title: Động đất và sóng thần Ấn Độ Dương 2004

text:
Động đất và sóng thần Ấn Độ Dương 2004, được biết đến trong cộng đồng khoa học như là Cơn địa chấn Sumatra-Andaman, là trận động đất mạnh 9.3 Mw xảy ra dưới đáy biển Ấn Độ Dương lúc 00:58:53 UTC (07:58:53 giờ địa phương) ngày 26 tháng 12 năm 2004. Trận động đất kích hoạt một chuỗi các đợt sóng thần chết người lan tỏa khắp Ấn Độ Dương, những con sóng cao 30 m (100 ft) tàn phá các cộng đồng dân cư sinh sống ven biển ở Indonesia, Sri Lanka, Ấn Độ, Thái Lan, Myanmar và những nơi khác, cướp đi sinh mạng 227,898 người thuộc 11 quốc gia, từ Châu Á tới Châu Phi. Cho đến nay, thiên tai này là một trong những thảm họa gây nhiều tử vong nhất trong lịch sử thế giới hiện đại. Các phương tiện truyền thông quốc tế và người dân châu Á gọi nó là Sóng thần Á châu, trong khi tại Úc, New Zealand, Canada, Mỹ và Anh người ta gọi nó là Sóng thần ngày lễ Từ thiện (Boxing Day) bởi vì nó xảy ra ngay vào ngày lễ này.

Cường độ của trận động đất lúc đầu đo được 9.0 (trên thang Richter), nhưng sau tăng lên ở khoảng giữa 9.1 và 9.3. Với cường độ này, đây là trận động đất lớn thứ hai từng được ghi nhận bởi địa chấn kế, chỉ đứng sau trận động đất lớn ở Chile ngày 22 tháng 5 năm 1960 có cường độ 9.5. Cơn địa chấn Ấn Độ Dương làm rung chuyển mặt đất với cường độ 100 lần mạnh hơn trận động đất Loma Prieta xảy ra năm 1989. Nó có thời gian kéo dài lâu nhất mà người ta có thể ghi nhận được, từ 500 đến 600 giây. Cường độ và độ lan tỏa của nó đủ lớn để có thể khiến tinh cầu của chúng ta dịch chuyển ít nhất là nửa inch, tức là hơn một centimeter. Nó cũng kích hoạt các trận động đất ở những khu vực khác, đến tận Alaska.

Cơn địa chấn khủng khiếp này khởi phát ở Ấn Độ Dương ngay phía bắc đảo Simeulue, ngoài khơi bờ biển phía tây của miền bắc Sumatra, Indonesia. Những đợt sóng thần sản sinh từ nó đã tàn phá vùng duyên hải Indonesia, Sri Lanka, Nam Phi, Thái Lan và những quốc gia khác với những con sóng cao đến 30 m (100 ft), gây thiệt hại nghiêm trọng và mang chết chóc đến tận bờ biển phía đông châu Phi, nơi xa nhất có ghi nhận tử vong do sóng thần là ở Cảng Elizabeth, Nam Phi, 8000 km (5.000 ml) cách xa chấn tâm đến cả một đại dương.

Hoàn cảnh nguy ngập của dân chúng tại những quốc gia bị ảnh hưởng đã khiến dấy lên làn sóng trợ giúp nhân đạo trên toàn cầu.

Đặc điểm của sóng thần
Sự dâng cao đột ngột của đáy biển lên đến vài mét, xảy ra suốt trong cơn địa chấn, làm dịch chuyển những cột nước khổng lồ, tạo ra những đợt sóng thần đánh vào bờ biển Ấn Độ Dương. Sóng thần gây thiệt hại ở những khu vực xa nguồn của nó thường được gọi là "sóng thần xa" (teletsunami), hình thành bởi chuyển động thẳng đứng của đáy biển hơn là bởi chuyển động ngang (Earthquakes and tsunamis, Lorca et al.).

Sóng thần chuyển động trong nước sâu khác với trong vùng cạn. Ở vùng nước sâu ngoài đại dương, sóng thần chỉ là những đợt sóng nhấp nhô, khó nhận biết và vô hại, di chuyển với tốc độ rất cao từ 500 đến 1.000 km/h (310 đến 620 mph); ở vùng nước cạn gần bờ, vận tốc của nó chỉ còn 10 km/h nhưng đó là lúc bắt đầu hình thành những đợt sóng lớn có sức công phá khủng khiếp. Các nhà khoa học điều tra thiệt hại ở Aceh tìm ra chứng cớ cho thấy sóng thần ở đây lên đến độ cao 24 m (80 ft) khi đến gần bờ và di chuyển dọc theo những dải đất rộng; tại một vài khu vực, khi vào đến đất liền độ cao của chúng nâng lên 30 m (100 ft).

Vệ tinh radar đã ghi nhận được chiều cao của sóng thần trong biển sâu: hai giờ sau cơn địa chấn, độ cao tối đa là 60 cm (2 ft). Đây là những quan sát đầu tiên được ghi nhận, mặc dù chúng không được dùng để đưa ra cảnh báo, bởi vì người ta không sử dụng các vệ tinh cho mục đích cảnh báo và vì những dữ liệu này cần có thời gian để phân tích.

Theo Tad Murty, Phó chủ tịch Hiệp hội Sóng thần, tổng năng lượng của những đợt sóng thần là xấp xỉ 5 megaton TNT (20 petajoule), gấp hai lần năng lượng của toàn bộ chất nổ được sử dụng trong Chiến tranh thế giới thứ hai (kể cả hai quả bom nguyên tử), nhưng chỉ là hai bậc trên thang đo lường thấp hơn cường độ năng lượng phóng ra bởi cơn địa chấn. Tại nhiều nơi, các đợt sóng thần đã tiến sâu vào đất liền đến 2 km.

Theo những báo cáo ban đầu, cường độ của trận động đất là 9.0. Đến tháng 1 năm 2005, các nhà khoa học ước tính cường độ lên đến 9.3. Mặc dù Trung tâm Cảnh báo Sóng thần Thái Bình Dương chấp nhận ước tính mới này, Cục Khảo sát Địa chất Hoa Kỳ cho đến nay vẫn giữ ước tính cường độ là 9.1. Hầu hết các nghiên cứu gần đây trong năm 2006 tin rằng cường độ địa chấn là Mw 9.1 đến 9.3. Tiến sĩ Hiroo Kanamori thuộc Viện Công nghệ California tin rằng Mw = 9.2 có thể xem là định lượng tiêu biểu cho tầm cỡ của cơn địa chấn này.

Chấn tâm của trận động đất chính ở tọa độ  tại Ấn Độ Dương, khoảng 160 km (100 mi) phía bắc đảo Simeulue, ngoài khơi bờ biển phía tây của bắc Sumatra, ở độ sâu 30 km dưới mặt nước biển (báo cáo ban đầu chỉ có 10 km). Người ta có thể cảm nhận được cơn địa chấn (không tính đến trận sóng thần) tại Bangladesh, Ấn Độ, Malaysia, Myanmar, Thái Lan, Singapore và quần đảo Maldives.

Bởi vì có đến 1.200 km (745.6 ml) đường phay bị ảnh hưởng bởi trận động đất hầu như trải dài theo hướng nam-bắc, nên cường độ lớn nhất của sóng thần đi theo hướng đông-tây. Do vậy, Bangladesh, ở cuối phía bắc của Vịnh Bengal, ít bị thiệt hại mặc dù xứ sở vùng đất thấp này tương đối gần chấn tâm. Cũng hưởng lợi nhờ yếu tố này là cơn địa chấn di chuyển chậm hơn trong vùng gãy phía bắc, làm giảm đáng kể sức tàn phá của nước khi dịch chuyển trong vùng.

Những bờ biển có các vùng đất rộng chắn giữa chúng và vị trí ban đầu của sóng thần thường được an toàn; dù vậy, đôi khi sóng thần tìm cách đi vòng qua vùng đất rộng, điển hình là bang Kerala của Ấn Độ, dù là vùng duyên hải phía tây Ấn Độ, vẫn bị những đợt sóng thần tấn công; bờ biển phía tây của Sri Lanka cũng chịu ảnh hưởng tương tự. Ở xa chấn tâm cũng không đồng nghĩa với an toàn, Somalia bị tàn phá nặng nề hơn Bangladesh mặc dù ở xa hơn rất nhiều.

Vì phải di chuyển trong một địa bàn rất rộng, sóng thần mất từ 15 phút đến 7 giờ (trường hợp của Somalia) để đến các bờ biển khác nhau. Sóng thần tiến rất nhanh đến đảo Sumatra, nhưng nó phải mất 90 phút đến hai giờ đồng hồ để tìm thấy Sri Lanka và bờ biển phía đông Ấn Độ. Trong khi đó, nó chỉ đến được Thái Lan sau khoảng hai giờ đồng hồ mặc dù đất nước này ở gần chấn tâm hơn, vì phải di chuyển chậm qua vùng biển cạn ngoài khơi bờ biển phía tây Biển Andaman.

Sóng thần đến tận Struisbaai thuộc Nam Phi, tức là phải vượt qua khoảng cách 8.500 km (5.300 ml), ở đây nó mang đến những đợt triều cường cao 1,5 m (5 ft) năm giờ sau cơn địa chấn. Nó phải tiêu tốn khá nhiều thời gian để đến điểm cực nam này của châu Phi, có lẽ bởi vì thềm lục địa rộng lớn của Nam Phi và bởi vì sóng thần phải đi dọc bờ biển Nam Phi từ đông sang tây.

Một phần năng lượng của sóng thần được phân phối vào Thái Bình Dương, ở đây nó tạo ra những đợt sóng nhỏ dọc theo bờ tây của Bắc và Nam Mỹ, trung bình chỉ cao khoảng 20 đến 40 cm (7.9 đến 15.7 in).

Dấu hiệu và cảnh báo

Mặc dù khoảng cách thời gian giữa lúc khởi phát cơn địa chấn và thời điểm sóng thần tiếp cận đất liền lên đến vài tiếng đồng hồ, hầu hết nạn nhân đều hoàn toàn bất ngờ khi đột nhiên thấy mình bị chụp bắt bởi thảm hoạ; không hề có hệ thống cảnh báo sóng thần nào trên Ấn Độ Dương để phát hiện sóng thần, hoặc quan trọng không kém, để cảnh báo cư dân đang sống trên bờ. Không dễ dàng gì để dò tìm sóng thần trong khi chúng đang còn ở biển sâu, vì vậy cần có một mạng lưới các thiết bị cảm ứng để phát hiện chúng. Lắp đặt một cấu trúc hạ tầng các thiết bị truyền thông để có thể đưa ra những cảnh báo kịp thời là một vấn đề còn khó khăn hơn, nhất là ở những khu vực chưa phát triển của thế giới.

Sóng thần xảy ra còn thường xuyên hơn trong vùng biển Thái Bình Dương do ảnh hưởng của các cơn địa chấn thuộc "Vành đai lửa", nhưng khu vực này từ lâu đã được lắp đặt hệ thống cảnh báo sóng thần. Mặc dù mép phía tây của "Vành đai lửa" kéo dài đến Ấn Độ Dương, không hề có bất cứ hệ thống cảnh báo sóng thần nào hiện diện tại đây. Khu vực này tương đối ít có sóng thần, mặc dù động đất vẫn thường xảy ra tại Indonesia. Cơn sóng thần quan trọng lần cuối cùng được ghi nhận vào năm 1883 khi núi lửa Krakatoa thức giấc. Cũng nên biết rằng không phải hễ có động đất là có sóng thần; Ngày 28 tháng 3 năm 2005, một cơn địa chấn 8.7 độ richter đánh vào ngay khu vực này của Ấn Độ Dương nhưng không tạo ra một đợt sóng thần nào.

Sau khi xảy ra thảm họa, người ta bắt đầu quan tâm đến nhu cầu lắp đặt một hệ thống cảnh báo sóng thần cho vùng biển Ấn Độ Dương. Liên Hợp Quốc khởi xướng vận động cho hệ thống cảnh báo này và tiến hành những bước đầu tiên vào cuối năm 2005. Có một số đề nghị thiết lập hệ thống cảnh báo sóng thần liên kết toàn cầu, bao gồm cả khu vực Đại Tây Dương và vùng biển Caribbean.

Chưa quen với dấu hiệu cảnh báo

Dấu hiệu cảnh báo đầu tiên về sóng thần chính là trận động đất. Dù vậy, sóng thần có thể đánh vào một khu vực cách xa đó hàng ngàn dặm, dù tại đây chỉ có thể cảm nhận được địa chấn rất yếu hoặc ngay cả không có gì hết. Tương tự, trong ít phút trước khi sóng thần đánh vào bờ, nước biển thường rút ra xa. Cư dân ven Thái Bình Dương đã quen với sóng thần và thường nhận ra hiện tượng này để chạy vội lên các vùng đất cao. Ngược lại, ở vùng ven Ấn Độ Dương hiện tượng hiếm hoi này đã khiến nhiều người, kể cả trẻ em, tò mò tìm đến để quan sát và lượm bắt cá bị trôi dạt vào một bờ biển dài 2,5 km (1,6 ml) mà không biết tai họa chết người đã gần kề.

Một trong những vùng duyên hải mà cư dân đã kịp di tản trước khi sóng thần đánh vào là đảo Simeulue thuộc Indonesia, rất gần với chấn tâm. Những bài dân ca trên đảo đã kể lại câu chuyện động đất và sóng thần xảy ra năm 1907, và cư dân trên đảo vội chạy lên vùng đồi ngay sau đợt rung chuyển đầu tiên, kịp lúc trước khi sóng thần đánh vào. Trên bãi tắm Maikhao phía bắc Phuket, Thái Lan, một bé gái mười tuổi người Anh tên Tilly Smith, vốn đã nghiên cứu về sóng thần trong lớp địa lý ở trường, nhận ra dấu hiệu bất thường của biển khi nước đang rút ra xa và sủi bọt. Cô bé cùng cha mẹ cảnh báo những người đang có mặt tại bãi tắm, tất cả đã tìm được chỗ trú ẩn an toàn. John Chroston, một giáo viên sinh học đến từ Scotland, cũng nhận ra những dấu hiệu của sóng thần tại Vịnh Kamala, bắc Phuket, vội lấy một chiếc xe buýt chất đầy du khách và dân địa phương và kịp đưa họ đến nơi an toàn ở nơi cao.

Chu kỳ sóng thần
Sóng thần là một chuỗi các con sóng, xảy ra theo chu kỳ triệt thoái và dâng cao trong một giai đoạn kéo dài hơn 30 phút giữa hai con sóng lớn. Con sóng thứ ba là mạnh nhất và cao nhất xảy ra khoảng một giờ rưỡi sau con sóng thứ nhất, sau đó những đợt sóng thần nhỏ tiếp tục xuất hiện cho đến hết ngày.

