title: Phương pháp Đường găng

text:
Phương pháp Đường găng hay Phương pháp Đường găng CPM, Sơ đồ mạng CPM, (tiếng Anh là Critical Path Method, viết tắt là CPM) loại kỹ thuật phân tích mạng tiến độ, công cụ quan trọng để quản lý dự án có hiệu quả. Cùng với các phương pháp tổ chức tuần tự, tổ chức song song, và tổ chức theo dây chuyền, phương pháp đường găng là một phương pháp tổ chức thực hiện dự án và tổ chức sản xuất. Phương pháp đường găng sử dụng mạng đồ thị có hướng trong lý thuyết đồ thị để tổ chức các hoạt động công việc, các công tác trong một dự án dưới dạng một sơ đồ mạng. Mà việc quản lý dự án này tập trung vào việc nắm lấy một hoặc nhiều chuỗi xuyên suốt dự án của các công việc có tính chất quan trọng (chủ chốt) về mặt thời gian (quyết định đến toàn bộ dự án), cái mà được gọi là đường găng, để quản lý thời gian của dự án (quản lý tiến độ).

Lịch sử của phương pháp Đường găng
Phương pháp CPM này, được người Mỹ phát triển vào năm 1959 gần như đồng thời với phương pháp PERT (năm 1958), đầu tiên được gắn với dạng thể hiện công việc trên mũi tên (phương pháp ADM), nên thường được đồng nhất với phương pháp sơ đồ mạng ADM.

Ngay sau đó người Mỹ đã ứng dụng phương pháp Đường găng CPM vào sơ đồ mạng PERT (tức là Kỹ thuật ước lượng và đánh giá chương trình, hay Kỹ thuật ước lượng và kiểm tra dự án), kết hợp với lý thuyết xác suất thống kê, (để ước tính thời lượng công việc trong các dự án mà công việc có thời lượng không xác định trước).

Ở bên kia bờ Đại Tây Dương, gần như đồng thời với người Mỹ, người Pháp cũng dựa trên thuật toán của lý thuyết đồ thị để phát triển một kỹ thuật lập tiến độ khác theo phương pháp đường găng, độc lập với người Mỹ là sơ đồ mạng MPM, chỉ khác với dạng thể hiện sơ đồ mạng CPM của người Mỹ lúc đó ở chỗ: sơ đồ mạng MPM dùng nút thể hiện công việc thay vì mũi tên, còn mũi tên chỉ mối quan hệ tuần tự giữa các công việc trước-sau trong sơ đồ mạng.

Người đầu tiên đưa phương pháp Đường găng, cùng lý thuyết về sơ đồ mạng (một phần của hệ thống lý thuyết toán học là lý thuyết đồ thị) vào Việt Nam là giáo sư Hoàng Tụy (vào khoảng năm 1961-1966), ban đầu dưới dạng sơ đồ mạng PERT . Nên ở Việt Nam sơ đồ mạng được gọi với tên gọi là sơ đồ PERT, thậm chí đến ngày nay.

Về sau, người Mỹ đã tiến hành kết hợp dạng sơ đồ mạng nút MPM của người Pháp, cải tiến nó theo hướng đưa thêm các dạng thể hiện mối quan hệ giữa các công việc theo đúng logic thực tế (tuần tự, song song) thành dạng sơ đồ mạng theo quan hệ PDM, thay thế cho cả hai dạng sơ đồ mũi tên ADM lẫn dạng sơ đồ nút MPM trong việc thể hiện phương pháp đường găng CPM. Đồng thời đưa phương pháp Đường găng thể hiện bằng sơ đồ mạng PDM vào phần mềm quản lý dự án Microsoft Project.

Các dạng thể hiện bằng sơ đồ mạng của phương pháp Đường găng
Có hai dạng phương pháp sơ đồ mạng CPM là dạng "công việc trên nút" (các đỉnh của mạng đồ thị có hướng thể hiện các công việc, còn các cung đồ thị nối các đỉnh đại diện cho mối quan hệ), và dạng "công việc trên mũi tên" (các đỉnh của mạng đồ thị có hướng thể hiện các mối quan hệ giữa các công việc, còn các cung đồ thị nối các đỉnh (mũi tên) đại diện cho công việc). Trong đó:
dạng sơ đồ mạng mũi tên ("công việc trên mũi tên", AoA, Activity on arrow) có sơ đồ mạng ADM;
dạng sơ đồ mạng nút ("công việc trên nút", AoN, Activity on node), trong lịch sử quản lý dự án, có các sơ đồ sau: sơ đồ mạng MPM, sơ đồ mạng PDM.

Kỹ thuật cơ bản
Các kỹ thuật cần thiết để sử dụng phương pháp Đường găng CPM là xây dựng một mô hình của dự án bao gồm những yếu tố sau:
Một danh sách, với cấu trúc logic, của tất cả các công việc dự kiến phải thực hiện để hoàn thành dự án (được phân loại theo một cấu trúc có logic trong cơ cấu phân chia công việc (WBS)).
Thời gian (thời lượng) cần thiết để mỗi công việc sẽ được thực hiện đến khi hoàn thành xong công việc đó.
Các mối quan hệ (các phụ thuộc về mặt thời gian) giữa các công việc (hay công tác). Các quan hệ thể hiện cấu trúc logic của cơ cấu phân chia công việc.

Đường găng
Đường găng (critical path) là đường xuyên mạng đi từ thời điểm khởi công dự án (sự kiện khởi công dự án) tới thời điểm kết thúc dự án (sự kiện hoàn thành dự án) có chiều dài trên trục thời gian (tức là tổng thời lượng thực hiện của các công việc thuộc đường này) lớn nhất, qua các công việc (công tác) có dự trữ toàn phần bằng 0 gọi là các công việc găng (critical task).

Độ dài của đường găng trên trục thời gian, chính là thời lượng nhỏ nhất có thể để dự án hoàn thành theo kế hoạch, tức là thời gian hoàn thành dự án. Do đường găng nối các công việc (công tác) găng nên tổng dự trữ thời gian của đường găng, chính là dự trữ toàn phần của công việc bất kỳ trong đường, cũng bằng 0. Một dự án có thể có 1 hoặc nhiều đường găng.

Dự trữ thời gian công việc

Dự trữ thời gian công việc (float) là khoảng thời gian dư thừa (nếu có), ngoài thời lượng thực hiện công việc (Duration), nằm giữa thời điểm bắt đầu sớm nhất có thể và thời điểm kết thúc muộn nhất có thể của mỗi công việc (công tác), mà cho phép công việc có thể trì hoãn thời điểm bắt đầu hay kéo dài thời lượng thực hiện công việc mà không làm thay đổi hai thời hạn trên của công việc, và do đó không ảnh hưởng đến thời điểm kết thúc của toàn dự án. Dự trữ chính là khoảng thời gian để công việc có thể "trôi nổi" bên trong hai mốc giới hạn thời gian là: Thời điểm bắt đầu sớm nhất có thể và thời điểm hoàn thành muộn nhất có thể của công việc.

Các công việc trên đường critical path là các công việc chỉ có đúng một khoảng thời hạn thực hiện công việc mà không có khoảng dự trữ thời gian. Chúng sẽ bị "fixed" cố định trên trục thời gian, không thể trôi nổi được, đồng thời bị "căng thẳng" trên trục thời gian, không thể co giãn thời lượng thực hiện công việc được. Những công việc găng do đó trở thành những công việc quan trọng cần tập trung quản lý về mặt thời gian.

CPM là một phương pháp tổ chức thực hiện công việc
Phương pháp Đường găng cùng với phương pháp tổ chức theo dây chuyền (dây chuyền sản xuất), phương pháp tổ chức thực hiện công việc tuần tự (phương pháp tổ chức tuần tự), phương pháp tổ chức theo tổ đội lao động chuyên nghiệp (Line of Balance-LoB), phương pháp tổ chức thực hiện công việc song song (phương pháp tổ chức song song), đều là những phương pháp tổ chức thực hiện dự án và tổ chức sản xuất.

Phương pháp Đường găng hay phương pháp tổ chức thực hiện công việc theo sơ đồ mạng về bản chất là phương pháp tổ chức thực hiện công việc theo các công việc trọn gói (Work package) hay chính là tổ chức theo dự án (có thể là đơn lẻ hay duy nhất). Trong gói công việc trọn gói, các công việc vẫn được phân theo chuyên môn, nhưng đơn lẻ và có thể là duy nhất không thể hợp thành dây chuyền, do những lao động chuyên nghiệp tương ứng làm. Tuy nhiên, các công việc chuyên môn trong gói công việc được thực hiện với một biên chế lao động không cố định, có thể thay đổi biên chế lao động từ đó thời lượng thực hiện các công việc chuyên môn này cũng thay đổi theo. Phương pháp Đường găng không chú trọng tới tính định biên của các tổ đội chuyên nghiệp, mà chú trọng tới tính găng (tức là tính căng thẳng, khẩn trương của các công việc chuyên môn khác nhau trong gói công việc dự án). Phương pháp Đường găng được áp dụng cho mọi loại dự án (là những nỗ lực thực hiện công việc một cách hữu hạn theo một dạng đơn đặt hàng nào đó (ví dụ như: hợp đồng,...), chứ không phải là sản xuất hàng hóa hàng loạt theo kiểu công nghiệp), bao gồm cả dự án xây dựng.

Khác với 2 phương pháp tổ chức thực hiện công việc là: phương pháp tổ chức theo tổ đội lao động chuyên nghiệp (Line of Balance-LoB) và phương pháp tổ chức thực hiện công việc theo dây chuyền, trong Phương pháp Đường găng tức là phương pháp tổ chức thực hiện công việc trọn gói, cả thời lượng thực hiện của các công tác lẫn các thời điểm bắt đầu và kết thúc của mỗi công tác có thể được thay đổi linh hoạt.

Thời lượng thực hiện của các công tác trên mỗi phân đoạn có thể thay đổi, khi thay đổi (thêm bớt) biên chế tổ đội lao động chuyên nghiêp. Phương pháp Đường găng cho phép một loại công tác chuyên môn được thực hiện với khối lượng công tác như nhau trên 2 phân đoạn công việc khoán gọn (trọn gói), có thể được thực hiện với số lượng biên chế lao động chuyên nghiệp khác nhau, và do đó thời lượng thực hiện công tác chuyên môn đó trên mỗi phân đoạn là khác nhau. Điều này là không thể ở phương pháp tổ chức theo tổ đội chuyên nghiệp, và đặc biệt là không thể có ở phương pháp tổ chức thực hiện công việc theo dây chuyền.

Trong phương pháp Đường găng, thời điểm bắt đầu và kết thúc của mỗi công tác chỉ bị ghim cố định trên trục thời gian, khi mà công tác đó là những công tác găng (chúng nằm trên đường găng), còn nếu chúng không nằm trên đường găng thì thời điểm bắt đầu và kết thúc của chúng có thể thay đổi trôi nổi trong khoảng thời gian dự trữ toàn phần.

Nhưng ngay cả các công tác găng cũng có thể thay đổi thành các công tác không găng và ngược lại công tác không găng có thể thành công tác găng, đồng thời với việc thay đổi đường găng, nếu như ta thay đổi thời lượng thực hiện công tác của các công tác găng này (thay đổi bằng cách tăng giảm biên chế tổ đội chuyên nghiệp). Do vậy, thời điểm bắt đầu và kết thúc của các công việc găng cũng chỉ là cố định một cách tương đối trong phương pháp Đường găng.

Chú thích

Tham khảo
 Bách khoa toàn thư Việt Nam bản điện tử.
 Lý thuyết Tối ưu và Đồ thị, Doãn Tam Hòe, nhà xuất bản Giáo dục.
 Hướng dẫn về những kiến thức cốt lõi trong Quản lý dự án
 Total Construction Project Management (Quản lý tổng thể dự án xây dựng) của George J. Ritz,nhà xuất bản McGraw-Hill,Inc. ISBN 0-07-113630-4.
 Các phương pháp sơ đồ mạng trong xây dựng của Trịnh Quốc Thắng, nhà xuất bản Xây dựng.
 Quản lý dự án bằng sơ đồ mạng của Lê Văn Kiểm và Ngô Quang Tường.
 Tổ chức xây dựng 1: Lập kế hoạch, tổ chức và chỉ đạo thi công của Nguyễn Đình Thám và Nguyễn Ngọc Thanh.
 Ứng dụng MS Project 2003 trong quản lý dự án xây dựng của Trần Hành, Nguyễn Khánh Hùng, Nguyễn Duy Phích.

