title: 9074 Yosukeyoshida

text:
9074 Yosukeyoshida (1994 FZ) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 31 tháng 3 năm 1994 bởi K. Endate và K. Watanabe ở Kitami.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 9074 Yosukeyoshida

009074
Được phát hiện bởi Kin Endate
Được phát hiện bởi Kazuro Watanabe
Tiểu hành tinh được đặt tên
009074
19940331


title: Ecnomus ferrantei

text:
Ecnomus ferrantei là một loài Trichoptera trong họ Ecnomidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Ecnomus


title: Bhander

text:
Bhander là một thị xã và là một nagar panchayat của quận Datia thuộc bang Madhya Pradesh, Ấn Độ.

Địa lý
Bhander có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 211 mét (692 foot).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Bhander có dân số 20.667 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Bhander có tỷ lệ 68% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 76%, và tỷ lệ cho phái nữ là 59%. Tại Bhander, 16% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Madhya Pradesh


title: Tripteridia

text:
Tripteridia là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Các loài
Tripteridia acroscotia
Tripteridia albimixta
Tripteridia barbata
Tripteridia caesiata
Tripteridia cavilinea
Tripteridia commixtilinea
Tripteridia conquadrata
Tripteridia decens
Tripteridia dilopha
Tripteridia dinosia
Tripteridia dympna
Tripteridia dystacta
Tripteridia ectocosma
Tripteridia eusemozona
Tripteridia euthynsis
Tripteridia expectans
Tripteridia fletcheri
Tripteridia fulgurans
Tripteridia hypocalypsis
Tripteridia infantilis
Tripteridia latistriga
Tripteridia leucocarpa
Tripteridia monochasma
Tripteridia ni
Tripteridia novella
Tripteridia novenaria
Tripteridia olivaceata
Tripteridia parvipennata
Tripteridia recessilinea
Tripteridia rotundata
Tripteridia scotochlaena
Tripteridia stabilis
Tripteridia subcomosa
Tripteridia synclinogramma
Tripteridia thaumasia
Tripteridia transsecta
Tripteridia vinosa
Tripteridia viridisecta

Chú thích

Tham khảo

 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Eupitheciini


title: Amanitoideae

text:
Amanitoideae là một phân họ nấm trong họ Amanitaceae.

Tham khảo

Amanitaceae


title: Murad II

text:
Murad II Kodja (Tháng 6 năm 1404, Amasya  3 tháng 2 năm 1451, Edirne) (Tiếng Thổ Nhĩ Kỳ Ottoman: مراد ثانى Murād-ı sānī, Tiếng Thổ Nhĩ Kỳ: II. Murat) là Sultan của đế quốc Ottoman từ năm 1421 tới 1451 (ngoại trừ giai đoạn 1444 - 1446).

Ông là một vị Sultan vĩ đại của Đế quốc Ottoman. Dưới triều vua Murad II, ông đã mang quân đi đánh những vương quốc Thiên Chúa giáo ở vùng Balkan và các tiểu vương quốc người Thổ ở Tiểu Á, cuộc xung đột kéo dài 25 năm, với những chiến thắng lừng lẫy trong trận Varna và trận Kosovo.

Ông được đưa đến Amasya, và lên ngôi sau khi vua cha Mehmed I qua đời. Mẹ ông là Valide Sultan Emine Hatun, con gái Suleyman Bey, vua xứ Dulkadiroglu, vợ thứ ba của Mehmed I. Hôn nhân của họ góp phần tạo nên liên minh Ottoman - Dulkadiroglu.

Tiểu sử
Murad II, từng được Hoàng gia Ottoman cử làm quan cai trị ở Tiểu Á, chỉ mới 18 tuổi khi được mời lên ngôi. Trong lễ đăng quang trọng thể ở Bursa, Murad II mang gươm Osman, các đại thần và quân sĩ thề mãi mãi trung thành với nhà vua.

Nhưng hỗn loạn xảy ra ít lâu sau. Hoàng đế Đông La Mã giải thoát một "người kế thừa" mang tên Mustafa Çelebi (còn gọi là Düzmece Mustafa) khỏi tù và công nhận anh ta là người kế vị chính thống của vua Bayezid I (1389 - 1402). Hoàng đế Đông La Mã là Manuel II ra điều kiện: nếu Mustafa chiến thắng, anh ta sẽ được trả tự do, đổi lại anh phải cống nhiều thành phố lớn cho đế quốc Đông La Mã. Trong khi được các galley của Đông La Mã đưa đến lãnh thổ châu Âu của triều đình Ottoman, Mustafa nhanh chóng xây dựng một lực lượng mạnh. Nhiều người lính Thổ gia nhập nhóm phản loạn. Lực lượng của Mustafa đánh bại và giết Beyazid Pasha - một tướng giỏi được Murad gửi tới dẹp loạn. Mustafa đánh bại quân của Murad và tự phong làm sultan xứ Adrianople (Edirne hiện nay). Anh vượt Dardanelles đến châu Á với một đạo quân lớn; nhưng trong lúc lâm nguy ông vua trẻ tỏ ra là mình có khả năng kế tục tài năng về chính trị và quân sự của các bậc tiên đế. Giữa trận tiền, Mustafa bị bỏ rơi, và một số lượng lớn quân sĩ của anh ta, vốn được Mustafa tin tưởng, đã lấy cớ là anh ta tử trận do tàn bạo và bất lực, gia nhập về phe Murad II. Mustafa trốn chạy đến Gallipoli nhưng một Đề đốc Genoa là Adorno đã giúp Sultan tấn công ồ ạt vào Gallipoli, Mustafa bị vây cùng đường. Mustafa bị bắt và tử hình, sau đó, vua Murad bắt đầu tiến đánh Đông La Mã, và quyết tâm chiếm kinh thành Constantinopolis để tiêu diệt nhà Palaiologos.

Sau đó, Murad II thành lập một đạo quân được gọi là Azeb (1421), tiến vào Đế quốc Đông La Mã và vây hãm kinh đô Constantinopolis. Trong lúc đó, liên minh giữa triều đình Đông La Mã và quốc gia độc lập của người Thổ ở Tiểu Á đã kêu gọi em Murad II là Mustafa 13 tuổi làm loạn chống triều, anh ta đồng ý và vây Bursa. Murad II phải rời bỏ Constantinopolis để dẹp loạn. Ông bắt được hoàng tử Mustafa và xử tử anh ta. Các quốc gia Tiểu Á vốn liên tục chống lại ông — Aydın, Germiyan, Menteshe và Teke đều bị sáp nhập và trở thành một phần của Đế quốc Ottoman.

Sau đó, Murad II tuyên chiến với Venezia, Tiểu vương quốc Karaman, Serbia và Hungary. Quân Karaman bị đánh bại năm 1428 và Venezia rút quân năm 1432 sau khi thất bại Cuộc vây hãm Salonika lần thứ hai 1430.

Trong thập niên 1430, Murad xâm chiếm vùng đất rộng lớn ở Balkan và thành công trong việc sáp nhập xứ Serbia vào năm 1439.

Vào nămăm 1441, đế quốc La Mã Thần thánh, Ba Lan, Áo và Albania tham gia liên quân Serbia - Hungary.

Vào năm 1444, ông truyền ngôi cho hoàng tử Mehmed II, nhưng cuộc làm loạn của Cấm vệ quân Janissary khiến ông phải trở lại làm vua. Ông hoàng kỳ cựu tiếp tục thực hiện chính sách bành trướng của mình. Có nhận định rằng ông là vị Sultan đã "...chấm dứt nền văn hóa xưa cũ của Vương triều Osman". Trong khi ông tiếp tục thực hiện chính sách của tiên đế khi lên ngôi vua, ông sớm nhận ra rằng cần phải cải cách Đế quốc, chẳng hạn như chế tạo vũ khí mới cho Quân đội Ottoman.

Cùng năm đó, Quân đội Ottoman của Murad II đại thắng quân Hungary của János Hunyadi trong trận Varna, vua Hungary tử trận.

Vào năm 1448, ông lại đánh tan tác liên quân Cơ Đốc giáo trong Trận Kosovo lần thứ hai (trận Kosovo lần thứ nhất diễn ra năm 1389). Thấy các vương quốc Cơ Đốc giáo không lăm le đánh Balkan nữa, Murad tiến về phía Đông và đánh bại con của Timur là Shah Rokh, sau đó là các tiểu vương quốc Karaman và Çorum-Amasya.

Vào năm 1450, Murad II tiến quân vào Albania với mục tiêu trấn áp cuộc kháng chiến của lãnh chúa Skanderbeg, song thất bại trong cuộc vây hãm Lâu đài Kruje. Vào mùa đông 1450–1451, Murad II bệnh mất ở Edirne. Thái tử - tức vua Mehmed II - lên ngôi lần thứ hai (1451–81).

Vợ
Murad II có bảy người vợ:
Alima Khanum, người xứ Dulkadiroğlu;
Cô con gái của Damad Karaja Pasha
Yeni Hatun, con gái Mahmud Bey ở Amasya;
Thái hậu Hüma Hatun, sinh ở hạt Devrekani, tỉnh Kastamonu, con gái của Abd'Allah xứ Hum, Huma nghĩa là cô gái/người phụ nữ xứ Hum, mẹ của Mehmed Nhà chinh phạt;
Tacünnisa Hatice Halime Hatun, con gái vua Isfendiyar xứ Candaroğlu;
Mara Hatun (Mara Branković) con gái của Đurađ Branković xứ Serbia .
Halima Hatun, con gái Ibrahim II thủ lĩnh bộ lạc Çandaroğlu Türkmen ở Tiểu Á

Tham khảo

 Incorporates text from "History of Ottoman Turks" (1878)
 Peter F. Sugar, Southeastern Europe under Ottoman rule, 1354-1804, University of Washington Press, 1993. ISBN 0295960337.

Liên kết ngoài
Encyclopædia Britannica

Sultan nhà Ottoman thế kỉ 15
Người Amasya
Sinh năm 1404
Mất năm 1451
Vua Turk
Người từ Amasya


title: Từ Vinh

text:
Từ Vinh (chữ Hán: 徐荣; ?-192) là tướng nhà Đông Hán trong lịch sử Trung Quốc. Ông là dũng tướng của Đổng Trác, thừa lệnh thảo phạt liên quân và cuối cùng bị giết trong cuộc chiến quân phiệt. Ông mất vào năm Chiêm Thành thành lập nước Lâm Ấp, cuối Hán đầu Ngô (cuối thế kỷ thứ hai).

Giúp Đổng Trác chống chư hầu
Từ Vinh là người quận Huyền Thố thuộc U châu. Ông phục vụ dưới quyền Đổng Trác.

Năm 190, các chư hầu do Viên Thiệu cầm đầu nổi dậy đánh Đổng Trác. Cánh quân của Tôn Kiên hăng hái nhất, liên tiếp đánh bại quân Đổng Trác.

Tháng 2 năm 191, Tôn Kiên với danh nghĩa là Thứ sử Dự châu, tập hợp binh mã các quận được 10 vạn quân kéo đến Lương Đông và tiến đánh Lạc Dương. Đổng Trác sai Từ Vinh ra chống cự.

Thái thú Dĩnh Xuyên dưới quyền Tôn Kiên là Lý Mân được lệnh ra đánh Từ Vinh. Từ Vinh đánh bại Lý Mân, bắt sống Lý Mân cùng nhiều quân lính. Ông sai quân nướng sống Lý Mân và dùng dầu sôi giết chết các tù binh dưới quyền Dĩnh Xuyên.

Tôn Kiên bỏ chạy, Từ Vinh mang quân truy kích nhưng cuối cùng Tôn Kiên nhờ bộ tướng Tổ Mậu giúp đánh lừa quân Từ Vinh nên ông không bắt được Tôn Kiên.
Tam Quốc diễn nghĩa kể rằng người đánh bại Tôn Kiên trận này là Hoa Hùng, còn Tổ Mậu đội mũ đỏ dụ địch cứu Tôn Kiên cũng nấp trong bụi, thấy Hoa Hùng đi tới định nhảy ra đâm nhưng không được, bị Hoa Hùng giết chết.

Dù Từ Vinh thắng trận này nhưng sau đó quân Đổng Trác do Hồ Chẩn và Lã Bố chỉ huy lại bất hòa nên bị Tôn Kiên đánh bại. Đổng Trác lo lắng mang vua Hán Hiến Đế và dân chúng bỏ Lạc Dương chạy về Trường An.

Các cánh quân chư hầu của Viên Thiệu chỉ án binh tại Hoài Khánh không đi truy kích Đổng Trác. Chỉ có Tào Tháo hăng hái muốn ra quân. Viên Thiệu bất đắc dĩ cho Tào Tháo mấy ngàn quân đi.

Từ Vinh nghe tin Tào Tháo ra quân truy kích Đổng Trác bèn mang quân đón đánh ở Thành Quần. Ông đại phá Tào Tháo, giết hơn nửa quân Tào. Tào Tháo may mắn chạy thoát.

Tử trận
Các cánh quân chư hầu chống Đổng Trác giải tán và quay sang đánh lẫn nhau. Năm 192, Đổng Trác bị Vương Doãn và Lã Bố giết chết. Từ Vinh cùng một bộ tướng khác của Đổng Trác là Hồ Chẩn quy hàng, được Vương Doãn dung nạp.

Bộ tướng của Đổng Trác là Lý Thôi, Quách Dĩ, Trương Tế mang quân đánh vào Trường An báo thù cho Đổng Trác. Vương Doãn sai Từ Vinh mang quân ra địch. Quân Lương châu nghe tin không được triều đình tha tội, liều chết xung trận. Từ Vinh không địch nổi và bị tử trận. Không rõ năm đó Từ Vinh bao nhiêu tuổi.

Trong Tam Quốc diễn nghĩa
Từ Vinh trong tiểu thuyết Tam Quốc diễn nghĩa của La Quán Trung xuất hiện rất ngắn ngủi trong hồi thứ 6 trong trận giao tranh với Tào Tháo. Ông đã bắn tên trúng Tào Tháo và khiến họ Tào khốn đốn suýt mất mạng.

Xem thêm
 Đổng Trác
 Hồ Chẩn
 Tào Tháo
 Tôn Kiên

Tham khảo
 Lê Đông Phương, Vương Tử Kim (2007), Kể chuyện Tần Hán, Nhà xuất bản Đà Nẵng
 Lê Đông Phương, (2007), Kể chuyện Tam Quốc, Nhà xuất bản Đà Nẵng
 Trịnh Phúc Điền, Khả Vĩnh Quyết, Dương Hiệu Xuân (2006), Tướng soái cổ đại Trung Hoa, tập 1, Nhà xuất bản Thanh niên.

Chú thích

Mất năm 192
Sinh thế kỷ 2
Nhân vật quân sự Đông Hán
Nhân vật quân sự Tam Quốc


title: Gonomyia sulphurella

text:
Gonomyia sulphurella là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Gonomyia
Limoniidae ở vùng Nearctic


title: Hải Thành (định hướng)

text:
Hải Thành có thể chỉ:

Việt Nam
 Phường Hải Thành, quận Dương Kinh, thành phố Hải Phòng
 Phường Hải Thành, thành phố Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình.
 Xã cũ Hải Thành thuộc huyện Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị; nay là một phần xã Hải Định.

Trung Quốc
 Thành phố cấp huyện Hải Thành (海城市), thành phố (huyện cấp thị) của Liêu Ninh
 Quận Hải Thành (海城区), thành phố Bắc Hải, Quảng Tây


title: Moritzheim

text:
Moritzheim là một đô thị thuộc huyện Cochem-Zell, bang Rheinland-Pfalz, Đức. Đô thị này có diện tích 4,02 ki-lô-mét vuông.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Cochem-Zell


title: Aedophron

text:
Aedophron là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Loài
 Aedophron phlebophora Lederer, 1858
 Aedophron rhodites (Eversmann, 1851)
 Aedophron sumorita Ronkay, 2002
 Aedophron venosa Christoph, 1887

Chú thích

Tham khảo

 Aedophron at funet.fi
 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Heliothinae


title: Boisse

text:
Boisse (trong tiếng Occitan Boissa) là một xã của Pháp, nằm ở tỉnh Dordogne trong vùng Aquitaine của Pháp. Xã này có diện tích 16,58 km2, dân số năm 2007 là 230 người. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 176 m trên mực nước biển.

