title: Núi lửa bùn

text:
Núi lửa bùn hoặc "mái vòm bùn" là một địa hình được hình thành bởi sự phun trào của bùn hoặc vật chất dạng "bột nhão", nước và khí gas. Một số hoạt động địa chất dẫn đến sự hình thành núi lửa bùn. Núi lửa bùn không phải loại núi lửa thông thường vì chúng không phun trào ra dung nham và không thúc đẩy bởi hoạt động magma. Bên trong chúng liên tục phun ra một chất giống như bùn, vì vậy được gọi là "núi lửa bùn". Núi lửa bùn có thể có kích thước từ loại chỉ cao 1 đến 2 mét và rộng 1 đến 2 mét, đến những ngọn cao đến 700 mét và rộng 10 km. Kích thước nhỏ hơn đôi khi được gọi là chậu bùn.

Bùn do núi lửa bùn tạo ra hầu hết được hình thành dưới dạng nước nóng, được làm nóng ở độ sâu bên dưới bề mặt Trái đất, bắt đầu hòa trộn với các trầm tích khoáng vật dưới mặt đất, từ đó tạo ra chất rò rỉ bùn bột nhão. Vật chất này sau đó phun trào lên trên thông qua một đường đứt gãy địa chất hoặc khe nứt bị mất cân bằng áp suất ngầm cục bộ. Núi lửa bùn được liên kết với các khu vực hút chìm và khoảng 1100 ngọn đã được xác định ở bên trong đất liền hoặc vùng biển nông gần với đất liền. Nhiệt độ của các ngọn núi lửa bùn hoạt động khá ổn định, thấp hơn nhiều so với nhiệt độ điển hình của các núi lửa hỏa sinh thông thường. Nhiệt độ núi lửa bùn có thể dao động từ gần 100 °C (212 °F) đến khoảng 2 °C (36 °F), một số được con người sử dụng làm "phòng tắm bùn".

Khoảng 86% lượng khí thoát ra từ các ngọn núi này là khí mê tan, lượng khí cacbon dioxide và nitơ thải ra ít hơn nhiều. Vật chất bị đẩy ra thường là một hỗn hợp chất rắn mịn lơ lửng trong nước, chứa hỗn hợp muối, axit và các hydrocarbon khác nhau.

Các núi lửa bùn cũng đã được tìm thấy trên Sao Hỏa.

Mô tả chi tiết
Một ngọn núi lửa bùn có thể là kết quả của một cấu trúc xuyên qua tạo ra từ một diapir bùn áp lực chọc thủng bề mặt đáy đại dương hoặc mặt đất. Nhiệt độ của chúng có thể thấp đến mức đóng băng của các vật liệu bị đẩy ra, đặc biệt khi thông hơi gắn với sự tạo ra các trầm tích hydrat clathrat hydrocarbon. Núi lửa bùn thường gắn với các trầm tích dầu mỏ và khu vực hút chìm kiến tạo cùng các vành đai kiến tạo sơn; chúng thường phun trào khí hydrocarbon. Chúng cũng thường gắn với núi lửa dung nham; trong trường hợp như vậy, núi lửa bùn phun trào ra các khí không cháy bao gồm cả heli, trong khi các núi lửa bùn đơn độc phun ra khí mê tan.

Khoảng 1.100 núi lửa bùn đã được xác định trên đất liền và trong vùng nước nông. Người ta ước tính rằng hơn 10.000 ngọn núi lửa bùn có thể tồn tại ở các dốc lục địa và đồng bằng biển thẳm.

Đặc điểm
 Gryphon: hình nón dốc đứng khoảng 3 mét, phun ra bùn.
 Nón bùn: hình nón cao hơn 10 mét, đùn ra các mảnh bùn và đá.
 Nón Scoria: hình nón được hình thành bằng cách đốt nóng các lớp bùn trong đám cháy.
 Salse: hồ nước thấm khí.
 Suối bùn: dòng chảy nhỏ hơn 0,5 mét.

Phun
Hầu hết các vật chất lỏng và rắn được giải phóng trong các vụ phun trào, nhưng hoạt động rò rỉ diễn ra trong thời gian núi lửa bùn ngủ.

Chú thích: Các ước tính đầu tiên về phun trào núi lửa bùn đã được thực hiện (1 Tg = 1 triệu tấn).

2002: L. I. Dimitrov ước tính rằng 10,2–12,6 Tg/năm lượng khí mêtan được giải phóng từ các núi lửa bùn ngoài khơi và vùng biển nông.
2002: Etiope và Klusman ước tính ít nhất 1–2 và có thể 10–20 Tg/năm lượng khí metan phun ra từ các núi lửa bùn trên bờ.
2003: Etiope, trong một ước tính dựa trên nghiên cứu 120 núi lửa bùn: "Kết quả phun trào được bảo toàn trong khoảng từ 5 - 9 Tg/năm, tức là 3–6% nguồn khí mêtan tự nhiên được xem xét chính thức trong nguồn khí metan của khí quyển. Tổng cộng, bao gồm MV (nghiên cứu này), rò rỉ từ đáy biển (Kvenvolden và cộng sự, 2001), rò rỉ nhỏ trong các khu vực hydrocarbon và các nguồn địa nhiệt (Etiope và Klusman, 2002), sẽ lên tới 35–45 Tg/năm."
2003: phân tích của Milkov và cộng sự cho thấy thông lượng khí gas toàn cầu có thể lên tới 33 Tg/năm (15,9 Tg/năm trong thời gian hoạt động cộng với 17,1 Tg/năm trong các vụ phun trào). Sáu teragam mỗi năm của khí nhà kính là từ các núi lửa bùn ngoài khơi và vùng biển nông. Vùng biển nước sâu có thể phun ra 27 Tg/năm. Tổng số có thể là 9% của CH4 mất tích trong nguồn CH4 của khí quyển, và 12% trong thời kỳ tiền Công nghiệp.
2003: Alexei Milkov ước tính khoảng 30,5 Tg/năm khí (chủ yếu là metan và CO2) có thể thoát ra từ núi lửa bùn vào khí quyển và đại dương.
2003: Achim J. Kopf ước tính 1,97×1011 đến 1,23×1014 m³ khí mêtan được giải phóng bởi tất cả các núi lửa bùn mỗi năm, trong đó 4,66×107 đến 3,28×1011 m³ là từ núi lửa bùn bề mặt. Điều đó chuyển đổi 141–88.000 Tg/năm từ tất cả các núi lửa bùn, trong đó 0,033–235 Tg là từ các núi lửa bề mặt.

Vị trí

Châu Âu

Có hàng chục núi lửa bùn nằm trên Bán đảo Taman của Nga và Bán đảo Kerch của Crimea, cùng với phần phía tây nam của Bulgaria gần Rupite. Ở Ý, chúng phân bố ở miền bắc của dãy Apennines và đảo Sicily. Vào ngày 24 tháng 8 năm 2013, một ngọn núi lửa bùn đã xuất hiện ở trung tâm của vòng xoay Coccia di Morto ở Fiumicino gần Rome.

Các núi lửa bùn có thể được tìm thấy trong Các núi lửa bùn Berca gần Berca ở huyện Buzău, Romania, gần dãy núi Karpat.

Châu Á

Indonesia
Núi lửa bùn là một hoạt động địa chất phổ biến ở Indonesia với hàng chục ngọn có mặt trên bờ và ngoài khơi.

Vụ phun trào bùn Lusi của Indonesia thường (sai) được mô tả là một núi lửa bùn. Thật ra, Lusi chỉ là một hệ thống thủy nhiệt lưu trữ trầm tích kết nối với núi lửa Arjuno Welirang lân cận.

Một trận động đất tại tiểu khu Porong của tỉnh Đông Java, Indonesia có thể đã dẫn đến dòng chảy bùn Sidoarjo vào ngày 29 tháng 5 năm 2006 Bùn bao phủ khoảng 440 ha,  (2.73 mi2) và làm ngập bốn ngôi làng, nhà cửa, đường sá, ruộng lúa và nhà máy, giết chết 14 người và khiến 24.000 người khác phải di dời. Theo các nhà địa chất học đang theo dõi Lusi và khu vực xung quanh, hệ thống này đang bắt đầu có dấu hiệu sụp đổ nghiêm trọng. Dự báo khu vực này có thể làm chùng lỗ thông hơi và khu vực xung quanh lên tới 150 mét (490 ft) trong thập kỷ tới. Vào tháng 3 năm 2008, các nhà khoa học đã quan sát thấy những hố nước dài tới 3 mét (9,8 ft) sau một đêm. Hầu hết sụt lún ở khu vực xung quanh núi lửa là diễn ra chậm hơn, vào khoảng 1 milimét (0,039 in) mỗi ngày. Một nghiên cứu của một nhóm các nhà khoa học địa lý Indonesia do Bambang Istadi dẫn đầu đã dự đoán khu vực bị ảnh hưởng bởi dòng chảy bùn trong khoảng thời gian mười năm. Các nghiên cứu gần đây hơn được thực hiện vào năm 2011 dự đoán rằng bùn sẽ tiếp tục chảy trong 20 năm nữa, thậm chí lâu hơn.

Ở Suoh caldera thuộc Lampung, hàng chục nón bùn và hố bùn khác nhau về nhiệt độ đã được tìm thấy.

Trung Á
Nhiều núi lửa bùn hoạt động trên khu vực ven bờ Biển Đen và Biển Caspi. Các lực kiến tạo và lắng đọng trầm tích lớn xung quanh đã tạo ra một số trường núi lửa bùn, nhiều ngọn trong số chúng phun ra khí mêtan và hydrocarbon. Các ngọn cao hơn 200 mét (656 ft) hoạt động ở Azerbaijan, với những vụ phun trào lớn đôi khi tạo ra ngọn lửa có quy mô tương tự. Có những ngọn núi lửa bùn ở Georgia, chẳng hạn như ở khu vực Akhtala.

Iran và Pakistan sở hữu những ngọn núi lửa bùn trong dãy núi Makran ở phía nam hai nước. Một ngọn núi lửa bùn lớn nằm ở Balochistan, Pakistan. Nó được biết đến với cái tên Baba Chandrakup (nghĩa đen là Cha Moonwell) nằm trên đường đến Hinglaj và là một địa điểm hành hương của đạo Hindu.

Azerbaijan

 Azerbaijan và bờ biển Caspi của nó là nơi có gần 400 ngọn núi lửa bùn, hơn một nửa trong tổng số núi lửa bùn trên khắp các lục địa. Vào năm 2001, một ngọn núi lửa bùn cách Baku  phun ra cột lửa cao .
 Ở Azerbaijan, các vụ phun trào bắt nguồn từ một hồ chứa bùn sâu được kết nối với bề mặt ngay cả trong thời gian không hoạt động, khi nước thấm qua cho thấy nguồn gốc sâu. Rò rỉ có nhiệt độ thường cao hơn nhiệt độ mặt đất xung quanh 2 °C (3,6 °F) - 3 °C (5,4 °F). Núi lửa bùn Lökbatan từ năm 1998 đã được trình lên UNESCO để có thể trở thành Di sản thế giới, nó nằm trong Danh sách dự kiến.
 Vào năm 2017 CNN Travel đã đưa Vườn quốc gia Gobustan vào danh sách 50 kỳ quan thiên nhiên thế giới.

Ấn Độ
Đảo Baratang, một phần của quần đảo Andaman Lớn thuộc quần đảo Andaman, Ấn Độ Dương, có một số địa điểm hoạt động núi lửa bùn.

Iran

Có nhiều núi lửa bùn ở Iran: đặc biệt, tại các tỉnh Golestan, Hormozgan, Sistan và Baluchestan, trong đó có ngọn Pirgel cao nhất Iran.

Philippines
Trong Quần đảo Rùa thuộc tỉnh của Tawi-Tawi, rìa tây nam của Philippines giáp Malaysia, có sự hiện diện của những ngọn núi lửa bùn được thể hiện rõ trên ba hòn đảo - Lihiman, Great Bakkungan và một đảo thuộc Quần đảo Boan. Phần đông bắc của đảo Lihiman nổi bật vì có một loại bùn đùn dữ dội hơn trộn lẫn với những tảng đá lớn, tạo ra một miệng hố rộng 20 m (66 ft) trên phần đồi núi của hòn đảo. Những vụ đùn như vậy được báo cáo là đi kèm với động đất nhẹ và bằng chứng về vật chất đùn có thể được tìm thấy trong cây cối xung quanh. Việc ép bùn dưới biển ra khỏi đảo đã được quan sát bởi người dân địa phương.

Các địa điểm châu Á khác

Trung Quốc có một số núi lửa bùn ở tỉnh Tân Cương.
Có các ngọn núi lửa bùn nằm tại thị trấn Trin Buu, phân khu Magway ở Myanmar (Miến Điện).
Có hai núi lửa bùn đang hoạt động và một số không hoạt động ở Nam Đài Loan. Núi lửa bùn Wushan nằm ở quận Yanchao của thành phố Cao Hùng. Có những ngọn núi lửa bùn đang hoạt động ở thị trấn Wandan của huyện Pingtung.
Có các ngọn núi lửa bùn trên đảo Pulau Tiga, ngoài khơi bờ biển phía tây của bang Sabah của Malaysia nằm trên đảo Borneo.
Núi lửa bùn Meritam, được người dân địa phương gọi là 'lumpur bebuak', nằm cách Limbang, Sarawak, Malaysia khoảng 35 km là một điểm thu hút khách du lịch.
Một tai nạn khoan ngoài khơi Brunei trên đảo Borneo năm 1979 đã khiến một ngọn núi lửa bùn mất 20 giếng cứu trợ và gần 30 năm phải dừng lại việc thăm dò dầu khí.
Các núi lửa bùn đang hoạt động xảy ra ở Oesilo (Quận Oecusse, Đông Timor). Một ngọn núi lửa bùn ở Bibiluto (quận Viqueque) đã phun trào từ năm 1856 đến 1879.

Bắc Mỹ

Núi lửa bùn ở lục địa Bắc Mỹ bao gồm:

 Một cánh đồng núi lửa bùn lạnh cỡ nhỏ (<) được kiểm soát nằm ở Bờ biển Mendocino của California, gần Glenblair và Fort Bragg, California. Đất sét hạt mịn đôi khi được thu hoạch bởi thợ gốm địa phương.
 Núi lửa bùn Shrub và Núi lửa bùn Klawasi trong lưu vực sông Copper bên dãy núi Wrangell, Alaska. Khí thải chủ yếu là CO2 và nitơ; các núi lửa được liên kết với hoạt động magma.
 Một ngọn núi lửa bùn không tên cao  với đỉnh rộng khoảng , cách bờ biển Redondo, California 24 km (15 dặm) và nằm dưới độ sâu  của Thái Bình Dương.

Một cánh đồng núi lửa bùn nhỏ (<) ở khu vực địa nhiệt biển Salton gần thị trấn Niland, California. Phát thải chủ yếu là CO2. Một trong số đó, được gọi là Niland Geyser, không ngừng hoạt động thất thường.

 Núi lửa bùn Smooth Ridge nằm ở độ sâu  dưới nước gần Hẻm núi Monterey, California.
 Núi lửa bùn Kaglulik, nằm ở độ sâu  dưới đáy Biển Beaufort, gần ranh giới phía bắc của Alaska và Canada. Dầu mỏ được cho là tồn tại trong khu vực này.
 Núi lửa bùn Maquinna, nằm ở vị trí  về phía tây đảo Vancouver, British Columbia, Canada.

Núi lửa bùn tại Yellowstone"

Tên của các ngọn núi mang đặc điểm "Núi lửa bùn" tại Vườn quốc gia Yellowstone và khu vực xung quanh có thể không chính xác; chúng bao gồm các suối nước nóng, chậu bùn và fumaroles, chứ không phải là một ngọn núi lửa bùn thực sự. Tùy thuộc vào định nghĩa chính xác của thuật ngữ núi lửa bùn, sự hình thành Yellowstone có thể được coi là cụm núi lửa bùn thủy nhiệt. Đặc điểm này ít hoạt động hơn nhiều so với mô tả được ghi lại đầu tiên, mặc dù khu vực này khá năng động. Yellowstone là một khu vực địa nhiệt với một khoang magma gần bề mặt, và khí hoạt động chủ yếu là hơi nước, cacbon dioxide và hydro sulfide.

Tuy nhiên, có những núi lửa bùn và mạch nước bùn ở một vài nơi thuộc Yellowstone. Một "nồi bùn tuần hoàn có cơ sở hoạt động theo chiều dọc" đôi khi hoạt động như một mạch nước phun, phun bùn lên cao đến khoảng 10 mét.

Caribê

 Có nhiều núi lửa bùn ở Trinidad và Tobago ở Caribbean, gần khu dự trữ dầu khí ở phía nam đảo Trinidad. Kể từ ngày 15 tháng 8 năm 2007, núi lửa bùn Moruga Bouffle phun trào ra khí metan cho thấy nó đang hoạt động. Có một số núi lửa bùn khác ở các hòn đảo nhiệt đới bao gồm:
 Núi Devils Woodyard gần Trinidad và Tobago.
 Núi Moruga Bouffe gần Moruga.
 Núi Piparo.
 Chatham dưới đáy nước trong kênh Columbus; núi lửa bùn này định kỳ tạo ra một hòn đảo có thời gian tồn tại ngắn.
 Núi lửa bùn Erin Bouffe gần bãi biển Los Iros.
 Núi lửa bùn L'eau Michel ở Bunsee Trace, Penal.
 Một số núi lửa bùn lớn đã được xác định trên khu phức hợp bồi tụ ở ngoài khơi Barbados.

