title: Vũ Hữu Định

text:
Vũ Hữu Định (1942-1981), tên thật Lê Quang Trung, là một nhà thơ người Việt Nam. Tên tuổi của ông gắn liền với bài thơ Còn chút gì để nhớ, được nhạc sĩ Phạm Duy phổ nhạc thành ca khúc cùng tên.

Tiểu sử
Lê Quang Trung sinh năm 1942 tại Thừa Thiên Huế trong 1 gia đình nghèo. Ông từng sống qua nhiều nơi ở Tây Nguyên, Sài Gòn, lập gia đình và định cư ở Đà Nẵng. Ông làm thơ đăng báo từ khoảng thập niên 1960, với bút danh Hàn Phong Lệ, về sau đổi thành Vũ Hữu Định. Tên Vũ Hữu Định bắt đầu phổ biến từ khi bài thơ Còn chút gì để nhớ của ông được Phạm Duy đem phổ thành nhạc vào năm 1970.

Vũ Hữu Định vào đời sớm, lập gia đình sớm và nghèo khó trong suốt quãng đời ngắn ngủi của mình. Ngoài làm thơ, ông từng làm cán bộ xây dựng nông thôn ở Đà Nẵng. Ông từng trốn quân dịch nhưng rồi bị bắt lại.

Sau khi chiến tranh Việt Nam kết thúc, ông ở lại Việt Nam và bị đưa đi học tập cải tạo 1 tháng.

Ông được biết đến là một người mê rượu, tuy nghèo khó nhưng có máu giang hồ, tính tình phóng khoáng. Ngày 3 tháng 4 năm 1981, sau 1 chầu nhậu với bạn bè, ông bị té cầu thang (có thông tin cho rằng bị té lầu) và qua đời, hưởng thọ 39 tuổi.

Bài thơ Còn chút gì để nhớ

Thường đi kèm với tên tuổi của Vũ Hữu Định, là bài thơ Còn chút gì để nhớ. Tác phẩm gồm 4 khổ, mỗi khổ 4 câu, mỗi câu từ 7-8 chữ, mang theo những hình ảnh nhẹ nhàng, tế nhị của phố núi Pleiku, từ cảnh vật:

phố núi cao, phố núi đầy sương
phố núi cây xanh trời thấp thật buồn
anh khách lạ đi lên đi xuống
may mà có em đời còn dễ thương

Tới con người:

em Pleiku má đỏ môi hồng
ở đây buổi chiều quanh năm mùa đông
nên mắt em ướt và tóc em ướt
nên em hiền như mây chiều trong

Bài này được viết năm 1970, khi nhà thơ sang thăm 1 người bạn gái ở Pleiku. Cùng năm này, bài thơ được đăng báo Khởi Hành của Viên Linh và được nhạc sĩ Phạm Duy phổ nhạc thành ca khúc, rồi trở nên phổ biến với giọng hát Thái Thanh. Ca khúc được phổ theo nhịp 3/4, điệu Boston, lời thơ vẫn giữ nguyên với khổ thơ cuối được nâng lên thành cao trào.

Sau này nhà văn Nguyễn Nhật Ánh, bạn thân của ông, cũng có 1 tiểu thuyết lấy tên Còn chút gì để nhớ.

Chú thích

Liên kết ngoài

Người Thừa Thiên Huế
Nhà thơ Việt Nam


title: Nectandra truxillensis

text:
Nectandra truxillensis (tiếng Anh thường gọi là Laurel Mapurito) là một loài thực vật thuộc họ Lauraceae. Đây là loài đặc hữu của Venezuela.

Chú thích

Tham khảo
 World Conservation Monitoring Centre 1998. Nectandra truxillensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Venezuela
Nectandra
Thực vật đặc hữu


title: Shibuya, Tokyo

text:
là một trong 23 khu đặc biệt của Tokyo, Nhật Bản. Tính đến 2010, vùng này có dân số ước tính 202.880 người và mật độ là 13.430 người/km². Diện tích cả vùng là 15,11 km².

Địa danh "Shibuya" thường được biết đến qua khu thương mại sầm uất chung quanh Nhà ga Shibuya. Đây là một điểm giao thông tấp nập bậc nhất ở Tokyo. Các cửa hiệu ở Shibuya thiên về thời trang giới trẻ nên nghiễm nhiên khu vực này có tiếng là nơi tụ tập đông đảo các dịch vụ may mặc thời trang như thương xá Shibuya 109.

Lịch sử

Khi khai thông tuyến xe lửa Yamanote năm 1885 với ga dừng ở Shibuya, thì khu vực này nhanh chóng phát triển thành trọng tâm cho cả vùng Tây Nam Tokyo. Shibuya biến thành trung tâm thương mại và giải trí lớn. Năm 1889 Shibuya chính thức lập khu hành chính ở đơn vị làng, rồi nâng lên thành thị trấn năm 1909. Năm 1932 nhà chức trách Tokyo sáp nhập Shibuya thành một quận của thủ đô Nhật Bản. Quận Shibuya với địa giới như ngày nay có mặt kể từ ngày 15 tháng 3 năm 1947.

Một trong những giai thoại nổi tiếng nhất của Nhật Bản là câu chuyện về chú chó Hachikō. Chủ của Hachikō thường ngày ra ga Shibuya đón tàu đi làm, đến chiều thì con chó ra đón chủ ở ga. Sau khi ông chủ mất vì đau tim khi đi làm, Hachiko vẫn ngày ngày hai buổi ra ga đợi ông chủ của mình suốt từ năm 1923 đến 1935. Dân chúng Nhật Bản cảm động trước lòng trung thành của chú chó nên sau khi Hachiko chết, người dân địa phương đã cho đúc pho tượng đồng chân dung Hachiko và dựng ngay ở cửa ga Shibuya, ai đi qua cũng ghé xem như một thắng tích.

Phía bắc Shibuya là Công viên Yoyogi nơi tổ chức Thế vận hội Mùa hè 1964.

Kể từ cuối thập niên 1990, Shibuya còn được biết đến là trung tâm của ngành công nghệ thông tin Nhật Bản.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Trang web chính thức của Shibuya

 Podcast ở Shibuya, Tokyo
 Thư viện ảnh Shibuya
 Shibuya  Thông tin và Thư viện ảnh

Địa điểm điền kinh Olympic
Địa điểm thi đấu Thế vận hội Mùa hè 1964
Các khu đặc biệt của Tokyo
Shibuya, Tokyo


title: Erbendorf

text:
Erbendorf là một thị trấn tại Upper Palatinate (Oberpfalz), Đức.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Homepage of the City of Erbendorf
Webcam


title: San Cebrián de Campos

text:
San Cebrián de Campos là một đô thị trong tỉnh Palencia, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 471 người.

Tham khảo

Đô thị ở Palencia


title: Rio Largo

text:
Rio Largo là một đô thị là một đô thị ở bang Alagoas, tọa lạc trong vùng vùng đô thị Maceió.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Página da prefeitura

Đô thị bang Alagoas


title: Talence

text:
Talence là một xã trong tỉnh Gironde, thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine của nước Pháp, có dân số là 40.700 người (thời điểm 2004). Xã nằm trong vùng ngoại ô của Bordeaux.

Tham khảo

Xã của Gironde


title: Mouffy

text:
Mouffy là một xã của Pháp,tọa lạc ở tỉnh Yonne trong vùng Bourgogne của Pháp.

Hành chính

Thông tin nhân khẩu

Xem thêm
 Xã của Yonne

Tham khảo

Mouffy


title: Thèze, Alpes-de-Haute-Provence

text:
Thèze là một xã ở tỉnh Alpes-de-Haute-Provence, vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở đông nam nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Alpes-de-Haute-Provence

Tham khảo

Theze


title: Inquisitor nudivaricosus

text:
Inquisitor nudivaricosus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Turridae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Inquisitor


title: Cadalen

text:
Cadalen là một xã trong tỉnh Tarn thuộc vùng Occitanie ở miền nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 199 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE

Xã của Tarn


title: Pouteria benai

text:
Pouteria benai là một loài thực vật thuộc họ Sapotaceae. Đây là loài đặc hữu của Guyane thuộc Pháp.

Chú thích

Tham khảo

 World Conservation Monitoring Centre 1998. Pouteria benai. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Guyane thuộc Pháp
benai
Thực vật dễ tổn thương


title: Féron

text:
Féron là một xã ở tỉnh Nord trong vùng Hauts-de-France, Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Nord

Tham khảo

 INSEE commune file

Liên kết ngoài
 Féron'Arts site

Feron


title: Calape, Bohol

text:
Calape là một đô thị ở tỉnh Bohol, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2000, đô thị này có dân số 27.921 người trong 5.588 hộ.

Các đơn vị hành chính
Calape về mặt hành chính được chia thành 33 khu phố (barangay).

Tham khảo

 Calape
 Gothic-Inspired Church of Calape, Bohol

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn Philipin
2000 Thông tin điều tra dân số Philipin
Municipality of Calape

Đô thị của Bohol


title: Grotella sampita

text:
Grotella sampita là một loài bướm đêm thuộc chi Grotella, trong họ Noctuidae.Loài này được tìm thấy ở Bắc Mỹ, bao gồm Arizona, nơi đặc trưng của nó.

Sải cánh dài bout 20 mm.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Image

Grotella


title: Tỉnh thành Việt Nam

text:
Tỉnh và thành phố trực thuộc trung ương là cấp hành chính địa phương cao nhất ở Việt Nam. Tính đến năm 2022, Việt Nam có 63 đơn vị hành chính cấp tỉnh, bao gồm 58 tỉnh và 5 thành phố trực thuộc trung ương.

Chính quyền địa phương
Theo Hiến pháp 2013 và Luật tổ chức chính quyền địa phương, mỗi tỉnh thành Việt Nam đều nằm dưới sự quản lý của một Hội đồng nhân dân do dân bầu. Hội đồng nhân dân bầu ra Ủy ban nhân dân (đơn vị hành pháp của chính quyền tỉnh). Bộ máy như vậy cũng tương ứng với cấu trúc chính quyền trung ương. Các chính quyền tỉnh trực thuộc Chính phủ.

Ngày 22 tháng 11 năm 1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký sắc lệnh tổ chức Hội đồng nhân dân và Ủy ban Hành chính các cấp. Sắc lệnh quy định cách thức tổ chức chính quyền dân chủ nhân dân trong cả nước. Chính quyền ở mỗi địa phương sẽ có hai cơ quan: thay mặt cho dân là Hội đồng nhân dân, do phổ thông đầu phiếu bầu ra, và vừa thay mặt cho dân, vừa đại diện cho Chính phủ là Ủy ban Hành chính, do Hội đồng nhân dân đề cử. Sắc lệnh quy định nhiệm vụ quyền hạn của Hội đồng nhân dân và Ủy ban Hành chính mỗi cấp. Từ năm 1976, Ủy ban Hành chính đổi tên là Ủy ban nhân dân.

Hội đồng nhân dân

Mỗi Hội đồng nhân dân có thường trực Hội đồng nhân dân gồm Chủ tịch Hội đồng nhân dân và những người được ủy quyền được chọn trong những đại biểu trong Hội đồng nhân dân, thường là Phó Chủ tịch Hội đồng nhân dân. Thường trực có nhiều nhiệm vụ, trong đó có việc đại diện Hội đồng khi không có kỳ họp. Hội đồng có một số ban có những nhiệm vụ chuyên biệt. Mỗi tỉnh đều có một Ban Kinh tế và Ngân sách, một Ban Văn hóa Xã hội và một Ban Pháp chế. Nếu một tỉnh có thành phần thiểu số không phải người Việt đông thì thường tỉnh đó cũng có một Ban Dân tộc.

Người dân được quyền bầu trong các cuộc bầu cử Hội đồng nhân dân khi được 18 tuổi, và được quyền ra ứng cử khi đủ 21 tuổi. Để ứng cử, một ứng cử viên phải được Mặt trận Tổ quốc Việt Nam giới thiệu hoặc tự ứng cử. Những ứng cử viên này được bầu tại các hội nghị hiệp thương do Mặt trận Tổ quốc tổ chức. Những người tham dự hội nghị quyết định các ứng cử viên có đủ tiêu chuẩn theo Luật Tổ chức Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân hay không bằng cách giơ tay biểu quyết hoặc bầu kín. Các ứng cử viên không được hội nghị tín nhiệm sẽ không được đưa vào danh sách ứng cử. Số ứng cử viên được bầu cho mỗi huyện là từ một đến ba. Số ứng cử viên cho mỗi huyện phải nhiều hơn số ghế được bầu.

Ủy ban nhân dân

Ủy ban nhân dân, như đã nói trên, là đơn vị hành pháp của chính quyền tỉnh, có nhiệm vụ định đoạt và thi hành các chính sách. Ủy ban được xem như là một nội các. Ủy ban nhân dân các cấp làm việc theo nguyên tắc tập thể. Chủ tịch là người đứng đầu Ủy ban nhân dân chỉ đạo chung, chịu trách nhiệm trước Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân cấp trên trực tiếp của mình. Mỗi thành viên của Ủy ban nhân dân chịu trách nhiệm cá nhân về phần công tác của mình trước Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân và Chủ tịch Ủy ban nhân dân cùng cấp. Ủy ban nhân dân có 1 Chủ tịch và ít nhất 3 Phó Chủ tịch, tối đa là 5 Phó Chủ tịch (Thành phố Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh), và có từ 4 đến 7 ủy viên (tuỳ theo diện tích và số dân). Chủ tịch Ủy ban nhân dân phải là đại biểu của HĐND cùng cấp, do HĐND bầu và Thủ tướng chuẩn y. Các thành viên khác của Ủy ban nhân dân không nhất thiết phải là thành viên của HĐND. Chủ tịch Ủy ban nhân dân chịu trách nhiệm và báo cáo định kỳ trước HĐND và Thủ tướng về các hoạt động kinh tế-xã hội trong phạm vi tỉnh.

Tòa án Nhân dân
Tòa án Nhân dân là cơ quan xét xử và tư pháp cấp tỉnh. Đứng đầu là Chánh án.

Đảng bộ địa phương

Vì Đảng Cộng sản Việt Nam là đảng cầm quyền duy nhất ở Việt Nam nên cơ quan lãnh đạo cao nhất của mỗi địa phương là Đại hội Đại biểu Đảng bộ của địa phương đó, phân cấp địa phương của tổ chức Đảng. Đại hội Đại biểu Đảng bộ sẽ họp 5 năm 1 lần để bầu ra Ban Chấp hành Đảng bộ. Ban Chấp hành Đảng bộ Tỉnh/Thành phố trực thuộc trung ương, hay thường được gọi tắt là Tỉnh ủy/Thành ủy, là cơ quan lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh, thành phố sở tại giữa 2 kỳ Đại hội, nhiệm kỳ 5 năm.

Sau mỗi Đại hội Đại biểu Đảng bộ, Ban Chấp hành Đảng bộ Tỉnh/Thành phố sẽ tổ chức họp Hội nghị Đảng bộ lần thứ nhất để bầu ra Ban thường vụ Tỉnh uỷ/Thành uỷ, Thường trực Tỉnh uỷ/Thành uỷ, Uỷ ban kiểm tra Tỉnh uỷ/Thành uỷ và các chức danh lãnh đạo; tất cả đều theo nhiệm kỳ của Ban Chấp hành Đảng bộ trực thuộc.

Đứng đầu Đảng bộ tỉnh/thành phố là Bí thư Tỉnh uỷ/Thành uỷ, do chính Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh/thành phố sở tại bầu lên, và phần lớn ở các tỉnh thành đều là Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam. Riêng Bí thư Thành ủy Hà Nội và Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh do tầm quan trọng đặc biệt của hai thành phố nên bắt buộc phải là Ủy viên Bộ Chính trị, do Bộ Chính trị điều động, bổ nhiệm mà không phải do Ban Chấp hành Đảng bộ bầu ra.

