title: Trận Hưng Hóa (1884)

text:
Trận Hưng Hóa hay Pháp đánh thành Hưng Hóa là một phần của cuộc chiến tranh Pháp-Việt 1858-1884 diễn ra từ ngày 11 tháng 4 năm 1884 và kết thúc vào ngày 12 tháng 4 cùng năm. Đây là một trong số ít trận đánh lớn do quân đội Pháp tổ chức tấn công, để hoàn thành gấp việc đánh chiếm Bắc Kỳ, nhằm thực hiện công cuộc cai trị và bảo hộ Việt Nam của chính phủ Pháp.

Trước khi khai cuộc

Mở rộng phạm vi chiếm đóng
Đánh chiếm xong thành Bắc Ninh, hai Thiếu tướng Pháp là Brière de l'Isle và François de Négrier, liền chia quân ra truy kích quân Thanh và mở rộng phạm vi chiếm đóng.

Tướng Brière de l'Isle dẫn quân tiến lên hướng Lạng Sơn, chiếm đồn Phủ Lạng Thương, Kép. Đến khi gặp phải đường Chi Lăng hiểm yếu, viên tướng này không dám đuổi theo, mới dẫn quân trở về lại Bắc Ninh.

Tướng François de Négrier dẫn quân đi ngả Thái Nguyên, đến ngày 16 tháng 3 năm 1884, thì phá tan các đồn trại ở Nhã Nam (Yên Thế), thu được 21 khẩu đại bác, nhiều tiền kẽm, gạo và dầu lạc.

Trên đường đi đến Thái Nguyên, quân dân Việt đã chặn đánh quân Pháp ở Đức Tân, Phú Bình, nhưng không cầm chân được đối phương.

Đánh chiếm Thái Nguyên
Lúc bấy giờ, ở Thái Nguyên có khoảng một ngàn quân Việt do Thủ úy Nguyễn Quang Khoang cai quản và 5 doanh (khoảng 5.000 quân) quân Thanh do tướng nhà Thanh là Trần Đức Triều chỉ huy.

Cuộc giao tranh đã diễn ra ở đây khá kịch liệt, cho đến khi Thủ úy Nguyễn Quang Khoang bị đạn chết, quân Việt mới vội tháo chạy. Trong cảnh khói lửa ấy, các quan tỉnh chạy ra khỏi thành ẩn nấp trong các nhà dân; còn mấy ngàn quân Thanh cũng chẳng khác hơn, lớp thì chạy về Tuyên Quang, lớp thì chạy lên Cao Bằng. Dọc đường họ còn tranh đi cướp phá và hãm hiếp, khiến dân Việt thêm nhiều khốn khổ.

Ngày 19 tháng 3 năm 1884, quân Pháp tràn vào thành Thái Nguyên tịch thu 31 khẩu đại bác cùng nhiều đạn dược, vàng bạc và quý vật khác. Xong, họ còn phá tan ba cửa thành và đốt hết các văn thư.

Tình cảnh loạn quân, loạn quan này mãi đến tháng 5 năm 1884 mới tạm ổn, sau khi quân Pháp cho tái lập các đồn, ải và triều đình Huế thân Pháp đã cử nguyên Án sát Hà Tĩnh là Dương Danh Lập làm quyền Tuần phủ Thái Nguyên để chiêu an, và đòi Tuần phủ cũ là Trương Quang Huấn đang lánh thân ở Thanh Hóa về kinh đợi lệnh.

Tấn công thành Hưng Hóa

Thành Hưng Hóa là thủ phủ của đạo thừa tuyên Hưng Hóa, sau này là trấn Hưng Hóa, rồi tỉnh Hưng Hóa. Thành nằm ở ven bờ đầm Dị Nậu thuộc huyện Tam Nông, tỉnh Phú Thọ ngày nay, về phía Tây Nam của thành phố Việt Trì và Tây Bắc của thị xã Sơn Tây.

Sau khi hạ được thành Thái Nguyên, quân Pháp quay về mạn sông Hồng để chuẩn bị đánh lấy Hưng Hóa.

Thừa lệnh của Thống tướng Charles-Théodore, Thiếu tướng Brière de l'Isle đem đoàn quân thứ nhất theo con đường Sơn Tây lên Hưng Hóa, rồi dàn trận ở bên này sông Đà.

Hai bên khởi sự đánh nhau từ sáng ngày 11 tháng 4 năm 1884 đến 2 giờ chiều thì quân Pháp qua được sông ở chỗ gần địa hạt huyện Bất Bạt (Sơn Tây). Chín giờ sáng ngày hôm sau (12 tháng 4), thiếu tướng François de Négrier đem đoàn quân thứ nhì, vượt sông Đà đến hợp lực. Tuy bị quân Việt đón đánh ở Hạ Bì, La Thượng, nhưng tất cả 7.000 quân Pháp vẫn tiến lên được.

Tướng nhà Thanh là Sầm Dục Anh liệu thế không thể chống giữ, nên đã cho các tướng là Đình Hòe, Mã Trụ rút quân về Yên Bái. Thấy quân Thanh tháo lui, tướng nhà Nguyễn là Hoàng Tá Viêm cũng bỏ đồn Dao Phương, về lại Thục Luyện (nay là xã Thục Luyện, huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ).

Vì thế thành Hưng Hóa chỉ còn lại một số quân Cờ Đen chừng 3500 quân của tướng Lưu Vĩnh Phúc và một số quân Việt của Tuần phủ Nguyễn Quang Bích. Nhưng sau đó, Lưu Vĩnh Phúc thấy hai đại binh trên dời đi hết thì lo ngại, nên dẫn quân ra đóng ngoài thành.

Nhờ khí cầu chở người bay lên cao để quan sát và chỉ điểm, nên khi đại quân Việt và Thanh vừa rút, thì các đại bác của Pháp cũng bắt đầu nả đạn dữ dội vào trong thành. Hai bên giao tranh, nhưng trong lúc quân ít thế nguy, may có đọi quân của Đốc Dị và Đốc Ngũ bố trí đóng ngoài thành ứng cứu kịp thời.
 Ở Thục Luyện (Thanh Sơn, Phú Thọ), quan quân của tướng Hoàng Kế Viêm men theo đường núi rút hết về Huế. Chỉ có Tuần phủ Nguyễn Quang Bích là không chịu về kinh theo lệnh vua, mà tiếp tục chống Pháp. Trận chiến diễn ra ác liệt cho đến chiều tối thì thành bị vỡ. Nguyễn Quang Bích trèo lên kính thiên đài trên cột cờ  Hưng Hoa định tuẫn tiết. Các tướng sĩ đã vực ông lên ngựa chạy về đình làng Tu My. (Sau đó Nguyễn Quang Bích lập căn cứ tiếp tục  kháng chiến tại Tiên Động, Cẩm Khê Phú Thọ. Nơi đây ông dựng cờ khởi nghĩa với tuyên ngôn: Việt quốc thiên thu nguyên bất dịch - Lạc hồng tiên chủng phục hoàn tô nghĩa là " nước Việt ngàn năm không đổi và sẽ phục dụng lại Giang sơn Lạc Hồng và lá cờ thêu bốn chữ "bình Tây báo quốc". Cuộc khởi nghĩa Tiên Động được nhiều thân hào nghĩa sĩ nhiều vùng cả nước đến tụ nghĩa sau này, trở thành một trung tâm kháng pháp o Bắc Kỳ)

Sau trận chiến
Sau trận chiến, bên quân Pháp một số bị chết và thường vong. Quân Thanh và quân Cờ Đen số người chết và thương vong, quân khí và quý vật, chắc chắn bị tổn thất nhiều, nhưng vì sử sách không biên chép rõ nên không thống kê được.

Được tin Pháp chiếm đóng Hưng Hóa, triều đình Đồng Khánh liền cử Nguyễn Văn Thi làm Tuần phủ, Bùi Quang Thích làm Bố chính và Lê Ngọc Uẩn làm Án sát, cùng đến đó làm việc dưới quyền kiểm soát của thực dân, nhằm ổn định tình hình và kêu gọi nhân dân thôi kháng Pháp. Nhưng bất chấp lệnh vua, nhân dân miền Tây Bắc đúng lên kháng chiến với cuộc khởi nghĩa Tiên Động ngày 12/5 năm giáp thân (1884) dưới sự lãnh đạo của Nguyễn Quang Bích. Và năm sau 1885 vua Hàm Nghi hạ chiếu Cần Vương đã sắc phong cho ông làm Hiệp biện đại học sĩ, lễ bộ thượng thư sung Hiệp thống Bắc Kỳ Quân vụ Đại Thần được toàn quyền chỉ huy chống Pháp ở Bắc Kỳ. Các ông Tống Duy Tân, Nguyễn Thiện Thuật đều đã đén Tiên Đong nhân sắc phong của vua Hàm Nghi và chiếu Cần Vương. Nguyễn Xuân Ôn, Phan Đình Phùng, Đinh Công Tráng, phạm Bành, Đàm chí Trạch, vũ Hữu Lợi, lãnh Hoan, Nguyễn Tử Ngôn.... từng đến Tiên Động vào các năm 1885,1886. Đầu năm 1887 Nguyễn Quang Bích cùng Tôn Thất Thuyết trù tính đón vua Hàm Nghi ra Bắc, nên đã dời căn cứ kháng chiến lên Nghĩa Lộ. Tại đây ông được các thổ hào hết sức ủng hộ như Lãnh Năm, Lãnh Tế, Đặng Phúc Thành, Đào Chinh Lục, Cầm Bun Hoan, Đèo Văn Toa, Đèo Văn Trì, Sa văn Nội. Nông Văn Quang, Đổng phúc Thịnh, Cầm Tám, Vương Văn Doan... đã làm nên một cuộc kháng chiến Cần Vương vùng Tây Bắc.

Ảnh

Xem thêm
Nguyễn Quang Bích
Hoàng Tá Viêm
Lưu Vĩnh Phúc

Chú thích

Tham khảo chính
Trần Văn Giàu, Tổng tập (phần I), Nhà xuất bản Quân đội Nhân dân, Hà Nội, 2006 (tr. 384)
Phạm Văn Sơn, Việt sử tân biên, quyển 5, tập thượng, Sài Gòn, 1962 (tr. 424).
Hoàng Văn Lân & Ngô Thị Chính, Lịch sử Việt Nam (1858-cuối XIX), Nhà xuất bản Giáo dục, 1979 (tr. 55).

Liên kết ngoài
Tập ảnh xưa liên quan
Đoạn liên quan trong Việt Nam sử lược
Trận Hưng Hóa

H
H
Phú Thọ
Trận đánh liên quan tới Việt Nam
Xung đột năm 1884


title: Giải bóng đá nữ vô địch quốc gia 2011

text:
Giải bóng đá nữ vô địch quốc gia 2011 (Tên chính thức là: Giải bóng đá nữ vô địch quốc gia - Cúp Vinatex 2011, đặt tên theo nhà tài trợ) là giải đấu bóng đá lần thứ 14 của Giải vô địch bóng đá nữ Việt Nam do VFF tổ chức và Tập đoàn dệt may Việt Nam (Vinatex) tài trợ. Giải bóng đá nữ Vô địch Quốc gia 2011 với sự tham dự của 6 đội bóng gồm: Hà Nội Tràng An 1, Hà Nội Tràng An II, Phong Phú Hà Nam, Than Khoáng sản Việt Nam, Thành phố Hồ Chí Minh và Gang thép Thái Nguyên, Giải bóng đá nữ Vô địch Quốc gia 2011 sẽ chính thức khởi tranh vào ngày 9/4/2011. Nhằm tạo điều kiện thi đấu nhiều hơn cho các cầu thủ, Ban tổ chức giải tiếp tục áp dụng phương thức thi đấu vòng tròn 2 lượt để tính điểm xếp hạng. Theo lịch thi đấu, các trận lượt đi sẽ diễn ra từ ngày 9/4 đến ngày 27/4/2011. Còn các trận lượt về sẽ khởi động vào ngày 2/7 và kết thúc vào ngày 20/7/2011.

Địa điểm thi đấu
Ban đầu Lạng Sơn xin đăng cai tổ chức giải nhưng gặp khó khăn về mặt sân bãi. Sau đó Hà Nam được chọn đăng cai tổ chức cho cả lượt đi và về. Do đó tất cả các trận đấu đều diễn ra tại Sân vận động Hà Nam, Thành phố Phủ Lý, Tỉnh Hà Nam.

Thông tin giải đấu
 Giải năm nay có 6 đội tham dự giải bao gồm:Tp.Hồ Chí Minh,Hà Nội Tràng An 1,Hà Nội Tràng An 2,TKS Việt Nam,Phong Phú Hà Nam,Gang Thép Thái Nguyên.
 Do giải đấu năm nay gặp khó khăn trong việc tìm nhà tài trợ nên VFF đã hỗ trợ các đội bóng tham dự giải.
 Ngày 15 tháng 3 năm 2011 đã tổ chức buổi lễ công bố điều lệ và bốc thăm xếp lịch thi đấu .
Ngày 20 tháng 4 năm 2011Tập đoàn dệt may Việt Nam trở thành nhà tài trợ chính thức của giải và tên chính thức của giải là Giải bóng đá nữ VĐQG - Vinatex 2011

Cách tính điểm, xếp hạng
Đội thắng: 3 điểm
Đội hoà: 1 điểm
Đội thua: 0 điểm
Tính tổng số điểm của các Đội đạt được để xếp thứ hạng.
Nếu có từ 2 đội trở lên bằng điểm nhau, trước hết sẽ tính kết quả các trận đấu giữa các đội đó với nhau theo thứ tự: số điểm; hiệu số bàn thắng-bàn thua; số bàn thắng. Nếu các chỉ số này vẫn bằng nhau thì tiếp tục xét các chỉ số của toàn bộ các trận đấu trong giải theo thứ tự: Hiệu số của tổng số bàn thắng- tổng số bàn thua; tổng số bàn thắng. Nếu vẫn bằng nhau sẽ tổ chức bốc thăm để xác định đội xếp trên.

Giải thưởng
Đội Nhất: Cúp, cờ, HCV và 150 triệu đồng
Đội xếp thứ Nhì: Cờ, HCB và giải thưởng 100 triệu đồng
Đội xếp thứ Ba: Cờ, HCĐ và giải thưởng 50 triệu đồng
Giải phong cách: Cờ và giải thưởng 10 triệu đồng
Cầu thủ xuất sắc nhất giải: 5 triệu đồng
Thủ môn xuất sắc nhất giải: 5 triệu đồng
Cầu thủ ghi nhiều bàn thắng nhất: 5 triệu đồng.

Bảng xếp hạng

Bảng tổng sắp

Đội dẫn đầu sau mỗi vòng đấu

Lịch thi đấu và kết quả chi tiết

Lượt đi

Lượt về

Kết quả tổng hợp
Đội vô địch:Hà Nội Tràng An 1
Đội hạng nhì:Phong Phú Hà Nam
Đội thứ ba:Tp.Hồ Chí Minh
Giải phong cách:Phong Phú Hà Nam
Cầu thủ xuất sắc nhất:Nguyễn Thị Kim Tiến (16, Hà Nội Tràng An 1)
Cầu thủ ghi nhiều bàn thắng nhất:Nguyễn Thị Hòa (14, Hà Nội Tràng An 1, 4 bàn)
Thủ môn xuất sắc nhất:Đặng Thị Kiều Trinh (34, Tp.Hồ Chí Minh).

Tham khảo

Xem thêm
Giải bóng đá vô địch quốc gia 2011
Kết quả chi tiết giải bóng đá nữ vô địch quốc gia 2011

Liên kết ngoài
 Lịch thi đấu  của giải trên trang chủ của Liên đoàn bóng đá Việt Nam.
 Điều lệ Giải vô địch bóng đá nữ Việt Nam 2010

2011
Bóng đá nữ
Bóng đá nữ năm 2011


title: Dồi

text:
Dồi là một món ăn được làm từ lòng lợn, lòng chó hoặc thân động vật có dạng hình ống, được nhồi đầy hỗn hợp gồm tiết và các loại rau gia vị, các loại gia vị như muối, tiêu, mỳ chính, nước mắm, tỏi và lạc, đậu xanh. Sau khi nhồi đầy chặt thì được hấp cách thủy hoặc nướng.

Nguồn gốc

Bán đảo Triều Tiên
Dồi lợn nướng sundae bắt đầu có từ triều đại Cao Ly (918-1392), khi thịt lợn nổi bật trên bán đảo Triều Tiên, đã được sử dụng trong các món ăn. Công thức nấu sundae được tìm thấy trong các sách dạy nấu ăn thế kỷ 19 bao gồm Gyuhap chongseo và Siuijeonseo.

Sundae truyền thống có thành phần từ ruột bò hay lợn nhồi với tiết (huyết), thịt băm nhỏ, gạo nếp và các loại rau, là một thực phẩm đam mê lạc thú tiêu thụ trong những dịp đặc biệt, lễ hội và họp mặt gia đình lớn. Sau Chiến tranh Triều Tiên, khi thịt khan hiếm trong thời kỳ đói nghèo sau chiến tranh, nangmyeon đã thay thế thịt nướng ở Hàn Quốc. Sundae đã trở thành một món ăn nhẹ đường phố rẻ tiền được bán ở bunsikjip (quán ăn nhanh), pojangmacha (quầy hàng đường phố) và các chợ truyền thống.