Thiệt hại và thương vong
Cục Khảo sát Địa chất Hoa Kỳ lúc đầu đưa ra con số tổn thất nhân mạng là 283.100 người, 14.100 người mất tích và 1.126.900 người phải di tản. Những bản tin ban đầu đưa ra con số thương vong là hàng trăm, nhưng dần dà con số này tiếp tục gia tăng trong những tuần lễ kế tiếp. Tuy vậy, số liệu gần đây nhất của Liên Hợp Quốc cho thấy số người thiệt mạng là 186.983, có 42.883 trường hợp mất tích trong tổng số 230.000 nạn nhân, Đó là không kể có từ 400 đến 600 người được cho là đã thiệt mạng ở Myanmar, mặc dù con số thương vong chính thức chính phủ nước này đưa ra chỉ là 61 người. Nếu báo cáo không chính thức từ Myanmar là chính xác thì số tử vong của trận động đất lên đến 230 000 người. Như thế, thảm họa này sẽ được liệt kê là một trong 10 trận động đất tệ hại nhất mà lịch sử đã ghi lại, và là cơn sóng thần gây ra số thương vong cao nhất trong lịch sử.

Theo tường trình của các tổ chức cứu trợ, một phần ba số người chết là trẻ em, một phần là do trẻ em chiếm tỷ trọng cao trong tổng số cư dân tại những khu vực bị ảnh hưởng, phần khác là do trẻ em là những nạn nhân không có khả năng tự vệ trước những đợt sóng dữ. Tổ chức Oxfam còn thêm rằng, trong một vài khu vực, số phụ nữ thiệt mạng cao gấp bốn lần số đàn ông, bởi vì lúc ấy họ đang có mặt trên bãi biển, chờ đợi các ngư phủ trở về và trông chừng con cái trong nhà.

Ngoài số lượng lớn nạn nhân là cư dân trong vùng, có đến 9.000 du khách (phần lớn đến từ Âu châu, nhất là từ vùng Scandinavia) đến nghỉ lễ Tết dương lịch, bị thiệt mạng hoặc mất tích. Quốc gia Âu châu có số nạn nhân cao nhất là Thụy Điển với 428 người chết và 116 người mất tích.

Tình trạng khẩn cấp được công bố tại Sri Lanka, Indonesia, và Maldives. Liên Hợp Quốc tuyên bố một chiến dịch cứu trợ lớn nhất chưa từng có. Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc Kofi Annan phát biểu rằng công cuộc tái thiết phải mất từ năm đến mười năm. Các chính phủ và những tổ chức phi chính phủ quan ngại rằng con số tử vong sau cùng sẽ tăng cao do dịch bệnh, vội vàng thúc đẩy cuộc vận động cứu trợ quy mô lớn.

Nếu tính theo số người chết, thì đây là một trong mười trận động đất tồi tệ nhất được ghi nhận trong lịch sử, cũng như là cơn sóng thần duy nhất gây thiệt hại nặng nề nhất trong lịch sử.

Những quốc gia bị ảnh hưởng
Trận động đất và sóng thần ảnh hưởng đến nhiều quốc gia trong vùng Đông Nam Á và xa hơn nữa, gồm có Indonesia, Sri Lanka, Ấn Độ, Thái Lan, Malaysia, Seychelles và các nước khác. Một số nước Âu châu và Úc có nhiều công dân đang du lịch trong vùng vào kỳ nghỉ lễ. Thụy Điển và Đức có hơn 500 công dân thiệt mạng trong thảm họa.

Indonesia
Indonesia là quốc gia gần chấn tâm nhất, hứng chịu những đợt sóng khổng lồ đầu tiên. Các thành phố Banda Aceh, Melabouh, các thị trấn ven biển đều bị những đợt sóng cao đến 33m san phẳng hoàn toàn, chỉ những nhà thờ Hồi Giáo là còn trụ vững và các ngôi nhà kiên cố nhất.
Đợt sóng với độ cao lên đến hơn 30m đã cuốn trôi hàng trăm ngàn ngôi nhà, hàng chục ngàn người ra biển. Sau khi sóng rút đi, khắp Aceh, tỉnh thiệt hại nặng nhất, chỉ còn là những đống hoang tàn, xác người đầy bùn đất nằm khắp nơi. Theo ghi nhận, Indonesia là quốc gia chịu tổn thất nặng nề nhất với hơn 160.000 người chết, gần như toàn bộ các thị trấn, thành phố bờ Tây đảo Sumatra đổ nát hoàn toàn, hơn 800 km đường bờ biển bị phá hủy khắp quốc đảo. Những vùng đất tại khu vực Aceh phải mất đến nhiều năm mới có thể hồi phục lại hệ sinh thái và cộng đồng dân cư như ban đầu.

Thái Lan
Sau khi động đất xảy ra, 2 tiếng sau, sóng đánh vào bờ biển phía Nam Thái Lan. Phuket, Phang Nga, Patong là các bãi biển bị thiệt hại do sóng thần. Chiều cao sóng khoảng 7-10m, nhưng cực đại là 19,6m. Sóng đã gây hậu quả lớn cho các điểm du lịch nổi tiếng của Thái Lan, nhiều nơi sóng tiến vào sâu đến hàng trăm mét, phá hủy nhiều khách sạn, nhà dân, bể bơi ven biển. Ước tính, khoảng 5.400 người Thái Lan lẫn khách du lịch đã thiệt mạng.

Sri Lanka
Đây là quốc gia bị sóng thần đánh vào cả bờ biển Đông và Tây. Sau động đất, sau khi vượt một chặng đường dài khoảng 90 phút, sóng đến được Sri Lanka, ập vào bờ biển Đông của đảo quốc. Sau khi đã tấn công, những đợt sóng theo sau đi chuyển xuống phía dưới, tàn phá các thị trấn từ Đông xuống Nam. Sau đó, những đợt sóng sau bị dội lại, tấn công tiếp bờ Tây Sri Lanka, tràn vào đất liền, san bằng những ngôi nhà có kết cấu yếu. Hơn 35.000 người Sri Lanka đã thiệt mạng trong thảm họa. Ghi nhận đợt sóng cao từ 10-12,5m.

Ấn Độ
Sóng lúc này đã tiêu hao một phần năng lượng, nên bắt đầu giảm sức mạnh. Dù vậy, nó vẫn gây ra nỗi kinh hoàng cho người dân Ấn Độ. Bang Tamil Nadu bị sóng thần ập vào với độ cao 9m, làm 16.000 người thiệt mạng, hàng ngàn ngôi nhà sập đổ.

Các quốc gia khác
Sóng thần còn tấn công Malaysia, Myanmar, Maldives,... đến các quốc gia Châu Phi như Somalia, Nam Phi. Tuy nhiên con số thương vong không cao.

Những thảm họa trong Lịch sử

Đây là trận động đất mạnh thứ tư kể từ năm 1900, con số tử vong được xác nhận là 229.886 - 230.000 người do sóng thần phát sinh từ cơn địa chấn. Những trận động đất gây thiệt hại nhân mạng lớn nhất kể từ năm 1900 gồm có trận động đất ở Đường Sơn, Trung Quốc năm 1976 giết hại ít nhất 255.000 người, trận động đất năm 1927 ở Tây Ninh, Thanh Hải, Trung Quốc cướp sinh mạng của 200.000 người, trận động đất lớn Kanto đánh vào Tokyo năm 1923 (143.000 nhân mạng), và Cam Túc, Trung Quốc năm 1920 (200.000 người). Trận động đất gây thiệt hại nhân mạng nhiều nhất từng được biết trong lịch sử xảy ra năm 1556 tại Thiểm Tây, Trung Quốc với con số tử vong ước tính là 830.000 người mặc dù sau một thời gian dài những con số như thế có thể không đáng tin cậy.

Riêng đợt sóng thần năm 2004 là thảm họa sóng thần giết hại nhiều người nhất trong lịch sử. Trước đây, có ghi nhận về đợt sóng thần gây tử vong cao nhất xảy ra ở Thái Bình Dương năm 1782 khi 40.000 người thiệt mạng do sóng thần tại Biển Đông. Sóng thần gây ra bởi núi lửa Krakatoa năm 1883 được cho là đã cướp mạng sống của 36.000 người. Trong quãng thời gian từ năm 1900 đến 2004, đợt sóng thần đánh vào Messina, Ý, trên bờ biển Địa Trung Hải, cùng với cơn địa chấn cướp sinh mạng của 70.000 người, là sóng thần gây thiệt hại nhân mạng cao nhất trong quãng thời gian này. Còn cơn sóng thần có số tử vong cao nhất xảy ra ở vùng biển Đại Tây Dương do trận động đất Lisboa năm 1755, tính luôn số nạn nhân hoả hoạn gây ra bởi động đất, tổng cộng hơn 100.000 nhân mạng.

Như vậy, có thể xem trận động đất và sóng thần năm 2004 là thiên tai gây chết chóc nhiều nhất kể từ cơn địa chấn Đường Sơn hoặc trận bão xoáy Bhola năm 1970.

Con người góp phần vào thiên tai

Một bài viết trên Tạp chí Wall Street ngày 31 tháng 12 năm 2004 cho rằng việc con người huỷ phá các rặng san hô bảo vệ bờ biển là một nhân tố quan trọng góp phần làm tăng tổn thất nhân mạng và thiệt hại trong vùng. Bài báo dẫn chứng trường hợp đảo Surin ngoài khơi bờ biển Thái Lan, coi đó là một minh chứng cho tính năng bảo vệ của rặng san hô khi chưa bị con người tàn phá. Tại những nơi này, số người tử vong thấp hơn nhiều so với những nơi khác; nhưng cũng cần biết rằng ở đây dân cư khá thưa thớt. Người ta đã cho nổ tung những khu vực có đá ngầm bao quanh Ấn Độ Dương vì xem chúng là chướng ngại vật cản trở tàu bè vận chuyển hàng hoá, vốn là một phần quan trọng của nền kinh tế Nam Á.

Tương tự, việc dọn sạch những rừng đước ven bờ được coi là đã làm tăng sức công phá của sóng thần tại một số khu vực. Thường mọc dọc theo bờ biển, các rừng đước đã bị phát quang để làm nơi sinh sống cho cư dân trong vùng. Nếu được bảo vệ đầy đủ, các cánh rừng này sẽ là tường thành bảo vệ người dân trước sóng thần. Một nhân tố khác giúp bảo vệ con người trước sự công phá của sóng thần lại bị con người rời bỏ là những đụn cát ven bờ biển.

Ảnh hưởng Nhân đạo, Kinh tế và Môi trường

Nhân đạo
Cần có một chiến dịch rộng lớn vận động trợ giúp nhân đạo mới có thể bù đắp những thiệt hại nặng nề về hạ tầng cơ sở, thiếu thốn nước, thực phẩm và những thiệt hại về kinh tế. Dịch bệnh cũng là một quan ngại đặc biệt do mật độ dân số cao và khí hậu nhiệt đới tại những vùng bị ảnh hưởng. Mối quan tâm chính của các tổ chức nhân đạo và các cơ quan chính phủ là cung cấp các phương tiện vệ sinh và nước sạch để kiểm soát sự lây lan các loại bệnh như tiêu chảy, bệnh bạch hầu, bệnh lỵ, thương hàn và viêm gan siêu vi A & B.

Cũng có những quan ngại về việc số tử vong cao sẽ làm lây lan dịch bệnh cũng như nạn đói. Tuy nhiên, do được xử lý kịp thời, những nguy cơ này đã được giảm thiểu.

Trong những ngày sau thảm họa, người ta phải làm việc cật lực để chôn cất tử thi hầu tránh bùng nổ dịch bệnh. Chương trình Lương thực Thế giới đã trợ giúp cho hơn 1, 3 triệu người là nạn nhân sóng thần.

Các quốc gia trên khắp thế giới cung cấp hơn 3 tỉ USD trợ giúp những vùng bị thiệt hại; chính phủ Úc hứa hẹn 819, 9 triệu USD (trong đó có khoản viện trợ trọn gói 760,6 triệu USD cho Indonesia), chính phủ Đức 660 triệu USD, chính phủ Nhật Bản 500 triệu USD, chính phủ Canada 425 CAD, chính phủ Na Uy 170 triệu USD, chính phủ Mỹ lúc ban đầu là 35 triệu, Ngân hàng Thế giới 250 triệu. Cơ quan Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ (USAID) cho biết Hoa Kỳ cam kết ngân quỹ bổ sung trong khuôn khổ của chương trình trợ giúp dài hạn dành cho nạn nhân sóng thần xây dựng lại cuộc sống. Ngày 9 tháng 2 năm 2005, Tổng thống George W. Bush yêu cầu Quốc hội gia tăng cam kết đóng góp của Hoa Kỳ lên đến 950 triệu USD. Các viên chức ước tính phải cần đến hàng tỉ USD. Bush yêu cầu cha, cựu tổng thống George H. W. Bush, và cựu tổng thống Bill Clinton, dẫn đầu một nỗ lực của Hoa Kỳ cung cấp những trợ giúp tư nhân cho nạn nhân sóng thần.

Đến trung tuần tháng Ba, theo tường trình của Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB), số tiền hơn 4 tỉ USD mà các chính phủ hứa hẹn bị giải ngân chậm. Sri Lanka báo cáo rằng họ không nhận được khoản viện trợ nào từ chính phủ nước ngoài, trong khi những trợ giúp cá nhân từ hải ngoại thì dồi dào. Các tổ chức từ thiện nhận nhiều đóng góp hào phóng từ công chúng chẳng hạn như ở Anh, số tiền quyên góp của dân chúng lên đến gần 600 triệu USD, vượt quá mức đóng góp của chính phủ, tính trung bình mỗi người dân Anh tặng 10 USD, trong số đó có cả người vô gia cư và trẻ em.

Kinh tế
Người ta có thể dễ dàng nhận ra những tác hại trên cộng đồng ngư dân và những người sống bằng nghề nuôi trồng thủy sản, một số được xem là nghèo nhất vùng, mất kế sinh nhai, mất luôn tàu thuyền và phương tiện đánh bắt. Ở những vùng duyên hải thuộc Sri Lanka, nơi mà nghề đánh bắt thủ công là nguồn cung cấp chính các loại cá cho chợ búa trong vùng và công nghiệp thủy hải sản là hoạt động kinh tế chính, thu hút nhân công trực tiếp khoảng 250.000 người. Trong những năm gần đây, công nghiệp này trở nên khu vực xuất khẩu năng động, tạo ra nguồn thu ngoại thương căn bản cho đất nước. Song, theo ước tính ban đầu, đến 66% đội tàu đánh bắt hải sản và cơ sở hạ tầng công nghiệp trong vùng duyên hải đã bị tàn phá bởi những đợt sóng thần, làm đảo ngược hiệu quả kinh tế của địa phương và quốc gia.

