title: Đường Ý Tông

text:
Đường Ý Tông (chữ Hán: 唐懿宗; 28 tháng 12 năm 833 - 15 tháng 8 năm 873), húy Lý Thôi (李漼), là vị hoàng đế thứ 18 hay 20 của triều đại nhà Đường trong lịch sử Trung Quốc.

Đường Ý Tông là Hoàng trưởng tử của Đường Tuyên Tông, hoàng đế thứ 17 của Đại Đường. Mặc dù mang thân phận trưởng tử nhưng Ý Tông không được vua cha yêu quý và không được lập làm Hoàng thái tử. Khi Tuyên Tông băng hà vào năm 859, hoạn quan Vương Tông Thật tiêu diệt những người chống đối và ủng hộ Lý Ôn điện hạ làm vua thay vì Quỳ vương Lý Tư - hoàng tử được Tuyên Tông muôn phần yêu quý.

Trong 14 năm tại vị, Ý Tông bỏ bê triều chính, rượu chè yến tiệc, ham mê tửu sắc, tăng thuế nhân dân để phục vụ cho những nhu cầu xa xỉ của bản thân ông, tiêu dùng kiệt quệ ngân khố được cha mình là Đường Tuyên Tông đã dày công tích luỹ, khiến lòng người oán hận. Vì thế đến cuối thời đại Ý Tông, Đại Đường lâm vào cảnh rối loạn, đói kém, dịch bệnh hoành hành đến nỗi người ăn thịt người, kèm theo đó là sự nổi dậy của các thủ lĩnh nông dân khiến triều đại này rơi vào tình trạng suy yếu cực độ đến mức không thể cứu vãn. Năm 873, Ý Tông qua đời, ngôi hoàng đế được truyền cho người con trai mới 11 tuổi là Lý Nghiễm, tức Đường Hi Tông.

Thân thế và tuổi trẻ
Đường Ý Tông Lý Thôi, bổn danh Lý Ôn (李溫), là con trai trưởng của Đường Tuyên Tông Lý Thầm. Mẹ ông là Nguyên Chiêu hoàng hậu Triều thị. Ông chào đời vào ngày 28 tháng 12 năm 833, tức ngày 14 tháng 11 ÂL năm Thái Hòa thứ 7 thời Đường Văn Tông - người anh họ của ông. Khi đó Tuyên Tông còn mang tước vị Quang vương, do đó Lý Ôn sinh ra tại Quang vương phủ để. Sau khi Văn Tông băng hà mà không có con thừa tự, hoàng đệ là Đường Vũ Tông Lý Viêm được lập lên ngôi. Đến năm 846, Vũ Tông cũng băng hà, Quang vương Lý Thầm được các hoạn quan ủng hộ, đưa lên ngôi vị Hoàng đế, tức Đường Tuyên Tông.

Trong năm này, Tuyên Tông phong vương cho năm vị hoàng tử của mình, trong đó có Lý Ôn, ông được nhận tước hiệu Vận vương (郓王). Mẹ của ông là Triều thị chỉ được phong làm Mỹ nhân, cấp bậc tương đối thấp trong hàng ngũ chúng tần phi chốn hậu cung. Triều thị qua đời vào những năm Đại Trung (846 - 859) rồi được truy phong tước vị Chiêu dung cao quý hơn.

Được chọn lên ngôi
Lý Ôn tuy là con trưởng nhưng không được sự yêu thương của Đường Tuyên Tông. Sau khi vua cha lên ngôi, ông chỉ được bố trí ở Thập lục trạch, nơi ở của các thân vương trong triều đình thay vì được lập làm Hoàng thái tử chính vị Trữ quân và sống tại Đông cung; trong khi đó hoàng đệ của ông là Quỳ vương Lý Tư điện hạ lại nhận được sự sủng ái của vua cha và được sống trong hoàng cung xa hoa, lộng lẫy. Tuyên Tông từng có ý lập Lý Tư làm Trữ quân để kế thừa đại thống, nhưng vì Lý Tư không phải là con đích trưởng nên mới do dự không quyết, cuối cùng thì trong suốt 13 năm tại vị lại không bao giờ lập Thái tử.

Những năm cuối đời, Tuyên Tông tin theo chuyện thần tiên ma quỷ và mong được trường sinh bất tử. Năm 858, Tuyên Tông đã cho triệu đạo sĩ Hiên Viên Tập từ núi Phù La về kinh để giúp mình luyện đan. Đến năm 859, do lạm dụng đan dược của bọn đạo sĩ Ngu Tử Chi và Vương Nhạc nên Tuyên Tông trở nên nóng nảy thất thường rồi bị nổi ung nhọt ở lưng. Tháng 8 ÂL bệnh trở nặng, tể tướng và triều thần muốn vào gặp nhưng không được. Biết khó qua khỏi, Tuyên Tông quyết định chọn Lý Tư là hoàng đế kế vị, phó thác cho các đại thần Xa mật sứ Vương Quy Trường, Mã Công Nho, Tuyên Huy nam viện sự Vương Cư Phương... Ba người này bất hòa với hoạn quan Vương Mậu Huyền, người giữ chức Hữu quân Trung úy và cai quản đội quân Thần Sách. Tả trung úy Thần Sách quân Vương Tông Thật bị ba người lập mưu biếm chức đến Hoài Nam làm giám quân. Ngày 7 tháng 9, Tả quân phó sứ Nguyên Thật khuyên Tông Thật nên đến yết kiến Tuyên Tông trước khi rời đi, nhưng khi Tông Thật chưa vào điện thì Tuyên Tông đã băng rồi. Tông Thật nhân đó lật ngược lại thế cờ, giả chiếu chỉ rồi sai Tề Nguyên Giản đón Vận vương Ôn vào cung.

Ngày Nhâm Thìn (9 tháng 9), hoạn quan giả di chiếu lập Lý Ôn làm Hoàng thái tử, đổi tên là Lý Thôi. Vương Quy Trường, Mã Công Nho, Vương Cư Phương bị gán tội rồi bị giết. Ngày Quý Tị (10 tháng 9) cùng năm, triều đình tuyên bố Hoàng đế băng hà, tuyên di chiếu cho Lệnh Hồ Đào nhiếp Trùng tể. Ngày Bính Thân (13 tháng 9) cùng năm, Hoàng thái tử Lý Thôi tức Hoàng đế vị, sách sử gọi là Đường Ý Tông.

Hoàng đế nhà Đường

Sơ kì (859 - 863)
Không bao lâu sau khi lên ngôi, Ý Tông đại xá trong nước. Vào tháng 11 ÂL năm này, tể tướng Tiêu Nghiệp bị bãi chức, dời làm Tiết độ sứ Kinh Nam. Đầu năm 860, Ý Tông lấy Hàn Lâm học sĩ thừa chỉ, Binh bộ thị lang Đỗ Thẩm Quyền làm Đồng bình chương sự. Những năm Tuyên Tông, tể tướng Lệnh Hồ Đào nắm quyền triều chính lâu ngày, áp chế đại thần, chuyên quyền đốc đoán. Vì thế không lâu sau khi lên ngôi, Ý Tông quyết định bãi chức của Lệnh Hồ Đào, sung làm Tiết độ sứ Hà Trung. Cựu tể tướng Bạch Mẫn Trung được phục chức, phong Môn Hạ thị lang, Đồng bình chương sự, nắm quyền trong triều.

Cũng vào đầu năm 860, Đại Đường và Nam Chiếu (đời vua Mông Thế Long) xảy ra một cuộc tranh chấp. Lúc Tuyên Tông giá băng, Nam Chiếu sai sứ sang viếng tang. Khi vua Nam Chiếu là Mông Khuyến Phong Hữu chết, con là Mông Thế Long nối ngôi thì triều Đường lấy cớ Mông Thế Long phạm húy vào tên của Đường Thái Tông (Lý Thế Dân) và Đường Huyền Tông (Lý Long Cơ) nên không hạ chiếu sắc phong cho Mông Thế Long. Mông Thế Long tức giận, tự xưng là hoàng đế, đặt tên nước là Đại Lễ, cải nguyên Kiến Cực và cho quân xâm phạm vào biên cương Còn ở bên trong có cường đạo ở Chiết Đông là Cừu Phủ tác loạn, dẫn quân đánh phá các châu, huyện, quân triều đình nhiều lúc gặp bất lợi. Trong năm 860, triều đình cử Vương Thức cầm quân đánh dẹp, đến mùa thu cùng năm thì dẹp yên được cuộc khởi nghĩa, Cừu Phủ bị bắt đưa về kinh và bị xử tử. Vương Thức được thăng chức Kiểm giáo hữu tán kị thường thị, các tướng dưới quyền đều được ban thưởng.

Không lâu sau khi tái nhiệm chức tể tướng, Bạch Mẫn Trung lên triều yết kiến Ý Tông thì bỗng bị ngã và bị thương nặng. Vì thế Mẫn Trung năm lần dâng biểu lên Ý Tông xin từ chức.

Tháng 11 ÂL năm 860, Ý Tông đổi niên hiệu thành Hàm Thông năm thứ nhất, xá thiên hạ. Trong những năm này, quân Nam Chiếu (đời vua Mông Thế Long) liên tục quấy phá vào vùng biên, ban đầu Nam Chiếu liên kết với người dân nổi dậy ở An Nam đô hộ phủ công phá quận Giao chỉ, chiếm phủ thành An Nam đô hộ phủ là Tống Bình, Đô hộ Lý Vũ phải bỏ trốn.

Cuối năm 860, Ý Tông truy tặng quan chức cho cố tể tướng Lý Đức Dụ là Thiếu bảo, Tả bộc xạ, tước Vệ quốc công. Không lâu sau, tể tướng Hạ Hầu Tư bị bãi, sung làm Tiết độ sứ Tây Xuyên.

Mùa xuân, tháng giêng năm 861, Ý Tông phát quân Ung, Quản và các đạo lân cận sang An Nam độ hộ phủ cứu Lý Vũ, đánh lại Nam Chiếu. Mãi đến giữa năm 861, triều đình phái Vương Khoan là Kinh lược sứ cùng với thổ quân của Lý Vũ hợp sức mới bình dẹp được quân Nam Chiếu, lấy lại phủ thành An Nam đô hộ phủ là Tống Bình. Nhưng ngay sau đó, vua Mông Thế Long của Nam Chiếu lại tấn công vào Ung châu và bao vây nơi này, cướp bóc của cải.

Mãi đến năm 861, Ý Tông mới quyết định đổi Bạch Mẫn Trung làm Tiết độ sứ Phượng Tường và phong cho Đỗ Tông lên đảm nhận tứ vị.

Đầu năm 862, tể tướng Tưởng Thân bị biếm chức. Trong lúc đất nước bắt đầu hỗn loạn thì Ý Tông lại bỏ bê triều chính. Ông tôn thờ Phật giáo một cách thái quá, thường triệu sư tăng vào cung thuyết pháp, nhiều lần ghé thăm các ngôi chùa và lãng phí tiền bạc cho việc tôn thờ Đức Phật. Lại bộ thị lang Tiêu Phỏng dâng sớ can ngăn, Ý Tông khen ngợi là thẳng thắn nhưng lại không làm theo.

Sang tháng 2 năm 862, vua Mông Thế Long của Nam Chiếu lại tấn công vào An Nam đô hộ phủ một lần nữa. Vương Khoan mấy lần sai sứ cáo cấp. Triều đình phải ra lệnh cho Thái Tập dẫn 30.000 quân tới giải nguy cho An Nam đô hộ phủ thì người Nam Chiếu mới tạm lui.

Tháng 7 ÂL cùng năm 862, quân lính Từ châu nổi dậy, đuổi Tiết độ sứ Ôn Chương. Triều đình phải cho đổi Ôn Chương làm Bân Ninh tiết độ sứ. Cũng trong năm này, Hạ Hầu Tư lại được thăng chức Tả bộc xạ, Đồng bình chương sự (tể tướng).

Trong lúc đó Thái Tập ở An Nam đô hộ phủ dâng biểu xin triều đình giữ 5000 quân ở lại Giao châu phòng bị người Man tấn công, triều đình không theo. Do đó chẳng mấy lâu sau thì vua Mông Thế Long của Nam Chiếu lại kéo 50.000 quân đến tấn công vào An Nam đô hộ phủ vào tháng 10 cùng năm 862. Ý Tông sai lấy quân hai đạo Kinh Nam, Hồ Nam 2.000 người và nghĩa chinh ở Quế Quản 3.000 người đến Ung Châu chịu lệnh tiết chế của Trịnh Ngu để sang cứu Thái Tập. Tháng 12 năm 862, Thái Tập lại xin thêm quân, Ý Tông sắc cho Sơn Nam đông đạo đem 1.000 quân cung nỏ sang cứu.

Quân Nam Chiếu nhanh chóng chiếm thành Tống Bình (nay là Hà Nội, Việt Nam), tiêu diệt toàn bộ quân Đường của Thái Tập (Thái Tập phải nhảy xuống biển tự tử vào tháng 1 năm 863), rồi kiểm soát được vùng đất này. Một tướng nhà Đường là Tống Nhung tự lập làm Kinh lược sứ An Nam đô hộ rồi chống cự quân Nam Chiếu. Tuy nhiên Tống Nhung nhanh chóng bị quân Nam Chiếu giết chết. Vua Nam Chiếu là Mông Thế Long cho thuộc hạ là Đoàn Tù Thiên làm tiết độ sứ phủ Giao Châu.

Vào năm 863, giặc cướp tấn công vào Từ châu, giết chết quan lại nhưng sớm bị dẹp yên. Khi đó tả trung úy Dương Huyền Giá có giao tình với Dương Thu nên tiến cử ông này lên làm tể tướng, trong khi tể tướng Đỗ Thẩm bị biếm chức làm Tiết độ sứ Trấn Hải và Đỗ Tông cũng bị biếm làm Tiết độ sứ Phượng Tường.

Trong thời kỳ cai trị của Ý Tông, vua Đại Kiền Hoảng của vương quốc Bột Hải tiếp tục tiến hành bang giao với nhà Đường.

Trung kì (864 - 869)
Đầu năm 864, tiết độ sứ Chiêu Nghĩa là Thẩm Tuân bị gia nô Quý Tần giết chết, triều đình cử Kinh triệu doãn Lý Tân thay thế. Trong lúc này ở An Nam đô hộ phủ, triều đình phái Khang Thừa Huấn dẫn quân chống lại quân Nam Chiếu nhưng không giành được thắng lợi quyết định. Trong lúc đó thì Khang Thừa Huấn đóng quân ở ngoài sợ bị nghi ngờ nên từ chức, triều đình mới cử Cao Biền sang An Nam đô hộ phủ vào tháng 7 năm 864 để đánh đuổi quân Nam Chiếu. Cuộc chiến giữa nhà Đường và quân Nam Chiếu (đời vua Mông Thế Long) tiếp tục diễn ra ở An Nam đô hộ phủ.

Cuối năm 864, tể tướng Hạ Hầu Tư bị bãi. Tháng 3 ÂL năm 865, tể tướng Tiêu Trí qua đời, Ý Tông phong cho Cao Cừ lên thay vào vị trí này. Tháng 7 năm 865, Cao Biền sửa quân ở trấn Hải Môn. Cao Biền đem hơn 5.000 quân Đường vượt biển đi trước. Tháng 9 năm 865, Cao Biền đến Nam Định, Phong Châu, quân Man và quân Nam Chiếu gần 50.000 đương gặt lúa, Cao Biền ập đến đánh tan, chém được bọn Trương Thuyên, thu lấy số lúa đã gặt để nuôi quân.

