title: Chi Sữa đông

text:
Chi Sữa đông hay chi Doong (danh pháp khoa học: Galium, từ tiếng Hy Lạp "gala" nghĩa là sữa) là một chi lớn chứa khoảng 400 loài cây thân thảo sống một năm hay lâu năm trong họ Thiến thảo (Rubiaceae), chủ yếu trong khu vực ôn đới của cả Bắc lẫn Nam bán cầu. Tại Việt Nam có thể có một vài loài của chi này, nhưng ngay trong cả Cây cỏ Việt Nam năm 1999 của Phạm Hoàng Hộ thì người ta vẫn chưa có định danh chính xác. Tên gọi sữa đông là do trong một số loài có enzym làm đông sữa.

Sử dụng

Một vài loài trong chi Galium đã từng được sử dụng làm thuốc nhuộm màu đỏ trong thời kỳ Anglo-Saxon tại Anh.

Một số loài

 Galium aetnicum
 Galium album
 Galium angulosum
 Galium aparine
 Galium arenarium
 Galium arkansanum
 Galium asprellum
 Galium australe
 Galium azuayicum
 Galium baldense
 Galium bifolium
 Galium boreale
 Galium brevipes
 Galium catalinense
 Galium catalinense ssp. catalinense
 Galium ciliare
 Galium circaezans
 Galium concinnum
 Galium constrictum
 Galium corrudaefolium
 Galium debile
 Galium divaricatum
 Galium ecuadoricum
 Galium elongatum
 Galium firmum
 Galium flaccidum
 Galium fleurotii
 Galium fosbergii
 Galium gaudichaudii
 Galium glaucum
 Galium humifusum
 Galium hypocarpium
 Galium kamtschaticum
 Galium labradoricum
 Galium lanceolatum
 Galium longifolium
 Galium lucidum
 Galium mexicanum
 Galium multiflorum
 Galium murale
 Galium nigroramosum
 Galium normanii
 Galium obliquum
 Galium obtusum
 Galium odoratum
 Galium oelandicum
 Galium olympicum
 Galium palustre
 Galium parisiense
 Galium pilosum
 Galium pumilum
 Galium rotundifolium
 Galium rubioides
 Galium rubrum
 Galium saxatile
 Galium schultesii
 Galium spurium
 Galium sterneri
 Galium suecicum
 Galium sylvaticum
 Galium tinctorium
 Galium tricornutum
 Galium trifidum
 Galium triflorum
 Galium truniacum
 Galium uliginosum
 Galium valdepilosum
 Galium verum

Hình ảnh


title: Trường Tân

text:
Trường Tân () là một hương (xã) của huyện Đài Đông, tỉnh Đài Loan, Trung Hoa Dân Quốc (Đài Loan). Trường Tân có nền kinh tế phụ thuộc vào nông ngư nghiệp với thành phần cư dân chủ yếu là thổ dân Đài Loan. Diện tích của Trường Tân là 155.1868 km², dân số vào tháng 8 năm 2011 là 8.094 người thuộc 2.927 hộ gia đình, mật độ cư trú đạt 52,2 người/km².

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang thông tin chính thức

Đài Đông


title: Acolastus cochlearis

text:
Acolastus cochlearis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Schoeller miêu tả khoa học năm 2006.

Chú thích

Tham khảo

Acolastus


title: Helictotrichon mannii

text:
Helictotrichon mannii là một loài cỏ thuộc họ Poaceae.
Loài này có ở Cameroon và Guinea Xích Đạo.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là đồng cỏ khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng đất thấp.

Chú thích

Tham khảo
 Cheek, M. & Cable, S. 2000. Helictotrichon mannii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 7 năm 2007.

Helictotrichon
Thực vật Cameroon
Thực vật Guinea Xích Đạo


title: Xolocotzia

text:
Xolocotzia là một chi thực vật thuộc họ Verbenaceae.

Danh sách loài
Chi này có các loài sau (tuy nhiên danh sách này có thể chưa đủ):
 Xolocotzia asperifolia, Miranda

Chú thích

Tham khảo

Thực vật Honduras
Thực vật México


title: Hylaeus glacialis

text:
Hylaeus glacialis là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Morawitz mô tả khoa học năm 1872.

Chú thích

Tham khảo

G
Động vật được mô tả năm 1872


title: 3442 Yashin

text:
3442 Yashin (1978 TO7) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 2 tháng 10 năm 1978 bởi L. Zhuravleva ở Nauchnyj.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 JPL Small-Body Database Browser 3442 Yashin

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1978


title: Gioia mesosternalis

text:
Gioia mesosternalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Savini miêu tả khoa học năm 1991.

Chú thích

Tham khảo

Gioia


title: 871 Amneris

text:
871 Amneris

871 Amneris là một tiểu hành tinh ở vành đai chính. Nó được Max Wolf phát hiện ngày 14.5.1917 ở Heidelberg, và được đặt theo tên Amneris, nhân vật trong vở opera Aida của Giuseppe Verdi. Tên của nó lại được dùng để đặt cho phân nhóm tiểu hành tinh Amneris, thuộc nhóm tiểu hành tinh Flora

Tham khảo

Liên kết ngoài
Orbital simulation from JPL (Java) / Ephemeris.
 Phát hiện Circumstances: Numbered Minor Planets

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1917
Được phát hiện bởi Max Wolf
Tiểu hành tinh Flora
Giuseppe Verdi


title: Phalaenopsis mariae

text:
Phalaenopsis mariae là một loài lan được tìm thấy ở Sabah, Borneo to the Mindanao island, Philippines.

Hình ảnh

Tham khảo

mariae


title: Bagakhangai

text:
Bagakhangai (, khangai nhỏ) là một trong chính düüreg (quận) của thủ đô Ulaanbaatar, Mông Cổ. Bagakhangai được chia thành hai khoroo (phường), Ondor Tolgoi (đầu dài) và Bagakhangai.

Bagakhangai là một phần lãnh thổ tách rời rộng 140 km² nằm trong tỉnh Töv, phía đông nam thành phố. Khu vực này ban đầu được thành lập để phục vụ căn cứ không quân Liên Xô.

Tham khảo

Quận Ulaanbaatar


title: Palazzia ausonia

text:
Palazzia ausonia là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Turbinidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Palazzia


title: Frontonas

text:
Frontonas là một xã thuộc tỉnh Isère, vùng Rhône-Alpes đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 230 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Isère


title: Udea thermantis

text:
Udea thermantis là một loài bướm đêm thuộc họ Crambidae. Nó là loài đặc hữu của Kauai, Oahu, Molokai, Maui và Hawaii.

Ấu trùng ăn các loài Phyllostegia. Sâu bướm dài 18 mm.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Insects of Hawaii. Volume 8, Pyraloidea

Udea
Loài đặc hữu của Hawaii


title: Cyprinodon tularosa

text:
Cyprinodon tularosa là một loài cá thuộc họ Cyprinodontidae. Nó là loài đặc hữu của the lưu vực Tularosa ở miền nam New Mexico, ở Tây Hoa Kỳ.

Chú thích

Tham khảo

 Gimenez Dixon, M. 1996. Cyprinodon tularosa. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 4 tháng 8 năm 2007.
Thể loại: Cyprinodon (Pupfish)

T
Cá Tây Hoa Kỳ
Loài nguy cấp


title: 3224 Irkutsk

text:
3224 Irkutsk (1977 RL6) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 11 tháng 9 năm 1977 bởi Chernykh, N. ở Nauchnyj.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 3224 Irkutsk

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Nikolai Chernykh
Thiên thể phát hiện năm 1977


title: Qom (tỉnh)

text:
Tỉnh Qom (tiếng Ba Tư: استان قم, Ostān-e Qombol) là một trong 31 tỉnh của Iran. Tỉnh lỵ đóng ở Qom, nơi có cơ sở làm giàu urani. Tỉnh có diện tích 11.237 km ², chiếm 0,89% tổng diện tích ở Iran. Tỉnh Qom nằm ở phía bắc của đất nước. Tỉnh được lập từ một phần của tỉnh Tehran vào năm 1995. Năm 2005, tỉnh có dân số khoảng 2.000.000 người, trong đó có 91,2% cư trú tại khu vực đô thị và 8,8% trong khu vực lân cận nông thôn. Tỉnh này có một thành phố, bốn quận, chín huyện, và 256 làng.
Khí hậu của Qom tỉnh thay đổi giữa khí hậu sa mạc và bán sa mạc, địa hình tỉnh bao gồm các khu vực miền núi, chân đồi và đồng bằng. Do nằm gần một khu vực khô cằn và xa đất liền, nó có khí hậu khô, có độ ẩm thấp và lượng mưa ít ỏi. Vì vậy, nông nghiệp là không thể trong hầu hết các khu vực của nó, đặc biệt là gần khu vực hồ muối. Tỉnh Qombol có hai hồ nước mặn lớn, cụ thể là: hồ Howz e Soltan, nằm 36 km phía bắc do của Qombol, và hồ Namak, nằm 80 km về phía đông do của Qombol. Gần một phần năm Namak Hồ nằm trong tỉnh Qom.

Tham khảo

Tỉnh Qom
Tỉnh của Iran


title: Stigmella flavipedella

text:
Stigmella flavipedella là một loài bướm đêm thuộc họ Nepticulidae. Nó được tìm thấy ở Ohio và Kentucky.

Sải cánh dài 3.6–5 mm. Con trưởng thành bay vào tháng 3, tháng 5 và đầu tháng 6, và mid-July và tháng 8. Larvae have been collected in tháng 6 và late tháng 7 và in late tháng 8 và tháng 9. Có ba lứa một năm.

Ấu trùng ăn Quercus species, bao gồm Quercus platanoides, Quercus palustris, Quercus rubra và Quercus imbricaria.Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Nepticulidae of North America
A taxonomic revision of the North American species of Stigmella (Lepidoptera: Nepticulidae)

F


title: Phyllonorycter hesperiella

text:
Phyllonorycter hesperiella là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở bán đảo Iberia.

Ấu trùng ăn Lygos monosperma, Quercus coccifera và Quercus robur. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ. They create a blotch mine on the underside of the leaf.

Chú thích

Tham khảo

Phyllonorycter


title: Guzmania barbiei

text:
Guzmania barbiei là một loài thực vật thuộc họ Bromeliaceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Manzanares, J.M. & Pitman, N. 2003. Guzmania barbiei. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Ecuador
barbiei


title: Rhipidia sigilla

text:
Rhipidia sigilla là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Rhipidia
Limoniidae ở vùng Afrotropic


title: Caloptilia hidakensis

text:
Caloptilia hidakensis là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Nhật Bản (Hokkaidō, Honshū) và vùng Viễn Đông Nga.

Sải cánh dài khoảng 11 mm.

Ấu trùng ăn Acer mono. Chúng có thể ăn lá nơi chúng làm tổ.

Chú thích

Tham khảo

Caloptilia


title: Tân Barga Hữu

text:
kỳ Tân Barga Hữu (tiếng Mông Cổ:     Sin-e Barɣu Baraɣun qosiɣu; , Hán Việt: Tân Ba Nhĩ Hổ Hữu kỳ) là một kỳ của địa cấp thị Hulunbuir (Hô Luân Bối Nhĩ), khu tự trị Nội Mông Cổ, Trung Quốc. Kỳ có biên giới với Mông Cổ ở tất cả mọi phía trừ hướng đông. Kỳ cũng nằm không xa bờ Hồ Hô Luân.

Khí hậu

Hành chính

Trấn
 A Lạp Thản Ngạch Mạc Lặc (阿拉坦额莫勒镇)
 A Nhật Cáp Sa Đặc (阿日哈沙特镇)
 Hô Luân (呼伦镇)

Tô mộc
 Bối Nhĩ (贝尔苏木)
 Khắc Nhĩ Luân (克尔伦苏木)

Khác
 Mục trường Ngao Nhĩ Kim (敖尔金牧场)

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang thông tin chính thức

Đơn vị cấp huyện Nội Mông
Hulunbuir


title: Thanh Điền (nghệ sĩ cải lương)

text:
NSND Thanh Điền (sinh ngày 15 tháng 7 năm 1945) là nghệ sĩ cải lương, diễn viên điện ảnh, đạo diễn sân khấu, nhiếp ảnh gia người Việt Nam. Ông được Nhà nước Việt Nam phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ ưu tú và Nghệ sĩ nhân dân. Ngoài ra ông còn được biết đến là chồng của nghệ sĩ cải lương nổi tiếng NSND Thanh Kim Huệ.