Có một số kinh tế gia cho rằng thiệt hại kinh tế của những quốc gia bị ảnh hưởng là không nghiêm trọng, vì những tổn thất trong ngành du lịch và đánh bắt hải sản chiếm tỉ trọng tương đối nhỏ trong GDP. Nhưng có những cảnh báo về thiệt hại cơ sở hạ tầng, xem đó là một nhân tố khó lường. Trong một số khu vực, đồng ruộng và nguồn cung cấp nước uống bị ô nhiễm trong nhiều năm do nước biển tràn vào.

Động đất và sóng thần có thể ảnh hưởng đến thủy lộ đi qua Eo biển Malacca vì làm thay đổi độ sâu đáy biển, làm xáo trộn các phao hoa tiêu và những xác tàu chìm. Thiết lập hải đồ hoa tiêu mới phải mất hàng tháng hoặc hàng năm.

Các quốc gia trong vùng nỗ lực kêu gọi du khách trở lại, chỉ ra rằng hầu hết cơ sở hạ tầng du lịch vẫn còn nguyên vẹn. Dù vậy, du khách không mặn mà với ý tưởng trở lại những nơi ấy vì những lý do tâm lý. Ngay cả những khu nghỉ dưỡng ven bờ Thái Bình Dương của Thái Lan, không bị tàn phá bởi sóng thần, nhưng bị suy sụp vì du khách huỷ bỏ kỳ nghỉ. Tuy nhiên, một năm sau thảm hoạ sóng thần, ngành du lịch bắt đầu khởi sắc trở lại, với mong đợi được phục hồi hoàn toàn vào năm 2006.

Môi trường

Còn lớn hơn những tổn thất nhân mạng, cơn địa chấn Ấn Độ Dương gây ra những thiệt hại khổng lồ về môi trường, ảnh hưởng đến các quốc gia trong vùng trong nhiều năm tới. Có những bản tường trình về sự thiệt hại nghiêm trọng tác hại đến các hệ sinh thái như rừng đước, rặng san hô, rừng cây, vùng đất ngập mặn duyên hải, hệ thực vật, đồi cát, cấu tạo đá, nguồn nước ngầm và tính đa dạng sinh học động vật và thực vật. Hơn nữa, sự phát tán chất thải rắn và lỏng cùng các loại hoá chất, tình trạng ô nhiễm nguồn nước, sự tàn phá hệ thống cống rãnh và những nhà máy xử lý đang đe doạ môi trường theo hướng khó lường. Cần phải có nhiều thời gian và nguồn tài nguyên dồi dào mới có thể thẩm định hết những tác hại trên môi trường.

Theo các chuyên gia, tác hại lớn nhất là ô nhiễm nguồn nước và ô nhiễm đất do nước mặn từ biển thâm nhập vào đất liền, cấu tạo một lớp muối trên bề mặt đất trồng trọt. Tại Maldives, có từ 16 đến 17 đảo san hô vòng (coral reef atoll) bị tràn ngập bởi sóng biển nên hoàn toàn không còn nước ngọt và được xem là không thể phục hồi trong vài thập niên tới. Vô số giếng nước phục vụ các cộng đồng dân cư bị vùi lấp bởi đất, cát và nước biển; những tầng nước ngầm (aquifer) bị đá tàng ong xâm lấn. Đất bị ngập nước biển trở nên cằn cỗi, không dễ dàng gì mà lại tốn kém nếu muốn phục hồi chúng thành đất nông nghiệp. Nước biển làm chết cây cối và huỷ diệt các loại vi sinh vật rất cần cho đất. Hàng ngàn cánh đồng trồng lúa và nông trang trồng xoài và chuối ở Sri Lanka bị huỷ hoại hoàn toàn và phải mất nhiều năm để phục hồi chúng.

Chương trình Môi trường Liên Hợp Quốc (UNEP) đang hợp tác với các chính phủ trong vùng xác định độ nghiêm trọng của những tác hại sinh thái và tìm cách định danh (để xử lý) chúng. UNEP đã dành 1 triệu USD cho quỹ khẩn cấp và thành lập một lực lượng đặc nhiệm cho mục đích này. Theo yêu cầu của chính phủ Maldives, chính phủ Úc gởi những chuyên gia sinh thái đến giúp phục hồi môi trường biển và những rặng san hô – là huyết mạch của công nghiệp du lịch Maldives. Phần lớn kiến thức chuyên ngành sinh thái được thu thập từ các hoạt động tại rặng san hô Great Barrier thuộc lãnh hải đông bắc Úc.

Những Ảnh hưởng khác
Nhiều chuyên gia y tế và nhân viên viện trợ báo cáo về những sang chấn tâm lý sau thảm hoạ sóng thần. Niềm tin lâu đời của cư dân trong vùng đòi hỏi họ có bổn phận chôn cất tử tế người chết; điều này trở nên một sự dằn vặt và dần dà hình thành những chấn thương tâm lý.

Aceh, vùng gánh chịu sự tàn phá lớn nhất của thảm hoạ, là một xã hội Hồi giáo bảo thủ; ở đây không có du lịch, cũng không có sự hiện diện của người phương Tây trong những năm gần đây vì sự xung đột vũ trang giữa chính phủ Indonesia và phiến quân ly khai. Nhiều người tin rằng thảm họa sóng thần là sự trừng phạt vì cớ những người Hồi giáo trốn tránh lễ cầu nguyện hằng ngày cũng như theo đuổi một cuộc sống chuộng vật chất, trong khi những người khác tin rằng ấy là do Allah nổi cơn thịnh nộ đối với việc người Hồi giáo tàn sát lẫn nhau.

Chỉ có một điều duy nhất được xem là hệ quả tích cực của sóng thần là nước đã cuốn trôi cát lưu cữu hàng thế kỷ trên những phế tích của thành phố cổ 1.200 năm tuổi tại Mahabalipuram ở bờ biển phía nam Ấn Độ. Phế tích này có những kiến trúc quan trọng như tượng sư tử bằng đá granite chôn nửa thân người, nằm kế cận đền thờ Mahablipuram có từ thế kỷ thứ bảy, và những tượng đắp nổi hình một con voi, đây là một phần trong điều mà các nhà khảo cổ tin là một thành phố cảng cổ đại đã bị chìm sâu dưới đáy biển hàng trăm năm trước.

Tưởng niệm
Ngày 24 tháng 12 năm 2009, khắp châu Á người dân tưởng niệm trận động đất. Một ngày cầu nguyện và tưởng nhớ long trọng để đánh dấu một trong những thiên tai tệ hại nhất của thế giới được tổ chức tại tỉnh Aceh của Indonesia, nơi mất mát khoảng 170.000 người. Những buổi cầu nguyện được tổ chức tại các giáo đường trên khắp tỉnh phần lớn là người Hồi giáo này, và cạnh những nấm mồ tập thể gần thủ phủ Banda Aceh của tỉnh. Tại một trong số các ngôi mộ tập thể, nơi chôn cất hơn 14.000 nạn nhân không được xác nhận lý lịch, một bà cụ ngồi trên mặt đất vừa khóc vừa đọc những lời kinh Koran cho 40 người trong gia đình cụ đã thiệt mạng. "Không có ai trong gia đình tôi sống sót trong trận sóng thần. Các con, các cháu, anh chị em tôi, tất cả đều ra đi bỏ lại tôi một mình ở đây," Siti Aminah, 72 tuổi, nói với thông tấn xã AFP. "Đây là ngôi mộ tập thể nằm gần những khu nhà của chúng tôi. Họ có thể được chôn ở đây hoặc có thể đã bị nước cuốn ra biển vì chúng tôi sống cạnh bãi biển. Mặc dù tôi không biết chắc nơi họ được chôn cất, tôi luôn luôn tới đây mỗi năm để cầu nguyện cho họ để họ được yên nghỉ."

Phó Tổng thống Indonesia Boediono dẫn đầu một lễ cầu nguyện cách đó hai kilômét tại hải cảng Ulee Lheu, để tưởng niệm những người đã mất. "Năm năm sau, người dân Aceh với sự trợ giúp của các cộng đồng quốc tế đã tìm cách vươn lên trở lại và khởi sự tái xây dựng đời sống xã hội, kinh tế và văn hóa của họ trong một khung cảnh hòa bình," ông nói với khoảng 1.000 cư dân, học sinh và các viên chức.

Tại Sri Lanka, Tổng thống Mahinda Rajapakse mở đầu những buổi lễ tưởng niệm bằng hai phút im lặng cho các nạn nhân sóng thần. Các đài truyền thanh và truyền hình ngưng phát trong hai phút vào lúc 9 giờ 25 phút sáng giờ địa phương, trùng với giờ mà cơn sóng thần ập lên những vùng bờ biển phía Nam của hòn đảo. Những buổi lễ tôn giáo cũng được tổ chức trên khắp hòn đảo để tưởng niệm khoảng 31.000 người thiệt mạng năm năm về trước. Những lễ tưởng niệm ít rầm rộ cũng được tổ chức tại miền Nam Ấn Độ, nơi hứng chịu vụ thiên tai nặng nề nhất trong nước, với khoảng 6.500 người chết. Trên các hòn đảo Andaman và Nicobar của Ấn Độ, những buổi cầu nguyện chung của nhiều tôn giáo được tổ chức tại thủ phủ Port Blair của quần đảo cho khoảng 4.000 người bị sóng thần giết chết trên dãy đảo.

Tại Thái Lan, nơi sóng thần giết chết 5.395 người, theo một con số chính thức, các buổi lễ được tổ chức trên bãi biển ở Phang Nga trên duyên hải phía Tây, là nơi bị thiệt hại nặng nề nhất, và trên địa điểm du lịch Phuket ở phía Nam. Theo cảnh sát, khoảng 1.000 người Thái và người ngoại quốc tham dự buổi lễ tại Ban Namkhem ở Phang Nga sáng ngày 26 tháng 12 năm 2009, trong khi khoảng 200 người tụ tập trên bãi biển Patong ở Phuket để cầu nguyện và chứng kiến việc đặt các vòng hoa tưởng niệm.

Nghệ thuật
Thảm họa này được đưa làm nội dung chính bộ phim The Impossible, sản xuất năm 2012, đạo diễn bởi J.A. Bayona với 2 diễn viên chính là Naomi Watts và Ewan McGregor.

Chú thích

Liên kết ngoài

Các bản tin
 ABC News - Tsunami Wave of Destruction
 BBC News - In-Depth Report: Tsunami Disaster
 Channel News Asia - One Year On, Memorial & Updates to the Asian Tsunami Disaster
 CNN - Special: Tsunami Disaster
 CNN - Tsunami, One Year After
 Guardian Unlimited - Special Report: Indian Ocean Tsunami Disaster
 New York Times
 Sydney Morning Herald - Waves of Devastation
 Tsunami: Magnitude of Terror

Hình ảnh và video
  - YouTube
  - YouTube
 Actual footage of tsunami disaster
 Yahoo! Slideshows — Asian Tsunami Disaster
 Satellite images of tsunami-affected areas (National University of Singapore)
 Tsunamis.com - 2004 Asian Tsunami Pictures
 "275000"-"and Gaia shuddered" a PSA and memorial video

Khoa học và giáo dục
 A Comprehensive Inquiry Based Classroom Exercise for High School Students using the actual seismograms
 IRIS Seismic Monitor - USGS Data
 Seismograms for this earthquake via REV, the Rapid Earthquake Viewer
 Seismic record of the event as measured in Hungary
 Sumatra-Andaman Islands Earthquake - IRIS Special Report
 USGS Earthquake Hazards Program

Động đất năm 2004
Ấn Độ Dương
Ấn Độ Dương
Lịch sử Đông Nam Á
Thiên tai tại Indonesia
Thiên tai tại Thái Lan
Thiên tai tại Ấn Độ
Thiên tai tại Somalia
Thiên tai tại Sri Lanka
Indonesia năm 2004


title: Neoatopsyche obliqua

text:
Neoatopsyche obliqua là một loài Trichoptera trong họ Hydrobiosidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Neoatopsyche


title: Dufourea tarsata

text:
Dufourea tarsata là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Bohart mô tả khoa học năm 1947.

Chú thích

Tham khảo

Dufourea
Động vật được mô tả năm 1947


title: Gaertnera truncata

text:
Gaertnera truncata là một loài thực vật thuộc họ Rubiaceae. Đây là loài đặc hữu của Mauritius. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo
 Tezoo, V. & Strahm, W. 2000. Gaertnera truncata. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Mauritius
Gaertnera
Thực vật cực kỳ nguy cấp


title: 19415 Parvamenon

text:
19415 Parvamenon (1998 FC34) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 20 tháng 3 năm 1998 bởi nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 19415 Parvamenon

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1998


title: Polyplectropus laminatus

text:
Polyplectropus laminatus là một loài Trichoptera trong họ Polycentropodidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Polyplectropus


title: Stelis coarctatus

text:
Stelis coarctatus là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Crawford mô tả khoa học năm 1916.

Chú thích

Tham khảo

Stelis (chi ong)
Động vật được mô tả năm 1916


title: Andrena trimmerana

text:
Andrena trimmerana là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Kirby mô tả khoa học năm 1802.

Chú thích

Tham khảo

T
Động vật được mô tả năm 1802


title: Burgstein

text:
Burgstein là một đô thị thuộc huyện Vogtland, bang Sachsen, Đức. Đô thị Burgstein có diện tích 57,9 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 2010 người.

Tham khảo


title: Oligactis asplundii

text:
Oligactis asplundii là một loài thực vật có hoa thuộc họ Asteraceae.
Loài này chỉ có ở Ecuador và Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo
 Montúfar, R. & Pitman, N. 2003. Oligactis asplundii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 7 năm 2007.

Oligactis
Thực vật Ecuador
Thực vật dễ tổn thương


title: Molophilus keda

text:
Molophilus keda là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Molophilus
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Bulbophyllum ankylorhinon

text:
Bulbophyllum ankylorhinon là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

A


title: Tapeinosperma campanula

text:
Tapeinosperma campanula là một loài thực vật thuộc họ Myrsinaceae. Đây là loài đặc hữu của New Caledonia.

Chú thích

Tham khảo

 Jaffré, T. et al. 1998. Tapeinosperma campanula. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Nouvelle-Calédonie
Tapeinosperma
Thực vật dễ tổn thương


title: Savigny-sous-Faye

text:
Savigny-sous-Faye là một xã, tọa lạc ở tỉnh Vienne trong vùng Nouvelle-Aquitaine, Pháp. Xã này có diện tích 15 kilômét vuông, dân số năm 2006 là 323 người. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 120 m trên mực nước biển.