Đầu năm 866, thái hoàng thái hậu Trịnh thị băng hà, tôn thụy là Hiếu Minh hoàng hậu; cũng trong năm đó thì Dương Thu phạm tội, bị bãi chức. Trong khi đó thì quan hệ của nhà Đường với Nam Chiếu (đời vua Mông Thế Long) lại ngày một xấu đi, nhất là khi Nam Chiếu nhiều lần tấn công vào trấn Tây Xuyên gần vùng biên giới nhà Đường. Ý Tông trong khi đó lại quyết định tách Tây Xuyên làm hai trấn là Tây Xuyên và Định Biên gồm 7 châu thuộc trấn Tây Xuyên cũ, bổ nhiệm Lý Sư Vọng làm Tiết độ sứ Định Biên và dời trụ sở của trấn này đến Tây châu, một nơi không thích hợp làm căn cứ cho việc phòng thủ. Cuối cùng thì quân Nam Chiếu tấn công ngày một dữ dội vào biên cương và triều đình nhà Đường đối phó một cách lúng túng và kém hiệu quả.

Tháng 4 năm 866, vua Mông Thế Long của Nam Chiếu sai Trương Tập giúp Đoàn Tù Thiên đánh Giao Châu, cho Phạm Nật Ta làm Đô thống Giao Châu. Giám trận nhà Đường sai Vi Trọng Tể đem hơn 7.000 quân đến Phong Châu. Cao Biền được thêm quân, tiến đánh quân Nam Chiếu, nhiều lần đánh tan được. Tháng ấy, Cao Biền đánh tan quân Nam Chiếu, giết và bắt sống rất nhiều. Nam Chiếu thu quân còn sót chạy vào châu thành Tống Bình cố giữ. Mùa đông, tháng 10 năm 866, Cao Biền vây châu thành Tống Bình hơn 10 ngày, người Man và quân Nam Chiếu rất khốn quẫn. Cao Biền đến nơi đốc thúc khích lệ tướng sĩ, lấy được thành Tống Bình, giết Đoàn Tù Thiên và Chu Cổ Đạo là người thổ man dẫn đường cho quân Nam Chiếu, chém hơn 30.000 thủ cấp. Quân Nam Chiếu rút đi, Cao Biền lại phá được hai động thổ man đã theo Nam Chiếu, giết tù trưởng. Người thổ man rủ nhau quy phục quân Đường của Cao Biền đến 17.000 người. Nhà Đường mới giành lại quyền kiểm soát An Nam đô hộ phủ sau 3 năm bị quân Nam Chiếu chiếm đóng. Ý Tông theo thỉnh cầu của Cao Biền, thăng An Nam đô hộ phủ lên thành Tĩnh Hải quân (điều này tương tự như việc Hán Hiến Đế đã làm năm 203 theo tờ biểu của thứ sử Trương Tân và Thái thú quận Giao Chỉ là Sĩ Nhiếp, cho bộ Giao Chỉ được lập thành Giao Châu, coi ngang hàng như các đơn vị hành chính ở Trung Quốc). Lúc này An Nam đô hộ phủ trở thành Tĩnh Hải quân cũng giống như các "quân" (đơn vị hành chính) ở Trung Quốc với người đứng đầu có chức danh là Tiết độ sứ.

Cùng năm 866 Tĩnh Hải quân Tiết độ sứ Cao Biền cho đắp thành công ngôi thành Đại La ở Tĩnh Hải quân. Theo các truyền thuyết của Việt Nam, trong 2 năm 866 và 867, Cao Biền đã cho trấn yểm và phá long mạch ở Tĩnh Hải quân nhằm không cho dân bản địa ở Tĩnh Hải quân có long mạch đứng lên xưng vương, xưng đế, giành độc lập khỏi nhà Đường.

Năm 868, Cao Biền được Ý Tông triệu hồi về Trường An giữ chức Hữu kim ngô đại tướng quân. Cao Biền thỉnh triều đình để tụng tôn Cao Tầm (高潯), người đã lập được nhiều công lao trong chiến dịch chống Nam Chiếu, được kế nhiệm giữ chức Tĩnh Hải quân tiết độ sứ (cai trị Tĩnh Hải quân), và được Ý Tông chấp thuận.

Vào năm 868, binh lính ở Từ châu làm loạn dưới sự chỉ huy của Bàng Huân. Khi trước vào năm 864 để đối phó với các cuộc tấn công của nước Nam Chiếu, Ý Tông đã hạ lệnh tuyển mộ 3000 quân sĩ ở Từ châu đến phòng thủ ở Quế châu trong vòng ba năm. Nhưng khi thời hạn đã hết vào năm 868 thì Từ Tứ quan sát sứ Thôi Ngạn Tăng muốn binh sĩ ở lại phòng thủ thêm một năm nữa, khiến quân sĩ nổi giận. Họ cùng nhau nổi dậy chống lại triều đình, tôn Lương liệu phán quan Bàng Huân làm thủ lĩnh. Quân nổi dậy cướp bóc khắp nơi rồi trở về Từ châu, quan lại địa phương không sao chống lại được. Sau nỗ lực hòa giải hòa giải thất bại của triều đình, quân nổi dậy trở về Từ châu vào tháng 9 ÂL năm 868 và chiếm giữ nơi này, gây sức ép buộc triều đình chấp thuận cho họ chiếm giữ. Không được chấp thuận, quân Từ châu tiến hành cướp bóc, quấy nhiễu các vùng lân cận, triều đình cũng không thể ngăn chặn. Đến tháng 10 ÂL, loạn binh chiếm được Bành Thành, Bàng Huân dâng biểu cầu phong lên triều đình, Ý Tông không chấp nhận. Do vậy, Bàng Huân chính thức tuyên bố li khai. Ý Tông bèn cử Hữu kim ngô đại tướng quân Khang Thừa Huấn làm Nghĩa Thành tiết độ sứ, Từ châu hành doanh đô chiêu thảo sứ; Thần Vũ đại tướng quân Vương Yến Quyền làm Từ châu bắc diện hành doanh chiêu thảo sứ; Vũ Lâm tướng quân Đái Khả Sư làm Từ châu nam diện hành doanh chiêu thảo sứ, kết hợp với binh lực của các bộ tộc Sa Đà, Khiết Đan, Thổ Dục Hồn... cùng nhau tiến đánh Bàng Huân. Chiến sự kéo dài sang năm 869. Vào cuối năm này, Khang Thừa Huấn mới chiếm lại được Từ châu, Bàng Huân tử trận. Ngày Tân Sửu tháng 10 năm đó, cuộc nổi dậy bị đánh dẹp hoàn toàn.

Năm 869, vua Tân La Cảnh Văn Vương của nước Tân La cử thái tử Kim Trinh đến Đường (đời vua Đường Ý Tông) cùng với Kim Dận (Kim Yun).

Cuối năm 869, Lý Sư Vọng giết chết sứ giả Nam Chiếu là Dương Tù Khánh, khiến hoàng đế Nam Chiếu là Mông Thế Long tức giận. Mông Thế Long đem quân Nam Chiếu tấn công vào trấn Định Biên của nhà Đường. Lý Sư Vọng không chống đỡ nổi, triều đình nhà Đường lại phải cử Đậu Bàng lên thay Lý Sư Vọng nhưng cũng không thể đánh bại Nam Chiếu. Sau đó Nam Chiếu chiếm được nhiều vùng đất gần biên giới, bao vây Thành Đô nhà Đường. Cuối cùng Ý Tông bổ nhiệm Cao Biền làm Tây Xuyên tiết độ sứ, sáp nhập Định Biên vào Tây Xuyên như cũ. Cao Biền đắp Thành Đô phủ bằng gạch, tăng cường phòng ngự công sự. Trong bối cảnh có nhiều trọng binh trú trát, bức bách, quân Nam Chiếu rút lui, đất Thục chuyển nguy thành an. Tuy nhiên triều đình nhà Đường cũng tổn thất nặng nề về nhân mạng và của cải.

Hậu kì (870 - 873)

Năm 870, do sự gièm pha của tể tướng Lộ Nham cùng Hàn lâm học sĩ Vi Bảo Hành (chồng của công chúa Đồng Xương), Ý Tông đã hạ lệnh bãi chức của Khang Thừa Huấn và lưu đày ông ta đến Ân châu làm Tư mã. Tể tướng Tào Xác cũng bị bãi chức, dời làm Tiết độ sứ Trấn Hải. Con rể Ý Tông là Vi Bảo Hành được phong làm tể tướng.

Cùng năm 870 nước Nam Chiếu (đời vua Mông Thế Long) tiến quân đánh vào Thành Đô nhà Đường (đời vua Đường Ý Tông), một quan lại là Dương Khánh Phục (楊慶復) mộ được một đội quân gọi là "Đột Tương" (突將) đến tăng viện, đánh đuổi quân Nam Chiếu ra khỏi Thành Đô. Dương Khánh Phục và quân "Đột Tương" ở lại trấn thủ Thành Đô nhà Đường.

Tháng 8 ÂL năm 870, con gái yêu của Ý Tông là Đồng Xương công chúa lâm bệnh qua đời. Ý Tông cảm thấy đau buồn và tức giận, đã cho giết Hàn lâm y quan Hàn Tông Thiệu và hơn 20 người khác do không tận tình cứu chữa cho công chúa; thân tộc của họ bị giam vào ngục ở Kinh Triệu. Tể tướng Lưu Chiêm và Kinh Triệu doãn Ôn Chương nghe tin đều dâng lời can gián, nhưng Ý Tông không nghe. Không lâu sau, Lưu Chiêm bị bãi làm Khang châu thứ sử rồi lại bị đày ra Hoan châu; và Ôn Chương bị bãi làm Chấn Chân tư mã, Ôn Chương uất ức tự vẫn. Các đại thần thân tín với Lưu Chiêm như Cao Tương, Dương Tri Chí, Ngụy Đương đều bị đày đến Lĩnh Nam do sự xúi giục của Vi Bảo Hành. Sau đó Bảo Hành còn hợp mưu với Lộ Nham hạ độc giết chết Lưu Chiêm.

Đầu năm 871, triều đình tổ chức lễ tang cho Đồng Xương công chúa, truy tặng là Vệ Quốc Văn Ý công chúa. Chi phí dùng cho buổi lễ này cực kì tốn kém, thể hiện sự xa xỉ tột cùng của vua Ý Tông. Do triều đình hỏa táng công chúa và đốt theo rất nhiều vàng bạc nên nhà họ Vi cũng thừa nước đục thả câu, tranh thủ kiếm chác được rất nhiều kim ngân còn sót lại từ trong đống tro tàn. Ý Tông còn dùng quần áo, phục sức mỗi loại 120 cái để chôn theo công chúa, còn cẩm tú, châu ngọc cùng nhiều vật dụng khác cũng nhiều vô kể, đến nỗi những người đứng cách xa 120 lý cũng nhìn thấy ánh sáng từ những vật dụng này chiếu vào mắt. Ý Tông còn ban 100 hộc rượu, bánh và 40 con thác đà cho nhà họ Vi. Ông cùng Quách Thục phi (mẹ Đồng Xương) vô cùng thương nhớ công chúa nên đã hạ lệnh cho nhạc công sáng tác ra khúc thán bách niên có âm điệu ai oán thê lương, cho nghệ sĩ biểu diễn. Số nghệ sĩ là hơn 100 người, được bố trí vàng bạc châu báu làm thủ sức, dùng một tấm lụa dài 800 thất làm thảm múa. Khi những người này ca múa xong thì vàng bạc rơi đầy bao phủ khắp cung điện.

Sau khi công chúa qua đời, nhà họ Vi vẫn được Ý Tông đối xử rất tử tế, Vi Bảo Hành làm tể tướng và rất được tín nhiệm, cùng với Lộ Nham nắm quyền triều chính; nhưng sau đó thì hai người bất hòa với nhau, Bảo Hành tố cáo Lộ Nham trước mặt Ý Tông, khiến Nham bị biếm làm Tiết độ sứ Tây Xuyên. Từ đó một mình Vi Bảo Hành nắm quyền, chuyên quyền bất pháp, hãm hại những người không cùng phe cánh, uy chấn trong ngoài, tham ô hối lộ khiến nền chính trị ngày một xuống dốc.

Khi vừa lên ngôi vua Bột Hải trong năm 871, vua Bột Hải Minh Tông của vương quốc Bột Hải phái sứ giả sang nhà Đường (đời Đường Ý Tông) để triều cống.

Đầu năm 872 Ý Tông phong cho Lưu Nghiệp cùng Triệu Ẩn lên nắm giữ tướng vị cùng với Vi Bảo Hành. Ngoài ra đối với nhà ngoại của công chúa là Quách thị, Ý Tông cũng hết sức che chở. Năm 872, em Quách Thục phi mưu đồ đại sự, đại thần Vi Ân Dụ tố giác lên triều đình. Ý Tông không những không tra xét mà còn đánh chết Ân Dụ. Sau đó mỗi khi đại thần nào tố cáo người của Quách thị thì đều bị quở mắng hay xử phạt rất nặng. Lúc này thì hoàng thất, đặc biệt là các công chúa ngày một kiêu ngạo, hống hách, dâm loạn không còn biết tới tôn ti lễ giáo gì nữa.

Cùng năm 872, vua Bột Hải Minh Tông của vương quốc Bột Hải phái sứ giả sang nhà Đường (đời Đường Ý Tông) để triều cống lần 2.

Tháng 3 ÂL năm 873, Ý Tông cho rằng có cốt Phật ở trong chùa Pháp Môn, bèn sai sứ nghênh đón về cung. Quần thần cực lực can gián, nói rằng xưa kia Hiến Tông hoàng đế cũng băng hà không lâu sau khi đón cốt Phật về cung. Nhưng vua Ý Tông không nghe mà lại bảo rằng:
Bình sinh trẫm được thấy cốt Phật một lần rồi có chết cũng không hối hận.

Buổi lễ rước Phật được tổ chức rất xa hoa và tốn kém, đến tháng 4 ÂL thì Phật cốt được đưa vào kinh sư. Ý Tông ngự ở An Phúc môn, đích thân đến bái lạy, vừa bái vừa khóc, lại ban thưởng vàng bạc cho những phụ lão trong kinh thành từng thấy việc rước cốt Phật đời Nguyên Hòa khi trước. Rồi nghênh Phật cốt vào cấm cung, ba ngày sau mới đưa sang chùa An Quốc Sùng Hóa. Ít lâu sau Vi Bảo Hành lại gièm pha và bãi chức của tể tướng khác là Vương Đạc.

Cùng năm 873, vua Bột Hải Minh Tông của vương quốc Bột Hải phái sứ giả sang nhà Đường (đời Đường Ý Tông) để triều cống lần 3.

Trong năm 873 quân Đường tiến hành đánh đuổi quân Nam Chiếu (đời vua Mông Thế Long) ra khỏi Tứ Xuyên và đẩy lùi quân Nam Chiếu về Vân Nam.

Ngày 12 tháng 8 năm 873 (Mậu Dần tháng 7 ÂL), Ý Tông lâm bệnh rất nặng không thể dậy được. Do trước đó ông không lập vị Hoàng tử nào làm Đông cung Hoàng thái tử chính vị Trữ quân nên các hoạn quan là Tả, hữu trung úy Lưu Hành Thâm, Hàn Văn Ước giả chiếu lệnh lập người con mới 11 tuổi của ông là Phổ vương Lý Nghiễm làm Hoàng thái tử vào ngày 14. Hôm sau, 15 tháng 8 (Tân Tị tháng 7 ÂL), Ý Tông băng ở điện Hàm Ninh, thọ 41 tuổi. Di chiếu cho Vi Bảo Hành nhiếp trùng tể. Lý Nghiễm đăng cơ, đổi tên là Huyên, xưng là Đường Hi Tông.