Quản lý dự án
Quản lý tiến độ dự án
Vận trù học
Thuật ngữ kinh doanh
Sản xuất và phát hành
Quản lý
Lý thuyết mạng


title: Bolsenheim

text:
Bolsenheim  là một xã thuộc tỉnh Bas-Rhin trong vùng Grand Est đông bắc Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Bas-Rhin

Tham khảo
 INSEE commune file

Xã của Bas-Rhin


title: Cardiophorus kuwaitianus

text:
Cardiophorus kuwaitianus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia & Schimmel miêu tả khoa học năm 1997.

Chú thích

Tham khảo

Cardiophorus


title: Saccharin

text:
Natri saccharin (benzoic sulfimide) là chất làm ngọt nhân tạo không chứa năng lượng . Nó ngọt gấp 300-400 lần so với sucrose nhưng có cảm giác vị đắng hoặc vị kim loại sau khi dùng, đặc biệt là ở nồng độ cao. Saccharin được sử dụng để làm ngọt các sản phẩm như đồ uống, kẹo, bánh quy và thuốc.

Lịch sử
Câu chuyện về sự ra đời của saccharin được bắt đầu vào năm 1877, khi đó, Constantin Fahlberg, một nhà hóa học người Nga chuyên nghiên cứu về đường đã được một công ty nhập khẩu đường ở thành phố Baltimore của Mỹ thuê sang làm nhiệm vụ kiểm nghiệm độ tinh khiết của đường. Vào một buổi tối tháng 6 năm 1878, sau một ngày làm việc ở phòng thí nghiệm, Fahlberg ngồi vào bàn ăn và nhặt một ổ bánh mỳ với bàn tay chưa kịp rửa sạch, khi ăn ông đã nhận thấy có một vị ngọt rất mạnh dính trên bánh. Để truy tìm nguồn gốc của vị ngọt, Fahlberg đã ngay lập tức quay lại phòng thí nghiệm và thử nếm tất cả mọi đồ vật đã tham gia vào công việc trong ngày của mình, bao gồm các lọ, cốc và đĩa được ông dùng để thí nghiệm. Cuối cùng, ông đã phát hiện ra chất ngọt này bắt nguồn từ một chiếc bình đun quá sôi, trong đó có chứa benzoic sunfimit, được tạo ra từ phản ứng của axit o-sunfobenzoic với phosphor pentaclorua và amonia.

Tính chất
Đường hoá học này ở dạng tinh thể không màu, nhiệt độ nóng chảy khoảng từ 224 – 226 °C. Là chất tan trong nước với tỷ lệ 1/250 (ít tan) nhưng muối natri của saccharin là chất dễ tan trong nước.

Đường hoá học Saccharin ngọt hơn đường thường khoảng từ 200 đến 600  lần.

Khuyến cáo
Đây không phải là chất dinh dưỡng, vì cơ thể không đồng hoá được.

Liều dùng khuyến cáo

Tuy cũng đã có nhiều nghiên cứu chứng minh saccharin là an toàn tới sức khỏe, nhưng để đảm bảo sức khỏe đối với người tiêu dùng các nhà chức trách cũng đã đưa ra liều dùng khuyến cáo. Theo FDA thì liều dùng cho phép mỗi ngày (ADI) là 5 mg/kg thể trọng còn theo WHO là 0–15 mg/ kg thể trọng. Tức là, với một người có cân nặng là 50 kg thì lượng saccharin tối đa được đưa vào cơ thể là 50 kg x15mg/kg = 750 mg/ ngày. Tốt nhất là chỉ dùng lượng đường hóa học ở mức 30% ADI tức là chỉ khoảng 250 mg/ngày.

Sử dụng
Saccharin (E954i) là một phụ gia tạo ngọt nhân tạo, còn được gọi với tên khác là đường không sinh năng lượng; độ ngọt của saccharin cao hơn đường saccharose 300 lần nhưng ở nồng độ cao saccharin có dư vị của kim loại.

Saccharin được sử dụng để làm ngọt các sản phẩm như đồ uống giải khát, kẹo, bánh bích quy, thuốc chữa bệnh, kem đánh răng…

Cũng như nhiều chất ngọt thay thế khác saccharin không bị hấp thu bởi hệ tiêu hóa, không gây ảnh hưởng tới hàm lượng insulin trong máu, không tạo năng lượng. Vì vậy saccharin được xếp vào nhóm chất ngọt không calo, còn được sử dụng trong cả những sản phẩm mỹ phẩm, vitamin và dược phẩm.

Trên thị trường saccharin xuất hiện với những tên thương mại như: Sweet’n Low, Sugar Twin, Sweet Magic, Zero-Cal. Nhiều năm sau khi saccharin được tổng hợp và ứng dụng trong sản xuất như một chất ngọt thay thế duy nhất lúc đó, thì đến năm 1977 một nghiên cứu của Canada cho biết saccharin gây ung thư bàng quang ở chuột đã gây hoang mang lớn cho người tiêu dùng. Khi đó FDA cũng đã phát lệnh cấm sử dụng saccharin trong thực phẩm và dược phẩm, nhưng do vào thời điểm đó saccharin là chất ngọt nhân tạo duy nhất và nhiều người vẫn muốn sử dụng những sản phẩm thực phẩm có chứa nó đặc biệt là những bệnh nhân tiểu đường. Trước những sức ép của người dân và cả nhà sản xuất Quốc hội Mỹ đã buộc phải cho sử dụng nhưng yêu cầu trên nhãn sản phẩm ghi rõ sản phẩm có chứa saccharin có nguy cơ gây nguy hiểm cho sức khỏe.

Sau đó, đã có hơn 30 nghiên cứu chứng minh saccharin hoàn toàn an toàn trên người. Đến cuối năm 2000 FDA đã chính thức loại bỏ saccharin ra khỏi danh mục những chất gây ung thư và cho phép gỡ bỏ những cảnh báo trên. Nhưng các chuyên gia cũng cảnh báo tới khả năng gây dị ứng sunfonamid ở những người sử dụng thuốc sulfa. Triệu chứng với dị ứng này là đau đầu, khó thở, phát ban, tiêu chảy. Saccharin được tìm thấy trong sữa công thức còn có nguy cơ gây rối loạn chức năng cơ. Với những đối tượng như phụ nữ có thai, trẻ nhỏ và đặc biệt là trẻ sơ sinh không nên sử dụng sản phẩm chứa saccharin.

Xem thêm
 Đường ăn

Tham khảo

Hợp chất hữu cơ
Chất ngọt


title: Ermershausen

text:
Ermershausen là một đô thị ở Haßberge bang Bavaria thuộc nước Đức.

Tham khảo


title: (20003) 1991 EX2

text:
{{DISPLAYTITLE:(20003) 1991 EX2}}

(20003) 1991 EX2 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henri Debehogne ở Đài thiên văn La Silla ở Chile ngày 11 tháng 3 năm 1991.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 20001–21000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1991
Được phát hiện bởi Henri Debehogne
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Érondelle

text:
Érondelle là một thị trấn ở tỉnh Somme trong vùng Hauts-de-France, Pháp.

Địa lý
Érondelle is Xã này tọa lạc trên đường D218e, bên hai bờ sông Somme, khoảng  về phía đông nam của Abbeville.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Somme

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Érondelle trên trang mạng của INSEE
 Érondelle trên trang mạng của Quid
 Section patrimoine des Amis du CIS d'Hallencourt

Erondelle


title: Bulbophyllum mirum

text:
Bulbophyllum mirum là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

mirum]]

M


title: Capian

text:
Capian là một xã trong tỉnh Gironde, thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine của nước Pháp, có dân số là 624 người (thời điểm 1999). Xã nằm trong vùng đô thị của thành phố Bordeaux.

Tham khảo

Xã của Gironde


title: Zanthoxylum chevalieri

text:
Zanthoxylum chevalieri là một loài thực vật thuộc họ Rutaceae. Đây là loài đặc hữu của Ghana. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo

 Hawthorne, W. 1998. Zanthoxylum chevalieri. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 24 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Ghana
C
Thực vật dễ tổn thương


title: Greenland

text:
{{Thông tin quốc gia
| Tên chính = Greenland
| Tên bản địa 1 = Kalaallit Nunaat
| Tên thường = Greenland
| Tên ngắn = Greenland
| Lá cờ = Flag of Greenland.svg
| Huy hiệu =Coat of arms Greenland.svg
| Khẩu hiệu = không có
| Bản đồ = Greenland (orthographic projection).svg
| Quốc ca = Nunarput utoqqarsuanngoravit()Bài ca người Kalaallit: Nuna asiilasooq()
| Ngôn ngữ chính thức = Tiếng Greenland
| Thủ đô =  Nuuk (Godthåb)
| Tọa độ thủ đô =
| Thành phố lớn nhất =  Nuuk (Godthåb)
| Loại chính phủ = Chính phủ phân quyền theo quân chủ lập hiến nghị viện
| Chức vụ 1 = Quân chủ
| Viên chức 1 = Margrethe II
| Chức vụ 2= Cao uỷ
| Viên chức 2= Mikaela Engell
| Chức vụ 3 = Thủ tướng
| Viên chức 3 = Múte Bourup Egede
| Dân tộc =
| Tôn giáo = Giáo hội Đan Mạch
| Quốc gia có chủ quyền =
| Diện tích = 2.166.086
| Đứng hàng diện tích =
| Độ lớn diện tích =
| Phần nước = 83,1
| Dân số ước lượng = 55.992
| Năm ước lượng dân số = 2019
| Đứng hàng dân số ước lượng =
| Dân số =
| Năm thống kê dân số =
| Mật độ dân số = 0,028
| Đứng hàng mật độ dân số = cuối
| Thành thị =
| Nông thôn =
| Năm tính GDP PPP = 2011
| GDP PPP = 11,6 tỷ kr (1,8 tỷ USD)
| Xếp hạng GDP PPP =
| GDP PPP bình quân đầu người = 37.000 USD
| Xếp hạng GDP PPP bình quân đầu người =
| Năm tính GDP danh nghĩa =
| GDP danh nghĩa =
| Xếp hạng GDP danh nghĩa =
| GDP danh nghĩa bình quân đầu người =
| Xếp hạng GDP danh nghĩa bình quân đầu người =
| Năm tính HDI = 2010
| HDI = 0,786
| Đứng hàng HDI = 61
| Cấp HDI = cao
| Loại chủ quyền = Tự trị trong Vương quốc Đan Mạch
| Sự kiện 1 = Người Norse thực dân hoá
| Ngày 1 = thế kỷ 11
| Sự kiện 2 = Thống nhất với Na Uy
| Ngày 2 = 1262
| Sự kiện 3 = Tái lập tiếp xúc
| Ngày 3 = 1721
| Sự kiện 4 = Nhượng cho Đan Mạch
| Ngày 4 = 14 tháng 1 năm 1814
| Sự kiện 5 = Vị thế một huyện
| Ngày 5 = 5 tháng 6 năm 1953
| Sự kiện 6 = Tự quản
| Ngày 6 = 1 tháng 5 năm 1979
| Sự kiện 7 = Tự chủ cao hơn và tự trị
| Ngày 7 = 21 tháng 6 năm 2009
| Đơn vị tiền tệ = krone Đan Mạch
| Dấu đơn vị tiền tệ =
| Mã đơn vị tiền tệ = DKK
| Múi giờ =
| UTC = 0 đến -4
| Múi giờ DST =
| UTC DST =
| Tên vùng Internet = .gl
| Mã số điện thoại = 299
| Ghi chú = † Năm 2000: 158.433 dặm vuông (410.449 sq km) không tính băng, 677.676 dặm vuông (1.755.637 sq km) gộp cả vùng băng phủ
|Mã điện thoại=+299|Bản đồ 2=Kingdom of Denmark (orthographic projection).svg|Chú thích bản đồ 2=Vị trí : Greenland, Quần đảo Faroe (đường tròn), và Đan Mạch.|Chú thích bản đồ=Vị trí Greenland trên thế giới
}}

Greenland (tiếng Greenland: Kalaallit Nunaat, nghĩa "vùng đất của con người"; tiếng Đan Mạch: Grønland, phiên âm tiếng Đan Mạch: Grơn-len, nghĩa "Vùng đất xanh") là một quốc gia tự trị thuộc Vương quốc Đan Mạch. Dù về địa lý và dân tộc đây là một đảo quốc Bắc cực liên kết với lục địa Bắc Mỹ và Canada nhưng về mặt chính trị và lịch sử thì Greenland có quan hệ mật thiết với châu Âu. Đại Tây Dương bao quanh Greenland ở phía đông nam; Biển Greenland ở phía đông; Bắc Băng Dương ở phía bắc; và Vịnh Baffin ở phía tây.Quốc gia nằm gần vùng này nhất là Canada, ở phía đông Greenland trong Đại Tây Dương và Canada ở phía tây bên kia Vịnh Baffin. Greenland là hòn đảo lớn nhất thế giới. Đây cũng là nơi có vườn quốc gia lớn nhất thế giới.