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Boisse trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Boisse


title: (16550) 1991 RB13

text:
{{DISPLAYTITLE:(16550) 1991 RB13}}

(16550) 1991 RB13 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henry E. Holt ở Đài thiên văn Palomar ở Quận San Diego, California, ngày 10 tháng 9 năm 1991.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 16001–17000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1991
Được phát hiện bởi Henry E. Holt
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Megacerus bipustulatus

text:
Megacerus bipustulatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Fabricius miêu tả khoa học năm 1801.

Chú thích

Tham khảo

Megacerus


title: Cây (định hướng)

text:
Cây có thể có một số nghĩa dưới đây:
 Cây (lý thuyết đồ thị).
 Cây (cấu trúc dữ liệu).
 Cây (đơn vị đo).
 Cây (thực vật).
 Cây số.


title: Cheumatopsyche dostinei

text:
Cheumatopsyche dostinei là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Cheumatopsyche


title: Hyposmocoma brevistrigata

text:
Hyposmocoma brevistrigata là một loài bướm đêm thuộc họ Cosmopterigidae. Nó là loài đặc hữu của Kauai.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Insects of Hawaii. Volume 9, Microlepidoptera

Hyposmocoma
Loài đặc hữu của Hawaii


title: Sphecodes melanopus

text:
Sphecodes melanopus là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Schrottky mô tả khoa học năm 1906.

Chú thích

Tham khảo

Sphecodes
Động vật được mô tả năm 1906


title: Procoronis

text:
Procoronis là một chi bướm đêm thuộc phân họ Olethreutinae, họ Tortricidae Tortricidae.

Các loài
Procoronis swinhoeiana (Walsingham, in Swinhoe, 1890)

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

 tortricidae.com

Grapholitini


title: Protohelius tinkhami

text:
Protohelius tinkhami là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

<references>

Protohelius
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Laredo, Texas

text:
Laredo (phát âm là / ləreɪdoʊ /, lə-RAY-doh; tiếng Tây Ban Nha: [laɾeðo]) là quận lỵ của Quận Webb, Texas, Hoa Kỳ, nằm trên bờ phía bắc sông Rio Grande ở miền Nam Texas, phía trên Nuevo Laredo, Tamaulipas, México. Theo điều tra dân số năm 2007, dân số thành phố là 233.152 người. Laredo là một phần của Vùng đô thị Nuevo Laredo Laredo với dân số ước tính 718.073 người. Nền kinh tế Laredo dựa vào thương mại quốc tế với Mexico. Hầu hết các công ty vận tải lớn có cơ sở ở Laredo.

Chú thích

Thành phố của Texas


title: Saint-Auban-sur-l'Ouvèze

text:
Saint-Auban-sur-l'Ouvèze  là một xã thuộc tỉnh Drôme trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes ở đông nam nước Pháp. Xã Saint-Auban-sur-l'Ouvèze nằm ở khu vực có độ cao 637 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintaubansurlouveze


title: Anthophora footei

text:
Anthophora footei là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Crawford mô tả khoa học năm 1914.

Chú thích

Tham khảo

Anthophora
Động vật được mô tả năm 1914


title: Cuộc trở về của Sabata

text:
Cuộc trở về của Sabata  (tiếng Ý: È Sabata tornato... hai chiuso un'altra Volta, tiếng Anh: Return of Sabata) là một bộ phim Cao bồi Ý (Spaghetti Western) của đạo diễn Gianfranco Parolini. Là phim thứ ba trong bộ ba phim về nhân vật Sabata, cùng với sự trở lại của Lee Van Cleef là nhân vật chính..

Chú thích

Liên kết ngoài

Phim Ý
Phim Viễn Tây Ý
Phim Viễn Tây Spaghetti
Phim năm 1971
Phim Viễn Tây Đức
Phim của United Artists


title: Mérignac, Charente

text:
Mérignac là một xã thuộc tỉnh Charente trong vùng Nouvelle-Aquitaine tây nam nước Pháp. Xã này có độ cao trung bình 40 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Charente


title: Pernand-Vergelesses

text:
Pernand-Vergelesses là một xã trong tỉnh Côte-d'Or, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté của nước Pháp, có dân số là 292 người (thời điểm 2004). Xã nằm cách Beaune khoảng 8 km, rất nổi tiếng vì rượu vang ở đây.

Nhân khẩu học

Tham khảo

Xã của Côte-d'Or


title: Philodoria nigrella

text:
Philodoria nigrella là một loài loài bướm thuộc họ Gracillariidae. Đây là loài đặc hữu của Hawaii.

Có khả năng ấu trùng ăn lá cây nơi chúng sống.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Insects of Hawaii. Volume 9, Microlepidoptera

Philodoria
Bướm đêm đặc hữu Hawaii


title: Melanotus pickai

text:
Melanotus pickai là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia & Schimmel miêu tả khoa học năm 2001.

Chú thích

Tham khảo

Melanotus


title: Veitsrodt

text:
Veitsrodt là một đô thị thuộc huyện Birkenfeld, trong bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị Veitsrodt có diện tích 7,94 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 685 người.

Tham khảo

Xã của bang Rheinland-Pfalz
Xã và đô thị ở huyện Birkenfeld


title: Saint-Trivier-sur-Moignans

text:
Saint-Trivier-sur-Moignans là một xã ở tỉnh Ain, vùng Auvergne-Rhône-Alpes thuộc miền đông nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Ain

Tham khảo

Sainttriviersurmoignans


title: Andrena crassepunctata

text:
Andrena crassepunctata là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1931.

Chú thích

Tham khảo

C
Động vật được mô tả năm 1931


title: Comacchio

text:
Comacchio là một đô thị thuộc tỉnh Ferrara trong vùng Émilie-Romagne nước Ý. Đô thị này có diện tích 283 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2004 là 22.385 người.

Đô thị này giáp các đô thị sau: Argenta, Codigoro, Lagosanto, Ostellato, Portomaggiore, Ravenne.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang mạng chính thức của Comacchio

Đô thị tỉnh Ferrara


title: Phyllonotus globosus

text:
Phyllonotus globosus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Phyllonotus


title: Xuất tinh

text:
Xuất tinh hay phóng tinh là sự xuất ra tinh dịch từ cơ quan sinh dục nam và thường kèm theo cực khoái. Nó thường là giai đoạn cuối cùng và là mục đích tự nhiên của kích thích tình dục (quan hệ tình dục, thủ dâm...) và là một phần cơ bản của thụ tinh tự nhiên. Trong những trường hợp hiếm hoi, xuất tinh là do bệnh ở tuyến tiền liệt. Xuất tinh cũng xảy ra một cách tự động khi đang ngủ và được gọi là mộng tinh. Mỗi lần xuất tinh có tới 200-300 triệu tinh trùng. Anejaculation là tình trạng không thể xuất tinh được. Tinh trùng được sản xuất từ tinh hoàn. Tinh trùng thường được sản xuất lần đầu vào tuổi dậy thì. Khi phóng tinh tinh trùng từ túi tinh được hòa với dịch từ tuyến tiền liệt tiết ra thành tinh dịch và theo niệu đạo ra ngoài.

Các giai đoạn

Kích thích
Một tiền thân thông thường của xuất tinh là hưng phấn tình dục của nam giới, dẫn đến sự cương cứng của dương vật, mặc dù không phải mọi kích thích hay cương cứng đều dẫn đến xuất tinh. Kích thích tình dục dương vật trong khi thủ dâm hoặc hoạt động tình dục qua đường âm đạo, hậu môn, miệng hoặc không xâm nhập có thể cung cấp các kích thích cần thiết cho một người đàn ông để đạt được cực khoái và xuất tinh. Liên quan đến thời gian trễ xuất tinh trong âm đạo, nam giới thường đạt cực khoái 5-7 phút sau khi bắt đầu giao hợp, có tính đến ham muốn của họ và của bạn tình, nhưng 10 phút cũng là thời gian trễ xuất tinh phổ biến. Một kích thích kéo dài hoặc thông qua màn dạo đầu (hôn, vuốt ve và kích thích trực tiếp các vùng kích thích tình dục trước khi thâm nhập trong khi giao hợp) hoặc vuốt ve (trong khi thủ dâm) dẫn đến kích thích đủ mức và cơ thể sản xuất chất lỏng xuất tinh trước. Mặc dù sự hiện diện của tinh trùng trong chất lỏng xuất tinh trước được cho là rất hiếm, nhưng tinh trùng từ lần xuất tinh sớm hơn, vẫn còn trong niệu đạo, có thể được trộn vào chất lỏng xuất tinh trước và thường có thể có mặt khi xuất tinh sớm.

Xuất tinh sớm là khi xuất tinh sớm xảy ra trước thời gian mong muốn. Nếu một người đàn ông không thể xuất tinh kịp thời sau khi kích thích tình dục kéo dài, mặc dù anh ta muốn làm như vậy, nó được gọi là xuất tinh chậm hoặc anorgasmia. Một cực khoái không đi kèm với xuất tinh được gọi là cực khoái khô.

Khi một người đàn ông đã đạt được một mức độ kích thích đủ mức, cực khoái và xuất tinh bắt đầu. Tại thời điểm đó, dưới sự kiểm soát của hệ thần kinh giao cảm, tinh dịch chứa tinh trùng được tạo ra. Tinh dịch được đẩy ra qua niệu đạo với các cơn co thắt nhịp nhàng. Những cơn co thắt nhịp nhàng này là một phần của cực khoái ở người nam. Chúng được tạo ra bởi các cơ tubospongiosus và pubococcygeus dưới sự kiểm soát của một phản xạ cột sống ở cấp độ của các dây thần kinh cột sống S2-4 thông qua dây thần kinh pudendal. Cực khoái của nam giới điển hình kéo dài trong vài giây.

Sau khi bắt đầu cực khoái, các xung tinh dịch bắt đầu chảy ra từ niệu đạo, đạt đến mức độ phóng tinh cực đại và sau đó giảm dần tuần tự. Cực khoái điển hình bao gồm 10 đến 15 cơn co thắt, mặc dù người đàn ông khó có thể ý thức được điều đó. Một khi cơn co thắt đầu tiên đã diễn ra, xuất tinh sẽ tiếp tục hoàn thành như một quá trình không tự nguyện. Ở giai đoạn này, xuất tinh không thể dừng lại. Tốc độ co bóp giảm dần trong quá trình cực khoái. Các cơn co thắt ban đầu xảy ra trong khoảng thời gian trung bình là 0,6 giây với mức tăng 0,1 giây mỗi lần co. Các cơn co thắt của hầu hết đàn ông tiến hành theo nhịp đều đặn trong suốt thời gian đạt cực khoái. Nhiều người đàn ông cũng trải qua các cơn co thắt bất thường bổ sung khi kết thúc cực khoái.

Xuất tinh thường bắt đầu trong cơn co thắt cực khoái thứ nhất hoặc thứ hai. Đối với hầu hết nam giới, lần phóng tinh dịch đầu tiên xảy ra trong lần co thắt thứ hai, trong khi lần thứ hai thường là lần xuất tinh lớn nhất từ 40% trở lên trong tổng lượng tinh dịch. Sau đỉnh này, lượng tinh dịch dương vật xuất ra giảm dần khi các cơn co thắt bắt đầu giảm dần cường độ. Các cơn co thắt cơ của cực khoái có thể tiếp tục sau khi xuất tinh mà không xuất hiện thêm tinh dịch. Một nghiên cứu mẫu nhỏ trên bảy người đàn ông cho thấy trung bình 7 lần xuất tinh dịch theo sau là có thêm trung bình 10 cơn co thắt mà không có tinh dịch xuất ra. Nghiên cứu này cũng tìm thấy mối tương quan cao giữa số lượng tinh dịch và tổng khối lượng xuất tinh, tức là, khối lượng tinh dịch lớn hơn do các lần xuất tinh bổ sung thay vì các lần xuất có lượng tinh dịch lớn hơn.

Alfred Kinsey đã đo khoảng cách xuất tinh, trong "vài trăm" đàn ông. Trong ba phần tư nam giới được thử nghiệm, xuất tinh "được đẩy với lực rất nhỏ đến nỗi chất lỏng không được mang quá một khoảng cách hơn một phút so với đầu dương vật". Trái ngược với những đối tượng thử nghiệm đó, Kinsey lưu ý "Ở những con đực khác, tinh dịch có thể bị đẩy từ một vài inch đến một hoặc hai feet, hoặc thậm chí xa đến năm hoặc sáu và (hiếm khi) tám feet". Masters và Johnson báo cáo khoảng cách xuất tinh không lớn hơn 30 đến 60 cm. Trong chuỗi các cơn co thắt kèm theo xuất tinh, tinh dịch được đẩy ra khỏi niệu đạo với tốc độ 500 cm/s, tương đương gần 18 km/h.

Giai đoạn nghỉ
Nhiều người đàn ông trải qua giai đoạn nghỉ ngay sau khi đạt cực khoái, trong thời gian đó họ không thể đạt được sự cương cứng khác, và một khoảng thời gian dài hơn một lần nữa trước khi họ có khả năng đạt được một lần xuất tinh khác. Trong thời gian này, một người đàn ông cảm thấy một cảm giác thư giãn sâu và dễ chịu, thường cảm thấy ở háng và đùi. Thời gian của thời gian nghỉ này thay đổi đáng kể, ngay cả đối với một cá nhân nhất định. Tuổi tác ảnh hưởng đến thời gian phục hồi, với những người đàn ông trẻ tuổi thường phục hồi nhanh hơn những người đàn ông lớn tuổi, mặc dù điều này không phải lúc nào cũng đúng.

Trong khi một số nam giới có thể có thời gian nghỉ từ 15 phút trở lên, một số nam giới có thể trải nghiệm hưng phấn tình dục ngay sau khi xuất tinh. Một thời gian phục hồi ngắn có thể cho phép các đối tác tiếp tục quan hệ tình dục tương đối không bị gián đoạn do xuất tinh. Một số nam giới có thể có trải nghiệm dương vật của họ trở nên quá nhạy cảm với kích thích sau khi xuất tinh, điều này có thể làm cho kích thích tình dục trở nên khó chịu ngay cả khi họ có thể bị kích thích tình dục.

Có những người đàn ông có thể đạt được nhiều cực khoái, có hoặc không có trình tự xuất tinh và thời gian nghỉ điển hình. Một số người đàn ông báo cáo không chú ý đến thời gian nghỉ này hoặc có thể duy trì sự cương cứng bằng cách "duy trì hoạt động tình dục với sự cương cứng hoàn toàn cho đến khi họ vượt qua thời gian nghỉ để đạt cực khoái khi họ có được cực khoái lần thứ hai hoặc thứ ba".

Lượng tinh dịch

Lượng tinh dịch sẽ bị đẩy ra trong quá trình xuất tinh sẽ khác nhau giữa các nam giới và có thể chứa từ 0,1 đến 10 ml (để tiện so sánh, lưu ý rằng một muỗng cà phê là 5 ml và một muỗng canh là 15 ml). Lượng tinh dịch của người trưởng thành bị ảnh hưởng bởi thời gian đã trôi qua kể từ lần xuất tinh trước đó; khối lượng tinh dịch lớn hơn được nhìn thấy với thời gian kiêng khem lớn hơn. Thời gian kích thích dẫn đến xuất tinh có thể ảnh hưởng đến lượng tinh dịch xuất ra. Lượng tinh dịch thấp bất thường được gọi là hyposepermia. Một trong những nguyên nhân cơ bản có thể gây ra thể tích thấp hoặc thiếu hoàn toàn tinh dịch là tắc nghẽn ống dẫn tinh. Lượng tinh dịch thường giảm theo độ tuổi.