Hành chính

Biến động dân số

Liên kết ngoài
 Savigny-sous-Faye trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
 Savigny-sous-Faye trên trang mạng của INSEE
 Savigny-sous-Faye sur le site du Quid
 Localisation de Savigny-sous-Faye sur une carte de France et communes limitrophes
 Plan de Savigny-sous-Faye sur Mapquest

Tham khảo

Savigny-sous-Faye


title: Nghĩa Bình (tỉnh)

text:
Nghĩa Bình là tên một tỉnh cũ thuộc ven biển Trung Trung Bộ của Việt Nam.

Địa lý
Trước khi giải thể vào năm 1989, tỉnh Nghĩa Bình có vị trí địa lý:
Phía bắc giáp tỉnh Quảng Nam – Đà Nẵng
Phía nam giáp tỉnh Phú Khánh
Phía đông giáp Biển Đông
Phía tây giáp tỉnh Gia Lai – Kon Tum.

Lịch sử
Tỉnh này được thành lập tháng 2 năm 1976 trên cơ sở hợp nhất hai tỉnh Quảng Ngãi và Bình Định. Đến ngày 30 tháng 6 năm 1989, tỉnh lại được tách ra thành hai tỉnh như cũ.

Đơn vị hành chính tỉnh (đến năm 1980) bao gồm: thị xã Quy Nhơn (tỉnh lỵ), thị xã Quảng Nghĩa và 15 huyện: An Nhơn, Ba Tơ, Bình Sơn, Đức Phổ, Hoài Ân, Hoài Nhơn, Mộ Đức, Nghĩa Minh, Phù Cát, Phù Mỹ, Phước Vân, Sơn Hà, Sơn Tịnh, Tây Sơn, Trà Bồng.

Năm 1981, chia thị xã Quảng Nghĩa thành thị xã Quảng Ngãi và huyện Tư Nghĩa; chia huyện Nghĩa Minh thành 2 huyện: Nghĩa Hành và Minh Long; chia huyện Hoài Ân thành 2 huyện: Hoài Ân và An Lão; chia huyện Tây Sơn thành 2 huyện: Tây Sơn và Vĩnh Thạnh; chia huyện Phước Vân thành 2 huyện: Tuy Phước và Vân Canh.

Năm 1986, chuyển thị xã Quy Nhơn thành thành phố Quy Nhơn.

Từ đó, đơn vị hành chính tỉnh bao gồm: thành phố Quy Nhơn (tỉnh lỵ), thị xã Quảng Ngãi và 20 huyện: An Lão, An Nhơn, Ba Tơ, Bình Sơn, Đức Phổ, Hoài Ân, Hoài Nhơn, Minh Long, Mộ Đức, Nghĩa Hành, Phù Cát, Phù Mỹ, Sơn Hà, Sơn Tịnh, Tây Sơn, Trà Bồng, Tư Nghĩa, Tuy Phước, Vân Canh, Vĩnh Thạnh.

Ngày 30 tháng 6 năm 1989, kỳ họp thứ 5 Quốc hội khóa VIII ra nghị quyết chia tỉnh Nghĩa Bình để tái lập tỉnh Bình Định và tỉnh Quảng Ngãi.
 Tỉnh Bình Định gồm thành phố Quy Nhơn và 10 huyện: An Lão, An Nhơn, Hoài Ân, Hoài Nhơn, Phù Cát, Phù Mỹ, Tây Sơn, Tuy Phước, Vân Canh, Vĩnh Thạnh.
 Tỉnh Quảng Ngãi gồm thành phố Quảng Ngãi, thị xã Đức Phổ, và 10 huyện: Ba Tơ, Bình Sơn, Minh Long, Mộ Đức, Nghĩa Hành, Sơn Hà, Sơn Tịnh, Trà Bồng, Tư Nghĩa.

Chú thích

Hành chính Quảng Ngãi
Hành chính Bình Định


title: Lasioglossum sarticum

text:
Lasioglossum sarticum là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Blüthgen mô tả khoa học năm 1934.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1934


title: Fyé

text:
Fyé là một xã thuộc tỉnh Sarthe trong vùng Pays-de-la-Loire tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 73-152 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Sarthe


title: Erich Kubak

text:
Erich Kubak là một bộ phim tâm lý của đạo diễn Johannes Arpe, ra mắt lần đầu năm 1969.

Nội dung

Diễn viên
 Helga Göring... Martha Kubak
 Hans-Edgar Stecher... Ewald Kubak
 Raimund Schelcher... Erich Kubak
 Angela Brunner... Renate
 Dom de Beern... Max Tesche
 Horst Kube... Franz Starke
 Gertrud Adam... Pummelchen
 Gertrud Brendler... Emma Turf
 Johannes Curth... Otto Turf
 Oswald Foerderer... Người lái máy xúc
 Walter E.Fuß... Oskar Stumpf
 Gerhard Rachold... Jochen
 Frithjof Ruede
 Jochen Thomas... Martin Redlich
 Siegfried Weiß... Egon Hempel

Ê-kíp
 Thiết kế sản xuất: Herbert Nitzschke
 Phục trang: Lydia Fiege

Xem thêm

 Thông tin trên Website Theiapolis
 Thông tin trên Website MovieZen

Phim của DEFA
Phim Đức
Phim tâm lý
Phim năm 1959
Phim tiếng Đức


title: Martinshöhe

text:
Martinshöhe là một đô thị ở huyện Kaiserslautern, bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị Martinshöhe có diện tích 10,92 km².

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Kaiserslautern


title: Centronaxa

text:
Centronaxa là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Các loài
 Centronaxa contraria
 Centronaxa margaritaria
 Centronaxa montanaria
 Centronaxa orthostigialis

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae
Orthostixinae


title: Saint-Cirgues-de-Malbert

text:
Saint-Cirgues-de-Malbert là một xã ở tỉnh Cantal, thuộc vùng Auvergne-Rhône-Alpes ở miền trung nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Cantal

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Saint-Cirgues-de-Malbert sur le site de l'Institut géographique national

Saint-Cirgues-de-Malbert


title: Rúp Belarus

text:
Rúp Belarus (tiếng Belarus:рубель, số nhiều: рублёў), ký hiệu Br, mã ISO 4217 = BYR) là đơn vị tiền tệ của Belarus. Một Rúp chia thành 100 kapeykas (капейка, số nhiều: kapeyek).

Lịch sử

Rúp thứ nhất, năm 1992–2000
Nhu cầu ban đầu về tiền tệ của Belarus chỉ thuần túy là vấn đề kỹ thuật. Tốc độ lạm phát cố định ở cuối thập niên 1980 và đầu thập niên 1990 chưa bao giờ đòi các ngân hàng Belarus phải gia tăng tiền mặt cho các hoạt động hàng ngày. Sự tan vỡ của hàng dãy nguồn cung cấp ở các hãng Liên Xô trước đây đòi hỏi các hàng hóa này phải được mua và bán trên thị trường, thường là thanh toán bằng tiền mặt. Phân ban Belarus của Ngân hàng quốc gia Liên Xô không có khả năng cũng chẳng có giấy phép để in tiền giấy Xô-viết, vì thế chính phủ Belarus đã quyết định lập ra tiền tệ quốc gia của riêng mình, để giải quyết tình trạng thiếu tiền mặt.

Ở Belarus, từ khi Liên Xô sụp đổ tới tháng 5 năm 1992, thì đồng rúp Liên Xô lưu hành song song với đồng rúp Belarus. Các tiền giấy mới của Nga cũng lưu hành ở Belarus nhưng rồi chúng được thay thế bởi tiền giấy do Ngân hàng quốc gia Cộng hòa Belarus phát hành vào tháng 5 năm 1992. Đồng rúp Belarus thời hậu Xô-viết đầu tiên được mang mã ISO 4217 là BYB và thay thế tiền Liên Xô với tỷ giá 1 rúp Belarus = 10 rúp Liên Xô. Phải mất khoảng 2 năm, đồng rúp Belarus mới trở thành tiền tệ chính thức của xứ sở.

Rúp thứ nhì, năm 2000-
Năm 2000, đồng rúp Belarus thứ nhì được đưa ra lưu hành (mã ISO là BYR), thay cho đồng rúp đầu tiên với tỷ giá 1 rúp mới = 1.000 rúp cũ. Chỉ phát hành tiền giấy và chỉ phát hành tiền kim loại kỷ niệm dành cho các nhà sưu tập.

Hội nhập tiền tệ với Nga
Từ đầu nhiệm kỳ tổng thống của mình, Alexander Lukashenko bắt đầu gợi ý việc hội nhập tiền tệ với Liên bang Nga và tiến hành từng bước theo chủ trương này. Ban đầu, cũng có một gợi ý về việc đưa ra một tiền tệ thống nhất cho Liên bang Nga và Belarus. Điều 13 của "Hiệp ước thành lập Nước liên hiệp Nga và Belarus" (Treaty of Creation of the Union State of Russia and Belarus) năm 1999 đã dự kiến một tiền tệ thống nhất. Các cuộc thảo luận về tiền tệ Liên hiệp đã tiếp tục vượt qua mục tiêu thực hiện năm 2005, nhìn từ cả hai nước. Bắt đầu từ năm 2008, Ngân hàng trung ương Cộng hòa Belarus đã loan báo đồng rúp Belarus sẽ gắn chặt với đồng dollar Mỹ thay vì đồng rúp Nga. "Stanislav Bogdankevich, một cựu chủ tịch Ngân hàng trung ương, đã gọi quyết định này có tính chính trị, nói rằng nó gắn liền với sự bất bình công khai của Belarus về quyết định tăng đột xuất giá dầu, khí đốt của Nga xuất cảng sang Belarus vào đầu năm này. Phần lớn nền kinh tế của Belarus đều theo kiểu Xô-viết, do trung ương kiểm soát và phụ thuộc nặng nề vào nguồn cung cấp năng lượng rẻ từ Nga".

Rúp thứ ba
Dường như vào cuối năm 2009 chúng ta sẽ thấy một cuộc cải cách tiền tệ (1:1000) ở Belarus.

Tiền giấy

Rúp thứ nhất
Năm 1992, các tiền giấy với mệnh giá 50 kapeykas, 1, 3, 5, 10, 25, 50, 100, 200, 500, 1.000 và 5.000 rúp được đưa ra lưu hành. Tiếp theo là đồng 2.000 rúp năm 1994, đồng 50.000 rúp năm 1995, đồng 100.000 rúp năm 1996, đồng 500.000 rúp năm 1998, rồi đồng 1 triệu và 5 triệu rúp năm 1999.

Rúp thứ nhì
Năm 2000, các tiền giấy mệnh giá 1, 5, 10, 20, 50, 100, 500, 1.000 và 5.000 rúp được đưa ra lưu hành. Năm 2001, đưa ra lưu hành các tiền mệnh giá cao hơn là 10.000, 20.000 và 50.000 rúp, tiếp theo là đồng 100.000 rúp năm 2005. Không phát hành đồng kapeykas bằng kim loại hoặc tiền giấy.

Tỷ giá hối đoái lịch sử

Tỉ giá hối đoái hiện thời của đồng BYR

Xem thêm
 Kinh tế Belarus

Tham khảo

Liên kết ngoài

 National bank of the Republic of Belarus - Tỷ giá hối đoái chính thức (tiếng Anh)
 Thông tin về tiền kim loại để kỷ niệm (tiếng Anh)
 Ngân hàng quốc gia Cộng hòa Belarus (tiếng Nga)
 Ngân hàng quốc gia Cộng hòa Belarus (tiếng Anh)

Tiền tệ châu Âu
Đơn vị tiền tệ đang lưu thông
Kinh tế Belarus
Ký hiệu tiền tệ
Tỷ giá hối đoái cố định


title: Anostirus venustus

text:
Anostirus venustus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Gurjeva miêu tả khoa học năm 1988.

Chú thích

Tham khảo

Anostirus


title: Andrena nebularia

text:
Andrena nebularia là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Warncke mô tả khoa học năm 1975.

Chú thích

Tham khảo

N
Động vật được mô tả năm 1975


title: 12391 Ecoadachi

text:
12391 Ecoadachi (tên chỉ định: 1994 WE2) là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Kin Endate và Kazuro Watanabe ở Đài thiên văn Kitami ở Hokkaidō, Nhật Bản, ngày 16 tháng 11 năm 1994. Nó được đặt theo tên Adachi, a special ward of Tokyo, Nhật Bản.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 12001–13000

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser

Thiên thể phát hiện năm 1994
Được phát hiện bởi Kin Endate
Được phát hiện bởi Kazuro Watanabe
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Atopsyche neolobosa

text:
Atopsyche neolobosa là một loài Trichoptera trong họ Hydrobiosidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Chú thích

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Atopsyche


title: Orthoclas

text:
Orthoclas (công thức hóa học là KAlSi3O8) là một khoáng vật thuộc nhóm silicat, là thành phần chính của đá mácma. Tên của khoáng vật bắt nguồn từ tiếng Hy Lạp có nghĩa là "vết vỡ thẳng", do hai mặt cát khai của nó vuông góc với nhau. Orthocla còn có tên gọi khác là fenspat kali. Đá Mặt Trăng được cấu tạo bởi phần lớn là orthocla.

Tính chất vật lý
Tinh thể orthocla thuộc hệ tinh thể một nghiêng, có độ cứng theo thang độ cứng Mohs là 6, tỷ trọng 2,56-2,58, ánh thủy tinh. Nó có thể có màu trắng, xám, vàng, hồng, hoặc đỏ; hiếm hơn là màu lục. Các tinh thể dạng song tinh thường khá phổ biến.

Thành tạo và phụ nhóm
Orthocla là thành phần chính trong hầu hết các đá granit vá các đá mácma thành phần axít khác, và thường kết tinh thành tinh thể lớn, dạng khối trong pegmatit.

Đặc biệt orthocla kali khoáng vật cuối cùng trong quá trình thay thế của anbit (NaAlSi3O8). Trong quá trình nguội dần bên trong lòng đất, các phiến anbit giàu natri được tạo thành bởi sự quá bão hòa, làm orthocla còn lại rất giàu natri. Kết quả tạo ra hai loại fenspat được gọi là perthit.

Orthocla đa hình ở nhiệt độ cao hơn là sanidin. Sanidin có phổ biến trong các đá núi lửa nguội lạnh nhanh như đá vỏ chai và các đá thủy tinh thành phần axít, và cũng được tìm thấy trong đá trachyt ở dãy núi Drachenfels, Đức.

Dạng da hình khác của orthocla ở nhiệt độ thấp hơn là microclin.

Adularia (xuất phát từ Adular) được tìm thấy trong các tích tụ nhiệt dịch nhiệt độ thấp được tìm thấy ở Adula Alps, Thụy Sĩ. Hiệu ứng quang học của adularescence dạng đá mặt trăng là đặc biệt do adularia.

