghét của dân địa phương và phải nhanh chóng rời bến.

Malindia
Tháng 2 năm 1498, Vasco da Gama tiếp tục đi theo hướng Bắc, hạm đội của ông ghé vào cảng Malindia, người dân ở đây có vẻ thân thiện hơn vì họ đang có xung đột với Mombasa và ở đây lần đầu tiên đoàn thám hiểm ghi nhận được sự có mặt của những nhà buôn Ấn Độ. Họ thuê một nhà hàng hải và vẽ bản đồ người Ả rập hiểu biết về gió mùa, người này đã giúp hạm đội đi nốt phần đường còn lại đến Calicut (nay là Kozhikode) ở bờ biển phía Tây Nam Ấn Độ. Người ta tin nhà hàng hải này là Ibn Majid, tuy nhiên nếu đúng như vậy thì Ibn Majid khi đó đã phải 60 tuổi.

Calicut, Ấn Độ
Đoàn thám hiểm đến Calicut ngày 20 tháng 5 năm 1498. Đôi khi họ phải đụng độ dữ dội với những nhà buôn người Ả rập để có thể thương lượng với nhà cầm quyền địa phương. Cuối cùng thì da Gama cũng có thể kiếm được một lá thư nhượng quyền trao đổi hàng hóa, nhưng ngay sau đó ông cùng hạm đội phải rời bến vì nhà cầm quyền cho rằng hàng hóa trên tàu của da Gama là đồ phạm pháp. Vasco da Gama giữ được hàng hóa của mình nhưng phải để lại vài người Bồ Đào Nha với mục đích mở một điểm giao dịch.

Trở về
Paulo da Gama chết trên đường về ở vùng Azores còn Vasco da Gama đã quay lại được Bồ Đào Nha vào tháng 9 năm 1499, ông được thưởng hậu hĩnh nhờ việc hoàn thành tấm bản đồ mà những nhà thám hiểm Bồ Đào Nha đã phải vẽ trong 80 năm. da Gama được phong "Đô đốc Ấn Độ Dương" (Admiral of the Indian Ocean) và được quyền cai quản vùng Sines. Vua Manuel I cũng ban tước Quý ngài (Dom) vĩnh viễn cho da Gama, các anh chị em của ông và tất cả con cháu. Ông trở thành bá tước của Vidigueira, người Bồ Đào Nha đầu tiên không mang dòng máu hoàng tộc được phong chức này.

Chuyến du hành của Vasco da Gama cho thấy rõ rằng bờ biển phía Đông của châu Phi, vùng Contra Costa là cực kì quan trọng cho lợi ích sau này của Bồ Đào Nha, các hải cảng ở vùng này cung cấp nước ngọt, lương thực dự trữ, bến tàu và xưởng mộc để sửa chữa thuyền, và nơi trú chân khi thời tiết không thuận lợi. Ngoài ra, việc trao đổi hương liệu cũng sẽ đóng góp chủ yếu cho kinh tế của Bồ Đào Nha.

Chuyến du hành thứ hai
Ngày 12 tháng 2 năm 1502, một lần nữa da Gama cùng hạm đội tàu chiến 20 chiếc khởi hành. Pedro Álvares Cabral đã được phái đến Ấn Độ hai năm trước đó và phát hiện ra rằng những người Bồ Đào Nha được Vasco Da Gama gửi lại đã bị giết chết, bản thân Cabral cũng bị tấn công và ông ta phải bắn phá Calicut trước khi khởi hành tới Cochin, một vương quốc nhỏ đã đón tiến Cabral rất nồng hậu.

Khi quay trở về vào tháng 9 năm 1503, da Gama được trao thêm quyền quản lý cả Vidigueira và Vila dos Frades.

Chuyến du hành thứ ba ( Thay đổi nơi chôn cất của Gama )
Vasco da Gama được phái đến Ấn Độ lần thứ ba vào năm 1524 để giải quyết những khó khăn của người Bồ Đào Nha ở đây. Ban đầu da Gama được chỉ định để thay thế Eduardo de Menezes trong vai trò người đại diện của thuộc địa Bồ Đào Nha trên đất Ấn Độ, nhưng ông đã mắc bệnh sốt rét không lâu sau khi đến Goa và chết ở Cochin vào đêm Giáng sinh năm 1524.