Châu Phi
Ở Kenya, mutura là một món ăn truyền thống của người dân miền trung Kenya, mặc dù ngày nay rất phổ biến. Nó được làm bằng thịt, máu và gia vị, tất cả được bọc trong ruột hoặc dạ dày của động vật. Ở Kenya, chất độn bao gồm thịt dê hoặc thịt bò bằm tươi, mỡ và hành tím.

Thịt dê, bò hoặc cừu bị giết mổ sẽ được lấy máu để nhồi thịt, mặc dù ngày nay nhiều loại mutura, đặc biệt là các loại thương mại bán trên đường phố, không chứa máu. Thịt để làm nhân có thể là bất kỳ phần thịt nào, nhưng giống như bất kỳ loại xúc xích nào khác, các vết cắt chính thường không được sử dụng để nhồi. Thay vào đó, những vết cắt cứng hơn, gọn gàng hơn - ví dụ như cổ - được cắt bớt xương. Vỏ bọc để nhồi là túi dạ dày và ruột lớn hơn. Chúng được xả nhiều lần bằng nước để làm sạch chúng.

Thịt để nhồi được thái nhỏ hoặc băm nhuyễn, và phần mỡ bắt buộc thường được cắt bỏ từ các phần khác. Thịt được chiên sơ qua, trộn với hành tím thái nhỏ, muối và ớt tươi tùy ý. Các món ăn bổ sung khác bao gồm rau mùi tươi xắt nhỏ (dhania hoặc ngò), tỏi, hạt tiêu và thậm chí cả thịt bò kho. Sau đó, hỗn hợp này được trộn đều với máu tươi của con vật, và nhồi vào dạ dày và ruột, với các lỗ hở được khâu hoặc buộc lại bằng dây.

Món dồi này được luộc trong một nồi lớn (thường là các bộ phận khác của động vật không được rang và dùng để nấu súp) trong 30-45 phút và rang trên than cho đến khi có màu nâu. Sau khi cắt lát, nó được phục vụ với kachumbari - một món salad hành tây bao gồm cà chua, hành tím và rau mùi tươi, một chút ớt và vắt chanh. Tinh bột đi kèm là ugali.

Cách làm
Dồi sử dụng ruột động vật, thân động vật dạng ống, cổ của những loại thủy cầm được làm thật sạch. Nguyên liệu nhồi vào bên trong thường được xay, băm nhuyễn, phối trộn rất nhiều loại gia vị, các loại rau thơm tùy theo vỏ ngoài của dồi là động vật gì, sau đó nhồi chặt vào, thắt từng khúc bằng dây nếu đoạn dồi quá dài. Đem hấp cách thủy hoặc luộc và thỉnh thoảng dùng que nhọn xăm lỗ cho chảy bớt nước bên trong ra, không làm cho thành phẩm bị nứt vỡ. Một số loại dồi sau khi hấp chín được nướng để tăng hương vị, đồng thời làm hình thức sản phẩm hấp dẫn hơn.

Các loại

 Dồi chó: thường dùng nguyên liệu được phối trộn rất cầu kỳ bao gồm các loại hạt đậu xanh, hạt điều, đậu nành rang vàng giã nhỏ, cơm nếp giã nhuyễn nát, các loại lá thơm như lá mơ tam thể, lá chanh, lá gừng, lá sung, búp ổi, húng lủi được gia giảm tùy địa phương, và không thể thiếu lá cúc tần là loại cây thường mọc hoang hoặc trồng làm bờ dậu. Gia vị thì phải đủ sả, tỏi, nước củ riềng, mắm tôm, mẻ. Nguyên liệu chính là thịt thì phải có thịt chó, thịt lợn, gan chó, óc lợn, mỡ gáy lợn, một chút mật chó, và tiết chó. Thịt lợn và mỡ gáy lợn cho món dồi chó vị ngọt đậm đà và có hình thức bóng mượt. Cơm nếp bóp trộn với tiết làm chất kết dính các nguyên liệu khác đã được băm nhỏ, nhồi vào lòng chó đã làm sạch. Sau khi nhồi xong, đem hấp chín và nướng vàng sậm màu cánh gián.
 Dồi lợn: Món lòng già được gọi là dồi thường làm rất công phu. Lòng già thông rửa rất kỹ, lộn trái để các lá mỡ của phía ngoài lòng quay vào trong trước khi nhồi thực phẩm. Món dồi nhồi nguyên liệu này lại phân chia ra hai trường phái miền Bắc và miền Nam[1]. Người Nam dùng ruột non chứ không dùng ruột già và dùng thịt vai xắt hạt lựu cỡ một phân và huyết (tiết) chín cũng xắt cỡ đó, trộn chung với đậu xanh, hạt tiêu rang vàng đâm giập giập, rau răm, rau húng quế xắt nhỏ. Vì ruột non nên dồi không lớn và khi luộc (hấp) chín, miếng dồi được đem chiên vàng ruộm gọi là dồi sụn nướng/chiên (xem thêm lòng lợn).
 Dồi lươn: làm chết lươn, tuốt sạch nhớt moi bụng và mổ bỏ ruột. Dùng dao cắt lìa phần xương thịt ở phía cổ lươn nhưng không làm đứt rời, đảm bảo da lươn được liền từ đầu chí đuôi. Do phần đuôi lươn quá nhỏ nên khó lột da được, người ta phải cắt ngang cả thịt xương phần thân lươn cuối cùng cách đuôi lươn một đoạn khoảng từ 6-10 phân. Phần xương và thịt lươn được lọc bỏ xương, chỉ lấy thịt băm nhuyễn trộn với thịt nạc lợn, mộc nhĩ, miến, gia vị, đường, hạt tiêu để nguyên hạt, nước mắm, dùng muỗng nhồi trộn đều vào nhồi đầy vào da thân lươn đã lột trước đó. Xếp lươn vào nồi, cho hành tây đã bổ dọc củ lên và đổ nước cốt dừa đun xăm xắp. Khi ăn thì rắc chút lạc rang vàng giã dập (trong Nam gọi là đâm ba xồn) lên.
Dồi rắn: cách làm tương tự dồi lươn nhưng thường không bỏ xương rắn mà băm thật nhuyễn, thường có rau răm băm nhỏ cho vào phối trộn với gia vị.
Dồi cổ vịt, ngan, ngỗng: Vịt, ngan, ngỗng chọn loại chắc con không nên dùng loại quá nhỏ thịt kém ngon hay bị nát. Cắt tiết sát phần đầu để giữ lại đoạn cổ vịt, ngan, ngỗng được dài. Lấy đoạn cổ dài độ một gang tay trở lên và lột lấy phần da sống cổ, lấy thịt lợn và chút thịt vịt, ngan, ngỗng băm thật nhỏ trộn với một ít tiết, rau mùi, rau răm, hạt dổi, củ sả băm nhỏ, nhồi vào da cổ làm được một khúc dồi, đem luộc chín vớt ra cắt thành miếng vừa phải xếp lên đĩa. Dồi vịt, ngan, ngỗng ăn có vị đặc biệt béo, đậm đà rất ngon.

Món tương tự

Xúc xích: xúc xích có thể coi là một dạng dồi thường dùng thịt xay, tỏi, hạt tiêu, vỏ ngoài làm từ ruột non động vật (bò, lợn) bào thật mỏng. Nổi tiếng là các loại xúc xích Đức.
Lạp xưởng: gần tương tự như xúc xích, nhưng thường có nhiều mỡ xắt hạt lựu làm nhân, dùng diêm tiêu tạo màu đỏ, hấp chín và phơi khô se lại để bảo quản lâu dài.

Xúc xích nhồi tiết cũng là món ăn truyền thống của nhiều nước khác, nhưng các món này có thành phần gia vị khác với các loại dồi của Việt Nam.

Dồi trong ca dao Việt Nam
Ca dao Việt Nam có câu bất hủ về món dồi chó:
Sống ở trên đời (không được) ăn miếng dồi chó
Chết xuống âm phủ biết có hay không?

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sức hấp dẫn của món dồi

Ẩm thực Việt Nam
Ẩm thực Argentina
Ẩm thực Đài Loan
Ẩm thực Đức
Ẩm thực México
Ẩm thực Liên bang Nga
Ẩm thực Philippines
Ẩm thực Scotland
Ẩm thực Uruguay
Ẩm thực Venezuela
Ẩm thực Chile
Ẩm thực Anh
Ẩm thực Puerto Rico
Món lợn


title: Centrolene papillahallicum

text:
Centrolene papillahallicum từ Guyana là một disputed loài ếch thuộc họ Centrolenidae, Doubts have been expressed about the validity of this taxon và it is sometimes included in C. gorzulai.

Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và sông ngòi. Tình trạng bảo tồn của nó hiện chưa đủ thông tin.

Chú thích

Tham khảo
 Reynolds, R., Hoogmoed, M., MacCulloch, R. & Gaucher, P. 2004. Centrolene papillahallicum. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

Centrolene

ca:Centrolene papillahallicum
en:Centrolene papillahallicum
fr:Centrolene papillahallicum
hu:Centrolene papillahallicum


title: Triaenodes dipsius

text:
Triaenodes dipsius là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Chú thích

Tham khảo

Trichoptera miền Tân bắc
Triaenodes


title: 3944 Halliday

text:
3944 Halliday (1981 WP1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 24 tháng 11 năm 1981 bởi Bowell, E. ở Flagstaff (AM).

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 3944 Halliday

Được phát hiện bởi Edward Bowell
Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1981


title: Megachile biloba

text:
Megachile biloba là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Vachal mô tả khoa học năm 1910.

Chú thích

Tham khảo

B
Động vật được mô tả năm 1910


title: Rhyacophila khiympa

text:
Rhyacophila khiympa là một loài Trichoptera trong họ Rhyacophilidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Rhyacophila


title: Batrachedridae

text:
Batrachedridae là một họ bướm đêm. Họ này bao gồm các loài bướm đêm nhỏ, mảnh dẻ với cánh ôm sánh thân. Việc xếp họ này các nhóm liên quan thường có tranh cãi nhưng hiện tại họ này chứa 2 chi Batrachedra (nhiều loài) và Houdinia (chỉ có một loài là Houdinia flexissima được tìm thấy ở New Zealand và các đảo lân cận).

Liên kết ngoài
Microleps U.S.A. (Neartic)

Chú thích

Tham khảo

Họ côn trùng


title: Rhyacophila pepingensis

text:
Rhyacophila pepingensis là một loài Trichoptera trong họ Rhyacophilidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Rhyacophila


title: Kỳ Liên, Hải Bắc

text:
Kỳ Liên (chữ Hán giản thể: 祁连县) là một huyện thuộc Châu tự trị dân tộc Tạng Hải Bắc, tỉnh Thanh Hải, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Kỳ Liên bắc và đông giáp tỉnh Cam Túc. Huyện này có diện tích 15610 km2, dân số năm 2002 là 40.000 người, chủ yếu là người Hán. Mã số bưu chính là 810400. Huyện lỵ đóng tại trấn Bát Bảo. Về mặt hành chính, huyện này được chia thành 3 trấn, 5 hương.
Trấn: Bát Bảo, Nga Bảo, Mặc Lặc.
Hương: Kha Kha Lý, A Nhu, Trát Ma Thập, Dã Ngưu Câu và Trát Lặc Mục.

Tham khảo

Hải Bắc
Đơn vị cấp huyện Thanh Hải


title: Bản Khê

text:
Bản Khê (tiếng Trung: 本溪市 bính âm: Běnxī shì, Hán-Việt: Bản Khê thị) là một địa cấp thị của tỉnh Liêu Ninh, Trung Quốc. Bản Khê có diện tích 8411,3 km2, dân số 937.805 người.

Hành chính
Bản Khê được chia ra thành các đơn vị hành chính sau:
Quận Bình Sơn (平山区)
Quận Minh Sơn (明山区)
Quận Khê Hồ (溪湖区)
Quận Nam Phân (南芬区)
huyện tự trị dân tộc Mãn Bản Khê (本溪满族自治县)
huyện tự trị dân tộc Mãn Hoàn Nhân (桓仁满族自治县)

Tham khảo

Thành phố tỉnh Liêu Ninh


title: Geranomyia walkeri

text:
Geranomyia walkeri là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Geranomyia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Leptotarsus decoratus

text:
Leptotarsus decoratus là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Leptotarsus


title: Alsophila (bướm đêm)

text:
Alsophila là một chi the moth family Geometridae, phân họ Alsophilinae. Chi này đáng chú ý vì chúng lưỡng tính dị hình dẫn đến việc cánh giảm lớn ở con cái để chúng không thể bay. Con bướm bay vào cuối mùa thu hay đầu mùa xuân.

Các loài
 Alsophila aceraria ([Denis & Schiffermüller], 1775)
 Alsophila acroama Inoue, [1944]
 Alsophila aescularia – tháng 3 Moth ([Denis & Schiffermüller], 1775)
 Alsophila bulawski Beljaev, 1996
 Alsophila foedata Inoue, 1944
 Alsophila inouei Nakajima, 1989
 Alsophila japonensis Warren, 1894
 Alsophila kurentzovi (Viidalepp, 1986)
 Alsophila murinaria Beljaev, 1996
 Alsophila pometaria – Fall Cankerworm Harris, 1841
 Alsophila vladimiri Viidalepp, 1986
 Alsophila yanagitai Nakajima, 1995
 Alsophila zabolne Inoue, 1941

Chú thích

Tham khảo

Geometridae
Alsophilinae


title: Ischnotoma terminata

text:
Ischnotoma terminata là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Ischnotoma


title: Calliostoma grohi

text:
Calliostoma grohi là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Calliostomatidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

G


title: Khởi nghĩa Lê Ngọc

text:
Khởi nghĩa Lê Ngọc là cuộc kháng chiến chống nhà Đường, diễn ra vào đầu thế kỷ VII, do Lê Ngọc (còn gọi là Lê Cốc) cùng 4 người con lãnh đạo.

Thân thế của Lê Ngọc

Theo thần tích của đền thờ Lê Ngọc tại tổng Thạch Khê, nay thuộc huyện Đông Sơn, tỉnh Thanh Hóa, tổ tiên của Lê Ngọc làm quan nhà Tấn, được phong tước hầu. Đến thời nhà Lương đã có 3 đời liên tiếp được phong hầu. Sang đến đời nhà Tùy, Lê Ngọc được phong Tuyên uy tướng quân Nhật Nam thái thú (quận Nhật Nam lúc này tương ứng với các tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnh ngày nay), sau đổi làm Cửu Chân thái thú.

Diễn biến khởi nghĩa
Cuối đời Tùy, hào kiệt các nơi nổi lên cát cứ, Lê Ngọc cũng cát cứ ở quận Cửu Chân. Khi nhà Đường thay thế nhà Tùy, Lê Ngọc không chịu thần phục nhà Đường, ông theo Tiêu Tiển, là người đã xưng vương ở đất Ba Lăng (Hồ Nam), cùng chống lại nhà Đường, chia các con chiếm giữ các địa phương.

Lê Ngọc đóng đô ở Đông Phố (tức Đồng Pho, nay thuộc xã Đông Hòa, huyện Đông Sơn, tỉnh Thanh Hóa), gọi là kinh đô Trường Xuân, tự quản Cửu Chân chống lại nhà Đường cho đến đầu thế kỷ VII. Tại làng Đồng Pho hiện còn dấu vết các đường phố thẳng và các giếng nước xây bằng đá, có thể là một trấn thành, được coi là căn cứ của Lê Ngọc.

Năm 622, sau khi Tiêu Tiển bị nhà Đường tiêu diệt, thái thú Giao Chỉ (Bắc Bộ ngày nay) là Khâu Hòa, trước là đồng minh của Tiêu Tiển, đã đầu hàng nhà Đường và được giữ nguyên chức Thái thú Giao Chỉ. Lê Ngọc không chịu đầu hàng mà lui về trấn thủ dân địa phương.

Sau gần 3 năm chiến đấu chống lại quân đội nhà Đường, do tương quan lực lượng quá chênh lệch, cuộc khởi nghĩa Lê Ngọc đã thất bại. Gia đình Lê Ngọc bị tử nạn, chỉ còn người con trai thứ 3 là Lê Hựu bấy giờ đang đương chức Tham Xung Tá Quốc Công, thoát khỏi vòng vây nhưng bị trọng thương, chạy về căn cứ của chị gái ở Dốc Bò Lăn, nay thuộc huyện Như Xuân. Nhưng khi vừa qua Chạ Kẻ Nưa (thị trấn Nưa ngày nay) thì Lê Hựu mất. Chị gái của Lê Hựu từ Dốc Bò Lăn đem quân hỗ trợ cha và các em, đến khu vực Cầu Quan (nay thuộc xã Trung Chính, huyện Nông Cống) thì biết tin dữ, bèn nhảy sông Cầu Quan tự vẫn.

Thờ phụng
Hai đạo sắc phong thần cho Lê Ngọc, có niên đại triều Cảnh Hưng thứ 1 (1740) còn lưu giữ ở làng Trường Xuân do cụ ông Lê Viết Hổ lưu giữ trong thời kỳ chiến tranh và đã bàn giao cho sở Văn Hóa Thông Tin tỉnh Thanh Hóa và sau đó sở Văn Hóa Thông Tin Tỉnh đã bàn giao 2 bản sắc phong về làng Trường Xuân, xã Đông Ninh cho thấy triều đình phong kiến nước ta xem Lê Ngọc là người "Hộ quốc tý dân" (giúp nước, che chở cho dân) và tôn ông là "Hoàng đế".