Nam Mỹ

Venezuela

Phần lãnh thổ phía đông của Venezuela có một số núi lửa bùn (hoặc vòm bùn), tất cả chúng đều có nguồn gốc liên quan đến các mỏ dầu. Bùn cách Maturín , chứa nước, khí sinh học, hydrocarbon và một lượng muối đáng kể. Gia súc từ savanna thường tụ tập xung quanh để liếm bùn khô vì hàm lượng muối của nó.

Colombia
Núi El Totumo, đánh dấu sự phân chia giữa Bolívar và Atlantico ở Colombia. Núi lửa này cao khoảng  và có thể chứa 10 đến 15 người trong miệng núi lửa; Nhiều khách du lịch và người dân địa phương thường ghé thăm ngọn núi lửa này do những lợi ích dược phẩm của bùn; nó nằm cạnh một cienaga, hay hồ. Núi lửa này đang trong tình trạng tranh chấp pháp lý giữa Bolívar và Atlántico vì giá trị du lịch của nó.

Xem thêm
 Núi lửa nhựa đường
 Lỗ phun lạnh
 Miệng phun thủy nhiệt
 Núi lửa đá lạnh
 Bùn núi lửa
 Mêtan hyđrat
 Núi lửa cát
 Núi ngầm

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Origin of mud volcanoes
  Cold water mud volcanoes created by artesian pressure in Minnesota's Nemadji River basin
 Bulletin Of Mud Volcanology Azerbaijan Academy Of Sciences (in English)
 Gaia's Breath—Methane and the Future of Natural Gas  – USGS, Tháng 6 năm 2003
 Azeri mud volcano flares – ngày 29 tháng 10 năm 2001, BBC report
 Redondo Beach mud volcano with methane hydrate deposits
 Hydrocarbons Associated with Fluid Venting Process in Monterey Bay, California
 Hydrothermal Activity and Carbon-Dioxide Discharge at Shrub and Upper Klawasi Mud Volcanoes, Wrangell Mountains, Alaska – U.S. Geological Survey Water-Resources Investigations Report 00-4207
 Mud Volcano Eruption at Baratang, Middle Andamans
 Article on mud volcanoes from Azerbaijan International
 Mud volcano floods Java, Tháng 8 năm 2006
 Mud volcano work suspended, 25 tháng 2 năm 2007, Al Jazeera English
 Possible mud volcano on Mars (BBC News)
 Of Mud Pots and the End of the San Andreas Fault (Seismo Blog)
 Mud Volcanoes at West Nile Delta Video quay bởi GEOMAR I Helmholtz-Centre for Ocean Research Kiel

Núi lửa học
Thạch luận
Địa mạo núi lửa
Bùn


title: Bourg-de-Bigorre

text:
Bourg-de-Bigorre là một xã thuộc tỉnh Hautes-Pyrénées trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Khu vực này có độ cao trung bình 340 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE

Xã của Hautes-Pyrénées


title: Acosmeryx miskini

text:
Acosmeryx miskini là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Nó được miêu tả bởi Murray năm 1873, và được tìm thấy ở New Guinea tới đông bắc Úc.

Sải cánh dài khoảng 80 mm.

Chú thích

Tham khảo

Acosmeryx


title: Tipula johnsoniana

text:
Tipula johnsoniana là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Nearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Woimbey

text:
Woimbey  là một xã thuộc the tỉnh Meuse trong vùng Grand Est đông bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 220 mét trên mực nước biển. Dân số theo điều tra năm 1999 của INSEE là 106 người. Diện tích là 15,3 km2.

Tham khảo

Xã của Meuse


title: Grazing in the Grass

text:
"Grazing in the Grass" là ca khúc trích từ album nhạc phim The Lion King 1½ và album This Is My Time được do ca-nhạc sĩ người Mỹ Raven-Symoné trình bày. Bản gốc của ca khúc này là một ca khúc nhạc không lời do Philemon Hou sáng tác và trình diễn cùng Hugh Masekela. Bản gốc đứng vị trí quán quân trên bảng xếp hạng Billboard Hot 100 tại Mĩ.
Ca khúc này đồng thời cũng chính là đĩa đơn đầu tiên của cô trích từ album phòng thu This Is My Time; bản video ca nhạc được trình chiếu trên kênh Disney Channel kèm theo các cảnh trong phim The Lion King 1½.

Liên kết ngoài

Đĩa đơn năm 2004
Đĩa đơn năm 1968
Bài hát năm 1968
Đĩa đơn năm 1969
Đĩa đơn quán quân Billboard Hot 100
Đĩa đơn quán quân Billboard Hot R&B/Hip-Hop Songs
Khí nhạc
Đĩa đơn đầu tay


title: Saint-Chels

text:
Saint-Chels là một xã thuộc tỉnh Lot tây nam Pháp. Xã có diện tích 17,86 km², dân số theo điều tra năm 1999 là 139 người. Khu vực này có độ cao trung bình 394 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintchels


title: 13849 Dunn

text:
13849 Dunn (1999 XN86) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 7 tháng 12 năm 1999 bởi Nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 13849 Dunn

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1999


title: Saint-Jean-et-Saint-Paul

text:
Saint-Jean-et-Saint-Paul là một xã ở tỉnh Aveyron, thuộc vùng Occitanie ở miền nam nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Aveyron

Tham khảo

Saintjeanetsaintpaul


title: Tuổi Trẻ (báo)

text:
Báo Tuổi Trẻ là cơ quan ngôn luận của Thành đoàn Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh TP. HCM và đã phát triển thành một tổ hợp truyền thông đa phương tiện, gồm các ấn bản: nhật báo Tuổi Trẻ, tuần báo Tuổi Trẻ Cuối Tuần, bán nguyệt san Tuổi Trẻ Cười và hệ sinh thái báo điện tử Tuổi Trẻ Online, Tuổi Trẻ TV Online (tiếng Việt), Tuổi Trẻ Cười Online và Tuoi Tre News (tiếng Anh).

Tháng 6 năm 2008, nhật báo Tuổi Trẻ phát hành trên cả nước Việt Nam với số lượng gần 500.000 bản/ngày, đây là số lượng ấn bản nhật báo lớn nhất cả nước. Về sau số lượng phát hành sụt giảm dần, còn khoảng 220.000 bản/ngày (năm 2015) do sự cạnh tranh từ báo điện tử.

Lịch sử

Báo Tuổi Trẻ ra đời chính thức ngày 2 tháng 9 năm 1975. Số báo Tuổi Trẻ đầu tiên phát hành với số lượng khoảng 5.000 bản/tuần. Trụ sở đầu tiên của báo Tuổi Trẻ tại 55 Duy Tân (nay là Phạm Ngọc Thạch, Quận 3, Thành phố Hồ Chí Minh).

Đến tháng 7 năm 1981, Tuổi Trẻ được phát hành hai kỳ/tuần (thứ tư và thứ bảy) với số lượng 30.000 bản/kỳ. Ngày 10 tháng 8 năm 1982, Tuổi Trẻ tăng lên ba kỳ phát hành mỗi tuần (thứ ba, thứ năm, thứ bảy).

Ngày 16 tháng 1 năm 1983, Tuổi Trẻ Chủ nhật ra đời với số lượng khoảng 20.000 tờ mỗi kỳ. Bảy năm sau, Tuổi Trẻ Chủ nhật đạt kỷ lục 131.000 tờ trong năm 1990. Ngày 1 tháng 1 năm 1984, Tuổi Trẻ Cười ra đời, là tờ báo trào phúng duy nhất của Việt Nam lúc đó. Số lượng phát hành ban đầu khoảng 50.000, sau đó nhanh chóng tăng đến 250.000 tờ vào cuối năm đó.

Đến 1 tháng 9 năm 2000, số thứ sáu được phát hành. Sau đó, 2 số thứ tư và thứ hai lần lượt được xuất bản vào các ngày 23 tháng 1 và 7 tháng 10 năm 2002.

Ngày 1 tháng 12 năm 2003, báo điện tử Tuổi Trẻ Online ra mắt chính thức. Chưa đầy hai năm sau, TTO đã vươn lên vị trí thứ ba về số lượt truy cập trong bảng xếp hạng tất cả các website tiếng Việt trên thế giới.

Từ ngày 4 tháng 2 năm 2005, Tòa soạn của báo đặt tại số 60A đường Hoàng Văn Thụ, phường 9, quận Phú Nhuận, thành phố Hồ Chí Minh.

Từ ngày 2 tháng 4 năm 2006, Tuổi Trẻ chính thức trở thành một tờ nhật báo khi được phép ra thêm một kỳ vào ngày chủ nhật. Cùng lúc đó, tuần báo Tuổi Trẻ Chủ Nhật đổi tên thành Tuổi Trẻ Cuối tuần (hiện phát hành 60.000 bản/kỳ).

Ngày 3 tháng 8 năm 2008, Truyền hình Tuổi Trẻ - Tuổi Trẻ TV Online (TVO) được thành lập, sản xuất những chương trình truyền hình phát trên Tuổi Trẻ Online và hợp tác phát sóng với các kênh truyền hình trong nước.

Từ ngày 1 tháng 11 năm 2009, Tuổi Trẻ chủ nhật ra ấn bản 4 màu (tăng lên 24 trang) phát hành lần đầu tiên.

Ngày 18 tháng 6 năm 2010, báo điện tử Tuổi Trẻ News (tiếng Anh) được thành lập và ngay sau đó là Tuổi Trẻ Mobile vào tháng 9 năm 2010.

Từ 21-6-2022, Tuổi Trẻ Online bắt đầu chạy thử nghiệm trang Podcast tại địa chỉ podcast.tuoitre.vn. Đây là một trang mới của báo Tuổi Trẻ tại địa chỉ podcast.tuoitre.vn nhằm đa dạng hóa nội dung và đa dạng hóa kênh phân phối đến với công chúng trên không gian mạng.

Xử phạt

Báo Tuổi Trẻ đã trải qua một chặng đường lịch sử đầy thăng trầm và có thể coi đây là một trong những dẫn chứng điển hình về một tờ báo Việt Nam có ảnh hưởng trong dư luận. Một số vụ việc lien quan được biết đến rộng rãi, được đưa tin trên báo chí là:
 Vụ kỷ luật, cách chức Tổng biên tập Vũ Kim Hạnh: Vụ kỷ luật lớn đầu tiên với báo Tuổi Trẻ vào năm 1992 khi bà Vũ Kim Hạnh, Tổng biên tập báo lúc đó bị xem là "phạm khuyết điểm" nghiêm trọng khi cho đăng một số tư liệu chưa được công bố liên quan đến đời tư của Chủ tịch Hồ Chí Minh, trong đó có những tư liệu cho rằng Chủ tịch Hồ Chí Minh có vợ. Ông Lê Văn Nuôi, khi đó đang là Bí thư Thành Đoàn Thành phố Hồ Chí Minh, đã ra quyết định đình chỉ chức vụ tổng biên tập của bà Hạnh. Ông Nuôi phải kiêm nhiệm chức tổng biên tập báo Tuổi Trẻ cho đến khi hết nhiệm kỳ ở Thành Đoàn thì chuyển về làm tổng biên tập tờ báo này.
 Vụ kỷ luật, chuyển công tác Tổng biên tập Lê Văn Nuôi: Vụ kỷ luật này là "cộng dồn án" của nhiều vụ sai phạm như vụ Tuổi Trẻ Cười in lại một biếm họa của tờ Thời báo Kinh tế Viễn đông (FEER) ngay trên trang bìa trong đó có các nhà tư bản nước ngoài quay trở lại Việt Nam và rải đầy dollar Mỹ trên bầu trời; trong đó có một vụ việc như giọt nước làm tràn ly là công bố một thăm dò giới trẻ, trong đó kết quả cuối cùng cho thấy giới trẻ hâm mộ các thần tượng tư bản bên Hoa Kỳ như Bill Gates hơn các lãnh tụ trong lịch sử Việt Nam. Thăm dò này được thực hiện dựa trên phương pháp xã hội học thông thường và trong đó các lựa chọn trả lời được đưa ra theo các tiêu chí rất chung.
 Vụ truy tố phóng viên Lan Anh: Năm 2005, Tuổi Trẻ đã gặp rắc rối với loạt bài điều tra của nhà báo Lan Anh về công ty dược phẩm Zuellig Pharma đang lũng đoạn thị trường thuốc tây nhập khẩu. Do chính sách lúc bấy giờ của chính quyền là ủng hộ công ty nước ngoài, dẫn đến truy tố người viết báo về tội "chiếm đoạt tài liệu bí mật nhà nước" vì đã đưa tin về văn bản mà "nội dung chính của văn bản mật đó có được Chánh thanh tra Bộ Y tế Trần Quang Trung và Vụ trưởng Vụ Kế hoạch tài chính Dương Huy Liệu đề cập tại cuộc họp báo trước đó (ngày 28/4)", buộc tờ báo kỷ luật phóng viên này.
 Vụ kỷ luật hai Phó Tổng biên tập năm 2007: Từ ngày 14 tháng 8 năm 2007, hai phó tổng biên tập của báo Tuổi Trẻ là Huỳnh Sơn Phước và Trương Quang Vĩnh đã mất chức vì không được bổ nhiệm lại, thay thế họ là hai cán bộ trẻ của Thành Đoàn Thành phố Hồ Chí Minh dù họ chưa có kinh nghiệm làm báo. Sự kiện này sau đó đã gây ra phản ứng từ dư luận và được cựu thủ tướng Võ Văn Kiệt lên tiếng. Đây không phải là lần đầu báo Tuổi Trẻ bị thay đổi Ban Biên tập, Vũ Kim Hạnh và Lê Văn Nuôi là hai tổng biên tập Tuổi Trẻ trước đây cũng đã bị mất chức và đẩy ra ngoài ngành báo chí. Dư luận cũng cho rằng Thành Đoàn Thành phố Hồ Chí Minh bố trí 2 thành viên vào chỗ của Huỳnh Sơn Phước và Trương Quang Vĩnh nhằm tìm cách uốn nắn, đưa Tuổi Trẻ trở vào khuôn phép của báo đoàn thể địa phương, và cũng không phải lần đầu tiên Thành Đoàn TP. HCM cử người đến để nắm lại bộ máy biên tập.
 Vụ kỷ luật hàng loạt liên quan đến đưa tin về PMU18: Vụ việc tiếp theo là hai nhà báo Nguyễn Văn Hải (Báo Tuổi Trẻ) và Nguyễn Việt Chiến (Báo Thanh Niên) bị bắt tạm giam ngay tại trụ sở cơ quan an ninh điều tra, Bộ Công an vào ngày 12/5/2008 vì các vấn đề liên quan đến việc đưa tin vụ án PMU18. Sau đó ông Hải đã được thả ngay sau khi xét xử và thừa nhận có nhiều sai lầm trong quá trình tác nghiệp. Liên quan đến vụ việc này, ngày 1/08/08, Bộ Thông tin và Truyền thông đã quyết định tước thẻ nhà báo đối với bảy người đang làm việc tại bốn tờ báo khác nhau, trong đó, báo Tuổi Trẻ có hai người bị tước thẻ là ông Bùi Văn Thanh (bút danh là Bùi Thanh), Phó Tổng biên tập và ông Dương Đức Đà Trang, Trưởng Văn phòng đại diện tại Hà Nội là những người đã trực tiếp viết, biên tập, duyệt đăng các tin bài về vụ PMU 18, trong đó có những thông tin sai sự thật nghiêm trọng. Ông Thanh là người cực lực phản đối các động thái của pháp luật liên quan đến tờ báo và có hành vi chống đối một cách công khai khi cho thiết kế, in một poster có hình Nguyễn Văn Hải, dán ngay trước tòa soạn, các văn phòng và biến thành avatar trên các trang blog, trang mạng khác; đồng thời vận động mọi người làm việc này cùng mình.

