title: Colias nastes

text:
Colias nastes là một loài bướm thuộc họ Pieridae. Ở châu Âu, chúng sinh sống tại bắc Na Uy và Thuỵ Điển và vài điểm hiếm hoi ở bắc Phần Lan. Loài cũng sinh sống tại Bắc Mỹ, đặc biệt tại Alaska, Canada và dãy núi Rocky, Washington, Montana và Greenland. Tại châu Á, loài sinh sống tại Altai, biên giới giữa Nga, Trung Quốc, Mông Cổ và Kazakhstan, dãy núi Sayan, bắc Siberia và Chukotka Autonomous Okrug.

Sải cánh dài 31–45 mm. Chúng bay in tháng 5 đến tháng 8 tùy theo địa điểm.

Ấu trùng ăn loài Astragalus, đặc biệt là Astragalus alpinus và Astragalus frigidus. Tại Bắc Mỹ, chúng ăn Trifolium repens và có thể loài Vaccinium.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
Butterflies of Europe
Butterflies and Moths of North America
Russian insects
Butterflies of Canada

Colias
Bướm Canada
Côn trùng châu Âu


title: Cầu Sài Gòn

text:
Cầu Sài Gòn (trước năm 1975 còn được gọi là cầu Tân Cảng) là một trong những cây cầu bắc qua sông Sài Gòn nối đường Điện Biên Phủ (quận Bình Thạnh) với đường Võ Nguyên Giáp (thành phố Thủ Đức), Thành phố Hồ Chí Minh. Cho đến khi đường hầm Thủ Thiêm được xây dựng xong thì đây vẫn là cửa ngõ chính để vào nội ô Thành phố Hồ Chí Minh từ các tỉnh miền Trung và miền Bắc Việt Nam.

Lịch sử

Cầu được công ty Johnson Drake and Piper thi công từ tháng 11 năm 1958 đến ngày 28 tháng 6 năm 1961 thì hoàn thành. Cầu dài 986,12 m, gồm 32 nhịp, trong đó có 3 nhịp với chiều dài 267,45m. Cầu được sửa chữa 3 lần vào các năm 1995, 1996. Năm 1998, cầu được tiến hành nâng cấp và sửa chữa với tổng kinh phí 54 triệu franc từ nguồn vốn viện trợ của Pháp và đến tháng 6 năm 2000 thì hoàn thành. Sau khi nâng cấp, mặt cầu được mở rộng từ 19,63m lên 24m đạt tải trọng H30-XB80, có 4 làn xe, có tải trọng 32 tấn, đáp ứng nhu cầu giao thông ngày càng cao của Thành phố Hồ Chí Minh. Năm 2002, tuyến đường Nguyễn Hữu Cảnh kết nối trực tiếp từ đầu cầu phía quận Bình Thạnh đến khu vực trung tâm thành phố cũng được đưa vào sử dụng.

Ngày 12/5/2011, công trình nâng cấp, sửa chữa cầu Sài Gòn do Công ty Freyssinet Việt Nam khởi công thực hiện. Cầu Sài Gòn được thi công các hạng mục như gia cường mặt bê-tông, nhịp thép, hệ thống đỡ nhịp treo, trụ đỡ, gia cố các mối nối, thay thế khe co giãn… trong thời gian 6 tháng với tổng mức kinh phí khoảng 64 tỷ đồng. Dự án nâng cấp, sửa chữa cầu Sài Gòn do Công ty Freyssinet Việt Nam làm tổng thầu theo hình thức EPC (chìa khóa trao tay), đảm nhiệm tất cả công đoạn từ lập dự án, thiết kế, cung cấp thiết bị, vật tư và xây dựng công trình. Sau khi nâng cấp, sửa chữa, cầu Sài Gòn được tăng tải đảm bảo theo tiêu chuẩn HL-93 không hạn chế tải trọng qua cầu.

Cầu Sài Gòn 2

Cầu Sài Gòn 2 do Công ty Cổ phần Đầu tư hạ tầng kỹ thuật TP Hồ Chí Minh thực hiện trong 18 tháng, khởi công xây dựng ngày 14/4/2012 hoàn thành ngày 15/10/2013. Cầu Sài Gòn 2 song song với cầu Sài Gòn 1 hiện hữu, cách khoảng 3m về phía hạ lưu, có tổng chiều dài hơn 987m, gồm 30 nhịp. Kết cấu nhịp chính được bố trí theo sơ đồ 5 nhịp liên tục bằng bê tông cốt thép dự ứng lực.

Dự án cầu Sài Gòn 2 đã được Công ty Cổ phần Đầu tư hạ tầng kỹ thuật TP.HCM lên kế hoạch hoàn thành trong vòng 21 tháng, rút ngắn tiến độ so với các đơn vị thiết kế trước đó. Và thực tế thi công đã rút xuống còn 18 tháng, tiết kiệm chi phí hàng trăm tỷ đồng cho ngân sách. Sau khi đưa vào sử dụng đã giải quyết triệt để điểm nghẽn ở cửa ngõ phía Đông Bắc của TP.HCM.

Tham khảo

Xem thêm
Xa lộ Hà Nội

Sài Gòn
Bình Thạnh
Thủ Đức


title: Ariarathes IV của Cappadocia

text:
Ariarathes IV Eusebes  (tiếng  Hy Lạp cổ: Ἀριαράθης Εὐσεβής, Ariaráthēs Eusebḗs; cai trị 220-163 TCN) con trai của vua Cappadocia Ariarathes III. Ông còn ít tuổi khi thừa kế ngai vàng, và đã cai trị từ 220-163 TCN, được 57 năm. Ông kết hôn với Antiochis, con gái của Antiochus III Đại đế,vua của Syria và vợ Laodice III, và là kết quả của liên minh này, ông trợ giúp Antiochos trong chiến tranh chống lại người La mã. Sau thất bại của Antiochos trước người La mã năm 190 TCN. Ariarathes đã yêu cầu hòa bình vào năm 188 TCN, mà ông đã chấp nhận những điều kiện có lợi và cũng vì con gái ông Stratonice, vào thời gian đó đã hứa hôn với Eumenes II, vua của Pergamum, người mà bà sau này thực sự kết hôn, và cũng là đồng minh của người La mã. Trong những năm từ 183-179 TCN, ông hỗ trợ Eumenes trong chiến tranh chống lại Pharnaces, vua của Pontus. Polybius đề cập rằng một viên đại sứ La mã đã được gửi đến chỗ Ariarathes sau cái chết của vua Seleukos Antiochus IV Epiphanes, người qua đời năm 164 TCN. Antiochis, vợ của Ariarathes, lúc đầu được cho là không sinh được cho ông người con nào, và cũng đã tạo ra hai kẻ giả mạo, những người đã được gọi là Ariarathes và Orophernes. Tuy nhiên, câu chuyện sau đó cũng đã kể rằng bà sinh cho chồng hai con gái và con trai, Mithridates, sau này là Ariarathes V, và sau đó bà đã thú nhận với Ariarathes về sự lừa dối của mình đối với ông. Và hai kẻ giả mạo kia bị đưa khỏi Cappadocia, một tới Roma, một tới Ionia.

Tham khảo
Appian, The foreign wars, Horace White (translator), New York, (1899)
Hazel, John; Who's Who in the Greek World, "Ariarathes IV", (1999)
Head, Barclay; Historia Numorum, "Cappadocia", (1911)
Justin; Epitome of Pompeius Trogus, John Selby Watson (translator); Luân Đôn, (1886)
Livy; Ab urbe condita, Canon Roberts (translator); New York, (1905)
Polybius; Histories, Evelyn S. Shuckburgh (translator); Luân Đôn - New York, (1889)
Smith, William (editor); Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology, "Ariarathes IV" , Boston, (1867)
Christian Settipani, Les Ancêtres de Charlemagne (France: Éditions Christian, 1989).

Chú thích

Vua Cappadocia
Sống thế kỉ thứ 3 TCN
Mất thế kỷ 2 TCN


title: Jackie Robinson

text:
Jack Roosevelt "Jackie" Robinson (31 tháng 1 1919 - 24 tháng 10 1972) là cầu thủ người Mỹ gốc Phi đầu tiên chơi tại giải bóng chày Major League Baseball của Mỹ trong thời kỳ hiện đại. Dù không phải là cầu thủ người Mỹ gốc Phi đầu tiên trong lịch sử chơi tại giải bóng chày Bắc Mỹ nhưng Robinson là người đã xóa bỏ ranh giới phân biệt chủng tộc khi ông ra mắt trong màu áo đội Brooklyn Dodgers giữa thập niên 1940. Điều này đã chấm dứt gần 60 năm thời kỳ phân biệt chủng tộc trong môn bóng chày chuyên nghiệp, trong đó những người Mỹ gốc Phi bị cấm thi đấu tại Giải bóng chày Bắc Mỹ và hệ thống những giải nhỏ liên quan và chỉ được chơi tại giải bóng chày Negro dành riêng cho các cầu thủ người Mỹ gốc Phi. Vì phân biệt chủng tộc vẫn thống trị mọi mặt trong cuộc sống ở Mỹ thời đó nên sự nghiệp bóng chày của Robinson đã có tác động văn hóa to lớn vượt qua lĩnh vực thể thao và là một dấu hiệu báo trước cho Phong trào Nhân quyền tại Mỹ.

Sinh ra trong một gia đình làm nông ở Cairo, tiểu bang Georgia năm 1919, là con út trong số 5 người con. Ông nội của ông từng là nô lệ, còn cha ông làm nông nhưng không có đất, phải đi thuê lại đất của tá điền để canh tác (và như vậy phân nửa số hoa màu họ thu hoạch trên phần đất thuê sẽ thuộc về chủ đất).
Khi Jakie mới được 6 tháng tuổi, cha ông bỏ gia đình đi bang khác sinh sống. Không có người cha phụ trách việc đồng áng, Jakie và gia đình phải rời nông trại.
Năm 1920 Jakie và gia đình chuyển đến Pasadena, California, sống chung căn hộ nhỏ với người cậu. Mẹ ông phụ trách việc giặt giũ trong nhà như một cách trả tiền thuê, còn Jakie thường lấy bánh mì cũ từ hôm trước chấm sữa và đường ăn lót dạ trước khi đi ngủ.
Bằng cách nào đó, mẹ ông xay sở để giành được một ít tiền, cộng thêm khoản trợ giúp của đơn vị phúc lợi xã hội, bà mua được một căn nhà nhỏ. Mấy người hàng xóm da trắng của họ gọi mấy anh em ông bằng những cái tên xấu xa, thậm chí ném đá. Mặc cho họ làm mọi cách để gia đình họ phải chuyển đi chỗ khác, nhưng mẹ của Jakie cương quyết không bỏ đi vì những trò chửi bới đầy phân biệt chủng tộc ấy.
Mẹ ông mong hai con học giỏi ở trường, và dù Jackie là trò giỏi, nhưng trái tim ông lúc nào cũng hướng về thể thao và các trò chơi hơn là chuyện học hành.
Sau giờ học, ông đi bán đồ lạc xoong, đánh giày và bán báo để kiếm thêm tiền. Ông còn giao du với một nhóm cồn đồ trong khu phố và nếu không có sự xuất hiện của hai người đàn ông nọ, hẳn ông đã sa vào đủ loại rắc rối.
Người thứ nhất là một người thợ máy gần nhà cảm thương tình cảnh của ông, nên cố khuyên ông rằng nếu còn giao du với bọn bất hảo đó nữa, trước sau gì ôn cũng làm hại bản thân mình và cả cho mẹ ông nữa. Người còn lại là vị linh mục trong nhà thờ vốn đã trở thành bạn và cả cố vấn của ông, và thổi bùng niềm đam mê thể thao trong ông.

Jackie chơi tất cả các môn thể thao, và chơi rất giỏi. Lần đầu tiên chơi bóng bàn, ông đã đoạt ngôi vô địch toàn thành phố, vụt trở thành ngôi sao sáng giá của trường cấp ba – điểm số các môn bóng bầu dục, chạy điền kinh, bóng chày và bóng rổ của ông luốn cap ngất ngưởng.
Khi vào trường trung cấp Pasadena năm 1938, ông lập một kỷ lục mới trong môn nhảy xa với kết quả hơn 23 mét vào buổi sáng, thì đến buổi chiều ông đã khoác lên người bộ đồng phục thi đấu bóng chày. Với những lần tham gia này, ông đã giúp đội nhà đoạt chức vô địch. Đội bóng bầu dục và bóng rổ ông tham gia đều đoạt danh hiệu vô địch liên đoàn, và các huấn luyện viên dĩ nhiên nhanh chóng ngỏ lời mời ông về trường đại học của họ.
Jackie chọn Đại học California tại thành phố Los Angeles (UCLA), để được học gần nhà. Bóng bầu dục là tình yêu to lớn nhất của ông vào thời điểm đó, và ông giữ vị trí trung vệ và hậu vệ cho nhà vô địch UCLA năm 1939.
Khi mùa bóng kết thúc, ông chuyển sang chơi bóng rổ, điền kinh và bóng chày. Ông chơi giỏi đến mức trở thành vận sinh viên đầu tiên của UCLA được trao huy hiệu vì những đóng góp quý giá cho thành tích thi đấu thể thao của trường.
Mùa xuân năm 1941, ông nghỉ học vì muốn ra ngoài kiếm tiền phụ giúp mẹ, và ông cũng không dám chắc một người da đen với tấm bằng cao đẳng có kiếm nổi việc khi ra trường hay không.
Ngày 7 tháng 12 năm 1941, quân đội Nhật đánh bom Trân Châu Cảng và sáu tháng sau, ông nhận được giấy gọi nhập ngũ.