Đầu tiên, da Gama được chôn ở nhà thờ St. Francis thuộc Kochi, sau đó hài cốt của ông được chuyển về Bồ Đào Nha và cải táng trong một ngôi mộ lớn ở Vidigueira.

Di sản về Gama

Da Gama và vợ, Catarina de Ataíde có sáu con trai và một con gái.

Vasco da Gama là người đã khởi đầu "kỷ nguyên vàng" cho Bồ Đào Nha khi nước này trở thành một trong những đế quốc đầu tiên.

Hải cảng Vasco da Gama ở Goa được đặt theo tên của ông, tên ông cũng được đặt cho một miệng núi lửa lớn trên Mặt Trăng. Có tới 3 câu lạc bộ bóng đá ở Brasil (trong đó có Club de Regatas Vasco da Gama) mang tên của ông, câu lạc bộ Vasco Sports Club ở Goa cũng được lấy theo tên nhà hàng hải này.

Vasco da Gama được xếp thứ 86 trong danh sách 100 nhân vật ảnh hưởng nhất của lịch sử của Michael H. Hart.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Vasco da Gama
 da Gama's Round Africa to India

Nhà thám hiểm Bồ Đào Nha
Chết vì sốt rét
Bài cơ bản dài trung bình
Mất năm 1524
Sinh thập niên 1460
Lịch sử hàng hải Nam Phi


title: Anthocharis euphenoides

text:
Provence Orange Tip (Anthocharis euphenoides), là một loài bướm ngày thuộc họ Pieridae, phân bố tương tự như Morocco Orange Tip nhưng có khuynh hướng ở phía bắc nhiều hơn. Sâu của nó ăn Biscutella.

Chú thích

Tham khảo

Anthocharis
Côn trùng châu Âu


title: Pradosia glaziovii

text:
Pradosia glaziovii là một loài thực vật thuộc họ Sapotaceae. Đây là loài đặc hữu của Brasil. Nó đã tuyệt chủng do mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Pires O'Brien, J. 1998. Pradosia glaziovii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Pradosia


title: Piossasco

text:
Piossasco là một đô thị ở tỉnh Torino trong vùng Piedmont, có vị trí cách khoảng 20 km về phía tây nam của Torino, nước Ý. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 17.985 người và diện tích là 40 km².

Piossasco giáp các đô thị: Trana, Rivalta di Torino, Sangano, Bruino, Cumiana, và Volvera.

Quá trình biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune.piossasco.to.it/

Đô thị tỉnh Torino
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: Hydrobiosis gollanis

text:
Hydrobiosis gollanis là một loài Trichoptera trong họ Hydrobiosidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Chú thích

Hydrobiosis


title: Trên từng cây số

text:
Trên từng cây số (tiếng Bulgaria: На всеки километър, Na vseki kilometar,tiếng Nga: На всеки километър) là một bộ phim truyền hình Bulgari, kể về cuộc chiến của nhân dân Bulgari trong Chiến tranh thế giới thứ hai, công cuộc tái thiết và chống lại các lực lượng phá hoại. Bộ phim gồm 26 tập chia làm hai phần, quay trong những năm 60 của thế kỷ 20 và bắt đầu trình chiếu từ năm 1969.

Nội dung
Phần đầu tiên của bộ phim lần theo dấu vết của các cuộc đấu tranh của phong trào cộng sản từ 1923 đến 1944. Thiếu tá Deyanov và Mitko Bomb là những nhà hoạt động bất hợp pháp của Đảng Cộng sản Bulgaria.

Tập đầu tiên, "The Slaps", bắt đầu tại một thị trấn Danubian nơi Cuộc nổi dậy tháng 9 vừa mới kết thúc. Quân đội và cảnh sát, do Kanazirev Senior dẫn đầu, hộ tống phiến quân bị giam cầm đến bến tàu và cho những người tập hợp, đến những người vợ, trẻ em và bà mẹ khóc lóc của họ, dưới âm thanh của nhạc đồng thau quân đội, đưa họ vào một chiếc xà lan mà họ định chìm. Những người bị bắt bao gồm cha của Nikola Deyanov và Voivodata. Nikola (khoảng 11-12 tuổi) đến gặp bạn cùng lớp Simeon Kanazirev và yêu cầu anh ta yêu cầu cha mình thả cha mình ra. Tuy nhiên, anh từ chối và sà lan nổi dậy bị nhấn chìm. Khi họ chìm vào, phiến quân hát bài hát xã hội chủ nghĩa nổi tiếng, Alain Mac". Voivode, là vật thể mạnh nhất, tìm cách thoát ra khỏi con tàu đang chìm và trốn thoát. Anh ta tìm thấy Deyanov bé nhỏ và tìm cách gửi anh ta đến Liên Xô.

