title: Hành Sơn

text:
Nằm trong khu Nam Nhạc của Ngũ Nhạc cách trung tâm thành phố Hành Dương, Hồ Nam 50 km, đây thuộc một trong 5 ngọn núi lớn của Trung Quốc. Núi Hành Sơn tạo thành bởi đá hoa cương, vách đá dựng đứng, có hình thù kỳ quái, gồm 72 đỉnh núi lớn nhỏ, Nam Nhạc còn là vùng giáo của Đạo giáo và Phật giáo nổi tiếng. Trên núi có khoảng 200 đình chùa, miếu, am thờ khác nhau. Chùa Nam Nhạc – quần thể cổ nhất vùng Giang Nam có diện tích 9.800 m² được xây dựng mô phỏng theo cố cung Bắc Kinh, xung quanh có các bức tường bao bọc bởi bức tường đỏ, các góc uốn lượn. Núi Hành Sơn nổi tiếng thế giới, hội tụ đầy đủ đặc điểm của 4 thắng cảnh nổi tiếng của Trung Quốc: độ cao của đỉnh Chúc Dung, vẻ đẹp của điện Tàng Kinh, chiều sâu của chùa Phương Quảng và vẻ đẹp kỳ bí của động Thủy Hàn. Trên núi còn có các chùa khác như chùa Trung Liệt, đình Bán Sơn, đài Ma Kính, cửa Nam Thiên, chùa Quảng Tế, đỉnh Hoa Sen, chùa Chúc Thánh và nhiều danh lam khác.

Miêu tả
Đền thờ lớn nhất của Hành Sơn là đền thờ Nam Việt, bao gồm một diện tích 100.000 mét vuông và đó là đền lớn nhất trong các ngôi đền và nhà cổ ở tỉnh Hồ Nam. Ngôi đền có chín sân và chính trường là 22 mét, cao, được hỗ trợ bởi 72 cột đá, trong đó tượng trưng cho 72 đỉnh núi. Các ngôi đền, kính màu đỏ và vàng, được liên kết với nhiều tòa nhà khác và đại diện cho một khu cung điện lớn.

Trong số các ngôi chùa trên núi, đền thờ Fuyan được gọi là đền thờ chứa đựng "giáo lý Phật giáo" và là " nơi sáng lập" hay là nơi thực hiện các nghi lễ Phật giáo ". Đền thờ được xây dựng trong nhà Nguyên (1279-1368) và được coi là nguồn gốc của một chi nhánh của Phật giáo tại Nhật Bản. Ngoài ra, đền thờ Đại Tạng Kinh, ngôi đền Fangguang.

Bên cạnh các ngôi đền, núi còn có 9 ao, 9 giếng nước, 9 hồ, 10 hang động, 15 vách đá, 25 thác và 38 dòng suối, hài hòa với màu xanh lá cây rừng và hoa thơm cỏ. Ngay từ 2.000 năm trước, nhiều hoàng đế và người nổi tiếng viếng thăm Hành Sơn và để lại khá nhiều chữ khắc đá của bài thơ, trong đó có nhà thơ nổi tiếng: Lý Bạch, Đổ Phủ. Với cảnh quan đẹp và di sản văn hóa phong phú, núi thu hút du khách trong và ngoài nước.

Các ngôi đền tiêu biểu

 Ngôi đền lớn nhất ở núi là đền thờ Nam Việt, là nhóm lớn nhất của các tòa nhà cổ ở tỉnh Hồ Nam, có diện tích 100.000 mét vuông. Trong số các ngôi chùa trên núi, đền thờ Fuyan được biết đến như là ngôi đền giáo lý Phật giáo đầu tiên, và lưu truyền với một cây cỏ đuôi chồn của 1.400 năm tuổi;
 Đền Nantai có một lịch sử hơn 1.400 năm và được coi là nguồn gốc của một Phật giáo chi nhánh tại Nhật Bản.
 Đền Đại Tạng Kinh, nổi tiếng với các món ăn chay và các môn võ công xưa của Trung Quốc, được bao quanh bởi rừng cổ thụ với hình dáng kỳ dị mà dân địa phương gọi theo hình dáng của chúng như: cây Tiền, Cây Tình.
 Di tích lịch sử như Shuzhuang Tai và Diaoyu Tai và Yunchun Pavilion.

Vé tham quan
 81 NDT

Núi Hành Sơn và tem
Núi vinh dự được bưu chính quốc gia Bắc Kinh phát hành bộ tem năm 1990 bao gồm 4 mẫu tinh khắc mô tả vẻ đẹp của các thắng cảnh trên núi.

Tham khảo

Các núi linh thiêng của Trung Quốc
Núi Trung Quốc
H
Danh thắng quốc gia Trung Quốc
Địa danh trong tiểu thuyết Kim Dung
Dãy núi Hồ Nam
Núi ở Hồ Nam
Núi linh thiêng Trung Quốc
Hành Dương


title: Athous zanettii

text:
Athous zanettii là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Guglielmi & Platia miêu tả khoa học năm 1985.

Chú thích

Tham khảo

Athous


title: Entephria punctipes

text:
Entephria punctipes là một loài bướm đêm thuộc họ Geometridae. Nó được tìm thấy ở extreme phía bắc của miền Cổ bắc và miền Tân bắcs.

Sải cánh dài 24–30 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 6 đến tháng 7.

The larval foodplants are unknown.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài
Fauna Europaea
Lepidoptera.se

Entephria
Côn trùng châu Âu
Động vật được mô tả năm 1835
Larentiini
Bướm đêm Châu Âu


title: Kaechon

text:
Kaech'ŏn (Hangul: 개천시, Hanja: 价川市) là một thành phố thuộc tỉnh Pyongan Nam của Bắc Triều Tiên. Các dãy núi Myohyangsan, Changansan, Ch'ŏnsŏngsan, và Ch'ŏngryongsan chụm lại vào nhau tại Kaechon. Đỉnh cao nhất là Paekt'apsan. Sông quan trọng nhất thành phố là Ch'ŏngch'ŏn và Sông Đại Đồng. 61% diện tích thành phố là rừng.

Chú thích

Thành phố ở Pyongan Nam


title: Đạn 7,62mm

text:
Đạn 7,62mm có thể là:

Súng ngắn phản lực
 Đạn 7,62x25mm Tokarev

Súng ngắn ổ xoay
 Đạn 7.62x38mmR

Súng trường
 Đạn 7,62x39mm M43
 Đạn 7.62x51mm NATO
 Đạn 7.62×54mmR
 Đạn 7,62 Jonson

Đạn dược
Cỡ đạn súng ngắn và súng trường
Súng 7,62 mm


title: Ptolemaios Keraunos

text:
Ptolemaios Keraunos (tiếng Hy Lạp: Πτολεμαίος Κεραυνός - mất 279 TCN) là vua xứ Macedonia trong thời đại Hy Lạp hóa, trị quốc từ năm 281 trước Công nguyên cho tới năm 279 trước Công nguyên. Tên hiệu của ông là Keraunos, có nghĩa là "Sấm chớp".

Ông là con trai trưởng của vua Ptolemaios I Soter nước Ai Cập và vợ cả của vua này là Eurydice (con gái của quan nhiếp chính Antipater xứ Macedonia). Người em trai út khác mẹ của ông, cũng có tên là Ptolemaios, được vua cha tấn phong làm Thái tử, vào năm 282 TCN, Thái tử Ptolemaios lên nối ngôi, tức là vua Ptolemaios II. Ptolemaios Keraunos đã rời bỏ Ai Cập và tới chầu vua xứ Thrace, Macedonia và một phần Tiểu Á là Lysimachos. Người chị em gái khác mẹ của ông, Arsinoe - sau này là Nữ hoàng Arsinoe II nước Ai Cập - kết hôn với vua vua Lysimachos.

Trong khi sinh sống tại triều đình vua Lysimachos, để lấy ngôi Thái tử cho con của bà, Arsinoe tìm cách hảm hại con trưởng của nhà vua là Agathokles, thế rồi nhà vua tuyên án Agathokles tạo phản và hành quyết Agathokles. Cùng với cô chị em gái cùng mẹ là Lyssandra (vợ của Agathokles), Keraunos Đông tiến đến yết kiến vua Seleukos I Nikator nước Syria để cầu viện. Nhận thấy cơ hội can thiệp vào tình hình chính trị của xứ Thrace của vua Lysimachos và xứ Ai Cập của vua Ptolemaios II, ít lâu sau vua Syria thân chinh đánh Lysimachos

Giành lấy ngai vàng của Macedonia
Vào năm 281 trước Công nguyên, trong trận đánh tại Corupedium, vua Seleukos I Nikator đại thắng và giết được vua Thrace; sau đó, Ptolemaios lập mưu ám sát vua Syria, do ông nhận thấy rằng Seleukos I không hề muốn hỗ trợ ông hay là chị em gái của ông cướp được cái ngôi báu của xứ Macedonia. Sau đó, Quân đội Macedonia đã tôn ông lên làm vua. Để giữ vững chiếc Vương trượng của mình, vị tân vương hỏi cưới người chị em gái khác mẹ là Arsinoe - quả phụ của cố vương Lysimachos. Vào năm 281 trước Công nguyên, ông thiết lập liên minh với vua xứ Ipiros là Pyrros. Lúc bấy giờ, đối thủ duy nhất của ông là Antigonos Gonatas (Tiếng Hy Lạp: Αντίγονος Γονατάς) - con trai của cựu vương xứ Macedonia là Demetrios I Poliorketes (Tiếng Hy Lạp: Δημήτριος Πολιορκητής) - đang bị giam chân tại thành phố Demetriada, Thessaly và vì vậy, uy thế của Keraunos đã vươn rộng tới Hy Lạp.

Tình hình này không làm cho Hoàng hậu Arsinoe thỏa mãn. Trong lúc ông đang chinh chiến ở phương xa, tại kinh thành Cassandrea (Tiếng Hy Lạp: Κασσάνδρεια) bà lập mưu phản. Keraunos nhanh chóng tái chiếm kinh đô Cassandrea, và giết chết hai Hoàng tử con của Arsinoe, trong khi Hoàng tử cả Bắc tiến tới Vương quốc của người Dardanians, và Arsinoe bỏ trốn tới Ai Cập nơi bà kết hôn với vua em trai Ptolemaios II và lên làm Nữ hoàng Arsinoe II.

Qua đời
Thế là vua Ptolemaios Keraunos vươn lên đến thời kỳ hoàng kim của ông, nhưng rồi giai đoạn này nhanh chóng qua đi. Dưới sự thống lĩnh của tộc trưởng Bolgius, người Gau liên tục cướp bóc xứ Macedonia và các phần đất khác của Hy Lạp, nhà vua phải thân chinh cầm binh ra đánh và bị tử trận vào năm 279 trước Công nguyên. Không chỉ riêng ông mà toàn quân Macedonia đều ngã xuống trên trận tiền. Sau khi ông bại vong, các thành bang Hy Lạp lâm vào tình trạng hỗn loạn, do không có một ông vua kế tục nào của ông có thể ổn định tình hình toàn cõi Hy Lạp. Nền văn minh Hy Lạp cổ đại phải hứng chịu tỉnh cảnh này trong khoảng hai năm, cho đến khi vua Antigonos Gonatas đại phángười Gaul trong trận chiến gần Lysimachia, Thrace, vào năm 277 trước Công nguyên. Sau chiến thắng, ông này được tấn phong làm vua xứ Macedonia và mở rộng uy quyền của mình cho tới miền Nam Hy Lạp.

Chú thích

Vua Macedonia
Vua Macedonia thế kỷ 3 TCN
Vua tử trận
Mất năm 279 TCN
Vương triều Ptolemaios
Năm sinh không rõ
Mất thập niên 270 TCN
Năm 279 TCN


title: Vi khuẩn

text:
Vi khuẩn (tiếng Anh và tiếng La Tinh là bacterium, số nhiều bacteria) đôi khi còn được gọi là vi trùng, là một nhóm (giới hoặc vực) vi sinh vật nhân sơ đơn bào có kích thước rất nhỏ; một số thuộc loại ký sinh trùng. Vi khuẩn là một nhóm sinh vật đơn bào, có kích thước nhỏ (kích thước hiển vi) và thường có cấu trúc tế bào đơn giản không có nhân, bộ khung tế bào (cytoskeleton) và các bào quan như ty thể và lục lạp. Cấu trúc tế bào của vi khuẩn được miêu tả chi tiết trong mục sinh vật nhân sơ vì vi khuẩn là sinh vật nhân sơ, khác với các sinh vật có cấu trúc tế bào phức tạp hơn gọi là sinh vật nhân chuẩn.

Vi khuẩn là nhóm hiện diện đông đảo nhất trong sinh giới. Chúng hiện diện khắp nơi trong đất, nước, chất thải phóng xạ, suối nước nóng, và ở dạng cộng sinh và ký sinh với các sinh vật khác, và được biết là phát triển mạnh mẽ trong các tàu không gian có người lái. Nhiều tác nhân gây bệnh (pathogen) là vi khuẩn. Hầu hết vi khuẩn có kích thước nhỏ, thường chỉ khoảng 0.5-5.0 μm, mặc dù có loài có đường kính đến 0,3mm (Thiomargarita). Chúng thường có vách tế bào, như ở tế bào thực vật và nấm, nhưng với thành phần cấu tạo rất khác biệt (peptidoglycan). Nhiều vi khuẩn di chuyển bằng tiên mao (flagellum) có cấu trúc khác với tiên mao của các nhóm khác.

Chúng có tổng khối lượng trên dưới 0,2 kg ở một người khoẻ mạnh nặng 70 kg, tập trung chủ yếu ở ruột già và ruột non.

Có khoảng 40 triệu tế bào vi khuẩn trong một gram đất và hàng triệu tế bào trong một mm nước ngọt. Ước tính có khoảng 5×1030 vi khuẩn trên Trái Đất, tạo thành một lượng sinh khối vượt hơn tất cả động vật và thực vật. Vi khuẩn có vai trò quan trọng trong tái chế chất dinh dưỡng như cố định nitơ từ khí quyển và gây thối rữa sinh vật khác. Trong vùng dinh dưỡng quanh cách mạch nhiệt dịch và lỗ phun lạnh, vi khuẩn cung cấp những chất dinh dưỡng cần thiết cho sự sống bằng cách biến đổi các hợp chất hòa tan như hydro sulfide và methan thành năng lượng, chúng có thể phát triển mạnh ở nơi sâu nhất trên Trái Đất là rãnh Mariana. Các nghiên cứu khác liên quan cũng chỉ ra rằng chúng có thể sống bên trong các đá ở độ sâu 1900 feet (580m) bên dưới đáy biển và cách ngoài khơi bờ biển tây bắc Hoa Kỳ 8500.

Nguồn gốc và tiến hóa

Tổ tiên của vi khuẩn hiện đại là các sinh vật đơn bào, đó là các dạng sống xuất hiện đầu tiên trên Trái Đất cách nay 4 tỉ năm. Trong vòng 3 tỉ năm, tất cả các sinh vật là các vi sinh vật, vi khuẩn và vi khuẩn cổ là các dạng sống chủ yếu trên Trái Đất. Mặc dù các hóa thạch vi khuẩn đã được tìm thấy như stromatolite, nhưng chúng thiếu các hình thái đặc biệt để xem xét lịch sử tiến hóa của vi khuẩn, hoặc thời điểm xuất phát một loài vi khuẩn đặc biệt. Tuy nhiên, trình tự gen có thể được sử dụng để tái dựng phát sinh loài của vi khuẩn, và các nghiên cứu này chỉ ra rằng vi khuẩn bắt đầu phân nhánh đầu tiên từ dòng vi khuẩn cổ/nhân chuẩn.

Vi khuẩn cũng có liên quan đến lần phân nhánh tiến hóa lớn lần thứ hai của vi khuẩn cổ và nhân chuẩn. Các sinh vật nhân chuẩn là kết quả của sự tham gia của các vi khuẩn trước đó vào tập hợp nội cộng sinh với các tổ tiên của các tế bào nhân chuẩn, mà bản thân chúng có thể liên quan đến vi khuẩn cổ. Quá trình này liên quan đến sự nhấn chìm bởi các tế bào nhân chuẩn nguyên thủy của sự cộng sinh alpha-proteobacterial để tạo thành hoặc là mitochondria hoặc là hydrogenosome, chúng vẫn được tìm thấy trong tất cả các sinh vật nhân chuẩn đã được biết đến như trong động vật nguyên sinh cổ "amitochondrial". Sau đó, một số sinh vật nhân chuẩn đã chứa ty thể cũng nhấn chìm các sinh vật giống như cyanobacterial. Điều này dẫn đến sự hình thành lục lạp trong tảo và thực vật. Thậm chí cũng có một số tảo có nguồn gốc từ các sự kiện nội cộng sinh sau đó. Ở đây, eukaryota đã nhấn chìm tảo eukaryotia đã phát triển thành một "thế hệ thứ 2". Đây được gọi là sự kiện nội cộng sinh thứ 2.