Danh sách tỉnh thành

(Số liệu của Tổng cục Thống kê tính đến 0 giờ ngày 1/4/2019) Theo kết quả điều tra dân số ngày 1/4/2019 , dân số Việt Nam là 96.208.984 người. Đơn vị tỉnh thành đông dân nhất là Thành phố Hồ Chí Minh có 8.993.083 người, xếp thứ 2 là thủ đô Hà Nội với dân số 8.053.663 người, tiếp đến là Thanh Hóa là 3.640.128 người, Nghệ An là 3.327.791 người, và Đồng Nai là 3.097.107 người. Tỉnh ít dân nhất là Bắc Kạn 313.905 người , kế đến là các tỉnh Lai Châu, Kon Tum. Tính theo diện tích, tỉnh lớn nhất là tỉnh Nghệ An. Tỉnh nhỏ nhất là tỉnh Bắc Ninh.

Lưu ý: Chữ in đậm: Thành phố trực thuộc trung ương

Xem thêm
Phân cấp hành chính Việt Nam
Thành phố (Việt Nam)
Tỉnh (Việt Nam)
Thành phố trực thuộc trung ương (Việt Nam)
Danh sách đơn vị hành chính cấp huyện của Việt Nam
Thành phố thuộc tỉnh (Việt Nam)
Thành phố thuộc thành phố trực thuộc trung ương (Việt Nam)
Xã (Việt Nam)
Quận (Việt Nam)
Thị xã (Việt Nam)
Huyện (Việt Nam)
Thị trấn (Việt Nam)
Phường (Việt Nam)
Thị trấn nông trường
Danh sách thị trấn tại Việt Nam

Ghi chú

Liên kết ngoài

Phân cấp hành chính Việt Nam
Phân vùng quốc gia châu Á
Đơn vị hành chính địa phương cấp 1 theo quốc gia
Danh sách phân cấp hành chính Việt Nam


title: Andrew Marvell

text:
Andrew Marvell (31 tháng 3 năm 1621 – 16 tháng 8 năm 1678) – là nhà thơ Anh, một trong những đại diện cuối cùng của phái siêu hình và là một bậc thầy thơ ca của chủ nghĩa cổ điển Anh.

Tiểu sử
Marvell tốt nghiệp Đại học Cambridge năm 1639 và ngay sau đó ra sống ở nước ngoài. Những năm 1650 – 1652 ông viết trường ca Upon Appleton House, và bài thơ The Garden rất nổi tiếng. Những năm 1653 – 1657 được Oliver Cromwell bảo lãnh để làm gia sư cho William Dutton và sau đó làm cộng sự cho John Milton ở Bộ ngoại giao. Năm 1659 ông được bầu vào Quốc hội đại diện cho quyền lợi của thành phố Hull (nay là Kingston upon Hull) cho đến cuối đời.

Suốt một quãng thời gian dài hàng thế kỷ (XVIII – XIX) Marvell là nhà thơ bị che khuất bởi bóng của những cây đa cây đề như John Milton và John Dryden. Trong những cuốn sách viết về lịch sử văn học, tên tuổi Andrew Marvell chỉ thỉnh thoảng được nhắc đến như là tác giả của những bài thơ trào phúng hoặc những bài thơ tôn giáo. Chỉ đến đầu thế kỷ XX nhà thơ T. S. Eliot mới tìm thấy thần tượng của mình bị lãng quên khi ông cho rằng bài thơ To His Coy Mistress là bài thơ hay nhất của thi ca Anh mọi thời đại. Nhà văn Vladimir Nabokov trong tiểu thuyết Lửa nhạt (Pale Fire, 1962) trích dẫn rất nhiều câu từ tác phẩm Nymph Complaining for the Death of her Fawn của Andrew Marvell.

Tác phẩm
Complete works, v. 1—4, L., 1872—1875;
Poems and letters, v. 1—2, Oxf., 1952;
The poems, L., 1963.

Thư mục
Eliot Т. S., Andrew Marvell, trong cuốn: Selected essays, 3 ed., L., 1958
Marvell. Modern judgements, ed. by М. Wilding, L., 1969
Andrew Marvell. A critical anthology, Harmondsworth, 1969

Một vài bài thơ

Tham khảo

Liên kết ngoài

Andrew Marvell's Grave
 by Augustine Birrell
 Andrew Marvell index entry at Poets' Corner

Nhà thơ Anh
Mất năm 1678


title: Sông Shimanto

text:
Sông Shimanto (kanji: 四万十川, rōmaji: Shimanto-gawa) là một dòng sông ở tỉnh Kōchi, vùng Shikoku, Nhật Bản. Sông dài 196 km, lưu vực rộng 2.270 km². Đây là sông dài nhất và sông có lưu vực rộng thứ hai ở Shikoku. Trên dòng chính không có đập lớn nào, nên dòng sông này được mệnh danh là "dòng sông trong cuối cùng ở Nhật Bản". Nó cùng với sông Kakita và sông Nagara là 3 dòng sông trong nhất Nhật Bản. Sông Shimanto cũng hay được đưa vào danh sách 100 sông hồ đẹp nhất Nhật Bản, hay danh sách 100 cảnh đẹp nhất Nhật Bản.

Trên dòng chính và các chi lưu của Shimanto có 47 cây cầu không lan can. Năm 1993, chính quyền tỉnh Kōchi quyết định xếp 47 cây cầu này là di sản văn hóa đời sống của tỉnh.

Sông Shimanto là nơi nuôi trồng thủy sản lớn ở Kōchi. Các đặc sản ở đây gồm loài tôm Macrobrachium, tôm Palaemon paucidens, cá chình Nhật Bản và một số loài cá khác.

Tham khảo

[[Thể loại:Sông Nhật BảnShimanto
Vùng Shikoku,tỉnh Kochi, Nhật Bản


title: Plön

text:
Plön () là huyện lỵ của huyện Plön thuộc bang Schleswig-Holstein, Đức, có dân số khoảng 13.000 người.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Plön's official website
Fielmann-Akademie Schloss Plön with detailed history of Schloss Plön
Gymnasium Schloss Plön
Max Planck Institute of Limnology
Tourist information

Xã và đô thị ở huyện Plön


title: Chimarra beameri

text:
Chimarra beameri là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới và vùng Tân Bắc giới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Trichoptera vùng Tân Bắc giới
Chimarra


title: Malaga (định hướng)

text:
Málaga, hay Malaga, là một thành phố cảng ở tỉnh Málaga thuộc vùng Andalucía, miền Nam Tây Ban Nha.

Malaga có thể là

Địa lý

 Málaga, thành phố cảng ở tỉnh Málaga thuộc vùng Andalucía, Nam Tây Ban Nha
 Málaga (tỉnh), tỉnh lấy tên từ thành phố
 Vélez-Málaga, thành phố thuộc tỉnh Málaga
 Malaga, Tây Úc, ngoại ô Perth, Tây Úc
 Málaga, Santander, khu tự quản ở Colombia, thủ phủ huyện García Rovira, tỉnh Santander, Colombia
 Malaga, California, thuộc quận Fresno, California
 Đảo Malaga, đảo của Maine
 Malaga, New Jersey, khu chưa hợp nhất ở xã Franklin, quận Gloucester, New Jersey
 Malaga, Ohio, khu chưa hợp nhất ở Ohio
 Malaga, Washington, khu chưa hợp nhất ở quận Chelan, Washington
 Málaga del Fresno, đô thị ở Guadalajara, Tây Ban Nha

Phim

 Malaga (phim 1954) của đạo diễn Richard Sale
 Malaga (phim 1960)

Khác

 Malaga (rượu vang)
 Malaga DO, vùng rượu vang Tây Ban Nha
 Málaga CF, câu lạc bộ bóng đá ở Málaga
 CD Málaga, câu lạc bộ bóng đá cũ ở Málaga
 SEAT Malaga, mẫu xe


title: Chrysoritis dicksoni

text:
Dickson's Copper or Dickson's Strandveld Copper (Chrysoritis dicksoni) là một loài bướm ngày thuộc họ Lycaenidae. Nó là loài đặc hữu của Nam Phi, ở đó nó is only known inland from Witsand in a single spot in Fynbos. Previously, it was also found phía bắc of Cape Town. It is sometimes separated in the monotypic genus Oxychaeta.

Sải cánh dài 26–35 mm đối với con đực and 33–40 mm đối với con cái. Con trưởng thành bay từ cuối tháng 7 to giữa tháng 9. Có một lứa một năm.

The larvae feed through trophallaxis from Cremogaster peringueyi ants.

Tham khảo

 Gimenez Dixon, M. 1996. Oxychaeta dicksoni. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 31 tháng 7 năm 2007.

Chrysoritis
Côn trùng Nam Phi
Động vật đặc hữu Nam Phi


title: Chiến tranh Hán – Hung Nô

text:
Chiến tranh Hán – Hung Nô (漢匈戰爭 - Hán-Hung chiến tranh，漢匈百年戰爭 - Hán-Hung bách niên chiến tranh) là tên được dùng để chỉ hàng loạt các trận đánh giữa nhà Hán và các bộ lạc Hung Nô trong thời kỳ từ năm 200 TCN đến năm 71 TCN, được chia thành ba giai đoạn là: 200 TCN - 134 TCN, 133 TCN - 119 TCN, 103 TCN - 71 TCN. Cuộc chiến bắt đầu không lâu sau khi nhà Hán thành lập, trải qua một thời gian hòa hoãn rồi lại tái bùng phát vào thời Hán Vũ Đế. Trong giai đoạn thứ hai và thứ ba, nhà Hán lại liên tiếp giành được chiến thắng, đẩy lui quân Hung Nô mấy ngàn dặm. Sau cuộc chiến này, hai nước còn xảy ra xung đột thêm mấy trăm năm, đến tận năm 91, khi đại tướng Đậu Hiến xuất quân tiến sâu vào lãnh thổ Hung Nô thì mới dẹp được mối nguy cơ từ phía bắc cho nhà Hán.

Chiến dịch thứ nhất

Đất nước Hung Nô

Theo Sử ký Tư Mã Thiên, thủy tổ của người Hung Nô là Thuần Duy, con cháu các vua nhà Hạ ở Trung Quốc. Vào thời Thương, Chu, Hung Nô cùng các bộ tộc Sơn Nhung, Hiểm Doãn, Huân Chúc định cư ở vùng phía bắc Trung Nguyên. Họ sống theo lối du mục, của cải của họ chủ yếu là các loài gia súc như ngựa, cừu, trâu, lừa... Cho đến nay, người ta chỉ biết rất ít về tiếng nói và chữ viết của người Hung Nô các nguồn tài liệu nói về họ chủ yếu lấy từ sử sách của Trung Quốc. Họ đa số là những người giỏi bắn cung, cưỡi ngựa, đí săn để kiếm sống và sống theo lối du mục, không có nơi ở nhất định. Vào thời nhà Chu, thỉnh thoảng cũng có xảy ra xung đột với các bộ lạc ở phía tây bắc như Khuyển Nhung, Xích Địch, Bạch Địch, Tiên Ngu, Đại Lệ, Nghĩa Cừ, Ô Thị.... Sang thời Chiến Quốc, các nước Trung Nguyên như Tần, Triệu, Yên cũng nhiều lần giao tranh với quân đội của các bộ lạc này.

Sang thời nhà Tần, Tần Thủy Hoàng tích cực mở rộng thế lực lên phía bắc, cử Mông Điềm trấn thủ phía bắc và cho xây Vạn Lý trường Thành để phòng chống Hung Nô tràn sang. Thời điểm đó Hung Nô không ngừng dẫn quân xuôi dòng Hoàng Hà, xâm nhập vào Trung Nguyên. Có lúc quân tiên phong của họ chỉ cách Hàm Dương vài trăm dặm. Điều này khiến cho vùng biên ải của nước Tần bị uy hiếp nghiêm trọng.

Trong thời gian hơn một năm, Mông Điềm đã chỉ huy quân Tần đánh lui quân Hung Nô ở phía bắc, giành được thắng lợi, mở mang đất đai cho nhà Tần và chiếm được đất, thiết lập quận huyện tại Hung Nô

Sang thế kỉ thứ ba trước Công nguyên, Cuối cùng các bộ tộc này liên kết lại với nhau, thành nhà nước Hung Nô dưới sự chỉ huy của một thiền vu. Vị thiền vu đại tài của Hung Nô vào đầu Thế kỉ II TCB là Mặc Đốn. Ông rèn luyện tất cả các bộ lạc để chuẩn bị cho chiến tranh và luôn chấp hành theo mọi mệnh lệnh của ông. Ông được những người khác tôn trọng và không ai có thể thách thức quyền lực của ông. Sau khi đã sẵn sàng cho chiến tranh, ông bắt đầu các cuộc chinh phục.

Nguyên dưới thời nhà Tần đã cho xây Vạn lý trường thành để ngăn chặn quân Hung Nô tràn sang Trung Nguyên. Nhưng khi nhà Tần suy yếu thì Hung Nô lại được dịp nổi lên. Năm 208 TCN, Mặc Đốn dẫn quân chinh phạt Đông Hồ, đánh bại các bộ tộc khác sống tại miền bắc Trung Nguyên như Đinh Linh, Nguyệt Chi. Sau các cuộc chinh phục này, tất cả các tù trưởng Hung Nô đã chịu phục tùng ông. Hung Nô trở nên lớn mạnh.

Nguy khốn ở Bình Thành

Năm 202 TCN, sau khi đánh bại được quân Sở do Hạng Vũ chỉ huy, Lưu Bang lên ngôi hoàng đế, lập ra triều đại nhà Hán. Một năm sau đó, 201 TCN, Mặc Đốn mang quân vây đánh Mã Ấp. Quân của Hàn Vương Tín đóng ở Mã Ấp không chống nổi, nhiều lần phải cầu hoà với Mặc Đốn. Lưu Bang sai tướng đi cứu Thái Nguyên, nghe tin Hàn vương cầu hòa Hung Nô, nên nghi Hàn vương làm phản, sai sứ đến khiển trách ông. Hàn Vương Tín quá lo sợ, bèn quay sang đầu hàng Hung Nô, dâng Mã Ấp cho Mặc Đốn và cùng Hung Nô đánh Hán.

Mùa đông năm 200 TCN, Hán Cao Tổ đích thân dẫn 32 vạn quân ra quân đánh Hung Nô và nước Hàn, gặp quân Hàn Vương Tín. Hai bên kịch chiến ở Đồng Đề. Hàn vương Tín thua trận bỏ chạy sang Hung Nô. Sau đó quân Hán tiến sang Chí Bình thì gặp và giao chiến với quân của Mặc Đốn gồm 40 vạn tinh binh. Hai bên giao chiến ở Bạch Đăng. Quân Hung Nô chỉ với 300 000 người bao vây 700 000 quân Hán ở Bình Thành. Trước tình thế nguy ngập, Cao Tổ bị cắt nguồn tiếp tế và cứu trợ trong 7 ngày, trong hoàn cảnh rất nguy khốn. Ông theo lời của Trần Bình sai người đến thuyết phục vợ Mặc Đốn là Yên Chi tác động, Mặc Đốn mới rút quân.

Chính sách hòa thân

Hai năm sau thất bại ở Bình Thành, năm 198 TCN, Hán Cao Tổ quyết định đề nghị giảng hòa, lấy Trường Thành làm giới tuyến giữa hai bên.nhân nhượng họ bằng cách gả con gái các gia đình quý tộc và cung cấp cống phẩm hàng năm cho các tù trưởng Hung Nô để đổi lấy hòa bình giữa hai bên. Theo đó mỗi năm nhà Hán phải cống nộp cho Hung Nô ngũ cốc, lương thực và gả con gái quý tộc cho người Hung Nô. Sử ký còn ghi lại trong những năm từ 192 TCN đến 176 TCN, Mặc Đốn đã được nhà Hán gả cho ba vị công chúa, sang thời con ông ta là Lão Thượng (176 TCN - 162 TCN) thì con số này là hai và đến thời thiền vu Quân Thần thì tiếp tục lấy được 5 vị công chúa nhà Hán.