Chất lượng

Số lượng tinh trùng trong một lần xuất tinh cũng rất khác nhau, tùy thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm cả thời gian kể từ lần xuất tinh cuối cùng, tuổi, mức độ căng thẳng, và lượng testosterone. Thời gian kích thích tình dục dài hơn ngay trước khi xuất tinh có thể dẫn đến số lượng tinh trùng cao hơn. Số lượng tinh trùng thấp bất thường, không giống như lượng tinh dịch thấp, được gọi là oligospermia, và sự vắng mặt của bất kỳ tinh trùng nào từ tinh dịch được gọi là azoospermia.

Xem thêm
 Xuất tinh ở nữ giới
 Bế tinh
 Di tinh
 Cương cứng
 Cực khoái

Tham khảo

Liên kết ngoài

Quan hệ tình dục
Nam học
Hệ sinh dục nam
Giáo dục giới tính
Niệu học


title: Zalod

text:
Zalod là một thành phố và khu đô thị của quận Dohad thuộc bang Gujarat, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Zalod có dân số 25.090 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Zalod có tỷ lệ 61% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 67%, và tỷ lệ cho phái nữ là 54%. Tại Zalod, 16% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Gujarat

en:Zalod


title: Huỳnh Văn Nghệ

text:
Huỳnh Văn Nghệ (1914-1977) là một nhà hoạt động cách mạng và là một chỉ huy quân sự Việt Nam, nổi tiếng về tài thi ca, có những câu thơ được nhiều người truyền tụng. Ông được nhà nước Việt Nam truy tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân, vì những đóng góp trong thời kỳ chống Pháp và Giải thưởng Nhà nước về nghệ thuật.

Tiểu sử
Huỳnh Văn Nghệ sinh ngày 12 tháng 2 năm 1914 tại làng Tân Tịch, Tân Uyên, tỉnh Biên Hòa (nay thuộc xã Thường Tân, huyện Bắc Tân Uyên, tỉnh Bình Dương), trong một gia đình nghèo.

Trước khi sinh ra ông, gia đình ông từng sống du cư bằng ghe trên sông Bao Ngược. Năm 1903, gia đình ông gặp một trận bão lớn cuốn hết cả gia tài và hai người con đầu.

Sau trận bão đó, gia đình ông lưu lạc lên lập nghiệp ở vùng Tân Uyên (khu vực Thường Tân, Đất Cuốc). Cha của ông là ông Huỳnh Văn Tờn, từng học võ và biết chữ Nho, sống bằng nghề đi săn, nhưng có lúc phải đi làm mướn (cưa gỗ) để sinh kế. Là một người khẳng khái, mặc dù chính quyền thực dân cấm, ông Tờn vẫn lén lút dạy võ cho thanh niên trong làng và từng được hương chức làng mời ra làm hương tuần nhưng ông Tờn không nhận. Mẹ ông là bà Đoàn Thị Hiển, sinh năm Canh Thìn (1880), làm nghề gánh hàng bán cau khô, vải, nước mắm, thường đi chợ Tân Uyên để mua hàng về bán cho các làng lân cận như Tân Hòa, Mỹ Lộc,...

Huỳnh Văn Nghệ là con thứ 7 trong gia đình nên còn gọi là Tám Nghệ (theo cách gọi gia đình của người miền Nam). Trừ 2 người đầu mất tích do bão lũ năm 1903, và người thứ 3 và thứ 6 mất sớm, ông có một người anh thứ tư (Năm Thọ) và người chị thứ 5 (Sáu Yển) và 2 người em út (Chín Lưỡng và Mười Mẫn). Như thông tục thời bấy giờ, ông còn được cha mẹ gọi là Ngộ hoặc Ngãi (Gọi trại tên con cho xấu đi để ma quỷ không bắt đi).

Tuy nhà nghèo, nhưng ông được hưởng một nền giáo dục rất tốt, được cha dạy dỗ về căn bản cả văn lẫn võ, được gia đình chăm lo ăn học đến nơi đến chốn. Ông được cho đi học bậc tiểu học tại làng Mỹ Lộc, quận Tân Uyên và học rất giỏi. Nhờ đó, năm 1928, sau khi tốt nghiệp bậc tiểu học, ông đã giành được học bổng bậc trung học của Trường Petrus Ký. Sau khi lên Sài Gòn học ít lâu, cha ông tử nạn bởi bị rắn độc cắn. Toàn bộ gia đình ông trông nhờ vào người mẹ buôn bán nhỏ và người anh làm thầy giáo ở quê nhà.

Từ nhỏ, ông chịu ảnh hưởng tinh thần yêu nước của gia đình. Khi học bậc trung học tại trường Petrus Ký tại Sài Gòn, ông thường xuyên có thái độ bài Pháp thực dân và có thể đã có những tiếp xúc đầu tiên với những người Cộng sản. Trong tự truyện của mình, ông có ghi lại tên người Cộng sản đầu tiên tiếp xúc với ông tên là Phụng, gặp khi ông và người đó cùng chữa trị tại bệnh viện.

Sau khi tốt nghiệp với bằng Thành chung vào năm 1932, ông vào làm công chức tại Sở Hỏa xa Đông Dương (Sài Gòn). Thời gian này, ông được các cán bộ Cộng sản vận động, tham gia phong trào Đông Dương Đại hội vào năm 1936, một phong trào vận động thu thập dân nguyện đề nghị cải cách với chính quyền thực dân Pháp, bắt đầu hoạt động làm thơ, viết báo (tiếng Việt, tiếng Pháp) đăng trên các báo ở Sài Gòn với bút danh Hoàng Hồ. Năm 1937, ông được bí mật kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương lần thứ nhất.

Năm 1940, Khởi nghĩa Nam Kỳ nổ ra và bị chính quyền thực dân đàn áp khốc liệt. Vì là một đảng viên bí mật nên thân phận của ông không bị bại lộ. Nhưng do việc thường xuyên tiếp tế cho một bộ phận nghĩa quân rút về lập căn cứ ở Tân Uyên, năm 1942, ông bị phát hiện và bị truy bắt. May mắn là ông kịp đào thoát sang Thái Lan. Tại đây, ông hoạt động trong phong trào Việt kiều yêu nước, tổ chức xuất bản tờ báo Hồn cố hương, kêu gọi Việt kiều bào hướng về Tổ quốc, ủng hộ cách mạng.

Năm 1944, ông trở về nước bắt liên lạc với Trần Văn Giàu, Bí thư Xứ ủy Nam Kỳ và được giao lập khu nghĩa quân Đất Cuốc tại quê hương Tân Uyên, Biên Hòa.

Tháng 7 năm 1945, lần thứ hai ông được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương, Thủ lĩnh Thanh niên Tiền phong tại Biên Hòa, và tham gia Tổng khởi nghĩa tháng Tám, trực tiếp chỉ huy bắt sống Tỉnh trưởng là Nguyễn Văn Quý và cảnh sát trưởng tỉnh Biên Hòa là Phước. Ông được giao nhiệm vụ chỉ huy trưởng lực lượng Giải phóng quân Biên Hòa, cố vấn cho Ủy ban kháng chiến miền Đông.

Chính quyền cách mạng giao cho ông trọng trách mang hơn 10 vạn đồng (tiền Đông Dương) qua Campuchia mua vũ khí về phục vụ cách mạng nhưng hai kẻ môi giới cầm tiền đã bỏ trốn, khiến ông không hoàn thành nhiệm vụ. Sau này hai kẻ môi giới lừa bịp đã bị bắt.

Cuối tháng 9 năm 1945, Sài Gòn bị Pháp chiếm, luật sư Dương Văn Giáo, một trong những lãnh đạo Việt Nam phục quốc đồng minh hội, đứng ra thành lập chính phủ Nam kỳ Cộng hòa quốc. Huỳnh Văn Nghệ đã trực tiếp tham gia bắt sống Dương Văn Giáo.

Ngày 25 tháng 10 năm 1945, Pháp đánh chiếm Biên Hòa, Thủ Dầu Một. Ngày 22 tháng 10 Ủy ban kháng chiến miền Đông rút ra Xuân Lộc, Phan Thiết. Một bộ phận 40 người và 30 súng trường do ông chỉ huy trở về Tân Tịch, ấp Đất Cuốc huyện Tân Uyên dựa vào rừng quê hương làm căn cứ xây dựng lực lượng chống thực dân Pháp, gọi là bộ đội Huỳnh Văn Nghệ. Căn cứ Tân Uyên được ông bố trí phòng ngự vững chắc, vận động nuôi ăn cho đơn vị tỉnh và bộ đội các tỉnh bạn về đây theo lệnh của Khu trưởng Nguyễn Bình, bảo vệ Khu bộ, tiếp liệu cho các công binh xưởng của khu. Không bao lâu, Tân Uyên trở thành một trong những căn cứ vững mạnh nhất ở Nam Bộ.

Tháng 4 năm 1946 ông được cử làm Phó Chủ tịch kiêm Ủy viên Quân sự của Ủy ban Hành chính tỉnh Biên Hòa.

Khi thực dân Pháp tiến hành xâm lược Việt Nam lần thứ 2, trên địa bàn tỉnh Biên Hoà có 3 tổ chức vũ trang yêu nước là: Vệ quốc đoàn Châu Thành, Vệ quốc đoàn Long Thành, Vệ quốc đoàn Biên Hoà.

Vệ quốc đoàn Châu Thành do quận ủy Châu Thành xây dựng, bao gồm một bộ phận Thanh niên Tiền phong và lực lượng công đoàn xung phong của nhà máy cưa BIF. Lực lượng này có khoảng 60 chiến sĩ, được tổ chức thành 5 tiểu đội do Doãn Tiến Nghiệp chỉ huy. Đơn vị đứng chân hoạt động tại khu vực Tân Phú – Thiện Tân. Sau này, Lê Văn Ngọc thay thế Doãn Tiến Nghiệp chỉ huy nên người dân địa phương gọi là "bộ đội Sáu Ngọc".

Vệ quốc đoàn Long Thành do Quận ủy Long Thành xây dựng với 27 chiến sĩ, gọi tên là "Cộng hoà vệ binh". Lực lượng này có nhiều biến động, trong đó có việc tiếp nhận một số lực lượng từ Sài Gòn đến và cán bộ từ Trại du kích Vĩnh Cửu. Sau nhiều lần thay đổi tên gọi và tiếp nhận lực lượng, đến tháng 1 năm 1946, lực lượng này mang tên là Vệ quốc đoàn Châu Thành, do Huỳnh Văn Đạo chỉ huy.

Tháng 5 năm 1946, Hội nghị Quân sự tỉnh Biên Hoà tổ chức tại Chiến khu Đ và quyết định thống nhất các lực lượng vũ trang Biên Hòa. Vệ Quốc đoàn Châu Thành sáp nhập với Vệ quốc đoàn Biên Hòa do Huỳnh Văn Nghệ làm chỉ huy. Lúc này, Vệ quốc đoàn Long Thành còn hoạt động độc lập.

Tháng 6 năm 1946, Khu 7 mở Hội nghị Quân sự toàn Khu tại Đông Thành, quyết định thống nhất các lực lượng vũ trang mỗi tỉnh và tổ chức thành Chi đội. Tại Biên Hòa, Vệ quốc đoàn Long Thành sáp nhập vào Vệ quốc đoàn Biên Hòa. Từ đây, lực lượng vũ trang yêu nước tại Biên Hòa hình thành Chi đội 10.

Sau đó ông làm Chi đội trưởng Chi đội 10 Vệ quốc đoàn Nam Bộ (tương đương trung đoàn) hoạt động tại địa bàn Biên Hòa. Ban Chỉ huy Chi đội gồm: Huỳnh Văn Nghệ – Chi đội trưởng, Nguyễn Văn Lung – Chi đội phó và Phan Đình Công – Chính trị viên.

Quân số của Chi đội 10 trên 2.000 người, được tổ chức thành 3 đại đội với phiên hiệu A,B,C. Đại đội A gồm 3 trung đội 1,2,3 do Võ Tinh Quân chỉ huy, đứng chân hoạt động trên địa bàn Tân Uyên, Chiến khu Đ; đại đội B gồm 3 trung đội 4,5,6 do Lê Văn Ngọc chỉ huy, đứng chân hoạt động trên địa bàn Xuân Lộc, Châu Thành; đại đội Công nhân gồm 2 trung đội 7,8 do Lương Văn Nho chỉ huy hoạt động ở địa bàn Long Thành.

Tháng 5 năm 1946, Tư lệnh Nam Bộ Nguyễn Bình phong cho ông làm Khu bộ phó Khu 7 (bấy giờ Khu bộ trưởng Khu 7 là Lê Văn Viễn, tức Bảy Viễn, một thủ lĩnh lực lượng Bình Xuyên).

Ông đã chỉ huy nhiều trận đánh lớn tại miền Đông, đặc biệt với trận La Ngà ngày 1 tháng 3 năm 1948, đây là trận giao thông chiến lớn nhất Nam bộ kể từ ngày Pháp tái chiếm Nam Bộ. Quân đội do ông chỉ huy đã tiêu diệt 2 đại đội địch, 63 xe camions và thiết giáp, giết 2 quan năm De Désarigné và Barasat, bắt sống một số sĩ quan Pháp, trong đó có tên quan ba Goffrey bị thương. Đơn vị ông được Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa tặng thưởng Huân chương Chiến công, riêng Trung đoàn trưởng Huỳnh Văn Nghệ được đích thân Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thưởng riêng một áo trấn thủ.

Sau tháng 7/1948, Huỳnh Văn Nghệ nhận nhiệm vụ Khu Trưởng Khu 7, cùng Chính ủy Khu 7 Nguyễn Văn Trí xây dựng căn cứ mới của Khu, thành lập Bộ đội chỉ lực Khu 7, lấy tên là Bộ đội 303. Năm 1949, khi biết được trường hợp tổ du kích Tân Uyên do đội trưởng Trần Công An (Hai Cà) đã sử dụng một chiến thuật đặc biệt đánh được tháp canh cầu Bà Kiên (nay thuộc Tân Uyên, Bình Dương) trên lộ 24, nối liền Biên Hòa với Chiến khu Đ, ông đã cho nghiên cứu sáng kiến cách đánh tháp canh này, phát triển chiến thuật, giao cho Tham mưu trưởng Khu 7 Nguyễn Văn Lung (Ba Lung) phân công đồng chí Lê Quang Nghiêm tức họa sĩ Lê Du cùng với hai đồng chí cán bộ tham mưu Tiểu đoàn trưởng Nguyễn Soái và Hoàng Trọng Đức điều nghiên, vẽ sơ đồ hệ thống tháp canh De La Tour phục vụ Bộ Tư lệnh tổ chức trận đánh đầu tiên ở Biên Hòa, hạ 30 tháp canh trong một đêm. Kết quả giết được nhiều địch, thu nhiều vũ khí. Sau đó ông đã phổ biến kỹ chiến thuật đánh tháp canh cho khắp các tỉnh ở Nam Bộ, Liên khu 5 và Cao Miên, đập tan sáng kiến chiến lược tháp canh De La Tour của Tướng De La Tour và giải quyết được sự bế tắc chiến thuật của Khu 7 lúc đó.

Năm 1950, sau khi sáp nhập khu Sài Gòn - Chợ Lớn vào khu 7, Huỳnh Văn Nghệ là Phó Tư lệnh bộ Tư lệnh Khu 7.