Khi trưởng thành:
Quân đội chuyển ông đến Fort Riley vùng Kansas, tại đây ông hoàn tất khóa huấn luyện căn bản và xin được tiếp tục theo học trường đào tạo sĩ quan (OCS). Nhưng quân đội không nhận học viên người da đen.
Jackie than thở với Joe Louis, nhà vô địch đánh bốc hạng nặng thế giới, người cũng nhập ngũ và tập trung tại căn cứ Fort Riley vào thời điểm đó. Không lâu sau, hồ sơ xin học của Jakie được OCS chấp thuận, ông tốt nghiệp năm 1943 và được trao quân hàm Thiếu úy.
Sau khi giải ngũ năm 1944, ông muốn quay lại chơi bóng chày, nhưng thời điểm đó, không một vận động viên da đen nào được chơi trong đội tham gia các giải lớn của liên đoàn.
Ông vào đội Kansas City Monarchs, tham gia giải Negro, tại đây tình trạng phân biệt chủng tộc như trong quân đội vẫn không ngừng xảy ra. Rất nhiều khách sạn, nhà hàng từ chối phục vụ người da đen, vậy nên ông và các đồng đội thường ăn, ngủ trên xe chở cầu thủ.
Nhưng tại New York, một người đàn ông nuôi ý định dẹp bỏ rào cản màu da cho các cầu thủ bóng chày. Branch Rickey, ông bầu đội bóng Brooklyn Dodgers, quyết định đã đến lúc phải chấm dứt nạn phân biệt chủng tộc trong môn thể thao này.
Rickey biết cầu thủ da đen đầu tiên vào chơi cho Dodger sẽ bị các fan hâm mộ và cả những đồng đội tẩy chay, thế nên nhân vật ấy không thể chỉ là một cầu thủ xuất sắc, người ấy phải có phẩm cách tốt đẹp.
Năm 1945 Rickey quyết định Jackie sẽ là cầu thủ đó! Jakie biết mọi thứ sẽ khó khăn, nhưng ông chấp nhận đương đầu thử thách vì ông nghĩ có thể mở ra cánh cửa cho các cầu thủ da đen khác trên thế giới.
Jackie gia nhập đội Montreal Royals, đội bóng bán chuyên của Dodger, và dù người hâm mộ ra sức châm chọc, ông vẫn không mất đi tinh thần thi đấu.
Rickey sau đó quyết định đã đến lúc đưa Jakie vào thi đấu giải chuyên nghiệp. Ngày 15 tháng 4 năm 1947 là cột mốc lịch sử của giải bóng chày chuyên nghiệp và trên toàn nước Mỹ. Khi giải được khai mạc vào ngày hôm ấy, Jakie đứng trong hàng ngũ đội Dodger, người Mỹ gốc Phi đầu tiên được tham gia giải bóng chày chuyên nghiệp Bắc Mỹ.
Lúc đầu, các đồng đội người da trắng chẳng thèm quan tâm gì ông, nhưng khi fan hâm mộ và các cầu thủ đội bạn quấy rối Jakie bằng cách huýt sáo chê bai và nói những câu mạt sát về màu da, cả đội đoàn kết đứng lên ủng hộ ông.
Jackie đáp lại tất cả những điều ấy bằng đôi chân và cây gậy bóng chày trong tay mình. Với tỉ lệ đánh trúng bóng 0,297 của mình, ông đã giúp Dodger giành chiến thắng và ông dẫn đầu giải về số lần chạy cướp gôn. Ông còn được phong danh hiệu Cầu thủ mới nổi xuất sắc nhất mùa giải. Thế rồi đến năm 1949, ông được trao danh hiệu Cầu thủ xuất sắc nhất (MVP) Giải Bóng Chày Chuyên nghiệp Liên Đoàn và ông cũng thủ vai chính trong một bộ phim về cuộc đời mình.
Năm 1957 ông giải nghệ với tỉ lệ đập trúng bóng là 0,311 và năm 1962 ông được vinh danh trong bảo tàng bộ môn bóng chày nước Mỹ, National Baseball Hall of Fame, người da đen đầu tiên nhận được vinh dự cao quý đó.

Sau khi về hưu, ông vẫn không ngừng cất tiếng nói đấu tranh với những bất công về màu da và cũng đóng góp nhiều vào công cuộc giành lại công bằng cho những người Mỹ khác. Lòng quả cảm của ông đã mở đường cho những giải thi đấu bóng chày chuyên nghiệp không còn rào cản màu da về sau.
Rickey đã chọn đúng người. Jackie không chỉ là một cầu thủ giỏi, ông còn là một con người tuyệt vời!
"Quyền tự do quan trọng nhất của con người đó là được tự do chọn lựa." Jackie Robinson (1919 – 1972)

Số áo Jackie mang khi chơi cho đội Brooklyn Dodgers là số 42, sau này số áo 42 chính thức được rút khỏi giải MLB để vinh danh Jackie Robinson. Hàng năm vào ngày 15 tháng 4, là ngày mở màn của giải MLB năm 1947 và cũng là ngày Jackie Robinson ra mắt đội Brooklyn Dodgers, các cậu thủ bóng chày Mỹ cùng mang chung áo số 42 để ghi nhận nhưng đóng góp của Jackie, ngày này được gọi là "Ngày Jackie Robinson".

Gia đình và cuối đời
Sau khi Robinson giải nghệ, người vợ là Rachel Robinson, theo đuổi nghề điều dưỡng. Cô đã trở thành một trợ lý giáo sư tại trường đại học Yale và là giám đốc điều dưỡng tại Trung tâm Y tế Tâm thần Connecticut. Cô cũng từng vào hội đồng quản trị của Ngân hàng Quốc gia Tự do cho đến khi nó đóng cửa vào năm 1990. Cô và Jackie đã có ba người con: Jackie Robinson Jr (sinh ngày 18 tháng 11 năm 1946, qua đời năm 1971, một năm trước Jackie), Sharon Robinson (sinh ngày 13 Tháng 1 năm 1950), và David Robinson (sinh ngày 14 tháng 5 năm 1952).

Bia mộ gia đình Robinson có khắc câu nói của ông: "Một cuộc sống không phải là quan trọng, ngoại trừ nó làm thay đổi những cuộc sống khác," ghi với chữ ký của Robinson.

Mộ gia đình Robinson tại Nghĩa trang Đồi Cypress. Robinson được chôn cùng với mẹ vợ Zellee Isum, và con trai của ông Jackie Robinson, Jr.

Con trai cả của Robinson, Jackie Robinson Jr., đã gặp rắc rối về tâm lý trong thời thơ ấu của mình và được giáo dục đặc biệt. Ông ghi danh trong quân đội để tìm kiếm một môi trường có kỷ luật, phục vụ trong chiến tranh Việt Nam, và đã bị thương vào ngày 19 tháng 11, năm 1965. Sau khi giải ngũ, ông phải vật lộn với vấn đề nghiện ma túy. Robinson Jr. hoàn thành việc điều trị cai nghiện tại Daytop Village ở Seymour, Connecticut, và trở thành một nhân viên tư vấn tại cơ sở này. Ngày 17 Tháng Sáu năm 1971, ở tuổi 24, ông đã bị chết trong một tai nạn ô tô. Những kinh nghiệm về việc nghiện ma túy của con trai mình, vợ chồng Robinson đã cống hiến toàn bộ phần cuối cuộc đời mình cho việc phòng chống ma túy.

Nhưng ông Robinson đã không dài sống lâu hơn con trai mình. Các biến chứng của bệnh tim và tiểu đường đã làm anh ta gần như mù ở tuổi trung niên. Ngày 24 Tháng 10 năm 1972, chín ngày sau khi xuất hiện tại World Series, Robinson qua đời vì một cơn đau tim tại nhà của ông ở 95 đường Cascade, Bắc Stamford, Connecticut, ở tuổi 53. Tang lễ của Robinson diễn ra vào ngày 27 tháng 10 năm 1972, tại nhà thờ Upper Manhattan, Riverside giáp với Tomb Grant tại Morningside Heights. Có đến 2.500 người đưa tang. Nhiều người đồng đội cũ của mình và các cầu thủ bóng chày nổi tiếng khác, và mục sư Jesse Jackson đã đọc điếu văn. Hàng chục của hàng ngàn người xếp hàng trên đường rước mai táng Robinson tại Cypress Hills Cemetery ở Brooklyn, New York, nơi ông được chôn cất bên cạnh người con trai của ông Jackie và mẹ vợ Zellee Isum. Hai mươi lăm năm sau khi Robinson chết, Interboro Parkway được đổi tên thành Jackie Robinson Parkway.

Sau cái chết của Robinson, vợ ông thành lập Jackie Robinson Foundation, cô điều hành đến năm 2014. Ngày 15 tháng 4 năm 2008, cô thông báo trong năm 2010, sẽ mở một bảo tàng dành cho Jackie ở Lower Manhattan. Con gái của Robinson, Sharon, trở thành một nữ hộ sinh, nhà giáo dục, giám đốc chương trình giáo dục cho MLB, và là tác giả của hai cuốn sách về người cha của mình. Con trai út David, có sáu người con, là một người trồng cà phê và hoạt động xã hội tại Tanzania.

Tham khảo

Sinh năm 1919
Mất năm 1972
Cầu thủ bóng chày người Mỹ gốc Phi
Nhà hoạt động nhân quyền người Mỹ gốc Phi
Người đoạt Huy chương Tự do Tổng thống
Quân nhân Hoa Kỳ trong Thế chiến thứ hai


title: Conus sculpturatus

text:
Conus sculpturatus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae, họ ốc cối.

Giống như tất cả các loài thuộc chi Conus, chúng là loài săn mồi và có nọc độc. Chúng có khả năng "đốt" con người, do vậy khi cầm chúng phải hết sức cẩn thận.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

 The Conus Biodiversity website

S
Động vật được mô tả năm 1986


title: Brachymesia

text:
Brachymesia là một chi chuồn chuồn ngô thuộc họ Libellulidae. Chúng còn có tên gọi là Tropical Pennants.

Loài B. gravida được tìm thấy ở Hoa Kỳ. Các loài khác có mặt ở Nam Mỹ và miền Nam Hoa Kỳ.

Các loài
Chi này gồm các loài sau:
Brachymesia furcata  - Red-tailed Pennant
Brachymesia gravida  - Four-spotted Pennant
Brachymesia herbida  - Tawny Pennant

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Libellulidae


title: Blepharida sonorstriata

text:
Blepharida sonorstriata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Furth miêu tả khoa học năm 1998.

Chú thích

Tham khảo

Blepharida


title: Pseudolimnophila kambaitiae

text:
Pseudolimnophila kambaitiae là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Pseudolimnophila
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Ceraclea nibenica

text:
Ceraclea nibenica là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Chú thích

Trichoptera miền Cổ bắc
Ceraclea


title: Fergus Falls, Minnesota

text:
Fergus Falls là một thành phố nằm ở quận thuộc tiểu bang Minnesota, Hoa Kỳ. Thành phố có diện tích km2, dân số theo ước tính năm 2010 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ là 13.138 người.
Fergus Falls có nhiều công viên khác nhau (đồng cỏ cao và rừng cây phía đông), cửa hàng, và các điểm tham quan du lịch khác. Cầu Union Avenue trải dài trên dòng sông Otter Tail, và được xây dựng lại vào năm 2004. Ngay bên dưới cây cầu là một phần của công viên River Walk Park đẹp, trải dài khoảng một dặm từ dòng sông. Phần gần cầu Union Avenue được làm lại cùng với cây cầu. Tòa thị chính được mô phỏng theo Independence Hall ở Philadelphia. Cánh phía tây của tòa nhà là trạm cứu hỏa thành phố cho đến những năm 1970. Một số điểm tham quan khác bao gồm: Bảo tàng quận, Hồ Alice, Công viên George B. Wright, Sân gôn Hồ Pebble và Công viên Tưởng niệm Cựu chiến binh. Nghệ thuật ở Fergus Falls đang bùng nổ với một chương trình rạp hát cộng đồng tuyệt vời nằm ở khu vực trung tâm thành phố. Nhiều tài năng địa phương cũng như chuyên nghiệp biểu diễn tại Trung tâm Nghệ thuật.

Thành phố cũng cho biết tên của bài hát "Fergus Falls" của ban nhạc Field Report trong album tựa đề của họ (2012).

Lịch sử
Thác nước mà thành phố được đặt tên theo đã được Joe Whitford (một người đánh bắt bằng bẫy Scotland) phát hiện vào năm 1856 và nhanh chóng được đặt tên để vinh danh ông chủ James Fergus. Không biết James Fergus đã từng đến thăm thành phố này hay chưa, nhưng Joe Whitford đã không sống để thấy thành phố phát triển, vì ông bị giết trong cuộc chiến Dakar năm 1862 ở miền tây Minnesota. Vào năm 1867, George B. Wright đến văn phòng tại St. Cloud và tìm thấy tuyên bố của Whitford, mua mảnh đất và xây dựng cái mà bây giờ là đập Trung tâm ở trung tâm thành phố Fergus Falls vào khoảng năm 1871. Sau khi Wright chết năm 1882, con trai của ông Vernon di chuyển từ Boston đến Minnesota và tiếp quản quyền lợi của cha mình trong thị trấn. Vern Wright cũng là một trong hai người thành lập Công ty Điện Otter Tail vào năm 1907. Thành phố được thành lập vào cuối những năm 1870 và nằm dọc theo đường phân chia giữa rừng rụng lá lâu năm của vùng Tây Bắc phía Đông, và Những đồng bằng tuyệt vời ở phương Tây, trong một khu vực những ngọn đồi dịu dàng, nơi mà lịch sử địa chất gần đây bị chi phối bởi sự suy thoái của các sông băng từ kỷ băng hà cuối cùng, với rất nhiều hồ và các con sông nhỏ.

Hai cơn lốc xoáy chính đổ vào Fergus Falls vào đầu thế kỷ 20, lần thứ hai, cơn lốc xoáy Fergus Falls năm 1919, lớn hơn. Toà nhà thờ duy nhất còn lại đứng sau cơn bão lớn là nhà thờ Báp tít màu đen chủ yếu.

