title: Institut de France

text:
Institut de France là cơ quan viện hàn lâm của Pháp. Được thành lập từ 25 tháng 10 năm 1795, hiện nay trụ sở của viện nằm ở số 23 quai Conti, thuộc Quận 6 thành phố Paris.

Institut de France tập trung năm viện hàn lâm, nhiều tổ chức và bên trong trụ sở của viện còn có bốn thư viện. Trong tiếng Việt, Institut de France đôi khi được dịch: Viện Pháp quốc hoặc Học viện Pháp quốc.

Trụ sở Institut de France

Trụ sở của Institut de France hiện nay là trường Quatre-Nations cũ.

Năm 1661, trong chúc thư của mình, hồng y Jules Mazarin đề nghị thành lập Quatre-Nations, một trường giáo dục miễn phí đón nhận 60 quý tộc từ các nước đã phục tùng hoàng gia theo hiệp ước Westphalie năm 1648 và Pyrénées năm 1659. Jules Mazarin muốn mình được an táng tại nhà thờ nhỏ của ngôi trường này. Thư viện Mazarine của hồng y cũng được tặng lại cho trường Quatre-Nations.

Jean-Baptiste Colbert yêu cầu kiến trúc sư Louis Le Vau thiết kế bản vẽ công trình nằm bên tả ngạn, đối diện với cung điện Louvre qua sông Seine. Tới ngày 21 tháng 1 năm 1662, việc thiết kế hoàn thành và 11 tháng 3, bản vẽ được đưa tới vua Louis XIV. Louis Le Vau ước tính công trình sẽ tiêu tốn 2 triệu li vơ, nhưng cuối cùng chỉ hết 20 % con số dự đoán.

Tới năm 1668, phần lớn công trình đã hoàn thành. Nhưng năm 1670, Louis Le Vau mất và kiến trúc sư François d'Orbay thay thế. Công việc tiến hành chậm chạp, cho tới 1674 François d'Orbay mới hoàn thành nhà thờ nhỏ. Năm 1677, Quatre-Nations được trang trí 12 bức tượng, tác phẩm của các nhà điêu khắc Martin Desjardins, Etienne Le Hongre cùng một vài người khác. Ngày 6 tháng 9 năm 1684, thi hài hồng y Jules Mazarin được chuyển về trong nhà thờ nhỏ. Tới năm 1688, trường Quatre-Nations mở cửa.

Năm 1802, trường Quatre-Nations bị đóng cửa và theo yêu cầu của Napoléon Bonaparte, Institut de France chuyển về đây năm 1805. Kiến trúc sư Antoine Vaudoyer thay đổi nhà thờ nhỏ thành phòng họp. Năm 1846, một tòa nhà nữa được xây dựng thêm trong sân lớn. Tới năm 1872 thì các lỗ cửa phía sông Seine bịt kín. Tới thế kỷ 20, năm 1962, công trình được tu sửa lại.

Lịch sử Institut de France

Sau Cách mạng Pháp, thời kỳ Đốc chính, hiến pháp năm 1795 xóa bỏ tất cả các viện hàn lâm hoàng gia. Ngày 3 tháng sương năm IV, tức 10 tháng 10 năm 1795, luật về tổ chức giáo dưỡng công cộng tuyên bố về việc thành lập Viện quốc gia khoa học và nghệ thuật: Để hoàn thiện khoa học và nghệ thuật, cho những nghiên cứu không bị gián đoạn, công bố các khám phá, tạo mối liên hệ với những hội khoa học ở nước ngoài, theo đuổi lao động khoa học nghệ thuật vì mục đích chung và vinh quang nền Cộng hòa.

Institut de France được chia làm ba ban:
 Ban khoa học vật lý và toán, gồm hai chủ tịch, một toàn học và một vật lý.
 Ban khoa học đạo đức và chính trị
 Ban văn chương và mỹ thuật

Tới quyết định ngày 3 tháng sương năm XI, tức 24 tháng 1 năm 1803, Institut de France được phân chia lại:
 Ban khoa học vật lý và toán
 Ban ngôn ngữ và văn chương Pháp
 Ban ngôn ngữ cổ và lịch sử
 Ban mỹ thuật

Tới năm 1816, vua Louis XVIII tổ chức lại Institut de France, quay lại dùng từ « Viện hàn lâm » (Académie) thay cho từ « Ban » (Classe). Với sắc lệnh ngày 26 tháng 10 năm 1832 của Louis-Philippe I, cơ cấu của Institut de France có được như ngày nay.

Tổ chức

Institut de France ngày nay bao gồm năm viện hàn lâm:
 Viện hàn lâm Pháp, thành lập năm 1635
 Viện hàn lâm văn học, thành lập năm 1663
 Viện hàn lâm khoa học, thành lập năm 1666
 Viện hàn lâm khoa học đạo đức và chính trị, thành lập năm 1795
 Viện hàn lâm mỹ thuật, thành lập năm 1816
 Académie de peinture et de sculpture (Học viện Hội họa và Điêu khắc, thành lập năm 1648)
 Académie de musique (Học viện Âm nhạc, thành lập năm 1669) and
 Académie d'architecture (Học viện Kiến trúc, thành lập năm 1671)

Institut de France cũng tập hợp một số tổ chức, cả của Pháp và nước ngoài. Phụ thuộc vào Institut de France còn có bốn thư viện:
 Thư viện Mazarine, ở Paris
 Thư viện Institut, ở Paris
 Thư viện Thiers, ở Paris
 Thư viện bảo tàng Condé, ở Chantilly

Tham khảo

 Les bâtiments de l'Institut trên trang Structurae
 Trang chính thức của Institut de France

Liên kết ngoài

 Trang chính thức của Institut de France

Giáo dục Paris
Văn hóa Paris
Cơ quan Pháp
Quận 6, Paris


title: Maxey-sur-Vaise

text:
Maxey-sur-Vaise  là một xã thuộc tỉnh Meuse trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 260 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Maxeysurvaise


title: Amegilla fabriciana

text:
Amegilla fabriciana là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Rayment mô tả khoa học năm 1947.

Chú thích

Tham khảo

Amegilla
Động vật được mô tả năm 1947


title: Aulacophora loriana

text:
Aulacophora loriana là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1904.

Chú thích

Tham khảo

Aulacophora


title: Chiến tranh và hòa bình

text:
Chiến tranh và hòa bình (tiếng Nga: Война и мир) là một tiểu thuyết của Lev Nikolayevich Tolstoy, được xuất bản rải rác trong giai đoạn 1865–1869. Tác phẩm được xem là thành tựu văn học xuất sắc nhất của Tolstoy, cũng như một tác phẩm kinh điển của văn học thế giới.

Lịch sử
Tiểu thuyết Chiến tranh và hòa bình được Lev Tolstoy khởi thảo vào năm 1863 và gửi in tại nhà Russki Vestnik từ năm 1865 đến năm 1869 thì hoàn thành, không kể nhiều năm tiếp theo liên tục được chính tác giả sửa chữa trong các lần tái bản. Người ta thống kê được chừng 10.000 bản nháp mà Lev Tolstoy dùng để sửa chữa tác phẩm của mình. Nhan đề của nguyên tác là Война и Мiръ, trong đó, Мiръ của văn phạm Nga thế kỷ XIX có nghĩa là dân sự; sang đến thập niên 1930 khi chính quyền Soviet quyết định ấn hành tất cả trứ tác của Lev Tolstoy, nhan đề và nội dung đã được sửa lại theo văn phạm cách tân. Những bản in hiện đại bị nhiều học giả chỉ trích là không thể truyền tải nguyên vẹn ý tưởng của tác giả. Chiến tranh và hòa bình được liệt vào hạng danh tác trong các ấn phẩm thuộc trào lưu lãng mạn Nga thế kỷ XIX.

Nội dung
Tác phẩm mở đầu với khung cảnh một buổi tiếp tân, nơi có đủ mặt các nhân vật sang trọng của giới quý tộc Nga tại kinh kỳ Sankt-Peterburg. Bên cạnh những câu chuyện thường nhật của giới quý tộc, người ta bắt đầu nhắc đến Hoàng đế Napoléon I và cuộc chiến tranh chống Pháp sắp tới mà Nga sắp tham gia. Trong số những tân khách hôm ấy có công tước Andrei Bolkonsky - một người trẻ tuổi, đẹp trai, giàu có, có cô vợ Liza xinh đẹp mới cưới và đang chờ đón đứa con đầu lòng. Và một vị khách khác là Pierre người con rơi của lão bá tước Bezoukhov, vừa từ nước ngoài trở về. Tuy khác nhau về tính cách, một người khắc khổ về lý trí, một người hồn nhiên sôi nổi song Andrei và Pierre rất quý mến nhau và đều là những chàng trai trung thực, luôn khát khao đi tìm lẽ sống. Andrei tuy giàu có và thành đạt nhưng chán ghét tất cả nên chàng chuẩn bị nhập ngũ với hy vọng tìm được chỗ đứng của một người đàn ông chân chính nơi chiến trường. Còn Pierre từ nước ngoài trở về Nga, tham gia vào các cuộc chơi bời và bị trục xuất khỏi Sankt-Peterburg vì tội du đãng. Pierre trở về cố đô Moskva, nơi cha chàng đang sắp chết. Lão bá tước Bezoukhov rất giàu có, không có con, chỉ có Pierre là đứa con rơi mà ông chưa công nhận. Mấy người bà con xa của ông xúm quanh giường bệnh với âm mưu chiếm đoạt gia tài. Pierre đứng ngoài các cuộc tranh chấp đó vì chàng vốn không có tình cảm với cha, nhưng khi chứng kiến cảnh hấp hối của người cha lúc lâm chung thì tình cảm cha con đã làm chàng rơi nước mắt. Lão bá tước mất đi để lại toàn bộ gia sản cho Pierre và công nhận chàng làm con chính thức. Công tước Kuragin không được lợi lộc gì trong cuộc tranh chấp ấy bèn tìm cách dụ dỗ Pierre. Vốn là người nhẹ dạ, cả tin nên Pierre rơi vào bẫy và phải cưới con gái của lão là Hélène, một cô gái có nhan sắc nhưng lẳng lơ và vô đạo đức.

Về phần Andrei, chàng quyết định gởi vợ cho cha và em chăm sóc sau đó gia nhập Quân đội Nga. Khi lên đường Andrei mang một niềm hy vọng là có thể tìm thấy ý nghĩa cuộc sống cũng như công danh trên chiến trường. Chàng tham chiến trận đánh Austerlitz - nơi Napoléon I đã đánh tan nát quân Liên minh Nga - Áo, bản thân chàng thương nặng, bị bỏ lại chiến trường. Khi tỉnh dậy chàng nhìn thấy bầu trời xanh rộng lớn và sự nhỏ nhoi của con người, kể cả những mơ ước, công danh và kể cả Napoléon I - vốn là một thần tượng của chàng. Andrei được đưa vào trạm quân y và được cứu sống. Sau đó, chàng trở về nhà chứng kiến cái chết đau đớn của người vợ trẻ khi sinh đứa con đầu lòng. Cái chết của Liza, cùng với vết thương và sự tiêu tan của giấc mơ Toulon - cầu Arcole đã làm cho Andrei tuyệt vọng. Chàng quyết định lui về sống ẩn dật. Có lần Pierre đến thăm Andrei và đã phê phán cách sống đó. Lúc này, Pierre đang tham gia vào hội Tam điểm với mong muốn làm việc có ích cho đời.

Một lần, Andrei có việc đến gia đình bá tước Rostov. Tại đây, chàng gặp Natalia (Natasha) con gái gia đình của bá tước Rostov. Chính tâm hồn trong trắng hồn nhiên và lòng yêu đời của nàng đã làm hồi sinh Andrei. Chàng quyết định tham gia vào công cuộc cải cách ở triều đình và cầu hôn Natasha. Chàng đã được gia đình bá tước Rostov chấp nhận, nhưng cha chàng phản đối cuộc hôn nhân này. Bá tước Bolkonsky (cha của Andrei) buộc chàng phải đi trị thương ở nước ngoài trong khoảng thời gian là một năm. Cuối cùng, chàng chấp nhận và xem đó như là thời gian để thử thách Natasha. Chàng nhờ bạn mình là Pierre đến chăm sóc cho Natasha lúc chàng đi vắng. Natasha rất yêu Andrei, song do nhẹ dạ và cả tin nên nàng đã rơi vào bẫy của Anatole con trai của công tước Vassili, nên Natasha và Anatole đã định bỏ trốn nhưng âm mưu bị bại lộ, nàng vô cùng đau khổ và hối hận. Sau khi trở về Andrei biết rõ mọi chuyện nên đã nhờ Pierre đem trả tất cả những kỷ vật cho Natasha. Nàng lâm bệnh, người chăm sóc và thông cảm cho nàng lúc này là Pierre.

Vào lúc này, nguy cơ chiến tranh giữa Pháp và Nga ngày càng đến gần. Cuối năm 1811, quân Pháp tiến dần đến biên giới Nga, quân Nga rút lui. Đầu năm 1812, quân Pháp tiến vào lãnh thổ Nga. Cuộc Chiến tranh Vệ quốc Nga bùng nổ. Vị tướng già Mikhail Koutouzov được cử làm Tổng tư lệnh quân đội Nga. Trong khi đó, quý tộc và thương gia được lệnh phải nộp tiền và dân binh. Pierre cũng nộp tiền và hơn một ngàn dân binh cho quân đội. Andrei lại gia nhập quân đội, ban đầu vì muốn trả thù tình địch, nhưng sau đó chàng bị cuốn vào cuộc chiến, bị cuốn vào tinh thần yêu nước của nhân dân. Trong trận Borodino, dưới sự chỉ huy của vị Nguyên soái Koutouzov quân đội Nga đã chiến đấu dũng cảm tuyệt vời, với kết quả là chiến thắng lớn lao về mặt tinh thần. Andrei cũng tham gia trận đánh này và bị thương nặng. Trong lán quân y, chàng gặp lại tình địch của mình cũng đang đau đớn vì vết thương. Mọi nỗi thù hận đều tan biến, chàng chỉ còn thấy một nỗi thương cảm đối với mọi người. Chàng được đưa về địa phương. Trên đường di tản, chàng gặp lại Natasha và tha thứ cho nàng. Và cũng chính Natasha đã chăm sóc cho chàng cho đến khi chàng mất.