Khoảng 80% diện tích bề mặt Greenland bị băng bao phủ, được gọi là mũi băng Greenland, trọng lượng của băng đã nén vùng đất trung tâm lục địa hình thành nên một lòng chảo nằm thấp hơn 300 m [1.000 ft] dưới mực nước biển. Hầu như tất cả người dân Greenland đều sống dọc theo các vịnh hẹp (fjords) ở phía tây nam đảo chính, nơi có khí hậu ôn hoà hơn. Đa phần người dân Greenland là hậu duệ của cả người Kalaallit (Inuit) và Scandinavia và sử dụng tiếng Greenland (hay Kalaallisut) làm ngôn ngữ chính. Tiếng Greenland được hơn 50.000 người sử dụng, lớn hơn toàn bộ nhóm ngôn ngữ Eskimo-Aleut cộng lại. Một cộng đồng thiểu số Đan Mạch di cư tới đây nói tiếng Đan Mạch. Cả hai đều là ngôn ngữ chính thức, trong khi đó phương ngữ Greenland phía tây là hình thức chính thức của tiếng Greenland.

Hiện đang có cuộc tranh cãi ngoại giao về chủ quyền giữa Canada và Greenland (được đại diện trên trường quốc tế bởi Đan Mạch) về hòn đảo nhỏ Hans.

Greenland trở thành thuộc địa của Vương quốc Na Uy (Norgesveldet) từ năm 1261. Tuy nhiên, từ sau năm 1397, khi có Liên minh Kalmar, thì quyền kiểm soát Greenland trên thực tế dần dần rơi vào tay Vương quốc Đan Mạch và tới năm 1814 khi có Hòa ước Kiel thì Greenland hoàn toàn trở thành thuộc địa của Đan Mạch.

Tới ngày 5 tháng 6 năm 1953, khi Đan Mạch tu chính Luật căn bản (cũng gọi là Luật hiến pháp) thì Greenland được sáp nhập thành một amt (tương đương tỉnh hạt) của Đan Mạch. Sau cuộc trưng cầu ý dân năm 1978, Greenland được Quốc hội Đan Mạch (Folketing) biểu quyết Luật số 577 vào ngày 29 tháng 11 năm 1978 trao cho quyền tự trị. Luật bắt đầu có hiệu lực từ ngày 1 tháng 5 năm 1979. Nữ hoàng Đan Mạch, Margrethe II, vẫn là quốc trưởng của Greenland. Các cử tri Greenland đã lựa chọn tách khỏi Cộng đồng kinh tế châu Âu ngay sau khi được trao quyền tự trị.

Sau gần 300 năm dưới sự cai trị của Đan Mạch, Greenland đã tiến 1 bước dài trong việc độc lập với Đan Mạch. Cuộc trưng cầu dân ý năm 2008 nhằm đề nghị nhiều quyền hạn hơn từ phía Copenhagen đã được công nhận và có hiệu lực từ ngày 21 tháng 6 năm 2009. Đan Mạch vẫn giữ lại quyền kiểm soát tài chính, đối ngoại, quốc phòng nhưng sẽ giảm dần trợ cấp hàng năm và từ bỏ quyền kiểm soát tài nguyên thiên nhiên trên đảo. Người Greenland - hầu hết là người bản địa Inuit - sẽ được đối xử như người riêng biệt theo luật quốc tế.

 Từ nguyên
Cái tên "Greenland" do những người Scandinavia định cư đặt. Truyện dân gian Bắc Âu có kể rằng Erik Đỏ bị trục xuất khỏi Iceland vì tội giết người. Ông cùng với đại gia đình và những người nô lệ, lên tàu đi tìm vùng đất được đồn đại là ở hướng tây bắc. Sau khi đã tới nơi, ông đặt tên cho vùng đất này là Grønland ("Greenland"), có lẽ để thu hút thêm những người khác tới định cư ở đây. Greenland cũng được gọi là Gruntland ("Ground-land") trên những bản đồ thời trước. Việc "Green" có phải là sự phiên âm sai của "Grunt" ("Ground"), chỉ những vịnh cạn, hay ngược lại vẫn là điều chưa sáng tỏ. Tuy nhiên, cũng cần nhớ rằng phần phía nam của Greenland (nơi không bị băng bao phủ) thật sự rất xanh, ít nhất trong mùa hè.

 Lịch sử

Dân cư nguyên thủy của Greenland xuất xứ từ vùng Trung Á, nơi các bộ tộc Eskimo tức người Inuit di chuyển bằng đường bộ qua eo biển Bering, qua Alaska rồi đi tiếp tới các đảo ở phía bắc Canada. Từ đó họ đã đi bộ qua eo biển hẹp tới vùng Thule khoảng năm 2.500 trước Công nguyên (vùng mà nhà thám hiểm Hy Lạp Pytheas đặt tên cho một hòn đảo mà ông ta đã đặt chân lên khoảng năm 330-320 TCN, không biết đích xác nơi nào, dường như là Iceland hay quần đảo Faroe hay Greenland hay Hålogaland (miền bắc Na Uy). Những người nhập cư đầu tiên này được xem là thuộc nền văn hóa Independence I, theo tên địa điểm mà các di tích khảo cổ đã được tìm thấy.

Tới khoảng năm 1.600 TCN, có một đợt dân nhập cư tới cư ngụ ở dọc theo bờ biển phía tây, thuộc nền văn hóa Saqqaq. Họ sống tại đây trong khoảng 1.000 năm, sau đó dường như họ không chịu nổi sự biến đổi khí hậu nữa.

Sau đó tới nhóm người thuộc nền văn hoá Dorset (văn hoá Paleo-Eskimo) ở thời tiền sử nhập cư vào khu bờ biển phía đông và phía tây, và nền văn hoá này đã biến mất vào khoảng năm 200. Ngày nay còn nhiều di tích khảo cổ tại các nhà bảo tàng địa phương ở Greenland. Từ đó về sau, dường như không hề có người sinh sống trên hòn đảo này trong 8 thế kỷ.

Những nông dân Iceland dưới sự lãnh đạo của Erik Đỏ (Eirik Raude) tới Greenland vào khoảng năm 982. Họ đã lập ra ba khu định cư ở Brattahlid gần mũi cực tây nam hòn đảo, và chính họ đã đặt tên cho đảo là Grønland (Greenland). những nơi này đã phát triển nhanh chóng trong vài thế kỷ sau đó, và đã biến mất sau hơn 450 năm có người sinh sống.

Đợt dân nhập cư cuối cùng xảy ra khoảng năm 1.200 và những di dân này là tổ tiên của dân cư Greenland hiện nay.

Thời ấy, các vịnh hẹp (fjords) ở phần phía nam hòn đảo có hệ động thực vật phát triển và khí hậu ấm hơn, có lẽ vì thế nó được gọi là Giai đoạn ấm Trung Cổ. Các cộng đồng xa xôi đó đã phát triển, và sinh sống bằng việc đồng áng, săn bắn cũng như buôn bán với mẫu quốc. Dường như những người tới định cư sống khá hoà thuận với người Inuit, họ đã di cư về phía nam từ các đảo Bắc Cực của Bắc Mỹ từ khoảng năm 1200. Năm 1261, Greenland trở thành thuộc địa của Vương quốc Na Uy. Tới lượt mình Na Uy lại tham gia vào Liên minh Kalmar năm 1397 và sau này là Liên minh Đan Mạch-Na Uy.

Sau gần năm trăm năm, những người định cư Scandinavia đã biến mất, có lẽ vì nạn đói trong thế kỷ 15 ở thời Băng hà nhỏ, khi các điều kiện khí hậu trở nên khắc nghiệt hơn, và tiếp xúc với Châu Âu bị gián đoạn. Xương cốt thời kỳ này được tìm thấy ngày nay cho thấy những bằng chứng ủng hộ điều đó. Một số người tin rằng những người định cư đã biến mất vì bệnh dịch hạch hay bị người Inuit tiêu diệt. Các nhà sử học đã chỉ ra rằng những tên cướp biển người Basque hay người Anh hay những kẻ buôn bán nô lệ từ Bờ biển Barbary đã góp phần vào sự biến mất của những cộng đồng tại Greenland.

Năm 1721, mục sư người Na Uy gốc Đan Mạch Hans Egede, được vua Frederik IV của Đan Mạch phái tới Greenland để tìm các cư dân Bắc Âu, nhưng không thấy, mà chỉ gặp dân Inuit, ông ta bắt đầu truyền giáo, khiến họ cải sang Kitô giáo. Hans Egede đặt nền móng cho thành phố Nuuk (nay là thủ phủ của Greenland), vừa truyền giáo vừa buôn bán nhân danh vua Đan Mạch.

Đan Mạch-Na Uy tái xác nhận tuyên bố chủ quyền của họ với thuộc địa này năm 1721. Các mối quan hệ của hòn đảo với Na Uy trở nên xấu đi sau Hòa ước Kiel năm 1814, theo đó Thuỵ Điển giành được quyền kiểm soát toàn bộ nước Na Uy trong khi Đan Mạch giữ lại toàn bộ quyền sở hữu những vùng bên ngoài (thời ấy gồm các lãnh thổ nhỏ tại Ấn Độ, Tây Phi và Tây Ấn, cũng như Quần đảo Faroe, Iceland và Greenland.

Na Uy chiếm và tuyên bố chủ quyền nhiều phần (khi ấy không có người ở) ở phía Đông Greenland còn gọi là Erik the Red's Land vào tháng 7 năm 1931, cho rằng đó là Vùng đất không thuộc chủ quyền của một bên nào (Terra nullius). Na Uy và Đan Mạch đã đồng ý giải quyết vấn đề tại Toà án luật pháp quốc tế năm 1933, toà xử Na Uy thua cuộc.

Trong Chiến tranh thế giới thứ hai, Greenland là một trạm trung chuyển hàng không quan trọng của phe Đồng Minh, để chở hàng tiếp liệu từ Hoa Kỳ sang Anh. Các nguồn tiếp liệu từ Đan Mạch bị cắt đứt từ ngày 9 tháng 4 năm 1940 khi Đan Mạch bị Đức chiếm đóng, và Greenland tự quản lý các công việc của mình. Nhờ có cryolite khai thác ở mỏ Ivigtut, Greenland có khả năng chi trả cho những mặt hàng mua từ Hoa Kỳ và Canada. Trong chiến tranh hệ thống chính phủ đã thay đổi. Eske Brun là thủ hiến và người cai trị hòn đảo thông qua một điều luật năm 1925 liên quan tới việc quản lý hòn đảo khi, dưới những trường hợp đặc biệt, các vị thủ hiến không thể nắm quyền kiểm soát. Vị thủ hiến khác, Aksel Svane, được phái tới Hoa Kỳ với tư cách lãnh đạo uỷ ban cung cấp Greenland. Đơn vị tuần tra Sirius Patrol, canh gác các bờ biển phía đông bắc Greenland sử dụng các xe chó kéo, đã phát hiện và phá huỷ nhiều trạm dự báo thời tiết của Đức, khiến Đan Mạch có được một vị trí tốt hơn trong giai đoạn hỗn loạn thời hậu chiến.

Tới tận năm 1940, Greenland vẫn là một xã hội được bảo vệ và vì vậy cũng là một xã hội biệt lập. Chính phủ Đan Mạch, cai quản thuộc địa Greenland, tin rằng xã hội này sẽ phải đối mặt với sự khai thác từ thế giới bên ngoài, thậm chí là bị diệt chủng nếu được mở cửa. Dù trong Chiến tranh thế giới thứ hai, ở Greenland đã phát triển một tinh thần tự cường trong giai đoạn tự quản lý và thông tin độc lập với thế giới bên ngoài.

Tuy nhiên, năm 1946 một uỷ ban (với sự tham gia của hội đồng cấp cao nhất của Greenland) đề xuất sự kiên nhẫn và không đưa ra những sửa đổi quá triệt để với hệ thống này. Hai năm sau, bước đầu tiên nhằm tiến tới một chính phủ ở Greenland được khởi động khi một uỷ ban quan trọng được thành lập. Năm 1950 bản báo cáo (G-50) được đệ trình. Greenland muốn trở thành một xã hội hiện đại và thịnh vượng với Đan Mạch vừa là hình mẫu, vừa là nước đỡ đầu. Năm 1953 Greenland trở thành một lãnh thổ bình đẳng bên trong Cộng đồng Vương quốc Đan Mạch (Rigsfælleskab).

Năm 1979, Greenland được trao thể chế tự trị.

Sau ba thế kỷ là một phần lãnh thổ của Đan Mạch, ngày 21 tháng 6 năm 2009, Greenland chính thức tiếp quản quyền điều hành lực lượng cảnh sát và tòa án của hòn đảo cùng với việc tiếp quản này, chính quyền đảo Greenland sẽ được thu phần lớn hơn trong việc khai thác nguồn tài nguyên thiên nhiên tại đảo và được luật pháp quốc tế đối xử như một thực thể độc lập với ngôn ngữ chính thức là tiếng Kalaallisut chứ không còn là tiếng Đan Mạch.