Tham khảo

Thành phố của Minnesota
Thành phố ở quận Otter Tail, Minnesota


title: Tao đàn Chiêu Anh Các

text:
Tao đàn Chiêu Anh Các, gọi tắt là Chiêu Anh Các do Trần Trí Khải tự Hoài Thủy, một danh sĩ người Việt Đông (Trung Quốc) sáng lập, và Mạc Thiên Tứ (1708-1780) làm Tao đàn nguyên soái, ra đời vào năm 1736 ở Hà Tiên (nay thuộc tỉnh Kiên Giang), Việt Nam.

Đây không chỉ là một tổ chức gần giống như hội Tao đàn Nhị thập bát Tú của vua Lê Thánh Tông (1442-1497), mà còn là nơi thờ Khổng Tử, nơi chiêu tập các bậc hiền tài và giúp đỡ (nhà Nghĩa học) cho những thiếu niên ưu tú theo đuổi nghiệp văn, nghiệp võ.

Giới thiệu

Ra đời
Từ thời Mạc Cửu, sách Đại Nam liệt truyện Tiền biên đã ghi nhận:
(Mạc) Cửu về Trấn (Hà Tiên) dựng thành quách, đặt liêu tá, làm nhiều nhà khách để đón tiếp hiền tài.

Kế thừa giềng mối của cha, Mạc Thiên Tứ cũng dựng gác Chiêu Anh để thờ Tiên thánh và làm nơi đón tiếp hiền tài.
Sách "Hà Tiên trấn, Hiệp trấn Mạc thị gia phả" (gọi tắt Mạc thị gia phả) do Vũ Thế Dinh. biên soạn năm 1818, chép:
Ông (Mạc Thiên Tứ) phú tánh trung lương, nhân từ nghĩa dõng, toàn vẹn tài đức, lại tinh thông sách vở và văn thơ của Bách gia chư tử… Ông có dựng Chiêu Anh Các để thờ Tiên Thánh, và dùng lễ vật hậu hĩ để đón mời người tài giỏi. Từ bên nhà Thanh, cả các bậc tuấn tú các nước khác nghe tiếng ông đều tụ hội đến ngày một đông.

Trong số danh sĩ "nghe tiếng mà đến", Mạc Thiên Tứ kể, "có thầy Trần Hoài Thủy từ Việt Đông vượt biển đến đây. Ta đãi làm thượng tân. Mỗi khi hoa sớm trăng đêm, ngâm vịnh chẳng thôi. Nhân, đem "Hà Tiên thập cảnh" trình cho tri kỷ. Thầy Trần dựng cơ Tao đàn, mở hội phong nhã...Đó là năm Bính Thìn (1736).
Nhân sự
Thi sĩ Đông Hồ, người có nhiều năm nghiên cứu và gắn bó với Hà Tiên đã cho biết: Đời Hồng Đức có lập tao đàn là một tổ chức văn học rất hoàn bị. Cách tổ chức Chiêu Anh Các cũng gần y như vậy. Nhân vật tao đàn Hồng Đức có Nhị thập bát tú, Chiêu Anh các có số người nhiều hơn. Có sách chép 32, nhưng có sách chép 36. Số 36 vị này gọi là tam thập lục kiệt, tức 36 vị kiệt sĩ, mà trong số đó có thập bát anh là 18 vị anh hoa xuất chúng, nên có câu thơ rằng:
Tài hoa lâm lập trú Phương thànhNam Bắc hàm vân thập bát anh.Dịch nghĩa:Tài hoa ở Phương thành (Hà Tiên) đông như rừng
Việt Nam và Trung Quốc đều xưng tụng 18 vị anh tài.
Trong số đông đảo đó, có người ở tại Hà Tiên; có người từ Thuận Quảng (tức Thuận Hóa và Quảng Nam), Gia Định; có những người ở tận Trung Hoa, phần nhiều là người hai tỉnh Quảng Đông, Phước Kiến; vì hâm mộ thanh danh Chiêu Anh Các, cảm mến phong lưu tài vận đất Hà Tiên mà tìm đến.

Trong Kiến văn tiểu lục, Lê Quý Đôn viết rằng Chiêu Anh các có 32 vị, ngoài Mạc Thiên Tứ chủ xướng nên Hà Tiên thập vịnh, còn có
25 nhà thơ người Hoa (Trung Quốc) là: Chu Phác, Ngô Chi Hãn, Lý Nhân Trường, Đơn Bỉnh Ngự, Vương Sưởng, Phương Minh, Lộ Phùng Cát, Từ Hiệp Phỉ, Lâm Duy Tắc, Từ Huyễn, Lâm Kỳ Nhiên, Trần Duy Đức, Từ Đăng Cơ, Thang Ngọc Sùng, Trần Tự Phát, Hoàng Kỳ Trân, Chu Cảnh Dương, Trần Thụy Phượng, Trần Tự Lan, Trần Dược Uyên, Trần Minh Hạ, Trần Diễn Tứ, Tôn Thiên Trân, Tôn Thiên Thụy, Tôn Quý Mậu,
6 vị người Việt (Việt Nam) là: Trịnh Liên Sơn, Phan Thiên Quảng, Nguyễn Nghi, Trần Trinh, Đặng Minh Bản và Mạc Triều Đán.
31 vị sau viết 120 bài thơ họa lại Hà Tiên thập vịnh .

Tác phẩm

Hiện chỉ mới biết được:
Hà Tiên thập vịnh: Đây là tập thơ đầu tiên được Tao đàn này cho khắc bản in tại Hà Tiên năm 1737, do chính chủ soái Tao đàn là Mạc Thiên Tứ xướng thơ & đề tựa, Trần Trí Khải & Dư Tích Thuần viết lời bạt. Tác phẩm có cả thảy 320 bài thơ chữ Hán của 32 tác giả, vịnh mười cảnh đẹp của Hà Tiên. Năm 1755, Nguyễn Cư Trinh (1716-1767) vào Nam giao thiệp với họ Mạc, đã họa thêm 10 bài nữa, nhưng vì làm sau nên không có trong tập.
Hà Tiên thập cảnh khúc vịnh, gồm 10 bài đoạn thơ chữ Nôm vịnh mười cảnh đẹp của Hà Tiên do Mạc Thiên Tứ sáng tác. Tập thơ dài 422 câu liên ngâm vừa lục bát gián thất vừa Đường luật bát cú, liên hành. Chính tác phẩm này đã gợi ý cho Nguyễn Cư Trinh sáng tác "Quảng Ngãi thập nhị cảnh".
Thụ Đức Hiên tứ cảnh (hay Tứ cảnh hồi văn Thụ Đức Hiên) theo Lê Quý Đôn thì có 88 bài thơ của 32 tác giả, họa 4 bài thơ hồi văn vịnh phong cảnh bốn mùa của Hà Tiên do Mạc Thiên Tích sáng tác. Sách đã được khắc in, trong khoảng thời gian với Hà Tiên thập vịnh, hiện đã thất lạc chỉ còn 9 bài in trong Kiến văn tiểu lục của Lê Quý Đôn.
Minh bột di ngư gồm bài phú "Lư Khê nhàn điếu" hơn trăm câu và 32 bài thơ luật Đường bằng chữ Hán. Tập thơ được Trịnh Hoài Đức phát hiện, rồi cho khắc in. Đây là tập thi họa rất quý, chẳng những về phương diện sử liệu, văn học, còn quý về mỹ thuật, về bút tích của các danh bút trong nhóm Chiêu Anh Các.

Ngoài ra, theo Trịnh Hoài Đức, trong bài Tân tự được viết năm Minh Mạng thứ hai (1921) in trong tập Minh bột di ngư, thì Chiêu Anh Các còn có các bộ sách: Hà Tiên vịnh vật thi tuyển, Châu Thị Trinh liệt tặng ngôn, Thi truyện tặng Lưu tiết phụ và Thi thảo cách ngôn vị tập.

Thụ Đức Hiên

Theo Mạc thị gia phả, thì năm 1736, Mạc Thiên Tích "dựng gác Chiêu Anh để thờ Tiên thánh (thờ Khổng Tử) và làm nơi đón tiếp hiền tài.
Cuối bài tựa đề cho tập Hà Tiên thập vịnh, Mạc Thiên Tứ cho biết "Thượng tuần của tháng cuối mùa hạ, năm Đinh Tỵ (1737)" ông đã "tự tay viết bài tựa ở Thụ Đức Hiên" (thư phòng ở đền thờ Thánh Đức, tức Khổng Tử).

Dù vẫn còn có người tỏ ý nghi ngờ, có hay không ngôi nhà riêng dành cho Chiêu Anh Các, nhưng theo nghiên cứu của Trương Minh Đạt (người Hà Tiên), nhờ 9 bài thơ trong tập Thụ Đức Hên tứ cảnh còn sót lại (chép trong Kiến văn tiểu lục của Lê Quý Đôn, nhất là bài thơ của ông Trần Diệu Liên, người Trung Quốc, đã mô tả khá rõ vị trí của tòa nhà); nhờ những phế tích vẫn còn ở chùa Phù Dung, ông Đạt đã khẳng định vị trí "Thụ Đức Hiên tại Đền Khổng Tử xưa, trải qua bao biến cố, nay chính là nơi tọa lạc của chùa Phù Dung".

Nhận xét

Như ý nghĩa của tên gọi, đây là một tổ chức có mục đích chiêu tập và mời gọi anh tài. Những việc làm của tổ chức này đã được sử thần nhà Thanh chép trong sách Thanh văn hiến thông khảo như sau:

Cảng khẩu quốc (ý nói Hà Tiên), ở về biển phía Tây Nam...Vua (nước đó) họ Mạc, vua hiện thời là Thiên Tích duyên cách thế thứ chưa khảo biết được. Phong tục ở đó, trọng văn học, hiếu thi thư. Trong nước có dựng miếu Khổng Tử, vua và người trong nước đều kính thờ. Có nhà nghĩa học, tuyển chọn con em tuấn tú, cùng là học trò nghèo khó, đều đem về truyền dạy. Những người Hán đến ở trong nước mà thông hiểu kinh sử thì đón vào làm thầy dạy. Cho nên con em đều hay giỏi cả...

Bàn về mục đích này, GS. Lê Đình Kỵ đã viết:
Hà Tiên là vùng đất mới tạo lập, do những người giàu nghị lực, có chí tiến thủ, không bằng lòng với thói ỷ lại, ngồi không ăm bám, tin tưởng ở khả năng và sức sáng tạo của quần chúng. Bản thân công việc khai khẩn và bảo vệ lãnh thổ đòi hỏi những người lãnh đạo phải biết dựa vào dân. Họ Mạc đã chăm lo chiêu hiền đãi sĩ, đào tạo nhân tài ngay từ hàng ngũ của những người không thuộc giai cấp thống trị, có chính sách và biện pháp dân chủ nhất định nhằm khuyến khích việc khai khẩn làm ăn, ổn định đời sống cho cư dân của mình và lôi kéo nhân dân các nơi khác về mình

Trích thêm nhận xét của:

Nhà bác học Lê Quý Đôn (1726-1784):Năm Vĩnh Hựu, Bính Thìn (1736) Mạc Thiên Tích (tức Mạc Thiên Tứ) kế tập tước cha (Mạc Cửu) chiêu mộ văn sĩ, yêu chuộng từ chương, phong lưu tài vận, nổi tiếng một cõi...Không thể bảo rằng ở hải ngoại xa xôi không có văn chương vậy.

Danh sĩ Trịnh Hoài Đức (1765-1825): ...Các vị nối bước nhau mà đến, mở Chiêu Anh Các gom góp thư tịch, thường ngày cùng các chư Nho thảo luận, có đề Hà Tiên thập cảnh, người thù họa rất đông, văn chương bắt đầu rực rỡ ở chỗ góc biển chân trời..."

Thi sĩ Đông Hồ:
Lạ lùng thay, cách nay hơn hai thế kỷ, ở góc Hà Tiên diệu viễn, đã có một tướng quân thi sĩ con cháu Minh Hương, làm được những câu thơ tiếng Việt lọc lõi trau chuốt đến vậy.

GS. Nguyễn Huệ Chi:
Thơ văn Chiêu Anh Các hầu hết là thơ đề vịnh thiên nhiên. Tính chất ước lệ, phong cách khoa trương, sự thị vị hóa cảnh vật và thông qua cảnh vật mà phơi bày tâm trạng thỏa mãn với hiện thực, của những người may mắn cai quản một vùng đất nước...
Tuy vẫn còn những sáng tác mang tính chất sách vở, khuôn sáo, nhưng chúng vẫn thể hiện được những tình cảm lạc quan yêu đời của những tâm hồn gắn bó với cuộc sống, niềm tự hào về đời sống hòa bình, no đủ và tinh thần trách cùng ý chí muốn gìn giữ nơi biên cương sao cho yên ổn, giàu mạnh. Sắc thái tích cực đó đã làm cho nhiều bài thơ mang được vẻ đẹp chân thực, giản dị, đạt đến cái nhã đạm của văn chương cổ điển..