Sau trận huyết chiến ở Borodino, quân Nga rút khỏi Moskva. Quân Pháp chiếm được Moskva nhưng có tâm trạng vô cùng lo sợ. Pierre trở về Moskva giả dạng thành thường dân để ám sát Napoléon. Nhưng âm mưu chưa thực hiện được thì chàng bị bắt. Trong nhà giam, Pierre gặp lại Platon Karataev, một triết gia nông dân. Bằng những câu chuyện của mình, Platon đã giúp Pierre hiểu thế nào là cuộc sống có nghĩa.

Quân Nga bắt đầu phản công và tái chiếm Moskva. Quân Pháp rút lui trong hỗn loạn. Nước Nga thắng lợi bằng chính tinh thần của cả dân tộc Nga chứ không phải do một cá nhân nào, đó là điều Koutouzov hiểu còn Napoléon thì không. Sau chiến thắng, Koutouzov muốn cho nước Nga được nghỉ ngơi chứ chẳng muốn can thiệp thêm gì vào tình hình châu Âu.

Trên đường rút lui của quân Pháp, Pierre đã trốn thoát và trở lại Moskva. Chàng hay tin Andrei đã mất và vợ mình cũng vừa mới qua đời vì bệnh. Chàng gặp lại Natasha, một tình cảm mới mẻ giữa hai người bùng nổ. Pierre quyết định cầu hôn Natasha. Năm 1813, hai người tổ chức đám cưới. Bảy năm sau, họ có bốn người con. Natasha lúc này không còn là một cô gái vô tư hồn nhiên mà đã trở thành một người vợ đúng mực. Pierre sống hạnh phúc nhưng không chấp nhận cuộc sống nhàn tản. Chàng tham gia vào những hội kín - đó là các tổ chức cách mạng của những người tháng Chạp.

Hệ thống nhân vật

Nhà Bolkonsky
Lão công tước Nicolas Andreievich Bolkonsky, góa vợ, đại tướng tổng tư lệnh quân đội về hưu, thường được mệnh danh là Vua Phổ, cha của Andrei và Maria. Ông được miêu tả với nhiều tính cách phức tạp và khác nhau như: một người thông minh, ái quốc, nghiêm khắc, cương nghị, yêu chuộng lao động và học tập nhưng cũng bảo thủ, kiêu căng, gàn dở, yêu con gái hơn cả bản thân nhưng lại làm khổ con gái vì chính sự yêu thương quá mức của mình. Ông cũng là một người giản dị, được giới quý tộc kính trọng, mỗi khi có quý tộc nào đến địa phương ông sinh sống, họ đều đến chào hỏi ông. Ông căm ghét giới giao tế phù phiếm ở Kinh đô. Ông mất năm 1812 tại Smolenska.
Công tước Andrei Nicolaievich Bolkonsky, nhân vật quan trọng của tác phẩm, là con trai của công tước Bolkonsky, có tâm hồn và trí tuệ, tinh thần yêu nước, trọng danh dự, mang nhiều khát vọng và ước mơ cao đẹp. Ra trận với ước mộng trở thành một Napoléon của nước Nga. Đại diện cho tầng lớp thanh niên quý tộc tiến bộ đi tìm lý tưởng sống và tìm được lý tưởng chân chính khi thực sự chung một chiến hào với nhân dân chống ngoại xâm. Chàng mất năm 1812 do bị thương trong trận Borodino
Nữ công tước Maria Nicolaievna Bolkonskaia, con gái lão công tước Bolkonsky, em gái Andrei, dung mạo tầm thường xấu xí nhưng có một tâm hồn đẹp đẽ cao thượng, dịu dàng và mộ đạo, luôn sống vì người khác. Sau khi cha và anh mất, nàng kết hôn với Nicolas Ilitch Rostov năm 1814.
Công tước phu nhân Elisabeta Karlovna Meinena (Lisa), vợ Andrei, thường gọi là Công tước phu nhân nhỏ nhắn, mất năm 1806 sau khi sinh được một đứa con trai.
Tiểu công tước Nicolas Adreyevich Bolkonsky, con trai Andrei và Lisa, một thiếu niên nhiệt thành đa cảm, luôn muốn sống xứng đáng với người cha mà cậu tưởng nhớ và tôn thờ.
Amelia Evgenievna Bourienne, tùy nữ của cô Maria, một thiếu nữ Pháp xinh đẹp và lẳng lơ.

Gia đình Bá tước Rostov
Bá tước Ilya Andreievich Rostov, một ông già hiền lành, nhân hậu, vui vẻ, thật thà, hiếu khách. Tuy nhiên, do sự hiếu khách quá và tính cách hơi nhu nhược, chểnh mảng không quản lý các công việc của gia đình một cách cẩn thận, nên ông đã dấn đến hậu quả là gia đình Rostov bị khánh kiệt, mất đi nhiều tài sản và cả điền trang. Sau khi gia đình sa sút sau cái chết của Petya, ông bị suy sụp, ông bị bệnh và mất năm 1813. Trong năm cao trào 1812, ông và gia đình Rostov cũng hòa mình vào cuộc chiến tranh nhân dân, tản cư từ Moskva đến một vùng khác, ông đã quyết định vứt lại nhiều tài sản quý giá của gia đình để lấy chỗ trở thương binh trên xe tải.
Bá tước phu nhân Natalia Shishina, vợ bá tước Rostov. Bà là một người phụ nữ nhân hậu, hiểu đạo lý và rất thương yêu chồng con
Bá tước Nicolas Ilyich Rostov, con trai lão bá tước Rostov, anh trai Natasha, là một sĩ quan phiêu kị đẹp trai, nhiệt thành, chất phác, sùng kính hoàng đế Alexandre và rất mực hiếu thảo. Sau chiến tranh, chàng giải ngũ, kết hôn với Maria năm 1814. Tuy nhiên, không giống với Andrei hay Pierre có những ý tưởng cao đẹp, chàng chỉ được đánh giá là một quý tộc có phẩm chất bình thường trong xã hội Nga lúc bấy giờ, chàng trung thành một cách mù quáng với chế độ Nga phong kiến chứa nhiều mâu thuẫn. Việc này thể hiện qua đoạn Vĩ thanh của tác phẩm, khi Nicholas tranh cãi với Pierre và nói rằng sẽ sẵn sàng mang quân đàn áp Pierre và những người khác nếu họ chống lại Hoàng đế.
Bá tước tiểu thư Vera Ilinichna Rostova, con gái cả của bá tước Rostov, xinh đẹp chững chạc nhưng tính cách khó ưa, không biết cách cư xử và luôn gây khó chịu cho người khác. Kết hôn với Alphonse Karlitch Berg Nicolas.
Bá tước tiểu thư Natalia Ilinichna Rostova (Natasha): là một trong những nhân vật trung tâm của tác phẩm, con gái thứ ba của bá tước Rostov, nàng trong sáng, yêu đời và luôn tràn trề ngọn lửa sống mãnh liệt, không chỉ vậy nàng còn là một người hiểu đạo lý, có những tính toán rất đúng đắn trong nhiều trường hợp. Chính tính cách này đã mang lại cho Andrei nghị lực vượt qua giai đoạn khó khăn nhất đời chàng: bị thương, vợ mất, con nhỏ. Andrei đã đính hôn với Natasha sau khi vợ Andrei chết. Nhưng sau đó do nhẹ dạ cả tin, Natalia đã bị Anatole quyến rũ và phản bội Andrei. Sự việc này chính là nút thắt của câu chuyện, hướng các nhân vật đến những biến cố khác nhau. Cuối cùng, Natasha kết hôn với Pierre và trở thành "một người đàn bà khỏe mạnh và mắn con" với 4 đứa con.
Petya Ilyich Rostov (Petia), con trai út của bá tước Rostov. Giống như chị gái của mình là Natasha, Petya cũng là một cậu bé đáng yêu, hiểu chuyện và có tình yêu nước mãnh liệt dù cho còn nhỏ. Chính vì thế, cậu tham gia chiến tranh với ý tưởng cao đẹp là vì cống hiến mình tổ quốc, vì Hoàng đế, vì những người thân yêu. Petya hy sinh trong một trận đột kích của Nga vào doanh trại Pháp năm 1812.
Sonya Alexandrovna cháu gái họ của ông bà Rostov, sống trong gia đình từ nhỏ. Sonya hơn Natasha 2 tuổi và cũng là một người bạn thân của Natasha. Nàng xinh đẹp, tháo vát chăm lo các công việc trong gia đình Rostov. Nàng có một tình yêu mãnh liệt, chung thủy và đầy hy sinh với Nicholas anh họ nàng. Tuy nhiên, không giống với Natasha đầy mơ mộng và tâm hồn nên thơ, Sonya có một tính cách điềm đạm và thực tế hơn.
Alphonse Karlovich Berg Nicolas: sĩ quan chuyên nghiệp, chồng của Vera, là người chỉ thích nói về mình và có tật hay "nói quá" về bản thân, thích bợ đỡ để có được công việc nhàn nhã.

Nhà Bezoukhov
Lão bá tước Kiril Vladimirovich Bezoukhov, cha của Pierre, triều thần thời đại nữ hoàng Ecatherina, nổi tiếng giàu có và đào hoa, mất năm 1805.
Bá tước Pierre Kirilovich Bezoukhov (cũng Pyotr), là một trong những nhân vật quan trọng của tác phẩm, chàng có cuộc đời và những diễn biến tâm lý khá phức tạp, được thay đổi và giác ngộ qua nhiều năm. Xuất hiện vào năm 1805, chàng là một chàng trai tốt bụng, ngây thơ hiền lành, chàng không biết phải có cách cư xử thế nào với thế giới. Chàng là bạn tốt nhất của Andrei, được Andrei nhận xét là "Trong giới quý tộc, cậu là người duy nhất còn sống". Chàng bị rơi vào cạm bẫy của thế giới quý tộc sau khi hưởng thừa kế gia sản khổng lồ của cha mình công tước Kiril Vladimirovich Bezoukhov, cưới Hélène (Ëlena) con gái công tước Kouraguine. Mặc dù có cuộc sống chỉ toàn ăn chơi sung sướng nhưng chàng luôn không hạnh phúc, luôn băn khoăn câu hỏi "Sống là gì? chết là gì? cái gì đúng? cái gì sai?" và bế tắc khi không tìm ra câu trả lời. Chàng cố gắng tìm ra những ý nghĩa của cuộc sống bằng cách tham gia Hội Tam Điển nhưng về sau cũng nhận ra sự giả tạo và vô nghĩa của việc này. Sau khi chán ghét thế giới quý tộc, chàng ra trận, chứng kiến tinh thần đánh giặc sục sôi và những hy sinh oanh liệt của nhân dân Nga trong trận Borodino, chàng đã dần nhận ra nhiều điều mới mẻ và sáng tỏ. Âm mưu ám sát Napoléon bất thành, chàng bị Pháp bắt cùng với các tù binh khác, ở đây chàng gặp Platon Karataiev, một người nông dân hiền lành, mang đặc những tính cách của người dân Nga, bác đã giúp Pierre hiểu hơn về cuộc sống và là người mà Pierre kính trọng nhất trong cuộc đời. Chính thời gian này đã giúp Pierre hoàn toàn được "khai sáng", chàng đã ngộ ra tất cả những điều cần hiểu trong cuộc sống, trả lời được câu hỏi mà bấy lâu chàng tìm kiếm. Chàng trở nên điềm tĩnh, hiểu đời, hiểu người, trở thành một người có phẩm chất được tất cả mọi người yêu quý và kính trọng, kể cả những người xưa kia thù ghét chàng hay chỉ lợi dụng chàng. Trong khúc vĩ thanh của tác phẩm, sau kết hôn với Natasha năm 1813, chàng là hội viên của hội bí mật tiền thân của phái Cách mạng tháng Chạp. Pierre và Andrei đều trở thành những người anh hùng chân chính của nhân dân Nga trong máu lửa chiến tranh vệ quốc.
Bá tước phu nhân Hélèna Vassilievna Kouraguina (Ëlena), con gái công tước Vassili Sergueievitch Kouraguine, là một người đàn bà đẹp tuyệt trần nhưng phẩm chất tồi tệ, ích kỉ, dâm đãng và hư hỏng, trở thành vợ Pierre trong âm mưu của ông bố, lừa Pierre để kiếm chác từ món gia sản đồ sộ mà chàng thừa kế. Mất năm 1812 do bệnh.
Nữ công tước Catherina Semionova, cháu họ của lão bá tước, thường gọi là Catisha, hoặc cô Lớn, được miêu tả là có ngoại hình xấu xí với khuôn mặt lạnh như đá, cái lưng dài quá khổ và mái tóc cứng đờ. Vào năm 1805, nàng cũng là một người tranh đoạt tài sản của lão bá tước Bezoukhov với Pierre. Tuy nhiên về sau, từ năm 1812, nàng trở thành một người bạn chân thành của Pierre với những thay đổi trong phẩm chất của chàng.
Nữ công tước Olga Semionova,cháu họ của lão bá tước, thường gọi là cô Nhỡ.
Nữ công tước Sophia Semionova, cháu họ của lão bá tước, thường gọi là cô út.