 Vụ kỷ luật buộc thôi chức Tổng biên tập Lê Hoàng: Ông Lê Hoàng bị thôi chức Tổng biên tập và phải bàn giao cho cấp phó của mình từ ngày 1/1/2009 cùng ông Nguyễn Công Khế, Tổng biên tập báo Thanh niên. Sự kiện này có phần liên quan và bắt nguồn từ những sai phạm trong quá trình đưa tin về vụ PMU18 song cũng là "cộng dồn" của nhiều vụ việc trước và sau đó. Đây là Tổng biên tập thứ tư rời Tuổi trẻ và là Tổng biên tập thứ ba của Tuổi trẻ phải thôi chức khi đương nhiệm vì lý do liên quan đến kỷ luật. Người không bị kỷ luật là các ông Võ Như Lanh và Tăng Hữu Phong.
 Vụ truy tố phóng viên Hoàng Khương: Trong thời gian công tác tại báo Tuổi Trẻ, Hoàng Khương là tác giả của bài điều tra về hành vi nhận hối lộ để giải cứu đua xe trái phép của cảnh sát giao thông. Bị cho là có hành vi đưa hối lộ nên ông bị đề nghị tước thẻ nhà báo và điều tra về tội danh này. Ngày 02 tháng 1 năm 2012, Cơ quan Cảnh sát điều tra công an Thành phố Hồ Chí Minh đã tống đạt các quyết định khởi tố bị can, bắt tạm giam đối với Hoàng Khương. Đến ngày 23 tháng 5 đã đề nghị truy tố ông về hành vi đưa hối lộ. Trong 2 ngày 6 và 7 tháng 9 năm 2012 Hoàng Khương bị đưa ra xét xử tại tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh, tại phiên tòa sơ thẩm ông bị tuyên án 4 năm về tội đưa hối hộ, nhưng ông cho rằng mình chỉ mắc sai sót trong nghề nghiệp.
 Vụ trưởng phòng Truyền hình - Báo Tuổi Trẻ bị tố cáo cưỡng hiếp cộng tác viên: Tháng 4 năm 2018, một nữ cộng tác viên đã tố cáo bị nhà báo Anh Thoa (tên thật là Đặng Anh Tuấn), Trưởng phòng truyền hình của báo Tuổi trẻ cưỡng hiếp. Ngày 19 tháng 4 báo Tuổi Trẻ đưa ra bản tin ban đầu với nội dung cho rằng lời tố cáo chưa có căn cứ rõ ràng. Ngày hôm sau, khoa Báo chí – Truyền thông (Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh), nơi cộng tác viên đang theo học, đã gửi một văn bản (và cũng đưa lên mạng xã hội) bày tỏ sự thất vọng về những phản hồi của báo Tuổi Trẻ đưa ra trong bản tin ban đầu trên. Chiều 21 tháng 4, báo Tuổi Trẻ phát đi thông tin nhà báo Anh Thoa vừa gửi đơn xin từ chức trưởng Phòng Truyền hình đến Ban biên tập báo Tuổi Trẻ. Đến nay, vẫn chưa có kết quả công bố từ cơ quan điều tra về vụ việc này.
 Vụ báo điện tử Tuổi Trẻ Online bị đình bản 3 tháng : Ngày 16 tháng 7 năm 2018, Cục trưởng Cục Báo chí, Bộ Thông tin và Truyền thông Lưu Đình Phúc ký quyết định xử phạt hành chính trong hoạt động báo chí xuất bản đối với báo điện tử Tuổi Trẻ Online vì đã đăng tải nội dung "không đúng sự thật và gây mất đoàn kết dân tộc". Trong bài viết: "Chủ tịch nước đồng ý cần ban hành Luật Biểu tình" đăng ngày 19 tháng 6 năm 2018, Tuổi Trẻ Online đã thông tin: "Tiếp xúc cử tri với vai trò đại biểu Quốc hội TP.HCM, Chủ tịch nước Trần Đại Quang nói, ông đồng tình với kiến nghị cử tri cần có Luật biểu tình và hứa báo cáo Quốc hội về nội dung này". Trong quyết định xử phạt, Cục Báo chí khẳng định Chủ tịch nước không hề phát ngôn nội dung như vậy trong buổi tiếp xúc, và đánh giá đây là thông tin sai sự thật, gây ảnh hưởng "rất nghiêm trọng". Quyết định cũng nêu, trong phần bình luận dưới bài viết "Sao trong quy hoạch chưa thấy cao tốc miền Tây ?" đăng ngày 26 tháng 5 năm 2017 có thông tin "gây mất đoàn kết dân tộc", mang tính xúc phạm vùng miền. Với 2 nội dung trên, Cục Báo chí yêu cầu Tuổi Trẻ Online phải cải chính, xin lỗi, nộp phạt 220 triệu đồng và đình bản ba tháng kể từ ngày 16 tháng 7 năm 2018.
 Vụ báo Tuổi Trẻ Cười xúc phạm đạo Phật: Trên trang web và Facebook Tuổi Trẻ Cười vào ngày 23/9/2020 đã đăng bài viết "Ứng dụng lễ chùa, nạp tiền được phù hộ cả tháng" với tranh biếm họa đức Phật và tín đồ Phật giáo của họa sĩ Cacho (tức Phan Hồng Đức). Trong công văn gửi Ban Tôn giáo Chính phủ, Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam cho rằng nội dung này trên báo Tuổi trẻ đã xúc phạm Đức Phật, phỉ báng Phật giáo và cộng đồng Phật tử toàn cầu Chiều 29/9/2020, Ban biên tập báo Tuổi Trẻ đã đến Văn phòng 2 Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam để xin lỗi về vụ việc.

Các ấn phẩm
 Tuổi Trẻ: (nhật báo): Năm 2007 bắt đầu có 20 trang nội dung. Bao gồm Chính trị - Xã hội, Thế giới, Kinh tế, Giáo dục, Nhịp sống trẻ, Nhịp sống số, Sức khỏe,...
 Tuổi Trẻ Cuối tuần: (tuần báo) vốn có tên là Tuổi Trẻ Chủ nhật. Có nội dung phong phú với hầu hết các lĩnh vực, song do không có đầu tư tương xứng nên đến những năm đầu thế kỷ XXI, bị tụt hậu nặng nề.
 Tuổi Trẻ Cười: (tạp chí hàng tháng hiện nay là bán nguyệt san) xuất bản dưới thời Tổng biên tập Vũ Kim Hạnh. Từng là tờ báo trào phúng duy nhất. Tuy nhiên, cũng giống như Tuổi Trẻ Cuối tuần không có đầu tư xứng đáng nên đến nay cũng tụt hậu so với trước đó.
Tuổi Trẻ Cười Online: Ấn bản Online của chuyên trang Tuổi Trẻ Cười ra đời ngày 1 tháng 9 năm 2019 với nội dung hướng đến sự hài hước, vui vẻ online có xu hướng nhắm đến giới trẻ và hiện thực xã hội khác hoàn toàn với báo giấy Tuổi Trẻ Cười
 Tuổi Trẻ Online: (báo điện tử) Được xuất bản lần đầu dưới thời Tổng biên tập Lê Hoàng năm 2003. Sau đó, nhanh chóng trở thành ấn phẩm có tốc độ phát triển nhanh mạnh nhất với thứ hạng khoảng 740 trên thế giới và trong top 10 ở Việt Nam.
 Tuoitrenews: Ấn phẩm tiếng Anh của báo Tuổi Trẻ ra đời giữa năm 2010 và nhanh chóng trở thành một cổng thông tin tiếng Anh hàng đầu về Việt Nam.
 Áo trắng: (tạp chí hàng tháng) Là ấn phẩm liên kết với Nhà xuất bản Trẻ. Chủ yếu là thơ văn cho tuổi mới lớn.
 Tuổi Trẻ Mobile: Là phiên bản của Tuổi Trẻ Online cho các thiết bị di động.
 Tuổi Trẻ Media Online: Ấn phẩm đa phương tiện, phát hành trên mạng.
 Podcast Tuổi Trẻ:  Có địa chỉ tại website: podcast.tuoitre.vn nhằm đa dạng hóa nội dung và đa dạng hóa kênh phân phối đến với công chúng trên không gian mạng.
 Mực Tím Online
 Mực Tím
 Khăn quàng đỏ
 Nhi đồng TPHCM
 Rùa Vàng
 Ngôi sao nhỏ

Ban lãnh đạo
Đến nay đã có 8 đời Tổng biên tập báo Tuổi Trẻ:
Tổng biên tập Hoàng Đôn Nhật Tân (1978 - 1980).
Tổng biên tập Võ Như Lanh: (1980 - 1983).
 Tổng biên tập Vũ Kim Hạnh: (1983 - 1992), hiện là Chủ tịch Hội Doanh nghiệp hàng Việt Nam chất lượng cao Thành phố Hồ Chí Minh.
 Tổng biên tập Lê Văn Nuôi: (1992 - 2003), trước khi nhận chức là Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa VI, Bí thư Thành Đoàn.
 Tổng biên tập Lê Hoàng: (2003 - 2008), trước khi nhận chức là Giám đốc Nhà xuất bản Trẻ; hiện là Phó Chủ tịch Hội Xuất bản Việt Nam.
 Tổng biên tập Phạm Đức Hải: (2009 - 2014), Thành ủy viên, Phó Chủ tịch Hội đồng nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh khóa IX, nguyên Phó Ban Tuyên giáo Thành ủy kiêm Phó Tổng biên tập Trang thông tin điện tử Đảng bộ Thành phố, nguyên Phó Bí thư Thành đoàn Thành phố Hồ Chí Minh.
 Tổng biên tập Tăng Hữu Phong: (2015 - 2016), Đại biểu Hội đồng nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh khóa IX, nguyên là Phó Bí thư Thành Đoàn, Chủ tịch Hội Sinh viên Việt Nam Thành phố Hồ Chí Minh. Năm 2016, ông được điều động, chỉ định tham gia Ban chấp hành Đảng bộ, Ban thường vụ Quận ủy và giữ chức phó bí thư Quận ủy Tân Phú, Thành phố Hồ Chí Minh nhiệm kỳ 2015 - 2020. Hiện nay ông là Tổng Biên tập báo Sài Gòn Giải phóng.
Tổng biên tập Lê Thế Chữ: (10/2017 - nay), làm phó tổng biên tập rồi tổng biên tập báo Khăn Quàng Đỏ trước khi được điều động làm phó tổng biên tập báo Tuổi Trẻ năm 2010 và phó tổng biên tập phụ trách báo Tuổi trẻ tháng 12/2016.

Ban biên tập hiện tại
Ban biên tập hiện tại gồm tổng biên tập, phó tổng biên tập và ủy viên Ban biên tập cùng ban thư ký toà soạn:
 Tổng biên tập: Lê Thế Chữ.
 Phó Tổng biên tập: Lê Xuân Trung, Đinh Minh Trung, Trần Xuân Toàn, Nguyễn Hoàng Nguyên, Nguyễn Khắc Cường, Trần Gia Bảo.

Danh hiệu
Năm 2016, Báo Tuổi Trẻ nhận Huân chương lao động hạng nhì.

Chú thích

Xem thêm
Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh

Liên kết ngoài
Báo điện tử Tuổi Trẻ Online

Báo chí Việt Nam
Báo điện tử Việt Nam
Nhật báo Việt Nam
Báo chí Thành phố Hồ Chí Minh
Báo chí tiếng Anh
Báo chí chống tham nhũng


title: Danh sách hệ quản trị cơ sở dữ liệu quan hệ

text:
Hiện tại
 Alphora Dataphor (a virtual, federated DBMS and RAD IDE).
 Rel
MS SQL Server
Ocracle

Không còn dùng nữa
 IBM Business System 12
 IBM PRTV (ISBL)
 Multics Relational Data Store

Xem thêm
 Danh sách các hệ quản trị cơ sở dữ liệu SQL

Tham khảo

Hệ quản trị cơ sở dữ liệu quan hệ
Cơ sở dữ liệu

id:Daftar sistem manajemen database relasional


title: Chính quyền địa phương ở Nhật Bản

text:
Chính quyền địa phương ở Nhật Bản bắt đầu hình thành từ thời kỳ Minh Trị duy tân. Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, chính quyền địa phương trở nên có quyền tự chủ cao. Gần đây, họ được phân công thêm nhiều trách nhiệm và được hưởng thêm nhiều quyền hạn.

Quyền tự chủ của địa phương
Khái niệm tự chủ của bộ máy chính quyền địa phương ở Nhật Bản mang hàm nghĩa rằng, cấp cơ sở và cấp trung gian giữa cơ sở với trung ương có quyền tự quyết và quản lý các chính sách công cộng theo sáng kiến riêng một cách tương đối tự do. Từ năm 1947, Hiến pháp của Nhật Bản dành hẳn một chương (Chương 8: Tự trị địa phương) về chính quyền địa phương. Cũng năm đó, Luật Tự chủ địa phương được ban hành,quy định chính quyền địa phương của Nhật Bản gồm hai cấp: chính quyền cấp tỉnh (都道府県) và chính quyền cấp hạt (市町村). Thực ra có một số hạt lớn được hưởng qui chế đặc biệt gọi là đô thị quốc gia (政令指定市); mặt khác có một số đơn vị cấp hạt nông thôn (町村) có thể liên kết với nhau tạo thành các đơn vị gọi là gun (郡) hoặc shichoh (支庁); tuy nhiên những trường hợp thế này không phổ biến. Luật Tự chủ địa phương còn quy định cơ cấu, thành phần và quyền hạn của các cơ quan lập pháp và của người lãnh đạo được bầu ra tại địa phương. Cục Tự trị địa phương có trách nhiệm xúc tiến tinh thần của Hiến pháp và của Luật Tự chủ địa phương.

Đặc điểm
Hệ thống chính quyền địa phương của Nhật Bản sau chiến tranh chịu ảnh hưởng rất nhiều từ tinh thần tự chủ kiểu Mỹ- trái với hệ thống mang tính tập quyền trung ương theo mô hình kiểu Phổ thời kỳ trước chiến tranh. Hạt là địa phương cấp cơ sở ở Nhật Bản, chịu trách nhiệm chính trong việc cung ứng các hàng hóa công cộng thiết yếu đối với đời sống của nhân dân như điện nước, giáo dục cơ sở, công trình dân sinh phúc lợi, v.v... Cuối thập niên 1990, Nhật Bản có trên ba ngàn hạt. Tỉnh là địa phương cấp trung gian duy nhất giữa chính quyền trung ương với chính quyền cơ sở, chịu trách nhiệm chuyển tải các chính sách của trung ương về địa phương, thực hiện trách nhiệm chi đối với các kế hoạch phát triển toàn vùng và cung ứng các hàng hoá công cộng quan trọng mà quy mô tác động của chúng vượt ra khỏi phạm vi một hạt như đường giao thông, bảo vệ môi trường, v.v… Nhật Bản có 47 tỉnh.

Nếu như trách nhiệm phân công cho chính quyền các tỉnh giống nhau, thì trách nhiệm phân công cho chính quyền các hạt lại không như nhau tùy theo dân số của mỗi hạt. Hạt càng đông dân thì chính quyền hạt càng được phân công nhiều trách nhiệm. Các hạt có quy mô dân số rất lớn có thể được trung ương quyết định là các thành phố chỉ định quốc gia và được phân công rất nhiều trách nhiệm, có thể tương đương với trách nhiệm của chính quyền tỉnh mà hạt đó nằm trong. Các thành phố trung tâm vùng (中核市) cũng được phân công nhiều trách nhiệm. Các trách nhiệm được quy định rất rõ ràng bởi pháp luật.

Những cải cách gần đây
Gần đây, Nhật Bản đẩy mạnh phân quyền. Các chính quyền địa phương trở nên được giao nhiều trách nhiệm hơn và cũng có thêm quyền hạn. Các địa phương cấp hạt được khuyến khích sáp nhập với nhau để đáp ứng thực tế là phạm vi sinh hoạt của nhân dân địa phương ngày càng rộng hơn và để phát huy tính kinh tế nhờ quy mô trong cung ứng hàng hóa công cộng địa phương. Theo kế hoạch của chính phủ Nhật Bản, thông qua sáp nhập, số lượng chính quyền cấp cơ sở sẽ giảm xuống còn khoảng 1500.

Chú thích và Tham khảo
 Kodansha International (1994), Japan: Profile of a Nation, Kodansha International Ltd, Tokyo.

 Nguyễn Bình Giang và Võ Minh Lệ(2005), "Nên chia tách hay sáp nhập địa phương? Nhìn từ gócđộ tài chính công", Những vấn đề kinh tế thế giới, 3(107):32-38, tháng 3.

Xem thêm
Tỉnh Nhật Bản
Đơn vị hành chính cấp hạt của Nhật Bản
Chính phủ Nhật Bản

Nhật Bản
Chính phủ Nhật Bản


title: Altica yunnana

text:
Altica yunnana là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Wang miêu tả khoa học năm 1992.

Chú thích

Tham khảo

Altica


title: Propsephus hayekae

text:
Propsephus hayekae là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Girard miêu tả khoa học năm 1996.

Chú thích

Tham khảo

Propsephus


title: Tân Hoa (định hướng)

text:
Tân Hoa có thể là:

Địa danh

Việt Nam
 Xã Tân Hoa, huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang

Trung Quốc
 Quận Tân Hoa thuộc Thạch Gia Trang, tỉnh Hà Bắc
 Quận Tân Hoa thuộc Thương Châu, Hà Bắc
 Khu Tân Hoa thuộc Bình Đỉnh Sơn, Hà Nam
 Tân Hoa Môn, tên cổng chính của Trung Nam Hải, Bắc Kinh

Tổ chức
 Tân Hoa Xã, hãng thông tấn chính thức của Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa.
 Tập đoàn báo chí Tân Hoa, một công ty báo chí của tỉnh Giang Tô, Trung Quốc.
 Tân Hoa Nhật Báo, tờ báo do tập đoàn báo chí cùng tên xuất bản.


title: Mansat-la-Courrière

text:
Mansat-la-Courrière là một xã thuộc tỉnh Creuse trong vùng Nouvelle-Aquitaine miền trung nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 391-618 mét trên mực nước biển.

Địa lý
Thị trấn nằm trong thung lũng nhỏ, cự ly khoảng  về phía nam Guéret tại giao lộ các tuyến đường D36, D941 và tuyến đường D940.