Loạt đầu tiên cũng là cuộc gặp đầu tiên giữa Velinsky và Deyanov. Họ gặp nhau trên một con phố nhỏ. Velinski gỡ chiếc khăn tay ra, đưa nó cho anh ta và bảo anh ta gọi anh ta để tìm việc làm. Đứa trẻ nhìn xa xăm với ánh mắt nghi ngờ. Đây là nơi cuộc chiến giữa hai nhân vật chính bắt đầu.

Hơn nữa, hai nhân vật tích cực chính - Major Dejanoff và bom Mitko xuất hiện lớn lên và trưởng thành vào năm 1937. Họ đi qua nhiều thăng trầm: Anti-xít tàu ngầm để vận tải đường biển Bulgarian lữ đoàn quốc tế của cuộc nội chiến Tây Ban Nha, sự tham gia của riêng mình chiến tranh, tham gia kháng chiến ở Pháp, tình báo ở Berlin. Hầu hết các bộ phim được dành riêng cho sự tham gia của các nhân vật tích cực trong phong trào du kích ở Bulgaria. Trong loạt phim Phục sinh, Thiếu tá Deyanov bắn Kanazirev tại nhà của mình sau cuộc trò chuyện đầy kịch tính giữa hai người.

Phần đầu tiên của loạt phim kết thúc với sê-ri "Ngày đầu tiên" - nó mô tả trong ánh sáng anh hùng, sự chiếm đoạt quyền lực vào ngày 9 tháng 9 năm 1944. Xuyên suốt phần đầu tiên, Thiếu tá Deyanov và Velinsky luôn đối đầu trực tiếp, vượt qua người khác, cái khác Người cảnh sát đánh giá cao phẩm chất của người cộng sản trẻ tuổi và quyết định đưa anh ta về phía mình bằng cách tổ chức một cuộc họp nửa đêm gồm 4 con mắt giữa hai người. Sau cuộc đối thoại tình cảm, Deyanov từ chối.

Trong phần hai, Velinsky xuất hiện ít thường xuyên hơn, nhưng tiếp tục là nhân vật phản diện chính. Ông trở thành người đứng đầu một "nhà máy gián điệp" quốc tế nhằm phá hủy cơ sở mới ở Bulgaria. Đại tá Percy, một đặc vụ của Cơ quan Tình báo Đối ngoại Hoa Kỳ tại Bulgaria, cũng tham gia cùng với "những kẻ xấu".

Thiếu tá Deyanov và Mitko Bombata (đã được giải quyết bởi "Thuyền trưởng Bombov"), dưới sự chỉ huy của Tổng tư lệnh phản gián Bulgaria, Tướng Branev, hành động chống lại các điệp viên và kẻ phá hoại do Velinsky và người Mỹ gửi đến.

Như trong phần đầu tiên, cuộc đối đầu đầy rẫy những khúc ngoặt kịch tính. Velinsky và Đại tá Percy tìm cách bắt được Mitko Bomb, nhưng anh ta đã trốn thoát với sự giúp đỡ của một ngư dân cộng sản Hy Lạp. Một bước ngoặt trong phần thứ hai là sự thâm nhập của Thiếu tá Deyanov và Mitko Bomb tại trụ sở của Velinsky, với Deyanov cảnh báo anh ta ngừng giao dịch với Bulgaria.

Sản xuất
Bộ phim bắt đầu quay vào năm 1969 nhằm kỷ niệm 25 năm ngày Cách mạng Xã hội chủ nghĩa ngày 9 tháng 9, kịch bản do Pavel Vezhinov và Georgi Markov viết, đạo diễn bởi Petko Bonchev, Lubomir Charlandzhiev và Nedelcho Chernev. Bài hát trong phim được thể hiện qua giọng hát Costa Karageorgiev

Diễn viên

Diễn viên thủ vai chính đại úy Deanov lúc trưởng thành từng là Stefan Danailov (Стефан Ламбов Данаилов, 9/12/1942-), bộ trưởng Bộ Văn hóa Bulgaria từ 17/8/2005-27/7/2009; kế nhiệm là ông Vezhdi Letif Rashidov (Веждѝ Летиф Рашѝдов).