Niên hiệu
Dưới đây là các niên hiệu của Đường Ý Tông (niên hiệu, chữ Hán, bính âm, khoảng thời gian)
 Đại Trung (大中 Dà chōng) 8/859-10/860. Niên hiệu này là sự kéo dài niên hiệu dưới thời trị vì của vua cha là Đường Tuyên Tông.
 Hàm Thông (咸通 Xián tōng) 11/860-8/873. Niên hiệu này còn được sử dụng cho tới tháng 11 năm 874 dưới thời Đường Hy Tông.

Gia quyến
 Thân phụ: Đường Tuyên Tông Lý Di.
 Thân mẫu: Nguyên Chiêu hoàng hậu Triều thị (元昭皇后晁氏), không rõ quê quán. Từ nhỏ nhập cung hầu Tuyên Tông, sách phong Mỹ nhân, mất khoảng niên hiệu Đại Trung (847 - 860), lại tặng Chiêu dung (昭容). Khi Ý Tông lên, tôn làm Hoàng thái hậu, thượng thụy hiệu, phụng Thái Miếu bên cạnh Tuyên Tông. Ông còn cho xây lăng tẩm riêng cho mẹ mình, được gọi là Khánh lăng (慶陵).
 Hậu phi:
 Huệ An hoàng hậu Vương thị (惠安皇后王氏, ? - 866), nguyên là Quý phi. Sinh ra Đường Hy Tông Lý Huyên.
 Cung Hiến hoàng hậu Vương thị (恭憲皇后王氏, ? - 867), cung nhân, gia thế bần hàn, nhờ tư sắc mà sủng hạnh. Sinh ra Đường Chiêu Tông Lý Diệp rồi chết do bệnh hậu sản.
 Thục phi Quách thị (淑妃郭氏), tư sắc tuyệt đẹp, xưng là Trường An đệ nhất mỹ nhân (長安第一美人). Nghe đến mỹ danh, Vận vương Lý Thôi liền nạp làm sủng thiếp, khi đăng cơ phong làm Thục phi (淑妃). Bà sinh ra Đồng Xương công chúa (同昌公主), và gả cho Vi Bảo Hành (韦保衡), có tin đồn bà thường qua lại với Bảo Hành để tư thông. Sau loạn Hoàng Sào, không rõ tung tích.
 Sở quốc phu nhân Dương thị (楚国夫人杨氏, 833 - 865), người Hoằng Nông, khi chết truy phong Quý phi.
 Hàn Quốc phu nhân Vương thị (韩国夫人王氏, 844 - 870), người Thái Nguyên, sau khi mất được truy phong làm Đức phi (德妃), sinh ra Xương Ninh công chúa, thất lang, bát lang 3 người.
 Tiệp dư Thôi thị (婕妤崔氏).
 Tiệp dư Vương thị (婕妤王氏).

Con cái

Trai
Ý Tông có tám con trai, Huệ An hoàng hậu sinh ra Đường Hy Tông, Cung Hiến hoàng hậu sinh ra Đường Chiêu Tông, mẹ đẻ của các vương tử khác không rõ.
 Ngụy vương Lý Dật [魏王李佾]
 Lương vương Lý Đĩnh [凉王李侹]
 Thục vương Lý Cát [蜀王李佶]
 Dĩnh vương → Hàm vương Lý Khản [咸王李侃]
 Phổ vương → Đường Hy Tông Lý Huyên [李儇]
 Cát vương Lý Bảo [吉王李保]
 Thọ vương → Đường Chiêu Tông Lý Diệp [李晔]
 Mục vương → Cung Ai thái tử Lý Ỷ [恭哀太子李倚]. Bị Lưu Quý Thuật sát hại, năm Thiên Phục thứ 1 (901) truy tặng thụy hiệu Cung Ai thái tử.

Gái
Sách Tân Đường thư chư đế công chúa liệt truyện viết rằng Đường Ý Tông có tám con gái, nhưng căn cứ vào Đường văn thập di quyển 34, Thôi Trí Viễn hạ phong công chúa biểu thì Đường Ý Tông có ít nhất là 11 con gái.
Vệ Quốc Văn Ý công chúa [卫国文懿公主] (mẹ đẻ là Thục phi Quách thị, ban đầu phong làm Đồng Xương công chúa [同昌公主], lấy Vi Bảo Hành [韦保衡], mất năm Hàm Thông thứ 10.
 An Hóa công chúa [安化公主]
 Phổ Khang công chúa [普康公主]
 Xương Nguyên công chúa [昌元公主] (mất khoảng niên hiệu Hàm Thông).
 Xương Ninh công chúa [昌宁公主] (mẹ đẻ là Hàn Quốc phu nhân Vương thị).
 Kim Hoa công chúa [金华公主]
 Nhân Thọ công chúa [仁寿公主]
 Vĩnh Thọ công chúa [永寿公主]
 Toại Ninh công chúa [遂宁公主] (con gái thứ 11).

Điện Ảnh
 Hoàng tử lưu lạc phim về cuộc đời của Đường Ý Tông Lý Ôn hay vua tây lương Tiết Bình Quý và vợ Vương hoàng hậu Vương Bảo Xuyến và Tây Lương vương Hậu.

Chú thích

Hoàng đế nhà Đường
Sinh năm 833
Mất năm 873


title: Đại Sơn, Chu Sơn

text:
Đại Sơn (chữ Hán phồn thể: 岱山縣, chữ Hán giản thể: 岱山县, âm Hán Việt: Đại Sơn huyện) là một huyện thuộc địa cấp thị Chu Sơn, tỉnh Chiết Giang, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện Đại Sơn có diện tích 326 km², dân số 200.000 người. Mã số bưu chính của Đại Sơn là 316200. Chính quyền nhân dân huyện Đại Sơn đóng ở số 88, đường Nhân dân, trấn Cao Đình. Về mặt hành chính, huyện Đại Sơn được chia thành 6 trấn, 1 hương.

Trấn: Cao Đình, Đông Sa, Đại Tay, Trường Đồ, Cù Sơn, Đại Đông.
Hương: Tú Sơn

Tham khảo

Hồ Châu
Đơn vị cấp huyện Chiết Giang


title: Gonepteryx maderensis

text:
Gonepteryx maderensis, the Madeira Brimstone, là một loài bướm ngày thuộc họ Pieridae. Nó là loài đặc hữu của Madeira. Môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ôn hòa. Nó bị đe dọa do mất môi trường sống.

Nguồn
 Van Swaay, C.A.M. & Warren, M.S. 2000. Gonepteryx maderensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 31 tháng 7 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Động vật Bồ Đào Nha
Gonepteryx
Động vật được mô tả năm 1862


title: Malacorhinus acaciae

text:
Malacorhinus acaciae là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Schaffer miêu tả khoa học năm 1906.

Chú thích

Tham khảo

Malacorhinus


title: Xenuroturris millepunctata

text:
Xenuroturris millepunctata là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Turridae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Xenuroturris


title: Copelatus scaphites

text:
Copelatus scaphites là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Guignot miêu tả khoa học năm 1955.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Copelatus


title: Bruchidius taorminensis

text:
Bruchidius taorminensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Blanchard miêu tả khoa học năm 1844.

Chú thích

Tham khảo

T


title: Bảy hằng đẳng thức đáng nhớ

text:
Trong toán học sơ cấp, bảy hằng đẳng thức đáng nhớ là những đẳng thức cơ bản nhất mà mỗi người học toán cần phải nắm vững. Các đẳng thức được chứng minh bằng phép nhân đa thức với đa thức. Các hàng đẳng thức này nằm trong nhóm các hàng đẳng thức đại số cơ bản, bên cạnh nhiều hàng đẳng thức khác.

Những đẳng thức này được sử dụng thường xuyên trong các bài toán liên quan đến giải phương trình, nhân chia các đa thức, biến đổi biểu thức tại cấp học THCS và THPT. Học thuộc bảy hằng đẳng thức đáng nhớ giúp giải nhanh những bài toán phân tích đa thức thành nhân tử. Trong những hằng đẳng thức này, 1 bên dấu bằng là tổng hoặc hiệu và bên còn lại là tích hoặc lũy thừa. Bảy hằng đẳng thức đáng nhớ được in trong sách giáo khoa bậc THCS ở Việt Nam và được in rất nhiều trong bìa sau của vở viết cấp THCS hoặc cấp THPT của học sinh. Ở các quốc gia khác trên thế giới, tùy theo mỗi nước, các hằng đẳng thức này xuất hiện trong chương trình Toán trung học thường là ở lớp 7, 8, 9.

Các hằng đẳng thức
 Bình phương của một tổng:

 Bình phương của một hiệu:

 Hiệu hai bình phương:

 Lập phương của một tổng:

 Lập phương của một hiệu:

 Tổng hai lập phương:

 Hiệu hai lập phương:

Các hệ thức liên quan

Xem thêm
Nhị thức Newton

Tham khảo

Liên kết ngoài

Đại số
Đẳng thức


title: Robert Gould Shaw

text:
Robert Gould Shaw (10 tháng 10 năm 1837 – 18 tháng 7 năm 1863) là đại tá chỉ huy trung đoàn 54 Massachusetts lính tình nguyện da đen tham gia Nội chiến Hoa Kỳ năm 1863 dưới cờ quân Liên bang miền Bắc. Ông và 600 binh sĩ dưới tay bị bắn chết trong trận tấn công đồn Wagner, Morris Island - khi đó ông mới 25 tuổi.

Tham khảo

Nội chiến Hoa Kỳ
Cựu sinh viên Đại học Harvard
Người từ Boston
Người Đảo Staten
Tín hữu Công giáo La Mã Hoa Kỳ


title: (9890) 1995 SY2

text:
{{DISPLAYTITLE:(9890) 1995 SY2}}

(9890) 1995 SY2 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Seiji Ueda và Hiroshi Kaneda ở Kushiro, Hokkaidō, Nhật Bản, ngày 20 tháng 9 năm 1995.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 9001–10000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1995
Được phát hiện bởi Hiroshi Kaneda
Được phát hiện bởi Seiji Ueda
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Lasioglossum zeyanense

text:
Lasioglossum zeyanense là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Pesenko mô tả khoa học năm 1986.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1986


title: Dicteniophorus quadrifoveatus

text:
Dicteniophorus quadrifoveatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Carter miêu tả khoa học năm 1939.

Chú thích

Tham khảo

Dicteniophorus


title: Wewelsfleth

text:
Wewelsfleth là một đô thị ở huyện Steinburg, bang Schleswig-Holstein, Đức. Đô thị này có diện tích 24,54 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 1602 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Steinburg


title: Cremnophora

text:
Cremnophora là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Các loài
 Cremnophora angasii Angas, 1847

Tham khảo

 Cremnophora at funet.fi
 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Agaristinae


title: Azay-sur-Indre

text:
Azay-sur-Indre là một xã thuộc tỉnh Indre-et-Loire trong vùng Centre-Val de Loire ở miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Commune của tỉnh Indre-et-Loire

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Indre-et-Loire


title: Hydrovatus caraibus

text:
Hydrovatus caraibus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Sharp miêu tả khoa học năm 1882.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Hydrovatus


title: Cardiosace

text:
Cardiosace là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Acontiini


title: Craiova

text:
Craiova là một thành phố România. Thành phố Craiova là thủ phủ hạt Dolj. Thành phố nằm ở bờ đông sông Jiu ở miền trung Oltenia. Thành phố có khoảng cách đều so với Nam Carpathia và sông Danube. Đây là thành phố lớn thứ 6 quốc gia này. Thành phố Craiova có dân số 302.601 người (theo điều tra dân số năm 2002), diện tích  km². Thành phố có độ cao 100 mét trên mực nước biển. Thành phố có sân bay Craiova.

Khí hậu

Tham khảo

Thành phố của România
Khu dân cư ở hạt Dolj
Thủ phủ hạt România


title: Athous turcicus

text:
Athous turcicus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Reitter miêu tả khoa học năm 1905.

Chú thích

Tham khảo

Athous
Bọ cánh cứng châu Âu


title: Ozodicera guianensis

text:
Ozodicera guianensis là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Ozodicera


title: Conoderus coangustatus

text:
Conoderus coangustatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1889.

Chú thích

Tham khảo

Conoderus


title: Nomada hoodiana

text:
Nomada hoodiana là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1903.

Chú thích

Tham khảo

Nomada
Động vật được mô tả năm 1903


title: Gonophora apicalis

text:
Gonophora apicalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Baly miêu tả khoa học năm 1858.

Chú thích

Tham khảo

Gonophora


title: Paracardiophorus subcruciatus

text:
Paracardiophorus subcruciatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Carter miêu tả khoa học năm 1939.

Chú thích

Tham khảo

Paracardiophorus


title: Caccophilus

text:
Caccophilus là một chi bọ cánh cứng thuộc họ Scarabaeidae.

Chú thích

Tham khảo

Họ Bọ hung


title: Michelbach-le-Bas

text:
Michelbach-le-Bas là một xã thuộc tỉnh Haut-Rhin trong vùng Grand Est, đông bắc Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Haut-Rhin

Tham khảo
 INSEE commune file

Xã của Haut-Rhin


title: Anicla tepperi

text:
Anicla tepperi là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Loài này có ở miền đông Manitoba phía tây đến Alberta, phía bắc đến Lloydminster và phía nam đến miền nam Colorado.

Sải cánh dài 36–40 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 6 đến tháng 7 tùy theo địa điểm. Có một lứa một năm.

Ấu trùng ăn các loài Poaceae.

Chú thích

Tham khảo

Species info
Images
Moths of North Dakota

Anicla
Động vật được mô tả năm 1888


title: Asahi, Chiba

text:
Asahi (tiếng Nhật: 旭市, đọc là A-xa-hi) là một thành phố thuộc tỉnh Chiba của Nhật Bản.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thành phố tỉnh Chiba


title: (164656) 1996 RP5

text:
{{DISPLAYTITLE:(164656) 1996 RP5}}

(164656) 1996 RP5 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 15 tháng 9 năm 1996.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 164001–165000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1996
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: La Altagracia (tỉnh)

text:
La Altagracia là tỉnh tỉnh cực đông Cộng hòa Dominica. Punta Cana nằm ở bờ đông tỉnh này.

Cho đến năm 1968, tỉnh này thuộc tỉnh La Romana ngày nay, và bao gồm cả đảo Saona cũng như đảo Catalina.

Tên tỉnh được đặt tên theo bức tranh Đức Bà La Altagracia, được mang đến đây từ Tây Ban Nha đầu thế kỷ 16.

Các đô thị và các huyện đô thị
Đến thời điểm ngày 20 tháng 10 năm 2006, tỉnh này được chia thành đô thị (municipio) và các huyện đô thị (distrito municipal - D.M.):
Salvaleón de Higüey
Bávaro (D.M.)
Punta Cana (D.M.)
La Otra Banda (D.M.)
Las Lagunas de Nisibon
San Rafael del Yuma
Bayahibe (D.M.)
Boca de Yuma (D.M.)
Isla Saona
Isla Catalina

Tham khảo

Liên kết ngoài

  Oficina Nacional de Estadística, Statistics Portal of the Cộng hòa Dominicana
  Oficina Nacional de Estadística, Maps with administrative division of the provinces of the Cộng hòa Dominicana , downloadable in PDF format

Tỉnh của Cộng hòa Dominica


title: Fomitiporia

text:
Fomitiporia là một chi nấm thuộc họ Hymenochaetaceae. Theo ước tính năm 2008, chi nấm phân bố rộng khắp này có 11 loài, mặc dù có 3 loài mới được xác định vào năm 2010 ở châu Phi cận Sahara thông qua sử dụng kỹ thuật phân tích phát sinh loài phân tử đa gen. Năm 2011, người ta thông báo một mẫu của một loài mới F. ellipsoidea được phát hiện với thân lớn nhất trong các loài nấm được biết đến.