GS. Lê Đình Kỵ, trong một bài viết, đã nêu lên hai ý:Những bài thơ có mặt (trong những tác phẩm của nhóm Chiêu Anh Các) không có giọng thở than, u hoài hay tiêu diêu thoát tục, thây kệ sự đời như thường thấy trong thơ văn của xã hội phong kiến xuống dốc.Hà Tiên là miền đất khai phá cuối cùng thể hiện ý chí đấu tranh khắc phục thiên nhiên, bảo vệ giang sơn bờ cõi. Đất nước và con người ở trong thế đi lên, tràn đầy sức sống, nên thơ văn ít bị hạn chế bởi hệ tư tưởng thống trị...mà thấm đượm tình quê hương đất nước, ý chí độc lập tự cường của những người lãnh đạo đầy chí tiến thủ và nhân dân Hà Tiên cần cù khoát đạt.Nhà thơ Ngô Minh ghi nhận công lao: Mạc Thiên Tích vịnh bằng thơ chữ Hán rồi, lại làm thêm Hà Tiên Quốc âm thập cảnh vịnh bằng chữ quốc ngữ song thất lục bát. Chứng tỏ thi sĩ này rất thạo tiếng Việt của mẹ mình. Đọc thơ thấy Mạc Thiên Tích là một ngòi bút lão luyện, tung tẩy chữ nghĩa ngang dọc. Sau đó, tập thơ Hà Tiên thập vịnh gửi đi khắp nơi và được 66 thi sĩ khắp nước và cả Trung Quốc họa vần gửi về Hà Tiên được in khắc.Tao đàn Chiêu Anh Các do Mạc Thiên Tích chủ xướng đã xuất bản tới 7 tập sách chữ Hán và một tập thơ chữ Nôm 10 bài họa 10 cảnh Hà Tiên xen những khúc ngâm song thất lục bát dài 422 câu rất điêu luyện. Hoạt động văn chương như thế ngang tầm với một đô thị lớn hiện nay.Kết

Nhà văn Nguyễn Hiến Lê viết:

Trong xứ (Hà tiên) có miếu thờ Khổng Tử mà từ vương (tức Mạc Thiên Tứ) đến dân ai cũng thờ. Có một nhà nghĩa học dạy các thanh niên ưu tú, nghèo không thể tự túc theo học được. Những người Trung hoa sang đây mà có khả năng văn học thì mới được mời đến đó dạy học…
Trong khi đó đừng nói chi Gia Định, ngay cả ở Thuận Hóa cũng chẳng có một thi đàn nào cả. Sự kiện ấy quả thực chưa hề xảy ra trong lịch sử văn học (Việt). Ta thử tưởng tượng một nhóm người di cư qua một nước tuy là đồng văn nhưng vẫn là lạ, dựng nghiệp ở một nơi hẻo lánh nhất, mà chỉ nữa thế kỉ sau, làm cho nơi đó thành một đất văn vật nhất trong cõi, góp công vào văn học xứ đó bằng chữ của mình và bằng cả thổ ngữ, thì có lạ không chứ!

Tiếc thay nền văn học Hà tiên bừng lên rực rỡ được có ba mươi mốt năm; đến năm 1771 , Hà Tiên bị quân Xiêm đánh chiếm, Thiên Tích phải chạy về Gia Định. Chiêu Anh Các tan rã, sách vở bị tiêu hủy; năm 1778 Thiên Tích phải trốn tránh Tây Sơn, qua Xiêm, và hai năm sau, 1780, ông tuẫn tiết ở kinh đô Xiêm; từ đó Hà Tiên cũng cùng họ Mạc mà suy tàn. Trích Đất Hà Tiên với họ Mạc và họ Lâm
Xem thêm
Mạc Thiên Tứ
Chùa Phù Dung
Chú thích

Tham khảo
Đông Hồ, Văn học Hà Tiên, Nhà xuất bản Văn Nghệ Thành phố Hồ Chí Minh, 1999.
Nguyễn Hiền Đức,Mạc Thiên Tích với Chiêu Anh Các, in trong Lịch sử Phật giáo Đàng Trong, Nhà xuất bản Thành phố Hồ Chí Minh, 1995.Từ điển Văn học (bộ mới), Nhà xuất bản Thế giới, 2004.
 TS. Trần Thị Mai, Đất Hà Tiên và dòng họ Mạc in trong Nam Bộ - Đất & Người, Nhà xuất bản Trẻ, 2004.
Mộng Tuyết, Nàng Ái cơ trong chậu úp, Nhà xuất bản Văn hóa, 1966.
Trương Minh Đạt, Nghiên cứu Hà Tiên'', Tạp chí Xưa & Nay và Nhà xuất bản Trẻ cùng ấn hành, 2008.

Liên kết ngoài
Tao đàn Chiêu Anh Các.
Mùa xuân Chiêu Anh Các

Hội thơ Việt Nam
Hội thơ văn Việt Nam
Lịch sử văn học Việt Nam


title: Furnari

text:
Furnari là một đô thị ở tỉnh Messina trong vùng Sicilia của Italia, có vị trí cách khoảng 150 km về phía đông của Palermo và vào khoảng 40 km về phía tây của Messina. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 4.000 người và diện tích là 13,5 km².

Furnari giáp các đô thị: Falcone, Mazzarrà Sant'Andrea, Terme Vigliatore, Tripi.

Lịch sử biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Messina
Đô thị Thành phố trung tâm Messina


Các vụ đánh bom ngày 13 tháng 5 năm 2008 tại Jaipur là một loạt các vụ đánh bom xảy ra trong vòng 12 phút ở nhiều địa điểm khác nhau ở Jaipur, thành phố thủ phủ của bang Rajasthan của Ấn Độ. Jaipur là một địa điểm du lịch nổi tiếng. Một quả bom thứ 8 đã được phát hiện nhưng đã được vô hiệu hóa, Theo các báo cáo ban đầu, có hơn 60 người chết và 150 người bị thương.
Các quả bom đã phát nổ gần các tượng đài lịch sử tại thời điểm tập nập nhất trong ngày. Một trong các quả bom nổ gần địa điểm nổi tiếng nhất Jaipur, Hawa Mahal (cung gió) nổi tiếng. Chưa có nhóm nào đứng ra nhận trách nhiệm về vụ đánh bom này.

Sau các vụ nổ này, nguồn tin của Bộ Nội vụ Ấn Độ cho rằng tổ chức Harkat-ul-Jihad-al-Islami (HuJI) hay "Hành động vì Hồi giáo Jihad" có trụ sở tại Bangladesh bị nghi vấn đứng đằng sau vụ khủng bố này. Tổng giám đốc Cảnh sát Rajasthan cho rằng "rõ ràng đây là một cuộc tấn công khủng bố".

Các khu vực bị đánh bom
Các khu vực sau bị đánh bom bằng RDX để trong xe đạp:
 Badi Choupar
 Khu vực cảnh sát Manak Chowk
 Chợ Johari
 Chợ Tripolia
 Choti Choupar
 Chợ Kotwali

Tham khảo

Jaipur
Khủng bố


title: Melanotus svandai

text:
Melanotus svandai là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia miêu tả khoa học năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Melanotus


title: Sarno

text:
Sarno là một đô thị (comune) thuộc tỉnh Salerno trong vùng Campania của Ý. Ispani có diện tích km2, dân số là người (thời điểm ngày).

Tham khảo

Đô thị tỉnh Salerno
Thành phố và thị trấn ở Campania


title: Chùa Đại Giác

text:
Chùa Đại Giác (大覺寺) còn gọi là Đại Giác cổ tự, chùa Phật lớn hay chùa Tượng; xưa thuộc thôn Bình Hoành, xã Hiệp Hòa, tổng Trấn Biên; nay là khu phố Nhị Hòa, phường Hiệp Hòa, thành phố Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai, Việt Nam.

Lịch sử

Theo tài liệu còn lưu tại Giáo hội Phật giáo Thành phố Biên Hòa, thì vào giữa thế kỷ 17 có ba nhà sư thuộc phái Lâm Tế tông, từ miền Trung đến Đồng Nai hoằng hóa đạo Phật.

Nhà sư Thành Nhạc cùng một số phật tử đến vùng đất ven sông Đồng Nai (nay là xã Bửu Hòa, TP. Biên Hòa) dựng lên chùa Long Thiền (1664); nhà sư Thành Trí theo đoàn di dân làm nghề khai thác đá lên vùng núi Bửu Long cùng người Hoa ở đây dựng lên Chùa Bửu Phong (1679), nhà sư Thành Đẳng, cùng một số người chèo ghe, thuyền đến Cù lao Phố (nay là phường Hiệp Hòa, TP. Biên Hòa) khẩn hoang và dựng lên chùa Đại Giác (1665).

Buổi đầu, chùa có kích thước nhỏ hẹp, được tạo dựng bằng cột gỗ, vách ván, và lợp ngói âm dương. Thời Thiền sư Tổ Ấn-Mật Hoằng trụ trì, Nguyễn Thị Ngọc Anh, là công chúa thứ ba của chúa Nguyễn Phúc Ánh có đến trú tại chùa một thời gian.

Năm Gia Long (Nguyễn Phúc Ánh) nguyên niên (1802), nhớ ơn, nhà vua sai quan trấn Trấn Biên cho binh thợ đến xây cất, đem tượng binh đến chở đất và dậm nền chùa (nên sau này người dân còn gọi là chùa Tượng). Ngoài ra, nhà vua còn dâng cúng một pho tượng Phật A-di-đà bằng gỗ mít cao 2,25 m. Vì thế nên chùa còn có tên là chùa Phật Lớn (hiện pho tượng vẫn còn được thờ tại chùa). Năm Gia Long thứ 13 (1814), vua cho mời Thiền sư Tổ Ấn - Mật Hoằng ra làm Tăng cang chùa Thiên Mụ ở Huế.

Tháng 10 năm Minh Mạng nguyên niên (1820), nhà vua lại cho tu sửa chùa Đại Giác. Khi ấy công chúa Nguyễn Thị Ngọc Anh đã trở lại Huế, cũng gửi vào cúng một bức hoành phi lớn khắc ba chữ "Đại Giác Tự" thiếp vàng, bên mặt có khắc: "Tiền Triều Hoàng nữ đệ tam công chúa Nguyễn Thị Ngọc Anh" (hiện vẫn còn treo ở phía trước chánh điện).

Năm Nhâm Thìn (1952), do lũ lụt, chùa bị hư hại nghiêm trọng. Năm 1959, được sự đóng góp của nhân dân trong vùng, Trụ trì chùa là Hòa thượng Thiện Hỷ (1921 - 1979), đã cho xây cất lại toàn bộ ngôi thờ bằng vật liệu hiện đại: tường gạch, cột bê tông cốt thép, có lầu chuông, lầu trống, đến ngày 12 tháng 8 năm 1961 mới khánh thành.

Năm 1967, tu sửa lại nhà Hậu Tổ. Năm 1969, cư sĩ Lê Văn Lộ xây thêm hàng rào chùa bằng gạch...

Kiến trúc
Chùa Đại Giác có diện tích khoảng 3.000 m2 với hai cổng xây bằng gạch ra vào, xung quanh có tường rào bao bọc. Sau nhiều lần trùng tu, hiện nay chùa cất theo lối chữ tam (三) với ba dãy nhà ngang nối liền nhau.

Mặt tiền chùa quay theo hướng Tây Bắc nhìn ra sông Đồng Nai. Giữa sân trước chùa là một cây bồ đề lớn, do Hòa thượng Đinh Tông trồng vào ngày rằm tháng 11 năm Kỷ Mão (1939) và pho tượng Phật Quan âm Nam Hải đứng trên tòa sen. Bên tả và phía sau là khu vườn rộng trồng cây trái, bên hữu là khu bảo tháp với nhiều mộ tháp của các vị trụ trì viên tịch.

Tuy bên ngoài, mái hiên chùa thấp và có lối kiến trúc hiện đại, nhưng bên trong chùa, vẫn còn theo kiểu mẫu của các chùa xưa ở vùng Đồng Nai, với các cột tròn và cao vút, tạo không gian thoáng đãng.
Chùa gồm chánh điện, nhà khách, phòng chư tăng, trai đường và nhà bếp.

Thờ phụng
Chánh điện là căn nhà ba gian rộng lớn, dùng để thờ. Gian giữa: ở trên cao là đức tượng Phật A-di-đà bằng gỗ cao 2,25 m, phía dưới là tượng Phật Thích-ca Mâu-ni và Phật Di-lặc. Phía gần cửa ra vào là giàn đèn Phật Dược Sư gồm 49 cây đèn dầu nhỏ với 49 tượng Phật bằng gỗ nhỏ, chân giàn đèn chạm trổ rất mỹ thuật. Gian bên trái là khánh thờ tổ sư Bồ-đề-đạt-ma. Gian bên phải là khánh thờ Quan thánh đế quân. Hai bên vách, mỗi bên thờ năm vị Diêm vương và hai Phán quan.

Phía sau chánh điện là bàn thờ các tổ sư từng hoằng hóa ở chùa, gồm nhiều long vị của các Thiền sư phái Lâm Tế, trong đó có long vị của chư tổ xưa nhất các là Thiền sư: Thành Đẳng (phái lâm tế đời 34), Phật Ý-Linh Nhạc, Giác Liễu-Thiệt Truyền (đời 35), Tổ Ấn-Mật Hoằng (đời 36)...

Nối liền với chánh điện là nhà khách, có thờ phật Chuẩn Đề, Linh Sơn thánh mẫu...

Giá trị
Chùa Đại Giác cùng với chùa Bửu Phong và chùa Long Thiền là ba công trình kiến trúc tôn giáo Việt, được khởi dựng sớm nhất ở Đồng Nai và là chứng tích cho bước đường Nam tiến ở nửa đầu thế kỷ 17 của ba nhà sư thuộc dòng Lâm Tế ở Đàng Trong. Ngoài giá trị này, ở chùa Đại Giác còn có các tượng Phật, hoành phi, liễn đối, phù điêu...mang nhiều đề tài phong phú, được chạm khắc công phu, sơn son thiếp vàng. Tất cả đã thể hiện tài năng nhân chạm khắc của người tạo tác và phản ánh được ít nhiều nền mỹ thuật truyền thống vùng Đông Nam Bộ.

Vì những giá trị vừa kể, chùa Đại Giác đã được xếp hạng là Di tích lịch sử và nghệ thuật cấp quốc gia theo quyết định số 993/QĐ, ký ngày 28 tháng 9 năm 1990.