Dân số

Địa điểm nổi bật
 Nhà thờ St.Martial, từ thế kỷ 12.
 Lâu đài thế kỷ 15.
 Tượng bằng đồng của vị thần Graeco-Roman Apollo được khai quật ở đây và hiện đang ở bảo tàng Louvre.

Liên kết ngoài
 Mansat-la-Courrière on the Quid website

Tham khảo

Xã của Creuse


title: Bình Chánh (định hướng)

text:
Bình Chánh có thể là một trong số các địa danh Việt Nam sau đây:

 Huyện Bình Chánh, Thành phố Hồ Chí Minh
 Xã Bình Chánh, huyện Bình Chánh, Thành phố Hồ Chí Minh
 Xã Bình Chánh, huyện Châu Phú, tỉnh An Giang
 Xã Bình Chánh, huyện Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam
 Xã Bình Chánh, huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi


title: Hallsberg (đô thị)

text:
Hallsberg Municipality (Hallsbergs kommun) là một đô thị ở hạt Örebro ở miền trung Thụy Điển. Thủ phủ nằm ở thị xã của Hallsberg.

Đô thị hiện nay được lập năm 1971 khi thị xã (köping) Hallsberg được hợp nhất với các đô thị xung quanh. Một loạt cuộc hợp nhất đã được tiến hành ở khu vực này trong các năm 1952, 1963 và 1967.

Các đơn vị dân cư trực thuộc
Hallsberg (thủ phủ)
Hjortkvarn
Pålsboda
Sköllersta
Vretstorp
Östansjö

Đô thị kết nghĩa

(1946) Toijala, Phần Lan
(1991) Valga, Estonia
(1996) Gifhorn, Đức

Tham khảo

Liên kết ngoài
Hallsberg Municipality - Trang mạng chính thức

Đô thị của hạt Örebro
Đô thị Thụy Điển


title: Leptotarsus subvittatus

text:
Leptotarsus subvittatus là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Leptotarsus


title: Agathotoma phryne

text:
Agathotoma phryne là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae, họ ốc cối.

Chú thích

Tham khảo

phryne
Động vật được mô tả năm 1919


title: Phù Lăng

text:
Phù Lăng (chữ Hán giản thể:涪陵区, Hán Việt: Phù Lăng khu) là một quận thuộc thành phố trực thuộc trung ương Trùng Khánh, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận này nằm ở giữa hai con sông Ô Giang và Trường Giang, còn có tên là "Du Đông Nam Đại Môn". Sông Ô Giang trước kia gọi là Phù Thủy.

Lịch sử
Do lăng mộ tiên vương nước Ba Quốc đều được đặt ở đây, cộng thêm tên cổ của dòng sông Ô (Ô Giang) chảy qua vùng đất đó là Phù Thủy nên nước Ba Quốc đặt tên cho vùng đất này là Phù Lăng và lập luôn một quận cùng tên tại đó.
Vào thời Tần Chiêu Vương năm thứ 30 (tức 227 TCN), thành lập huyện Chỉ. Đó là khởi thủy của quận. Thời nhà Tùy, thành lập huyện Phù Lăng thuộc quận Ba. Đến triều nhà Nguyên, nhập vào châu Phù Châu. Thời Minh Thanh đem phân về phủ Trùng Khánh.
Những năm đầu thời Dân quốc (1913), đổi châu Phù Châu thành huyện Phù Lăng trước sau phụ thuộc vào đạo Xuyên Đông và khu thứ 8 thuộc tỉnh Tứ Xuyên.
Sau khi thành lập nước CHND Trung Hoa, đầu năm 1950, thanh tra khu hành chính thứ 8 của tỉnh Tứ Xuyên thành lập hai chuyên khu Phù Lăng và Dậu Dương. Chuyên khu Phù Lăng quản lý 5 huyện: Phù Lăng, Nam Xuyên, Phong Đô, Vũ Long và Bành Thủy. Cùng với các huyện Trường Thọ của chuyên khu Đại Trúc, Thạch Trụ của chuyên khu Vạn Huyện, tất cả lệ thuộc vào khu hành thự Xuyên Đông.
20/12/1952, bãi bỏ chuyên khu Dậu Dương, các huyện Dậu Dương, Tú Sơn, Kiềm Giang đem nhập vào chuyên khu Phù Lăng
27/09/1952, đem huyện Trường Thọ giao cho thành phố Trùng Khánh trực tiếp quản lí; đến 16/01/1953 lại giao trả về chuyên khu Phù Lăng
10/03/1953, đem huyện Điếm Giang (chuyên khu Đại Trúc) giao cho chuyên khu Phù Lăng quản lí
13/04/1959, đem huyện Trường Thọ giao cho thành phố cấp địa khu Trùng Khánh trực tiếp quản lí
Tháng 9/1968, đổi tên chuyên khu Phù Lăng thành địa khu Phù Lăng
09/09/1983, bãi bỏ huyện Phù Lăng, thành lập thành phố cấp huyện Phù Lăng
18/05/1988, tách các huyện Thạch Trụ, Tú Sơn, Kiềm Giang, Dậu Dương và Bành Thủy từ địa khu Phù Lăng để thành lập địa khu Kiềm Giang
05/11/1995, bãi bỏ địa khu Phù Lăng, bãi bỏ thành phố cấp huyện Phù Lăng; thành lập thành phố cấp địa khu Phù Lăng, thành lập mới các quận Chỉ Thành và Lý Độ. Thành phố cấp địa khu Phù Lăng quản lí trực tiếp các huyện nguyên thuộc địa khu Phù Lăng cũ như Điếm Giang, Vũ Long, Phong Đô và 2 quận mới thành lập Chỉ Thành, Lý Độ. Thành phố cấp huyện Nam Xuyên thuộc địa khu Phù Lăng cũ do tỉnh trực tiếp quản lí.
15/09/1996, uỷ thác thành phố cấp địa khu Phù Lăng cho thành phố cấp địa khu Trùng Khánh quản lí phần vĩ mô.
14/03/1997, sáp nhập thành phố cấp địa khu Phù Lăng vào thành phố TTTW Trùng Khánh
20/12/1997, bãi bỏ thành phố cấp địa khu Phù Lăng và 2 quận Chỉ Thành, Lý Độ; thành lập quận Phù Lăng trực thuộc thành phố TTTW Trùng Khánh. Quận Phù Lăng thuộc TPTTTW Trùng Khánh nguyên là khu vực hành chính của 2 quận Chỉ Thành và Lý Độ thuộc thành phố cấp địa khu Phù Lăng cũ. Các đơn vị cấp huyện của thành phố cấp địa khu Phù Lăng cũ như thành phố cấp huyện Nam Xuyên và các huyện Vũ Long, Phong Đô, Điếm Giang đều do thành phố TTTW Trùng Khánh trực tiếp quản lí.

Hành chính
Phù Lăng quản hạt 9 nhai đạo biện sự xứ, 12 trấn và 6 hương. Tổng cộng 27 đơn vị hành chính cấp hương.
Nhai đạo: Đôn Nhân, Sùng Nghĩa, Lệ Chi, Giang Bắc, Giang Đông, Lý Độ, Long Kiều, Bạch Đào, Mã An.
Trấn: Nam Đà, Thanh Dương, Bách Thắng, Trân Khê, Thanh Khê, Tiều Thạch, Mã Vũ, Long Đàm, Lận Thị, Tân Diệu, Thạch Đà, Nghĩa Hòa.
Hương: La Vân, Đại Mộc, Vũ Long Sơn, Đại Thuận, Tăng Phúc, Đồng Lạc.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Trùng Khánh


title: 12572 Sadegh

text:
12572 Sadegh (1999 NN8) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 13 tháng 7 năm 1999 bởi nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 12572 Sadegh

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1999


title: Costa Serina

text:
Costa Serina là một đô thị ở tỉnh Bergamo, vùng Lombardia, Italia. Đô thị này có diện tích km2, dân số là người.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Đô thị tỉnh Bergamo
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Sông Đá Bạc

text:
Sông Đá Bạc (còn được gọi là sông Đá Bạch) là một con sông thuộc hệ thống sông Thái Bình.

Sông này dài khoảng 20 km, bắt đầu từ nơi hợp lưu giữa sông Phi Liệt (một nhánh của sông Kinh Thầy) và sông Đá Vách và chảy về hướng đông, tạo thành ranh giới tự nhiên giữa hai tỉnh thành Quảng Ninh và Hải Phòng. Đến khu vực cảng Điền Công (thành phố Uông Bí, Quảng Ninh), sông ngoặc về hướng nam và hợp lưu với sông Giá tại Bến Rừng thành dòng sông Bạch Đằng.

Chú thích

Tham khảo
Vietnam Administrative Atlas, Nhà xuất bản Bản Đồ, 2004

Liên kết ngoài

Hệ thống sông Thái Bình
Sông tại Hải Phòng
Sông tại Quảng Ninh


title: Epidendrum polyanthum

text:
Epidendrum polyanthum là một loài lan trong chi Epidendrum.

Tham khảo

Liên kết ngoài

polyanthum


title: Barnaul

text:
Barnaul (tiếng Nga: Барнаул) là một thành phố và trung tâm hành chính của vùng Altai, Nga. Barnaul nằm ở phía tây nam của vùng liên bang Siberia trên sông Obi. Dân số: 649.600 (ước tính 2007); 600.749 (điều tra dân số 2002).

Lịch sử

Thời cổ đại
Khu vực xung quanh thành phố là nơi sinh sống của người hiện đại, người Neanderthal và người Denisova trong hàng trăm nghìn năm. Họ định cư ở đây để tận dụng sự hợp lưu của các con sông, được sử dụng để vận chuyển và đánh bắt cá. Vào thời kỳ gần Công Nguyên, khu vực này được kiểm soát bởi người Scythia và các dân tộc Turk khác nhau.

Đế quốc Nga
Mặc dù được nhắc đến từ năm 1724, nhưng phải đến năm 1730 thành phố Barnaul mới được thành lập. Nó được nâng lên cấp thành phố vào năm 1771. Được chọn vì nằm gần dãy núi Altai giàu khoáng sản và gần một con sông lớn, nó được thành lập bởi gia đình quý tộc Demidov. Nhà Demidov muốn phát triển việc khai thác đồng trên núi, và họ đã sớm tìm thấy các mỏ bạc lớn. Năm 1747, các nhà máy của gia tộc Demidov được tiếp quản bởi chính quyền Sa hoàng. Barnaul trở thành trung tâm sản xuất bạc của toàn bộ Đế quốc Nga.

Năm 1914, Barnaul là địa điểm diễn ra cuộc bạo loạn lâu dài nhất ở Nga trong Chiến tranh thế giới thứ nhất. Đã có hơn 100 người thương vong trong cuộc giao tranh này.

Thế chiến II
Hơn một nửa số đạn dược hạng nhẹ mà Liên Xô sử dụng trong Chiến tranh thế giới thứ hai ước tính được sản xuất tại Barnaul.

Kinh tế
Barnaul là một trung tâm công nghiệp quan trọng ở phía tây Siberia. Có hơn 100 doanh nghiệp công nghiệp trong thành phố, với khoảng 120.000 lao động. Các ngành công nghiệp được chú trọng bao gồm chế biến dầu diesel và cacbon; cũng như sản xuất máy móc hạng nặng, lốp xe, đồ nội thất và giày dép.

Giao thông
Barnaul nằm trên các tuyến đường sắt Nam Siberia, Turkestan–Siberia và Omsk–Barnaul. Các phương tiện giao thông công cộng phổ biến trong thành phố là xe buýt và taxi.

Khí hậu
Barnaul có khí hậu lục địa ẩm (Köppen Dfb). Thành phố có mùa đông kéo dài, với nhiệt độ trung bình là -15,5 °C (4,1 °F) vào tháng 1, nhưng cũng có một giai đoạn ấm áp ngắn vào mùa hè với nhiệt độ trung bình là 19,9 °C (67,8 °F) vào tháng 7. Nhiệt độ có mức chênh lệnh lớn, từ dưới -45 °C (-49 °F) vào mùa đông đến trên 35 °C (95 °F) vào mùa hè.

Khí hậu tương đối khô. Lượng mưa trung bình trong khu vực là 433 mm (17,0 in) mỗi năm.

Thành phố kết nghĩa
  Flagstaff, Hoa Kỳ
  Zaragoza, Tây Ban Nha
  Bạch Thành, Trung Quốc
  Tân Cương, Trung Quốc (2007)
  Oskemen, Kazakhstan (2012)

Ghi chú

Liên kết

 Barnaul.org Official website of Barnaul
 GIS-Map of Barnaul
 Weather in Barnaul
 Map of Barnaul

Thành phố của Nga
Vùng Altai


title: Hopea kerangasensis

text:
Hopea kerangasensis là loài thực vật thuộc Họ Dầu, phân bố địa lý tại Indonesia và Malaysia.

Tham khảo

 Ashton P. 1998. Hopea kerangasensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Tải ngày 21 tháng 8 2007.

Chi Sao


title: Monnières, Loire-Atlantique

text:
Monnières là một xã thuộc tỉnh Loire-Atlantique, trong vùng Pays de la Loire ở phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 2-61 mét trên mực nước biển. Theo điều tra dân số năm 2006 của INSEE, xã có dân số 1714 người.

Tham khảo

Xã của Loire-Atlantique


title: Parnassius felderi

text:
Felder's Apollo Parnassius felderi là một loài bướm ngày sinh sống ở vùng núi cao được tìm thấy ở Amur, Ussuri và Trung Quốc, Triều Tiên và Nhật Bản. Nó là một thành viên của giống Snow Apollo (Parnassius), thuộc Họ Swallowtail (Papilionidae).

P. felderi is considered conspecific with Parnassius eversmanni by most authors but a good species by Weiss (1999).

Hình ảnh

Tham khảo

Weiss, J.C., 1999. The Parnassiinae of the world, Part 3. Sciences Nat, Venette, France.

Liên kết ngoài
Rusinsects

Parnassius


title: FAT

text:
FAT là viết tắt của "File Allocation Table" tạm dịch là "Bảng cấp phát tập tin". FAT được giới thiệu lần đầu tiên vào năm 1977 với phiên bản FAT12. Sau đó là các phiên bản FAT16 và
FAT32.

Bảng FAT gồm nhiều phần tử. Chiều dài mỗi phần tử được tính bằng số bit, biểu thị số đếm của bảng FAT.

So sánh giữa FAT12, FAT16 và FAT32

FAT12

FAT12 được dùng cho ổ đĩa mềm, ổ đĩa có dung lượng từ 32MB trở xuống. FAT12 sử dụng 12 bit để đếm nên chỉ có khả năng quản lý các ổ đĩa có dung lượng thấp hơn 32Mb với số lượng liên cung thấp.

FAT16

Với hệ điều hành MS-DOS, hệ thống tập tin FAT (FAT16 – để phân biệt với FAT32) được công bố vào năm 1981 đưa ra một cách thức mới về việc tổ chức và quản lý tập tin trên đĩa cứng, đĩa mềm. Tuy nhiên, khi dung lượng đĩa cứng ngày càng tăng nhanh, FAT16 đã bộc lộ nhiều hạn chế. Với không gian địa chỉ 16 bit, FAT16 chỉ hỗ trợ đến 65.536 liên cung (cluster) trên một phân vùng, gây ra sự lãng phí dung lượng đáng kể (đến 50% dung lượng đối với những ổ đĩa cứng trên 2 GB).

FAT32

Được giới thiệu trong phiên bản Windows 95 Service Pack 2 (OSR 2), được xem là phiên bản mở rộng của FAT16. Do sử dụng không gian địa chỉ 32 bit nên FAT32 hỗ trợ nhiều liên cung trên một phân vùng hơn, do vậy không gian đĩa cứng được tận dụng nhiều hơn. Ngoài ra với khả năng hỗ trợ kích thước của phân vùng từ 2GB lên 2000GB và chiều dài tối đa của tên tập tin được mở rộng đến 255 ký tự đã làm cho FAT16 nhanh chóng bị lãng quên. Tuy nhiên, nhược điểm của FAT32 là tính bảo mật và khả năng chịu lỗi (Fault Tolerance) không cao.

Xem thêm
 NTFS
 ExFAT

Tham khảo

Liên kết ngoài

FAT File System

Hệ thống tập tin
Microsoft Windows
Hệ thống tập tin máy tính
Thành phần Windows


title: Hydropsyche brevis

text:
Hydropsyche brevis là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Cổ bắc
Hydropsyche


title: Xylocopa mastrucata

text:
Xylocopa mastrucata là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Pérez mô tả khoa học năm 1901.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ong bầu
Động vật được mô tả năm 1901


title: Bulbophyllum fischeri

text:
Bulbophyllum fischeri là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

fischeri]]

F


title: Back to Basics Tour

text:
Back to Basics Tour là chuyến lưu diễn thứ tư của nghệ sĩ thu âm người Mỹ Christina Aguilera. Chuyến lưu diễn nhằm quảng bá cho album phòng thu thứ tư của cô là Back to Basics. Nó thu về 90 triệu đô với tổng số 82 buổi biểu diễn. Và đã đi qua Bắc Mỹ, châu Âu, châu Á và châu Đại Dương.