Các loài
Fomitiporia aethiopica
Fomitiporia apiahyna
Fomitiporia australiensis
Fomitiporia bannaensis
Fomitiporia dryophila
Fomitiporia ellipsoidea
Fomitiporia erecta
Fomitiporia gabonensis
Fomitiporia ivindoensis
Fomitiporia langloisii
Fomitiporia mediterranea
Fomitiporia polymorpha
Fomitiporia pseudopunctata
Fomitiporia punctata
Fomitiporia tabaquilio

Tham khảo

Liên kết ngoài

Hymenochaetaceae


title: Rilly-sur-Loire

text:
Rilly-sur-Loire là một xã thuộc tỉnh Loir-et-Cher trong vùng Centre-Val de Loire miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Loir-et-Cher

Tham khảo

Rillysurloire


title: Dassault Falcon 7X

text:
Dassault Falcon 7X là một máy bay phản lực thương mại tầm xa, khoang rộng của Pháp, do hãng Dassault Aviation chế tạo. Nó xuất hiện công khai lần đầu tại Triển lãm hàng không Paris năm 2005.

Phát triển
Máy bay đã được đặt chế tạo khoảng 165 chiếc. Nó được cấp giấy chứng nhận từ Cơ quan quản lý hàng không Liên bang Mỹ (FAA) và Cơ quan an toàn hàng không châu Âu (EASA) vào ngày 27 tháng 4-2007 . Chiếc 7X đầu tiên mang số MSN05, bắt đầu hoạt động chính thức vào ngày 15 tháng 6-2007..

Năm 2001 Falcon 7X có giá xấp xỉ khoảng 35 triệu USD, rẻ hơn 10 triệu USD so với đối thủ của nó là Gulfstream G550 và Bombardier Global Express. Năm 2007, chi phí của nó là 41 triệu USD.

Thiết kế

Đây là máy bay phản lực thương mại đầu tiên có hệ thống lái fly-by-wire hoàn toàn. Nó cũng được trang bị hệ điện tử hàng không là Honeywell Primus EPIC "Enhanced Avionics System" (EASy), các hệ thống này được sử dụng trên Falcon 900EX và Falcon 2000EX.

Falcon 7X đáng chú ý khi sử dụng thiết kế có sự hỗ trợ rất lớn của máy tính, đây là "máy bay đầu tiên được thiết kế trọn vẹn trên một nền tảng ảo" , sử dụng sản phẩm Dassault Systemes CATIA và PLM.

Thông số kỹ thuật (Falcon 7X)
Dữ liệu

Đặc điểm riêng
Phi đoàn: 3
Sức chứa: 12 hành khách
Chiều dài: 23.19 m (76 ft 1 in)
Sải cánh: 26.21 m (86 ft)
Chiều cao: 7.863 m (25 ft 8 in)
Diện tích cánh: 70.7 m² (761 ft²)
Trọng lượng rỗng: 15.456 kg (34.072 lb)
Trọng lượng cất cánh: n/a
Trọng lượng cất cánh tối đa: 31.299 kg (69.000 lb)
Động cơ: 3× Pratt & Whitney Canada PW307A, 28.46 kN (6.400 lbf) mỗi chiếc

Hiệu suất bay
Vận tốc cực đại: 953 km/h (515 knots, 593 mph)
Vận tốc hành trình: 900 km/h (486knots, 559 mph)
Tầm bay: 11.019 km (5.950 nm)
Trần bay: 15.545 m (51.000 ft)
Vận tốc lên cao: n/a
Lực nâng của cánh: 435 kg/m² (91 lb/ft²)
Lực đẩy/trọng lượng: n/a

Tham khảo

Liên kết ngoài
Airframer.com list of component suppliers
Official site

Xem thêm

Máy bay có cùng sự phát triển
 Dassault Falcon 900

Máy bay thương mại Pháp 2000-2009
Máy bay thương mại Pháp
Máy bay ba động cơ phản lực
Máy bay cánh dưới
Falcon 0007X


title: Izatha metadelta

text:
Izatha metadelta là một loài bướm đêm thuộc họ Oecophoridae. Nó là loài đặc hữu của New Zealand, ở đó nó được tìm thấy ở North Island only, ở đó nó is rare phía bắc of Waikato and the Bay of Plenty.

Sải cánh dài 15–18.5 mm đối với con đực và 19–25.5 mm đối với con cái. Con trưởng thành bay vào tháng 12, tháng 1 and tháng 2.

Larvae have been reared from the under bark of dead Aristotelia serrata, from a rather dry, soft fallen branch của Hedycarya arborea and from unspecified damp, rotten wood on the ground.

Chú thích

Tham khảo

Izatha


title: Quận Oconee, Georgia

text:
Quận Oconee là một quận trong tiểu bang Georgia, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở thành phố Watkinsville . Quận được lập ngày 25 tháng 2 năm 1875. Theo điều tra dân số năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có dân số 26.225 người . Năm 2007, ước tính dân số quận này là 31.367 người.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận này có diện tích 482 ki-lô-mét vuông, trong đó có km2 là diện tích đất, 1 km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ

Các quận giáp ranh
 U.S. Highway 29
 U.S. Highway 78
 U.S. Highway 129
 U.S. Highway 441
 Georgia State Route 10
 Georgia State Route 15
 Georgia State Route 53
Georgia State Route 316

Thông tin nhân khẩu
Theo điều tra dân số  năm 2000, quận đã có dân số 26.225 người, 9.051 hộ, và 7.322 gia đình sống trong quận. Mật độ dân số là 55/km ² (141/mi ²). Có 9.528 đơn vị nhà ở với mật độ trung bình là 20/km ² (51/mi ²). Cơ cấu dân số gồm có 89,58% người da trắng, 6,42% da đen hay Mỹ gốc Phi, 1,43% người châu Á, 0,18% người Mỹ bản xứ, 0,05% người đảo Thái Bình Dương, 1,48% từ các chủng tộc khác, và 0,87% từ hai hoặc nhiều chủng tộc. 3,18% dân số là người Hispanic hay Latino thuộc chủng tộc nào.

Có 9.051 hộ, trong đó 44,70% có trẻ em dưới 18 tuổi sống chung với họ, 68,80% là các cặp vợ chồng sống với nhau, 9,40% có chủ hộ là nữ không có mặt chồng, và 19,10% là không lập gia đình. 15,50% của tất cả các hộ gia đình đã được tạo thành từ các cá nhân và 5,30% có người sống một mình 65 tuổi trở lên đã được người. Bình quân mỗi hộ là 2,87 và cỡ gia đình trung bình là 3,21.

Độ tuổi dân cư của quận với 30,20% ở độ tuổi dưới 18, 7,00% 18-24, 30,20% 25-44, 24,00% 45-64, và 8,50% 65 tuổi trở lên. Tuổi trung bình là 35 năm. Cứ mỗi 100 nữ có 97,20 nam giới. Cứ mỗi 100 nữ 18 tuổi trở lên, đã có 92,90 nam giới.

Thu nhập trung bình cho một hộ gia đình trong quận đã được 55.211 USD, và thu nhập trung bình cho một gia đình là $ 61,502. Nam giới có thu nhập trung bình 41.223 đô la Mỹ so với 27.271 $ cho phái nữ. Thu nhập bình quân đầu người đạt 24.153 USD. Giới 4,90% gia đình và 6,50% dân số sống dưới mức nghèo khổ, trong đó có 7,40% của những người dưới 18 tuổi và 11,40% có độ tuổi từ 65 trở lên.

Tham khảo

Quận của Georgia


title: Tittling

text:
Tittling là một đô thị ở huyện Passau bang Bayern thuộc nước Đức.

Tham khảo


title: Clypeodytes pertusus

text:
Clypeodytes pertusus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Guignot miêu tả khoa học năm 1950.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Clypeodytes


title: Nothaphoebe condensa

text:
Nothaphoebe condensa là một loài thực vật thuộc họ Lauraceae. Đây là loài đặc hữu của Malaysia.

Chú thích

Tham khảo
 Kochummen, K.M. 1998. Nothaphoebe condensa. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Malaysia
Nothaphoebe


title: Sebersdorf

text:
Sebersdorf là một đô thị thuộc huyện Hartberg thuộc bang Steiermark, nước Áo. Đô thị  có diện tích 16,12 km², dân số thời điểm năm 2005 là 1380 người.

Tham khảo


title: Sân bay quốc tế Sunan

text:
Sân bay quốc tế Sunan  là sân bay chính phục vụ Bình Nhưỡng của Bắc Triều Tiên, cách trung tâm thành phố 24 km.

Sunan có hai đường băng, đường băng lớn hơn (01/19) chủ yếu phục vụ các chuyến bay quốc tế, đường kia phục vụ các tuyến nội địa và dân sự. Sân bay hoạt động từ 6h-22h vào mùa Hè và 7h-21h mùa Đông. Đây là sân bay trung tâm của hãng Air Koryo - hãng duy nhất hoạt động thường xuyên tại sân bay này. Năm 2000, Aeroflot đã ngưng các chuyến bay hàng tuần giữa sân bay này và Moskva do ít khách, đây là hãng quốc tế hoạt động theo lịch trình cuối cùng rút hoạt động của mình khỏi sân bay này ngoại trừ hãng China Southern Airlines cung cấp các chuyến bay thuê bao đến và đi Thẩm Dương nhưng chỉ vào mùa cao điểm nhưng đã thông báo sẽ rút vĩnh viễn từ tháng 11/2006. Mandarin Airlines và Far Eastern Air Transport tuy nhiên lại cung cấp các chuyến bay thuê bao giữa Đài Bắc và Bình Nhưỡng vào mùa Hè (tháng 6 - tháng 8). Korean Air và Asiana Airlines đã từng cung cấp các chuyến thuê bao đến sân bay Quốc tế Incheon từ Bình Nhưỡng nhưng chuyến bay trở về do hãng Air Koryo cung cấp. Các chuyến bay này phục vụ thăm thân nhân và các di tích lịch sử của người Hàn Quốc nhưng đã gián đoạn sau khi Bắc Triều Tiên cấm người Hàn Quốc vào Bắc Triều Tiên mà không có giấy phép chính thức năm 1999.

Các hãng hàng không và điểm đến

Xem thêm
 Dan sách các chủ đề về Triều Tiên
 Giao thông ở Bắc Triều Tiên

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Map from MultiMap
 Satellite image from TerraServer

Bình Nhưỡng
Sân bay Bắc Triều Tiên


title: Reich, Rhein-Hunsrück

text:
Reich là một đô thị ở huyện Rhein-Hunsrück bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức.

Tham khảo


title: Palma di Montechiaro

text:
Palma di Montechiaro (Parma di Muntichiaru trong tiếng Sicilia) là một đô thị ở tỉnh Agrigento, Sicilia, Italia. Đô thị này có diện tích 76 km2, dân số năm 2001 là 21.533 ngwoif.

Tham khảo

Đô thị tỉnh Agrigento


title: Hồ Tông Thốc

text:
Hồ Tông Thốc (胡宗簇; 1324-1404) là một vị quan, nhà sử học của Việt Nam vào thời vua Trần Nghệ Tông. Ông làm quan cho triều Trần tới chức Hàn Lâm học sĩ phụng chỉ kiêm Thẩm hình viện sứ, soạn các bộ sách sử như Việt Nam thế chí (01 bộ); Việt sử cương mục (01 bộ), nay đã thất lạc, mất năm 80 tuổi.

Nguồn gốc và giáo dục
Tên của ông nguyên là Hồ Tông Thốc, song sách Khâm Định Việt Sử Thông Giám Cương Mục (gọi tắt là Cương mục) ghi là Hồ Tôn Thốc (đổi sang Tôn) do kiêng húy nhà Nguyễn.Ông người ở Sĩ Thành, Diễn Châu, nay là xã Thọ Thành, huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An.

Hồ Tông Thốc tuổi trẻ đã đỗ cao, có tài danh. Khi chưa nổi danh, gặp tết Nguyên tiêu, có đạo nhân là Lê Pháp Quan treo đèn đặt tiệc, mời khách văn chương đến dự làm vui. Hồ Tông Thốc nhận thiếp xin đề thơ, làm xong trăm bài thơ ngay trên bữa tiệc. Mọi người xúm lại xem, rất thán phục. Từ đấy tiếng dậy kinh sư, vì giỏi văn học nên được người đương thời kính trọng.

Sự nghiệp

Quan trường

Dưới triều vua Trần Nghệ Tông, năm 1372, Hồ Tông Thốc được làm Hàn Lâm viện học sĩ. Trước kia Hồ Tông Thốc làm An phủ, có lấy của dân, việc bị phát giác, vua Trần Nghệ Tông thấy làm lạ hỏi ông chuyện đó. Tông Thốc lạy tạ thưa rằng: Một con chịu ơn vua, cả nhà ăn lộc trời, vua tha tội cho. Sau ông được thăng nhiều lần, năm 1386 được phong làm Hàn Lâm học sĩ phụng chỉ kiêm Thẩm hình viện sứ.

Tác phẩm
Nhà Minh xâm lược Đại Việt, theo phần Văn Tịch chí trong sách Lịch triều hiến chương loại chí, các sách của Hồ Tông Thốc đã bị nhà Minh tịch thu đem về Kim Lăng, nay đã mất, bao gồm: Thảo nhàn hiệu tần (1 quyển); Việt Nam thế chí (1 bộ); Việt sử cương mục (1 bộ). Các sách Truyền kỳ mạn lục của Nguyễn Dữ, Hoàng Việt thi tuyển của Bùi Huy Bích còn chép được mấy bài thơ như Thị ý, Đề Hạng Vương từ (2 bài), Du Động Đình họa Nhị Khê của Hồ Tông Thốc.

Trích dẫn bài thơ Đề Hạng Vương Từ:

Đề Hạng Vương Từ

Bách nhị sơn hà khởi chiến phong

Huề tương tử đệ nhập Quan Trung

Yên tiêu Hàm Cốc châu cung lãnh

Tuyến tán Hồng Môn ngọc đẩu không

Nhất bại hữu thiên vong Trạch Tả

Trùng lai vô địa đáo Giang Đông

Kinh doanh ngũ tại thành hà sự?

Tiêu đắc khu khu tán Lỗ Công

Dịch nghĩa:

Đề đền Hạng Vương

Non nước trăm hai nổi bụi hồng

Đem đoàn đệ tử đến Quan Trung

Khói tan Hàm Cốc cung châu lạnh

Tuyến rã Hồng Môn chén ngọc tan

Thua chạy trời xui đường Trạch Tả

Quay về đất lấp nẻo Giang Đông

Năm năm lặn lội hoài công cốc

Chỉ còn vùi nơi mộ Lỗ Công.

Cái chết

Theo sách Đại Việt sử ký toàn thư, Hồ Tông Thốc chết khi 80 tuổi, năm 1404.

Ghi công
Tên ông được đặt cho trường Trung học Cơ sở Hồ Tông Thốc (ở xã Thọ Thành, huyện Yên Thành, Nghệ An), và đường Hồ Tông Thốc (ở thị trấn Tân Kỳ, huyện Tân Kỳ, tỉnh Nghệ An).

Nhận định

Ngô Sỹ Liên trong Đại Việt sử ký toàn thư bàn về sách Việt sử cương mục của Hồ Tông Thốc:Riêng có bộ “Việt sử cương mục”của Hồ Tông Thốc làm là ghi chép thận trọng mà có phương pháp, bình luận sự việc thiết đáng mà không rườm rà, cũng gần hy vọng được. Nhưng sau cơn binh lửa, sách ấy không truyền.