Lịch sử nghiên cứu và phân loại
Vi khuẩn đầu tiên được quan sát bởi Antony van Leeuwenhoek năm 1683 bằng kính hiển vi một tròng do ông tự thiết kế. Tên "vi khuẩn" được đề nghị sau đó khá lâu bởi Christian Gottfried Ehrenberg vào năm 1828, xuất phát từ chữ βακτηριον trong tiếng Hy Lạp có nghĩa là "cái que nhỏ". Louis Pasteur (1822-1895) và Robert Koch (1843-1910) miêu tả vai trò của vi khuẩn là các thể mang và gây ra bệnh hay tác nhân gây bệnh.

Ban đầu vi khuẩn hay vi trùng (microbe) được coi là các loại nấm có kích thước hiển vi (gọi là schizomycetes), ngoại trừ các loại vi khuẩn lam (cyanobacteria) quang hợp, được coi là một nhóm tảo (gọi là cyanophyta hay tảo lam). Phải đến khi có những nghiên cứu về cấu trúc tế bào thì vi khuẩn mới được nhìn nhận là một nhóm riêng khác với các sinh vật khác. Vào năm 1956 Hebert Copeland phân chúng vào một giới (kingdom) riêng là Mychota, sau đó được đổi tên thành Sinh vật khởi sinh (Monera), Sinh vật nhân sơ (Prokaryota), hay Vi khuẩn (Bacteria). Trong thập niên 1960, khái niệm này được xem xét lại và vi khuẩn (bây giờ gồm cả cyanbacteria) được xem như là một trong hai nhóm chính của sinh giới, cùng với sinh vật nhân chuẩn. Sinh vật nhân chuẩn được đa số cho là đã tiến hóa từ vi khuẩn, và sau đó cho rằng từ một nhóm vi khuẩn hợp lại.

Sự ra đời của phân loại học phân tử đã làm lung lay quan điểm này. Năm 1977, Carl Woese chia sinh vật nhân sơ thành 2 nhóm dựa trên trình tự 16S rRNA, gọi là vực Vi khuẩn chính thức (Eubacteria) và Vi khuẩn cổ Archaebacteria. Ông lý luận rằng hai nhóm này, cùng với sinh vật nhân chuẩn, tiến hóa độc lập với nhau và vào năm 1990 nhấn mạnh thêm quan điểm này bằng cách đưa ra hệ phân loại 3 vực (three-domain system), bao gồm Vi khuẩn (Bacteria), Vi khuẩn cổ (Archaea) và Sinh vật nhân chuẩn (Eucarya). Quan điểm này được chấp nhận rộng rãi giữa các nhà sinh học phân tử nhưng cũng bị chỉ trích bởi một số khác, cho rằng ông đã quan trọng hóa vài khác biệt di truyền và rằng cả vi khuẩn cổ và sinh vật nhân chuẩn có lẽ đều phát triển từ vi khuẩn chính thức.

Đặc điểm sinh sản
Vi khuẩn chỉ sinh sản vô tính (asexual reproduction), không sinh sản hữu tính (có tái tổ hợp di truyền). Cụ thể hơn, chúng sinh sản bằng cách chia đôi (binary fission), hay trực phân. Trong quá trình này, một tế bào mẹ được phân thành 2 tế bào con bằng cách tạo vách ngăn đôi tế bào mẹ.

Tuy nhiên, mặc dù không có sinh sản hữu tính, những biến đổi di truyền (hay đột biến) vẫn xảy ra trong từng tế bào vi khuẩn thông qua các hoạt động tái tổ hợp di truyền. Do đó, tương tự như ở các sinh vật bậc cao, kết quả cuối cùng là vi khuẩn cũng có được một tổ hợp các tính trạng từ hai tế bào mẹ. Có ba kiểu tái tổ hợp di truyền đã được phát hiện ở vi khuẩn:
 Biến nạp (transformation): chuyển DNA trần từ một tế bào vi khuẩn sang tế bào khác thông qua môi trường lỏng bên ngoài, hiện tượng này gồm cả vi khuẩn chết.
 Tải nạp (transduction): chuyển DNA của virus, vi khuẩn, hay cả virus lẫn vi khuẩn, từ một tế bào sang tế bào khác thông qua thể thực khuẩn (bacteriophage).
 Giao nạp (conjugation): chuyển DNA từ vi khuẩn này sang vi khuẩn khác thông qua cấu trúc protein gọi là pilus (lông giới tính).

Vi khuẩn, sau khi nhận được DNA từ một trong những cách trên, sẽ tiến hành phân chia và truyền bộ gene tái tổ hợp cho thế hệ sau. Nhiều vi khuẩn còn có plasmid chứa DNA nằm ngoài nhiễm sắc thể (extrachromosomal DNA). Dưới điều kiện thích hợp, vi khuẩn có thể tạo thành những khúm thấy được bằng mắt thường, chẳng hạn như bacterial mat.

Các quá trình trao đổi chất
Các vi khuẩn có rất nhiều kiểu trao đổi chất khác nhau. Vi khuẩn dị dưỡng (heterotroph) phải dựa vào nguồn cacbon hữu cơ bên ngoài, và tất cả các vi khuẩn gây bệnh đều là các vi khuẩn dị dưỡng. Trong khi các vi khuẩn tự dưỡng (autotroph) có khả năng tổng hợp chất hữu cơ từ CO2 và nước. Các vi khuẩn tự dưỡng thu nhận năng lượng từ phản ứng oxy hóa các hợp chất hóa học gọi là vi khuẩn hóa dưỡng (chemotroph), và những nhóm thu năng lượng từ ánh sáng, thông qua quá trình quang hợp, được gọi là vi khuẩn quang dưỡng (phototroph). Có nhiều cách khác để gọi hai nhóm theo thuật ngữ tiếng Anh, ví dụ như chemoautotroph và photosynthesis autotroph, v.v. Ngoài ra, các vi khuẩn còn được phân biệt nhờ vào nguồn chất khử mà chúng sử dụng. Những nhóm sử dụng hợp chất vô cơ (như nước, khí hiđrô, sulfide và ammonia) làm chất khử được gọi là vi khuẩn vô cơ dưỡng (lithotroph) và những nhóm cần hợp chất hữu cơ (như đường, axit hữu cơ) được gọi là vi khuẩn hữu cơ dưỡng (organotroph). Những kiểu trao đổi chất dựa vào nguồn năng lượng (quang dưỡng hay hóa dưỡng), nguồn chất khử (vô cơ dưỡng hay hữu cơ dưỡng) và nguồn cácbon (tự dưỡng hay dị dưỡng) có thể được kết hợp khác nhau trong từng tế bào, và nhiều loài có thể thường xuyên chuyển từ kiểu trao đổi chất này sang kiểu trao đổi chất khác.

Vi khuẩn quang vô cơ tự dưỡng bao gồm vi khuẩn lam (cyanobacteria), là một trong những loài cổ nhất được biết đến từ hóa thạch và có lẽ đã đóng một vai trò quan trọng trong việc tạo ra nguồn oxy cho khí quyển Trái Đất. Chúng là những tiên phong trong việc sử dụng nước như là nguồn electron vô cơ (lithotrophic) và là sinh vật đầu tiên dùng bộ máy quang hợp để phân rã nước. Những vi khuẩn quang hợp khác dùng các nguồn electron khác nên không tạo ra oxy. Những vi khuẩn quang dưỡng không tạo oxy nằm trong bốn nhóm phân loại: vi khuẩn lục lưu huỳnh, vi khuẩn lục không dùng lưu huỳnh, vi khuẩn tía và heliobacteria.

Những chất dinh dưỡng cần thiết cho sự phát triển bình thường gồm nitơ, lưu huỳnh, phôtpho, vitamin và các nguyên tố kim loại như natri, kali, calci, ma-nhê, mangan, sắt, kẽm, côban, đồng, nikel... Vài loài cần thêm một số nguyên tố vết khác như selen, tungsten, vanadi hay bo.

Dựa vào phản ứng với oxy, hầu hết các vi khuẩn có thể được xếp vào 3 nhóm: một số chỉ có thể mọc khi có sự hiện diện của oxy được gọi là vi khuẩn hiếu khí (aerobe); một số khác chỉ có thể mọc khi không có oxy được gọi là vi khuẩn kị khí (anaerobe); và một số lại có thể sống cả khi có hay không có sự hiện diện của oxy thuộc nhóm vi khuẩn kị khí tùy ý (facultative anaerobe). Các vi khuẩn không sử dụng oxy nhưng vẫn có thể mọc khi có sự hiện diện của oxy gọi là vi khuẩn chịu oxy (aerotolerant). Những vi khuẩn có thể mọc tốt trong môi trường khắc nghiệt đối với con người được gọi là extremophile (vi khuẩn chịu cực hạn). Một số vi khuẩn sống trong suối nước nóng được gọi là vi khuẩn chịu nhiệt (thermophile); một số khác sống trong hồ nước rất mặn gọi là vi khuẩn chịu mặn (halophile); trong khi đó có loài lại sống trong môi trường acid hay kiềm gọi là vi khuẩn chịu axit (acidophile) hay vi khuẩn chịu kiềm (alkaliphile) và còn một số sống trong các băng hà trong dãy núi Alps gọi là vi khuẩn chịu hàn (psychrophile).

Chuyển động
Vi khuẩn chuyển động nhờ vào tiên mao (flagellum), trượt (bacterial gliding) hay thay đổi sức nổi (buoyancy). Một nhóm vi khuẩn đặc biệt, nhóm spirochaete, có các cấu trúc tương tự như tiên mao, gọi là sợi trục (axial filament), nằm giữa hai màng trong vùng chu chất. Chúng có một thể xoắn ốc đặc biệt quay tròn khi di chuyển.

Tiên mao của vi khuẩn được sắp xếp theo nhiều cách. Vi khuẩn có thể có một tiên mao ở mỗi cực của tế bào, hay có thể có một nhóm nhiều tiên mao ở một đầu. Peritrichous là nhóm vi khuẩn có tiên mao nằm rải rác khắp tế bào. Nhiều vi khuẩn (như E. coli) có hai kiểu di động khác nhau: di động tiến tới (bơi) và quay vòng. Di động quay vòng giúp chúng tái định hướng và là một nhân tố qua trọng tạo ra tính định hướng bất kì cho di động tiến tới.

Vi khuẩn di động bị thu hút hay đẩy ra bởi một số kích thích, hoạt động này được gọi là tính hướng động (taxes) chẳng hạn như hóa hướng động (chemotaxis), quang hướng động (phototaxis), cơ hướng động (mechanotaxis) và từ hướng động (magnetotaxis). Trong nhóm myxobacteria, các tế bào vi khuẩn có thể dính lại với nhau để tạo thành đám và có thể biệt hóa tạo thành thể quả.

Hình thái

Vi khuẩn có nhiều hình dạng khác nhau. Các tế bào vi khuẩn chỉ bằng 1/10 tế bào của sinh vật nhân chuẩn và dài khoảng 0,5 – 5,0 micromet. Tuy nhiên, một vài loài như Thiomargarita namibiensis và Epulopiscium fishelsoni lại có kích chiều dài đến nửa mm và có thể nhìn thấy bằng mắt thường; E. fishelsoni đạt 0,7 mm. Những vi khuẩn nhỏ nhất là các thành viên thuộc chi Mycoplasma, chúng có kích thước chỉ 0,3 micromet, nhỏ bằng với virus lớn nhất. Một số vi khuẩn thậm chí có thể nhỏ hơn, nhưng các vi khuẩn siêu nhỏ này chưa được nghiên cứu kỹ.

Đa số có hình que, hình cầu, hay hình xoắn; những vi khuẩn có hình dạng như vậy được gọi theo thứ tự là trực khuẩn (bacillus), cầu khuẩn (coccus), và xoắn khuẩn (spirillum). Một nhóm khác nữa là phẩy khuẩn (vibrio) có hình dấu phẩy. Một nhóm nhỏ hơn thậm chí có dạng hình tứ diện. Các nghiên cứu gần đây phát hiện vi khuẩn ở sâu bên trong lớp vỏ Trái Đất, chúng có dạng sợi phân nhánh với mặt cắt ngang có hình sao. Diện tích bề mặt lớn so với tỉ số thể tích của dạng hình thái này có thể tạo cho các vi khuẩn này đặc điểm dễ thích nghi với môi trường nghèo dinh dưỡng. Sự đa dạng về hình dạng được xác định thông qua thành tế bào và khung tế bào vi khuẩn, và đây là điều quan trong vì nó ảnh hưởng đến khả năng vi khuẩn có được chất dinh dưỡng, gắn vào các bề mặt, bơi trong chất lỏng và trốn kẻ săn mồi. Hình dạng không còn được coi là một tiêu chuẩn định danh vi khuẩn, tuy nhiên có rất nhiều chi được đặt tên theo hình dạng (ví dụ như Bacillus, Streptococcus, Staphylococcus) và nó là một điểm quan trọng để nhận dạng các chi này.

Một công cụ quan trọng để nhận dạng khác là nhuộm Gram, đặt theo tên của Hans Christian Gram, người phát triển kĩ thuật này. Nhuộm Gram giúp phân vi khuẩn thành 2 nhóm, dựa vào thành phần cấu tạo của vách tế bào. Khi đầu tiên chính thức sắp xếp các vi khuẩn vào từng ngành, người ta dựa chủ yếu vào phản ứng này:

 Gracilicutes - vi khuẩn có màng tế bào thứ cấp chứa lipid, nhuộm Gram âm tính (nói gọn là vi khuẩn Gram âm)
 Firmicutes - vi khuẩn có một màng tế bào và vách pepticoglycan dày, nhuộm Gram cho kết quả dương tính (Gram dương)
 Mollicutes - vi khuẩn không có màng thứ cấp hay vách, nhuộm Gram âm tính.

Các vi khuẩn cổ trước đây được xếp trong nhóm Mendosicutes. Như đã nói ở trên, ngành này không còn đại diện cho những nhóm có quan hệ tiến hóa nữa. Hầu hết vi khuẩn Gram dương được xếp vào ngành Firmicutes và Actinobacteria, là hai ngành có quan hệ gần. Tuy nhiên, ngành Firmicutes đã được định nghĩa lại và bao gồm cả mycoplasma (Mollicutes) và một số vi khuẩn Gram âm.

Lợi ích và tác hại
Vi khuẩn có thể có ích hoặc có hại cho môi trường, và động vật, bao gồm cả con người. Vai trò của vi khuẩn trong gây bệnh và truyền bệnh rất quan trọng. Một số là tác nhân gây bệnh (pathogen) và gây ra bệnh uốn ván (tetanus), sốt thương hàn (typhoid fever), giang mai (syphilis), tả (cholera), bệnh lây qua thực phẩm (foodborne illness) và lao (tuberculosis). Nhiễm khuẩn huyết (sepsis), là hội chứng nhiễm khuẩn toàn cơ thể gây sốc và giãn mạch, hay nhiễm khuẩn khu trú (localized infection), gây ra bởi các vi khuẩn như streptococcus, staphylococcus, hay nhiều loài Gram âm khác. Một số nhiễm khuẩn có thể lan rộng ra khắp cơ thể và trở thành toàn thân (systemic). Ở thực vật, vi khuẩn gây mụn lá (leaf spot), fireblight và héo cây. Các hình thức lây nhiễm gồm qua tiếp xúc, không khí, thực phẩm, nước và côn trùng. Ký chủ (host) bị nhiễm khuẩn có thể trị bằng thuốc kháng sinh, được chia làm hai nhóm là diệt khuẩn (bacteriocide) và kìm khuẩn (bacteriostasis), với liều lượng mà khi phân tán vào dịch cơ thể có thể tiêu diệt hoặc kìm hãm sự phát triển của vi khuẩn.

Các biện pháp khử khuẩn có thể được thực hiện để ngăn chặn sự lây lan của vi khuẩn, ví dụ như chùi da bằng cồn trước khi tiêm. Việc vô khuẩn các dụng cụ phẫu thuật và nha khoa được thực hiện để đảm bảo chúng "vô khuẩn" (sterile) hay không mang vi khuẩn gây bệnh, để ngăn chặn sự nhiễm khuẩn. Chất tẩy uế được dùng để diệt vi khuẩn hay các tác nhân gây bệnh để ngăn chặn sự nhiễm và nguy cơ nhiễm khuẩn.

Trong đất, các vi sinh vật sống trong nốt rễ (rhizosphere) biến nitơ thành ammoniac bằng các enzyme của chính mình. Một số khác lại dùng phân tử khí nitơ làm nguồn nitơ (đạm) cho mình, chuyển nitơ thành các hợp chất của nitơ, quá trình này gọi là quá trình cố định đạm. Nhiều vi khuẩn được tìm thấy sống cộng sinh trong cơ thể người hay các sinh vật khác. Ví dụ như sự hiện diện của các vi khuẩn cộng sinh trong ruột già giúp ngăn cản sự phát triển của các vi sinh vật có hại.