 Khí hậu

Greenland thuộc khu vực khí hậu Bắc cực. Nhiệt độ trung bình của tháng nóng nhất trong năm không vượt quá +10 °C. Có sự cách biệt về khí hậu giữa miền Bắc và miền Nam, và giữa các vùng bờ biển với vùng sâu trong nội địa. Biển khơi cũng tác động tới khí hậu, làm cho không khí mùa hè mát hơn, trong khi mùa đông lại ấm hơn. Bởi vậy, ở dọc bờ biển phía Nam thì mùa đông ấm hơn và mùa hè mát hơn, trong khi ở dọc bờ biển phía Bắc thì mùa hè mát và mùa đông lạnh.

Nếu so sánh nhiệt độ ở Sisimiut nằm ở bờ biển, với nhiệt độ ở Kangerlussuaq nằm trong đất liền cách bờ biển 150 km, ở cùng một vĩ độ, thì có sự chênh lệch khá lớn. Vào tháng 1 năm 2003, nhiệt độ trung bình ở Sisimiut là -7,2 °C, ở Kangerlussuaq là -12,4 °C. Vào tháng 7 năm 2003, nhiệt độ trung bình ở Sisimiut là +7,1 °C, ở Kangerlussuaq là +11,4 °C.

Lượng nước mưa và tuyết rơi cũng rất khác biệt. Ở miền Nam, lượng mưa rơi hàng năm từ khoảng 800 mm tới 1.400 mm. Xa hơn về phía Bắc và sâu vào nội địa thì lượng mưa giảm đáng kể. Ở các vùng này, lượng mưa hàng năm dưới 200 mm, trong khi ở một vài nơi cá biệt như Peary Land thì lượng mưa không đáng kể, và khu vực đó có thể được gọi là sa mạc Bắc cực.

Độ dài của ngày cũng khác nhau trên nhiều địa phương, tùy theo mùa. Nanortalik ở miền Nam và Nuuk ở miền Trung, nằm ở phía nam của Vòng cực (polar circle), không có Ban ngày vùng cực (midnight sun) và Ban đêm vùng cực (polar night). Càng lên xa hơn về phía Bắc thì có 2 thời kỳ. Ở Ilulissat, phía bắc của Vòng Bắc Cực, có thời gian khoảng 2 tháng có Mặt trời nửa đêm, ở Upernavik có 3 tháng và ở Qaanaaq có Mặt Trời nửa đêm gần 4 tháng

 Chính trị

Lãnh đạo Nhà nước Greenland là Vua Đan Mạch, hiện là Nữ hoàng Margrethe II. Chính phủ của Nữ hoàng tại Đan Mạch chỉ định một Rigsombudsmand (Cao uỷ cao cấp) đại diện cho nhà vua Đan Mạch.

Greenland có nghị viện gồm 31 thành viên, được bầu với nhiệm kỳ 4 năm. Nghị viện họp mỗi năm từ 2 tới 4 kỳ. Các lãnh vực đối ngoại, quốc phòng, an ninh, tòa án, tiền tệ và nguyên liệu trong lòng đất do chính quyền Greenland giải quyết.

Ngoài ra Greenland 2 đại biểu trong Đoàn đại biểu Đan Mạch tại Hội đồng Bắc Âu.

Greenland không thuộc Liên minh châu Âu (đã rời khỏi tổ chức tiền thân của Liên minh châu Âu là Cộng đồng châu Âu năm 1985), dù Đan Mạch là một thành viên của tổ chức này.

 Địa lý

Greenland nằm trải dài trên 24 vĩ độ, từ mũi Uummannarssuaq (tiếng Đan Mạch: Kap Farvel, tiếng Anh: Cap Farewell) cực nam ở 59°46' độ vĩ bắc (ngang Oslo) tới đảo Inuit Qeqertaat (tiếng Đan Mạch: Kaffeklubben) ở 83°40' độ vĩ bắc. Đảo có chiều dài 2.650 km và rộng khoảng 1.000 km, nằm cách Bắc cực 710 km, là lãnh thổ cực bắc của Trái Đất.

Greenland có biên giới phía nam là Đại Tây Dương, phía bắc là biển Lincoln và biển Wandels (cả hai biển này đều nằm trong Bắc Băng Dương), phía tây là eo biển Davis và vịnh Baffin, phía tây bắc là eo biển Smith và eo biển Nares, phía đông là biển Greenland và eo biển Đan Mạch, cách Iceland 240 km.

Tổng diện tích Greenland là 2.166.086 km² (836.109 dặm vuông), trong đó Phiến băng Greenland bao phủ 1.755.637 km² (677.676 dặm vuông) (81%), chỉ có 410.449 km² diện tích là không có băng bao phủ (19%). Điểm cao nhất là núi Gunnbjørn ở phía đông, cao 3.693 mét. Đường bờ biển Greenland dài 44.087 km, khoảng bằng chiều dài chu vi xích đạo Trái Đất.

Trọng lượng to lớn của phiến băng Greenland với chiều cao 3.000 mét đã nén vùng đất trung tâm, hình thành nên một lòng chảo nằm thấp hơn 300 m [1.000 feet] dưới mực nước biển, đồng thời cũng ép các khối băng dư thừa ra biển thành những núi băng trôi lớn hay nhỏ. Năm 1912, tàu Titanic đã đụng phải một trong các núi băng này.

Toàn bộ thị trấn và khu định cư ở Greenland nằm dọc theo bờ biển không bị băng bao phủ, dân số tập trung ở bờ biển phía tây. Vùng phía đông bắc Greenland, gồm các khu vực Bắc Greenland và Đông Greenland, không phải là một phần của bất cứ khu vực tự trị nào, đây là nơi có vườn quốc gia lớn nhất thế giới, Vườn quốc gia đông bắc Greenland. Xem Các vùng của Greenland.Ít nhất có bốn trạm và trại thám hiểm khoa học ở phần trung tâm bị băng bao phủ của Greenland (được thể hiện bằng màu xanh nhạt trên bản đồ bên phải) là: Eismitte, Băng Bắc, Trại Bắc GRIP, Raven Skiway. Hiện nay, có một trạm thường trú cả năm là Summit Camp, được thành lập năm 1989. Đài phát thanh Jørgen Brøndlund Fjord cho tới tận năm 1950, là trạm xa nhất về phía cực bắc trên thế giới.

Vùng xa nhất phía bắc Greenland là Peary Land, nơi đây không bị băng bao phủ bởi vì không khí quá khô để tuyết, yếu tố chủ chốt để hình thành và duy trì các phiến băng, xuất hiện. Nếu phiến băng Greenland tan chảy hoàn toàn, mực nước biển sẽ tăng thêm hơn 7 m (23 feet) và Greenland có lẽ sẽ trở thành một quần đảo.

Trong khoảng 1989 và 1993, các nhà nghiên cứu khí hậu Hoa Kỳ và châu Âu đã khoan vào đỉnh phiến băng Greenland, thu được hai lõi băng dài hai dặm (3.2 km). Phân tích các lớp và thành phần lõi băng cho thấy đã có một sự thay đổi khí hậu lớn ở Bắc Bán Cầu từ khoảng 100.000 năm trước chứng minh rằng thời tiết và khí hậu Trái Đất đã thay đổi nhanh chóng từ trạng thái có vẻ rất ổn định tới một trạng thái khác hẳn, gây ra những hậu quả trên khắp thế giới. Các băng hà Greenland cũng góp phần làm tăng mực nước biển nhanh chóng hơn so với điều chúng ta từng tin tưởng trước đây.

Tháng 2 năm 2006 các nhà nghiên cứu đã báo cáo rằng các băng hà ở Greenland đang tan ra với tốc độ nhanh gấp hai lần so với năm năm trước đây. Năm 2005, lượng băng tan hàng năm được ước tính khoảng 216 km³/năm (52 dặm khối mỗi năm), theo các tính toán hấp dẫn vệ tinh. Trong khoảng 1991 và 2006, việc kiểm tra thời tiết tại một địa điểm (Trại Thuỵ Sĩ) đã thấy rằng nhiệt độ trung bình mùa đông đã tăng gần 10 độ fahrenheit.

Năm 2020, theo nghiên cứu mới nhất được NASA công bố thì ẩn mình dưới lớp băng dày ở Greenland có tới 56 hồ nước ngầm.

 Kinh tế

Đầu thập niên 1990 kinh tế Greenland rơi vào cảnh nợ nần nhưng từ năm 1993 nền kinh tế đã có bước cải thiện. Chính phủ tự trị Greenland (GHRG) đã theo đuổi chính sách thuế chặt chẽ từ cuối thập niên 1980 giúp tạo ra thặng dư trong ngân sách công cộng và tỷ lệ lạm phát thấp. Từ năm 1990, Greenland đã bị thâm hụt thương mại nước ngoài sau khi đóng cửa những mỏ chì và kẽm còn hoạt động năm 1990. Greenland hiện nay phụ thuộc nhiều vào công nghiệp đánh bắt hải sản, chế biến và xuất khẩu cá, tôm các loại, chiếm tới 90% tổng giá trị xuất cảng, là ngành mang lại nguồn thu lớn nhất.

Dù đã tái khởi động các hoạt động khai thác hydrocarbon và khoáng chất nhưng cần có nhiều năm nữa hiệu quả của nó mới thật sự đạt được. Du lịch là lĩnh vực duy nhất đã phát triển gần mức tới hạn của tiềm năng và thậm chí còn bị hạn chế vì mùa ngắn và chi phí cao. Việc sản xuất và buôn bán phần lớn do các xí nghiệp quốc doanh nắm giữ như hãng Royal Greenland (chế biến hải sản), KNI (hãng mậu dịch bán sỉ và bán lẻ), hãng điện thoại Tele Greenland, Royal Artic Line, Artic Umiaq Line và 37,5% của Air Greenland. Các hãng này đóng vai trò chủ chốt trong nền kinh tế Greenland.

Khoảng một nửa số chi phí công cộng do Chính phủ Đan Mạch tài trợ mỗi năm, bằng một khoản trợ cấp cả mớ (block grant), trong đó có khoản trợ cấp của Liên minh châu Âu và khoản thu từ bán môn bài đánh bắt cá là 280 triệu krone Đan Mạch/năm. Khoản trợ cấp này của năm 2007 là 3 tỷ 202,1 triệu krone Đan Mạch. Các chi phí hàng năm của chính phủ tự trị khoảng 6 tỷ krone Đan Mạch. Đây là khoản đóng góp quan trọng vào tổng sản phẩm quốc nội. GDP trên đầu người tương đương với các nền kinh tế yếu kém ở châu Âu.

 Hành chính
Greenland được chia thành 3 miền: miền Bắc, miền Đông và miền Tây. Về hành chính, Greenland chia thành 18 kommune (tương đương thị xã hay xã nông thôn). Các kommune này được tự trị ngay từ năm 1975, trước khi Greenland được tự trị, và hợp thành Hiệp hội kommune (tiếng Grenland: Kalaallit Nunaanni Kommuneqarfiit Katuffiat, viết tắt là KANUKOKA)

Các khu vực không chia thành kommune gồm có:

 Vườn quốc gia Greenland, rộng khoảng 972.000 km², bao gồm toàn bộ miền Đông Bắc
 Đảo Franklin, đảo ở giữa của 3 đảo nằm trong Kênh Kennedy, giữa Greenland và Đảo Ellesmere
 Đảo Crosier, đảo cực nam trong 3 đảo nằm trong Kênh Kennedy
 Đảo Inuit Qeqertaat (tiếng Đan Mạch: Kaffeklubben)
 Đất của Eirik Raude, nay là Đất của vua Christian X
 Căn cứ không quân Thule của Hoa Kỳ ở Pituffik
 Peary Land
 Ikerasassuaq, phía đông Cap Farewell

Có khoảng 47.000 dân cư ngụ tại 18 thành phố và 9.648 người cư ngụ tại 60 thôn làng, phần lớn nằm ở bờ biển phía tây. Chỉ có khoảng 3.500 dân cư ngụ tại miền đông, trong 2 thành phố và 9 thôn làng. Việc tập trung dân số hiện nay đã khiến cho nhiều thôn nhỏ không còn người cư ngụ quanh năm (chỉ cư ngụ trong mùa hè và mùa thu v.v.)

Tiếng Greenland là ngôn ngữ chính thức tại hòn đảo này, ngoài ra tiếng Đan Mạch và Tiếng Anh đều là các ngôn ngữ được người dân ở đây sử dụng nhưng chỉ chủ yếu tại các thành phố lớn và thủ đô Nuuk.