Những năm tiếp theo, Mặc Đốn tuy ít động binh xuống phía nam nhưng luôn tỏ thái độ khiêu khích. Dưới thời Lã Hậu nắm chính, Mặc Đốn từng gửi một bức thư bị đánh giá là có lời lẽ dâm dật như sau:

Ông vua cô độc buồn rầu, sinh ra ở nơi đầm lầy, lớn lên ở nơi thảo dã bò ngựa, mấy lần đến biên giới muốn chơi Trung Quốc. Bệ hạ[ thì buồn bã một mình. Hai chúa không vui, không có gì để giải buồn. Xin lấy cái có để đổi lấy cái không.

Lã thái hậu đọc thư rất tức giận, định điều binh đánh Mặc Đốn nhưng nghe theo lời Trần Bình, đành thôi.

Sang thời Hán Văn Đế (180 TCN - 157 TCN) vào năm 177 TCN, quân Hung Nô sang xâm phạm biên giới, Văn Đế ra lệnh cho thừa tướng Quán Anh 85000 quân đánh dẹp, tiến vào lãnh thổ Cáo Nô, đánh bại và buộc quân Hung Nô rút về.

Sau đó Hán Văn Đế bổ nhiệm thêm Chu Xá làm Vệ tướng quân, Trương Vũ làm Xa kỵ tướng quân đóng ở quanh sông Vị với vài chục vạn quân. Khi Hung Nô lại xâm phạm, ông sai Trương Tương Như, Đổng Xích và Loan Bố làm tướng đi đánh, đuổi được Hung Nô ra ngoài biên giới. Ngoài ra hai bên chỉ chạm trán ở một số trận đánh nhỏ và nhà Hán vẫn phải dùng chính sách hòa thân với Hung Nô.

Giai đoạn thứ hai

Chiến tranh bùng phát

Sau thời Văn Cảnh, nhà Hán phát triển lớn mạnh về chính trị, kinh tế và quân đội. Đến năm 140 TCN, Hán Vũ Đế lên ngôi, quyết định phế bỏ chính sách hòa thân với Hung Nô và bắt đầu tiến hành chiến tranh. Ông phái Lý Quảng trấn giữ quận Yêu Tái, củng cố phòng bị ở phía bắc. Sang năm 138 TCN, Vũ Đế cử Trương Khiên sang Tây Vực kết giao cùng nước Đại Nguyệt để cùng chống Hung Nô. Quá trình chuẩn bị của nhà Hán đã hoàn thành.

Năm 134 TCN, Hung Nô cử sứ thần sang Hán đề nghị hòa thân. Hán Vũ Đế thương nghị việc này với quần thần và cuối cùng quyết định đồng ý hòa thân theo lời Hàn An Quốc.

Năm 133 TCN, theo ý kiến của đại thần Vương Khôi, Hán Vũ Đế quyết định sử dụng chính sách lợi dụng tài vật để dẫn dụ Hung Nô ra quân trước, sai Lý Quảng làm Phiêu kị tướng quân, Công Tôn Hạ làm Kinh Xa tướng quân, Hàn An Quốc làm Hộ quân dẫn 30 vạn quân mai phục ở sơn cốc gần khu vực Mã Ấp, và Vương Khôi làm Tương Đồn tướng quân cùng Thái trung đại phu Lý Tức dẫn 3 vạn quân từ Đại Quận  ra dụ địch. Nội gián của quân Hán là Niếp Nhất khuyên thiền vu Quân Thần có thể đem thủ hạ giết các quan cai trị ở Mã Ấp và chiếm hết tài vật trong thành này. Quân Thần ham mê tiền tài, nghe lời dụ dỗ của Niếp Nhất bèn đích thân dẫn 10 vạn quân Vũ Châu rồi phái sứ giả đến mưu hại quan cai trị ở Mã Ấp. Tuy nhiên Niếp Nhất trước đó cũng đã thông mưu với quan cai trị Mã Ấp, lấy đầu tên tử tù giả làm đầu của quan cai trị Mã Ấp cho sứ giả đem về.

Thiền vu Quân Thần tưởng việc đã xong bèn tiến quân vào Mã Ấp. Tuy nhiên sau đó thiền vu lại phát giác được âm mưu này nên quyết định lui về. Cánh quân của Hàn An Quốc thấy vậy bèn thay đổi kế hoạch, bỏ mai phục, cho quân truy kích Hung Nô nhưng không thu được kết quả, còn cánh của Vương Khôi rút về. Hán Vũ Đế tức giận bèn tống giam Vương Khôi, sau ép tự sát. Từ đó hai nước tuyệt giao với nhau, Hung Nô lại dẫn quân xâm phạm biên giới với Hán.

Vượt Nhạn Môn Quan

Chiến công của Vệ Thanh

Cuộc chiến tranh tiếp diễn vào năm 129 TCN, khi quân Hung Nô xâm lấn vào vùng Thượng Cốc của nhà Hán. Hán Vũ Đế được tin, bèn cử 4 vạn quân chia làm bốn đường, phong Vệ Thanh làm Xa kị tướng quân, tiến vào Thượng Cốc, Công Tôn Hạ tiến đánh Vân Trung, Công Tôn Ngao tấn công Đại quận, Lý Quảng vượt qua Nhạn Môn quan. Cánh quân của Vệ Thanh tiến vào tận vùng Long Thành (kinh đô Hung Nô), chém 700 thủ cấp, còn các cánh quân khác thì không địch lại Hung Nô: Công Tôn Hạ tay không trở về, còn Công Tôn Ngao và Lý Quảng thua trận, Công Tôn Ngao mất 7000 quân còn Lý Quảng bị bắt nhưng sau trốn về được. Tổng cộng trong trận chiến này, quân Hán bị mất 17000 người.

Quân Hán chiếm ưu thế

Mùa thu năm 128 TCN, một lần nữa Vệ Thanh dẫn ba vạn kị binh chiến đấu với Hung Nô, xuất kích vào Nhạn Môn Quan, giết hơn 1000 quân Hung Nô.

Sang năm 127 TCN, Hán Vũ Đế cử Vệ Thanh và Lý Tức ra Vân Trung, tiến thẳng đến vùng PHù Lý, đánh bại và tiêu diệt hai đạo quân Hung Nô do Bạch Dương Vương và Lâu Phiền Vương chỉ huy, chém và bắt sống hơn 1000 người, thu phục và sáp nhập vùng đất Hà Sáo của Hung Nô mà gần như không mất một binh sĩ nào, toàn quân khải hoàn trở về. Chiến thắng này đã góp phần giải quyết được mối đe dọa đối của Hung Nô với kinh đô Trường An. Tại vùng Hà Sáu, nhà Hán cho thiết lập quận Sóc Phương. Năm sau, Hán Vũ Đế lại sai Tô Kiến đem theo 100000 người tu bổ Trường Thành để ngăn chặn Hung Nô.

Tuy nhiên quân Hung Nô không cam chịu thất bại. Ngay sau khi lên ngôi, thiền vu Y Trĩ Tà lập tức chuẩn bị phát động chiến tranh với Đại Hán lần nữa. Năm 126 TCN, hơn vạn quân Hung Nô được lệnh nam tiến, công đánh Đại Quận, giết thái thú Cung Hữu và bắt hơn 1000 người. Năm 124 TCN, hơn 3 vạn quân Hung Nô lại tràn sang, tiến công vào Đại quận, Định Tương, Thượng Quận. Tướng Hung là Hữu Hiền Vương do oán hận nhà Hán nên cũng nhiều lần tiến vào Hà Sáo, giết chết rất nhiều người dân vô tội. Trước sức mạnh của Hung Nô, Vệ Thanh lại lần được lệnh xuất chinh, dẫn 3 vạn kị binh ra Cao Khuyết, cộng thêm các cánh quân Hán khác là gần 10 vạn người, phối hợp cùng đánh Hung Nô. Vệ Thanh dẫn quân tiến đánh thần tốc, một ngày đi được hơn 6-7 trăm dặm, tiến đánh Hữu Hiền Vương. Hữu Hiền Vương không nghĩ quân Hán lại đến nhanh như vậy nên uống rượu say khướt. Quân Hung Nô không địch nổi quân Hán. Vệ Thanh thừa thắng bắt sống 15000 quân và mười mấy quý tộc Hung Nô, Hữu Hiền Vương bỏ chạy.

Liên tiếp hai lần trong năm 123 TCN, Vệ Thanh thêm hai lần nữa xuất binh công kích vào phía bắc Hung Nô. Trong lần thứ nhất vào mùa xuân, quân Hán hoàn toàn chiếm ưu thế và giành thắng lợi. Tuy nhiên về sau, trong cuộc tiến công vào mùa hạ của Hán, quân Hung Nô cũng có sự chuẩn bị kĩ lưỡng, nên không hoàn toàn bị động. Tuy nhiên cuối cùng họ cũng phải rút lên vùng Sa mạc Gobi.

Giao tranh ở Hà Tây

Năm 121 TCN, Hán Vũ Đế muốn thực hiện kế hoạch đánh chiếm khu vực Hà Tây của Hung Nô để làm bàn đạp tiến công lên phía bắc để đẩy quân Hung Nô ra khỏi Trung Nguyên. Ông cử Hoắc Khứ Bệnh đem quân lên phía bắc. Ông chỉ huy một đội kỵ binh nhẹ gồm 1 vạn phiêu kị quân tiến về phía tây của Lũng Tây và trong vòng 6 ngày đã tiến sâu vào 1000 dặm qua 5 tiểu quốc của Hung Nô, giết 9000 quân Hung Nô và bắt được hơn 1000 người.

Sang mùa hè năm đó, Hoắc Khứ Bệnh lại vượt sa mạc và giao tranh với quân Hung Nô trên núi. Quân Hán nhanh chóng nắm ưu thế, tiêu diệt hơn 30000 quân Hung Nô, nhưng cũng bị tổn thất 2800 người. Thiền vu Hung Nô Y Trĩ Tà mặc dù ban đầu rất tức giận về việc này nhưng sau cùng buộc phải đầu hàng nhà Hán. Chiến dịch Hà Tây kết thúc với thắng lợi hoàn toàn thuộc về quân Hán. Nhà Hán chiếm được nhiều đất đai của Hung Nô và thành lập quận huyện ở đó.

Đại chiến mạc bắc

Sang mùa xuân năm 119 TCN, Hán Vũ Đế lại cử Vệ Thanh cùng Hoắc Khứ Bệnh mỗi người dẫn 5 vạn kị quân thành hai đường đánh Hung Nô, lại cho hơn 14 vạn ngựa chiến và 50 vạn bộ tốt và hậu cần tiến về sa mạc Gobi. Quân Hán tiến vào Đại Quận, đánh bại quân của Tả Hiền Vương, buộc ông này phải đem 4 vạn quân đầu hàng nhà Hán. Sau đó Vệ Hoắc mỗi người chia quân theo hai phía đông-tây, cánh của Hoắc Khứ Bệnh tiến đánh Đại quận, còn cánh của Vệ Thanh đi về phía đông, thu phục Định Tương.

Vệ Thanh đưa quân đi được về phía bắc gần 1000 dặm thì gặp quân chủ lực của Thiền vu Hung Nô. Ban đầu quân Hán có gặp một số khó khăn nhưng sau đó Vệ Thanh lại ra lệnh dùng thế trận chiến xa và dùng 5000 kị binh phối hợp tạo thành thế trận liên hoàn để đối đầu với quân số đông của Hung Nô, làm quân Hung Nô mất nhuệ khí. Giữa lúc hai bên đang giao tranh thì bỗng có giông tố nổi lên. Vệ Thanh khéo léo lợi dụng sức gió yểm hộ đã cho quân xuất kích, tiến đánh thẳng vào cánh quân của thiền vu. Thiền vu Y Trĩ Tà hoảng sợ, bỏ trốn về phía bắc không dám quay lại, còn quân Hung Nô bị đánh cho đại bại.

Tổng cộng trong trận chiến này, quân Hung Nô bị thiệt hại nặng nề, mất khoảng 8-9 vạn quân, trong khi số thương vong của quân Hán chỉ bằng 1/3. Về phía cánh quân của Hoắc Khứ Bệnh cũng đã giành được chiến thắng, bắt giết 70.000 người Hung Nô, trong đó có Tả Hiền vương và 86 quý tộc Hung Nô.

Giai đoạn thứ ba

Sau trận Mạc Bắc, quân Hán cơ bản đã giải quyết xong nạn uy hiếp của Hung Nô. Tuy nhiên hai bên vẫn tiếp tục xảy ra xung đột. Vào năm 115 TCN, người Hán tiếp tục lấn át và lập huyện trên đất Hung Nô, đồng thời lại cử Trương Khiên sang phía tây liên kết với các quốc gia ở đó. Sang năm 112 TCN, Hung Nô liên kết với người Khương tiến công vào quân Ngũ Nguyên, giết chết quan thái thú ở đó. Để đối phó, sang năm 111 TCN, Hán Vũ Đế cho 18 vạn quân đi về phía bắc để gây sức ép với Hung Nô.

Năm 99 TCN, tướng quân Lý Quảng Lợi được lệnh đem 300000 quân lên phía bắc, giao chiến với Hữu hiền vương của Hung Nô ở Kỳ Liên Sơn. Một tướng khác là Lý Lăng đem quân bộ cùng năm nghìn người thiện xạ qua phía Bắc Cư Duyên chừng hơn nghìn dặm.

5000 quân của Lăng bị 80000 quân Hung Nô bao vây. Trước tình thế tuyệt vọng, tên bắn đã hết, lính chết quá nửa, nhưng giết hại quân Hung Nô cũng hơn vạn người, sau đó Lý Lăng vừa rút lui vừa đánh tám ngày liền. Nhưng trên đường về thì lại bị quân Hung Nô chặn đứt lối đường. Quân Lăng thiếu ăn mà cứu binh không tới. Lý Lăng bất đắc dĩ phải đầy hàng Hung Nô. Hán Vũ Đế nghe tin, giết mẹ và vợ con Lăng.

Sang năm 90 TCN, Lý Quảng Lợi lại đem quân chinh phạt vùng Ngũ Nguyên. Tuy nhiên cùng lúc ở kinh thành, Hán Vũ Đế nghi ngờ ông ta có âm mưu lập Xương Ấp vương làm thái tử nên bỏ ngục vợ ông ta. Lý Quảng Lợi mất tinh thần, nên không thể địch lại Hung Nô. Quân Hán thiệt hại nặng, thương vong hơn 10000 người. Tư trị thông giám cũng lên tiếng chê trách việc làm này của vua Hán.

Sau thất bại này, Hán Vũ Đế đành phải hạ cố tạ tội với Hung Nô và bị Hung Nô ép phải cống nạp cho mình 10000 thạch mễ tửu, 5000 hộc lương thực.

Tuy nhiên chiến tranh vẫn còn tiếp diễn. Năm 80 TCN, quân Hung Nô mở cuộc tiến công vào nước Ô Tôn. Ô Tôn cử sứ sang nhà Hán cầu cứu. Năm 72 TCN, Hán Tuyên Đế cử quân liên kết với Ô Tôn tiến công Hung Nô, bắt giết 40000 người và nhiều quý tộc.

Kết cục

Những năm tiếp theo, do sự tấn công mãnh liệt từ quân Hán và các nước khác, Hung Nô bước vào giai đoạn suy yếu. Đến năm 53 TCN, thiền vu Hô Hàn Tà phải dâng biểu xin triều phục và cống nộp cho nhà Hán, gửi con trai sang làm con tin. Địa vị chính trị của Hung Nô trong trật tự thế giới của người Hán đã bị hạ từ "quốc gia anh em" xuống thành "ngoại thần".