Giai thoại
Bài chính: Thiệt Thành Liễu Đạt
Di tích chùa Đại Giác còn gắn với một câu chuyện tình cảm giữa một Thiền sư và một Công chúa nhà Nguyễn. Lược kể theo sách Thiền sư Việt Nam:

Thiền sư Thiệt Thành Liễu Đạt không rõ năm sinh, là nhà sư đầu tiên ở miền Nam được phong Quốc sư. Với kiến thức Phật học uyên bác ông được vời về Huế để giảng kinh cho hoàng tộc. Tại kinh đô, Thái trưởng công chúa Long Thành, chị ruột chúa Nguyễn Phúc Ánh và là bác ruột của vua Minh Mạng, trong những ngày theo học đạo, đã thầm yêu nhà sư. Năm 1821, Hoà thượng Phật Ý-Linh Nhạc viên tịch, sư trở về chùa Từ Ân (Gia Định) chịu tang sư phụ rồi ở lại luôn.
Những tưởng tránh được nghiệp duyên, nào ngờ vị Hoàng cô trên tìm đến tận nơi. Thiền sư Thiệt Thành Liễu Đạt quyết định nhập thất hai năm ở chùa Đại Giác để không gặp mặt. Nhưng vì Hoàng cô cứ nài nỉ xin được nắm tay ông trước khi trở về Huế, và bà đã toại nguyện. Đêm ấy, nhà sư tự thiêu sau khi ghi lại bài kệ trên vách để bày tỏ tấm lòng của mình. Mấy ngày sau, Hoàng cô cũng uống độc dược quyên sinh tại chùa Đại Giác vào ngày mùng 2 tháng 11 năm Quý Mùi (1823)..

Chú thích

Liên kết ngoài
Di tích chùa Đại giác

Xem thêm
Chùa Bửu Phong
Chùa Long Thiền

Đại Giác
Biên Hòa
Lịch sử Đàng Trong
Du lịch Đồng Nai


title: (9794) 1996 FO5

text:
{{DISPLAYTITLE:(9794) 1996 FO5}}

(9794) 1996 FO5 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Chương trình tiểu hành tinh Bắc Kinh Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 25 tháng 3 năm 1996.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 9001–10000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1996
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Olderup

text:
Olderup là một đô thị thuộc huyện Nordfriesland, bang Schleswig-Holstein, Đức.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Nordfriesland


title: Écausseville

text:
Écausseville  là một xã thuộc tỉnh Manche trong vùng Normandie tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 8 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Manche


title: Cruzy-le-Châtel

text:
Cruzy-le-Châtel là một xã của Pháp,tọa lạc ở tỉnh Yonne trong vùng Bourgogne.

Hành chính

Biến động dân số

Xem thêm
 Xã của Yonne

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Cruzy-le-Châtel trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Cruzy-le-Chatel


title: Halictus aerarius

text:
Halictus aerarius là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Smith mô tả khoa học năm 1873.

Chú thích

Tham khảo

Halictus
Động vật được mô tả năm 1873


title: Blechnum dendrophilum

text:
Blechnum dendrophilum là một loài dương xỉ thuộc họ Blechnaceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador.

Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Nguồn
 Navarrete, H. & Pitman, N. 2003. Blechnum dendrophilum. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

Tham khảo

dendrophilum
Thực vật đặc hữu Ecuador


title: Crepidodera pluta

text:
Crepidodera pluta là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Latreille miêu tả khoa học năm 1804.

Chú thích

Tham khảo

Động vật được mô tả năm 1804
Crepidodera
Bọ cánh cứng châu Âu


title: Dypsis crinita

text:
Dypsis crinita là loài thực vật có hoa thuộc họ Arecaceae. Loài này được (Jum. & H.Perrier) Beentje & J.Dransf. mô tả khoa học đầu tiên năm 1995.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Chi Cau tua
Thực vật được mô tả năm 1995
Thực vật Madagascar


title: Stegothyris

text:
Stegothyris là một chi bướm đêm thuộc họ Crambidae.

Chú thích

Tham khảo

 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Acentropinae


title: Abyssochrysos xouthos

text:
Abyssochrysos xouthos là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Abyssochrysidae.

Miêu tả

Phân bố

Tham khảo

Liên kết ngoài

Abyssochrysos


title: Hồi Hồ

text:
Hồi Hồ là một địa danh lịch sử, thời 12 sứ quân là căn cứ quân sự của sứ quân Kiều Thuận. Trung tâm căn cứ Hồi Hồ xưa nay ở xã Văn Khúc, huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ, Việt Nam. Sau khi Ngô Xương Văn chết (năm 965), triều đình nhà Ngô rối loạn. Đất nước rơi vào tình trạng loạn lạc. Mười hai sứ quân nổi lên cát cứ các nơi; sử sách gọi là thời kỳ Loạn 12 sứ quân. Kiều Thuận tự xưng là Kiều Lệnh công (cũng gọi là Kiều Công Thuận), là một trong mười hai sứ quân thời đó, chiếm giữ thành Hồi Hồ.

Thành cổ họ Kiều
Kiều Thuận là một sứ quân nổi dậy trong thời loạn 12 sứ quân. Ông là cháu nội của Tiết độ sứ Kiều Công Tiễn và là em của tướng Kiều Công Hãn nhà Ngô. Gia tộc họ Kiều của ông vốn là một thế lực lớn ở Phong Châu. Trong số các sứ quân, ông là đại diện lực lượng đối địch với cả hai triều nhà Ngô và nhà Đinh.

Kiều Công Tiễn nguyên là nha tướng của Tiết độ sứ Dương Đình Nghệ, trấn thủ Phong châu. Năm 937, Kiều Công Tiễn giết Dương Đình Nghệ để đoạt chức Tiết độ sứ, về cầm quyền ở Đại La. Kiều Công Chuẩn phản đối việc làm bội phản của cha nên mang con nhỏ là Kiều Công Đĩnh về Phong châu, còn anh Kiều Thuận là Kiều Công Hãn vào Ái châu theo con rể của Dương Đình Nghệ là Ngô Quyền. Lúc đó chỉ có Kiều Thuận đồng tình và ở lại thành Đại La giúp Công Tiễn. Tuy nhiên, lực lượng của họ Kiều bị cô lập do sự phản đối của phần lớn tướng sĩ trong nước. Họ tập hợp theo Ngô Quyền. Kiều Công Tiễn sai người sang cầu cứu nước Nam Hán ở Quảng Châu nhưng quân Nam Hán chưa tới thì năm 938, quân Ngô Quyền đã kéo ra bắc, hạ thành Đại La và giết chết Công Tiễn. Kiều Thuận bỏ Đại La về xây dựng căn cứ ở Hồi Hồ, thuộc địa phận huyện Cẩm Khê ở phía bắc Phú Thọ ngày nay.

Theo tộc phả họ Ma ở thị xã Phú Thọ và tài liệu văn hoá dân gian, tại vùng Ma Khê, Kiều Thuận xây dựng căn cứ Tam Thành, xây thành Hưng Hoá, mở rộng sự liên kết với các hào trưởng, tộc trưởng, các dòng họ ở Ma Khê và vùng lân cận tạo thành căn cứ địa vững chắc. Một vùng rộng lớn từ Ma Khê đến Lào Cai, Yên Bái, Lai Châu được Kiều Thuận gây dựng, cai quản trong hơn 20 năm trời đã làm cho dân tình yên ổn, nông nghiệp mở mang, nơi nơi đều an cư lạc nghiệp, thế lực vững vàng, uy danh vang dội, khiến các sứ quân khác phải nể phục. Đội quân của Kiều Thuận có tới vài vạn người, được tổ chức chặt chẽ, kỷ luật nghiêm minh, trên dưới một lòng được mệnh danh là "Cương Nghị quân"; luân phiên nhau vừa luyện tập, tuần tra canh gác, bảo vệ lãnh địa, vừa sản xuất bảo đảm lương thực nuôi quân, vừa thường trực cơ động sẵn sàng chiến đấu.

Có thể do anh Kiều Thuận là Kiều Công Hãn lập công với Ngô Quyền nên khi Ngô Quyền lên ngôi vua đã nể Công Hãn mà không hỏi đến tội Kiều Thuận. Vì vậy mà ông có thể tiếp tục gây dựng cơ sở ở Hồi Hồ. Căn cứ chiếm đóng của ông thuộc vùng núi, có nhiều tướng dưới quyền là các tộc trưởng lãnh đạo các châu Kimi, điển hình như Ma Xuân Trường. Thời thuộc Đường, An Nam đô hộ phủ có tổng 40 châu ki mi thì trong đó có tới 18 châu lệ thuộc vào châu Phong. Khi nhà Ngô suy yếu, các sứ quân nổi dậy chống lại triều đình. Kiều Thuận cũng nổi dậy trở thành một sứ quân trong thời loạn 12 sứ quân. Ông tự xưng là Kiều Lệnh Công trấn giữ thành Hồi Hồ (thuộc làng Văn Khúc, huyện Cẩm Khê tỉnh Phú Thọ ngày nay).

Về thời điểm Kiều Thuận nổi dậy trở thành sứ quân, nhiều khả năng ông nổi dậy từ khi Kiều Công Tiễn bị Ngô Quyền giết. Không rõ chính xác Kiều Thuận bị Đinh Bộ Lĩnh dẹp năm nào trong giai đoạn từ năm 966 đến năm 968, sách Nhà Đinh dẹp loạn và dựng nước cũng chỉ khẳng định sứ quân Kiều Thuận bại trận và bị giết chứ không thuộc số các sứ quân về hàng hoặc quy thuận Đinh Bộ Lĩnh.

Sau khi Đinh Bộ Lĩnh tấn công thành Hồi Hồ, tướng quân Kiều Thuận chống không nổi đành vượt sông Hồng chạy sang thành Mè kết hợp với Ma Xuân Trường chống lại Đinh Bộ Lĩnh. Lực lượng của Đinh Bộ Lĩnh lúc này do Lê Hoàn dẫn đầu đánh chiếm thành Mè, Kiều Thuận chống không nổi, tử trận. Ma Xuân Trường chạy lên Yên Bái trốn thoát. Sau khi mất được Đinh Bộ Lĩnh vì thán phục uy đức mà truy phong ông là Ma tộc thần tướng. Ngày nay, thị xã Phú Thọ còn dấu tích thành Mè. Ở phố Phú An có đền thờ Ma Khê. Làng Trù Mật xã Văn Lung thị xã Phú Thọ có đền thờ Ma Xuân Trường và Kiều Thuận.

Dấu tích thành Hồi Hồ
Thành cổ Hồi Hồ thuộc làng Hoa Khê, còn có tên là Cẩm Khê, nay là làng Văn Khúc, xã Văn Khúc thuộc huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ. Nơi đây cách thị trấn Sông Thao, Cẩm Khê 10 km, cách thành phố Việt Trì 40 km. Địa danh Hồi Hồ hiện còn có vết tích thành đất cũ của sứ quân Kiều Thuận. Đây là căn cứ quân sự thuộc vùng núi hiểm trở và cách xa kinh đô Hoa Lư thời nhà Đinh nhất trong số các căn cứ của 12 sứ quân.

Huyện Hoa Khê, theo các sách địa lý cổ, trước là Hồi Hồ. Các sử thần đời Lê chú thích: "nay ở xã Trần Xá, huyện Hoa Khê vẫn còn nền thành cũ" . Đến đầu thế kỷ XV, quân Minh xâm lược Đại Việt, huyện Hồi Hồ gọi là huyện Hoa Khê. Thành Phượng Dực do Kiều Thuận gây dựng bây giờ vẫn còn dấu vết, nay thuộc xóm Quang Trung xã Văn Khúc, huyện Cẩm Khê.

Sách "Viêm giao trung cổ ký" (Ghi chép sưu tập di tích cổ nước Nam) của Cao Xuân Dục, trang 148 có chép: Phế thành Kiều Công ở xã Trương Xá, huyện Cẩm Khê, thành do sứ quân Kiều Thuận đắp lên, di chỉ hiện vẫn còn.

Xem thêm
Kiều Thuận
Kiều Công Hãn
Loạn 12 sứ quân

Chú thích

Cẩm Khê
Địa danh cũ Phú Thọ
Loạn 12 sứ quân
Thành cổ Việt Nam


title: Fusinus labronicus

text:
Fusinus labronicus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Fasciolariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Fusinus


title: Triplostephanus triseriatus

text:
Triplostephanus triseriatus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Terebridae, họ ốc dài.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Triplostephanus


title: Saint-Blimont

text:
Saint-Blimont là một xã ở tỉnh Somme, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Thị trấn này có cự ly khoảng 12 dặm Anh về phía tây của Abbeville, trên đường D106.

Dân số

Tham khảo

Xem thêm
Xã của tỉnh Somme

Xã của Somme


title: Tần Cối

text:
Tần Cối (, 17 tháng 1 năm 1091 - 18 tháng 11 năm 1155), tên tự là Hội Chi (會之), là tể tướng dưới thời Nam Tống trong lịch sử Trung Quốc, lãnh đạo của phái chủ hòa trong chiến tranh Tống - Kim. Ông thường bị hậu thế đánh giá là gian thần, Hán gian.

Thời Bắc Tống

Tần Cối chào đời ngày 17 tháng 1 năm 1091 thời vua Triết Tông triều Bắc Tống. Nguyên quán của ông là ở quận Giang Ninh. Vào năm Chính Hòa thứ 5 đời vua Huy Tông triều Bắc Tống, ông tham dự khoa cử do triều đình mở và đỗ tiến sĩ, được phong chức Mật châu giáo thụ, sau đó chuyển sang làm Trung Từ học kiêm Mậu khoa rồi Thái học học chánh.