Năm 1951 tỉnh Thủ Biên được thành lập trên cơ sở sáp nhập 2 tỉnh Biên Hòa và Thủ Dầu Một trực thuộc Phân liên khu miền Đông gồm 9 huyện: Hớn Quản, Bến Cát, Lái Thiêu, Thủ Đức, Tân Uyên, Châu Thành, Sông Bé, Vĩnh Cửu, Xuân Lộc và 2 thị xã: Thủ Dầu Một, Biên Hòa. Ông được cử làm Ủy viên Thường vụ Tỉnh ủy, Tỉnh đội trưởng. Tỉnh đội Thủ Biên đề ra kế hoạch mở cuộc tiến công đánh diệt Chi khu Trảng Bom nhằm đột phá một mắt xích quan trọng trong hệ thống đồn bót kềm tỏa của địch ở khu vực xung quanh thị xã Biên Hòa; phá bàn đạp của địch đánh vào Chiến khu Đ.

Lực lượng tham gia trận đánh gồm tiểu đoàn 303, đại đội Nguyễn Văn Nghĩa, đại đội Lam Sơn, du kích huyện Vĩnh Cửu, đội đặc công biệt động và đội pháo binh tỉnh Thủ Biên, lực lượng vũ trang tuyên truyền huyện Xuân Lộc. Ông trực tiếp chỉ huy trận đánh. Trận tiến công bất ngờ làm đối phương không kịp trở tay. Sau 30 phút chiến đấu, Vệ quốc quân tiêu diệt 50 lính Âu Phi, bắt sống 50 người khác, phá hủy 1 xe tăng, thu 200 súng các loại (trong đó có 3 đại liên, 6 trung liên, 2 súng cối 81 ly), hàng chục tấn đạn dược, lương thực, thực phẩm. Đây là trận đầu tiên tiêu diệt trung đoàn bộ binh thuộc địa (Régiment Infanterie Coloniale) của quân chính quy Pháp ở Nam Bộ. Chiến thắng Trảng Bom đã tạo tiếng vang lớn trên chiến trường Biên Hòa và các tỉnh miền Đông Nam Bộ đã góp phần xóa tan bàn đạp tiến công của Pháp vào các căn cứ kháng chiến, đồng thời mở thông hành lang chiến lược từ chiến khu Đ về các huyện Long Thành và Bà Rịa, tạo điều kiện cho lực lượng kháng chiến liên lạc an toàn với chiến khu.

Năm 1953, ông được cử ra Bắc học tập và tiếp tục công tác trong Quân đội với hàm Thượng tá, Trưởng phòng Thể dục Thể thao, Phó Cục trưởng Cục Quân huấn thuộc Bộ Tổng Tham mưu Quân đội nhân dân Việt Nam.

Rời quân đội, Huỳnh Văn Nghệ chuyển sang làm Tổng cục phó Tổng cục Lâm nghiệp.

Năm 1965, ông về miền Nam tham gia chống Mỹ, tham gia công tác tại Trung ương Cục miền Nam, giữ các cương vị Trưởng ban Căn cứ, Phó ban Kinh tài và Trưởng ban Lâm nghiệp.

Sau khi đất nước thống nhất, ông là Thứ trưởng Bộ Lâm nghiệp (về sau hợp nhất vào Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn).

Ông lâm bệnh và mất tại Thành phố Hồ Chí Minh ngày 5 tháng 3 năm 1977.

Di sản
Ba mươi năm sau, ông được Nhà nước Việt Nam truy tặng Giải thưởng Nhà nước về Văn học nghệ thuật cho các tác phẩm "Chiến khu xanh", "Bên bờ sông xanh", "Rừng thẳm sông dài". Ngày 17 tháng 4 năm 2010, ông được truy tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.

Không chỉ là một chỉ huy quân sự tài ba, ông còn là một nhà thơ nổi tiếng. Đồng đội và nhân dân miền Nam gọi ông là "Thi tướng rừng xanh".

Ông được đánh giá là người mang "nhiệm vụ chiến sĩ và sứ mệnh thi sĩ đã hoà quyện với nhau", như chính lời ông viết:

Tôi là người lăn lóc giữa đường trần,
Không phân biệt lúc mài gươm múa bút.
Đời chiến sĩ máu hoà lệ, mực
Còn yêu thương là chiến đấu không thôi
Suốt một đời gươm chẳng ráo mồ hôi
Thì không lẽ bút phải chờ kiếp khác.
Trên lưng ngựa múa gươm và ca hát,
Lòng ta say chiến trận đến thành thơ…

Bài thơ Nhớ Bắc của ông làm tại Chiến khu Đ năm 1946 với 4 câu tuyệt bút mở đầu đã được nhiều thế hệ người Việt Nam truyền tụng:

Ai về xứ Bắc ta đi vớiThăm lại non sông giống Lạc Hồng
Từ độ mang gươm đi mở cõiTrời Nam thương nhớ đất Thăng Long.

Câu cuối có một số bản chép là "Ngàn năm thương nhớ đất Thăng Long". Tuy nhiên sau này đã được đính chính lại đúng nguyên tác là "Trời Nam".

Bài thơ kết thúc bằng 4 câu mang nặng tình với đất nước:

Ai đi về Bắc xin thăm hỏi
Hồn cũ anh hùng đất Cổ Loa
Hoàn Kiếm hồ xưa Linh Quy hỡi
Bao giờ mang trả kiếm dân ta.

Gần 50 bài thơ của ông đã được chọn in trong tập Thơ văn Huỳnh Văn Nghệ (Nhà xuất bản Đồng Nai, 1998). Ngoài ra ông còn viết truyện ký, tự truyện được tập hợp trong hai tập sách Quê hương rừng thẳm sông dài và Những ngày sóng gió.

Tháng 12 năm 2006, các tập thơ Chiến khu xanh, Bên bờ sông xanh, Rừng thẳm sông dài được tặng Giải thưởng Nhà nước về Văn học nghệ thuật.

Đầu năm 2007, tỉnh Bình Dương phối hợp với tỉnh Đồng Nai và Đài truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức hội thảo khoa học Huỳnh văn nghệ - Cuộc đời và sự nghiệp tại Nhà Lưu niệm Huỳnh Văn Nghệ, thuộc xã Thường Tân, huyện Tân Uyên, tỉnh Bình Dương.

Tại thành phố Thủ Dầu Một, có một con đường mang tên Huỳnh Văn Nghệ. Và cũng để tưởng nhớ công lao của một vị tướng - một nhà thơ và ở thành phố Biên Hòa cũng có con đường mang tên ông, tỉnh Bình Dương đã quyết định thành lập Giải thưởng văn học nghệ thuật Huỳnh Văn Nghệ của tỉnh Bình Dương. Tại Hà Nội, tên của ông được đặt cho một tuyến phố từ đường Nguyễn Văn Linh dẫn vào khu đô thị Sài Đồng đến đường Trần Danh Tuyên.

Cuộc đời ông cũng được hãng TFS dựng thành phim truyền hình 37 tập Vó ngựa trời Nam, do Nghệ sĩ ưu tú Lê Cung Bắc làm đạo diễn và các diễn viên Huỳnh Đông vai Huỳnh Văn Nghệ, Lê Phương vai Nhàn, Phụng Cường vai Huỳnh Văn Nghệ lúc nhỏ, Tấn Hưng vai Tám Phát, Thạch Kim Long vai Chín Quỳ. Phim được dàn dựng từ năm 2007 và công chiếu vào tháng 3 năm 2010, nhận được một số lời khen ngợi.

Ngoài ra, nhân vật Huỳnh Văn Nghệ (Tám Nghệ) còn xuất hiện trong một số phim như: Dưới cờ đại nghĩa (do diễn viên Lê Văn Dũng đóng), Độc nhãn tướng quân Nguyễn Bình (do diễn viên Võ Hiệp đóng).

Gia đình
Ông lấy vợ tên là Đoàn Thị Nhạn (1915 - 1988), có tất cả chín người con.

Hai người con đầu và người thứ bảy mất sớm.

Người thứ ba là bà Huỳnh Xuân Lan, kỹ sư xây dựng, mất năm 2007, nguyên là Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty xây dựng số 1.

Người thứ tư là bà Huỳnh Thu Cúc, kỹ sư hóa, nguyên giảng viên khoa Hóa, đại học Bách Khoa.

Người thứ năm là bà Huỳnh Thu Nguyệt, cử nhân tài chính kế toàn, nguyên trưởng phòng Tài chánh Quận 3, TP. HCM.

Người thứ sáu là ông Huỳnh Văn Nam, thạc sĩ khoa học công nghệ thông tin, nguyên Tổng Giám đốc Đài Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh (8/2002-3/2011), hiện là Chủ tịch Hội Chống Gian lận thương mại và Hỗ trợ Người tiêu dùng Thành phố Hồ Chí Minh.

Người thứ tám là bà Huỳnh Thị Sông Bé, cử nhân kinh tế.

Người con út là bà Huỳnh Thị Thành, Thạc sĩ Dược, Nguyên trưởng khoa Vật lý Đo lường, Viện Kiểm Nghiệm Thuốc Thành phố Hồ Chí Minh.

Chú thích

Xem thêm
 Vó ngựa trời Nam

Liên kết ngoài
 Huỳnh Văn Nghệ
 Cuộc đời "Thi tướng rừng xanh" trên phim Vó ngựa trời Nam

Người Bình Dương
Nhà thơ Việt Nam
Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn
Trung ương Cục miền Nam
Cựu học sinh Pétrus Ký - Lê Hồng Phong
Thượng tá Quân đội nhân dân Việt Nam
Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân
Giải thưởng Nhà nước
Nhân vật trong Chiến tranh Đông Dương
Chiến khu Đ
Chỉ huy quân sự Việt Nam (Chiến tranh Đông Dương)
Phó Tư lệnh Quân khu 7, Quân đội nhân dân Việt Nam


title: Elephantomyia serrulifera

text:
Elephantomyia serrulifera là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Elephantomyia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Bela chuni

text:
Bela chuni là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae, họ ốc cối.

Chú thích

Tham khảo

Bela


title: Hoàng Sa thời nhà Nguyễn

text:
Chủ trương

Trung ương
Việc đi Hoàng Sa lẫn Trường Sa để đo đạc, vẽ bản đồ, cắm mốc, dựng bia chủ quyền, trồng cây trên đảo là có sự chỉ đạo thống nhất từ của nhà nước phong kiến Việt Nam, đặc biệt là vào thời Minh Mạng.

Nhằm phục vụ việc thờ cúng thần linh cũng như để thuyền bè qua lại dễ nhận ra đảo (tránh đâm vào đảo). Vua Minh Mạng đã chuẩn y lời tâu của Bộ Công cho tỉnh Quảng Ngãi xây ngôi miếu Hoàng Sa và lập bia trên đảo vào năm Minh Mạng thứ 15 (năm 1834). Nhưng vì sóng to gió lớn không làm được, nên vào tháng 6 năm Minh Mạng thứ 16 (1835), sai Cai đội Thủy quân Phạm Văn Nguyên đem thợ Giám thành cùng phu thuyền hai tỉnh Quảng Ngãi, Bình Định chuyên chở vật liệu đến dựng miếu, dựng bia trên đảo Hoàng Sa năm Minh Mạng thứ 16 (1835) .

Hành chánh và lãnh đạo địa phương
Tỉnh Quảng Ngãi được chính thức thành lập (là đơn vị cấp tỉnh) vào năm 1832 (năm Minh Mạng thứ 13). Theo "Đại Nam thực lục" của Quốc sử quán triều Nguyễn, và cả những ghi chép trong "Hải Nam tạp trứ" của Thái Đình Lan - một nho sinh Đài Loan bị gió bão đánh trôi giạt vào bờ biển tỉnh Quảng Ngãi vào thời điểm này - lúc bấy giờ tỉnh Quảng Ngãi chưa có quan Tuần phủ riêng, tiến sĩ Phan Thanh Giản là người kiêm chức Tuần phủ Nam - Ngãi (cả Quảng Nam lẫn Quảng Ngãi, nhưng chỉ đóng dinh thự ở Quảng Nam). Hai vị quan trực tiếp xử lý toàn bộ công việc chính trị, hành chính, chính sự, quân sự...tại Quảng Ngãi là Bố chính (mà lúc đó Ty Bố chính gọi là Ty Phiên) và Án sát (Ty Án sát gọi là Ty Niết). Hai ty Phiên và Niết đều đặt tại tỉnh thành Quảng Ngãi. Bố chính Quảng Ngãi 1834 là Lê Nguyên Trung, rồi sau đó là Trương Văn Uyển, năm 1835 là Tôn Thất Bạch; Án sát Quảng Ngãi năm 1834 là Nguyễn Đức Hội và năm 1835 là Đặng Kim Giám.

Thông lệ đi Hoàng Sa

Thời gian xuất binh
Hằng năm cứ vào hạ tuần tháng giêng là các phái viên, biền binh xuất quân ở kinh thành, để đến thượng tuần tháng 2 là đến Quảng Ngãi và đến hạ tuần tháng 3 là đi Hoàng Sa.

Số lượng binh thuyền
Sách "Đại Nam thực lục" ghi: Ngoài số binh thuyền ở kinh thành phái vào, ở Quảng Ngãi (lẫn Bình Định) còn chuẩn bị thêm 3- 4 chiếc thuyền nhẹ của dân địa phương. Văn bản cổ họ Đặng cho biết trường hợp tỉnh Quảng Ngãi năm 1834 đã chuẩn bị 4 thuyền, trong đó có 1 thuyền dành riêng cho ông Võ Văn Hùng đi với 8 thủy thủ ở tỉnh Quảng Ngãi.

Nhân lực, vật liệu
Cai đội thủy quân Phạm Văn Nguyên đem lính và giám thành cùng phu thuyền hai tỉnh Quảng Ngãi, Bình Định chuyên chở vật liệu đến dựng miếu.

Theo bà giáo sư công pháp quốc tế Monique Chemillier - Gendreau trong cuốn sách "La souveraineté sur les archipels Paracels et Spratleys, Paris, L’Harmattan, 1996, trang 207 thì "Cuộc khảo sát trái phép đầu tiên của Ngô Kính Vinh năm 1909 cho thấy ở mỗi đảo Hoàng Sa đều có một ngôi miếu nhỏ xây kiểu nhà đá (tất cả tường mái là đá san hô và vỏ sò)"

Hướng dẫn: Võ Văn Hùng; đà công: Đặng Văm Siểm .

Chế độ

Phạt
Châu bản tập Minh Mạng số 54 cho biết, ngày 18 tháng 7 năm Minh Mạng thứ 16 (1835), nhà vua đã ra chỉ dụ thưởng phạt cho những người Hoàng Sa vào năm này như sau: chuyến đi Hoàng Sa (Ất mùi - 1835) Minh Mạng thứ 16 về chậm trễ, đo vẽ bản đồ chưa chu toàn, cai đội Phạm Văn Nguyên và các viên giám thành Trần Văn Vân, Nguyễn Văn Tiện, Nguyễn Văn Hoàng bị phạt mỗi người 80 trượng.

Thưởng
Chuyến đi Hoàng Sa (Ất mùi - 1835) Minh Mạng thứ 16: Võ Văn Hùng(là người thuộc gia tộc họ Võ (Văn) tại làng An Vĩnh, một dòng họ có nhiều người đi Hoàng Sa trong nhiều thế kỷ) và Phạm Văn Sanh là những người có công trong việc hướng dẫn binh thuyền, tận tâm đo đạc hải trình nên được thưởng mỗi người 1 quan Phi Long ngân tiền. Các dân phu hai tỉnh Quảng Ngãi và Bình Định cùng đi mỗi người cũng được thưởng 1 quan tiền.

Chết
Theo lệ hồi đó nếu trong đoàn có người bị chết thì bó xác bằng một đôi chiếu, 7 sợi dây mây, 7 chiếc đòn tre rồi thả trôi trên biển.