Thân thế
Ông tên thật là Nguyễn Thanh Điền, còn có tên là Nguyễn Ngọc Chiếu, sinh năm 1945 tại Vị Thanh, tỉnh Chương Thiện (nay là tỉnh Hậu Giang), trong gia đình có 9 anh em. Tuy cha ông, ông Nguyễn Thành Long, là nghệ sĩ đờn ca tài tử, thân mẫu, bà Nguyễn Thị Tâm, là võ sư, đều không muốn con cái theo nghiệp của 2 người, nhưng lại có nhiều ảnh hưởng đến sự nghiệp của con. Về sau, trong gia đình có ba người con theo nghề hát, ngoài Thanh Điền còn có 2 em gái Hà Mỹ Liên (tên thật là Nguyễn Thị Thu Hà), Hà Mỹ Xuân (tên thật là Nguyễn Thị Xuân).

Sinh ra và lớn lên trong thời gian chiến tranh, gia đình ông thường xuyên phải chạy loạn nhiều nơi trước khi định cư hẳn ở Long Xuyên.

Bước đầu sự nghiệp
Tuy bị song thân ngăn cản, nhưng ảnh hưởng của 2 người lại giúp cho ông sớm có sự đam mê cũng như những tố chất nghề diễn. Khi gia đình định cư tại Long Xuyên, ông trốn gia đình học nghề từ danh ca Ngọc Ẩn, người được mệnh danh là "Đệ nhất danh ca miền Tây" lúc đó. Năm 1959, ông bắt đầu bước vào nghề diễn khi mới 12 tuổi.

Trong nghiệp diễn của mình, ông học hỏi nhiều nghệ sĩ nổi tiếng thời bấy giờ như Trường Xuân, Hoàng Giang, Việt Hùng, Minh Chí, Hữu Phước, Hùng Minh, Diệp Lang... Ông dần có được tên tuổi khi giữ vai trò kép độc mùi qua nhiều đoàn lớn như Hương Mùa Thu, Hoa Thế Hệ, Sao Ngàn Phương, Kim Chung v.v… qua các vở: Nhất kiếm bá vương (vai Tống Từ Ly), Chiều thu sầu ly biệt (vai Hắc Vạn), Kiếp nào có yêu nhau (vai Thành Cát Tư Hãn) v.v…

Năm 1969, ông tham gia đoàn hát Hoa Phượng của Bầu Trung. Trong một lần đi lưu diễn, đoàn gặp tai nạn lật ghe ở gần bến phà Vàm Cống. Ông đã dũng cảm cứu sống được nhiều người, trong đó có một cô đào non mới 14 tuổi tên Bùi Thị Huệ, người về sau trở thành bạn đời của ông.

Duyên phận trăm năm
Sau tai nạn lật ghe không lâu, đoàn Hoa Phượng tan rã. Ông cùng một số diễn viên còn lại của đoàn sang gia nhập đoàn Kim Chung 2 năm 1970. Năm 1974, ông thành lập gánh hát Xuân Liên Hoa. Người bạn gái và bạn diễn cũ là Thanh Kim Huệ cũng theo về làm đào chánh. Ông bà thành hôn với nhau đầu năm 1975.

Sau năm 1975, ông bà tiếp tục tham gia các đoàn cải lương Sài Gòn 2, 3, 1, Văn công Thành phố Hồ Chí Minh, Nhân dân Kiên Giang. Đặc biệt, với vai diễn Huyện Trìa (Thanh Điền) và Thị Hến (Thanh Kim Huệ) trong vở chuyển thể cải lương Ngao Sò Ốc Hến năm 1982, ông bà đã ghi danh những vai diễn đặc biệt nhất của lịch sử cải lương.

Cũng trong thập niên 1980, ông trở thành một trong những thành viên nòng cốt của đoàn Cải lương Sài Gòn 1 và bắt đầu tham gia làm đạo diễn. Trong giai đoạn thoái trào của cải lương, ông bà còn mở tiệm nhiếp ảnh để sinh kế. Dù vậy, ông bà vẫn chung thủy với nghệ thuật cải lương, mở rộng vai trò tác giả kịch bản (Thanh Kim Huệ) và đạo diễn (Thanh Điền). Ghi nhận công lao của ông bà, nhà nước Việt Nam đã phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ ưu tú. Trong Hội diễn sân khấu chuyên nghiệp toàn quốc 1990, ông được tặng Huy chương vàng với vở "Đêm trắng" (vai diễn Bác Hồ) và trong Hội diễn SKCNTQ 1995, ông lại được tặng Huy chương vàng với vở "Nước mắt đen". Tại Liên hoan truyền hình toàn quốc năm 2003, ông bà đều được tặng Huy chương vàng trong vở "Khúc ly hương" với vai trò diễn viên chính (Thanh Điền) và tác giả (Thanh Kim Huệ).

Gia đình
Ông và nghệ sĩ Thanh Kim Huệ kết hôn vào dịp Tết năm 1975 và có với nhau 2 người con là Nguyễn Đăng Quang (con trai, sinh năm 1977) và Nguyễn Đức Hồng Loan (con gái, sinh năm 1986, đã mất vì lâm trọng bệnh). Năm 2021, bà qua đời sau nhiều năm mắc bệnh ung thư.

Phim đã tham gia

Truyền hình

Điện ảnh

Dẫn chương trình
 TV Champion (VTC9)

Chú thích

Liên kết ngoài
 Trúc Quỳnh, "Nghệ sĩ ưu tú Thanh Điền", Tạp chí HTV.
 Ái Minh, "Đôi nghệ sĩ Thanh Điền - Thanh Kim Huệ: Khi đời ta có nhau", Tạp chí HTV.
 "Thanh Điền - Thanh Kim Huệ sau 27 năm gắn bó với nghề", Tạp chí Thời trang trẻ.
 "Thanh Điền vất vả với thể nghiệm mới", Báo Tuổi trẻ.
 "Đạo diễn Thanh Điền tự dựng sân khấu", Báo Tuổi trẻ.
 "Nghệ sĩ ưu tú Thanh Điền - Nghệ sĩ ưu tú Thanh Kim Huệ: Đồng vợ đồng chồng...", Báo Thanh niên.

Sinh năm 1945
Nhân vật còn sống
Nghệ sĩ cải lương
Nam diễn viên sân khấu Việt Nam
Đạo diễn sân khấu Việt Nam
Nam diễn viên điện ảnh Việt Nam
Nam diễn viên truyền hình Việt Nam
Nghệ sĩ ưu tú Việt Nam
Người Hậu Giang


title: Palomares del Río

text:
Palomares del Río là một đô thị ở tỉnh Sevilla, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số của Viện thống kê quốc gia Tây Ban Nha năm 2005, đô thị này có dân số 4728 người.

Tai nạn hạt nhân
Năm 1966, một máy bay ném bom B-52 Mỹ mang theo bom hạt nhân đã va chạm với một máy bay tiếp nhiên liệu trên bầu trời Palomares. Hai quả bom đã bị hư do vụ va chạm và làm thoát plutonium ở trung tâm Palomares và các đồi xung quanh.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Palomares del Río - Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía
 Palomares del Río - Ayuntamiento

Đô thị ở Sevilla


title: 6374 Beslan

text:
6374 Beslan (1986 PY4) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 8 tháng 8 năm 1986 bởi L. I. Chernykh ở Đài vật lý thiên văn Crimean.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 6374 Beslan

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Lyudmila Chernykh
Thiên thể phát hiện năm 1986


title: Beddes

text:
Beddes là một xã trong tỉnh Cher, thuộc vùng hành chính Centre-Val de Loire của nước Pháp, có dân số là 94 người (thời điểm 1999). Xã nằm khoảng 50 km về phía nam của thành phố Bourges.

Nhân khẩu học

Tham khảo

Xã của Cher


title: Fenneviller

text:
Fenneviller  là một xã của tỉnh Meurthe-et-Moselle, thuộc vùng Grand Est, đông bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 319 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Meurthe-et-Moselle


title: Pseudagrion arabicum

text:
Pseudagrion arabicum là một loài chuồn chuồn kim thuộc họ Coenagrionidae. Loài này có ở Ả Rập Xê Út và Yemen. Môi trường sống tự nhiên của chúng là sông ngòi. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất nơi sống.

Chú thích

Tham khảo
 Boudot, J.-P. 2005. Pseudagrion arabicum. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 10 tháng 8 năm 2007.

Pseudagrion


title: Điểm chuyển dịch lỏng-rắn

text:
Điểm chuyển dịch lỏng-rắn là nhiệt độ xảy ra hiện tượng chuyển di hai chiều từ thể lỏng hay trạng thái dẻo giống cao su thành thể rắn phi kết tinh, ký hiệu Tg. Khi kết tinh được gia nhiệt, chất rắn bắt đầu trạng thái biến thành thể lỏng. Ở điểm trung gian giữa thể rắn và thể lỏng, nhiệt độ vẫn dược duy trì cho đến khi chất rắn chuyển hoàn toàn thành thể lỏng.Khi đó, nhiệt độ bắt đầu tiếp tục tăng.Tuy nhiên, trong trường hợp gia nhiệt chất rắn phi kết tinh mà tính lưu động của chất rắn này tương đương với khi kết tinh (chỉ số độ cứng rất cao) thì trong phạm vi nhiệt độ hẹp tính lưu động đột nhiên tăng. Phạm vi nhiệt độ rất hẹp này được gọi là điểm chuyển di lỏng-rắn, trạng thái phi kết tinh ở nhiệt độ thấp hơn điểm chuyển di lỏng-rắn được gọi là trạng thái rắn, ở nhiệt độ cao hơn điểm chuyển di glass được gọi là trạng thái "cao su". Những chất tiêu biểu cho hiện tượng này có thể kể đến các hợp chất cao phân tử như cao su thiên nhiên, polymer tổng hợp...

Tham khảo

Nhiệt độ
Vật lý vật chất ngưng tụ
Hóa học polyme
Protein


title: Dialium travancoricum

text:
Dialium travancoricum là một loài rau đậu thuộc họ Fabaceae.
Loài này chỉ có ở Ấn Độ.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 World Conservation Monitoring Centre 1998. Dialium travancoricum. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 19 tháng 7 năm 2007.

travancoricum
Thực vật Ấn Độ
Thực vật cực kỳ nguy cấp


title: Aphthona rufothoracica

text:
Aphthona rufothoracica là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Konstantinov & Lingafelter miêu tả khoa học năm 2002.

Chú thích

Tham khảo

Aphthona


title: Crypteria stylophora

text:
Crypteria stylophora là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Crypteria
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Tam Hiệp (định hướng)

text:
Tam Hiệp có thể là:

Địa danh

Việt Nam
 Phường Tam Hiệp, thành phố Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai
 Xã Tam Hiệp, huyện Phúc Thọ, thành phố Hà Nội
 Xã Tam Hiệp, huyện Thanh Trì, thành phố Hà Nội
 Xã Tam Hiệp, huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang
 Xã Tam Hiệp, huyện Bình Đại, tỉnh Bến Tre
 Xã Tam Hiệp, huyện Núi Thành, tỉnh Quảng Nam
 Xã Tam Hiệp, huyện Châu Thành, tỉnh Tiền Giang

Trung Quốc
 Tam Hiệp (Trường Giang): một thắng cảnh trên sông Dương Tử
 Đập Tam Hiệp trên sông Dương Tử

Xem thêm
 Tam Hợp (định hướng)


title: Oziotelphusa intuta

text:
Oziotelphusa intuta là một loài cua nước ngọt trong họ Gecarcinucidae.

Chú thích

Tham khảo

Oziotelphusa
Động vật được mô tả năm 2005


title: Biểu trưng

text:
Biểu tượng hay logo (từ tiếng Anh, vắn tắt từ ) là một yếu tố đồ họa (ký hiệu, chữ biểu thị, biểu tượng, hình tượng...) kết hợp với cách thức thể hiện nó tạo thành: một nhãn hiệu hay thương hiệu, hình ảnh đại diện cho một công ty hay các tổ chức phi thương mại, hình ảnh biểu thị một sự kiện, một cuộc thi, một phong trào hay một cá nhân nào đó. Thông thường, biểu trưng được chủ thể công nhận ngay sau khi nó được thiết kế xong và mặc nhiên có bản quyền, ít xảy ra trường hợp một biểu trưng tồn tại một thời gian dài mà không hoặc chưa có bản quyền. Trong hoạt động quảng bá, biểu tượng không phải là thương hiệu, tuy nhiên nó là ấn tượng bên ngoài để dễ nhận ra thương hiệu.