 Dân cư
Phần lớn dân ở Greenland là người Inuit. Có một nhóm thiểu số là người châu Âu, khoảng 12%, phần lớn là người Đan Mạch, 90% các người này cư ngụ ở thủ phủ Nuuk và 10% ở các thành phố lớn phía tây khác. Cách đây 140 năm, có một đợt dân nhập cư từ Canada.

Trong năm 2004, tổng số dân Greenland là 56.854 người, mật độ 0,14/km² ở các vùng không bị băng bao phủ. 91% dân cư ngụ ở bờ biển phía Tây, 1,6% ở phía Bắc và 6,3% ở phía Đông. Khoảng 20% dân không sinh ra tại Greenland và 88% người có quốc tịch Greenland, họ thường ở trong các ngôi nhà truyền thống đầy màu sắc sặc sỡ làm từ gỗ ép (plywood) vận chuyển từ Đan Mạch tới Nuuk và các thị trấn khác ở Greenland như Sisimiut, Ilulissat, Qaqortoq,...Qua các tuyến hàng không Air Greenland và các tàu thủy ở các cảng của Greenland là những phương tiện vận chuyển duy nhất giữa Greenland và Đan Mạch.

Nhiều tên họ Đức như Fleischer, Kleist, Kreutzmann v.v... xuất xứ từ các nhà truyền giáo thuộc giáo phái Moravia. Các người này thường kết hôn với các phụ nữ Inuit hoặc nhận các con nuôi là các trẻ em người Inuit mồ côi.

 Giáo dục
Hiện nay Greenland có 86 trường folkeskole (từ lớp 1 tới hết lớp 9) với khoảng 9.000 học sinh theo học. Có 3 trường gymnasium (từ lớp 10 tới hết lớp 12), 1 trường sư phạm và 1 đại học. Cũng có một số sinh viên theo học tại các đại học và cao đẳng ở Đan Mạch.

Ngôn ngữ chính dùng để giảng dạy là tiếng Greenland. Nội các tự trị lãnh trách nhiệm về giáo dục từ năm 1980.
 Tôn giáo

96,6% người Greenland theo đạo Tin Lành giáo hội Luther. Từ năm 1993, Greenland có một giáo phận độc lập, do một Giám mục cai quản. Cũng có các cộng đoàn nhỏ các tôn giáo khác, như Công giáo, giáo phái Baptist, giáo phái Moravia, chứng nhân Jehova và đạo Bahai, chiếm khoảng 5% dân số.

 Giao thông
Hầu như không thành phố và thôn làng nào có hệ thống đường sá nối với nhau, nên phương tiện chuyên chở duy nhất là máy bay, nhất là máy bay trực thăng, và tàu thủy. Ở một số khu vực là xe do chó kéo và xe scooter đi trên tuyết (tiếng Anh: snowmobile''). Các tàu thủy hiện đại nối các thành phố phía Bắc với các thành phố phía Nam. Việc giao thông ở miền Đông chỉ thực hiện bằng máy bay và trực thăng.

Greenland có hải cảng ở 16 thành phố, cầu cập bến cho tàu và tàu đánh cá ở 60 thôn làng. Có 12 phi trường, 5 sân bay trực thăng và 42 trạm trực thăng.

Văn hoá

Thể thao
Bóng đá là môn thể thao quốc gia ở Greenland, nhưng Greenland không phải là một thành viên của FIFA. Các quy định của FIFA bắt buộc rằng các nước thành viên tối thiểu phải có các sân bãi tiêu chuẩn cho các trận đấu quốc tế, sử dụng cỏ tự nhiên. Khí hậu của Greenland không thích hợp để có được mặt cỏ tự nhiên đạt yêu cầu của FIFA. Gần đây FIFA đã thông báo rằng họ sẽ cho phép các đội bóng chơi trên sân FieldTurf, đây có thể là một giải pháp giải quyết vấn đề sân đấu cho Greenland.

Tham khảo
 CIA World Factbook 2000

Xem thêm
 Ngôn ngữ Kalaallisut
 Thông tin ở Greenland
 Quá trình thuộc địa hoá của Đan Mạch ở châu Mỹ
 Quan hệ ngoại giao của Greenland
 Lịch sử Đan Mạch
 Danh sách các thị trấn và khu định cư ở Greenland
 Danh sách các ngọn núi ở Greenland
 Quân đội Greenland
 Vận tải ở Greenland
 Đại học Greenland
 Đan Mạch
 Bắc Băng Dương

Liên kết ngoài

 Official government site  - Greenland Home Rule
 Greenland  - CIA World Factbook
 Statistics Greenland
 Greenland Map  - Hi-Res Map at the Nordic Ministerial Council
 Official Greenland tourism information
 Thông tin quốc gia và các mốc sự kiện trên BBC
 Tin tức liên quan đến Greenland tại Google và Yahoo!

Vùng lãnh thổ phụ thuộc Bắc Mỹ
Lãnh thổ đặc biệt của Liên minh châu Âu
Đảo quốc
Lãnh thổ phụ thuộc Đan Mạch
Quốc gia và vùng lãnh thổ nói tiếng Đan Mạch
Cựu thuộc địa Na Uy
Đế quốc Na Uy
Các nước Bắc Âu
Lãnh thổ Inuit

Quốc gia Kitô giáo


title: Cổ Thành, Lệ Giang

text:
Cổ Thành (tiếng Trung: 古城区), Hán Việt: Cổ Thành khu là một quận nội thành thuộc Lệ Giang, tỉnh Vân Nam, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận này có diện tích 1127 km2, dân số năm 2003 là 140.000 người. Chính quyền huyện đóng ở đường Phúc Huệ, trấn Địa Nghiê. Quận này được thành lập tháng 12 năm 2002.

Các đơn vị hành chính

Trấn
Đại Nghiên (大研镇)

Các hương
Kim An (金安乡)
Thất Hà (七河乡)
Đại Đông (大东乡)
Kim Sơn Bạch tộc (金山白族乡)
Kim Giang Bạch tộc (金江白族乡)

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Vân Nam


title: Chiến tranh Kế vị Bayern

text:
Chiến tranh Kế vị Bayern (), Chiến tranh Khoai Tây () hoặc Chiến tranh Mứt Mận () là những cách gọi cuộc xung đột võ trang ít đổ máu ở khu vực Bohemia và Silesia thời điểm 1778-9. Dù chỉ diễn ra cục bộ và ngắn hạn, nhưng sự kiện này làm thay đổi sâu sắc cục diện chính trị Âu châu cận đại.

Lịch sử
Vào ngày 30 tháng 12 năm 1777, Tuyển hầu tước xứ Bayern là Maximilian Joseph qua đời vì bệnh đậu mùa mà không có kẻ kế vị trực hệ. Karl Theodor - nguyên Lãnh chúa Tuyển hầu tước vùng Rhine - trở thành Tuyển hầu tước mới của Bayern. Karl Theodor đã đồng ý nhượng vùng Hạ Bayern cho Hoàng đế La Mã Thần thánh Joseph II. Sau sự kiện này, các triều đình Phổ và Sachsen đã can thiệp vào tình hình Bayern, nhằm cản trở sự mở rộng bờ cõi của Đế quốc Áo. Vào ngày 6 tháng 4 năm 1778, vua Friedrich II kéo 80.000 quân đến biên giới của Phổ với Bohemia, gần Neisse-Schweidnitz, tại hạt Glatz (trước kia nhà Wittelsbach đã nhượng vùng này cho ông vào năm 1741, đổi lại việc ông đề cử Karl VII làm Hoàng đế La Mã Thần thánh. Tại Glatz, nhà vua hoàn thành việc sửa soạn cho một cuộc chinh phạt mới: ông thu thập quân nhu, chuẩn bị đường hành quân và tập luyện cho quân sĩ. Hai vua Friedrich II và Joseph II chính thức xua quân ra chiến trường.

Vào ngày 5 tháng 7 năm 1778, Đại đế Friedrich II vượt qua biên giới Bohemia. Nhà vua nước Phổ cùng 80.000 binh sĩ tiến vào Vương quốc Bohemia và chiếm đóng Náchod. Khi đến Elbe, ông thấy một đội quân Habsburg hùng mạnh đang chờ đợi ông. Hoàng đế nước Áo là chỉ huy danh nghĩa của đội quân này, trong khi chỉ huy trên thực tế của họ là Bá tước Franz Moritz von Lacy. Giữa lúc quân chính quy đối mặt với Đại đế Friedrich II tại Elbe, một toán quân nhỏ dưới sự chỉ huy của Nam tước Ernst Gideon von Laudon cũng ngăn chặn những cuộc vượt từ Sachsen và Lusatia đến Bohemia. Trong vòng ba tháng, quân đội của cả hai vị vua đều theo dõi nhau một cách thận trọng, nhưng không hề giao chiến với nhau. Ít lâu sau khi Đại đế Friedrich II tiến vào Bohemia, em trai vua là Hoàng tử Friedrich Heinrich Ludwig (1726 – 1802), qua mặt được quân của Laudon và tiến vào Bohemia tại Hainspach (Haňšpach, ở Lipová (quận Děčín), tại nước Cộng hoà Séc ngày nay). Laudon rút về sông Iser, nhưng đến giữa tháng tám quân chính quy Áo bị Heinrich đe doạ đánh lấn vào sườn cánh trái. Cánh phải và trung quân Áo lại phải đối mặt với đội quân vốn có kỷ luật tốt của Đại đế Friedrich II. Dù Quân đội Phổ của ông mạnh hơn, nhưng nhà vua bấy giờ đã 66 tuổi, thường xuyên đau ốm và trở nên cẩn thận. Cuối cùng, ông quyết định rằng ông không thể tiến đánh do cho rằng Quân đội Áo quá mạnh. Còn Joseph II cũng không dám mạo hiểm tấn công mà chỉ cẩn thận đề phòng trước sông Elbe.

Chiến tranh Kế vị Bayern trở thành một "cuộc chiến khoai tây" (Kartoffelkrieg) do quân đội hai phe thường chiếm lương thực từ lãnh thổ của đối phương. Chỉ có nhân dân trong vùng là gánh chịu bao tai vạ do hoa màu của họ đều bị quân đội hai bên cướp phá sạch sành sanh. Quân đội Phổ thường hay chở từng xe đầy khoai tây cướp được mang về nước và thế là sinh ra cái tên "cuộc chiến tranh khoai tây". Cho đến khi thời tiết trở nên lạnh, nhà vua nước Phổ rút quân khỏi xứ Bohemia vào tháng 9 năm 1778, kết thúc một chiến dịch cuối cùng và chẳng mấy vinh quang của ông.

Nữ hoàng Áo là Maria Theresia, giờ đã cao tuổi, hứa sẽ lập lại hòa bình. Những cuộc đàm phán được tiến hành tại tu viện Braunau vào tháng 8 năm 1778, nhưng không mang lại kết quả gì. Nữ hoàng Nga là Ekaterina II có ý định đem 60.000 quân Nga đến hỗ trợ quân Phổ, nếu Hoàng đế Áo cứ cố chấp đòi quyền thống trị xứ Bayern. Cuộc chiến tranh Kế vị Bayern cuối cùng cũng kết thúc vào ngày 13 tháng 5 năm 1779, bằng việc ký kết Hiệp ước Tetschen giữa Maria Theresia và Friedrich II Đại đế, với sự trung gian của đế quốc Nga và Pháp. Ngay từ đầu cuộc đàm phán, Quốc vương Phổ đã tỏ ra hào phóng với lời tuyên bố rằng ông sẽ không đòi hỏi bất kỳ một khoản bồi thường chiến phí nào. Dù ông đã tin chắc rằng Ekaterina Đại đế sẽ trợ giúp ông về mặt quân sự (theo những điều khoản của Hiệp ước Nga – Phổ vào năm 1764), nhưng bà đã đứng ra trung gian thay vì gây chiến với đế quốc Áo. Theo Hiệp ước Teschen, nước Áo chỉ chiếm được một vùng đất nhỏ (Innviertel với các thị trấn Braunau và Schärding). Nữ hoàng Maria Theresia cũng thừa nhận rằng nhà vua nước Phổ có thể kế vị ngai vàng xứ Ansbach và Bayreuth. Chiến tranh Kế vị Bayern là cuộc chiến cuối cùng giữa Friedrich II Đại đế và Maria Theresia: triều đại của hai vị vua này mở đầu với một cuộc chiến tranh và kết thúc cũng với một cuộc chiến tranh.

