title: Thang Kardashev

text:
Thang Kardashev hay thước Kardashev là một phương pháp đo mức phát triển của một nền văn minh. Dù mang tính lý thuyết, thang Kardashev đã miêu tả một hướng đi của văn minh gắn liền với việc sử dụng năng lượng. Nó được đề xuất lần đầu tiên bởi nhà thiên văn học Xô Viết Nikolai Semenovich Kardashev vào năm 1968. Căn cứ vào khả năng lợi dụng năng lượng cũng như mức độ thực dân hóa không gian của một nền văn minh, ba bậc văn minh được đưa ra: loại I, có thể sử dụng được toàn bộ nguồn năng lượng trên hành tinh mẹ; loại II là có thể sử dụng toàn bộ năng lượng từ mặt trời của nó và loại III có thể sử dụng năng lượng trong một thiên hà. Khoa học viễn tưởng cũng đã đề cập tới loại IV, trong đó nền văn minh đã làm chủ mọi nguồn lực trong vũ trụ của nó; loại V, làm chủ mọi vũ trụ; loại VI thao túng các loại vật chất nhỏ hơn hạt nguyên tử, như hạt quark, hạt neutron (rất khó tưởng tượng nền văn minh này); loại VII bẻ cong, điều khiển thời gian và không gian, có thể làm mọi thứ.

Ngoài ra, Kardashev cũng đã đặt một mức năng lượng bình quân cho mỗi bậc văn minh, và chia nhỏ mỗi bậc thành trăm phần để có một thước đo chi tiết hơn. Theo thước này thì nền văn minh loài người năm 2010 ở khoảng 0,72 và các suy đoán lý thuyết cho rằng loài người sẽ đạt đến đỉnh cao của loại I vào khoảng năm 2120, loại II vào khoảng năm 3100, và loại III trong khoảng một trăm ngàn đến một triệu năm tới. Loại IV vào khoảng 10 triệu đến 100 triệu năm tới. Loại V vào 1 tỷ năm tới. Loại VI vào 20 tỷ năm tới. Loại VII vào 300 tỷ năm tới.

Phân chia theo sử dụng năng lượng
Loại I: Văn minh có khả năng khai thác và sử dụng tài nguyên năng lượng trong một hành tinh. Năng lượng của Trái Đất được tính là 1,74 × 1017 W (174 petawatt). Con số ban đầu mà Kardashev đưa ra là 4 × 1012 W, "gần với mức hiện nay trên Trái Đất" (hiện nay chỉ năm 1964).

Loại II: Văn minh có khả năng khai thác và sử dụng năng lượng tài nguyên năng lượng trong một ngôi sao. Năng lượng của mặt trời chúng ta là 3,86 × 1026 W. Con số Kardashev đưa ra cũng là 4 × 1026 W.

Loại III: Văn minh có khả năng khai thác và sử dụng năng lượng của một thiên hà. Ước chừng 4 × 1037 W. Vì các thiên hà có thể chênh lệnh rất nhiều về kích thước nên độ dao động của con số này rất rộng.

Nếu dùng năng lượng chứa trong một bom hạt nhân làm thước đo, Tsar Bomba, quả bom hạt nhân mạnh nhất từng được cho nổ có năng lượng nổ là 57 triệu tấn TNT. Trong khi đó một nền văn minh loại I sử dụng năng lượng tương đương 25 triệu tấn TNT mỗi giây, và sau mỗi 2,28 giây thì đạt tới năng lượng của Tsar Bomba. Một nền văn minh loại II sử dụng năng lượng tương đương 4 tỉ quả bom khinh khí mỗi giây. Loại ba lại gấp 100 tỉ lần loại II.

Mức văn minh của loài người
Văn minh loài người đang ở đâu đó dưới bậc I, do nó chỉ sử dụng được một phần nhỏ nguồn năng lượng của Trái Đất. Các văn minh ở mức này có thể xếp vào loại 0. Mặc dù mức văn minh này không được Kardashev đề cập, Carl Sagan lập luận rằng nó có thể dễ dàng suy ra từ các giá trị của các mức khác. Năm 1973, ông tính được mức văn minh của loài người là 0,7 dựa theo tỉ lệ giữa loại 0 và loại I.

Công thức Sagan sử dụng:

,

với K (giá trị Kardashev) là giá trị đo được của nền văn minh trên thang Kardashev và W là năng lượng của nó tính bằng W. Trong công thức của mình, Sagan cho W giá trị là 10 terawatt (TW), một con số cao hơn rất nhiều so với các số liệu thống kê mới, điều này làm cho giá trị K ông tính được lệnh đi 1%. Dưới đây là bảng thống kê giá trị Kardashev của văn minh loài người từ 1900 đến 2030, số liệu năng lượng lấy từ Báo cáo Năng lượng Toàn cầu năm 2005 của Cơ quan Năng lượng Quốc tế và báo cáo từ Dự án Thống kê Năng lượng Thế giới (phần 7):

Tính đến năm 2007, chỉ số Kardashev là khoảng 0,72, do chỉ số K được tính theo cơ số logarit -10, giá trị 0,72 cho thấy chúng ta đã lợi dụng được 0,16 nguồn năng lượng dự trữ của Trái Đất.

Phát triển năng lượng

Các phương pháp mà một nền văn minh có thể tiến tới loại I:
 Sử dụng trên quy mô lớn năng lượng nhiệt hạch, văn minh loại I yêu cầu năng lượng tương đương với năng lượng tiềm tàng trong 5 kg vật chất mỗi giây. Mức này có thể đạt tới bằng cách biến đổi 1.000 kg hydro thành heli mỗi giây bằng phản ứng nhiệt hạch, tức là mỗi năm cần 3 × 1010. Một km khối nước chứa khoảng 10 11 kg hydro, dung lượng nước biển mà Trái Đất có là 1,3 × 10 9 km khối, nguồn hydro to lớn này có thể duy trì năng lượng cho văn minh Trái Đất trong cho đến hết niên đại địa chất
 Sử dụng năng lượng phản vật chất: Dùng phản vật chất nhân tạo làm nguồn năng lượng là điều không tưởng, tuy nhiên nếu nền văn minh có khả năng thu thập được phản vật chất tồn tại tự nhiên trong vũ trụ với số lượng lớn, một hệ thống khai thác năng lượng phản vật chất có thể được tạo ra: va chạm giữa vật chất và phản vật chất sẽ chuyển hóa toàn bộ khối lượng nghỉ thành động năng. Mật độ năng lượng (Năng lượng giải phóng từ một đơn vị khối lượng) là khoảng 10 4 lần lớn hơn mật độ năng lượng có từ việc sử dụng phản ứng phân hạch hạt nhân, và khoảng 10 2 lần lớn hơn mật độ năng lượng tốt nhất có thể sản sinh ra từ phản ứng hợp hạch. Phản ứng giữa 1 kg vật chất và 1 kg phản vật chất sẽ sinh ra 1,8 x 1017 J (180 petajoule) năng lượng.
 Năng lượng mặt trời - chuyển đổi ánh sáng mặt trời trực tiếp thành điện năng bằng cách sử dụng pin quang điện và tập trung năng lượng mặt trời hoặc gián tiếp thông qua năng lượng gió hay thủy điện. Hiện nay, người ta không biết cách nào khác để hấp thu toàn bộ năng lượng mặt trời ngoài việc phủ toàn bộ bề mặt bằng các cấu trúc hấp thụ nhân tạo, một điều có vẻ không khả thi. Tuy nhiên, nếu một nền văn minh có thể xây dựng những trạm không gian khổng lồ sản xuất năng lượng mặt trời, loại I hoàn toàn có thể đạt được.

Các phương pháp nền văn minh loại II có thể sử dụng:
 Một quả cầu Dyson hay màng Dyson là một giả thiết về các siêu kiến trúc của Freeman Dyson, được mô tả như là một hệ thống các vệ tinh nhân tạo bọc quanh một ngôi sao và hấp thu hầu hết năng lượng tỏa ra của ngôi sao đó.
 Một phương pháp kỳ dị được đề xuất là đẩy một ngôi sao vào lỗ đen, sau đó hấp thu các photon phát ra từ đĩa bồi tụ sinh ra. Hoặc đơn giản hơn là hấp thu các photon từ một đĩa bồi tụ có sẵn, khiến cho momen động lượng của lỗ đen giảm đi; gọi là quá trình Penrose.
 Trong một hệ có nhiều sao, hấp thu một phần nhỏ năng lượng của từng ngôi sao.

Văn minh loại III có thể sử dụng cùng loại công nghệ như loại II, nhưng áp dụng một cách riêng lẻ cho tất cả các ngôi sao trong một hay nhiều thiên hà. Cũng có thể là khai thác năng lượng từ các siêu hố đen được cho là tồn tại ở tâm hầu hết các thiên hà.

Ý nghĩa
Đã có nhiều ví dụ trong lịch sử về bước tiến lớn của văn minh loài người, ví như cuộc Cách mạng công nghiệp. Một bước tiến của văn minh trên thang Kardashev sẽ gây ra ảnh hưởng lớn đến xã hội loài người, vì nó đòi hỏi phải vượt qua giới hạn của tài nguyên, cũng như lãnh thổ mà văn minh sở hữu. Một suy luận đơn giản cho thấy bước quá độ từ loại 0 sang loại I có thể dẫn tới văn minh tự hủy, trong số vài viễn cảnh đưa ra, có thể không còn chỗ cho văn minh phát triển trên chính hành tinh của mình, ví như thảm họa Malthusian. Sử dụng năng lượng mà không để ý đến hiệu ứng nhiệt, có thể dẫn đến hậu quả là môi trường của một nền văn minh tiếp cận loại I bị đứng trước nguy cơ. Lấy Trái Đất làm ví dụ, nếu nhiệt độ trung bình vượt quá 35 °C, hầu hết các loài sinh vật biển sẽ chết đi, nhiệt độ cao cũng khiến cho trao đổi chất ở sinh vật trở nên khó khăn đến ngừng hẳn. Tất nhiên nếu có chuẩn bị về mặt kỹ thuật và công nghệ, các suy đoán lý thuyết trên có thể tránh khỏi. Ngoài ra, một nền văn minh tiếp cận loại I đã phát triển kỹ thuật vũ trụ, có thể giảm áp lực cho hành tinh mẹ bằng cách thực dân ra không gian vũ trụ xung quanh, ví dụ như các hành tinh khác, hay các trạm O'Neill.

Mở rộng thang Kardashev
Vị trí hiện nay của văn minh loài người là nằm phía dưới loại I của thang Kardashev, hiện nay được gọi là "loại 0" hay gọi bằng chỉ số K (tính theo công thức logarit của Sagan.
Zoltan Galantai đã mở rộng thang lên loại IV, ở đó văn minh có thể sử dụng được mọi nguồn năng lượng của một vũ trụ. Một nền văn minh như vậy thậm chí không thể suy đoán bằng khoa học hiện tại. Có lẽ Điểm Omega của Frank J. Tipler hoặc giả thiết Biocosm là một ví dụ của nó. Galantai cho rằng một nền văn minh như vậy không thể bị phát hiện, hoạt động của nó có lẽ không khác gì hoạt động của tự nhiên (hay không thể xác định được).
Ngoài ra, theo ý kiến của Milan M. Ćirković, loại IV nên dùng để chỉ một nền văn minh đã khai thác toàn bộ nguồn năng lượng trong siêu thiên hà của nó, hoặc trong "cấu trúc bao lớn nhất" chứa đựng văn minh. Đối với siêu đám địa phương, năng lượng xấp xỉ 1042 W.

Trong cuốn sách Các thế giới song song (Parallel Worlds), Dr. Michio Kaku giả thiết một "nền văn minh loại IV" có thể khai thác các nguồn năng lượng "ngoại thiên hà", chẳng hạn năng lượng tối.
Ngoài phương pháp phân loại theo năng lượng sử dụng, Carl Sagan đưa ra thêm một cách nhìn khác để xác định độ phát triển của văn minh: lượng thông tin mà văn minh lưu trữ. Ông đặt loại A là văn minh lưu trữ 106 bit thông tin (ít hơn bất kỳ nền văn minh nào của con người đã được ghi nhận), và mỗi bậc tăng lên số bit thông tin tăng lên 10 lần, như vậy văn minh loại Z sẽ lưu trữ 1031 bit. Trong cách phân loại này, loài người đạt 0,7 H vào năm 1973. Theo suy đoán của Sagan, có lẽ không nền văn minh nào có thể đạt tới cấp Z. Và bởi vì hai trục thông tin và năng lượng không phụ thuộc lẫn nhau, một nền văn minh cấp Z có lẽ vẫn chưa bước lên bậc III của thang Kardashev.

Vài ví dụ trong khoa học viễn tưởng
Loại I
 Loài người trong phim Stargate Universe đã sử dụng nguồn năng lượng từ hành tinh Icarus, với lớp vỏ hành tinh chứa một lượng lớn nguyên tố sinh năng lượng, để gửi đủ năng lượng cho Stargate để mã hóa hay quay số tới chevron (chevron là một khái niệm trong phim Stargate) thứ chín, ngược lại với các địa chỉ chevron thứ bảy trong nội thiên hà thông thường và các địa chỉ Chevron thứ tám liên thiên hà. Điều này cho phép cổng mở ra đối với con tàu Ancient có tên gọi là Destiny (Định mệnh), một con tàu đã chu du nhiều thiên niên kỷ bằng năng lượng mặt trời và đã di chuyển qua hàng trăm thiên hà khác với thiên hà của chính chúng ta. Tuy nhiên, thủ tục này đã làm mất ổn định cho nguyên tố sinh năng lượng, gây ra sự nổ ồ ạt ở quy mô hành tinh và tiêu diệt hành tinh trong quá trình đó.

Loại II
 Thế giới Eelong trong phần Các lãnh thổ của bộ truyện giả tưởng Pendragon của nhà văn D. J. MacHale đã sử dụng toàn bộ năng lượng từ vành đai các mặt trời gọi là Skaa.
 Trong phim Star Trek: The Next Generation, tập "Relics", người ta đã phát hiện di tích của một vỏ Dyson, một dạng của Quả cầu Dyson.
 Imperium Hominis (Đế chế loài người) trong trò chơi Warhammer 40000, một đế quốc thiên hà vĩ đại kiểm soát hơn một triệu hành tinh.
 Tất cả các nền văn minh trong trò chơi nhập vai Mass Effect của hãng BioWare đều đạt loại II (trừ Reapers).

Loại III
 Galaxia trong The Foundation Series là một siêu sinh vật bao trùm thiên hà, kết hợp tất cả vật chất và năng lượng trong thiên hà thành một sinh vật vốn có khả năng khai thác năng lượng của chính nó.
 Trong tác phẩm Star Maker của nhà văn Olaf Stapledon, năng lượng phát ra từ các ngôi sao trong toàn bộ thiên hà được Cộng đồng Thiên Hà sử dụng hoàn toàn.
 Trong tác phẩm Manifold: Time, nhà văn Stephen Baxter giới thiệu một viễn cảnh trong tương lai: các hậu duệ của loài người trong quá trình bảo dưỡng các mạng Dyson khổng lồ bao quanh các siêu hố đen của các thiên hà. Các mạng Dyson này hấp thu năng lượng sinh ra trong quá trình bức xạ Hawking của hố đen.
 Các nền văn minh trong "The Culture" của Iain Banks đều đã đạt đến trung cao cấp của văn minh loại III, một số văn minh còn đạt mức cao hơn.