Thiết kế

Yêu cầu
Theo Al Ries và Laura Ries (1998), Alycia Perry (2003), cũng như một số chuyên gia thương hiệu khác thì biểu trưng của thương hiệu thường phải đảm bảo một số yêu cầu.
Khác biệt: có những dấu hiệu đặc biệt gây ấn tượng thị giác mạnh, dễ phân biệt. Đây là chức năng quan trọng của biểu trưng, giúp phân biệt thương hiệu hay sản phẩm với thương hiệu hay sản phẩm cạnh tranh. Sự khác biệt cũng làm cho thương hiệu dễ đi vào tâm trí của khách hàng hơn. Tính khác biệt cao cũng làm tăng khả năng được pháp luật bảo hộ.
Đơn giản, dễ nhớ: tạo khả năng dễ chấp nhận, dễ suy diễn. Trong vài chục giây quan sát, người xem có thể hình dung lại đường nét biểu trưng trong trí nhớ. Trong bối cảnh nhiều sản phẩm cạnh tranh cùng được khuếch trương trên các phương tiện thông tin đại chúng, biểu trưng của thương hiệu sẽ không được khách hàng biết đến nếu nó phức tạp và khó nhớ, dù là bằng tên gọi, ký hiệu hay chữ viết. Hầu hết các thương hiệu nổi tiếng thế giới đều sử dụng những dấu hiệu thương hiệu rất đơn giản. Kodak sử dụng chữ K được viết cách điệu, McDonald sử dụng chữ M hình cánh cổng màu vàng, Nike sử dụng nét phết, IBM sử dụng tên thượng hiệu viết cách điệu. Hầu như những dấu hiệu thương hiệu này chỉ sử dụng 1 hoặc 2 màu cơ bản như màu vàng của Kodak, McDonald, màu xanh da trời của IBM, hay màu đỏ của Coca Cola.
Dễ thích nghi: có khả năng thích nghi trong các thị trường thuộc khu vực khác nhau, các nền văn hoá hay ngôn ngữ khác nhau. Trên thực tế, khách hàng ở các nước khác nhau, có nền văn hoá khác nhau và ngôn ngữ khác nhau thường có cách hiểu khác nhau đối với các hình ảnh hay ký hiệu. Do đó các biểu trưng thương mại quốc tế ít dùng hình ảnh mang ý nghĩa sẵn có theo một nền văn hoá hay ngôn ngữ nào mà sử dụng những hình ảnh mới rồi gắn chúng với các liên tưởng về sản phẩm.
có ý nghĩa: biểu thị được những nét đặc trưng cho sản phẩm hay các chủ đề liên quan. Thực tế là những biểu trưng có ý nghĩa tự thân về sản phẩm lại thường không tạo nên cảm giác khác biệt. Hơn nữa, sản phẩm ngày nay thường quá phức tạp khiến tên gọi hay hình ảnh có ý nghĩa thì lại khó khác biệt, dễ nhớ và đảm bảo tính tượng trưng. Cho nên trong thực tế tính ý nghĩa này thường được tạo ra qua các liên tưởng về thương hiệu hơn là tự thân thương hiệu.

Hình dáng
Một số nhà thiết kế biểu trưng coi trọng hình dạng giản dị, dễ đọc vì biểu trưng phức tạp thường khó nhận biết.

Có thể kết hợp ký hiệu với tên thương hiệu. Khá nhiều doanh nghiệp chọn một ký hiệu đặc thù kết hợp với tên thương hiệu để tạo thành biểu trưng. Khi thương hiệu đã trở nên nổi tiếng, ký hiệu có thể đứng độc lập để tạo nên sự nhận biết về thương hiệu. Tuy nhiên, những tác giả như Al Ries và Laura Ries (1998) và Alycia Perry (2003) cho rằng ký hiệu thường chỉ có tác dụng khi nó đi cùng tên thương hiệu trong biểu trưng. Những thương hiệu mà bản thân ký hiệu có thể đứng một mình đại diện cho thương hiệu như Nike hoặc Mercedes là rất hiếm và thường chỉ có ở những thương hiệu xuất hiện từ rất sớm, khi số lượng trên thị trường là rất nhỏ.

Cách khác để tạo ra ấn tượng là dùng kiểu chữ đặc thù của tên thương hiệu. Đây là hình thức cách điệu tên thương hiệu bằng cách sử dụng kiểu chữ đặc thù bao gồm việc sử dụng phông chữ, chữ hoa - chữ thường, thay đổi độ đậm nhạt hoặc cách viết cách điệu. Khi thiết kế biểu trưng theo cách này, doanh nghiệp có thể sử dụng thiết kế đặc thù của tên thương hiệu đầy đủ hoặc viết tắt.

Màu sắc
Màu sắc cũng có xu hướng đơn giản, dễ dàng được nhận thấy và ghi nhớ. Các nhà thiết kế có thể ưu tiên vẽ màu trắng và đen trước khi tô màu. Một vài ví dụ diễn giải màu sắc:
Đen: trang trọng, đặc biệt, mạnh mẽ, quyền lực, tinh tế, truyền thống.
Xanh dương: uy quyền, đỉnh đạc, an toàn, đáng tin cậy, truyền thống, ổn định, trung thành.
Nâu/vàng: cổ điển, lợi ích, trần tục, giàu sang, truyền thống, bảo thủ.
Xám/bạc: ảm đạm, quyền lực, thực tế, tâm linh, tin tưởng.
Xanh lá cây: yên tĩnh, lành mạnh, khoẻ khoắn, ổn định, thèm muốn.
Hồng: nữ tính, ngây thơ, dịu dàng, khoẻ mạnh, trẻ trung.
Tím: tinh tế, tâm lý, giàu sang, hoàng tộc, trẻ trung, bí ẩn
Đỏ: mạnh mẽ, bền bỉ, năng động, đầy sức sống, may mắn.
Vàng: lạc quan, ấm áp, truyền thống, sang trọng
Cam: là màu phối hợp giữa màu đỏ và vàng, chỉ điềm lành được hưởng cuộc sống yên vui, nhiều quyền hành.

Xem thêm
Nhãn hiệu
Thương hiệu
Kiểu dáng công nghiệp
Sở hữu trí tuệ

Tham khảo

Thiết kế giao tiếp


title: Oecetis eddlestoni

text:
Oecetis eddlestoni là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Chú thích

Tham khảo

Trichoptera miền Tân bắc
Oecetis


title: Tocantins

text:
Tocantins là một trong các bang của Brasil, bang này được thành lập năm 1988 từ phần phía bắc của Goiás. Đây là bang trẻ nhất của Brasil, thành phố Palmas chỉ mới được bắt đầu xây dựng từ năm 1989, khác hẳn so với các thành phố có tuổi đời từ thời thuộc địa Bồ Đào Nha. Nơi đây có con sông Amazon và các cánh đồng bao la.

Ilha do Bananal nằm ở phía nam của bang, là hòn đảo nước lớn nhất thế giới. Tocantins cũng là quê hương của Vườn quốc gia Araguaia và Khu bảo tồn Carajás Indian. Một điểm nhấn nữa của bang là Jalapão, cách 250 km với thành phố Palmas. Tại đây, các con sông tạo nên những ốc đảo ở khu vực địa lý khô cằn, thu hút nhiều khách du lịch sinh thái.

Chú thích

Liên kết

  Tocantins Official Website
  Tocantins Official International Website
  Tourism năm Jalapão, Tocantins
  List of cities năm Brazil (all cities and municipalities)

Bang của Brasil

Khởi đầu năm 1988


title: William Styron

text:
William Clark Styron, Jr. (11 tháng 6 năm 1925 – 1 tháng 11 năm 2006) là một tiểu thuyết gia người Mỹ. Ông nổi tiếng về hai truyện nhạy cảm: The Confessions of Nat Turner (Xưng tội của Nat Turner, 1967), đoạt giải Pulitzer cho tác phẩm hư cấu năm 1968, và Sophie's Choice (Lựa chọn của Sophie, 1979). The Confessions of Nat Turner đoạt Giải Pulitzer về Tiểu thuyết, nó có người kể chuyện là Nat Turner, một người dẫn đầu cuộc nổi dậy nô lệ năm 1831 tại Virginia; Sophie's Choice nói về thời Holocaust.

Tác phẩm
 Lie Down in Darkness (Nằm vào bóng tối, 1951), tiểu thuyết
 The Long March (Cuộc diễu hành dằng dặc, 1956), truyện dài
 Set This House on Fire (Hãy đốt căn nhà này, 1960), tiểu thuyết
 The Confessions of Nat Turner (Xưng tội của Nat Turner, 1967), tiểu thuyết
 In the Clap Shack (1973)
 Sophie's Choice (Lựa chọn của Sophie, 1975), tiểu thuyết
 Shadrach (1979)
 This Quiet Dust and Other Writings (1982)
 Darkness Visible: A Memoir of Madness (1990), tự truyện
 A Tidewater Morning: Three Tales from Youth (1993)
 Inheritance of Night: Early Drafts of Lie Down in Darkness (1993)
 Havanas in Camelot: Personal Essays (2008)
 The Suicide Run: Fives Tales of the Marine Corps (2009)
 Selected Letters of William Styron (Tuyển tập các bức thư của Willia Styron, 2012), tập thư từ
 My Generation: Collected Nonfiction (2015)

Chú thích

Người đoạt Huy chương Văn chương Quốc gia
Người đoạt giải Pulitzer
Người Virginia
Tiểu thuyết gia Mỹ thế kỷ 20
Nam tiểu thuyết gia Mỹ
Nam nhà văn Mỹ thế kỷ 20
Tử vong vì bệnh truyền nhiễm


title: Nomada hispanica

text:
Nomada hispanica là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Dusmet y Alonso mô tả khoa học năm 1913.

Chú thích

Tham khảo

Nomada
Động vật được mô tả năm 1913


title: Apamea dubitans

text:
Apamea dubitans là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae phân bố rộng khắp Bắc Mỹ.

Sải cánh dài khoảng 40 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 6 đến tháng 9 tùy theo địa điểm.

Ấu trùng ăn nhiều loại cỏ.

Liên kết ngoài
Images
Bug Guide

Chú thích

Apamea
Động vật được mô tả năm 1856


title: Pinzano al Tagliamento

text:
Pinzano al Tagliamento là một đô thị ở tỉnh Pordenone trong vùng Friuli-Venezia Giulia, có cự ly khoảng 90 km về phía tây bắc của Trieste và khoảng 35 km về phía đông bắc của Pordenone. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 1.672 người và diện tích là 21,8 km².

Pinzano al Tagliamento giáp các đô thị: Castelnovo del Friuli, Clauzetto, Forgaria nel Friuli, Ragogna, San Daniele del Friuli, Sequals, Spilimbergo, Travesio, Vito d'Asio.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang mạng chính thức

Đô thị tỉnh Pordenone


title: Nomopleus argentatus

text:
Nomopleus argentatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1863.

Chú thích

Tham khảo

Nomopleus


title: Leptispa bicoloripennis

text:
Leptispa bicoloripennis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Voronova & Zaitzev miêu tả khoa học năm 1982.

Chú thích

Tham khảo

Leptispa


title: Quân đoàn viễn chinh Bắc Kỳ

text:
Quân đoàn viễn chinh Bắc Kỳ (tiếng Pháp: corps expéditionnaire du Tonkin) là một bộ chỉ huy quân sự quan trọng của Pháp ở miền Bắc Việt Nam (Bắc Kỳ) từ tháng 6 năm 1883 đến tháng 4 năm 1886. Quân đoàn viễn chinh Bắc Kỳ đã thực hiện Chiến dịch Bắc Kỳ (1883-1886) đánh quân Cờ đen, giao chiến với các đơn vị quân Thanh ở Vân Nam và Quảng Tây trong cuộc chiến tranh Pháp-Thanh (từ tháng 8 năm 1884 đến tháng 4 năm 1885) và trong thời kỳ chiến tranh không tuyên bố trước đó (tháng 8 năm 1883 đến tháng 6 năm 1884), cũng như thực hiện các chiến dịch quan trọng khác chống lại các lực lượng du kích kháng chiến trong thời kỳ bình định Bắc Kỳ sau này (từ tháng 5 năm 1885 đến tháng 2 năm 1886).