Vi khuẩn có khả năng phân giải các hợp chất hữu cơ một cách đáng kinh ngạc. Một số nhóm vi sinh "chuyên hóa" đóng một vai trò rất quan trọng trong việc hình thành các khoáng chất từ một số nhóm hợp chất hữu cơ. Ví dụ, sự phân giải cellulose, một trong những thành phần chiếm đa số trong mô thực vật, được thực hiện chủ yếu bởi các vi khuẩn hiếu khí thuộc chi Cytophaga. Khả năng này cũng được con người ứng dụng trong công nghiệp và trong cải thiện sinh học (bioremediation). Các vi khuẩn có khả năng phân hủy hydrocarbon trong dầu mỏ thường được dùng để làm sạch các vết dầu loang.

Vi khuẩn, cùng với nấm men và nấm mốc, được dùng để chế biến các thực phẩm lên men như phô-mai, dưa chua, nước tương, dưa cải bắp (sauerkraut), giấm, rượu, và yoghurt. Sử dụng công nghệ sinh học, các vi khuẩn có thể được "thiết kế" (bioengineer) để sản xuất thuốc trị bệnh như insulin, hay để cải thiện sinh học đối với các chất thải độc hại.

Các vấn đề khác
Về mặt tiến hóa học, vi khuẩn được cho là các vi sinh vật khá cổ, xuất hiện khoảng 3,7 tỉ năm trước.

Hai bào quan (organelle), ty thể (mitochondrion) và lục lạp (chloroplast), được đa số cho là bắt nguồn từ vi khuẩn nội cộng sinh (endosymbiotic). Xem thêm: thuyết nội cộng sinh.

Vi sinh vật phân bố khắp mọi nơi và phát triển nhanh chóng ở những nơi có đủ thức ăn, độ ẩm, và nhiệt độ tối ưu cho sự phân chia và lớn lên của chúng. Chúng có thể được mang đi bởi gió từ nơi này sang nơi khác. Cơ thể người là nơi cư trú của hằng tỷ vi sinh vật; chúng ở trên da, đường ruột, trong mũi, miệng và những nơi hở khác của cơ thể. Chúng có trong không khí mà ta thở, nước ta uống và thức ăn ta ăn.

Chú thích

Tham khảo
 Some text in this entry was merged with the Nupedia article entitled Bacteria, written by Nagina Parmar; reviewed and approved by the Biology group (editor: Gaytha Langlois, lead reviewer: Gaytha Langlois, lead copyeditors: Ruth Ifcher and Jan Hogle)

 Alcamo, I. Edward. Fundamentals of Microbiology. 5th ed. Menlo Park, California: Benjamin Cumming, 1997.
 Atlas, Ronald M. Principles of Microbiology. St. Louis, Missouri: Mosby, 1995.
 Holt, John.G. Bergey's Manual of Determinative Bacteriology. 9th ed. Baltimore, Maryland: Williams and Wilkins, 1994.
 Stanier, R.Y., J. L. Ingraham, M. L. Wheelis, và P. R. Painter. General Microbiology. 5th ed. Upper Saddle River, New Jersey: Prentice Hall, 1986.
 Hugenholtz P, Goebel BM, Pace NR. Impact of Culture-Independent Studies on the Emerging Phylogenetic View of Bacterial Diversity. J Bacteriol 1998;180:4765-4774. Fulltext  / PMID 9733676.

Đọc thêm

Liên kết ngoài

 MicrobeWiki , wiki về bacteria  và viruses
 National Collection of Plant Pathogenic Bacteria (NCPPB)
 Prokaryotic Nomenclature Up-to-date Leibniz-Institut DSMZ - Deutsche Sammlung von Mikroorganismen und Zellkulturen GmbH
 Validly published names of genera of the domain (or empire) of Bacteria (or Eubacteria)
 The largest bacteria
 Tree of Life: Eubacteria
 Videos
 Planet of the Bacteria  của Stephen Jay Gould
 On-line text book on bacteriology
 Animated guide to bacterial cell structure.
 Bacteria Make Major Evolutionary Shift in the Lab
 Cell-Cell Communication in Bacteria  và TED: Discovering bacteria's amazing communication system
 Online collaboration for bacterial taxonomy.
 Parts of a bacterial cell
 Bacterial Chemotaxis Interactive Simulator

Vi khuẩn học
Bài cơ bản dài
Sinh vật nhân sơ


title: Nuristan (tỉnh)

text:
Nuristan, cũng được gọi là Nurestan or Nooristan, (Nuristan/Pashto: نورستان) là một trong 34 tỉnh của Afghanistan, tọa lạc tại miền đông đất nước. Tỉnh được chia thành bảy huyện và có dân số khoảng 140.900. Parun là tỉnh lỵ.

Nó trước đây được gọi là Kafiristan (, "vùng đất của người không theo đạo") cho tới khi cư dân tại đây được cải đạo từ một dạng Hindu giáo cổ, sang Hồi giáo vào năm 1895, và do vậy nơi đây được đổi tên hành Nuristan ("vùng đất của sự soi sáng").

Những nghề nghiệp chính tại đây là trồng trọt, chăn nuôi, và làm thuê. Nuristan giáp với Laghman và Kunar về phía nam, Badakhshan về phía bắc, Panjshir về phía tây, và Khyber Pakhtunkhwa (Pakistan) về phía đông.

Dân cư

Năm 2013, tổng dân số của tỉnh là khoảng 140.900. Theo Naval Postgraduate School, khoảng 99,3% dân cư là người Nuristan, 0,6% người Gurjar, và 0,2 người Hazara.

Khoảng 90% nói những ngôn ngữ Nuristan sau:

Tiếng Askun
Tiếng Kamkata-viri
Tiếng Vasi-vari
Tiếng Tregam
Tiếng Waigal

Khoảng 15% dân số ít nhất một trong các ngôn ngữ Pashayi.

Tiếng Pashtun và tiếng Dari được sử dụng như ngôn ngữ thứ hai tại đây.

Huyện

Những người nổi bật đến từ Nuristan
 Ahmad Yusuf Nuristani
 Abdul Qadir Nuristani
 Mohammed Nadir Atash
 Issa Nuristani
Jamaluddin Badr

Tham khảo

Tỉnh của Afghanistan


title: Hydropsyche leptocerina

text:
Hydropsyche leptocerina là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Hydropsyche


title: El Fresno

text:
El Fresno là một đô thị trong tỉnh Ávila, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2006 (INE), đô thị này có dân số là 519.

Tham khảo

Đô thị ở Ávila


title: Nigel Barker (nhiếp ảnh gia)

text:
Nigel Barker, sinh ngày 27 tháng 4, 1972 tại London, Anh Quốc), là một nhiếp ảnh gia nổi tiếng mang hai dòng máu Anh - Ấn. Nigel còn nổi tiếng trong loạt chương trình truyền hình đào tạo người mẫu hàng đầu America's Next Top Model, với vai trò là giám khảo chính và nhiếp ảnh gia khách mời.

Tiểu sử

Thuở nhỏ
Sinh ra tại London, Nigel Barker lớn lên trong một gia đình có 5 anh em. Nigel từng học trường nội trú Bryanston, nhận tấm bằng tốt nghiệp A-levels môn Sinh học, hoá học và vật lý.

Nghề nghiệp
Sau khi học xong, Nigel dự định học tiếp ngành dược, nhưng mẹ của anh, cựu hoa hậu Ấn Độ đã dẫn dắt con trai mình vào con đường người mẫu. Nigel tham gia chương trình truyền hình thực tế tìm người mẫu The Clothes Show, và vào tới tập chung kết cuộc thi. Sau đó Nigel Barker được mời làm người mẫu ở London, Milan, Paris và New York.

Sự nghiệp người mẫu đã khởi đầu niềm đam mê nghệ thuật của anh, năm 1996, Nigel trở thành nhiếp ảnh gia. Anh từng mở studio riêng, StudioNB, và đang làm chủ một cửa hàng thời trang ở Meatpacking District, Manhattan. Anh tham gia cộng tác với tạp chí GQ, Interview, Paper, Lucky và People. StudioNB thì phục vụ cho thương hiệu Beefeater Gin, thời trang của Sean John, Pierre Cardin, Nicole Miller, Ted Baker, Lands' End và đồ lót Frederick's of Hollywood.

Hiện tại, Nigel Barker là giám khảo trong chương trình truyền hình thực tế của Tyra Banks, America's Next Top Model; đồng thời, là giám khảo chính thức của Hoa hậu Quý bà Mỹ năm 2007, là nhà sản xuất chương trình The Shot của kênh VH1.

Đời tư
Nigel Barker kết hôn với Cristen Chin Barker, có một đứa con trai tên Jack. 21 tháng 6, 2008, gia đình này tuyên bố họ sắp sinh đứa con thứ hai, một bé gái.

Chú thích

Liên kết ngoài
 Website chính thức
 Lý lịch Nigel Barker ở Internet Movie Database
 Nigel Barker tại trang TV.com

Nam giới
Thời trang
Sinh năm 1972
Nhiếp ảnh gia
America's Next Top Model
Nhân vật còn sống


title: Ngân hàng thương mại cổ phần Ngoại thương Việt Nam

text:
Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (tên giao dịch quốc tế: Joint Stock Commercial Bank for Foreign Trade of Vietnam) tên viết tắt: "Vietcombank", là công ty lớn nhất trên thị trường chứng khoán Việt Nam tính theo vốn hóa.

Hiện tại Ngân hàng nhà nước Việt Nam nắm giữ 75% cổ phần và là cổ đông lớn nhất.

Lịch sử
Ngày 01/04/1963, Vietcombank chính thức khai trương hoạt động theo Nghị định số 115/CP ngày 30/10/1962 do Hội đồng Chính phủ ban hành trên cơ sở tách ra từ Cục Ngoại hối trực thuộc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam. Trong giai đoạn 1963 – 1975, thời kỳ chiến tranh chống Mỹ ác liệt, Vietcombank đã đảm đương thành công nhiệm vụ lịch sử lớn lao là một ngân hàng thương mại đối ngoại duy nhất tại Việt Nam, góp phần xây dựng và phát triển kinh tế miền Bắc, đồng thời hỗ trợ chi viện cho chiến trường Miền Nam.<ref name=":0"
Để tiếp nhận nguồn vốn viện trợ ngoại tệ, tháng 4/1965 theo chỉ thị của Bộ Chính trị, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã thành lập một tổ chức chuyên trách nghiệp vụ thanh toán đặc biệt với bí danh B29 tại Vietcombank.<ref name=":0"
Năm 1990, Đề án đổi mới hoạt động ngân hàng được Hội đồng Bộ trưởng thông qua, từ đây Vietcombank đã trở thành ngân hàng thương mại quốc doanh, kinh doanh trong lĩnh vực đối ngoại.<ref name=":0"
Với chức năng thực hiện quản lí vốn ngoại tệ tập trung vào năm 1993, Vietcombank đã chính thức tham gia sâu rộng hơn vào thị trường tiền tệ thế giới, gia nhập tổ chức thanh toán quốc tế SWIFT, là thành viên của Hiệp hội ngân hàng châu Á vào năm 1995, gia nhập tổ chức thẻ quốc tế và là ngân hàng đầu tiên tại Việt Nam phát hành các loại thẻ tín dụng quốc tế là Mastercard và Visa card năm 1996, đồng thời Vietcombank là ngân hàng sáng lập Hội thẻ ngân hàng Việt Nam, tiên phong trong ứng dụng công nghệ vào hoạt động ngân hàng. Trong giai đoạn này, Vietcombank đã tham gia đầu tư vào một loạt các dự án lớn trong các lĩnh vực trọng yếu của đất nước như đường ống khí đốt Nam Côn Sơn, Đạm Phú Mỹ, Đuôi hơi Phú Mỹ, Thủy điện Yaly…<ref name=":0"
Năm 2007, Vietcombank tiên phong cổ phần hóa trong ngành ngân hàng và thực hiện thành công kế hoạch phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng.<ref name=":0"
Ngày 2/6/2008, Vietcombank đã chính thức hoàn tất chuyển đổi và hoạt động theo mô hình ngân hàng thương mại cổ phần.<ref name=":0"
Ngày 30/6/2009, cổ phiếu Vietcombank (mã chứng khoán VCB) chính thức được niêm yết giao dịch tại Sở Giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh, minh bạch hóa thông tin, thu hút sự quan tâm của đông đảo các nhà đầu tư trong và ngoài nước.<ref name=":0"
Tháng 9/2011, Vietcombank ký kết Hợp đồng cổ đông chiến lược với Mizuho Corporate Bank.<ref name=":0"
Ngày 01/04/2013, Vietcombank chính thức thay đổi bộ nhận diện thuơng hiệu mới.

Cơ cấu tổ chức
Tại ngày 30/06/2020, Vietcombank có 30.115 nhân viên, Ngân hàng có 1 Trụ sở chính, 1 Trường Đào tạo và Phát triển nguồn nhân lực Vietcombank, 2 Trung tâm xử lý tiền mặt, 116 chi nhánh trên toàn quốc, 4 công ty con tại Việt Nam, 3 Công ty con tại nước ngoài, 2 công ty liên doanh, 1 công ty liên kết, 1 văn phòng đại diện đặt tại Mỹ, 1 văn phòng đại diện đặt tại Singapore và 1 văn phòng đại diện đặt tại thành phố Hồ Chí Minh.

Bên cạnh đó, Vietcombank còn phát triển một hệ thống Autobank với hơn 2.100 máy ATM và trên 49.500 điểm chấp nhận thanh toán thẻ (POS) trên toàn quốc. Hoạt động ngân hàng còn được hỗ trợ bởi mạng lưới hơn 1.800 ngân hàng đại lý tại trên 155 quốc gia và vùng lãnh thổ.

 Công ty con
 Công ty TNHH MTV Chứng khoán Vietcombank
 Công ty Cho thuê tài chính Vietcombank
 Công ty Quản lý nợ và Khai thác tài sản Vietcombank
 Công ty Tài chính Việt Nam (Vinafico) tại Hồng Kông
 Công ty liên doanh TNHH Cao Ốc VCB 198.
 Công ty Quản lý Quỹ đầu tư Chứng khoán Vietcombank
 Ngoài ra còn có các công ty góp vốn:
 Góp vốn đầu tư dài hạn vào 15 đối tác (Ngân hàng và công ty).
 Góp vốn liên kết với 5 đối tác (Ngân hàng và công ty)

Ngân hàng là thành viên của:
 Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam
 Hiệp hội Ngân hàng Châu Á
 Tổ chức Thanh toán Toàn cầu Swift
 Tổ chức Thẻ quốc tế Visa
 Tổ chức Thẻ quốc tế Mastercard
Tổ chức Thẻ quốc tế JCB
Tổ chức Thẻ quốc tế American Express

Hoạt động kinh doanh

 Cá nhân
 Tài khoản
 Thẻ
Tiết kiệm & đầu tư
 Chuyển & nhận tiền
 Cho vay cá nhân
Bảo hiểm
Doanh nghiệp
 Dịch vụ thanh toán
 Dịch vụ séc
 Trả lương tự động
 Thanh toán Billing
 Dịch vụ bảo lãnh
 Dịch vụ cho vay
 Thuê mua tài chính
 Doanh nghiệp phát hành trái phiếu trong nước và nước ngoài
 Kinh doanh ngoại tệ
 Định chế tài chính
 Ngân hàng đại lý
 Dịch vụ tài khoản
 Mua bán ngoại tệ
 Kinh doanh vốn
 Tài trợ thương mại
 Bao thanh toán
 Doanh nghiệp vừa và nhỏ
Ngân hàng điện tử
Ngân hàng số VCB Digibank
Ngân hàng số SME VCB DigiBiz
VCB-SMS B@nking
VCB-Phone B@nking
VCBPAY

Ban lãnh đạo
Chủ tịch Hội đồng quản trị: Phạm Quang Dũng

Phó Tổng Giám đốc: Đào Minh Tuấn

Phó Tổng Giám đốc: Phạm Mạnh Thắng

Phó Tổng Giám đốc: Nguyễn Thị Kim Oanh

Phó Tổng Giám đốc: Đinh Thị Thái

Phó Tổng Giám đốc: Shojiro Mizoguchi

Phó Tổng Giám đốc: Phùng Nguyễn Hải Yến

Giám đốc tài chính: Trần Văn Tráng

Giải thưởng
Giải thưởng Thương hiệu Quốc gia (7 lần liên tiếp)
Top 500 doanh nghiệp lớn nhất Việt Nam
Top 500 doanh nghiệp lợi nhuận tốt nhất Việt Nam
Ngân hàng bán lẻ tốt nhất Việt Nam
Top 10 ngân hàng lớn nhất Việt Nam
Ngân hàng được quản trị tốt nhất trong đại dịch COVID-19
Ngân hàng quản trị trị rủi ro tốt nhất
Ngân hàng có quan hệ đầu tư tốt nhất trong ngành tài chính - ngân hàng
Giải thưởng Sao Khuê 2021
Top 50 công ty giá trị nhất Việt Nam
Top 100 công ty đại chúng lớn nhất Việt Nam
Giải thưởng Chuyển đổi số Việt Nam 2021

Danh hiệu

 Huân chương Lao động hạng Nhất (năm 2018) kỷ niệm 55 năm Ngày thành lập.