Bước sang thời nhà Tân, dưới sự cai trị của Vương Mãng, thế lực của Hung Nô tiếp tục đi xuống và bị Trung Quốc khinh rẻ. Từ năm 10 đến 11, Vương Mãng đưa 300000 quân đến biên giới phía bắc, từng bước đẩy lui Hung Nô về sa mạc. Tuy nhiên hòa bình được thiết lập lại khi nhà Hán tái thành lập bởi Hán Quang Vũ Đế. Quang Vũ đế không sử dụng chiến tranh mà dùng chính sách xoa dịu đối với Hung Nô. Từ đó, Hung Nô từng bước phụ thuộc vào nhà Hán. Cùng thời gian đó, một lượng lớn người Hán đã bị ép buộc phải di cư tới các quận này, tại đây các khu định cư hỗn tạp bắt đầu xuất hiện. Đến năm 48, do tranh chấp nội bộ, đất nước Hung Nô bị chia làm hai là Bắc và Nam Hung Nô.

Năm 89 đến 91, đại tướng quân Đậu Hiến đem quân tiến lên phía bắc, diệt Nam Hung Nô, buộc người Hung Nô phải lui về phía tây, sau đó lại đem quân tiến lên đánh Bắc Hung Nô và đẩy lui quân Bắc Hung Nô. 81 bộ tộc Hung Nô đầu hàng nhà Hán. Từ thời điểm này, người Hung Nô bị đẩy ra xa Trung Nguyên và tiếp tục phân hóa, tan rã.

Tác động

Cuộc chiến tranh Hán - Hung Nô đã dẫn đến nhiều thay đổi trong chính sách quân sự của nhà Hán. Do phải đối đầu với lực lượng quân du mục phương bắc nên từ thời Hán Văn Đế, Hán Cảnh Đế, nhà Hán đã tăng cường huấn luyện kị binh và tăng cường việc chăn nuôi ngựa để phục vụ cho cuộc chiến. Ngoài ra, quân Hán cũng phải chuẩn bị một đội quân hùng hậu chống Hung Nô, làm cho quân lính thường trực tăng lên rất nhiều, bao gồm 400.000 binh sĩ, trong đó bao gồm 80.000 đến 100.000 kỵ binh. Để đáp ứng nhu cầu lương thực cho quân lính, nhà Hán tăng cường thu thập sưu thuế ở các châu quận phía tây.

Về lĩnh vực ngoại giao, cả hai phía đều chủ trương liên kết với các quốc gia bộ lạc khác để tăng cường sức chiến đấu chống lại nhau. Nếu không liên kết được thì họ dùng vũ lực đánh chiếm, như việc Trương Khiên đi sang tây Vực, Hán diệt Dạ Lang hay liên kết với tộc Ô Hoàn. Còn về quan hệ giữa hai bên thì trong giai đoạn đầu, nhà Hán chủ động nhân nhượng hòa hoãn, nhưng sau đó chuyển sang dùng vũ lực, lấn chiếm và uy hiếp, buộc Hung Nô thần phục mình. Đường biên giới giữa hai bên liên tục thay đổi, Hung Nô dần mất Hà Tây và các vùng phía nam sa mạc Gobi, cuối cùng tan rã.

Xem thêm
Nhà Hán
Hung Nô
Vệ Thanh
Hoắc Khứ Bệnh
Lý Quảng Lợi
Hô Hàn Tà
Hán Vũ Đế
Nam Hung Nô
Đậu Hiến

Chú thích

Lịch sử Trung Quốc
Nhà Hán
Xung đột thế kỷ 1 TCN


title: King Kong

text:
King Kong có nghĩa là Vua Kông là một Kaiju với hình dáng một loài khỉ không đuôi (hoặc khỉ đột) khổng lồ đã xuất hiện trên nhiều phương tiện thông tin đại chúng kể từ năm 1933. Nhân vật này xuất hiện lần đầu tiên trong phim điện ảnh King Kong vào năm 1933 và đã nhận được nhiều lời khen ngợi tích cực. Phim đã được làm lại vào năm 1976 và 2005. King Kong đã trở thành một trong những biểu tượng điện ảnh lớn nhất trên thế giới, tạo cảm hứng cho vô số các phần phim tiếp nối, phim làm lại, phim ăn theo, hoạt hình, tiểu thuyết, truyện tranh, nhạc kịch... Vai trò của King Kong khá đa dạng theo từng phim, đôi khi là một con quái điên, đôi khi lại là một nhân vật phản anh hùng.

Tổng quát
King Kong mang hình dạng một con Gorilla khổng lồ, sinh sống ở một hòn đảo hoang vu chưa từng được con người khám phá (Skull Island) và được các cư dân bản địa nơi đây tôn thờ như một vị thần bảo hộ cho hòn đảo, giúp họ chống lại các sinh vật nguy hiểm khác. Tổ tiên của King Kong có lẽ đã xuất hiện từ thời tiền sử.

Tuy là một quái vật nhưng King Kong rất thông minh. Nó là một Kaiju có tình cảm, sống nội tâm vô cùng sâu sắc. Nó không hề muốn làm hại con người mà chỉ nổi giận khi ngôi nhà thiên nhiên của nó bị tàn phá. Có lẽ, đặc biệt hơn cả những quái vật Kaiju kì dị khác, King Kong là một biểu tượng đại diện cho sức mạnh to lớn của thiên nhiên, thứ sức mạnh mà khi đứng trước nó, con người bỗng trở nên vô cùng nhỏ bé và yếu ớt. Cơn giận và cái chết của King Kong như một sự lên án đối với nhân loại vì những gì chúng ta đã làm đối với mẹ thiên nhiên.

Tuy to lớn nhưng King Kong rất nhanh nhẹn cùng giác quan nhạy bén. Nó sử dụng linh hoạt 2 cánh tay to khỏe, vũ khí chính của nó, giáng cho đối thủ những cú đấm cực mạnh hay vận dụng những chiêu xiết, bẻ cổ, vặn xương hiệu quả hay đơn giản là nhặt một tảng đá khổng lồ và ném thẳng mặt đối phương. Điểm yếu duy nhất của King Kong có lẽ là nó không hề có siêu năng lực đặc biệt gì như các Kaiju khác ngoài sức mạnh cơ bắp thuần túy, nhưng cho dù chỉ có thế, King Kong vẫn vô cùng "bá đạo", đại náo cả thành phố New York, là một trong số rất ít những sinh vật có thể solo với Godzilla huyền thoại.

Lịch sử
King Kong là một con quái vật điện ảnh khổng lồ, giống như một con khỉ đột khổng lồ, xuất hiện trên nhiều phương tiện truyền thông từ năm 1933. Kong được mệnh danh là Kỳ quan thứ tám của thế giới, một cụm từ thường được sử dụng trong các bộ phim. Nhân vật này xuất hiện lần đầu tiên trong bộ tiểu thuyết của bộ phim King Kong năm 1933 từ RKO Pictures, với bộ phim ra mắt ít hơn hai tháng sau đó. Bộ phim đã nhận được sự hoan nghênh của mọi người khi phát hành lần đầu và phát hành lại. Phần tiếp theo nhanh chóng diễn ra cùng năm đó với The Son of Kong, hợp tác với Little Kong. Vào những năm 1960, Toho đã sản xuất King Kong so với Godzilla (1962), đưa một Kong lớn hơn chống lại Godzilla của chính Toho và King Kong Escapes (1967), dựa trên The King Kong Show (1966, 1919) từ Rankin / Bass Productions. Năm 1976, Dino De Laurentiis đã sản xuất một phiên bản làm lại hiện đại của bộ phim gốc của đạo diễn John Guillermin. Phần tiếp theo, King Kong Lives, sau một thập kỷ sau đó có Lady Kong. Một phiên bản làm lại khác của bản gốc, lần này lấy bối cảnh năm 1933, được phát hành năm 2005 từ nhà làm phim Peter Jackson. Bộ phim gần đây nhất, Kong: Skull Island (2017), lấy bối cảnh năm 1973, là một phần của MonsterVerse của Legendary Entertainment, bắt đầu với phần khởi động lại Godzilla của Legendary vào năm 2014. Một phần tiếp theo của crossover, Godzilla vs. Kong, một lần nữa đưa các nhân vật chống lại một khác, hiện đang được lên kế hoạch cho năm 2020. Nhân vật của King Kong đã trở thành một trong những biểu tượng điện ảnh nổi tiếng nhất thế giới, đã truyền cảm hứng cho một số phần tiếp theo, làm lại, phụ bản, bắt chước, nhại lại, phim hoạt hình, sách, truyện tranh, trò chơi video, cưỡi công viên chủ đề, và một vở kịch sân khấu. Vai trò của anh ta trong các câu chuyện khác nhau khác nhau, từ một con quái vật hung hăng đến một kẻ phản diện bi thảm.

Danh sách phim
Bộ phim King Kong giành được danh hiệu "Phim xuất sắc" tại giải thưởng do người hâm mộ điện ảnh bình chọn Empire (Anh), vượt qua 4 đề cử khác "Crash", "Sin City", "Star Wars 3" và "War of the Worlds".

Xem thêm
 MonsterVerse
 Godzilla
 Kong: Đảo Đầu lâu
Kaiju

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Phim năm 1933
 OfficialTrang web chính thức của King Kong (2005)
 Phim làm lại năm 2005

Vua giả tưởng
Người khổng lồ giả tưởng
Kaiju


title: Glossogobius flavipinnis

text:
Glossogobius flavipinnis là một loài cá thuộc họ Gobiidae. Nó là loài đặc hữu của Indonesia.

Nguồn

Tham khảo

Glossogobius
Cá Indonesia
Cá nước ngọt Indonesia


title: Urostola

text:
Urostola là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Lithinini


title: Ieng Sary

text:
Ieng Sary (24 tháng 10 năm 1925 - 14 tháng 3 năm 2013) là Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng ngoại giao dưới thời Khmer Đỏ, Ieng Sary được coi là nhân vật quyền lực thứ ba hay "Anh ba" của Khmer Đỏ sau Pol Pot và Nuon Chea. Ông có mẹ là người Hoa.

Tiểu sử
Ieng Sary sinh năm 1925, tên thật là Thạch Rẹm (có lúc gọi là Kim Trang), con ông Thạch Trân - một địa chủ giàu có ở xã Lương Hòa, huyện Châu Thành, tỉnh Trà Vinh. Nhà của gia đình Ieng Sary gần di tích Ao Bà Om - một thắng cảnh của Trà Vinh. Ieng Sary học ở Phnôm Pênh, Hà Nội trong thời kỳ Pháp chiếm đóng rồi sau đó được du học ở Pháp. Ông Phùng Bá Thọ, nguyên cán bộ phòng tư liệu Đài truyền hình TP.HCM, ngày đó là sinh viên Việt Nam tại Pháp, nhớ lại thời ở Paris, với danh nghĩa là sinh viên Việt Nam đi học Ieng Sary được các sinh viên Việt Nam ở Paris giúp đỡ ăn uống và bênh vực.

Giáo dục
Trong những năm 1950, Ieng Sary sang Pháp du học, tham gia nhóm trí thức "nghiên cứu chủ nghĩa Mác-Lê Nin" và sau đó gia nhập đảng cộng sản Pháp cùng với Saloth Sar (Pol Pot), Hou Yuon, Khieu Samphan Son Sen Hu Nim và Touk Phuon.

Khmer Đỏ
Năm 1960, Đảng Cộng sản Campuchia họp đại hội đảng lần đầu tiên tại Ga đường sắt Phnôm Pênh với sự tham dự của 21 đại biểu, Ieng Sary được xếp thứ năm. Ba năm sau, thì được lên hàng thứ ba.
Cuối thập niên 1960, Ieng Sary cùng nhiều thành viên khác của Khmer Đỏ bắt đầu vào rừng tập hợp lực lượng tiến hành chiến tranh vũ tranh chống chính quyền thân Mỹ của Lon Nol

Khi Khmer Đỏ lên nắm chính quyền tại Campuchia. Ieng Sary với vai trò là Phó thủ tướng kiêm Bộ trưởng ngoại giao được xem là nhân vật quyền lực thứ ba của Khmer Đỏ chỉ sau Pol Pot và Nuon Chea.

Trong thời gian Khmer Đỏ còn cầm quyền, Ieng Sary dụ dỗ nhiều trí thức Campuchia đã bỏ chạy ra nước ngoài quay về rồi sát hại.

Án phạt
Năm 1979, Ieng Sary đã bị tòa án nhân dân của Cộng hòa Nhân dân Campuchia tuyên án tử hình vắng mặt.

Năm 1996, Ieng Sary đầu hàng Chính phủ Campuchia và về sống tại thủ đô Phnôm Pênh.

Ngày 12 tháng 11 năm 2007 Ieng Sary bị bắt để đem ra xét xử về tội diệt chủng trước tòa án phối hợp giữa Chính phủ Campuchia và Liên Hợp Quốc, mặc dù đã được Quốc vương Campuchia Norodom Sihanouk ân xá năm 1996.

Cái chết
Ieng Sary qua đời ngày 14 tháng 3 năm 2013.

Chú thích

Liên kết ngoài

Người Trà Vinh
Khmer Đỏ
Người Khmer Krom
Người Campuchia gốc Việt
Người Campuchia gốc Hoa
Người Việt gốc Hoa
Sinh năm 1925
Người Khmer


title: Giang Nam, Nam Ninh

text:
Giang Nam (chữ Hán giản thể: 江南区, bính âm: Jiāngnán Qū, âm Hán Việt: Giang Nam huyện) là một huyện thuộc địa cấp thị Nam Ninh, khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện Giang Nam có diện tích 1154 km², dân số năm 2002 là 402.000 người. Về mặt hành chính, huyện Giang Nam được chia thành 5 nhai đạo và 4 trấn.
Nhai đạo: Giang Nam, Sa Tỉnh, Na Hồng, Phúc Kiến Viên, Kim Khải.
Trấn: Giang Tây, Ngô Vu, Tô Vu, Diên An.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Quảng Tây
Nam Ninh


title: Desana (bướm đêm)

text:
Desana là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Liên kết ngoài

Noctuidae


title: Rytigynia pseudolongicaudata

text:
Rytigynia pseudolongicaudata là một loài thực vật thuộc họ Rubiaceae. Đây là loài đặc hữu của Tanzania.

Chú thích

Tham khảo
 Lovett, J. & Clarke, G.P. 1998. Rytigynia pseudolongicaudata. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Tanzania
Rytigynia
Thực vật dễ tổn thương
Vanguerieae
Thực vật đặc hữu Tanzania


title: Flurstedt

text:
Flurstedt là một đô thị thuộc huyện Weimarer Land, bang Thüringen, Đức. Đô thị này có diện tích 4,11 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 266 người.

Tham khảo


title: Thiện Mỹ, Châu Thành (Sóc Trăng)

text:
Thiện Mỹ là một xã thuộc huyện Châu Thành, tỉnh Sóc Trăng, Việt Nam.

Địa lý
Xã Thiện Mỹ nằm ở phía tây huyện Châu Thành, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp các xã An Hiệp, Hồ Đắc Kiện và Thuận Hòa
Phía tây giáp huyện Mỹ Tú
Phía nam giáp các xã An Hiệp, An Ninh và huyện Mỹ Tú
Phía bắc giáp xã Hồ Đắc Kiện.

Xã có diện tích 25,09 km², dân số năm 1999 là 8.943 người, mật độ dân số đạt 356 người/km².

Lịch sử
Xã Thiện Mỹ được thành lập vào ngày 23 tháng 12 năm 1988 trên cơ sở tách một phần diện tích, dân số của các xã Long Hưng, An Ninh, Hồ Đắc Kiện và Mỹ Hương. Khi mới thành lập, xã thuộc huyện Mỹ Tú.

Ngày 24 tháng 9 năm 2008, huyện Mỹ Tú được chia thành hai huyện Mỹ Tú và Châu Thành, xã Thiện Mỹ thuộc huyện Châu Thành như hiện nay.

Chú thích

Tham khảo


title: Parectopa quadristrigella

text:
Parectopa quadristrigella là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Colombia.

Chú thích

Tham khảo

Parectopa


title: Probothrium crinitum

text:
Probothrium crinitum là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1878.