Chú thích

Liên kết ngoài
Các chúa Nguyễn và nhà Nguyễn xác lập và thực thi chủ quyền của Việt Nam tại quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa từ đầu thế kỷ XVII đến khi thực dân Pháp xâm lược và đô hộ Việt Nam- TS Nguyễn Nhã

Hoàng Sa thời nhà Nguyễn
Lịch sử Việt Nam thời Nguyễn
Hành chính Việt Nam thời Nguyễn


title: Việt Cường (định hướng)

text:
Việt Cường có thể là:

Địa danh
 Xã Việt Cường, huyện Yên Mỹ, tỉnh Hưng Yên.
 Xã Việt Cường, huyện Trấn Yên, tỉnh Yên Bái.

Tên người
 Cầu thủ Đoàn Việt Cường
 Trần Việt Cường, biên tập viên, MC của đài VTC, từng dẫn chương trình Bản tin tối, sinh năm 1990


title: Astena maculipennis

text:
Astena maculipennis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1894.

Chú thích

Tham khảo

Astena


title: Colletes antecessus

text:
Colletes antecessus là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1932.

Chú thích

Tham khảo

Colletes
Động vật được mô tả năm 1932


title: Granges-sur-Lot

text:
Granges-sur-Lot  là một xã thuộc tỉnh Lot-et-Garonne trong vùng Nouvelle-Aquitaine phía tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 41 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Grangessurlot


title: Megachile difficilis

text:
Megachile difficilis là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Morawitz mô tả khoa học năm 1875.

Chú thích

Tham khảo

D
Động vật được mô tả năm 1875


title: 2932 Kempchinsky

text:
2932 Kempchinsky (1980 TK4) là một tiểu hành tinh nằm phía ngoài của vành đai chính được phát hiện ngày 9 tháng 10 năm 1980 bởi C. Shoemaker ở Palomar.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 2932 Kempchinsky

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1980


title: Chryseofusus bradneri

text:
Chryseofusus bradneri là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Fasciolariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Chryseofusus


title: Ctenoplus sumatrensis

text:
Ctenoplus sumatrensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fuller & Platia miêu tả khoa học năm 2006.

Chú thích

Tham khảo

Ctenoplus


title: Pommereux

text:
Pommereux là một xã thuộc tỉnh Seine-Maritime trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-Maritime
Seine-Maritime
Normandy

Tham khảo
INSEE

Liên kết ngoài
Pommereux on the Quid website

Xã của Seine-Maritime


title: Bursa ranelloides

text:
Bursa ranelloides là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Bursidae.

Phân bố

Miêu tả
The maximum recorded shell length của Bursa ranelloides tenuisculpta is 75 mm.

Môi trường sống
Minimum recorded depth của Bursa ranelloides tenuisculpta is 30 m. Độ sâu lớn nhất ghi nhận được là 250 m.

Chú thích

Tham khảo

 Kosuge S. (1979) Report on the Mollusca on guyots from the Central Pacific collected by the 2nd and 3rd cruises of R/V Kaiyomaru in 1972 to 73 with descriptions of twelve new species. Bulletin of the Institute of Malacology, Tokyo 1(2): 24-35, pls 5-6. [30 November 1979] page(s): 31, pl. 5 fig. 5, pl. 6 fig. 23
 Gofas, S.; Le Renard, J.; Bouchet, P. (2001). Mollusca, in: Costello, M.J. et al. (Ed.) (2001). European register of marine species: a check-list of the marine species in Europe and a bibliography of guides to their identification. Collection Patrimoines Naturels, 50: pp. 180–213
 Rosenberg, G., F. Moretzsohn, and E. F. García. 2009. Gastropoda (Mollusca) of the Gulf of Mexico, Pp. 579–699 in Felder, D.L. and D.K. Camp (eds.), Gulf of Mexico–Origins, Waters, and Biota. Biodiversity. Texas A&M Press, College Station, Texas.

R
Động vật được mô tả năm 1844


title: Bơi tại Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2007

text:
Giải bơi tại Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2007 diễn ra từ ngày 7 đến ngày 11 tháng 12 năm 2007 với 32 nội dung thi đấu.

Xếp hạng theo quốc gia

Các kỷ lục được xác lập

Tổng cộng có 12 kỷ lục bơi được xác lập tại Sea Games lần này.

Bảng huy chương

Nam

Nữ

Tham khảo

Liên kết ngoài
Kết quả môn bơi tại Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2007

Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2007
2007


title: Anoplischius

text:
Anoplischius là một chi bọ cánh cứng trong họ
Elateridae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1859 bởi Candèze.

Các loài
Các loài trong chi này gồm:
 Anoplischius acallus Candèze, 1863
 Anoplischius aeneipennis Schwarz, 1904
 Anoplischius aeoloides Candèze, 1881
 Anoplischius anemicus Candèze, 1900
 Anoplischius anguinus Erichson, 1847
 Anoplischius angularis Schwarz, 1906
 Anoplischius anthracinus Candèze, 1863
 Anoplischius ater Schwarz, 1902
 Anoplischius athooides Steinheil, 1875
 Anoplischius atractodes Candèze, 1863
 Anoplischius attenuatus Steinheil, 1875
 Anoplischius bicarinatus Candèze, 1863
 Anoplischius boraceiensis Casari-Chen & Costa, 1992
 Anoplischius brevipes Schwarz, 1906
 Anoplischius bruchi Schwarz, 1906
 Anoplischius brunneus (Fleutiaux & Salle, 1889)
 Anoplischius candezei Fleutiaux, 1907
 Anoplischius castaneipennis Candèze, 1863
 Anoplischius cattleyae Fleutiaux, 1891
 Anoplischius chalcopterus Champion, 1895
 Anoplischius claudii Candèze, 1863
 Anoplischius clavus Candèze, 1865
 Anoplischius compressicornis Steinheil, 1875
 Anoplischius conicicollis Candèze, 1863
 Anoplischius conicipennis Schwarz, 1902
 Anoplischius conicus Candèze, 1900
 Anoplischius corallinicollis Candèze, 1863
 Anoplischius cubitas Zayas, 1988
 Anoplischius curticollis Champion, 1895
 Anoplischius depressipennis Candèze, 1863
 Anoplischius dimidiatus Zayas, 1988
 Anoplischius diplotrichus (Schwarz, 1902)
 Anoplischius divisus Champion, 1895
 Anoplischius dorsalis Schwarz, 1900
 Anoplischius ebeninus Steinheil, 1875
 Anoplischius egaensis Candèze, 1881
 Anoplischius elegans Champion, 1895
 Anoplischius elegantulus Candèze, 1881
 Anoplischius flavescens Schwarz, 1906
 Anoplischius flavicollis Champion, 1895
 Anoplischius foveifrons Champion, 1895
 Anoplischius furvus Champion, 1895
 Anoplischius glis Candèze, 1863
 Anoplischius griseopilosus Candèze, 1897
 Anoplischius haematopus Candèze, 1859
 Anoplischius hemipyrrhus Candèze, 1859
 Anoplischius hirtellus Candèze, 1859
 Anoplischius insolitus Candèze, 1897
 Anoplischius landolti Steinheil, 1877
 Anoplischius larochei Steinheil, 1875
 Anoplischius lateralis Candèze, 1859
 Anoplischius laticollis (Eschscholtz, 1829)
 Anoplischius limatus Candèze, 1889
 Anoplischius lineatus Champion, 1895
 Anoplischius longipennis Candèze, 1859
 Anoplischius longulus Candèze, 1859
 Anoplischius lucidus Champion, 1895
 Anoplischius maculicollis Champion, 1895
 Anoplischius melanotides Candèze, 1859
 Anoplischius melanotiformis Candèze, 1881
 Anoplischius melanotoides Candèze, 1881
 Anoplischius melanurus (Schwarz, 1902)
 Anoplischius mexicanus Champion, 1895
 Anoplischius molliculus Candèze, 1859
 Anoplischius morosus Candèze, 1859
 Anoplischius mus Candèze, 1859
 Anoplischius mutabilis Schwarz, 1904
 Anoplischius nigrinus Candèze, 1859
 Anoplischius nigrolaterus Schwarz, 1904
 Anoplischius obscurus Kirsch, 1866
 Anoplischius pallidipes Candèze, 1859
 Anoplischius pallidus Champion, 1895
 Anoplischius parallelus Steinheil, 1875
 Anoplischius parvulus Champion, 1895
 Anoplischius piliger Champion, 1895
 Anoplischius pilosus Candèze, 1859
 Anoplischius planicollis Erichson, 1847
 Anoplischius pubescens Candèze, 1859
 Anoplischius punctatissimus Schwarz, 1904
 Anoplischius punctatus Candèze, 1859
 Anoplischius pyronotus Candèze, 1859
 Anoplischius ripurus Candèze, 1859
 Anoplischius ruficeps Candèze, 1865
 Anoplischius rufulus Candèze, 1859
 Anoplischius rusticus Candèze, 1881
 Anoplischius sagranianus (Du Val, 1857)
 Anoplischius sanguinicollis Champion, 1895
 Anoplischius semiaeneus Champion, 1895
 Anoplischius semiruber Candèze, 1897
 Anoplischius sobrinus Champion, 1895
 Anoplischius substriatus Schwarz, 1906
 Anoplischius sulcifrons Candèze, 1859
 Anoplischius suturalis Zayas, 1988
 Anoplischius suturalis Candèze, 1881
 Anoplischius teapensis Champion, 1895
 Anoplischius testaceus Candèze, 1859
 Anoplischius transversus Candèze, 1859
 Anoplischius trapezicollis Candèze, 1859
 Anoplischius trivittatus Schwarz, 1904
 Anoplischius variabilis Champion, 1895
 Anoplischius venustus Du Val, 1857
 Anoplischius vestitus Candèze, 1859
 Anoplischius vitticollis Candèze, 1859

Chú thích

Tham khảo

Ampedini


title: 24308 Cowenco

text:
24308 Cowenco (1999 YC9) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 29 tháng 12 năm 1999 bởi G. Hug và G. Bell ở Farpoint Observatory.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 24308 Cowenco

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1999


title: Guarea corrugata

text:
Guarea corrugata là một loài thực vật thuộc họ Meliaceae. Đây là loài đặc hữu của Colombia.

Chú thích

Tham khảo
 Calderon, E. 1998. Guarea corrugata. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Colombia
Guarea


title: Danh sách đĩa đơn quán quân Hot 100 năm 1963 (Mỹ)

text:
{| cellpadding="2" cellspacing="10" style="width: 100%; border: 0;"
|- style="background: #efefef;"
! Đĩa đơn
! Album
|- valign ="top" style="background: #ffffff;"
| width="50%" |
 The Tornadoes: Telstar
 3 Tuần (22.12.1962 - 5.01.1963)
 Steve Lawrence: Go Away Little Girl
 2 Tuần (12.01 - 19.01)
 The Rooftop Singers: Walk Right In
 2 Tuần (26.01 - 2.02)
 Paul & Paula: Hey Paula
 3 Tuần (9.02 - 23.02)
 The Four Seasons: Walk Like A Man
 3 Tuần (2.3 - 16.3)
 Ruby & the Romantics: Our Day Will Come
 1 Tuần (23.3)
 The Chiffons: He's So Fine
 4 Tuần (30.3 - 20.4)
 Little Peggy March: I Will Follow Him
 3 Tuần (27.4 - 11.5)
 Jimmy Soul: If You Wanna Be Happy
 2 Tuần (18.5 - 25.5)
 Lesley Gore: It's My Party
 2 Tuần (1.6 - 8.6)
 Kyū Sakamoto: Sukiyaki
 3 Tuần (15.6 - 29.6)
 The Essex: Easier Said Than Done
 2 Tuần (6.7 - 13.7)
 Jan and Dean: Surf City
 2 Tuần (20.7 - 27.7)
 The Tymes: So Much In Love
 1 Tuần (3.8)
 Little Stevie Wonder: Fingertips (Part 2)
 3 Tuần (10.8 - 24.8)
 The Angels: My Boyfriend's Back
 3 Tuần (31.8 - 14.9)
 Bobby Vinton: Blue Velvet
 3 Tuần (21.9 - 5.10)
 Jimmy Gilmer & the Fireballs: Sugar Shack
 5 Tuần (12.10 - 9.11)
 April Stevens & Nino Tempo: Deep Purple
 1 Tuần (16.11)
 Dale & Grace: I'm Leaving It Up To You
 2 Tuần (23.11 - 30.11)
 Sœur Sourire / Singing Nun: Dominique
 4 Tuần (7.12 - 28.12.1963)
| width="50%" |
 Vaughn Meader - The First Family
 12 Tuần
 Charlie Byrd/Stan Getz - Jazz Samba
 1 Tuần
 Allan Sherman - My Son The Celebrity
 1 Tuần
 Soundtrack - West Side Story
 11 Tuần (insgesamt 53 Wochen)
 Frank Fontaine - Songs I Sing On The Jackie Gleason Show
 5 Tuần
 Andy Williams - Days Of Wine And Roses
 16 Tuần (insgesamt 14 Wochen)
 Stevie Wonder - Little Stevie Wonder The 12 Year Old Genius
 1 Tuần
 Allan Sherman - My Son The Nut
 3 Tuần
 Peter, Paul and Mary - Peter, Paul & Mary
 8 Tuần
 Peter, Paul and Mary - In The Wind
 1 Tuần
 Singing Nun - Singing Nun
 10 Tuần (7.12.1963 - 14.02.1964)
|}

Tham khảo

1963


title: Saint-Vincent-sur-Oust

text:
Saint-Vincent-sur-Oust () là một xã ở tỉnh Morbihan trong vùng Bretagne tây bắc Pháp. Xã này có diện tích 15,66 km², dân số năm 1999 là 1096 người. Khu vực này có độ cao từ 1-60 mét trên mực nước biển.

Sông Oust tạo thành ranh giới phía bắc và phía đông. Sông Arz tạo thành phần lớn ranh giới phía tây nam.
Cư dân của Saint-Vincent-sur-Oust danh xưng trong tiếng Pháp là Vincentais.

Tham khảo
 Các thị trưởng của Hiệp hội Morbihan
 Hồ sơ của thị trấn trên trang mạng INSEE

Liên kết ngoài
French Ministry of Culture list for Saint-Vincent-sur-Oust
Bản đồ của Saint-Vincent-sur-Oust trên Michelin

Saintvincentsuroust


title: Xã của tỉnh Charente-Maritime

text:
Đây là danh sách 472 xã của tỉnh Charente-Maritime ở Pháp.

 (CALR) Communauté d'agglomération de La Rochelle, created in 2000.
 (CARF) Communauté d'agglomération du Pays Rochefortais, created in 2000.
 (CAR) Communauté d'agglomération du Pays Royannais, created in 2002.
 Communauté de communes de l'Ile-de-Ré
 Communauté de communes Plaine d'Aunis
 Communauté de communes de Surgères
 Communauté de communes du canton de Loulay
 Communauté de communes du canton d'Aulnay-de-Saintonge
 Communauté de communes du canton de Saint-Jean-d'Angély
 Communauté de communes du Sud-Charente
 Communauté de communes Charente-Arnoult-Coeur de Saintonge
 Communauté de communes du Pays Savinois
 Communauté de communes du canton de Saint-Hilaire-de-Villefranche
 Communauté de communes du Pays de Matha
 Communauté de communes Vignobles et Vals boisés du Pays Buriaud
 Communauté de communes de la région de Pons
 Communauté de communes de la Haute-Saintonge
 Communauté de communes de l'Île-d'Oléron
 Communauté de communes des bassins Seudre-et-Arnoult
 Communauté de communes du canton de Gémozac et de la Saintonge Viticole
 Communauté de communes du Bassin de Marennes
 Communauté de communes du Pays Marandais
 Communauté de communes du Pays Santon
 Communauté de communes du Val de Trézence, de la Boutonne à la Devise
 Communauté de communes du canton de Courçon

Tham khảo


title: Haut-Mauco

text:
Haut-Mauco (en gascon Mau Còrn Haut) là một xã, thuộc tỉnh Landes trong vùng Nouvelle-Aquitaine. Xã này có diện tích 18,64 kilômét vuông, dân số năm 2006 là người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 85 mét trên mực nước biển.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Haut-Mauco trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Haut-Mauco


title: Holocentropus spurius

text:
Holocentropus spurius là một loài Trichoptera hóa thạch trong họ Polycentropodidae.