 Danh hiệu Anh hùng Lao động thời kì đổi mới (năm 2023).

Xem thêm
 Ngân hàng Nhà nước Việt Nam
 Ngân hàng Thương mại cổ phần Công Thương Việt Nam
 Ngân hàng Thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam
 Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang chủ của Vietcombank

Ngoại thương
Huân chương Hồ Chí Minh
Nhãn hiệu Việt Nam
Khởi đầu năm 1963 ở Việt Nam


title: Phan Bá Đạt

text:
Phan Bá Đạt(潘伯達, 1783-1846) sinh tại xã Việt An hạ, huyện La Sơn, phủ Đức Quang, trấn Nghệ An nay là huyện Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh.

Ông thi đỗ Đệ tam giáp tiến sĩ xuất thân khoa Nhâm Ngọ (1822) đời Minh Mạng. Lúc đầu bổ chức hàn lâm sau trải qua: Tri phủ Kiến An, Quốc tử Giám tư nghiệp, Thiêm sự bộ Lại, phủ thừa tỉnh Thừa Thiên, thị lang bộ Lại, quyền Tuần phủ Hưng Yên, tham tri bộ Lễ, Binh, Hình, tả phó Đô ngự sử viên Đô sát, sung cơ mật viên đại thần...

Năm Thiệu trị thứ nhất thăng Thượng thư Bộ Lễ, Thượng thư bộ Hình kiêm giữ ấn triện bộ Công, được 3 năm thực thụ Tổng đốc Định An ở Nam Kỳ, được 5 năm vì tra một vụ án, bị bọn gian làm hại, nên ông bị oan phải giáng chức về Kinh rồi mất tại kinh đô. Biết ông bị oan nên năm Tự Đức I (1848) nhà vua khen ông thanh cần nhất tiết, truy tặng ông: Lại Bộ viên ngoại lang, di chiếu hậu đao. Con ông đưa linh cữu ông về táng tại quê nhà.

Ông là người dâng sớ kể tội Lê Văn Duyệt lên vua Minh Mạng năm 1835.

Con gái là Phan Thị Long lấy Phan Đình Tuyển đậu phó bảng đã sinh ra Phan Đình Phùng- đậu đình nguyên tiến sĩ, lãnh tụ phong trào Cần vương.

Tác phẩm:
Ngũ kinh tinh lý toát yếu

Tham khảo

Quan lại nhà Nguyễn
Sinh năm 1787
Người Hà Tĩnh
Tiến sĩ nhà Nguyễn


title: Bulbophyllum korthalsii

text:
Bulbophyllum korthalsii là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

korthalsii]]

K


title: Ingersleben

text:
Ingersleben là một đô thị ở huyện Gotha, ở bang Thüringen, Đức. Đô thị này có diện tích 9,63 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 1058 người.

Tham khảo

Börde
Xã và đô thị thuộc huyện Börde
Xã của bang Sachsen-Anhalt


title: Oliva hirasei

text:
Oliva hirasei là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Olividae, họ ốc gạo hoa.

Miêu tả

Phân bố

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Oliva


title: Belloliva obeon

text:
Belloliva obeon là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Olividae, ốc ôliu.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Belloliva


title: Idaea dimidiata

text:
Idaea dimidiata là một loài bướm đêm thuộc họ Geometridae. Nó được tìm thấy ở khắp châu Âu.

Loài này có sải cánh dài 13–18 mm.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Single-Dotted Wave Moth at UK Moths

D
Côn trùng châu Âu
Động vật được mô tả năm 1767


title: Paratrigona compsa

text:
Paratrigona compsa là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Camargo & Moure mô tả khoa học năm 1994.

Chú thích

Tham khảo

Paratrigona
Động vật được mô tả năm 1994


title: Lophiotoma tigrina

text:
Lophiotoma tigrina là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Turridae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Lophiotoma


title: Paradiaptomus simplex

text:
Paradiaptomus simplex là một loài copepod thuộc họ Diaptomidae. Nó là loài đặc hữu của Nam Phi.

Tham khảo

Paradiaptomus
Động vật được mô tả năm 1929


title: Eschbourg

text:
Eschbourg là một xã thuộc tỉnh Bas-Rhin trong vùng Grand Est đông bắc Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Bas-Rhin

Tham khảo
 INSEE commune file

Xã của Bas-Rhin


title: Heteroplectron californicum

text:
Heteroplectron californicum là một loài Trichoptera trong họ Calamoceratidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Tân bắc
Heteroplectron


title: Đạn

text:
Đạn là một loại vũ khí dùng để sát thương đối phương hoặc phá hủy mục tiêu. Đạn có thể được bắn từ các cung, nỏ, súng, máy/giàn phóng. Đạn cũng có thể được ném bằng tay.

Thời cổ đại, đầu đạn đầu tiên được bắn đi từ nỏ hoặc máy bắn đá. Lúc đó đã có đạn như thùng dầu trộn chất oxy hóa cháy rất mạnh (dầu trộn diêm sinh), hay những khối đá lớn công thành. Cũng đã có những đạn trái phá sơ khai nhồi thuốc nổ yếu, khi nổ bắn mảnh văng sát thương và phá hủy công trình bằng sóng nổ. Đến khi có súng thần công đã có những đạn tròn bằng gang, bắn thẳng hay bắn nhảy đập đất, đạn trái phá nhồi thuốc nổ có ngòi cháy chậm, đạn mẹ chứa nhiều đạn con...

Ngày nay, trong tiếng Việt, từ "đạn" đôi khi bị nhầm lẫn. Đôi khi, "đạn" để chỉ một cơ cấu ghép với nhau gồm "ống liều", "đầu đạn", "liều phóng" và các thành phần khác, tương tự từ "cartridge" trong tiếng Anh. Trong trường hợp này, người ta dùng "đầu đạn" để chỉ phần đạn được bắn đi. Đôi lúc, từ "đạn" lại chỉ phần "đầu đạn" của trường hợp trên, ví dụ dùng trong các loại súng bắn liều phóng rời như súng cối hay pháo, hoặc trong văn học như từ "trúng đạn". Thông dụng nhất là trường hợp đề cập trên cùng; "đạn" tương đương với "cartridge" tiếng Anh, gồm cả "ống liều", "đầu đạn" và "liều phóng". "Vỏ đạn" tương ứng với từ "case" trong tiếng Anh, "đầu đạn" nhỏ tương ứng với từ "bullet", "đầu đạn" lớn tương ứng với từ "projectile".

Lịch sử

Thuốc súng đầu tiên được ghi nhận sử dụng ở châu Âu là vào năm 1247, thực ra nó đã được phát minh ra ở Trung Quốc vào thế kỷ thứ 9. Súng thần công xuất hiện vào năm 1327, và súng cầm tay vào năm 1364. Các loại đạn ban đầu được làm bằng đá. Cuối cùng, người ta phát hiện ra rằng đá sẽ không thể xuyên phá các công sự mà cũng được xây bằng đá, dẫn đến việc sử dụng các vật liệu dày hơn để làm đạn. Đạn pháo cầm tay cũng được phát triển theo cách như thế. Trường hợp đầu tiên được ghi lại về một viên đạn bằng kim loại bắn xuyên giáp bằng súng thần công là vào năm 1425. Viên đạn được lấy từ xác tàu Mary Rose (chìm năm 1545, được trục vớt năm 1982) có kích thước khác nhau, một số làm bằng đá trong khi một số khác lại làm bằng gang.

Sự phát triển của culverin cầm tay (tiền thân của súng hỏa mai) và loại súng hỏa mai châm ngòi bằng diêm đã dẫn đến việc người ta dùng các viên bi chì đúc làm đạn. Viên đạn súng hỏa mai tròn ban đầu có kích thước nhỏ hơn lỗ của nòng súng. Đầu tiên, đạn được nạp vào thân súng nằm trên thuốc súng. Sau đó, một số loại vật liệu được sử dụng làm lớp đệm giữa viên đạn và thuốc, cũng như phủ lên viên đạn đó để giữ cho nó cố định, chắc chắn trong nòng súng (đạn mà không bám chắc vào thuốc có nguy cơ làm phát nổ thân khẩu súng).

Đạn vuông có nguồn gốc gần như từ trước cả nền văn minh và được sử dụng bởi những người dùng súng cao su. Chúng thường được làm bằng đồng hoặc chì. Ứng dụng đáng chú ý nhất của thiết kế đạn vuông được thực hiện bởi James Puckle và Kyle Tunis, những người đã cấp bằng sáng chế cho chúng, nơi mà loại đạn này được sử dụng ngắn hạn trong một phiên bản của súng Puckle. Việc ứng dụng sớm những thứ này trong thời kì thuốc súng đen đã sớm bị ngừng lại do đường bay của đạn không đều và khó đoán trước.

Đạn thần công cận đại
Thời cận đại, súng thần công bắn đạn có động năng lớn để phá vỡ thành trì. Đạn được làm bằng gang đặc đúc hình cầu, hoặc đá mài tròn, sau cuộc chiến, người ta đi nhặt đạn gang về dùng lại. Đạn cầu để khi quay lộn trong không khí giảm tản mát. Lúc đó, chưa nhồi được nhiều thuốc nổ bắn trái phá góc thấp đi xa, có lẽ do chưa có biện pháp chống trái phá nổ ngoài ý muốn. Các lựu pháo bắn đạn trái phá góc thấp nhồi ít thuốc bắn kiểu đập đất nảy lên để thêm tầm văng. Lúc đó còn có đạn ria, đạn gồm bi chì, mảnh gang nhỏ, đặt trong một cái hộp hở miệng, nhồi hộp vào pháo như nhồi đạn cầu, bắn xong nếu còn giữ được trận địa thì đi nhặt hộp về.

Paixhans người Pháp đã chế ra pháo bắn đạn trái phá nhồi nhiều thuốc đẩy vào giữa thế kỷ 19. Đến nay lựu pháo bắn đạn nhồi nhiều thuốc nổ, bắn đạn hạng nặng đi xa. Đạn không còn hình cầu nữa mà dài ra, giảm sức cản. Đạn dài giữ được hướng, không quay lộn nhờ hai cơ chế: xoay ổn định và cánh ổn định. Đạn xoay ổn định được thiết kế sao cho tâm khí động cách xa tâm khối lượng, quay quanh trục đạn như con quay, tương tác với không khí, luôn đẩy tâm khối lượng đi sau tâm khí động. Đạn cánh ổn định như mũi tên, cánh đuôi làm hơi nghiêng để đạn xoay nhẹ trong không khí, bù các sai số chế tạo. Thiết kế nếu để đường kính lớn và xoáy nhanh quá thì đạn có thể bị lộn đầu.

Ngày nay, đạn có rất nhiều loại.

Đạn nhỏ

Thời cổ dùng đầu đạn chì, đạn này mềm hạn chế mài nòng ngày đó vốn tồi. Đạn chì có tỷ khối lớn giảm lực cản. Nhưng đạn tản mát lớn, đầu thế kỷ 19, súng trường bắn trúng mục tiêu to bằng người thật với tỷ lệ chỉ vài phần trăm. Đầu thế kỷ 19 người ta chế ra súng nạp đạn sau thay cho súng nhồi miệng nòng, nhưng vẫn nhồi thuốc nổ rời đong từ đấu đong, rồi lèn bằng đạn rời.

Lúc đó cũng có đạn ria dùng nhiều đạn nhỏ, nhưng bắn không xa, ngày nay vẫn dùng cho súng săn.

Cũng trong thế kỷ 19, người ta chuyển dần súng trường sang súng nòng xoắn, bắn đầu đạn dài nhọn, liền vỏ. Mồi lửa thay bằng mồi đá lửa rồi mồi hạt lửa, thiết kế sơ khai đặt hạt lửa bên hông liều phóng. Sau đó là đạn "giữa", tức hạt lửa đặt ở tâm đế ống liều. Ống liều và đạn làm bằng đồng, vốn mềm và có tỷ khối lớn. Sang thế kỷ 20, đồng chỉ còn dùng làm ống liều để tăng độ bền nòng. Cuối thế kỷ XX thì xuất hiện nhiều vật liệu thay thế. Thường lõi đạn nhỏ làm bằng thép cứng. Cuối thế kỷ 20 cũng có một số đạn nhỏ dùng vật liệu mật độ cao.

Một số đầu đạn bắn tỉa tăng sát thương bằng cách tách làm hai khi đâm vào trong mục tiêu, một số đạn AK hiện đại làm lệch tâm để xoáy mạnh tăng sát thương.

Các nước và khối quân sự đưa ra các loại tiêu chuẩn đạn riêng, để dễ trang bị, hậu cần. Các súng sẽ được thiết kế theo đạn tiêu chuẩn đó; tiêu chuẩn bao gồm hình dáng, kích thước, độ dày, khối lượng, loại thuốc phóng và tốc độ cháy... Ví dụ về các tiêu chuẩn như:

7.92x57mm Mauser Đức hồi thế chiến 2. Tiếng Anh

9x19mm Parabellum Ngày nay NATO dùng cho súng ngắn.

9x18mm Nga và Trung Quốc dùng cho súng ngắn.

7.62×51 NATO dùng cho súng trường hạng nặng.

Đạn lớn
Đầu thế kỷ XIX, người ta sử dụng chủ yếu súng cối để bắn trái phá đi xa, lựu pháo bắn trái phá đi gần, còn các pháo mạnh bắn đạn đặc. Các súng lúc đó hầu như nòng trơn, đạn cầu. Đến đầu thế kỷ 20, người Đức mới hoàn thiện đại bác bắn đạn xuyên phá, nhồi nhiều thuốc đẩy và thuốc nổ trong trái phá, đạn không nổ trong nòng súng, không nổ khi đập vào giáp thép dịch, xuyên vào trong mới nổ. Bí quyết thuốc đẩy và thuốc nổ ổn định đó dựa vào hai chất nổ là TNT và Thuốc súng không khói. Chúng trộn thêm một số phụ gia sẽ rất rắn chắc, không võ viên tạo bột, thay đổi tốc dộ cháy ngoài ý muốn. Đạn dùng diệt bộ binh có thể lắp ngòi chạm nổ nhậy, để đạn không xuyên xuống đất rồi mới nổ. Ngòi này nhậy nhưng an toàn, không nổ trong nòng súng.

Đạn pháo phổ biến

Đạn sát thương (Anti-personnel - APERS)
Đạn sát thương (chống bộ binh) còn gọi là đạn nổ mạnh văng mảnh (High explosive fragmentation - HE-FRAG). Đạn chứa một lượng lớn thuốc nổ và vỏ vỡ thành nhiều mảnh, phá công sự tường gạch đất và vang mảnh sát thương. Thông thường đạn có ngòi chạm nổ ở đầu, có thể thiết lập cơ chế nổ; nổ ngay, nổ khi xuyên mục tiêu (dưới 1 mét) hay nổ bằng ngòi cháy chậm đảm bảo xuyên hết tường. Đạn 125mm bắn từ xe tăng Nga còn lắp ngòi nổ cảm biến điện tử, khi đi qua hệ thống nạp đạn điện tử, hệ thống này lập trình cho ngòi, đảm bảo đạn phát nổ ở tầm cần thiết, rất hiệu quả khi bắn máy bay. Các đạn bắn từ súng yếu có thể chứa bi, còn đạn bắn từ súng mạnh thường có vỏ hợp kim giòn. Như đạn 3Sh-7 125mm Nga nặng 23 kg, chứa hơn 3 kg hỗn hợp thuốc nổ RDX và bột nhôm, khi nổ tạo ra 4700-4800 mảnh 1,26g  văng ở tốc độ 1 km/s.

Đạn nổ mạnh (High Explosive - HE)
Đạn nổ mạnh có vỏ làm bằng thép tốt, lắp ngòi nổ. Đạn phải thiết kế sao cho không vỡ và không kích nổ khi gặp tường, giáp. Sau khi xuyên qua tường giáp mới nổ. Đạn nổ mạnh nhồi nhiều thuốc nổ hơn Đạn sát thương, nên còn được gọi là đạn trái phá. Đạn trái phá thường có khối lượng lớn. Súng bắn đạn này cũng được dùng để bắn các loại khác như đạn khói, đạn truyền đơn, đạn hóa học, đạn phóng xạ. Đạn nặng dẫn tới đạn đạo cong.

Đạn nổ mạnh chống tăng (High Explosive Anti-Tank - HEAT)
Đạn ứng dụng Lượng nổ lõm (hiệu ứng Munroe) để xuyên giáp. Nhưng ngày nay, để chống xe tăng hiện đại, đạn được bố trí nhiều tầng liều lõm thuốc nổ mạnh. Đạn được lắp cơ chế ngòi cực nhạy, có nắp bảo vệ ngòi và điểm hỏa ở thời điểm chính xác. 3BK-31 125mm Nga xuyên được hàng mét thép cán là một ví dụ.