Lê Ngọc và vợ con của ông đã được nhân dân nhiều nơi trong vùng Đông Sơn, Nông Cống lập đền thờ.
Làng Viên Khê,Làng Thanh Oai  xã Đông Khê thờ thành hoàng làng là Cao Hoàng (tức Lê Ngọc) và Long thần (thần rắn cụt đuôi). Ngoài ra còn có đền thờ Chàng Cả đại vương là con Lê Ngọc. Tại nghè Đông Giáp, cùng xã, có thờ Chế Nghiệp, con nuôi Lê Ngọc
Xã Đông Hòa có đền thờ Lê Ngọc , tại làng Đồng Pho.
Xã Đông Ninh có đền thờ Lê Ngọc  tại làng Trường Xuân. Đền thờ Lê Ngọc tại xã Đông Ninh đã được tỉnh Thanh Hóa xếp hạng là di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh.
Xã Đông Phú có đền thờ Hoàng Lạp là con trai thứ hai của Lê Ngọc.
Xã Đông Tiến có nghè Tòng Tân thờ Chàng Hai là con trai của Lê Ngọc.
Làng Đông Sơn (nay thuộc phường Hàm Rồng, thành phố Thanh Hóa) thờ Chàng Út đại vương, Duệ hiệu là Đức Thánh Lưỡng làm Thành hoàng.
 Nghè Giáp, thị trấn Nưa, huyện Triệu Sơn (trước năm 1964 thuộc huyện Nông Cống) thờ Tham Xung Tá Thánh là Lê Hựu (còn gọi là thánh Lưỡng, con trai thứ ba của Lê Ngọc) và cả gia đình Lê Ngọc (thờ Thánh Ngũ vị).
 Tại xã Tế Nông, huyện Nông Cống có đền thờ Tham Xung Tá quốc tôn thần (Lê Hựu, con trai út của Lê Ngọc) và Tam giang thần mẫu tôn thần (con gái của Lê Ngọc).
 Tại xã Tế Tân, huyện Nông Cống có đền thờ Trịnh Liệt Tam giang thần nữ. Tam giang thần mẫu hay Tam giang thần nữ còn được dân gian vùng Nông Cống gọi là Vua Bà.
Tại thôn Cao Minh (làng Mưng), xã Trung Thành có đền Mưng thờ Tham Xung Tá quốc tôn thần, gọi là Thánh Lưỡng ngũ vị. Ngày mùng Tám tháng ba âm lịch, ở đây có lệ "em đến thăm chị": Thánh Lưỡng được rước từ đền Mưng xuống đền Vua Bà. Lệ rước bằng thuyền, dọc sông Lãng Giang dài gần 10 km. Từ đó, ở xã Trung Thành có hội chèo thờ tháng Ba, còn gọi là trò hát thờ hay chèo thờ làng Mưng.
Ngoài ra, Lê Hựu còn được thờ phụng với tước vị Tham Xung Tá quốc tôn thần tại nhiều địa phương thuộc huyện Nông Cống như:
thôn Côn Cương, xã Tế Lợi,
thôn Thổ Vị, xã Tế Thắng,
thôn Trinh Khiết (làng Ố), xã Tân Phúc,
thôn Cao Xá, xã Minh Khôi,
thôn Cung Điền (Cung Hoàng), xã Minh Nghĩa,
làng Sa Lý và Lai Phục, xã Thăng Bình,
thôn Lộc Tùy và Phú Đa, xã Công Liêm.

Bia Trường Xuân
Bia Trường Xuân là một bia đá đá được dựng năm Đại Nghiệp thứ 14 triều nhà Tùy (618) được giáo sư Đào Duy Anh phát hiện năm 1960 tại thôn Trường Xuân, xã Đông Ninh, huyện Đông Sơn, tỉnh Thanh Hóa. Bia khắc chữ Đại Tùy Cửu Chân quận Bảo An đạo tràng chi bi văn, văn bia ca tụng Phật pháp cũng như đạo học và sự nghiệp của viên Thứ sử Cửu Chân họ Lê (Lê Cốc hay Lê Ngọc), người đã lập Bảo An đạo tràng thờ Phật và cho dựng bia kỷ niệm.

Tham khảo

Dư địa chí Thanh Hóa.

Chú thích

L
Lịch sử Thanh Hóa
Nhà Đường


title: Uroplata donckieri

text:
Uroplata donckieri là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Pic mô tả khoa học năm 1933.

Chú thích

Tham khảo

Uroplata


title: Ballan-Miré

text:
Ballan-Miré là một xã thuộc tỉnh Indre-et-Loire trong vùng Centre-Val de Loire ở miền trung nước Pháp. Theo điều tra dân số năm 2006 của INSEE có dân số 7541 người. Xã nằm ở khu vực có độ cao từ 43-99 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Ballanmire


title: Dentarene

text:
Dentarene là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Liotiidae.

Các loài
Các loài trong chi Dentarene gồm có:

 Dentarene rosadoi Bozzetti & Ferrario, 2005

Chú thích

Tham khảo

Liotiidae


title: Hypena laysanensis

text:
Hypena laysanensis là một loài bướm đêm trong họ Erebidae. Đây từng là loài sâu bướm đặc hữu của đảo Laysan- một trong những đảo thuộc quần đảo Tây Bắc Hawaii, Hoa Kỳ. Ấu trùng đã được ghi nhận trên cây Sporobolus. Hiện loài này đã tuyệt chủng.

Chú thích

Tham khảo

Laysan Extinct species

Chú thích

L
L


title: Hypercodia

text:
Hypercodia là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Acontiinae


title: Tillandsia erici

text:
Tillandsia erici là một loài thuộc chi Tillandsia. Đây là loài đặc hữu của Bolivia.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Checklist of Bolivian Bromeliaceae  Truy cập 21 tháng 10 năm 2009

E
Thực vật Bolivia


title: Chuyến bay 3407 của Continental Airlines

text:
Colgan Air Flight 3407, hay Continental Connection Flight 3407, là một chuyến bay của hãng Continental Airlines.

Sau khi liên lạc lần cuối vào lúc 10:11 giờ tối EST ngày 12-2-2009 (03:11 ngày 13 tháng 2 giờ UTC), máy bay đâm vào một ngôi nhà ở Đông Bắc Buffalo ngoại ô Trung tâm Clarence làm tất cả mọi người trên máy bay chết. Tổng cộng 50 người đã chết bao gồm 2 phi công, 2 tiếp viên, 45 hành khách khác và 1 người trong căn nhà. Phi hành đoàn đã không thông báo tình trạng khẩn cấp khi tai nạn xảy ra. Đây là tai nạn nghiêm trọng đầu tiên của một máy bay thương mại ở Mỹ từ vụ tai nạn của chuyến bay 191 Comair vào tháng 8 năm 2006.

Tham khảo

Hoa Kỳ năm 2009
Tai nạn và sự kiện trên máy bay thương mại tại Hoa Kỳ
Tai nạn và sự cố hàng không năm 2009
Tai nạn và sự cố liên quan đến Bombardier Dash 8
Quận Erie, New York


title: Hypnoidus nitidicollis

text:
Hypnoidus nitidicollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Koenig miêu tả khoa học năm 1889.

Chú thích

Tham khảo

Hypnoidus


title: Giải thưởng Điện ảnh Hồng Kông lần thứ 6

text:
Giải thưởng Điện ảnh Hồng Kông lần thứ sáu được tổ chức năm 1987 tại Hồng Kông.

Danh sách các đề cử và giải thưởng

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang web chính thức của Giải thưởng Điện ảnh Hồng Kông

6
Hồng Kông


title: Le Cambout

text:
Le Cambout (, Gallo: Le Canbót) là một xã của tỉnh Côtes-d’Armor, thuộc vùng Bretagne, tây bắc Pháp.

Dân số
Người dân ở Le Cambout được gọi là Cambutiades.

Xem thêm
Xã của tỉnh Côtes-d’Armor

Tham khảo

Liên kết ngoài
French Ministry of Culture list for Le Cambout

Cambout


title: Tomella

text:
Tomella là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Clavatulidae.

Các loài
Các loài thuộc chi Tomella bao gồm:

 Tomella hupferi Strebel, 1912
 Tomella leschkei Strebel, 1912

Chú thích

Tham khảo

Clavatulidae


title: Tam Quốc Chí (trò chơi trực tuyến)

text:
Tam Quốc Chí Online ( là trò chơi điện tử trực tuyến được sản xuất bởi nhà sản xuất UserJoy và đang được công ty Asiasoft phát hành ở Việt Nam.

Tam Quốc Chí Online là được cho là "một trong những game chiến thuật hàng đầu ở Việt Nam và ở các quốc gia phát hành khác", với cách chơi "mới mẻ, nội dung hay và mang những nét đặc trưng riêng mà những game online khác không có".

Cốt truyện
Năm Trung Bình thứ nhất (184), đời vua Linh Đế, triều đình nhà Hán suy yếu làm cho xã hội Trung Hoa rơi vào cảnh náo loạn. Vua tin dùng hoạn quan, phế bỏ người tài nên triều chính ngày càng đổ nát, lòng người không phục, giặc cướp nổi lên khắp nơi, đáng kể nhất là đảng Hoàng Cân của Trương Giác.

Trương Giác cùng hai em là Trương Bảo, Trương Lương vì có công cứu người nên rất được lòng bá tánh. Nhân buổi loạn lạc, Trương Giác mưu đồ bá nghiệp cùng hai dấy binh làm loạn.

Triều đình cử ba quan Trung lang tướng là Lư Thực, Hoàng Phủ Tung và Chu Tuấn chia quân ba ngả để đánh dẹp. Loạn thế xuất anh hùng, nhiều hào kiệt bắt đầu lộ diện trong thời điểm này như ba anh em Lưu Bị, Quan Vũ, Trương Phi, quan Thừa ở Hạ Phi tên Tôn Kiên, quan Kỵ đô úy Tào Tháo… Được sự giúp sức của họ nên cuối cùng quân triều đình cũng dẹp yên được phản loạn, nhưng bọn hoạn quan trong triều vẫn thao túng làm cho việc thưởng phạt bất minh dẫn đến kết quả bại tướng Đổng Trác nhờ khéo đút lót lại được trọng dụng.

Sau khi vua Linh Đế băng hà (189), Hà thái hậu và Đổng thái hậu đấu đá lẫn nhau tạo cơ hội cho Đổng Trác kéo quân vào Lạc Dương. Đổng Trác bạo ngược, trên uy hiếp Thiên tử, dưới cho quân cướp bóc, chém giết lương dân nên bị các tướng lĩnh, thái thú, thứ sử ở các châu quận dẫn đầu là Kỳ Hương Hầu Viên Thiệu, lúc bấy giờ đang giữ chức thái thú Bột Hải, hội quân tiến đánh nhưng do nội bộ bất hòa nên cuối cùng đội quân đó cũng tan rã.
Kể từ thời điểm này các cuộc chiến tranh giành đất đai, quyền lực xảy ra liên miên không dứt giữa các lãnh chúa ở các châu quận, sau này dần dần hình thành nên thế Tam Quốc với Lưu Bị ở đất Thục, Tào Tháo nhà Ngụy và Tôn Quyền nhà Ngô. Tuy những cuộc chiến này đã gây nhiều tổn thất cho bá tánh thời bấy giờ nhưng cũng có không ít những bản anh hùng ca về sự dũng cảm, mưu lược, tấm lòng nhân ái, trung nghĩa được viết ra trong giai đoạn này mà phần lớn đã trở thành chuẩn mực cho đến tận hôm nay.

Hệ thống chiến trận

Tam Quốc Đại Chiến
Diễn ra cùng lúc trên 33 thành trì, chiến trường hoành tráng, rộng lớn nhất mà bạn có thể tham gia khi chơi game online! Chứng tỏ khả năng cầm quân và mưu lược để mang vinh quang về cho cá nhân, quân đoàn và quốc gia của bạn!

Quần Long Tranh Châu
Cơ hội hóa thân thành vị anh hùng bạn ngưỡng mộ với nhiều kỹ năng độc đáo và sức mạnh vô địch...

Song Hổ Tranh Hùng
Tham gia các để thấy được khí thế hào hùng của các trận chiến nổi tiếng đã diễn ra trong lịch sử Tam Quốc.

Các lớp nhân vật

Các lớp nhân vật trong game Tam Quốc Chí có các điểm tiềm năng sau: thể, sức mạnh, phản ứng, trí lực, thống ngự, nhan sắc và độ sexy.

Nhân vật trong game Tam Quốc Chí được chia làm bốn loại nhân vật chính: Võ Tướng, Hào Kiệt, Quân Sư và Phương Sĩ.

Võ Tướng

Võ tướng là nhân vật có sức mạnh vô song. Trên chiến trường tung hoành ngang dọc luôn luôn thống lĩnh, dẫn đầu binh sĩ trong các trận chiến, với ưu thế về thể lực, sức mạnh và phòng ngự vượt trội, võ tướng luôn luôn áp đảo trong cận chiến.

Hào Kiệt

Hào Kiệt là nhân vật có cách chơi đa dạng. Với lớp nhân vật Hào Kiệt, bạn sẽ trở thành một võ tướng cầm quân. Đây là một loại nhân vật đặc biệt có sức mạnh và tài chỉ huy quân sự. Người chơi có thể xây dựng nhân vật như một Võ tướng hoặc có thể lựa chọn trở thành một chỉ huy quân sự tài ba. Nhân vật Hào Kiệt được phép mang theo tối đa 10 Binh sĩ. Và khi những binh sĩ này tăng cấp và đặc biệt khi binh sĩ thăng chức (chuyển cấp) thì sức mạnh của binh sĩ sẽ tăng lên rất nhiều trở thành một đội quân hùng mạnh đủ để tiêu diệt bất kì ai.

Phương Sĩ

Phương Sĩ là một trong những nhân vật có lực công kích mạnh nhất nhưng trái với võ tướng, phương sĩ dùng trí lực của mình để tung ra những tuyệt kĩ phép thuật mạnh mẽ và đẹp mắt như Viêm Long Quyết, Thiểm Hoa Quyết... Và đặc biệt, Phương Sĩ là nhân vật duy nhất có khả năng triệu gọi được tứ đại thần thú: Thanh Long, Chu Tước, Bạch Hổ và Huyền Vũ.

Quân Sư

Thời Tam Quốc có rất nhiều quân sư nổi tiếng: Gia Cát Lượng, Bàng Thống, Quách Gia... Họ thể hiện bản lãnh của mình bằng trí tuệ cao siêu để điều binh khiển tướng một cách xuất quỷ nhập thần và biểu tượng nổi tiếng nhất lúc bấy giờ là Gia Cát Lượng - một con người tài ba lỗi lạc.

Trong Tam Quốc Chí online, quân sư vừa có sức mạnh trí lực vừa có khả năng dẫn lính (tối đa được 8 binh sĩ). Quân sư với những tuyệt kĩ như Cuồng Lôi Quyết, Cư Thạch Quyết... không hề thua kém Phương sĩ, cộng thêm sự trợ giúp của binh sĩ dẫn theo, quân sư luôn là một mối đe dọa nguy hiểm. Bên cạnh đó quân sư có khả năng triệu gọi ba trong tứ đại thần thú: Chu Tước, Bạch Hổ và Huyền Vũ.

Tứ đại Thần Thú

Thanh Long

Trong truyền thuyết được xem là đứng đầu tứ đại thần thú với tuyệt kỹ chấn thiên "Cuồng Lôi Quyết". Là biểu tượng của sức mạnh và uy quyền của vương giả.

Chu Tước

Trong tứ đại thần thú, Chu Tước còn được mệnh danh "Bất Tử Điểu" nổi tiếng với tuyệt kỹ "Phượng Hoàng Niết Bàn", sau mỗi lần niết bàn sức mạnh của Chu Tước lại tăng lên đáng kể và trở thành biểu tượng bất diệt. Cùng với 2 bí quyết "Hồi Thiên Mật Pháp" có tác dụng phục hồi sinh mệnh và "Liệt Hỏa Chi Mệnh" có tác dụng lấy sinh mệnh kẻ định. Phượng Hoàng xứng danh đệ nhị trong tứ đại thần thú.

Bạch Hổ

Là vương giả của loài hổ với sức mạnh được biến dị. Bạch Hổ bài danh đệ tam với mật kỹ "Phong Ngâm"

Huyền Vũ
thần thú]] tuy bài danh đệ tứ nhưng với bí kỹ "Thiên Băng Quyết" trong tứ đại thần thú không

Chú thích

Tham khảo
Tam quốc chí: Quần hùng tranh bá

Trò chơi nhập vai trực tuyến nhiều người chơi
Trò chơi trực tuyến
Trò chơi trên Windows


title: Chaulgnes

text:
Chaulgnes là một xã của tỉnh Nièvre, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền trung nước Pháp.

Dân số
Theo điều tra dân số 1999 có dân số là 1262. Vào ngày 1 tháng 1 năm 2007, dân số ước tính là 1326 người.

Xem thêm
Xã của tỉnh Nièvre

Tham khảo

 INSEE commune file

Xã của Nièvre


title: Ang Thong (tỉnh)

text:
Ang Thong (tiếng Thái: อ่างทอง, phiên âm: Ang Thong) là một tỉnh miền Trung của Thái Lan. Các tỉnh giáp ranh tỉnh này (từ phía bắc theo chiều kim đồng hồ) là Sing Buri, Lopburi, Ayutthaya và Suphanburi.

Địa lý
Ang Thong bắc ngang qua sông Chao Phraya và sông Noi. Tỉnh không có nhiều núi, rừng và hầu hết là đất nông nghiệp. Hai con sống kết hợp cùng nhiều kênh rạch (khlong) cung cấp đủ nước cho việc canh tác lúa tại địa phương.