Xem thêm
 Quân hầu đồng minh
 Chiến tranh Cách mạng Hoa Kỳ

Tham khảo

Tài liệu
 Johann Jacob Moser: Staatsgeschichte des Krieges zwischen Oesterreich und Preussen in denen Jahren 1778, und 1779, bis auf die Rußisch- und Französische Fridensvermittelung. Johann Gottlieb Garve, Frankfurt am Main 1779 ().
 Gustav Berthold Volz: Friedrich der Große und der Bayerische Erbfolgekrieg. In: Forschungen zur Brandenburgischen und Preußischen Geschichte. Bd. 44, 1932, S. 264–301.
 Volker Press: Bayern am Scheideweg. Die Reichspolitik Kaiser Josephs II. und der Bayerische Erbfolgekrieg 1777–1779. In: Pankraz Fried, Walter Ziegler (Hrsg.): Festschrift für Andreas Kraus zum 60. Geburtstag. Kallmünz 1982, S. 277–307.
 Michael Kotulla: Bayerischer Erbfolgekrieg. (1778/79). In: Einführung in die deutsche Verfassungsgeschichte. Vom Alten Reich bis Weimar (1495–1934). Springer, Berlin / Heidelberg 2008, ISBN 978-3-540-48705-0, S. 207 f. ().
 Atkinson, Christopher Thomas. A history of Germany, 1715–1815. New York: Barnes and Noble, 1969 [1908].
  Autorenkollektiv. Sachsen (Geschichte des Kurfürstentums bis 1792). Meyers Konversationslexikon. Leipzig und Wien: Verlag des Bibliographischen Instituts, Vierte Auflage, 1885–1892, Band 14, S. 136.
 Bernard, Paul. Joseph II and Bavaria: Two Eighteenth Century Attempts at German Unification. The Hague: Martinus Nijhoff, 1965.
 Benians, E. A. et al. The Cambridge History of Modern Europe. Volume 6, Cambridge: University Press, 1901–12.
 Berenger, Jean. A History of the Habsburg Empire 1700–1918. C. Simpson, Trans. New York: Longman, 1997, .
 Blanning, Timothy. The French Revolutionary Wars. New York: Oxford University Press, 1996. .
 Blanning, T. C. W. The Pursuit of Glory: Europe 1648–1815. New York: Viking, 2007. .
 Bodart, Gaston. Losses of life in modern wars, Austria-Hungary and France. Vernon Lyman Kellogg, trans. Oxford: Clarendon Press; London & New York: H. Milford, 1916.
  Bodart, Gaston. Militär-historisches kreigs-lexikon, (1618–1905). Vienna, Stern, 1908.
 Carlyle, Thomas. History of Friedrich II of Prussia called Frederick the great: in eight volumes. Vol. VIII in The works of Thomas Carlyle in thirty volumes. London: Chapman and Hall, 1896–1899.
 Church, William Conant. "Our Doctors in the Rebellion." The Galaxy, volume 4. New York: W.C. & F.P. Church, Sheldon & Company, 1866–68; 1868–78.
 Clark, Christopher M..  Iron Kingdom: the rise and downfall of Prussia, 1600–1947. Cambridge, MA: Belknap Press of Harvard Univ. Press, 2006. .
  Criste, Oscar. Dagobert Sigmund von Wurmser. Allgemeine Deutsche Biographie. Herausgegeben von der Historischen Kommission bei der Bayerischen Akademie der Wissenschaften, Band 44 (1898), S. 338–340, Digitale Volltext-Ausgabe in Wikisource. (Version vom 24. März 2010, 13:18 Uhr UTC).
 Dill, Marshal. Germany: a Modern history. Ann Arbor: University of Michigan Press, 1970.
 Ebert, Jens-Florian. "Nauendorf, Friedrich August Graf." Die Österreichischen Generäle 1792–1815. Napoleononline (de): Portal zu Epoch. Jens Florian Ebert, editor. Oktober 2003. Accessed 15 October 2009.
 Easton, J. C.. "Charles Theodore of Bavaria and Count Rumford." The Journal of Modern History. Vol. 12, No. 2 (Jun., 1940), pp. 145–160.
 "Maximilian III Joseph".In Encyclopædia Britannica. Retrieved 18 December 2009, from Encyclopædia Britannica Online.
 Fay, Sidney B. "Untitled Review." The American Historical Review. Vol. 20, No. 4 (Jul., 1915), pp. 846–848.
 Gelardi, Julia P. In Triumph's Wake: Royal Mothers, Tragic Daughters, and the Price They Paid. New York: St. Martin's Press, 2008, .
 Gutman, Robert. Mozart: a cultural biography. New York: Harcourt, 2000. .
 Henderson, Ernest Flagg. A Short History of Germany (volume 2). New York: Macmillan, 1917.
 Hochedlinger, Michael. Austria's Wars of Emergence, 1683–1797. London: Longwood, 2003, .
Holborn, Hajo. A History of Modern Germany, The Reformation. Princeton NJ: Princeton University Press, 1959.
 Ingrao, Charles. "Review of Alois Schmid, Max III Joseph und die europaische Macht." The American Historical Review, Vol. 93, No. 5 (Dec., 1988), p. 1351.
 Kann, Robert A. A History of the Habsburg Empire, 1526–1918. Berkeley: University of California Press, 1974, .
 Karafiol, Emile. Untitled review. The Journal of Modern History. Vol 40, No. 1 March 1967, pp. 139–140.
  Kreutz, Jörg. Cosimo Alessandro Collini (1727–1806). Ein europäischer Aufklärer am kurpfälzischen Hof. Mannheimer Altertumsverein von 1859 – Gesellschaft d. Freunde Mannheims u. d. ehemaligen Kurpfalz; Reiss-Engelhorn-Museen Mannheim; Stadtarchiv – Institut f. Stadtgeschichte Mannheim (Hrsg.). Mannheimer historische Schriften Bd. 3, Verlag Regionalkultur, 2009, .
 Lund, Eric. War for the every day: generals, knowledge and warfare in early modern Europe. Westport, Ct: Greenwood Press, 1999, .
  Maria Theresia und Joseph II. Ihre Correspondenz sammt Briefen Josephs an seinen Bruder Leopold. Wien, C. Gerold's Sohn, 1867–68.
 Mozart, Wolfgang Amadeus, Robert Spaethling. Mozart's Letters, Mozart's Life. New York: Norton, 2000, .
 Okey, Robin. The Habsburg Monarchy. New York: St. Martin's Press, 2001, .
 Simms, Brendan. Three Victories and a Defeat: The Rise and Fall of the British Empire. New York: Penguin Books, 2008.
 Smith, Digby. Klebeck. Dagobert von Wurmser. Leonard Kudrna and Digby Smith, compilers. A biographical dictionary of all Austrian Generals in the French Revolutionary and Napoleonic Wars, 1792–1815. The Napoleon Series. Robert Burnham, Editor in Chief. April 2008. Accessed 22 March 2010.
 Williams, Henry Smith. The Historians' History of the World: a comprehensive narrative of the rise and development of nations as recorded by the great writers of all ages. London: The Times, 1908.
 Temperley, Harold. Frederick II and Joseph II. An Episode of War and Diplomacy in the Eighteenth Century. London: Duckworth, 1915.
  Wurzbach, Constant. Biographisches Lexikon des Kaiserthums Österreich. Vienna, 1856–91, vol 59.
 Vehse, Eduard and Franz K. F. Demmler. Memoirs of the court and aristocracy of Austria. vol. 2. London, H.S. Nichols, 1896.

Tư liệu
Thế kỷ XXI
 Bayerischer Erbfolgekrieg 1778/79
 Der Bayerische Erbfolgekrieg 1778/1779 - Gilbert Jacoby
 Bayerischer Erbfolgekrieg
Thế kỷ XX
  Kotulla, Michael, "Bayerischer Erbfolgekrieg." (1778/79), In: Deutsche Verfassungsgeschichte vom Alten Reich bis Weimar (1495  1934). [Lehrbuch], Springer, Berlin: Heidelberg 2008, .
  Ziechmann, Jürgen, Der Bayerische Erbfolge-Krieg 1778/1779 oder Der Kampf der messerscharfen Federn. Edition Ziechmann, Südmoslesfehn 2007,
  Groening, Monika. Karl Theodors stumme Revolution: Stephan Freiherr von Stengel, 1750–1822, und seine staats- und wirtschaftspolitischen Innovationen in Bayern, 1778–99. Obstadt-Weiher: Verlag regionalkultur, [2001].
  Nersesov, G.A.. Politika Rossii na Teshenskom kongresse: 1778–1779. No publication information.
 Thomas, Marvin Jr. Karl Theodor and the Bavarian Succession, 1777–1778: a thesis in history. Pennsylvania State University, 1980.
  Criste, Oskar. Kriege unter Kaiser Josef II. Nach den Feldakten and anderen authentischen Quellen. Wien: Verlag Seidel, 1904.
Thế kỷ XIX
 Reimann, Eduard. Geschichte des bairischen Erbfolgekrieges no publication information. 1869.
  Geschichte des Baierischen Erbfolgestreits [microform]: nebst Darstellung der Lage desselben im Jenner 1779. Frankfurt & Leipzig: [s.n.], 1779.
  Neufchâteau, Nicolas Louis François de (comte). Histoire de l'occupation de la Baviere par les Autrichiens, en 1778 et 1779; contenant les details de la guerre et des negotiations que ce different occasionna, et qui furent terminées, en 1779, par la paix de Teschen. Paris: Imprimerieimperiale, [1805].
  Thamm, A. T. G. Plan des Lagers von der Division Sr. Excel. des Generals der Infanterie von Tauenzien zwischen Wisoka und Praschetz vom 7ten bis 18ten July 1778. no publication information, 1807.
Thế kỷ XVIII
  Historische Dokumentation zur Eingliederung des Innviertels im Jahre 1779: Sonderausstellung: Innviertler Volkskundehaus u. Galerie d. Stadt Ried im Innkreis, 11. Mai bis 4. Aug. 1979. (Documents relating to the annexation of the Innviertel in 1779.)
  Geschichte des Baierischen Erbfolgestreits nebst Darstellung der Lage desselben im Jenner 1779. Frankfurt: [s.n.], 1779.
  [Seidl, Carl von]. Versuch einer militärischen Geschichte des Bayerischen Erbfolge-Krieges im Jahre 1778, im Gesichtspunkte der Wahrheit betrachtet von einem Königl. Preussischen Officier. no publication information.
  Bourscheid, J. Der erste Feldzug im vierten preussischen Kriege: Im Gesichtspunkte der Strategie beschreiben. Wien: [s.n.], 1779.
  Keith, Robert Murray. Exposition détaillée des droits et de la conduite de S.M. l'imṕératrice reine apostolique rélativement à la succession de la Bavière: pour servir de réponse à l'Exposé des motifs qui ont engagé S.M. le roi de Prusse à s'opposer au démembrement de la Bavière. Vienne: Chez Jean Thom. Nob. de Trattnern, 1778.
 Frederick. Memoirs from the Peace of Hubertsburg, to the Partition of Poland, and of the Bavarian War. London: printed for G. G. J. and J. Robinson, 1789.

Xung đột năm 1778
Xung đột năm 1779
Lịch sử khoai tây
Chiến tranh Kế vị
Chiến tranh liên quan tới Quân chủ Habsburg
Chiến tranh liên quan tới Phổ
Đế quốc La Mã Thần thánh thập niên 1770
Bayern thế kỷ 18
Vương tộc Wittelsbach
Chiến tranh liên quan tới Sachsen
Chiến tranh liên quan tới Bayern
Khởi nghĩa chống Quân chủ Habsburg


title: Lates macrophthalmus

text:
The Albert lates (Lates macrophthalmus) là một loài cá thuộc họ Latidae. Nó được tìm thấy ở Cộng hòa Dân chủ Congo và Uganda. Môi trường sống tự nhiên của chúng là hồ nước ngọt.

Chú thích

Tham khảo

Lates


title: Merckeghem

text:
Merckeghem là một xã ở tỉnh Nord ở miền bắc nước Pháp. Xã này có diện tích 10,73 kilômét vuông, dân số năm 1999 là 540 người. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 62 mét trên mực nước biển.

Xem thêm
Xã của tỉnh Nord

Tham khảo

 INSEE commune file

Xã của Nord


title: Parhemiops angusta

text:
Parhemiops angusta là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1880.

Chú thích

Tham khảo

Parhemiops


title: Asnières-sur-Seine

text:
Asnières-sur-Seine (tạm dịch: Ánh Nhi xứ Thanh) là một xã trong vùng đô thị Paris, thuộc tỉnh Hauts-de-Seine, vùng hành chính Île-de-France của nước Pháp, có dân số là 84.600 người (thời điểm 2005).

Những người con của thành phố
 Henri Barbusse, chính trị gia và nhà văn
 William Gallas, thành viên đội tuyển bóng đá quốc gia Pháp 2006

Tham khảo

Xã của Hauts-de-Seine


title: Fairview, Oklahoma

text:
Fairview, Oklahoma là một thành phố quận lỵ quận Major tại tiểu bang Oklahoma, Hoa Kỳ. Thành phố có diện tích 18,64 km2, dân số theo điều tra dân số năm 2010 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, thành phố có dân số 2579 người.