Các chỉ huy trưởng
Từ tháng 6/1883 đến tháng 8/1883: Alexandre-Eugène Bouët.
9/1883-11/1883: Anicet-Edmond-Justin Bichot.
11/1883-12/1883: Anatole-Amédée-Prosper Courbet.
12/1883-9/1884: Charles-Théodore Millot.
9/1884-6/1885: Louis-Alexandre-Esprit-Gaston Brière de l'Isle.
6/1885-1/1886: Philippe-Marie-Henri Roussel de Courcy.
1/1886-4/1886: Charles-Auguste-Louis Warnet.

Tổ chức và lực lượng

Quân số của Quân đoàn viễn chinh Bắc Kỳ lúc đông nhất lên đến 35 nghìn người. Trong trận Sơn Tây, quân đoàn đã huy động 9 nghìn binh sĩ ra trận. Hay như trận Bắc Ninh, có 12 nghìn binh sĩ ra trận.

Thời kỳ đầu, Quân đoàn bao gồm 2 trung đoàn-số 1 và số 2. Mỗi trung đoàn này lại gồm 2 tiểu đoàn (bộ binh hoặc hải quân đánh bộ), 1 đại đội hải quân và 1 đội pháo binh. Mỗi tiểu đoàn lại gồm 2 hoặc 3 đại đội. Tháng 3 năm 1885, Quân đoàn được tăng cường thêm 2 tiểu đoàn bộ binh và 1 tiểu đoàn Algeria, 2 trung đội kỵ binh. Tháng 6 năm 1885, Quân đoàn viễn chinh Bắc Kỳ được bổ sung thêm 3 nghìn quân trong số 8 nghìn quân mà Nhà nước Pháp mới gửi sang Việt Nam.

Các trận chiến
Quân đoàn viễn chinh Bắc Kỳ đã tham gia các trận chiến sau tại Bắc Kỳ.
 Trận Phú Hoài ngày 15 tháng 8 năm 1883.
 Trận Palan ngày 11 tháng 9 năm 1883.
 Trận Sơn Tây tháng 12 năm 1883.
 Trận Bắc Ninh tháng 3 năm 1884.
 Trận Lạng Sơn tháng 2 năm 1885.
 Trận Tuyên Quang tháng 3 năm 1885.

Chú thích

Xem thêm
 Lê dương Pháp

Tham khảo
Bài này được lược dịch từ bài tương ứng ở Wikipedia tiếng Anh. Bài bên đó đã tham khảo các tài liệu sau:
 Grisot and Coulombon, La légion étrangère de 1831 à 1887 (Paris, 1888)
 Harmant, J., La verité sur la retraite de Lang-Son (Paris, 1892)
 Hocquard, C., Une campagne au Tonkin (Paris, 1892)
 Huard, La guerre du Tonkin (Paris, 1887)
 Lecomte, J., Lang-Son: combats, retraite et négociations (Paris, 1895)
 Lecomte, J., La vie militaire au Tonkin (Paris, 1893)
 Lecomte, J., Le guet-apens de Bac-Lé (Paris, 1890)
 Nicolas, V., Livre d'or de l'infanterie de la marine (Paris, 1891)
 Thomazi, A., Histoire militaire de l’Indochine française (Hanoi, 1931)
 Thomazi, A., La conquête de l'Indochine (Paris, 1934)

Đế quốc thực dân Pháp
Chiến dịch Bắc Kỳ


title: Quận Logan, Nebraska

text:
Quận Logan là một quận thuộc tiểu bang Nebraska, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số 774 người. Quận lỵ đóng ở Stapleton.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ chính

Quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Nebraska


title: Cổ phiếu ưu đãi

text:
Cổ phiếu ưu đãi là một loại chứng khoán lai tạp có những đặc điểm vừa giống cổ phiếu thường, vừa giống trái phiếu.

Đặc điểm
a. Giống trái phiếu:
Mệnh giá của cổ phiếu ưu đãi: khác với mệnh giá thường chỉ có giá trị danh nghĩa, mệnh giá cổ phiếu ưu đãi rất quan trọng, có ý nghĩa trong việc chia cổ tức cố định.

Cổ tức của cổ phiếu ưu đãi: cổ tức của cổ phiếu ưu đãi được ấn định theo một tỷ lệ cố định trên mệnh giá.
b. Giống cổ phiếu:
Phần vốn góp qua việc mua cổ phiếu là mua vĩnh viễn không được hoàn trả.

Quy định của luật Việt Nam
Luật Doanh nghiệp 2005 và Luật Doanh nghiệp sửa đổi (2014) thì ngoài cổ phần phổ thông, công ty có thể quy định về các cổ phần ưu đãi khác, đó là:

a) Cổ phần ưu đãi biểu quyết;

b) Cổ phần ưu đãi cổ tức;

c) Cổ phần ưu đãi hoàn lại;

d) Cổ phần ưu đãi khác do Điều lệ công ty quy định.

Căn cứ các loại cổ phần này, doanh nghiệp sẽ phát hành các loại cổ phiếu ưu đãi tương ứng.

Tham khảo

Công ty cổ phần
Chứng khoán
Tài chính doanh nghiệp


title: Pháo đài An Bình

text:
Pháo đài An Bình (, Hán Việt: An Bình cổ bảo) là một công trình do người Hà Lan xây dựng từ thế kỷ 17 tại quận An Bình, Đài Nam. Pháo đài ban đầu có tên gọi là Zeelandia (, Nhiệt Lan Già thành) và được xây dựng trong khoảng thời gian trên 10 năm từ 1624 đến 1634 do công ty Verenigde Oostindische Compagnie tiến hành trong thời kỳ Hà Lan đô hộ hòn đảo. Ngoài hai tên gọi trên, pháo đài từng có các tên như Áo Luân Trị (Oranje) thành (奧倫治城), An Bình thành (安平城), và Đài Loan thành (台灣城).

Trong thế kỷ 17, người châu Âu đã căng buồm sang châu Á để phát triển giao thương. Đài Loan khi đó trở thành một trong những cảng trung chuyển quan trọng nhất tại Đông Á, pháo đài Zeelandia đã trở thành một trung tâm thương mại quốc tế. Nhân danh Công ty Đông Ấn Hà Lan, các tàu rời khỏi Đài Loan, theo hướng bắc đến Nhật Bản, tây tới Phúc Kiến, nam tới Việt Nam, Thái Lan, hay xa hơn là đến Indonesia, Ấn Độ, Iran hoặc trở về châu Âu.

Vị trí chiến lược

Người Hà Lan lựa chọn một bán đảo đất cát tại bờ biển Đài Nam là nơi xây cất pháo đài vì điều này sẽ giúp cho quân đội tại pháo đài sau này có thể tiến thẳng ra biển và được cung cấp hậu cần và tăng viện từ Jakarta nếu vị bao vây. Nhưng không may, nơi được lựa chọn không có đủ nước sạch, là thứ mà các tàu biển rất cần khi vào đất liền.

Vị trí quan trọng của pháo đài An Bình là rõ ràng, và điều này được thể hiện trên các bản đồ cổ. Về địa thế, có một loạt các bãi cát trải dài từ bắc xuống nam; phía đông của bãi cát là biển nội địa. Pháo đài Zeelandia được xây trên bãi cát lớn nhất để kiểm soát eo biển vào biển nội địa. Khu vực biển này có bến cảng thuận lợi cho các tàu cập bến.

Hà Lan đầu hàng

Vào ngày 30 tháng 4 1661, Trịnh Thành Công ("Quốc Tĩnh gia") của nhà Minh (1368-1644) đã bao vây pháo đài (khi ấy đang được 2000 lính Hà Lan bảo vệ) bằng 400 tàu chiến cùng 25.000 binh lính. Sau chín tháng bao vây cướp đi 1.600 lính, Hà Lan đã đầu hàng vào ngày 1 tháng 2 năm 1662, khi họ đã chắc chắn là sẽ không có tiếp viện từ Batavia (nay là Jakarta, Java, Indonesia) và khi nước sạch đã khan hiếm.

Theo hiệp ước giữa Quốc Tĩnh gia và Frederick Coyett, thống sứ Hà Lan, Người Hà Lan từ bỏ pháo đài cũng như bỏ tất cả hàng hóa và tài sản lại pháo đài. Ngày 9 tháng 2 năm 1662, Frederick Coyett trao lại chìa khóa và đưa tất cả binh lính và dân thường đến Batavia bằng đường biển, chấm dứt 38 năm thuộc địa của Hà Lan tại Đài Loan.

Tham khảo

Liên kết ngoài

遠流博識網 安平古堡
台灣、荷蘭、鄭家軍：荷蘭時期台灣圖像紀錄片
安平古堡即時影像（臺灣看透透）
blog動畫：安平追想曲1661
安平追想 1661主題網站
中央研究院歷史語言研究所教育網站：考古大菩薩遊臺灣‧熱蘭遮城

Di tích lịch sử Đài Loan
Formosa thuộc Hà Lan
Thành cổ Trung Quốc


title: 21488 Danyellelee

text:
21488 Danyellelee (1998 HT150) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 21 tháng 4 năm 1998 bởi nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 21488 Danyellelee

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1998


title: Thuật toán sắp xếp

text:
Trong khoa học máy tính và trong toán học, thuật toán sắp xếp là một thuật toán sắp xếp các phần tử của một danh sách (hoặc một mảng) theo thứ tự (tăng hoặc giảm). Người ta thường xét trường hợp các phần tử cần sắp xếp là các số. Bài toán sắp xếp đã được nhiều nhà khoa học quan tâm.

Phân loại thuật toán sắp xếp.

Sắp xếp ổn định
Một thuật toán sắp xếp được gọi là sắp xếp ổn định nếu sau khi tiến hành sắp xếp vị trí tương đối giữa các phần tử bằng nhau không bị thay đổi.

Sắp xếp so sánh
Một thuật toán sắp xếp được gọi là sắp xếp so sánh nếu trong quá trình thực hiện thuật toán ta tiến hành so sánh các khoá và đổi chỗ các phần tử cho nhau.
Đa số các thuật toán sắp xếp dưới đây là sắp xếp so sánh, riêng sắp xếp đếm phân phối không phải là sắp xếp so sánh.

Một số thuật toán sắp xếp

Sắp xếp nổi bọt

Sắp xếp nổi bọt (bubble sort) là phương pháp sắp xếp đơn giản, dễ hiểu thường được dạy trong khoa học máy tính. Giải thuật bắt đầu từ đầu của tập dữ liệu. Nó so sánh hai phần tử đầu, nếu phần tử đứng trước lớn hơn phần tử đứng sau thì đổi chỗ chúng cho nhau. Tiếp tục làm như vậy với cặp phần tử tiếp theo cho đến cuối tập hợp dữ liệu. Sau đó nó quay lại với hai phần tử đầu cho đến khi không còn cần phải đổi chỗ nữa.

Sắp xếp chèn

Sắp xếp chèn (insertion sort) là thuật toán sắp xếp xử lý chèn phần tử đang xét vào vị trí thích hợp của dãy số đã sắp xếp phía trước sao cho dãy số vẫn là dãy sắp xếp có thứ tự.

Sắp xếp chọn

Sắp xếp chọn (selection sort) là phương pháp sắp xếp bằng cách chọn phần tử bé nhất xếp vào vị trí thứ nhất, tương tự với các phần tử nhỏ thứ hai, thứ ba,...

Sắp xếp trộn

Sắp xếp trộn (merge sort) cùng với sắp xếp nhanh là hai thuật toán sắp xếp dựa vào tư tưởng "chia để trị" (divide and conquer). Thủ tục cơ bản là việc trộn hai danh sách đã được sắp xếp vào một danh sách mới theo thứ tự. Nó có thể bắt đầu trộn bằng cách so sánh hai phần tử một (chẳng hạn phần tử thứ nhất với phần tử thứ hai, sau đó thứ ba với thứ tư...) và sau khi kết thúc bước 1 nó chuyển sang bước 2. Ở bước 2 nó trộn các danh sách hai phần tử thành các danh sách bốn phần tử. Cứ như vậy cho đến khi hai danh sách cuối cùng được trộn thành một.

Sắp xếp vun đống
Sắp xếp vun đống (heapsort) là một trong các phương pháp sắp xếp chọn. Ở mỗi bước của sắp xếp chọn ta chọn phần tử lớn nhất (hoặc nhỏ nhất) đặt vào cuối (hoặc đầu) danh sách, sau đó tiếp tục với phần còn lại của danh sách. Thông thường sắp xếp chọn chạy trong thời gian O(n2). Nhưng heapsort đã giảm độ phức tạp này bằng cách sử dụng một cấu trúc dữ liệu đặc biệt được gọi là đống (heap). Đống là cây nhị phân mà trọng số ở mỗi đỉnh cha lớn hơn hoặc bằng trọng số các đỉnh con của nó. Một khi danh sách dữ liệu đã được vun thành đống, gốc của nó là phần tử lớn nhất, thuật toán sẽ giải phóng nó khỏi đống để đặt vào cuối danh sách. Sắp xếp vun đống chạy trong thời gian O(n log n).