Chú thích

Tham khảo

Probothrium


title: Villafranca

text:
Villafranca là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Navarre, Tây Ban Nha. Đô thị này có dân số là 2.547 người, diện tích 46,8 km2. Đô thị Villafranca nằm ở độ cao 291 m trên mực nước biển, cách tỉnh lỵ 70 km. Các đô thị giáp ranh: các đô thị thuộc Tafalla (Ayuntamientos de Milagro, Funes, Marcilla và Caparroso); Cadreita và Bardenas Reales thuộc Navarra.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị ở Navarre


title: (11536) 1992 FZ

text:
(11536) 1992 FZ là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Seiji Ueda và Hiroshi Kaneda ở Kushiro, Hokkaidō, Nhật Bản, ngày 26 tháng 3 năm 1992.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 11001–12000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1992
Được phát hiện bởi Hiroshi Kaneda
Được phát hiện bởi Seiji Ueda
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Tugali elegans

text:
Tugali elegans là một loài ốc biển lớn or limpet, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển in the Họ Fissurellidae, the keyhole and slit limpets.

Chú thích

Tham khảo
 Powell A W B, William Collins Publishers Ltd, Auckland 1979 ISBN 0-00-216906-1
 Photo

Tugali
Động vật chân bụng New Zealand


title: Văn Chủng

text:
Văn Chủng () là một quân sư của nước Việt trong thời kì Xuân Thu. Ông quê ở Dĩnh (ngày nay là Kinh Châu, tỉnh Hồ Bắc). Từng là người giúp Câu Tiễn phục dựng lại nước Việt. Sau khi chiến thắng quân Ngô, ông được phong làm chức thừa tướng, là chức hơn vạn người chỉ dưới một người.

Sau khi nước Việt của Việt Vương Câu Tiễn bị đánh bại năm 494 TCN, ông đã hối lộ Bá Hi nhằm giữ hòa hiếu để mưu đồ đại sự với Ngô. Trong thời gian Việt Vương Câu Tiễn đang bị bắt làm con tin ở Ngô Quốc, ông là người cai trị Việt. Sau khi về Việt Quốc, Câu Tiễn đã tiến hành cải cách sâu rộng, phục hưng Việt Quốc. Cuối cùng Việt Quốc đủ mạnh để đánh bại Ngô Quốc. Đóng góp vào thành công này còn có công rất lớn của Phạm Lãi.
Phạm Lãi xem tướng mạo của Câu Tiễn và biết được đây là người chỉ chung lưng đấu cật trong hoạn nạn chứ không thể cùng hưởng vinh hoa phú quý nên đã khuyên Văn Chủng bỏ Câu Tiễn mà đi để tránh hậu hoạ, Văn Chủng không nghe theo, cuối cùng một ngày nọ Câu Tiễn đến gặp Văn Chủng cầm theo cuốn sách mà Văn Chủng đã viết là Quang Giám, đây là cuốn sách của trí tuệ. Sau khi nói chuyện với Văn Chủng một hồi và nghe lời van xin của ông, Câu Tiễn không nỡ xuống tay. Sau đó ông hỏi về Văn Chủng nghĩ thế nào về Ngũ Tử Tư. Khi Văn Chủng nói Ngũ Tử Tư là bậc trung thần thì làm cho Câu Tiễn tức giận và đã dùng kiếm, thanh Thuộc Lâu kiếm, mà Phù Sai đã ban chém chết Ngũ Tử Tư. Sau đó, ông nói hãy nhớ câu "Diệt Ngô thất thuật" mà về chín suối. Trước khi chết ông hồi tưởng lại những người đã kêu ông bỏ Câu Tiễn mà đi từ thuở xưa như Phù Sai và Tây Thi, kể cả bạn thân nhất của ông là Phạm Lãi nhưng ông vẫn không nghe nên bây giờ mới phải chuốc họa vào thân. Còn một thuyết khác là ông tự sát.

Chú thích

Người nhà Chu
Nước Việt
Nhân vật chính trị Xuân Thu
Nhân vật quân sự Xuân Thu
Nước Sở


title: Nephrotoma reunionensis

text:
Nephrotoma reunionensis là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

Nephrotoma


title: Boulay-les-Ifs

text:
Boulay-les-Ifs là một xã thuộc tỉnh Mayenne trong vùng Pays de la Loire tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 210 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Boulaylesifs


title: Esperia

text:
Esperia là một đô thị ở tỉnh Frosinone trong vùng Lazio, có vị trí cách khoảng 110 km về phía đông nam của Roma và khoảng 40 km về phía đông nam của Frosinone. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 4.093 người và diện tích là 108,7 km².

Esperia giáp các đô thị: Ausonia, Campodimele, Castelnuovo Parano, Formia, Itri, Pignataro Interamna, Pontecorvo, San Giorgio a Liri, Spigno Saturnia.

Lịch sử biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Frosinone


title: Macroglossum ronja

text:
Macroglossum ronja là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Loài này có ở Sulawesi.

Chú thích

Tham khảo

Macroglossum


title: Colostethus parimae

text:
Anomaloglossus parimae là một loài ếch thuộc họ Dendrobatidae.
Loài này có ở Venezuela và có thể cả Brasil.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và sông ngòi.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 La Marca, E. & Señaris, C. 2004. Colostethus parimae. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

Colostethus
Động vật lưỡng cư Venezuela
Động vật đặc hữu Venezuela


title: Heckler & Koch MG4

text:
Heckler & Koch MG4 hay HK MG4 là loại súng máy hạng nhẹ sử dụng loại đạn 5.56x45mm NATO với cơ cấu nạp dây đạn được chế tạo bởi công ty Heckler & Koch của Đức. Loại súng này được phát triển vào cuối những năm 1990 và được trưng bày trước công chúng vào tháng 9 năm 2001. Nó được chọn để thay thế khẩu súng máy đa chức năng Rheinmetall MG 3 sử dụng loại đạn 7.62x51mm NATO trong lực lượng Bundeswehr như một loại súng hỗ trợ đội hình, nó sẽ hoàn toàn thay thế MG 3 trong mọi tình huống. Khẩu MG4 này cũng là vũ khí phụ cho các chiếc thiết giáp chống bộ binh Puma (IFV). Về tổng thể nó là một thiết kế nhẹ, an toàn tối đa cho xạ thủ và đáng tin cậy trong mọi điều kiện bất lợi cùng khả năng sử dụng được nhiều loại đạn của các nhà sản xuất khác nhau mà không cần phải thay hệ thống trích khí khi sử dụng. Nó được biết đến với tên MG43 trước khi được Bundeswehr duyệt.

Thiết kế
MG4 sử dụng hệ thống làm mát bằng không khí, dây đạn, hệ thống trích khí cũng như bolt khóa viên đạn vào đúng vị trí nó khá giống với khẩu FN Minimi của Bỉ. Chỉ có chế độ bắn tự động. MG4 có hệ thống an toàn giúp cố định cò súng và bolt, không cho kim điểm hỏa hoạt động. Khi bolt không hoàn toàn được kéo lùi về phía sau một hệ thống rời sẽ tự động khóa ngăn không cho bolt chuyển động ngược trở lại lên phía trước. Ngoài ra kim điểm hỏa sẽ không thể kích hoạt chạm vào viên đạn nếu như nó chưa nằm đúng vị trí trong khoang chứa đạn.

Nòng súng được làm bằng cách rèn và tiện, nó có thể tháo một cách an toàn khi trở nên quá nóng mà không cần găng tay, nòng súng có thể tháo lắp một cách dễ dàng. Để giảm chiều tổng thể của khẩu súng để dễ dàng vận chuyển báng súng được thiết kế có thể gấp về phía tay trái. Cho dù báng súng vẫn gấp sang một bên thì MG4 vẫn có thể tác chiến một cách hiệu quả. Các dụng cụ làm sạch được cất trong báng súng.

MG4 có chân chống chữ V có thể gấp gắn sẵn vào nó. Nó có hỗ trợ các loại chân chống khác nhau như bệ chống ba chân M112A1 tiêu chuẩn của Hoa Kỳ để tăng độ chính xác và độ ổn định.

Hệ thống nhắm của MG4 tiêu chuẩn là điểm ruồi và thước ngắm có tầm nhắm hiệu quả khoảng 100 đến 1.000 m. Ống nhắm, hệ thống nhìn trong đêm, hay ngắn bằng laser có thể gắn vào hệ thống thay răng MIL-STD-1913 phía trên thân súng. Các mẫu của lực lượng Bundeswehr thường được gắn ống nhắm 3X.

Liên kết ngoài
 Heckler & Koch—official page
 HKPRO
 Modern Firearms
 Heckler & Koch MG4 bắn thử nghiệm

Súng máy
Súng Heckler & Koch
Súng Đức
Súng máy hạng nhẹ


title: Cyptotrama chrysopeplum

text:
Cyptotrama chrysopeplum là một loài nấm rất nhỏ trong họ Physalacriaceae.

Tham khảo

C


title: Canens, Haute-Garonne

text:
Canens  là một xã thuộc tỉnh Haute-Garonne trong vùng Occitanie ở tây nam nước Pháp. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 330 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Haute-Garonne


title: Andrena metasequoiae

text:
Andrena metasequoiae là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Tadauchi & Xu mô tả khoa học năm 2003.

Chú thích

Tham khảo

M
Động vật được mô tả năm 2003


title: Allophylus zimmermannianus

text:
Allophylus zimmermannianus là một loài thực vật]] thuộc họ Sapindaceae. Loài này có ở Kenya và Tanzania.

Chú thích

Tham khảo

 Lovett, J. & Clarke, G.P. 1998. Allophylus zimmermannianus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

Chi Ngoại mộc
Thực vật dễ tổn thương


title: Mi Reflejo

text:
Mi Reflejo là album phòng thu thứ hai và là album tiếng Tây Ban Nha đầu tiên của nữ ca sĩ nhạc pop người Mỹ Christina Aguilera. Album được phát hành vào ngày 12 tháng 9 tại Mỹ bởi hãng BMG U.S. Latin. Sau thành công của album đầu tay, Christina Aguilera (1999), Christina bắt đầu nghĩ tới việc thu âm album tiếp theo trong năm 2000. Album Mi Reflejo bao gồm 5 ca khúc từ album đầu tay nhưng được viết lại bằng tiếng Tây Ban Nha, 4 ca khúc mới và 2 ca khúc cover (hát lại). Các bài hát trong album được tập hợp và viết bởi nhạc sĩ kiêm nhà sản xuất Mi Reflejo Rudy Pérez.

Tại thị trường Mỹ, Mi Reflejo vươn tới vị trí quán đâu ở bảng xếp hạng (BXH) Billboard Top Latin Albums và Latin Pop Albums. Ở cả hai BXH, album Mi Reflejo đứng nhất liên tục 19 tuần. Mi Reflejo là album nhạc Pop Latin bán chạy nhất trong năm 2000 và được chứng nhận 6 lần đĩa Bạch Kim (ở mục nhạc Latin) bởi Hiệp Hội Công nghiệp Ghi Âm Hoa Kỳ (RIAA). Album cũng đạt vị trí thứ 2 ở Argentina, Uruguay và bán được khoảng 3 triệu bảng trên toàn thế giới.

Mi Reflejo nhận được những đánh giá tích cực từ giới chuyên môn và cả những lời phê bình do chất nhạc giống với album đầu tay của Christina Aguilera. Album giúp Christina nhận được một giải Latin Grammy cho giải "Album nhạc Pop xuất sắc nhất (Nữ)", cùng với một đề cử giải Grammy, 2 giải Billboard Latin Music Awards, và một đề cử giải Lo Nuestro. Album cho ra đời 3 đĩa đơn: "Ven Conmigo (Solamente Tú)", "Pero Me Acuerdo De Tí" và "Falsas Esperanzas". Để quảng bá album, Christina kéo dài tour diễn hồi năm 2001 của cô "Christina Aguilera in Concert" thêm 8 ngày nữa và biểu diễn ở lễ trao giải Grammy năm 2001.

Hoàn cảnh ra đời và sáng tác

Theo lời của quản lý Steve Kurt, Christina Aguilera bày tỏ ý định muốn thu âm một album tiếng Tây Ban Nha trước khi thu âm album đầu tay Christina Aguilera. Ở khoảng thời gian đó, Christina cùng lúc vừa đi lưu diễn để quảng bá album đầu tay vừa thu âm album nhạc Giáng Sinh My Kind Of Christmas (sau đó phát hành khoảng cuối năm 2000). Mi Reflejo ban đầu được đặt tên là Latin Lover Girl nhưng sau được đổi tên là thành Mi Reflejo do lấy cảm hứng từ phiên bản tiếng Tây Ban Nha của ca khúc "Reflection" mà Christina đã thu âm cho album nhạc phim Hoa Mộc Lan.

Vào năm 1999, Christina bắt đầu thu âm tại Miami với nhà sản xuất người Mỹ gốc Cuban Rudy Pérez. Ông đồng sáng tác các ca khúc trong album gồm "Si No Te Hubiera Conocido", "Cuando No es Contigo" và "El Beso Del Final". Ông cũng sáng tác các phiên bản tiếng Tây Ban Nha của "Come On Over Baby (All I Want Is You)" (tên Tây Ban Nha: "Ven Conmigo (Solamente Tú)"), "Genie In a Bottle" (tên Tây Ban Nha: "Genio Atrapado"), "I Turn To You" (tên Tây Ban Nha: "Por Siempre Tu"), "What a Girl Wants" (tên Tây Ban Nha: "Una Mujer") và "Reflection" (tên Tây Ban Nha: "Mi Reflejo"). Christina hát lại ca khúc "Pero Me Acuerdo De Ti" cũng sáng tác bởi Rudy Pérez được hát trước đây qua giọng ca người Puerto Rico Loudres Robles trong album "Definitivamente" của cô (phát hành năm 1991). Rudy Pérez cho biết lúc thu âm album này, Christina Aguilera không hề biết một tí tiếng Tây Ban Nha nào. Ông đã giúp cô "chữa cháy" bằng cách phiên âm lời nhạc ra giấy và đưa vào một chương trình để Aguilera có thể phát âm "r's" trong các ca khúc. Mi Reflejo có một ca khúc bolero được Christina cover lại của César Portillo de la Luz mang tên "Contigo En La Distancia". Bên cạnh đó, Christina cũng có cơ hội hát chung với ca sĩ người Puerto Rico là Luis Fonsi trong bản ballad "Si No Te Hubiera Conocido". Christina bày tỏ mong muốn được song ca với Luis vì cô thấy rằng cô có thể  thấy sự liên kết với anh do cả hai "nghe chung một dòng nhạc". "Cuando No es Contigo" là một bản nhạc salsa sôi động được biên soạn vởi Sergio George. "Falsas Esperanzas" là một ca khúc sôi động khác trong album có sự góp sức của nhạc sĩ người Cuba Paquito Hechevarria đánh đàn piano.

Nhận xét và phê bình
Ở trang Metacritic, Mi Reflejo nhận được số điểm trung bình là 56 trên thang 100 dựa trên 7 nhận xét từ các nhà phê bình chính thống. Số điểm này mang ý nghĩa "vừa có khen vừa có chê". Stephen Erlewine từ trang Allmusic miêu tả về album như là "hình ảnh trong gương" của album đầu tay của Christina Aguilera. Stephen cho rằng album "quá giống" với album đầu tay nhưng anh cũng khen ngợi rằng các ca khúc được "sản xuất tốt"; tuy nhiên, anh kết luận rằng album Mi Reflejo "chẳng đem lại gì mới cho sự nghiệp âm nhạc mới bắt đầu của Christina, chỉ là rượu cũ bình mới mà thôi". Một biên tập viên của tạp chí Billboard viết rằng "với sự chuyển tiếp sang dòng nhạc Latin này, Christina đã để dòng nhạc pop trẻ trung hiện tại chiếm thế thượng thay vì để âm sắc nhạc Latin được thể hiện." Eliseo Cardona của trang CDNow cũng vừa khen vừa chê album. Anh thích giọng hát của Christina vì nó rất "chuẩn xác, duyên dáng và cũng rất mạnh mẽ"; nhưng ngược lại anh phê bình lời dịch sang tiếng Tây Ban Nha của các ca khúc tiếng Anh nằm trong album đầu tay vì nghe "khá buồn cười và hơi chán tuy không đến nỗi quá tệ". Anh khen ngợi ca khúc "Cuando No es Contigo" vì nó giúp Christina trở thành "một ca sĩ dòng salsa hát có cảm xúc và có diễn đạt". Riêng ca khúc cover "Contigo en la Distancia" được anh cho là một điểm sáng hoàn hảo trong album.