Tọa độ của tỉnh là:

Lịch sử
Ang Thong được biết đến với cái tên Wiset Chai Chan và tọa lạc trên sông Noi. Nó đã từng là một thị trấn biên giới quan trọng của vương quốc Ayutthaya trong cuộc chiến tranh với Miến Điện do sông Noi được xem như một chướng ngại tự nhiên ngăn cản việc tiến công của quân Miến.

Trong khoảng thời gian trị vì của vua Taksin, thành phố chính của tỉnh được chuyển về sông Chao Phraya, đặt tên là Ang Thong vì sông Noi đã trở nên nông hơn để phục vụ cho giao thông đường thủy.

Biểu tượng
Con dấu của tỉnh thể hiện những bông lúa nằm trong một bát nước. Nó thể hiện thế mạnh của tỉnh như là một trong những nơi sản xuất lúa gạo chính của đất nước.

Loài cây biểu tượng là cây Gaub (Diospyros malabarica).

Các đơn vị hành chính

Tỉnh được chia ra làm 7 huyện (Amphoe). Và dưới cấp huyện là 81 xã (tambon) và 513 làng (muban).

Tham khảo

Liên kết ngoài
Province page from the Tourist Authority of Thailand

Tỉnh của Thái Lan


title: Trần Văn Cung

text:
Trần Văn Cung (1906–1977; Quốc Anh) là bí thư Chi bộ Cộng sản đầu tiên tại Việt Nam.

Tiểu sử
Trần Văn Cung sinh ngày 5 tháng 5 năm 1906 tại làng Kim Khê Trung, tổng Kim Nguyên (nay là xã Nghi Hoa), huyện Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An. Cả nhà đều tham gia cách mạng chống Pháp. Anh cả, ông Trần Văn Tăng, tham gia Đảng Tân Việt từng bị bắt và bị kết án hai năm tù và hai năm quản thúc. Còn các em trai là Trần Văn Tụy (Trần Thúc Vinh), Chánh văn phòng Ty công an Hà Tĩnh. Trần Văn Quang (thượng tướng Quân đội Nhân dân Việt Nam) và Trần Văn Bành (đại tá) cũng từng bị bắt giam tại nhà tù Ban Mê Thuột.

Năm 1925/1926, vào học tại trường Quốc học Vinh, Trần Văn Cung sớm trở thành hội viên Hội Hưng Nam. Lúc này ở Quảng Châu (Trung Quốc), Nguyễn Ái Quốc thành lập tổ chức Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên và cho người về nước tuyển lựa những thanh niên yêu nước sang Quảng Châu đào tạo, trong đó có Trần Văn Cung. Trở về nước, Trần Văn Cung gia nhập Kỳ bộ VNCMTN Bắc kỳ.

Tổ chức VNCMTN đã thuê căn nhà 5D Hàm Long (Hà Nội) làm trụ sở hoạt động bí mật và giao cho vợ chồng Trần Văn Cung và Trần Thị Liên trông nom cơ quan. Tại hội nghị ngày 28 tháng 9 năm 1928 ở phố Huế, Trần Văn Cung được bầu làm bí thư Kỳ bộ Bắc kỳ.

Tháng 3 năm 1929, Trần Văn Cung cùng Nguyễn Đức Cảnh, Trịnh Đình Cửu, Đỗ Ngọc Du, Dương Hạc Đính, Ngô Gia Tự, Kim Tôn thành lập nên Chi bộ Cộng sản đầu tiên ở Việt Nam. Chi bộ đặt cho mình nhiệm vụ làm nòng cốt trong việc thành lập một đảng cộng sản ở Việt Nam, phát triển tổ chức đảng ở các địa phương, vận động những người tích cực trong VNCMTN tán thành chủ trương thành lập đảng cộng sản, cử Trần Văn Cung làm bí thư Chi bộ.

Dưới sự lãnh đạo của Chi bộ Cộng sản, đại hội Kỳ bộ VNCMTN Bắc Kỳ họp ngày 28 tháng 3 năm 1929 tán thành chủ trương thành lập một đảng cộng sản và cử đoàn đại biểu gồm Trần Văn Cung, Trịnh Đình Cửu, và Kim Tôn đi dự Đại hội của VNCMTN tại Hồng Kông tháng 5 năm 1929. Do chủ trương chuyển VNCMTN thành Đảng Cộng sản của mình không được Tổng bộ VNTNCM ủng hộ, ba đại biểu này rút khỏi Đại hội về nước. Trần Văn Cung cùng Trịnh Đình Cửu và Kim Tôn bị VNCMTN khai trừ.

Ngày 17 tháng 6 năm 1929, tại số 312 phố Khâm Thiên (Hà Nội), Chi bộ Cộng sản hội nghị và quyết định thành lập Đông Dương Cộng sản Đảng, công bố Chính cương và Tuyên ngôn của đảng, xuất bản báo Búa Liềm. Sau khi thành lập, Ban Chấp hành Trung ương lâm thời đã cử Trần Văn Cung và Nguyễn Phong Sắc vào xây dựng cơ sở của đảng ở Trung Kỳ.

Cuối năm 1929, Trần Văn Cung bị thực dân Pháp bắt và bị kết án khổ sai chung thân. Tại nhà tù Lao Bảo, Trần Văn Cung luôn tổ chức các cuộc đấu tranh chống sự hà khắc của chế độ lao tù. Thực dân Pháp coi Trần Văn Cung là phần tử nguy hiểm nhất, luôn luôn theo dõi. Theo báo cáo chính trị của Tòa Khâm sứ Trung kỳ quý IV/1929: "Một số tên nguy hiểm vừa bị kết án, được giải đi Lao Bảo ngày 4/12... những tên Trần Văn Cung và Vương Thúc Oánh bị Tòa án Vinh kết án tử hình, chuyển thành khổ sai chung thân đày đi Guy-an và được đưa về Lao Bảo đề chờ ngày chuyển sang xứ thuộc địa đó. Sự có mặt của hai tù chính trị đó tại nhà lao đã làm xáo động sự yên tĩnh của nhà tù. Chúng phải được xem là những kẻ phiến động, nhất là Trần Văn Cung, những việc nổ ra ở Lao Bảo mấy ngày sau khi chúng đến".

Năm 1936, do thắng lợi của Mặt trận Bình dân Pháp và kết quả đấu tranh của nhân dân, thực dân Pháp ở Đông Dương buộc phải thả một số tù chính trị. Cuối năm 1936, Trần Văn Cung được ra tù, tiếp tục hoạt động cách mạng. Đầu năm 1945, Việt Minh Nghệ Tĩnh được thành lập với sự tham gia của Trần Văn Cung. Tháng 8 năm 1945, Cách mạng tháng Tám thành công, Trần Văn Cung công tác ở khối Mặt trận Việt Minh liên tỉnh Nghệ An-Hà Tĩnh, làm bí thư.

Tháng 1 năm 1946, Trần Văn Cung được Đông Dương Cộng sản Đảng và Việt Minh Nghệ An giới thiệu ra tranh cử và trúng đại biểu Quốc hội khu vực Vinh-Bến Thủy. Tại kỳ họp lần thứ hai, Quốc hội khóa I (tháng 11/1946), Trần Văn Cung được bầu vào Ban Thường trực Quốc hội. Đến năm 1957, Trần Văn Cung được Trung ương Đảng Lao động Việt Nam cử làm Hiệu phó - Bí thư Đảng ủy trường Đại học Nhân dân (sau này là trường Đại học Kinh tế Quốc dân).

Trần Văn Cung tạ thế ngày 31 tháng 10 năm 1977 ở tuổi 72.Ông được nhà nước Việt Nam tặng Huân chương Kháng chiến Hạng nhất.

Vợ của ông là bà Trần thị Liên, hoạt động cách mạng tại Hội Phụ nữ Trung ương, sau đó làm cán bộ Toà án Tối cao.

Xem thêm
Nguyễn Đức Cảnh
 Trần Văn Quang
 Trần Văn Tăng

Chú thích

Tham khảo

 Viện Sử học, Lịch sử Việt Nam, tập VIII (1919-1930), Nhà xuất bản Khoa học xã hội, Hà Nội.
 "Thượng tướng Trần Văn Quang, những câu chuyện kể bên lề Đại hội."  Báo Nhân dân.

Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa I
Cựu giảng viên Đại học Kinh tế Quốc dân
Huân chương Kháng chiến
Người Nghệ An
Tân Việt Cách mệnh Đảng
Nhà cách mạng Việt Nam
Sinh năm 1906
Mất năm 1977


title: Kênh Nhà Lê

text:
Kênh Nhà Lê là hệ thống kênh đào cổ được hình thành từ thời Vua Lê Đại Hành để kết nối giao thông thủy từ kinh đô Hoa Lư tới Đèo Ngang - biên giới giữa Đại Cồ Việt với Chăm Pa nhằm mục đích vận tải quân lương, mở rộng lãnh thổ về phía Nam và phát triển kinh tế nông nghiệp nước nhà. Tuyến kênh nhà Lê gồm nhiều kênh đào mới hoặc khơi vét từ các sông tự nhiên mà các triều đại phong kiến nhà Tiền Lê, Hậu Lê, nhà Nguyễn và trong kháng chiến chống Mỹ đã sử dụng với mục đích giao thông, quân sự và phát triển nông nghiệp. Kênh Nhà Lê là tuyến đường thủy đầu tiên trong lịch sử Việt Nam và được coi là tuyến đường mòn Hồ Chí Minh trên sông vì những đóng góp cho các cuộc chiến tranh chống xâm lược của người Việt. Hiện nay còn ít nhất 6 sông mang tên sông Nhà Lê ở cả 4 tỉnh Ninh Bình, Thanh Hóa, Nghệ An và Hà Tĩnh. Các sông Nhà Lê này vẫn được nối thông thủy với nhau và với nhiều sông tự nhiên khác. Nhiều đoạn sông Nhà Lê hiện nay được công nhận là tuyến đường thủy quốc gia và Kênh Nhà Lê tại Nghệ An được xếp hạng di tích quốc gia.

Tổng quan
Kênh nhà Lê là một hệ thống giao thông đường thủy quan trọng nối Ninh Bình - Thanh Hóa - Nghệ An và Hà Tĩnh, từ kinh đô Hoa Lư đến biên giới Đèo Ngang thời Tiền Lê. Năm 983, Lê Hoàn cho đào kênh từ sông Mã qua núi Đồng Cổ đến sông Bà Hoà. Năm 1003, Lê Hoàn tiếp tục cho đào kênh Đa Cái nối tới Hà Tĩnh. Năm 1438, Lê Thái Tông tiếp tục cho khơi đào các kênh ở Thanh Hoá và Ninh Bình. Năm 1445, Lê Nhân Tông sai các quan đốc thúc quân lính đào các kênh ở lộ Thanh Hoá và Nghệ An. Năm 1744, vua Lê Hiển Tông tiếp tục cho khơi kênh từ Thanh Hoá vào Nghệ An. Hệ thống các tuyến sông này hiện vẫn được gọi là sông Nhà Lê. Đây được xem là tuyến đường giao thông thủy đầu tiên trong lịch sử Việt Nam.

Những năm 1964, đế quốc Mỹ bắt đầu sử dụng máy bay ném bom để thực hiện cuộc chiến phá hoại miền Bắc, và một trong những mục tiêu hướng đến là cắt đứt các con đường tiếp vận của Việt Nam cho chiến trường miền Nam. Các tuyến giao thông huyết mạch đều bị máy bay dội bom phong toả. Trong bối cảnh đó, Cục Đường sông Việt Nam đã khảo sát các con sông lớn, nhỏ để mở luồng vận tải. Tuyến kênh đào Nhà Lê được khôi phục lại với chiều dài trên 500 km, bắt đầu từ huyện Yên Mô, Ninh Bình xuyên qua Thanh Hoá, Nghệ An đến huyện Cẩm Xuyên, Hà Tĩnh. Ngay sau đó, một ban chỉ đạo nạo vét toàn tuyến kênh đã được thành lập, với tên gọi tắt là Ban KT65. Các công trường nạo vét được đồng loạt mở ra ở 4 tỉnh Ninh Bình, Thanh Hoá, Nghệ An và Hà Tĩnh.

Năm 1965, Bộ Giao thông vận tải chỉ đạo các địa phương có kênh chảy qua đồng loạt thực hiện đợt nạo vét kênh quy mô lớn. Đến ngày 14.1.1966, Hội đồng Chính phủ thành lập Ban khai thác kênh nhà Lê, gọi tắt là Ban KT66, trực thuộc Cục Vận tải đường sông. Ban KT66 vừa chỉ huy các lực lượng nạo vét kênh, tổ chức vận tải, vừa trực tiếp bắn máy bay địch và rà phá bom mìn từ trường bảo đảm tuyến giao thông đường thủy nội địa được thông suốt.

Cuối năm 1965, trên toàn tuyến đã nạo vét được 365.000m3. Những đoạn cạn nhất được khoét sâu từ 50 – 60 cm và khi thủy triều lên đạt mức nước 1-1,2m, đảm bảo cho các loại thuyền có trọng tải trên 10 tấn đi lại thông suốt. Đồng thời, có 3 đại đội thanh niên xung phong với tổng số gần 1.000 đội viên nam, nữ được điều động chốt tại các khúc kênh quan trọng như kênh Son, kênh Ma Đa, kênh Cấm, kênh Sắt, kênh Gâm, kênh Than, kênh Nhồi, kênh Lấp, kênh De, kênh Choáng.

Lộ trình
Dưới đây là thủy trình tuyến kênh Nhà Lê, khởi đầu từ cố đô Hoa Lư và kết thúc ở khu kinh tế Vũng Áng thuộc khu vực Đèo Ngang vốn là ranh giới của Đại Cồ Việt và Chiêm Thành (dấu * để chú thích địa danh tuyến đường thủy đi qua)

Cố đô Hoa Lư*- sông Sào Khê - sông Vạc - Đức Hậu* - sông Nhà Lê (Yên Mô*) - Cửa Thần Phù - sông Tống - Ba Đình* - sông Lèn - Đò Lèn* - sông Mã - sông Nhà Lê (Nông Cống*) - sông Yên - sông Thị Long - sông Cây Giang - sông Vực Hùng - sông Thạch Luyện - sông Mỏ Đá - Hoàng Mai* - Cửa Cờn* - sông Mi Giang - sông Hàu - sông Me - sông Bùng - sông Nhà Lê (Diễn Châu*) - cầu Cấm* - sông Cấm - sông Đào - sông Lam - sông Nhà Lê (Hồng Lĩnh*) - Nghèn* - sông Nghèn - sông Đò Diệm - sông Cầu Phú - sông Gia Hội - sông Rác - sông Nhà Lê (Kỳ Anh*)- Thiên Cầm* - Đèo Ngang*.

Điểm đặc biệt là tuyến kênh nhà Lê cắt ngang qua hầu hết các sông tự nhiên của 4 tỉnh nói trên, do đó ngoài việc tạo thuận lợi kết nối giao thông đường thủy nó còn có vai trò điều tiết dòng chảy tự nhiên và phát triển kinh tế nông nghiệp.

Các tuyến sông địa phương
Kênh Nhà Lê có tổng chiều dài 500 km  hiện mang nhiều tên địa phương như:
Kênh Nhà Lê ở Ninh Bình được gọi là sông Bút hay sông Yên Mô. Từ kinh đô Hoa Lư theo sông Sào Khê, sông Vạc để vào kênh Nhà Lê.
Kênh Nhà Lê ở Thanh Hóa hiện gồm: sông Nhà Lê - sông Yên - sông Thị Long - sông Cây Giang - sông Vực Hùng - sông Thạch Luyện và các tuyến kênh đào liên kết từ thời Tiền Lê. Từ thời Hậu Lê có thêm tuyến kết nối gần hơn về phía biển là các kênh Than, kênh Ma Đa.
Kênh Nhà Lê ở Nghệ An gồm các dòng sau: Kênh Mơ - nối liền sông Hoàng Mai và sông Thơi. Kênh Dâu - nối sông Thơi với sông Hàu. Kênh Mi Giang - nối sông Thơi với sông Bùng. Kênh Đạu và Kênh Sắt - nối sông Bùng với sông Cấm. Kênh Gai - Kênh Chính Đích - sông Vinh nối sông Cấm với sông Lam.
Kênh Nhà Lê ở Hà Tĩnh gồm có hai con sông Nhà Lê và các sông nối gồm: sông Nghèn rồi sông Đò Diệm, sông Phú, sông Đạo, sông Ngàn Mo, sông Thương Long, sông Quèn, sông Rác.

Sông Nhà Lê ở Ninh Bình
Sông Nhà Lê ở Ninh Bình là nơi khởi đầu của hệ thống sông Nhà Lê. Sông còn có tên là sông Yên Mô hay sông Bút, là một trong 4 tuyến sông ở Ninh Bình được đưa vào danh sách các tuyến đường sông quốc gia. Từ kinh đô Hoa Lư, xuôi dòng sông Sào Khê - sông Vạc thẳng hướng về phía nam 30 km đến ngã ba Đức Hậu là điểm khởi đầu của sông Nhà Lê.

Đại Việt sử ký toàn thư không thấy nói đến Lê Hoàn đào sông ở Ninh Bình nhưng theo thần tích các đền thờ vua Lê Đại Hành tại các xã nằm bên sông này như ở Yên Thái, Yên Lâm, huyện Yên Mô có thể suy đoán sông này được đào từ thời Tiền Lê, tại các xã này hiện còn vết tích thành đắp từ thời Tiền Lê. Đến thời Hậu Lê, việc đào Kênh Nhà Lê ở Ninh Bình vẫn được tiến hành.