Sắp xếp nhanh
Sắp xếp nhanh (quicksort) là một thuật toán theo tư tưởng chia để trị, nó dựa trên thủ tục phân chia như sau: để chia một dãy ta chọn một phần tử được gọi là "chốt" (pivot), chuyển tất cả các phần tử nhỏ hơn chốt về trước chốt, chuyển tất cả các phần tử lớn hơn chốt về sau nó(nếu sắp xếp theo dãy theo thứ tự tăng dần), nếu sắp xếp dãy theo thứ tự giảm dần ta chuyển tất cả các phần tử nhỏ hơn chốt về bên phải chốt và lớn hơn chốt về bên trái chốt. Thủ tục này có thể thực hiện trong thời gian tuyến tính. Tiếp tục phân chia các dãy con đó như trên cho đến khi các dãy con chỉ còn một phần tử.

Điểm khác biệt giữa sắp xếp nhanh và sắp xếp trộn là trong sắp xếp trộn việc xác định thứ tự được xác định khi "trộn", tức là trong khâu tổng hợp lời giải sau khi các bài toán con đã được giải, còn sắp xếp nhanh đã quan tâm đến thứ tự các phần tử khi phân chia một danh sách thành hai danh sách con.

Ngoài ra còn nhiều giải thuật sắp xếp khác, trong đó nhiều giải thuật sắp xếp được cải tiến từ các giải thuật trên. Trong sau giải thuật liệt kê trên, ta thường coi các giải thuật chèn, chọn, nổi bọt là các giải thuật cơ bản, độ phức tạp trong trường hợp trung bình của chúng là . Ba giải thuật còn lại thường được coi là giải thuật cao cấp, độ phức tạp tính toán trung bình của chúng là .

Sắp xếp theo cơ số
Sắp xếp theo cơ số (radix sort) dựa trên tính chất "số" của các khóa. Trong giải thuật sắp xếp theo cơ số, ta không chỉ so sánh giá trị của các khóa, mà so sánh các thành phần của khóa. Giả sử các khóa là các số biểu diễn theo hệ ghi số cơ số M. Khi đó sắp xếp theo cơ số sẽ so sánh từng k

Chúng ta mô tả cách sắp này khi cơ số M=10. Giả sử phải sắp các hồ sơ đánh số bởi 3 chữ số thập phân. Đầu tiên ta chia các hồ sơ vào các đống có cùng chữ số hàng trăm (đồng thới xếp các đống theo thứ tự của chữ số hàng trăm), trong mỗi đống con lại phân chia theo chữ số hàng chục, cuối cùng trong mỗi đống có cùng chữ số hàng trăm và hàng chục, sắp xếp theo thứ tự của chữ số hàng đơn vị.

Trong máy tính, đương nhiên việc sắp xếp theo cơ số nhị phân (cơ số 2) hoặc cơ số là lũy thừa của 2 là thuận lợi nhất. Trong trường hợp cơ số 2, việc phân hoạch tương tự như phân hoạch trong Quick Sort, chỉ khác ở chỗ cách chọn phần tử chốt.

Sắp xếp đếm phân phối
Sắp xếp đếm phân phối là phương pháp sắp xếp có độ phức tạp tuyến tính trong trường hợp các khóa nhận hữu hạn giá trị trong khoảng cho trước. Để đơn giản ta giả sử các phần tử của danh sách  nhận các giá trị tự nhiên trong khoảng

Sắp xếp đếm phân phối đầu tiên đếm các phần tử thuộc danh sách nhận giá trị k với . Các giá trị đếm được ghi vào mảng . Sau đó khi duyệt theo k từ 1 đến M, ta lần lượt xếp  phần tử của vào danh sách .

Shell Sort
Shell sort là một giải thuật sắp xếp mang lại hiệu quả cao dựa trên giải thuật sắp xếp chèn (Insertion Sort). Giải thuật này tránh được các trường hợp phải tráo đổi vị trí của hai phần tử xa nhau trong giải thuật sắp xếp chọn. (nếu như phần tử nhỏ hơn ở vị trí bên phải khá xa so với phần tử lớn hơn ở vị trí bên trái)

Tham khảo

Hoàn toàn không có nguồn tham khảo

Xử lý dữ liệu


title: Vắc-xin bại liệt

text:
Vắc-xin bại liệt được sử dụng trên khắp thế giới để chống bệnh bại liệt chia làm hai loại. Loại đầu tiên do Jonas Salk phát triển và được thử nghiệm lần đầu tiên vào năm 1952. Ngày 12 tháng 4 năm 1955, vắc-xin loại đầu tiên gồm một liều tiêm virus bị làm yếu polio được công bố trên toàn thế giới. Albert Sabin là người đã phát triển loại vắc-xin thứ hai theo dạng thuốc chủng ngừa để uống với tên gọi vắc-xin Sabin, sử dụng thành phần là virus polio bị làm suy yếu. Việc thử nghiệm vắc-xin Sabin bắt đầu từ năm 1957 và được cấp phép vào năm 1962. Vì từ lâu không có vật trung gian truyền bệnh cho virus polio, virus polio không có nơi sinh sống ở động vật không thuộc bộ linh trưởng trong tự nhiên và sự tồn tại của virus polio trong môi trường xuất hiện biệt lập trong một thời gian dài. Do đó, để ngăn việc truyền vi virut từ người sang người, tiêm phòng là bước quan trọng trong việc xoá bệnh bại liệt toàn cầu. Hai loại vắc-xin trên đã góp phần loại bỏ bệnh bại liệt ở hầu hết các nước trên thế giới đồng thời góp phần làm giảm tỷ lệ nhiếm bệnh trên toàn thế giới, với ước tính vào năm 1988 là 350.000 ca nhưng đến năm 2007 giảm xuống chỉ còn 1.652 ca..

Tham khảo

Vắc-xin
Phát minh của Hoa Kỳ
RTT


title: Avanhandava

text:
Avanhandava là một đô thị ở bang São Paulo, Brasil. Thành phố này có dân số (năm 2007) là 10.875 người, diện tích là 340,338 km², mật độ dân số 27,8 người/km². Đô thị này nằm ở độ cao 428 m. Đô thị này nằm ở khu vực khí hậu. Theo điều tra năm 2000, đô thị này có:
Tổng dân số 8829 người, trong đó, dân số thành thị: 8100, nông thôn: 729 người.
Nam giời: 4399, nữ giới: 4430 người.
Mật độ dân số 25,94 người/km².
Tuổi thọ: 70,92 năm.
Tỷ lệ biết đọc biết viết: 87,98% dân số.
 chỉ số phát triển con người: 0,768

Đô thị này giáp các đô thị: Penápolis - Promissão

Tham khảo

Đô thị bang São Paulo


title: Setodes iolaos

text:
Setodes iolaos là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Chú thích

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Setodes


title: Gynoplistia pulverulenta

text:
Gynoplistia pulverulenta là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Gynoplistia
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Paranapiacaba pereirai

text:
Paranapiacaba pereirai là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Bechyne miêu tả khoa học năm 1958.

Chú thích

Tham khảo

Paranapiacaba


title: Bagnan

text:
Bagnan là một thị trấn thống kê (census town) của quận Haora thuộc bang Tây Bengal, Ấn Độ.

Địa lý
Bagnan có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 6 mét (19 foot).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Bagnan có dân số 8779 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Bagnan có tỷ lệ 68% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 74%, và tỷ lệ cho phái nữ là 62%. Tại Bagnan, 12% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang West Bengal


title: Giáo hoàng Innôcentê II

text:
Innôxentiô II (Latinh: Innocens II) là vị giáo hoàng thứ 164 của giáo hội công giáo.

Theo niên giám tòa thánh năm 1806 thì ông đắc cử Giáo hoàng năm 1130 và ở ngôi Giáo hoàng trong 13 năm 7 tháng 10 ngày. Niên giám tòa thánh năm 2003 xác định ông đắc cử Giáo hoàng ngày 14 tháng 3 năm 1130, ngày khai mạc chức vụ mục tử đoàn chiên chúa là ngày 23 tháng 2 và ngày kết thúc triều đại của ngài là ngày 24 tháng 9 năm 1143.

Giáo hoàng Innôxentiô II sinh tại Rôma với tên là Gregorio Papareschi. Quyền bầu cử được trao cho các vị hồng y từ năm 1059. Cảnh chia rẽ giữa các hồng y xảy ra vào ngày 14.2.1130, khi đức Hadriano II vừa nằm xuống.

Innôxentiô II lúc đó đang là hồng y của Saint Ange, được bầu bởi đa số các hồng y. Cuộc bầu chọn tân Giáo hoàng diễn ra thật gay go đến độ Innôxentiô II buộc phải trốn khỏi Rôma. Duyên do từ việc các Hồng ý Giám mục đồng ý tôn Innocens II lên ngôi Giáo hoàng, nhưng quyết định này lại bị các Hồng y linh mục phản đối sau khi bỏ phiếu bầu Pedro thánh Leon tức Anacletus II (14 và 22-2-1130 - 25-1-1138).

Innôxentiô II là ứng cử viên của gia đình Frangipane và Anacletus II là ứng cử viên của gia đình Pierleoni. Innocens II có nhiều uy tín cá nhân, trái lại người ta lo ngại đức tình gian hùng của Anacletus và còn chê ông thuộc dòng dõi Do Thái.

Sự phân liệt đã được châm dứt bởi Thánh Bernard. Một con người kiên quyết bảo vệ vị trí thượng đẳng của Rôma và mặc dù tư cách của ông đã tạo cho ngài nhiều anh hưởng hơn cả các vị Giáo hoàng đương thời nhưng ông luôn dựa vào danh nghĩa Tòa thánh.

Thánh Bernard và Thánh Norbert tuyên bố ủng hộ Innôxentiô và thuyết phục được hầu hết các vua Tây phương: Pháp, Đức, Castilla, Aragon, Anh. Trước con mắt thế giới Công giáo, Innôxentiô là Giáo hoàng chính thức. Nhưng chính ông đã phải chịu một giá rất đắt là chịu lưu đày. Được các vua kính trọng và các dòng tu đón rước nồng hậu, ngài cư trú tại cluny một thời gian, rồi đi Liége, St-Denis, Reims, tại đây ông xức dầu tấn phong cho Louis VI (1133).

Anacletus II mất năm 1137, Victor IV lên kế vị (3-1138 - 29-5-1138) lên kế vị nhưng tính tình nhút nhát, ông bằng lòng nhượng bộ và rút lui, nhờ đó đảng phái mới yên (1138). Lothario miền Saxony đưa Giáo hoàng Innôxentiô II trở về Roma, cung kính hôn chân ngài để tỏ lòng tùng phục. Ông cũng nhận sự quy phục của các Giám mục li khai.

Ông triệu tập Công đồng Chung X. Công đồng Latran II (1139): để canh tân Giáo hội sau khi có cuộc ly giáo của Anaclet xảy ra trước đó ít lâu. Công đồng này quy tụ gần 1000 Giám mục và bề trên dòng tham dự. Công đồng đã lên án các ngụy Giáo hoàng Anadet và Arnauld de Brescia cũng như các giáo phái ly khai và cấm cho vay nặng lãi trong Giáo hội.

Thế nhưng người Roma lại nổi dậy đòi quyền tự chủ và được hoàng đế Conrad III (1138-1152) nước Đức yểm trợ. Tu sĩ Arnoldo thánh Brescia, môn đệ của Abelard, chủ trương trở lại chủ nghĩa xã hội mọi hoạt động chính trị, rồi kéo nhau đi cướp phá nhiều thánh đường và tu viện.

Trước đây Innôxentiô II là kinh sĩ dòng ở Vương cung thánh đường thánh Gioan Latran nên ông cũng được mai táng trong thánh đường này.

Chú thích

Tham khảo

 265 Đức Giáo hoàng, Thiên Hựu Nguyễn Thành Thống, Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin, xuất bản tháng 5 năm 2009.
 Các vị Giáo hoàng của giáo hội toàn cầu, hội đồng Giám mục Việt Nam
 Tóm lược tiểu sử các Đức Giáo hoàng, Đà Nẵng 2003,Jos. TVT chuyển ngữ từ Tiếng Anh.