 Loại IV trở lên
 Bộ truyện The Dancers at the End of Time của Michael Moorcock mô tả một nền văn minh đã tiêu thụ tất cả năng lượng của các ngôi sao trong toàn vũ trụ, và chừa lại mặt trời của Trái Đất, cung cấp năng lượng cho một tồn tại mà các hậu duệ của loài người sống ở đó như những vị thần đêm đầy quyền năng.
 Trong một trường hợp hiếm hoi, thang Kardashev được đề cập đến trong một tác phẩm viễn tưởng: tập The Gallifrey Chronicles trong bộ tiểu thuyết Doctor Who, một chúa tể thời gian tên là Marnal đã tuyến bố "các Chúa Tể Thời Gian đã đạt tới văn minh loại IV. Chúng ta là vô song. Chúng ta đã kiểm soát tất cả nguồn lực của vũ trụ này. Ở đẳng cấp này, chúng ta không cần giao lưu với bất kỳ ai."
 Người Xeelee và chim Photino trong bộ tiểu thuyết Xeelee Sequence có quyền lực trong nhiều thiên hà, và đã xây dựng một vòng của siêu dây để tiến vào một chiều cao hơn.
 Các Priors trong tiểu thuyết Nhà của các mặt trời của nhà văn Alistair Reynolds có thể xếp vào loại IV, họ được đoán là nguyên nhân của các khoảng trống Boötes rộng tới 250 triệu năm ánh sáng.
 Những Người Cổ trong bộ phim Cổng Trời đã tiến hóa tới "một tầm cao của tồn tại", trước đây đã chủ động du hành giữa các thiên hà và nắm giữ một dạng cung cấp năng lượng gần như vô tận (như đã tìm thấy trên con tàu, được dùng để cài đặt cho Cổng trời vũ trụ)
 Đế quốc Combine trong Half-Life trải dài trong nhiều vũ trụ song song.
Trong truyện Doraemon, có nhiều bảo bổi có khả năng giúp du hành thời gian, biến những thứ điên rồ nhất thành sự thật, hay có thể xóa sổ mọi thứ. Mà ở thế giới tương lai của Doraemon, có rất nhiều robot có những bảo bối như vậy. Điều này chứng tỏ loài người trong truyện đã đạt tới mức phát triển không tưởng.

 Liên hệ với xã hội học và nhân chủng học
Lý thuyết của Kardashev có thể được xem như là mở rộng của một số lý thuyết xã hội, đặc biệt là tiến hóa xã hội. Nó gần với lý thuyết của Leslie White, tác giả của Văn minh tiến hóa: Từ phát triển văn minh đến sự sụp đổ của thành Rome (The Evolution of Culture: The Development of Civilization to the Fall of Rome) (1959). White đã cố gắng tạo ra một lý thuyết giải thích toàn bộ lịch sử nhân loại. Yếu tố quan trong nhất trong lý thuyết của ông là công nghệ. Ông viết trong sách: các hệ thống xã hội được xác định bằng hệ thống công nghệ, lặp lại lý thuyết trước đó của Lewis Henry Morgan. Khi đo lường tiến bộ xã hội, ông đề xuất biện pháp đánh giá tiêu thụ năng lượng của một xã hội đó (vì vậy, lý thuyết của ông còn gọi là lý thuyết năng lượng trong tiến hóa văn minh). Ông chia sự phát triển của loài người làm năm giai đoạn: Trong giai đoạn đầu tiên, loài người sử dụng năng lượng từ cơ bắp của mình. Trong giai đoạn thứ hai, họ sử dụng năng lượng của động vật thuần hóa. Trong giai đoạn thứ ba, họ sử dụng năng lượng từ thực vật (như cách mạng nông nghiệp). Trong giai đoạn thứ tư, họ học cách sử dụng năng lượng từ tài nguyên thiên nhiên - chẳng hạn như dầu, than đá và khí đốt. Cuối cùng, trong giai đoạn thứ năm, họ khai thác năng lượng hạt nhân. White giới thiệu công thức P = E × T, trong đó P chỉ mức tiến bộ của nền văn minh, E là năng lượng tiêu thụ, và T chỉ hiệu quả của các yếu tố kỹ thuật sử dụng năng lượng.

 Phản biện
Trong tác phẩm Evolving the Alien: The Science of Extraterrestrial Life của nhà sinh vật học Jack Cohen và nhà toán học Ian Stewart, hai ông đã lập luận rằng: bởi vì chúng ta không thể hiểu được một nền văn minh tiên tiến, chúng ta không thể dự đoán được hoạt động của họ. Do đó giả thiết của Kardashev có thể không phản ánh điều gì xảy ra trong một nền văn minh tiên tiến.

Nhìn một cách trực quan, thang Kardashev gắn liền mức tiên tiến của một nền văn minh với sản lượng năng lượng văn minh sử dụng. Nó bỏ qua khả năng một nền văn minh phát triển theo hướng tăng hiệu suất sử dụng năng lượng hoặc giảm mức phụ thuộc của văn minh vào nguồn năng lượng.

Robert Zubrin dùng mức độ mở rộng của loài thay vì mức sử dụng năng lượng để đánh giá độ phát triển của văn minh. Văn minh loại I: loài đã phát triển trên toàn hành tinh của nó, loại II trên toàn hệ mặt trời của nó, loại III đã thực dân ra toàn thiên hà.

Xem thêm
 Kỹ thuật vũ trụ
 Định luật Clarke
 Phương trình Drake
 Tài nguyên và tiêu thụ năng lượng của thế giới
 Orders of magnitude (power)
 Orders of magnitude (energy)
 Bền vững
 Kì dị công nghệ

Đọc thêm

 Dyson, Freeman J. Energy in the Universe Article in September 1971 Scientific American magazine (Special September Issue on Energy)

 Wind Powering America
 Clean Energy for Planetary Survival: International Development Research Centre
 LBL Scientists Research Global Warming
 E³ Handbook
 Clarke H2 energy systems

 Shkadov Thruster
 Korotayev A., Malkov A., Khaltourina D. Introduction to Social Macrodynamics: Compact Macromodels of the World System Growth. Moscow: URSS, 2006. ISBN 5-484-00414-4.

 Supercivilizations as Possible Products of the Progressive Evolution of Matter: also by Kardashev
 Search for Artificial Stellar Sources of Infrared Radiation, by Freeman J. Dyson
 The Radio Search For Intelligent Extraterrestral Life'', by Frank Drake

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Kardashev civilizations
 Detectability of Extraterrestrial Technological Activities
 Flash Animation on Civilizations
 After Kardashev: Farewell to Super Civilizations
 Exotic Civilizations: Beyond Kardashev
 Useful Comparisons of Fictional Works Using the Kardashev Scale

Giới thiệu năm 1964
Khoa học năm 1964
Lý thuyết phê bình
Phát triển năng lượng
Sinh vật ngoài Trái Đất
Công nghệ viễn tưởng
Tương lai học
Bản thể học
Thang đo
Đề tài khoa học viễn tưởng
Tìm kiếm trí tuệ ngoài Trái Đất
Chỉ số bền vững
Thời biểu công nghệ
Triết học siêu nhân học


title: Vĩnh Thái, Phúc Châu

text:
Vĩnh Thái  (tiếng Trung: 永泰县, Hán Việt: Vĩnh Thái huyện) là một huyện thuộc thành phố Phúc Châu, tỉnh Phúc Kiến, Trung Quốc. Huyện có diện tích 2229 km², dân số 281,216 người (2020), mã số bưu chính 350700, huyện lỵ ở trấn Chương Thành. Huyện Vĩnh Thái có 9 trấn và 12 hương.

Tham khảo

Phúc Châu
Đơn vị cấp huyện Phúc Kiến


title: San Rafael, Iloilo

text:
San Rafael là một đô thị hạng 5 ở tỉnh Iloilo, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2000 của Philipin, đô thị này có dân số 12.847 người trong 2.450 hộ.

Các đơn vị hành chính

San Rafael được chia ra 9 barangay.

 Aripdip
 Bagacay
 Calaigang
 Ilongbukid
 Poscolon
 San Andres
 San Dionisio
 San Florentino
 Poblacion

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn Philipin
Thông tin điều tra dân số năm 2000 của Philipin

Đô thị của Iloilo


title: Tekken

text:
, là một loạt trò chơi điện tử thể loại đối kháng nổi tiếng do Namco phát hành, hiện nay đã sáp nhập với Bandai thành Bandai Namco. Loạt game Tekken được đánh giá là một trong những đại diện sáng giá nhất của thể loại game đấu võ đối kháng, và rất được hâm mộ ở Nhật, Hàn Quốc, Hồng Kông, Mỹ. Do cách điều khiển game khá khó, và đòi hỏi tập luyện nhiều, nên ở những nước mà các máy Arcade không thịnh hành, Tekken ít được biết đến. Đặc điểm của loạt Game này là phong cách võ thuật đa dạng từ các môn võ từ Đông sang Tây (nhưng chủ đạo vẫn là võ thuật Nhật Bản và các môn võ hiện đại), trường phái võ trên thế giới đã được thể hiện thông qua những nhân vật đại diện cho võ thuật của các nền võ học lớn và nhỏ trên thế giới.

Trò chơi
Tất cả các phần chính của loạt đều là trò chơi arcade, và bo mạch sẽ chạy chúng theo cách truyền thống dựa trên phần cứng PlayStation. Sau khi phát hành qua các máy game thùng, các bản phát hành tại gia chủ yếu dành cho các hệ máy console trong dòng PlayStation.

Cách chơi
Dù đã qua 7 phiên bản kể từ 1994 đến 2007, lối chơi của Tekken vẫn không đổi: trong lúc những game đánh nhau khác bạn có thể nhấn đại nút để tấn công, Tekken đòi hỏi người chơi phải học thuộc những chiêu thức khác nhau của từng nhân vật mới có khả năng chiến thắng. Những nút bấm tương ứng với tứ chi của nhân vật tương ứng trên tay cầm PlayStation:
Nút Vuông: Tay trái.
Nút Tam Giác: Tay phải.
Nút Chéo: Chân trái.
Nút Tròn: Chân phải.
Những nút trên theo ký hiệu quốc tế của Tekken theo thứ tự lần lượt là: 1, 2, 3, 4. Những nút chỉ hướng thường được ký hiệu là: f (tới), u (lên), b (lùi), d (xuống).Ví dụ khi bạn muốn nhân vật Lee Chaolan thực hiện chiêu thức "Silver Sting" (anh ta nhảy lên và xoay người đá bằng chân trái), bạn phải nhấn hướng di chuyển lên/tới để nhảy lên, sau đó cả hai chân để đá, như vậy là u/f+3+4. Nếu chỉ nhấn u/f+3, Lee sẽ chỉ nhảy lên và đá nhẹ chứ không xoay người, đó là chiêu "Quick Silver Sting". Do vậy đôi lúc bạn chỉ thấy đối thủ thực hiện một chiêu thức thì có thể bắt chước thực hiện ngay, như cú đấm móc bằng tay phải sẽ là d/f+2, cú đám thẳng bằng tay trái sẽ là f+1.
Những nhân vật trong game Tekken đa phần đại diện cho nhiều môn võ khác nhau như Paul Phoenix là Judo, Marshall Law là Triệt Quyền Đạo, Jin Kazama là Karatedo, Hwoarang là Taekwondo...

Cốt truyện

Tekken 1
Nội dung game chủ yếu xoay quanh cuộc tranh giành quyền lực kéo dài nhiều năm của dòng họ Mishima. Nhân vật chính là Heihachi Mishima, ông đã lật đổ cha mình là Jinpachi Mishima để trở thành chủ của tập đoàn Mishima, tập đoàn kinh tế hùng mạnh nhất thế giới. Heihachi có hai người con là Kazuya Mishima và con nuôi Lee Chaolan. Tuy nhiên, Heihachi thất vọng về con trai mình, và ném Kazuya xuống vực, nói rằng "hổ ném con xuống vực, con nào mạnh trèo lên được mới xứng đáng nối nghiệp". Heihachi trao cho Lee Chaolan, một người giỏi kinh doanh điều hành tập đoàn, còn ông mở một đại hội võ thuật gọi là The King of the Iron Fist Tournament (Đại hội Thiết Quyền Vương), với giải thưởng rất cao cho võ sĩ nào có thể đánh bại được ông ta:"Đứa nào đánh được ta thì đoạt món qua này!!!". Kazuya vẫn còn sống và rất căm hận cha mình, tham gia đại hội võ thuật. Kazuya đánh bại tất cả các đối thủ và lọt vào chung kết. Kazuya Mishima có sức mạnh kinh ngạc, và anh ta đánh bại cả Lee Chaolan và Heihachi Mishima. Kazuya ném cha mình xuống núi, còn hạ chức em trai cho xuống làm thư ký.

Tekken 2
Kazuya đã bán linh hồn mình cho quỷ dữ để có sức mạnh chiến thắng được Heihachi và đoạt lấy tập đoàn Mishima, nhưng anh giao cho Lee Chaolan điều hành công việc, còn mình nấp sau bóng tối. 2 năm sau, đại hội The King of the Iron Fist Tournament 2 được tổ chức, với tiền thưởng gấp 1000 lần. Tuy nhiên, Heihachi vẫn còn sống. Ông đã ẩn nấp trong núi sau và luyện tập với một con gấu tên là "Kuma". Một nữ nhân vật là Jun Kazama xuất hiện, và cô cố gắng làm dịu đi lòng căm thù của Kazuya nhưng không được. Lần này vị trí đảo ngược, Heihachi là người lọt vào vòng chung kết và quyết đấu với Kazuya. Dù Kazuya có sức mạnh của quỷ, Heihachi là người chiến thắng và ông ném con trai mình vào miệng núi lửa. Khi thân xác của Kazuya bốc cháy, con quỷ thoát khỏi người anh ta và muốn nhập vào đứa trẻ mà Jun Kazama đang mang trong mình, nhưng Jun với sức mạnh từ lòng yêu thương con trai đã tiêu diệt con quỷ. Cô quyết định nuôi con trai của Kazuya một mình để dạy nó thành người tốt. Trong khi đó Heihachi chiếm lại được cơ ngơi của mình, và tống cổ Lee Chaolan, kẻ đã theo phe Kazuya.

Tekken 3
Khoảng 15 năm sau, Heihachi khám phá ra một ngôi mộ cổ ở Trung Mỹ, nơi theo lời đồn là nơi chôn giấu một vũ khí đánh nhau cực mạnh. Lòng tham quyền lực khiến Heihachi ra lệnh cho quân của mình đào bới nơi đó. Một quái vật gọi là "Orge" thức giấc, và rất nhiều võ sư nổi tiếng trên thế giới bị mất tích sau đó. Ở nhà của mình, Jin Kazama 15 tuổi, mẹ cậu bảo rằng nếu có chuyện gì xảy ra thì phải đến gặp ông nội cậu là Heihachi Mishima. Đêm hôm đó Orge tấn công nhà Kazama, và khi Jin tỉnh dậy thì mẹ cậu đã mất tích. Jin tìm đến với Heihachi và xin ông mình dạy võ cho cậu để trả thù. Heihachi đồng ý. 4 năm sau, The King of the Iron Fist Tournament 3 được tổ chức để dụ Orge, vì Heihachi cho rằng con quái vật này sẽ bị những võ sư thu hút đến. Paul Phoenix đánh bại Orge, và trở về tưởng rằng mình là người chiến thắng, nhưng Orge biến đổi thành to lớn hơn trước. Jin Kazama quyết đấu với Orge và tiêu diệt con quái vật. Jin gặp Heihachi, mừng rỡ nói với ông mình, nhưng Heihachi hết sức tức giận vì ông ta chỉ muốn sức mạnh của con quái vật, và bắn chết Jin. Dòng máu quỷ dữ trỗi dậy và hồi sinh cho Jin, anh ta bay đi.

Tekken 4
2 năm sau, Heihachi Mishima vẫn còn bực mình vì đã không chiếm được sức mạnh của Orge. Lần này ông ta muốn dòng máu quỷ của Jin Kazama, nhưng những cuộc tìm kiếm đều vô vọng. Nhưng Heihachi lại tìm thấy một bức ảnh về xác chết cháy của con trai mình ngày xưa là Kazuya. Ông ta cho lính tấn công tập đoàn G, nơi mà tình báo của Heihachi cho là xác của Kazuya đang được lưu giữ. Tuy nhiên đội quân của Heihachi bị tiêu diệt bởi một kẻ rất quen: Kazuya Mishima vẫn còn sống. Để nhử Kazuya ra mặt, Heihachi mở The King of the Iron Fist Tournament 4, với giải thưởng là cả tập đoàn Mishima. Những nhân vật quen thuộc là Kazuya Mishima, Jin Kazama, và cả Lee Chaolan, người đã thành một doanh nhân thành đạt, đều ra mặt. Heihachi sắp xếp cho Kazuya gặp Lee Chaolan và Jin Kazama để giảm sức mạnh của anh ta. Tuy nhiên Lee sững sốt khi biết rằng Kazuya vẫn còn sống, và nhanh chóng bị hạ, còn Jin không xuất hiện và bị loại. Cuộc đấu cuối cùng lại là Kazuya và Heihachi, và thắng lợi lại thuộc về Heihachi. Đúng lúc đó Jin xuất hiện, trong 2 năm qua, cậu đã từ bỏ võ thuật của nhà Mishima và học karate truyền thống, và Jin lần lượt đánh bại cả cha và ông nội mình. Trong cơn giận, Jin định giết Heihachi, nhưng hình ảnh của mẹ cậu là Jun Kazama thoáng qua. Jin nhớ lại là mình không phải kẻ xấu như Kazuya và Heihachi. Anh xoè cánh và bay đi.