Sông Nhà Lê ở Ninh Bình dài 14 km, từ ngã ba Đức Hậu đến cửa Thần Phù, chảy qua 6 xã Yên Từ, Yên Nhân, Yên Mỹ, Yên Mạc, Yên Thái, Yên Lâm thuộc huyện Yên Mô rồi nối với hệ thống sông Tống, sông Mã của Thanh Hóa tại vị trí cửa Thần Phù và điểm đầu của sông Càn.

Bên tuyến Kênh Nhà Lê ở Yên Mô có rất nhiều di tích cổ của người Việt như: Đền Thượng Bình Hải (xã Yên Nhân); Miếu Quyết Trí; Chợ Bút, Nhà thờ Ninh Tốn; Đình Từ Đường và đình Quảng Công thờ Vua Lê Đại Hành; Đền Nhân Phẩm và Đình làng Yên Tốt thờ Ấp Lãng Chân Nhân; Cửa Thần Phù,...

Sông Nhà Lê ở Thanh Hóa

Thanh Hóa hiện vẫn còn hai sông mang tên sông Nhà Lê. Sông nhà Lê thứ nhất là tuyến sông cổ dài ~65 km với 1 nhánh từ xã Xuân Phú đi vào ranh giới giữa Thọ Xuân và Triệu Sơn hợp với nhánh nối từ sông Vị Giang tại xã Dân Quyền (gần Đồng Cổ) rồi đi theo sát quốc lộ 47C về phía nam tới xã Tế Nông huyện Nông Cống thì nhập vào sông Yên. Sông nhà Lê thứ hai khác là tuyến kênh dài ~25 km cũng nối với sông Vị Giang tại ngã 3 Nông Cống - Đông Sơn - Quảng Xương rồi đi sát quốc lộ 45 làm ranh giới giữa huyện Quảng Xương với Đông Sơn và Tp Thanh Hóa rồi hợp lưu vào sông Mã.

Từ các nhánh sông Nhà Lê nói trên, khi qua địa phận xã Đông Nam, Đông Sơn đều hợp lưu vào sông Yên và tiếp tục xuống hướng nam. Tuyến đường thủy tiếp tục đi theo các sông là sông Yên - sông Thị Long - sông Cây Giang - sông Vực Hùng - sông Thạch Luyện chảy qua các huyện Nông Cống - Như Xuân - Tĩnh Gia trước khi đến địa phận Nghệ An.

Từ thời nhà Hậu Lê, tuyến sông Nhà Lê mới ở Thanh Hóa được các thế hệ người Việt khơi mở nằm gần ven biển hơn tuyến cũ từ Đồng Cổ đến Ba Hòa, tuyến này đi qua các huyện Nga Sơn, Hậu Lộc, Hoằng Hóa, Quảng Xương, Tĩnh Gia. Nhiều ngôi chùa được dựng xây dọc trên những làng, ấp theo tuyến kênh nhà Lê, như chùa Hương Nghiêm ở giáp Bối Lý, chùa Báo Ân, chùa An Hoạch ở Đông Sơn, chùa Sùng Nghiêm Diên Thánh ở Duy Tinh (Hậu Lộc), chùa Hưng Phúc ở Hương Yên Duyên (Quảng Xương).

Sông Nhà Lê ở Nghệ An
Sách "Đại Việt sử ký toàn thư" có chép rằng: "Quý Mão (ứng Thiên) năm thứ 10 (1003) Tống Hàm Bình (năm thứ 6) vua đi Hoan Châu vét kênh Đa Cái (nay là Hoa Cái) thẳng đến Tư Củng trường ở Ám Châu"

Các kênh đào thời nhà Tiền Lê đã nối thông với các sông tự nhiên thành một hệ thống đường thủy thông suốt từ Quỳnh Lưu ở phía Bắc cho đến sông Lam ở phía Nam. Tàu thuyền vận tải có thể từ các bến cảng: Cửa Cờn, Cửa Quèn, Cửa Thơi, Cửa Vạn, Cửa Lò, Cửa Hội... đến các vùng đồng bằng Diễn Châu - Yên Thành - Quỳnh Lưu và Nam Đàn - Hưng Nguyên - Nghi Lộc, lại có thể đi thông ra tận Thanh Hoá, đến Kinh đô Hoa Lư, ra Bắc.

Từ ranh giới phía Bắc Nghệ An, thuộc địa phận thị xã Hoàng Mai, Lê Hoàn cho đào kênh Bà Hòa (thuộc xã Tân Trường, Tĩnh Gia, Thanh Hoá) theo hướng Nam, rồi men theo chân núi Xước, nối với sông Hoàng Mai và Kênh Xước. Kênh này chạy từ Sòi Trẹ (xã Quỳnh Lộc) đổ vào sông Hoàng Mai ở phía Bắc làng Ngọc Huy và gọi là Kênh Son. Từ Ngọc Huy, kênh chảy qua các xã vùng Bãi Ngang gọi là Kênh Mơ (còn gọi là kênh Mai Giang, kênh Ngọc Để) rồi đổ ra Lạch Quèn. Dòng kênh này men theo dòng nước chảy là khe Nước Lạnh, là đường ranh giới phía Nam Thanh Hoá, Bắc Nghệ An, thuộc huyện Quỳnh Lưu.

Những đoạn sông Nhà Lê ở Nghệ An đều nằm ở các huyện ven biển, thường mang các tên địa phương. Đoạn còn mang tên sông Nhà Lê chảy qua huyện Diễn Châu, Nghi Lộc, Hưng Nguyên và Vinh.

Trong lịch sử xây dựng và phát triển Nghệ An, Kênh Nhà Lê tại địa phận này đã có nhiều đóng góp về mặt giao thông, thủy lợi, góp phần hình thành nên nhiều làng quê đông đúc trù phú như làng Ngọc Huy, làng Xuân Úc (Thị xã Hoàng Mai), làng Phú Đa (huyện Quỳnh Lưu), làng Đức Thịnh, làng Vạn Phần (huyện Diễn Châu) và góp phần đáng kể vào việc phát triển nền kinh tế nông nghiệp, thương nghiệp, thủ công nghiệp...

Trong chiến tranh, chỉ tính riêng tuyến kênh nhà Lê tại Nghệ An (từ năm 1965 - 1968) không quân Mỹ đã tiến hành công kích trên 190.000 trận, ném hơn 700.000 tấn bom vào các mục tiêu quân sự, đầu mối giao thông, cơ sở kinh tế và khu dân cư trên địa bàn tỉnh Nghệ An.

Sông Nhà Lê ở Hà Tĩnh

Tại Hà Tĩnh có 2 đoạn còn mang tên sông Nhà Lê ở nửa phía bắc và nửa phía nam tỉnh. Kênh Nhà Lê ở Hà Tĩnh chảy quanh co qua làng mạc của các huyện Đức Thọ, Hồng Lĩnh, Can Lộc, Thạch Hà, Cẩm Xuyên, thị xã Kỳ Anh rồi đổ ra biển ở Đèo Ngang.

Sông Nhà Lê ở phía bắc Hà Tĩnh bắt đầu tại ranh giới Nghệ An và Hà Tĩnh trên sông Lam. Vị trí này giữa xã Đức Vĩnh và phường Trung Lương (Thị xã Hồng Lĩnh). Sông là ranh giới tự nhiên giữa huyện Đức Thọ và thị xã Hồng Lĩnh. Khi qua thị trấn Nghèn (Can Lộc), Kênh Nhà Lê đổi tên thành sông Nghèn rồi sông Đò Diệm, sông Phú, sông Đạo, sông Ngàn Mo, sông Thương Long, sông Quèn, sông Rác.

Đoạn sông Nhà Lê phía nam Hà Tĩnh là đoạn cuối cùng mang tên sông Nhà Lê, nó khởi đầu từ sông Rác tại xã Cẩm Lạc, Cẩm Xuyên chảy qua xã Cẩm Minh rồi đi vào huyện Kỳ Anh (qua các xã: Kỳ Phong, Kỳ Tiến, Kỳ Giang, Kỳ Phú, Kỳ Đồng, Kỳ Khang, Kỳ Thọ, Kỳ Ninh rồi đổ ra biển tại cửa khẩu vịnh Vũng Áng. Khu vực này nằm sát chân Đèo Ngang, vốn là ranh giới giữa Đại Cồ Việt và Chiêm Thành thời Tiền Lê.

Lịch sử hình thành
Trước thế kỷ X đường bộ Thanh Hóa đã hình thành nối liền với Bắc Bộ. Nhưng do những điều kiện tự nhiên và xã hội mà nó chưa trở thành vai trò chủ lực trong hệ thống giao thông giữa hai vùng thì đường giao thông thủy từ trung tâm của quận Giao Chỉ đến quận Cửu Chân - châu Ái đã trở thành quan trọng nhất. Đó là từ sông Hồng rẽ phía hữu ngạn vào sông Phủ Lý hoặc sông Nam Định đến sông Đáy rẽ sông Vạc, sông Nhà Lê vùng Ninh Bình đến cửa Thần Phù vào Thanh Hoá.

Năm 981, Lê Hoàn lên ngôi hoàng đế, kinh đô vẫn tiếp tục đóng ở Hoa Lư (Trường Yên, Hoa Lư, Ninh Bình). Vào thế kỷ X, đất Hoa Lư có núi đá cao bao bọc xung quanh, núi sông tạo thành những phòng tuyến liên hoàn, rất lợi hại trong việc phòng thủ và tiến công và tiếp giáp với châu Ái.

Sau khi tiến hành "kháng Tống, bình Chiêm" thắng lợi, Lê Đại Hành đã thi hành nhiều biện pháp tích cực để phát triển kinh tế và củng cố quốc phòng. Trong xây dựng đất nước, Lê Đại Hành đã tiến hành hàng loạt các biện pháp để thúc đẩy kinh tế, văn hoá xã hội phát triển. Với sự kiện mùa xuân 987, vua lần đầu tiên cày ruộng tịch điền ở Đọi Sơn, Lê Đại Hành đã mở đầu cho một lễ nghi mà các vương triều sau tiếp tục noi theo để khuyến khích phát triển sản xuất nông nghiệp. Một công trình kết hợp để phát triển kinh tế với quốc phòng là: Công trình đào sông từ Đồng Cổ đến Bà Hoà. Toàn thư chép: "Khi nhà vua đi đánh Chiêm Thành, từ núi Đồng Cổ đến sông Bà Hoà, đường núi hiểm trở khó đi, người ngựa mỏi mệt, đường biển thì sóng to khó đi lại, bèn sai đào kênh, đến đây (Quý Mùi-năm 983) thì xong, công tư đều lợi".

Đồng Cổ nằm ở hữu ngạn sông Mã (Yên Thọ, Yên Định, Thanh Hoá). Sông Bà Hoà ở phía cực nam tỉnh Thanh Hoá (xã Tân Trường, Tĩnh Gia), giáp huyện Quỳnh Lưu, Nghệ An đổ ra cửa Lạch Bạng. Như vậy, Lê Đại Hành đã cho tiến hành đào sông nối sông Mã ở bắc Thanh Hoá với sông Bà Hoà ở nam Thanh Hoá- bắc Nghệ An. Nhưng điều đó không có nghĩa là đào một con sông hoàn toàn mới. Lê Hoàn đã tận dụng những chi lưu nhỏ của các sông Mã, sông Cầu Chày, sông Chu, sông Hoàng, sông Yên... khơi sâu, nắn thẳng và đào một số đoạn cần thiết để hình thành một tuyến giao thông thủy nội địa thuận tiện từ bắc đến nam Thanh Hoá.

Công trình đào sông thời Tiền Lê do Lê Hoàn khởi dựng đã "mở đầu cho sự nghiệp phát triển hệ thống giao thông thủy nội địa Việt Nam dưới thời phong kiến" của Việt Nam vào thế kỷ X thể hiện sự lớn mạnh của quốc gia độc lập tự chủ trong việc thực hiện chức năng quản lý các công trình công cộng của nhà nước phương Đông. Giáo sư Văn Tân cho rằng: "Trong trận viễn chinh này (Lê Đại Hành đi đánh Chiêm Thành), Lê Đại Hành nhìn thấy con đường bộ đi vào Nghệ Tĩnh là con đường khó đi, làm nhọc sức quân đội và nhọc cả sức dân, gây nhiều tổn phí cho nhà nước. Vì vậy nhà vua đã ra lệnh đào một con kênh từ Bố Hạ, Quảng Xương ngày nay đến sông Bà Hoà (Tĩnh Gia) để có thể từ sông Mã cứ theo đường thủy mà vào đến tận Nghệ An rồi từ Nghệ An liền ra biển".

Sông Bà Hoà là tên gọi khi chảy qua địa phận xã Tân Trường đến Hải Thượng theo hướng Bắc gọi là sông Yên Hoà đổ ra cửa Bạng. Từ khu vực xã Trường Lâm một dòng sông chảy theo hướng nam đi men theo chân núi Xước nối với sông Hoàng Mai (huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An). Đó là kênh Bà Hoà mà Lê Đại Hành cho khơi đào. Trên cơ sở dòng chảy tự nhiên của các sông, Lê Đại Hành đã huy động lực lượng cho đào kênh từ cửa Thị Long nối với sông Cầu Hang để xuôi ra cửa Bạng. Sông này phải đi qua các núi đá Liên Xá, Am Các, Hậu Trạch nên gọi là kênh Than - kênh Trầm. Gia phả họ Ngô chép: Ngô Tử Án là con trai Ngô Xương Sắc. ông làm quan triều Tiền Lê Lý, được Lê Đại Hành sai đào vét các kênh sông từ Yên Định đến Tĩnh Gia... Trên kênh Sắt (nay thuộc Quỳnh Lưu) ngày nay còn dấu vết một chiếc ghế đá tạc trong hang sát với kênh Sắt. Chỗ tựa có ba chữ "Thủy Thạch Tiên", trên vách đá có bài thơ. Tương truyền ghế đá và bài thư của Ngô Tử Án.

Từ sông Bà Hoà đổ ra cửa Bạng, quân lính Lê Đại Hành đã đào một đoạn kênh thẳng ở vùng Mai Lâm, dài khoảng 1,5 km, để uốn thẳng dòng sông vốn đi theo hình vòng thúng, men theo dòng nước chảy ở khe nước lạnh. Khe nước lạnh ở phía bắc huyện Quỳnh Lưu là chỗ phân địa giới giữa Nghệ An và Thanh Hoá. Nước khe từ trong hang núi vọt ra lạnh buốt ghê người, nên gọi tên thế

Sông đào từ Đồng Cổ đến Bà Hoà ở thế kỷ X do Lê Đại Hành tổ chức thực hiện là con đường giao thông thủy nội địa đầu tiên của Việt Nam. Con đường đó đã đóng góp không nhỏ vào sự nghiệp bảo vệ vững chắc và mở mang bờ cõi phía nam và còn thúc đẩy sự phát triển kinh tế xã hội Thanh Hoá trong suốt tiến trình đi lên của lịch sử dân tộc.

Mười năm sau khi đào sông từ Đồng Cổ đến Bà Hoà, năm "Quý Mão (1003), Lê Đại Hành đi Hoan Châu (Nghệ An) sai đào kênh Đa Cái"  Đó là tuyến nối kênh Sắt ở bắc Nghệ An với sông Lam. Như vậy, từ đó đi từ vùng sông Mã (Thanh Hoá) đến vùng sông Lam (Nghệ An) ngoài tuyến đường bộ và đường biển có một tuyến đường thủy nội địa an toàn, thuận tiện.

Trước thế kỷ X và cả sau này đường bộ đi từ Giao Châu đến Ái Châu (Thanh Hoá) hết 10 ngày, từ Ái Châu đi về đông nam đến Diễn Châu hết 5 ngày. Đi ngựa mỗi ngày 70 dặm, đi bộ mỗi ngày 50 dặm . Như thế, tính từ Giao Châu đến Thanh Hoá đường đi dài 500 dặm, Thanh Hoá đến Diễn Châu là 250 dặm. Con đường thủy từ bến Hà Nội vào đến Thanh Hoá là 416 dặm. Trên đất Thanh Hoá, đường thủy từ Tống Giang đến tỉnh Thanh Hoá có 77 dặm còn đến Diễn Châu là 140 dặm  Con đường đó không những ngắn mà rất thuận lợi bởi dùng thuyền bè nặng hay nhẹ thì mỗi ngày cũng đi được 70 dặm, thuận tiện và nhàn hạ hơn nhiều so với đi đường bộ.

Những con kênh đào đó đã góp công không nhỏ giúp cho Lê Đại Hành, Lê Long Đĩnh ra quân dẹp các cuộc nổi dậy ở Thanh Hoá trong các năm 999, 1001, 1005. Các dòng sông đào trên đất Thanh Hoá có từ thời Lê Đại Hành và các thời Lý, Trần, Hồ. Lê, Nguyễn tiếp tục khơi đào, thực sự "có lợi cho hàng vạn năm sau".