David Browne từ báo Entertainment Weekly cho album điểm C. Anh viết lời nhận xét theo phong cách đùa cợt dựa theo quan điểm của Christina khi có ý định thu album này. Anh chế nhạo việc "Christina muốn thu một album tiếng Tây Ban Nha chỉ vì cô nàng có mang huyết thống người Ecuardo từ cha". Anh đồng thời cũng phê bình cô vì những nốt cao "không cần thiết", hát các bản ballad mà "chỉ có mấy phụ nữ lớn tuổi người Latin mới thích", và cả những tấm hình Christina chụp cho quyển sách trong album. Mike Magnuson của HOB.com gay gắt cảnh báo rằng những hình ảnh trong album mà Christina đang ráng gò bó biến mình thành một cô nàng Latin gây ảnh hưởng chẳng tốt đẹp gì cho khán giả trẻ. Tuy anh có đề cập đến việc "Christina có một giọng hát tốt" và cũng khen việc sử dụng bộ gõ và kèn nhạc Latin, nhưng anh cũng quyết đoán cho rằng "album Mi Reflejo chẳng khác nào một sản phẩm tiếp thị lửa đảo đã vượt quá giới hạn của nó". Parry Gettelman từ trang Orlando Sentinel nhận xét "Mi Reflejo thiếu chiều sâu và việc Christina Aguilera quyết định thu âm một album tiếng Tây Ban Nha có vẻ chỉ như một cố gắng hòng chinh phục một BXH mới nào đó chứ chẳng phải để thể hiện "Tôi cũng có mang dòng máu Latin".

Trang Sonicnet nhận xét thành quả sản xuất album "rất thú vị" và so sánh giọng hát của Christina với Mariah Carey, cho rằng "giọng hát của Christina gần như bảo đảm rằng "tiểu diva" sẽ nhân rộng sức hút của mình sang địa hạt nhạc Latin. Nói cách khác, Christina đang theo con đường Ricky Martin đã làm trước đây nhưng theo hướng ngược lại". Ernesto Lechner của tờ Thời Báo Los Angeles cho album Mi Reflejo 2/5 sao khi nhận định rằng giọng hát của Christina trong album Latin này là "buồn cười" so với album đầu tay. Ông phê bình bản cover "Contigo en la Distancia" nghe cứ như một "hộp mứt trái cây quá hạn bị phù hơi". Kurt B. Reighley từ Wall of Sound nhận xét album Mi Reflejo là "tuy khả năng của Christina còn giới hạn nhưng album là một cố gắng khá ấn tượng".

Doanh thu thương mại
Mi Reflejo khởi đầu ở vị trí thứ 27 trong BXH Billboard 200 trong tuần của ngày 30/9/2000. Cùng trong thời điểm đó, album khởi điểm ở vị trí quán quân ở BXH Billboard Top Latin Albums và thay thế tiền nhiệm là album cùng tên của nhóm Son by Four. Album đứng vị trí hạng nhất liên tục 19 tuần và chỉ bị thay thế bởi album tập hợp các ca khúc hay nhất Historia de un Idolo, Vol. 1 của ca sĩ Vicente Fernández. Mi Reflejo là album nhạc Latin bán chạy thứ năm của năm 2000 và sau đó là album nhạc Latin bán chạy thứ hai của năm chỉ sau album Paulina của Paulina Rubio. Theo thống kê của Nielsen SoundScan, album tiêu thụ được 487,000 bản ở Mỹ tính đến 2014. Tương tự, album xuất phát ở vị trí quán quân ở BXH Billboard Latin Pop Albums, kế nhiệm album trước đó là Galería Caribe của Ricardo Arjona. Album đứng vị trí nhất bảng 19 tuần cho đến khi bị thay thế bởi album Abrázame Muy Fuerte của Juan Gabriel. Mi Reflejo là album nhạc pop Latin bán chạy của năm 2000. Vào 10/9/2001, album được Hiệp Hội Công nghiệp Ghi Âm Hoa Kỳ (RIAA) chứng nhận 6 lần đĩa Bạch Kim (ở địa hạt nhạc Latin) do bán được hơn 600,000 bản.

Trên thị trường quốc tế, album đạt đỉnh cao nhất ở vị trí thứ 2 trên BXH album của Argentina và được chứng nhận đĩa Bạch Kim bởi Hiệp Hội Công nghiệp Ghi Âm & Phim Ảnh của Argentina (CAPIF). Ở Thụy Sĩ, album đạt vị trí 44 và được chứng nhận đĩa Bạch Kim ở Mexico bởi Hội Công nghiệp Ghi Âm & Phim Ảnh Mexico (AMPROFON). Ở Tây Ban NHa, album vươn tới vị trí cao nhất là thứ 12 trên BXH Spanish Albums Charts và được chứng nhận Bạch Kim của quốc gia này do tiêu thụ được 100,000 bản. Tính đến năm 2007, album Mi Reflejo bán được khoảng 3 triệu bản trên toàn thế giới.

Đĩa đơn
Đĩa đơn ra quân đầu tiên của album là ca khúc "Ven Conmigo (Solamente Tú)", phiên bản tiếng Tây Ban Nha của ca khúc "Come On Over Baby (All I Want Is You)", được phát hành vào 8/8/2000 tại các đài phát thanh Latin. Ca khúc đạt ví trí đầu bảng trên BXH Billboard Hot Latin Sóng và á quân trên BXH Billboard Latin Pop Song. Ca khúc đạt hạng 8 ở Tây Ban Nha.

Đĩa đơn thứ 2 "Pero Me Acuerdo De Ti" được phát hành vào tháng 12/2000. Ca khúc đứng vị trí thứ 8 trên BXH Hot Latin Songs và vị trí thứ 5 trên BXH Latin Pop Songs. Ở Tây Ban Nha, ca khúc đạt thứ hạng 3. Video của ca khúc được đạo diễn bởi Kevin G. Bray.

Đĩa đơn thứ 3 "Falsas Esperanzas" được phát hành vào 3/7/2001. Ở Tây Ban Nha, ca khúc đứng vị trí thứ 15. Video của ca khúc được lấy từ màn trình diễn của Christina trong DVD My Reflection, được đạo diễn bởi Lawrence Jordan. "Genio Atrapado" và "Por Siempre Tu" trước đó đã được phát hành cùng lúc với phiên bản gốc tiếng Anh. "Genio Atrapado" đạt thứ hạng 15 trên BXH Billboard Hot Latin Songs và "Por Siempre Tu" đạt vị trí thứ 6 trên BXH Hot Latin Songs và thứ 2 trên BXH Billboard Latin Pop Songs.

Quảng bá
Xem chi tiết: Christina Aguilera: In ConcertĐể quảng báo album Mi Reflejo, Christina Aguilera kéo dài chuyến lưu diễn "Christina Aguilera: In Concert" năm 2001 thêm 8 ngày nữa để đến Mexico, Puerto Rico, Venezuela, Panama và Nhật. Christina cũng biểu diễn ở lễ trao giải Grammy lần thứ 43 (2001) ca khúc "Pero Me Acuerdo De Ti" và "Falsas Esperanzas".

Thành tích
Tại lễ trao giải Latin Grammy năm 2001, album Mi Reflejo nhận được giải "Album Nhạc Pop xuất sắc nhất (Nữ)". Ở lễ trao giải Grammy lần thứ 43 (2001), album nhận được đề cử cho giải "Album Nhạc Pop Latin xuất sắc nhất" (giải thưởng này được trao cho album "MTV Unplugged" của Shakira). Album cũng nhận được một đề cử cho giải "Album Nhạc Pop của Năm" tại lễ trao giải Lo Nuestro Awards lần thứ 13, nhưng giải này sau đó thuộc về album Paulina của Paulina Rubio. Riêng bản thân Christina lại thắng hai giải khác là "Nữ Ca Sĩ Nhạc Pop của Năm" và "Nghệ sĩ Mới của Năm". Tại lễ trao giải Billboard Latin Music Awards năm 2001, album nhận được hai giải thưởng là "Album Nhạc Pop của Năm cho Nữ Ca Sĩ" và "Album Nhạc Ppp của Năm cho Nghệ sĩ Mới". Ở lễ trao giải Blockbuster Entertainment Awards năm 2001, Christina nhận được giải "Ca Sĩ Dòng Nhạc Latin được yêu thích nhất" nhớ vào thành công của album Mi Reflejo tại Mỹ.

Danh sách bài hát
 "Genio Atrapado" (Genie in a Bottle) – 3:37
 "Falsas Esperanzas" (False Hopes) – 2:57
 "El Beso Del Final" (The Final Kiss) – 4:41
 "Pero Me Acuerdo De Tí" (But I'm Reminded of You) – 4:26
 "Ven Conmigo (Solamente Tú)" (Come On Over Baby (All I Want Is You)) – 3:11
 "Si No Te Hubiera Conocido" (If I Had not Known You) – 4:50
 "Contigo En La Distancia" (With You In The Distance) – 3:44
 "Cuando No Es Contigo" (When I'm Not With You) – 4:10
 "Por Siempre Tú" (I Turn To You) – 4:05
 "Una Mujer" (What a Girl Wants) – 3:14
 "Mi Reflejo" (Reflection) – 3:37

Bảng xếp hạng

Giải thưởng

Chú thích

Album của Christina Aguilera
Album năm 2000
Album tiếng Tây Ban Nha
Album của RCA Records


title: (8138) 1980 FF12

text:
{{DISPLAYTITLE:(8138) 1980 FF12}}

(8138) 1980 FF12 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Đài thiên văn Perth ở Bickley, Tây Úc, ngày 20 tháng 3 năm 1980.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 8001–9000

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser

Thiên thể phát hiện năm 1980
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Epiphragma cinereinotum

text:
Epiphragma cinereinotum là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Epiphragma
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Schmittviller

text:
Schmittviller là một xã trong tỉnh Moselle, vùng Grand Est đông bắc nước Pháp.

Xem thêm
Commune của tỉnh Moselle

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Moselle


title: Trương Dương (Đông Hán)

text:
Trương Dương (chữ Hán: 張楊; ?-199) là tướng nhà Đông Hán trong lịch sử Trung Quốc. Ông tham gia cuộc chiến giữa các chư hầu trước khi hình thành cục diện Tam Quốc.

Chống lại Đổng Trác
Trương Dương là người Tinh châu, đồng hương của Lã Bố và Tư đồ Vương Doãn.

Thời trẻ, ông từng cùng Lã Bố phục vụ dưới quyền Đinh Nguyên. Năm 189, Hán Linh Đế qua đời, con là Thiếu Đế Lưu Biện lên nối ngôi. Ngoại thích Hà Tiến mưu trừ các hoạn quan chuyên quyền, bèn triệu tập quân các trấn. Đinh Nguyên theo lệnh dẫn quân đến Lạc Dương, ông cùng Lã Bố đi theo. Hà Tiến sai ông lên Thượng Đảng đi dẹp quân khởi nghĩa tại đây.

Khi chưa dẹp xong phản quân thì Trương Dương nghe tin Đinh Nguyên bị Lã Bố giết hại để theo Đổng Trác. Ông bèn dựng cờ chống lại Đổng Trác ở Thượng Đảng, đánh nhau với thái thú Thượng Đảng là Hồ Quan.

Không hạ nổi Hồ Quan, Trương Dương chạy sang đánh chiếm quận Hà Nội. Đổng Trác vì muốn yên các trấn nên phong ông làm thái thú Hà Nội.

Trợ giúp Lã Bố
Năm 192, Lã Bố giết được Đổng Trác nhưng bị bộ tướng của Trác là Lý Thôi, Quách Dĩ đánh bật khỏi Trường An, phải bỏ chạy sang Nam Dương theo Viên Thuật cũng không xong, bèn bỏ Nam Dương đi một mạch dài, qua sông Hoàng Hà tới quận Hà Nội thuộc Tinh châu, xin nương nhờ Trương Dương.

Trương Dương là người tốt và có nghĩa khí, đã dung nạp và chu cấp cho Lã Bố. Lúc đó Lý Thôi nắm vua Hán Hiến Đế ở Trường An, nhân danh thiên tử ra lệnh tầm nã Lã Bố. Trong số thủ hạ của Trương Dương có một số người cũng từng theo Đinh Nguyên nên muốn giết Lã Bố và báo thù cho Đinh Nguyên và lập công với triều đình.

Lã Bố lo sợ không yên, muốn thử lòng Trương Dương, bèn nói:
Triều đình Trường An treo giải thường bắt tôi, nếu ngài chặt đầu tôi thì không bằng bắt trói tôi lại mà giải đi.

Trương Dương thấy lòng tốt của mình bị nghi ngờ nên mếch lòng nói:
Lời ngươi nói rất đúng

Tuy Trương Dương không hành động gì nhưng câu nói của ông làm Lã Bố sợ hãi. Sau đó Lã Bố cùng thủ hạ lẻn trốn khỏi Hà Nội sang Ký châu theo Viên Thiệu, không từ biệt ông.

Theo Viên Thiệu không được bao lâu, Lã Bố lại có hiềm khích và suýt bị giết. Cùng đường, Lã Bố đành phải tìm lại quận Hà Nội với Trương Dương. Trương Dương không nhắc lại việc trước đây Lã Bố ra đi không từ biệt, tiếp tục dung nạp.

Sau đó Lã Bố được Trương Mạc và Trần Cung ở Đông quận giúp sức, trở thành lực lượng quân phiệt tranh giành Duyện châu với Tào Tháo.

Giúp vua Hiến Đế
Năm 196, Lý Thôi và Quách Dĩ trở mặt đánh nhau, vua Hiến Đế bỏ chạy về phía đông. Trên đường đi, ngoài Lý Thôi và Quách Dĩ muốn bắt lại Hiến Đế còn có nhiều tướng lĩnh các địa phương đánh lẫn nhau để tranh giành lấy thiên tử như Dương Phụng, Hàn Tiêm, Lý Nhạc.

Khi vua Hiến Đế tới An Ấp thuộc quận Hà Đông, Trương Dương từ Hà Nội, cùng thái thú quận Hà Đông là Vương Ấp đi cứu trợ. Biết vua muốn trở về Lạc Dương, ông đến Lạc Dương sửa sang cung điện trước (bị Đổng Trác đốt phá năm 191) và xây điện Dương An cho Hiến Đế ở tạm. Sau đó Hiến Đế cùng bá quan tới được Lạc Dương sau chặng đường dài, cả Trương Dương và Vương Ấp trở về bản trấn, không tham dự vào việc tranh giành thiên tử.

Sau đó Tào Tháo với thế lực hùng hậu đến mang Hiến Đế sang Hứa Xương.

Tử nạn vì Lã Bố
Lã Bố trở thành lực lượng quân phiệt ở Từ châu, tranh giành với các lực lượng xung quanh như Tào Tháo, Viên Thuật và Lưu Bị.

Năm 198, Tào Tháo và Lưu Bị liên hợp đánh Lã Bố. Lã Bố bị vây ngặt ở thành Hạ Bì bèn sai sứ cầu cứu Trương Dương và Viên Thuật.

Viên Thuật không phát binh còn Trương Dương đã khởi binh cứu Lã Bố. Nhưng ông chưa kịp chi viện cho Từ châu thì bị thủ hạ là Dương Xú giết chết để hàng Tào Tháo. Không rõ năm đó Trương Dương bao nhiêu tuổi.

Thủ hạ của ông là Tuy Cố giết Xú báo thù cho ông. Tào Tháo thấy vậy bèn sai Sử Hoán mang quân đón đánh, giết Tuy Cố và thu hết thủ hạ của Trương Dương. Không lâu sau Lã Bố cũng bị Tào Tháo tiêu diệt.