I
Mất năm 1143
Năm sinh không rõ
Giáo hoàng người Ý


title: Monolepta quinquepunctata

text:
Monolepta quinquepunctata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Laboissiere miêu tả khoa học năm 1940.

Chú thích

Tham khảo

Monolepta


title: Galerucella nymphaeae

text:
Galerucella nymphaeae là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Linnaeus miêu tả khoa học năm 1758.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Galerucella
Động vật được mô tả năm 1758


title: Microrhopala ciliata

text:
Microrhopala ciliata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1911.

Chú thích

Tham khảo

Microrhopala


title: Megachile pulchrifrons

text:
Megachile pulchrifrons là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1933.

Chú thích

Tham khảo

P
Động vật được mô tả năm 1933


title: Thơ Đường

text:
Thơ Đường hay Đường thi (chữ Hán: 唐詩) là toàn bộ thơ ca đời Đường được các nhà thơ người Trung Quốc sáng tác trong khoảng từ thế kỉ 7 - 10 (618 - 907). Các sáng tác của hàng nghìn nhà thơ đời Đường được bảo tồn trong cuốn Toàn Đường thi gồm 48.900 bài. Đời Thanh chọn 300 bài do Hành Đường thoái sĩ và Trần Uyển Tuấn bổ chú thành Đường thi tam bách thủ được phổ biến rộng rãi ở Trung Quốc, Việt Nam...

Các giai đoạn
Thơ Đường có thể chia ra làm 4 giai đoạn: Sơ Đường (618 - 713), Thịnh Đường (714 - 766), Trung Đường (766 - 835), Vãn Đường (835 - 907).

Thời Sơ Đường, các nhà thơ mệnh danh là "Tứ kiệt" gồm Dương Quýnh, Lư Chiếu Lân, Lạc Tân Vương và Vương Bột đã đổi được phần nào phong khí uỷ mị của thơ các triều đại trước. Tới Trần Tử Ngang thì có phong trào đổi mới thi ca theo tinh thần phong nhã của "Kinh thi" và "phong cốt Hán Nguỵ", chủ trương làm thơ phải có "ký thác", nghĩa là nói lên tâm tình của mình, ghi lại cảm xúc thật sự của mình trước hiện thực đời sống, bỏ hẳn thơ sắc tình đời Lục triều, và thơ ca công tụng đức, thơ ứng chế của một số nhà thơ đầu đời Đường như Thẩm Thuyên Kỳ, Tống Chi Vấn. Các nhà thơ sau Trần Tử Ngang làm thơ "ký thác" đều theo 2 khuynh hướng chính là trữ tình, lãng mạn, hoặc hiện thực xã hội. Ba đại biểu lớn là Lý Bạch, Đỗ Phủ và Bạch Cư Dị.

Màu sắc phong cách của các nhà thơ đời Đường rất khác nhau, tuỳ người sáng tác theo đạo Nho, đạo Phật hoặc theo Lão Trang.

Thơ Đường có loại thơ như sau: "biên tái" (Cao Thích, Sầm Than sáng tác), thơ "điền viên" (Vương Duy, Mạnh Hạo Nhiên sáng tác), thơ "tân nhạc phủ" (Bạch Cư Dị, Nguyên Chẩn sáng tác), thơ "chính nhạc phủ" đời Vãn Đường (sáng tác Bì Nhật Hưu, Đỗ Tuấn Hạc) và theo khuynh hướng hiện thực (Đỗ Phủ và Bạch Cư Dị sáng tác).

Xem thêm
 Thơ Đường luật
 Cổ phong
 Nhạc Phủ
 Thi pháp thơ Đường

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Đường thi tam bách thủ


title: Homalium mouo

text:
Homalium mouo là một loài thực vật thuộc họ Salicaceae. Đây là loài đặc hữu của Polynésie thuộc Pháp.

Chú thích

Tham khảo

 Florence, J. 1998. Homalium mouo. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Polynésie thuộc Pháp
Homalium


title: (152744) 1998 YC9

text:
{{DISPLAYTITLE:(152744) 1998 YC9}}

(152744) 1998 YC9 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 23 tháng 12 năm 1998.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 152001–153000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1998
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: La Genevraie

text:
La Genevraie là một xã thuộc tỉnh Orne trong vùng Normandie tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 309 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

INSEE

Genevraie


title: Civitella Roveto

text:
Civitella Roveto là một đô thị thuộc tỉnh L'Aquila trong vùng Abruzzo Ý. Đô thị này có diện tích 45 km², dân số 3318 người. Các làng trực thuộc: Case di Spaccio, Meta, Peschiera, San Savino. Các đô thị giáp ranh gồm: Canistro, Civita d'Antino, Filettino (FR), Luco dei Marsi, Morino

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh L'Aquila


title: Phyllotreta tetrastigma

text:
Phyllotreta tetrastigma là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Comolli miêu tả khoa học năm 1837.

Chú thích

Tham khảo

Phyllotreta


title: Acrocercops irrorata

text:
Acrocercops irrorata là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Loài này có ở New South Wales, South Úc và Queensland.

Tham khảo

Acrocercops


title: Preah Vihear (thị xã)

text:
Preah Vihear là thành phố thủ phủ của tỉnh Preah Vihear ở miền bắc Campuchia. Phnom Tbeng Meanchay (hay Phnom Tbeng Meanchey) là một ngọn núi cao tới 600 m, cách 5 km về phía tây nam của Tbeng Meanchay.

Thắng cảnh

Koh Ker Có 30 công trình cổ đại, bao gồm Prasat Thom, một kim tự tháp bảy bậc, Koh Ker từng là kinh đô của Đế quốc Khmer trong khoảng thời gian Khmer Empire dưới Triều đại vua Jayavarman IV (928–42).
Prasat Bakan hay Preah Khan Kompong Svay: 105 km về phía tây nam của tỉnh lị, được xây dưới thời vua Suryavarman I (1002–1050)
Đền Noreay, ngôi đền được xây từ thế kỉ thứ 7 bằng sa thạch, đá ong và gạch, 32 km về phía đông bắc tỉnh lị.
Phnom Pralean: một ngôi đền thờ Bà La Môn, trên đỉnh một ngọn đồi cao 180 mét
Đền Neak Buos 75 km về phía bắc của Tbaeng Meanchey
Đền Krapum Chhouk: xây từ thế kỷ thứ 10 bằng đá ong và các đá, 45 km về phía nam của Tbaeng Meanchey
Đền Kork Beng: một ngôi đền đổ nát làm bằng đá ong và sa thạch được xây trong khoảng giữa các năm 936 và 951 bởi một người chỉ huy tên là Kork dưới thời vua Jayavarman IV.
Wat Peung Preah Ko: một nơi thờ phụng với vẻ đẹp tự nhiên xung quanh và được tin là có sức mạnh siêu nhiên

Tham khảo

Tỉnh lỵ Campuchia
Thành phố của Campuchia


title: Coelioxys khasiana

text:
Coelioxys khasiana là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Cameron mô tả khoa học năm 1904.

Chú thích

Tham khảo

K
Động vật được mô tả năm 1904


title: Mouilly

text:
Mouilly  là một xã thuộc tỉnh Meuse trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 302 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Meuse


title: Coluzea radialis

text:
Coluzea radialis là một loài ốc biển cỡ lớn, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Turbinellidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Coluzea


title: Lipotriches raialii

text:
Lipotriches raialii là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Pauly mô tả khoa học năm 2001.

Chú thích

Tham khảo

Lipotriches
Động vật được mô tả năm 2001


title: Anthophora eugeniae

text:
Anthophora eugeniae là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Gussakovsky mô tả khoa học năm 1935.

Chú thích

Tham khảo

Anthophora
Động vật được mô tả năm 1935


title: USS Intrepid

text:
Bốn tàu chiến của Hải quân Hoa Kỳ từng được đặt tên USS Intrepid:
 USS Intrepid (1798) là một thuyền buồm nhỏ (ketch) vũ trang hai cột buồm bị Hải quân Mỹ tịch thu như là chiến lợi phẩm năm 1803 và bị nổ tung trong cảng Tripoli năm 1804
 USS Intrepid (1874) là một tàu húc ngư lôi thử nghiệm hoạt động từ năm 1874 đến năm 1892
 USS Intrepid (1904) là một tàu huấn luyện và tiện nghi hoạt động từ năm 1904 đến năm 1921
 USS Intrepid (CV-11) là một tàu sân bay lớp Essex hạ thủy năm 1943 và ngừng hoạt động năm 1974, hiện là một tàu bảo tàng tại New York

Hư cấu trong văn hóa đại chúng:
 Loạt phim Star Trek có một lớp tàu vũ trụ Intrepid

Tên gọi tàu chiến Hải quân Hoa Kỳ


title: Frasso Telesino

text:
Frasso Telesino là một đô thị ở tỉnh Benevento trong vùng Campania, có vị trí khoảng 40 km về phía đông bắc của Napoli và khoảng 20 km về phía tây của Benevento. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 2.626 người và diện tích là 22,3 km².

Đô thị Frasso Telesino có các frazione (đơn vị cấp dưới) Nansignano.

Frasso Telesino giáp các đô thị: Cautano, Dugenta, Melizzano, Sant'Agata de' Goti, Solopaca, Tocco Caudio, Vitulano.

American jazzmusician Mike Mosiello was born in Frasso Telesino and was in 2003 honored with a plaque in his old home town .

Quá trình biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Benevento
Thành phố và thị trấn ở Campania


title: Quận Marion, Florida

text:
Quận Marion là một quận thuộc tiểu bang Florida, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở Ocala.
Dân số theo điều tra năm 2010 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ là 331298 người.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận này có diện tích 4310 km2, trong đó có 200 km2 là diện tích mặt nước.

Các quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Florida

Lãnh thổ Florida 1844
Khu dân cư thành lập năm 1844
Bắc Florida


title: Fays-la-Chapelle

text:
Fays-la-Chapelle  là một xã ở tỉnh Aube, thuộc vùng Grand Est ở phía bắc miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Aube

Tham khảo

Fayslachapelle


title: Tiếng Tat (Kavkaz)

text:
Tiếng Tat hay Ba Tư Tat/Tati hay Tati là một ngôn ngữ Iran Tây Nam và biến thể của tiếng Ba Tư sử dụng bởi người Tat ở Azerbaijan và Nga. Theo Ethnologue, ngôn ngữ này có 18.000 người sử dụng ở Azerbaijan, 8.000 người ở Iran, và 2.300 người ở Nga cũng như một số người nói ở Israel và Hoa Kỳ. Hình thức viết của nó có liên quan đến ngôn ngữ Ba Tư Trung cổ. Ngoài ra còn có một ngôn ngữ Tây Bắc Iran được gọi là Judeo-Tat có nguồn gốc từ tiếng Tat được nói bởi người Do Thái ở Kavkaz. Tiếng Tati, cùng với tiếng Ossetia, tiếng Kurd, tiếng Talysh là một trong những ngôn ngữ thuộc ngữ chi Iran có cộng đồng sử dụng khá lớn tại Kavkaz. Vladimir Minorsky đề cập đến trong ấn bản đầu tiên của Bách khoa toàn thư Hồi giáo giống như hầu hết các phương ngữ Ba Tư, tiếng Tati không có đặc điểm quy chuẩn, và có vị trí trung gian giữa tiếng Ba Tư và phương ngữ Caspi hiện đại. Theo các nhà ngôn ngữ học, Từ điển bách khoa toàn thư của Nga năm 1901 ghi nhận số lượng người nói tiếng Tati năm 1901 là 135.000 người. Trong những năm 1930, Minorsky ước tính số lượng người nói tiếng Tati còn 90.000 người và sự sụt giảm này là kết quả của "Turk hóa" dần dần.

Tiếng Tat có nguy cơ biến mất, phân loại là "có nguy cơ nghiêm trọng" bởi Atlas of the World's Languages in Danger của UNESCO.