Nhà Kouraguine
Công tước Vassili Sergueievich Kouraguine, cũng Basile, là một triều thần, là nhân vật toát lên toàn bộ những mặt giả tạo, xấu xa nhất của giới quý tộc Nga thời bấy giờ: xảo quyệt, mưu mô, luôn không bỏ qua cơ hội nào để có lợi cho mình kể cả phải hy sinh con gái.
Công tước phu nhân Alina Kouraguina, vợ công tước Kouraguine: Giống như những người khác trong gia đình Kouraguine, dù chỉ xuất hiện một lần duy nhất nhưng người đọc cũng đủ để nhận ra phẩm chất tồi tệ của bà ta. Khi con gái là Hélèna nhận được nhiều sự sủng ái của đàn ông, yêu 2 người có quyền cao chức trọng cùng một lúc (trong khi Pierre đang bị quân Pháp bắt) thì bà ghen tị với chính con gái của mình và tìm cách không cho con gái mình kết hôn với 2 người đó.
Thiếu công tước Hyppolyte Vassilievich Kouraguine, con trai cả của công tước Kouraguine, một anh chàng đần độn, lố bịch, thường bị đem ra làm trò hề. Anh ta có những phát ngôn mà "chàng nói câu đó tự tin đến nỗi người ta không thể phân biệt đó là rất thông mình hay rất đần độn" như: "quần đùi màu tiên nữ hoảng sợ" hay khi vô duyên hỏi người đang kể chuyện chính trị là "Có phải là chuyện ma không? Số là tôi chúa ghét chuyện ma".
Thiếu công tước Anatole Vassilievich Kouraguine, con trai công tước Kouraguine, em trai Hélène, một thanh niên đẹp trai nhưng chơi bời, hoang đàng, phóng đãng. Giống anh trai và chị gái của mình, anh ta khá ngốc ngếch, được tác giả tả là "chàng không nghĩ gì cả vì nói chung chàng rất ít nghĩ". Anatole đã có vợ nhưng giấu diếm không để cho ai biết chuyện này, nên tất cả các cô gái đều nghĩ Anatole vẫn chưa có người yêu. Trong thời gian Andrei ở nước ngoài, Anatole đã quyến rũ Natasha, lên kế hoạch bắt cóc nàng nhưng bất thành, tuy nhiên chuyện này về sau làm cho cuộc sống của Natasha, Andrei đi theo một hướng khác. Vì sợ sự trả thù của Andrei, Anatole trốn đi khắp nơi và tham gia chiến tranh, mất năm 1812 do bị thương trong trận Borodino.

Gia đình công tước Droubetzkoi
Công tước phu nhân Anna Mikhailova Droubetzkoia, quả phụ, bạn thân từ thủa thiếu thời của bá tước phu nhân Rostova. Vì nghèo túng và góa bụa, bà bất chấp liêm sỉ, phải cầu cạnh khắp nơi để nuôi con và giúp con trai được thăng tiến.
Công tước Boris Droubetzko: quân nhân. Chàng được gửi nuôi vào nhà Rostov một vài năm trước khi vào quân đội. Được miêu tả lần đâu vào năm 1805, chàng là một thanh niên đẹp trai, thẳng thắn, không chấp nhận sự cúi mình nịnh bợ để được được lợi ích cho cuộc sống. Điều này được thể hiện trong lần chàng cùng mẹ đến nhà lão bá tước Bezoukhov, mẹ chàng cầu xin chàng vào thăm hỏi lão bá tước đang ốm nặng để xin tiền và mong ông giúp đỡ (vì lão bá tước Bezoukhov là cha đỡ đầu của Boris) nhưng chàng rất miễn cưỡng đi và luôn đòi về. Tuy nhiên sau khi gia nhập quân đội, chàng trở nên bợ đỡ, không bỏ qua một cơ hội thăng tiến nào và luôn tìm cách tiếp cận với những người có chức cao để thăng tiến.Chàng coi khinh những mối quan hệ cũ, khi Nicholas Rostov đến để nhờ chuyện giúp Denisov thì chàng tiếp đón một cách hời hợt, như bề trên nói chuyện với người dưới. Chàng người yêu thời thơ ấu của Natasha. Dù vẫn cảm thấy Natasha còn sức hấp dẫn với mình như xưa, vì gia sản kếch sù của cô chàng ép mình cưới Julia Karaguina vừa già vừa xấu
uCông tước phu nhân Julia Karaguina, một thiếu nữ xấu xí và giả dối nhưng giàu có, từng là bạn thân của nữ công tước Maria, sau cưới Boris Droubetzkoi.

Tuyến nhân vật phụ
Maria Dimitrievna Akhrossimova, mẹ đỡ đầu của Natasha, có biệt hiệu Hung long vì tính tình thẳng thắn cương trực đến lỗ mãng nhưng ai cũng yêu mến.
Vassili Dmitrievitch Denissov, bạn đồng ngũ của Nicolas Rostov, từng thầm yêu Natasha, tính tính can đảm, ngay thẳng, vui tươi.
Fiodor Ivanovich Dolokhov, bạn của Anatole, Rostov, một kẻ phóng đãng, đốn mạt, từng theo đuổi Sonia, dụ dỗ Nicolas vào cờ bạc, bị Pierre thách đấu súng do nghi ngờ y có dan díu với Hélène, nhưng trong quân ngũ là một anh hùng quả cảm, một người con chí hiếu.
Anna Pavlovna Scherera (cũng Annette), ngự tiền phu nhân, một người đàn bà của giới giao tế phòng khách, khinh người mà dối trá, ý kiến thay đổi như chong chóng, chuyên làm mụ mối.
Bilibine, nhà ngoại giao, bạn của Andrei, thuộc phe thân Pháp.
Joseph Alexeievitch Bazdeiev, ông già trong hội Tam điểm, khuyên Pierre vào hội, Pierre coi là ân nhân.
Platon Karataiev, bạn tù của Pierre, thuộc tầng lớp bình dân, nhân hậu, giản dị, qua những câu chuyện của mình đã làm Pierre hiểu ra nhiều ý nghĩa cuộc đời gần gũi hơn hẳn những lý thuyết nặng nề của hội Tam điểm. Bị xử tử năm 1812.
Alexandre I (1777-1825) Hoàng đế Nga, trị vì từ 1801 đến 1825.
Napoléon Bonaparte, Hoàng đế Pháp, đối đầu với Mikhail Koutouzov ở bên kia chiến tuyến.
Mikhail Ilarionovitch Koutouzov nguyên soái tổng tư lệnh tối cao của quân đội Nga trong liên minh Nga-Áo chống lại đội quân xâm lược của Napoléon Bonaparte, là người giản dị và bình thường, đại diện chân chính của cuộc chiến tranh yêu nước, hiện thân của trí thông minh và lòng dũng cảm của dân tộc Nga.

Phê bình
Chiến tranh và hòa bình là tiểu thuyết lớn nhất của Lev Tolstoy về nhiều phương diện, trên hết vì tính nhân văn trong bối cảnh chiến tranh là trọng tâm.

Về nghệ thuật, tác phẩm kết cấu dựa trên sự thống nhất hai mặt của chủ nghĩa anh hùng nhân dân và truyện kể lịch sử. Cốt truyện được xây dựng trên hai biến cố lịch sử chủ yếu đầu thế kỉ 19: cuộc chiến tranh năm 1805 và 1812, đồng thời phản ánh cuộc sống hòa bình của nhân dân và giai cấp quý tộc Nga vào các giai đoạn 1805-1812, 1812-1820. Các tình tiết và cốt truyện nói trên lại kết cấu tập trung xung quanh hai biến cố lịch sử chủ yếu: chủ đề nhân dân gắn bó khăng khít với chủ đề lịch sử, và đề tài chiến tranh quán xuyến toàn bộ tác phẩm đan chéo với đề tài về hòa bình. Bởi vậy, truyện kể lịch sử cùng với chủ nghĩa anh hùng nhân dân là hai mặt cơ sở thống nhất tạo thành kết cấu hoàn chỉnh của sử thi, tạo nên mọi tình tiết trong tác phẩm và được hình tượng hóa theo quá trình xây dựng tác phẩm.

Một trong những đặc điểm nổi bật khác của Chiến tranh và hòa bình là nghệ thuật miêu tả tâm lý nhân vật. Số phận nhân vật với những tâm trạng tinh tế đều gắn bó mật thiết với bước thăng trầm của lịch sử. Đây chính là điểm cách tân của Tolstoy về thể loại anh hùng ca, từ đó sáng tạo nên loại anh hùng ca hiện đại trong lịch sử văn học Nga và văn học thế giới.

Bản Việt Hóa
Chiến tranh và hòa bình đã được dịch Việt văn một số bản dịch 4 tập, trong đó có:
 Bản dịch Chiến tranh và hòa bình của Hoàng Thiếu Sơn, Trường Xuyên, Cao Xuân Hạo, Nhữ Thành, bao gồm xuất bản phẩm lần đầu tiên tại Nhà xuất bản Văn hóa, Hà Nội: tập 1 với phụ lục tóm tắt nội dung và bảng tra danh từ riêng gồm 586 trang in năm 1961, tập 2 gồm 602 trang, tập 3 gồm 638 trang chia làm 3 phần gồm 34 chương có tóm tắt nội dung và bảng tra danh từ lịch sử, địa lý cuối sách; tập 4 gồm 544 trang đều in năm 1962. Tất cả các tập đều có cỡ 13×19 cm. Sau đó bản dịch này được tái bản có sửa chữa bổ sung, in tại Nhà xuất bản Văn học, Hà Nội: tập 1: 719 trang in năm 1976; tập 2: 592 trang in năm 1976, tập 3: 558 trang in năm 1979; tập 4: 477 trang. In lại tại Nhà xuất bản văn học Hà Nội năm 2001: tập 1: 825 trang; tập 2: 724 trang; tập 3: 705 trang.
 Bản dịch Chiến tranh và hòa bình của Nguyễn Hiến Lê, in lần đầu tại Nhà xuất bản Lá Bối, Sài Gòn 1969: tập 1: 758 trang, tập 2: 729 trang; tập 3: 733 trang; tập 4: 716 trang. Bản in tại Nhà xuất bản Văn học, Hà Nội 1993, tập 1: 612 trang, tập 2: 594 trang, tập 3: 585 trang, tập 4: 616 trang, cỡ giấy 19 cm. Tái bản in tại Nhà xuất bản Văn nghệ, Thành phố Hồ Chí Minh in năm 2000, tập 1: 816 trang, tập 2: 778 trang, tập 3: 731 trang, tập 4: 809 trang, cỡ giấy 18 cm.

Xem thêm

 Anna Karenina
 Marxim Gorky
 Anton Chekhov
 Alexander Puskin
 Sông Đông êm đềm
 Bim trắng tai đen

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Nguyên bản tiếng Nga Chiến tranh và hòa bình
 Bản dịch tiếng Anh trên Gutenberg
 Bản dịch tiếng Anh của Aylmer Maude War and Peace
SparkNotes Study Guide for "War and Peace"

Tiểu thuyết Nga
Tiểu thuyết năm 1869
Tiểu thuyết chiến tranh


title: Megachile aethiops

text:
Megachile aethiops là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Smith mô tả khoa học năm 1853.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

A
Động vật được mô tả năm 1853


title: Ô Châu cận lục

text:
Ô Châu cận lục (chữ Hán: 烏州近錄, có nghĩa "ghi chép thiết yếu về châu Ô”) do Dương Văn An (楊文安) (1514 – 1591) làm từ năm 1553, sửa chữa và ấn hành vào năm 1555, dưới triều vua Mạc Tuyên Tông. Chữ “cận”trong tên sách có nhiều nghĩa nhưng là “thiết yếu” chứ không phải là “gần đây”.

Đây là tài liệu "địa phương chí sớm nhất" của Việt Nam, ghi chép về nhiều phương diện như núi sông, thành quách, phong thổ, nhân vật...của dải đất miền Trung từ Quảng Bình trở vào đến Quảng Nam ở thế kỷ 16.

Thông tin mở đầu
Châu Ô là tên cũ của vùng đất từ đèo Lao Bảo đến lưu vực sông Thạch Hãn ở phía nam tỉnh Quảng Trị. Châu Ô cùng với Châu Lý là vùng đất cũ của vương quốc Chăm Pa.

Năm 1306, vua Chăm Pa là Chế Mân sai sứ dâng chiếu cầu hôn công chúa Huyền Trân đến vua Trần Anh Tông của Đại Việt. Vua Trần bằng lòng gả công chúa Huyền Trân cho Chế Mân và nhận hai châu Ô và Lý mà Chế Mân đã dâng làm vật sính lễ. Nhà Trần đổi châu Ô làm Thuận Châu, và châu Lý làm Hoá Châu.

Đến thời Dương Văn An làm quan nhà Mạc, Châu Ô là phần phía nam của xứ Thuận Hóa. Tuy nhiên, mặc dù bộ sách mang tên Ô Châu nhưng nội dung trong sách bao quát toàn thể xứ Thuận Hóa từ năm 1555 trở về trước, tức gần như toàn bộ các tỉnh, thành phố Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên Huế, Đà Nẵng và một số thành phố, thị xã, huyện phía bắc tỉnh Quảng Nam ngày nay.

Theo lời tựa của ông viết đề ở đầu sách Ô Châu cận lục, thì năm Quý Sửu (1553), nhân khi về quê chịu tang, ông (lúc bấy giờ đang giữ chức Lại khoa Đô cấp sự trung, tước Sùng Nham bá) được đọc hai tập tài liệu của hai người đồng hương biên chép về hai phủ Tân Bình và Triệu Phong. Bởi ham thích, nên sau đó ông đã khảo cứu thêm, bổ sung và sửa chữa để làm ra sách ấy .

Văn bản và bản dịch
Tác phẩm Ô Châu cận lục ra đời cách nay đã hơn 450 năm. Về mặt văn bản, hiện còn thấy sáu bản chép tay:
-Bản ký hiệu A. 263 của thư viện Viện nghiên cứu Hán Nôm.
-Bản ký hiệu A. 96 của thư viện Viện nghiên cứu Hán Nôm.
-Bản ký hiệu Hv. 192 của thư viện Viện Sử học.
-Bản ký hiệu Hv. 206 của thư viện Viện Sử học.
- Bản ký hiệu Hv. 394/1-2 của thư viện Viện Sử học.
-Bản ký hiệu Hv. 183 của thư viện Viện Sử học .

Trong cả sáu văn bản nêu trên, không có văn bản nào trọn vẹn. Qua đối chiếu, nhóm dịch sách (bản dịch đã được nhà xuất bản Khoa học xã hội ấn hành năm 1997) nhận thấy bản ký hiệu A. 263 là bản còn tương đối đầy đủ hơn cả. Văn bản có 121 tờ, khổ 21 x 31, 5 cm, nguyên là đóng gộp bởi hai tập mang ký hiệu A. 263/ 1 (từ tờ 2 đến tờ 81) và A. 263/ 2 (từ tờ 82 đến tờ 121). Đây là bản sao chép tương đối cẩn thận, chữ viết chân phương; và quan trọng nhất là phần được gọi là Ô Châu cận lục khảo chính biên của Ký lục Nguyễn Hàm Chuẩn, đề ngày 18 tháng 9 năm Canh Tuất (tức ngày 20 tháng 10 năm 1910), dưới triều vua Duy Tân. Ông Chuẩn cho biết văn bản này là kết quả khảo chính từ hai văn bản Ô Châu cận lục khác nhau. Một bản gọi là Đại bản được tàng trữ tại trường Viễn Đông Bác cổ, và một bản gọi là Tiểu bản do linh mục Cadière gửi tặng.