Xem thêm
 Đổng Trác
 Lã Bố
 Tào Tháo

Tham khảo
 Lê Đông Phương, Vương Tử Kim (2007), Kể chuyện Tần Hán, Nhà xuất bản Đà Nẵng
 Lê Đông Phương, (2007), Kể chuyện Tam Quốc, Nhà xuất bản Đà Nẵng

Chú thích

Sinh thế kỷ 2
Mất năm 198
Người Nội Mông
Nhân vật quân sự Đông Hán
Nhân vật Tam quốc diễn nghĩa
Quân phiệt cuối đời Hán


title: Melanotus coreanus

text:
Melanotus coreanus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Lee in Lee, Woo & Kwon miêu tả khoa học năm 1999.

Chú thích

Tham khảo

Melanotus


title: Perdita atrovirens

text:
Perdita atrovirens là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1968.

Chú thích

Tham khảo

Perdita
Động vật được mô tả năm 1968


title: (9547) 1985 AE

text:
(9547) 1985 AE là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Kenzo Suzuki và Takeshi Urata in the city thuộc Toyota, Aichi, Nhật Bản, ngày 15 tháng 1 năm 1985.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 9001–10000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1985
Được phát hiện bởi Kenzo Suzuki
Được phát hiện bởi Takeshi Urata
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Megachile fuscicauda

text:
Megachile fuscicauda là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1933.

Chú thích

Tham khảo

F
Động vật được mô tả năm 1933


title: Matamoros, Tamaulipas

text:
Matamoros là một đô thị thuộc bang Tamaulipas, México. Năm 2005, dân số của đô thị này là 462157 người.
Nó nằm trên bờ phía nam của Rio Grande, trực tiếp qua biên giới từ Brownsville, Texas, Hoa Kỳ. Matamoros là thành phố lớn thứ hai trong tiểu bang Tamaulipas. Đến năm 2016, Matamoros có dân số 520.367 người. Ngoài ra, Khu đô thị Matamoros-Brownsville có dân số 1.387.985 người, trở thành khu vực đô thị lớn thứ 4 trên biên giới Mexico-Hoa Kỳ. Matamoros là thành phố lớn thứ 39 ở Mexico và là khu đô thị lớn thứ hai ở Tamaulipas.

Matamoros là một trong những thành phố phát triển nhanh nhất ở Mexico, và có một trong những nền kinh tế phát triển nhanh nhất trong nước . Nền kinh tế của thành phố được dựa trên thương mại quốc tế với Hoa Kỳ thông qua Hiệp định NAFTA, và nó là nhà của một trong những ngành công nghiệp hứa hẹn nhất ở Mêhicô, chủ yếu là do sự hiện diện của các maquiladora.. Trong Matamoros, ngành công nghiệp ô tô là nhà máy lắp ráp và phụ kiện cho các nhãn hiệu như General Motors, Ford, Chrysler, BMW, và Mercedes Benz. Tương tự như vậy, nền kinh tế Matamoros đã được dựa trên nền nông nghiệp, vì các vùng tưới lớn nhất ở miền bắc Mexico là ở khu tự quản. PEMEX đã công bố một dự án khoan ngoài khơi với trị giá hàng tỷ đô la cho cảng Matamoros, một trong những triển vọng trong tương lai cho ngành công nghiệp dầu mỏ của Mexico.

Matamoros là một di tích lịch sử lớn, là nơi diễn ra nhiều trận đánh và các sự kiện của Chiến tranh giành độc lập ở Mexico, cuộc cách mạng Mexico, Cuộc cách mạng Texas, Chiến tranh Mexico-Mỹ cách mạng Mỹ,, và can thiệp của Pháp cho phép thành phố này có được danh hiệu Không xác định, Trung thành và Anh hùng. Quốc khánh Quốc gia Mexico được chơi lần đầu tiên trong công chúng tại Nhà hát Opera ở Matamoros. Trong một lưu ý khác, Matamoros có khí hậu bán khô cằn, có mùa đông ôn hòa, mùa hè nóng, ẩm ướt. Matamoros và Brownsville, Texas là nơi có Ngày Charro và Lễ hội Sombrero, hai dịp lễ tưởng niệm di sản của Hoa Kỳ và Mêhicô được tổ chức vào tháng 2 hàng năm.

Tham khảo

Đô thị bang Tamaulipas
Khởi đầu năm 1826 ở México


title: Nhật Tiến (xã)

text:
Nhật Tiến là một xã thuộc huyện Hữu Lũng, tỉnh Lạng Sơn, Việt Nam.

Xã Nhật Tiến có diện tích 19,96 km², dân số năm 1999 là 3.533 người, mật độ dân số đạt 177 người/km².

Theo thống kê năm 2019, xã Nhật Tiến có diện tích 19,96 km², dân số là 4.038 người, mật độ dân số đạt 202 người/km².

Chú thích

Tham khảo


title: Strasburg, Vorpommern-Greifswald

text:
Strasburg (cũng viết: Strasburg (Uckermark)) là một town trong huyện Vorpommern-Greifswald (trước thuộc huyện Uecker-Randow), trong bang Mecklenburg-Western Pomerania, Đức. Đô thị này có cự ly 16 km về phía tây Pasewalk, và 33 km về phía đông của Neubrandenburg.
Đô thị này có diện tích 86,83 km2, dân số cuối năm 2006 là 5934 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Vorpommern-Greifswald
Khởi đầu thập niên 1250 ở Đế quốc La Mã Thần thánh


title: Agriotes oreas

text:
Agriotes oreas là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Gistel miêu tả khoa học năm 1857.

Chú thích

Tham khảo

Agriotes


title: Frassino

text:
Frassino là một đô thị tại tỉnh Cuneo trong vùng Piedmont của Italia, vị trí cách khoảng 60 km về phía tây nam của Torino và khoảng 30 km về phía tây bắc của Cuneo. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 301 người và diện tích 16,8 km².

Frassino giáp các đô thị: Brossasco, Melle, Sampeyre và San Damiano Macra.

Lịch sử thay đổi dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Cuneo
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: Vaudes

text:
Vaudes là một xã ở tỉnh Aube, thuộc vùng Grand Est ở phía bắc miền trung nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
 Xã của tỉnh Aube

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Vaudes sur le site de l'Institut géographique national
 Vaudes sur le site de l'Insee
 Vaudes sur le site du Quid
 Localisation de Vaudes sur une carte de France et communes limitrophes
 Plan de Vaudes sur Mapquest

Vaudes


title: Sanaüja

text:
Sanaüja là một đô thị trong tỉnh Lérida, cộng đồng tự trị Cataluña Tây Ban Nha. Đô thị Sanaüja có diện tích là 33 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 458 người với mật độ 13,88 người/km². Đô thị Sanaüja có cự ly km so với tỉnh lỵ Lérida.

Tham khảo

Đô thị ở Lérida


title: Coudehard

text:
Coudehard là một xã thuộc tỉnh Orne vùng Normandie tây bắc nước nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 25 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

INSEE

Xã của Orne


title: Verreries-de-Moussans

text:
Verreries-de-Moussans là một commune thuộc tỉnh Hérault trong vùng Occitanie ở phía nam nước Pháp.

Xem thêm
Commune của tỉnh Hérault

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Hérault


title: Uttar Kalas

text:
Uttar Kalas là một thị trấn thống kê (census town) của quận South Twentyfour Parganas thuộc bang Tây Bengal, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Uttar Kalas có dân số 5437 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Uttar Kalas có tỷ lệ 56% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 63%, và tỷ lệ cho phái nữ là 49%. Tại Uttar Kalas, 20% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang West Bengal


title: 5296 Friedrich

text:
5296 Friedrich (9546 P-L) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 17 tháng 10 năm 1960 bởi Cornelis Johannes van Houten, Ingrid van Houten-Groeneveld và Tom Gehrels ở Đài thiên văn Palomar.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 5296 Friedrich

Thiên thể phát hiện năm 1960
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Ertl

text:
Ertl là một thị trấn ở huyện Amstetten trong bang Niederösterreich ở nước Áo. Đô thị này có diện tích 21,11 km², dân số năm 2001 là 1312 người.

Tham khảo

Đô thị của Niederösterreich


title: Helius tshinta

text:
Helius tshinta là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Helius
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Luật tục bảo vệ voi (người M'Nông)

text:
Luật tục bảo vệ voi là một luật tục của người dân tộc thiểu số Người M'Nông, voi là loài vật hoang dã sống ở nơi rừng rậm núi cao, được người M’Nông bắt về thuần dưỡng để phục vụ con người trong những công việc nặng nhọc như vận chuyển gỗ, kéo xe, thồ đất đá, hàng hóa. Voi trở thành tài sản quý giá nhất của con người Tây Nguyên.

Luật tục
Điều luật bất thành văn, quy định xử phạt những ai ăn thịt voi, coi khinh voi, chửi mắng hành hạ voi; làm cho voi bị thương hoặc chết là điều tối kỵ. Người sử dụng voi mà không chăm sóc nó chu đáo, đối xử tàn nhẫn với voi thì bị phạt nặng. Những tội như bắn chết voi rừng, giết voi lấy ngà, bắt trộm hoặc cướp voi, để voi nuôi chung bị chết đều phải xử lý nghiêm khắc. Chẳng hạn, ai làm voi bị thương nhẹ phải nộp phạt một ché rượu, một con heo để cúng.

Làm voi mang thương tích nặng phải cúng một trâu, một ché rượu. Làm voi chết phải đền con voi khác. Bắn chết voi rừng làm cho voi nhà buồn mà chết theo thì bị phạt như làm cho voi nhà bị thương. Trộm voi, cướp voi phải phạt một ché rượu, một con heo hoặc trâu. Nếu làm voi lạc, ai bắt được, chủ voi phải chia đôi giá trị con voi hoặc chuộc bằng con voi có giá trị thấp hơn, nhẹ cũng phải chuộc bằng trâu.

Xử lý vi phạm
Luật tục coi tội con voi phạm phải cũng bị xử lý như người phạm tội ấy. Những con voi cố ý quật chết người phải bị xử tử hình. Già làng cũng mở phiên tòa kể tội con voi đó trước các chủ voi và những con voi khác, hỏi ý kiến xem nó có đáng tội chết không? Nếu đáng chết, những con voi khác đập vòi xuống đất. Không đáng chết thì chúng đứng yên. Đa số cả chủ voi và voi tán thành thì bản án được thi hành ngay. Người chủ có con voi phạm tội còn phải đền cho thân nhân người chết một con voi khác và heo, rượu để cúng. Người ta tính con voi với thang giá trị cao nhất có thể thay thế mạng người.

Gây chết người đền một voi

Chém chết người đền sáu dik.

Dik là tôi tớ, là nô lệ. Người không có voi đền thì phải đến ở đền, trở thành tôi tớ, nô lệ cho gia đình người bị hại.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Người M'Nông
Luật tục của người M'Nông


title: Petritoli

text:
Petritoli là một đô thị tại tỉnh Ascoli Piceno ở vùng Marche, cách khoảng 170 km về phía nam của Ancona và khoảng 90 km về phía nam của Ascoli Piceno. Đến thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số là 2.509 người và diện tích là 23,8 km².

Petritoli giáp các đô thị: Carassai, Monte Giberto, Monte Vidon Combatte, Montefiore dell'Aso, Monterubbiano, Ponzano di Fermo.

Quá trình biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Ascoli Piceno


title: Aptopus suniyana

text:
Aptopus suniyana là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Aranda miêu tả khoa học năm 2004.

Chú thích

Tham khảo

Aptopus


title: Stigmella gossypii

text:
Stigmella gossypii là một loài bướm đêm thuộc họ Nepticulidae. Loài này có ở Puerto Rico và Florida.

Sải cánh dài 3-3.2 mm. Mines can be được tìm thấy ở tháng 3 và đầu tháng 4, con trưởng thành bays 10 days later. Có thể có một lứa một năm.

Ấu trùng ăn Gossypium barbadense.Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

Tham khảo

Liên kết ngoài
A taxonomic revision of the North American species of Stigmella (Lepidoptera: Nepticulidae)

G


title: Xanthopenthes apicatus

text:
Xanthopenthes apicatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schimmel miêu tả khoa học năm 1999.

Chú thích

Tham khảo

Xanthopenthes


title: Sancti Spíritus

text:
Sancti Spíritus là thành phố thủ phủ của  tỉnh Sancti Spíritus ở trung bộ Cuba.  Sancti Spíritus,  theo tiếng Latinh có nghĩa là for "Linh hồn thần thánh", thành phố là một trong những thành phố được bảo tồn tốt nhất ở Caribe từ thời buôn bán đường.

Năm 2004, thành phố cóa dân số là 133.843. với diện tích , Mật dộ dân số của thành phố là .

Xem thêm

Khu tự quản của Cuba

hú thích

Liên kết ngoài
Information for tourists
 Historic City webpage

Thành phố của Cuba
Khởi đầu năm 1514


title: Picinisco

text:
Picinisco là một đô thị ở tỉnh Frosinone trong vùng Lazio, có vị trí cách khoảng 120 km về phía đông của Roma và khoảng 45 km về phía đông của Frosinone. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 1.211 người và diện tích là 62,2 km².

Picinisco giáp các đô thị: Alfedena, Atina, Barrea, Gallinaro, Pizzone, San Biagio Saracinisco, Sant'Elia Fiumerapido, Settefrati, Villa Latina.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune.picinisco.fr.it/

Đô thị tỉnh Frosinone


title: Thể hình tại Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2005

text:
Bộ môn Thể Hình tại Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2005 được thi đấu tại nhà hát Government Service Insurance System, thành phố Pasay, Philippines trong hai ngày 27 tháng 11 và 28 tháng 11 năm 2005. Các vận động viên tranh tài ở 6 hạng cân dành cho nam.

Bảng thành tích

Hạng 55 kg

Huy chươngVận động viênQuốc gia
VàngPhạm Văn Mách Việt Nam
BạcZaw Wan Myanmar
ĐồngVincent Ng Han Cheng Singapore

Hạng 60 kg

Huy chươngVận động viênQuốc gia
VàngIbrahim Bin Sihat Singapore
BạcSomsri Turinthaisong Thái Lan
ĐồngAsrelawandi Indonesia

Hạng 65 kg

Huy chươngVận động viênQuốc gia
VàngMichael Borenaga Philippines
BạcSazali bin Abd Samad Malaysia
ĐồngThongpan Lammana Thái Lan

Hạng 70 kg

Huy chươngVận động viênQuốc gia
VàngSimon Chua Ling Fung Singapore
BạcAung Khaing Win Myanmar
ĐồngCao Quốc Phú Việt Nam

Hạng 75 kg

Huy chươngVận động viênQuốc gia
VàngAlfredo Trazona Philippines
BạcGiáp Trí Dũng Việt Nam
ĐồngPanupong Prapteep Thái Lan

Hạng 80 kg

Huy chươngVận động viênQuốc gia
VàngSitthi Charoenrith Thái Lan
BạcMin Zaw Oo Myanmar
ĐồngLý Đức Việt Nam

Tham khảo

Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2005


title: Codevilla

text:
Codevilla là một đô thị ở tỉnh Pavia trong vùng Lombardia của Ý, có cự ly khoảng 60 km về phía nam của Milan và khoảng 25 km về phía tây nam của Pavia. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 955 người và diện tích là 13 km².

Codevilla giáp các đô thị sau: Montebello della Battaglia, Retorbido, Torrazza Coste, Voghera.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Pavia
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Diminovula kosugei

text:
Diminovula kosugei là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Ovulidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Diminovula


title: Conus rosalindensis

text:
Conus rosalindensis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae, họ ốc cối.

Giống như tất cả các loài thuộc chi Conus, chúng là loài săn mồi và có nọc độc. Chúng có khả năng "đốt" con người, do vậy khi cầm chúng phải hết sức cẩn thận.

Phân bố

Miêu tả
Chiều dài tối đa của vỏ ốc được ghi nhận là 19 mm.