Đạn nổ mạnh chống tăng có hai kiểu thiết kế. Một kiểu ống và một kiểu dùng tấm tích năng lượng. Kiểu dùng tấm tích năng lượng có góc mở rộng, sức xuyên nhanh chóng phân tán, nhưng thuận tiện khi sử dụng, nhẹ, hay dùng cho các đầu đạn có động năng thấp. Đạn đại bác thường dùng liều nổ lõm kiểu ống nhiều tầng, sức xuyên rất mạnh.

Đạn nổ dẻo (High Explosive Plastic - HEP và High Explosive Squash Head - HESH)
Đạn được thiết kể để nổ ép; khi chạm mục tiêu, đầu đạn (chứa thuốc nổ dẻo) dẹt ra tăng tiết diện tiếp xúc thuốc nổ lên mục tiêu, ngòi nổ đuôi chạm nổ quán tính kích nổ đạn ngay sau đó. Đầu đạn nổ dẻo không gây hiệu ứng xuyên phá mục tiêu. Hiệu ứng nổ dẻo, ngược lại, dùng sóng nổ (shockwave) xé nát lớp giáp phía bên kia mục tiêu, tạo mảnh văng gây sát thướng và phá hủy phương tiện/công sự. Đạn nổ mạnh dẻo thường sử dụng chống các loại giáp mỏng.

Đạn xuyên giáp

Đạn xuyên giáp (Armor Piercing - AP)
Đạn xuyên giáp loại này không nhồi thuốc nổ. Đạn có đuôi lửa, có thể có chóp gió hay không có chóp gió. Sức xuyên phá loại đạn này hoàn toàn do động năng và đặc tính của thân đạn (còn gọi là lõi xuyên).

Đạn xuyên giáp đầu cứng (Armor Piercing Capped - APC)
Đạn xuyên giáp có tăng cường đầu thép cứng để xuyên các lớp giáp cứng mà không bị trượt. Sau đầu thép cứng là khối kim loại mềm tạo thành đệm để bám giáp nghiêng. Bên trong đạn bố trí một liều nổ mạnh. Đạn được dùng rộng rãi cho các loại đại bác trong Thế chiến 2. Đạn được người Đức phát kiến, sử dụng trong Hải quân đầu thế kỷ 20.

Đạn xuyên giáp đầu cứng chóp gió (Armor Piercing Capped, Ballistic Cap - APCBC)
Loại đạn này có kết cấu tương tự loại APC nhưng có thêm chóp gió ở mũi đạn để tạo hình dạng khí động học, làm giảm lực cản không khí, tăng tốc độ và tầm bắn của đạn.

Đạn xuyên giáp dưới cỡ nòng (Armor Piercing Composite, Rigid - APCR)
Xuất hiện năm 1941 trong quân Đức. Đạn gồm một lõi cứng có mật độ vật chất cao đặt trong một vỏ mềm nhẹ. Lõi cứng làm bằng vonphram. Loại đạn này không nhồi thuốc nổ, phần lõi cứng xuyên qua mục tiêu. Sau khi xuyên qua mục tiêu, tính chất đặc biệt của vật liệu làm lõi gây ra vụ nổ ở trong xe tăng hay xe bọc thép.

Đạn xuyên giáp bóp nòng
Đạn thiết kế lõi làm bằng vật liệu mật độ cao, không cứng. Nòng súng có thiết kế bóp lại phía trước, sử dụng phổ biến bởi quân đội Đức. Ví dụ; súng Schwere Panzer-Büchse 41 (Đức) bắn đạn 28mm ra khỏi nòng chỉ còn 20mm, súng 7,5 cm Pak 41 bắn đạn 75mm khi rời nòng chỉ còn 55mm. Loại đạn này chỉ được dùng một thời gian rất ngắn, vì thiết kế bắn làm giảm tuổi thọ nòng (có loại chỉ bắn được 1000 lần)

Đạn xuyên giáp tách guốc (Armor Piercing Discarding Sabot - APDS)

Là đạn xuyên giáp tách guốc dưới cỡ nòng. Đạn này có phần lõi thép kẹp bởi guốc đạn. Thiết kế tách guốc nhằm làm tăng tốc độ cho lõi xuyên so với tốc độ của đạn xuyên giáp bằng cỡ không thoát vỏ. Lõi giảm cỡ đỡ thanh xuyên (KE).

Đạn xuyên giáp tách guốc cánh ổn định (Armor Piercing Fin Stabilized Discarding Sabot - APFSDS)

Thiết kế tương tự đạn xuyên giáp tách guốc, tăng cường thêm cánh định hướng ở đuôi. Đạn cũng có thể bắn từ pháo nòng xoắn, nhưng lắp trong cối quay chống xoáy trong nòng.

Lõi xuyên động năng (Kinetic Energy)
Đạn xuyên giáp tách guốc APDS và APFSDS đều mang lõi xuyên động năng (KE). Đây thực chất là bộ phận chiến đấu của đầu đạn. Lõi xuyên động năng là mũi tên đục thủng giáp mục tiêu. Lõi có thể làm từ vật liệu cứng nặng, như vật liệu gốc volphram, uranium nghèo. Thiết kế lõi xuyên không nhồi thuốc nổ, chỉ bố trí đuôi lửa. Đạn có lõi xuyên giáp dưới cỡ nòng thường nhẹ hơn các đạn khác, sơ tốc đạn cao, đường đạn tốt. Khả năng bay nhanh đến mục tiêu giúp chống mục tiêu di động một cách hiệu quả.

Đạn súng cối
Đạn súng cối phổ biến nòng trơn ổn định cánh đuôi. Đạn súng cối đơn giản, rất rẻ. Liều phóng của đạn chứa ngay trong cán đuôi định hướng, bọc bởi ống giấy hay vậy liệu mềm. Khi bắn có thể bổ sung thêm liều phóng bằng cách quấn thuốc phóng đựng trong ống mềm quanh cán đuôi.
Một số đạn súng cối bắn trên pháo cối nòng xoắn, ổn định bằng phương pháp quay. Loại đạn này không có hình giọt nước, không có cánh đôi, bề ngoài trông như đạn pháo thông thường nhưng phần đuôi có kết cấu đặc biệt để có thể bắn trên pháo nòng xoắn.

Gần đây

Phân loại

Theo cỡ đạn và phương pháp bắn

Đạn súng
Đạn pháo
Đạn cối
Đạn phản lực

Theo công dụng
a, Đạn
 Đạn nổ phá
 Đạn sát thương
 Đạn nổ phá sát thương
 Đạn xuyên
 Đạn xuyên lõm
b, Đạn công dụng đặc biệt
 Đạn chiếu sáng
 Đạn cháy
 Đạn chỉ thị mục tiêu
Đạn hóa học
 Đạn hơi cay
 Đạn khói
 Đạn truyền đơn

Theo chất nổ nhồi trong bom
 Đạn nổ mạnh
 Đạn hóa học
 Đạn cháy
 Đạn nhồi chất trơ (inert)

Xem thêm
 Đạn dược
 Danh sách đạn
 Vũ khí
 Tên lửa

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Thử nghiệm đạn với máy quay tốc độ cao
 Đạn bắn từ nòng xe tăng khi quay với tốc độ cao
 Bắn đạn pháo quay tốc độ cao

Vũ khí

Đạn dược

es:Ojiva (estadística)


title: Xestia isolata

text:
Xestia isolata là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó là loài đặc hữu của Borneo.

Liên kết ngoài
 Species info

Chú thích

Xestia


title: Dicronychus incostatus

text:
Dicronychus incostatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1931.

Chú thích

Tham khảo

Dicronychus


title: Dicranomyia novaeguineae

text:
Dicranomyia novaeguineae là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranomyia
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Tipula pseudacanthophora

text:
Tipula pseudacanthophora là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Steganotaenia

text:
Steganotaenia là một chi thực vật có hoa thuộc họ Apiaceae.
Chi này có các loài sau:
 Steganotaenia commiphoroides
 Steganotaenia araliacea

Chú thích

Tham khảo

Họ Hoa tán


title: Symplecta churchillensis

text:
Symplecta churchillensis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Symplecta
Limoniidae ở vùng Nearctic


title: Beek (định hướng)

text:
Beek có thể là:

 Beek, thị xã ở Limburg, Hà Lan
 part of Beek en Donk, Hà Lan
 Beek (Ubbergen), ở Gelderland, Hà Lan
 Beek (Bergh), ở Gelderland, Hà Lan
 Tên cũ của Prinsenbeek, Hà Lan
 Beek (Venray), làng Limburg, Hà Lan
People:
 Harmsen van der Beek, nghệ sĩ Hà Lan


title: Ormosia anthracopoda

text:
Ormosia anthracopoda là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Ormosia (chi ruồi)
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Kalophrynus intermedius

text:
Kalophrynus intermedius là một loài ếch trong họ Nhái bầu.
Nó được tìm thấy ở Brunei, Indonesia, và Malaysia.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và đầm nước ngọt có nước theo mùa. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Nguồn
 Inger, R., Iskandar, D., Das, I., Stuebing, R., Lakim, M., Yambun, P. & Mumpuni 2004. Kalophrynus intermedius. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Kalophrynus


title: Lasioglossum mesoviride

text:
Lasioglossum mesoviride là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Ebmer mô tả khoa học năm 1974.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1974


title: Jurakudai

text:
Jurakudai hay Jurakutei (聚楽第) (Tụ Lạc Đệ) là một dinh thự xa hoa xây dựng theo lệnh của Toyotomi Hideyoshi ở Kyoto, Nhật Bản. Khởi công năm 1586, khi Hideyoshi nhận tước vị kanpaku, và mất 19 tháng. Vị trí của nó ngày nay ở Kamigyō, trên nền cung điện hoàng gia thời Heian.

Hideyoshi chuyển đến Jurakudai từ thành Osaka sau khi hoàn thành, ngay sau chiến thắng trước gia tộc Shimazu ở Kyūshū. Ông lấy đây làm đầu não cho sự thống trị của mình.

Năm 1588, Hideyoshi tổ chức một lễ hội hoành tráng để chào mừng lễ đăng quang của Thiên Hoàng Go-Yōzei trước các daimyo. Ông cũng gặp Tokugawa Ieyasu ở đây. Ông dành nơi ăn ở cho Sen no Rikyu ở nơi đây, và chủ trì Lễ trà đạo Kitano nổi tiếng ở gần Kitano năm 1587.

Hideyoshi từ chức Kanpaku năm 1591, và cháu trai Toyotomi Hidetsugu lãnh chức trách này, lấy dinh thợ ở Jurakudai. Hidetsugu hai lần được đón tiếp Thiên Hoàng đến thăm. Năm 1594, thành Fushimi khởi công, và năm 1595, khi Hidetsugu mổ bụng tự sát, Jurakudai bị tháo dỡ, nhiều phần được mang đến để xây dựng lâu đài Fushimi.

Người ta nói rằng vàng lá được giát vào mái của Jurakudai. Mặc dù, đây chỉ là dinh thự, nhưng cũng có các công trình phòng vệ và hào nước như các lâu đài khác. Vài kiến trúc của Jurakudai vẫn còn, trong đó có Hiun-kaku ở chùa Nishi Hongan-ji, cổng Trung Hoa ở chùa Daitoku-ji, và cồng trước của chùa Myōkaku-ji (tất cả đều ở Kyoto).

Khai quật gần đây đã tìm thấy một vài viên ngói phủ vàng lá.

Link liên ngoài
Discovery of tiles  (tiếng Nhật)

Tham khảo

Phong kiến Nhật Bản
Thành phố Kyoto
Tòa thành ở Nhật Bản


title: Asaf Duraković

text:
Asaf Duraković (sinh ngày 16.5.1940), là một bác sĩ và chuyên gia về y học hạt nhân cùng depleted uranium (loại urani gồm phần lớn là đồng vị urani-238) người Croatia. Ông cũng là một thi sĩ nổi tiếng.

Ông sinh ở Stolac, Bosna và Hercegovina và học ở Đại học Zagreb (Croatia), đậu bằng thạc sĩ và tiến sĩ. Trong thời gian này ông làm việc ở Viện Ruđer Bošković. Sau đó ông tiếp tục nghiên cứu sau đại học ở Đại học Oxford (Anh). Năm 1968 ông di cư sang Canada, và thường tới Đại học McMaster ở Hamilton, Ontario. Ông làm việc ở Đại học Toronto, Đại học Washington, và Đại học Rochester. Ông cũng cộng tác với Croatian Literary Journal.

Năm 1990, Duraković là một trong số người sáng lập "Đảng Dân chủ Hồi giáo Croatia" (Croatian Muslim Democratic Party) ở Zagreb.

Duraković là người sáng lập và làm giám đốc nghiên cứu Y học của "Trung tâm nghiên cứu Y học Urani" (Uranium Medical Research Centre) ở Toronto. Ông là thành viên trong Ban biên tập của "Báo Y học Croatia".

Duraković cũng sáng lập "World Life Institute" , một tổ chức nhân đạo quốc tế phi lợi nhuận có trụ sở ở Orleans County, New York.

Tác phẩm

Thơ
 Dark Sea-Weeds
 Smoke and Mist
 Paths of Ahasver

Chính trị
 From Bleiburg to Muslim Nation (Vedrina, Toronto, 1972)
 Status of Moslim People in Croatian National Community (Vedrina, Toronto, 1973)

Giải thưởng
 Giải Tương lai phi hạt nhân năm 2004

Tham khảo

Sinh năm 1940
Nhân vật còn sống
Chuyên gia Y học hạt nhân


title: Vòng loại Giải vô địch bóng đá thế giới 2010 – Khu vực châu Âu

text:
Liên đoàn bóng đá châu Âu được chia 13 suất tham dự vòng chung kết giải vô địch bóng đá thế giới 2010. 53 quốc gia và vùng lãnh thổ thành viên đã đăng ký tham dự. Vòng loại được tiến hành từ tháng 8 năm 2008 đến tháng 11 năm 2009. Nó đánh dấu sự tham gia chính thức vào các hoạt động bóng đá quốc tế của Montenegro.

Thể thức thi đấu
53 đội được chia thành 9 bảng gồm 8 bảng có 6 đội và 1 bảng có 5 đội. Các đội xếp đầu mỗi bảng sẽ giành quyền vào vòng chung kết. 8 đội xếp thứ hai có thành tích tốt nhất sẽ phân thành 4 cặp thi đấu 2 trận sân nhà sân khách chọn 4 suất cuối cùng.

Vòng 1

Phân loại hạt giống
Việc xếp loại hạt giống dựa vào bảng xếp hạng của FIFA ở thời điểm ngày 23 tháng 11 năm 2007.

Lễ bốc thăm chia bảng diễn ra vào ngày 25 tháng 11 năm 2007 tại Durban, Nam Phi.

Các đội vượt qua vòng loại được in đậm ở bảng dưới.

Bảng 1

Bảng 2

Bảng 3

Bảng 4

Bảng 5

Bảng 6

Bảng 7

Bảng 8

Bảng 9

Vòng play-off

Vòng play-off diễn ra giữa 8 đội nhì thành tích tốt nhất chia 4 cặp thi đấu loại trực tiếp sân nhà - sân khách để giành 4 suất còn lại. Thành tích tốt nhất không tính trên kết quả thi đấu với đội thứ 6, do có 1 bảng đấu 5 đội.

Lễ bốc thăm chia cặp diễn ra tại Zürich vào ngày 19 tháng 10, các trận đấu diễn ra vào các ngày 14 và 18 tháng 11 năm 2009. 8 đội được xếp hạng theo Bảng xếp hạng của FIFA được công bố vào ngày 16 tháng 10 (thứ tự xếp hạng của các đội được ghi trong ngoặc). 4 đội có vị trí cao nhất được xếp vào nhóm hạt giống, 4 đội kia được xếp vào nhóm còn lại.