Năm 1961, sách Ô Châu cận lục đã được Bùi Lương phiên dịch, nhà xuất bản Á Châu ấn hành.

Năm 1997, bản dịch của bản A. 263 vừa kể đã được nhà xuất bản Khoa học xã hội ấn hành (năm 2012, bản dịch này lại được đưa vào tập 3 của bộ Tổng tập dư địa chí Việt Nam gồm 4 tập, do nhà xuất bản Thanh Niên ấn hành).

Ngoài ra, sách Ô Châu cận lục cũng đã được nhà sử học Nguyễn Khắc Thuần dịch và hiệu đính, và đã được nhà xuất bản Giáo dục xuất bản năm 2009.

Các chủ đề trong sách
Theo bản dịch của bản Ô Châu cận lục (ký hiệu A. 263), thì sách gồm 6 quyển, ghi chép về các chủ đề như sau:
Quyển 1: gồm hai mục lớn là:
-Núi lớn (phụ chép: Động)
-Sông lớn (phụ chép: Ao đầm, Đầu nguồn, Cửa sông).
Quyển 2: gồm 3 mục lớn là:
-Các thứ thuế: ở hai phủ Triệu Phong và Tân Bình.
-Sản vật: trong đó có 5 tiểu mục: Tổng luận về sản vật, Tổng luận sản vật nguồn, Mây, Sản vật biển, Cá.
-Tổng luận về cây cối, trong đó có 3 tiểu mục: Quả, Loài chim, Thú.
Quyển 3: gồm 3 mục lớn là:
-Bản đồ: liệt kê tên các xã trong các huyện: Lệ Thủy, Khang Lộc, Minh Linh, Châu Bố Chính, Kim Trà, Tư Vinh, Vũ Xương, Hải Lăng, Đan Điền, Điện Bàn.
-Địa lý: nói sơ lược về địa lý của hai phủ là Tân Bình và Thuận Hóa.
-Tổng luận về phong tục của phủ Triệu Phong (có kể sơ từng huyện trong phủ) và phủ Tân Bình. Phần cuối quyển sách có Lời bình về phủ Triệu Phong.
Quyển 4: chỉ có một mục lớn là Thành thị, gồm các tiểu mục: Thành Hóa, Thành Ninh Viễn, Thuận Thành, Chợ Thế Lại, Chợ Đại Phúc, Chợ Thuận, Cầu Đan Điền, Cửa Hải Vân, Tháp Dương Lệ, Tháp Trung Đan, Trạm Linh Giang, Trạm Bình Giang, Trạm Nhật Lệ, Bến Dã Độ.
Quyển 5: gồm 2 mục lớn là:
-Đền chùa-Danh lam, gồm các tiểu mục: Chùa Sùng Hóa, Chùa Kính Thiên, Chùa Đại Phúc, Chùa Thiên Mụ, Chùa Hóa, Chùa Linh Sơn, Chùa Kim Quang (hai ngôi chùa sau cùng này nguyên văn chỉ có nêu tên).
-Đền thờ thần, gồm các tiểu mục: Đền Tứ vị thánh nương, Đền Tùng Giang, Đền Minh Uy, Đền Thai Dương, Đền Linh Đa, Đền Thần Y Na, Đền Thần Thủy Tộc, Đền Thần Thủy Lan.
Quyển 6: gồm 4 mục lớn là:
-Quan chế: Lược kể về quan chế ở Ô Châu.
-Nhân vật môn, gồm 8 tiểu mục, kể sơ lược về các nhân vật:
-Thổ hào, gồm: Phan Mãnh, Hồ Long, Phạm Thế Căng [có bản chép là Kiềm], Nguyễn Khả Hoan, Thanh Quận công [không rõ họ tên]), Phạm thượng tướng [không rõ tên]), Nguyễn Ca, Hà Công).
-Các bà phi của vua, gồm: Bà phi họ Đặng, Hòa Quân phi [không rõ họ tên]), Lê phi).
-Hậu cung: chỉ có Hậu cung Câu Nhi.
-Thân vương: chỉ có Triệu vương.
-Rể vua, gồm: Hồ Hưng, Phò mã Trần Xá [không rõ họ tên].
-Tướng võ-Tướng văn, gồm: Đặng Tất, Đặng Dung.
-Cựu học : chỉ có Lê Văn).
-Công thần: chỉ có Nguyễn Văn Tường.
-Khoa mụ môn, gồm 2 tiểu mục là:
-Khoa Tiến sĩ: chỉ có Bùi Dục Tài.
-Khoa Hoàng từ: chỉ có Hoàng từ An quán [không rõ họ tên] và Nguyễn Đình Giao..
-Sĩ quan môn, gồm 6 tiểu mục, kể sơ lược về các nhân vật:
-Văn giai: có Trần Nguyên Diễn, Hiến phó họ Hồ [không rõ tên], Tri phủ họ Trần [không rõ tên], Phạm Văn Các, Cao Bách Tuế [có bản chép là Cao Bá Tuế], Tri phủ họ Nguyễn [không rõ tên], Nguyễn Quang, Nguyễn Đình Bảo, Thái Nhân Nghĩa, Tri phủ họ Phạm [không rõ tên], PhạmTri Chỉ, Lê Tiềm, Phan Lại, Hồ [không rõ tên, có bản chép là Hồ Cống], Lê Hoàng Hoa [có bản chép là Lê Trọng Hoa], Tri châu họ Phan [không rõ tên], Lương Văn Quán, Lương Công Thuật, Tri phủ họ Phan [không rõ tên], Trần Đình Hi, Trần Vi [có bản chép là Trần Tường], Tri huyện họ Lê [không rõ tên], Tri phủ họ Nguyễn [không rõ tên], Trần Thực, Nguyễn Đình tán, Hoàng Công Đán, Phạm Cư, Trần Văn Hòa [có bản chép là Trần Văn Tri].
-Hàng quan võ, có: Nguyễn Quận, Tổng binh họ Hồ [không rõ tên], Tổng binh Kim Bồng [không rõ họ tên], Tổng binh Dương Hóa [không rõ họ tên], Nguyễn Đình, Chỉ huy họ Phạm [không rõ tên], Nguyễn Hùng, Phan Cơ, Phạm Tử Linh, Ông phủ họ Lê [không rõ tên], Nguyễn Như Cương, Đào Bí [có bản chép là Đào Mãi], Khống lãnh họ Hoàng [không rõ tên], Hoàng Bá Hiệu, Dương Triệt, Hồ Văn Quảng, Mai Trung, Nguyễn Lễ, Hoàng Đình Hiển.
-Những người trung nghĩa, có: Hoàng Bôi, Hồ Biến, Phạm Khắc Hoan, Phạm Triệt, Đồng Hiển.
-Tiết phụ, có: Người đàn bà Thị Lễ [không rõ họ tên], Đỗ Thị Tổng, Trần Thị Hồng, Bà họ Phạm [không rõ tên].
-Nội quan, có: Tư lễ Bồ Điền [không rõ họ tên], Thượng bảo Kim Sa [không rõ họ tên, có bản chép là Kim Khôi].
-Văn nhân, có: Thượng xá họ Hoàng [không rõ tên], Nguyễn Thức Kính, Vũ Tri Giám, Trần Nghi, Nguyễn Văn Ngạch, Phan Vinh, Giáp Cống, Phạm Phi Diệu, Nguyễn Ngọc Quân, Nguyễn Đoan Thi, Nguyễn Túc, Trần Hoàng Củ, Hoàng Nãi, Tống Văn Hùng [có bản chép là Chu Văn Hùng], Nguyễn Bá Tế, Trường An bá [không rõ họ tên], Trung Trinh bá [không rõ họ tên], Lương Tài bá [không rõ họ tên], Hoàng Công Châu, Dương Liễn, Vũ Nậu, Hồ Công Khanh, Hồ Tôn Sùng, Hoàng Công Sùng.

Ngoài ra, ở đầu sách có bài Tựa và cuối sách có phần Tổng luận, đều do tác giả soạn.

Giá trị
Sách Ô Châu cận lục đã được Phan Huy Chú nói tới trong bộ Lịch triều hiến chương loại chí (phần "Văn tịch chí"), và Lê Quý Đôn nói tới trong quyển Phủ biên tạp lục (quyển 5, tờ 1). Đây là một nguồn tài liệu hữu ích cho nghiên cứu về các mặt địa lý tự nhiên, xã hội và lịch sử vùng đất Ô Châu ở thế kỷ 16.

Sách tham khảo
Trần Văn Giáp, Tìm hiểu kho sách Hán Nôm, Nhà xuất bản Khoa học xã hội, 2003.
Bản dịch Ô Châu cận lục in trong Tổng tập dư địa chí Việt Nam (tập 3), Nhà xuất bản. Thanh Niên, 2012.
Bản dịch Ô Châu cận lục do Nguyễn Khắc Thuần dịch và hiệu đính. Nhà xuất bản Giáo dục, 2009.

Chú thích

O
O
O
Văn học Việt Nam thời Mạc
Lịch sử Đàng Trong


title: Erymella

text:
Erymella là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Catocalinae


title: Helius iris

text:
Helius iris là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Helius
Limoniidae ở vùng Afrotropic


title: Halictus icarus

text:
Halictus icarus là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Ebmer mô tả khoa học năm 1978.

Chú thích

Tham khảo

Halictus
Động vật được mô tả năm 1978


title: Dipropus fuscus

text:
Dipropus fuscus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được LeConte miêu tả khoa học năm 1878.

Chú thích

Tham khảo

Dipropus


title: Tạo vương giả

text:
Tạo Vương Giả, tựa gốc tiếng Hoa: 造王者, tên tiếng Anh：The King Makers， là bộ phim cung đình cổ trang do TVB sản xuất，do Lê Diệu Tường, Trịnh Tắc Sĩ, Ngao Gia Niên, Quách Thiếu Vân, Uyển Quỳnh Đan và Đường Thi Vịnh diễn chính, giám chế Lương Tài Viễn.

Diễn viên

Diễn viên chính

Nội dung
Bộ phim nói về Lê Diệu Tường và Trịnh Tắc Sĩ sẽ vào vai 2 thái phó (sư phụ) của thái tử để đào tạo thái tử lên ngôi vua, để làm được vậy, 2 người bất chấp thủ đoạn. Trong phim cả hai sẽ có những giây phút đấu tranh kịch liệt.
Trong triều đình Nam Tống tồn tại 2 thế lực, Triệu Quý Thành (Ngao Gia Niên) là con Hoàng hậu (Uyển Quỳnh Đan), Triệu Quý Hoà (Lê Nặc Ý) là con của Tuệ phi (Quách Thiếu Vân), 2 anh em cùng tranh ngôi cửu ngũ chí tôn. Dư Tĩnh (Lê Diệu Tường) và Đổng Chiêu (Trịnh Tắc Sĩ) là chỗ thâm giao, 2 người cùng phò tá Quý Thành, đối đầu với quyền thần Dương Thứ Sơn (Lý Quốc Lân) phò tá Quý Hoà. Đổng Chiêu bày mưu gán tội mưu đồ giết vua cho phe Quý Hoà. Dư Tĩnh là người chính trực nên không đồng tình làm theo mưu kế bỉ ổi của Đổng Chiêu, hai người vì thế mà trở mặt, cộng thêm Quý Thành phong cho em gái Dư Tĩnh (Đường Thi Vịnh) làm phi, khiến Đổng Chiêu lo ngại quyền thế của Dư Tĩnh lớn hơn mình, nên càng muốn giành công lao Tạo vương một mình, quay sang phò tá Quý Hoà, quyết tâm trừ khử Dư Tĩnh…

Tham khảo

Phim Hồng Kông
Chương trình truyền hình của TVB


title: (26135) 1993 GL1

text:
{{DISPLAYTITLE:(26135) 1993 GL1}}

(26135) 1993 GL1 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henri Debehogne ở Đài thiên văn La Silla ở Chile ngày 12 tháng 4 năm 1993.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 26001–27000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1993
Được phát hiện bởi Henri Debehogne
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: 17995 Jolinefan

text:
17995 Jolinefan (1999 JF74) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 12 tháng 5 năm 1999 bởi Nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 17995 Jolinefan

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1999


title: Chahar Hữu Dực Hậu

text:
kỳ Chahar Hữu Dực Hậu (tiếng Mông Cổ: Caxar Baruun Garyn Xoit khoshuu; , Hán Việt: Sát Cáp Nhĩ Hữu Dực Hậu kỳ) là một kỳ của địa cấp thị Ulanqab (Ô Lan Sát Bố), khu tự trị Nội Mông Cổ, Trung Quốc.

Trấn
 Thổ Mục Nhĩ Đài (土牧尔台镇)
 Hồng Cách Nhĩ Đồ (红格尔图镇)
 Bạch Âm Sát Can (白音察干镇)
 Bí Hồng (贲红镇)

Hương
 Tích Lặc (锡勒乡)

Tô mộc
 Đang Lan Hốt Động (当郎忽洞苏木)
 Ô Lan Cáp Đạt (乌兰哈达苏木)

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang thông tin chính thức

Đơn vị cấp huyện Nội Mông
Ulanqab


title: Niên hiệu Việt Nam

text:
Chịu ảnh hưởng của Trung Quốc, các triều đại Việt Nam cũng đặt niên hiệu (chữ Hán: 年號) khi các vua xưng hoàng đế.

Dưới đây là bảng kê các niên hiệu của vua Việt Nam qua các đời.