Tham khảo

Đọc thêm

 Donald W. Stilo, “The Tati Language Group in the Sociolinguistic Context of Northwestern Iran an Transcaucasia,” Iranian Studies: Journal of the Society for Iranian Studies (IranS) 14 (1981).
 Gernot L. Windfuhr, “Typological Notes on Pronominal Cases in Iranian Tati,” Bulletin of the Asia Institute 4 (1990).
 Giles Authier, “New Strategies for Relative Clauses in Azeri an Apsheron Tat,” In Clause Linkage in Cross-Linguistic Perspective: Data-Drive Approaches to Cross-Clausal Syntax (Berlin: de Gruyter Mouton 2012).
 John M. Clifton, “Colonialism, Nationalism and Language Vitality in Azerbaijan,” in Responses to Language Endangerment: In honor of Mickey Noonan. New Directions in Language Documentation and Language Revitalization, ed. Elena Mihas, Bernard Perley, Gabriel Rei-Doval, Kathleen Wheatley (Amsterdam: John Benjamins Publishing Company, 2013): 201–205.
 John M. Clifton, “Do the Talysh and Tat Languages Have a Future in Azerbaijan?” SIL International & University of North Dakota.
 A.A. Saegehi, “New Words from the Old Language of Arran, Shirvan an Azerbaijan,” Iranian Journal of Linguistics 17.1 (2002) 21–40.
 Abbas Taheri, “Tati Dialect of Takistan,” Iranian Journal of Linguistics 9.2 (1992) 25–39.

Liên kết ngoài

 Language Map of Azerbaijan.
 Endangered Languages Project, Muslim Tat
 Tat Numeral System
 100-word Swadesh list collected 2013 in Lahıc village

Ngôn ngữ tại Azerbaijan
Ngôn ngữ tại Nga
Phương ngữ tiếng Ba Tư
Ngôn ngữ Iran bị đe dọa
Ngôn ngữ Tây Nam Iran
Tiếng Ba Tư
Ngôn ngữ tại Kavkaz


title: Coelioxys tenax

text:
Coelioxys tenax là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Holmberg mô tả khoa học năm 1888.

Chú thích

Tham khảo

T
Động vật được mô tả năm 1888


title: Marginella aronnax

text:
Marginella aronnax là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Marginellidae, họ ốc mép.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Marginella


title: Azuay (tỉnh)

text:
Azuay là một tỉnh của Ecuador, lập ngày 25 tháng 6 năm 1824. Tỉnh này có diện tích 7.700 km². Thủ phủ là Cuenca.
Tỉnh này nằm ở trung nam bộ của Ecuador ở vùng cao nguyên. Dãy núi qua tỉnh này đạt độ cao 4500 m trên mực nước biển tại vườn quốc gia El Cajas.

Azuay nằm bên tuyến xa lộ Panamerican. Cuenca có sân bay với các tuyến bay nối với Quito và Guayaquil. Nhà máy thủy điện lớn nhất Ecuador nằm ở trên sông Paute.

Các tổng
Tỉnh được chia ra 14 tổng.

Tổng (thủ phủ)
 Chordeleg (Chordeleg)
 Cuenca (Cuenca)
 El Pan (El Pan)
 Girón (Girón)
 Guachapala (Guachapala)
 Gualaceo(Gualaceo)
 Nabón (Nabón)
 Oña (Oña)
 Paute (Paute)
 Pucará (Pucará)
 San Fernando (San Fernando)
 Santa Isabel (Santa Isabel)
 Sevilla de Oro (Sevilla de Oro)
 Sigsig (Sigsig)

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức

Tỉnh của Ecuador


title: 5917 Chibasai

text:
5917 Chibasai (tên chỉ định: 1991 NG) là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Eleanor F. Helin ở Đài thiên văn Palomar ở Quận San Diego, California, ngày 7 tháng 7 năm 1991. Nó được đặt theo tên the Chiba Science Association (Chiba Sai), a Japanese non-profit organization established in 2001 to promote science education ở Chiba Prefecture.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 5001–6000

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser

Thiên thể phát hiện năm 1991
Được phát hiện bởi Eleanor F. Helin
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Ninh Phong

text:
Ninh Phong là một phường thuộc thành phố Ninh Bình, tỉnh Ninh Bình, Việt Nam.

Địa lý
Phường Ninh Phong nằm ở trung tâm thành phố Ninh Bình, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp phường Ninh Sơn
Phía nam giáp huyện Hoa Lư qua sông Vạc
Phía tây giáp xã Ninh Tiến
Phía bắc giáp phường Nam Bình và phường Bích Đào.

Phường Ninh Phong có diện tích 5,42 km², dân số năm 2019 là 8.170 người, mật độ dân số đạt 1.507 người/km².

Phường được nhà nước Việt Nam được công nhận danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân ở Ninh Bình.

Hành chính
Phường Ninh Phong được chia thành 13 tổ dân phố: An Hòa, An Lạc, Đa Lộc, Đoàn Kết, Đức Thế, Nam Phong, Phong Đoài, Phong Lộc, Phúc Lai, Phúc Lâm, Phúc Lộc, Tương Lai, Văn Giang.

Lịch sử
Ngày 2 tháng 11 năm 1996, Chính phủ ban hành Nghị định 69-CP về việc:
Sáp nhập 29,60 ha diện tích tự nhiên và 498 nhân khẩu của xã Ninh Phong thuộc huyện Hoa Lư vào thị xã Ninh Bình quản lý
Thành lập phường Nam Bình trên cơ sở sáp nhập 29,60 ha diện tích tự nhiên và 498 nhân khẩu của xã Ninh Phong.

Sau khi điều chỉnh địa giới hành chính, xã Ninh Phong còn lại 597,16 ha diện tích tự nhiên và 6.157 nhân khẩu.

Ngày 9 tháng 1 năm 2004, Chính phủ ban hành Nghị định 16/2004/NĐ-CP về việc chuyển xã Ninh Phong thuộc huyện Hoa Lư về thị xã Ninh Bình quản lý.

Ngày 28 tháng 4 năm 2005, Chính phủ ban hành Nghị định 58/2005/NĐ-CP về việc:
Điều chỉnh 102,80 ha diện tích tự nhiên và 1.197 nhân khẩu của xã Ninh Phong về phường Nam Bình quản lý
Thành lập phường Ninh Phong trên cơ sở phần còn lại sau khi điều chỉnh diện tích tự nhiên và dân số của xã Ninh Phong.

Phường Ninh Phong có 539,16 ha diện tích tự nhiên và 7.701 nhân khẩu.

Ngày 7 tháng 2 năm 2007, Chính phủ ban hành Nghị định 19/2007/NĐ-CP về việc thành lập thành phố Ninh Bình thuộc tỉnh Ninh Bình và phường Ninh Phong trực thuộc thành phố Ninh Bình.

Văn hóa
Trên địa bàn có làng nghề mộc truyền thống Phúc Lộc đã gắn bó với nhân dân hàng trăm năm, có 03 chùa, 04 đền, 01 phủ, 01 miếu, 21 nhà thờ dòng họ lớn, nhỏ và có 06 di tích được xếp hạng di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh; Những làn điệu hát chèo, hát dân ca và các trò chơi dân gian truyền thống còn duy trì trong các ngày lễ, tết và lễ hội truyền thống của phường.

Làng mộc Phúc Lộc
Ninh Phong có làng nghề mộc Phúc Lộc từ xưa đã là một làng nghề truyền thống nổi tiếng. Làng mộc Phúc Lộc nằm ở phía đông nam thành phố Ninh Bình, gần quốc lộ 10 và tuyến đường nối cảng Ninh Phúc. Làng Phúc Lộc có 4 phố: Phố Phúc Lộc, Phố Phong Lộc, Phố Đa Lộc, Phúc Lâm và xóm Mơ. Hiện nay khu vực làng nghề đã được xây dựng tại vị trí giao cắt giữa Quốc lộ 1 với quốc lộ 35 (đường nối cảng Ninh Phúc) Làng nghề mộc Phúc Lộc hiện có tới 400 người làm nghề sản xuất đồ mộc và khoảng 200 người lao động phụ. Sản phẩm làng nghề Phúc Lộc đa dạng các loại đồ gỗ cao cấp, cầu kỳ, sang trọng như: tủ chè, sập gụ, sập lim, tạc tượng, chạm trổ hoa văn các loại… Làng mộc Phúc Lộc Ninh Bình được xếp vào danh sách 50 làng nghề truyền thống tiêu biểu nhất Việt Nam. Các nghệ nhân ở đây rất đẹp trai.

Giao thông
Dọc theo chiều dài của phường có Quốc lộ 1 và đường sắt Bắc- Nam chạy qua. Đây là một phường có đường Quốc lộ 1 xuyên Việt, tuyến đường nối cảng Ninh Phúc đồng thời tuyến đường Quốc lộ 1 mới tránh thành phố Ninh Bình (tức đường Nguyễn Minh Không) đi qua.

Chú thích

Tham khảo

Danh mục địa danh các đơn vị hành chính thể hiện trên bản đồ - Địa danh hành chính thể hiện trên bản đồ tỉnh Ninh Bình


title: Hành hoa

text:
Hành hoa, hay hành hương, hành lá, đôi khi được gọi là hành ta, có danh pháp khoa học là Allium fistulosum thuộc họ Hành (Alliaceae).

Trong tiếng Anh nó có tên là Welsh onion-bunching onion (hành bụi).

Hành hoa không bao giờ có củ to và chắc như hành tây (onion), hẹ tây (shallot) và có cán hoa (tức lá hành) rỗng và mềm. Ngoài công dụng là một loại rau và gia vị trong việc nấu ăn thì chúng còn được dùng như là cây cảnh khi trồng thành bụi, thành khóm. Hành hoa tiếng Nhật gọi là negi và là một thành phần quan trọng trong nghệ thuật ẩm thực truyền thống Nhật Bản.

Một vài hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

F
Cây thuốc
Thực vật Hoa Kỳ
Thực vật Nga
Thực vật Trung Quốc
Thực vật Alaska
Thực vật châu Á
Thực vật châu Âu
Thực vật được mô tả năm 1753
Ẩm thực Liên bang Nga
Rau ăn lá
Nhóm loài do Carl Linnaeus đặt tên


title: Phylloicus maculatus

text:
Phylloicus maculatus là một loài Trichoptera trong họ Calamoceratidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Phylloicus


title: USS Mobile (CL-63)

text:
USS Mobile (CL-63) là một tàu tuần dương hạng nhẹ thuộc lớp Cleveland của Hải quân Hoa Kỳ được hoàn tất trong Chiến tranh Thế giới thứ hai. Nó là chiếc tàu chiến thứ ba của Hải quân Mỹ được đặt cái tên này, theo tên thành phố Mobile thuộc tiểu bang Alabama. Nó đã phục vụ tại Mặt trận Thái Bình Dương từ khi nhập biên chế cho đến khi chiến tranh kết thúc. Giống hầu hết các tàu chị em cùng lớp, nó xuất biên chế không lâu sau đó, được đưa về lực lượng dự bị và không bao giờ phục vụ trở lại. Con tàu bị tháo dỡ vào đầu những năm 1960. Mobile được tặng tưởng 11 Ngôi sao chiến trận cho thành tích hoạt động trong Thế Chiến II.

Thiết kế và chế tạo

Thiết kế
Lớp Cleveland được thiết kế nhằm mục đích gia tăng tầm xa hoạt động, tăng cường hỏa lực phòng không và sự bảo vệ chống ngư lôi so với các tàu tuần dương Hoa Kỳ trước đây. Cho dù kém hơn ba nòng pháo 6-inch so với những chiếc lớp Brooklyn dẫn trước, hệ thống kiểm soát hỏa lực mới và tiên tiến hơn giúp cho lớp Cleveland có được ưu thế về hỏa lực trong chiến đấu thực tế. Tuy nhiên việc tăng cường thêm dàn hỏa lực phòng không hạng nhẹ cho đến cuối Thế Chiến II khiến các con tàu bị nặng đầu đáng kể.

Chế tạo
Mobile được đặt lườn vào ngày 14 tháng 4 năm 1941 tại xưởng đóng tàu của hãng Newport News Shipbuilding and Dry Dock Company ở Newport News thuộc Virginia. Nó được hạ thủy vào ngày 15 tháng 5 năm 1942, được đỡ đầu bởi Bà Harry T. Hartwell, và được cho nhập biên chế vào ngày 24 tháng 3 năm 1943 dưới quyền chỉ huy của hạm trưởng, Đại tá Hải quân Charles J. Wheeler.

Lịch sử hoạt động

1943
Sau một chuyến đi chạy thử máy tại vịnh Chesapeake và chuyến đi huấn luyện ngắn đến vịnh Casco, Mobile khởi hành đi Thái Bình Dương, đi đến Trân Châu Cảng vào ngày 23 tháng 7 năm 1943 và tiếp tục huấn luyện tại đây trong một tháng. Ngày 22 tháng 8, nó lên đường hướng sang phía Tây, gia nhập Lực lượng Đặc nhiệm 15 vào ngày hôm sau cho một đợt bắn phá đảo Marcus vào ngày 31 tháng 8. Nó tham gia thêm hai đợt không kích bằng tàu sân bay xuất phát từ Hawaii trước khi tham gia Đệ Ngũ hạm đội cho Chiến dịch quần đảo Gilbert.