Tekken 5, 6
Trong lúc Heihachi và Kazuya còn rên rỉ ôm đầu máu, một đàn robot to xác xông vào để ám sát Heihachi. Lần đầu tiên trong đời 2 cha con cùng chiến đấu, nhưng Kazuya nhanh chóng phản bội và quẳng cha mình vào đống robot để chạy thoát thân. Heihachi bị kẹt giữa bọn robot trong khi chúng tự phát nổ. Hon-maru chìm trong biển lửa. Và từ trong đống đổ nát, một bóng người to lớn xuất hiện, đó là Jinpachi Mishima, cha của Heihachi, người đã bị nhốt dưới hầm sâu từ nhiều năm trước. Với cái chết của Heihachi, nhiều người cho rằng tập đoàn Mishima thế là tiêu, nhưng sau đó ít lâu, The King of the Iron Fist Tournament 5 được công bố, và có lẽ Jinpachi muốn nhân cơ hội này để giết hết những người mạnh nhất (nhưng thật ra ông ta bị một sức mạnh huyền bí chi phối, và muốn có người nào đó giết được mình). Một lần nữa võ sư khắp thế giới lại đến tham gia, kẻ vì tiền, kẻ vì danh vọng. Nhưng người mạnh nhất và hạ được Jinpachi lại một lần nữa là Jin Kazama. Lần này Jin với tính cách đã thay đổi, trở thành chủ của tập đoàn Mishima. Không lâu sau khi lên nắm quyền, Jin dùng quyền lực để thâu tóm thế giới, và chiến tranh nổ ra. Kazuya đứng đầu tập đoàn G trở thành lực lượng duy nhất có thể chống lại tập đoàn Mishima. Giữa lúc đó Jin Kazama mở đại hội The King of the Iron Fist Tournament 6.

Tekken 7
Jin sau khi tiêu diệt được quái vật Azazel (trùm cuối Tekken 6) thì mất tích. Lợi dụng điều này, Heihachi đã đánh bại Nina Williams và đoạt lại quyền điều hành Mishima Zaibatsu. Cốt truyện trong Tekken 7 xoay quanh bí mật về Devil Gene - dòng máu ác quỷ trong người Kazuya và Jin. Thực chất dòng máu đó được thừa kế từ Kazumi Mishima - vợ của Heihachi và là mẹ của Kazuya. Kamumi đã đến võ đường của Jinpachi từ bé và cùng Heihachi thành đôi thanh mai trúc mã. Cuộc sống vẫn yên ổn cho đến khi Devil Gene trong Kazumi bắt đầu xâm chiếm cơ thể cô và mang cô đi tiêu diệt Heihachi. Mặc dù vẫn còn yêu thương vợ, Heihachi đã giết Kamumi. Kazuya từ bé vẫn tin và hận rằng bố đã giết mẹ. Lo sợ dòng máu quỷ trong Kazuya, Heihachi đã ném Kazuya (lúc bé) xuống vực. Trở lại hiện tại, Heihachi vừa tấn công G Corporation của Kazuya vừa truy tìm Jin. Jin thì được Lars Alexandersson (con rơi của Heihachi) tìm thấy, và cùng Alisa Bosconovitch với Lee Chaolan bảo vệ khỏi sự truy bắt của Nina. Còn trụ sở chính của G Corporation thì bị vệ tinh của Mishima Zaibatsu bắn tan tành. Kazuya trả đũa bằng việc dùng sức mạnh quỷ bắn rơi vệ tinh xuống thành phố, gây ra sự phẫn nộ của mọi người với Mishima Zaibatsu. Cuối cùng là trận chiến sống còn, Heihachi và Kazuya đánh nhau tại vùng nham thạch. Kazuya chiến thắng và thả Heihachi xuống dung nham. Kết thúc câu truyện là việc Jin bình phục lại, Lars nói rằng cuộc chiến vẫn chưa kết thúc, Jin khẳng định điều đó và thề sẽ tiêu diệt Kazuya và cả dòng máu quỷ trong mình.

Nhân vật

Tekken 1
(1994)
Heihachi Mishima (52 tuổi) - Chủ tập đoàn Mishima, người mở đại hội Tekken 1 (Karate)
Goro (200 tuổi)-Quái vật nửa rồng, xuất phát từ game Mortal kombat
Kazuya Mishima (26 tuổi) - Con trai của Heihachi (Karate)
Lee Chaolan (25 tuổi) - Con nuôi của Heihachi (Kungfu)
Paul Phoenix (25 tuổi) - Võ sư Judo, bạn của Law (Judo)
Marshall Law (25 tuổi) - Fan của Bruce Lee, bạn thân của Paul (Jeetkunedo)
Yoshimitsu (? tuổi) - Đứng đầu tộc Ninja Manji (Ninjutsu)
King (32 tuổi) - Muốn dành tiền để xây trại trẻ mồ côi (Đô vật chuyên nghiệp)
Armor King (? tuổi) - Bạn của Jinpachi Mishima và Wang (Đô vật)
Wang Jinrei (82 tuổi) - Bạn của Jinpachi Mishima và Wang (Xing Yi Quan)
Nina Williams (20 tuổi) - Sát thủ người Ireland, chị của Anna (Aikido)
Anna Williams (18 tuổi) - Sát thủ người Ireland, em của Nina (Aikido)
Kunimitsu (? tuổi) - Đối thủ của Yoshimitsu (Ninjutsu)
Michelle Chang (18 tuổi) - Cô gái lai Trung Quốc và Da đỏ, bị Ganryu yêu (Xing Yi)
Ganryu (32 tuổi) - Yêu Michelle (Sumo)
Jack - Robot
Prototype Jack - Robot
Kuma - Một con gấu nâu do Heihachi nuôi
Devil - Quỷ dữ

Tekken 2
(1995)
Heihachi Mishima (54 tuổi)
Kazuya Mishima (28 tuổi) - người mở đại hội Tekken 2
Lee Chaolan (27 tuổi)
Paul Phoenix (27 tuổi)
Marshall Law (27 tuổi)
Yoshimitsu (? tuổi)
King (35 tuổi)
Armor King (? tuổi)
Wang Jinrei (84 tuổi)
Nina Williams (22 tuổi)
Anna Williams (20 tuổi)
Kunimitsu (? tuổi)
Michelle Chang (20 tuổi)
Ganryu (34 tuổi)
Prototype Jack
Kuma
Devil/Kazuya

Nhân vật mới
Jun Kazama (22 tuổi) - Cô làm việc cho tổ chức bảo vệ động vật hoang dã, có khả năng tiên tri (Koryū)
Lei Wulong (26 tuổi) - Thám tử, hâm mộ Jackie Chan (ngũ hình quyền)
Baek Doo San (27 tuổi) - Thầy dạy võ (Taekwondo)
Bruce Irvin (32 tuổi) - Đen thui (Muay Thai)
Jack-2
Roger
Alex
Angel

Tekken 3
(1997)
Heihachi Mishima (73 tuổi) - người mở đại hội Tekken 3
Paul Phoenix (46 tuổi)
Yoshimitsu (? tuổi)
Lei Wulong (45 tuổi)
Nina Williams (22 tuổi) - Nina là nhân vật được Namco ưu ái, 2 chị em được ngủ trong phòng thí nghiệm 19 năm để còn trẻ
Anna Williams (20 tuổi)

Nhân vật mới
Jin Kazama (19 tuổi) Con của Jun và Kazuya (Karatedo)
Ling Xiaoyu (16 tuổi) Bạn học của Jin, có tình cảm đơn phương với anh. Là cháu gái của Wang Jinrei (Wushu, Bát quái chưởng-Pa Kua Chang)
Hwoarang (19 tuổi) - Học trò của Baek Doo San (Taekwondo)
Julia Chang (18 tuổi) - Con của Michelle Chang (Hình ý quyền-Xing Yi)
Forrest Law (25 tuổi) - Con của Law (Jeetkunedo)
Bryan Fury(? tuổi) - Cyborg, trước là bạn của Lei Wulong (Kick boxing)
King II (25 tuổi) - Con nuôi của King (Đô vật chuyên nghiệp)
Eddy Gordo - (Capoeira)
Tiger Jackson - (Capoeira)
Gun Jack
Mokujin
Kuma (Jr.)
Panda - Thú nuôi của Xiaoyu
Gon
Dr. Boskonovitch
Orge
True Orge
Unknown - Nhân vật chỉ xuất hiện trong Tekken Tag Tournament

Tekken 4
(2001)
Heihachi Mishima (75 tuổi) - người mở đại hội Tekken 4
Kazuya Mishima (49 tuổi)
Jin Kazama (21 tuổi)
Lee Chaolan / Violet (48 tuổi) - Violet là nhân vật do Lee cải trang
Paul Phoenix (48 tuổi)
Marshall Law
Yoshimitsu (? tuổi)
King II
Lei Wulong (47 tuổi)
Bryan Fury
Hwoarang
Nina Williams (24 tuổi)
Julia Chang
Ling Xiaoyu (18 tuổi)
Eddy Gordo-chồng của Christie
Kuma (Jr.)
Panda

Nhân vật mới
Steve Fox (21 tuổi) - Con sinh học của Nina Williams (Boxing)
Craig Marduk (28 tuổi) - Đô con (Vale Tudo)
Christie Monteiro (19 tuổi) - Hậu bối của Eddy Gordo (Capoeira)
Miharu Mirano (18 tuổi) - Bạn của Ling Xiaoyu
Combot - Robot của Lee Chaolan

Tekken 5
(2004)
Heihachi Mishima (75 tuổi)
Kazuya Mishima (49 tuổi)
Jin Kazama (21 tuổi)
Lee Chaolan (48 tuổi) - CEO của công ty robot lớn
Paul Phoenix (48 tuổi) - Nghèo đói, thất nghiệp
Marshall Law (48 tuổi) - Nhà hàng của Law đã bị phá sản, nay làm rửa chén
Yoshimitsu (? tuổi)
King II
Lei Wulong (47 tuổi)
Bryan Fury
Hwoarang-học trò cua Baek Doo San
Steve Fox (21tuổi)
Craig Marduk-đô con
Nina Williams (24 tuổi)
Anna Williams (22 tuổi)
Julia Chang
Ling Xiaoyu
Christie Monteiro
Eddy Gordo
Baek Doo San (48 tuổi)
Bruce Irvin
Ganryu - Đã chuyển sang yêu con nuôi của Michelle là Julia Chang
Wang Jinrei (105 tuổi)
Armor King (? tuổi)
Kuma (Jr.)-gấu do heiachi nuôi
Panda
Mokujin (Mộc Nhân)

Nhân vật mới
Asuka Kazama (17 tuổi) - Em họ của Jin Kazama (Koryū)
Feng Wei (27 tuổi) - (Thiếu lâm quyền phổ-Kenpo)
Raven (? tuổi) - Ninja, đen, hâm mộ Wesley Snipes (Nhẫn thuật-Ninjutsu)
Emily Rochefort (Lili) (16 tuổi) - Tiểu thư con nhà giàu người Monaco (Võ đường phố-Street fighting)
Sergei Dragunov (26 tuổi) - Một thành viên rất đáng sợ của Lực lượng đặc nhiệm SPETSNAZ ở Nga, mệnh danh là "Thiên thần trắng của cái chết".
Jack-5
Roger (Jr.)
Devil Jin - Dạng ác quỷ của Jin Kazama
Jinpachi Mishima - Bố của Heihachi, người mở đại hội Tekken 5.

Tekken 6
(26-11-2007)
Heihachi Mishima (75 tuổi)
Kazuya Mishima (49 tuổi)
Jin Kazama - người mở đại hội Tekken 6
Lee Chaolan (48 tuổi) - Vẫn là CEO
Paul Phoenix (48 tuổi) - Vẫn thất nghiệp
Marshall Law (48 tuổi) - Vẫn là rửa chén
Yoshimitsu (? tuổi)
King II
Lei Wulong (47 tuổi)
Bryan Fury
Hwoarang
Steve Fox
Craig Marduk
Nina Williams (24 tuổi)
Anna Williams (22 tuổi)
Julia Chang
Ling Xiaoyu
Asuka Kazama
Lili (17 tuổi)
Christie Monteiro
Eddy Gordo
Kuma (Jr.)
Panda
Feng Wei
Baek Doo San (48 tuổi)
Bruce Irvin
Ganryu
Wang Jinrei (105 tuổi)
Armor King (? tuổi)
Mokujin
Roger (Jr.)
Raven
Devil Jin
Jinpachi Mishima

Nhân vật mới

Leo (19 tuổi) - Cô gái người Đức, Yuri (Hakkyoku-Ken)
Miguel Caballero Rojo - Võ sĩ người Tây Ban Nha
Zafina - Người trông coi ngôi đền của Azazel, sử dụng võ thuật ám sát.
Bob - Béo phì,rất thích hamburger
Alisa Bosconovitch (trong phiên bản mới nhất Tekken 6: Bloodline Rebellion) - cô gái robot Nga được chế tạo bởi Dr. Bosconovitch với nhiệm vụ bảo vệ Jin Kazama
Lars Alexandersson (trong phiên bản mới nhất Tekken 6: Bloodline Rebellion) - người Thụy Điển. Cựu đội trưởng Tekken Force, con rơi của Heihachi.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Trang web chính thức của Tekken (bằng tiếng Nhật)
 Trang web chính thức của Tekken

Trò chơi điện tử đối kháng
Tác phẩm về khủng bố
Trò chơi điện tử kỳ ảo đô thị
Tác phẩm về gia đình bất thường
Trò chơi điện tử về ninja
Thương hiệu trò chơi điện tử
Trò chơi điện tử về ma quỷ
Trò chơi điện tử chuyển thể thành phim
Trò chơi điện tử Muay Thái
Nhượng quyền Bandai Namco


title: Gams bei Hieflau

text:
Gams bei Hieflau là một xã cũ thuộc huyện Liezen bang Steiermark, nước Áo. Đô thị  có diện tích 46,23 km², dân số thời điểm cuối năm 2021 là 504 người.

Tham khảo


title: 16002 Bertin

text:
16002 Bertin (1999 AM24) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 15 tháng 1 năm 1999 bởi Khảo sát tiểu hành tinh OCA-DLR ở Caussols.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 16002 Bertin

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1999


title: Schizopelex furcifera

text:
Schizopelex furcifera là một loài Trichoptera trong họ Sericostomatidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Cổ bắc
Schizopelex


title: Pseudopostega tanygnatha

text:
Pseudopostega tanygnatha là một loài bướm đêm thuộc họ Opostegidae. Nó được miêu tả bởi Donald R. Davis và Jonas R. Stonis, 2007. Nó được tìm thấy ở tây bắc Costa Rica

Chiều dài cánh trước khoảng 2.3 mm. Con trưởng thành bay vào tháng 6.

Chú thích

Tham khảo

Pseudopostega


title: Styx

text:
Trong thần thoại Hy Lạp, Styx (tiếng Hy Lạp: Στυξ) là một con sông tạo nên ranh giới giữa trần gian và âm phủ - thế giới thuộc quyền cai trị của thần Hades. Nữ thần sông Styx là con gái của thần hải dương Oceanus (hay Okeanos). Theo thần thoại Hy Lạp, con sông này bao quanh thế giới của thần Hades 9 vòng. Nữ thần Thetis đã nhúng con trai bà là anh hùng Achilles xuống dòng sông này để cho chàng trở nên bất tử.

Chuyện cũng kể về Phaëton, con trai thần mặt trời Helios, vì muốn chứng minh cho các bạn thấy mặt trời là cha mình nên cậu đã lấy cỗ xe mặt trời của cha đi chọc phá các bạn; làm rừng núi bị thiêu trụi, sông biển cạn khô, làng mạc bị đốt cháy... Zeus thấy vậy, liền dùng sét đánh thẳng vào cậu bé. Phaëton bị sét đánh chết ngã khỏi cỗ xe mặt trời và rơi xuống sông Styx. Các tiên nữ chôn cất Phaëton bên bờ sông. Các chị gái của cậu tìm đến,khóc than và biến thành những cây xương rồng bên mộ. Những giọt nước mắt của họ rơi xuống sông, biến thành những hạt ngọc Vì vậy mà đến bây giờ, người ta vẫn tìm thấy ngọc trên dòng sông này. Chú thích thêm, việc các chị gái và mẹ cậu có nơi ghi là biến thành cây Bạch Dương và nước mắt thành hổ phách.