Vai đại úy Bômbốp do nghệ sĩ nhân dân Grigor Vachkov (26/5/1932-18/3/1980) đóng.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Песента от филма „Ние сме на всеки километър" на Найден Вълчев

Phim của Đài truyền hình Quốc gia Bulgaria
Phim truyền hình Bulgaria
Phim về Thế chiến II
Phim trinh thám
Phim hành động
Phim năm 1969
Phim năm 1971


title: Bulbophyllum globulosum

text:
Bulbophyllum globulosum là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

G|globulosum]]

G


title: Smeringaspis

text:
Smeringaspis là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1924 bởi Spaeth.

Các loài
Các loài trong chi này gồm:
 Smeringaspis hirsuta Spaeth in Hincks, 1952
 Smeringaspis setifera (Boheman, 1854)

Chú thích

Tham khảo

Cassidini


title: Ectoedemia vannifera

text:
Ectoedemia vannifera là một loài bướm đêm thuộc họ Nepticulidae. Nó được miêu tả bởi Meyrick năm 1914. Nó được tìm thấy ở Nam Phi (Nó đã dược miêu tả ở Pretoria).

Ấu trùng ăn Boscia oleoides.

Chú thích

Tham khảo

Ectoedemia


title: Albosaggia

text:
Albosaggia là một đô thị ở tỉnh Sondrio trong vùng Lombardia của Italia, có vị trí khoảng 90 km về phía đông bắc của Milano và khoảng 2 km về phía tây nam của Sondrio. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 3.135 người và diện tích là 34,3 km².

Albosaggia giáp các đô thị: Caiolo, Castione Andevenno, Faedo Valtellino, Montagna in Valtellina, Piateda, Sondrio.

Quá trình biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune.albosaggia.so.it

Đô thị tỉnh Sondrio
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Chepy

text:
Chepy  là một xã thuộc tỉnh Marne trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 85 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Marne


title: Phyllodytes acuminatus

text:
Phyllodytes acuminatus là một loài ếch thuộc họ Nhái bén.
Đây là loài đặc hữu của Brasil.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Tham khảo

 Peixoto, O.L. & Pimenta, B. 2004. Phyllodytes acuminatus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

Phyllodytes
Động vật đặc hữu Brasil


title: Báo cáo cạnh tranh toàn cầu

text:
Báo cáo cạnh tranh toàn cầu là một bản tin hàng năm được xuất bản bởi Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF - World Economic Forum), phát hành lần đầu vào năm 1979. Bản báo cáo năm 2016 – 2017 bao gồm 138 nền kinh tế chính và nổi bật. Báo cáo này "nhằm đánh giá khả năng cung cấp mức độ thịnh vượng cao hay thấp đối với dân chúng ở mỗi quốc gia, trong đó có công bố "chỉ số cạnh tranh quốc gia" (GCI - Global Competitiveness Index) nhằm đo lường khuynh hướng của các thế chế, chính sách, những nhân tố tạo thành trạng thái hiện thời & những mức giới hạn về trạng thái thịnh vượng kinh tế".  GCI được trích dẫn rất rộng rãi cũng như được sử dụng trong nhiều tài liệu cho nhiều nghiên cứu hàn lâm cũng như nhiều bài báo trên các tạp chí uy tín.

Ngoài WEF, Viện nghiên cứu phát triển kinh doanh Thụy Sĩ cũng công bố hàng năm về chỉ số cạnh tranh quốc gia, đánh giá mức tiến bộ & thụt lùi năng lực đổi mới của mỗi quốc gia.

Những báo cáo tương tự hàng năm còn có "chỉ số thuận lợi kinh doanh" và "chỉ số tự do kinh tế". Hai chỉ số này đều xem xét những nhân tố ảnh hướng đến tăng trưởng kinh tế nhưng không bao quát như Báo cáo cạnh tranh toàn cầu.