Giai thoại
Theo sách Đại Việt sử ký toàn thư, trong thời gian đi sứ Trung Quốc ông có làm nhiều bài thơ hay. Trong đó phải nhắc đến bài thơ đuổi hồn ma Hạng Vũ như sau: Thói thường khi đi qua Ô Giang, nơi có đền thờ Hạng Vũ trên bờ sông, ai muốn qua sông an toàn thì phải mua hương và vàng mã để đốt cho Hạng Vũ. Nhưng Hồ Tông Thốc không mua mà cứ giục thuyền đi thẳng, đi đến giữa sông thì chợt nổi sóng gió mịt mù, thuyền như sắp lật nhưng ông không hề sợ mà còn đứng trước mũi thuyền đọc to bốn câu thơ: "Quân bất quân hề, thần bất thần. Như hà miếu mạo tại Giang Tân. Giang Đông tích nhật do hiềm tiểu. Hà tích thiên tiền bách vạn càn". Dịch nghĩa như sau: "Vua chẳng ra vua, tôi chẳng tôi. Trên sông đình miếu để thờ ai? Giang Đông ngày trước còn chê nhỏ. Tiền giấy nay sao lại cố đòi?

Ý bài thơ là Hạng Vũ là tôi nước Sở nhưng quyền uy át vua nhỏ. Lúc đánh thua Lưu Bang có người khuyên ông nên đến Giang Đông để chiêu mộ binh sĩ quay lại tranh thiên hạ với Lưu Bang nhưng ông chê Giang Đông đất hẹp, người thưa khó lập đại nghiệp nên ông quay ra tử chiến với Lưu Bang và bị chết, hành động ấy không phải hành động của người trượng phu. Bài thơ vừa dứt thì sóng gió tắt ngấm, dòng sông êm đềm trở lại. Từ đấy mọi người đi qua sông đều không phải đốt vàng mã nữa. Sau đó Hồ Tông Thốc đến thăm đền thờ Hạng Vũ và có làm bài thơ ca ngợi tính dũng cảm thiện chiến của ông.

Tham khảo
Đại Việt sử ký toàn thư, Nhà xuất bản khoa học xã hội Hà Nội, 1993.
Khâm định việt sử thông giám cương mục,Nhà xuất bản giáo dục, 1997.
Hoàng Việt văn tuyển, Nhà xuất bản văn học, 2007.
Truyền kỳ mạn lục, Nhà xuất bản văn nghệ, 1988.

Chú thích

Liên kết ngoài
 Một nhà ba trạng nguyên

  Hồ Tông Thốc là người đưa thời đại Hùng Vương vào chính sử.

Người Nghệ An
Nhà sử học Việt Nam


title: Mauá

text:
Mauá là một đô thị ở bang São Paulo ở Brasil. Dân số năm 2006 là 413.943 người, mật độ dân số là 6.645,4/km² và diện tích là 62,6 km². Tên gọi địa danh này có nguồn gốc từ tiếng Tupi.

Maúa cách São Paulo 26 km và nằm ở độ cao trung bình 818 m. Thành phố này nằm ở vùng khí hậu bán nhiệt đới. Theo điều tra năm 2000, thành phố này có chỉ số phát triển con người 0,781.

Các thành phố giáp ranh

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Página da prefeitura
 Página da câmara
 Mauá no WikiMapia

Đô thị bang São Paulo


title: Pseudoneureclipsis anakangkat

text:
Pseudoneureclipsis anakangkat là một loài Trichoptera thuộc họ Dipseudopsidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Pseudoneureclipsis


title: 152 (số)

text:
152 (một trăm năm mươi hai) là một số tự nhiên ngay sau 151 và ngay trước 153.

Tham khảo

Số chẵn


title: Lasioglossum acephaloides

text:
Lasioglossum acephaloides là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Blüthgen mô tả khoa học năm 1931.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1931


title: Boryza

text:
Boryza là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae


title: Thành Hwaseong

text:
Hwaseong (Hangul: 화성; Hanja: 華城; Hán Việt: Hoa Thành) là một pháo đài bao quanh trung tâm thành phố Suwon, thủ phủ của tỉnh Gyeonggi, Hàn Quốc. Nó được xây dựng từ năm 1794 đến 1796 bởi vua Triều Tiên Chính Tổ để vinh danh và chứa những di vật của cha mình là Trang Hiến Thế Tử, người đã bị vua cha là Triều Tiên Anh Tổ buộc tử. Pháo đài này nằm cách  về phía nam của Seoul bao quanh phần lớn khu vực trung tâm của Suwon, gồm cung điện Haenggung của vua Chính Tổ. Pháo đài và cung điện đã được UNESCO công nhận là di sản thế giới từ năm 1997.

Bối cảnh
Vua Triều Tiên Chính Tổ cho xây dựng pháo đài này để chuẩn bị cho việc rời đô từ Seoul đến Suwon. Suwon được dự định sẽ là vị trí chiến lược để kết nối Seoul với Biển Tây (Hoàng Hải) và Trung Quốc. Nhà vua muốn rời khỏi cuộc xung đột phe phái trong triều đình để tiến hành cải cách và tin rằng, Suwon có tiềm năng phát triển thành một thủ đô mới thịnh vượng hơn. Để khuyến khích tăng trưởng, ông ra lệnh cho mọi người chuyển đến Suwon với việc cắt giảm chi phí sinh hoạt đáng kể và miễn thuế cho họ trong mười năm. Ngoài ra, ông cũng đã ra lệnh cho xây dựng các công trình công cộng, chẳng hạn như các cơ sở giáo dục để tạo điều kiện tốt hơn.

Xây dựng
Pháo đài được xây dựng trong khoảng hai năm rưỡi, từ 1794 đến 1796 theo thiết kế của kiến trúc sư Jeong Yakyong, người sau này trở thành một nhà lãnh đạo nổi tiếng của phong trào Silhak. Silhak có nghĩa là học tập thực tế, khuyến khích sử dụng khoa học và công nghiệp, và vị kiến trúc sư này đã kết hợp các thiết kế pháo đài từ Hàn Quốc và Trung Quốc cùng với khoa học đương đại vào thiết kế của mình. Việc sử dụng gạch làm vật liệu xây dựng cho pháo đài và sử dụng ròng rọc, cần cẩu một cách hiệu quả cũng là do ảnh hưởng của Silhak.

Việc xây dựng pháo đài cũng là hành động để phản ứng lại trước những thất bại của nhà Triều Tiên trong cuộc xâm lược của Nhật Bản. Vào thời điểm đó, mô hình xây dựng pháo đài phổ biến ở Hàn Quốc là tạo ra một bức tường đơn giản cho thành phố hoặc thị trấn, và một pháo đài núi riêng biệt mà người dân có thể sơ tán khi có chiến tranh. Tuy nhiên, pháo đài này được xây dựng bao gồm các yếu tố của một bức tường, pháo đài phòng thủ, trung tâm thị trấn, bốn cổng chính được sử dụng làm cổng ra vào thị trấn. Các bệ phóng tên được xây dựng dọc theo thành lũy với lan can và lỗ châu mai giúp việc phòng thủ dễ dàng, trong khi bức tường cũng có nhiều cửa bí mật cho việc tấn công.

Pháo đài đã mất 700.000 giờ công để xây dựng và tiêu tốn 870.000 nyang, đơn vị tiền tệ vào thời điểm đó và 1500 bao gạo để trả cho công nhân. Trước đây, công việc của triều đình được thực hiện bằng việc sưu dịch, nhưng trong trường hợp này, công nhân được trả tiền, một dấu hiệu khác của ảnh hưởng Silhak.

Hình ảnh

Tham khảo

Di sản thế giới tại Hàn Quốc
Nhà Triều Tiên
Suwon
Công trình xây dựng Suwon


title: Vovinam tại Đại hội Thể thao Trong nhà châu Á 2009

text:
Vovinam là một trong các nội dung thi đấu chính thức tại Đại hội Thể thao Trong nhà châu Á 2009 được tổ chức tại Việt Nam theo dự kiến từ ngày 31 tháng 10 đến ngày 04 tháng 11 tại Nhà thi đấu Quân khu 7. Đây cũng là một trong bốn môn thể thao được chọn tổ chức nằm thi đấu lấy kinh nghiệm và nâng cao chất lượng phục vụ tại Đại hội chính. Giải diễn ra chỉ một ngày 30 tháng 07 ngay khi Giải Vovinam thế giới lần 1 vừa kết thúc, thu hút 5 quốc gia châu Á: Iran, Thái Lan, Ấn Độ, Campuchia và Việt Nam. Năm quốc gia sẽ tranh tài ở các nội dung thi quyền và đối kháng để giành 14 bộ huy chương.

Tổng kết

Bảng thành tích

Người chiến thắng

Đối kháng

Thi quyền

Chú thích & Tham khảo

Tham khảo
 Sài Gòn giải phóng - Giải Vovinam tiền Asian Indoor Games 3: Việt Nam hạng nhì toàn đoàn , bài; Ng. Thiện, ngày: 31/07/2009. Cập nhật: 06/08/2009.
 Giờ dây thun

Đại hội Thể thao Trong nhà châu Á 2009


title: Patellapis disposita

text:
Patellapis disposita là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Cameron mô tả khoa học năm 1905.

Chú thích

Tham khảo

Patellapis
Động vật được mô tả năm 1905


title: 9081 Hideakianno

text:
9081 Hideakianno (1994 VY) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 3 tháng 11 năm 1994 bởi A. Nakamura ở Kuma Kogen. Nó được đặt theo tên Hideaki Anno, founder thuộc Gainax và director of Neon Genesis Evangelion và other famous anime works. Nakamura và Anno are old friends và went to the same high school ở Ube, Yamaguchi.

Liên kết ngoài
 JPL Small-Body Database Browser ngày 9081 Hideakianno

Reference

Tiểu hành tinh vành đai chính
Neon Genesis Evangelion
Thiên thể phát hiện năm 1994


title: Anthophora abjuncta

text:
Anthophora abjuncta là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1922.

Chú thích

Tham khảo

Anthophora
Động vật được mô tả năm 1922


title: Torrecilla del Monte

text:
Torrecilla del Monte là một đô thị trong tỉnh Burgos, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 88 người.

Tham khảo

Đô thị ở Burgos


title: Carfizzi

text:
Carfizzi là một đô thị ở tỉnh Crotone, vùng Calabria, Italia.

Chú thích

Tham khảo

Đô thị của Calabria


title: Tiya

text:
Tiya là một thị trến miền trung Ethiopia, nằm tại Gurage thuộc Vùng Các dân tộc Phương Nam, ở phía nam Addis Ababa. Đây cũng là một địa điểm khảo cổ học nổi tiếng.

Nhân khẩu học
Dựa trên số liệu từ Cơ quan Thống kê Trung ương năm 2005, Tiya có tổng dân số ước tính là 3.363 người.. Tiya là một trong ba thị trấn ở huyện Soddo.

Khảo cổ học

Tiya nổi tiếng về di chỉ khảo cổ gần đó. Tại đây có 36 tấm bia đá dựng đứng, "32 trong số đó khắc các ký hiệu bí ẩn, trong đó có các hình kiếm", tạo nên một quần thể nghĩa trang tiền sử. Di chỉ khảo cổ này được xếp hạng Di sản thế giới năm 1980. Các điểm đáng chú ý trong vùng lân cận bao gồm Melka Awash và Hare Shetan (hồ vốn là miệng núi lửa).

Chú thích

Di sản thế giới tại Ethiopia


title: Moropsyche parvula

text:
Moropsyche parvula là một loài Trichoptera trong họ Apataniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Cổ bắc
Moropsyche


title: Rhea Silvia

text:
Rhea Silvia (cũng được viết là Rea Silvia), cũng được gọi là Ilia, là người mẹ huyền thoại của hai anh em sinh đôi Romulus và Remus, những người sáng lập ra thành phố Roma. Câu chuyện của bà được kể trong cuốn sách đầu tiên Ab Urbe Condita của Livy và các mẫu chuyện từ Ennius, Annales và Fabius Pictor..

Truyền thuyết

Theo truyền thuyết về thành Roma, vị vua Numitor đã bị người em trai của mình đoạt ngôi và cô con gái của ông là Rhea Silvia bị buộc trở thành trinh nữ để không thể sinh con. Nhưng Rhea Silvia lại mang thai với con của thần Mars. Khi cặp trẻ bị phát hiện, công chúa bị giam vào tù còn lũ trẻ thì bị bỏ trong giỏ trôi trên dòng sông Tiber. May mắn là 2 anh em đã cập bờ sống sót và được một con sói cái cho bú cho đến khi chúng được một người chăn cừu cưu mang.
Khi biết được câu chuyện quá khứ của mình, 2 anh em đã giết kẻ chiếm ngôi Amulus, khôi phục lại ngôi vị cho Numitor và trở lại nơi được con sói nuôi dưỡng để xây dựng một thành phố.
Hình ảnh 2 đứa trẻ trần truồng ngửa mặt bú sữa từ một con sói cái đã trở thành chủ đề xuyên suốt trong nghệ thuật La Mã, và các bức điêu khắc minh họa truyền thuyết này đều xuất hiện tại các bảo tàng trong khu vực.

Tham khảo

Tôn giáo La Mã cổ đại
Thần thoại La Mã


title: Auzet

text:
Auzet  là một xã ở tỉnh Alpes-de-Haute-Provence, vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở đông nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Alpes-de-Haute-Provence

Tham khảo

Xã của Alpes-de-Haute-Provence


title: Stigmella geranica

text:
Stigmella geranica là một loài bướm đêm thuộc họ Nepticulidae. Nó được miêu tả bởi Scoble năm 1978. Nó được tìm thấy ở Nam Phi (Nó đã dược miêu tả ở Natal).

Ấu trùng ăn Geranium cf pulchrum species. Chúng có thể ăn lá nơi chúng làm tổ.

Chú thích

Tham khảo

G


title: Vargem Grande do Sul

text:
Vargem Grande do Sul là một đô thị ở bang São Paulo của Brasil. Đô thị này nằm ở tọa độ latitude 21º49'56" độ vĩ nam và kinh độ 46º53'37" độ vĩ tây, nằm ở độ cao 721 m trên mực nước biến. Dân số năm 2004 ước tính là 39.047 người.

Giáo hội Công giáo

Đô thị này có Giáo phận São João da Boa Vista.

Địa lý

Sông ngòi

 Sông Jaguari Mirim
 Rio Pardo
 Sông Verde

Các xa lộ

 SP-344
 SP-215

Liên kết ngoài
 Imóveis em Vargem
 Página de Festa e Eventos de Vargem
 Trang mạng của đô thị

Tham khảo

Đô thị bang São Paulo


title: Nomada okubira

text:
Nomada okubira là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Tsuneki mô tả khoa học năm 1973.

Chú thích

Tham khảo

Nomada
Động vật được mô tả năm 1973


title: Marginella simulata

text:
Marginella simulata là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Marginellidae, họ ốc mép.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Marginella
Động vật được mô tả năm 1994


title: Newhaven, Đông Sussex

text:
Newhaven là một thị trấn thuộc huyện Lewes của Đông Sussex ở Anh. Thị xã này nằm ở cửa sông Ouse, bên bờ eo biển Anh và có bến phà nối với Pháp.

Dân số Newhaven là 11.144 người, trong đó có 59% ở độ tuổi lao động, 22% từ 15 tuổi trở xuống, 19% tuổi nghỉ hưu. Có hơn 360 doanh nghiệp ở thị xã này. Tỷ lệ thất nghiệp là 2,4%. Công trình nổi bật chính của thị xã là pháo đài Newhaven.