Tham khảo

Địa điểm trong thần thoại Hy Lạp
Thần thoại Hy Lạp
Sông thần thoại
Lời thề
Địa ngục


title: Buckleria paludum

text:
Buckleria paludum là một loài bướm đêm thuộc họ Pterophoridae. Loài này phân bố trên một dải rộng ở các miền Cổ bắc và Đông phương và được tìm thấy từ châu Âu đến Nhật Bản, cũng như Ấn Độ và Sri Lanka.

Sải cánh dài khoảng 12 mm. Ở Tây Âu, con trưởng thành bay vào tháng 6 và tháng 8, chúng bay chủ yếu vào lúc trời tối. Có hai lứa trưởng thành một năm.

Ấu trùng ăn Drosera rotundifolia.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
Taxonomic And Biological Studies Of Pterophoridae Of Japan (Lepidoptera)
Japanese Moths
UKmoths

Buckleria
Động vật được mô tả năm 1841


title: Limnophila brachyptera

text:
Limnophila brachyptera là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Limnophila (chi ruồi)
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Tipula tateyamae

text:
Tipula tateyamae là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Chương Vũ

text:
Chương Vũ () là một huyện thuộc địa cấp thị Phụ Tân, tỉnh Liêu Ninh, Trung Quốc. Huyện cách trung tâm Phụ Tân  về phía tây nam. Chương Vũ có khí hậu lục địa gió mùa, mùa đông dài và giá rét với nhiệt độ trung bình tháng giêng là , còn mùa hè nóng và ẩm với nhiệt độ trung bình tháng 7 là . Nhiệt độ trung bình năm là .

Trấn

Hương

Hương dân tộc
 Hương dân tộc Mông Cổ-Vi Tử Câu (苇子沟蒙古族乡)
 Hương dân tộc Mông Cổ-Nhị Đạo Hà Tử (二道河子蒙古族乡)
 Hương dân tộc Mông Cổ-Tây Đại Gia Tử (西六家子蒙古族满族乡)
 Hương dân tộc Mông Cổ-Đại Lãnh (大冷蒙古族乡)

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang thông tin chính thức

Đơn vị cấp huyện Liêu Ninh
Phụ Tân


title: Bethlehem, Pennsylvania

text:
Bethlehem là một thành phố tại các quận quận Lehigh và quận Northampton ở vùng Lehigh Valley của miền đông Pennsylvania, ở Hoa Kỳ. Theo điều tra dân số năm 2000, thành phố có tổng dân số là 71.329 người, (2008 ước tính dân số là 72.241), khiến cho nó là thành phố lớn thứ sáu ở Pennsylvania, sau khi Philadelphia, Pittsburgh, Allentown, Erie, và Reading [3.]
Bethlehem nằm ở trung tâm của Thung lũng Lehigh, một vùng 731 dặm vuông (1.893 km ²) đó là nơi sinh sống củ hơn 800.000 người. Thung lũng bao trùm một bộ ba các thành phố (Bethlehem, Allentown và Easton) trong vòng hai huyện (Lehigh và Northampton), làm cho nó Pennsylvania lớn thứ ba khu vực đô thị. Nhỏ hơn Allentown nhưng lớn hơn Easton, Bethlehem là lần thứ hai Thung lũng Lehigh của thành phố đông dân nhất.

Có ba phần tổng thể của thành phố, Bắc Bethlehem, Nam và Tây Bethlehem Bethlehem. Mỗi phần đã thịnh vượng tại thời điểm khác nhau trong sự phát triển của thành phố và mỗi khu vực có đã được công nhận theo đăng ký quốc gia về lịch sử địa danh.

Trong tháng 7 năm 2006, tạp chí Money đã chọn Bethlehem là một trong những "100 địa điểm tốt nhất để sinh sống" [. 4] Nó được xếp thứ 88.

Thông tin nhân khẩu

Theo điều tra dân số năm 2008, Hoa Kỳ Cục dự tính  Bethlehem đã có 71.608 cư dân. 78,8% dân số là người Mỹ trắng, 4,8% người Mỹ gốc Phi, 2,9% người châu Á, 0,1% người Mỹ bản xứ, 0,0% đảo Thái Bình Dương, 10,3% là của một số chủng tộc khác, và 3,1% là của hai hoặc nhiều chủng tộc. Hispanic hoặc Latino được 22,9% dân số. 5,0% của tất cả các đơn vị nhà ở đã được bỏ trống. 15,9% của tất cả mọi người đang sống dưới mức nghèo khổ.

Theo điều tra dân số  năm 2000, đã có 71.329 người sống trong thành phố, trong đó có 17.094 gia đình và 28.116 hộ gia đình. Mật độ dân số là 3,704.4 người mỗi dặm vuông (1,429.9 / km ²). Có 29.631 đơn vị nhà ở với mật độ trung bình là 1,538.8 / sq mi (594.0/km ²). Cơ cấu chủng tộc của dân thành phố là 81,85% người da trắng, 3,64% người Mỹ gốc Phi, 0,26% người Mỹ bản xứ, 2,22% người châu Á, Thái Bình Dương 0,03%, 9,44% từ các chủng tộc khác, và 2,56% từ hai hoặc nhiều chủng tộc. Hispanic hay Latino thuộc chủng tộc nào được 18,23% dân số. Thành phố được đặt tên là "thành phố phát triển nhanh nhất Pennsylvania".

Có 28.116 hộ, trong đó 26,3% có trẻ em dưới 18 tuổi sống chung với họ, 44,1% là đôi vợ chồng sống với nhau, 12,8% có chủ hộ là nữ không có mặt chồng, và 39,2% là không lập gia đình. 32,3% các hộ gia đình đã được tạo thành từ các cá nhân và 14,4% có người sống một mình 65 tuổi trở lên đã được người. Bình quân mỗi hộ là 2,34 và cỡ gia đình trung bình là 2,95.

Trong thành phố này, cơ cấu độ tuổi dân cư với 21,0% ở độ tuổi dưới 18, 14,4% 18-24, 26,6% 25-44, 20,1% 45-64, và 17,9% 65 tuổi trở lên. Tuổi trung bình là 36 năm. Cứ mỗi 100 nữ có 91,5 nam giới. Cứ mỗi 100 nữ 18 tuổi trở lên, có 88,6 nam giới.

Thu nhập trung bình cho một hộ gia đình trong thành phố là $ 35.815, và thu nhập trung bình cho một gia đình là $ 45,354. Nam giới có thu nhập trung bình $ 35.190 so với 25.817 $ cho phái nữ. Thu nhập trên đầu cho thành phố là 18.987 $. Giới 11,1% gia đình và 15,0% dân số sống dưới mức nghèo khổ, bao gồm 20,7% những người dưới 18 tuổi và 8,8% có độ tuổi từ 65 trở lên.

Thành phố được phục vụ bởi sân bay quốc tế Lehigh Valley, sân bay phục vụ cả Allentown, Pennsylvania và khu vực lớn hơn ở Lehigh Valley.

Tham khảo

Quận Northampton, Pennsylvania


title: Hydropsyche mauritiana

text:
Hydropsyche mauritiana là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi
Hydropsyche


title: 13488 Savanov

text:
13488 Savanov (1982 TK1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 14 tháng 10 năm 1982 bởi L. G. Karachkina ở Đài vật lý thiên văn Crimean.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 13488 Savanov

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1982


title: Song Dương

text:
Song Dương (tiếng Trung: 双阳区, Hán Việt: Song Dương khu) là một thị hạt khu (quận nội thành) của địa cấp thị Trường Xuân, tỉnh Cát Lâm, Trung Quốc. Quận này có diện tích 1663, dân số 380.000 người. Quận này được chia ra 4 nhai đạo, 4 trấn, 4 hương, 1 hương dân tộc. Song Dương nằm ở phía đông nam của Trường Xuân.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Cát Lâm
Trường Xuân


title: Ko Chan (huyện)

text:
Ko Chan () là một huyện (‘‘amphoe’’) ở tỉnh Chonburi, Thái Lan.

Lịch sử
Tiểu huyện đã được thành lập ngày 1 tháng 7 năm 1997 từ việc tách phần phía đông của Phanat Nikhom.

Theo quyết định của chính phủ Thái Lan ngày 15 tháng 5 năm 2007, tất cả 81 tiểu huyện đều được nâng thành huyện. Với việc đăng Công báo hoàng gia ngày 24 tháng 8, quyết định nâng cấp này thành chính thức.

Địa lý
Các huyện giáp ranh (từ phía bắc theo chiều kim đồng hồ) là Plaeng Yao, Sanam Chai Khet và Tha Takiap của tỉnh Chachoengsao và Bo Thong và Phanat Nikhom của tỉnh Chonburi.

Hành chính
Huyện này được chia thành 2 phó huyện (tambon), các đơn vị này lại được chia thành 27 làng (muban). Ko Chan và Tha Bunmi đều là các đô thị tiểu huyện (thesaban tambon) và mỗi đơn vị nằm trên một số vùng đất của tambon cùng tên. Ngoài ra có 2 tổ chức hành chính tambon (TAO).

Tham khảo

Liên kết ngoài
amphoe.com

Ko Chan


title: Crassagrotis

text:
Crassagrotis là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Noctuidae
Noctuinae


title: Audincourt

text:
Audincourt là một xã của tỉnh Doubs, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền đông nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Doubs

Tham khảo

INSEE
IGN

Liên kết ngoài
Official website

Xã của Doubs


title: 3061 Cook

text:
3061 Cook (1982 UB1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 21 tháng 10 năm 1982 bởi Bowell, E. ở Flagstaff (AM).

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 3061 Cook

Được phát hiện bởi Edward Bowell
Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1982


title: Đông Hà, Bao Đầu

text:
Đông Hà () là một khu (quận) của thành phố Bao Đầu, khu tự trị Nội Mông Cổ, Trung Quốc.

Nhai đạo

Trấn
 Hà Đông (河东镇)

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang thông tin chính thức

Đơn vị cấp huyện Nội Mông
Bao Đầu


title: Chimarra cheesmanae

text:
Chimarra cheesmanae là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Chimarra


title: Đường đổi ngày quốc tế

text:
Đường đổi ngày quốc tế, hay đường thay đổi ngày quốc tế, là một đường tưởng tượng dùng để làm ranh giới giữa múi giờ UTC+14 và UTC-12, đi gần với kinh tuyến 180 độ kinh Đông từ Bắc Cực, qua eo biển Bering, Thái Bình Dương, cho đến Nam Cực, được quy định bởi Hội nghị quốc tế về kinh tuyến họp tại Washington năm 1884. Thực tế, đường đổi ngày không phải là một đường thẳng dọc kinh tuyến 180 độ, mà là một đường gấp khúc, nhằm cố gắng bảo đảm trên cùng một quốc gia không có 2 ngày cùng được tính. Theo quy định, khi các phương tiện giao thông đi ngang qua đường này, ngày tháng sẽ phải thay đổi. Đi từ bán cầu Tây sang bán cầu Đông qua đường này, tức là đi từ bên phải sang bên trái đường đổi ngày (cũng có nghĩa là đi từ phía đông sang phía tây qua nó), thì phải tăng một ngày. Đi từ bán cầu Đông sang bán cầu Tây, tức là đi từ bên trái sang bên phải của đường này, thì phải giảm một ngày.

Địa lý

Vòng quanh địa cầu
Những người đi về phía tây vòng quanh thế giới phải chỉnh đồng hồ:

 Lùi 1 giờ cho mỗi 15° kinh độ đi qua và
 Thêm 24 giờ sau khi đi qua đường đổi ngày quốc tế.

Khi đi về phía đông phải chỉnh đồng hồ:

 Thêm 1 giờ cho mỗi 15° kinh độ đi qua và
 Lùi 24 giờ sau khi đi qua đường đổi ngày quốc tế.

Không làm điều này sẽ làm cho thời gian của họ không chính xác với giờ địa phương.

Nhà địa lý Ả Rập Abulfeda (1273–1331) đã dự đoán rằng những người đi vòng quanh sẽ tích lũy một khoảng thời gian bù đắp một ngày so với ngày địa phương. Hiện tượng này được xác nhận vào năm 1522 sau khi kết thúc hành trình vòng quanh thế giới của Fernão de Magalhães (1519–1522), hành trình vòng quanh thế giới đầu tiên thành công. Sau khi vòng quanh thế giới về phía tây từ Tây Ban Nha, đoàn thám hiểm ghé thăm Cabo Verde để có các điều khoản vào thứ Tư, ngày 9 tháng 7 năm 1522 (giờ tàu). Tuy nhiên, người dân địa phương nói với họ rằng đó thực sự là thứ Năm, ngày 10 tháng 7 năm 1522. Phi hành đoàn đã rất ngạc nhiên, vì họ đã ghi lại từng ngày trong hành trình ba năm không bỏ sót. Hồng y Gasparo Contarini, đại sứ Venice tại Tây Ban Nha, là người châu Âu đầu tiên đưa ra lời giải thích chính xác về sự khác biệt này.

Mô tả

Phần miêu tả trên dựa vào những hiểu biết của cộng đồng Wikipedia về . Xem  ở phía dưới, và bản đồ trên đây.

Đường đổi ngày quốc tế về cơ bản dựa vào đường kinh tuyến 180°, cắt dọc Thái Bình Dương, và nửa đường vòng quanh thế giới tính từ kinh tuyến Greenwich. Tại nhiều địa điểm, đường đổi ngày quốc tế trùng hoàn toàn kinh tuyến 180°. Nhiều nơi khác, đường đổi ngày có chệch đi về hướng đông hoặc tây so với đường kinh tuyến. Sai khác này phần nhiều là để dung hòa các mối quan hệ kinh tế và/hoặc chính trị ở các vùng bị ảnh hưởng.

Đi từ bắc xuống nam, điểm lệch đầu tiên của đường đổi ngày so với kinh tuyến 180° là phía đông đảo Wrangel và bán đảo Chukotka, Viễn Đông Nga Siberia của nước Nga. (Đảo Wrangel có tọa độ 71°32′B 180°0′Đ, và cũng là 71°32′B 180°0′T.) Đường đổi ngày sau đó đi qua eo biển Bering, giữa quần đảo Diomede ở khoảng cách giữa các đảo ở tọa độ 168°58′37″ T. Sau đó, đường đổi ngày chuyển hướng đáng kể về phía tây kinh tuyến 180°, đi qua phía tây đảo St. Lawrence và đảo St. Matthew.

Đường đổi ngày đi qua giữa các quần đảo Aleut (có đảo Attu là cực tây) của Mỹ và quần đảo Komandorski thuộc Nga. Nó sau đó đổi hướng lần nữa về phía đông nam để quay về kinh tuyến 180°. Như vậy, toàn bộ lãnh thổ nước Nga nằm ở phía tây đường đối ngày quốc tế, còn toàn bộ lãnh thổ Hoa Kỳ nằm ở phía đông đường đổi ngày ngoại trừ các hải đảo Guam, quần đảo Bắc Mariana, và đảo Wake.

Đường đổi ngày quốc tế tiếp tục trùng với kinh tuyến 180° cho đến khi giao cắt với xích đạo. Các đảo san hô không người ở Howland và Baker của Mỹ, vừa qua hướng bắc đường xích đạo ở trung tâm Thái Bình Dương (có tọa độ giữa 172,5°T và 180°), có giờ muộn nhất trên Trái Đất (UTC−12).

Gặp Kiribati, đường đổi ngày đánh vòng tròn bằng cách bẻ ngoặt lớn về phía đông, hầu như chạm với kinh tuyến 150°T. Quần đảo cực đông Kiribati, quần đảo Line về phía nam Hawaii, có giờ sớm nhất trên Trái Đất, UTC+14. Đến phía nam Kiribati, đường đổi ngày quốc tế quay về hướng tây nhưng vẫn ở phía đông kinh tuyến 180°, xuyên qua giữa Samoa và Samoa thuộc Mỹ.