Chỉ số cạnh tranh toàn cầu
Dựa trên bốn yếu tố cơ bản hàng đầu được coi là ảnh hưởng tới chỉ số cạnh tranh của quốc gia gồm lạm phát, cơ sở hạ tầng, lao động có trình độ và mức độ tham nhũng, WEF sẽ xếp hạng khoảng 130 quốc gia trên toàn cầu trong Chỉ số cạnh tranh toàn cầu (Global Competitiveness Index) và công bố số liệu đó trong Global Competitiveness Report. Các báo cáo này được phát miễn phí trên mạng Internet.

Xếp hạng năng lực cạnh tranh dựa trên số liệu kinh tế được chính các nước tham gia khảo sát công bố (hard data) và kết quả lấy từ khảo sát ý kiến các doanh nhân và chuyên gia kinh tế (soft data).

Báo cáo này đã được thực hiện hàng chục năm qua và cho thấy bức tranh tổng quan và toàn diện về những điểm mạnh, điểm yếu của nền kinh tế các nước, từ đó tự họ nhận định cơ hội và thách thức. Xếp hạng của WEF cũng phản ánh các nhân tố ảnh hưởng tới môi trường kinh doanh của một quốc gia, vốn cũng là các yếu tố cơ bản đối với tăng trưởng kinh tế bền vững.

Nhận xét về độ tin cậy của xếp hạng của WEF, nhiều chuyên gia kinh tế nói "chỉ mang tính tương đối và không ảnh hưởng tới niềm tin của các nhà đầu tư". Các thông tin và tư liệu đầu vào dùng để phân tích có chuẩn hay không còn là điều cần phải xem xét, nhưng đây là cơ sở giúp các chính phủ tham khảo.

Xếp hạng 2016–2017
30 nước đứng đầu trong bảng tường thuật cho năm 2016–2017:

Trên bảng xếp hạng, Việt Nam đứng thứ 60 với 4,31 điểm, tụt 4 hạng so với năm 2015-2016.

Xếp hạng 2018 (Index 4.0)
30 nước đứng đầu trong bảng tường thuật cho năm 2018 theo Index 4.0:

Việt Nam đứng thứ 77 với 58.1 điểm.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Global Competitiveness Report
 Bình luận về VN 2012: 'Không nên để năng lực cạnh tranh VN rớt mãi' vnexpress, 8/9/2012

Chính sách kinh tế
Thương mại quốc tế
Cạnh tranh (kinh tế học)
Xếp hạng quốc tế


title: Alkersleben

text:
Alkersleben là một đô thị ở huyện Ilm, in Thüringen, Đức. Đô thị này có diện tích 9,98 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 340 người.

Tham khảo


title: Apatania sarkandensis

text:
Apatania sarkandensis là một loài Trichoptera trong họ Apataniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Cổ bắc
Apatania


title: Charidotella recidiva

text:
Charidotella recidiva là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Spaeth miêu tả khoa học năm 1926.

Chú thích

Tham khảo

Charidotella


title: Saint-Jean-Pla-de-Corts

text:
Saint-Jean-Pla-de-Corts là một xã trong tỉnh Pyrénées-Orientales, vùng Occitanie phía nam nước Pháp. Xã Saint-Jean-Pla-de-Corts nằm ở khu vực có độ cao trung bình 16 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Pyrénées-Orientales


title: Atlanta turriculata

text:
Atlanta turriculata là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Atlantidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Atlantidae


title: Quỳnh Giao (ca sĩ)

text:
Quỳnh Giao (1946 – 2014) là một nữ ca sĩ Việt Nam, tên thật là Nguyễn Phước Công Tằng Tôn Nữ Đoan Trang, sinh ngày 8 tháng 11 năm 1946 tại làng Vỹ Dạ, Huế, Việt Nam.

Quỳnh Giao sinh ra trong gia đình dòng dõi hoàng tộc ở Huế, là con gái của Minh Trang (tên thật: Nguyễn Thị Ngọc Trâm (1921 – 2010)), nữ danh ca của tân nhạc những năm đầu. Cha là Nguyễn Phước Ưng Quả (1905 – 1951), cháu nội Tuy Lý Vương Miên Trinh, là người con thứ 11 của vua Minh Mạng và em vua Thiệu Trị và là một học giả uyên bác, từng là Thái tử Thiếu bảo khi dạy học Thái tử Bảo Long, Hiệu trưởng trường Quốc học tại Huế, và Giám đốc Nha học chánh Trung Phần thuộc Bộ Học của nước Việt Nam thời Pháp. Năm Quỳnh Giao 5 tuổi, cha của bà qua đời và mẹ bà tái giá với nhạc sĩ Dương Thiệu Tước.