Các màn trình diễn
"Intro: Back to Basics" (Video Introduction)
"Ain't No Other Man"
"Back in the Day"
"Understand"
"Come On Over (All I Want Is You)"
"Slow Down Baby"
"Still Dirrty" (contains excerpts from "Can't Hold Us Down")
"I Got Trouble" (Video Interlude)
"Makes Me Wanna Pray"
"What a Girl Wants"
"Oh Mother"
"Enter the Circus" (Video/Dance Interlude)
"Welcome"
"Dirrty" (contains elements of "Cell Block Tango" and "Entrance of the Gladiators")
"Candyman"
"Nasty Naughty Boy"
"Hurt"
"Lady Marmalade"

Encore:
"Thank You (Dedication to Fans…)" (Video Interlude)
"Beautiful"
"Fighter"

Ngày lưu diễn

 Những buổi biểu diễn bị hủy

29 tháng 7 năm 2007 và 30 tháng 7 năm 2007 Melbourne, Úc Rod Laver Arena
2 tháng 8 năm 2007 và 3 tháng 8 năm 2007 Auckland, New Zealand Vector Arena

Giải thưởng năm 2007

Thu hình

Tất cả các buổi biểu diễn đều được ghi hình lại do Aguilera nói cô muốn thu thập vào "bộ sưu tập cá nhân" của mình; Tuy nhiên, một DVD với tựa đề Back to Basics: Live and Down Under vừa xuất xưởng vào ngày 5 tháng 2 năm 2008 đã đạt vị trí số 1 và trụ ở đó suốt 2 tuần. Cũng như Stripped Live in the UK, trong đó là một buổi biểu diễn hoàn chỉnh ở Adelaide, cùng với một số đoạn nhỏ ở Sydney và những đoạn phỏng vấn với Aguilera, Jordan Bratman, ban nhạc và ê-kíp thực hiện.

DVD ban đầu được dự định phát hành vào ngày 10 tháng 12 năm 2007 tại Liên hiệp Anh và một tuần sau đó là ở Hoa Kỳ, nhưng Aguilera phải hoãn ngày phát hành vì trong một đoạn phỏng vấn trong DVD cô có nhắc đến việc mình mang thai, mà trước đó cô đã ký hợp đồng thỏa thuận với một tờ tạp chí rằng sẽ không nói về cái thai trong bụng trước ngày xuất bản của tạp chí đó.

Ở Liên hiệp Anh còn có phát hành một bản Vinyl LP.

Nghệ sĩ biểu diễn mở màn
 Nizlopi (Châu Âu) (select venues)
 Akala (Châu Âu) (select venues)
 Jan Delay (Châu Âu) (select venues)
 Kaye Styles (Hà Lan và Bỉ)
 Bob Sinclar (Châu Âu) (select venues)
 Pussycat Dolls (Bắc Mỹ)
 Danity Kane (Hoa Kỳ)
 Ivy (Châu Á) (select venues)
 Lee Min Woo (Châu Á) (select venues)
 Mikey Bustos (Châu Á) (select venues)
 Kris Lawrence (Philippines) (select venues)
 Philippine All Star Dancers (Philippines) (select venues)
 Lowrider (Úc)
 Potap (Châu Âu) (select venues)
 Nastya Kamenskikh (Châu Âu) (select venues)

Đội ngũ thực hiện
Đạo diễn cho tour: Jamie King
Đạo diễn âm nhạc: Rob Lewis
Biên đạo múa: Jeri Slaughter
Thiết kế trang phục: Roberto Cavalli
Tiếp thị cho chuyến lưu diễn: AEG Live
Nhà tài trợ: Verizon Wireless, Orange, Sony Ericsson

Ban nhạc
Guitar: Tariqh Akoni and Errol Cooney
Bass: Ethan Farmer
Trống: Brian Frasier-Moore
Saxophone: Randy Ellis and Miguel Gandelman
Vũ công: Paul Kirkland, Kiki Ely, Tiana Brown, Dres Reid, Gilbert Saldivar, Monique Slaughter, Nikki Tuazon, Marcel Wilson and Jeri Slaughter
Trumpet: Ray Monteiro
Trombone: Garrett Smith
Nhạc cụ gõ: Ray Yslas
Hát bè: Sha'n Favors, Sasha Allen (ở Bắc Mỹ và châu Á Thái Bình Dương), Erika Jerry and Belle Johnson (ở châu Âu)

Crew
Tạo mẫu trang phục: Simone Harouche
Tạo mẫu tóc và trang điểm:'' Steve Sollitto
Thiết kế video dùng trong chuyến lưu diễn: Dago Gonzalez for Veneno, Inc.

Chú thích

Liên kết ngoài

 Website chính thức của Aguilera
 Back to Basics Tour Website

Chuyến lưu diễn hòa nhạc của Christina Aguilera
Chuyến lưu diễn hòa nhạc năm 2006
Chuyến lưu diễn hòa nhạc năm 2007
Chuyến lưu diễn hòa nhạc năm 2008


title: Quận Winona, Minnesota

text:
Quận Winona là một quận thuộc tiểu bang Minnesota, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số người. Quận lỵ đóng ở.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ chính

Quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Minnesota


title: 887

text:
Năm 887 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 887


title: Sardopaladilhia buccina

text:
Sardopaladilhia buccina là một loài ốc nước ngọt rất nhỏ, động vật thân mềm chân bụng có mài trong họ Hydrobiidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Sardopaladilhia
Động vật được mô tả năm 2003


title: Melicope obovata

text:
Melicope obovata (tiếng Anh thường gọi là Obovate Melicope) là một loài thực vật thuộc họ Rutaceae. Đây là loài đặc hữu của quần đảo Hawaii.

Chú thích

Tham khảo

 World Conservation Monitoring Centre 1998. Melicope obovata. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 8 năm 2007.

obovata
Thực vật tuyệt chủng Hawaii


title: Brookula annectens

text:
Brookula annectens là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Liotiidae.

Loài này thường gặp ở the vicinity của quần đảo Three Kings, New Zealand.

Chú thích

Tham khảo
 Powell A. W. B., New Zealand Mollusca, William Collins Publishers Ltd, Auckland, New Zealand 1979 ISBN 0-00-216906-1

Brookula


title: Nymburk (huyện)

text:
Huyện Nymburk (Okres Benešov trong tiếng Séc) là một huyện (okres) thuộc Vùng Trung Bohemia (Středočeský kraj) của Cộng hòa Séc. Huyện lỵ là Nymburk.

Đô thị
(thị xã, phố thị và các xã)
Běrunice -
Bobnice -
Bříství -
Budiměřice -
Černíky -
Čilec -
Činěves -
Dlouhopolsko -
Dobšice -
Dvory -
Dymokury -
Hořany -
Hořátev -
Hradčany -
Hradištko -
Hrubý Jeseník -
Chleby -
Choťánky -
Chotěšice -
Chrást -
Chroustov -
Jíkev -
Jiřice -
Jizbice -
Kamenné Zboží -
Kněžice -
Kněžičky -
Kolaje -
Kostelní Lhota -
Kostomlátky -
Kostomlaty nad Labem -
Košík -
Kounice -
Kouty -
Kovanice -
Krchleby -
Křečkov -
Křinec -
Libice nad Cidlinou -
Loučeň -
Lysá nad Labem -
Mcely -
Městec Králové -
Milčice -
Milovice -
Netřebice -
Nový Dvůr -
Nymburk -
Odřepsy -
Okřínek -
Opočnice -
Opolany -
Oseček -
Oskořínek -
Ostrá -
Pátek -
Písková Lhota -
Písty -
Poděbrady -
Podmoky -
Přerov nad Labem -
Rožďalovice -
Sadská -
Sány -
Seletice -
Semice -
Senice -
Sloveč -
Sokoleč -
Stará Lysá -
Starý Vestec -
Straky -
Stratov -
Třebestovice -
Úmyslovice -
Velenice -
Velenka -
Vestec -
Vlkov pod Oškobrhem -
Vrbice -
Vrbová Lhota -
Všechlapy -
Vykáň -
Záhornice -
Zbožíčko -
Zvěřínek -
Žitovlice

Tham khảo

Huyện của Cộng hòa Séc


title: Chamaeclea

text:
Chamaeclea là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Các loài
 Chamaeclea basiochrea Barnes & McDunnough, 1916
 Chamaeclea pernana (Grote, 1881)

Tham khảo

 Chamaeclea at funet.fi
 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Hadeninae


title: Allín

text:
Allín là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Navarre, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 43,004 ki-lô-mét vuông, dân số là 816 người (2007).

Đô thị nằm ở độ cao m trên 455 mực nước biển.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 ALLIN in the Bernardo Estornés Lasa - Auñamendi Encyclopedia (Euskomedia Fundazioa)

Đô thị ở Navarre


title: Psammobatis extenta

text:
The zipper sandskate (Psammobatis extenta) là một loài cá thuộc họ Arhynchobatidae. Nó được tìm thấy ở Argentina, Brasil, and Uruguay. Môi trường sống tự nhiên của chúng là open seas.

Tham khảo

 Chiaramonte, G. 2004. Psammobatis extenta. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 3 tháng 8 năm 2007.

Psammobatis


title: Empedomorpha apacheana

text:
Empedomorpha apacheana là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Empedomorpha
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Yên Mỹ, Yên Mô

text:
Yên Mỹ là một xã nằm ở trung tâm huyện Yên Mô, tỉnh Ninh Bình, Việt Nam.

Địa lý
Xã Yên Mỹ nằm ở trung tâm huyện Yên Mô, cách trung tâm thành phố Ninh Bình 20 km, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Yên Từ
Phía nam giáp xã Yên Mạc
Phía tây giáp xã Yên Thành
Phía bắc giáp xã Yên Hưng.

Xã Yên Mỹ có diện tích 4,76 km², dân số năm 2019 là 4.654 người, mật độ dân số đạt 978 người/km².

Xã này có quốc lộ 12B (tỉnh lộ 480 cũ) nối từ Quốc lộ 1 tại Mai Sơn qua thị trấn Yên Thịnh đến Quốc lộ 10 tại Lai Thành.

Văn hóa
Yên Mỹ là quê hương của Bí thư Xứ ủy Nam Kỳ Tạ Uyên. Đây cũng là xã được công nhận Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân ở Ninh Bình. Trong lịch sử đấu tranh cách mạng dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Đông Dương, đất Lũ Phong (xã Quỳnh Lưu, Nho Quan) và đất Côi Trì (xã Yên Mỹ, Yên Mô) là hai nơi lập thành hai chi bộ cộng sảng đầu tiên của Ninh Bình.

Đại Nam nhất thống chí có nói đến "Trường Yên thất hào", bảy người Ninh Bình nổi danh đời Lê. Đó là Hiển trung đại phu Hoàng Trọng Cung người huyện Yên Khánh, Tham nghị Nguyễn Tử Dự người Giá Hộ (Hoa Lư), Thừa chính Nguyễn Đoan Tước người Phúc Am (thành phố Ninh Bình), Thị độc Ninh Thấu người Côi Trì (Yên Mỹ, Yên Mô), Hiến phó sứ Nguyễn Đình Chí, người Bồ Xuyên (Yên Thành, Yên Mô), Thiêm sự Trịnh Xuân người Yên Liêu (Khánh Thịnh, Yên Mô) và Tham chính Phạm Kiêm Huyền người Thiên Trì (Yên Mạc, Yên Mô).

Xã Yên Mỹ nằm bên tuyến kênh Nhà Lê, là tuyến đường thủy đầu tiên trong lịch sử Việt Nam từ kinh đô Hoa Lư đến Đèo Ngang và được xem là tuyến đường Hồ Chí Minh trên sông vì những đóng góp cho các cuộc chiến tranh của người Việt.

Chú thích

Danh mục địa danh các đơn vị hành chính thể hiện trên bản đồ - Địa danh hành chính thể hiện trên bản đồ tỉnh Ninh Bình

Tham khảo


title: La Chapelle-des-Fougeretz

text:
La Chapelle-des-Fougeretz () là một xã của tỉnh Ille-et-Vilaine, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc nước Pháp.

Dân số
Người dân ở La Chapelle-des-Fougeretz được gọi là Chapellois.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ille-et-Vilaine

Tham khảo

Mayors of Ille-et-Vilaine Association  ;
INSEE ;
IGN

Liên kết ngoài
French Ministry of Culture list for La Chapelle-des-Fougeretz

Xã của Ille-et-Vilaine


title: Khok Sung (huyện)

text:
Khok Sung () là một huyện (amphoe) ở phía đông của tỉnh Sa Kaeo, phía đông Thái Lan.

Địa lý
Các huyện giáp ranh (từ phía nam theo chiều kim đồng hồ) là: Aranyaprathet, Watthana Nakhon và Ta Phraya of tỉnh Sakaeo, và về phía đông Banteay Meanchey của Campuchia.

Lịch sử
Tiểu huyện (king amphoe) được lập ngày 15 tháng 7 năm 1996 với khu vực tách ra từ Ta Phraya
.

Theo quyết định của chính phủ Thái Lan vào ngày 15 tháng 5 năm 2007, tất cả 81 tiểu huyện đều được nâng lên thành huyện. Với việc đăng công báo ngày 24 tháng 8, việc nâng cấp này thành chính thức
.

Hành chính
Huyện này được chia thành 4 phó huyện (tambon), các đơn vị này lại được chia ra thành 38 làng (muban). Không có khu vực đô thị, có 4 Tổ chức hành chính tambon.

Tham khảo

Liên kết ngoài
amphoe.com

Khok Sung


title: Cúp bóng đá châu Phi 1980

text:
Cúp bóng đá châu Phi 1980 là Cúp bóng đá châu Phi lần thứ 12, được tổ chức tại Nigeria. Số đội tham dự giải là 29, nhiều hơn giải trước đó 3 đội. Thể thức thi đấu không đổi. Vòng chung kết gồm 8 đội chia làm 2 bảng, mỗi bảng 4 đội. Hai đội tuyển đứng đầu mỗi bảng vào đá bán kết, đội thắng ở bán kết vào đá chung kết, đội thua dự trận trận tranh giải ba. Chủ nhà Nigeria lần đầu tiên giành chức vô địch. Còn Maroc trở thành đội đương kim vô địch thứ năm bị loại ngay từ vòng bảng (sau CHDC Congo là vào các năm 1970, 1976 cùng với Sudan 1972).

Vòng loại

Vòng loại của giải gồm 27 đội tham gia, chọn lấy 6 đội cùng với đương kim vô địch Ghana và chủ nhà Nigeria tham dự vòng chung kết. Vòng loại thi đấu theo thể thức loại trực tiếp sân nhà và sân khách, có áp dụng luật bàn thắng sân khách. Ở vòng sơ loại có 6 đội chọn lấy 3 đội thắng vào vòng loại thứ nhất. Ở vòng loại thứ nhất 24 đội chia làm 12 cặp đấu, 12 đội thắng vào vòng loại thứ hai. Vòng loại thứ hai 12 đội chia làm 6 cặp đấu, 6 đội thắng dự vòng chung kết.

Các đội không vượt qua vòng loại

Vòng sơ loại

  Vòng loại thứ nhất

 Vòng loại thứ hai

 in nghiêng'': Đội bóng bỏ cuộc

Cầu thủ tham dự

Địa điểm

Vòng chung kết

Vòng chung kết của giải diễn ra từ 8 tháng 3 đến 22 tháng 3 năm 1980. Các trận đấu ở bảng A được tổ chức tại thủ đô Lagos, ở bảng B được tổ chức tại Ibadan.

Bảng A

Bảng B

Vòng đấu loại trực tiếp

Bán kết

Tranh hạng ba

Chung kết

Đội hình toàn sao

Danh sách cầu thủ ghi bàn
3 bàn

  Khalid Labied

  Segun Odegbami

2 bàn

  Lakhdar Belloumi
  Tedj Bensaoula

  Muda Lawal

  Thuwein Waziri

1 bàn

  Salah Assad
  Hocine Benmiloudi
  Ani Gome
  Kouman Kobenan
  Mahmoud El Khatib
  Ramadan El Sayed
  Maher Hammam

  Mokhtar Mokhtar
  Mussad Nur
  Hassan Shehata
  Willie Klutse
  Moussa Camara
  Ibrahima Diawara

  Sidouba Bangoura
  Tahir Mustapha
  Okey Isima
  Ifeanyi Onyedika
  Felix Owolabi
  Juma Mkambi

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Chi tiết tại trang RSSSF

1980


title: Montbras

text:
Montbras  là một xã thuộc tỉnh Meuse trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 262 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Meuse


title: Arlanc

text:
Arlanc là một xã ở tỉnh Puy-de-Dôme trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes miền trung nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 600 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Puy-de-Dôme


title: Danh sách tiểu hành tinh: 129001–129250

text:
Danh sách các tiểu hành tinh

Chú thích:
AMR - Nhóm Amor,
APL - Nhóm Apollo,
ATN - Nhóm Aten,
BIN - tiểu hành tinh đôi,
CBW - kubewano,
CNT - Centauri,
HLD - Nhóm Hilda,
JUT - Thiên thể Troia Sao Mộc,
MBA - tiểu hành tinh thuộc vành đai chính,
NET - Thiên thể Troia Sao Hải Vương,
PHA - tiểu hành tinh có khả năng gây nguy hiểm,
PLT - Nhóm Plutino,
SDO - tiểu hành tinh thuộc vành đai Kuiper,
TNO - thiên thể transneptun,
TNR - thiên thể transneptun trên các quỹ đạo cộng hưởng.