Trong cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ, những dòng sông đào từ Yên Mô - Nga Sơn đến Tĩnh Gia lại trở thành tuyến vận chuyển nhân tài vật lực của cả miền bắc vào miền Nam. Chính vì vậy mà các sông đào trên đất Thanh Hoá có từ thời Lê Đại Hành luôn được nạo vét, tu bổ. Lê Đại Hành là vị vua đầu tiên của nhà nước độc lập tự chủ tổ chức đào sông. Sự nghiệp mở đầu vĩ đại đó của thời Tiền Lê đã trở thành phương châm hành động của các thời Lý, Trần, Lê, Nguyễn sau này. Các thời đại kế tiếp nhau không chỉ luôn khơi đào, nạo vét các dòng sông cũ mà còn tiếp tục đào thêm các sông mới. Từ con sông đào do Lê Đại Hành đầu tiên đào trên đất Thanh Hoá thời Tiền Lê, đến thời Lý, Trần sông đào đã xuất hiện ở đồng bằng Bắc Bộ đến Thanh-Nghệ-Tĩnh... Đến thời Lê đã rộng khắp dải miền Trung Bộ và đến thời Nguyễn thì sông đào có mặt ở khắp mọi miền Việt Nam.

Đường Hồ Chí Minh trên sông
Khởi nguồn từ thời tiền Lê, khi Lê Hoàn cho đào Kênh nhà Lê từ Hoa Lư (Ninh Bình) vào tận tới Đèo Ngang (Hà Tĩnh) với tham vọng nối các con sông nội địa lại với nhau, mở ra tuyến vận tải thủy cho mục đích giao thương và quân sự. Các triều đại lịch sử sau đó, từ Lý, Trần, Hậu Lê tới thời nhà Nguyễn, Kênh nhà Lê đều được mở mang và là chứng nhân của nhiều sự kiện lịch sử.

Đến năm 1964, đế quốc Mỹ leo thang chiến tranh ra miền Bắc Việt Nam, các tuyến đường sắt, đường bộ vào Quảng Bình, Quảng Trị thường bị tắc nghẽn, hủy diệt. Bộ Giao thông vận tải đã cho khai thông lại tuyến Kênh nhà Lê, làm con đường vận tải thủy hữu hiệu đưa hàng hóa qua trọng điểm đánh phá miền trung, giao Cục Đường thủy nội địa triển khai. Chừng 500 km kênh từ Ninh Bình vào Hà Tĩnh được nạo vét, khơi thông lập bến bãi, rà phá bom, thủy lôi, bảo đảm an toàn cho tàu bè qua lại. Năm 1965, chuyến tàu đầu tiên đã xuất hành khởi đầu cho hành trình vận chuyển đến khi hòa bình lập lại ở miền bắc cuối 1972.

Kênh nhà Lê được coi như tuyến đường mòn Hồ Chí Minh trên sông về đóng góp cho sự nghiệp chống giặc Mỹ xâm lược, thống nhất nước Việt Nam.

Hoạt động bảo tồn
Ông Lê Bá Hạnh, Phó giám đốc Bảo tàng Hà Tĩnh cho biết: "Những dấu tích, hiện trạng nguyên vẹn của kênh nhà Lê cần được bảo tồn để thế hệ sau biết được giá trị của một công trình ghi dấu ấn lịch sử, tồn tại qua nhiều thế kỷ và hiểu rõ truyền thống hào hùng của cha ông" và cho biết thời gian tới Hà Tĩnh sẽ chú trọng cải tạo kênh, lắp đặt bia chỉ dẫn ở nơi khởi nguồn của kênh Nhà Lê tại ngã ba sông Lam để khẳng định giá trị lịch sử. Năm 2015, Hà Tĩnh cũng đã phê duyệt dự án: Cải tạo, nâng cấp hệ thống thủy lợi kênh Nhà Lê, đoạn qua huyện Đức Thọ, thị xã Hồng Lĩnh và huyện Can Lộc.

Ngày 2/12/2015, tại xã Nghi Yên, Nghi Lộc, Nghệ An, Sở GTVT Nghệ An đã tổ chức Lễ khánh thành công trình tôn tạo di tích Kênh Nhà Lê, nơi tưởng niệm 130 liệt sĩ ngành giao thông vận tải hi sinh trong cuộc kháng chiến chống Mỹ. Kỷ niệm ngày Thương binh - liệt sĩ 27/7, Cục trưởng Cục Đường thủy nội địa Việt Nam Hoàng Hồng Giang cùng tập thể Lãnh đạo Cục, Công đoàn Cục tổ chức đi thị sát kênh đào nhà Lê, tới đặt vòng hoa, dâng hương tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ tại đài tưởng niệm - Kênh Nhà Lê - Nghệ An.

Tại Quyết định số 2405/QĐ-BVHTTDL về việc xếp hạng di tích quốc gia, do Thứ trưởng Nguyễn Ngọc Thiện ký ngày 7/7/2016. Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã quyết định xếp hạng di tích quốc gia đối với di tích lịch sử Kênh Nhà Lê tại Nghệ An, thành phố Vinh, huyện Hưng Nguyên, huyện Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An.

Chú thích

Liên kết ngoài
Sông Nhà Lê bị "bức tử"
Kênh Nhà Lê trên đất Nghệ An - Phần 1
Kênh nhà Lê, kỳ tích nghìn năm khơi nguồn cho sự nghiệp nam tiến
Kênh nhà Lê - Kỳ tích nghìn năm - Kỳ 2: "Dự án kinh tế - quân sự" của Lê Hoàn
Kênh nhà Lê - Kỳ tích nghìn năm - Kỳ 3: 800 năm đào kênh Sắt
Kênh nhà Lê - Kỳ tích nghìn năm - Kỳ 4: Con đường nam chinh, bắc tuần
Kênh nhà Lê - Kỳ tích nghìn năm - Kỳ 5: Nơi xuất phát những đoàn quân
Kênh nhà Lê - Kỳ tích nghìn năm - Kỳ 6: Cần tôn vinh kênh nhà Lê

Sông tại Ninh Bình
Sông tại Thanh Hóa
Sông tại Nghệ An
Sông tại Hà Tĩnh
Lịch sử Việt Nam thời Tiền Lê
Di tích tại Thanh Hóa
Di tích tại Nghệ An
Di tích tại Hà Tĩnh
Nhà Tiền Lê
Di tích lịch sử Việt Nam
Kênh đào Việt Nam


title: Agriotes nuceus

text:
Agriotes nuceus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fairmaire miêu tả khoa học năm 1866.

Chú thích

Tham khảo

Agriotes


title: Scutobruchus ceratioborus

text:
Scutobruchus ceratioborus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Philippi miêu tả khoa học năm 1859.

Chú thích

Tham khảo

Scutobruchus


title: Đông Hưng (thị trấn)

text:
Đông Hưng là thị trấn huyện lỵ của huyện Đông Hưng, tỉnh Thái Bình, Việt Nam.

Thị trấn còn được người dân địa phương gọi với tên khác là "Cầu Nguyễn" (xuất phát từ cây cầu có tên là Nguyễn bắc qua sông Tiên Hưng thuộc địa phận thị trấn).

Địa lý
Thị trấn Đông Hưng nằm ở phía bắc của huyện Đông Hưng, bên bờ nam sông Tiên Hưng, có vị trí địa lý:
Phía bắc và phía đông giáp xã Đông La
Phía nam giáp xã Đông Hợp
Phía tây giáp xã Nguyên Xá.

Thị trấn Đông Hưng có diện tích 0,69 km². Theo Tổng điều tra dân số năm 2009, thị trấn Đông Hưng có dân số là 3.614 người.

Giao thông
Quốc lộ 10 đi ngang qua thị trấn theo hướng bắc – nam, quốc lộ 39B đi từ phía tây sang phía đông và đi trùng với quốc lộ 10 trước khi tách ra tại xã Đông Mỹ thuộc thành phố Thái Bình.
Cầu Nguyễn nằm phía bắc địa phận thị trấn Đông Hưng bắc qua sông Tiên Hưng; vì vậy dân địa phương hay gọi thị trấn Đông Hưng với tên thân mật là "Nguyễn".

Xem thêm
Danh sách thị trấn tại Việt Nam

Chú thích

Huyện lỵ Việt Nam


title: Battus polydamas

text:
The Gold Rim Swallowtail hoặc Polydamas Swallowtail (Battus polydamas) là một loài bướm thuộc họ Papilionidae. Loài này lần đầu tiên được mô tả bởi Carl Linnaeus trong ấn bản thứ 10 của Systema Naturae, được xuất bản năm 1758. Loài này có ở vùng sinh thái tân nhiệt đới Nam Mỹ, miền đông nam Hoa Kỳ và Mexico.

Sải cánh dài 90–120 mm không tính đuôi. Ấu trùng ăn các loài Aristolochia.

Phân loài
Loài này có các phân loài sau:

 B. p. antiquus (Rothschild & Jordan, 1906) – Antigua
 B. p. atahualpa Racheli & Pischedda, 1987 – Peru
 B. p. cebriones (Dalman, 1823)
 B. p. christopheranus (Hall, 1936)
 B. p. cubensis (Dufrane, 1946) – Cuba
 B. p. dominicus (Rothschild & Jordan, 1906) – Dominica
 B. p. grenadensis (Hall, 1930)

 B. p. jamaicensis (Rothschild & Jordan, 1906) – Jamaica
 B. p. lucayus (Rothschild & Jordan, 1906) – Bahamas
 B. p. lucianus (Rothschild & Jordan, 1906) – St. Lucia
 B. p. neodamas (Lucas, 1852) – Guadeloupe
 B. p. peruanus (Fuchs, 1954) – Peru
 B. p. polycrates (Hopffer, 1865) – Haïti, Cộng hòa Dominica

 B. p. polydamas (Linnaeus, 1758) – Nam Mỹ nhiệt đới
 B. p. psittacus (Molina, 1782) – Argentina
 B. p. renani Lamas, 1998 – Peru
 B. p. streckerianus (Honrath, 1884) – Peru
 B. p. thyamus (Rothschild & Jordan, 1906) – Puerto Rico, quần đảo Virgin
 B. p. vincentius (Rothschild & Jordan, 1906)
 B. p. xenodamas (Hübner, 1825) – Martinique
 B. p. weyrauchi Lamas, 1998 – Peru

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
Battus polydamas polydamas
†Battus polydamas antiquus (Rothschild & Jordan, 1906)
Battus polydamas thyamus (Puerto Rico, quần đảo Virgin)

Liên kết ngoài
Butterflies and Moths of North America

Động vật được mô tả năm 1758
Battus


title: Ianius

text:
Ianius là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Loài
 Ianius mosca Dyar, 1910

Chú thích

Tham khảo

 Ianius at funet.fi
 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Melipotini


title: Authiou

text:
Authiou là một xã của tỉnh Nièvre, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền trung nước Pháp.

Dân số
Theo điều tra dân số 1999 có dân số là 34. On 1 tháng 1 năm 2006, the ước tính was 33.

Xem thêm
Xã của tỉnh Nièvre

Tham khảo

 INSEE commune file

Xã của Nièvre


title: Topobea pascoensis

text:
Topobea pascoensis là một loài thực vật có hoa trong họ Mua. Loài này được Wurdack miêu tả khoa học đầu tiên năm 1988.

Chú thích

Liên kết ngoài

Topobea
Thực vật được mô tả năm 1988
Thực vật Peru
Thực vật dễ tổn thương


title: Baliosus hospes

text:
Baliosus hospes là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1905.

Chú thích

Tham khảo

Baliosus


title: Mesegar de Tajo

text:
Mesegar de Tajo là một đô thị trong tỉnh Toledo, Castile-La Mancha, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2006 (INE), đô thị này có dân số là 246 người.

Tham khảo

Đô thị ở Toledo


title: Alique

text:
Alique là một đô thị trong tỉnh Guadalajara, Castile-La Mancha, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 36 người.

Tham khảo

Đô thị ở Guadalajara


title: Eleutherodactylus brittoni

text:
The Grass Coqui hoặc Eleutherodactylus brittoni (tên tiếng Anh: Coqui De Las Hierbas) là một loài ếch trong họ Leptodactylidae. Chúng là loài đặc hữu của Puerto Rico.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, đồng cỏ nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng ngập nước hoặc lụt theo mùa, các đồn điền, vườn nông thôn, và các khu rừng trước đây bị suy thoái nặng nề. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Xem thêm

Fauna of Puerto Rico
List of amphibians and reptiles of Puerto Rico

Hình ảnh

Tham khảo

 Hedges, B., Joglar, R. & Thomas, R. 2004. Eleutherodactylus brittoni. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Liên kết ngoài

B


title: Juillac, Corrèze

text:
Juillac là một xã thuộc tỉnh Corrèze trong vùng Nouvelle-Aquitaine miền trung Pháp.

Tham khảo

Xã của Corrèze


title: Weismain

text:
Weismain là một đô thị ở huyện Lichtenfels, bắc Bayern, Đức. Đô thị Weismain có diện tích 90,14 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 4760 người. Đô thị này có cự ly 15 km về phía tây Kulmbach, và 15 km về phía đông nam Lichtenfels.

Tham khảo

Lichtenfels district


title: Saint-Germain-sur-École

text:
Saint-Germain-sur-École là một xã ở tỉnh Seine-et-Marne, thuộc vùng Île-de-France ở miền bắc nước Pháp.

Dân số
Người dân ở Saint-Germain-sur-École được gọi là Saint-Germanois.

Điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số là .

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-et-Marne

Tham khảo

Liên kết ngoài
1999 Land Use, from IAURIF (Institute for Urban Planning and Development of the Paris-Île-de-France région
Map of Saint-Germain-sur-École on Michelin

Xã của Seine-et-Marne


title: Anchastus jeanvoinei

text:
Anchastus jeanvoinei là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1940.

Chú thích

Tham khảo

Anchastus


title: Cours-les-Barres

text:
Cours-les-Barres là một xã thuộc tỉnh Cher trong vùng Centre-Val de Loire miền trung Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Cher

Liên kết ngoài
Cours-les-Barres on the Quid website

Ghi chú

Courslesbarres


title: Coelaenomenodera elaeidis

text:
Coelaenomenodera elaeidis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Maulik miêu tả khoa học năm 1919.

Chú thích

Tham khảo

Coelaenomenodera


title: Nông thôn Việt Nam

text:
Nông thôn Việt Nam là một khái niệm chung dùng để chỉ những vùng đất trên lãnh thổ Việt Nam, nơi người dân sinh sống chủ yếu bằng nông nghiệp.

Ở Việt Nam, cho đến năm 2009, có đến 70,4% dân số sống ở vùng nông thôn, trong khi tỷ lệ này vào năm 1999 là 76,5%. Con số đó những năm trước còn lớn hơn nhiều. Chính vì thế cuộc sống và tổ chức nông thôn ảnh hưởng rất mạnh mẽ đến toàn xã hội. Ngay cả những Việt kiều sống ở các nước văn minh, tiên tiến nhất thế giới, vẫn giữ nhiều nét đặc biệt của nông thôn Việt Nam.

Tổ chức

Xét về mặt tổ chức xã hội, làng xã và quốc gia Việt Nam là hai đối tượng quan trọng nhất đối với người Việt và được tổ chức chặt chẽ nhất. Chính vì thế mà người Việt thường nói làng với nước đi đôi với nhau. Các hệ thống trung gian như huyện, tỉnh không có vai trò quan trọng như thế.

Thời trung và cận đại

Theo huyết thống: gia đình và gia tộc
Ở nông thôn Việt Nam, gia tộc đóng vai trò rất quan trọng. Nếu phương Tây coi trọng vai trò của cá nhân thì phương Đông coi trọng vai trò của gia đình và gia tộc. Nhưng nếu xét ở phương Đông với nhau, Trung Quốc xem gia đình nặng hơn gia tộc thì ở Việt Nam gia tộc lại quan trọng hơn gia đình. Mỗi gia tộc đều có trưởng họ (hay còn gọi là tộc trưởng), nhà thờ họ, gia phả, giỗ họ,...

Ở nhiều làng, hầu hết dân cư ở làng đó đều có quan hệ họ hàng với nhau. Việc đó còn lưu lại dấu ấn trong tên của rất nhiều làng hiện nay như: làng Đặng Xá (xá = nơi ở, Đặng Xá = nơi ở của họ Đặng), Châu Xá, Lê Xá,... Tương truyền Chử Đồng Tử sinh ra ở làng Chử Xá, huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên. Ở Tây Nguyên còn phổ biến tình trạng các thế hệ của một gia tộc sống tập trung trong một mái nhà dài, bên trong nhà đó được chia thành từng ngăn nhỏ cho các gia đình. Một nhà như thế có thể chứa đến hơn trăm người. Còn ở phần lớn miền quê Việt Nam hiện nay vẫn có gia đình có đến ba (tam đại đồng đường) hay bốn (tứ đại đồng đường) thế hệ cùng chung sống.

Vì gia tộc có vai trò quan trọng nên tôn ti của từng người cũng rất được coi trọng. Ở Việt Nam hệ thống tôn ti trong gia tộc được phân biệt rất chi li tới 9 thế hệ (gọi là cửu đại):

Việc thờ cúng, lễ tết trong gia tộc cũng tuân thủ theo nguyên tắc cửu đại này. Nghĩa là khi người có vai "Tôi" còn sống thì người ở vai này có trách nhiệm tham gia thờ cúng (nếu người vai trên đã chết), lễ tết (nếu người vai trên còn sống) những người có vai từ "Kỵ" trở xuống đến người có vai "Cha". Những người có vai "Con", "Cháu", "Chắt", "Chút" của người đó vẫn có trách nhiệm phải tuân thủ.

Người đàn ông lớn nhất trong gia đình chịu trách nhiệm thờ cúng tổ tiên (nếu người ở vai trên không còn sống), chỉ khi người này mất đi thì việc thờ cúng sẽ chuyển sang người con trai lớn (đích tôn). Trong trường hợp, người đàn ông không có con trai thì việc thờ cúng tổ tiên sẽ chuyển sang người chú kế cận và nguyên tắc trên lại áp dụng cho gia đình người chú.