Tham khảo

Hóa thạch Bộ Cánh lông
Holocentropus


title: Austrolimnophila buxtoni

text:
Austrolimnophila buxtoni là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Austrolimnophila
Limoniidae ở vùng Afrotropic


title: (9285) 1981 EL24

text:
{{DISPLAYTITLE:(9285) 1981 EL24}}

(9285) 1981 EL24 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Schelte J. Bus ở Đài thiên văn Siding Spring gần Coonabarabran, New South Wales, Úc, ngày 2 tháng 3 năm 1981.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 9001–10000

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser

Thiên thể phát hiện năm 1981
Được phát hiện bởi Schelte J. Bus
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Danh sách hãng chế tạo động cơ máy bay

text:
Đây là một danh sách các hãng chế tạo động cơ máy bay, liệt kê cả các hãng không còn tồn tại. Những hãng danh tiếng sẽ được in đậm.

A
 ABC Motors —
 ADC —
 Aero Adventure Aviation —
 Aerojet —
 Aeromarine —
 Aeronca —
 Aerosport -
 Agusta -
 Air Cooled Motors -
 Airdisco —
 Alfa Romeo —
 AlliedSignal -
 Allison Engine Company —
 Alvis —
 Antoinette —
 Argus —
 Armstrong Siddeley —
 Aspin —
 Austro-Daimler —
 Avia —
 Aviadvigatel -

B
 Beardmore —
 Bentley —
 Benz —
 BHP —
 Blackburn —
 BMW —
 Bramo —
 Bristol Engine Company —
 Bristol Siddeley —
 British Anzani Engine Company —
 Bücker —
 Buick —

C
 Carden —
 Centurion —
 CFM International -  /
 Chevrolet —
 Chrysler —
 Cirrus —
 Clerget —
 CNA -
 Colombo —
 Commonwealth Aircraft Corporation —
 Continental Motors —
 Coventry Climax —
 Coventry Victor —
 Curtiss-Wright —
 Curtiss —

D
 Daimler-Benz —
 de Havilland —
 DeltaHawk -
 Douglas —
 CitiGlobalConnection —

E
 Elizalde —
 Engine Alliance —
 EADS -

F
 Farman Aviation Works —
 Fiat —
 Ford Motor Company —
 Ford Motor Company —
 Franklin Engine Company —

G
 Garrett AiResearch —
 Gas Turbine Research Establishment —
 GE-Aviation —
 GE Honda Aero Engines —
 German Aircraft GmbH —
 General Motors —
 Glushenkov —  /
 Gnome —
 Gnome et Rhône —
 Green —
 Guiberson —

H
 Hall-Scott —
 Heinkel-Hirth —
 Hindustan Aeronautics —
 Hirth —
  Hiro (Quân xưởng Hải quân) -
 Hispano-Suiza —
 Hispano-Suiza —
 Hitachi —
 Honeywell —

I
 IA —
 International Aero Engines ////
Công nghiệp nặng Ishikawajima-Harima—
 Isotta-Fraschini —
 Ivchenko —  /

J
 Jacobs —
 Junkers —
 Jabiru —

K
 Kawasaki Heavy Industries —
 Kinner —
 Klimov —  /
 Klöckner-Humboldt-Deutz —
 Kuznetsov —  /

L
 Lawrance —
 Le Rhône —
 LHTEC —
 Liberty —
 Limbach Flugmotoren —
 Lorraine —
 Lotarev —  / on
 Avco Lycoming —
 Lyul'ka —  /

M
 Maybach —
 McCulloch —
 Mercedes —
 Metropolitan-Vickers —
 Microturbo —
 Mitsubishi —
 Oberursel —
 Motor-Sich -
 Motorlet —
 MTR (MTU/Turbomèca/Rolls-Royce) -
 MTU Aero Engines —

N
 Nakajima —
 Napier & Son —

O
 Orenda —

P
 Packard —
 Piaggio —
 Piaggio-Lycoming -  /
 Pobjoy Airmotors —
 Power Jets —
 Praga -
 Praha-Jinonice —
 Praha-Liben —
 Pratt & Whitney Canada —
 Pratt & Whitney —
 PZI —
 PZL —

R
 Ranger —
 Reaction Motors —
 Renault —
 Ricardo-Halford —
 Righter —
 Rockwell -
 Rolls-Royce North America —
 Rolls-Royce —
 Rotax —
 Rotec Engineering —
 RotorWay International -
 Royal Aircraft Factory -

S
 Saab —
 Salmson —
 SCEMM —
 Schmidding —
 Scott —
 Shvetsov —  /
 Siddeley —
 Siemens AG —
 Siemens-Halske —
 Skoda Works —
 Snecma Moteurs —
 Soloviev —  /
 SPA —
 Studebaker —
 Sunbeam —
 Svenska —

T
 Techspace Aero —
 Thielert —
 Tokyo Gasu Denki —
 Train —
 Tumansky —  /
 Turbomèca —
 Turbo-Union —

V
 Volvo Aero —

W
 Walter —
 Walter Engines -
 Warner —
 Westinghouse —
 Williams International —

Tham khảo

Công ty sản xuất máy bay


title: Pahamunaya layagammeda

text:
Pahamunaya layagammeda là một loài Trichoptera thuộc họ Polycentropodidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Pahamunaya


title: Epinotia granitalis

text:
The Cypress Bark Moth (Epinotia granitalis) là một loài bướm đêm thuộc họ Tortricidae. Nó là loài đặc hữu của Nhật Bản.

Sải cánh dài 13–16 mm. Con trưởng thành bay từ đầu tháng 6 đến cuối tháng 7.

Ấu trùng ăn Cryptomeria japonica và Chamaecyparis obtusa.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Eurasian Tortricidae

Epinotia


title: Linh miêu đuôi cộc

text:
Linh miêu đuôi cộc (danh pháp khoa học: Lynx rufus) là một loài động vật hữu nhũ Bắc Mỹ thuộc họ mèo Felidae xuất hiện vào thời điểm tầng địa chất Irvingtonian quanh khoảng 1,8 triệu năm về trước. Bao gồm 12 phân loài được thừa nhận, phạm vi từ miền nam Canada đến miền trung México, bao gồm hầu hết lục địa Hoa Kỳ. Linh miêu đuôi cộc là loài động vật ăn thịt thích nghi môi trường sống nhiều cây gỗ, cũng như môi trường bán hoang mạc, cạnh đô thị, ven rừng hay đầm lầy. Loài còn tồn tại trong phạm vi ban đầu, nhưng quần thể địa phương dễ bị đe đọa đến trừ tiệt do sói đồng cỏ và vật nuôi nhà. Linh miêu đuôi cộc đóng vai trò quan trọng kiểm soát quần thể động vật gây hại. Sở hữu bộ lông từ xám đến nâu, khuôn mặt râu ria, đôi tai có chùm lông đen, linh miêu đuôi cộc tương tự như những loài khác có kích thước trung bình thuộc chi Lynx. Loài này nhỏ hơn trung bình so với linh miêu Canada, loài cùng chia sẻ nhiều nơi trong phạm vi của chúng, nhưng lớn hơn khoảng gấp đôi mèo nhà. Chúng có vạch kẻ đen phân biệt trên chân trước và chiếc đuôi mập, ngọn đen, từ đây khởi nguồn cho tên gọi của loài.

Mặc dù linh miêu đuôi cộc ưa thích thỏ và thỏ đồng, nhưng chúng sẽ săn bất cứ gì từ côn trùng, gà, ngỗng, những loài chim khác, gặm nhấm nhỏ cho đến loài hươu. Lựa chọn con mồi phụ thuộc vào vị trí, sinh cảnh, mùa trong năm và độ phong phú. Giống như hầu hết các loài mèo, linh miêu đuôi cộc chiếm giữ lãnh thổ và phần lớn sống đơn độc, mặc dù có vài sự chồng chéo trong phạm vi sinh sống. Chúng sử dụng một số phương thức đánh dấu ranh giới lãnh thổ của mình, bao gồm dấu vết móng vuốt và hỗn hợp nước tiểu hoặc phân. Linh miêu đuôi cộc giao phối từ mùa đông đến mùa xuân, thai kỳ kéo dài khoảng hai tháng.

Mặc dù linh miêu đã bị con người săn đuổi rộng rãi, cho cả hoạt động thể thao lẫn săn lông thú, quần thể chứng minh được sự phục hồi mặc dù đang giảm ở vài khu vực. Loài săn mồi khó tìm hiểu này được khắc họa trong thần thoại bản địa Bắc Mỹ và văn hóa dân gian của người châu Âu đi khai hoang.

Nguyên tắc phân loại

Đã có nhiều tranh luận về phân loại loài này là Lynx rufus hay Felis rufus như một phần của vấn đề rộng lớn hơn liên quan đến việc liệu có bốn loài Lynx được xếp vào chi riêng của chúng, hay được đặt vào một phân chi của Felis. Chi Lynx hiện tại được chấp nhận, linh miêu đuôi cộc được liệt kê với danh pháp Lynx rufus trong nguồn phân loại hiện đại.

Johnson và cộng sự báo cáo chi Lynx chia sẻ một nhánh với chi puma, mèo báo (Prionailurus) và dòng dõi mèo nhà (Felis), từ 7.15  triệu năm về trước (mya); chi Lynx phân tách lần đầu, xấp xỉ 3,24 triệu năm về trước.

Linh miêu đuôi cộc được cho đã tiến hóa từ linh miêu Á-Âu, tiến vào Bắc Mỹ qua con đường cầu đất liền Bering vào thời điểm thế Pleistocene, tổ tiên loài đến sớm nhất khoảng 2,6 triệu năm về trước. Làn sóng đầu tiên di chuyển vào trong phần chia phía nam Bắc Mỹ, nhưng sớm bị sông băng cắt đứt từ phía bắc. Quần thể này đã tiến hóa thành linh miêu đuôi cộc hiện đại quanh khoảng 20,000 năm về trước. Quần thể thứ hai đến từ châu Á và định cư ở phía bắc, phát triển thành linh miêu Canada hiện đại. Lai giống giữa linh miêu đuôi cộc và linh miêu Canada đôi khi có thể xảy ra.

Cây phát sinh chủng loài của chi Lynx

Phân loài
Mười ba phân loài linh miêu hiện đang được công nhận:
 L. rufus rufus (Schreber) – miền đông và miền trung tây Hoa Kỳ
 L. r. gigas (Bangs) – bắc New York đến Nova Scotia và New Brunswick
 L. r. floridanus (Rafinesque) – đông nam Hoa Kỳ và nội địa đến thung lũng Mississippi, lên đến tây nam Missouri và nam Illinois
 L. r. superiorensis (Peterson & Downing) – miền tây khu vực Ngũ Đại Hồ, bao gồm thượng Michigan, Wisconsin, miền nam Ontario và hầu hết Minnesota
 L. r. baileyi (Merriam) – tây nam Hoa Kỳ và tây bắc México
 L. r. californicus (Mearns) – tây California thuộc Sierra Nevada
 L. r. mohavensis (B.Anderson) – hoang mạc Mojave thuộc California
 L. r. escuinapae (J. A. Allen) – trung tâm México, một phần phía bắc mở rộng dọc theo bờ biển phía tây đến miền nam Sonora
 L. r. fasciatus (Rafinesque) – Oregon, tây Washington thuộc dãy núi Cascade, tây bắc California và tây nam British Columbia
 L. r. oaxacensis (Goodwin) – Oaxaca
 L. r. pallescens (Merriam) – tây bắc Hoa Kỳ và miền nam British Columbia, Alberta và Saskatchewan
 L. r. peninsularis (Thomas) – Baja California
 L. r. texensis (Mearns) – miền tây Louisiana, Texas, trung nam Oklahoma và phía nam sâu vào Tamaulipas, Nuevo León và Coahuila

Phân chia phân loài đã gặp khó khăn, do còn thiếu nứt gãy địa lý rõ ràng trong phạm vi của chúng và những khác biệt thứ yếu giữa các phân loài.

Đặc điểm vật lý

Linh miêu đuôi cộc tương tự loài khác thuộc chi Lynx, nhưng kích thước trung bình nhỏ nhất trong số bốn loài. Lông biến đổi màu, mặc dù thường có màu rám nắng đến màu nâu pha xám tổng thể, với những vệt đen trên thân, thanh kẻ sẫm màu trên chân trước và đuôi. Hoa văn lốm đốm hoạt động như vật ngụy trang. Đôi tai nhọn, ngọn đen, mọc búi lông đen, ngắn. Thường có màu trắng nhạt trên môi, cằm và phần dưới bụng. Linh miêu đuôi cộc sống tại miền sa mạc phía tây nam có bộ lông khoác sáng màu, trong khi linh miêu tại miền rừng phía bắc tối màu nhất. Linh miêu non được sinh ra có lông dày và đã có sẵn đốm. Một vài linh miêu đuôi cộc nhiễm hắc tố đã được quan sát và bắt giữ tại Florida. Chúng có lông màu đen, nhưng vẫn có biểu lộ hoa văn lốm đốm.

Gương mặt có diện mạo rộng do búi lông dài rộng dưới đôi tai. Đôi mắt linh miêu đuôi cộc có màu vàng với con ngươi đen. Mũi đỏ hồng. Trên gương mặt, hông và lưng có màu nền là xám hoặc đỏ pha vàng hoặc đỏ pha nâu. Đồng tử có hình tròn đen, vòng quanh và sẽ mở rộng trong quá trình hoạt động về đêm để tiếp nhận ánh sáng tối đa. Mèo có thính giác và thị giác nhạy bén; cùng một giác quan đánh hơi tốt. Linh miêu leo trèo xuất sắc, sẽ bơi lội khi cần, nhưng thường sẽ tránh nước.

Linh miêu đuôi cộc trưởng thành có chiều dài từ phần đầu đến gốc đuôi khoảng , trung bình ; chiếc đuôi ngắn mập thêm  và diện mạo "đuôi cộc" đem đến tên gọi cho loài. Linh miêu trưởng thành khi đứng bờ vai cao khoảng . Linh miêu đực trưởng thành có thể dao động cân nặng từ , với khoảng trung bình ; linh miêu cái khoảng , với khoảng trung bình . Linh miêu đuôi cộc lớn nhất đo lường chính xác cân nặng kỷ lục , mặc dù có báo cáo chưa được xác minh đạt đến . Hơn nữa, báo cáo vào ngày 20 tháng 6 năm 2012 về mẫu vật cán chết trên đường New Hampshire liệt kê cân nặng con vật đạt . Linh miêu đuôi cộc có thân hình lớn nhất sống tại miền đông Canada và miền bắc New England thuộc phân loài (L. r. gigas), trong khi nhỏ nhất thuộc phân loài đông nam (L. r. floridanus), đặc biệt tại miền nam dãy Appalachian. Linh miêu đuôi cộc vạm vỡ, chân sau dài hơn chân trước, khiến chúng có dáng đi nhấp nhô. Khi sinh, cân nặng  và chiều dài . Khi được 1 năm tuổi, linh miêu sẽ đạt khoảng .

Linh miêu đuôi cộc đạt kích thước lớn tại phạm vi phía bắc và tại sinh cảnh thoáng rộng. Một nghiên cứu kích thước so sánh hình thái tại miền đông Hoa Kỳ phát hiện phân kỳ vị trí của mẫu vật đực và cái lớn nhất, cho thấy thúc ép chọn lọc khác biệt về giới.