Nguồn số liệu

Danh sách tiểu hành tinh


title: Nomada sandacana

text:
Nomada sandacana là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1920.

Chú thích

Tham khảo

Nomada
Động vật được mô tả năm 1920


title: Basilepta medvedevi

text:
Basilepta medvedevi là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Eroshkina miêu tả khoa học năm 1997.

Chú thích

Tham khảo

Basilepta


title: Gonomyia fuscoscutellata

text:
Gonomyia fuscoscutellata là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Gonomyia
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Bướm phượng Jordan

text:
Bướm phượng Jordan (Papilio jordani) là một loài bướm thuộc họ Papilionidae. Nó là loài đặc hữu của Indonesia.

Loài Papilio jordani được mô tả năm 1902 bởi Fruhstorfer..

Chú thích

Tham khảo

J
Bướm Indonesia
Động vật được mô tả năm 1902
Động vật đặc hữu Indonesia
Động vật Sulawesi


title: Ensheim

text:
Ensheim là một đô thị thuộc huyện Alzey-Worms, bang Rheinland-Pfalz, nước Đức. Đô thị Ensheim có diện tích 3,93 km².

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Alzey-Worms


title: 8 Days of Christmas

text:
8 Days of Christmas (Tạm dịch: 8 Ngày Giáng Sinh) là một album Giáng Sinh của nhóm nhạc R&B người Mỹ Destiny's Child, phát hành bởi hãng Columbia Records vào tháng 10 năm 2001 tại Hoa Kỳ.

Album gồm 7 ca khúc Giáng Sinh truyền thống và 4 ca khúc tự sáng tác. Nhiều ca khúc trong album thường được phối lại theo phong cách R&B. Album được thu âm vào Hè 2001 tại Mỹ, nhưng thành viên Kelly của nhóm đã chia sẻ khi trình chiếu video "8 Days of Christmas" ở chương trình 106 & Park vào mùa Thu 2001 rằng một phần của album còn được thu âm tại Nhật Bản khi họ đang thực hiện tour diễn quảng bá của mình. Trong một cuộc phỏng vấn khác, Beyoncé đã tiết lộ rằng: Thật sự chúng tôi đã viết ca khúc [chủ đề] hai năm về trước, khi nhóm đang trong phòng thu và mong muốn làm một sản phẩm Giáng Sinh. Ca khúc "8 Days of Christmas" được phát hành lần đầu tiên vào tháng 11 năm 2000 trong ấn bản phát hành lại của "The Writing's on the Wall".

Album sau đó đã xuất hiện lần đầu tiên với vị trí #75 trên bảng xếp hạng Billboard 200 với 23,000 bản được tiêu thụ vào tuần đầu tiên và sau đó đã vươn lên vị trí #34 vài tuần sau đó. Album còn nhận được chứng nhận đĩa Vàng do hiệp hội RIAA trao tặng vào tháng 12 năm 2001 kèm theo 500,000 bản tổng cộng bán tại Mỹ.

Măm 2004, một ấn bản phát hành lại của album được phát hành, gồm những ca khúc chưa được ra mắt trước đó.

Danh sách ca khúc
 "8 Days of Christmas" (Erroll McCalla Jr., Beyoncé Knowles) – 3:31
 "Winter Paradise" (B. Knowles, Rob Fusari, Falante Moore, G. Michael) – 3:36
 "A 'DC' Christmas Medley" (H. Gillespie, F. Coots, S. Nelson, J. Rollins, J. Marks, G. Autry, O. Halderman) – 3:59
 "Santa Claus Is Coming to Town"
 "Jingle Bells"
 "Frosty the Snowman"
 "Have A Holly Jolly Christmas"
 "Deck the Halls"
 "Here Comes Santa Claus"
 "Silent Night" (do Beyoncé Knowles) – 3:41
 "Little Drummer Boy" (cùng Solange Knowles) (K. Davis, H. Onorati, H. Simeone) – 3:36
 "Do You Hear What I Hear" (bởi Kelly Rowland) (N. Rigney, G. Shain) – 3:47
 "White Christmas" (I. Berlin) – 1:43
 "Platinum Bells" (R. Evans, J. Livingston – 1:27
 "O' Holy Night" (by Michelle Williams) (A. Adam) – 4:25
 "Spread a Little Love on Christmas Day" (B. Edwards Jr., B. Knowles) – 3:42
 "This Christmas" (N. McKinnor, D. Hathaway) – 3:38
 "Opera of the Bells" (M. Dythrovych) – 4:35

Lịch sử phát hành

Xếp hạng

Chú thích

Album của Destiny's Child
Album video của Destiny's Child
Album video năm 2001
Album Giáng Sinh năm 2001
Album Giáng Sinh theo nghệ sĩ Mỹ


title: Ávila

text:
Ávila de los Caballeros (La tinh: Abila và Óbila) là thủ phủ của tỉnh cùng tên, hiện là một phần của cộng đồng tự trị Castile và León, Tây Ban Nha (xem bản đồ). Đây là nơi sinh của Thánh Teresa của Ávila (1515-1582).

Địa lý
Thành phố nằm ở độ cao 1.117 m trên mực nước biển, là thủ phủ tỉnh có cao độ lớn nhất tại Tây Ban Nha. Thành phố được xây trên đỉnh bằng phẳng của một ngọn đồi đá. Khí hậu ở đây có mùa đông dài và mùa hè ngắn.

Thành phố kết nghĩa
Ávila là thành phố kết nghĩa với:
  Villeneuve-sur-Lot, Pháp
  Rueil-Malmaison, Pháp
  Teramo, Ý

Xem thêm
Vương quốc Castilla

Tham khảo

Đọc thêm
  (Lives of five famous people of the province of Avila, Spain, in the 15th, 16th, and 17th centuries: Isabel the Catholic, St Teresa of Ávila, St John of the Cross, María Vela and San Pedro Bautista)

Liên kết ngoài

 Avila's Town Hall
 Avila's Tourist Guide
 Convent of St. Teresa, Ávila
 Ávila in the official website for Tourism in Spain  (bằng tiếng Anh)
 Photos of Ávila
 Satellite picture by Google Maps
 Hazlitt, Classical Gazetteer "Abila"
 Citizens' association for the defence of heritage of Ávila - Photos of Ávila

Đô thị ở Ávila
Di sản thế giới tại Tây Ban Nha
Tỉnh Ávila
Du lịch Tây Ban Nha


title: Adela reaumurella

text:
Sừng dài xanh (tên khoa học Adela reaumurella) là một loài bướm đêm nhưng hoạt động ban ngày, thuộc họ Adelidae, chúng có sải cánh từ 14–18 mm. Cánh trước của cả con đực và con cái có màu xanh lá cây còn cánh dưới có màu đồng. Con đực có râu dài màu trắng, con cái râu ngắn hơn. Chúng bay từ tháng 4 đến tháng 6.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

R]]

R
Động vật được mô tả năm 1758
Côn trùng châu Âu


title: Vịnh Anadyr

text:
Vịnh Anadyr (tiếng Nga: Анадырский залив) là một vịnh ở cực đông bắc của vùng Siberi, Nga.

Vị trí
Vịnh Anadyr nằm ở phần tây bắc của biển Bering và trải dài từ mũi Chukotka ở phía bắc tới mũi Navarin ở phía nam, dài khoảng 400 km, rộng khoảng 278 km. Vịnh này nối với 2 vùng nước là vịnh Krest và vũng Anadyrskiy. Độ sâu tối đa 105 m. Nước cường lên nửa ngày, lên cao tới 2,5–3 m.

Thông thường, vịnh này bị băng bao phủ khoảng 10 tháng trong năm. Thị xã Anadyr, trung tâm hành chính của Vùng tự trị Chukotka, nằm trên bờ vịnh này.

Các con sông chính đổ vào vịnh này có: Anadyr, Velikaya, Kanchalan và Tumanskaya.

Tham khảo

Vịnh biển Nga
Vịnh biển Thái Bình Dương
Thủy vực Khu tự trị Chukotka
Vịnh Khu tự trị Chukotka
Bờ biển Thái Bình Dương của Nga
Vịnh biển Bering


title: Marant

text:
Marant là một xã ở tỉnh Pas-de-Calais trong vùng Hauts-de-France của Pháp.

Dân số

Xem thêm
Communes of the Pas-de-Calais department

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Marant on the Quid website

Xã của Pas-de-Calais


title: Pearl S. Buck

text:
Pearl Sydenstricker Buck (tên khai sinh: Pearl Comfort Sydenstricker; tên khác Trại Trân Châu tiếng Trung: 赛珍珠; 26 tháng 5 năm 1892 – 6 tháng 3 năm 1973) là nữ nhà văn Mỹ đoạt giải Pulitzer cho tác phẩm hư cấu (quyển The Good Earth) năm 1932 và giải Nobel Văn học năm 1938.

Tiểu sử
Pearl Buck sinh ở Hillsboro, West Virginia, là con một nhà truyền giáo người Mỹ. Sau khi ra đời chưa đầy 5 tháng, bà đã được cha mẹ đưa sang Trung Quốc sinh sống. Từ nhỏ và suốt cả cuộc đời bà yêu mến và thích tìm hiểu cuộc sống của người dân Trung Quốc. Năm 15 tuổi, bà được gửi trọ học tại một trường dạy Anh văn ở Thượng Hải. Năm 17 tuổi, cha mẹ cho Pearl Buck về Mỹ, học tại trường Đại học Randolph Macon (tiểu bang Virginia). Năm 1917 bà kết hôn với một mục sư và theo chồng đi truyền giáo tại miền Bắc Trung Hoa. Từ năm 1922, bà dạy ở Đại học Nam Kinh và Kim Lăng.

Năm 1925, Pearl Buck bắt đầu viết cuốn tiểu thuyết đầu tiên East Wind:West Wind (Gió Đông, gió Tây). Sau đó hàng loạt tiểu thuyết nổi tiếng khác về đề tài Trung Quốc ra đời, như The Good Earth (Đất lành), Sons (Những người con trai), A House Divided (Một nhà chia rẽ), The Mother (Người mẹ), The Child Who Never Grew (Đứa trẻ không bao giờ lớn)... trong đó tiểu thuyết The Good Earth được nhận giải Pulitzer năm 1931. Năm 1933, bà được Đại học Yale tặng bằng Cử nhân Văn chương Danh dự. Năm 1938, bà được Đại học West Virginia và Đại học St. Lawrence trao tặng bằng Tiến sĩ Văn chương Danh dự. Năm 1938 Pearl Buck nhận giải Nobel vì các tác phẩm mô tả đời sống nông thôn Trung Hoa một cách phong phú và xác thực. Sau khi nhận giải, Pearl Buck tiếp tục sáng tác rất nhiều, ngoài văn xuôi bà còn viết kịch, kịch bản phim, tiểu luận và sách cho thiếu nhi. Bà cũng là người đã dịch Thủy Hử (All men are brothers) và một số tác phẩm văn học Trung Quốc sang tiếng Anh.

Trong Chiến tranh thế giới thứ hai, Pearl Buck viết nhiều sách báo chính luận chống chủ nghĩa phát xít. Trong thập niên 1950, bà xuất bản một số tác phẩm về đề tài gia đình và xã hội Mỹ, ký bút danh I. Sedge. Năm 1951, Pearl Buck được bầu làm thành viên Viện Hàn lâm Nghệ thuật và Văn học Hoa Kỳ. Năm 1955, bà li dị chồng và tái giá với giám đốc một hãng quảng cáo. Cuối đời, bà quan tâm đến đề tài các nhà bác học nguyên tử buộc phải chế tạo vũ khí giết người hàng loạt. Đồng thời, bà tích cực tham gia các hoạt động từ thiện, xã hội như: sáng lập ra tổ chức không vụ lợi Hiệp hội Đông Tây (The East and West Association, 1941) nhằm truyền bá những hiểu biết giữa các dân tộc trên thế giới; cùng chồng lập nên tổ chức Căn nhà tình nghĩa (Welcome Home, 1949) giúp trẻ mồ côi; lập ra Quỹ Pearl S. Buck (The Pearl S. Buck Foundation, 1963) và tặng cho quỹ này 7 triệu đô la. Bà mất năm 1973 tại Danby, Vermont (Mỹ).

Tác phẩm
 East Wind:West Wind (Gió Đông, gió Tây, 1930), tiểu thuyết
 The Good Earth (Đất lành, 1931), tiểu thuyết
 Sons (Những người con trai, 1932), tiểu thuyết
 The First Wife and Other Stories (Vợ cả và những câu chuyện khác, 1933), tiểu thuyết
 All Men Are Brothers (Mọi người là anh em, 1933), bản dịch tiểu thuyết Thủy Hử
 The Mother (Người mẹ, 1934), tiểu thuyết
 A House Divided (Một nhà chia rẽ, 1935), tiểu thuyết
 A Home of Earth (Nhà tranh vách đất, 1935), tiểu thuyết
 The Exile (Lưu đày, 1936), tự truyện
 Fighting Angel (Thiên thần chiến đấu, 1936), tự truyện
 This Proud Heart (Trái tim kiêu hãnh, 1938), tiểu thuyết
 Flight into China (Bay vào Trung Hoa, 1939), kịch
 The Patriot (Người yêu nước, 1939), tiểu thuyết
 Other Gods (Những thần minh khác, 1940), tiểu thuyết
 Dragon Seed (Hạt giống của rồng, 1942), tiểu thuyết
 The Spirit and The Flesh (Tinh thần và thể xác, 1944), tự truyện
 The Dragon Fish (Cá hóa rồng, 1944), tiểu thuyết
 Portrait of a Marriage (Chân dung một cuộc hôn nhân, 1945), tiểu thuyết
 Talk about Russia (Câu chuyện về nước Nga, 1945), tiểu luận
 Pavilion of Women (Gian riêng của phụ nữ, 1946), tiểu thuyết
 Poeny (Mẫu đơn, 1948), tiểu thuyết
 Kinsfolk (Tình ruột thịt, 1949), tiểu thuyết
 The Angry Wife (Người vợ giận dữ, 1949), tiểu thuyết
 The Child Who Never Grew (Đứa trẻ không bao giờ lớn, 1950), tiểu thuyết
 The Hidden Flower (Cánh hoa e ấp, 1952), tiểu thuyết
 My serveral worlds (Thế giới của riêng tôi, 1954), tự truyện
 Imperial Woman (Người cung nữ, 1956), tiểu thuyết
 Letter from Peking (Lá thư từ Bắc Kinh, 1957), tiểu thuyết
 Voices in the House (Tiếng nói trong nhà, 1958), tiểu thuyết
 The Townsman (Người thành phố, dưới tên John Sedges, 1958), tiểu thuyết
 The Long Love (Tình yêu lâu dài, 1958), tiểu thuyết
 A Desert Incident (Một sự kiện ở sa mạc, 1959), kịch
 Command the Morning (Ra lệnh cho buổi sáng, 1959), tiểu luận
 Santan Never Sleeps (Satan không bao giờ ngủ, 1962), truyện phim
 Fairy Tales of the Orient (Đông phương huyền bí qua truyện cổ thần tiên, 1965), truyện thiếu nhi
 Time is now (Bây giờ là thời điểm, 1967), tiểu thuyết
 The New Year (Năm mới, 1968), tiểu thuyết
 The Three Daughters of Madame Liang (Ba người con gái của Lương phu nhân, 1969), tiểu thuyết
 The Promise (Hứa hẹn, 1943), tiểu thuyết
 Water Buffalo Children (Mục đồng, 1943), truyện thiếu nhi
 One Bright Day (Một ngày đẹp trời, 1950), truyện thiếu nhi
 The Christmas Ghost (Con ma đêm Noel, 1966), truyện thiếu nhi
 The Kennedy Women (Những người đàn bà trong gia đình Kennedy, 1970)
 The Story Bible (Chuyện Kinh Thánh, 1971)

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Pearl S. Buck International Website
 Pearl S. Buck International Website
 University of Pennsylvania website dedicated to Pearl S. Buck
 Brief biography at the official Nobel Prize website
 Brief biography
 Brief biography at Kirjasto (Pegasos)
 Buck at IMDb
 National Trust for Historic Preservation on the Pearl S. Buck House Restoration

Nữ nhà văn Mỹ
Người đoạt giải Nobel Văn học
Người Hoa Kỳ đoạt giải Nobel
Người đoạt giải Pulitzer
Phụ nữ đoạt giải Nobel
Nhà hoạt động nhân quyền Hoa Kỳ
Tiểu thuyết gia Mỹ thế kỷ 20
Mất năm 1973
Nữ nhà văn thế kỷ 20
Người viết tự truyện Mỹ
Nữ nhà văn tự truyện


title: Thời kỳ Bắc thuộc lần thứ tư

text:
Thời kỳ Bắc thuộc lần thứ tư (chữ Nôm: 北屬吝次四) hay còn gọi là thời Minh thuộc trong lịch sử Việt Nam bắt đầu từ năm 1407 khi đế quốc Minh đánh bại nhà Hồ-Đại Ngu và chấm dứt năm 1427 khi Lê Lợi đánh đuổi được quân Minh ra khỏi bờ cõi, giành thắng lợi hoàn toàn trong cuộc khởi nghĩa Lam Sơn. Thời kỳ thuộc Minh chỉ kéo dài 20 năm.