Kết quả

|}

Cầu thủ ghi bàn

10 bàn
  Theofanis Gekas

9 bàn
  Edin Džeko
  Wayne Rooney

7 bàn
  Miroslav Klose
  David Villa

6 bàn

  Marc Janko
  Wesley Sonck
  Lukas Podolski

  Robbie Keane
  Elyaniv Barda
  Euzebiusz Smolarek

  Stanislav Šesták
  Andriy Shevchenko

5 bàn

  Timofei Kalachev
  Zvjezdan Misimović
  Dimitar Berbatov
  Milan Baroš

  Søren Larsen
  Jonatan Johansson
  Roman Pavlyuchenko
  Milan Jovanović

  Milivoje Novakovič
  Alexander Frei
  Blaise Nkufo
  Serhiy Nazarenko

4 bàn

  Zlatan Muslimović
  Michalis Konstantinou
  Peter Crouch
  Frank Lampard

  André-Pierre Gignac
  Thierry Henry
  Michael Ballack
  Angelos Charisteas

  Omer Golan
  Alberto Gilardino
  Tomas Danilevičius
  Simão Sabrosa

3 bàn

  Erjon Bogdani
  Eduardo
  Luka Modrić
  Ivica Olić
  Ivan Rakitić
  Tomáš Necid
  Nicklas Bendtner
  Jermain Defoe
  Steven Gerrard
  Theo Walcott
  Konstantin Vassiljev
  Nicolas Anelka
  Franck Ribéry

  Levan Kobiashvili
  Bastian Schweinsteiger
  Sándor Torghelle
  Eiður Guðjohnsen
  Yossi Benayoun
  Ben Sahar
  Sergei Khizhnichenko
  Sergei Ostapenko
  Māris Verpakovskis
  Marius Stankevičius
  Mirko Vučinić
  Klaas-Jan Huntelaar
  Dirk Kuyt

  John Arne Riise
  Nani
  Andrei Arshavin
  Konstantin Zyryanov
  Branislav Ivanović
  Nikola Žigić
  Zlatko Dedič
  Juan Manuel Mata
  Gerard Piqué
  David Silva
  Olof Mellberg
  Tuncay Şanlı

2 bàn

  Erwin Hoffer
  Vagif Javadov
  Elvin Mammadov
  Gennadi Bliznyuk
  Sergei Kornilenko
  Vitali Rodionov
  Dmitry Verkhovtsov
  Émile Mpenza
  Senijad Ibričić
  Martin Petrov
  Dimitar Telkiyski
  Mladen Petrić
  Efstathios Aloneftis
  Constantinos Charalambidis
  Chrysis Michael
  Václav Svěrkoš
  Christian Poulsen
  Joe Cole
  Sergei Zenjov
  Mikael Forssell
  Karim Benzema
  William Gallas
  Vladimir Dvalishvili
  Dimitris Salpigidis
  Georgios Samaras
  Vasilis Torosidis
  Roland Juhász
  Kevin Doyle

  Richard Dunne
  Glenn Whelan
  Alberto Aquilani
  Daniele De Rossi
  Antonio Di Natale
  Vincenzo Iaquinta
  Vitālijs Astafjevs
  Aleksandrs Cauņa
  Ģirts Karlsons
  Andrejs Rubins
  Mindaugas Kalonas
  Dejan Damjanović
  Stevan Jovetić
  Mark van Bommel
  Rafael van der Vaart
  Warren Feeney
  Kyle Lafferty
  Grant McCann
  Steffen Iversen
  Morten Gamst Pedersen
  Rafał Boguski
  Ireneusz Jeleń
  Mariusz Lewandowski
  Robert Lewandowski
  Marek Saganowski
  Hugo Almeida
  Bruno Alves
  Liédson

  Gheorghe Bucur
  Ciprian Marica
  Diniyar Bilyaletdinov
  Aleksandr Kerzhakov
  James McFadden
  Miloš Krasić
  Nenad Milijaš
  Marek Čech
  Marek Hamšík
  Martin Jakubko
  Ján Kozák
  Valter Birsa
  Robert Koren
  Zlatan Ljubijankič
  Nejc Pečnik
  Cesc Fàbregas
  Álvaro Negredo
  Marcus Berg
  Zlatan Ibrahimović
  Kim Källström
  Philippe Senderos
  Arda Turan
  Emre Belözoğlu
  Semih Şentürk
  Artem Milevskiy
  Yevhen Seleznyov
  Andriy Yarmolenko
  David Edwards

1 bàn

  Armend Dallku
  Klodian Duro
  Hamdi Salihi
  Ildefons Lima
  Marc Pujol
  Óscar Sonejee
  Robert Arzumanyan
  Gevorg Ghazaryan
  Hovhannes Goharyan
  Sargis Hovsepyan
  Vahagn Minasyan
  Henrik Mkhitaryan
  René Aufhauser
  Andreas Ivanschitz
  Stefan Maierhofer
  Franz Schiemer
  Martin Stranzl
  Roman Wallner
  Maksim Bardachov
  Aliaksandr Hleb
  Vyacheslav Hleb
  Leonid Kovel
  Pavel Sitko
  Ihar Stasevich
  Steven Defour
  Moussa Dembélé
  Marouane Fellaini
  Gill Swerts
  Daniel Van Buyten
  Zlatan Bajramović
  Vedad Ibišević
  Sanel Jahić
  Sejad Salihović
  Emir Spahić
  Stanislav Angelov
  Valeri Domovchiyski
  Blagoy Georgiev
  Radostin Kishishev
  Dimitar Makriev
  Stiliyan Petrov
  Ivelin Popov
  Ivan Klasnić
  Niko Kovač
  Niko Kranjčar
  Mario Mandžukić
  Ognjen Vukojević
  Demetris Christofi
  Marios Elia
  Konstantinos Makrides
  Ioannis Okkas
  Martin Fenin
  Marek Jankulovski
  Radoslav Kováč
  Jaroslav Plašil
  Zdeněk Pospěch
  Daniel Pudil
  Libor Sionko
  Daniel Agger
  Leon Andreasen
  Daniel Jensen
  Thomas Kahlenberg
  Morten Nordstrand
  Jakob Poulsen
  Gareth Barry
  Rio Ferdinand
  Emile Heskey
  John Terry
  Shaun Wright-Phillips
  Andres Oper
  Raio Piiroja
  Sander Puri
  Vladimir Voskoboinikov
  Egil á Bø
  Arnbjørn Hansen
  Bogi Løkin
  Andreas Lava Olsen

  Súni Olsen
  Shefki Kuqi
  Jari Litmanen
  Niklas Moisander
  Roni Porokara
  Daniel Sjölund
  Hannu Tihinen
  Mika Väyrynen
  Yoann Gourcuff
  Sidney Govou
  Alexander Iashvili
  Levan Kenia
  Thomas Hitzlsperger
  Marcell Jansen
  Simon Rolfes
  Piotr Trochowski
  Heiko Westermann
  Kostas Katsouranis
  Ákos Buzsáky
  Zoltán Gera
  Tamás Hajnal
  Szabolcs Huszti
  Gergely Rudolf
  Veigar Páll Gunnarsson
  Heiðar Helguson
  Indriði Sigurðsson
  Kristján Örn Sigurðsson
  Sean St Ledger
  Aviram Baruchyan
  David Ben Dayan
  Klemi Saban
  Salim Tuama
  Mauro Camoranesi
  Fabio Grosso
  Giampaolo Pazzini
  Andrea Pirlo
  Rinat Abdulin
  Ruslan Baltiev
  Zhambyl Kukeyev
  Tanat Nusserbayev
  Roman Uzdenov
  Kaspars Gorkšs
  Kristaps Grebis
  Deniss Ivanovs
  Vladimirs Koļesņičenko
  Andrejs Perepļotkins
  Aleksejs Višņakovs
  Jurijs Žigajevs
  Mario Frick
  Michele Polverino
  Saulius Mikoliūnas
  Alphonse Leweck
  René Peters
  Jeff Strasser
  Boban Grnčarov
  Filip Ivanovski
  Ilčo Naumoski
  Goran Pandev
  Aco Stojkov
  Serghei Alexeev
  Valeriu Andronic
  Denis Calincov
  Gheorghe Ovseannicov
  Igor Picuşceac
  Veaceslav Sofroni
  Radoslav Batak
  Andrija Delibašić
  Eljero Elia
  John Heitinga
  Nigel de Jong
  Joris Mathijsen
  André Ooijer
  Robin van Persie
  Arjen Robben
  Chris Brunt
  Steven Davis

  Jonny Evans
  David Healy
  Gareth McAuley
  Thorstein Helstad
  Erik Huseklepp
  Jakub Błaszczykowski
  Paweł Brożek
  Michał Żewłakow
  Deco
  Edinho
  Raul Meireles
  Pepe
  Miguel Veloso
  Iulian Apostol
  Răzvan Cociş
  Dorin Goian
  Ionuţ Mazilu
  Florentin Petre
  Dorel Stoica
  Cristian Tănase
  Vasili Berezutski
  Sergei Ignashevich
  Pavel Pogrebnyak
  Igor Semshov
  Andy Selva
  Kirk Broadfoot
  Scott Brown
  Steven Fletcher
  Ross McCormack
  Zdravko Kuzmanović
  Ivan Obradović
  Marko Pantelić
  Neven Subotić
  Zoran Tošić
  Ľuboš Hanzel
  Filip Hološko
  Erik Jendrišek
  Miroslav Karhan
  Peter Pekarík
  Martin Škrtel
  Miroslav Stoch
  Andraž Kirm
  Aleksandar Radosavljević
  Dalibor Stevanovič
  Marko Šuler
  Xabi Alonso
  Joan Capdevila
  Santi Cazorla
  Andrés Iniesta
  Juanito
  Carles Puyol
  Albert Riera
  Marcos Senna
  Samuel Holmén
  Daniel Majstorović
  Anders Svensson
  Eren Derdiyok
  Gelson Fernandes
  Stéphane Grichting
  Benjamin Huggel
  Marco Padalino
  Hakan Yakin
  Halil Altıntop
  Mevlüt Erdinç
  Sercan Yıldırım
  Servet Çetin
  Oleksiy Gai
  Oleh Husyev
  Yaroslav Rakytskiy
  Craig Bellamy
  James Collins
  Joe Ledley
  Aaron Ramsey
  David Vaughan
  Sam Vokes

2 bàn phản lưới nhà

  Kakha Kaladze (trong trận gặp Italy)

Phản lưới nhà

  Ildefons Lima (trong trận gặp Ukraina)
  Jón Rói Jacobsen (trong trận gặp Serbia)
  Veli Lampi (trong trận gặp Nga)
  Petri Pasanen (trong trận gặp Nga)
  Julien Escudé (trong trận gặp Romania)
  Avraam Papadopoulos (trong trận gặp Luxembourg)

  Kevin Kilbane (trong trận gặp Bulgaria)
  Aleksandr Kuchma (trong trận gặp Anh)
  Mario Frick (trong trận gặp Xứ Wales)
  Ian Azzopardi (trong trận gặp Thụy Điển)
  Brian Said (trong trận gặp Bồ Đào Nha)

  Seweryn Gancarczyk (trong trận gặp Slovakia)
  Michał Żewłakow (trong trận gặp Bắc Ireland)
  Dorel Stoica (trong trận gặp Serbia)
  Ján Ďurica (trong trận gặp Bắc Ireland)
  Ashley Williams (trong trận gặp Đức)

Chú thích

Vòng loại giải vô địch bóng đá thế giới 2010


title: Saint-Gilles-du-Mené

text:
Saint-Gilles-du-Mené (, Gallo: Saent-Jill) là một xã của tỉnh Côtes-d’Armor, thuộc vùng Bretagne, tây bắc Pháp.

Dân số
Người dân ở Saint-Gilles-du-Mené được gọi là Saint-Gillois.

Xem thêm
Xã của tỉnh Côtes-d’Armor

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Côtes-d'Armor


title: Geranium ecuadoriense

text:
Geranium ecuadoriense là một loài thực vật thuộc họ Geraniaceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador. Môi trường sống tự nhiên của chúng là đồng cỏ nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng đất cao.

Chú thích

Tham khảo
 León-Yánez, S. & Pitman, N. 2004. Geranium ecuadoriense. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 8 năm 2007.

ecuadoriense
Thực vật đặc hữu Ecuador
Thực vật dễ tổn thương
Thực vật được mô tả năm 1895


title: Tiếng Occitan

text:
Tiếng Occitan là một ngôn ngữ Romance được nói ở Occitania, tức là gồm miền Nam nước Pháp, thung lũng Occitan của Ý, Monaco và thung lũng Aran của Tây Ban Nha. Nó cũng được nói ở vùng Guardia Piemontese (Calabria, Italia). Nó là một trong số các ngôn ngữ chính thức tại Catalonia). Tiếng Occitan hiện đại có quan hệ tương đối gần gũi với tiếng Catalonia. Cách dùng các ngôn ngữ này ở giai đoạn đầu thời trung cổ cho thấy chúng có thể được coi là phương ngữ của cùng một ngôn ngữ. Thuật ngữ Provençal thường được sử dụng để chỉ tiếng Occitan.

Khu vực mà tiếng Occitan được dùng phổ biến trong lịch sử là nơi sinh sống của 14 triệu người. Tiếng Occitan có thể được coi là ngôn ngữ mẹ đẻ của 1,5 triệu người  tại Pháp, Ý, Tây Ban Nha và Monaco. Tại Monaco, tiếng Occitan cùng tồn tại với tiếng Monégasque Ligure, một ngôn ngữ bản địa khác.

Phương ngữ
 Phương ngữ Ôvecnhơ
 Phương ngữ Gaxcônhơ
 Phương ngữ Lăngghơđốc
 Phương ngữ Limousin
 Phương ngữ Prôvăngxơ
 Phương ngữ Vivaro-Alpin

Tham khảo

Ngôn ngữ tại Pháp
Ngôn ngữ tại Ý
Ngôn ngữ tại Catalunya
Ngôn ngữ tại Andorra
Ngôn ngữ tại Piemonte


title: Hattencourt

text:
Hattencourt là một xã ở tỉnh Somme, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Địa lý
Thị trấn này tọa lạc trên giao lộ giữa đường D161 và đường D132 và khoảng 100 yard so với đường ô tô A1, khoảng 30 dặm Anh về phía đông nam của Amiens.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Somme

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Hattencourt trên trang mạng của INSEE
 Hattencourt trên trang mạng của Quid

Xã của Somme


title: Couvertpuis

text:
Couvertpuis  là một xã thuộc tỉnh Meuse trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 266 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Meuse


title: Esthesopus praecox

text:
Esthesopus praecox là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Erichson miêu tả khoa học năm 1840.

Chú thích

Tham khảo

Esthesopus


title: Manaoag

text:
Manaoag là một đô thị hạng 1 ở tỉnh Pangasinan, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2007, đô thị này có dân số 62.684 người trong 10.563 hộ.

Manaoag giáp Pozorrubio về phía bắc, Thành phố Urdaneta và Mapandan về phía nam, Binalonan về phía đông, San Jacinto về phía tây.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 pangasinan.gov
 Trang mạng chính thức của the Municipality of Manaoag
 Mã địa lý chuẩn Philipin
Thông tin điều tra dân số năm 2007 của Philipin

Đô thị của Pangasinan
Địa điểm hành hương Công giáo


title: Stefan Zweig

text:
Stefan Zweig (28 tháng 11 năm 1881 - 22 tháng 2 năm 1942) là một nhà văn, nhà báo, nhà viết kịch và nhà viết tiểu sử người Áo nổi tiếng trên thế giới.

Zweig sinh ra ở Viên (Áo). Cha ông là Moritz Zweig (1845–1926), nhà sản xuất dệt may giàu có người Do Thái; mẹ là Ida Brettauer (1854–1938), con gái một chủ ngân hàng người Do Thái. Ông là bà con của nhà văn Tiệp Khắc Egon Hostovský, người này mô tả Zweig là "một họ hàng xa"; có thuyết nói hai người là anh em họ.

Không tìm thấy động lực rõ ràng, ông bỏ học sớm. Việc học của ông chỉ bắt đầu khi ông đi qua nhiều nước ở châu Âu và kết giao với nhiều nhân vật quan trọng vào thời đại của ông. Ông có nhiều chuyến đi đến Ấn Độ, châu Phi, Bắc và Trung Mỹ, cũng như Nga. Trong Chiến tranh thế giới thứ nhất, vì lý do sức khỏe yếu, ông không phải ra mặt trận mà được làm thủ thư, phụ trách quản lý tư liệu chiến tranh. Nhưng chỉ đến khi sống một thời gian ngắn gần trận tuyến, ông mới nhận ra sự điên rồ của chiến tranh, và từ đó trở thành người cổ vũ mạnh mẽ cho hoà bình.

Là một nhà văn có sức làm việc mạnh, ông đã viết nhiều tập tiểu sử (như quyển Ba bậc thầy bàn về Honoré de Balzac, Charles Dickens và Fyodor Dostoyevsky, xuất bản năm 1920), thêm truyện dài và truyện ngắn. Ông được ca ngợi là có óc phân tích tâm lý độc đáo, và có tài chắt lọc bỏ ra những tiểu tiết khiến cho những tập tiểu sử của ông đọc hấp dẫn như tiểu thuyết. Đến thập niên 1930, ông là một tác giả có tác phẩm được dịch ra nhiều thứ tiếng nhất.

Năm 1934, Adolf Hitler lên nắm quyền tại Đức, Zweig rời Áo sang Anh, ban đầu sống ở Luân Đôn, đến năm 1939 chuyển đến Bath. Năm 1939 Chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ, Đức Quốc xã nhanh chóng chinh phục Tây Âu, Zweig và người vợ thứ 2 phải vượt Đại Tây Dương sang Hoa Kỳ, định cư tại Thành phố New York năm 1940. Hai người có 2 tháng làm khách của Đại học Yale ở New Haven, Connecticut, về sau thuê 1 căn nhà tại Ossining, New York.