Tinh thể orthoclas đơn lẻ lớn nhất được tìm thấy ở núi Ural, Nga. Nó có kích thước ~10×10×0,4 m và cân nặng ~100 tấn.

Sử dụng
Cùng với fenspat natri là vật liệu phổ biến trong ngành thủy tinh, gốm sứ, và là thành phần của bột tẩy rửa.

Một số orthocla và anbit có ánh nhạt trông đẹp mắt được gọi là đá Mặt Trăng và được dùng làm đồ trang sức. Hầu hết đá Mặt Trăng có màu trắng hoặc không màu, thậm chí có màu xám và màu quả đào. Trong đá quý học, ánh của chúng được gọi là ánh xanh sữa và là ánh đặc trưng của gốm hay trắng bạc. Nó là đá quý biểu trưng của bang Florida.

Thuật ngữ trong đá quý thường gọi đá Mặt Trăng cầu vồng là loại labradorit không màu và có thể phân biệt với đá Mặt Trăng "thật" bởi độ trong suốt và màu sắc, mặc dù giá trị của chúng không khác nhau nhiều.

Xem thêm
Danh sách khoáng vật

Tham khảo

Mindat

Khoáng vật natri
Khoáng vật nhôm
Khoáng vật silicat
Silicat khung
Khoáng vật hệ đơn nghiêng


title: Eleutherodactylus lentus

text:
Eleutherodactylus lentus (tên tiếng Anh: Yellow Mottled Coqui) là một loài ếch trong họ Leptodactylidae. Chúng là loài đặc hữu của quần đảo Virgin thuộc Mỹ.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Tham khảo

 Hedges, B. & Thomas, R. 2004. Eleutherodactylus lentus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

L


title: Mulsanteus physorhinus

text:
Mulsanteus physorhinus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1863.

Chú thích

Tham khảo

Mulsanteus


title: Spermophagus minutus

text:
Spermophagus minutus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Borowiec miêu tả khoa học năm 1991.

Chú thích

Tham khảo

Spermophagus


title: Setaria cernua

text:
Setaria cernua là một loài cỏ thuộc họ Poaceae.
Đây là loài đặc hữu của Ecuador.

Đây là một grass đặc hữu của vùng núi Andes Ecuador, nơi đây chúng mọc phổ biến ở các vùng đất khô thuộc tỉnh Imbabura, tỉnh Carchi và tỉnh Chimborazo. Ít nhất 11 quần thể đã được ghi nhận, một số được bảo tồn trong các vườn quốc gia Parque Nacionale Llanganates, Parque Nacional Sangay Reserva Ecológica Cayambe-Coca. Ngoại trừ môi trường sống bị hủy hoại, chưa có mối đe doạ nào khác đối với chúng.

Chú thích

Tham khảo

 Laegaard, S. & Pitman, N. 2004. Setaria cernua. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 7 năm 2007.

Setaria
Thực vật đặc hữu Ecuador


title: (152576) 1994 NR2

text:
{{DISPLAYTITLE:(152576) 1994 NR2}}

(152576) 1994 NR2 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henri Debehogne và Eric Walter Elst ở Đài thiên văn La Silla ở Chile ngày 11 tháng 7 năm 1994.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 152001–153000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1994
Được phát hiện bởi Eric Walter Elst
Được phát hiện bởi Henri Debehogne
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: (11164) 1998 DW2

text:
{{DISPLAYTITLE:(11164) 1998 DW2}}

(11164) 1998 DW2 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Chương trình tiểu hành tinh Bắc Kinh Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 17 tháng 2 năm 1998.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 11001–12000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1998
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Zernitz-Lohm

text:
Zernitz-Lohm là một đô thị thuộc huyện Ostprignitz-Ruppin, bang Brandenburg, Đức. Đô thị Zernitz-Lohm có diện tích 36,97 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 976 người.

Tham khảo


title: Vị Xuyên (thị trấn)

text:
Vị Xuyên là thị trấn huyện lỵ của huyện Vị Xuyên, tỉnh Hà Giang, Việt Nam.

Địa lý
Thị trấn Vị Xuyên có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Phú Linh và xã Ngọc Linh
Phía tây giáp xã Việt Lâm
Phía nam giáp thị trấn Nông trường Việt Lâm
Phía bắc giáp xã Đạo Đức.

Thị trấn Vị Xuyên có diện tích 14,28 km², dân số năm 2019 là 9.405 người, mật độ dân số đạt 659 người/km².

Thị trấn có Quốc lộ 2 đi qua và có Sông Lô chảy qua phần phía đông.

Hành chính
Thị trấn Vị Xuyên có 22 tổ dân phố, thôn được chia thành 16 tổ dân phố và 6 thôn.

Lịch sử
Ngày 29 tháng 8 năm 1994, Chính phủ ban hành Nghị định số 112/1994/NĐ-CP về việc thành lập thị trấn Vị Xuyên trên cơ sở một phần diện tích và dân số của các xã Việt Lâm, Đạo Đức và Bạch Ngọc

Chú thích

Xem thêm
Danh sách thị trấn tại Việt Nam

Huyện lỵ Việt Nam


title: Shuffle!

text:
{{Infobox animanga/Anime
| type = tv series
| director = Hosoda Naoto
| producer =
| writer =
| music =
| studio =  Asread
| production = Madman Entertainment
| licensor = Funimation Entertainment
| network = WOWOW
| first = Ngày 07 tháng 7 năm 2005
| last = Ngày 05 tháng 1 năm 2006
| episodes = 24
| episode_list =
}}
{{Infobox animanga/Anime
| type = tv series
| title = Shuffle! Memories
| director = Hosoda Naoto
| producer =
| writer =
| music =
| studio = Asread
| network = Chiba TV, TV Saitama, TV Kanagawa KBS Kyoto, Sun TV, Tokyo MX, Aichi TV, AT-X
| licensor = Kadokawa Pictures
| first = Ngày 07 tháng 1 năm 2007
| last = Ngày 27 tháng 3 năm 2007
| episodes = 12
| episode_list =
}}

 là một visual novel phát triển bởi Navel. Tác phẩm được phát hành ban hành ban đầu như trò chơi dành cho người trưởng thành cho hệ điều hành Microsoft Windows vào ngày 30 tháng 1 năm 2004. Phiên bản dành cho mọi lứa tuổi sau đó phát hành cho hệ máy PlayStation 2 cũng như cho hệ máy tính cá nhân. Cách chơi của Shuffle! là tuyến tính qua đó cốt truyện được xác định và phân nhánh sẵn theo các lựa chọn khác nhau để có được các kết thúc khác nhau cho từng nhân vật nữ chính. Tác phẩm sau đó đã được làm lại và tái phát hành với tên là Shuffle! Essence+. Bản làm lại có thêm các lựa chọn cho năm nhân vật nữ chính trước đó cùng sáu nhân vật khác. Tác phẩm này có ba spin-off là Tick! Tack!, Really? Really! và Shuffle! Love Rainbow.

Shuffle! cũng đã chuyển thể thành các loại hình truyền thông khác. Hai loạt manga được thực hiện dựa trên cốt truyện của visual novel. Loạt đầu tiên đăng trên tạp chí Comptiq của Kadokawa Shoten từ tháng 12 năm 2003 đến tháng 12 năm 2006. Loạt thứ hai đăng trên các tuyển tập truyện của Kadokawa Shoten từ tháng 7 năm 2004 đến tháng 12 năm 2005. Hai chuyển thế anime đã được Asread tiến hành sản xuất. Bộ anime đầu gồm 24 tập đã phát sóng từ ngày 07 tháng 7 năm 2005 đến ngày 05 tháng 1 năm 2006. Bộ anime thứ hai tên Shuffle! Memories gồm 12 tập phát sóng từ ngày 07 tháng 1 năm 2007 đến ngày 27 tháng 3 năm 2007 là tập hợp những cảnh đã xuất hiện ở bộ anime đầu ứng với từng nhân vật, tập cuối của bộ anime này là tập mới. Các chuyển thể khác là bảy light novel, hai fanbook, chín drama CD và bảy radio drama cũng đã được phát hành.

Visual novel nhận được nhiều đánh giá khách quan, trong khi bộ anime đầu thì nhận được nhiều ý khiến khác nhau. Trên các bảng xếp hạng quốc gia bán hàng hằng tháng dành cho bishōjo game tại Nhật Bản thì phiên bản giới hạn của Shuffle! đứng hạng nhì từ khi nó phát hành trong 50 trò chơi bán chạy nhất suốt ba tháng rưỡi. Phiên bản bình thường của Shuffle! đứng hạng chín từ khi nó phát hành trong 50 trò chơi bán chạy nhất suốt ba tháng rưỡi. Các bài đánh giá cho bộ anime chia ra làm hai giữa nên hay không khi xếp bộ anime này chung với các bộ anime khác trong thể loại harem cũng như về chất lượng hình ảnh, âm thanh và các lĩnh vực về hình ảnh.

Cách chơi

Tổng quan

Phát triển
Shuffle! là dự án visual novel đầu tiên của Navel. Nhóm phát triển của Shuffle! chủ yếu là các thành viên đã từng tham gia vào thực hiện tác phẩm của Basil là Sore wa Maichiru Sakura no Youni. Kịch bản được viết bởi Ago Baria cũng là người viết kịch bản cho Sore wa Maichiru Sakura no Youni và Long Cube. Việc đạo diễn nghệ thuật và thiết kế nhân vật được phân cho hai người là Nishimata Aoi người từng đảm nhiệm vai trò minh họa cho Sore wa Maichiru Sakura no Youni và Suzuhira Hiro. Âm nhạc trong tác phẩm được soạn bởi Nachtmusik. Đoạn phim mở đầu được thực hiện bởi Iris Motion Graphics.

Phiên bản giới hạn phát hành vào ngày 30 tháng 1 năm 2004 có đính kèm với một artbook có chứa các hình vẽ ban đầu của các nhân vật do 12 họa sĩ khách mời cùng một vỏ hộp đặc biệt. Phiên bản bình thường phát hành vào ngày 27 tháng 2 năm 2004 với một DVD thay vì ba CD đính kèm với một xâu chìa khóa Shirotama & Kurotama. Phiên bản tiêu chuẩn phát hành vào ngày 17 tháng 12 năm 2004 với một DVD. Phiên bản kỷ niệm phát hành vào ngày 22 tháng 11 năm 2007 đính kèm với một thẻ điện thoại Sia và Kikyo. Phiên bản trên hệ PlayStation 2 có tên Shuffle! On the Stage phát hành với hai phiên bản vào ngày 20 tháng 10 năm 2005: phiên bản thông thường chỉ có trò chơi và phiên bản DX đính kèm hình của nhân vật Lisianthus, đĩa nhạc Shuffle! On the Stage Mix cùng bộ làm sạch cho điện thoại di động. Phiên bản cho hệ máy tính cá nhân của Shuffle! On the Stage có tên Shuffle! Essence+ phát hành vào ngày 31 tháng 10 năm 2009.

MangaGamer đã phát hành phiên bản tiếng Anh của visual novel vào ngày 15 tháng 8 năm 2009.

Truyền thông

Manga
Loạt manga viết và minh họa bởi Kusaka Shiroi có tựa Shuffle! Days in the Bloom đã đăng trên tạp chí hằng tháng Comptiq của Kadokawa Shoten từ tháng 12 năm 2003 một tháng trước khi visual novel phát hành đến tháng 12 năm 2006. 26 chương của loạt manga này đã được Kadokawa Shoten tập hợp lại và phát hành thành 6 tankōbon. Loạt thứ hai mang tên Shuffle! Comic à la Carte đăng trên các tuyển tập truyện của Kadokawa Shoten từ tháng 7 năm 2004 đến tháng 12 năm 2005, loạt manga được thực hiện bởi ban biên tập của Comptiq. Các chương của loạt manga thứ hai cũng được Kadokawa Shoten tập hợp lại và phát hành thành 5 tankōbon. Hình bìa của các tập được thực hiện bởi Nishimata Aoi và Suzuhira Hiro.

Drama CD
Lantis đã thực hiện tổng cộng 9 drama CD cho Shuffle! từ năm 2004 đến năm 2007. Năm đĩa đã được phát hành hằng tháng từ ngày 26 tháng 5 năm 2004 đến ngày 23 tháng 9 năm 2004, mỗi đĩa tập trung vào một nhân vật nữ chính trong tác phẩm trên hệ máy tính cá nhân của Shuffle! và mỗi đĩa có từ bốn đến năm mẫu truyện. Với phiên bản trên hệ PlayStation 2 thì có thêm hai đĩa dành cho hai nhân vật nữ chính mới là Thyme Mayumi và Kareha phát hành từ ngày 22 tháng 2 đến ngày 24 tháng 5 năm 2006. Với bộ anime thứ hai thì có hai đĩa tập trung vào Fuyou Kaede và Lisianthus phát hành từ ngày 25 tháng 7 đến ngày 24 tháng 10 năm 2007. Ba đĩa drama CD dành cho Shuffle! On the Stage đã được đăng trên bảng xếp hạng album của Oricon với đĩa tập trung vào nhân vật Kareha đạt hạng cao nhất trong ba đĩa với hạng 216 và xuất hiện trên bảng xếp hạng trong vòng một tuần.

Radio drama
Chương trình radio tên Shuffle! Charadio: Verbena Academy Broadcasting Department đã phát sóng hàng tuần trong tháng 9 năm 2005 với người dẫn chương trình là các diễn viên lồng tiếng cho hai nhân vật Lisianthus và Nerine. Lantis sau đó đã phát hành 5 đĩa của chương trình radio này từ ngày 05 tháng 10 năm 2005 đến ngày 08 tháng 2 năm 2006. Lantis cũng phát hành hai đĩa tuyển tập của chương trình mang tên Shuffle! Charadio: Verbena Academy Broadcasting Department Petit từ ngày 05 tháng 4 đến ngày 07 tháng 6 năm 2006. Hai đĩa này đã được đăng trên bảng xếp hạng album của Oricon với hạng 130 và xuất hiện trên bảng xếp hạng trong vòng một tuần.

Sách
Kadokawa Shoten đã phát hành hằng tháng bảy light novel với cốt truyện tập trung vào các nhân vật nữ chính của Shuffle! tính luôn hai nhân vật mới của phiên bản trên hệ PlayStation 2 từ ngày 08 tháng 6 năm 2004 đến ngày 10 tháng 1 năm 2006. Các tập tiểu thuyết này được viết bởi Ogata Seishi, minh họa bởi Kusaka Shiroi và hình bìa được thực hiện bởi Nishimata Aoi và Suzuhira Hiro.