Lịch sử

Nhà Minh xâm lược Đại Ngu

Trong những năm đầu thành lập triều Minh, Minh Thái Tổ Chu Nguyên Chương đã công khai chính sách hòa hoãn với các quốc gia nhỏ, giáp biên giới với Trung Quốc. Thậm chí, Minh Thái Tổ còn đặt ra danh sách các nước mà Trung Quốc không nên chinh phạt trong chính sách Bất chinh chư di quốc danh (不征諸夷國名 - Các nước man di không nên đánh). Nước Đại Việt (mà "Thiên triều" Trung Quốc quen gọi là An Nam) được đặt đầu tiên trong các nước hướng tây nam Trung Quốc.

Tại Đại Việt, cuối thế kỷ XIV nhà Trần sa sút, Phụ chính Thái sư Lê Quý Ly dần dần kiểm soát cả triều đình, đưa ra nhiều biện pháp thanh trừng những người trung thành với triều Trần. Lê Quý Ly đổi họ Hồ, soán ngôi nhà Trần, lên làm vua năm 1400, đặt tên nước là Đại Ngu, bắt đầu thực hiện nhiều cải tổ trong hệ thống chính trị và xã hội. Tuy nhiên, do thực hiện quá nhiều thay đổi trong thời gian ngắn, lại không được nhiều cựu thần nhà Trần cũng như dân chúng ủng hộ, lại thêm tình hình kinh tế và xã hội suy yếu vì nhiều nguyên nhân, nên đất nước rơi vào khủng hoảng.

Nhân cơ hội Đại Ngu xảy ra loạn, sau một loạt thăm dò tình hình, năm 1406, Minh Thành Tổ Chu Đệ dùng chiêu bài "phù Trần diệt Hồ", sai hai tướng Hàn Quan, Hoàng Trung đem 10 vạn quân Quảng Tây xâm lược Đại Ngu, đánh tiếng là đưa Trần Thiêm Bình về làm vua (thực ra người này giả mạo là tôn thất nhà Trần). Quân Đại Ngu đón đánh ở biên giới, quân Minh thua trận chạy về. Vua Hồ Hán Thương bắt xử lăng trì Trần Thiêm Bình. Cuối năm này Minh Thành Tổ lại sai Trương Phụ và Mộc Thạnh đem 80 vạn quân đánh Đại Ngu. Quân Đại Ngu do Thượng hoàng Hồ Quý Ly, Hoàng đế Hồ Hán Thương chỉ huy nhanh chóng thất bại hoàn toàn vào giữa năm 1407. Cả Hồ Quý Ly và Hồ Hán Thương bị bắt về Trung Quốc, Đại Ngu bị sáp nhập vào lãnh thổ Đại Minh. Nước Việt bị Trung Quốc đô hộ trở lại sau 500 năm độc lập tự chủ.

Tướng Minh là Trương Phụ xúi giục một số người Việt đến trước quân doanh xin được trở lại làm quận huyện của nhà Minh vì nhà Trần đã tuyệt tự. Minh Thành Tổ nhân đó đổi gọi Đại Ngu thành quận Giao Chỉ với các bộ phận Giao Chỉ đô chỉ huy sử ti (交址都指揮使司), Giao Chỉ đẳng xử thừa tuyên bố chính sử ti (交址等處承宣布政使司), Giao Chỉ đẳng xử đề hình án sát sử ti (交址等處提刑按察使司). Kinh đô Thăng Long trước đây đổi gọi là thành Đông Quan.

Kháng chiến chống Minh

Ngay khi nhà Hồ thất bại, đã có nhiều phong trào chống Minh bắt đầu nổi lên. Trong các phong trào chống Minh, lớn nhất là sự nổi dậy của nhà Hậu Trần và khởi nghĩa Lam Sơn của Lê Lợi.

Giữa năm 1407, nhân dân huyện Đông Lan và Trà Thanh thuộc Diễn Châu nổi dậy phá ngục, giết huyện quan. Trương Phụ và Trần Húc mang quân vào dẹp.

Tại châu Thất Nguyên (Lạng Sơn), dân tộc bản địa lập căn cứ chống Minh. Trương Phụ sai Cao Sĩ Văn đi đánh, đến châu Quảng Nguyên (Cao Bằng) thì bị quân khởi nghĩa giết chết. Sau Trương Phụ phái Trình Dương tăng viện mới thắng được.

Tháng 11 năm 1407, Phạm Chấn nổi dậy, lập Trần Nguyệt Hồ - một người tự xưng là tông thất nhà Trần - làm vua ở Bình Than. Tuy nhiên chỉ sau một thời gian ngắn, Trần Nguyệt Hồ bị bắt, Phạm Chấn trốn thoát và gia nhập cuộc khởi nghĩa của nhà Hậu Trần.

Dù ban đầu lấy chiêu bài "Phù Trần diệt Hồ" nhưng thực chất sau đó nhà Minh lại sai lùng bắt con cháu nhà Trần. Sự nổi dậy của nhà Hậu Trần bắt đầu từ cuối năm 1407 với sự kiện Trần Ngỗi lên ngôi Hoàng đế, đặt niên hiệu Giản Định. Quân Hậu Trần đã làm chủ từ Thuận Hóa trở ra, tiến ra bắc và đánh bại 10 vạn quân Minh do Chinh di tướng quân Mộc Thạnh, Binh bộ Thượng thư Lưu Tuấn chỉ huy trong trận Bô Cô cuối năm 1408. Nhưng sau đó hiềm khích trong nội bộ khiến lực lượng bị suy yếu nghiêm trọng. Quân Minh bắt được vua Giản Định mang về giết. Cháu Giản Định là Trần Quý Khoáng (Hoàng đế Trùng Quang) tiếp tục lãnh đạo cuộc kháng chiến. Năm 1413, sau trận thư hùng đẫm máu ở kênh Sái Già (Thuận Hoá), vua Trùng Quang và các tướng lĩnh tự sát. Nhà Hậu Trần chấm dứt.

Cùng thời gian nhà Hậu Trần nổi lên, trong năm 1407 - 1408 còn có các phong trào nhỏ lẻ khác như Chu Sư Nhan ở An Định (Thái Nguyên), Trần Nguyên Khoáng, Nguyễn Đa Bí ở Thái Nguyên, Trần Nguyên Thôi ở Tam Đái (Phú Thọ), Trần Nguyệt Tôn ở Đồng Lợi... Do các cuộc khởi nghĩa này quy mô nhỏ, không liên kết được với nhau nên nhanh chóng bị dẹp.

Từ cuối năm 1409, khi Trùng Quang Đế lên ngôi, có thêm nhiều cuộc khởi nghĩa khác. Hoàng Cự Liêm từng bị quân Minh đánh bại, bỏ trốn lại nổi dậy. Thiêm Hữu và Ông Nguyên dấy quân ở Lạng Giang. Bùi Quý Thăng, Nguyễn Khắc Chẩn, Nguyễn Trà, Dương Thế Chân và Ông Lão nổi lên ở Thái Nguyên. Ngoài ra ở Thái Nguyên còn có quân khởi nghĩa "áo đỏ" hoạt động mạnh trong vùng rừng núi vào thượng du Thanh Hóa, Nghệ An.

Đồng Mặc khởi nghĩa ở Thanh Hóa, bắt sống được tướng Minh là Tả Địch và buộc Vương Tuyên tự vẫn. Tại Thanh Oai (Hà Nội) có khởi nghĩa Lê Nhị. Lê Nhị bắt giết cha con tướng Lư Vượng và chiếm giữ Từ Liêm.

Năm 1410, Nông Văn Lịch khởi nghĩa ở Lạng Sơn, giết được nhiều quân Minh. Hàng tướng người Việt là Mạc Thúy mang quân lên dẹp bị trúng tên tử trận.

Sang năm 1411, Trương Phụ được lệnh mang quân sang tiếp viện cho Mộc Thạnh để dẹp các phong trào chống đối của người Việt một lần nữa. Nhà Minh huy động quân 6 Đô ty Tứ Xuyên, Quảng Tây, Giang Tây, Hồ Quảng, Vân Nam, Quý Châu và 14 vệ tiến sang.

Sau khi dẹp được nhà Hậu Trần, quân Minh quay sang dẹp các cuộc khởi nghĩa nhỏ khác. Lúc này nhà Minh cho rằng sự bình định ở Giao Chỉ cơ bản đã hoàn thành, nên điều Trương Phụ cùng một phần lớn đạo quân viễn chinh về nước. Việc đánh dẹp và chiếm giữ được giao lại cho các đạo quân phần nhiều gồm binh lính mộ bản xứ và có các chỉ huy là người Việt. Đây có lẽ là lý do sự chiếm đóng của nhà Minh nhanh chóng sụp đổ khi các binh lính người Việt này nổi dậy hoặc hưởng ứng các cuộc nổi dậy sau này.

Em Trùng Quang Đế là Trần Quý Tám thu thập tàn quân Hậu Trần khởi binh. Một tông thất khác cũng có tên là Trần Nguyệt Hồ (không phải Trần Nguyệt Hồ khởi nghĩa ở Bình Than năm 1407) cũng nổi dậy. Một vài cánh quân nhỏ khác hưởng ứng như Nguyễn Tông Biệt, Hoàng Thiêm Hữu. Tới năm 1415, hầu hết các cánh quân khởi nghĩa bị dẹp, chỉ còn vài phong trào với quy mô hẹp và không ảnh hưởng tới sự cai trị của nhà Minh như Trần Quý Tám ở Tĩnh An (Quảng Ninh), Nguyễn Tống Biệt ở Hạ Hồng,...

Từ năm 1417 trở đi, một loạt các cuộc khởi nghĩa mới lại bùng lên, lần này cuốn hút cả các quan lại người Việt vốn cộng tác, hoặc đầu hàng nhà Minh trước kia. Năm 1417, tổng binh Lý Bân đánh dẹp hai cuộc khởi nghĩa lớn. Đến năm 1418, hai cuộc khởi nghĩa mới lại bùng phát. Theo Dreyer, đợt khởi nghĩa này trùng với thời kỳ nhà Minh mở rộng xây cất tại Bắc Kinh và phát triển hạm đội hải hành viễn chinh Nam Á. Việc xây cất và đóng thuyền đòi hỏi một lượng lớn nhân lực vật lực, đặc biệt là gỗ tốt, mà nguồn cung cấp từ nội địa Trung Quốc đã giảm sút. Việc quan lại nhà Minh, như hoạn quan Mã Kỳ, tăng sưu dịch, vơ vét nguyên liệu, dồn gánh nặng khai thác gỗ lên các tỉnh mới chiếm được như Giao Châu có lẽ đã làm bùng phát sự bất mãn của dân chúng, và cả quan lại người Việt, dẫn đến một làn sóng chống đối nữa.

Khởi nghĩa Lam Sơn
Năm 1418, Lê Lợi dấy binh, bắt đầu khởi nghĩa ở Lam Sơn. Thời gian đầu, quân Lam Sơn gặp nhiều khó khăn ở vùng núi Thanh Hóa. Từ năm 1424, quân Lam Sơn thay đổi chiến thuật: tiến vào Nghệ An, giải phóng toàn bộ vùng đất phía nam. Sau đó Lê Lợi tiến ra bắc, đánh bại các đạo quân sở tại và 4 đạo quân viện binh lần lượt sang từ năm 1426 đến 1427.

Cuối cùng, tướng nhà Minh là Vương Thông phải xin giảng hòa, rút quân về nước. Người Việt giành lại quyền độc lập tự chủ sau 20 năm. Lê Lợi lên ngôi vua, lập ra nhà Hậu Lê.

Chính sách cai trị

Hành chính

Năm 1408, nhà Minh kiểm soát được dân số 3.120.000 người, người "man" 2.087.500 người thì sau 10 năm chỉ còn quản lý được 162.558 hộ với 450.288 nhân khẩu.

Quận Giao Chỉ được thiết lập bộ máy cai trị giống như các đơn vị hành chính của nhà Minh khi đó, gồm có 3 ty (Tam ty) trực tiếp thuộc vào triều đình Yên Kinh (sau này đổi thành Bắc Kinh):
 Giao Chỉ đô chỉ huy sử ti (交址都指揮使司) phụ trách quân chính.
 Giao Chỉ đẳng xử thừa tuyên bố chính sử ti (交址等處承宣布政使司) phụ trách dân sự và tài chính.
 Giao Chỉ đẳng xử đề hình án sát sử ti (交址等處提刑按察使司) phụ trách tư pháp.

Các quan chánh, phó các ty đều là người phương Bắc sang. Một số người Việt được trọng dụng vì có công với nhà Minh như Nguyễn Huân, Mạc Thúy, Lương Nhữ Hốt, Trần Phong, Đỗ Duy Trung…

Để duy trì bộ máy cai trị, năm 1407, nhà Minh thiết lập các vệ quân (5.000 quân) bản xứ, gồm Tả, Hữu, Trung đóng trong thành Đông Quan, Tiền quân đóng ở phía bắc sông Phú Lương, và các thiên hộ sở (1.000 quân), đóng đồn ở những nơi xung yếu, như Thị Cầu cần hai thiên hộ sở, Ải Lưu một thiên hộ sở. Đặt tại Xương Giang một vệ, và Khâu Ôn (Lạng Sơn ngày nay) một vệ quân canh giữ. Trong đạo quân viễn chinh, 2.500 quân Quảng Tây, 4.750 quân Quảng Đông, 6.750 quân Hồ Quảng, 2.500 quân Triết Giang, 1.500 quân Giang Tây, 1.500 quân Phúc Kiến, hơn 4.000 quân Vân Nam được lệnh ở lại. Việc bắt lính bản địa được xúc tiến để hỗ trợ quân Minh đóng đồn giữ.

Các tướng văn, võ nhà Minh ở Giao Chỉ:
 Người Minh: gồm có Trương Phụ, Mộc Thạnh, Lý Bân, Vương Thông, Trần Trí, Lý An, Phương Chính, Hoàng Phúc, Liễu Thăng
 Người Việt: gồm có Nguyễn Huân, Mạc Thúy, Lương Nhữ Hốt, Trần Phong, Đỗ Duy Trung, Phan Liêu

Cao Hùng Trưng, tác giả sách An Nam chí cho biết: Nhà Minh chia quận Giao Chỉ làm 17 phủ là:

Dưới 17 phủ là 47 châu, 154 huyện, 1 vệ, 13 sở, 1 thuyền chợ. Ngoài ra còn có các châu dưới quyền các thổ ty dân tộc như Quảng Nguyên (Cao Bằng), Quy Hóa (Lào Cai-Yên Bái), Gia Hưng (Hòa Bình-Sơn La), Ninh Hóa (Hòa Bình) và Châu Ninh Viễn do Đèo Cát Hãn nắm quyền một cách độc lập.

Trong 17 phủ, 4 châu trên, phủ Thăng Hoa thực chất chỉ đặt khống vì khi quân Minh tiến đến Hóa Châu thì vua Chiêm Thành là Ba Đích Lại đã mang quân chiếm lại những vùng đất phải nộp cho nhà Hồ trước đây (năm 1402) là 4 châu Thăng, Hoa, Tư, Nghĩa. Do đó trên thực tế nhà Minh chỉ cai quản Giao Chỉ gồm 16 phủ, địa giới phía nam chỉ đến Hóa Châu.

Trong thời kỳ từ 1408 đến 1413, Nhà Hậu Trần chủ yếu làm chủ từ Nghệ An tới Thuận Hóa. Từ cuối 1425, quân Lam Sơn của Lê Lợi cũng làm chủ vùng đất từ Thanh Hóa đến Thuận Hóa.

Năm 1408, Trương Phụ tâu về nhà Minh: Giao Chỉ đông tây dài 1760 dặm, nam bắc dài 2700 dặm.

Để tăng cường quản lý Giao Chỉ, năm 1419, theo đề nghị của Lý Bân, nhà Minh tổ chức lại hệ thống xã thôn thành lý và giáp. Cứ 10 hộ thành 1 giáp do Giáp trưởng đứng đầu; 110 hộ thành 1 lý, do lý trưởng đứng đầu. Tương đương với lý, tại nội thành gọi là phường, tại ngoại thành gọi là sương.

Chức năng chính của Lý trưởng và Giáp trưởng là thu thuế cho chính quyền đô hộ. Họ thường bị ép bức và đánh đập nên khi được giao chức đều rất lo sợ.

Để đảm bảo giao thông liên lạc giữa các phủ, châu, huyện của Giao Chỉ với Trung Quốc, năm 1415, nhà Minh cho mở đường thủy Vĩnh An, Vạn Ninh, đặt trạm tiếp đón tận Khâm Châu; đồng thời cho đặt trạm ngựa đến thẳng phủ Hoành Châu. Trên toàn địa bàn Giao Chỉ có 374 nhà trạm, nhiều nhất là phủ Giao Châu có 51 nhà trạm.