Thị trấn này từng là nơi tạm trú và làm việc của Hồ Chí Minh khi ông sống tại Anh. Năm 2013, thị trấn tạc tượng Hồ Chí Minh và đặt tại bảo tàng của thị trấn như là một sự vinh dự từng được tiếp đón một trong những nhà lãnh đạo vĩ đại nhất của thế giới.

Chú thích

Bãi biển Đông Sussex

Thị trấn Đông Sussex
Thành phố ven biển Đông Sussex
Thành phố cảng Đông Nam Anh


title: Bulbophyllum dichotomum

text:
Bulbophyllum dichotomum là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

dichotomum]]

D


title: Chrysoritis oreas

text:
Chrysoritis oreas (tên tiếng Anh: Drakensburg Copper hoặc Drakensburg Daisy Copper) là một loài bướm thuộc họ Lycaenidae. Đây là loài đặc hữu của Nam Phi, nơi nó có ở vùng đồng cỏ miền đồi núi ở miền đông chân đồi KwaZulu-Natal Drakensberg.

Sải cánh khoảng 21–23 mm đối với con đực và 22–24 mm đối với con cái. Cá thể trưởng thành mọc cánh từ cuối tháng 9 tới giữa tháng 11. Mỗi năm loài này có một thế hệ.

Ấu trùng ăn các loài Thesium.

Tham khảo

 Gimenez Dixon, M. 1996. Chrysoritis oreas. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 31 tháng 7 năm 2007.

Chrysoritis
Côn trùng Nam Phi
Động vật đặc hữu Nam Phi


title: Actenobius

text:
Actenobius là một chi bọ cánh cứng thuộc họ Ptinidae.

Các loài
Chi này hai loài, một loài đã tuyệt chủng, Actenobius magneoculus Peris & al., 2015, và một loài còn tồn tại, Actenobius pleuralis (Casey, 1898).

Hóa thạch của loài Actenobius magneoculus được phát hiện ở Tây Ban Nha vào năm 2015. Còn loài Actenobius pleuralis được TL Casey mô tả năm 1898.

Chú thích

Tham khảo

Euceratocerini


title: Phượng hoàng

text:
Phượng hoàng (còn được gọi là Phụng hoàng; tiếng Trung giản thể: 凤凰, phồn thể: 鳳凰 fènghuáng; tiếng Nhật: 鳳凰 hō-ō; tiếng Triều Tiên: 봉황 bonghwang) nguyên thủy là các con chim trong thần thoại của người dân khu vực Đông Á chịu ảnh hưởng của nền văn minh Trung Hoa, ngự trị trên tất cả các loài chim khác. Trước đây, con trống được gọi là Phượng còn con mái được gọi là Hoàng, nhưng ngày nay thì sự phân biệt đực, cái đã gần như không còn và Phượng cùng Hoàng đã được trộn lẫn vào nhau thành một thực thể giống cái, gọi là phượng hoàng, để cho nó có thể ghép cặp với long (rồng), là con vật mang ý nghĩa của giống đực. Người Hán thường sử dụng thành ngữ "Con cháu rồng" như là dấu hiệu của việc nhận dạng theo chủng tộc. Phượng hoàng còn được gọi là "côn kê"? (鶤雞 kwangai tiếng Quảng Đông kūnjī quan thoại) do đôi khi nó được dùng thay cho con gà trong Can Chi. Tại thế giới phương Tây, chẳng hạn như người nói tiếng Anh, thường gọi nó là Chinese phoenix (phượng hoàng Trung Quốc) hoặc Asian phoenix (phượng hoàng Châu Á) để phân biệt nó với phượng hoàng phương tây (phoenix thường được dịch sang tiếng Việt là "phượng hoàng"), mặc dù trông khá giống nhau, khái niệm của con vật thần thoại này không giống khái niệm tương đương trong văn hóa của người Việt hay Trung Quốc

Biểu hiện
Miêu tả phổ biến là Phượng Hoàng đang tấn công con rắn bằng móng vuốt của nó với đôi cánh dang rộng. Người ta tả Phượng Hoàng với các đặc điểm là loài vật có đầu gà, hàm én, cổ rắn, lưng rùa, đuôi cá và cánh khổng tước với 5 màu và cao 6 thước. Còn có một vài người tả rằng Phượng Hoàng có phần giống chim trĩ như có đầu gà, mỏ nhạn, cổ hạc, vảy cá và đuôi công. Nó tượng trung cho 6 thiên thể mà ngày nay có thể hiểu nôm na là: đầu là trời, mắt là Mặt Trời, lưng là Mặt Trăng, cánh là gió, chân là đất và đuôi là các hành tinh. Lông của nó đại diện cho màu sắc của ngũ hành, bao gồm: đen, trắng, đỏ và xanh vàng.
.

Nguồn gốc
Hình ảnh về phượng hoàng đã xuất hiện tại Trung Quốc cách đây trên rất lâu, thông thường trong các miếng ngọc và trên các tôtem (vật tổ) may mắn là . Nó là totem của các bộ lạc miền Đông thời cổ đại ở Trung Quốc. Các thuyết ngày nay cho rằng nó có thể là hình ảnh đại diện cho một loài chim lớn thời tiền sử, tương tự như đà điểu, khá phổ biến ở Trung Hoa tiền sử. Có người cho rằng, phượng hoàng là hiện thân của loài chim thủy tổ (khủng long dạng chim).

Trong thời kỳ nhà Hán (khoảng 2.200 năm trước), phượng hoàng được sử dụng như là biểu tượng của hướng nam, được thể hiện dưới dạng con trống (phượng, 鳳) và con mái (hoàng, 凰) quay mặt vào nhau. Nó cũng được sử dụng để biểu thị cho hoàng hậu (hay các phi tần) khi trong cặp đôi với rồng là biểu thị của vua hay hoàng đế. Nó đại diện cho quyền lực mà Thượng đế ban cho hoàng hậu. Nếu hình ảnh phượng hoàng được sử dụng để trang trí nhà cửa thì nó là biểu tượng cho lòng trung thành và sự trung thực của những người sống trong ngôi nhà đó.Ngoài ra loài phượng hoàng gắn liền với loài câu Ngô Đồng.

Trong văn hóa Việt Nam chim Lạc là hình ảnh khởi thủy và dần được phát triển thành hình tượng Phượng Hoàng như ngày nay qua các thời kỳ phong kiến tượng trưng cho ước mơ vượt không gian bất chấp giông tố thử thách, vươn lên với cao rộng như khát vọng muôn đời chinh phục bầu trời.

Ý nghĩa
Phượng hoàng có ý nghĩa tích cực. Nó là biểu tượng của đức hạnh và vẻ duyên dáng, thanh nhã. Phượng hoàng cũng biểu thị cho sự hòa hợp âm dương. Theo truyền thuyết, phượng hoàng chỉ xuất hiện vào thời thái bình, và sẽ ẩn mình trong thời loạn lạc. Phượng là đề tài trang trí phổ biến ở Việt Nam, thuộc mọi lĩnh vực nghệ thuật.

Là hóa thân của Âu Cơ là quốc mẫu của dân tộc Việt Nam trong truyền thuyết con rồng cháu tiên. Âu Cơ là một tiên nữ, con gái một vị thần núi nào đó mà không phải là Đế Lai của Thần Nông Thị. Nàng đi khắp bốn phương để giúp đỡ và chữa trị cho những người đang lâm bệnh và gặp khó khăn. Nàng có lòng từ bi và có tài về y thuật. Một ngày nọ, một con quái vật làm nàng sợ hãi. Nàng liền biến thành một con phượng hoàng mà bay đi. Lạc Long Quân, là thần rồng từ biển cả, thấy nàng đang gặp nguy hiểm liền cầm lấy cục đá và giết tên quái vật Sau đó tình yêu đã nảy nở giữa hai người và họ cưới nhau. Âu Cơ sinh ra một bọc trứng có 100 người con đó là tổ tiên người Việt.

Tại Trung Hoa thời cổ đại, có thể tìm thấy hình ảnh của phượng hoàng trong các trang trí của các đám cưới hay của hoàng tộc, cùng với rồng. Điều này là do người Trung Quốc coi rồng và phượng (hoàng) là biểu tượng cho quan hệ hạnh phúc giữa chồng và vợ, một kiểu ẩn dụ khác của âm và dương.

Sử dụng ngày nay
 "Phượng trảo" (鳳爪), một món ăn trong ẩm thực Quảng Đông, là chân gà nấu lẫn với đậu đen.
 "Phượng" hay "Hoàng" là một trong số các tên gọi của con gái (tương tự như "Long" dành cho con trai).
 "Long phượng thai" (龍鳳胎) là câu để biểu thị một cặp con trai, gái song sinh.
 Phượng Hoàng cũng là tên gọi của một huyện ở phía tây tỉnh Hồ Nam, Trung Quốc, trước đây là một sảnh (廳 hay 厅).
 Tại Triều Tiên, nó từng được sử dụng trong hình vẽ trên huy hiệu của hoàng gia hay của tổng thống.
 Chu tước, một trong Tứ tượng, đôi khi cũng bị nhầm lẫn là Phượng hoàng, trong khi trên thực tế chúng là hai thực thể khác nhau.
 Hai con chim Phượng Hoàng cuộn vào nhau - biểu tượng của đài truyền hình Đài Loan.

Trong dân gian
Phượng, hay Phượng hoàng, Phụng, là một trong 4 tứ linh theo tín ngưỡng dân gian Việt Nam và các nước Á Đông khác. Phượng có mỏ diều hâu dài, mào trĩ, vẩy cá chép, móng chim ưng, đuôi công... Các bộ phận của phượng đều có ý nghĩa của nó: đầu đội công lý và đức hạnh, mắt tượng trưng cho mặt trời, Mặt Trăng, lưng cõng bầu trời, cánh là gió, đuôi là tinh tú, lông là cây cỏ, chân là đất. Như vậy nó tượng trưng cho bầu trời, khi nó bay hoặc múa (phượng vũ) là tượng trưng cho sự hoạt động của vũ trụ. Vì thế phượng là hình tượng của thánh nhân, của hạnh phúc. Nếu rồng có yếu tố dương, tượng trưng cho vua chúa thì phượng lại có yếu tố âm nên tượng trưng cho hoàng hậu và người đàn bà đẹp.

Xem thêm
 Rồng
 Thần thoại Trung Quốc
 Phượng hoàng (phương Tây)
 Huma (thần thoại) tức chim thiên đường trong thần thoại Ba Tư.
 Phượng Hoàng đường trong Bình Đẳng viện ở Uji (Vũ Trị), Nhật Bản
 Tứ linh: Long, ly, quy, phượng

Chú thích

Liên kết ngoài

Phượng hoàng

Nhân vật cổ tích Nga
Động vật thần thoại Trung Hoa
Động vật thần thoại Việt Nam
Thần thoại Trung Hoa
Bất tử
Động vật thần thoại châu Á
Tứ linh


title: Uzerche (tổng)

text:
Tổng Uzerche là một tổng của Pháp tọa lạc tại tỉnh Corrèze trong vùng Nouvelle-Aquitaine.

Địa lý
Tổng này được tổ chức xung quanh Uzerche trong quận Tulle. Độ cao khu vực này là 270 m (Saint-Ybard) đến 580 m (Meilhards) độ cao trung bình trên mực nước biển là 380 m.

Hành chính

Kết quả bầu cử tổng này ngày 21 tháng 3 năm 2004

1 tour
 Sophie Dessus (PS), thị trưởngUzerche → 43,85% (ballottage)
 Jean-Jacques Dumas (UMP), thị trưởng Saint-Ybard → 38,18% (ballottage)
 Jean-Paul Grador (PCF) → 10,37%
 Jean-Louis Moulinier (FN) → 4,41%
 Jean Chatenet (MRC), thị trưởng Masseret → 3,19%

2 tour
 Sophie Dessus (PS) → 57,48% (réélue)
 Jean-Jacques Dumas (UMP) → 42,52%

Phân chia đơn vị hành chính
Tổng Uzerche được chia thành 9 xã và khoảng 7 101 người (điều tra dân số năm 1999 không tính trùng dân số).

|-
| Condat-sur-Ganaveix || align="right" | 631 || align="right" | 19140 || align="right" | 19060
|-
| Espartignac || align="right" | 385 || align="right" | 19140 || align="right" | 19076
|-
| Eyburie || align="right" | 499 || align="right" | 19140 || align="right" | 19079
|-
| Lamongerie || align="right" | 83 || align="right" | 19510 || align="right" | 19104
|-
| Masseret || align="right" | 608 || align="right" | 19510 || align="right" | 19129
|-
| Meilhards || align="right" | 519 || align="right" | 19510 || align="right" | 19131
|-
| Saint-Ybard || align="right" | 593 || align="right" | 19140 || align="right" | 19248
|-
| Salon-la-Tour || align="right" | 721 || align="right" | 19510 || align="right" | 19250
|-
| Uzerche || align="right" | 3 062 || align="right" | 19140 || align="right" | 19276
|}

Thông tin nhân khẩu

Xem thêm
 Corrèze
 Quận của Corrèze
 Tổng của Corrèze
 Xã của Corrèze
 Danh sách các tổng ủy viên của Corrèze

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Tổng Uzerche sur le site de l'Insee
 plan du Tổng Uzerche sur Mapquest
 Localisation du Tổng Uzerche sur une carte de France
 Histoire: le Centre Régional de Documentation sur l'Archéologie du Paysage basé à Uzerche

Catégorie:Uzerche

Uzerche


title: Astrocaryum alatum

text:
Astrocaryum alatum là loài thực vật có hoa thuộc họ Arecaceae. Loài này được Loomis mô tả khoa học đầu tiên năm 1939.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Astrocaryum
Thực vật được mô tả năm 1939
Thực vật Costa Rica
Thực vật Nicaragua
Thực vật Panama


title: Nhiệt độ và áp suất tiêu chuẩn

text:
Nhiệt độ và áp suất tiêu chuẩn hay SATP (viết tắt của Standard ambient temperature and pressure trong tiếng Anh) hoặc STP là các điều kiện vật lý tiêu chuẩn để thực hiện các đo lường trong thí nghiệm, cho phép so sánh giữa các bộ kết quả thí nghiệm. Trên thế giới, STP hiện do IUPAC (Liên minh quốc tế về hóa học thuần túy và ứng dụng) định nghĩa là giá trị quy ước có trị số nhiệt độ 298K ( độ C) và áp suất là 100 kPa (1 bar).

Nhiệt độ và áp suất tiêu chuẩn cũng thường được gọi là điều kiện tiêu chuẩn (đktc). Điều kiện tiêu chuẩn còn có thể bao hàm cả độ ẩm tương đối tiêu chuẩn.

Có nhiều định nghĩa cũng đang được dùng bởi các tổ chức khác về điều kiện tiêu chuẩn (xem bảng bên dưới); trong đó đôi khi khái niệm nhiệt độ phòng (khoảng 25 độ C) được sử dụng thay cho 0 độ C.

Chú thích:
 101,325 kPa = 1 atmosphere (atm) = 1,01325 bar ≈ 14,696 psi
 100 kPa = 1 bar ≈ 14,504 psi = 14,504 lbf/in2
 14,504 psi ≈ 750 mmHg ≈ 100 kPa = 1 bar
 14,696 psi ≈ 1 atm = 101,325 kPa
 14,73 psi ≈ 30 inHg ≈ 1,0156 bar ≈ 101,560 kPa
 59 °F = 15 °C
 60 °F ≈ 15,6 °C
 khô = 0% độ ẩm tương đối

Chú thích

Nhiệt động lực học khí quyển
Khí động lực học
Kỹ thuật nhiệt động lực học
Chất khí
Đo lường
Hóa lý
Tiêu chuẩn
Nhiệt động lực học


title: Nephrotoma relicta

text:
Nephrotoma relicta là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Nephrotoma


title: Shanpa

text:
là một vị Thần Hủy Diệt người cai quản cả vũ trụ thứ 6, luôn đi cùng với "người giám hộ" kiêm giáo viên của mình Vados. Công việc của ông là duy trì sự cân bằng trong vũ trụ của mình bởi cách tiêu diệt các hành tinh khác. Ông có một người anh em song sinh là Bills, cũng là Thần Hủy Diệt trong vũ trụ thứ 7. Cái tên Champa là cách chơi chữ của tên một loại rượu, Champagne (sâm panh).