Hành vi
Linh miêu đuôi cộc hoạt động lúc hoàng hôn. Linh miêu vẫn không ngừng di chuyển từ 3 giờ trước khi mặt trời lặn cho đến khoảng nửa đêm và sau đó một lần nữa từ trước bình minh cho đến 3 giờ sau khi mặt trời mọc. Mỗi đêm, chúng sẽ di chuyển từ  dọc theo lộ trình quen thuộc. Hành vi này có thể thay đổi theo mùa, linh miêu đuôi cộc trở thành loài hoạt động ban ngày nhiều hơn trong suốt mùa thu và mùa đông để đáp ứng với hoạt động của con mồi, hoạt động nhiều hơn suốt cả ngày vào tháng lạnh.

Cấu trúc xã hội và phạm vi nơi sinh sống

Linh miêu đuôi cộc hoạt động giới hạn trong lãnh thổ xác định rõ, biến đổi kích thước phụ thuộc vào giới tính và phân bố con mồi. Phạm vi sinh sống được đánh dấu bằng phân, mùi nước tiểu và bằng cách cào vuốt vào cây dễ thấy trong khu vực. Trong lãnh thổ của mình, linh miêu đuôi cộc sẽ có rất nhiều nơi trú ẩn, thường có một hang chính và vài chỗ ẩn náu bổ trợ theo mức độ bên ngoài phạm vi, chẳng hạn như khúc gỗ rỗng, cọc bụi cây, bụi rậm, hoặc dưới gờ đá. Hang trú ẩm có mùi nồng.

Kích thước phạm vi sinh sống của linh miêu đuôi cộc biến đổi đáng kể; liên minh bảo tồn thế giới tóm tắt nghiên cứu đặt giả thuyết phạm vi khoảng . Một nghiên cứu tại Kansas, linh miêu đực thường trú phạm vi khoảng , còn linh miêu cái ít hơn một nữa tại khu vực. Linh miêu lưu trú thời gian ngắn phát hiện có cả hai phạm vi sinh sống xác minh rõ, lớn (xấp xỉ ) và nhỏ. Mèo con có phạm vi nhỏ nhất đạt khoảng . Nghiên cứu đã chỉ ra sự phân tán từ phạm vi sinh sản rõ rệt nhất với con đực.

Báo cáo về biến đổi kích thước phạm vi theo mùa đã được phân minh. Một nghiên cứu phát hiện biến đổi lớn trong kích thước phạm vi con đực, từ  vào mùa hè đến  vào mùa đông. Nghiên cứu khác phát hiện rằng linh miêu cái, đặc biệt đã hoạt động sinh sản, mở rộng phạm vi sinh sống vào mùa đông, nhưng linh miêu đực chỉ đơn thuần chuyển phạm vi của chúng mà không cần mở rộng, phù hợp với nhiều nghiên cứu trước đó. Một nghiên cứu khác ở nhiều bang khác nhau tại Hoa Kỳ phát hiện ít hoặc không có sự thay đổi theo mùa.

Giống như hầu hết loài họ mèo, linh miêu đuôi cộc phần lớn sống đơn độc, nhưng phạm vi thường sẽ chồng chéo lên nhau. Không bình thường đối với loài mèo, con đực khoan thứ chồng chéo hơn, trong khi linh miêu cái hiếm khi lang thang vào phạm vi khác. Với kích thước phạm vi nhỏ hơn của chúng, hai hoặc nhiều linh miêu cái có thể cư trú trong phạm vi sống của một con đực. Khi nhiều lãnh thổ con đực chồng chéo lên nhau, một hệ thống phân cấp thống trị thường được thiết lập, dẫn đến loại trừ một số tạm thời từ các khu vực ưu tiên.

Trong ranh giới với ước tính rộng rãi khác nhau về kích thước phạm vi sinh sống, số liệu mật độ quần thể phân kỳ, từ 1 đến 38 linh miêu trên mỗi  trong một khảo sát. Mức trung bình ước được đối với một linh miêu đuôi cộc trên mỗi . Một liên kết quan sát được giữa mật độ quần thể và tỉ lệ giới tính. Một nghiên cứu lưu ý một quần thể dày đặc, không bị săn đuổi tại California có tỷ lệ giới tính 2,1 đực trên cái. Khi mật độ giảm, tỷ lệ giới tính lệch tới 0,86 đực trên cái. Một nghiên cứu khác quan sát được tỷ lệ tương tự và đề ra giả thiết những con đực có thể đối phó với sự gia tăng cạnh tranh tốt hơn và điều này sẽ giúp hạn chế sinh sản cho đến khi các yếu tố làm giảm mật độ biến đổi.

Săn mồi và khẩu phần

Linh miêu đuôi cộc có thể tồn tại trong thời gian dài mà không có thức ăn, nhưng sẽ ăn rất nhiều khi con mồi phong phú. Trong thời kỳ đói kém, sẽ thường săn động vật lớn hơn mà linh miêu có thể giết chết và trở về ăn sau đó. Linh miêu đuôi cộc săn bằng cách rình mồi và rồi phục kích, rượt đuổi ngắn hoặc vồ chụp. Linh miêu ưa thích động vật có vú nặng khoảng . Con mồi chủ yếu thay đổi theo vùng miền. Tại phía đông Hoa Kỳ, con mồi là loài thỏ đuôi bông Bắc Mỹ, còn ở phía bắc con mồi là thỏ giày tuyết. Khi những con mồi tồn tại cùng nhau, như tại New England, chúng là những nguồn thức ăn chính của linh miêu đuôi cộc. Xa về phía nam, con mồi thỏ và thỏ đồng đôi lúc được thay thế bằng chuột bông như nguồn thức ăn chính. Linh miêu cũng săn chim lớn lên đến kích thước một con thiên nga, cùng với chim non và trứng của chúng. Linh miêu đuôi cộc là loài săn mồi cơ hội, không giống linh miêu Canada chuyên biệt hơn, dễ dàng thay đổi lựa chọn con mồi. Đa dạng hóa khẩu phần tích cực tương quan với nạn suy giảm số lượng con mồi chính yếu của linh miêu đuôi cộc; con mồi chủ yếu phong phú là yếu tố quyết định chính cho khẩu phần toàn diện.

Linh miêu đuôi cộc săn động vật nhiều kích cỡ khác nhau và sẽ điều chỉnh kỹ năng săn mồi của chúng sao cho phù hợp. Với động vật nhỏ, chẳng hạn như gặm nhấm (bao gồm sóc), chim, cá, bao gồm cả cá mập nhỏ, côn trùng, linh miêu sẽ săn tại khu vực phong phú mồi; chúng sẽ nằm, núp, hoặc đứng và chờ đợi nạn nhân lang thang đến gần. Sau đó vồ lấy, túm bắt con mồi bằng móng vuốt thu rút, sắc bén. Đối với động vật lớn hơn một chút, chẳng hạn ngỗng, thỏ và thỏ rừng, linh miêu núp lùm cây và đợi cho đến khi con mồi đến trong khoảng  trước khi lao vào tấn công. Ít phổ biến, linh miêu sẽ ăn động vật lớn hơn, chẳng hạn như động vật móng guốc non hay loài ăn thịt khác như chồn cá (chủ yếu giống cái), cáo, chồn nâu, chồn hôi, chó nhỏ và mèo nhà. Linh miêu đuôi cộc được xem là loài săn mồi chính đe đọa đến sếu Mỹ nguy cấp quý hiếm. Linh miêu đuôi cộc cũng thỉnh thoảng săn gia súc và gia cầm. Trong khi các loài lớn hơn, chẳng hạn như bò nhà và ngựa, không thể bị tấn công, linh miêu đưa ra hành động đe dọa đến loài nhai lại nhỏ hơn, chẳng hạn cừu và dê. Theo cục thống kê nông nghiệp quốc gia, linh miêu giết chết 11.100 con cừu vào năm 2004, bao gồm 4,9% tất cả trường hợp cừu tử vong do động vật săn mồi. Tuy nhiên, một vài số liệu linh miêu đuôi cộc săn thịt có thể bị nhận diện sai, linh miêu đuôi cộc được biết đến còn ăn xác thối trên phần thịt gia súc còn lại do động vật khác giết chết.

Linh miêu đuôi cộc còn giết cả hươu, đặc biệt vào mùa đông khi con mồi nhỏ khan hiếm, hoặc khi quần thể hươu trở nên phong phú hơn. Một nghiên cứu tại Everglades đã cho biết phần lớn con mồi giết được (33 trong số 39) là hươu non, nhưng đối với con mồi gấp 8 lần trọng lượng, linh miêu đuôi cộc cũng có thể săn thành công. Linh miêu vồ bắt hươu, thường khi con hươu nằm xuống, sau đó lao đến và vồ túm cổ hươu trước khi cắn vào cổ họng, nền sọ, hoặc ngực. Vào những dịp hiếm hoi, linh miêu đuôi cộc giết chết một con hươu, ăn no nê và sau đó chôn xác dưới tuyết hoặc lá cây, thường trở lại chỗ chôn xác nhiều lần để ăn.

Linh miêu đuôi cộc săn mồi nền tảng chồng chéo với loài săn mồi khác có kích thước vừa thuộc môi trường sinh cảnh tương tự. Nghiên cứu tại Maine đã cho biết ít bằng chứng về mối quan hệ cạnh tranh giữa linh miêu đôi cộc và sói đồng cỏ hoặc cáo đỏ; khoảng cách biệt lập và chồng chéo lãnh thổ xuất hiện ngẫu nhiên giữa các loài động vật giám sát đồng thời. Tuy nhiên, các nghiên cứu khác phát hiện rằng quần thể linh miêu đuôi cộc có thể sụt giảm tại khu vực quần thể sói đồng cỏ cao, với khuynh hướng sống thành đàn ở loài họ chó nhiều hơn đã cho chúng thuận lợi cạnh tranh khi có thể. Tuy nhiên với linh miêu Canada, quan hệ khác loài ảnh hưởng đến mô hình phân phối; việc loại trừ cạnh tranh của linh miêu đuôi cộc có thể đã ngăn chặn bất kỳ sự mở rộng nào tiến xa hơn về phía nam phạm vi loài họ hàng nhà mèo.

Sinh sản và vòng đời

Linh miêu đuôi cộc có tuổi thọ trung bình dài 7 năm và hiếm khi vượt quá 10 năm. Linh miêu đuôi cộc hoang dã già nhất ghi nhận 16 tuổi, còn linh miêu đuôi cộc nuôi nhốt già nhất sống đến 32 tuổi.

Linh miêu đuôi cộc thường bắt đầu sinh sản vào mùa hè thứ hai, mặc dù linh miêu cái có thể khởi đầu sớm nhất vào năm đầu tiên. Sản sinh tinh trùng bắt đầu mỗi năm vào tháng 9 hoặc tháng 10 và linh miêu đực sẽ tốt giống vào mùa hè. Một con đực ưu thế sẽ du hành với một con cái và giao phối với con cái đó nhiều lần, tổng quát từ mùa đông đến đầu mùa xuân; biến đổi tùy vị trí, nhưng hầu hết giao phối diễn ra trong tháng Hai và tháng Ba. Cặp đôi có thể đảm trách nhiều hành vi khác nhau, bao gồm va đập, theo đuổi và phục kích. Con đực khác có thể tham gia, nhưng vẫn không dính líu. Một khi linh miêu đực nhận ra linh miêu cái chấp nhận, nó nắm chặt con cái trong tư thế ghì cổ điển hình ở thú họ mèo và giao phối với linh miêu cái. Linh miêu cái về sau có thể đi vào giao phối với con đực khác, và con đực thường sẽ giao phối với nhiều con cái. Xuyên suốt cuộc tán tỉnh, linh miêu đuôi cộc im lặng khác có thể phát ra tiếng thét, rít ầm ĩ, hoặc những âm thanh khác. Nghiên cứu tại Texas đề xuất thiết lập một phạm vi sinh sống cần thiết cho sinh sản; con vật với phạm vi không cố định không nhận biết con non. Linh miêu cái có chu kỳ động dục 44 ngày, động dục kéo dài từ năm đến mười ngày. Linh miêu đuôi cộc vẫn duy trì hoạt động sinh sản suốt cuộc đời.

Linh miêu cái nuôi con non một mình. Một đến sáu, nhưng thường hai đến bốn, mèo con được sinh ra vào tháng Tư hoặc tháng Năm, sau khoảng 60 đến 70 ngày thai kỳ. Thỉnh thoảng một lứa thứ hai được sinh ra vào cuối tháng Chín. Linh miêu cái thường sinh trong một không gian khép kín, thường là hang động nhỏ hoặc khúc gỗ rỗng. Linh miêu non mở mắt vào ngày thứ chín hoặc thứ mười. Chúng bắt đầu khám phá môi trường xung quanh khi được 4 tuần tuổi và cai sữa khi được khoảng hai tháng. Trong vòng 3 đến 5 tháng, chúng bắt đầu du hành cùng linh miêu mẹ. Chúng sẽ săn mồi tự do vào mùa thu năm đầu tiên của chúng và thường giải tán ngay sau đó. Tuy nhiên, tại Michigan, quan sát được linh miêu non ở lại với mẹ muộn đến mùa xuân kế.

Vết chân

Vết chân linh miêu đuôi cộc phô bày 4 ngón chân mà không có dấu móng vuốt, do móng vuốt có thể rút vào. Vết chân có phạm vi kích thước từ ; trung bình vào khoảng 1,8 inches. Khi đi bộ hoặc chạy nước kiệu, vết chân cách nhau xấp xỉ . Linh miêu đuôi cộc có thể tiến bước sải chân lớn khi chạy, thường từ .

Giống như tất cả loài mèo, linh miêu đuôi cộc 'ghi vết trực tiếp', có nghĩa vết in chân sau thường hạ xuống chính xác trên vết in chân trước. Vết chân linh miêu đuôi cộc thông thường có thể phân biệt với vết chân mèo hoang hay mèo nhà do kích thước lớn: khoảng 2.0 in2 (13 cm²) so với 1.5 in2 (10 cm²).

Tương tác sinh thái

Linh miêu đuôi cộc trưởng thành không có nhiều động vật săn mồi ngoại trừ con người, mặc dù chúng có thể chết khi xung đột khác loài. Báo sư tử và sói xám sẽ giết linh miêu trưởng thành, hành vi quan sát lập lại nhiều lần tại công viên quốc gia Yellowstone. Sói đồng cỏ đã từng giết linh miêu trưởng thành và con non. Có ít nhất một quan sát chứng thực một con linh miêu đuôi cộc và một con gấu đen Bắc Mỹ (Ursus americanus) đấu nhau giành xác con mồi.
Hài cốt linh miêu đuôi cộc thỉnh thoảng phát hiện tại vị trí chết của chồn cá đực.

Linh miêu non có thể bị một số loài săn mồi ăn thịt, bao gồm những loài cú, đại bàng, cáo, cũng như những con linh miêu đực trưởng thành khác; khi quần thể con mồi không dồi dào, linh miêu con ít có khả năng sống đến tuổi trưởng thành. Từng có báo cáo quan sát được đại bàng vàng (Aquila chrysaetos) săn thịt linh miêu đuôi cộc trưởng thành.

Bệnh tật, tai nạn, thợ săn, ô tô, chết đói là những nguyên nhân hàng đầu khác dẫn đến cái chết. Linh miêu chưa trưởng thành cho biết tỷ lệ tử vong cao ngay sau khi rời khỏi linh miêu mẹ, trong lúc chúng vẫn đang hoàn thiện kỹ năng săn mồi. Một nghiên cứu 15 con linh miêu đuôi cộc cho biết tỷ lệ sống hàng năm ở cả hai giới trung bình đạt 0,62, phù hợp tỷ lệ đề xuất nghiên cứu khác từ 0,56 đến 0,67.Ăn thịt đồng loại từng được báo cáo; linh miêu con có thể bị ăn thịt khi mức độ con mồi thấp, nhưng hiện tượng này rất hiếm và không ảnh hưởng nhiều đến quần thể.