Niên hiệu các triều vua, chúa Việt Nam

Thống kê
 Các triều đại phong kiến Việt Nam có tất cả 144 niên hiệu.
 Bảng trên đây chưa bao gồm những niên hiệu của các lực lượng nổi dậy nhanh chóng bị trấn áp và không thành lập được một triều đại, như niên hiệu Thiên Ứng của Trần Cảo thời Lê Sơ.
 Niên hiệu đầu tiên trong lịch sử Việt Nam là Thiên Đức của Lý Nam Đế
 Niên hiệu Thuận Thiên được cả hai ông vua đầu triều của nhà Lý (Lý Thái Tổ) và nhà Hậu Lê (Lê Thái Tổ) lấy làm tên cho những năm đầu trị vì của mình (hai lần, nhưng không liên tục và ở 2 triều đại khác nhau).
 Các giai đoạn lịch sử mà có tới 2 niên hiệu song song cùng tồn tại trên hai phần lãnh thổ nào đó của Việt Nam, là: giai đoạn 1533-1677 (phân tranh giữa nhà Mạc và nhà Hậu Lê) và 1778-1789 (chuyển tiếp giữa nhà Hậu Lê và nhà Tây Sơn).
 Các triều đại có nhiều niên hiệu nhất là:
Nhà Hậu Lê, với 43 niên hiệu nhưng chia làm 2 thời kỳ không liên tục là Lê sơ (14 niên hiệu) và Lê trung hưng (29 niên hiệu);
 Nhà Lý, với 33 niên hiệu liên tục.
 Hai niên hiệu song song của cùng một triều đại: là thời loạn khi triều đình suy yếu, có những vị vua khác nhau do quyền thần dựng lên:
 Nhà Lý suy yếu: ngoài niên hiệu Kiến Gia của Lý Huệ Tông (1211–1224) còn có niên hiệu Càn Ninh của Lý Nguyên vương (1214–1216) do Trần Tự Khánh dựng lên. Thời gian có 2 niên hiệu đồng thời là 3 năm (1214–1216).
 Nhà Lê sơ suy yếu: Ngoài niên hiệu Quang Thiệu của Lê Chiêu Tông (1516–1525) còn niên hiệu Thống Nguyên của Lê Cung Hoàng (1522–1527) do Mạc Đăng Dung dựng lên. Thời gian có 2 niên hiệu đồng thời là 4 năm (1522–1525).
 Vị hoàng đế có nhiều niên hiệu nhất là Lý Nhân Tông, với 8 niên hiệu.
 Niên hiệu có thời gian lâu nhất là Cảnh Hưng (1740–1786) của vua Lê Hiển Tông: 47 năm. Ngoài ra niên hiệu này còn được chúa Nguyễn Ánh sử dụng trong các văn bản chính thức cho đến năm 1802, sau khi diệt nhà Tây Sơn lên ngôi hoàng đế mới đổi niên hiệu Gia Long.
 Niên hiệu nhiều chữ nhất là của các vua nhà Lý (có thể tới 4 chữ Hán).
 Tất cả các vị vua nhà Nguyễn, đều chỉ dùng một niên hiệu duy nhất trong suốt thời gian trị vì của mình.
 Các niên hiệu Việt Nam có sự tương đồng với các niên hiệu Trung Quốc trong cùng thời gian:
 Niên hiệu Thái Bình của nhà Đinh được dùng liên tục trong cả hai triều vua kế tiếp nhau là Đinh Tiên Hoàng (970–979) và Đinh Phế Đế (979–980); niên hiệu Ứng Thiên của Lê Đại Hành (994–1005) được Lê Ngọa Triều sử dụng trong 2 năm kế tiếp (1006–1007). Điều đó tương tự như việc kế tục niên hiệu vua trước của các vua Trung Quốc thời Ngũ đại Thập quốc: Hậu Tấn Xuất Đế (942–947) dùng niên hiệu Thiên Phúc của Hậu Tấn Cao Tổ (936–942); Hậu Hán Ẩn Đế (948–950) dùng tiếp niên hiệu Càn Hựu của Hậu Hán Cao Tổ Lưu Tri Viễn (947–948); Hậu Chu Thế Tông (954–959) và Hậu Chu Cung Đế (959–960) dùng niên hiệu Hiển Đức của Hậu Chu Thái Tổ Quách Uy đặt từ năm 954.
 Nhà Lý có nhiều vua đặt niên hiệu dài 4 chữ (Thiên Ứng Chính Bình, Chính Long Bảo Ứng, Càn Phù Hữu Đạo, Thiên Chương Hữu Đạo...) – tương tự như nhiều niên hiệu của các vua nhà Tống (Thái Bình Hưng Quốc, Đại Trung Tường Phù, Kiến Trung Tĩnh Quốc...).
 Các vua cuối thời Hậu Lê và thời Nguyễn thường đặt duy nhất một niên hiệu (như Cảnh Hưng, Chiêu Thống, Gia Long, Minh Mạng...), tương tự như các vua nhà Thanh (Khang Hy, Ung Chính, Càn Long, Gia Khánh...). Vị vua cuối cùng trong lịch sử Việt Nam dùng hơn 1 niên hiệu là Nguyễn Quang Toản nhà Tây Sơn (Cảnh Thịnh và Bảo Hưng).

Xem thêm
 Niên hiệu
 Niên hiệu Trung Quốc
 Niên hiệu Nhật Bản
 Niên hiệu Triều Tiên
 Vua Việt Nam

Chú thích

Lịch sử Việt Nam

Triều đại Việt Nam
Thời đại lịch sử


title: Schermer

text:
(West Frisian: Skirmare) là một đô thị ở Hà Lan, trong tỉnh Noord-Holland.  Đô thị Schermer gồm đất lấn biển Schermer và các khu vực lấn biển Oterleek, Mijzenpolder, và Eilandspolder.

trung tâm dân cư==

Đô thị Schermer bao gồm các thành phố, thị xã, làng và khu phố: Driehuizen, Grootschermer, Oterleek, Schermerhorn, Stompetoren, Zuidschermer.

Chính quyền địa phương

Hội đồng đô thị Schermer bao gồm eleven seats, được chia ra như sau:

 CDA - 3 ghế
 Gemeentebelangen - 3 ghế
 SGOL - 2 ghế
 VVD - 2 ghế
 PvdA - 1 ghế

Tham khảo

 Số liệu thống kê lấy từ SDU Staatscourant

Đô thị cũ Noord-Holland


title: Mỹ Quý (xã)

text:
Mỹ Quý là một xã thuộc huyện Tháp Mười, tỉnh Đồng Tháp, Việt Nam.

Địa lý
Xã Mỹ Quý nằm ở phía tây nam huyện Tháp Mười, có vị trí địa lý:
Phía bắc giáp xã Trường Xuân
Phía nam giáp huyện Cao Lãnh
Phía đông giáp xã Mỹ Đông và xã Mỹ Hòa
Phía tây giáp xã Ba Sao.

Xã có diện tích 64,29 km², dân số năm 1999 là 14.651 người, mật độ dân số đạt 228 người/km².

Lịch sử
Quyết định số 382-CP ngày 27 tháng 12 năm 1980 của Hội đồng Chính phủ, chia xã Mỹ Quý thành hai xã lấy tên là xã Mỹ Quý và xã Mỹ Đông.

Quyết định số 4-CP ngày 05 tháng 01 năm 1981 của Hội đồng Chính phủ, chia huyện Cao Lãnh thành hai huyện lấy tên là huyện Cao Lãnh và huyện Tháp Mười, xã Mỹ Quý thuộc huyện Tháp Mười, tỉnh Đồng Tháp.

Trại Thực nghiệm nông lâm nghiệp Động Cát
Khu vực nằm ở phần bắc xã Mỹ Quý, rộng 700 ha, đất chủ yếu thuộc nhóm đất cát, rừng chủ yếu là tràm, với diện tích hơn 680 ha. Phân loại rừng của khu vực Động Cát này là rừng sản xuất.

Khu vực này cũng được xác định có di chỉ văn hóa Phù Nam.

Vào những năm 1860, trong cuộc khởi nghĩa chống Pháp của Võ Duy Dương, khu vực này từng là một trong những căn cứ của quân khởi nghĩa.

Chú thích

Tham khảo


title: Oberau

text:
Oberau là một đô thị ở huyện Garmisch-Partenkirchen bang Bavaria thuộc nước Đức.

Tham khảo


title: Agapetus abdeel

text:
Agapetus abdeel là một loài Trichoptera trong họ Glossosomatidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Agapetus


title: 13411 OLRAP

text:
13411 OLRAP (1999 UO7) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 31 tháng 10 năm 1999 bởi P. Antonini ở Bedoin.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 13411 OLRAP

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1999


title: Dufourea clavicra

text:
Dufourea clavicra là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Morawitz mô tả khoa học năm 1889.

Chú thích

Tham khảo

Dufourea
Động vật được mô tả năm 1889


title: Melitonoma breuningi

text:
Melitonoma breuningi là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev miêu tả khoa học năm 1993.

Chú thích

Tham khảo

Melitonoma


title: Weißenburg in Bayern

text:
Weißenburg in Bayern (trước kia là Weißenburg im Nordgau) là một thị trấn thuộc bang Bayern, Đức. Đây là huyện lỵ của huyện Weißenburg-Gunzenhausen. Dân số 17,731 người (2005).

Tham khảo

Cựu cộng hòa
Chấm dứt năm 1803
Cựu quốc gia châu Âu
Thành bang


title: Đội tuyển bóng đá quốc gia Armenia

text:
Đội tuyển bóng đá quốc gia Armenia (tiếng Armenia: Հայաստանի ֆուտբոլի հավաքականը) là đội tuyển cấp quốc gia của Armenia do Liên đoàn bóng đá Armenia quản lý. Đội tuyển được thành lập sau sự tan rã của Liên Xô, có trận đấu đầu tiên gặp Moldova vào 12 tháng 10 năm 1992. Đội chưa từng tham dự vòng chung kết Euro hay World Cup nào.

Thành tích tại các giải đấu

Giải vô địch thế giới

Giải vô địch châu Âu

UEFA Nations League

Cầu thủ

Đội hình
Đây là đội hình tham dự 2 trận giao hữu gặp  và  vào tháng 11 năm 2022.
Số liệu thống kê tính đến ngày 19 tháng 11 năm 2022 sau trận gặp .

Triệu tập gần đây

COV Cầu thủ rút lui vì dương tính với COVID-19.
INJ Cầu thủ rút lui vì chấn thương.
PRE Đội hình sơ bộ.
RET Đã chia tay đội tuyển quốc gia.

Các huấn luyện viên

Tính đến 21 tháng 11 năm 2007

Tham khảo

Liên kết ngoài
Đội tuyển bóng đá quốc gia Armenia  trên trang chủ của FIFA

Armenia

Bóng đá


title: Plédéliac

text:
Plédéliac (, Gallo: Plédéliau) là một xã của tỉnh Côtes-d’Armor, thuộc vùng Bretagne, tây bắc Pháp.

Dân số
Người dân ở Plédéliac được gọi là Plédéliacais.

Xem thêm
Xã của tỉnh Côtes-d’Armor

Tham khảo

Liên kết ngoài
French Ministry of Culture list for Plédéliac

Pledeliac


title: Saint-Germain-au-Mont-d'Or

text:
Saint-Germain-au-Mont-d'Or là một xã thuộc tỉnh Rhône trong vùng Rhône-Alpes phía đông nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 232 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Liên kết ngoài
Trang mạng chính thức

Xã của Rhône


title: 6621 Timchuk

text:
6621 Timchuk (1975 VN5) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 2 tháng 11 năm 1975 bởi T. M. Smirnova ở Đài vật lý thiên văn Crimean.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 JPL Small-Body Database Browser ngày 6621 Timchuk

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1975
Được phát hiện bởi Tamara Mikhaylovna Smirnova


title: Proteuxoa adelphodes

text:
Proteuxoa adelphodes là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở New South Wales và Nam Úc.

Liên kết ngoài
Australian Faunal Directory

Chú thích

Proteuxoa
Bướm Úc


title: Conzieu

text:
Conzieu là một xã ở tỉnh Ain, vùng Auvergne-Rhône-Alpes thuộc miền đông nước Pháp.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Gazetteer Entry

Xã của Ain


title: Raghunathchak

text:
Raghunathchak là một thị trấn thống kê (census town) của quận Barddhaman thuộc bang Tây Bengal, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Raghunathchak có dân số 5477 người. Phái nam chiếm 54% tổng số dân và phái nữ chiếm 46%. Raghunathchak có tỷ lệ 61% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 69%, và tỷ lệ cho phái nữ là 52%. Tại Raghunathchak, 13% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang West Bengal


title: Bohemannia nipponicella

text:
Bohemannia nipponicella là một loài bướm đêm thuộc họ Nepticulidae. Nó được miêu tả bởi Hirano năm 2010. Loài này có ở Nhật Bản (Honshū).

Chú thích

Tham khảo

Bohemannia


title: Liotrichus subopacus

text:
Liotrichus subopacus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Kishii miêu tả khoa học năm 1982.

Chú thích

Tham khảo

Liotrichus


title: Setodes nausithoos

text:
Setodes nausithoos là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Chú thích

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Setodes


title: Aucamville, Tarn-et-Garonne

text:
Aucamville là một xã của tỉnh Tarn-et-Garonne, thuộc vùng Occitanie, miền nam nước Pháp.

Di tích

Tham khảo

Xã của Tarn-et-Garonne


title: 9587 Bonpland

text:
9587 Bonpland (1990 UG4) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 16 tháng 10 năm 1990 bởi E. W. Elst ở Đài thiên văn Nam Âu.

Liên kết ngoài
 JPL Small-Body Database Browser ngày 9587 Bonpland

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Eric Walter Elst
Thiên thể phát hiện năm 1990


title: Pachybrachis rapillyi

text:
Pachybrachis rapillyi là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Lopatin miêu tả khoa học năm 1984.

Chú thích

Tham khảo

Pachybrachis


title: Bulbophyllum puntjakense

text:
Bulbophyllum puntjakense là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

puntjakense]]

P


title: Tân Bình (phủ cũ Gia Định)

text:
Tân Bình là tên một phủ thuộc tỉnh Gia Định ở miền Nam Việt Nam trước đây. Địa danh này tồn tại đến đầu thời Pháp thuộc thì bị chính quyền thực dân Pháp bãi bỏ. Vùng đất phủ Tân Bình trước khi giải thể gần tương ứng với địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh hiện nay.

Lịch sử
Theo sách Gia Định thành thông chí của Trịnh Hoài Đức, vào năm Mậu Dần (1698), chúa Nguyễn Phúc Chu cử Thống suất Nguyễn Hữu Cảnh vào Nam kinh lý. Nguyễn Hữu Cảnh lấy đất Nông Nại đặt làm phủ Gia Định, lập đất Đồng Nai làm huyện Phước Long, lập ra dinh Trấn Biên, lập xứ Sài Côn làm huyện Tân Bình, lập dinh Phiên Trấn. Tân Bình khi đó là huyện duy nhất của dinh Phiên Trấn, phủ Gia Định, có địa giới rất rộng, nằm từ hữu ngạn sông Sài Gòn đến tả ngạn sông Vàm Cỏ với diện tích khoảng 11.000 km², tức trên 1/5 diện tích toàn Nam bộ (63.058 km²).