Năm Tĩnh Khang nguyên niên thời Tống Khâm Tông (1126), quân Kim tiến hành nam xâm, bao vây kinh đô Biện Kinh của nhà Tống và đòi cắt đất ba trấn Hà Gian, Thái Nguyên, Trung Sơn để nghị hòa. Khi đó Tần Cối đề xuất bốn điều lên triều đình, đại ý nói rằng không nên nhân nhượng với người Kim, triều đình không trả lời và phong ông là Phương Viên ngoại lang. Sau đó ông được lệnh cùng Trương Bang Xương thi hành việc cắt đất, ông cho rằng đó mâu thuẫn với kiến nghị ban đầu của mình, nên không muốn làm.

Sau đó triều đình cử Tần Cối cùng Trình Vũ làm Cát địa sứ, cùng với Túc vương Triệu Xu (con trai thứ của thượng hoàng) đến trại Kim bàn việc cắt ba trấn. Khi người Kim rút quân, ông và Trình Vũ được thả về Biện, còn Túc vương bị bắt đưa lên miền bắc luôn. Sau đó các đại thần là Ngự sử trung thừa Lý Hồi, Hàn Lâm thừa chỉ Ngô Khai cùng nhau tiến cử Tần Cối, do đó ông được thăng làm Điện trung thị ngự sử rồi Tả tư gián. Tháng 11 ÂL năm đó, triều đình triệu tập bách quan đến điện Diên Hòa, Phạm Tông Doãn cùng 70 người liên danh đề nghị cắt ba trấn cho giặc Kim để tránh cho chúng đánh vào Biện. Tần Cối cùng 36 người phản đối, kết quả được phong chức Ngự sử trung thừa.

Đầu năm 1127, Biện Kinh thất thủ, hai đế bị người Kim bắt mất. Tháng 2 ÂL năm đó, Ngô Khai từ trại Kim trở về thông báo rằng người Kim muốn đưa họ khác làm vua ở Trung Nguyên. Vương Thời Ung triệu bách quan đến đề nghị lập tể tướng Trương Bang Xương. Tần Cối cùng ngự sử Mã Thân, Ngô Cáp bài xích Trương Bang Xương và muốn bảo toàn ngôi vua của Triệu thị. Niêm Một Hát bèn cho bắt Tần Cối vào ngự doanh tiền rồi lập Trương Bang Xương làm vua của Ngụy Sở. Bang Xương viết thư đến người Kim xin thả Tần Cối cùng Tôn Phó, Trương Thúc Dạ nhưng Niêm Một Hát không chịu. Sau đó người Kim đem hai đế và toàn bộ tông thất triều Tống lên bắc, Tần Cối cũng nằm trong số tù binh đó. Ông bị đưa đến Yến Sơn rồi chuyển về Hàn châu.

Thời Nam Tống

Bỏ trốn về nam

Giữa năm 1127, Khang vương lên ngôi ở Nam Kinh, trở thành Cao Tông triều Nam Tống. Thượng hoàng ở miền bắc nghe tin bèn viết thư cho Niêm Một Hát xin hòa nghị, sai Cối đem thư tới. Gặp được Niêm Một Hát, Tần Cối giở trò hối lộ để lấy lòng ông này. Kim chủ Ngô Khất Mãi sau đó đưa Tần Cối đến phục vụ cho người em là Thát Lại. Theo sự tích dân gian, Thát Lại cử Tần Cối về nam làm gian tế trong việc nghị hòa với triều Tống. Năm Kiến Viêm thứ tư (1130), lúc Thát Lại đánh Sơn Dương, Tần Cối cùng vợ là Vương thị và tì bộc nguyên một nhà giết giám ngục rồi cướp thuyền, theo đường biển mà trở về nam, yết kiến Cao Tông. Các đại thần trong triều tỏ ý nghi hoặc, họ cho rằng triều sĩ nhiều vị bị bắt sao chỉ một Tần Cối trốn về được. Vả lại đường đi từ Yến Sơn đến Lâm An là 2800 dặm phải, người Kim sao không có ai truy bắt để Cối trốn thoát. Và Vương thị với Tần Cối bị giam ở hai nơi riêng biệt sao có thể cùng trở về. Nhưng bọn Tham tri chính sự Phạm Tòng Doãn, Đồng tri khu mật viện Lý Hồi ra sức biện bạch, nói Tần Cối đáng tin dùng. Cao Tông mới phong Cối làm Lễ bộ thượng thư và ban ngân bạch.

Thăng quan - giáng chức

Năm Thiệu Hưng nguyên niên (1131) Tần Cối được bổ nhiệm là Tham tri chính sự. Tháng 7 ÂL Tông Doãn bị bãi chức, tướng vị bị bỏ trống. Tần Cối lại thường rêu rao rằng
Ta có hai kế khiến thiên hạ thái bình.

Bè bạn muốn biết hai kế đó, Cối nói rằng chưa làm tể tướng thì nói cũng vô ích. Cao Tông tưởng Cối có mưu hay nên đến tháng 8 ÂL đã phong ông làm Thượng thư Hữu bộc xạ, Đồng Trung thư môn hạ bình chương sự kiêm Tri Xu mật viện sự. Nhưng đến tháng sau, Lã Di Hạo cũng được phong làm tể tướng, ngang hàng với Cối, khiến ông không thể cầm quyền một mình. Cối muốn đoạt quyền hành, nên lập kế đẩy Lã Di Hạo ra chỗ khác. Ông nói với Cao Tông
Xưa Chu Tuyên vương nội tu ngoại bổ nên đất nước hưng thịnh. Nay nếu hai tướng đều ở bên trong thì bên ngoài sẽ thế nào?

Vì thế Cao Tông cho Tần Cối lo việc đối nội, Lã Di Hạo lo việc bên ngoài, dời đến Trấn Giang. Cao Tông thường nói với quần thần
Di Hạo chuyên trị quân lữ, Cối chuyên việc bên trong, như là Chủng, Lãi lúc nằm gai nếm mật vậy.

Cao Tông có lần triệu Tần Cối vào hỏi hai kế sách của ông. Ông chủ trương giao Hà Bắc cho Kim, Trung Nguyên cho Ngụy Tề Lưu Dự, từng mượn hai câu ngạn ngữ xưa
Người nam ở phương nam, người bắc ở phương bắc.

Cao Tông lại bảo
Khanh nói người nam về nam, người bắc về bắc. Vậy trẫm là người bắc vậy nên về đâu?

Tần Cối không trả lời được. Năm 1132, Lã Di Hạo trở về Lâm An, tìm cách đuổi Tần Cối đi, có Chu Thắng Phi trợ giúp. Cao Tông hạ chiếu phong Thắng Phi là Đồng đô đốc. Cấp sứ trung Hồ An Quốc nói Thắng Phi không có khả năng nhưng Thắng Phi lại được làm Lễ tuyền quan sứ kiêm Thị độc. Rồi An Quốc xin trí sĩ, Tần Cối thỉnh cầu giữ lại nhưng Cao Tông không đáp. Di Hạo lại lấy Hoàng Quy Niên làm Điện trung ngự sử, Lưu Phỉ là Hữu tư gián, tìm cách loại bỏ Tần Cối. Lúc này bè đảng của Tần Cối trong triều đã bị bãi quan, nên Cối không còn thế lực. Hoàng Quy Niên lại hặc tội chủ hòa của Cối làm cản trở đại kế khôi phục quốc gia, nên ông bị giáng làm Quan Văn Điện học sĩ, Đề cử Giang châu Thái Bình quân. Vào năm 1133, Kim sai Lý Vĩnh Thọ, Vương Dực đi sứ sang Tống, bàn việc nghị hòa, ý kiến của hai người giống với đề xuất của Cối. Vì thế kẻ thức giả đều rõ là Cối đã hợp mưu với người Kim.

Năm 1135, Kim chủ Thịnh chết, Thát Lại cầm đầu phe chủ hòa đang đắc thế ở Kim, nhân đó hai nước bàn việc nghị hòa. Đến tháng 2 ÂL, Tần Cối được bổ làm Tư Chánh điện học sĩ. Tháng 6 ÂL đổi làm Quan Văn điện học sĩ, tri Ôn châu. Tháng 7 ÂL năm 1136 đổi làm Tri Thiệu Hưng phủ. Sau đó lại đổi là Lễ tuyền quan sứ kiêm Thị độc, sung Hành cung lưu thủ. Sau đó tể tướng Trương Tuấn có lời tiến cử nên khi Cao Tông đến Bình Giang lại triệu Cối đến hành tại. Đầu năm 1137, được phong Lễ tuyền quan kiêm Thị độc phó giảng diên. Sau đó Hà Tiến từ nước Kim trở về báo tin Huy Tông đế, hậu đều đã băng, Cao Tông cho phát tang trong nước và ngay hôm đó phong Tần Cối làm Xu mật sứ, ân điển như tể thần. Tháng 4 ÂL lại sai Vương Luân sang Kim bàn việc nghị hòa, đón di hài của Huy Tông đế, hậu cùng sinh mẫu Cao Tông là Vi thái hậu về nước.

Tháng 9 ÂL, Trương Tuấn xin từ chức. Cao Tông muốn cho Tần Cối lên giữ chức tể tướng, nhưng Trương Tuấn cho Cối là người xấu xa không đáng dùng, và khuyên Cao Tông dùng Triệu Đỉnh là tướng. Tần Cối mong làm tướng mà bị Trương Tuấn cản trở nên rất tức giận, bèn xúi Ngôn quan hặc tội Trương Tuấn khiến Trương Tuấn bị đưa đi an trí ở Vĩnh châu. Sau đó đến tháng 3 ÂL năm 1138, Tần Cối mới được phong là Thượng thư Hữu bộc xạ kiêm tri Khu viện sự. Sử bộ thị lang Yến Đôn than rằng
Gian thần là tướng thì còn gì hay ho nữa!

Tán trợ nghị hòa

Tháng 5 ÂL năm 1138, Kim chủ sai Ô Lăng Tư Mưu cùng Vương Luân về Tống gặp Cao Tông đồng ý nghị hòa. Tháng 6 năm đó Tư Mưu vào yết kiến, Cao Tông bảo
Hài cốt tiên đế đã hẹn ngày rước về nhưng có trễ 2, 3 năm cũng không sao. Duy có thái hậu tuổi đã cao trẫm ngày đêm mong nhớ, muốn sớm đón về phụng dưỡng. Vì thế mới phải nhanh chóng bàn việc hòa hảo.

Tần Cối bảo
Khuất nhục chịu hòa cho thấy cái hiếu đạo của nhân chủ. Thấy chủ chịu nhục mà tức giận, bất bình là cái trung của bề tôi.

Mỗi khi còn lại một mình, Tần Cối thường tâu với hoàng thượng
Chư thần lẩn lút như lũ chuột, chả bàn bạc được gì. Bệ hạ nếu muốn chủ hòa thì xin cứ bàn riêng với thần

Cao Tông nói
Trẫm ủy quyền cho khanh là được.

Cối trả lời
Thần thấy không tiện, Bệ hạ suy nghĩ thêm ba ngày đã.

Ba ngày sau, ý Cao Tông vẫn như trước, Tần Cối lại giở trò xin vua nghĩ kĩ lại thêm ba ngày. Ba ngày sau vẫn như vậy. Biết Cao Tông đã quyết kế nghị hòa, Tần Cối bèn cho thi hành. Khi cùng làm tướng, Tần Cối và Triệu Đỉnh bất hòa với nhau, nên Tần Cối ngấm ngầm giật dây hãm hại Triệu Đỉnh khiến Triệu Đỉnh bị bãi chức. Lúc Triệu Đỉnh ra đi, Tần Cối đến đưa tiễn, Triệu Đỉnh chỉ chào cho lấy lệ rồi bỏ đi luôn, khiến Tần Cối rất tức giận. Khi Triệu Đỉnh không còn, một mình Tần Cối độc đoán chuyên quyền và tiếp tục xúc tiến nghị hòa. Xu mật viện biên tu quan Hồ Thuyên dâng sớ xin chém ba tên Tần Cối, Vương Luân, Tôn Cận, Tần Cối hận thù, bèn hạch tội Hồ Thuyên xúi giục trăm họ làm phản, đày ra Chiêu châu. Vương Thứ sáu lần dâng sớ phản đối cũng bị đày ra Đàm châu. Lý Cương ở Phúc châu, Trương Tuấn ở Vĩnh châu, Nhạc Phi ở Ngạc châu cũng tán đồng ý kiến trên nhưng chẳng ăn thua. Dù vậy thì nhà Tống vẫn có thể làm thủ được đất Hà Nam, trong đó có Biện Kinh được vài tháng trước khi quân Kim nam hạ lần nữa. Trần Cương Trung cũng không đồng ý nghị hòa, bị đày ra huyện An Viễn, Cam châu, một nơi ma thiêng nước độc; ít lâu sau Cương Trung chết ở đây. Hơn 20 đại thần gồm Trương Thọ, Yến Đôn, Ngụy Cang, Lý Di Tôn, Lâu Chiếu... dâng sớ phản đối hòa nghị cũng chẳng ăn thua. Xu mật viện biên tu quan Triệu Ung cũng tán đồng với Hồ Thuyên, người này có uy tín lớn nên Tần Cối không dám bắt tội. Tần Cối lại bổ nhiệm Long Câu Như Uyên làm Ngự sử trung thừa để hạch tội những người chống đối. Giám thương thống chế Vương Thứ bảo Tần Cối
Ông quên thời Đông Đô chống giặc, bài trừ ngoại bang rồi sao

Tần Cối đày Vương Thứ ra Đàm Châu. Cao Tông cử Sĩ Niệu và Trương Đảo đến Củng Lạc (đã bị Kim chiếm) thăm nom lăng tẩm các đời tiên đế, thì thấy người Kim đã phá hoại sơn lăng không còn gì. Trương Đảo về nước tâu lên Cao Tông, lời lẽ đầy thống hận. Tần Cối ghét lắm, bèn giáng Trương Đảo làm Tri phủ Thành Đô. Kim chủ sai Trương Thông Cổ, Tiêu Triết làm Giang Nam chiêu dụ sứ, Cối bàn với Tiêu Triết đổi chữ Giang Nam thành chữ Tống vì sợ Cao Tông giận dữ. Khi vào Lâm An chúng muốn Cao Tông lấy lễ với tướng mà đãi. Tần Cối thấy trong quốc thư có sắc phong, khuyên Cao Tông quỳ nhận. Cao Tông nói
Trẫm kế thừa cơ nghiệp của Thái Tổ Thái Tông cớ sao phải quỳ nhận sắc của người Kim.