Tiểu sử
Ngay từ bé, với tên thật Đoan Trang, Quỳnh Giao đã hát trên đài Phát thanh Quốc gia Sài Gòn, trong ban Tuổi Xanh của kịch sĩ Kiều Hạnh. Quỳnh Giao cũng từng tốt nghiệp thủ khoa lớp dương cầm và được bà Robin của Trung tâm văn Hóa Pháp, Alliance Française, hướng dẫn về thanh nhạc và opera.

Quỳnh Giao thực sự đến với âm nhạc khi 15 tuổi. Đó là năm 1961, bà Minh Trang đang cộng tác với ban Tây Hồ của nhạc sĩ Hoàng Trọng thì mất giọng do căn bệnh hen suyễn nên Quỳnh Giao được mời vào thay thế cho mẹ. Từ đó bà đi hát với nghệ danh Quỳnh Giao và trở thành một ca sĩ quan trọng trong những chương trình ca nhạc của các đài phát thanh Sài Gòn, Quân đội và Tiếng Nói Tự Do trước năm 1975. Trong những năm đầu 1970 Quỳnh Giao cùng với các em gái Vân Quỳnh, Vân Khanh và Vân Hòa thành lập Ban tứ ca Bốn Phương chuyên hát tại vũ trường Ritz và thâu âm cho các trung tâm Băng nhạc Jo Marcel, Phạm Mạnh Cương và Premier.

Ngày 24 tháng 4 năm 1975, Quỳnh Giao cùng chồng và con rời Việt Nam sang cư ngụ tại thành phố Annandale, Virginia. Trong thời gian ở Annandale, bà gần như ngưng mọi hoạt động về ca nhạc ngoài việc tiếp tục mở lớp dạy dương cầm và thỉnh thoảng thực hiện vài băng nhạc có tính cách lưu niệm do chính bà tự đàn và hát.

Năm 1990, Quỳnh Giao tái giá với chuyên gia kinh tế học Nguyễn Xuân Nghĩa, sau đó bà cùng chồng về sống tại California. Từ đó, bà bắt đầu quay lại với âm nhạc và phát hành nhiều CD thành công như Khúc nguyệt quỳnh, Hành trình Phạm Duy... Quỳnh Giao cũng cùng với các ca sĩ Mai Hương, Kim Tước lập ban Tiếng Tơ Đồng ở hải ngoại và thu được nhiều thành công.

Ca sĩ Quỳnh Giao qua đời vào lúc 3 giờ sáng hôm thứ tư ngày 23 tháng 7 năm 2014 tại Fountain Valley, California, hưởng thọ 68 tuổi.

Băng nhạc Quỳnh Giao
Trong khoảng thời gian từ 1965 đến 1975, Quỳnh Giao cùng với ban Bốn Phương đã thâu âm một số băng nhạc cho các hãng Phạm Mạnh Cương, Jo Marcel, Premier, Tiếng Nhạc Tâm Tình...
Quỳnh Giao – Hát cho kỷ niệm 1, 1983
Quỳnh Giao – Còn Thoáng Chiêm Bao, Duyên Anh soạn nhạc, 1986
Quỳnh Giao – Chinh Phụ Ngâm, Cung Tiến soạn nhạc, hát cùng với Kim Tước, Mai Hương và Giàn nhạc thính phòng San José, thâu live ngày 27 tháng 3 năm 1988
Quỳnh Giao – Hát cho kỷ niệm 2, 1988