Phần nhiều khu vực này, đường đổi ngày đi theo kinh tuyến 165°T. Tuần tự, Samoa, Tokelau, Wallis và Futuna, Fiji, Tonga, Tuvalu, quần đảo Kermadec và quần đảo Chatham của New Zealand đều nằm phía tây đường đổi ngày nên có ngày giống nhau. Ngược lại, Samoa thuộc Mỹ, quần đảo Cook, Niue, và Polynésie thuộc Pháp tuy ở gần đó nhưng lại nằm ở phía đông đường đổi ngày nên bị trễ hơn một ngày.

Đường đổi ngày sau đó hướng về phía tây nam để quay về kinh tuyến 180°. Nó tiếp tục trùng kinh tuyến 180° cho đến khi gặp châu Nam Cực, nơi các múi giờ gộp lại. Theo quy ước, đường đổi ngày không được vẽ lên hầu hết các bản đồ châu Nam Cực. (Xem  bên dưới.)

Đôi điều về đường đổi ngày quốc tế

Trong khoảng thời gian từ UTC+10 đến 11:59 UTC mỗi ngày, tại các địa điểm khác nhau trên Trái Đất, người ta sẽ ghi nhận được 3 ngày tháng khác nhau. Thí dụ, lúc 10:15 UTC ngày thứ năm, tại Samoa thuộc Mỹ đồng hồ chỉ 23:15 ngày thứ tư (UTC−11), thứ năm ở hầu hết phần còn lại của thế giới, và 00:15 ngày thứ sáu tại Kiritimati (UTC+14).

Trong giờ đầu tiên của khoảng thời gian trên (10:00–10:59 UTC), 3 ngày tháng khác nhau được ghi nhận tại các địa điểm có cư dân. Ở giờ thứ hai (UTC 11:00–11:59) múi giờ hàng hải UTC−12 không có người ở nên khoảng thời gian này, chỉ có 2 ngày khác nhau được ghi nhận ở những vùng đất có cư dân.

Khoảnh khắc giao thừa đón năm mới diễn ra đầu tiên nơi các đảo nằm trên múi giờ UTC+14. Múi giờ UTC+14 bao gồm một phần của nước Cộng hòa Kiribati, gồm đảo Thiên Niên Kỷ thuộc quần đảo Line, và Samoa trong giai đoạn mùa hè. Thành phố lớn đón ngày mới đầu tiên là Auckland và Wellington, New Zealand (UTC+12; UTC+13 sử dụng giờ mùa hè).

Năm 1995, đường đổi ngày quốc tế được điều chỉnh khiến đảo Caroline (thuộc quần đảo Line thuộc Kiribati) trở thành một trong những nơi trên Trái Đất đón ngày 1 tháng 1 năm 2000 sớm nhất (UTC+14). Hệ quả là, rạn san hô vòng này được đổi tên thành đảo Thiên Niên Kỷ.

Các khu vực đón ngày mới sớm nhất thay đổi theo mùa. Khoảng thời gian hạ chí, khu vực đó có thể là bất cứ nơi đâu trên múi giờ Kamchatka (UTC+12) đủ xa về hướng bắc để quan sát mặt trời nửa đêm. Tại các điểm phân, nơi đầu tiên bước qua ngày mới là đảo Thiên Nhiên Kỷ không có cư dân thuộc Kiribati, là vũng lãnh thổ cực đông nằm ở phía tây đường đổi ngày.

Khoảng thời gian đông chí, địa điểm đầu tiên sẽ là Các trạm nghiên cứu Nam Cực sử dụng múi giờ New Zealand (UTC+13) suốt mùa hè, các nhà nghiên cứu tại đây cũng có thể quan sát hiện tượng mặt trời nửa đêm. Các trạm này bao gồm Trạm Nam Cực Amundsen-Scott, Trạm McMurdo, Căn cứ Scott và Trạm Mario Zucchelli.

Đường đổi ngày đơn phương và đường đổi ngày đa phương

Có 2 cách tính múi giờ và từ đó xác định vị trí của Đường đổi ngày quốc tế, một là dựa trên đất liền và các vùng lãnh hải lân cận, cách còn lại là dựa trên các vùng biển khơi.

Mỗi nước đơn phương xác định múi giờ tiêu chuẩn của mình, múi giờ này chỉ có hiệu lực trên lãnh thổ và lãnh hải của họ. Đường đổi ngày khi đó mang tính đơn phương bởi nó chỉ dựa trên luật pháp riêng của từng quốc gia chứ không phải luật quốc tế. Múi giờ quốc gia vì thế không có hiệu lực trên hải phận quốc tế.

Đường đổi ngày hàng hải, khác với Đường đổi ngày quốc tế, là đường đổi ngày đa phương được thiết lập dựa trên hiệp định quốc tế. Đây là kết quả của Hội nghị Anh-Pháp về định giờ trên biển năm 1917, khuyến nghị tất cả tàu thủy, cả quân sự lẫn dân sự, áp dụng múi giờ tiêu chuẩn khi đi trên hải phận quốc tế. Mỹ đã thông qua hiệp định này đối với thương thuyền và các tàu thuộc lực lượng quân sự hồi năm 1920. Đường đổi ngày này đã trở thành quy ước chung, tuy rằng không được vẽ trực tiếp trên bản đồ. Đường này theo dọc kinh tuyến 180° ngoại trừ những đoạn cắt ngang phần lãnh hải tiếp giáp lãnh thổ, tạo thành khoảng đứt—tức đường đứt đoạn.

Tàu thuyền được khuyến nghị chuyển theo giờ tiêu chuẩn quốc gia nếu băng qua vùng hải phận  của nước đó, sau đó, quay về múi giờ quốc tế khi ra khỏi vùng hải phận này. Thực tế, giao thông hàng hải thường chỉ sử dụng các múi giờ này để truyền tải tín hiệu radio và cho các mục đích tương tự. Cho các mục đích nội bộ, như lên lịch làm việc và ăn uống, việc chọn múi giờ là tùy ý.

Thực hành và quy ước bản đồ

Đường đổi ngày quốc tế trên trang này cũng như trên tất cả các bản đồ còn lại được vẽ theo đường đổi ngày đơn phương và là sản phẩm nhân tạo của ngành bản đồ học, bởi tọa độ các phân đoạn của đường đổi ngày khá mơ hồ. Đường đổi ngày quốc tế không kéo dài lên Châu Nam Cực trên các bản đồ thể hiện múi giờ do Cơ quan Tình báo Trung ương (CIA) nước Mỹ và  và Văn phòng Niên giám Hàng hải (HMNAO) của Anh phát hành. Đường đổi ngày quốc tế trên bản đồ CIA hiện đại hiện phản ánh những thay đổi gần đây nhất trong đường đổi ngày quốc tế (xem  bên dưới). Bản đồ HMNAO hiện tại không vẽ đường đổi ngày quốc tế phù hợp với những thay đổi gần đây trong đường đổi ngày quốc tế; nó vẽ một đường gần như giống hệt với đường được Văn phòng Thủy văn của Vương quốc Anh chấp nhận vào khoảng năm 1900. Thay vào đó, HMNAO gắn nhãn các nhóm đảo với múi giờ của chúng, phản ánh các thay đổi đường đổi ngày quốc tế gần đây nhất. Cách tiếp cận này phù hợp với nguyên tắc của các múi giờ quốc gia và hải lý: các đảo phía đông Kiribati thực sự là "đảo" của ngày châu Á (phía tây của đường đổi ngày quốc tế) trong một vùng biển của Mỹ (phía đông của đường đổi ngày quốc tế).

Không có tổ chức quốc tế, hay điều ước giữa các nước, để giúp ngành bản đồ học phân định rõ ràng đường đổi ngày quốc tế: Hội nghị Kinh tuyến Quốc tế năm 1884 từ chối dứt khoát kiến nghị hoặc đồng ý công nhận múi giờ nào với tuyên bố việc này nằm ngoài phạm vi của hội nghị. Hội nghị đã giải quyết rằng Ngày Quốc tế, từ nửa đêm đến nửa đêm giờ chuẩn Greenwich (bây giờ được gọi là Giờ Phối hợp Quốc tế, hay UTC), mà nó đã đồng ý, "sẽ không can thiệp vào việc sử dụng thời gian địa phương hoặc tiêu chuẩn ở nơi mong muốn". Từ đó xuất hiện tiện ích và tầm quan trọng của thời gian UTC hoặc "Z (Zulu)": nó cho phép một tham chiếu phổ quát duy nhất cho thời gian có giá trị cho tất cả các điểm trên toàn cầu cùng một lúc.

Những thay đổi trong lịch sử

Philippines (1521 và 1844)
Fernão de Magalhães tuyên bố chủ quyền Philippines cho Tây Ban Nha vào thứ Bảy, ngày 16 tháng 3 năm 1521, sau khi đi thuyền về phía tây từ Seville qua Đại Tây Dương và Thái Bình Dương. Là một phần của Tân Tây Ban Nha, Philippines có mối liên hệ quan trọng nhất với Acapulco ở México, vì vậy nó nằm ở phía đông của đường đổi ngày quốc tế mặc dù nằm ở rìa phía tây của Thái Bình Dương. Kết quả là Philippines đã đi sau các nước láng giềng châu Á một ngày từ thứ Bảy, ngày 16 tháng 3 năm 1521 đến thứ Hai, ngày 30 tháng 12 năm 1844.

Sau khi Mexico giành được độc lập từ Tây Ban Nha vào năm 1821, lợi ích thương mại của Philippines chuyển sang Đế quốc Trung Quốc, Đông Ấn Hà Lan và các vùng lân cận, vì vậy Philippines quyết định theo các nước láng giềng châu Á ở phía tây của đường đổi ngày. Thứ Ba, ngày 31 tháng 12 năm 1844 đã bị xóa khỏi lịch. Sau thứ Hai, ngày 30 tháng 12 năm 1844 là thứ Tư, ngày 1 tháng 1 năm 1845. Sự thay đổi này cũng được áp dụng cho các thuộc địa khác của Tây Ban Nha ở Thái Bình Dương: Quần đảo Mariana, Guam và Caroline. Các ẩn phẩm phương Tây nhìn chung không biết về sự thay đổi này cho đến đầu những năm 1890, vì vậy họ đã nhầm lẫn khi đặt đường đổi ngày Quốc tế là một phần lớn phía tây trong nửa thế kỷ tiếp theo.

Alaska (1867)
Alaska nằm ở phía tây của Đường đổi ngày Quốc tế vì những người định cư Nga đến Alaska từ Siberia. Ngoài ra, Đế quốc Nga vẫn sử dụng lịch Julius, lịch chậm hơn 12 ngày so với lịch Gregorian. Năm 1867, Hoa Kỳ mua Mỹ thuộc Nga và chuyển lãnh thổ sang phía đông của Đường đổi ngày quốc tế. Lễ chuyển giao diễn ra lúc 15:30 tại thủ đô New Archangel (Sitka) vào thứ Bảy, ngày 7 tháng 10 năm 1867 (Julius), tức thứ Bảy, ngày 19 tháng 10 năm 1867 (lịch Gregory) ở Châu Âu. Kể từ khi Alaska di chuyển về phía đông của Đường Ngày Quốc tế, ngày này cũng lùi về Thứ Sáu, ngày 18 tháng 10 năm 1867, ngày nay được gọi là Ngày Alaska.

Quần đảo Samoa và Tokelau (1892 và 2011)
Quần đảo Samoa, nay được chia thành Samoa và Samoa thuộc Mỹ, nằm ở phía tây của đường đổi ngày quốc tế cho đến năm 1892. Vào năm đó, vua Malietoa Laupepa đã được các thương nhân Mỹ thuyết phục áp dụng ngày của Mỹ (sau California 3 giờ) để thay thế ngày châu Á cũ (trước Nhật Bản 4 giờ). Sự thay đổi này được thực hiện bằng cách lặp lại Thứ Hai, ngày 4 tháng 7 năm 1892, ngày quốc khánh Hoa Kỳ.

Vào năm 2011, Samoa đã trở lại phía tây đường đổi ngày quốc tế bằng cách xóa bỏ thứ Sáu, ngày 30 tháng 12 năm 2011 khỏi lịch và thay đổi múi giờ từ UTC-11:00 sang UTC+13:00 (UTC-10:00 sang UTC+14:00 đối với mùa hè). Sự thay đổi này là do phần lớn giao thương của Samoa được thực hiện với Úc và New Zealand và cũng có cộng đồng lớn người nước ngoài. Việc chậm hơn 21 giờ khiến việc kinh doanh trở nên khó khăn vì có những ngày cuối tuần vào những ngày lùi lại có nghĩa là chỉ có bốn ngày trong tuần là ngày làm việc chung.

Đường đổi ngày quốc tế hiện nay chạy qua giữa Samoa và Samoa thuộc Mỹ, nơi vẫn nằm ở phía đông (Mỹ) của đường đổi ngày.

Tokelau là một vùng lãnh thổ của New Zealand ở phía bắc Samoa, nơi có liên kết giao thông và liên lạc chính với phần còn lại của thế giới đi qua Samoa và cũng đã đi qua đường đổi ngày cùng với Samoa vào năm 2011.

Kwajalein (khoảng năm 1945 và 1993)
Đảo san hô Kwajalein, cũng như phần còn lại của Quần đảo Marshall, được chuyển từ tay người Tây Ban Nha sang người Đức và sang Nhật Bản kiểm soát trong thế kỷ 19 và 20. Trong thời kỳ đó, nó nằm ở phía tây của đường đổi ngày. Mặc dù Kwajalein chính thức trở thành một phần của Lãnh thổ Ủy thác Quần đảo Thái Bình Dương cùng với phần còn lại của Marshalls sau Chiến tranh thế giới thứ hai, Hoa Kỳ đã thiết lập một cơ sở quân sự ở đó. Do đó, Kwajalein đã sử dụng ngày Hawaii, vì vậy nó nằm ở phía đông của đường đổi ngày quốc tế (khác với phần còn lại của Marshall). Kwajalein trở lại phía tây của đường đổi ngày bằng cách loại bỏ Thứ Bảy, ngày 21 tháng 8 năm 1993 khỏi lịch. Hơn nữa, tuần làm việc của Kwajalein đã được thay đổi từ thứ Ba đến thứ Bảy để phù hợp với tuần làm việc của Hawaii từ thứ Hai đến thứ Sáu ở phía bên kia của đường đổi ngày.

Đông Kiribati (1994)
Là thuộc địa của Anh, Cộng hòa Kiribati ngày nay nằm ở trung tâm của Quần đảo Gilbert, ngay phía tây của đường đổi ngày vào thời điểm đó. Sau khi giành được độc lập vào năm 1979, Kiribati đã mua lại  quần đảo Phoenix và Line, phía đông đường đổi ngày, từ Hoa Kỳ. Kết quả là, nước này đã bị chắn ngang bởi đường đổi ngày. Các văn phòng chính phủ và thương mại ở hai bên đường đổi ngày chỉ có thể tiến hành công việc kinh doanh thông thường qua radio hoặc điện thoại vào bốn ngày trong tuần vốn là ngày thường của cả hai bên. Để loại bỏ sự bất tiện này, Kiribati đã đổi ngày cho nửa phía đông bằng cách loại bỏ thứ Bảy, ngày 31 tháng 12 năm 1994 khỏi lịch. Sau khi thay đổi, đường đổi ngày có hiệu lực di chuyển về phía đông nước này. Quy ước đường đổi ngày 1917 hải lý vẫn còn hiệu lực. Khi múi giờ đất liền là thứ Hai, những hòn đảo này sẽ tạo thành vùng bao quanh ngày thứ Hai trong đại dương có Chủ nhật. Bản đồ thường không được vẽ theo cách này.

Sau sự thay đổi năm 1994, lãnh thổ cực đông của Kiribati, Quần đảo Line, bao gồm cả đảo có người sinh sống là Kiritimati, bắt đầu vào năm 2000 trước bất kỳ quốc gia nào khác, một đặc điểm mà chính phủ Kiribati coi là một điểm thu hút khách du lịch tiềm năng.

Tham khảo

Địa lý học
Thái Bình Dương
Thời gian


title: Thanh Xuân Trung

text:
Thanh Xuân Trung là một phường thuộc quận Thanh Xuân, thành phố Hà Nội, Việt Nam.

Địa lý
Phường Thanh Xuân Trung có địa giới hành chính:
Phía đông giáp phường Thượng Đình
Phía tây giáp các phường Thanh Xuân Bắc và Thanh Xuân Nam
Phía nam giáp phường Hạ Đình
Phía bắc giáp phường Nhân Chính.