Tham khảo

Thành phố của Oklahoma


title: Limnaecia hemidoma

text:
Limnaecia hemidoma là một loài bướm đêm thuộc họ Cosmopterigidae. Nó được tìm thấy ở Úc.

Chú thích

Tham khảo

Limnaecia


title: Leptodactylus riveroi

text:
Leptodactylus riveroi là một loài ếch trong họ Leptodactylidae. Tên gọi bản địa của nó là sapo-rana rugoso de Rivero ("cóc-ếch xù xì Rivero").

Nó được tìm thấy ở Brasil, Colombia, Venezuela, và có thể Peru. Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và sông. Nó không được xem là bị đe dọa theo IUCN. Nó được TS. Juan A. Rivero phát hiện ra.

Tham khảo

 Mijares, A., Acosta-Galvis, A. & Manzanilla, J. 2004. Leptodactylus riveroi. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 22 tháng 7 năm 2007.

Liên kết ngoài

Leptodactylus


title: 16398 Hummel

text:
16398 Hummel (1982 SN3) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 24 tháng 9 năm 1982 bởi F. Borngen ở Tautenburg.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 16398 Hummel

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1982


title: Xiển Bột

text:
Xiển Bột hay Xiển Ngộ là một nhân vật dân gian được cho là có thật, tên là Nguyễn Xiển, sống ở cuối thời phong kiến của Việt Nam, tại làng Hoằng Bột, nay là xã Hoằng Lộc, huyện Hoằng Hóa, Thanh Hóa. Ông được cho là hậu duệ của Trạng Quỳnh (chắt của Trạng Quỳnh), tương truyền khi mới sinh ra, Xiển mặt vuông chữ điền, tai to như tai phật, mồm rộng, mắt sáng. Người ta gọi Xiển là Xiển Bột vì quê Xiển ở làng Hoằng Bột, ông sống bằng nghề làm thuốc.

Xiển Bột nổi tiếng trong dân gian vì những câu chuyện cười dí dỏm, châm chiếm đã kích vào những thói xấu của xã hội, những quan lại, cường hào chuyên hiếp đáp dân lành. Những câu chuyện hài hước được kể lại cho thấy ông không những trừng trị bằng trí tuệ đối với các đối tượng quan lại, cường hào mà thậm chí còn hí lộng đến cả người lãnh đạo cao nhất là nhà vua.

Một số giai thoại tiêu biểu

Trả lời vua
Đồn rằng có một lần vua ngự tuần ra Thanh Hóa. Nghe nói con cháu Trạng Quỳnh vẫn còn, vua bèn cho đòi đến. Xiển vâng lệnh tới hầu. Vua hỏi: Trước khi Trạng Quỳnh chết có trối trăng lại điều chi không? Xiển đáp rằng Trạng có trăn trối một câu nhưng không dám nói, vua gặng hỏi, Xiển từ chối, đến cuối cùng Xiển mới thưa:

Tứ chứng nan y
Xiển làm thuốc. cho nên vua thường mời vào kinh chữa bệnh. Một hôm, Xiển vào thăm vua vì nghe nói vua mắc phải bốn bệnh hiểm nghèo mà sách gọi là "tứ chứng nan y". Và Xiển cho biết tứ chứng nan y đó là què, mù, câm, điếc. Vua nổi giận vấn hỏi, Xiển Bột đáp rằng là có nguyên do vì:

Vua biết Xiển chửi mình, tức uất người nhưng không đủ lý lẽ để bắt tội được.

Xin tiền tổng đốc
Khi thi hỏng, Xiển và các bạn đồng môn ngồi buồn bàn luận. Mọi người biết Xiển có tài ứng đối, thách Xiển vào xin tiền quan tổng đốc. Bây giờ tổng đốc Thanh Hóa khét tiếng là một người hiếu sát. Xiển nhận lời và một buổi sáng đến quỳ trước công đường xin quan tổng đốc dùng một gươm chém chết vì lý do là học trò thi hỏng, nhà lại nghèo, nghiệp đèn sách chẳng ra sao, nghĩ tủi thân hổ phận chả muốn sống nữa. Quan bảo rằng:"Nếu học trò học giỏi mà hỏng thi thì cũng còn đáng thương. Nếu dốt mà hỏng lại đòi chết thì chết cũng đáng đời. Vậy hãy ứng khẩu một bài thơ lấy đề là "điên cuồng ngu ngộ" ta xem." Xiển vâng lời, ứng khẩu đọc một hơi, mối câu có một trong bốn chữ của đầu đề:
Cao Tổ điên hào kiệt
Võ Đế ngộ thần tiên.
Tặng Điểm cuồng thiên địa
Nhan Tử ngu thánh hiền

Nghe nói xong, quan biết Xiển có ý xỏ ngọt mình, song thấy Xiển là kẻ xuất khẩu thành chương, kính điển lau làu, văn thơ hàm súc, tỏ ra là người học thức rộng, lại có khí phách, liền thưởng cho ba chục quan tiền và bảo lui về. Thế là từ đó, ngoài cái tên Xiển Bột còn có một cái tên nữa là Xiển Ngộ.

Chửi quan
Có một ông quan án Tên là Nguyễn Văn Tiêu (hay còn gọi là Án Tiêu) về quê ngoại là làng Yên Lược ăn giỗ. Ông ta bắt dân làng phải dọn dẹp đường sá sạch sẽ, mang cờ quạt đón rước thật long trọng. Mọi người phải quét đường làng, phát quang cây cối.

Khi gà gáy, Xiển dậy lấy cứt chó đem ra đường cái, cứ cách một quãng bỏ một bãi, bãi nào cũng cắm một quả ớt lớn (ở Thanh Hoá gọi ớt là hạt tiêu). Sáng ra, khi mọi người kính cẩn đón rước quan án Tiêu, Xiển vác cờ đi trước, cứ hễ trông thấy bãi cứt chó có cắm quả hạt tiêu, ông lại chửi: "Tổ cha đứa nào ỉa ra tiêu". Quan án Tiêu nằm trong cáng nghe tiếng chửi, biết là Xiển chửi mình nhưng không đủ lý do để bắt bẻ, đành gọi bọn lý hương lại, quở trách không chịu đôn đốc dân phu quét dọn đường sá cho sạch và bảo chúng truyền lệnh rằng: "Quan huyện trong người khó ở, mọi người không được to tiếng, ồn ào!"

Vả miệng quan
Có một viên quan huyện hay nịnh hót quan trên để chóng được thăng quan tiến chức. Một trong những viên quan hắn thường bợ đợ là quan án Nguyễn Văn Tiêu, tục gọi là Án Tiêu. Để nịnh quan thầy, hắn ra lệnh cho dân làng huyện không ai được nói đến tiếng "tiêu", ví dụ như hạt tiêu thì phải nói là hạt ớt v.v... và hễ ai thấy người nào trái lệnh thì được phép vả vào mồm ba cái thật đau, rồi đem trình quan trị tội.

Một hôm, Xiển mang một ít quần áo rách mướp xin vào bái quan và thưa là nhà nghèo quá, gia tài chỉ còn một ít quần áo rách, nhờ quan cầm hộ cho lấy ít tiền về làm vốn sinh nhai. Tức thì quan giận mắng mỏ, Xiển thưa rằng "xin ngài thương kẻ học trò nghèo túng này, không gì cũng mang danh là người quân tử..." Quan cướp lời: "Quân tử gì mày! Đồ quân tử cùng quân tử cố!" Xiển đối lại: "Khổng Minh túng Khổng Minh cầm!".

Hai câu đối đáp trên đã làm thành đôi câu đối hay. Quan phục tài Xiển, thưởng cho một quan tiền, nhưng lại chọn cho cái thứ tiền chôn giấu dưới đất lâu ngày bị han rỉ hết cả. Xiển đỡ lấy quan tiền, cầm một đồng dằn mạnh xuống đất, tiếng kêu nghe cành cạch, rồi nói: Bẩm quan, tiền này không "ớt" được ạ!. Quan vô tình mắng: Mày điên à! Tiền này mà không tiêu được ư?

Chỉ chờ có thế, Xiển liền vả cho quan ba cái tát vào mồm. Quan hô lính bắt trói. Xiển ngăn lại nói: "Chắc ngài vẫn chưa quên cái lệnh kiêng nói tiếng "tiêu" mà quan án ngài mới ban ra. Tôi làm vậy cũng chỉ là thi hành cái lệnh ấy của ngài mà thôi!".

Quan đấy
Ở Thanh Hóa, cứ gần tết Nguyên đán, viên tri phủ Hoằng Hóa cùng vợ đi chợ tết. Từ phủ ra chợ Bút Sơn rất gần, nhưng vốn tính hách dịch, quan phủ bắt lính cáng ra tận cổng chợ và mang theo hai cái lọng xanh che. Xiển Bột lúc này còn nhỏ, rất ghét quan. Xiển mang một con chó con đi chợ, nhưng không bán, cứ ôm ở trước bụng, lúc thì chen đi trước quan, lúc thì lùi lại đi sau quan. Thấy Xiển mang chó, ai cũng tưởng Xiển mới mua, liền hỏi: "Chó bao nhiêu?" Xiển trả lời: "Quan đấy!"

Quan phủ biết thằng bé ôm chó chửi xỏ mình, cho lính bắt lại hỏi. Xiển đáp: "Bẩm quan, nhà con muốn nuôi một con chó con để dọn cứt cho em, nên bố mẹ con bảo con đi mua". Quan hỏi Xiển là con cái nhà ai, Xiển trả lời là chắt cụ Trạng Quỳnh. Quan hỏi: "Đã là chắt cụ Trạng tất phải hay chữ. Thế mày có đi học không?" Xiển đáp: "Bẩm quan, con là học trò giỏi nhất vùng này ạ, quan lớn không đi học nên không biết đó thôi."

Quan thấy Xiển vẫn tìm cách xỏ mình, quan nổi giận và ra câu đối bắt phải đối, nếu không đối được thì sẽ bị đánh đòn. Quan đọc câu đề: "Roi thất phân đánh đít mẹ học trò".

Xiển hỏi thêm quan có cho phép dùng các cặp đối như "Roi" đối với "lọng", "đít" đối với "đầu", "mẹ" đối với "cha", quan đồng ý và quát Xiển phải đối. Xiển liền đối: "Lọng bát bông che đầu cha quan lớn!". Quan không ngờ Xiển lại dám chửi mình một lần nữa, để chữa thẹn, quan lấy giọng bề trên mắng Xiển qua loa một vài câu, rồi quát bảo lính hầu sửa soạn ra về.

Thằng Tri huyện
Một hôm, làng Hoằng Bột theo lệnh quan phải ăn mặc chỉnh tề để đi đón quan huyện Lê Kim Thằng về làng hiểu dụ, Xiển liền vào buồng ông nội lấy trộm chiếc áo thụng đỏ mặc vào, rồi đi thẳng ra đình, giả vờ chạy đi chạy lại lăng xăng ngay trước mặt quan huyện. Quan hỏi, Xiển xưng tên họ và nói là học trò. Tri huyện bắt Xiển phải đối câu: "Áo đỏ quét cứt trâu". Xiển đối ngay: "Lọng xanh che đít ngựa".

Tri huyện tức giận, thấy tóc Xiển đỏ hoe vì đãi nắng lâu ngày, Tri huyện Thằng liền ra câu đối và bắt nếu không đối được sẽ đòn:

Câu đề: "Học trò là học trò con, tóc đỏ như son là con học trò".

Xiển đối tức khắc:

Câu đối: "Tri huyện là Tri huyện Thằng, ăn nói lằng nhằng là Thằng Tri huyện".

Tri huyện Thằng tức nhưng vì Xiển đối rất chỉnh, không bẻ vào đâu được, đành câm miệng.

Hâm cứt chó
Vì là dân ngụ cư, Xiển thường bị bọn cường hào trong làng chèn ép. Để trả thù, nhân một hôm cả bọn đang họp việc làng, chè chén cãi nhau ỏm tỏi, Xiển tìm một cái nồi vỡ, bỏ vào một tí cứt người lẫn nước, đem đến chỗ đầu gió vừa đun vừa khuấy. Gió đưa mùi thối bay vào chỗ bọn cường hào đang họp. Chúng không chịu được, chạy ra quát tháo ầm ĩ. Xiển xin lỗi và phân trần: "Thưa các ông, nhà tôi có một ổ chó con trở chứng, đòi ăn cứt sốt, cho nên phải đun cho chúng một ít." Lý trưởng trừng mắt hỏi: "Ai bảo chú làm thế?"