CD Quỳnh Giao
Khúc Nguyệt Quỳnh, 1992
Đêm Tàn Bến Ngự - Tình khúc Dương Thiệu Tước. Cùng Kim Tước, 1995
Tình khúc Văn Cao. Cùng Mai Hương, 1995
Tiếng chuông chiều thu, 1996
Chiều về trên sông, 1997
Ngàn thu áo tím, 1998
Tìm nhau bốn mùa. Cùng Kim Tước, Mai Hương và Duy Trác, 1998
Hành trình Phạm Duy, 1999
Hình ảnh một buổi chiều, 2000
Tình khúc Văn Phụng & Hoàng Trọng, 2001
Thơ tình phổ nhạc, 2002
Hoa xuân, 2003
Tình ca Phạm Duy, 2005
Trở về thôn cũ, 2005
Các bản thâu âm lẻ cho các Chương trình CD: Đoàn Chuẩn, Xuân, Hùng Ca, Giáng Sinh của Trung tâm Mai Ngọc Khánh từ năm 1995 ~ 1998
Các bản thâu âm lẻ cho các Chương trình CD: CD Đưa Người Về Phương Đông-Tình Ca Phạm Anh Dũng phát hành 1993. CD Thiền Ca do Tuấn Khanh soạn nhạc, thơ thiền Tu sĩ Tịnh Liên do Thiền viện Sùng Nghiêm phát hành 2001. CD Lá Rơi Bên Thềm-Ca Khúc Lê Trọng Nguyễn 2006.

Chú thích

Liên kết ngoài
 Trang tưởng niệm Quỳnh Giao và hình ảnh lễ tang  tại Cỏ Thơm Magazin

Người Mỹ gốc Việt
Người Huế
Hoàng tộc nhà Nguyễn
Ca sĩ nhạc tiền chiến Việt Nam
Ca sĩ hải ngoại
Phật tử Việt Nam


title: Ếch xanh màng nhĩ lớn

text:
Ếch xanh màng nhĩ lớn (Odorrana megatympanum) là một loài ếch trong họ Ranidae. Nó là loài đặc hữu của Việt Nam.

Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, rừng mây ẩm nhiệt đới và cận nhiệt đới, và sông. Tình trạng bảo tồn của nó hiện chưa đủ thông tin.

Ếch xanh màng nhĩ lớn (Rana megatympanum) được phát hiện ở khu bảo tồn thiên nhiên Na Hang, Tuyên Quang và ở Con Cuông, Nghệ An, hiện nay được coi là tên đồng nghĩa với ếch xanh thuốc lào (Rana tabaca Bain) được phát hiện ở huyện Yên Minh, Hà Giang.

Chú thích

Chú thích

Tham khảo
Bain. R. 2004. Rana megatympanum. 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Truy cập ngày 23 tháng 7 năm 2007.

T
Động vật lưỡng cư Việt Nam
Động vật được mô tả năm 2003
Động vật đặc hữu Việt Nam
Động vật lưỡng cư Trung Quốc
Động vật lưỡng cư Lào
Động vật được mô tả năm 1980


title: Nahariya

text:
Nahariya (tiếng Do Thái: נהריה, tiếng Ả Rập: نهاريا) là một thành phố duyên hải cực bắc của Israel. Thành phố Nahariya thuộc quận Bắc. Thành phố Nahariya có diện tích km2, dân số là 51.200 người (năm 2010). Nahariya được thành lập bởi những người nhập cư Do Thái Đức từ aligah thứ 5 thập niên 1930. Nhà bắt đầu được xay năm 1933 và hai gia đình đầu tiên định cư lâu dài ở Nahariya ngày 10 tháng 2 năm 1935, nay được xem là ngày thành lập của Nahariya.

Người dân địa phương
Gilad Shalit, binh sĩ Israel

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thành phố của Israel
Nahariya


title: Coelioxys scioensis

text:
Coelioxys scioensis là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Gribodo mô tả khoa học năm 1879.

Chú thích

Tham khảo

S
Động vật được mô tả năm 1879


title: Eybens

text:
Eybens là một xã thuộc tỉnh Isère, vùng Rhône-Alpes đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 216-408 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Isère


title: Cheumatopsyche stenocyta

text:
Cheumatopsyche stenocyta là một loài Trichoptera thuộc họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Cheumatopsyche


title: Janzé

text:
Janzé (, Gallo: Janzae) là một xã của tỉnh Ille-et-Vilaine, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc nước Pháp.

Dân số
Người dân ở Janzé được gọi là Janzéens.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ille-et-Vilaine

Tham khảo

Mayors of Ille-et-Vilaine Association  ;
INSEE ;
IGN

Liên kết ngoài
French Ministry of Culture list for Janzé

Xã của Ille-et-Vilaine


title: Selenodes

text:
Selenodes là một chi bướm đêm thuộc phân họ Tortricinae của họ Tortricidae.