Phường Thanh Xuân Trung có diện tích , dân số năm 2022 là 33.418 người, mật độ dân số đạt {{formatnum: người/km².

Lịch sử
Trước đây, phường trực thuộc quận Đống Đa với tên gọi là phường Thanh Xuân. Ngày 22 tháng 11 năm 1996, phường Thanh Xuân chuyển sang trực thuộc quận Thanh Xuân mới thành lập và được đổi tên thành phường Thanh Xuân Trung.

Chú thích


title: Cystiscus havannensis

text:
Cystiscus havannensis là một loài ốc biển rất nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Cystiscidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Cystiscus


title: Budge Budge

text:
Budge Budge là một thành phố và khu đô thị của quận South Twentyfour Parganas thuộc bang Tây Bengal, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Budge Budge có dân số 75.465 người. Phái nam chiếm 55% tổng số dân và phái nữ chiếm 45%. Budge Budge có tỷ lệ 70% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 75%, và tỷ lệ cho phái nữ là 64%. Tại Budge Budge, 10% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang West Bengal


title: Danh sách thành phố Sénégal

text:
Dưới đây là danh sách thành phố Sénégal xếp theo dân số ước tính, lớn hơn 10.000 dân.

Các khu định cư khác
 Agnam-Goly
 Cap Skirring
 Guédiawaye
 Kidira
 Pikine
 Podor
 Yoff

Tham khảo

Sénégal
Sénégal
Thành phố


title: Agonita tristicula

text:
Agonita tristicula là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1922.

Chú thích

Tham khảo

Agonita


title: Cantharidus festivus

text:
Cantharidus festivus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Trochidae, họ ốc đụn.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

F
Động vật chân bụng New Zealand


title: Olivella zonalis

text:
Olivella zonalis là một loài ốc biển cỡ nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Olivellidae, họ ốc ôliu nhỏ.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Olivella


title: Womrath

text:
Womrath là một đô thị thuộc huyện Rhein-Hunsrück bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị Womrath có diện tích 8,39 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 218 người.

Tham khảo

Xã của bang Rheinland-Pfalz


title: Bình An, Hải Đông

text:
Bình An () là một quận thuộc địa cấp thị Hải Đông, tỉnh Thanh Hải, Trung Quốc.

Địa lý
Quận Bình An có diện tích 734,59 km², dân số năm 2010 là 102.975 người.

Hành chính
Quận Bình An được chia thành 3 trấn: Bình An (平安镇), Tiều Hạp (小峡镇), Tam Hiệp (三合镇) và 5 hương: Hồng Thủy (洪水泉乡), Thạch Hôi Diêu (石灰窑乡), Cổ Thành (古城乡), Sa Câu (沙沟乡), Ba Tạng Câu (巴藏沟乡).

Tham khảo

- Trang thông tin chính thức

Đơn vị cấp huyện Thanh Hải
Hải Đông


title: Liban

text:
Liban (Tiếng Việt: Li-băng;  ; phiên âm tiếng Ả Rập Liban: ; ), tên đầy đủ Cộng hòa Liban ( ; phiên âm tiếng Ả Rập Liban: ; ; tiếng Anh: ; phiên âm tiếng Anh: ), là một quốc gia ở Trung Đông. Liban có nhiều núi, nằm cạnh bờ biển đông của Địa Trung Hải, giáp với Syria về phía Bắc và Đông, Israel về phía nam, nước này có bờ biển hẹp dọc theo ranh giới phía Tây.

Cái tên Liban (cũng được viết là "Loubnan" hay "Lebnan") có nguồn gốc từ nhóm ngôn ngữ Semit, nghĩa là "trắng", để chỉ đỉnh núi tuyết phủ ở núi Liban.

Trước cuộc nội chiến (1975-1990), Liban là một quốc gia thịnh vượng. Sau nội chiến, cho tới tháng 6 năm 2006, tình trạng căng thẳng về chính trị ở quốc gia này dần được cải thiện và đi vào ổn định hóa. Xung đột giữa Israel và Hezbollah đã tác động và ảnh hưởng đến binh lính và thường dân nơi đây, cơ sở hạ tầng bị hư hại, người dân mất nhà cửa. Dù phải chịu ảnh hưởng từ các cuộc xung đột quân sự, quốc gia này hiện đã phần nào thành công trong việc khôi phục lại nền kinh tế, Liban ngày nay duy trì chỉ số phát triển con người (HDI) ở mức cao, GDP danh nghĩa đạt mức 57 tỷ đô la Mỹ với hơn 5 triệu dân, thu nhập bình quân đầu người đạt mức 12.454 USD/người năm 2019.

Lịch sử

Từ đầu thiên niên kỉ 3 TCN, người Canaan và người Phoenicia đến xâm chiếm các vùng ven biển và lập các thành bang (Babylon, Berytos, Sidon và Tyr). Từ thế kỷ VII TCN, đến thế kỷ I TCN, vùng lãnh thổ này lần lượt rơi vào ách thống trị của các đế quốc Assyria, Babylon, Ba Tư và Hy Lạp, rồi sáp nhập vào tỉnh Syria thuộc quyền kiểm soát của người La Mã (Thế kỷ I TCN), người Byzantine. Vào thế kỷ VII, cuộc chinh phục của người Ả Rập đã đẩy lùi những cộng đồng người Kitô giáo về phía các miền núi. Vùng này bị người Franc chiếm đóng (1098-1291), rồi đến người Ai Cập trước khi hoàn toàn rơi vào sự thống trị của đế quốc Ottoman (1516).

Từ thế kỷ XVII, các tiểu vương quốc Hồi giáo người Druze đã thống nhất vùng núi Liban và tìm cách giành quyền tự trị, trong khi ảnh hưởng của cộng đồng Công giáo Maronite ngày càng lớn mạnh. Năm 1861, tiếp theo những xung đột giữa cộng đồng Hồi giáo và cộng đồng Công giáo, Pháp đã can thiệp nhằm bảo vệ người Công giáo và thành lập vùng tự trị Mont-Liban cho người Công giáo năm 1864. Sau Chiến tranh thế giới thứ I, Liban trở thành lãnh thổ ủy trị của Pháp. Năm 1943, Liban tuyên bố độc lập. Một "Hiệp ước dân tộc" được ký kết nhằm duy trì sự cân bằng quyền lực chính trị giữa các cộng đồng Hồi giáo Sunni, Shia và người Druze, Chính thống Hy Lạp và Chính thống Armenia. Chức vụ Tổng thống thuộc về một thành viên thuộc cộng đồng người Maronite nhờ ưu thế đa số của người Cơ Đốc giáo, Thủ tướng là một người Hồi giáo Sunni; Chủ tịch nghị viện là một người Hồi giáo Shi'a.

Năm 1945, Liban tham gia thành lập Liên minh Ả Rập.

Thịnh vượng kinh tế đi kèm theo những gia tăng bất công xã hội làm phát sinh những căng thẳng giữa các cộng đồng, dẫn đến cuộc nội chiến đầu tiên năm 1958. Quân đội Hoa Kỳ được gởi đến theo yêu cầu của Tổng thống Camille Chamoun và rút quân sau khi thành lập chính quyền mới.

Năm 1967, sau cuộc Chiến tranh Ả Rập-Israel 1948, người Palestine ồ ạt chạy sang lánh nạn ở Liban. Sự hiện diện của khoảng 350.000 người tị nạn Palestine và Tổ chức Giải phóng Palestine (PLO) bị Jordan trục xuất (1970- 1971) đã khiến cho cuộc nội chiến lần thứ hai bùng nổ năm 1976. Tình hình trở nên trầm trọng hơn khi quân đội Syria hiện diện ở một phần lãnh thổ Liban (1976) và sự can thiệp quân sự của Israel (1978). Năm 1982, quân đội Israel phong tỏa thủ đô Beyrouth và đánh đuổi lực lượng vũ trang của tổ chức PLO. Năm 1985, quân đội Israel rút khỏi Liban, nhưng vẫn duy trì sự hiện diện ở phần lãnh thổ phía nam, được gọi là "vùng an toàn". Cuộc nội chiến vẫn tiếp tục kéo dài tình hình càng trở nên phức tạp hơn do những cuộc đối đầu giữa các khuynh hướng Hồi giáo khác nhau. Từ năm 1985, nhóm Hồi giáo Hezbollah gia tăng các vụ bắt cóc con tin người phương Tây. Tình hình này đã khiến cho quân đội Syria quay trở lại chiếm đóng ở Tây Beyrouth năm 1987. Nhiệm kì của Tổng thống Amine Gemayel kết thúc năm 1988 nhưng không có cuộc bầu cử người kế nhiệm. Hai chính phủ được hình thành: một chính phủ thuộc dân sự và Hồi giáo do Selim Hoss lãnh đạo đặt trụ sở tại Tây Beyrouth, chính phủ còn lại thuộc về giới quân sự và người Cơ Đốc giáo do Tướng Michel Aoun lãnh đạo có trụ sở ở Đông Beyrouth. Năm 1989, Elias Hraoui trở thành Tổng thống. Hiến pháp mới năm 1990 thành lập Đệ Nhị Cộng hòa ở Liban đồng thời thừa nhận lại các thỏa thuận được ký kết tại Taif năm 1989. Thoả thuận được ký kết tại Taif dự kiến lập lại sự cân bằng đại diện hợp pháp giữa các cộng đồng Hồi giáo và cộng đồng Cơ Đốc giáo trong đó quân đội Liban được sự ủng hộ của Syria đã chấm dứt cuộc đối đầu của tướng Aoun. Năm 1991, hiệp ước Damascus lập quyền bảo hộ của Syria tại Liban. Năm 1996, cuộc chiến giữa tổ chức Hezbollah và quân đội Israel lại diễn ra ác liệt ở miền Nam Liban. Tháng 5 năm 2000, quân đội Israel rút quân khỏi miền Nam Liban, nhưng tình trạng xung đột giữa Israel và tổ chức Hồi giáo Hezbollah vẫn tiếp tục diễn ra.

Vụ ám sát cựu Thủ tướng Rafik Hariri ngày 2 tháng 2 năm 2005 làm dấy lên các cuộc biểu tình chống lại sự hiện diện của quân đội Syria tại Liban và buộc Syria rút hết quân khỏi Liban tháng 4 năm 2005. Tháng 5 và tháng 6 năm 2005, Liban tổ chức cuộc bầu cử Quốc hội đầu tiên sau nội chiến không có sự can dự của nước ngoài dẫn đến thắng lợi cho liên minh của Saad Hariri (con trai cựu Thủ tướng Hariri bị sát hại) chiếm gần 2/3 số ghế Quốc hội. Sau 18 tháng khủng hoảng chính trị và 6 tháng bỏ trống ghế tổng thống, ngày 25 tháng 5 năm 2008. Quốc hội Liban đã bầu ông Michel Suleiman làm Tổng thống mới, chấm dứt cuộc khủng hoảng chính trị nói trên. Tuy nhiên, sau khi nhiệm kỳ ông Michel Suleiman kết thúc, khủng hoảng lại xảy ra. Ghế tổng thống bị bỏ trống hơn hai năm. Trong khi đó, chính phủ thì tê liệt và xảy ra một cuộc khủng hoảng rác. Ngày 31 tháng 10 năm 2016, sau hơn 30 cuộc họp, nghị viện đã bầu ông Michel Aoun, cựu tướng quân đội, từng làm tổng thống từ năm 1988 đến năm 1990 làm tổng thống, và ngày 18 tháng 12, Saad Hariri được bổ nhiệm làm thủ tướng, chấm dứt khủng hoảng.

Chính trị

Liban là một nước cộng hòa trong đó ba chức vụ cao nhất được dành cho các thành viên thuộc các nhóm tôn giáo cụ thể:

 Tổng thống phải là tín đồ Công giáo Maronite.
 Thủ tướng phải là tín đồ Hồi giáo Sunni.
 Chủ tịch Nghị viện phải là một tín đồ Hồi giáo Shia.
 Bên cạnh đó, Phó Thủ tướng và Phó Chủ tịch Nghị viện là 2 chức vụ dành cho tín đồ Chính thống giáo.

Sự sắp đặt này là một phần của "Hiệp ước Quốc gia" (tiếng Ả Rập: الميثاق الوطني - al Mithaq al Watani), một thỏa thuận không được ghi thành văn bản được đưa ra năm 1943 trong cuộc gặp gỡ giữa tổng thống đầu tiên của Liban (một tín đồ Maronite) và thủ tướng đầu tiên (một tín đồ Sunni), dù nó không được chính thức hóa trong Hiến pháp Liban cho tới tận năm 1990, tiếp sau Thỏa thuận Taif. Hiệp ước gồm cả một lời hứa của những người Kitô giáo không tìm kiếm sự bảo vệ của Pháp và chấp nhận "bộ mặt Ả Rập" cho Liban, và lời hứa của người Hồi giáo công nhận sự độc lập và tính hợp pháp của nhà nước Liban trong biên giới được vạch ra năm 1920 và từ bỏ tham vọng liên bang với Syria. Hiệp ước này dù khi ấy chỉ là một thỏa hiệp tạm thời, vẫn rất cần thiết cho tới khi Liban thật sự có được một sự đồng nhất quốc gia. Nó vẫn tiếp tục hiện diện và các cuộc nội chiến tiếp diễn sau đó tiếp tục có ảnh hưởng thống trị tới chính trị Liban.

Hiệp ước cũng quy định rằng số ghế trong Nghị viện phải được phân chia theo tôn giáo và theo vùng, với tỷ lệ 6 thành viên Kitô giáo trên 5 thành viên Hồi giáo, một tỷ lệ dựa trên cuộc điều tra dân số năm 1932, được tiến hành ở thời điểm các tín đồ Kitô giáo vẫn chiếm một đa số nhỏ. Thỏa thuận Taif thêm rằng tỷ lệ số ghế của hai tôn giáo sẽ là ngang nhau.

Hiến pháp cho phép người dân thay đổi chính phủ. Mặc dù, từ giữa thập niên 1970 cho tới cuộc bầu cử nghị viện năm 1992, cuộc nội chiến đã không cho phép người dân thực thi quyền này. Theo hiến pháp, các cuộc bầu cử nghị viện trực tiếp phải được tiến hành bốn năm một lần. Cuộc bầu cử gần đây nhất diễn ra năm 2000; cuộc bầu cử dự định năm 2004 đã bị trì hoãn một năm.

Thành phần nghị viện dựa trên sắc tộc và tôn giáo nhiều hơn ý thức hệ. Sự phân chia số ghế trong nghị viện gần đây đã được thay đổi.

Nghị viện bầu ra Tổng thống nước cộng hòa với nhiệm kỳ sáu năm. Tổng thống bị cấm giữ nhiệm kỳ liên tục. Quy định hiến pháp này đã được thông qua bởi hai lần sửa đổi gần đây, tuy nhiên, dưới sức ép của chính phủ Syria. Nhiệm kỳ của Elias Hrawi đúng ra đã kết thúc năm 1995, nhưng được kéo dài thêm ba năm nữa. Việc này lại được lặp lại năm 2004 cho phép Emile Lahoud tiếp tục giữ ghế tới năm 2007. Những người ủng hộ dân chủ đã phản đối những hành động này.

Cuộc bầu cử tổng thống cuối cùng diễn ra năm 1998. Tổng thống chỉ định Thủ tướng dựa trên sự đề xuất của Nghị viện. Liban có nhiều đảng chính trị, nhưng vai trò của chúng kém quan trọng trong đa số các hệ thống nghị viện. Trên thực tế, đa số chỉ đại diện cho quyền lợi của riêng mình; nhiều người trong số họ được lọt vào danh sách ứng cử viên chỉ vì là người nổi tiếng trong nước hay trên thế giới. Phiếu bầu thường dựa theo các cuộc đàm phán giữa các lãnh đạo địa phương, lãnh đạo dòng họ, các nhóm tôn giáo và các đảng chính trị; những liên minh lỏng lẻo này chỉ tồn tại trong thời gian bầu cử và hiếm khi hợp tác chặt chẽ với nhau thành một khối trong Nghị viện sau đó.