Năm 1808, dưới thời vua Gia Long, huyện Tân Bình được nâng lên thành phủ Tân Bình, bốn tổng trực thuộc lúc bấy giờ là: Bình Dương, Tân Long, Thuận An, Phước Lộc đều được đổi thành huyện.

Từ năm Minh Mạng thứ 13 (1832), phủ Tân Bình trở thành vùng đất của tỉnh Gia Định. Về sau, do tách đất để lập thêm các phủ Tân An (1832) và Tây Ninh (1836) nên diện tích phủ Tân Bình chỉ còn lại khoảng 1.280 km², gồm 2 huyện: Bình Dương và Tân Long.

Năm 1841, tách một phần huyện Bình Dương để lập ra huyện Bình Long (lỵ sở đặt tại Hóc Môn). Phủ Tân Bình lúc này bao gồm 3 huyện với 18 tổng, 365 thôn (hoặc các đơn vị hành chính cơ sở khác tương đương như: ấp, bang, điếm, giáp, hộ, lân, nậu, phường, sóc, thủ, thuộc, xã) trực thuộc:
Huyện Bình Dương có sáu tổng với 123 thôn (hoặc các đơn vị hành chính cơ sở khác tương đương):
Tổng Bình Trị Thượng có 27 thôn
Tổng Bình Trị Trung có 21 thôn
Tổng Bình Trị Hạ có 26 thôn
Tổng Dương Hòa Thượng có 20 thôn
Tổng Dương Hòa Trung có 21 thôn
Tổng Dương Hòa Hạ có 08 thôn
Huyện Bình Long có sáu tổng với 85 thôn (hoặc các đơn vị hành chính cơ sở khác tương đương):
Tổng Bình Thạnh Thượng có 16 thôn
Tổng Bình Thạnh Trung có 11 thôn
Tổng Bình Thạnh Hạ có 12 thôn
Tổng Cầu An Hạ có 12 thôn
Tổng Long Tuy Thượng có 20 thôn
Tổng Long Tuy Trung có 14 thôn
Huyện Tân Long có sáu tổng với 157 thôn (hoặc các đơn vị hành chính cơ sở khác tương đương):
Tổng Tân Phong Thượng có 29 thôn
Tổng Tân Phong Trung có 31 thôn
Tổng Tân Phong Hạ có 21 thôn
Tổng Long Hưng Thượng có 22 thôn
Tổng Long Hưng Trung có 19 thôn
Tổng Long Hưng Hạ có 08 thôn

Sau khi chiếm được toàn bộ Nam Kỳ vào năm 1867, chính quyền thực dân Pháp bãi bỏ các đơn vị hành chính phủ, huyện, phân chia lại toàn bộ cõi Nam Kỳ. Các hạt thanh tra về sau cũng được đổi thành hạt tham biện (arrondissement), do các Chánh tham biện (administrateur) người Pháp đứng đầu. Tuy vậy, chính quyền thực dân Pháp vẫn giữ lại cơ cấu hành chính cấp thấp như tổng, xã thôn. Như vậy, phủ Tân Bình cùng các huyện trực thuộc đã bị bãi bỏ hoàn toàn.

Xem thêm
Gia Định
Lịch sử Sài Gòn – Thành phố Hồ Chí Minh
Lịch sử hành chính Thành phố Hồ Chí Minh

Tham khảo

Địa danh cũ Việt Nam
Hành chính Thành phố Hồ Chí Minh
Lịch sử Sài Gòn – Thành phố Hồ Chí Minh


title: Xyletobius ashmeadi

text:
Xyletobius ashmeadi là một loài bọ cánh cứng thuộc họ Ptinidae.

Chú thích

Tham khảo

ashmeadi


title: Rudolfstetten-Friedlisberg

text:
Rudolfstetten-Friedlisberg là một đô thị ở huyện Bremgarten, bang Aargau, Thụy Sĩ.

Tham khảo

Đô thị của bang Aargau


title: Nguyễn Văn Hưởng

text:
Nguyễn Văn Hưởng có thể là:
 Giáo sư, Bác sĩ Nguyễn Văn Hưởng: giải thưởng Hồ Chí Minh đợt I, Đại biểu Quốc hội khoá I, II, III, Bộ trưởng Bộ Y tế.
 Thượng tướng Nguyễn Văn Hưởng: nguyên thứ trưởng Bộ Công An Việt Nam.
 Luật sư Nguyễn Văn Hưởng: nguyên Thứ trưởng Bộ Tư pháp, nguyên Phó Tổng Thư ký Hội Luật gia Việt Nam.


title: Jagtial

text:
Jagtial là một thành phố và khu đô thị của quận Karimnagar thuộc bang Andhra Pradesh, Ấn Độ.

Địa lý
Jagtial có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 264 mét (866 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Jagtial có dân số 89.438 người. Phái nam chiếm 48% tổng số dân và phái nữ chiếm 52%. Jagtial có tỷ lệ 63% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 75%, và tỷ lệ cho phái nữ là 51%. Tại Jagtial, 12% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thị trấn thuộc huyện Jagtial


title: Anchastus nitidicollis

text:
Anchastus nitidicollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Szombathy miêu tả khoa học năm 1910.

Chú thích

Tham khảo

Anchastus


title: Euros cervina

text:
Euros cervina là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Loài này có ở riparian areas ở miền tây Oregon và miền bắc California.

Chiều dài cánh trước khoảng 10 mm.

Liên kết ngoài
A review of the genus Euros Hy. Edwards (Lepidoptera: Noctuidae: Apameiini) with description of one new species

Chú thích

C
Động vật được mô tả năm 1890
C


title: Anthophora cinerithoracis

text:
Anthophora cinerithoracis là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Wu mô tả khoa học năm 1982.

Chú thích

Tham khảo

Anthophora
Động vật được mô tả năm 1982


title: Daphnella boholensis

text:
Daphnella boholensis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

boholensis


title: Tipula nipponensis

text:
Tipula nipponensis là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Molophilus lewis

text:
Molophilus lewis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Molophilus
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Andrena hypopolia

text:
Andrena hypopolia là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Schmiedeknecht mô tả khoa học năm 1884.

Chú thích

Tham khảo

H
Động vật được mô tả năm 1884


title: 5222 Ioffe

text:
5222 Ioffe (1980 TL13) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 11 tháng 10 năm 1980 bởi Chernykh, N. S. ở Nauchnyj. It is the largest thuộc Palladian asteroids apart from Pallas itself.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 5222 Ioffe

Tiểu hành tinh vành đai chính
Palladian asteroids
Được phát hiện bởi Nikolai Chernykh
Thiên thể phát hiện năm 1980


title: Ecnomus paget

text:
Ecnomus paget là một loài Trichoptera trong họ Ecnomidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Ecnomus


title: Bunhe

text:
Bunhe (, ) là một thành phố thuộc tỉnh Donetsk, Ukraiana. Thành phố này có diện tích  km² dân số 17.813 người (thời điểm năm).

Tham khảo

Thành phố ở tỉnh Donetsk


title: Pararrhaptica subsenescens

text:
Pararrhaptica subsenescens là một loài bướm đêm thuộc họ Tortricidae. Nó là loài đặc hữu của Molokai và Hawaii.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Insects of Hawaii. Volume 9, Microlepidoptera

Pararrhaptica
Loài đặc hữu của Hawaii


title: Camille Pissarro

text:
Camille Pissarro (10 tháng 7 năm 1830 - 13 tháng 11 năm 1903) là một họa sĩ nổi tiếng người Pháp, một trong những gương mặt tiêu biểu của Trường phái ấn tượng và Ấn tượng mới.

Camille Pissarro tên thật là Jacob Camille Pissarro, sinh ngày 10 tháng 7 năm 1830 ở Saint Thomas, Charlotte Amalie vùng Caribé. Năm 1855, ông tới Paris để tiếp tục học. Camille Pissarro đã gặp Jean-Baptiste Camille Corot, một họa sĩ vẽ phong cảnh.

Được biết tới như một trong những người thành lập Trường phái ấn tượng, Camille Pissarro vẽ rất nhiều về cuộc sống nông thôn nước Pháp, đặc biệt là những người nông dân với cảnh họ lao động trên cánh đồng. Camille Pissarro cũng rất nổi tiếng với các bức vẽ về Paris, đặc biệt là khu phố Montmartre. Tại Paris, ông tham gia cùng nhiều họa sĩ khác như Paul Cézanne, Paul Gauguin và Jean Peské.

Là bạn của Claude Monet và Paul Cézanne, năm 1863 Pissarro tham gia triển lãm nổi tiếng Salon des Refusés của các họa sĩ ấn tượng. Yêu thích tự nhiên, Pissarro đặc biệt quan tâm đến phong cảnh nông thôn. Những cảnh lao động trên đồng là nguồn cảm hứng lớn của ông, đặc biệt trong khoảng 1872 tới 1884 với những tác phẩm giá trị: La Moisson à Montfoucault, Les Toits rouges, Le Printemps à Pontoise... Năm 1885, Camille Pissarro gặp Georges Seurat và tỏ ra thích thú kỹ thuật chấm màu của họa sĩ này. Pissarro đã áp dụng và tìm ra một cách diễn tả tự do hơn.

Khi còn sống, Pissarro bán được rất ít tranh và đến cuối đời mới trở nên đặc biệt nổi tiếng. Những năm cuối đời, Camille Pissarro sống tại Éragny-sur-Epte, nơi ông mua được một căn nhà.

Camille Pissarro mất ngày 13 tháng 11 năm 1903 và được án táng ở Nghĩa trang Père-Lachaise, Paris.

Gia đình
Rất nhiều con cháu của Camille Pissarro đã chọn hội họa làm sự nghiệp. Các con của ông là Lucien Pissarro (1863-1944), Georges Henri Pissarro (tức Manzana, 1871-1961), Félix Pissarro (1874-1897), Ludovic Rodo Pissarro (1878-1952) và Paul-Émile Pissarro (tức Paulémile, 1884-1972).

Tới Orovida Camille Pissarro (1893-1968), con gái của Lucien; Hugues Claude Pissarro (sinh 1935) và Yvon Pissarro (1937), cả hai con trai của Paul-Émile; và cuối cùng Lélia Pissarro (sinh 1963), con gái của Hugues Claude.

Tác phẩm chính

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Liste sélective des toiles de Camile Pissarro
 Camille Pissarro dans Artcyclopedia

Pissarro, Camille
Pissarro, Camille
Người Pháp gốc Do Thái
Sinh năm 1830
Mất năm 1903
Chôn cất tại nghĩa trang Père-Lachaise


title: Sân bay La Nubia

text:
Sân bay La Nubia  là một sân bay ở Manizales, Colombia. Sân bay có cự ly 8 km về phía đông nam trung tâm thành phố. Sân bay này chỉ có thể phục vụ máy bay nhỏ như Fokker 50, Dornier 328, De Havilland Dash 8 và ATR 42.

Airlines
Aerolíneas de Antioquia (Medellín-Olaya Herrera)
AIRES (Bogotá, Medellín-Olaya Herrera)
Avianca (Bogotá)

Tham khảo

Sân bay Colombia


title: Sastroides birmanica

text:
Sastroides birmanica là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1889.

Chú thích

Tham khảo

Sastroides


title: Saint-Vincent-d'Olargues

text:
Saint-Vincent-d'Olargues là một xã thuộc tỉnh Hérault trong vùng Occitanie phía nam nước Pháp.

Xem thêm
Thị trấn của tỉnh Hérault

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintvincentdolargues


title: Pachytomellina ruficeps

text:
Pachytomellina ruficeps là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1906.

Chú thích

Tham khảo

Pachytomellina


title: Alfie (bài hát)

text:
"Alfie" là bài hát sáng tác bởi Burt Bacharach và Hal David. Ca khúc có mặt trong bộ phim Hoa Kỳ năm 1966 Alfie, hát bởi Cher và phối khí bởi Sonny Bono. Lần phát hành ở Anh của bộ phim này sau đó cũng có mặt ca khúc này nhưng thể hiện bởi Cilla Black.

Năm 1966, Cher phát hành Alfie làm đĩa đơn dưới hãng thu âm Imperial. Phiên bản này đã lọt vào top 40 trên Billboard Hot 100. Cũng trong năm 1966, Cilla Black phát hành phiên bản "Alfie" của cô làm đĩa đơn, nó trở thành một hit top 10 trên UK Singles Chart (đứng ở #9) và cũng lọt vào Billboard Hot 100.

Trên Billboard Adult Contemporary Chart năm 1966, thêm hai phiên bản khác nữa của bài hát cũng tham gia tranh tài là hai phiên bản của Carmen McRae và Joanie Sommers. Vị trí xếp hạng của hai phiên bản này lần lượt là #29 và #9.

Năm 1967, Dionne Warwick phát hành "Alfie" làm đĩa đơn. Phiên bản này đạt được thành công lớn hơn hai phiên bản trước của Black và Cher, leo đến #15 trên Billboard Hot 100 và #5 trên bảng xếp hạng R&B.

Năm 1968, Stevie Wonder phát hành một phiên bản nhạc cụ harmonica. Phiên bản này đạt được #66 trên Hot 100 và là hit trên Adult Contemporary.

Các nghệ sĩ khác cũng có thu âm phiên bản "Alfie" của riêng mình là Vikki Carr, The Delfonics, Bill Evans, Percy Faith, Blossom Dearie, Maynard Ferguson, Stan Getz, Dick Hyman, Jack Jones, Anita Kerr, Johnny Mathis, Brad Mehldau, Matt Monro, Mina Mazzini, Olivia Newton-John, Elaine Paige, Buddy Rich, Joss Stone (cho phiên bản 2004 của Alfie), Barbra Streisand, The Sweet Inspirations, McCoy Tyner, Patricia Barber, Midge Ure, Sarah Vaughan, Nancy Wilson và Vanessa Williams.