Trong khi đó ở các nước khác, ví dụ trong tiếng Anh, chỉ có từ cho ba đời, các đời trước và sau nữa chỉ thêm tiền tố vào một trong ba từ đó. Ngoài ra còn có những danh từ chỉ riêng những người họ hàng xa hơn như: "chú" (em trai của "bố"), "cậu" (em trai của "mẹ"), "cô" (em gái của "bố"), "dì" (em gái của "mẹ"), "thím" (vợ của "chú"), "mợ" (vợ của "cậu"), "bác" (anh hay chị của "bố" và của "mẹ"); một vài vùng có thể có cách gọi biến tướng đi như: anh của bố, mẹ đều gọi bằng "bác", còn chị của bố, mẹ lại vẫn gọi là "cô" - như ở Thanh Miện (Hải Dương), Kiến An (Hải Phòng) - hoặc anh, chị của bố gọi là "bá" còn anh, chị của mẹ gọi là "bác" hay ngược lại v.v. Tôn ti rất được tôn trọng, một người ít tuổi, xếp theo vai vế, có thể là "ông" của một người nhiều tuổi - Bé bằng củ khoai, cứ vai mà gọi (tục ngữ).

Theo địa bàn cư trú: xóm và làng
Nếu coi tổ chức nông thôn theo huyết thống là bước phát triển thứ nhất thì tổ chức nông thôn theo địa bàn cư trú là bước phát triển tiếp theo để hình thành nên làng và xóm, đơn vị tổ chức quan trọng nhất của nông thôn Việt Nam. Một làng gồm nhiều xóm gộp lại.

Ở nông thôn Việt Nam, việc tổ chức thành làng là cần thiết vì các lý do sau đây:
Đối phó với môi trường tự nhiên: trồng lúa nước là nghề mang tính thời vụ rất cao, chính vì thế mọi người trong làng có thể giúp đỡ nhau lúc cần thiết.
Đối phó với môi trường xã hội: chống trộm, cướp,...

Theo nghề nghiệp: phường và hội
Trong một số làng, một số dân cư hoặc phần lớn dân cư có một nghề nghiệp khác ngoài nghề nông. Những người có cùng nghề này tập hợp với nhau để tạo thành phường. Có rất nhiều phường với các loại nghề nghiệp khác nhau như: phường gốm, phường chài, phường mộc, phường chèo, phường tuồng,...

Bên cạnh phường, còn có hội, là tổ chức của những người có cùng sở thích, thú vui,... ví dụ: hội văn phả (các nhà Nho trong làng không ra làm quan), hội bô lão (các cụ ở trong làng), hội tổ tôm, hội vật,...

Các phường nghề sau này chuyển thành các tổ chức phường của đô thị.

Theo truyền thống nam giới: giáp
Giáp là hình thức tổ chức dựa trên truyền thống nam giới, nó xuất hiện khá muộn vào đời Lý Thánh Tông (1041) với mục đích là để tiện cho việc thu thuế. Giáp có các đặc điểm sau:
chỉ có đàn ông mới được tham gia vào giáp
có tính cha truyền con nối, cha ở giáp nào, con ở giáp ấy.

Đứng đầu có ông cai giáp (câu đương), giúp việc cho cai giáp có ba ông lềnh (lềnh nhất, lềnh hai, lềnh ba). Giáp được chia thành ba hạng: ty ấu: từ nhỏ đến 18 tuổi; đinh (hoặc tráng): 18 đến 59 tuổi; lão: 60 tuổi trở lên.

Con trai, khi mới sinh được cha làm lễ để được vào giáp, lúc này nó thuộc hạng ty ấu. Vào giáp lúc này có quyền lợi là được chia phần khi làng có lễ hội. Đến 18 tuổi, người con trai phải làm lễ làng để lên đinh hoặc tráng (đinh = đứa, tráng = khỏe mạnh). Đinh, tráng có nghĩa vụ với làng (giúp đỡ trong các dịp lễ lạt, đình đám) và với nước (đóng sưu thuế, đi lính, đi phu). Về quyền lợi thì đinh, tráng được ngồi trên một chiếu nhất định trong kỳ họp hành, ăn uống, hoặc được nhận một phần ruộng công để cày, ngoài ra còn được thêm một phần hoa màu khi thu hoạch. Đến 60 tuổi (một số nơi còn hạ tuổi xuống còn 49, 50 hoặc 55), đàn ông được lên lão làng, đó là một vinh dự rất lớn, được mọi người nể trọng, xin ý kiến khi gặp khó khăn. Phần lớn các giáp được gọi tên theo vị trí, ví dụ: Thượng (trên), Hạ (dưới), Đông (phía đông), Đoài (phía tây).

Theo mặt hành chính: thôn và xã

Về mặt tổ chức hành chính thì nông thôn Việt Nam được chia thành các đơn vị cơ bản là xã, và thôn. Thông thường một xã gồm một làng nhưng cũng có xã gồm một vài làng. Mỗi thôn gồm một xóm, cũng có thôn gồm một vài xóm.

Về dân cư thì một thôn có hai loại:
dân chính cư (còn gọi là nội tịch), là dân gốc của thôn, dân chính cư được hưởng nhiều quyền lợi hơn dân ngụ cư rất nhiều.
dân ngụ cư (còn gọi là ngoại tịch), là dân ở nơi khác đến, những người dân này chỉ được làm một số nghề mà dân chính cư không muốn làm như: làm thuê, làm mướn, làm mõ,... trong khi vẫn phải thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ như dân chính cư. Dân ngụ cư thường bị khinh rẻ, coi thường. Dân ngụ cư muốn thành dân chính cư thì phải: cư trú ở làng hơn ba đời, có một ít điền sản.

Việc đối xử khắt khe đối với dân ngụ cư là một hình thức ngăn cản người ở làng này di chuyển sang làng khác nhằm duy trì sự ổn định của làng.

Dân chính cư được chia làm 5 hạng:
Chức sắc gồm những người đỗ đạt hoặc có phẩm hàm vua ban
Chức dịch gồm những người đang giữ những chức vụ nhất định trong bộ máy hành chính
Lão (xem ở trên)
Đinh (xem ở trên)
Ty ấu (xem ở trên)

Ba hạng đầu gồm chức sắc, chức dịch và lão lập thành bộ phận quan viên hàng xã. Quan viên lại được chia thành ba nhóm theo lứa tuổi là kỳ mục, kỳ dịch, và kỳ lão:
Kỳ mục là quan trọng nhất, có nhiệm vụ bàn bạc và quyết định các công việc của xã. Kỳ mục còn được gọi là hội đồng kỳ mục, do tiên chỉ và thứ chỉ đứng đầu; ở miền nam sau này, hội đồng kỳ mục được gọi là hội tề do hương cả đứng đầu.
Kỳ lão gồm những người cao tuổi nhất, có vai trò làm tư vấn cho hội đồng kỳ mục.
Kỳ dịch, hay còn gọi là lý dịch, thường do hội đồng kỳ mục cử ra, có nhiệm vụ thực thi quyết định của hội đồng kỳ mục. Đứng đầu nhóm lý dịch này là lý trưởng (còn gọi là xã trưởng); dưới đó có phó lý (giúp việc), hương trưởng (lo việc công ích), trương tuần (còn gọi là xã tuần, lo việc an ninh). Phương tiện quản lý chủ yếu là hai cuốn sổ là sổ đinh (quản lý nhân lực) và sổ điền (quản lý về kinh tế).

Thời hiện đại

Làng Việt Nam thời hiện đại đã có những sự thay đổi nhất định so với làng trung và cận đại. Có những đặc điểm của làng cổ còn giữ được, nhưng cũng có những đặc điểm ngày nay hầu như không thể tìm thấy.

Truyền thống gia tộc tuy vẫn còn giữ được ảnh hưởng, nhưng do ngày nay, người dân nông thôn có xu hướng thoát li ra các thành phố lớn hoặc di cư đến những vùng khác có điều kiện sinh sống làm ăn thuận lợi hơn, nên vai trò của gia đình đã dần dần nổi trội hơn. Cũng do việc di cư mà thành phần dân cư của làng xã ngày nay đa dạng hơn, tính chất cùng huyết thống cũng đã bị giảm mạnh.

Các khái niệm như giáp, đinh, tráng nay không còn nữa do nó hoàn toàn không phù hợp với nông thôn hiện đại. Các khái niệm dân chính cư hay dân ngụ cư tuy rằng vẫn có thể hiện diện ở một vài nơi, nhưng chắc chắn nó không còn là một đặc điểm đặc trưng của nông thôn ngày nay. Các chức sắc, chức dịch cũ (quan viên, kỳ mục, kỳ dịch v.v) nay đã bị xóa bỏ.

Vai trò của chính quyền xã hiện nay được công nhận là nằm trong hệ thống quản lý nhà nước đã và đang dần dà làm mất đi vai trò của hệ thống chính quyền làng theo kiểu cũ. Ngày nay, người đứng đầu một làng là trưởng làng (thôn) hay trưởng bản (ở miền núi). Vai trò của họ thực ra không lớn lắm.

Đặc tính

Thời trung và cận đại

Tính cộng đồng và tự trị

Việc làng xã Việt Nam được tổ chức theo huyết thống, địa bàn cư trú, truyền thống nam giới và hành chính như ở phần trên làm cho làng có tính cộng đồng và tự trị rất cao. Tính cộng đồng làm cho các thành viên trong làng đều hướng tới nhau, đó là đặc trưng "hướng ngoại"; còn tính tự trị làm cho các làng trở lên biệt lập với nhau, đó là đặc trưng "hướng nội".

Tính biệt lập ở các làng mạnh đến nỗi mỗi làng có thể được coi như một quốc gia thu nhỏ với một "luật pháp riêng" được gọi là hương ước (lệ làng được ghi bằng văn bản) và luật tục (lệ làng được quy định bằng lời nói); và một "triều đình riêng" với hội đồng kỳ mục là cơ quan lập pháp, lý dịch là cơ quan hành pháp. Nhiều làng còn bầu bốn cụ cao tuổi là tứ trụ. Sự can thiệp của nhà nước phong kiến, và sau này của thực dân không làm ảnh hưởng nhiều đến tổ chức của làng xã. "Phép vua thua lệ làng" là một truyền thống thể hiện mối quan hệ dân chủ đặc biệt của nhà nước phong kiến với làng xã Việt Nam.

Cấu trúc làng

Tính biệt lập còn được thể hiện ở lũy tre làng. Lũy tre làng bao trùm xung quanh làng. Đó là một thành lũy rất kiên cố, "đốt không cháy, trèo không được, đào không qua".  Điều này khác hẳn với các nước khác trên thế giới là dùng thành quách bằng đất đá. Việc trao đổi với thế giới bên ngoài thông qua cổng làng. Gần cổng làng thường có một cây đa, khói hương nghi ngút, đó là nơi hội tụ của thánh thần. Bên trong của làng có một cái đình, đó là biểu tượng của làng về mọi phương diện. Đình làng là:
trung tâm hành chính: mọi công việc quan trọng đều diễn ra ở đây, hội đồng kỳ mục, lý dịch làm việc ở đây; thu sưu thuế tại đây; xử tội người vi phạm lệ làng cũng ở đây,...
trung tâm tôn giáo: là nơi thờ thành hoàng làng.
trung tâm văn hóa: là nơi tổ chức các lễ hội văn hóa của làng như hội đấu vật, đánh cờ, hát chèo v.v...vào các dịp lễ, tết hay lúc công việc đồng ruộng đã hết, đình làng cũng là nơi con trai, con gái đến tuổi lập gia đình hò hẹn với nhau.

Ban đầu đình làng là nơi tụ tập của tất cả mọi người, sau này đó chỉ là nơi tụ tập của nam giới (giáp) trong làng. Phụ nữ chuyển đến chùa làng và giếng nước. Nhiều nơi người ta còn trả thù nhau bằng cách đóng cọc vào giữa giếng làng, người ta tin rằng làm như thế thì gái làng đó sẽ không chồng mà chửa.

Ưu nhược điểm của làng Việt Nam
Do tính tự trị cao mà làng có xu hướng nhấn mạnh vào tính dị biệt của làng. Tính dị biệt dẫn đến các hệ quả sau: "tự cung tự cấp", mỗi làng cố gắng đáp ứng đầy đủ nhu cầu của làng; óc bè phái, cục bộ; gia trưởng, tôn ti,...
Do tính cộng đồng cao mà làng Việt Nam có xu hướng nhấn mạnh vào tính đồng nhất, hệ quả của nó là: đoàn kết, tương trợ lẫn nhau, tính tập thể cao, dân chủ địa phương,... nhưng lại thủ tiêu vai trò cá nhân, tạo ra thói dựa dẫm, ỷ lại vào tập thể và cào bằng, đố kị không muốn ai hơn ai.

Thời hiện đại
Các hương ước và tục lệ ngày nay tuy còn có ảnh hưởng nhất định tới công việc của làng, nhưng luật pháp nhà nước mới là yếu tố quyết định chính trong quan hệ cộng đồng. Về mặt cấu trúc, làng ngày nay đã thưa dần hình ảnh của lũy tre làng, cổng làng, giếng làng. Đình làng không còn đóng vai trò quan trọng như trước đây, nó chỉ còn thuần túy là nơi để thờ cúng hay giao lưu, gặp gỡ trong những ngày lễ hội.
 Nông thôn là vùng sinh sống và làm việc chung của cộng đồng dân cư, hoạt động sản xuất nông nghiệp là chủ yếu.
 Cơ sở hình thành và trình độ tiếp cận thị trường,trình độ sản xuất hàng hóa còn thấp so với thành thị (diện tích rộng, mức đầu tư cho nông thôn không lớn).
 Trong một chừng mực nào đó thì tính dân chủ, tự do và công bằng xã hội thấp hơn thành thị.
 Thu nhập và đời sống của người dân còn thấp, tỷ lệ hộ nghèo đói thì cao.
 Nông thôn trải dài trên địa bàn rộng lớn nên chịu nhiều ảnh hưởng của điều kiện tự nhiên.

Làng Nam Bộ
Đến thời các chúa Nguyễn và sau này là nhà Nguyễn, việc khai phá đồng bằng Nam Bộ đã làm cho làng xã ở vùng này khác hẳn so với làng xã ở cùng đồng bằng Bắc Bộ. Sự khác biệt cơ bản nhất đó là tính mở ở các làng Nam Bộ cao hơn rất nhiều. Tính mở được thể hiện ở những điều sau đây:
Làng không còn có lũy tre làng như là công cụ phân cách làng này với làng khác nữa.
Làng không nhất thiết phải tồn tại mãi mãi, có làng được lập một cách nhanh chóng, những cũng có làng tan rã nhanh chóng.
Giao thương buôn bán phát triển không còn bị gò bó ở tình trạng tự cung tự cấp.
Những đặc điểm này ảnh hưởng đến tính tình người dân Nam Bộ cũng phóng khoáng hơn, dễ chấp nhận những ảnh hưởng từ bên ngoài, hội nhập, phát triển nhanh trong làm ăn kinh tế.

Vai trò của vùng nông thôn
 Nông thôn là nơi cung cấp lương thực, thực phẩm cho đời sống của người dân.
 Cung cấp nguyên liệu cho công nghiệp và xuất khẩu.
 Cung cấp hàng hóa cho xuất khẩu
Cung cấp lao động cho công nghiệp và thành thị.
 Là thị trường rộng lớn để tiêu thụ những sản phẩm của công nghiệp và dịch vụ
 Phát triển nông thôn tạo điều kiện ổn định về mặt kinh tế – chính trị – xã hội.
 Nông thôn nằm trên địa bàn rộng lớn về các mặt tự nhiên – kinh tế – xã hội.

Khó khăn của người dân địa phương

Lợi nhuận thu được từ hoạt động sản xuất nông nghiệp và các ngành công nghiệp địa phương thường thấp.Dẫn đến thu nhập của người dân nông thôn thấp.
Người nông dân sông chủ yếu bằng nghề nông nghiệp nhưng thiếu đất để sản xuất.Đất sản xuất giảm do dân số tăng và quá trình đô thị hóa.
Lực lượng lao động ở nông thôn rất lớn nhưng lại thiếu việc làm, thất nghiệp và bán thất nghiệp vẫn thường xuyên xảy ra.
Thiếu các điều kiện và phương tiện thuận lợi cho giáo dục.
Khoảng 70% nhà ở của người dân nông thôn có kết cấu kiên cố hoặc bán kiên cố.
Thiếu các cơ sở phương tiện và điều kiện vui chơi,giải trí.
Hàng tiêu dùng khan hiếm, giá cả đắt đỏ,người dân nông thôn khó có thể mua những thứ cần thiết phù hợp với thu nhập của họ.

Trong văn hóa đại chúng

Xem thêm
 Nông nghiệp Việt Nam
Làng quê Việt Nam
Kiến trúc làng Việt Nam
Đình làng

Tham khảo

Trần Ngọc Thêm, Tìm về bản sắc Văn hóa Việt Nam, Nhà xuất bản Thành phố Hồ Chí Minh 2001
Trần Ngọc Thêm, Cơ sở Văn hóa Việt Nam, Nhà xuất bản Thành phố Hồ Chí Minh 1994

Chú thích

Xã hội Việt Nam


title: Cardiotarsus cribricollis

text:
Cardiotarsus cribricollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1931.