Champa là nhân vật phản diện chính của vũ trụ thứ 6 Saga, nhưng sẽ trở thành nhân vật phụ trong các sagas sau này.

Tổng quát

Hình dáng
Giống với người anh em song sinh Beerus, Champa có hình dáng của một con chuột nhưng béo hơn Beerus rất nhiều và đuôi cũng ngắn hơn. Ông mặc trang phục giống người Ai Cập cổ đại, cổ áo sọc đỏ và hồng viền trắng, giống Vados - người hầu cận của ông. Không giống như Beerus và Whis, Champa và Vados mặc quần thụng đỏ, cổ tay và chân đeo vòng và nhẫn vàng thay vì kim cương, cũng như một chiếc khuyên tai được xỏ vào tai phải, khác với Beerus là tai trái, được mô tả trong anime.

Vados tiết lộ rằng Champa đã từng gầy hơn so với hình dáng bây giờ, tuy nhiên đã tăng cân hơn rất nhiều.

Tính cách
Tương tự Beerus, Champa tự tin vào sức mạnh của bản thân và coi thường sự sống chết của người khác. Ông lười biếng và hay giao mọi việc cho Vados xử lý. Trong giải đấu giữa vũ trụ thứ 6 và vũ trụ thứ 7, ông bỏ ngoài tai các quy tắc và thêm lồng kính hỗ trợ Magetta trong trận chiến với Vegeta. Champa cũng thể hiện sự ích kỷ và tài lãnh đạo kém cỏi khi định tiêu diệt cả Đội Vũ trụ 6. Champa tham ăn và thích đồ ngọt, do vậy ông và Beerus thường giao chiến đồ ăn từ hai vũ trụ.

Khác với Beerus, Champa cư xử thiếu lịch sự và tinh tế, và thiếu sự chín chắn trong cảm xúc của mình. Rất ích kỉ, ông thể hiện nó khi mong muốn thắng trong trận chiến giữa hai vũ trụ thứ 6 và 7, trái ngược với anh em song sinh của mình. Thậm chí, ông còn là kẻ thất bại nặng nề, thích nổi những cơn thịnh nộ trẻ con và đưa ra những lời buộc tội vô căn cứ với hay vọng có được một con đường cho mình. Champa cũng kém hơn Beerus khi không nhận ra bộ đồ nặng mà Goku và Vegeta đang mặc để luyện tập khiến ông đánh giá thấp sức mạnh của họ.

Giống các thần hủy diệt khác, Champa bày tỏ sự kính trọng với Zeno. Tuy vậy, Champa có khả năng chiếm được sự kính trọng và ngưỡng mộ thực sự như khi Hit bị Jiren loại, thay vì nổi điên, Champa đã trấn an Hit và nói anh ta đã chiến đấu tốt cũng như việc thua trận lần này cũng không ảnh hưởng; trong khi Cabba bị Frieza đánh bại, Champa đã thể hiện mình căm ghét sự độc ác của hắn. Champa tỏ ra không thích bản chất xấu xa và cảm thấy không có nghĩa vụ phải giúp đỡ nếu anh ta thất bại. Ông cũng ít nhất đã có một số sự gắn bó với Beerus khi ông hồi sinh trong Dragon Ball Super, thực tế là ông không rõ Vũ trụ nào có viên ngọc điều ước cuối cùng nhưng vẫn cho rằng đó là hành tinh của Beerus, thể hiện sự tin tưởng của ông đối anh em sinh đôi của mình. Tương tự, cái tôi và cảm xúc bộc phát cũng khiến Champa hiếm khi bình tĩnh để đối phó với tình huống và hình thành các chiến lược để đối mặt với tình huống đó.

Tiểu sử

Lý lịch
Trong tiệc sinh nhật chung của hai anh em Beerus và Champa, ông tức giận khi Beerus ăn trái Puff Puff mà ông cho đó phải là của mình. Cả hai xích mích, đánh nhau ác liệt và phá hủy nhiều hành tinh trong vũ trụ. Cuối cùng, họ bị ngăn lại bởi những "người giám hộ" Vados và Whis, hai người giám hộ đề xuất ý tưởng thay vì đánh nhau, cả hai hãy cùng thi xem đồ ăn vũ trụ nào có đồ ăn ngon hơn thì thắng. Trong khoảng thời gian này, ông cũng đi tìm kiếm các viên ngọc rồng siêu cấp, mà cho đến thời điểm Dragon Ball Super, ông đã tìm được 6 viên.

Dragon Ball Super

Trận chiến giữa các vị thần
Trong quá trình tìm kiếm ngọc rồng siêu cấp, Champa và Vados cố lẩn tránh để không bị Beerus và Whis phát hiện, tuy nhiên Old Kai và Kibito Kai đã theo dõi họ quả quả cầu pha lê. Champa gặp tàu của Guarana - binh đoàn mạnh thứ hai của Frieza, và những tên này cố báo tin về sở chỉ huy nhưng đã bị Champa tiêu diệt.

Cuộc thi món ăn ngon
Champa thăm Beerus, gặp Goku và Vegeta đang luyện tập tại đó. Vados giới thiệu Champa là anh em song sinh của thần hủy diệt Beerus và cũng là thần hủy diệt của vũ trụ 6. Whis gọi Beerus dậy và bọn họ bắt đầu cuộc thi đấu đồ ăn. Beerus đưa ra món mỳ úp khiến Champa dù không nói ra, nhưng thái độ của ông đã thể hiện sự thừa cuộc. Ông rất tò mò về hành tinh có món mỳ đó và được biết đó là Trái Đất, ông cũng yêu cầu Vados tìm hành tinh của mình có Trái Đất không. Nhưng Vados nói nó bị hủy diệt bởi chiến tranh.

Champa thách thức Beerus một cuộc thi tuyển chọn các chiến binh mạnh nhất của cả hai vũ trụ. Nếu ông thắng thì Trái Đất sẽ thuộc vêd vũ trụ 6, còn nếu Beerus thắng thì ông sẽ đưa sáu viên ngọc rồng siêu cấp cho ông ta; quy tắc giải đấu tương tự như Giải đấu võ thuật, bắt đầu trong một tuần theo lịch Mặt Trời thứ 8 (5 ngày Trái Đất). Champa cùng Vados bay đi và tới một hành tinh không-có-tên chọn làm nơi thi đấu, ông cũng quyết thành phần chiến đấu bảo gồm người Saiyan, vì biết Goku và Vegeta thuộc chủng tộc này.

Cuộc thi giữa Vũ trụ thứ 6 và Vũ trụ thứ 7
Champa nhờ Vados tìm kiếm những đối thủ xứng tầm mà không yêu cầu điều kiện gì. Vados đã tìm ra năm người gồm Frost, Botamo, Cabba, Magetta và Hit. Trong trận đấu đầu giữa Goku và Botamo, Champa có vẻ khá tự tin và kiêu hãnh về đội của mình, khi thấy Botamo sắp thua, ông đã rất tin tưởng vào khả năng của chiến binh này. Khi Botamo thất bại, ông có vẻ khá tức tối. Trận tiếp theo giữa Frost và Goku; và Goku đã thua do một vũ khí gian lận mà anh ta sử dụng. Piccolo gặp Frost và sau đó bị thay thế bởi Vegeta, khi Jaco phát hiện một mũi kim có khả năng khiến đối thủ choáng váng khi bị chạm vào và dẫn đến thua cuộc. Frost sau đó thừa nhận toàn bộ tội ác của mình, và Champa rất tức giận về chuyện này, thậm chí ông còn định tiêu diệt cả hắn ta.

Đó Frost phạm luật và Goku vẫn dính một mũi kim của hắn nên anh không bị xử thua. Vegeta đấu tiếp với Maggeta nhưng thua trước Hit. Goku đối đầu Hit, và dường như đã tìm ra cách chống lại chiêu Bước nhảy thời gian của Hit. Sau cùng, Goku đã tự rời sàn đấu và bị xử thua khi cảm thấy cơ thể mình không thể chịu được tuyệt chiêu khiến Hit gặp khó khăn. Monaka là chiến binh cuối cùng của vũ trụ 7, và đánh bại Hít chỉ sau một đòn đánh. Nhưng trước đó Goku mong muốn được tái đấu và hi vọng gặp lại Hit, và Hit có vẻ đã hiểu ra điều gì đó. Champa rất giận và quyết định hủy diệt tất cả các chiến binh của vũ trụ 6, nhưng đã bị ngăn lại bởi Vados. Vados thông báo Ngài Zeno tới, và cả Beerus lẫn Champa đều rất sợ hãi khi diện kiến ông ta.

Dragon Ball Heroes

Xung đột Universal Saga
Champa xuất hiện chớp nhoáng tại Cùng điện của Zeno, đồng ý chơi trốn tìm cùng hai ngài Zeno và anh em song sinh Beerus.

Universal Creation Saga
Champa cùng các vị thần hủy diệt xuất hiện tại Tập đoàn Capsule để tìm Tokitoki khi có dự đoán một con chim lạ xuất hiện và gây tất cả các vũ trụ bị hủy diệt. Khi Xeno Pan đưa Tokitoki trở lại Time Nest, Champa nói họ đi đâu cũng không quan trọng. Các vị thần hủy diệt định kết liễu những người bảo vệ Trái Đất nhưng ông đã ngăn lại. Sau đó, Xeno Goku và Xeno Vegeta xuất hiện và nhâm đến Cây vũ trụ đang phá hủy các hành tinh. Ông nhận ra vấn đề với con chim bây giờ là tầm thường. Các vị thần hủy diệt quay trở về vũ trụ của họ.

Sức mạnh và quyền lực
Là thần hủy diệt của vũ trụ thứ 6, Champa chắc chắn mạnh nhất vũ trụ (không tính đến sư phụ Vados). Khi vũ trụ 6 thua cuộc, ông không ngần ngại tiêu diệt cả đội và không hề e sợ trước chiêu thức "Bước nhảy thời gian" của Hit. Vados từng nói Champa nhỉnh hơn Beerus một chút vì ông ta có thân hình "nhẹ nhàng" hơn.

Kỹ thuật và khả năng đặc biệt

Danh sách các nhân vật bị Shanpa giết
• Chủng tộc loài chim vô danh – Bị tiêu diệt khi Champa phá hủy hành tinh bằng một cú đá trong trận chiến với Beerus.

• Garana – Bị giết khi Champa nhận thấy anh ta nhận được Ngọc rồng siêu cấp.

• Numerous Combatants – Bị giết khi Champa biết được anh ta tìm thấy Ngọc rồng siêu cấp.

Truyền thông

Thông tin khác

Diễn viên lồng tiếng
 Japanese dub: Mitsuo Iwata

Tham khảo

Nhân vật trong Bảy viên ngọc rồng
Nhân vật nam trong anime và manga


title: Arrojadoa bahiensis

text:
Arrojadoa bahiensis là một loài thực vật thuộc họ Cactaceae. Đây là loài đặc hữu của Brasil. Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng nhiều đá.

Chú thích

Tham khảo

 Taylor, N.P. 2002. Arrojadoa bahiensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Brasil
Arrojadoa


title: Searcy, Arkansas

text:
Searcy, Arkansas (phát âm là / sɜrsi /) là một thành phố lớn nhất và là thủ phủ quận White trong tiểu bang Arkansas, Hoa Kỳ. Theo ước tính dân số năm 2006 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, dân số của thành phố là 20.663 người. Đây là thành phố chính của khu vực thống kê đô thị Searcy AR bao gồm tất cả quận White. Giống như quận Searcy, thành phố được đặt tên theo Richard Searcy, một thẩm phán Tòa Thượng Thẩm của vùng lãnh thổ Arkansas.

Searcy là nơi có Đại học Harding, một đại học tư thục Công giáo liên kết với các Giáo hội của Chúa Kitô và trường đại học tư thục lớn nhất của tiểu bang. Harding College (tên ban đầu của nó) chuyển đến Searcy từ Morrilton trong năm 1934, đã mua trong khuôn viên của trường nữ sinh không còn tồn tại Galloway College.

Tham khảo

Thành phố của Arkansas


title: Sphecodes johnsonii

text:
Sphecodes johnsonii là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Lovell mô tả khoa học năm 1909.

Chú thích

Tham khảo

Sphecodes
Động vật được mô tả năm 1909


title: Trung bình tấn

text:
Trung bình tấn là một trong những tấn pháp (bộ pháp) cơ bản của võ thuật cổ truyền Á Đông. Ở các môn phái khác nhau thì nó có các tên gọi khác nhau: Thiếu Lâm của Trung quốc gọi nó là Mã bộ hay Tứ bình bộ, Karate của Nhật Bản thì gọi nó là Kiba Dachi (Tấn kỵ mã) hoặc Naihanchi dachi, Taekwondo của Triều Tiên thì gọi nó là Annin Sogi...

Kỹ thuật
Hai bàn chân mở rộng sang hai bên, cách nhau khoảng gấp rưỡi bề rộng vai (tức là khoảng 3 bàn chân), đặt trên cùng một trục thẳng ngang, hai bàn chân song song.

Gập đầu gối, hạ thấp người cho hai đùi gần song song mặt đất.

Lòng bàn chân áp chắc xuóng đất, phần phía ngoài gót chân hơi nhẹ hơn.

Không được xiêu đầu gối về phía trước mũi bàn chân, không được ngả người ra sau quá gót chân.

Hai tay nắm chặt quyền, đặt hai bên hông.

ngực ưỡn cao, lưng thẳng.

mắt nhìn thẳng.
Hít thở đều.

Trung bình tấn chính là mã bộ không di động, tạo trụ vững chắc cho bộ tay hoạt động và di chuyển theo yêu cầu của bộ tay.

Karate
Trung bình tấn Kiba-dachi được nhiều số võ phái Karate sử dụng, võ phái Gōjū-ryū không có thế võ này. Hai bàn chân song song nhau, trọng lượng cơ thể đặt trên hai cạnh ngoài của hai bàn chân. Tên gọi cũ của thế võ Kiba-dachi là Naihanchi-dachi (hay Naifanchi-dachi), có từ tên bài quyền Naihanchi (hay Naifanchi) của võ phái Shuri (hay Shorei). Về sau Funakoshi Gichin đổi tên bài quyền thành Tekki. Bài quyền Tekki mang nội dung của Naihanchi, trong đó gần như cả bài được thực hiện trong thế Kiba-dachi.

Lưu ý
Người tập luyện lần đầu tiên sẽ rất nhanh chóng chán nản, mỏi mệt, cần cố gắng thật nhiều.
Ban đầu nên đứng khoảng từ 1 đến 2 phút sau tăng lên dần càng lâu càng tốt.

Ý nghĩa
Luyện tập tấn này giúp cho chúng ta nâng cao sức khỏe, tốt cho gân cốt.
Tạo thăng bằng cơ thể, tăng cường ý chí bước đầu cho môn sinh.
Là một trong những thế võ cơ bản.
Bắp chân sẽ to dần và tăng dần sức chịu đựng cho đôi chân

Xem thêm
Kiềm dương tấn
Đinh tấn
Võ thuật

Chú thích

Tấn pháp


title: Riccia atlantica

text:
Riccia atlantica là một loài rêu tản thuộc họ Ricciaceae. Đây là loài đặc hữu của Bồ Đào Nha. Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng bờ biển nhiều đá.