Tham khảo

Đĩa đơn năm 1966
Đĩa đơn năm 1967
Đĩa đơn năm 1968
Bài hát của Cher
Bài hát của Stevie Wonder
Bài hát của Barbra Streisand
Bài hát năm 1965
Bài hát của Andy Williams
Đĩa đơn của Parlophone
Bài hát trong phim


title: 16209 Sterner

text:
16209 Sterner (2000 CB56) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 4 tháng 2 năm 2000 bởi Nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 16209 Sterner

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 2000


title: Vùng đô thị Sheffield

text:
Vùng đô thị Sheffield (tiếng Anh: Sheffield urban area) là một chùm đô thị gồm 640.720 dân (theo Tổng điều tra dân số năm 2001) ở hạt South Yorkshire ở Anh, lớn thứ tám trong các vùng đô thị ở Anh. Hơn hai phần ba dân số toàn vùng sống ở thành phố Sheffield. Hơn nửa dân số của South Yorkshire sống trong vùng đô thị Sheffield.

Không nên nhầm với Vùng Thành phố Sheffield (Sheffield City Region) là một thuật ngữ phi chính thức nhưng vẫn khá phổ biến nhất là trong cộng đồng doanh nghiệp.

Hai đô thị lõi của vùng là Sheffield và Rotherham. Các đô thị vệ tinh gồm Aughton, Beighton, Chapeltown, Mosborough, Highlane, Rawmarsh.

Tham khảo

Sheffield


title: Brachycythara beatriceae

text:
Brachycythara beatriceae là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae, họ ốc cối.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

beatriceae


title: Pseudagrion nubicum

text:
Pseudagrion nubicum là một loài chuồn chuồn kim thuộc họ Coenagrionidae. Loài này có ở Bénin, Botswana, Burkina Faso, Cameroon, Tchad, Cộng hòa Dân chủ Congo, Bờ Biển Ngà, Ai Cập, Ethiopia, Gambia, Ghana, Kenya, Malawi, Mali, Namibia, Niger, Nigeria, Senegal, Sierra Leone, Sudan, Tanzania, Togo, Uganda, Zambia, Zimbabwe, và có thể cả Burundi. Môi trường sống tự nhiên của chúng là đầm lầy, hồ nước ngọt, hồ nước ngọt có nước theo mùa, đầm nước ngọt, và đầm nước ngọt có nước theo mùa.

Chú thích

Tham khảo

 Clausnitzer, V. 2005. Pseudagrion nubicum. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 10 tháng 8 năm 2007.

Pseudagrion


title: Aeschi

text:
Aeschi là một đô thị thuộc huyện hành chính Wasseramt, bang Soloturn, Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích km2, dân số thời điểm tháng 12 năm 2009 là người.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Đô thị của bang Solothurn


title: Megachile remeata

text:
Megachile remeata là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1913.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

R
Động vật được mô tả năm 1913


title: Goincourt

text:
Goincourt là một xã thuộc tỉnh Oise trong vùng Hauts-de-France tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 69 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

INSEE

Xã của Oise


title: David Ricardo

text:
David Ricardo (18 tháng 4 năm 1772–11 tháng 9 năm 1823) là một nhà kinh tế học người Anh, có ảnh hưởng lớn trong kinh tế học cổ điển sánh ngang cùng Adam Smith và Thomas Malthus. David Ricardo là người cổ vũ thương mại tự do dựa trên lý luận với lợi thế so sánh. Ông đã tiếp bước Adam Smith và đóng góp lớn vào việc phát triển thuyết giá trị lao động. Các lý luận của ông đã ảnh hưởng đáng kể đến tư tưởng kinh tế của Karl Marx. David Ricardo cũng là một thương gia, chuyên gia tài chính, nhà đầu cơ, ông được coi là người đã tích lũy được một tài sản lớn.

Đời sống cá nhân

Ricardo sinh ra ở London, là con thứ ba trong số bảy người con của một gia đình người Do Thái nhập cư từ Hà Lan đến Đế quốc Anh trước khi ông được sinh ra. Khi 14 tuổi, sau một khóa học ngắn ở Hà Lan, Ricardo đã tham gia công việc cùng với cha của ông ở Sở giao dịch chứng khoán London, nơi ông bắt đầu học về các công việc tài chính. Đây là nền tảng cho các thành công sau đó của ông trong thị trường chứng khoán và kinh doanh bất động sản.

Các tư tưởng
Tác phẩm nổi tiếng nhất của Ricardo là Principles of Political Economy and Taxation (Những nguyên lý của kinh tế chính trị và thuế khóa). Ricardo đưa ra trong chương đầu tiên với một công bố về thuyết giá trị lao động. Trong phần sau của chương này, ông giải thích về việc giá cả không phù hợp, tương ứng với giá trị. Ricardo cũng đã phân tích và đi tới kết luận rằng khi dân số gia tăng thì địa tô cũng gia tăng theo. Trong tác phẩm này, Ricardo còn đưa ra luận điểm rằng một hệ thống thương mại tự do cho tất cả các quốc gia sẽ đem lại lợi ích cho mỗi quốc gia, trong đó có Việt Nam.

Xem thêm
 Kinh tế chính trị
 Lịch sử kinh tế chính trị

Tham khảo

Liên kết ngoài

 On the Principles of Political Economy and Taxation, by David Ricardo. Complete, fully-searchable text at the Library of Economics and Liberty.
 Biography, at the Concise Encyclopedia of Economics
 Biography  at New School University
 Biography  at EH.Net Encyclopedia of Economic History
 The Works of David Ricardo (McCulloch edition 1888) at the Online Library of Liberty
 The Works and Correspondence of David Ricardo (Sraffa edition) 11 vols at the Online Library of Liberty
 Timeline of the Life of David Ricardo (1772-1823) at the Online Library of Liberty

Sinh năm 1772
Mất năm 1823
Nhà kinh tế học Anh
Nhà kinh tế học cổ điển
Kinh tế chính trị
Kinh tế học quốc tế
Thương mại quốc tế


title: 24488 Eliebochner

text:
24488 Eliebochner (tên chỉ định: 2000 YY111) là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi dự án Nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất Lincoln ở Socorro, New Mexico, ngày 30 tháng 12 năm 2000. Nó được đặt theo tên Elie Joshua Bochner, an American high school student whose materials và bioengineering team project won first place ở the 2008 Giải thưởng Khoa học và Kỹ thuật Intel.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 24001–25000

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thiên thể phát hiện năm 2000


title: Nomada cordillera

text:
Nomada cordillera là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Eardley & Schwarz mô tả khoa học năm 1991.

Chú thích

Tham khảo

Nomada
Động vật được mô tả năm 1991


title: Thyreus takaonis

text:
Thyreus takaonis là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1911.

Chú thích

Tham khảo

Thyreus
Động vật được mô tả năm 1911


title: 3330 Gantrisch

text:
3330 Gantrisch (1985 RU1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 12 tháng 9 năm 1985 bởi Schildknecht, T. ở Zimmerwald.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 3330 Gantrisch

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1985


title: Quận Ozaukee, Wisconsin

text:
Quận Ozaukee là một quận thuộc tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số 82.317 người. Quận lỵ đóng ở Port Washington.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích 2891 km2, trong đó có 2290 km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ chính

Quận giáp ranh
Quận Sheboygan - bắc
Quận Milwaukee - nam
Quận Waukesha - tây nam
Quận Washington - tây

Thông tin nhân khẩu

Theo điều tra dân số [7] năm 2000, đã có 82.317 người, 30.857 hộ gia đình, và 23.019 gia đình sống trong quận hạt. Mật độ dân số là 355 người trên một dặm vuông (137/km ²). Có 32.034 đơn vị nhà ở mật độ trung bình của 138 trên một dặm vuông (53/km ²). Cơ cấu chủng tộc dân cư quận gồm 96,72% người da trắng, 0,93% da đen hay Mỹ gốc Phi, 0,20% người Mỹ bản xứ, 1,07% châu Á, Thái Bình Dương 0,02%, 0,34% từ các chủng tộc khác, và 0,73% từ hai hoặc nhiều chủng tộc. 1,30% dân số là người Hispanic hay Latino thuộc một chủng tộc nào. 47,2% là của Đức, Ailen 7,3% và 6,7% gốc Ba Lan theo điều tra dân số năm 2000. 95,1% nói tiếng Anh, tiếng Tây Ban Nha 1,6% và 1,4% của Đức là ngôn ngữ đầu tiên của họ.

Có 30.857 hộ, trong đó 36,00% có trẻ em dưới 18 tuổi sống chung với họ, 65,60% là đôi vợ chồng sống với nhau, 6,50% có một chủ hộ nữ và không có chồng, và 25,40% là các gia đình không. 21,40% hộ gia đình đã được tạo ra từ các cá nhân và 8,40% có người sống một mình 65 tuổi hoặc lớn tuổi hơn là người. Cỡ hộ trung bình là 2,61 và cỡ gia đình trung bình là 3,07.

Trong quận, cơ cấu độ tuổi dân số đã được trải ra với 26,60% dưới độ tuổi 18, 6,80% 18-24, 28,00% 25-44, 25,90% từ 45 đến 64, và 12,60% từ 65 tuổi trở lên đã được những người. Độ tuổi trung bình là 39 năm. Đối với mỗi 100 nữ có 97,30 nam giới. Đối với mỗi 100 nữ 18 tuổi trở lên, đã có 94,00 nam giới.

Thu nhập trung bình cho một hộ gia đình trong quận đạt 62.745 USD, và thu nhập trung bình cho một gia đình là 72.547 USD (các con số này đã tăng lên 73.197 $ và 88.231 $ tương ứng là của một ước tính năm 2007). Phái nam có thu nhập trung bình $ 50.044 so với 30.476 $ của phái nữ. Thu nhập bình quân đầu người đạt 31.947 Mỹ kim. Khoảng 1,7% của các gia đình và 2,6% dân số sống dưới mức nghèo khổ, trong đó có 2,6% của những người dưới 18 tuổi và 4,1% của những người 65 tuổi hoặc hơn.

Tham khảo

Quận của Wisconsin


title: Vienne-en-Val

text:
Vienne-en-Val là một xã trong tỉnh Loiret, vùng Centre-Val de Loire bắc trung bộ nước Pháp.

Xem thêm
Commune của tỉnh Loiret

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Loiret


title: Colletes uralensis

text:
Colletes uralensis là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Noskiewicz mô tả khoa học năm 1936.

Chú thích

Tham khảo

Colletes
Động vật được mô tả năm 1936


title: Markt Berolzheim

text:
Markt Berolzheim là một đô thị ở huyện Weißenburg-Gunzenhausen, bang Bayern, Đức.

Tham khảo


title: Vimenet

text:
Vimenet  là một xã ở tỉnh Aveyron, thuộc vùng Occitanie ở miền nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Aveyron

Tham khảo

Xã của Aveyron


title: Tương Viên

text:
Tương Viên (chữ Hán giản thể:襄垣县, âm Hán Việt: Tương Viên huyện) là một huyện thuộc địa cấp thị Trường Trị, tỉnh Sơn Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện Tương Viên có diện tích 1158 km², dân số năm 2002 là 240.000 người. Huyện Tương Viên có 6 trấn và 14 hương.
Trấn: Thành Quan, Vương Kiều, Tây Doanh, Hầu Bảo, Ty Đình, Hạ Điếm.
Hương: Thiện Phúc, Nguyên Trang, Bắc Để, Long Vương Đường, Thượng Mã, Vương Thôn, Du Lâm, Cửu Trang, Nam Cam, Đông Lĩnh, Hạ Lương, Bát Lý Trang, Cường Kế, Sử Bắc.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Sơn Tây
Trường Trị


title: Theopella bodjoensis

text:
Theopella bodjoensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Duvivier miêu tả khoa học năm 1885.

Chú thích

Tham khảo

Theopella


title: Malcolm Fraser

text:
Malcolm Fraser (21 tháng 5 năm 1930 – 20 tháng 3 năm 2015) là thủ tướng Úc thứ 22, nhiệm kỳ kéo dài 7 năm, 4 tháng từ ngày 11 tháng 11 năm 1975 đến ngày 11 tháng 3 năm 1983. Ông thuộc Đảng Tự do Úc.

Tham khảo

Thủ tướng Úc
Huân chương Úc Bạn hữu
Chủ tịch Đảng Tự do Úc
Sinh năm 1930
Mất năm 2015
Lãnh tụ đối lập Úc
Chính khách từ Melbourne
Chính trị gia Úc thế kỷ 20


title: George Wallace (phim)

text:
George Wallace là một phim truyền hình sản xuất năm 1997, có sự tham gia của Gary Sinise vai George Wallace, cựu Thống đốc bang Alabama. Phim được đạo diễn bởi John Frankenheimer, người đã nhận giải Emmy cho vai trò ấy; Sinise và Mare Winningham cũng nhận các giải Emmy cho phần trình diễn của họ. Bộ phim dựa trên tiểu sử Wallace: The Classic Portrait of Alabama Governor George Wallace (1996) của Marshall Frady, người cùng biên tập kịch bản.

Phim này của Frankenheimer nhận được nhiều lời khen từ giới phê bình điện ảnh: không chỉ là các giải Emmy, nó còn nận được một Giải Quả Cầu Vàng cho Minisêri/Phim hay nhất. Angelina Jolie cũng nhận được một giải Quả Cầu Vàng cho vai diễn người vợ thứ hai của Wallace, Cornelia.

Diễn viên

Tham khảo

Liên kết ngoài

Phim năm 1997
Phim truyền hình Mỹ
Phim chính kịch thập niên 1990
Phim dựa trên sự việc có thật
Phim tiểu sử của Mỹ
Phim Mỹ


title: Đỗ Thúc Tĩnh

text:
Đỗ Thúc Tĩnh (1818-1862) húy Như Chương, tự Cấn Trai, là quan nhà Nguyễn theo chủ trương kháng Pháp trong lịch sử Việt Nam.

Thân thế và sự nghiệp
Đỗ Thúc Tĩnh sinh ngày 16 tháng Giêng năm Mậu Dần (ngày 20 tháng 2 năm 1818) tại làng La Châu, tổng Phước Tường Thượng, huyện Hòa Vang, tỉnh Quảng Nam, nay là thôn La Châu, xã Hòa Khương, huyện Hòa Vang, Đà Nẵng.

Tổ tiên của ông vốn là người ở Quảng Ngãi. Đến đời Lê, có tổ 4 đời là Đỗ Hữu Nghi được cử làm Tri huyện Hòa Vang, và rồi định cư ở đấy. Cha Đỗ Thúc Tĩnh là ông Đỗ Như Tùng, tự là Mậu Hiên, đỗ Tú tài, được bổ làm Tri huyện An Định; mẹ ông là bà Đinh Thị Thoại.