Ngày 22 tháng 8 năm 1940, Zweig và vợ di cư tới Brasil, định cư ở Petrópolis, một thị trấn miền núi có đông đảo người Đức sinh sống, cách Rio de Janeiro 68 km về hướng bắc. Tháng 2 năm 1942, trong thời gian lễ hội ở Rio de Janeiro (Brasil), vì tâm trạng cô đơn và mệt mỏi, Stefan Zweig và vợ Lotte cùng nhau tự tử.

Năm 1948, truyện Bức thư của người đàn bà không quen biết đã được dựng thành phim có tựa Letter from an unknown woman, với Joan Fontaine thủ vai cô gái nhân vật chính, Howard Koch viết kịch bản và John Houseman là nhà sản xuất. Howard Koch cũng đã viết kịch bản cho phim Casablanca (1942), và John Houseman là nhà đồng sản xuất của phim "Công dân Kane" (Citizen Kane) (1941) – cả hai phim này được xếp vào nhóm 10 phim hay nhất mọi thời đại. Phim Letter from an unknown woman lấy bối cảnh là thành phố Wien vào khoảng năm 1900. Phim làm rơi lệ nhiều khán giả này nằm trong nhóm 100 phim hay nhất mọi thời đại, được Thư viện Quốc hội Mỹ xếp hạng "có ý nghĩa về mặt văn hóa," và được tuyển chọn để lưu trữ tại Cơ quan Lưu trữ Phim ảnh Quốc gia của Hoa Kỳ.

Gần đây (2005), một phim khác được thực hiện ở Trung Quốc cũng dựa trên truyện này.

Năm 1968, một truyện khác được chuyển thể thành phim "24 giờ làm phụ nữ" (24 hours in a woman's life), với nữ diễn viên chính là Ingrid Bergman, cũng khá thành công.

Năm 2014, Bộ phim Khách sạn Đế vương, xây dựng dựa trên cảm hứng từ các công trình ghi chép của ông với nội dung tôn vinh những "tia sáng mong manh của nền văn minh sót lại trong chốn man rợ vốn từng được biết đến là nhân đạo", ra mắt trong sự ca ngợi của các nhà phê bình phim. Bộ phim dẫn đầu danh sách đề cử giải BAFTA với 11 đề cử, nhiều hơn bất kỳ bộ phim nào khác. Nó cũng giành được Giải Quả cầu vàng cho phim ca nhạc hoặc phim hài hay nhất  và chín đề cử giải Oscar, bao gồm cả giải Phim hay nhất và Đạo diễn xuất sắc nhất. Bộ phim sau đó đã giành được 4 giải Oscar cho Thiết kế sản xuất xuất sắc nhất, Nhạc phim hay nhất, Thiết kế trang phục và Hóa Trang.

Chú thích

Liên kết ngoài

 Zweig Music Collection at the British Library
 Stefan Zweig Collection at the Daniel A. Reed Library, State University of New York at Fredonia, Fredonia, NY
 Stefan Zweig Online Bibliography, a wiki hosted by Daniel A. Reed Library, State University of New York at Fredonia, Fredonia, NY
 StefanZweig.org
 StefanZweig.de
 PushkinPress.com  English editions of Stefan Zweig's novellas
 'Beware of Pity' – The New York Review of Books at www.nybooks.com A lengthy review of Beware of Pity June 2006
 Stefan Zweig: The Secret Superstar, from Intelligent Life Magazine
 Đọc miễn phí chương 1 sách Kỳ thủ, Stefan Zweig  trên Cờ Vua Việt Nam.

Zweig, Stefan
Zweig, Stefan
Mất năm 1942
Nhà văn Viên
Người Áo lưu vong


title: (9849) 1990 RF2

text:
{{DISPLAYTITLE:(9849) 1990 RF2}}

(9849) 1990 RF2 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henry E. Holt ở Đài thiên văn Palomar ở Quận San Diego, California, ngày 14 tháng 9 năm 1990.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 9001–10000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1990
Được phát hiện bởi Henry E. Holt
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Scleroprocta latiprocta

text:
Scleroprocta latiprocta là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

<references>

Scleroprocta
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Scolca

text:
Scolca  là một xã ở tỉnh Haute-Corse trên đảo Corse, Pháp. Xã này có diện tích 6,9 km², dân số năm 1999 là 62 người. Xã này có chung tổng Alto-di-Casaconi với Monte, Volpajola, Campile, Olmo, Prunelli-di-Casacconi, Campitello, Ortiporio, Canavaggia, Lento, Bigorno, Crocicchia và Penta-Acquatella.

Tham khảo

Xã của Haute-Corse


title: Chủ nghĩa môi trường

text:
Chủ nghĩa môi trường là một phong trào xã hội và triết lý rộng lớn đặt trọng tâm vào bảo tồn và cải thiện môi trường. Chủ nghĩa môi trường được biểu trưng bởi màu xanh lá cây.

Phong trào môi trường
Phong trào môi trường, một thuật ngữ được hiểu là bao gồm cả phong trào phong trào bảo tồn và phong trào xanh là một cuộc vận động chính trị và xã hội, mang tính khoa học ủng hộ việc quản lý bền vững tài nguyên thiên nhiên, bảo vệ và đôi khi cả phục hồi môi trường tự nhiên thông qua những thay đổi trong chính sách công và cả hành vi của cá nhân. Trong nhận thức của phong trào, con người là một phần của các hệ sinh thái tự nhiên và phong trào đặt trọng tâm vào các vấn đề sinh thái, sức khỏe và quyền con người.

Chủ nghĩa tự do xanh
Chủ nghĩa tự do xanh là thuật ngữ chỉ những nhà tự do đặt mối quan tâm đến vấn đề môi trường vào trong hệ tư tưởng của họ. Chủ nghĩa tự do xanh đặt cao giá trị môi trường và xem cần phải gìn giữ môi trường cho các thế hệ sau nguyên trạng hay nói cách khác những thế hệ con cháu chúng ta cần được thừa hưởng một Trái đất không bị tổn thương. Chủ nghĩa tự do xanh xem thế giới tự nhiên trong khuôn khổ của lý thuyết hệ (tức xem cả tự nhiên như một hệ thống) và ở trong trạng thái thủy động học (tức trong trạng thái chuyển dịch như đối với các chất lưu). Và do vậy cần hạn chế các hoạt động của con người phá hoại môi trường tự nhiên và cần tái tạo lại những khu vực đã bị phá hủy.

Về mặt kinh tế, các nhà tự do xanh đứng giữa các nhà tự do cổ điển và các nhà tự do mới; họ ủng hộ một nhà nước nhỏ hơn là những nhà tự do mới (xem chủ nghĩa tự do mới trong Chủ nghĩa tự do) nhưng nhiều hơn các nhà tự do cổ điển. Một số nhà tự do xanh ủng hộ chủ nghĩa môi trường thị trường tự do và do vậy chia sẻ những giá trị tương đồng với các nhà tự do cổ điển và các nhà tự do cá nhân (xem Chủ nghĩa tự do cá nhân).

Kinh tế học môi trường
Việc phá hoại môi trường xét theo quan điểm của bộ môn kinh tế học được quan niệm thông thường là thị trường tự bản thân không có khả năng hiệu chỉnh những ảnh hưởng của các yếu tố ngoại biên của sản xuất công nghiệp và sự sử dụng cạn kiệt tài nguyên. Tức là các công ty nhận được toàn bộ lợi nhuận mang lại từ việc sản xuất ra các chất ô nhiễm nhưng lại không phải chịu hết toàn bộ chi phí xã hội của việc gia tăng ô nhiễm. Như vậy tự bản thân thị trường có cơ chế nội tại khuyến khích việc phá hoại môi trường.

Nhà kinh tế học sinh thái Robin Hahnel đã nghiên cứu và đưa ra bốn nhược căn cơ bản của nền kinh tế thị trường đối với vấn đề môi trường:
 khai thác quá mức tài nguyên chung;
 ô nhiễm quá mức;
 việc giải quyết vấn đề ô nhiễm của các công ty là quá ít; và
 tiêu dùng quá mức.

Tuy nhiên một số khác, ủng hộ quan điểm thị trường tự do, lại xem vấn đề môi trường phát sinh là do
 Luật pháp quy định quản lý quyền tài sản không hiệu quả dẫn đến nhà tư bản không có lợi ích từ việc bảo tồn tài nguyên vì không thuộc quyền sở hữu của riêng mình
 Luật pháp quy định việc xử phạt các hành vi vi phạm quyền dân sự (tort law) không hiệu quả khiến kẻ gây ô nhiễm được miễn trừ khỏi các tội danh bị tố hay can thiệp để khó buộc tội về mặt pháp lý. Chính do việc các cơ quan thẩm quyền bênh vực "lợi ích công" trên lợi ích riêng dẫn đến việc các ngành công nghiệp gây ô nhiễm quá mức.
Đối với vấn đề các công ty xử lý ô nhiễm quá ít, những người này phản bác rằng việc giảm thiểu ô nhiễm (công nghệ sạch) làm tăng lợi nhuận cho nhà tư bản và do vậy là hoàn toàn phù hợp với cơ chế thị trường. Còn tiêu dùng quá mức là quan niệm sai do giả thiết là các nguồn lực, tài nguyên không có tính tái tạo. Trên thực tế theo luật cung cầu khi một tài nguyên bị tiêu dùng quá mức thì giá sẽ tăng và khiến người dùng chuyển sang loại tài nguyên khác thay thế.

Chủ nghĩa môi trường thị trường tự do
Chủ nghĩa môi trường thị trường tự do là một lý thuyết tranh biện rằng thị trường tự do, quyền tư hữu tài sản, và quy định của luật để xử phạt các vi phạm quyền dân sự (tort law) là những công cụ tốt nhất để bảo vệ sức khỏe và tính bền vững của môi trường. Luận thuyết này hoàn toàn trái với cách tiếp cận phổ biến là sử dụng can thiệp bằng các biện pháp luật pháp của chính phủ để tránh phá hoại môi trường. Những người theo chủ thuyết này chủ trương tư hữu hóa những tài sản công để tránh khai thác quá mức và buộc người chủ phải phát triển bền vững. Họ cũng là những người đề xướng ra ý tưởng kẻ nào gây ô nhiễm người đó phải trả tiền để xóa bỏ cơ chế khuyến khích các nhà tư bản gây ô nhiễm quá mức. Họ cũng chủ trương giảm bớt ảnh hưởng của các công ty lớn lên việc quyết định chính sách bằng cách tư nhân hóa tư liệu sản xuất của các công ty (như nếu các công ty khai mỏ sở hữu lớn một diện tích đất đai trên đó có khoáng sản họ sẽ tiến hành khai thác và vận động để tác động lên chính phủ cho phép khai thác cho dù về mặt kinh tế việc đó không bền vững bằng phát triển du lịch. Nhưng nếu diện tích đất đó được chia nhỏ thì những công ty trên không còn lớn nữa để ảnh hưởng đến chính sách và những người chủ tư nhân của từng thửa đất sẽ nhận ra là sẽ kinh tế hơn là phát triển du lịch thay vì đầu tư một số vốn lớn và thời gian quay vòng vốn lâu vào khai mỏ).

Bảo vệ và bảo tồn

Ở Mỹ bảo tồn môi trường (preservation) thường được quan niệm là không được phép khai thác hay có các hoạt động xâm phạm đến nguồn tài nguyên thiên nhiên như khai mỏ, khai thác rừng, khai thác cá mà thay vào đó là các hoạt động bền vững hơn như các hoạt động du lịch và giải trí. Còn bảo vệ môi trường (conservation) có cho phép những mức độ hoạt động phát triển công nghiệp nhất định trong những giới hạn để phát triển bền vững.. Ở những nơi khác bảo tồn và bảo vệ môi trường được sử dụng không phân biệt.

Phong trào xanh

Các nhà hoạt động môi trường chia thành ba nhóm theo độ đậm của màu (Dark, Light, và Bright Greens).

Light Greens xem bảo vệ môi trường trước tiên và luôn luôn phải là trách nhiễm của mỗi cá nhân và xem đây là lựa chọn manh tính phong cách sống..

Ngược hẳn lại, Dark Greens xem các vấn đề môi trường là nội tại của văn minh công nghiệp có mặt ở cả xã hội tư bản và xã hội chủ nghĩa và đòi hỏi có sự thay đổi mang tính cấp tiến về mặt chính trị. Họ xem nền công nghiệp sẽ tha hóa và dẫn đến chủ nghĩa tiêu dùng, xâm hại thiên nhiên và gây cạn kiệt tài nguyên thiên nhiên.

Nhóm còn lại Bright Greens xem những thay đổi cấp tiến trong kinh tế và chính trị là cần thiết để hướng tới phát triển bền vững nhưng bằng cách sử dụng các thiết kế và công nghệ tốt hơn cùng với các hoạt động sáng kiến của xã hội.

Chú thích

Đọc thêm

 de Steiguer, J. Edward. 2006. The Origins of Modern Environmental Thought. The University of Arizona Press. Tucson. 246 pp.
 John McCormick. 1995. The Global Environmental Movement. John Wiley. London. 312 pp.
 Marco Verweij and Michael Thompson (eds), 2006, Clumsy solutions for a complex world: Governance, politics and plural perceptions, Basingstoke: Palgrave Macmillan.
 World Bank, 2003, "Sustainable Development in a Dynamic World: Transforming Institutions, Growth, and Quality of Life" , World Development Report 2003, The World Bank for Reconstruction and Development and Oxford University Press.

Liên kết ngoài
 EnviroLink Network - A non-profit clearinghouse of environmental news and information
 The Green Challenge  - a website aimed at informing its readers of environmental issues worldwide, and motivating them to take part in campaigns.

Chính trị xanh
Môi trường
Khái niệm khoa học xã hội môi trường
Sinh cảnh


title: Diefmatten

text:
Diefmatten  là một xã thuộc tỉnh Haut-Rhin trong vùng Grand Est, đồng bắc Pháp. Xã này có diện tích 3,17 km², dân số năm 1999 là 265 người. Khu vực này có độ cao trung bình 300 mét trên mực nước biển.

Xem thêm
Xã của tỉnh Haut-Rhin

Tham khảo
INSEE

Xã của Haut-Rhin


title: Copelatus subterraneus

text:
Copelatus subterraneus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Guéorguiev miêu tả khoa học năm 1978.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Copelatus


title: Tinodes suksa

text:
Tinodes suksa là một loài Trichoptera trong họ Psychomyiidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Chú thích

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Tinodes


title: Bandar Seri Begawan

text:
Bandar Seri Begawan (chữ Jawi: بندر سري بڬاوان, phiên âm: Ban-đa Xe-ri Be-ga-van) là thủ đô và là thành phố hoàng gia của Vương quốc Hồi giáo Brunei với dân số khoảng 279.924 người (2021). Thành phố là nơi sản xuất đồ nội thất, dệt, hàng thủ công, và đồ gỗ. Đây là địa điểm tọa lạc của Nhà Nghi lễ Hoàng gia hay Lapau, Tòa nhà Hoàng gia, Nhà thờ Hồi Giáo Sultan Omar Ali Saifuddien, Bảo tàng Công nghệ Mã Lai và Trung tâm lịch sử Brunei. Bandar Seri Begawan có tọa độ 4°55' Vĩ Bắc, 114°55' Kinh Đông (4.91667, 114.91667).

Nhà thờ Hồi giáo Sultan Omar Ali Saifuddin, được xây năm 1958, nổi bật với mái vòm lớn và nội thất xa hoa bằng đá cẩm thạch Italia, trải thảm và thang máy. Nhà thờ này có các đường hầm để các vua sử dụng khi vi hành trong thành phố. Thành phố này cũng độc đáo vì nó cũng hợp nhất với một ngôi làng nước, Kampung Ayer, với các ngôi nhà nằm trên biển trong khoảng 500 m. Bảo tàng Công nghệ Mã Lai có các hiện vật của kiến trúc làng nước.

Bandar Seri Begawan được đặt tên theo nhà vua quá cố, cha đẻ của đương kim hoàng đế Omar Ali Safuddin năm 1975, tên gốc của nó là Bandar Brunei (Begawan là một tên đặt cho các nhà vua Brunei đã thoái vị). Bandar, có gốc từ tiếng Ba Tư بندر có nghĩa "cảng" hoặc "nơi trú chân" (bandar có nghĩa "thành phố" trong tiếng Mã Lai).

Khí hậu
Brunei có khí hậu xích đạo, Rừng mưa nhiệt đới chịu ảnh hưởng của Vùng hội tụ giữa các vùng nhiệt đới hơn là gió mậu dịch và với các cơn lốc xoáy hiếm gặp . Khí hậu nóng và ẩm ướt. Thành phố có lượng mưa lớn trong suốt cả năm, với gió mùa đông bắc thổi từ tháng 12 đến tháng 3 và gió mùa đông nam từ khoảng tháng 6 đến tháng 10. Ngày ẩm ướt nhất được ghi nhận là ngày 9 tháng 7 năm 2020, khi lượng mưa  được báo cáo tại sân bay.