Các loài
Selenodes concretana (Wocke, 1862)
Selenodes karelica (Tengstrom, 1875)
Selenodes norvegicana (Tengstrom, 1875)
Selenodes stagnicolana (Wocke, 1862)
Selenodes textana (Tengstrom, 1875)

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

 tortricidae.com

Olethreutini


title: Quận Cortland, New York

text:
Quận Cortland (tiếng Anh: Cortland County) là một quận trong tiểu bang New York, Hoa Kỳ. Quận lỵ là thành phố Cortland. Theo điều tra dân số năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận này có dân số 48.599 người .

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có tổng diện tích 1300 km², trong đó có 5 km2 là diện tích mặt nước.

Quận giáp ranh

Các xa lộ

Các thành phố và thị trấn

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của New York


title: Protoptila spangleri

text:
Protoptila spangleri là một loài Trichoptera trong họ Glossosomatidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Protoptila


title: Gibberula cincta

text:
Gibberula cincta là một loài ốc biển rất nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Cystiscidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Gibberula


title: Bansat

text:
Bansat là một xã ở tỉnh Puy-de-Dôme trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes miền trung nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 449 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Puy-de-Dôme


title: Saharanpur

text:
Saharanpur là một thành phố và là nơi đặt ban đô thị (municipal board) của quận Saharanpur thuộc bang Uttar Pradesh, Ấn Độ.

Địa lý
Saharanpur có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 269 mét (882 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Saharanpur có dân số 452.925 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Saharanpur có tỷ lệ 64% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 67%, và tỷ lệ cho phái nữ là 60%. Tại Saharanpur, 14% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Uttar Pradesh


title: Livet

text:
Livet  là một xã thuộc tỉnh Mayenne trong vùng Pays de la Loire tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 88-137 mét trên mực nước biển.
mairie de livet en charnie

Tham khảo

Xã của Mayenne


title: Chevry, Manche

text:
Chevry  là một xã thuộc tỉnh Manche trong vùng Normandie tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 54 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Manche


title: Copelatus striaticollis

text:
Copelatus striaticollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Lucas miêu tả khoa học năm 1857.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Copelatus


title: Hydropsyche bwambana

text:
Hydropsyche bwambana là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi
Hydropsyche


title: Nam Nhạc

text:
Nam Nhạc (chữ Hán giản thể:南岳区, Hán Việt: Nam Nhạc khu) là một quận thuộc địa cấp thị Hành Dương, tỉnh Hồ Nam, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận này có diện tích 179 km2, dân số năm 2000 là 53.423 người. Quận Nam Nhạc có mã số bưu chính 421xxx, mã vùng điện thoại 0734, quận lỵ của Nam Nhạc đóng tại trấn Nam Nhạc.

Về mặt hành chính, quận này được chia ra thành 1 nhai đạo Chúc Dung, 1 trấn Nam Nhạc và 1 hương Thọ Nhạc.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Hồ Nam
Hành Dương


title: Ceriagrion lieftincki

text:
Ceriagrion lieftincki là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.

Ceriagrion lieftincki được Asahina miêu tả khoa học năm 1967.

Chú thích

Tham khảo

Ceriagrion


title: Colton, California

text:
Colton, California là một thành phố tại quận quận, tiểu bang California, Hoa Kỳ. Thành phố nằm trong Vùng Đại Los Angeles. Dân số theo điều tra năm 2005 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ là 51.427 người, dân số theo điều tra năm 2010 là người, diện tích là km2.

Tham khảo

Thành phố của California


title: Chavaignes

text:
Chavaignes là một xã trong vùng hành chính Pays de la Loire, thuộc tỉnh Maine-et-Loire, quận Saumur, tổng Noyant. Tọa độ địa lý của xã là 47° 32' vĩ độ bắc, 00° 02' kinh độ đông. Chavaignes nằm trên độ cao trung bình là 74 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 60 mét và điểm cao nhất là 89 mét. Xã có diện tích 7,42 km², dân số vào thời điểm 1999 là 113 người; mật độ dân số là 15 người/km².

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Xã của Maine-et-Loire