Xiển đáp: "Thưa các ông, người ta thường nói: "Lau nhau như chó đau tranh cứt sốt". Thấy người ta nói như vậy thì tôi cũng làm như vậy thôi."

Tham khảo
 Truyện Vui Dân Gian - Truyện Xiển Bột, Nhân Văn, Nhà xuất bản Đồng Nai, năm 2009

Xem thêm
 Ba Giai-Tú Xuất
 Thủ Thiệm

Chú thích

Người Thanh Hóa
Nhân vật văn học dân gian
Giai thoại


title: Supernova (nhóm nhạc)

text:
Supernova (tiếng Hàn: 슈퍼노바; cách điệu là SUPERNOVA) là một nhóm nhạc nam Hàn Quốc. Được thành lập và ra mắt vào năm 2007 dưới sự quản lý độc quyền của tập đoàn giải trí Mnet Media. Nhóm gồm có 6 thành viên: Yoon Hak (Trưởng nhóm), Sung Je, Kwang Soo, Sung Mo, Ji Hyuk, Geon Il. Nhóm bắt đầu biểu diễn vào ngày 21 tháng 9 năm 2007 và gặt hái được thành công ở nhiều nước châu Á với album đầu tay The Beautiful Stardust.

Từ năm 2007 tới năm 2018, nhóm được biết đến với tên Cho Shin Sung (Korean: 초신성; phiên âm: Chosinseong) và ở Nhật Bản là Choshinsei (超新星, Chōshinsei); bắt đầu từ năm 2018 nhóm được biết đến rộng khắp với cái tên SUPERNOVA.

Thành viên

Jung Yoon Hak
Nghệ danh: Spica Yoonhak | Yoonhak | ユナク (윤학 hay 允鶴)
Tên: Jung Yoon Hak (정윤학, 鄭允鶴, Trịnh Doãn Hạc)
Ngày sinh: 12/2/1984
Chiều cao: 1,81 m
Vị trí: Nhóm trưởng, Hát đệm

Kim Sung Je
Stage Name: Sirius Sungje | Sungje | ソンジェ (성제 hay 成帝)
Tên: Kim Sung Je (김성제, 金成帝, Kim Thành Đế)
Ngày sinh: 17/11/1986
Chiều cao: 1,84 m
Vị trí: Giọng ca chính, Vũ công nhảy chính, Biên đạo nhảy

Kim Kwang Soo
Stage Name: Becrux Kwangsoo | Kwangsoo | グァンス (광수 hay 光秀)
Tên: Kim Kwang Soo (김광수, 金光秀, Kim Quang Tú)
Ngày sinh: 22/04/1987
Chiều cao: 1,82 m
Vị trí: Rapper chính, Nhảy chính

Yoon Sung Mo
Stage Name: Vega Sungmo | Sungmo | ソンモ (성모 hay 晟模)
Tên: Yoon Sungmo (윤성모, 尹晟模, Doãn Thịnh Mô)
Ngày sinh: 15/06/1987
Chiều cao: 1,80 m
Vị trí: Hát chính

Song Ji Hyuk
Nghệ danh: Acrux Jihyuk | Jihyuk | ジヒョク (지혁 hay 智赫)
Tên khai sinh: Song Hun Yong (송헌용, 宋憲鏞, Tống Hiến Dung)
Ngày sinh: 13/07/1987
Chiều cao: 1,85 m
Vị trí: Hát phụ, Rapper, Hình ảnh của nhóm

Park Geon Il
Stage Name: Canopus Geonil | Geonil | ゴニル (건일 hay 健一)
Tên: Park Geon Il (박건일, 朴健一, Phác Kiến Nhất)
Ngày sinh: 05/11/1987
Chiều Cao: 1,87 m
Vị trí: Rapper chính, Nhảy chính, Em út của nhóm

Hoạt động
Năm 2006, trước khi trở thành Cho Shin Sung, có một nhóm tên là GM5 gồn Sung Je, Geon Il, Kwang Su, Ji Hyuk và Han Ji Hoo. Tháng 12 năm 2006, thành viên Ji Hoo quyết định rời nhóm để theo đuổi sự nghiệp diễn xuất nên Mnet Media liền thay vào đó là Yun Hak và Jin Chul (Jinon - trưởng nhóm của F.Cuz say này). Họ biểu diễn tại BIG4 concert. Nhưng trước khi họ debut vào cuối thánh 12 năm 2006, Jin Chul rời nhóm và thay vào đó là một trainee cũ của Mnet là Sung Mo.

Năm 2007, Cho Shin Sung debut với bài H.I.T và Album Vol.1 "The beautiful stardust". Sau khi debut, họ đã được đề cử vào giải Super rookie của năm ấy tại lễ trao giải khá lớn của Hàn Quốc đó là MKMF.

Năm 2008, họ trở lại với single đầu tay "Superstar" với một phong cách hoàn toàn khác. Sau đó, họ sang Nhật tổ chức những concert nhỏ mang tên Six Shooting Stars.

Năm 2009, họ dự định trở lại với Album vol.2 nhưng vì một số lý do, kế hoạch đã bị lui lại vô thời hạn mặc dù Vol.2 của họ đã có đầy đủ Track list. Cho Shin Sung đầu quân cho Universal J để chuẩn bị cho kế hoạch debut của họ bên Nhật.Tháng 20/07/2009, họ chính thức Debut ở Nhật với bài hát "Kimi dake wo zutto" (Always for you). Tháng 9, 3 thành viên là Geon Il, Ji Hyuk và Gwang Su đã trở về Hàn thực hiện một project của Mnet với 4 thành viên của nhóm nhạc nữ mới T-ara và digital single Time To Love đó đã nhận được sự yêu mến của các Fan hâm mộ. Trên đà đó, họ đã ra thêm một digital single nữa đó là "T.T.L Listen.2". Song song với hoạt động ở Hàn Quốc, trong thời điểm đó, họ cho ra 3 single trong thứ tư của 3 tuần liên tiếp và tổ chức First Live Tour. Tháng 10 họ cho ra Album Vol.1 tại Nhật "Hana" (Flowers). Kết thúc một năm làm việc, Cho Shin Sung đã tặng fan buổi concert X-Mas tour vào những ngày cuối năm.

Năm 2010, họ khởi đầu một năm làm việc bằng single "Last Kiss" và bài hát nhanh chóng vào được Oricon Chart. Tiếp theo, họ đã ra Album Vol.2 tại Nhật là "Six Stars". Cùng với thành công của Project Time To Love, Cho Shin Sung và T-ara tiếp tục ra thêm single "Time To Love 3" hay còn gọi là "J.P". Tháng 5, Cho Shin Sung đẩy mạnh hoạt động của mình. Cho Shin Sung được vinh dự mời cắt băng khánh thành Kitty Lab để kỉ niệm 20th anniversary của Hello Kitty. Ngày 11/5, họ cho ra mắt bộ phim "Kimi wo LOVE SONG" (LOVE SONG for you). 3 ngày tiếp theo, họ liên tiếp cho ra 3 single và cả ba single đều leo lên bảng xếp hạng Oricon Chart với vị trí 2, 3 và 4. Cùng lúc đó, họ cũng tổ chức một chương trình thú vị cho fan Nhật trên chuyến tàu điện ngầm mang tên CHOSHINSEI để quảng bá hoạt động của mình. Tháng 6 này, phim của họ sẽ được công chiếu tại Hàn Quốc. Tháng 8 năm 2010, single thứ 9 Ai kotoba của họ cũng đã lên top 5 bảng xếp hạng oricon, cùng thời gian đó, họ trở lại sân khấu Hàn Quốc với bài hát "On days that I mised you". Tháng 9 họ trở lại Nhật để tổ chức concert và nó đã thành công rực rỡ với lượng đông khán giả và thậm chí fan phải đấu giá vé tới $1000. Tháng 11, họ ra single thứ 10 SHINING STARS. Tháng 12, concert 1221 tại Yokohama chật kín 12000 fan đến cổ vũ cho họ.

Năm 2011, sau khi chuyển công ty sang Maroo, Cho Shin Sung tất bật với những hoạt động riêng của từng thành viên. Yun Hak đóng "Kim Chi love" một bộ phim của Nhật. Sung Je tham gia vở nhạc kịch "I really really like" you với Boram (T-ara), Sung Mo cũng tham gia nhạc kịch. Gwang Su đóng Real School cùng một số thành viên UKiss và làm MC cho Kpop Zone với Ji Hyuk. Geon Il đóng vai trong phim Sign và King Gungchogo. Mùa hè nhóm cho ra 2 single là Kimi dake wo hanasanai và Meki Love có MV quay tại Thái Lan. Tháng 10 năm 2011, nhóm trưởng Yun Hak lên đường đi nghĩa vụ quân sự.

Năm 2012,.tháng 1 năm 2012, Choshinsung nhận đưuọc giải Hallyu Icon tại GDA (Golden Disk Award). Vào ngày 5 tháng 2 nhóm đã xếp hạng 1 của Oricon DVD khi ra đĩa DVD của live tour "Make It" trước khi Yun Hak nhập ngũ.

Trong năm 2012, Cho Shin Sung đã hoạt động rất tích cực chỉ với 5 thành viên kể từ khi trưởng nhóm YoonHak nhập ngũ. Các thành viên cho biết cũng có ý kiến về việc thêm thành viên mới vào nhóm nhưng Kwang Soo đã nói: Chúng tôi sẽ vẫn cố gắng để khi Yoon Hak hyung quay về, chúng tôi sẽ là một Supernova hoàn thiện hơn hiện nay, chúng tôi vẫn cố gắng để có thể đảm nhiệm được vai trò của anh ấy"

Tháng 4/2012 Cho Shin Sung đã comeback tại Hàn Quốc lần đầu tiên sau khi trưởng nhóm nhập ngũ với single "Stupid Love" và có những thành công nhất định. Sau đó lại tất bật với một live tour tại Nhật Bản. Thời gian sau đó các thành viên đều rất bận rộn với các hoạt động riêng của mình như nhạc kịch, đóng phim, nhạc phim...

Một bằng chứng nữa chứng mình cho mức độ thành công của Cho Shin Sung tại Nhật Bản là tại Mnet Countdown Hello Japan tổ chức tại Nhật Bản, hơn 70% trong số 15.000 người tham dự là fan của Cho Shin Sung, tại K-dream Live Concert tại Tokyo Dome tháng 7/2012 có đến 80% số người tham dự là đến để cổ vũ cho Cho Shin Sung. Trong concert này, thực tế có rất nhiều fan đã không mua được vé vì số lượng có hạn, Cho Shin Sung đã in 400 vé miễn phí để tặng cho fan của mình.

Tháng 8/2012, Cho Shin Sung một lần nữa comeback tại Hàn Quốc với single tiếp theo mang tên "She's Gone". Kim Sung Je tuy bị chấn thương trong khi tập luyện nhưng vẫn biểu diễn trên sân khấu như đã hứa với các fan của Supernova tại Hàn Quốc.

Theo kế hoạch vào tháng 9/2012 nhóm sẽ phát hành album mới tại Nhật Bản mang tên "Go For It" và 21/09/2012 là ngày kỉ niệm 5 năm sau khi ra mắt của nhóm.

Giải thưởng

Những đĩa đã ra

Albums Tiếng Hàn

Mini Album tiếng Hàn

Single tiếng Hàn

Album tiếng Nhật

Single Tiếng Nhật

Loại khác

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Mnet Media Official Site
 Choshinsung Japan Official Site
 ChoShinSung Vietnamese Fansite
 Choshinsung Taiwan Fan Club
 FrenchStardust


title: (120739) 1997 TE26

text:
{{DISPLAYTITLE:(120739) 1997 TE26}}

(120739) 1997 TE26 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 11 tháng 10 năm 1997.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 120001–121000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1997
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Saint-Léry

text:
Saint-Léry () là một xã ở tỉnh Morbihan trong vùng Bretagne tây bắc Pháp. Xã này có diện tích 1,58 km², dân số năm 1999 là 164 người. Khu vực này có độ cao từ 58-89 mét trên mực nước biển.
Cư dân của Saint-Léry danh xưng trong tiếng Pháp là Saint-Léritins hoặc Léritins.

Tham khảo
 Các thị trưởng của Hiệp hội Morbihan
 Hồ sơ của thị trấn trên trang mạng INSEE

Liên kết ngoài
 French Ministry of Culture list for Saint-Léry
 Bản đồ của Saint-Léry trên Michelin

Saintlery


title: UTC+05:40

text:
Giờ UTC+5:40 đôi khi được dùng gần như Giờ Nepal mà cho đến năm 1986 dựa vào giờ trung bình Kathmandu ở 85°19'Đông hay 5:41:16.

Từ năm 1986 Giờ Nepal là UTC+5:45.

Xem thêm
 Giờ Nepal
 Giờ mùa hè

Tham khảo

Múi giờ