Tần Cối lại bảo Long Câu Như Uyên nghĩ ra được một kế nói trong ba năm tang chế (thượng hoàng vừa mất năm 1135) hoàng đế không tiếp khách, không bàn luận. Rồi Tần Cối lấy thân phận nhiếp trùng tể mà nhận thư. Cối sai Lễ bộ thị lang kiêm Trực học sĩ viện Tăng Khai thảo thư phúc đáp như một nước phiên thuộc, Tăng Khai từ chối, bị bãi chức. Tần Cối nhận thư rồi đưa vào trong cung dâng Cao Tông. Hòa nghị thành công, triều Tống được làm chủ lại các vùng Hà Nam, Thiểm Tây thêm vài tháng trước khi bị quân Kim chiếm lại.

Lấn át bề trên, hãm hại trung lương

Năm 1140, Kim chủ sai Ngột Truật và Tản Li Hát chia quân hai lộ tấn công Hà Nam, Thiểm Tây. Ngột Truật liên tiếp đoạt được mười mấy châu quận, thế như chẻ tre. Hai kinh Đông, Tây cùng toàn bộ Hà Nam của triều Tống lại rơi vào tay người Kim chỉ trong có 1 tháng. Triều đình sai Ngô Thế Tương đến giữ Thiểm Tây thay cho Ngô Giới đã chết. Bấy giờ có Ngô Lân bàn nên quyết chiến, cầm chân được Tản Li Hát ở Lĩng Thục. Trong khi đó, Lưu Kĩ cũng đánh bại luôn quân Kim tại Thuận Xương, buộc Ngột Truật lui về Biện. Nhạc Phi được tin Lưu Kĩ thắng trận cũng lập tức sai quân kinh lược Tây Kinh cùng các châu Nhữ, Trịnh, Dĩnh, Xương, Trần, Tào, Quang, Thái, chuẩn bị tiến tới khôi phục Trung Nguyên. Thấy Nhạc Phi thắng trận liên tục, Tần Cối rất lo lắng, lại thấy bộ tướng của Trương Tuấn là Vương Đức đã giành lại Túc, Bạc hai châu, sợ Trương Tuấn được dùng lại nên tìm cách khích Cao Tông không dùng Trương Tuấn, rồi lại ngầm sai Vương Thứ Ông vu cáo Triệu Đỉnh, khiến Đỉnh bị giáng chức Thanh Viễn quân tiết độ sứ, đày đến Triều châu. Khi đó Ngột Truật còn muốn bỏ Biện Kinh, đại nghiệp khôi phục Trung Nguyên đã sắp thành thì bị Tần Cối ngăn cản. Cối mê hoặc được Cao Tông, khiến Cao Tông hạ lệnh triệu Hàn Thế Trung, Lưu Kĩ, Dương Nghi Trung đồng loạt về triều, lại sai sứ triệu Nhạc Phi, Nhạc Phi không muốn đi. Cao Tông phát liên tiếp 12 đạo kim bài thúc giục Nhạc Phi về nhanh. Nhạc Phi không còn cách khác, đành nuốt nước mắt mà về. Sau trận này, Cao Tông phong cho Hàn Thế Trung, Trương Tuấn là Khu mật sứ, Nhạc Phi phó sứ, Dương Nghi Trung là Khai phủ nghi đồng tam ti, đổi tên là Dương Tồn Trung, đó đều là kế của Tần Cối nhằm tước bỏ binh quyền của chư tướng. Tần Cối lại tìm cách hại các tướng này, ban đầu là lợi dụng Trương Tuấn và Nhạc Phi để hại Hàn Thế Trung, sau đó là dùng Trương Tuấn giết Nhạc Phi. Nhạc Phi không chịu, đem báo việc với Hàn Thế Trung, nhờ đó Thế Trung thoát nạn. Tần Cối tức lồng lên, muốn trả thù Nhạc Phi cho kì được. Biết Trương Tuấn ghen tị với Nhạc Phi, vì trước kia Phi là thủ hạ của Tuấn, nay thì hai người đã gần như ngang hàng, nên Tần Cối lợi dụng điểm này, trước tiên là dụ Vương Quý, bộ tướng của Nhạc Phi vu cáo Trương Hiến cùng Nhạc Phi mưu chiếm Tương Dương chống lại triều đình, giao cho Trương Tuấn tra xét. Trương Tuấn dùng hình cực kì tàn khốc rồi đưa một bản khẩu cung giả cho Tần Cối. Dựa vào đó, Tần Cối cho bắt cha con Nhạc Phi và Trương Hiến giam vào ngục. Các đại thần Chu Tam Úy được lệnh xét án, thấu hiểu nỗi oan của Nhạc Phi nên đã treo mũ từ quan. Tần Cối giao việc xét án cho Mặc Kỳ Tiết. Tiết có hiền khích với Nhạc Phi, nên gia hình rất mạnh mà Nhạc Phi vẫn không nhận tội. Cuối cùng thì làm một bản khẩu cung giả nữam giao cho Tần Cối. Nhưng do chứng cớ chưa rõ ràng nên không thể xét tội. Việc này kéo dài đến tận cuối năm Thiệu Hưng thứ 11 (1141). Việc để lâu ngày, nhiều đại thần lên tiếng phản bác và cầu xin tha cho Nhạc Phi. Hàn Thế Trung đích thân hỏi thẳng là Nhạc Phi phạm tội gì, Cối đáp

Nhạc Vân con của Phi đi lại thư từ với Trương Hiến để bàn việc tạo phản, tuy không cớ chứng cớ, nhưng "không có nghĩa là không có" việc đó.
Hàn Thế Trung tức giận nói
Mấy chữ "không có nghĩa là không có" của ông thì mọi người sẽ nghĩ sao đây?

Tần Cối im bặt, không nói được lời nào. Đầu năm 1142, nghe tin Lưu Doãn Thăng ở Kiến Khang thay mặt trăm họ kêu oan cho Nhạc Phi, Tần Cối cảm thấy bối rối. Vợ ông là Vương thị khuyên ông nên hạ thủ ngay với Nhạc Phi để tránh sinh lắm chuyện. Tần Cối nghe theo. sai giết Nhạc Phi trong ngục, Nhạc Vân và Trương Hiến bị chém ở chợ. Một số đại thần gần gũi với Nhạc Phi như Vu Bằng, Tiết Nhân Phụ, Hà Ngạn Du... bị cách chức hoặc bị giết.

Tháng 6 ÂL năm 1141, Tần Cối được phong làm Tả bộc xạ, Đồng trung thư môn hạ bình chương sự, tiến phong Khánh quốc công (có nguồn ghi là Ký quốc công). Ông lại sai sứ sang Kim bàn việc hòa nghị. Năm 1142, Kim chủ Đán lại phái Ngột Truật tiến xuống phía nam, áp sát Hoài Hà. Cao Tông sợ hãi, quyết định nghị hòa. Kim chủ sai Tiêu Nghị, Hình Kì Chiêm đến Lâm An bàn việc nghị hòa; buộc triều đình xưng thần, lấy sông Hoài làm mốc và phải triều cống hằng năm. Tần Cối được lệnh đi thương lượng với người Kim. Tất cả yêu cầu của chúng Tần Cối đều đáp ứng hết, ký vào hòa ước Thiệu Hưng gồm các khoản chính, có thể tóm lược như sau
Đông từ Hoàng Thủy, Tây đến Thương châu lấy làm biên giới, bắc của Kim, nam thuộc Tống.
Tiền triều cống hằng năm là 250.000 lạng bạc, 250.000 tấm lụa
Tống chủ nhận sắc phong, xưng thần với Kim chủ, xưng đế trong nước
Kim chấp nhận cho trả hài cốt tiên đế và Vi thái hậu về nam.

Sau khi ký kết hòa nghị, Cao Tông cho bãi binh quyền của các tướng lĩnh từng giao tranh với người Kim trước đây. Tần Cối từ đó mặc sức lộng quyền, khuynh đảo triều chính. Cuối năm 1141, Cối biếm chức Phạm Đồng, một người tuy ủng hộ hòa nghị nhưng không được lòng Cối, sau đó lại đày Hồ Thuyên đến Tân châu. Ngày Ất Tị (10) tháng 9 năm Nhâm Tuất (6 tháng 10 năm 1142), Tần Cối được phong làm Thái sư, tước Ngụy quốc công, tháng sau thăng là Tần, Ngụy lưỡng quốc công. Cối thấy rằng tước vị này giống như Thái Kinh, Đồng Quán thời Huy Tông nên xin đổi phong cho mẹ mình là quốc phu nhân.

Năm 1143, Tần Cối dâng biểu xin lập hậu. Cao Tông quyết định lập Quý phi Ngô thị làm hoàng hậu. Hậu nguyên là người Khai Phong. Phụ thân là Ngô Cận trước kia thường nằm mơ thấy mình lạc vào một dinh thự, có biển đề hai chứ: Thị Khang, hai bên dinh trồng rất nhiều thược dược, nhưng chỉ có một bông hoa rất đẹp, sau đó không lâu thì hậu ra đời. Sau khi lớn lên thì vừa đẹp người vừa đẹp nết, giỏi chữ nghĩa thơ phú, chẳng thua kém gì Cao Tông. Khi Cao Tông chạy giặc về nam thì nạp hậu vào cung, thăng dần đến chức Quý phi và nay là hoàng hậu.

Tần Cối vốn là kẻ sợ vợ. Cối có một người thiếp yêu, đã mang thai thì bị Vương thị đuổi cổ, mới cải giá người họ Lâm, sinh ra con là Phi lấy theo họ Lâm. Tần Cối sợ Vương thị, không dám nhận về, chỉ ngầm nâng đỡ Phi, làm quan đến Cấp sự trung, còn bản thân thì mang tiếng không có con. Lúc đó em Vương thị là Vương Vãn có người vợ cũng hay ghen, nên mới để con là Hi sang làm con Tần Cối. Lúc vợ chồng Tần Cối từ Kim về, Hi đến ra mắt, gọi là cha mẹ, do đó Tần Cối vui mừng, cho Hi làm con mình.

Tần Cối tiếp tục hãm hại những người không ăn cánh với mình. Trước đó Triệu Đỉnh bị biếm ra Triều châu, Vương Thứ biếm ra Đạo châu, Hồ Thuyên biếm ra Tân châu; Cối lại lệnh có đại xá cũng không được xá. Lại bãi chức của Tăng Khai, Lý Di Tốn. Trương Tuấn ủng hộ hòa nghị, được Cối tín nhiệm nhưng về sau cứ khư khư không chịu bỏ binh quyền nên cũng bị Cối giáng chức. Chu Thắng Phi do có hiềm khích với Tần Cối nên liên tục bị Cối chèn ép, phải đến ở trong một ngôi chùa tại Hồ châu rồi mất năm 1144. Năm 1146, có tuệ tinh xuất hiện ở phương đông, Khang Trác dâng sớ cho đó là điều bình thường, Tần Cối hài lòng phong làm quan kinh thành, rồi khuyên Cao Tông xuống chiếu đại xá. Trương Tuấn - lúc này đang là Hòa quốc công, muốn vạch tội lạm quyền của Tần Cối nhưng chưa có dịp, đến đây mới dâng biểu nói rằng đó là sự cảnh báo của đất trời, khuyên Cao Tông dùng người hiền, bỏ kẻ ác. Tần Cối biết được giận lắm, bèn giật dây cho trung thừa Hà Nhược tố cáo Trương Tuấn, khiến Trương Tuấn phải bị đày đến Liên châu. Tần Cối còn hặc tội và giáng chức nhiều người khác như Mặc Kỳ Tiết, Lý Văn Hội, Lâu Chiếu, Hồng Hạo,... Triệu Đỉnh bị đày ra Cát Dương quân nhưng cũng không thoát. Cối dặn Cát Dương quân phải tìm cách hành hạ Triệu Đỉnh. Năm 1147, Triệu Đỉnh bệnh nặng biết mình không còn đường thoát đã tự nhịn ăn mà mất, thiên hạ nghe tin không ai không thương xót. Triệu Đỉnh chết rồi, Tần Cối ngày càng ngang ngược bất pháp, hãm hại nhiều đại thần chống đối, đưa thân tín lên nắm giữ các chức vụ quan trọng, dần dà thu tóm giang sơn triều Tống. Cuối cùng thì quyền nghiêng triều dã, Cao Tông từ việc tín nhiệm cho đến đây là phải sợ Tần Cối.