Một cuốn sách mang tựa Shuffle! First Fanbook (SHUFFLE!ファーストファンブック) đã được xuất bản bởi Softbank vào ngày 22 tháng 1 năm 2004, cuốn sách có chứa các hình minh họa, giới thiệu nhân vật và một CD chứa các hình nền cùng các lời đối thoại của các nữ nhân vật chính trong Shuffle!. Enterbrain thì xuất bản một cuốn sách 58 trang đính kèm CD với tựa đề Shuffle! Visual Fanbook (SHUFFLE!ビジュアルファンブック) vào ngày 09 tháng 6 năm 2004, cuốn sách giải thích các tình tiết trong câu truyện một cách chi tiết cũng như có 78 hình minh họa, một tấm áp phích cỡ A3 của Shuffle! và các bài phỏng vấn nhóm phát triển. Softbank sau đó cũng xuất bản thêm một cuốn sách tên Shuffle! Official Illustrations and Production Materials Collection (SHUFFLE!公式原画・設定資料集) vào ngày 10 tháng 7 năm 2004, tập hợp các hình đồ họa sử dụng trong trò chơi, các bản phác thảo, thông tin về nhân vật cùng các bí mật trong thế giới của Shuffle!. Kadokawa Shoten đã phát hành một cuốn sách mang tựa Shuffle! On the Stage Official Visual Guide(SHUFFLE! ON THE STAGE 公式ビジュアルガイド) vào ngày 22 tháng 12 năm 2005, cuốn sách chứa tất cả các bản phác thảo, khái niệm nghệ thuật và các cuộc phỏng vấn với các nhân viên thực hiện phiên bản PS2 của visual novel. Kadokawa Shoten cũng phát hành thêm một cuốn sách khác có tựaShuffle! Anime Complete Album (SHUFFLE!アニメコンプリートアルバム) giới thiệu về việc sản xuất chuyển thể anime của Shuffle! với cái nhìn tổng quan chi tiết cốt truyện và các cuộc phỏng vấn với các nhân viên tham gia thực hiện anime.

Anime
Asread đã thực hiện chuyển thể anime của Shuffle! với sự đạo diễn của Hosoda Naoto. Bộ anime phát trên WOWOW tại Nhật Bản từ ngày 07 tháng 7 năm 2005 đến ngày 05 tháng 1 năm 2006 với 24 tập. Bô anime này kết hợp tất cả các câu truyện của các nữ nhân vật chính cũng như thêm và loại bỏ một số tình tiết. Bộ anime sau đó đã phát hành thành 12 DVD tại Nhật Bản. Funimation Entertainment đã đăng ký phiên bản tiếng Anh của bộ anime và tiến hành phát hành tại thị trường Bắc Mỹ.

Asread sau đó cũng tiến hành thực hiện bộ anime thứ hai tên Shuffle! Memories cũng do Hosoda Naoto đạo diễn. Bộ anime này phát sóng trên kênh Chiba TV và TV Saitama từ ngày 07 tháng 1 đến ngày 27 tháng 3 năm 2007 với 12 tập. Trên thực tế thì bộ anime này là tập hợp tất cả những cảnh đã xảy ra trong bộ anime đầu với mỗi tập ứng với mỗi nhân vật, chỉ có tập 12 là tập mới. Bộ anime này đã phát hành thành 7 DVD tại Nhật Bản.

Đồ dùng
Kadokawa Shoten đã phát hành năm bộ hộp cho những người sưu tập từ ngày 10 tháng 9 đến ngày 10 tháng 12 năm 2005, mỗi hộp tập trung vào một nhân vật nữ chính trong Shuffle!. Mỗi bộ hộp gồm một cuốn sách giới thiệu nhân vật, một bức tượng nhỏ của nhân vật, các drama CD, cùng một tấm kê chuột.

Âm nhạc
Visual novel có hai bài hát chủ đề chính. Phiên bản trên hệ máy tính cá nhân thì sử dụng bài Mirage Lullaby làm bài hát mở đầu còn phiên bản trên hệ PlayStation 2 thì sử dụng bài Original! làm bài hát mở đầu. Cả hai phiên bản đều sử sử dụng bài Scramble! làm bài hát kết thúc. Các bài hát này được trình bày bởi Yuria. Cả hai phiên bản sử dụng bài hát In the Sky làm bài hát kết thúc của nhân vật Nerine.

Lantis đã phát hành một số album nhạc của visual novel và chuyển thể anime của Shuffle! từ năm 2004 đến năm 2007. Các bản nhạc gốc của trò chơi đã được phát hành vào tháng 2 năm 2004 với hai đĩa chứa 31 bản nhạc nền, bài hát chủ đề và một số bản biến tấu bài hát mở đầu của trò chơi. Một album khác phát hành vào tháng 10 năm 2004 chứa các bài hát do các nhân vật trình bày. Album các bản biến tấu mang tên Rainbowremix phát hành vào tháng 6 năm 2005 với 11 bản biến tấu của bài hát mở đầu trong phiên bản trên hệ máy tính cá nhân. Hai đĩa dơn maxi với hai bài hát chủ đề mở đầu và kết thúc của chuyển thể anime là You và Innocence phát hành vào tháng 8 năm 2005. Tháng 11 năm 2005 một tháng sau khi phiên bản trên hệ PS2 được phát hành thì đĩa đơn maxi manga bài hát Original! được tung ra. Album biến tấu mang tên Re-mix Album Composition Eleven với 11 bản biến tấu được hòa tấu bởi nhiều nhạc sĩ khác nhau phát hành vào tháng 12 năm 2005. Album do các nhân vật trình bày mang tên Character Vocal Album đã phát hành vào tháng 3 năm 2006 chứa 13 bài hát của các nhân vật trong phiên bản trên hệ PS2. Tháng 4 năm 2007 album của bộ anime thứ hai mang tên Shuffle! Memories Character Song Collection đã phát hành với 12 bài hát do các nhân vật trình bày, các bản nhạc gốc của bộ anime này phát hành vào tháng 5 năm 2007.

Hầu hết các album này đều xuất hiện trên bảng xếp hạng Oricon với hạng album cao nhất là hạng 104 của Shuffle! Memories Character Song Collection  và hạng dành cho đĩa đơn cao nhất là hạng 32.

Đón nhận

Trò chơi điện tử
Shuffle! đã được đặt hàng trước với số lượng khá nhiều vì nhóm phát triển phần lớn gồm các thành viên cũ của BasiL, như Suzuhira Hiro và Nishimata Aoi đảm nhận việc vẽ cho Shuffle!. Shuffle! phát hành cùng lúc với Fate/stay night một visual novel được đánh giá cao của Type-Moon. Phiên bản giới hạn của Shuffle! đã đứng thứ nhì trong các trò chơi bán chạy nhất trong hai tuần cuối tháng 1 năm 2004 cũng như đứng hạng cao nhất trong bảng xếp hạng 50 bishōjo game bán chạy nhất trong nửa tháng chỉ sau Fate/stay night. Tác phẩm xếp hạng thứ 18 sau đó là 50 trong tháng 2, đứng hạng thứ 40 trong hai tuần đầu của tháng 3 sau không còn xuất hiện trên bảng xếp hạng. Phiên bản bình thường của Shuffle! xếp hạng thứ 9 trên bảng xếp hạng trong hai tuần cuối của tháng 2. Trò chơi xếp hạng thứ 5 và 40 trong tháng 3, sau đó xuất hiện lần cuối ở hạng thứ 49 trong nửa đầu tháng 4. phiên bản Shuffle! On the Stage có doanh thu khá tốt trong tuần đầu tiên phát hành với 29.732 bản được bán trong vòng ba ngày.

Getchu.com đã tổ chức một bảng thăm dò bỏ phiếu hằn năm có tên "Đánh giá Bishōjo Game tại Getchu.com" nơi mà người sử dụng có thể bình chọn trực tuyến cho các trò chơi hay nhất thuộc nhiều lĩnh vực. Trong bảng năm 2004, với các chủ đề như: tổng thể, kịch bản, bài hát chủ đề, nhạc nền, hình ảnh, hệ thống cách chơi và nhân vật nữ chính. Thì trong bảy trò chơi xuất sắc nhất Shuffle! đứng vị trí thứ tư. Với vị trí thứ 8 cho phần tổng thể tốt nhất, vị trí thứ 11 cho phần kịch bản hay nhất và vị trí thứ 14 cho hệ thống cách chơi tốt nhất. Nhân vật Shigure Asa đứng thứ 14 cho phần nhân vật nữ được hâm mộ nhất và nhân vật Fuyou Kaede xếp thứ 15.

Anime
Chuyển thể anime của Shuffle! nhận được nhiều đánh giá khác nhau. Theron Martin tại Anime News Network nói rằng mặc dù bộ anime "thực sự thú vị" nhưng nó lại kết hợp với "xen kẽ vào đó là những tình tiết ngốc nghếch vớ vẩn, những chi tiết gây cười ngớ ngẩn và sự ngọt ngào đáng ghét" cũng như nói rằng bộ anime này chẳng thêm chi tiết gì mới cho thể loại harem. Helen Ellingwood tại Active Anime phản bác lại với nhận xét Shuffle! có những chi tiết quan trọng khiến cho bộ anime này hơn các bộ anime khác trong thể loại harem như "trái tim". Carlos Santos thì đồng ý với Martin với đánh giá là anime thiếu tính mới cũng nhưng chi tiết hài hước mới là điểm nổi bật của bộ anime này, còn sự lãng mạn thì "càng lúc càng xuống dốc". D. F. Smith tại IGN thì lại nói rằng bộ anime này tốt hơn các anime thể loại anime khác nói về bộ anime rằng "có thể là vô lý, lạm dụng, đồng thời xem thường các cảm nhận và cách tận hưởng của nhiều người, nhưng nó vẫn làm ta cười một hay nhiều lần". Smith nói phần kết thúc thiếu "kịch tính" nhưng Ellingwood thì khen cách nhân vật chính né được việc phải chọn ai trong số các nữ nhân vật khác với các anime thể loại harem khác từng xem trước đó.

Ellingwood khen chất lượng hình ảnh của bộ anime nói rằng bộ anime có "chất lượng cao" với hình ảnh các nhân vật là "có màu sắc tươi tắn tuyệt vời và sống động". Smith đồng ý với ý kiến này và mô tả anime là "đầy màu sắc" với "độ nét cao" tuy nhiên các tập cuối thì cảnh nền hơi tối. Nhưng Martin thì nói các nhân vật của bộ anime là "tầm thường" và "nhạt nhẽo" điển hình của thể loại harem. Santos thì nói thiết kế nhân vật phụ là "cẩu thả" nhưng khen về hình ảnh với chất lượng cao và độ chi tiết của phong cách vẽ. Ellingwood nói nhạc nền "năng động và dễ chịu" còn Smith nói "âm nhạc phù hợp với bối bối cảnh". Martin bày tỏ nhận xét tương tự như nói rằng "nhạc nền góp phần làm tác phẩm hay hơn", bài hát mở đầu You được đánh giá là "bản nhạc J-rock mạnh mẽ, tràn đầy sinh" một điểm nhấn không thể chối cãi của nhạc nền. Mặt khác, Santos mô tả âm nhạc chủ đề được sử dụng vào các thời điểm khác nhau như "một cách diễn tả độc đáo" cũng như nhạc nền "rất đáng ngạc nhiên" với "chúng diễn tả hoàn cảnh tốt hơn cốt truyện hay các nhân vật.".

Ảnh hưởng
Một trò chơi trực tuyến thực tế ảo 3D tên Ai Sp@ce do Headlock phát triển nơi người sử dụng có thể tương tác với các nhân vật nữ chính của các bishōjo game như Shuffle!, CLANNAD và Da Capo II đã phát hành vào tháng 10 năm 2008. Người dùng có thể tạo một avatar tùy ý thích để tham gia trò chơi, cùng với việc lựa chọn một nhân vật nữ chính để sống cùng. Người sử dụng và nhân vật nữ sẽ sống trong ngôi nhà ở một trong ba "hòn đảo" nơi mà nhân vật nữ đó đến, nội thất của ngôi nhà và quần áo có thể được mua. Các nữ nhân vật có thể phát triển tính cách riêng để phù hợp với người dùng.

Liên kết ngoài
Visual novel Shuffle! tại Navel
Trang anime chính thức của Shuffle!
Visual novel Shuffle! Essence+ tại Navel
Visual novel Shuffle tại MangaGamer

Manga năm 2003
Anime truyền hình dài tập năm 2005
Anime truyền hình dài tập năm 2007
Asread
Trò chơi điện tử năm 2004
Trò chơi trên Windows
Trò chơi PlayStation 2
Eroge
Funimation
Anime và manga harem
Light novel
Manga năm 2004
Manga dài tập
Anime và manga lãng mạn
Visual novel
Anime và manga ecchi
Seinen manga
Bishōjo game
Trò chơi điện tử năm 2005
Trò chơi điện tử lãng mạn


title: Body Language (album của Kylie Minogue)

text:
Body Language là album phòng thu thứ 9 của nữ nghệ sĩ thu âm người Úc Kylie Minogue, phát hành vào ngày 10 tháng 11 năm 2003 bởi hãng thu âm Parlophone. Tiếp sau thành công lớn của album phòng thu thứ 8 Fever (2001), Minogue tập hợp một nhóm đa dạng các tác giả và nhà sản xuất nhằm giúp đỡ thực hiện album, trong đó có Cathy Dennis, Dan Carey, Emiliana Torrini, Johnny Douglas và Mantronix. Lấy cảm hứng bởi dòng nhạc thập niên 1980 và các nghệ sĩ như Prince và Scritti Politti, Body Language chịu nhiều thay đổi về phong cách âm nhạc so với những album trước của Minogue, với các thể loại trải dài từ synthpop, electroclash cho tới R&B và hip-hop, thay vì giai điệu dance-pop mang ảnh hưởng của disco trước đây. Nhiều bài hát trong Body Language có nhắc đến những nhạc phẩm từ thập niên 1980 và có ca từ đề cập đến chủ đề hưởng thụ, ve vãn và tình dục.

Có 3 đĩa đơn phát hành từ Body Language. "Slow" ra mắt dưới dạng đĩa đơn đầu tiên vào tháng 11 năm 2003 và đạt thành công trên toàn cầu, vươn đến ngôi vị số 1 tại các bảng xếp hạng đĩa đơn tại Úc, Đan Mạch, Tây Ban Nha và Anh Quốc. "Red Blooded Woman" là đĩa đơn thứ hai phát hành vào tháng 3 năm 2004, đạt đến top 5 tại Úc và Anh Quốc. "Chocolate" là đĩa đơn cuối cùng phát hành vào tháng 6 năm 2004 và đạt đến top 10 tại Anh. Minogue trình diễn tại một đêm nhạc cố định diễn ra tại nhà hát giải trí Hammersmith Apollo, Luân Đôn vào ngày 15 tháng 11 năm 2003 để đánh dấu phát hành album. Đêm nhạc không bán vé công khai mà chỉ có những người hâm mộ mời đến tham dự chương trình, với tên gọi "Money Can't Buy".