Chú thích

Tham khảo

Cardiotarsus


title: Gofasia atlantidis

text:
Gofasia atlantidis là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Rissoidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Gofasia


title: HMS Mauritius (80)

text:
HMS Mauritius (80) là một tàu tuần dương hạng nhẹ lớp Crown Colony của Hải quân Hoàng gia Anh Quốc; được đặt tên theo đảo Mauritius, vốn là một thuộc địa của Đế quốc Anh khi nó được chế tạo vào cuối những năm 1930. Nó đã hoạt động trong Chiến tranh Thế giới thứ hai, và sau chiến tranh đã tiếp tục phục vụ tại Địa Trung Hải và Đông Ấn cho đến khi ngừng hoạt động năm 1952 và được tháo dỡ vào năm 1965.

Thiết kế và chế tạo
Mauritius được đóng bởi hãng Swan Hunter tại Newcastle upon Tyne, được đặt lườn vào ngày 31 tháng 3 năm 1938. Nó được hạ thủy vào ngày 19 tháng 7 năm 1939 và được đưa ra hoạt động vào ngày 4 tháng 1 năm 1940.

Lịch sử hoạt động

Khi hoàn tất, Mauritius đảm nhiệm vai trò bảo vệ tuyến đường thương mại hàng hải quốc tế tại Đại Tây Dương, và tiếp tục ở lại cùng Hạm đội Nhà Anh Quốc cho đến khi đi đến Đông Ấn vào cuối năm 1941. Nó gia nhập Hạm đội Viễn Đông Anh Quốc vào năm 1942, rồi được rút về để tăng cường cho Hạm đội Địa Trung Hải vào tháng 4 năm 1943. Sau khi được sửa chữa do một vụ mắc cạn, nó hoạt động trở lại vào tháng 6 năm 1943, tham gia Chiến dịch Husky, cuộc đổ bộ lực lượng Đồng Minh lên Sicilia trong tháng 7 như một đơn vị hỗ trợ Lực lượng Đông, tiến hành các hoạt động bắn phá bờ biển.

Đến tháng 9, Mauritius nằm trong thành phần lực lượng bảo vệ cho cuộc đổ bộ lên Salerno; đến cuối năm nó chuyển sang vịnh Biscay tuần tra chống các tàu buôn đối phương vượt phong tỏa trong Chiến dịch Stonewall. Tuy nhiên, nó nhanh chóng được điều quay trở lại Địa Trung Hải, lần này là trong Chiến dịch Shingle, cuộc đổ bộ lên Anzio vào tháng 1 năm 1944. Đến tháng 6, nó bảo vệ cho cuộc Đổ bộ Normandy trong thành phần của Lực lượng D ngoài khơi bãi Sword, rồi tiến hành các cuộc tuần tra tấn công dọc theo bờ biển Brittany trong tháng 8 để quét sạch tàu bè Đức còn lại tại khu vực này. Hoạt động cùng với các tàu khu trục, Mauritius đã đánh chìm Sperrbrecher 157 vào ngày 14-15 tháng 8 và năm chiếc Vorpostenboote vào ngày 22-23 tháng 8. Sau đó nó quay trở về Hạm đội Nhà bảo vệ các tàu sân bay tiến hành không kích dọc theo bờ biển Na Uy và hoạt động chống hạm tàu nổi đối phương của chính nó. Trong đêm 27-28 tháng 1 năm 1945, cùng với HMS Diadem, nó đụng độ với các tàu khu trục Đức, trong đó chiếc Z31 bị hư hại nặng. Sau hoạt động này, nó được tái trang bị tại Cammell Laird từ tháng 2 năm 1945 đến tháng 3 năm 1946.

Sau chiến tranh, Mauritius phục vụ tại Địa Trung Hải, bao gồm sự can dự vào vụ khủng hoảng do băng qua eo biển Corfu vào năm 1946 cùng với Hải đội Tuần dương 15, rồi quay trở về Anh vào năm 1948. Sau một giai đoạn ngắn nằm trong lực lượng dự bị rồi được tái trang bị, nó hoạt động trở lại vào năm 1949 tại Địa Trung Hải cùng với Hải đội Tuần dương 1, vốn được đổi tên từ Hải đội Tuần dương 15, lên đường vào ngày 6 tháng 5 năm 1949. Mauritius trải qua giai đoạn từ năm 1949 đến năm 1951 tại Trạm Đông Ấn cùng với Hải đội Tuần dương 4 cho đến khi nó quay về Chatham vào ngày 18 tháng 12 năm 1951. Nó được đưa về lực lượng dự bị vào năm 1952, và tiếp tục ở lại đây cho đến năm 1965, khi nó được bán cho hãng T. W. Ward Ltd. tại Inverkeithing để tháo dỡ, đến nơi vào ngày 27 tháng 3 năm 1965.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 WWII cruisers
 HMS Mauritius at Uboat.net

Lớp tàu tuần dương Crown Colony
Tàu tuần dương của Hải quân Hoàng gia Anh
Tàu tuần dương trong Thế Chiến II


title: Tháng 3 năm 2010

text:
Tháng 3 năm 2010 bắt đầu vào Thứ Hai và kết thúc sau 31 ngày vào Thứ Tư.

Chủ đề:Thời sự

Tham khảo

2010-03
Tháng ba


title: Hòa Mỹ, Cái Nước

text:
Hòa Mỹ là một xã thuộc huyện Cái Nước, tỉnh Cà Mau, Việt Nam.

Địa lý
Xã Hòa Mỹ nằm ở phía tây huyện Cái Nước, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Đông Hưng và xã Tân Hưng
Phía tây giáp huyện Phú Tân và huyện Trần Văn Thời
Phía nam giáp xã Tân Hưng Đông
Phía bắc giáp xã Hưng Mỹ.

Xã Hoà Mỹ có diện tích 38,60 km², dân số năm 2019 là 8.245 người, mật độ dân số đạt 214 người/km².

Địa hình
Nhìn chung, địa hình tương đối bằng phẳng và thấp, địa hình của xã còn bị chia cắt nhiều bởi hệ thống sông, rạch chằng chịt, có nhiều sông rạch là lợi thế về giao thông đường thủy.

Khí hậu
Khí khậu của huyện Cái Nước nói chung và xã Hoà Mỹ nói riêng mang đặc trưng khí hậu của vùng đồng bằng Sông Cửu Long, về cơ bản, khí hậu ôn hoà, ít khắc nghiệt hơn các vùng khác, nhìn chung thuận lợi cho sản xuất.

Đặc điểm là yếu tố mưa phân mùa là cơ sở để xã quy hoạch sản xuất luân canh 1 vụ lúa, một vụ tôm, nhưng trong điều kiện chưa chủ động về thủy lợi nên việc sản xuất vụ lúa trên đất nuôi tôm còn phụ thuộc nhiều vào thời tiết.

Thủy văn
Vào mùa mưa (mùa nước ngọt) làm trôi đất theo các tuyến giao thông bộ, cộng với thủy triều đưa nước biển ra vào thường xuyên, mang theo một lượng phù sa lớn làm nhanh bồi lắng ở các sông, kênh thủy lợi, nên việc nạo vét kênh mương thủy lợi rất tốn kém, phải đầu tư thường xuyên. Ngoài ra, trong mùa khô (mùa gió chướng) nước biển dâng cao, gây tình trạng tràn mặn, ảnh hưởng đến sản xuất và đời sống của nhân dân, vì vậy công tác ngăn mặn và chống tràn là công việc phải làm hàng năm của địa phương.

Hành chính
Xã Hòa Mỹ được chia thành 7 ấp: Cái Bát, Kinh Lách, Kinh Tư, Lợi Đông, Rau Dừa C, Thị Tường, Thị Tường B.

Lịch sử
Xã Hoà Mỹ được thành lập lần đầu tiên ngày 25 tháng 7 năm 1979, theo Quyết định 275-CP của Hội đồng Chính phủ về việc điều chỉnh địa giới một số xã của huyện Cái Nước thuộc tỉnh Minh Hải. Theo đó, xã Hưng Mỹ được tách thành ba xã lấy tên là xã Hưng Mỹ, xã Hòa Mỹ và xã Bình Mỹ. Tuy nhiên, đến ngày 14 tháng 2 năm 1987, Quyết định 33B-HĐBT của Hội đồng Bộ trưởng về việc phân vạch, điều chỉnh địa giới hành chính một số xã, thị trấn của huyện Cái Nước, tỉnh Minh Hải, đã sáp nhập xã Hòa Mỹ vào lại xã Hưng Mỹ.

Ngày 23 tháng 11 năm 2004, Chính phủ ra Nghị định 192/2004/NĐ-CP, tái lập xã Hòa Mỹ thuộc huyện Cái Nước trên cơ sở 3.860,20 ha diện tích tự nhiên và 9.326 nhân khẩu tách ra từ xã Hưng Mỹ, thuộc huyện Cái Nước, tỉnh Cà Mau.

Xã hội

Y tế
 Trạm y tế xã được củng cố và nâng cấp khá đầy đủ so với trước đây, năm 2008 được công nhận đạt chuẩn Quốc gia
 Cơ sở vật chất được đầu tư xây dựng mới và nâng cấp sửa chữa, thiết bị y tế được trang bị thêm, nhiều công nghệ mới trong y học được ứng dụng
 Số y, bác sĩ, thầy thuốc của Trạm y tế đã qua đào tạo có 7 người: Trong đó, có 1 bác sĩ, 4 y sĩ, 1 hộ sinh trung học, 1 dược sĩ
 Tỷ lệ người dân tham gia các hình thức bảo hiểm y tế có 1.896 người, đạt 23,52%.

Giao thông
Xã Hòa Mỹ là xã thuộc vùng nông thôn sâu của huyện Cái Nước. Trên địa bàn xã tuyến Quốc lộ 1 đi qua với chiều dài 3,6 km, là tuyến đường huyết mạch nối liền xã với huyện, tỉnh, thuận lợi cho việc giao thông đi lại và giao lưu trao đổi hàng hóa với bên ngoài để phát triển các ngành kinh tế của xã.

Chú thích

Tham khảo


title: Trichispa sericea

text:
Trichispa sericea là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Guérin-Méneville miêu tả khoa học năm 1838.

Chú thích

Tham khảo

Trichispa


title: 5896 Narrenschiff

text:
5896 Narrenschiff (1982 VV10) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 12 tháng 11 năm 1982 bởi L. G. Karachkina ở Nauchnyj.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 5896 Narrenschiff

Thiên thể phát hiện năm 1982
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Crucibulum spinosum

text:
Crucibulum spinosum, tên tiếng Anh: spiny cup-and-saucer snail, là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Calyptraeidae, the slipper snails and cup-and-saucer snails.

This species is bản địa của bờ biển phía tây của the Americas, from California to Chile. It has been introduced and established in Hawaii.

Chú thích

Tham khảo

 http://www2.bishopmuseum.org/HBS/invertguide/species/crucibulum_spinosum.htm

Crucibulum


title: Leptodactylus notoaktites

text:
Leptodactylus notoaktites là một loài ếch thuộc họ Leptodactylidae.
Đây là loài đặc hữu của Brasil.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, sông ngòi, đầm nước ngọt có nước theo mùa, và rừng trước đây suy thoái nghiêm trọng.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Tham khảo

 Skuk, G. & Heyer, R. 2004. Leptodactylus notoaktites. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Liên kết ngoài

Leptodactylus
Động vật đặc hữu Brasil


title: Daifuku

text:
hoặc  là một loại bánh ngọt wagashi của Nhật Bản gồm có viên bánh dày mochi tròn nhỏ với nhân ngọt, thường gặp nhất là anko, gồm nhân đậu đỏ ngọt xay nhuyễn. Nay mochi có nhiều loại nhân hơn như khoai môn, matcha, mứt đào, mứt dâu tây, cà phê, vừng đen,...

Daifuku có nhiều loại. Loại phổ biến nhất là viên mochi màu trắng (hoặc xanh lá nhạt, hoặc hồng phớt) với nhân anko. Có hai cỡ: một loại có đường kính bằng một nửa đồng xu 1 đô la, loại kia to bằng nắm tay. Vài loại Daifuku có thêm các miếng trái cây, các hỗn hợp trái cây và anko hoặc dưa xay (dưa gang...). Hầu như tất cả các loại Daifuku đều được bọc bởi một lớp bột bắp hoặc bột khoai tây mịn (hoặc bột nếp rang) để chúng không dính vào nhau và vào tay người làm. Một vài loại được bao bằng đường bột hoặc bột cacao hay vừng rang. Mặc dù Daifuku được thực hiện thông qua nghi lễ giã bánh tên là tục giã bánh dày mochitsuki, nhưng người ta cũng có thể làm chúng đơn giản bằng cách nấu trong lò vi sóng. Mochi và Daifuku rất phổ biến ở Nhật Bản.

Lịch sử
Daifuku lúc đầu được gọi là "Harabuto mochi" (腹太餅- phúc thái bính, từ "腹" vừa có nghĩa là "bụng" vừa có nghĩa là "bọc (nhân)", từ "thái" nghĩa là "quá"/"rất", từ "bính" nghĩa là "bánh"), nghĩa là "bánh dày bụng to" vì là chúng có chứa nhân. Sau này, nó được đổi tên thành Daifuku mochi (大腹餅). Vì âm của từ "phúc" có nghĩa là "bụng" (Fuku- 腹) và từ "phúc" có nghĩa là "hạnh phúc" (Fuku- 福) là giống nhau trong tiếng Nhật, nên sau này, tên bánh được đổi thành "Đại Phúc" với nghĩa "hạnh phúc ngập tràn"; bánh mang đến hạnh phúc lớn lao cho mọi người. Cuối thế kỷ 19, bánh Daifuku bắt đầu phổ biến và mọi người bắt đầu ăn nó bằng cách nướng lên. Họ cũng dùng bánh này cho các dịp lễ hội.

Qua bán đảo Triều Tiên, daifuku được người dân Triều Tiên gọi là tteok, trong đó có gyeongdan (경단) và chapssal-tteok (찹쌀떡).

Các loại
Yomogi daifuku - 蓬大福
Loại bánh được làm với kusamochi (草餅), loại mochi có hương của rau ngải cứu Nhật Bản (ヨモギ).

Bánh dày dâu tây - イチゴ大福
Loại bánh với nhân dâu tây và các loại nhân ngọt khác, thường là nhân anko ở trong bánh mochi. Kem làm bánh cũng được dùng để làm nhân. Vì loại này có dâu tây nên thường được ăn vào mùa xuân. Loại bánh này được sáng tạo vào những năm 1980. Nhiều hiệu bánh đều nhận là người tạo ra loại Daifuku này nên nguồn gốc chính xác của nó đến này vẫn không xác định được.

Yukimi Daifuku - 雪見だいふく
Là dòng sản phẩm mochi kem được công ty Lotte sản xuất.

 Mame daifuku - 豆大福
 Là loại bánh có bột trộn với đậu đỏ hoặc đậu nành với nhân ngọt làm từ đậu đỏ.

 Shio daifuku - 塩大福
 Một loại bánh có bột hơi mặn với nhân đậu đỏ ngọt.

 Ume daifuku - 梅大福
 Loại bánh có nhân ngọt làm từ mai mơ

 Coffee daifuku (コーヒー大福)
 Loại bánh có nhân pha cà phê

 Mont Blanc daifuku (モンブラン大福)
 Loại bánh có nhân hạt dẻ xay nhuyễn (kem Mont Blanc) thay vì nhân đậu đỏ azuki.

 Purin daifuku (プリン大福)
Loại bánh có nhân kem caramel.

Xem thêm
 Mochi

Ghi chú

Ẩm thực Nhật Bản


title: 103 TCN

text:
Năm 103 TCN là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 103 TCN


title: Quảng trường Liệt Sĩ, Tripoli

text:
Quảng trường Liệt sĩ ( , trong thời kỳ chế độ Gaddafi có tên gọi là Quảng Trường Xanh ( / ), là khu trung tâm của thủ đô Tripoli, Libya. Các trung tâm thương mại chính của thành phố đều nằm quanh quảng trường này. Sau khi chiếm được quảng trường vào ngày 20 tháng 8 năm 2011, các lực lượng nổi dậy đã đổi tên của quảng trường.

Quảng trường ban đầu được những người thực dân Ý xây dựng. Bên cạnh quảng trường là Lâu đài Đỏ, cùng một đại lộ rộng rãi hướng về phía bờ biển bắt đầu với hai cột trụ cao. Nhà hát Hoàng gia Miramare nằm ở đối diện với Lâu đài Đỏ, nhưng nó đã bị Gadaffi phá hủy sau khi ông ta lên nắm quyền sau thập niên 1960 để mở rộng diện tích cho các cuộc biểu dương lực lượng. Quảng trường được đặt lại tên là "Quảng trường Độc Lập" dưới thời Vương quốc Libya và sau cuộc cách mạng năm 1969, Gadaffi đã đổi tên quảng trường thành "Quảng trường Xanh", và nơi đây trở thành một biểu tượng cho quyền lực của ông.

Xem thêm
 Tòa nhà Nhân dân, Tripoli

Tham khảo

Liên kết ngoài

Quảng trường
Tripolitania
Tripoli


title: Culicoidea

text:
Culicoidea là một liên họ trong bộ Diptera.

Các họ
Liên họ này gồm các họ:
Dixidae –
Corethrellidae –
Chaoboridae –
Culicidae – muỗi

Hình ảnh

Tham khảo

McAlpine, J.F., B.V. Peterson, G.E. Shewell, H.J. Teskey, J.R. Vockeroth, and D.M. Wood. Manual of Nearctic Diptera, Volume 1. Agriculture Canada Monograph 27.

Culicomorpha