Môi trường sống
Độ sâu tối thiểu được ghi nhận là 3 m. Độ sâu tối đa được ghi nhận là 3 m.

Chú thích

Tham khảo

 The Conus Biodiversity website

R
Động vật được mô tả năm 1998


title: Pachnephorus silvanae

text:
Pachnephorus silvanae là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Daccordi miêu tả khoa học năm 1977.

Chú thích

Tham khảo

Pachnephorus


title: Định luật Pascal

text:
Nguyên lý Pascal hay định luật Pascal là độ tăng áp suất lên một chất lỏng chứa trong bình kín được truyền nguyên vẹn cho mọi điểm của chất lỏng và thành bình do nhà bác học người Pháp Blaise Pascal phát hiện khi lợi dụng tính chất khó nén của nước và nguyên lý bình thông nhau.

Công thức của định luật

ρ=ρa + ρgh
Trong đó:
ρa là áp suất từ bên ngoài nén lên mặt chất lỏng.
ρ là khối lượng riêng của chất lỏng
g là gia tốc trọng trường, thường được lấy giá trị xấp xỉ 9.807 m/s2
h là khoảng cách tính từ bề mặt chất lỏng đến điểm cần xét

Ứng dụng
Nguyên lý Pascal được áp dụng trong việc chế tạo các máy nén thủy lực, máy nâng, phanh (thắng) thủy lực.

Giả sử ta có một máy nén thủy lực có cấu tạo gồm 2 xi lanh có tiết diện S và s. 2 xilanh này chứa đầy chất lỏng và thường là dầu, bịt kín bằng 2 pít-tông.

Khi ta tác dụng một lực f lên pít-tông nhỏ s, lực này gây áp suất  và áp suất này truyền nguyên vẹn tới pít-tông lớn có tiết diện S và gây lực nâng F lên pít-tông theo công thức:

Điều này có nghĩa là S lớn hơn s bao nhiêu lần thì F lớn hơn f bấy nhiêu lần, do đó ta nâng được các vật có trọng lượng rất lớn bằng một lực vừa đủ.

Ngoài ra nếu tính thêm độ cao sau mỗi lần nén với H là độ cao lên được sau 1 lần nén tạo ra các F ở tiết diện S và h là độ cao sau khi nhấn pít-tông xuống một độ cao h để gây ra lực f tại tiết diện s thì ta có:

Xem thêm
Chất lưu Newton

Thủy tĩnh học
Cơ học chất lưu


title: Sainte-Colombe, Seine-et-Marne

text:
Sainte-Colombe là một xã ở tỉnh Seine-et-Marne, thuộc vùng Île-de-France ở miền bắc nước Pháp.

Dân số
Người dân ở Sainte-Colombe được gọi là Saint-Colombinois.

Điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số là .

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-et-Marne

Tham khảo

Liên kết ngoài
1999 Land Use, from IAURIF (Institute for Urban Planning and Development of the Paris-Île-de-France région
French Ministry of Culture list for Sainte-Colombe
Map of Sainte-Colombe on Michelin

Xã của Seine-et-Marne


title: Großmaischeid

text:
Großmaischeid là một đô thị thuộc huyện Neuwied, bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị Großmaischeid có diện tích 15,52 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 2437 người.

Tham khảo

Xã của bang Rheinland-Pfalz
Xã và đô thị ở huyện Neuwied


title: Bufo ceratophrys

text:
The Sapo Cornudo (Bufo ceratophrys) là một loài cóc thuộc họ Bufonidae.
Loài này có ở Brasil, Colombia, Ecuador, Peru, và Venezuela.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, sông ngòi, và sông có nước theo mùa.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất nơi sống.

Tham khảo

 La Marca, E., Coloma, L.A., Ron, S., Almandáriz, A. & Rueda, J.V. 2004. Bufo ceratophrys. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

Liên kết ngoài

C


title: Château-Verdun

text:
Château-Verdun  là một xã ở tỉnh Ariège, thuộc vùng Occitanie ở phía tây nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ariège

Tham khảo

Chateauverdun


title: Clytra bodemeyeri

text:
Clytra bodemeyeri là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1900.

Chú thích

Tham khảo

Clytra
Bọ cánh cứng châu Á


title: HMS Searcher

text:
Ba tàu chiến của Hải quân Hoàng gia Anh từng được đặt tên HMS Searcher:

 HMS Searcher (1562) là một tàu brigantine chế tạo năm 1562 và được bán năm 1564.
 HMS Searcher (1918) là một tàu khu trục lớp S hạ thủy năm 1918 và được bán năm 1938.
 HMS Searcher (D40) là một tàu sân bay hộ tống lớp Attacker được Hải quân Hoa Kỳ chuyển cho Hải quân Hoàng gia Anh năm 1942, và trả cho Hoa Kỳ năm 1945 để bán cho tư nhân
 HMS Searcher (L3058) là một tàu đổ bộ tăng hạ thủy năm 1944 với tên ban đầu LST 3508, được đổi tên thành HMS Searcher năm 1947 và bị tháo dỡ năm 1949

Tên gọi tàu chiến Hải quân Hoàng gia Anh
Lớp tàu sân bay hộ tống Ameer


title: Đào Công Soạn

text:
Đào Công Soạn (陶公僎, 1381-1458) là đại thần nhà Lê sơ trong lịch sử Việt Nam.

Thời chiến
Đào Công Soạn tự là Tân Khanh, người làng Thiện Phiến, huyện Tiên Lữ, Hưng Yên, Việt Nam.

Đào Công Soạn trưởng thành khi nước Đại Việt có nhiều biến động: nhà Hồ thay nhà Trần (1400), không lâu sau quân Minh sang diệt nhà Hồ (1407). Hồi mới mở nước, Đào Công Soạn đón yết quân khởi nghĩa.
Năm 1426, thủ lĩnh quân Lam Sơn chống Minh là Lê Lợi tiến quân ra Bắc, tổ chức kỳ thi đầu tiên. Khi đó Đào Công Soạn đã 46 tuổi, đi thi và đỗ đầu. Ông được Lê Lợi bổ dụng làm quan ngay.
Ngày 20, tháng 12, năm 1426, đặt chức an phủ sứ các lộ. Đào Công Soạn, Nguyễn Dực và 24 người khác được gia phong làm chức đó.

Chiến sự với quân Minh giằng co. Đào Công Soạn được lệnh đi sứ vào thành Đông Quan. Tướng Minh là Vương Thông đề nghị Lê Lợi lập lại con cháu nhà Trần làm điều kiện giảng hòa. Lê Lợi bèn lập Trần Cảo làm vua.

Thời bình
Ngày 29, tháng 10, năm 1429 sứ nhà Minh là bọn Lý Kỳ về nước. Vua Lê Thái Tổ sai đầu mục là Đào Công Soạn, Lê Đức
Huy, Phạm Khắc Phục mang vàng bạc và sản vật địa phương sang nhà Minh cầu phong, đồng thời giải đáp về việc đòi trả người và khí giới, cùng việc tìm con cháu họ Trần
Khi trở về, Đào Công Soạn được phong làm tham tri Đông đạo.

Thời Lê Thái Tông, ông kiêm coi việc ở Viện Thẩm hình, làm tri Thẩm hình viện sự. Mùa đông năm 1435 ông được thăng chức Sứ thẩm hình, kiêm Thượng thư bộ Lễ. Khi sứ nhà Minh sang, ông là người am hiểu ngoại giao, được giao việc đón tiếp. Sang năm 1436, ông lại phụng mệnh làm chánh sứ sang nhà Minh cầu phong cho Lê Thái Tông.

Mùa thu năm 1437 ông được gia phong chức Tả thị lang Môn hạ, tham gia việc xét địa bạ tịch ở Bắc đạo.

Năm 1444 đời Lê Nhân Tông, ông lại làm chánh sứ sang cống nhà Minh. Khi trở về, ông được phong chức hầu, giảng ở tòa Kinh diên.

Năm 1449, ông cáo lão xin nghỉ hưu nhưng vua Nhân Tông không cho mà thăng ông làm Nhập nội đại hành khiển, coi việc ba quán: Nho quán, Sùng văn quán và Tú lâm cực.

Năm 1456, do ông là người có kinh nghiệm, am hiểu nhiều việc, được sai lên Thái Nguyên khám định bờ cõi.

Năm 1458 đời Lê Nhân Tông, Đào Công Soạn qua đời, thọ 78 tuổi.

Nhận định
Sử gia Phan Huy Chú nhận định về ông như sau:

Tham khảo
Đại Việt sử ký toàn thư, Nhà xuất bản Khoa học xã hội Hà Nội, 1993, dịch giả Viện sử học Việt Nam.
Lịch triều hiến chương loại chí, tập 1, Nhà xuất bản giáo dục, 2006, dịch giả Viện sử học Việt nam.
Đại Việt thông sử, Nhà xuất bản văn hóa thông tin, 1976, dịch giả Ngô Thế Long.

Xem thêm
 Lê Thái Tổ
 Lê Thái Tông

Chú thích

Nhà ngoại giao Việt Nam thời Lê sơ
Quan lại nhà Lê sơ
Người Hưng Yên
Sinh năm 1381
Mất năm 1458
Hầu tước nhà Lê trung hưng


title: Vriesea altodaserrae

text:
Vriesea altodaserrae là một loài thuộc chi Vriesea. Đây là loài đặc hữu của Brasil.

Giống
 Vriesea 'Starlight'

Chú thích

Tham khảo

BROMELIACEAE DA MATA ATLÂNTICA BRASILEIRA  truy cập 22 tháng 10 năm 2009
BSI Cultivar Registry  Truy cập 11 tháng 10 năm 2009

Thực vật Brasil
altodaserrae


title: Buenos Aires (tỉnh)

text:
Tỉnh Buenos Aires (tiếng Tây Ban Nha: Provincia de Buenos Aires) là tỉnh lớn nhất và đông nhất của Argentina. Tên của tỉnh bắt nguồn từ tên thành phố Buenos Aires, thành phố từng là thủ phủ của tỉnh, tuy nhiên hiện thành phố Buenos Aires đã là một thành phố tự trị sau cuộc nội chiến kết thúc năm 1880.

Tỉnh Buenos Aires giáp với các tỉnh Entre Ríos và Santa Fe về phía bắc, Córdoba, La Pampa và Río Negro về phía tây, giáp Đại Tây Dương về phía nam và đông.

Chú thích

Liên kết

 Official website
 Short History of the partidos
 Secretary of Interior of the Province
 Buenos Aires Province Pictures
 Brief history of the Buenos Aires partidos

Tỉnh của Argentina


title: Vườn quốc gia Shannon

text:
Vườn quốc gia Shannon là một vườn quốc gia ở bờ biển phía Nam của Western Australia,  về phía nam Perth và  về phía đông nam Manjimup. Nó được tuyên bố là một vườn quốc gia vào năm 1988. Vườn quốc gia này bao gồm toàn bộ lưu vực sông Shannon.

Khu vực này có các đầm lầy giàu sinh học và các khu heathlands cũng như sự phát triển cũ và các khu rừng karri tái sinh. Khu vực này phần lớn vẫn bị ảnh hưởng bởi việc khai thác gỗ cho đến những năm 1940 do sự không thể tiếp cận được của khu vực. Một nhà máy gỗ và thị trấn Shannon được thành lập vào giữa những năm 1940 do thiếu gỗ trong Thế chiến II. Thị trấn đã từng khoe khoang hơn 90 ngôi nhà và một hội trường, bưu điện, nhà thờ và trạm y tá. Một con đập được xây dựng vào năm 1949 để đảm bảo cung cấp nước trong những tháng hè.

Các nhà máy cuối cùng đóng cửa vào năm 1968 và các ngôi nhà đã được bán và di chuyển rời khỏi townsite trống rót và một khu cắm trại bây giờ đứng là thị trấn đã từng làm. Khu vực được công nhận là một vườn quốc gia vào năm 1988 và hiện nay là một phần của Vùng hoang mạc Walpole.

Khu cắm trại có nhà vệ sinh, bếp nướng khí đốt, vòi hoa sen nước nóng và hai dãy nhà có sẵn cho các trại viên trên cơ sở người đến trước được phục vụ trước tiên. Phí nhập cảnh áp dụng cho vườn quốc gia.

Một chuyến đi chưa mở 48 km (30 mi) được gọi là Great Forest Trees Drive đã được hoàn thành vào năm 1996 và cung cấp cho du khách cơ hội để xem nhiều đặc điểm của công viên. Có các điểm dừng thông tin, các khu dã ngoại và các lối đi dọc theo đường lái xe.

Tham khảo

Vườn quốc gia Tây Úc

en:Shannon National Park


title: Saint-Rémy, Deux-Sèvres

text:
Saint-Rémy là một xã thuộc tỉnh Deux-Sèvres trong vùng Nouvelle-Aquitaine phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 80 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Deux-Sèvres


title: Knipowitschia thessala

text:
Knipowitschia thessala là một loài cá thuộc họ Gobiidae. Nó là loài đặc hữu của Hy Lạp. Các môi trường sống tự nhiên của chúng là sông and freshwater spring. Nó bị đe dọa do mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo

 Knipowitschia thessala in FishBase

Knipowitschia
Động vật Hy Lạp
Cá châu Âu
Cá nước ngọt châu Âu
Động vật được mô tả năm 1921


title: Bidessus omercooperae

text:
Bidessus omercooperae là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Biström miêu tả khoa học năm 1985.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Bidessus


title: Sphecodes fragariae

text:
Sphecodes fragariae là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1903.

Chú thích

Tham khảo

Sphecodes
Động vật được mô tả năm 1903


title: Epiphragma staplesi

text:
Epiphragma staplesi là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Epiphragma
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Limnophila pectinifera

text:
Limnophila pectinifera là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Limnophila (chi ruồi)


title: Oides alluaudi

text:
Oides alluaudi là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Laboissiere miêu tả khoa học năm 1914.

Chú thích

Tham khảo

Oides


title: Lassaba

text:
Lassaba là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Boarmiini


title: (85166) 1989 OC

text:
(85166) 1989 OC là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Robert H. McNaught ở Đài thiên văn Siding Spring ở Coonabarabran, New South Wales, Australia, ngày 21 tháng 7 năm 1989.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 85001–86000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1989
Được phát hiện bởi Robert H. McNaught
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: 208

text:
Năm 208 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh
 Tư Mã Sư

Mất
 Lưu Biểu
 Tào Xung

Tham khảo

Năm 208


title: Triaenodes flintorum

text:
Triaenodes flintorum là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Triaenodes


title: Kanahiiphaga frontalis

text:
Kanahiiphaga frontalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Laboissiere miêu tả khoa học năm 1936.

Chú thích

Tham khảo

Kanahiiphaga


title: Le Retail

text:
Le Retail là một xã ở tỉnh Deux-Sèvres trong vùng Nouvelle-Aquitaine miền Tây nước Pháp.

Nơi này cách 7 km về phía Nam của Secondigny, 20 km về phía Tây Nam của Parthenay và 33 km về phía Bắc của Niort.

Xem thêm
Xã của tỉnh Deux-Sèvres

Tham khảo
INSEE

Xã của Deux-Sèvres


title: Saint-Martin-de-Coux

text:
Saint-Martin-de-Coux là một xã trong tỉnh Charente-Maritime trong vùng Nouvelle-Aquitaine, tây nam nước Pháp. Xã Saint-Martin-de-Coux nằm ở khu vực có độ cao trung bình 80 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintmartindecoux


title: Tajimi, Gifu

text:
là một thành phố thuộc tỉnh Gifu, Nhật Bản.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Trang web chính thức

Thành phố tỉnh Gifu


title: Chézery-Forens

text:
Chézery-Forens là một xã ở tỉnh Ain, vùng Auvergne-Rhône-Alpes thuộc miền đông nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Aisne

Tham khảo

Chezeryforens


title: Ormosia amakazarii

text:
Ormosia amakazarii là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Ormosia (chi ruồi)
Limoniidae ở vùng Palearctic