Hệ thống tư pháp Liban dựa trên Luật Napoléon. Các bồi thẩm đoàn không hiện diện tại các phiên xử. Hệ thống tòa án Liban có ba mức - tòa sơ thẩm, tòa phúc thẩm, và tòa phá án. Cũng có một hệ thống tòa án tôn giáo có quyền tái phán đối với các cá nhân bên trong cộng đồng của họ, phán xử các vụ như hôn nhân, ly dị, và thừa kế. Luật pháp Liban không quản lý hôn nhân dân sự (dù nó vẫn quản lý các cuộc hôn nhân có yếu tố nước ngoài); những nỗ lực của cựu Tổng thống Elias Hrawi nhằm hợp pháp hóa hôn nhân vào cuối thập kỷ 1990 về vấn đề này chỉ nhận được sự phản đối từ các giáo sĩ Hồi giáo. Ngoài ra, Liban có một hệ thống các tòa án quân sự cũng có quyền tài phán đối với cá nhân dân sự đối với các tội như gián điệp, phản bội, và các tội khác bị coi có liên quan tới an ninh. Các tòa án quân sự này bị các tổ chức nhân quyền như Ân xá quốc tế chỉ trích vì "vi phạm nghiêm trọng các tiêu chuẩn quốc tế về xét xử công bằng" và có "quyền tài phán quá rộng đối với các công dân".

Các vùng hành chính

Liban được chia thành sáu tỉnh (muhafazah, số nhiều muhafazat); các tỉnh này lại được chia thành 25 quận (qadaa, số nhiều aqdya), dưới nữa là nhiều khu đô thị bao quanh một nhóm các thành phố hay làng mạc.

 Tỉnh;
 Quận;
 :Thể loại: Các thành phố và làng mạc tại Liban.

Địa lý

Là một quốc gia ở phía tây vùng Trung Đông, Liban giáp với Địa Trung Hải ở phía tây (bờ biển: 225 km) và phía đông giáp với Vùng trũng Syria-Châu Phi. Liban có 375 km biên giới ở phía bắc với Syria và 79 km biên giới ở phía nam với Israel. Biên giới với Israel đã được Liên hiệp quốc thông qua (xem Đường Xanh (Liban)), dù một phần lãnh thổ nhỏ, gọi là Shebaa Farms nằm trong Cao nguyên Golan được Liban tuyên bố chủ quyền nhưng bị Israel chiếm đóng, Israel tuyên bố trên thực tế vùng đất này thuộc Syria. Liên hiệp quốc đã chính thức tuyên bố vùng này thuộc Syria và không phải lãnh thổ của Liban, nhưng Hezbollah thỉnh thoảng tung ra các đợt tấn công vào Israeli vào các vị trí bên trong đó, với danh nghĩa giải phóng lãnh thổ Liban.

Kinh tế

Liban có một nền kinh tế thị trường đang phát triển. Kinh tế theo định hướng lấy dịch vụ làm chủ đạo, các lĩnh vực tăng trưởng chính bao gồm ngân hàng và du lịch. Không hề có hạn chế trao đổi ngoại tệ hay di chuyển đồng vốn, và độ bảo mật ngân hàng rất chặt chẽ. Đặc biệt không hề có hạn chế đối với đầu tư nước ngoài. Tính đến năm 2016, GDP danh nghĩa của Liban đạt 51.815 tỷ USD, đứng thứ 80 thế giới, đứng thứ 28 châu Á và đứng thứ 10 Trung Đông.

Cuộc nội chiến giai đoạn 1975-1991 đã tàn phá nghiêm trọng hạ tầng kinh tế Liban, làm giảm một nửa sản lượng sản xuất, và chấm dứt vị trí trung tâm phân phối vùng đông Trung Đông và đầu mối ngân hàng của nước này. Hòa bình giúp chính phủ trung ương tái kiểm soát quyền lực ở Beirut, bắt đầu thu thuế và tái kiểm soát cảng biển chính và các cơ sở chính phủ. Kinh tế hồi phục nhờ một hệ thống tài chính ngân hàng lành mạnh và nhờ sự phục hồi nhanh chóng các cơ sở sản xuất nhỏ và vừa với các khoản tiền hỗ trợ gia đình gửi về từ nước ngoài, các dịch vụ ngân hàng, xuất khẩu sản phẩm nông nghiệp, trợ giúp nước ngoài và các nguồn trao đổi ngoại tệ.

Trong những năm qua, nền kinh tế Liban đã có bước phát triển đáng kể. Mức tài sản của các ngân hàng đạt tới tới hơn 70 tỷ dollar. Thậm chí với mức giảm sút 10% trong lĩnh vực du lịch năm 2005, vẫn có hơn 1.2 triệu khách du lịch đã tới nước này. Sự tư bản hóa thị trường đang ở mức cao nhất. Tư bản hóa đạt hơn 7 tỷ dollar vào cuối tháng 1 năm 2006. Tuy nhiên, với hậu của những cuộc tấn công từ phía Israel vào tháng 7 năm 2006, nền kinh tế nước này bắt đầu bước vào giai đoạn suy thoái nghiêm trọng.

Nhân khẩu

Dân số Liban gồm ba nhóm sắc tộc và tôn giáo chính: Hồi giáo (Shi'ites, Sunnis, Alawite), giáo phái Druze, và Kitô giáo (đa số là Công giáo Maronite, Chính thống giáo Hy Lạp, Tông truyền Armenia, Công giáo Melkite, cũng như Chính thống giáo Syria, Công giáo Armenia, Công giáo Syria, Công giáo Chaldea, Công giáo Latinh, Cảnh giáo, Chính thống giáo Coptic và Tin Lành). Liban là quốc gia có số dân theo Kitô giáo đông nhất khu vực Trung Đông.

Không có số liệu điều tra dân số chính thức nào được tiến hành từ năm 1932, phản ánh sự nhạy cảm chính trị tại Liban về sự cân bằng tôn giáo. Theo ước tính khoảng 27% dân số là người Hồi giáo Sunni, 27% là người Hồi giáo Shia, 39% là người Kitô giáo và 5% người Druze. Từng có một số lượng nhỏ người Do Thái, chủ yếu sống tại trung tâm Beirut. Tương tự, một cộng đồng nhỏ (chưa tới 1%) người Kurds (cũng được gọi là Mhallamis hay Mardins) sống tại Liban. Có gần 15 triệu người Liban sống trên khắp thế giới, chủ yếu là tín đồ Kitô giáo, Brasil là nước có cộng đồng người Liban ở nước ngoài lớn nhất Argentina, Úc, Canada, Colombia, Pháp, México, Venezuela và Hoa Kỳ cũng là những nước có số người nhập cư vào Liban đông đảo.

360.000 người tị nạn Palestine đã đăng ký với Cơ quan cứu trợ và việc làm Liên hợp quốc (UNRWA) tại Liban từ năm 1948, ước tính số người này hiện còn khoảng từ 180.000 đến 250.000.

Dân số thành thị, tập trung chủ yếu tại Beirut và Núi Liban, có số lượng doanh nghiệp thương mại rất đáng chú ý. Một thế kỉ rưỡi di cư rồi quay trở lại khiến mạng lưới thương mại của người Liban mở rộng trên toàn cầu từ Bắc và Nam Mỹ tới Châu Âu, Vịnh Ba Tư và Châu Phi. Liban có lực lượng lao động trình độ và tay nghề cao gần tương đương với đa số các nước châu Âu.

Giáo dục

Lịch sử giáo dục Liban
Hai bộ đầu tiên quản lý giáo dục ở Liban là Bộ giáo dục và giáo dục cao học, và Bộ nghề nghiệp và đào tạo kỹ thuật, để thúc đẩy hệ thống giáo dục Liban. Năm 1946, sau khi giành độc lập (26 tháng 11 năm 1941) chính phủ đã thông báo chương trình giảng dạy cũ, từ thời bảo hộ Pháp, bằng các chương trình đào tạo mới và ngôn ngữ Ả Rập được dùng làm ngôn ngữ giảng dạy chính tại mọi trường, mang tính bắt buộc đối với mọi cấp học. Chính phủ cũng cho phép mọi sinh viên quyền tự do chọn lựa ngôn ngữ thứ hai hay thứ ba (tiếng Pháp, tiếng Anh, vân vân). Sau đó vào năm 1968 và 1971, chương trình giảng dạy lại được sửa đổi một lần nữa. Mỗi bậc giáo dục được quy định với mục tiêu chi tiết và nội dung các kỳ thi cũng được tiêu chuẩn hóa. Trước chiến tranh, năm 1975, Liban có tỷ lệ biết chữ thuộc hàng cao nhất thế giới Ả Rập. Hơn 80% người dân Liban biết đọc và viết. Nhưng kể từ đó, Liban trở thành một đất nước hỗn loạn làm héo hon nhân dân, tất cả đều vì lý do nội chiến và sự can thiệp nước ngoài. Khi cuộc chiến được tuyên bố "kết thúc", người dân Liban đã bắt đầu tái thiết lại xã hội của mình, thúc đẩy giáo dục thông qua các biện pháp tự do hóa và khuyến khích.

Trường học tại Liban
Các trường học ở Liban được chia theo ba tiêu chí - trường tư, trường công và bán công. Các trường công thuộc quyền quản lý của chính phủ (Bộ Giáo dục) và miễn phí, được hỗ trợ từ tiền thuế. Bộ Giáo dục cung cấp cho các trường công mọi cuốn sách cần thiết, đối với mỗi cấp giáo dục, số học phí hầu như không đáng kể và thường là miễn phí. Các trường bán công, đa số là trường của nhà thờ như Ecoles des Saint Coeurs, hoạt động như các trường tư nhưng cũng không thu học phí giống như trường công. Các trường còn lại có thu học phí nhưng vẫn được hưởng trợ cấp của chính phủ.

Chính phủ buộc mọi trường học ở Liban đều phải theo một chương trình giảng dạy do Bộ giáo dục đưa ra. Các trường tư có thể thêm các môn học khác nhưng phải được sự đồng ý của Bộ Giáo dục. Ví dụ, các tiết học máy tính có tại hầu hết các trường học dù không thuộc trong chương trình giảng dạy chính thức. Đối với các trường học không có cơ sở vật chất dạy môn này, mọi sinh viên quan tâm đều có thể theo học các khoá máy tính tại các học viện hay các trung tâm khác có mặt ở hầu hết các vùng của Liban.

Tổng số trường công là 192 trường trung học và 1,125 trường tiểu học. Trong số trường trung học, 16 trường dành riêng cho nam sinh và 12 cho nữ sinh, 164 trường còn lại cho cả hai giới. Các trường tiểu học có tổng số 238.556 học sinh với 24.463 giáo viên. Ở tất cả các trường, học sinh được học với các giáo viên chuyên trách từng môn, không có giáo viên chung cho tất cả các môn. Mỗi lớp có khoảng 25 học sinh (một số trường công có thể lên tới 40 học sinh vì thiếu giáo viên). Các môn học chính là Toán học, Khoa học, Lịch sử, Giáo dục công dân, Địa lý, tiếng Ả Rập và tiếng Pháp/tiếng Anh/hay cả hai. Các cơ sở vật chất phục vụ giáo dục khác như Giáo dục thể chất, nghệ thuật, thư viện (không phải ở mọi trường), và chủ yếu tại các trường tư có thêm chuyên gia tư vấn.

Chương trình giảng dạy tại các trường Liban
Trường công, trường tư và bán công phải theo một chương trình giảng dạy đồng nhất do Bộ giáo dục đề ra đối với trẻ em từ 6 đến 11 tuổi
 Trung học cơ sở – Bốn năm, học sinh được cấp Bằng trung học khi hoàn thành
 Trung học – Ba năm, học sinh qua các kỳ thi chính thức được cấp Bằng tú tài toán, khoa học thực nghiệm và triết học

Giáo dục là miễn phí đối với mọi học sinh và là bắt buộc theo luật. Tuy nhiên, "bắt buộc" không hoàn toàn được tôn trọng. Đã có các kế hoạch nhằm thay đổi vấn đề này trong tương lai gần.

Các trường cao đẳng và đại học
Sau trung học, sinh viên Liban có thể lựa chọn học tập tại một trường đại học, một trường cao đẳng, một học viện hay một "trường kỹ thuật cao cấp". Số năm học thay đổi tuỳ theo từng trường.

Liban có 15 trường đại học trong số đó Đại học Hoa Kỳ tại Beirut (AUB) và Đại học Hoa Kỳ Liban được công nhận quốc tế. AUB là trường đại học sử dụng tiếng Anh đầu tiên mở cửa tại Liban, trong khi trường đại học đầu tiên là Đại học Saint-Joseph của Pháp. 15 trường đại học, cả công và tư đều có sử dụng tiếng Ả Rập, tiếng Pháp hay tiếng Anh bởi vì đây là những ngôn ngữ được dùng nhiều nhất ở Liban. Có bốn học viện Pháp, 7 học viện Anh và 1 học viện Armenia. Nói chung, các trường đều dạy tiếng Ả Rập và bởi vì đây là ngôn ngữ được dùng nhiều nhất, vì thế nó cũng là ngôn ngữ căn bản trong chương trình học.

Tại các trường đại học dùng tiếng Anh, sinh viên nào đã tốt nghiệp từ một trường sử dụng chương trình dạy kiểu Mỹ vào học sẽ được cấp bằng tương đương với bằng của Bộ giáo dục cao học Liban. Bằng này chứng nhận cho họ được theo học các mức cao hơn. Các sinh viên đó cần có trình độ SAT I, SAT II và TOEFL để không phải qua các kỳ thi chính thức.

Giao thông vận tải

Văn hóa

Liban từng là ngã ba đường giữa các nền văn minh trong nhiều thiên niên kỷ, vì vậy không ngạc nhiên khi một đất nước nhỏ lại sở hữu một nền văn hóa giàu có và mạnh mẽ đến như vậy. Số lượng lớn các nhóm sắc tộc, tôn giáo ở Liban khiến nước này có một nền văn hóa ẩm thực, âm nhạc và các truyền thống văn học cũng như lễ hội rất lớn và đa dạng. Các trường phái nghệ thuật ở Beirut phát triển đầy sinh khí với nhiều cuộc trưng bày nghệ thuật sắp đặt, triển lãm, các buổi trình diễn thời trang, và các buổi hòa nhạc được tổ chức quanh năm tại các gallery, các bảo tàng, nhà hát và các tụ điểm công cộng. Liban có một xã hội hiện đại, giáo dục cao và có lẽ có thể so sánh được với các nước châu Âu ở vùng Địa Trung Hải. Đa số người Liban có thể sử dụng hai thứ tiếng, tiếng Ả rập và tiếng Pháp, điều này giải thích việc Liban là một thành viên của Cộng đồng Pháp ngữ (La Francophonie); tuy nhiên, tiếng Anh cũng đã dần trở nên phổ biến, đặc biệt trong các sinh viên đại học. Đất nước này không chỉ là nơi giao hòa giữa Thiên chúa giáo và Hồi giáo mà Liban còn là cánh cổng nối thế giới Ả Rập với châu Âu cũng như là cây cầu cho châu Âu tới Ả Rập.

Liban cũng có nhiều trường đại học lớn, gồm Đại học Liban, Đại học Hoa Kỳ tại Beirut, Đại học Saint-Joseph và Đại học Hoa Kỳ Liban.

Nhiều lễ hội quốc tế được tổ chức tại Liban, với những nghệ sĩ và khán giả từ Liban cũng như từ nước ngoài. Những lễ hội mùa hè nổi tiếng nhất tại Baalbek, Beiteddine và Byblos.

Xem thêm

 Viễn thông ở Liban
 Danh sách các chủ đề liên quan tới Liban: nhằm liệt kê mọi bài viết liên quan tới Liban trên Wikipedia.
 Danh sách người Liban: danh sách những người Liban nổi tiếng, gồm cả những người nước ngoài có tổ tiên là người Liban.
 Quân đội Liban
 Xung đột Nam Liban
 Vận tải ở Liban

Chú thích

Liên kết ngoài

 Lebanon الجمهورية اللبنانية
 Lebanon Lebanon – Country Profile

Đông Địa Trung Hải
Quốc gia Cận Đông
Quốc gia và vùng lãnh thổ nói tiếng Ả Rập
Quốc gia và vùng lãnh thổ nói tiếng Pháp
Levant
Quốc gia thành viên Liên đoàn Ả Rập
Quốc gia thành viên Cộng đồng Pháp ngữ
Quốc gia thành viên Tổ chức Hợp tác Hồi giáo
Quốc gia thành viên Liên minh Địa Trung Hải
Quốc gia thành viên của Liên Hợp Quốc
Quốc gia Trung Đông
Cộng hòa
Quốc gia châu Á
Quốc gia Tây Á


title: Schonungen

text:
Schonungen là một đô thị tại Schweinfurt, Bayern, Đức.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang web chính thức


title: Montclar-Lauragais

text:
Montclar-Lauragais là một xã thuộc tỉnh Haute-Garonne trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 190 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Montclarlauragais


title: Periclitena vigorsi

text:
Periclitena vigorsi là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Hope miêu tả khoa học năm 1831.