Cao Tông vốn bị liệt dương nên không thể có con, nên nhận hai trẻ trong tông thất nuôi trong cung để dự phòng sau này. Biết thế mà Cối vẫn thường tâu với Cao Tông chờ khi hậu cung sinh hoàng tử thì lập tự sau, đừng vội lấy người khác. Đến khi Vi thái hậu về nước, kể lại rằng Khâm Tông từng xin cho được về khiến Cao Tông không vui, vì thế Cối nhân đó khuyên Cao Tông đừng bao giờ đón Uyên Thánh về nữa để giữ đế vị thật vững chắc. Tần Hi con của Cối thăng quan nhanh chóng, năm 1145 là Hàn lâm học sĩ, năm 1148 là Quan Văn điện học sĩ. Tần Cối rất được ân sủng, chẳng khác gì Thái Kinh thời Tống Huy Tông vậy. Các quan viên trong triều thường đón ý Tần Cối, bảo ông là thánh tướng ngang với Cao, Quỳ, Tắc, Khiết. Từ đó thuyết về điềm lành rộ lên. Đến cả mưa tuyết, biển lặng, nhật thực cũng coi là điềm lành. Tri phủ Kiềm Châu Tiết Bật dâng một cây gỗ mục có năm chữ thiên hạ thái bình thiên, Tần Cối gọi sử quan xem xét. Vì thế Cao Tông cho Lâm An là mảnh đất thần tiên, bảo là công lao của Cối nên càng hậu thưởng. Cối lại tìm cách quét sạch phe cánh để con cháu đời đời được yên. Lúc trước đưa Lý Quang tham chính để ủng hộ nghị hòa, sau thấy Lý Quang tỏ ý chống đối, Cối giáng chức, đày Lý Quang ra Đằng Châu. Năm 1151 lại tố cáo con Quang là Mạnh Kiên ghi chép sách có nội dung phỉ báng rồi phát vãng ra Hạp châu, có đại xá cũng không được xá.

Năm 1145, Cao Tông đến phủ đệ của Cối, gia ân cho cả gia tộc, Vương thị được phong Lưỡng quốc phu nhân. Cối muốn cấm vẽ hình sư tử, nên đến tháng 7 ÂL năm đó tâu rằng sư tử hại chánh đạo nên cấm đi. Cao Tông đến tháng 10 ÂL lại đích thân viết bốn chữ Nhất Đức Cách Thiên rồi ban cho Cối treo phong thư hòng. Đầu năm 1146, Cối được lập gia miếu trong thành Lâm An, được ban đồ thờ, cúng tế. Năm 1147 cải phong Ích quốc công. Vào năm 1148, Tần Hi được phong Tri Khu mật viện sự. Tần Cối hỏi Hồ Ninh
Con ta vào Khu mật viện, bên ngoài có lời bàn gì?

Đáp
Họ bảo cha con tướng công không khác gì bọn Thái Kinh lúc trước.

Tần Cối không vui, mới bàn với Hi để Hi dâng sớ xin từ chức, được đổi là Quan Văn điện học sĩ, dưới Hữu bộc xạ. Năm 1149, Cao Tông còn ra lệnh xây tượng của Cối để thờ. Cối còn lệnh cấm sáng tác dã sử, tư gia viết sách, người tố cáo những việc làm đó sẽ có thưởng.

Qua đời

Năm 1150, khi Cối lên triều thì găp Điện tiền tiểu hiệu Thi Toàn đang định hành thích mình. Cối cho bắt lại, tra khảo Thi Toàn thì bị Thi Toàn chửi là kẻ gian tặc, bất trung. Cối tức quá, nhốt vào Đại lý tự, hôm sau đem chém đầu. Từ đó mỗi lần ra ngoài, Cối đều đem gia tướng 50 người khỏe mạnh để bảo vệ mình. Năm 1151, Triều tán lang Dương Anh dâng thư tiến cử Tần Hi là tể tướng, được Tần Cối thăng làm Tri Thái châu. Tháng 6 ÂL năm 1152, có Vương Tuần dâng sớ tố cáo Tần Cối cũng bị Cối đày ra Đằng châu. Vương Địch cầu xin cho Lý Quang cũng bị an trí ở Thần châu, Phương Trù có thư từ qua lại với Hồ Thuyên thì bị biếm ra Vĩnh châu.

Năm Thiệu Hưng thứ 25 (1155), Tần Cối tiếp tục định vu cáo Uông Triệu Tích và Triệu Lệnh Kim, đày họ ra Định châu. Con Triệu Đỉnh là Triệu Phần đến đưa tiễn, Cối nhân đó sai Thị ngự sử Từ Gia dâng tấu hặc tội Triệu Phần, Triệu Lệnh Kim âm mưu tạo phản, giao cho Đại lý tự thẩm vấn. Cối lại dặn giám ngục phải ép cung cho Triệu Phần khai khống cho Trương Tuấn, Hồ Dần, Hồ Thuyên, Lý Quang... cả thảy 53 người âm mưu đại nghịch để giết hết đi, nhưng việc chưa thành thì Cối bị bệnh nặng.

Sau đó Cao Tông đến phủ Tần Cối thăm bệnh. Lúc đó Cối không còn nói được nữa, nhưng đầu óc vẫn tỉnh táo, nên bật khóc. Cao Tông về cung và sai Thẩm Hư Trung thảo chiếu lệnh cho cha con Tần Cối được trí sĩ, gia phong Cối là Kiến Khang quận vương, con là Hi làm Thiếu sư, cháu là Viên, Kham, Quân được đề cử Giang Tô Thái Bình Hưng Quốc cung. Bọn phe đảng của Cối là Lâm Nhất Phi, Trịnh Nam, Từ Phảng, Trương Phù tấu xin cho Tần Hi làm tể tướng thay Cối nhưng Cao Tông không nghe. Đêm đó Tần Cối chết, thọ 66 tuổi, truy phong Kiến Khang quận vương, thụy là Trung Hiến.

Điển tích Phong Tăng Tảo Tần
Tương truyền thời bấy giờ, anh hùng chống quân Kim là Nhạc Phi bị gian thần Tần Cối hãm hại; ông ta bịa đặt tội danh "mạc tu hữu" để giam Nhạc Phi vào đại lao. Sau đó, Tần Cối không quyết định được phải làm thế nào với Nhạc Phi, vì thế ông ta đã tới chùa Linh Ẩn cầu xin quẻ và gặp Phong Ba hòa thượng. Vừa thấy Tần Cối, Phong Ba hòa thượng đã cười ầm lên, hỏi Tần Cối: "Tào Tháo gian hùng cả đời, hôm nay hỏi đã đến đâu?" Tần Cối không hiểu sao; Phong Ba đáp: "Đạo Trời rõ ràng, trung-gian tự thấy, thiện ác hữu báo. Tướng công thân là Tể tướng, một tay có thể nâng cả bầu trời, cớ sao phải sát hại trung thần lương đống? An nguy của quốc gia, lẽ nào không thèm đếm xỉa tới?" Tần Cối hỏi: "Ai là lương đống?" Phong Ba hòa thượng nghiêm mặt nói: "Nhạc Phi tướng quân!" Tần Cối táng tận lương tâm vẫn giả làm ngơ; Phong Ba hòa thượng cười lớn: "Thật là ngu xuẩn, vẫn chưa tỉnh ngộ, về sau hối hận e rằng đã muộn." Sau đó phẫn nộ, lấy cây chổi cùn quét lia lịa vào mặt Tần Cối, quét xong ngênh ngang bỏ đi, bỗng chốc mất hút bóng dáng. Tần Cối bị quét đến hồn xiêu phách lạc, nhếch nhác bỏ đi. Đây chính là cố sự nổi tiếng "Phong tăng tảo Tần".

Đánh giá

Cối hai lần làm tướng, tổng cộng 19 năm. Tống sử liệt kê ông vào hạng gian thần. Trước kia thời Tĩnh Khang, lúc nhị đế bị bắt, Cối dâng tấu xin bảo toàn ngôi vị của Triệu thị với người Kim, thiên hạ khâm phục. Nhưng khi trở về nam phò tá Cao Tông, Cối hãm hại vô số trung thần lương tướng, thay thế bằng lũ tay chân. Phần lớn các đơn hặc tội thời đó do Cối thao túng. Khi Thái gián có sứ dâng lên, Cối không trình lên Cao Tông mà tự ghi cho thành chuyện, bậc thức giả xem xong đều bảo
Đây là bút tích của lão Tần.

Phụ chính đại thần có chút sơ suất là bị giáng. Trong 19 năm Cối cầm quyền, tham chính thay đổi tới 28 người. Phàm những biểu hặc tội thời đó phần nhiều do Cối thao túng. Cối lại lạm dụng công quỹ, nhận hối lộ, giàu hơn cả vua. Đến cuối đời thì sinh khác ý muốn thay đổi triều đại. Cao Tông dần nhận ra Cối là gian thần nhưng vẫn phải e ngại mới phải truy phong tước vương. Sau khi Cối chết, Cao Tông thường nói với Dương Tồn Trùng
Lúc này trẫm mới thấy như không còn con dao nhọn bên sườn.

Cối chết đi mà phe đảng trong triều vẫn còn rất nhiều. Mặc dù Cao Tông tìm cách loại bỏ nhưng vẫn không trừ dứt được. Khi Hiếu Tông lên ngôi thì tay chân của Cối vẫn đầy triều. Mặc Kỳ Tiết bị Tần Cối thất sủng, lại thêm Thang Tư Thoái trước đã không nhận 1000 lạng vàng của Cối, nên được Cao Tông trọng dụng, kì thực bọn chúng cũng là gian thần. Năm Khai Hi đời Tống Ninh Tông, Hàn Thác Trụ phát động bắc phạt đã tước vương vị của Cối, cải thụy Mậu Sửu. Sau khi Thác Trụ bị giết, Sử Di Viễn lên nắm quyền cho khôi phục lại vương tước và thụy hiệu. Vào những năm Thành Hóa triều Minh, có lũ cướp đào bới được mộ vợ chồng Tần Cối mới thấy thi hài hai đứa ướp thủy ngân nên vẫn tươi nguyên. Người ta băm xác hai đứa, ném vào nhà tiêu, giảm tội cho bọn trộm, ai ai cũng hoan hỉ. Mãi về sau, việc vứt xác Tần Cối vào hố phấn được coi là quả báo thích đáng cho lũ gian thần.

Người Hán sau đó xem Tần Cối là kẻ phản bội, phục vụ cho Kim. Cho đến tận ngày nay, món bánh giò cháo quẩy của người Hoa được làm bằng bột chiên trong dầu, luôn luôn làm từng cặp dính nhau, đó là tượng trưng cho vợ chồng Tần Cối bị trói với nhau và ném vào vạc dầu hành tội.

Sau khi Tống Cao Tông mất, Nhạc Phi mới được giải oan, người ta đem hài cốt Nhạc Phi chôn cất trên đồi bên bờ Tây Hồ phong cảnh tươi đẹp, về sau lại dựng Nhạc Miếu ở phía đông ngôi mộ, tượng Nhạc Phi trong bộ nhung giáp ngồi ở chính giữa điện, phía trên tượng có một bức hoành phi bốn chữ "Hoàn ngã sơn hà" bút tích của Nhạc Phi. Tượng Tần Cối được đúc bằng gang, cùng vợ là Vương Thị bị còng tay quỳ trước mộ để người đi qua nhổ nước bọt hoặc lấy những thứ dơ bẩn nhét vào mồm. Trước mộ Nhạc Phi có vế đối:
Thanh sơn hữu hạnh mai trung cốt
Bạch thiết vô cô chú nịnh thần
(Núi xanh may mắn được làm nơi chôn cất người trung lương/ Sắt trắng uổng thay đúc tượng tên nịnh thần)

Một người họ Tần sau triều Tống đến trước tượng Nhạc Phi có câu thơ:
"Nhân tòng Tống hậu hãn danh Cối,
Ngã đáo phần tiền hối tính Tần."
(Từ sau đời Tống ít ai tên là Cối,
Ta đến trước mộ mà thẹn mình mang họ Tần)

Sự tích về quẩy
Tại Quảng Đông, quẩy có tên 油炸鬼 (Yau ja gwai, Phiên âm Hán Việt: Du tạc quỷ) có nghĩa là quỷ sứ bị rán bằng dầu - dầu thiêu quỷ. Theo truyền thuyết Trung Quốc thì cái tên này bắt nguồn từ câu chuyện Nhạc Phi bị vợ chồng Tần Cối và Vương thị hãm hại. Để nguyền rủa hai vợ chồng Tần Cối, người Trung Quốc làm một món ăn gồm hai viên bột dài giống hình người được rán trong dầu, tượng trưng cho hình tượng vợ chồng Tần Cối là hai quỷ sứ bị rán trong vạc dầu ở địa ngục.

Tham khảo
Tống sử, quyển 473, liệt truyện 232
Tục tư trị thông giám

Chú thích

Sinh năm 1090
Mất năm 1155
Nhân vật chính trị nhà Tống
Tể tướng Trung Quốc
Người Giang Tô
Tiến sĩ nhà Tống


title: Talmont-Saint-Hilaire

text:
Talmont-Saint-Hilaire là một Xã ở Côte de Lumière, trong tỉnh Vendée trong vùng Pays de la Loire, Pháp. Xã này có diện tích 89,53 km², dân số năm 2006 là 6533 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 25 mét trên mực nước biển.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Pour en savoir plus sur les empreintes de dinausaures du Veillon: article de Marie-Claude Bakkal-Lagarde
Office de tourisme du talmondais
 Site officiel du Pôle Touristique International Vendée Côte de Lumière
Talmont-Saint-Hilaire trên trang mạng Viện địa lý quốc gia
Talmont-Saint-Hilaire trên trang mạng của INSEE
Talmont-Saint-Hilaire trên trang mạng của Quid
Vị trí của Talmont-Saint-Hilaire trên bản đồ nước Pháp
Plan de Talmont-Saint-Hilaire sur Mapquest

Talmont-Saint-Hilaire


title: Mniophila

text:
Mniophila là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1831 bởi Stephens.

Các loài
Các loài trong chi này gồm:
 Mniophila bosnica Apfelbeck, 1914
 Mniophila muscorum Koch, 1803

Chú thích

Tham khảo

Alticini


title: Pipalsana Chaudhari

text:
Pipalsana Chaudhari là một thị trấn thống kê (census town) của quận Bareilly thuộc bang Uttar Pradesh, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Pipalsana Chaudhari có dân số 7964 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Pipalsana Chaudhari có tỷ lệ 55% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 65%, và tỷ lệ cho phái nữ là 45%. Tại Pipalsana Chaudhari, 19% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Uttar Pradesh