Từ khi phát hành, Body Language nhận những phản hồi từ tích cực đến trung lập bởi những nhà phê bình âm nhạc, với nhiều lời khen ngợi sự thể nghiệm với nhiều thể loại mới và phần sản xuất tổng thể của album. Dù vậy, một số nhà phê bình cho rằng nhiều bài hát thiếu sự hấp dẫn và phong thái nhảy. Về mặt thương mại, Body Language thể hiện tốt dù chưa thể đạt đến thành công của Fever. Album đạt đến vị trí thứ 2 trên bảng xếp hạng album tại Úc và 2 lần đạt chứng nhận Bạch kim bởi Hiệp hội Công nghiệp ghi âm Úc (ARIA). Tại Anh Quốc, Body Language đạt đến vị trí thứ 6 và đạt chứng nhận Bạch kim bởi British Phonographic Industry (BPI). Ngoài ra, album còn đạt thứ hạng cao tại Áo và Thụy Sĩ. Body Language được biết đến nhờ những thay đổi đến hình tượng của Minogue và được xem là một ví dụ trong số nhiều lần "tái sáng tạo" của cô.

Bối cảnh và triển khai

Vào tháng 10 năm 2001, Minogue cho phát hành album phòng thu thứ 8 Fever. Album mang giai điệu disco và Europop với ảnh hưởng của dòng nhạc dance-pop này đạt thành công lớn trên toàn cầu, vươn lên vị trí đầu bảng trên các bảng xếp hạng tại Úc và Anh Quốc. Đây là album đầu tiên của Minogue phát hành tại Hoa Kỳ kể từ Enjoy Yourself (1989) và trở thành album thành công nhất của cô tại quốc gia này khi đạt đến vị trí thứ 3 trên bảng xếp hạng Billboard 200. Fever đạt chứng nhận 7 lần Bạch kim tại Úc bởi Hiệp hội Công nghiệp ghi âm Úc (ARIA), 5 lần Bạch kim bởi British Phonographic Industry (BPI) tại Anh Quốc và Bạch kim tại Hoa Kỳ bởi Hiệp hội Công nghiệp ghi âm Hoa Kỳ (RIAA). Với doanh số chạm mốc 6 triệu bản trên toàn cầu, Fever trở thành album bán chạy nhất của Minogue cho đến nay. Thành công của album, chủ yếu tại khu vực Hoa Kỳ, được nhìn nhận bởi những ảnh hưởng thương mại của đĩa đơn đầu tiên "Can't Get You Out of My Head", khi đạt ngôi quán quân tại 40 quốc gia, bao gồm Úc, New Zealand và tất cả các quốc gia châu Âu, ngoại trừ Phần Lan. "Can't Get You Out of My Head" bán hơn 5 triệu bản trên thế giới, trở thành đĩa đơn bán chạy nhất của Minogue cho đến thời điểm hiện tại và cũng là một trong những đĩa đơn bán chạy nhất thế giới.

Không lâu sau đó, Minogue bắt tay thực hiện album phòng thu thứ 9 Body Language. Với mong muốn sáng tạo một album dance-pop lấy cảm hứng từ nhạc điện tử thập niên 1980, Minogue tập hợp một nhóm cộng tác viên như Cathy Dennis, Dan Carey, Emiliana Torrini, Johnny Douglas và Mantronix. Trong một cuộc phỏng vấn cùng VH1, Minogue giải thích cách mà âm nhạc thập niên 1980 đã ảnh hưởng tới cô:

"Tôi biết đến dòng nhạc pop vào năm '81. Tất cả đều là về Prince, Adam [and] the Ants và cả một thời kỳ New Romantic. Trước thời điểm đó, tôi nghe đến Jackson 5, Donna Summer và đĩa thu âm của bố mình - the [Rolling] Stones và Beatles. Những ảnh hưởng chúng tôi sử dụng trong Body Language đều mang nét giữa thập niên '80 nhiều hơn, đặc biệt là Scritti Politti"

Chia sẻ thêm về Scritti Politti, một ban nhạc post-punk Vương quốc Anh, Minogue nhớ lại lần hợp tác cùng trưởng nhóm Green Gartside, người góp giọng trong bài hát "Someday", kể rằng "Cho đến nay tôi vẫn chưa gặp mặt anh ấy! Tôi để lại một tin nhắn trong máy trả lời của anh ấy, nói rằng, 'Xin chào, Kylie đây! Tôi chỉ muốn nói cảm ơn anh rất nhiều! Anh nghe rất tuyệt!'" Dennis đồng sáng tác "After Dark", người cũng từng đồng sáng tác nhạc phẩm "Can't Get You Out of My Head" cho Minogue. Torrini, người đồng sáng tác "Slow", tiết lộ cách mà cô tiến đến việc sáng tác bài hát này, "Mọi chuyện cứ như tôi vừa vô tình bước vào tuyến lửa với câu 'Này! Cô kia!' Mọi chuyện khá kỳ lạ. Tôi vẫn nghĩ người của Kylie cố gắng gọi cho Jamelia và thay vào đó lại gọi nhầm đến số của tôi. Mọi chuyện sẽ thú vị hơn nếu diễn ra như thế". Giai đoạn thu âm cho Body Language diễn ra trong mùa hè năm 2003 tại nhiều địa điểm như Luân Đôn, Ireland và Tây Ban Nha.

Sáng tác

Lấy cảm hứng từ dòng nhạc thập niên 1980, Body Language tách biệt khỏi phong cách dance-pop xen lẫn disco thường thấy của Minogue, đặc biệt ở các album như Light Years (2000) hay Fever, mà tập trung vào các thể loại như synthpop, electroclash, nhạc dance điện tử và R&B. So sánh với các sản phẩm trước đây của cô, Body Language là một "đĩa thu âm âm ỉ cháy" và bắt đầu với "Slow", một bài hát "tối giản" và giản dị, đại diện cho lối sản xuất mang ảnh hưởng của dòng nhạc synthpop trong album. Adrien Begrand từ PopMatters so sánh nó với "More More More", bài hát mở đầu của Fever, cho rằng "Ngược lại với nhịp dance hi-hat rộn ràng từ "More More More" của Fever, Body Language lại có một khởi đầu nhẹ nhàng hơn". Các bài hát synthpop khác trong album, bao gồm "Still Standing" và "Promises" sử dụng "dòng synth trầm và vo ve dẫn dắt nhịp và khởi sắc âm từ năm 1984". "Still Standing" cho thấy những ảnh hưởng từ nu-disco và nhạc sàn. Nhiều bài hát trong Body Language còn mang dáng dấp của R&B và hip hop, hai thể loại mới mà Minogue thể nghiệm trong album này. "Red Blooded Woman" "hòa trộn âm thanh thập niên 1980 với nhịp nghe gần giống như nhạc garage", có chứa đoạn hook "Boy! Boy!" và đoạn dẫn "la la la". Các nhà phê bình so sánh phần sản xuất trên với nhà sản xuất hip-hop và R&B người Mỹ Timbaland. Các yếu tố nhạc funk cũng xuất hiện, nổi bật ở những bài hát như "Sweet Music" và "I Feel For You". "Secret (Take You Home)" lại chứa một đoạn rap mang tính "ve vãn" từ Minogue. Body Language còn có sự góp mặt của những bản ballad mang ảnh hưởng của dòng nhạc quiet storm như "Chocolate" hay "Obsession". Chất giọng của Minogue trong album hầu hết đều mang tiếng thở và có dáng vẻ quyến rũ, như trong các bài hát "Slow" và "Chocolate", trong khi chất giọng khàn lại xuất hiện trong "Obsession".

Giới phê bình đề bật những ngụ ý và điểm tương đồng với âm nhạc thập niên 1980 trong xuyên suốt album. Adrien Begrand từ PopMatters tìm thấy điểm tương xứng giữa đoạn hook của "Sweet Music" và những bài hát của Prince và INXS. "Still Standing" được Helen Pidd từ The Guardian mô tả như "một phép hòa hợp giữa "Kiss" của Prince và "Sledgehammer" của Peter Gabriel". "Red Blooded Woman" có nhắc đến bài hát "You Spin Me Round (Like a Record)" của ban nhạc Vương quốc Anh Dead or Alive trong câu hát "You got me spinning round, round, round, round like a record". Tựa đề "I Feel For You" được cho là trùng với một bài hát năm 1979/1984 của Prince và Chaka Khan, cho dù đây không phải là một phiên bản hát lại. "Secret (Take You Home)" nhắc trực tiếp đến bài hát năm 1984 "I Wonder If I Take You Home" của ban nhạc urban contemporary Lisa Lisa and Cult Jam, xuất hiện trong cả tựa đề lẫn điệp khúc. Câu hát "don't confuse emotions with the pleasure principle" cũng là ngụ ý đến bài hát "The Pleasure Principle" của nữ nghệ sĩ thu âm Mỹ Janet Jackson.

Về ca từ, Body Language đề cập đến các chủ đề như hưởng thụ, ve vãn, tình dục và "tiệc tùng trở lại như năm 1987". Trong một cuộc phỏng vấn cùng VH1, Minogue được hỏi tại sao lời ca của album "nghe riêng tư hơn những gì có thể thấy nghe một vài năm trước", cô trả lời "Một vài trong số đó chỉ là tình cờ! Tôi từng viết lời bài hát mang tính riêng tư mãnh liệt trong một album vài năm trước. Có thể mọi người nay đã hiểu tôi rõ hơn, vì thế, nếu một tác giả đưa cho tôi một bài hát, họ có thể viết riêng chúng [cho tôi]. Tôi hiểu lời nhạc từ giai điệu và giải nghĩa chúng theo cách của tôi". Dù ca từ của "Slow" giống như một lời mời lên sàn nhảy, Minogue tiết lộ "đó là về cách mà thời gian và không gian có một ý nghĩa khác nhau khi bạn gặp một người [mà bạn rất mến]". Trong "Sweet Music", Minogue hát về "phép màu của đối tác là ca sĩ và nhà sản xuất đương đại" trong những câu như "I think we're on to something/Your taste it mirrors mine/So hot and in the moment" và "Let's make this demo right". Bài hát cũng sử dụng lối nói hai nghĩa trong một vài câu từ. Tương tự, "Chocolate" "chứa đầy lời ám chỉ ngọt lịm". "Secret (Take You Home)" mang nhiều hình ảnh ẩn dụ so sánh việc tán tỉnh và tình dục với đua ô tô. Những bài hát ballad như "Obsession" đề cập đến những mất mát và kết thúc một chuyện tình.

Phát hành
Body Language phát hành ngày 14 tháng 11 năm 2003 tại Úc trước khi ra mắt tại Anh Quốc 3 ngày sau đó. Tại Hoa Kỳ, Body Language chính thức lên kệ từ ngày 10 tháng 2 năm 2004. Bìa trước của album, cũng như loạt hình ảnh quảng bá, cho thấy Minogue trong chiếc áo crop-top sọc trắng đen, lộ vùng bụng cùng chiếc quần cắt thấp. Hình ảnh của cô có nét tương đồng với nữ diễn viên và ca sĩ người Pháp Brigitte Bardot, người được xem là "ngôi sao nước ngoài đầu tiên đạt cấp độ thành công quốc tế so với các tài năng bản địa phổ biến nhất nước Mỹ" và là một trong những biểu tượng gợi cảm nổi danh trong thập niên 1950 và 1960. Minogue mô tả buổi chụp ảnh như là "sự pha trộn hoàn hảo giữa ve vãn, đỏng đảnh và rock 'n' roll" và tiết lộ "Chúng tôi đã chụp nó tại một địa điểm phía Nam nước Pháp, thế nên rất [dễ dàng để] tái hiện lại tinh thần của [Brigitte] Bardot. Cô ấy là một biểu tượng tuyệt vời, đặc biệt là thời gian khi cô hợp tác cùng Serge Gainsbourg". Tựa đề của album lấy từ một câu trích trong "Slow", khi Minogue hát "Read my body language".

Đĩa đơn
"Slow" phát hành ngày 3 tháng 11 năm 2003 dưới dạng đĩa đơn đầu tiên trích từ Body Language. Bài hát được giới phê bình khen ngợi và là một thành công về thương mại. Bài hát vươn lên vị trí đầu bảng tại cả Australian Singles Chart và UK Singles Chart. Tại Anh, đây là đĩa đơn quán quân thứ 7 của Minogue và giúp cô trở thành nữ nghệ sĩ có thời gian đứng đầu bảng xếp hạng lâu nhất. Bài hát còn đạt đến vị trí cao nhất tại Đan Mạch, Tây Ban Nha và Billboard Hot Dance Club Songs Hoa Kỳ. Tại Úc, ARIA chứng nhận "Slow" đĩa Bạch kim với doanh số 70.000 bản. Video âm nhạc cho "Slow" do Baillie Walsh đạo diễn ghi hình tại Barcelona, Tây Ban Nha. Video có cảnh Minogue và nhiều người mẫu bãi biển đồng thời trình diễn vũ đạo cho bài hát trong khi tắm nắng gần bể bơi Piscina Municipal de Montjuïc.

"Red Blooded Woman" phát hành làm đĩa đơn thứ hai vào ngày 10 tháng 3 năm 2004. Các nhà phê bình đánh giá cao giai điệu mang tính đại chúng và ca từ của bài hát này. Bài hát thể hiện tốt trên các bảng xếp hạng, đạt đến vị trí thứ 4 và thứ 5 lần lượt tại Úc và Anh Quốc. Một video âm nhạc cho bài hát ghi hình tại Los Angeles do Jake Nava đạo diễn, với những cảnh Minogue trình diễn vũ đạo tại nhiều địa điểm khác nhau.

"Chocolate" là đĩa đơn cuối cùng phát hành vào ngày 28 tháng 6 năm 2004. Bài hát nhận những phản hồi trái chiều, với ý kiến phê bình chất giọng bị chỉnh lý quá tay của Minogue. Bài hát đạt thứ hạng vừa phải tại các bảng xếp hạng, vươn đến vị trí thứ 6 tại Anh Quốc và suýt đạt đến top 10 tại Úc. Đây là đĩa đơn thứ 27 trong sự nghiệp của Minogue vươn đến top 10 tại Anh. Dawn Shadforth, người từng đạo diễn video "Can't Get You Out of My Head", tiếp tục hợp tác trong video âm nhạc "Chocolate" với những cảnh Minogue và một nhóm vũ công trình diễn một vũ điệu giống như ba-lê như là lời tri ân đến các tác phẩm nhạc kịch của Metro-Goldwyn-Mayer.