Nhân khẩu

Dân tộc
Dân tộc tại Bandar Seri Begawan là Người Mã Lai, cùng với Người Hoa là nhóm thiểu số đáng kể nhất. Các nhóm dân tộc khác như Người Kedayan, Murut và Người Tutong cũng tồn tại. Họ được phân loại là một phần của các nhóm dân tộc Mã Lai và đã được trao các đặc quyền Bumiputera. Một số lượng lớn lao động nước ngoài cũng được sinh sống tại Brunei, với phần lớn là từ Malaysia, Thái Lan, Philippines, Indonesia (chủ yếu là Betawi, Batak, Ambon, Minahasa và Minangkabau) và Nam Á.

Phương tiện

Thủ đô được kết nối bằng Xe buýt của Bandar Seri Begawan với phần phía tây của đất nước bằng đường bộ. Để đến phần phía đông của Brunei (Huyện Temburong), cần phải đi qua Sarawak thuộc Malaysia, qua thị trấn Limbang được truy cập bởi Bến xe buýt Kuala Lurah. Để đến Bandar Seri Begawan từ phía tây, bạn có thể đi qua thị trấn Miri ở Sarawak qua Sungai Tujuh Bus terminal và sau đó đi dọc theo đường cao tốc ven biển.

Trạm xe buýt chính của thành phố nằm ở Jalan Cator bên dưới một bãi đậu xe nhiều tầng. Có sáu tuyến xe buýt phục vụ khu vực Bandar Seri Begawan; Đường trung tâm, Đường tròn, Đường phía Đông, Đường phía Nam, Đường phía Tây và Đường phía Bắc. Các chuyến xe hoạt động từ 6h30 sáng đến 18h00 chiều, ngoại trừ xe buýt số 1 và 20 hoạt động vào ban đêm. Tất cả các tuyến xe buýt bắt đầu và kết thúc hành trình tại bến xe buýt chính. Các chuyến xe buýt đến các thị trấn khác ở Brunei như Tutong, Seria và Kuala Belait cũng khởi hành từ bến xe buýt chính và Taxicab.

Sân bay Quốc tế Brunei phục vụ cả nước. Nó nằm cách trung tâm  và có thể đến được trong 10 phút qua Đường cao tốc Sultan Hassanal Bolkiah. Royal Brunei Airlines, hãng hàng không quốc gia, có trụ sở chính tại RBA Plaza trong thành phố.

Kinh tế
Thành phố sản xuất đồ nội thất, dệt, thủ công mỹ nghệ và gỗ.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Official website
 Aerial view of Bandar Seri Begawan from the Brunei Eye

Thủ đô của châu Á
Khu dân cư ở Brunei
Khởi đầu năm 1906

Khu tự quản ở Brunei


title: Callulops wilhelmanus

text:
Callulops wilhelmanus là một loài ếch trong họ Nhái bầu. Chúng là loài đặc hữu của Papua New Guinea.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, vườn nông thôn, và các khu rừng trước đây bị suy thoái nặng nề.

Chú thích

Tham khảo

 Richards, S. & Zweifel, R. 2004. Callulops wilhelmanus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

W
Động vật lưỡng cư Papua New Guinea
Động vật được mô tả năm 1948


title: Božena Němcová

text:
Božena Němcová () (4 tháng 2 năm 1820, Viên – 21 tháng 1 năm 1862, Praha) - tên khai sinh Barbora Novotná, sau này là Barbora Panklová - là một nữ nhà văn nổi tiếng Cộng hòa Séc và cũng là một thành viên nổi bật của phong trào Phục hưng Dân tộc Séc. Bà được coi là người đặt nền móng cho Văn học Séc hiện đại.

Tiểu sử và sự nghiệp
Božena sinh ngày 4 tháng 2 năm 1820 tại Viên, kinh đô của Áo với tên khai sinh là Barbora Pankel. Bà là con gái của Johann Pankel, một người dân gốc Hạ Áo và Teresie Novotná, một hầu gái có nguồn gốc người Čechy (Bohemia). Thời niên thiếu của Božena trải qua ở ngôi làng Ratibořice với bà ngoại Magdalena Novotná - một người có ảnh hưởng lớn trong đời sống của nữ văn sĩ tương lai. Trên thực tế, hình ảnh về bà ngoại Magdalena chính là cảm hứng cho nhân vật chính trong tiểu thuyết nổi tiếng nhất của Němcová về sau.

Tác phẩm

Xem thêm

 Božena Němcová on-line - stránky projektu Městské knihovny v Praze
 Muzeum Boženy Němcové v České Skalici
 Společnost Boženy Němcové
 Ukázka rukopisu Boženy Němcové
 Rozhlasové adaptace vybraných děl k bezplatnému stáhnutí ve formátu mp3 na webových stránkách Českého rozhlasu 3-Vltava
 O řeči Boženy Němcové v „Babičce"
 K stylu Národních báchorek a pověstí Boženy Němcové
 Základní typ epické věty u B. Němcové a M. Pujmanové

Người Viên
Nhà thơ Séc
Mất năm 1862
Nhà văn Viên
Nữ nhà văn thế kỷ 19


title: Chú Thoòng

text:
Chú Thoòng hay Lão Phu Tử (chữ Hán: 老夫子; Việt bính: Lou5 Fu1 Zi2) là tên một bộ truyện tranh hài hước của họa sĩ Vương Trạch (王澤), người Hồng Kông. Bộ truyện ra đời vào khoảng thập niên 1960, cho đến nay đã rất quen thuộc với độc giả Hồng Kông.

Tại Việt Nam, truyện "Chú Thoòng" đã được Nhà xuất bản Trẻ phát hành trong thập niên 90 của thế kỷ XX, hơn 20 năm sau, Nhà xuất bản Kim Đồng mua bản quyền thành công và ra giới thiệu lại với độc giả từ ngày 21 tháng 8 năm 2017.

Nội dung

Truyện Chú Thoòng tập trung miêu tả về đời sống của nhân vật chính tên Thoòng. Thoòng là một người có tuổi, tính cách khá trì trệ, bảo thủ, không biết cách hòa nhập với thời đại. Trong một xã hội Hồng Kông đang đổi mới từng ngày, mà chú Thoòng đi đâu cũng mặc trang phục thời nhà Thanh Trung Quốc (tiểu mão và áo xường xám), giữ nguyên những tính cách cổ của dân Trung Quốc, nên chú thường bị lạc lõng. Do lạc lõng, mà chú sinh ra bệnh hoang tưởng, bệnh này tạo ra một chú Thoòng cách biệt với đời, nhưng giữ trong mình rất nhiều tính cách chung của dân Trung Quốc.

Thường thì chú rất lạc quan, như một đứa trẻ, trước nhiều tình huống khó khăn, chú có những cách giải quyết khác người và cách ấy đôi khi cũng rất ngây thơ, dễ thương. Nhưng nhiều khi cũng vì hoang tưởng mà chú đâm ra thất vọng cuộc đời dẫn đến bao phen muốn đi tự tử.
Chú Thoòng có một tình yêu ỡm ờ với cô Trần, một cô gái thanh lịch, hợp thời. Chú cũng có một khắc tinh là lão Triệu, là một người nóng nảy, thù vặt, hay nghĩ ra cách chơi xỏ chú Thoòng. Bên cạnh đó, chú còn có hai người bạn thân là Lý Toét, một anh chàng thật thà, tốt bụng nhưng cũng hơi lập dị và Xã Xệ, một người ngờ nghệch, khờ khạo tới mức hài hước. Những người này thường xuyên xuất hiện quanh cuộc đời chú Thoòng, tạo nên những tình huống vui nhộn, nhưng đôi khi cũng "cười ra nước mắt".

Truyện tranh chú Thoòng có 2 cách thể hiện, 1 là dưới dạng những truyện ngắn là chỉ 4, 6, 8 hoặc 12 ô tranh, hoặc dưới dạng truyện dài. Truyện ngắn nhiều hơn và cũng là dạng truyện tiêu biểu đã làm nên tên tuổi chú Thoòng.

Nhân vật

Các tập truyện

Tập 1: Quà tặng bất ngờ
Tập 2: Như cá gặp nước
Tập 3: Chuyện cổ tích thời nay
Tập 4: Thay lòng đổi dạ
Tập 5: Nhổ răng kiểu Úc
Tập 6: Một mất mười ngờ
Tập 7: Nhân tình thế thái
Tập 8: Chim trời cá nước
Tập 9: Có trăng quên đèn
Tập 10: Nước xa không cứu được lửa gần
Tập 11: Tiến thoái lưỡng nan
Tập 12: Vàng thau lẫn lộn
Tập 13: Quýt làm cam chịu
Tập 14: Mãnh lực của đồng tiền
Tập 15: Vọng tưởng
Tập 16: Ai tiễn đưa ai
Tập 17: Thắng lợi tinh thần
Tập 18: Sự hững hờ đáng sợ
Tập 19: Nằm mơ giữa ban ngày
Tập 20: Há miệng chờ sung
Tập 21: Ngọa hổ tàng long
Tập 22: Lý lẽ của kẻ yếu
Tập 23: Thời đại tốc độ
Tập 24: Lòng dạ con người
Tập 25: Nhân tình thế thái
Tập 26: Giơ cao đánh khẽ
Tập cuối 27: Tuyển tập những truyện hay nhất của Chú Thoòng

Điện ảnh

Câu chuyện chú Thoòng cho đến nay đã được dựng nên thành phim nhiều lần, nhiều nhất là phim hoạt hình, ngoài ra còn có phim truyền hình, phim điện ảnh:

 Người sáng tác, đặt nhạc phim có thể kể: Hoàng Tiêm (黃霑), Cố Gia Huy (顧家輝), Trương Quốc Vinh (張國榮)

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang mạng tiếng Anh
Trang mạng tiếng Trung

Truyện tranh Hồng Kông
Truyện tranh hài hước
Truyện tranh thiếu nhi
Khởi đầu thập niên 1960 ở châu Á


title: Nhà thờ Mằng Lăng

text:
Nhà thờ Mằng Lăng là một nhà thờ Công giáo nằm trên địa phận xã An Thạch, huyện Tuy An, tỉnh Phú Yên. Đây là nhà thờ thuộc Giáo xứ Mằng Lăng, là nơi sinh của Chân phước Anrê Phú Yên, một trong những vị tử đạo bổn mạng của giới trẻ Công giáo. Nhà thờ hiện nay cũng là nơi hành hương vào dịp lễ kỷ niệm Chân phước Anrê Phú Yên và thánh lễ cầu cho giới trẻ Công giáo Việt Nam. Với lịch sử hơn 120 năm tồn tại (xây dựng năm 1892), nhà thờ Mằng Lăng được coi nhà thờ cổ nhất tỉnh Phú Yên và là một trong những nhà thờ lâu đời nhất của Việt Nam. Nhà thờ là điểm đến khá thu hút khu du lịch Phú Yên. Đây cũng là nơi lưu giữ cuốn sách chữ quốc ngữ đầu tiên - Phép giảng tám ngày của linh mục Alexandre de Rhodes in năm 1651 tại Roma, Ý.

Vị trí
Nhà thờ Mằng Lăng là nhà thờ lớn của giáo xứ Mằng Lăng, thuộc Giáo hạt Mằng Lăng, Giáo phận Qui Nhơn. Phía bắc là giáo xứ Sông Cầu, phía nam giáp giáo xứ Chợ Mới (được tái lập tháng 5 năm 2013), phía tây là giáo xứ Đồng Tre, còn phía đông thì giáp biển và cách thành phố Tuy Hòa 35 km về phía Bắc.

Tọa lạc bên bờ sông Kỳ Lộ (dân địa phương gọi là sông Cái), cách thị trấn Chí Thạnh gần 2Km đi bộ về phía Đông.

Lịch sử
Theo sử sách, đời Lê Thánh Tông, niên hiệu Hồng Đức thứ 6 (1475), mở đến đất Phú Yên lấy núi Thạch Bi làm giới hạn. Triều Nguyễn đời Chúa Tiên năm Mậu Dần (1578), vua ủy nhiệm ông Lương Văn Chánh làm Trấn Biên Quan nhưng mãi đến năm Kỷ Ty 1629, Chúa Sãi Nguyễn Phúc Nguyên mới cho lập Dinh Trấn Biên và giao cho người con rể là Nguyễn Phúc Vinh làm Quan Trấn Thủ. Bản đồ của Cha Đắc Lộ năm 1651 ghi Dinh Trấn Biên là Dinh Phoan, phía trước Dinh có một dòng sông. Ngày nay Dinh Trấn Biên được dân địa phương gọi là Thành Cũ thuộc thôn Hội Phú, xã An Ninh Tây, huyện Tuy An, tỉnh Phú Yên. Dinh Trấn Biên nay đã chìm sâu dưới dòng Sông Cái.

Vợ Quan Trấn Thủ là công chúa Ngọc Liên – trưởng nữ của Chúa Sãi đã lãnh nhận bí tích rửa tội năm 1636 với tên thánh là Maria Mađalêna. Sau đó, bà lập nhà nguyện trong Dinh Trấn Biên, và truyền giáo đến mọi người. Tại Trại Thủy gần cửa biển Tiên Châu, có vợ chồng quan coi cửa biển mang tên thánh là Biển Đức giữ đạo sốt sắng. Từ đó, nhóm giáo hữu đầu tiên đã hình thành.

Năm 1892, linh mục Joseph de La Cassagne (thường gọi là Cố Xuân) khởi công xây dựng nhà thờ Mằng Lăng. Ông là linh mục Chánh xứ đầu tiên của giáo xứ này.

Thiết kế
Nhà thờ Mằng Lăng được xây dựng trong khuôn viên rồng hơn 5.000 m², theo kiến trúc Gothic với nhiều hoa văn trang trí. Hai bên nhà thờ có hai lầu chuông, chính giữa là thập tự giá. Tất cả sơn màu xanh xám giản dị, hòa đồng với khung cảnh ruộng vườn cây lá.

Nhà thờ nhỏ nhưng có khuôn viên thoáng mát rợp cây xanh. Tước sân còn có một khu hầm nhỏ, được xây dựng khá kỳ công trong lòng một quả đồi giả. Bên trong hầm có nhiều điêu khắc chạm trổ kể lại những câu chuyện về thánh Anre Phú Yên.

Theo các bậc cao niên ở An Thạch, cách đây hơn 100 năm, khu vực An Thạch rất ít dân cư, phủ kín cây rừng, trong đó có một loại cây mọc rất nhiều, tán phủ rộng, lá cây hình bầu dục, hoa mọc chùm nở ra màu tím hồng gọi là mằng lăng. Hiện dấu vết khu rừng mằng lăng ấy không còn, nhưng ngôi nhà thờ vào thời điểm ấy đã được đặt tên theo loại cây quý này. Thực tế, trong nhà thờ ngày nay còn giữ một bàn gỗ mặt tròn làm bằng gỗ mằng lăng từ thuở vừa xây dựng, có đường kính đến 1,7m.

Di tích

Hiện nay, nơi này vẫn đang giữ cuốn sách đầu tiên được in bằng tiếng Việt. Đây là quyển giáo lý Phép giảng tám ngày của Linh mục Đắc Lộ (người dân địa phương gọi là cha Đắc Lộ) - người khai đã sinh ra chữ quốc ngữ ở Việt Nam.

Cuốn sách được trưng bày dưới một khu hầm nhỏ trước sân nhà thờ. Khu hầm được xây dựng khá kỳ công trong lòng một quả đồi giả. Bên trong hầm có nhiều điêu khắc chạm trổ kể lại những câu chuyện về thánh Anre Phú Yên. Cuốn sách được giữ trang trọng một cách đặc biệt trong một hộp kính, sách được in năm vào năm 1651 tại Roma (Ý).

Xem thêm
 Anrê Phú Yên
 Phép giảng tám ngày

Tham khảo
 Bài giới thiệu Mằng Lăng - đôi dòng lịch sử của Linh mục Phêrô Nguyễn Cấp.

Chú thích

Liên kết ngoài
 Đất nước Việt Nam nhà thờ Mằng Lăng- một trong những nhà thờ cổ nhất Việt Nam
 Giữ gìn và phát huy nét độc đáo của lễ hội Phú Yên (Tiếp theo kỳ trước) - ngày 26 tháng 12 năm 2011:pm
 Nhà thờ Mằng Lăng
 Thăm nhà thờ cổ nhất Việt Nam, "đọc" cuốn sách quốc ngữ đầu tiên

Nhà thờ Phú Yên
M
Công trình kiến trúc Pháp tại Phú Yên
Công trình xây dựng ở Phú Yên
Kiến trúc Gothic ở Việt Nam