Chú thích

Tham khảo

Periclitena


title: Vườn quốc gia Berchtesgaden

text:
Vườn quốc gia Berchtesgaden ở bang Bayern là vườn quốc gia duy nhất của Đức tại khu đồi núi Alpen được thành lập vào năm 1978.
Vườn quốc gia Berchtesgaden giáp với bang của Áo Salzburg. Cảnh quan ở đây đặc trưng với các vách núi đá dựng đứng và các khu rừng rộng lớn.

Vườn quốc gia này có diện tích 210 km vuông và là một phần của khu dự trữ sinh quyển Berchtesgaden UNESCO vào năm 1990, được mở rộng từ tháng 6 năm 2010 với tên là khu dự trữ sinh quyển Berchtesgadener Land.
Vườn quốc gia Berchtesgaden nằm chủ yếu ở các xã Ramsau và Schönau am Königsee.

Du lịch
Đường đi và các bậc thang lên núi (tổng cộng khoảng 230 km) được bảo trì phần lớn bởi cơ quan quản lý vườn quốc gia. Nhờ vậy mà người ta có thể đi theo nhiều tuyến khác nhau lên núi. Ngoài ra còn có những tuyến đi được hướng dẫn cho người lớn và đặc biệt cho cả trẻ em. Trên hồ Königssee thuyền chở khách chạy bằng điện. Việc cấm tắm tại những hồ trong khu vườn quốc gia đã được hủy bỏ 1987.
Nhiều tuyến đường leo núi đi săn và đi tới các nông trại trên núi được cố ý không bảo trì hay cả bị hủy bỏ, để có thể giới hạn chỗ đi của người đến thăm. Việc bảo trì môi trường thiên nhiên trong trường hợp này đã mâu thuẫn với việc bảo toàn những nền văn hóa cũ như các bậc thang đến các trại nông súc.

Chú thích

Liên kết ngoài
 Nationalparkverwaltung Berchtesgaden
 Nationalparkplan

Berchtesgaden


title: Kỉ niệm chương FIFA

text:
Kỉ niệm chương FIFA là giải thưởng cao quý nhất của Liên đoàn bóng đá thế giới (FIFA). Giải thưởng này được FIFA trao hàng năm. Nó thường được trao cho các cá nhân có những đóng góp đặc biệt cho bóng đá.

Tại cuộc họp kỉ niệm 100 năm FIFA (năm 2004), FIFA quyết định mỗi thập kỉ tồn tại của FIFA sẽ trao tặng một giải thưởng. Như vậy có tất cả 10 giải thưởng được trao cho các cổ động viên, tổ chức, câu lạc bộ và một giải cho Bóng đá châu Phi. Các giải thưởng này được gọi là Kỉ niệm chương 100 năm FIFA.

Người được giải không nhất thiết phải có hoạt động trực tiếp tới bóng đá. Một trong những cá nhân nổi tiếng nhận giải là Nelson Mandela, người đã giúp Nam Phi trở lại với bóng đá quốc tế.

Người nhận giải

Cầu thủ

Trọng tài bóng đá

Quan chức bóng đá

Cá nhân khác

Câu lạc bộ

Tổ chức

Khác

Tham khảo

Danh sách bóng đá
Giải thưởng bóng đá
FIFA


title: Amance, Aube

text:
Amance  là một xã ở tỉnh Aube, thuộc vùng Grand Est ở phía bắc miền trung nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Aube

Tham khảo

Xã của Aube


title: Pareuxoa

text:
Pareuxoa là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Các loài tiêu biểu
Pareuxoa flavicosta (Wallengren, 1860)
Pareuxoa fuscata Angulo & Olivares, 1999
Pareuxoa gravida (Mabille, 1885)
Pareuxoa janae Angulo, 1990
Pareuxoa koehleri Olivares, 1992
Pareuxoa lineifera (Blanchard, 1852)
Pareuxoa luteicosta Angulo & Olivares, 1999
Pareuxoa meditata Köhler, 1967
Pareuxoa nigrolineata (Jana-Sáenz, 1989)
Pareuxoa parajanae Olivares, 1992
Pareuxoa perdita (Staudinger, 1889)
Pareuxoa sanctisebastiani Köhler, 1954

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Noctuinae


title: Thiên Nga, Hà Trì

text:
Thiên Nga (tiếng Tráng: Dienhngoz Yen, chữ Hán giản thể: 天峨县, bính âm: Tiān'é Xiàn, âm Hán Việt: Thiên Nga huyện) là một huyện thuộc địa cấp thị Hà Trì, khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện Thiên Nga nằm ở phía bắc của Quế lâm. có diện tích 3696 km², dân số năm 2002 là 140.000 người. Về mặt hành chính, huyện Thiên Nga được chia thành 2 trấn, 6 hương và 1 hương dân tộc.
Trấn: Lục Bài, Hướng Dương.
Hương: Hạ Lão, Pha Kết, Tam Bảo, Ba Mộ, Nạp Trực, Canh Tân.
Hương dân tộc Dao Bát Lạp.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Quảng Tây


title: Xenochalepus transversalis

text:
Xenochalepus transversalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Chapuis miêu tả khoa học năm 1877.

Chú thích

Tham khảo

Xenochalepus


title: Salobreña

text:
Salobreña là một đô thị trong tỉnh Granada, Tây Ban Nha.
English News Magazine for the Region

Tham khảo

Đô thị ở Granada


title: Butyl acetat

text:
Butyl axetat có công thức hoá học là CH3COOCH2CH2CH2CH3, tên khác: Butyl acetate, Butyl Acetic Ester, BAC. Đây à một hợp chất hữu cơ thường được sử dụng làm dung môi trong ngành sản xuất sơn và các sản phẩm khác. Do có mùi thơm đặc trưng hương chuối chín, nên trên thị trường butyl axetat thường được gọi là xăng thơm. Chất này cũng được sử dụng làm mùi trái cây tổng hợp trong thực phẩm như kẹo, kem, thực phẩm đóng gói,... Butyl acetate có thể được tìm thấy trong nhiều loại trái cây. Đây là một chất lỏng dễ cháy không màu và có mùi chuối.
Các đồng phân khác của butyl acetate là: isobutyl axetat, tert-butyl axetat, và sec-butyl axetat.

Mô tả và tính chất

N-butyl acetate, viết tắt "[N-BAC,BAC] là một chất lỏng không màu, trong suốt, độ bay hơi trung bình, có mùi ester đặc trưng.

N-BAC hoà tan tất cả các dung môi hữu cơ như alcohol, ketone, aldehyde, ether, glycol ether, hydrocarbon mạch thẳng nhưng tan ít trong nước.

N-BAC cũng hoà tan nitrate cellulose, polymer, nhựa và dầu. Nó là dung môi quan trọng trong công nghiệp sơn, thuộc da, giấy, hoá chất.

Sản xuất

Butyl acetates thường được sản xuất thông qua việc este hóa một đồng phân butanol và axit acetic với chất xúc tác là axít sulfuric dưới điều kiện chạy ngược chiều nhau.

Ứng dụng

N-Butyl acetate là dung môi quan trọng trong công nghiệp sơn. Nó có khả năng hoà tan tốt nitrat cellulose, nhựa, polymer, dầu và chất béo.

Độ bay hơi của N-Butyl acetate rất thuận lợi cho các ứng dụng và làm khô, nó chống đục sơn và hiệu ứng da cam cho màng sơn. Vì thế nó tạo ra màng sơn có độ dàn đều và độ bóng tốt.

Trong ứng dụng này, N-Butyl acetate được dùng chung với N-butanol (tăng khả năng chống đục, tăng khả năng hoà tan trong nhiều trường hợp, và giảm độ nhớt của dung dịch).

Không được thêm N-butyl acetate vào sơn có nhóm OH tự do như sơn urethane.

N-butyl acetate cũng được dùng rộng rãi làm chất ly trích trong bào chế dược, là thành phần của chất tẩy rửa, hương liệu do các tính chất: hấp thụ nước thấp, khả năng chóng lại sự thủy phân, và khả năng hoà tan tốt.

Tham khảo

Dung môi
Ester
Hương liệu
Acetat
Hóa chất hàng hóa


title: Aphthona maculata

text:
Aphthona maculata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Allard miêu tả khoa học năm 1876.

Chú thích

Tham khảo

Aphthona


title: Pseudobarbus phlegethon

text:
Pseudobarbus phlegethon là một loài cá vây tia trong họ Cyprinidae.

Nó là loài đặc hữu của Nam Phi, và bị đe dọa do mất môi trường sống và ảnh hưởng của loài xâm hại.

Tham khảo

 Skelton, P. 1996. Pseudobarbus phlegethon. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2007.

Pseudobarbus
Động vật được mô tả năm 1938


title: Marchirolo

text:
Marchirolo là một đô thị ở tỉnh Varese trong vùng Lombardia, có cự ly khoảng 60 km về phía tây bắc của Milan và khoảng 15 km về phía bắc của Varese. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 3.355 người và diện tích là 5,5 km².

Marchirolo giáp các đô thị: Cadegliano-Viconago, Cuasso al Monte, Cugliate-Fabiasco, Marzio.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Varese
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Kawagoe

text:
Kawagoe (川越市, Xuyên Việt thị) là thành phố thuộc tỉnh Saitama, Nhật Bản nằm cách quận Shinjuku hoặc Ikebukuro ở Tokyo khoảng 30 phút đi tàu điện. Đây là một đô thị trung tâm vùng của vùng Nam Kantō và cũng đồng thời là một đô thị trung tâm văn phòng của vùng thủ đô Tōkyō. Nơi đây còn được biết đến với tên gọi "Tiểu Edo" （小江戸, Ko-Edo, Tiểu Giang Hộ) với những công trình đã có lâu đời như đền Kawagoe Hikawa (氷川神社, Băng Xuyên thần xã), đã được xây dựng từ 1500 năm trước với những chuông gió kết duyên, điện Honmaru của thành Kawagoe (川越城 本丸御殿, Xuyên Việt thành Bản Hoàn ngự điện), chùa Naritasan Kawagoe Betsuin (成田山川越別院, Thành Điền Sơn Xuyên Việt biệt điện), chùa Kita-in (喜多院, Hỷ Đa viện), đền Kawagoe Hachimangu (川越八幡宮, Xuyên Việt Bán Phiên Cung) có lịch sử hơn 1000 năm, tháp đồng hồ Toki no Kane (時の鐘, Thời chung) cùng những con phố mang kiến trúc thời Edo.

Tính đến ngày 1 tháng 1 năm 2006, thành phố có khoảng 332.846 dân (130.436 hộ) và mật độ khoảng 3.049 người/km² với tổng diện tích 109.16 km².

Gallery

Tham khảo

Thành phố tỉnh Saitama
Đô thị trung tâm vùng Nhật Bản


title: Aplocheilichthys sp. nov. 'Naivasha'

text:
{{Bảng phân loại
| name = Aplocheilichthys sp. nov. 'Naivasha| image =
| status = EX
| status_system = IUCN3.1
| regnum = Animalia
| phylum = Chordata
| classis = Actinopterygii
| ordo = Cyprinodontiformes
| familia = Poeciliidae
| genus = Aplocheilichthys
| species = A. sp. nov. 'Naivasha'| binomial = Aplocheilichthys sp. nov. 'Naivasha| synonyms =
}}Aplocheilichthys sp. nov. 'Naivasha' là một loài cá đã tuyệt chủng thuộc họ Poeciliidae. Nó là loài đặc hữu của Kenya. Môi trường sống tự nhiên của chúng là hồ nước ngọt.

Chú thích

Tham khảo

 Hanssens, M. 2004. Aplocheilichthys sp. nov. 'Naivasha'. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 4 tháng 8 năm 2007.


title: Merrifieldia leucodactyla

text:
Merrifieldia leucodactyla là một loài bướm đêm thuộc họ Pterophoridae. Nó được tìm thấy ở hầu hết châu Âu, cũng như Bắc Phi và Tiểu Á.

Sải cánh dài 18–25 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 6 đến tháng 8.

Ấu trùng ăn Thymus serphyllum, Pulmonaria officinalis và Origanum vulgare. The larvae are green with a white-edged dark green dorsal line. There là một dark green subdorsal line, và yellowish grey spiracular line. The head is yellowish green.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Fauna Europaea
microlepidoptera.nl
UKmoths

Động vật được mô tả năm 1775
Merrifieldia
Côn trùng châu Âu


title: Gieckau

text:
Gieckau là một đô thị thuộc huyện Burgenland, bang Sachsen-Anhalt, Đức. Đô thị Gieckau có diện tích 3,23 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 343 người.

Tham khảo


title: Poecilmitis penningtoni

text:
Pennington's Opal (Poecilmitis penningtoni) là một loài bướm ngày in the Lycaenidae family. It is endemic to South Africa, ở đó nó is found on the high slopes of the Amatolas in the East Cape.

The wingspan is 18–22 mm for males and 20–24 mm for females. Adults are on wing from October to March, with a peak in December.

Ghi chú

Chrysoritis
Côn trùng Nam Phi
Động vật đặc hữu Nam Phi


title: Paduniella subhakara

text:
Paduniella subhakara là một loài Trichoptera trong họ Psychomyiidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Paduniella


title: Bijuesca

text:
Bijuesca là một đô thị ở tỉnh Zaragoza, Aragon, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 của Viện thống kê Tây Ban Nha (INE), đô thị này có dân số là 109 người. Diện tích đô thị này là 57 ki-lô-mét vuông. Đô thị này nằm ở độ cao 920 m trên mực nước biển.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị ở Zaragoza


title: Castelnavet

text:
Castelnavet  là một xã thuộc tỉnh Gers trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Xã này có độ cao trung bình 205 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Gers


title: Tipula trispinosa

text:
Tipula trispinosa là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Niklasdorf

text:
Niklasdorf là một đô thị thuộc huyện Leoben bang Steiermark, nước Áo. Đô thị  có diện tích 15,17 km², dân số thời điểm cuối năm 2008 là 2583 người.

Tham khảo


title: Temnora zantus

text:
Temnora zantus là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Loài này có ở forests ở Congo và Uganda.

It is superficially similar to Temnora atrofasciata.

Phân loài
Temnora zantus zantus (Nam Phi)
Temnora zantus apiciplaga (Karsch, 1891) (Cameroon to Uganda và phía tây Kenya)
Temnora zantus curvilimes Hering, 1927 (forest và woodland from Zimbabwe và Mozambique to Malawi, Tanzania và bờ biển của Kenya)

Chú thích

Tham khảo

Temnora
Côn trùng Malawi


title: (31652) 1999 HS2

text:
{{DISPLAYTITLE:(31652) 1999 HS2}}(31652) 1999 HS2 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 21 tháng 4 năm 1999.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 31001–32000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1999
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Arros-de-Nay

text:
Arros-de-Nay là một xã thuộc tỉnh Pyrénées-Atlantiques trong vùng Aquitaine ở tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 236 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE commune file

Xã của Pyrénées-Atlantiques


title: Eucera matalae

text:
Eucera matalae là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Tkalcu mô tả khoa học năm 2003.

Chú thích

Tham khảo

Eucera
Động vật được mô tả năm 2003


title: Agriotes criddlei

text:
Agriotes criddlei là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Van Dyke miêu tả khoa học năm 1932.

Chú thích

Tham khảo

Agriotes


title: Poxdorf

text:
Poxdorf là một đô thị thuộc huyện Forchheim trong bang Bayern nước Đức. Đô thị Poxdorf có diện tích 5,16 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 1543 người.

Tham khảo


title: Agonopterix arenella

text:
Agonopterix arenella là một loài bướm đêm thuộc họ Oecophoridae. Nó được tìm thấy ở châu Âu.

Sải cánh dài 19–23 mm.

Ấu trùng ăn Carduus và Centaurea.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Agonopterix arenella at UKmoths

Động vật được mô tả năm 1775
Agonopterix


title: Barisis-aux-Bois

text:
Barisis-aux-Bois là một xã ở tỉnh Aisne, vùng Hauts-de-France thuộc miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Aisne

Tham khảo

Xã của Aisne