Quảng bá

Một đêm nhạc cố định tổ chức tại nhà hát giải trí Hammersmith Apollo, Luân Đôn vào ngày 15 tháng 11 năm 2003 để đánh dấu phát hành Body Language. Chương trình mang tựa đề "Money Can't Buy", khi không bán vé công khai mà chỉ có những người hâm mộ mời đến tham dự chương trình. Đêm diễn kéo dài 75 phút này tốn đến 1 triệu bảng Anh để dàn dựng và thuê lại hệ thống sản xuất màn hình Barco để cung cấp màn hình LED làm phông nền cho những màn trình diễn của Minogue. Trong chương trình, cô thay 5 trang phục khác nhau do các nhãn hiệu thời trang Chanel, Balenciaga hay Helmut Lang thiết kế. Có 4000 chỗ ngồi trống để phục vụ khán giả trong khi hầu hết đặt trước cho những vị khách mời, một vài chiếc vé được đấu giá tại dạ tiệc từ thiện cho chiến dịch "Full Stop" bởi National Society for the Prevention of Cruelty to Children (NSPCC). Chương trình được chỉ đạo bởi nhà tạo mẫu và bạn thân của Minogue William Baker, với phần dàn dựng âm nhạc và vũ đạo lần lượt do Steve Anderson và Michael Rooney đảm nhận. Danh sách bài hát cho đêm diễn ưu tiên cho nhiều bài hát trong Body Language; các bài hát khác trích từ Impossible Princess (1997), Light Years và Fever. Chương trình chia làm 4 màn: "Paris By Night," "Bardello", "Electro" và "On Yer Bike". "Still Standing" và "Red Blooded Woman" trình diễn trong màn đầu, "After Dark" và "Chocolate" trong màn thứ hai, "Slow" và "Obsession" trong màn thứ ba và "Secret (Take You Home)" trong màn cuối. Các màn trình diễn được thu lại trong DVD phát hành dưới cái tên Body Language Live vào ngày 12 tháng 7 năm 2004. DVD đạt chứng nhận Bạch kim và Vàng lần lượt tại Úc và Anh Quốc.

Đánh giá chuyên môn

Body Language nhận những đánh giá từ tích cực đến trái chiều bởi các nhà phê bình âm nhạc. Trên Metacritic, một trang mạng tổng hợp đánh giá trên thang điểm 100 của các nhà phê bình, Body Language nhận số điểm 62 dựa trên 17 bài nhận xét, đồng nghĩa với mức đánh giá tích cực. Chris True từ AllMusic khen ngợi Minogue trong việc mở rộng "tầm nhìn" của mình và xem đây là "đĩa thu âm pop gần như hoàn hảo [...] cũng có thể là album xuất sắc nhất trong sự nghiệp [của Minogue]". Keith Caulfield từ Billboard cho rằng "Dáng dấp gợi cảm và vững chắc [của album] được gắn chặt bởi các nhịp rộn rã và sở trường chọn bài hát và nhà sản xuất tốt của Minogue." Bài nhận xét của The Irish Times gọi album này là "nhà kế nhiệm xứng đáng trước thành công của Fever năm 2001, một tập hợp các bài hát electro-pop rộn rã một cách tột bậc mang đậm ảnh hưởng từ thập niên 80" và khen ngợi chất giọng linh hoạt của Minogue. Ethan Brown từ New York bị thuyết phục bởi bài hát mở đầu "Slow" và đánh giá cao "âm thanh mô phỏng" trong album. Sal Cinquemani từ Slant Magazine cho rằng Body Language là album tốt hơn Fever, gọi đây là "điểm trọng tâm giữa thể loại alternative/electronica của Impossible Princess năm 1997 và các sản phẩm thịnh hành hơn vào đầu thiên niên kỷ của Minogue" và khen ngợi tính gắn kết của album. Rob Sheffield từ Rolling Stone có kết quả khả quan trước tính gợi dục của Body Language và gọi album này "tuyệt vời".

Chris Willman từ Entertainment Weekly gọi đây là "bước tiến Madonna-gặp-Mirwais" của Minogue và cảm thấy sự trải nghiệm ở các thể loại mới của cô "thú vị một cách lố bịch", cho dù gọi album này "cứng nhắc" và "vô hồn". Helen Pidd của The Guardian cảm mến sự hoà trộn giữa phong cách âm nhạc thập niên 1980 của album, nhưng cho rằng sự thiếu vắng các bài hát mang phong thái nhảy "có thể là sự sa sút của Body Language". John Robinson từ NME cho Body Language một đánh giá khả quan và gọi đây là "đĩa thu âm r'n'b đương đại đầy xúc cảm, hoàn thiện vô cùng trang nhã", nhưng cảm thấy album "thất bại để vực dậy từ tiền nhiệm [Fever]". Tương tự, Adrien Begnard từ PopMatters cảm thấy Body Language thiếu những bài hát "bắt tai không thể phủ nhận" từng hiện diện trong Fever nhưng lại tán thưởng phần sản xuất tổng thể của nó. Spin cho rằng Minogue "vừa vặn với [âm nhạc] thập niên 80" và đề cao những bài hát mang hơi hướng dance, cho dù phê bình những bài hát ballad và chất giọng đôi lúc bị xử lý quá tay của Minogue. The A.V. Club lại cho rằng các bản ballad "có hiệu quả" và tổng kết rằng "Body Language cho thấy sự tồn tại ấn tượng một cách đáng kinh ngạc trong giai đoạn cao trào của Minogue".

Diễn biến thương mại
Cho dù không thể đạt đến thành công của Fever, Body Language vẫn thể hiện tốt về mặt thương mại. Tại quê nhà Úc của Minogue, Body Language đạt đến vị trí thứ 2 trên bảng xếp hạng album và trụ vững 18 tuần. Hiệp hội Công nghiệp ghi âm Úc (ARIA) đã hai lần chứng nhận Bạch kim cho album với doanh số 140.000 bản. Tại Anh Quốc, album vươn đến vị trí thứ 6 trên UK Albums Chart, với tổng cộng 30 tuần trụ hạng. Body Language giành chứng nhận Bạch kim bởi British Phonographic Industry (BPI) cho doanh số 300.000 bản.

Tại những nơi khác, Body Language đạt vị trí thứ 23 trên Austrian Albums Chart và đạt chứng nhận đĩa Vàng bởi Liên đoàn Công nghiệp ghi âm quốc tế (IFPI) với doanh số 7.500 bản. Tại khu vực Flanders sử dụng tiếng Hà Lan của Bỉ, album đạt thứ hạng 10 và có 17 tuần nằm trong bảng xếp hạng Ultratop, đánh dấu album đầu tiên của Minogue lọt vào top 10 tại quốc gia này. Body Language xếp thứ 8 trên Swiss Albums Chart và có 17 tuần trụ hạng, đạt chứng nhận đĩa Vàng bởi IFPI cho doanh số vượt 20.000 bản. Tại Hoa Kỳ, Body Language mở đầu ở vị trí thứ 42 trên Billboard 200 với doanh số "ít ỏi" 43.000 bản trong tuần đầu. Theo Nielson SoundScan, Body Language đã chạm mốc 177.000 bản tại Hoa Kỳ vào tháng 3 năm 2011.

Di sản

Sau khi phát hành, Body Language được xem là ví dụ của sự "tái sáng tạo" không ngừng nghỉ của Minogue. Trong thời gian này, Minogue thường được nhắc đến bằng cái tên "Bardot Kylie" dựa trên hình tượng lấy cảm hứng từ Brigitte Bardot trên bìa đĩa thu âm và Body Language được xem là bước tiến lớn đến hình ảnh "hấp dẫn, tối giản và hậu hiện đại" mà cô tạo dựng từ Fever. Chris True từ AllMusic gọi album này là "một cố gắng thành công khác [của Minogue] trong việc mở rộng âm thanh của mình (trong trường hợp này với electro và hip-hop) và giành nhiều người hâm mộ hơn nữa". Trong bài nhận xét album phòng thu thứ 10 của Minogue X (2007), anh nhận định "Đến thời điểm năm 2004 của Body Language, Kylie Minogue dường như bất bại, với 3 album thành công, nhiều đĩa đơn ăn khách và một sự nghiệp hồi sinh mà chỉ vài năm trước được nhìn nhận một cách vô cùng bấp bênh". Vào năm 2006, Larissa Dubecki từ The Age cho rằng "Kylie đã hạ gục những kẻ gièm pha mình trước đây bằng hàng loạt cá tính, từ 'chú vẹt yến phụng biết hát' trưởng thành ở Neighbours và đĩa đơn đầu tay ăn khách trình bày lại từ bài hát kinh điển của Little Eva 'Locomotion' vào năm 1987 cho đến hình tượng thập niên 1960 trong album gần nhất, Body Language năm 2003". Cô dùng cái tên "công chúa Eurotrash" để mô tả Minogue trong thời kỳ này.

Năm 2004, Minogue giành đề cử tại Giải thưởng âm nhạc ARIA lần thứ 18 cho "Nữ nghệ sĩ xuất sắc nhất" và Body Language cho "Phát hành pop xuất sắc nhất". Tại Giải Grammy lần thứ 47 diễn ra vào năm 2005, đĩa đơn "Slow" nhận đề cử cho "Thu âm nhạc dance xuất sắc nhất" và Minogue chọn đây là bài hát cô yêu thích nhất trong kỷ niêm 25 năm hoạt động vào năm 2012.

Danh sách bài hát

Những người thực hiện
Đội ngũ tham gia sản xuất Body Language dựa trên phần bìa ghi chú.

 Kylie Minogue – hát chính, giọng nền
 Niall Alcott – kỹ sư dàn nhạc
 Baby Ash – sản xuất ; phối âm ; sản xuất giọng hát ; giọng nền, điệp khúc "pops"
 William Baker – tạo mẫu, chỉ đạo hình ảnh
 David Billing – giọng nền
 Chris Braide – tất cả nhạc khí, giọng nền
 Dave Clews – Pro Tools ; bàn phím ; lập trình, kỹ sư giọng hát
 Cathy Dennis – tất cả nhạc khí, giọng nền, sản xuất
 Johnny Douglas – sản xuất phụ, sản xuất giọng hát ; tất cả nhạc khí, giọng nền, sản xuất, phối âm
 Electric J – sản xuất
 Steve Fitzmaurice – phối âm
 Dylan Gallagher – tiền sản xuất
 Julian Gallagher – bàn phím, sản xuất, lập trình
 Green Gartside – giọng nền
 Miriam Grey – giọng nền
 A. Guevara – MC
 Simon Hale – chỉ đạo, cải biên bộ dây
 Tony Hung – thiết kế, sản xuất

 Damon Iddins – trợ lý phối âm
 Lion – điệp khúc "pops"
 London Session Orchestra – dàn nhạc
 Kurtis Mantronik – sản xuất
 Tony Maserati – phối âm
 Dave McCracken – lập trình
 Mert and Marcus – nhiếp ảnh
 Dave Morgan – guitar, bàn phím
 Mr. Dan – phối âm
 Geoff "Peshy" Pesh – chủ biên
 Karen Poole – giọng nền
 Rez – sản xuất
 Geoff Rice – trợ lý kỹ sư
 Richard "Biff" Stannard – giọng nền, bàn phím, sản xuất
 Alexis Strum – giọng nền
 Sunnyroads – sản xuất
 Danton Supple – kỹ sư
 Alvin Sweeney – kỹ sư, phối âm, lập trình
 Gavyn Wright – trưởng dàn nhạc

Xếp hạng

Xếp hạng tuần
{| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center"
|-
!scope="col"|Bảng xếp hạng (2003)
!scope="col"|Thứ hạngcao nhất
|-
!scope="row"
|-
!scope="row"|Australian Dance Albums (ARIA)
|1
|-
!scope="row"
|-
!scope="row"
|-
!scope="row"
|-
!scope="row"
|-
!scope="row"
|-
!scope="row"|European Top 100 Albums
|9
|-
!scope="row"
|-
!scope="row"
|-
!scope="row"
|-
!scope="row"
|-
!scope="row"
|-
!scope="row"
|-
!scope="row"
|-
!scope="row"
|-
!scope="row"
|-
!scope="row"
|-
!scope="row"|Spanish Albums (PROMUSICAE)<ref name=spanishchart>{{chú thích web|title=Top 100 Albumes (See "Pos. Max" column)|url=http://www.promusicae.es/files/listassemanales/albumes/historial/TOP%20100%20ALBUMES%2004_02.pdf|publisher=PROMUSICAE|access-date =ngày 2 tháng 11 năm 2013|language=es|date=ngày 5 tháng 1 năm 2004|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131104091121/http://www.promusicae.es/files/listassemanales/albumes/historial/TOP%20100%20ALBUMES%2004_02.pdf|archive-date=2013-11-04|url-status=live}}</ref>
|28
|-
!scope="row"
|-
!scope="row"
|-
!scope="row"
|-
!scope="col"|Bảng xếp hạng (2004)
!scope="col"|Thứ hạngcao nhất
|-
!scope="row"
|}

Xếp hạng năm

Chứng nhận doanh số

Lịch sử phát hành

Tham khảo

 Liên kết ngoài

 Body Language'' tại Rate Your Music

Album năm 2003
Album của Kylie Minogue
Album của Parlophone
Album của Capitol Records


title: Libnotes minyneura

text:
Libnotes minyneura là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Libnotes
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Hyphydrus contiguus

text:
Hyphydrus contiguus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Wehncke miêu tả khoa học năm 1877.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Hyphydrus


title: Chrysolina terskeica

text:
Chrysolina terskeica là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Romantsov miêu tả khoa học năm 2005.

Chú thích

Tham khảo

Chrysolina


title: Littoraria flammea

text:
†Littoraria flammea là một loài ốc biển có mang và vảy ốc, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Littorinidae.

Đây là loài đặc hữu của Trung Quốc. Nó đã tuyệt chủng.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ốc vùng triều
Động vật thân mềm tuyệt chủng


title: Diarsia dahlii

text:
Diarsia dahlii (tên tiếng Anh: Barred Chestnut) là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở châu Âu, qua Bắc Á đến bán đảo Kamchatka.

Sải cánh dài 28–40 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 8 đến tháng 9 tùy theo địa điểm.

Ấu trùng ăn Betula, Vaccinium myrtillus, Rumex và Plantago.

Phụ loài
Diarsia dahlii dahlii (miền trung và miền bắc Âu, Caucasus, Transcaucasia, Kazakhstan)
Diarsia dahlii nana (miền trung Siberia tới miền đông Siberia, Bắc Trung Quốc, Mông Cổ)
Diarsia dahlii tibetica (miền nam China, Tây Tạng)

Hình ảnh

Liên kết ngoài

UKmoths
funet

Chú thích

Diarsia
Côn trùng châu Âu