Linh miêu đuôi cộc có thể bị ký sinh ngoài, chủ yếu bọ ve và bọ chét, sẽ thường mang theo ký sinh trùng từ con mồi, đặc biệt số ký sinh trên thỏ và sóc. Ký sinh trong đặc biệt phổ biến trong linh miêu đuôi cộc. Một nghiên cứu phát hiện tỷ lệ lây nhiễm trung bình đạt 52% từ loài Toxoplasma gondii, nhưng với thay đổi lớn theo vùng miền. Một loài ve bét ngoại lệ, Lynxacarus morlani, đến bây giờ vẫn chỉ phát hiện trên linh miêu đuôi cộc. Vai trò của ký sinh trùng và bệnh tật đối với tỷ lệ tử vong của linh miêu đuôi cộc vẫn còn chưa rõ ràng, nhưng yếu tố đó có thể chiếm tỷ lệ tử vong cao hơn so với chết đói, tai nạn và động vật săn mồi.

Phân bố và môi trường sống

Linh miêu đuôi cộc là loài động vật dễ thích nghi. Linh miêu ưa thích rừng thưa—rừng rụng lá, rừng lá kim hoặc rừng hỗn hợp—nhưng không giống những loài linh miêu khác, chúng không phụ thuộc hoàn toàn vào rừng sâu. Phạm vi từ đầm lầy ẩm thuộc Florida đến đất hoang mạc thuộc Texas hoặc các khu vực núi gồ ghề. Chúng sẽ xây chỗ cư trú gần khu vực nông nghiệp, nếu linh miêu hiện diện tại gờ đá, đầm lầy hoặc vùng rừng rộng; bộ lông đốm phục vụ như vật ngụy trang. Quần thể linh miêu đuôi cộc phụ thuộc chủ yếu vào quần thể con mồi; yếu tố quan trọng khác khi chọn lựa loại môi trường sống bao gồm khả năng bảo vệ dưới thời tiết khắc nghiệt, vị trí nghỉ ngơi và hang trú ẩn sẵn có, bao phủ rậm rạp cho săn mồi và trốn thoát, khả năng tự do khỏi nơi xáo trộn.

Phạm vi linh miêu đuôi cộc dường như không bị giới hạn bởi dân số con người, miễn là chúng có thể tìm được môi trường sống thích hợp; chỉ những nơi quy hoạch nông nghiệp rộng lớn là không thích hợp cho loài. Con vật có thể xuất hiện ở sân sau trong môi trường "cạnh đô thị", nơi phát triển loài người phân cắt môi trường sống tự nhiên. Nếu bị chó truy đuổi, chúng sẽ thường trèo lên cây.

Phạm vi lịch sử của linh miêu đuôi cộc từ phía nam Canada, trên khắp Hoa Kỳ, xa về phía nam đến Oaxaca thuộc México; linh miêu vẫn còn tồn tại hầu khắp khu vực này. Phạm vi bản đồ thường phô bày một nhóm lãnh thổ biệt lập tại Trung Tây Hoa Kỳ và nhiều nơi khác tại Đông Bắc, nơi linh miêu được cho không còn tồn tại, bao gồm cả miền nam Minnesota, đông nam Dakota và nhiều nơi tại Missouri, chủ yếu do biến đổi môi trường sống từ hoạt động nông nghiệp hiện đại. Trong lúc giả thuyết cho không còn tồn tại ở miền tây New York và Pennsylvania, nhiều khẳng định nhìn thấy linh miêu đuôi cộc (bao gồm cả mẫu vật chết) gần đây được báo cáo tại nam Tier thuộc New York và tại trung tâm New York. Ngoài ra, nhìn thấy linh miêu đuôi cộc được khẳng định ở miền bắc Indiana và một thời gian gần đây linh miêu bị giết gần Albion, Michigan. Vào đầu tháng ba, năm 2010, một con linh miêu đuôi cộc được trông thấy (và sau đó bị cơ quan kiểm soát động vật bắt giữ) tại một bãi đậu xe ở khu thương mại Houston, TX. Vào tháng 8 và tháng 9, năm 2010, một số lần trông thấy được báo cáo tại vùng ngoại ô Houston của Pearland và Friendswood.

Quần thể tại Canada bị hạn chế do cả tuyết dày lẫn sự hiện diện của linh miêu Canada. Linh miêu đuôi cộc không chịu được tuyết dày, sẽ trú ẩn dưới khu vực có mái che, chờ đến khi bão lớn tan hết. Linh miêu đuôi cộc thiếu bàn chân đệm lớn, không giống linh miêu Canada và không thể chống đỡ cân nặng của chúng trên tuyết một cách hiệu quả. Linh miêu đuôi cộc không hoàn toàn gặp bất lợi tại nơi mà phạm vi của chúng gặp gỡ thú họ mèo lớn: linh miêu Canada dời chuyển do linh miêu đuôi cộc gây hấn đã được quan sát tại nơi hai loài tương tác lẫn nhau ở Nova Scotia, trong lúc khai thác rừng lá kim phục vụ nông nghiệp khiến linh miêu Canada rút lui tiến đến phía bắc dãy núi để lại lợi thế cho linh miêu đuôi cộc. Tại bắc và trung México, loài mèo này phát hiện được tại rừng cây bụi khô và rừng thông, sồi; phạm vi kết thúc ở phần nhiệt đới phía nam đất nước.

Bảo tồn

Loài mèo này được liệt kê trong phụ lục II của Công ước thương mại quốc tế về các loài động, thực vật hoang dã nguy cấp (CITES), có nghĩa loài này không được xem là bị đe dọa tuyệt chủng, nhưng săn bắt và kinh doanh phải được theo dõi chặt chẽ. Loài vật này được quy định trong cả ba nước phạm vi của chúng và tìm được tại một số khu vực bảo vệ thuộc Hoa Kỳ, lãnh thổ chính của loài. Ước tính từ cục cá và động vật hoang dã Hoa Kỳ xếp số lượng linh miêu đuôi cộc từ 700.000 đến 1.500.000 cá thể tại Mỹ vào năm 1988, với sự gia tăng phạm vi và mật độ quần thể đề xuất con số lớn hơn trong những năm tiếp theo; vì những lý do này, Mỹ đã kiến nghị CITES loại bỏ loài mèo này khỏi Phụ lục II. Quần thể tại Canada và México vẫn ổn định và khỏe mạnh. IUCN liệt kê linh miêu đuôi cộc vào danh sách "loài ít quan tâm", ghi nhận chúng tương đối phổ biến và phong phú, nhưng thông tin từ phía nam México khá ít ỏi.
Loài được xem có nguy cơ tuyệt chủng tại Ohio, Indiana và New Jersey. Chúng được gạch bỏ khỏi danh sách bị đe dọa tại Illinois vào năm 1999 và tại Iowa vào năm 2003. Tại Pennsylvania, săn bắn và đánh bẫy hạn chế được cho phép một lần nữa, sau khi bị cấm từ 1970 đến 1999. Linh miêu đuôi cộc cũng bị suy giảm quần thể tại New Jersey vào thời điểm chuyển giao thế kỷ 19, chủ yếu do phát triển thương mại và nông nghiệp gây ra nạn chia cắt sinh cảnh; năm 1972, linh miêu đuôi cộc được pháp luật bảo vệ đầy đủ và được liệt kê có nguy cơ tuyệt chủng tại tiểu bang vào năm 1991. L. r. escuinipae, phân loài tìm được tại México vào một thời gian từng được Cục cá và động vật hoang dã Hoa Kỳ xem xét nguy cơ tuyệt chủng, nhưng bị loại khỏi danh sách vào năm 2005.

Linh miêu đuôi cộc từ lâu đã có giá trị cho cả bộ lông lẫn săn thể thao; chúng bị con người săn bắt và đánh bẫy, nhưng vẫn duy trì quần thể cao, thậm chí ở miền nam nước Mỹ, nơi linh miêu bị săn lùng rộng rãi. Trong những năm 1970 và 1980, một sự gia tăng chưa từng có về giá cả bộ lông linh miêu đuôi cộc gây ra nạn săn bắn tràn lan hơn nữa, nhưng đến đầu năm 1990, giá cả đã giảm đáng kể. Quy định săn bắn vẫn tiếp tục, với một nửa tỷ lệ tử vong ở vài quần thể được quy cho nguyên nhân này. Kết quả, tỷ lệ tử vong của linh miêu đuôi cộc sai lệch vào mùa đông, khi mùa săn bắn khai màn thường lệ.

Đô thị hóa có thể dẫn đến kết quả cảnh quan thiên nhiên tiếp giáp nhau bị phân mảnh, tiến vào trong môi trường sống không đều tại khu vực đô thị. Động vật sống tại những khu vực bị phân mảnh này, thường bị hạn chế di chuyển giữa những môi trường sống không đều, có thể khiến dòng gen giảm và truyền nhiễm mầm bệnh. Loài động vật như linh miêu đuôi cộc đặc biệt nhạy cảm với sự phân mảnh do bởi phạm vi sinh sống lớn của chúng. Một nghiên cứu ở ven biển miền nam California đã chỉ ra quần thể linh miêu đuôi cộc bị ảnh hưởng bởi đô thị hóa, xây đường giao thông và những phát triển khác. Quần thể không bị suy giảm nhiều như dự đoán, nhưng thay vào đó kết nối nhiều quần thể khác nhau bị ảnh hưởng. Điều này dẫn đến suy giảm tính đa dạng di truyền tự nhiên giữa quần thể linh miêu đuôi cộc. Đối với linh miêu đuôi cộc, bảo tồn không gian rộng mở đủ số lượng và chất lượng là cần thiết cho khả năng phát triển quần thể. Giáo dục người dân địa phương về động vật rất quan trọng, cũng như, để bảo tồn ở khu vực đô thị.

Trong thần thoại

Trong thần thoại bản địa Bắc Mỹ, linh miêu đuôi cộc thường được ghép sinh đôi với dáng vẻ của sói đồng cỏ trong đề tài hai mặt. Linh miêu và sói đồng cỏ được kết hợp với sương mù và gió, tương ứng hai yếu tố đại diện đối lập nhau thuộc văn hóa dân gian thổ dân châu Mỹ. Câu chuyện cơ bản này, trong nhiều biến thể, tìm được trong những nền văn hóa bản địa tại Bắc Mỹ (với nét tương đồng ở Nam Mỹ), nhưng chúng bất đồng nhau khi kể chuyện. Một phiên bản, xuất hiện trong văn hóa dân gian Nez Perce đưa ra ví dụ, mô tả linh miêu và sói đồng cỏ trái ngược, đối kháng nhau. Tuy nhiên, phiên bản khác mô tả chúng bình đẳng và y hệt nhau. Claude Lévi-Strauss lập luận khái niệm cũ, cặp sinh đôi đại diện đối lập nhau, là chủ đề cố hữu trong thần thoại Tân thế giới, nhưng chúng không như dáng vẻ thăng bằng đẳng thức, đại diện cho tính nhị nguyên lan man hơn là tính hai mặt đối xứng trong văn hóa Cựu thế giới. Khái niệm thứ hai sau đó, Lévi-Strauss đề xuất, là kết quả tương tác thường lệ giữa châu Âu và các nền văn hóa bản địa. Ngoài ra, phiên bản tìm được trong chuyện kể Nez Perce phức tạp hơn nhiều vào lúc đó phiên bản bình đẳng dường như đã mất đi ý nghĩa ban đầu của câu chuyện.

Theo chuyện kể Shawnee, linh miêu đuôi cộc bị một con thỏ đánh lừa, truyền nổi đốm của nó. Sau khi bẫy thỏ trên cây, linh miêu đuôi cộc được thuyết phục để thắp lên một ngọn lửa, chỉ có than hồng rải rác trên lông, để lông cháy xém với những đốm nâu sẫm. Người Mohave tin rằng nằm mơ đều đặn bắt gặp sinh vật hoặc đối tượng lạ sẽ ban cho họ đặc điểm sức mạnh siêu nhiên. Giấc mơ của hai vị thần, báo sư tử và linh miêu, họ nghĩ rằng, sẽ cấp phát cho họ kỹ năng săn bắn vượt trội hơn bộ lạc khác. Cư dân khai hoang châu Âu đến châu Mỹ cũng say mê con mèo, cho cả tính hung tợn lẫn vẻ tinh tế của nó. Tại Mỹ, loài mèo này "ngự trị nổi bật trong tuyển tập văn hóa dân gian quốc gia".

Xem thêm

 Linh miêu Iberia
 Linh miêu Canada

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

Species portrait Bobcat; IUCN/SSC Cat Specialist Group
Bobcats – National Geographic
Youtube Video of Swimming Bobcat - Extended Video captured of a Bobcat Swimming Across Lake Lanier Georgia

R
Thú ăn thịt
Động vật có vú Canada
Động vật có vú México
Động vật có vú Mỹ
Động vật được mô tả năm 1777
Động vật Tây Hoa Kỳ
Động vật có vú Bắc Mỹ


title: Vriesea longiscapa

text:
Vriesea longiscapa là một loài thuộc chi Vriesea. Đây là loài đặc hữu của Brasil.

Chú thích

Tham khảo

BROMELIACEAE DA MATA ATLÂNTICA BRASILEIRA  truy cập 22 tháng 10 năm 2009

Thực vật Brasil
longiscapa


title: Conus thomae

text:
Conus thomae là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae, họ ốc cối.

Giống như tất cả các loài thuộc chi Conus, chúng là loài săn mồi và có nọc độc. Chúng có khả năng "đốt" con người, do vậy khi cầm chúng phải hết sức cẩn thận.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

 The Conus Biodiversity website

T|thomae


title: Dragon Ball Z: Kono Yo de Ichiban Tsuyoi Yatsu

text:
, là bộ phim Dragon Ball Z thứ hai của loạt. Được sản xuất ờ Nhật Bản vào ngày 10 tháng 3 năm 1990 và ở Hoa Kỳ vào ngày 26 tháng 5 năm 1998.

Tổng quan

Tiến sĩ gian ác Kochin đã sử dụng bảy viênngọc rồng để hồi sinh người thầy của mình là tiến sĩ Wheelo, nhằm thực hiện mưu đồ phá hủy thế giới. Tiến sĩ Wheelo, bị giết chết và cơ thể của hắn đã bị phá hủy bởi các trận tuyết lở cách đây năm mươi năm về trước, vì thế hắn luôn mong muốn chiếm lấy cơ thể của một chiến binh mạnh nhất thế giới. Hắn tin Roshi (Qui lão tiên sinh) là chiến binh mạnh nhất thế giới do đó hắn đã bắt cóc Bulma để ép buộc Roshi giao nộp chính mình. Khi Goku nghe tin về vụ bắt cóc, anh quyết định đến giải cứu họ.

Lồng tiếng

Âm nhạc
OP
 "CHA-LA HEAD-CHA-LA"
 Lời: Mori Yukinojō, Nhạc: Kiyoka Chiho, Arrangement: Yamamoto Kenji, Thể hiện: Kageyama Hironobu
 Lời bài hát
IN

 Lời: Taniho Chiroru, Nhạc: Ike Takeshi, Arrangement: Yamamoto Kenji, Thể hiện: Nozawa Masako (Son Gohan)
 Lời bài hát
ED

 Lời: Satō Dai, Nhạc: Ike Takeshi, Arrangement: Yamamoto Kenji, Thể hiện: Kageyama Hironobu
 Lời bài hát

Tham khảo

Liên kết ngoài
Bộ phim trên bách khoa toàn thư Anime New Network

Phim hoạt hình Bảy viên ngọc rồng
Funimation
Phim năm 1990
Phim Nhật Bản


title: Garos

text:
Garos là một commune tỉnh Pyrénées-Atlantiques, thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine, tây nam nước Pháp.

Xem thêm
Commune của tỉnh Pyrénées-Atlantiques

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Pyrénées-Atlantiques