Giáo dục

Năm 1407, khi mới chiếm được Giao Chỉ, nhà Minh sai lùng tìm người tài năng, có sức khỏe, các thợ giỏi bắt mang về Trung Quốc. Kết quả bắt được 7000 người về phục vụ cho triều đình nhà Minh. Nhiều người tài, nghệ nhân của Đại Việt bị bắt đem sang Trung Hoa phục dịch cho Minh triều, mà nổi bật nhất còn lưu lại trong sử sách nước này phải kể đến các vị Hồ Nguyên Trừng, Nguyễn An...

Từ năm 1410, nhà Minh cho lập trường học ở các châu, phủ, huyện theo quy chế của Trung Quốc. Đến năm 1417 có 161 trường học. Tuy mở trường nhưng nhà Minh không tổ chức cho người Giao Chỉ thi mà chỉ để lựa chọn các nho sinh có học vấn để sung vào lệ tuyển cống cho triều đình hằng năm.

Kinh tế
Năm 1407, sau khi đánh bại nhà Hồ, nhà Minh đã vơ vét mang sang phương Bắc 235,900 con voi, ngựa, trâu bò; thóc gạo 13,6 triệu thạch, thuyền bè 8670 chiếc, binh khí hơn 2,5 triệu chiếc .

Nhằm thực hiện nền thống trị lâu dài, nhà Minh không ngừng xây thành lũy, cầu cống, đường sá. Hàng chục vạn dân đinh từ 16 đến 60 tuổi phải ra các công trường với chế độ lao dịch cưỡng bức và sinh hoạt rất thiếu thốn.

Các công trường khai thác mỏ và mò ngọc trai cũng nhiều nhân công. Những người thợ phải làm việc trong điều kiện khắc nghiệt, nguy hiểm đến tính mạng.

Dịch bệnh
Cuộc xâm lăng của quân Minh cộng với di dân ồ ạt từ Trung Hoa vào Đại Việt đã mang theo nhiều dịch bệnh. Đại Việt sử ký toàn thư ghi chép: Năm Hưng Khánh năm thứ I (1407), năm ấy đói và dịch bệnh, nhân dân không cày cấy được, người chết gối lên nhau. Hưng Khánh năm thứ 3 (1409), năm này đói và dịch bệnh còn nặng hơn năm trước.

Thuế khóa
Chính sách thuế khóa mà nhà Minh áp dụng với Giao Chỉ là rất nặng nề, trong đó có 2 ngạch chính là thuế ruộng đất và thuế công thương nghiệp. Nhà Minh cử nhiều hoạn quan sang Việt Nam để tiến hành thu thập thuế, cống gửi về kinh đô, đồng thời vơ vét thêm chừng ấy nữa cho riêng mình.. Các viên quan này tham lam đến độ chính bản thân Hoàng đế nhà Minh phải can thiệp vào việc chỉ định quan lại sang Giao Chỉ. Vua Minh Nhân Tông phải bác việc Mã Kỳ tiếp tục muốn được bổ nhiệm quản lý việc thu vàng, bạc, trầm hương, ngọc trai tại đây năm 1424.

Do thường xuyên phải đối phó với những cuộc chống đối của người Việt, phạm vi kiểm soát ruộng đất của nhà Minh chỉ chủ yếu ở miền xung quanh Đông Quan.

Từ năm 1407 – 1413, nhà Minh không có khả năng quản lý ruộng đất, số ngạch khi tăng khi giảm không ổn định. Ruộng đất chỉ được trưng dụng một phần để ban cấp cho các thổ quan người Việt thay cho lương. Để cung ứng lương thực cho quân đội, nhà Minh không trông chờ vào nguồn tô thuế ruộng mà phải cho lính mở đồn điền tự sản xuất hoặc dùng hình thức trưng thu để vơ vét.

Năm 1414, sau khi dẹp xong nhà Hậu Trần, nhà Minh bắt dân Việt kê khai số ruộng đất trồng rau, trưng thu lương thực, tơ tằm và bắt đầu định ngạch thuế ruộng. Trên danh nghĩa thì lấy mức thu 5 thăng trên 1 mẫu như thời nhà Hồ, nhưng bắt dân tự khai khống 1 mẫu thành 3 mẫu để thu 3 phần thuế. Do đó trên thực tế mức thu cao gấp 3 lần nhà Hồ.

Ngoài thuế ruộng, còn nhiều loại thuế thủ công nghiệp và thương mại. Hàng loạt Ty Thuế khóa, Ty Hà bạc, Ty Tuần kiểm được đặt ra để tận thu.

Để tăng cường khai thác tài nguyên, năm 1415 nhà Minh tiến hành khám thu các mỏ vàng, mỏ bạc, mộ phu đãi vàng và mò trân châu. Năm 1418, nhà Minh mở trường mò ngọc trai, tìm kiếm hương liệu; bắt người Việt săn bắt những thú vật quý để nộp như rùa 9 đuôi, vượn bạc má, chồn trắng, hươu trắng, voi trắng.

Đối với nghề nấu muối và bán muối, nhà Minh nắm quyền khai thác độc quyền. Người đi đường chỉ được đem 3 bát muối và 1 lọ nước mắm.

Chính sách thuế khóa của nhà Minh làm người Việt kiệt quệ điêu đứng. Việc làm sai dịch và nộp lương liên miên khiến năm 1418 từ Diễn Châu trở vào nam không được cày cấy. Tuy nhà Minh thực hiện chính sách thuế khóa nặng nề, trưng thu lương thực, nhưng các cuộc nổi dậy liên tiếp cùng tình hình loạn lạc tại Giao Chỉ khiến việc chiếm đóng của nhà Minh trở nên rất tốn kém. Lương thực thu được tại chỗ không đủ cung ứng cho số quan lại và binh lính. Từ khoảng những năm 1420, nhà Minh liên tục phải vận chuyển lương thực từ Lưỡng Quảng sang Giao Chỉ để cung cấp. Việc điều động người và của cho các đợt viễn chinh liên tục đòi hỏi cả miền nam Trung Quốc phải cung cấp, phục dịch. Năm 1424, khi khởi nghĩa Lam Sơn lớn mạnh, nhà Minh mới ra một số chính sách xoa dịu người Việt như đình chỉ khai thác vàng bạc, khoan giảm trưng thu thuế khóa…

Chính sách đồng hóa

Tôn giáo tín ngưỡng
Người Việt bị bắt phải theo những phong tục tập quán của Trung Quốc: phải để tóc dài, không được cắt tóc; phải để răng trắng không được nhuộm; phụ nữ phải mặc áo ngắn quần dài (nguyên văn tiếng Hán: 短衣長裙 (đoản y trường quần), từ "quần" ở đây cũng có nghĩa là chỉ "váy") giống Trung Quốc. Quan lại phải đội khăn đầu rìu, áo viền cổ tròn có vạt, áo dài vạt bằng tơ lụa, hài ống cao có dây thắt.

Tục thờ cúng và sinh hoạt tín ngưỡng của người Việt cũng bị đàn áp thô bạo. Nhiều đàn tràng thờ kiểu Trung Quốc được lập.

Đạo Phật tại Việt Nam phát triển cực thịnh vào thời Lý, Trần, có ảnh hưởng rất sâu rộng đến đời sống người dân Đại Việt. Số lượng trước tác về đạo Phật thời này rất nhiều, ngày nay chỉ còn lại Thiền Uyển tập anh cũng là do chính sách hủy diệt của nhà Minh. Đại Tạng Kinh thực hiện và ấn loát nhiều lần dưới triều Trần, mỗi lần in hàng ngàn cuốn; sách Thiền Tông Chỉ Nam, Bình Đẳng Sám Hối Khoa Văn của Trần Thái Tông, Thạch Thất Mỵ Ngữ, Thiền Lâm Thiết Chủy Ngữ Lục, Đại Hương Hải Ấn Thi Tập, Trúc Lâm Hậu Lục, Tăng Già Toái Sự của Trúc Lâm Điều Ngự (tức vua Trần Nhân Tông) và tám tác phẩm của Pháp Loa không tác phẩm nào còn lại.

Nhà Minh đưa sang những tác phẩm Trung Hoa về Nho giáo, Phật giáo, Lão giáo cho người Việt học. Chính quyền đô hộ lập Tăng Cương Ty và Đạo Kỳ Ty để lo việc giáo dục Phật giáo và Lão giáo theo mẫu mực Trung Hoa.

Văn hóa
Đại Việt từ khi chính thức độc lập vào thế kỷ X, trải qua gần 500 năm đã lớn mạnh nhanh chóng, giữ vững bờ cõi, xâm lấn về phía nam, tất cả các mặt đều phát triển mạnh mẽ, nhất là văn hóa đã trở thành quốc hồn quốc túy và có nhiều nét riêng biệt so với Bắc triều. Chẳng hạn vua Trần Nhân Tông xuất gia lập nên Thiền phái Trúc Lâm Yên Tử là việc chưa hề thấy trong lịch sử Trung Hoa. Sự lớn mạnh và độc lập của Đại Việt là một hiểm họa cho Bắc triều đã được chứng minh qua các cuộc chiến tranh Việt - Tống, Việt - Nguyên; nên nhà Minh từ khi nắm quyền không thể không biết. Nhằm thủ tiêu nền văn hóa của người Việt, ngay năm 1406, khi phát binh đánh Đại Ngu, Minh Thành Tổ đã ban sắc viết:
Khi binh lính vào nước Nam, trừ các kinh Nho gia, kinh Phật, đạo Lão không thiêu hủy. Ngoài ra, tất cả sách vở, văn tự cho đến các loại văn tự ghi chép ca lý dân gian, hay sách dạy trẻ con học… đều đốt hết. Phàm những văn bia do Trung Quốc dựng từ xưa thì đều phải giữ cẩn thận, còn các bia do An Nam dựng thì phá hủy tất cả, một chữ không để sót.

Năm 1407, Minh Thành Tổ ra chiếu lệnh thứ hai nhằm hủy diệt văn hóa triệt để hơn:
Nhiều lần trẫm đã bảo các ngươi, phàm An Nam có văn tự gì, kể cả các câu hát dân gian,… các bia dù dựng lên một mảnh, hễ nom thấy là phá hủy hết. … Sách vở do quân lính bắt được phải ra lệnh đốt luôn, chớ được lưu lại

Sự hủy diệt đó khiến Ngô Sĩ Liên, nhà sử học chứng kiến những sự kiện này than rằng:
Giáo mác đầy đường đâu cũng thấy quân Minh cuồng bạo. Sách vở cả nước thành một đống tro tàn.

Năm 1418, nhà Minh sai Hạ Thanh và Hạ Thì sang thu các loại sách ghi chép về sự tích xưa của người Việt đưa về Trung Quốc. Các tác phẩm văn học, sử học, pháp luật, quân sự của đời trước đã bị tịch thu gồm:
 Hình thư của Lý Thái Tông: 3 quyển.
 Quốc triều thông lễ của Trần Thái Tông: 10 quyển.
 Hình luật của Trần Thái Tông: 1 quyển.
 Khóa hư tập của Trần Thái Tông: 1 quyển.
 Ngự thi của Trần Thái Tông: 1 quyển.
 Di hậu lục của Trần Thánh Tông: 2 quyển.
 Cơ cừu lục của Trần Thánh Tông: 1 quyển.
 Trần Triều đại điển của Trần Dụ Tông: 1 quyển.
 Trùng Hưng thực lục của Trần Nhân Tông: 1 quyển.
 Thi tập của Trần Nhân Tông: 1 quyển.
 Thủy vân tùy bút của Trần Anh Tông: 1 quyển.
 Thi tập của Trần Minh Tông: 1 quyển.
 Bảo Hòa điện dư bút của Trần Nghệ Tông: 8 quyển.
 Thi tập của Trần Nghệ Tông: 1 quyển.
 Việt điện u linh tập của Lý Tế Xuyên: 1 quyển.
 Binh thư yếu lược của Trần Hưng Đạo: 1 quyển.
 Vạn Kiếp bí truyền của Trần Hưng Đạo: 1 quyển.
 Tứ thư thuyết ước của Chu Văn An: 1 quyển.
 Tiều Ẩn thi của Chu Văn An: 1 quyển.
 Sầm lâu tập của Trần Quốc Tụy: 1 quyển.
 Lạc Đạo tập của Trần Quang Khải: 1 quyển.
 Băng Hồ ngọc thác tập của Trần Nguyên Đán: 1 quyển.
 Giới Hiên thi tập của Nguyễn Trung Ngạn: 1 quyển.
 Hiệp thạch tập của Phạm Sư Mạnh: 1 quyển.
 Cúc Đường di cảo của Trần Nguyên Đào: 2 quyển.
 Thảo nhàn hiên tần của Hồ Tông Thốc: 1 quyển.
 Việt Nam thế chí của Hồ Tông Thốc: 1 bộ.
 Việt sử cương mục của Hồ Tông Thốc: 1 quyển.
 Đại Việt sử ký của Lê Văn Hưu: 1 quyển.
 Nhị Khê thi tập của Nguyễn Phi Khanh: 1 quyển.
 Phi sa tập của Hàn Thuyên: 1 quyển.

Xem thêm
 Bắc thuộc
 Giao Chỉ
 Chiến tranh Minh-Đại Ngu
 Nhà Hậu Trần
 Chiến tranh Minh-Việt (1407-1414)
 Khởi nghĩa Lam Sơn

Chú thích

Tham khảo
Tiếng Việt
 Viện Sử học (2007), Lịch sử Việt Nam, tập 3, Nhà Xuất bản Khoa học Xã hội.
 Đặng Huy Phúc (2005), Đặng Tất - Đặng Dung, Nhà Xuất bản Trẻ.
Tiếng Anh
 {{chú thích sách|title=Early Ming China: A political history 1355-1435|author=Edward Dreyer
|publisher=Stanford University Press
|year=1982
|isbn=9780804711050
|url=http://books.google.com/books?id=yzWsAAAAIAAJ&source=gbs_navlinks_s}}

Đọc thêm
 Việt Nam sử lược của Trần Trọng Kim
 Việt sử toàn thư'' của Phạm Văn Sơn

Bắc thuộc
Lịch sử Việt Nam thời Bắc thuộc lần 4
Nhà Minh
Chiến tranh liên quan tới Việt Nam
Triều đại Việt Nam
Quan hệ Việt Nam – Trung Quốc
Xung đột thế kỷ 15


title: Simira wurdackii

text:
Simira wurdackii là một loài thực vật thuộc họ Rubiaceae. Đây là loài đặc hữu của Peru.

Chú thích

Tham khảo
 World Conservation Monitoring Centre 1998. Simira wurdackii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Peru
Simira
Thực vật dễ tổn thương


title: Torpedo microdiscus

text:
Torpedo microdiscus là một loài cá thuộc họ Torpedinidae. Môi trường sinh sống tự nhiên của nó là các vùng biển mở.

Chú thích

Tham khảo

 Lamilla, J. 2005. Torpedo microdiscus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Downloaded on ngày 3 tháng 8 năm 2007.

M
Động vật được mô tả năm 1985


title: Khách sạn George V

text:
Khách sạn George V là một khách sạn đặc biệt sang trọng của thành phố Paris. Nằm tại số 31 đại lộ George-V thuộc quận 8, khách sạn này cách đại lộ Champs-Élysées và Khải Hoàn Môn không xa. Được coi nằm trong số những khách sạn sang trong nhất thế giới, George V bao gồm một nhà hàng hàng đầu với đầu bếp danh tiếng Philippe Legendre và những người thử rượu Eric Beaumard và Enrico Bernardo.

Khánh sạn George V được xây dựng vào năm 1928 bởi André Terrail, một thương gia, người chủ sở hữu của nhà hàng danh tiếng La Tour d'Argent. Ngày nay, George V thuộc hệ thống khách sạn Four Seasons Hotel (khách sạn Bốn mùa) của Kingdom Holding Company, công ty được đầu tư bởi ông hoàng Ả Rập Xê Út Al-Walid ben Talal ben Abd al-Aziz Al Saoud.

Đặc tính
 221 phòng và 29 phòng cao cấp trong đó nhiều phòng nhìn tới Nhà thờ Sacré-Cœur hoặc tháp Eiffel.
Các phòng Hoàng gia hoặc Tổng thống rộng từ 300 tới 380 m².
 Nhà hàng ẩm thực "Le Cinq" với đầu bếp Philippe Legendre.
 Người thử rượu Enrico Bernardo, vô địch thế giới năm 2004 và Eric Beaumard, á quân thế giới năm 1998.
 Nhà hàng ẩm thực "Les Princes".
 Nhà hàng truyền thống "Le Grill".
 Bar Piano George V, Phòng trà
 Bảy phòng khách từ 12 đến 900 người dàng cho các cuộc họp, đón tiếp, chiêu đãi, tiệc cocktail
 Bể bơi có mãi che, tắm nước khoáng, mát xa, tắm hơi, thẩm mỹ viện, phòng cắt tóc.
 Ngôn ngữ sử dụng: tiếng Pháp, tiếng Anh, tiếng Đức, tiếng Ả Rập, tiếng Tây Ban Nha, tiếng Ý, tiếng Nhật, tiếng Bồ Đào Nha, tiếng Nga.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Trang chính thức của khách sạn George V
 Trang của hệ thống Four Seasons Hotel

George V
Quận 8, Paris