Chú thích

Tham khảo

 Bryophyte Specialist Group 2000. Riccia atlantica. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Bồ Đào Nha
A
Thực vật dễ tổn thương


title: Söchau

text:
Söchau là một đô thị thuộc huyện Fürstenfeld bang Steiermark, nước Áo. Đô thị  có diện tích 18,18 km², dân số thời điểm cuối năm 2008 là 1478 người.

Tham khảo


title: Cổ (họ)

text:
Cổ là một họ của người Trung Quốc (chữ Hán: 古, Bính âm: Gu). Trong danh sách Bách gia tính họ này xếp thứ 338. Họ Cổ là một trong các họ có nguồn gốc lâu đời nhất ở Trung Quốc, theo truyền thuyết thì ông tổ của dòng họ này là Cổ Công Đản Phủ hay Chu Thái Vương, tổ tiên của nhà Chu.

Người Trung Quốc họ Cổ nổi tiếng
 Cổ Bá Xiết, nhà báo bóng đá Trung Quốc
 Cổ Thiên Lạc, diễn viên Hồng Kông
 Cổ Cự Cơ, diễn viên, ca sĩ Hồng Kông
 Cổ Lực Na Trát, diễn viên Trung Quốc.

Tham khảo

Họ người Trung Quốc


title: Vườn quốc gia Purnululu

text:
Vườn quốc gia Purnululu là một vườn quốc gia nằm ở Đông Kimberley ở Tây Úc. Nó có diện tích 239.723 hecta, nằm cách Kununurra khoảng  về phía nam. Nó được UNESCO công nhận là Di sản thế giới từ năm 2003 như là một vùng hoang dã xa xôi của dãy Bungle Bungle có cảnh quan ngoạn mục của những tảng đá sa thạch hình tổ ong cao tới 250 mét giữa vùng đồng cỏ thảo nguyên bán khô cằn. Các quá trình lắng đọng và phong hóa độc đáo đã tạo cho những tháp đá này mang vẻ ngoài bởi những dải màu đen và cam ấn tượng khiến đây là một trong những ví dụ độc đáo nhất về karst hình nón bị xói mòn trong khoảng thời gian 20 triệu năm.

Tham khảo

Liên kết ngoài

World heritage listing for Purnululu National Park
Purnululu National Park

Đọc thêm
 Hoatsan, Dean et al(1997) Bungle Bungle Range: Purnululu National Park, East Kimberley, Western Australia: a guide to the rocks, landforms, plants, animals, and human impact Canberra: Australian Geological Survey Organisation. ISBN 0-642-25010-3

Di sản thế giới tại Úc
Vườn quốc gia Úc
Vườn quốc gia Tây Úc
IUCN Loại II


title: Seuzey

text:
Seuzey là một commune thuộc tỉnh Meuse trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp.

Xem thêm
Commune của tỉnh Meuse

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Meuse


title: Chionea obtusa

text:
Chionea obtusa là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Tham khảo

Chionea
Limoniidae ở vùng Nearctic


title: Danh sách trận động đất tại Chile

text:
Đây là danh sách các trận động đất tại Chile. Danh sách này bao gồm các trận động đất đáng chú ký hoặc có chấn tâm trong ranh giới lãnh thổ và vùng biển Chile hiện tại.

 Độ lớn được tính theo thang độ lớn mô men.
 Cường độ được tính theo thang Mercalli.
 Độ sâu chấn tiêu tính theo kilomet.
 Giờ tính theo UTC.

Xem thêm
 Địa chất Chile
 Danh sách các trận động đất tại Argentina

Tham khảo

Xem thêm
  Servicio sismologico Universidad de Chile. Listado de Terremotos Históricos (Chile) .

Danh sách các trận động đất
Chile


title: 685

text:
Năm 685 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 685

da:680'erne#685


title: Sievershütten

text:
Sievershütten là một đô thị ở huyện Segeberg, bang Schleswig-Holstein Segeberg, ở bang Schleswig-Holstein, Đức. Đô thị Sievershütten có diện tích 7,09 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 1171 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Segeberg


title: La Liga 1941–42

text:
Thống kê của La Liga ở mùa giải 1941/1942.

La Liga mùa giải 1941-42 bao gồm các câu lạc bộ sau:

Tham khảo

Liên kết ngoài

Mùa giải La Liga


title: Helicopsyche eurynoe

text:
Helicopsyche eurynoe là một loài Trichoptera trong họ Helicopsychidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Helicopsyche


title: Pyrulofusus

text:
Pyrulofusus là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Buccinidae.

Các loài
Các loài trong chi Pyrulofusus gồm có:

 Pyrulofusus deformis (Reeve, 1847)

Chú thích

Tham khảo

Buccinidae


title: Thudiyalur

text:
Thudiyalur là một thị xã panchayat của quận Coimbatore thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Thudiyalur có dân số 20.897 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Thudiyalur có tỷ lệ 75% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 82%, và tỷ lệ cho phái nữ là 69%. Tại Thudiyalur, 10% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Tamil Nadu


title: Setodes reclinatus

text:
Setodes reclinatus là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Chú thích

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Setodes


title: Heiligenmoschel

text:
Heiligenmoschel là một đô thị ở huyện Kaiserslautern, bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị Heiligenmoschel có diện tích 8,68 km².

Tham khảo

Xã của bang Rheinland-Pfalz
Xã và đô thị ở huyện Kaiserslautern


title: Cơm lam

text:
Cơm lam là loại cơm được làm từ gạo (thường là gạo nếp) cùng một số nguyên liệu khác, cho vào ống tre, giang, nứa v.v. và nướng chín trên lửa. Cơm đặc trưng của các dân tộc vùng Tây Bắc Việt Nam và các vùng Đông Bắc Việt Nam, Tây Nguyên và một số dân tộc tại Lào, Thái Lan, Campuchia, Myanmar và Trung Quốc.

Từ nguyên
Cơm lam được gọi là Kralan (tiếng Khmer: ក្រឡាន) hoặc Khao lam (tiếng Thái: ข้าวหลาม, tiếng Lào: ເຂົ້າ ຫລາມ); Paung din ( ပေါင်း တင်း ) hoặc kaukhnyin kyidauk ( ကောက်ညှင်း ကျည် တောက်) trong tiếng Miến Điện; tiếng Trung gọi là trúc đỗng phạn (). Trong khi ở Indonesia và Malaysia gọi món cơm lam là Lemang.

Nguyên liệu, quy trình thực hiện và tên gọi
Để làm được cơm lam đầu tiên phải chọn ống tre, nứa tươi, không quá non hoặc quá già, thích hợp nhất là từ tháng 10 đến tháng 1. Ống tre, nứa còn tươi, đem về chặt, chia ra mỗi đốt thành một ống lam.

Sau đó, vo gạo cho thật sạch rồi ngâm nước khoảng 5 đến 6 tiếng, vớt ra để ráo nước, rồi đổ gạo vào ống nứa, đổ nước vào ống cho ngập gạo. Không nên đổ gạo đầy ống mà phải để cách miệng một ít để khi gạo chín sẽ nở ra kín miệng ống.

Sau đó lấy lá chuối hoặc lá dong đậy kín miệng ống rồi cho vào bếp lửa nướng. Khi nướng phải xoay ống nứa liên tục, không cho ống lam quá cháy và để hạt gạo chín đều. Đến khi có hơi nước bốc ra từ miệng ống và có mùi thơm của cơm tức là cơm lam đã chín.

Khi cơm chín đem chẻ lớp vỏ bên ngoài để lại lớp lạt mỏng, khi ăn mới bóc vỏ. Cơm lam có thể chấm với muối vừng hoặc nam phrik, hai loại nước chấm này sẽ góp phần tăng thêm độ thơm ngon của cơm lam.

Cơm lam của người Thái (Khao Lam) không chỉ độc đáo nhờ hương vị mới lạ mà còn nhờ cách nấu đặc biệt nên rất thu hút đối với khách du lịch nước ngoài khi ghé thăm xứ sở Chùa Vàng.Sau khi chuẩn bị đốt tre xong thì người ta cho gạo nếp được trộn với nước cốt dừa, đậu đỏ hoặc đậu đen, đường, một chút muối rồi cho vào ống tre. Có khi người ta dùng nếp trắng nhưng cũng có khi dùng lá cẩm để nhuộm gạo nếp giúp Khao Lam sau khi nấu trông đẹp mắt hơn. Sau đó người ta dùng lá chuối nhét kín một đầu ống tre lại để nếp không trào ra khi nấu. Ngoài ra, đặc sản cơm lam Thái Lan ngon nhất là cơm lam sầu riêng, gồm gạo nếp trộn với chút đường và cơm sầu riêng béo ngậy.

Sau khi chuẩn bị xong các ống tre thì người ta đặt các ống tre lên vỉ than để nướng cho chín từ từ. Trong quá trình nướng ống tre, người bán phải lật ống tre liên tục để các nguyên liệu bên trong chín đều và ngon hơn.

Món cơm nếp này thường bắt mắt cái nhìn đầu tiên là bởi các ống tre dùng để nấu nếp nhìn khá lạ. Các ống tre được cắt với độ dài hai đốt. Đốt đầu tiên sẽ được cho nếp vào đầy, đốt thứ hai được để trống cho tiện việc tách tre sau khi nấu. Tuy nhiên, cũng có nơi họ chỉ dùng một đốt tre cho gọn nhẹ.

Cơm lam được dọn ra ăn cùng với thịt gà hay thịt lợn rừng nướng (những thứ thịt này cũng được nướng trong ống tre). Tuy nhiên, cơm lam ngon nhất khi ăn với muối vừng (mè).

Dụng binh
Trong cuốn Hổ trướng khu cơ, tác giả Đào Duy Từ cho biết để đáp ứng quân lương khi hành quân, một phương thức nấu cơm của binh lính ngày xưa là làm cơm dưới dạng cơm lam. Đựng cơm trong ống tre, cho thêm nước, nút chặt và có thể được nướng ngay khi ngồi trên lưng ngựa với một bó đuốc.

Chú thích

Tham khảo

Ẩm thực Việt Nam
Lam
Ẩm thực Lào
Ẩm thực Thái Lan


title: Bulbophyllum chrysoglossum

text:
Bulbophyllum chrysoglossum là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

 The Bulbophyllum-Checklist
 The internet Orchid species Photo Encyclopedia

C


title: Chimarra blepharophera

text:
Chimarra blepharophera là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Chimarra


title: Phát triển bản thân

text:
Phát triển bản thân là hoạt động nhằm nâng cao kiến thức và hình ảnh bản thân, phát triển tài năng và khả năng, tích lũy tài sản và sự nghiệp, nâng cao chất lượng cuộc sống và làm sáng tỏ những ước mơ và hoài bão. Khái niệm này không chỉ dừng lại ở phát triển bản thân mà nó còn bao gồm các hoạt động chính thức và không chính thức để phát triển người khác trong những vai trò như thầy giáo, hướng dẫn viên, tư vấn viên, quản lý, huấn luyện viên. Nói cho cùng, phát triển bản thân diễn ra trong bối cảnh thể chế, nó liên quan tới phương pháp, chương trình, công cụ, kỹ thuật và hệ thống đánh giá nhằm hỗ trợ con người phát triển ở mức độ cá nhân trong các tổ chức.

Ở mức độ cá nhân, phát triển bản thân bao gồm các hoạt động sau đây:
 Nâng cao kiến thức
 Nâng cao nhận thức về bản thân
 Xây dựng và làm mới hình ảnh cá nhân
 Phát triển sức mạnh và tài năng
 Phát triển tư duy lành mạnh
 Nâng cao sự tự tin
 Tự tạo ra nhiều cơ hội
 Phát triển cảm xúc cá nhân
 Làm giàu
 Phát triển tinh thần
 Phát hiện và bồi dưỡng khả năng
 Phát triển sự nghiệp và sự giàu có
 Nâng cao sức khỏe
 Thực hiện ước mơ
 Xây dựng và thực hiện các kế hoạch phát triển cá nhân
 Nâng cao vị thế xã hội
Khái niệm này có thể hiểu rộng hơn phát triển cá nhân: phát triển cá nhân cũng bao gồm phát triển cho người khác. Điều này diễn ra qua nhiều vai trò như thầy giáo, tư vấn viên, cho dù thông qua khả năng cá nhân (như kỹ năng của những người lãnh đạo cụ thể để phát triển tiềm năng của người lao động) hoặc dịch vụ chuyên nghiệp (như đào tạo, đánh giá hoặc huấn luyện).
Ngoài phát triển bản thân và phát triển cho người khác, phát triển cá nhân còn là một lĩnh vực thực hành và nghiên cứu. Khi là một lĩnh vực thực hành nên nó có phương pháp phát triển bản thân, chương trình học, hệ thống đánh giá, công cụ và kỹ thuật. Khi là một lĩnh vực nghiên cứu, phát triển bản thân ngày càng xuất hiện nhiều trên các báo khoa học, chương trinhn cao học, báo chuyên ngành quản lý và sách kinh doanh.
Mọi loại hình phát triển, cho dù là kinh tế, chính trị, tổ chức hay cá nhân - đều cần một khuôn khổ để biết liệu đã có thay đổi nào diễn ra chưa. Trong lĩnh vực phát triển bản thân, một người có thể đánh giá được điều này, nhưng để giám sát chéo một cách khách quan cần sử dụng những tiêu chí đánh giá. Khung đánh giá phát triển cá nhân đặt ra những mục tiêu cần đạt được, phương pháp và đánh giá quá trình, những mốc xác định cùng với tiến trình phát triển và hệ thống phản hồi cung cấp thông tin về những thay đổi diễn ra.

Lĩnh vực kinh doanh phát triển bản thân
Có nhiều hình thức kinh doanh liên quan tới phát triển bản thân. Hai phương thức chủ yếu nhất là doanh nghiệp - người sử dụng dịch vụ và doanh nghiệp với doanh nghiệp, hiện nay có hai phương thức mới đang nổi lên là người sử dụng tới doanh nghiệp và khách hàng tới khách hàng.

Hình thức doanh nghiệp - người sử dụng bao gồm: xuất bản các cuốn sách, tổ chức khóa học và truyền đạt kỹ năng cho cá nhân chẳng hạn:

Những phương pháp mới:

 Tập thể dục, thể hình
 Chăm sóc sắc đẹp
 Chương trình giảm cân
 Lớp học về sức khỏe, sắc đẹp

Những phương pháp truyền thống:
 Tập Yoga
 Tập võ
 Thiền

Có một số chương trình được giảng dạy trên mạng internet kèm theo việc bán dụng cụ tập luyện, chẳng hạn sách phát triển bản thân, dạy các công thức nấu ăn để giảm cân hoặc phương pháp tập yoga và võ thuật

Dưới đây là danh sách những sản phẩm mà doanh nghiệp dành cho cá nhân:

 Sách
 Diễn thuyết về phát triển bản thân
 Chương trình học trực tuyến
 Hội thảo
 Tư vấn cá nhân
 Đào tạo
 Các cuộc khảo sát về bản thân
 Hoạt động xã hội

Xem thêm
Kế hoạch phát triển bản thân

Tham khảo

bs:Lični razvoj
ca:Desenvolupament personal
da:Personlig udvikling
en:Personal development
es:Desarrollo personal
fr:Développement personnel
pt:Desenvolvimento pessoal
ro:Dezvoltare personală
ru:Личностный рост
zh:个人发展