Tuy cha làm quan nhưng nhà ông Tĩnh vẫn thuộc diện nghèo. Dù vậy ông vẫn rất chăm học. Đến khi cha mất sớm, ông thờ mẹ và anh rất chu đáo, có tiếng là người hiếu để.

Năm Thiệu Trị thứ 6 (Bính Ngọ 1846) ông thi đỗ Cử nhân. Năm Tự Đức thứ nhất (Mậu Thân 1848) ông thi đỗ Tiến sĩ (Đệ tam giáp đồng Tiến sĩ xuất thân, Đệ tứ danh), được bổ làm Biên tu. Nếu như cha ông là người khai khoa Tú tài của huyện Hòa Vang (đỗ Sinh đồ (tức Tú tài) hai khoa: khoa Kỷ Mão năm Gia Long thứ 18 (1819) và khoa Tân Tỵ năm Minh Mạng thứ 2 (1821)) thì Đỗ Thúc Tịnh lại trở thành vị khai khoa Tiến sĩ của huyện Hòa Vang.

Năm 1850 ông được cử làm Thự Tri phủ Thiệu Hóa (Thanh Hóa), nhưng chỉ mấy tháng sau ông xin về vì mẹ ốm nặng. Mẹ mất, ông ở nhà thọ tang ba năm.

Năm 1853 Đỗ Thúc Tĩnh được bổ làm Tri phủ Diên Khánh (Khánh Hòa). Đến đây, thấy đất Diên Khánh bỏ hoang nhiều, ông bèn tìm mọi cách mộ dân xiêu dạt đến khẩn hoang. Sử nhà Nguyễn chép: "Thúc Tĩnh tìm mọi cách vỗ về, mộ dân xiêu đến lựa đất cho ở, làm nhà cửa, cho cấp điền khí, kẻ ốm đau thời (cấp) thuốc thang, kẻ đói rét thời chẩn cấp, được người ta gọi là Đỗ Phu".

Năm 1854 có chỉ triệu ông về kinh làm Giám sát Ngự sử, nhưng vì dân làm đơn xin lưu lại, nên nhà vua đổi ông sang hàm Thự Thị độc, cho giữ chức vụ cũ. Chưa lâu sau, lại có chiếu bổ ông làm Viên ngoại lang bộ Binh, nhưng lần này quan tỉnh thấy việc mộ dân lập ấp đã sắp xong, xin cho lưu lại làm nốt. Vua lại dụ rằng: "Thúc Tĩnh là người thanh liêm cần cán vào hạng nhất trong hàng phủ huyện, cho thực thụ Thị độc (song) vẫn lưu lại đấy làm việc để khuyến khích cho những viên quan tốt". Việc xong, quan tỉnh tâu lên, ông được thăng chức Hồng lô Tự khanh. Sau đó, ông lần lượt trải các chức: Án sát Khánh Hòa, Bố chính Khánh Hòa, rồi Biện lý bộ Binh.

Tháng 8 năm 1858, tàu Pháp nã đại bác đánh phá Đà Nẵng. Gặp sự cản ngăn quyết liệt của quân đội Việt, quân Pháp bèn tiến vào Nam. Trên đường chuyển quân vào Nam, quân Pháp đã cho 14 chiến thuyền tấn công vào đảo Tử thuộc cửa biển Nha Trang. Lúc này, Đỗ Thúc Tịnh cùng với Tôn Thất Dương là hai vị quan đầu tỉnh Khánh Hòa đã phối hợp cùng với 500 lính Tiền phong cùng nhau đóng giữ và ngăn chặn cuộc tấn công của quân Pháp tại đây. Tờ Châu bản ngày mùng 10 tháng giêng năm Tự Đức thứ 12 (1859) cho biết: "tập tâu của bọn Tôn Thất Dương Đỗ Thúc Tịnh ở tỉnh Khánh Hòa cho biết: Có nhiều thuyền của bọn Dương di đến neo đỗ tại đảo Tử của hạt đó. Tỉnh đó đã phái binh lính cùng triệu tập binh lính của ban chặn giữ các nơi trọng yếu trên đường bộ đủ để giúp cho việc phòng ngự rồi. Duy có điều hiện có nhiều thuyền của bọn Dương di, chưa biết chúng định làm gì nên cần phải điều phái thêm binh lính để trấn giữ”.

Quân Pháp đánh hạ thành Gia Định vào tháng 2 năm 1859. Căm giận, Đỗ Thúc Tĩnh liền dâng sớ xin vào nơi đấy để đánh đuổi quân xâm lược. Vua khen là người trung nghĩa, khẳng khái. Mùa hạ tháng 4 năm Tự Đức thứ 14 (1861), Đỗ Thúc Tĩnh được sung chức Khâm phái quân vụ vào Nam Kỳ để tổ chức kháng Pháp. Vua lại cấp cho ông 30 lạng bạc và ngựa trạm để đến hai tỉnh là Vĩnh Long và Hà Tiên, tuyên chỉ dụ cho sĩ dân, đồng thời chiêu mộ nghĩa dũng; sau đó, sẽ hợp lực cùng Tổng đốc Trương Văn Uyển và Tuần phủ Phan Khắc Thận bàn bạc việc quân.

Thấy ông làm được một số việc, vua Tự Đức chuẩn cho ông làm Tuần phủ Định Tường. Ở đây, ông xin cho triệu tập binh sĩ, tích trữ lương thực, chọn chỗ hiểm để lập đồn. Lại xin thuê những người nước ngoài (như người nhà Thanh) ở Gia Định để làm nội ứng mặt thủy và mặt bộ. Vua xem sớ rồi dụ rằng:
Thúc Tĩnh xem xét tình hình, trù nghĩ phương lược... Tuy còn đương lắng chờ cơ hội, chưa thể vội và đem dùng, nhưng vì nước làm việc như vậy là có lòng trung thành, (biết) mưu tính sâu xa. Thương tình nhà ngươi vất vả, cho thăng Lại bộ Thị lang, (song) vẫn lĩnh chức cũ.

Theo thông tin trên website Xứ Quảng, lúc đầu Đỗ Thúc Tĩnh phối hợp với Trương Định, về sau với Nguyễn Trung Trực, Võ Duy Dương... góp phần đánh thắng quân Pháp nhiều trận, xuất sắc nhất là trận đốt cháy chiếc tiểu hạm Espérance (Hy vọng) của đối phương tại vàm Nhật Tảo năm 1861... Nhờ lập được một số thành tích, tháng 11 năm 1861, ông được thăng chức Lại bộ Hữu Thị lang.

Ngày 26 tháng Giêng năm Nhâm Tuất, niên hiệu Tự Đức thứ 15 (1862) (ngày 24 tháng 2 năm 1862), khi đang trong quân thứ thì ông qua đời, vừa tròn 44 tuổi. Được tin các biên thần tâu về, vua Tự Đức rất đỗi đau buồn và than rằng: "Người tôi trung và mẫn cán chẳng may bị đoản mệnh, chẳng biết sự cơ rồi sẽ như thế nào? Vả lại, khi con người mà bị mất cả "chân tay" thì đâu có khả năng làm được lớn!”

Được khen ngợi và ghi công
Sử nhà Nguyễn chép:
"Thúc Tĩnh là người khẳng khái, dũng cảm, thao lược, có chí mà chưa đạt, vua rất lấy làm tiếc, truy tặng (chức) Tuần phủ, và gia cấp cho gấm lụa bạc tiền. Con là (Đỗ) Hữu Điền được ấm thụ chức Tư vụ, (sau) thăng mãi đến chức Tri phủ Ninh Hòa (thuộc Khánh Hòa)".

Ghi công ông:

- Ở Thành phố Đà Nẵng có con đường mang tên Đỗ Thúc Tịnh (ở phường Khuê Trung, quận Cẩm Lệ) và ở xã Hòa Khương, huyện Hòa Vang có Trường THCS Đỗ Thúc Tịnh.

- Ở Thành phố Hồ Chí Minh có con đường mang tên Đỗ Thúc Tịnh (quận Gò Vấp).

Sách tham khảo chính
Quốc sử quán triều Nguyễn (Cao Xuân Dục làm Tổng tài), Đại Nam chính biên liệt truyện (bản dịch, trong bài gọi tắt là Chính biên). Nhà xuất bản Văn học, 2004.

Chú thích

Người Quảng Nam
Quan lại nhà Nguyễn
Nghĩa quân chống Pháp
Tiến sĩ nhà Nguyễn


title: Liparis goodyeroides

text:
Liparis goodyeroides là một loài thực vật]] thuộc họ Orchidaceae. Loài này có ở Cameroon và Nigeria. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Cheek, M. & Cable, S. 2000. Liparis goodyeroides. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 8 năm 2007.

G


title: Polyme compozit

text:
Polyme compozit (tiếng Anh: polymer composites; viết tắt: PC) là loại vật liệu được cấu tạo bởi 2 hay nhiều cấu tử (thành phần). Trong đó, loại cấu tử thứ nhất là 1 hay nhiều polyme nền thông thường. Loại cấu tử thứ hai là các chất phụ gia (chất độn) như vật liệu sợi, bột của các chất vô cơ cơ... Còn có thể có thêm 1 thành phần thứ ba là chất liên kết, có tác dụng làm tăng độ kết dính giữa chất độn (cốt sợi) và nhựa nền. Polyme compozit có các tính chất hoá, lý khác nhiều so với từng vật liệu thành phần riêng rẽ.

Chất độn
Cốt sợi có thể là sợi tự nhiên (sợi đay, sợi gai, sợi lanh, xơ dừa, xơ tre, bông...), có thể là sợi nhân tạo (sợi thủy tinh, sợi vải, sợi polyamit...). Tuỳ theo yêu cầu sử dụng mà người ta chế tạo sợi thành nhiều dạng khác nhau: sợi ngắn, sợi dài, sợi rối, tấm sợi... Việc trộn thêm các loại cốt sợi này vào hỗn hợp có tác dụng làm tăng độ bền cơ học cũng như độ bền hoá học của vật liệu PC như: khả năng chịu được va đập; độ giãn nở cao; khả năng cách âm tốt; tính chịu ma sát - mài mòn; độ nén, độ uốn dẻo và độ kéo đứt cao; khả năng chịu được trong môi trường ăn mòn như: muối, kiềm, axít... Những khả năng đó đã chứng tỏ tính ưu việt của hệ thống vật liệu PC mới so với các loại polyme thông thường. Và, cũng chính vì những tính năng ưu việt âý mà hệ thống vật liệu PC đã được sử dụng rông rãi trong sản xuất cũng như trong đời sống.

Xem thêm
Vật liệu composite

Tham khảo

Polyme


title: Vera, Tây Ban Nha

text:
Vera là một đô thị thuộc tỉnh Almería, ở cộng đồng tự trị Andalusia, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích 58 km², dân số năm 2005 là 10.439 người.

Biến động dân số

Nguồn: INE (Tây Ban Nha)

Tham khảo

Liên kết ngoài
  Vera - Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía
  Vera  - Diputación Provincial de Almería

Đô thị ở Almería


title: Eleutherodactylus orestes

text:
Eleutherodactylus orestes là một loài ếch trong họ Leptodactylidae. Chúng là loài đặc hữu của Ecuador.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng cây bụi nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng đất cao và đồng cỏ ở cao nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Nguồn
 Lynch, J., Coloma, L.A. & Ron, S. 2004. Eleutherodactylus orestes. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Tham khảo

orestes
Động vật lưỡng cư Ecuador


title: La Côte, Haute-Saône

text:
La Côte là một xã thuộc tỉnh Haute-Saône trong vùng Bourgogne-Franche-Comté phía đông nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Haute-Saône

Tham khảo
 INSEE

Xã của Haute-Saône


title: Udea pyranthes

text:
Udea pyranthes là một loài bướm đêm thuộc họ Crambidae. Nó là loài đặc hữu của Kauai, Oahu, Molokai, Maui và Hawaii.

Ấu trùng ăn Vactinium calycinum, Vactinium penduliflorum và Vactinium penduliflorum gemmaceum.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Insects of Hawaii. Volume 8, Pyraloidea

Udea
Loài đặc hữu của Hawaii


title: Hỗ trợ hấp dẫn

text:
Trong cơ học quỹ đạo và kỹ thuật vũ trụ, swing-by, gravitational slingshot, gravity assist maneuver là kỹ thuật các tàu vũ trụ sử dụng chuyển động tương đối và lợi dụng trọng lực của các hành tinh hay đối tượng thiên văn khác ngoài vũ trụ để đổi phương hướng và tăng vận tốc, và còn để giảm chi phí cùng với việc tiết kiệm nhiên liệu đẩy. Kết hợp việc lợi dụng sự chuyển động tròn của các thiên thể để thay đổi vận tốc nhanh hay chậm. Cũng có khi nó được gọi là fly-by, nhưng từ này thường được dùng để chỉ đến việc nó bay ngang qua các thiên thể.

Hỗ trợ hấp dẫn được sử dụng lần đầu tiên vào năm 1959 khi tàu thám hiểm Liên Xô Luna 3 chụp phía xa của Mặt trăng và nó được sử dụng bởi các tàu vũ trụ liên hành tinh từ Mariner 10 trở đi, bao gồm hai flybys (cú lướt qua) đáng chú ý của tàu thám hiểm Voyager qua sao Mộc và sao Thổ

Nhờ lợi dụng phương pháp này nên vào năm 1992, tàu vũ trụ Ulysses (được cơ quan hàng không Mỹ và châu Âu hợp tác chế tạo) đã sử dụng swing-by để thay đổi một góc vuông hướng tàu vũ trụ về phía Cực Nam của mặt trời.

Tham khảo

Quỹ đạo
Tác dụng của lực hấp dẫn
Động lực học vũ trụ
Phát minh của Liên Xô
Điều khiển quỹ đạo
Đẩy tàu vũ trụ


title: Codolet

text:
Codolet là một xã trong tỉnh Gard thuộc vùng Occitanie, phía nam nước Pháp. Xã Codolet nằm ở khu vực có độ cao trung bình 34 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

 INSEE commune file

Liên kết ngoài
 Trang mạng của thị trưởng Codolet

Xã của Gard