Mobile hộ tống cho các tàu chiến của Lực lượng Đặc nhiệm 15 khi chúng tấn công đảo san hô Tarawa vào ngày 18 tháng 9, và của Lực lượng Đặc nhiệm 14 nhắm vào đảo Wake trong các ngày 5 và 6 tháng 10. Vào ngày 21 tháng 10 nó lên đường hướng sang phía Tây cùng với Đội đặc nhiệm 53.3. Đến ngày 8 tháng 11 nó có mặt ngoài khơi đảo Bougainville bảo vệ cho các cuộc đổ bộ tăng viện; sau đó nó đi đến Espiritu Santo gia nhập Đội đặc nhiệm 53.7 cho hoạt động tấn công và chiếm đóng Tarawa. Sau khi tham gia cuộc đổ bộ lên Betio từ ngày 20 đến ngày 28 tháng 11, nó tiếp tục ở lại khu vực này hỗ trợ cho lực lượng Thủy quân Lục chiến khi họ chiến đấu trong trận chiến ác liệt để giành quyền kiểm soát bãi đổ bộ.

Vào ngày 1 tháng 12, Mobile được điều về Lực lượng Đặc nhiệm 50, là lực lượng tàu sân bay nhanh nòng cốt của hạm đội Thái Bình Dương, vốn sẽ là hạt nhân của các lực lượng đặc nhiệm 38/58 sau này. Từ khu vực quần đảo Gilbert, lực lượng này di chuyển lên phía Bắc để không kích các đảo Kwajalein và Wotje thuộc quần đảo Marshall. Từ đây, lực lượng đặc nhiệm quay trở về Trân Châu Cảng; riêng Mobile tiếp tục đi đến San Diego, nơi nó trình diện vào ngày 29 tháng 12 để nhận nhiệm vụ hộ tống cho lực lượng đổ bộ của Đệ Ngũ hạm đội.

1944
Lên đường cùng với Đội đặc nhiệm 53.5 mười lăm ngày sau đó, Mobile quay trở lại khu vực quần đảo Marshall. Được cho tách ra vào ngày 29 tháng 1 năm 1944, nó cùng các đơn vị khác của Hải đội Tuần dương 13 bắn phá Wotje, rồi gia nhập trở lại lực lượng đặc nhiệm cho hoạt động tấn công và chiếm đóng Kwajalein. Cho đến ngày 6 tháng 2, nó làm nhiệm vụ bắn pháo hỗ trợ và hộ tống các tàu sân bay ngoài khơi Roi-Namur. Sau đó nó đi đến Majuro, nơi mà vào ngày 12 tháng 2, nó gia nhập Lực lượng Đặc nhiệm 58.

Nhiệm vụ của lực lượng tàu sân bay nhanh vào lúc này bao gồm việc cắt đứt các đảo mục tiêu được lực lượng Đồng Minh nhắm để chiếm đóng hiện còn do đối phương kiểm soát, đồng thời can thiệp vào các cứ điểm khác để cô lập và vô hiệu hóa sự đề kháng. Giờ đây một nhiệm vụ thứ ba được bổ sung: tấn công các căn cứ chủ lực của đối phương mà không cần sự trợ giúp của máy bay đặt căn cứ trên đất liền, và dứt điểm không cần phải quay lại tấn công lần nữa. Do đó, để trợ giúp vào việc chiếm đóng Eniwetok và bao vây Rabaul, Lực lượng Đặc nhiệm 58 khởi hành từ Majuro để hướng đến khu vực quần đảo Caroline. Trong các ngày 16-17 tháng 2, chúng tàn phá Truk, địa điểm thả neo hạm đội tốt nhất tại vùng Lãnh thổ Ủy thác, căn cứ của Hạm đội Liên hợp Nhật Bản đồng thời là trung tâm liên lạc đường biển và đường không giữa chính quốc Nhật Bản và quần đảo Bismarck.

Sau đó lực lượng di chuyển lên phía Tây Bắc về hướng quần đảo Mariana để tấn công Saipan, Tinian và Guam, chịu đựng sự đề kháng ác liệt bằng không quân tại chỗ trong các ngày 21-22 tháng 2. Sau một chặng nghỉ ngơi để tiếp liệu ngắn tại Majuro, Mobile khởi hành đi Espiritu Santo, nơi các con tàu của Đội đặc nhiệm 58.1 được tái tổ chức thành Đội đặc nhiệm 36.1 vào ngày 12 tháng 3. Đến ngày 15 tháng 3, chúng lên đường hướng về phía Tây Bắc để hỗ trợ cho lực lượng Thủy quân Lục chiến khi họ đổ bộ lên Emirau vào ngày 20 tháng 3.

Cho đến ngày 24 tháng 3, kỷ niệm sinh nhật một năm của Mobile, nó đã di chuyển trên 70.000 hải lý và tham gia 11 chiến dịch chống lại đối phương. Ba ngày sau, đội của nó một lần nữa đổi tên thành Đội đặc nhiệm 58.1 sẵn sàng cho các chiến dịch tiếp theo. Từ ngày 29 tháng 3 đến ngày 3 tháng 4, chúng tấn công Palaus, Yap và Woleai rồi quay về Majuro vào ngày 5 tháng 4. Kế tiếp chúng hỗ trợ cho các cuộc đổ bộ của lực lượng Đồng Minh lên Aitape, vịnh Humboldt và vịnh Tanah Merah thuộc New Guinea, và ném bom đảo Wake cùng sân bay Sawar trong các ngày 21–22 tháng 4. Từ đây, chúng quay trở lại khu vực quần đảo Caroline, tiến hành không kích Truk và ném bom Satawan vào ngày 29–30 tháng 4, tấn công Ponape trong ngày 1 tháng 5 trước khi quay trở lại Majuro để tiếp liệu và tiếp đạn dược chuẩn bị cho chiến dịch Mariana.

Vào ngày 6 tháng 6, lực lượng tàu sân bay lại khởi hành từ Majuro, và đến ngày 11 tháng 6 đã hiện diện tại khu vực Mariana, tấn công Saipan, Tinian, Guam và Rota. Từ đó cho đến ngày 17 tháng 6, máy bay và tàu chiến của lực lượng đã hoạt động trong vực trải rộng từ quần đảo Volcano đến quần đảo Bonin về phía cực Nam của Mariana, hỗ trợ cho cuộc tấn công đổ bộ lên Saipan cũng như ngăn ngừa việc t̉ăng cường lực lượng Nhật Bản lên hòn đảo bị bao vây và mục tiêu tiếp theo là Guam. Vào ngày 18 tháng 6, tin tức trinh sát nhận được cho biết một Hạm đội Nhật Bản xuất phát từ Philippines bắt đầu tiếp cận phía Tây quần đảo Mariana.

Trận chiến biển Philippine nổ ra vào ngày hôm sau với một cuộc tấn công của máy bay trên tàu sân bay Nhật Bản nhắm vào các con tàu đang hỗ trợ cuộc tấn công Saipan. Trong cuộc đụng độ diễn ra sau đó, Mobile tiếp tục vai trò của nó hộ tống cho các tàu sân bay, thường xuyên tung các thủy phi cơ OS2U Kingfisher của nó vào các phi vụ tuần tra chống tàu ngầm và giải cứu, trong khi máy bay từ các tàu sân bay gây ra những tổn thất không thể bù đắp cho không lực của tàu sân bay Nhật, và đánh chìm Hiyō vào ngày 20 tháng 6, đưa tổng số tàu sân bay Nhật bị đánh chìm lên ba chiếc; trước đó Shōkaku và Taihō đã bị các tàu ngầm Cavalla và Albacore đánh chìm vào ngày 19 tháng 6.

Rút lui khỏi khu vực vào ngày 23 tháng 6, lực lượng tàu sân bay đi đến đảo Pagan, tung ra đợt không kích vào ngày 24 tháng 6, rồi hướng đến Eniwetok. Tại đây vào ngày 30 tháng 6, chúng khởi hành cho các cuộc không kích khác nhắm vào các quần đảo Bonin và Volcano trong ngày 4 tháng 7 trước khi quay về phía Nam tiếp tục bảo vệ cho chiến dịch Mariana. Bắt đầu các cuộc tấn công ban ngày xuống Guam và Rota từ ngày 6 tháng 7, lực lượng tiếp tục ở lại khu vực này cho đến khi diễn ra cuộc đổ bộ xuống Guam. Vào ngày 23 tháng 7, Đội đặc nhiệm 58.1, trong đó có Mobile trong thành phần hộ tống vòng trong, di chuyển về phía Tây Nam cho các cuộc không kích xuống khu vực Tây quần đảo Caroline. Ba ngày sau chúng ném bom Yap, Ulithi và Fais, trong khi các đội đặc nhiệm 58.2 và 58.3 nhắm vào Palaus. Đến ngày 30 tháng 7, Lực lượng Đặc nhiệm 58 rút lui về Saipan, đến nơi vào ngày 2 tháng 8.

Lại lên đường ngay ngày hôm đó, chúng quay trở lại khu vực quần đảo Volcano và Bonin. Trong khi máy bay từ tàu sân bay ném bom các cơ sở đối phương tại Iwo Jima, Chichi Jima, Ani Jima và Haha Jima vào ngày 4 tháng 8, Mobile được cho tách ra cùng với Đôi tuần dương 13 và Đội khu trục 46 thực hiện một đợt càn quét tàu nổi đối phương tại khu vực Chichi Jima. Nó đã hỗ trợ vào việc đánh chìm một tàu khu trục và một tàu chở hàng. Ngày hôm sau, nó tham gia vào việc bắn phá Chichi Jima, rồi lên đường hướng đến Eniwetok.

Đội tàu sân bay nhanh của Mobile, giờ đây được đổi tên thành Đội đặc nhiệm 38.3, khởi đầu tháng 9 bằng việc tấn công Palaus từ ngày 6 đến ngày 8 tháng 9; rồi di chuyển về phía Tây không kích Mindanao trong các ngày 9-10 tháng 9 và Visayas trong các ngày 12-13 tháng 9. Vào ngày 15 tháng 9, đội đặc nhiệm quay trở về Palaus để hỗ trợ cho việc đổ bộ lên Pepeliu và Angaur. Đến ngày 18 tháng 9, các con tàu của Đội đặc nhiệm 38.3 quay trở lại Philippine; và vào ngày 21 tháng 9 máy bay của chúng đã tấn công khu vực Manila và càn quét Visayas một lần nữa vào ngày 24 tháng 9.

Lực lượng lại khởi hành từ Ulithi vào ngày 6 tháng 10 dọn đường cho chiến dịch Philippines diễn ra sau đo. Sau khi máy bay từ tàu sân bay tấn công các cơ sở đối phương trên quần đảo Ryūkyū, Mobile được cho tách ra cùng với các tàu khu trục Gatling và Cotten được cho tách ra để truy tìm và tiêu diệt hai tàu đối phương được báo cáo đang ở cách lực lượng 30 hải lý. Đến khu vực được chỉ định, chúng chỉ phát hiệm một tàu hàng lớn, chiếc kia đã bị máy bay từ tàu sân bay tiêu diệt. Ba chiếc tàu chiến nhanh chóng đánh chìm chiếc tàu hàng trước khi gia nhập trở lại Lực lượng Đặc nhiệm 38 cho các cuộc tấn công lên Đài Loan và quần đảo Bành Hồ.

Vào ngày 13 tháng 10, Mobile một lần nữa được cho tách ra cùng những chiếc trong đội của nó để hình thành lực lượng hộ tống chung quanh hai tàu tuần dương Canberra và Houston vốn bị hư hại trong các cuộc đụng độ trước đó, được đặt cái tên gượng gạo là "Đội hư hại 1" (Cripple Division 1). Mobile cùng các tàu tháp tùng đã đóng vai trò mồi nhữ, khi một báo cáo sai lầm từ phía Nhật Bản phóng đại những hư hại gây ra cho lực lượng Mỹ "bị đánh bại và đang rút lui", hy vọng thu hút lực lượng tàu nổi Nhật đuổi theo để các tàu sân bay thuộc lực lượng đặc nhiệm có thể tiêu diệt. Mệnh lệnh được thay đổi sau khi máy bay trinh sát Nhật phát hiện lực lượng Mỹ đang chờ đợi. Vì thế, Canberra và Houston được cho kéo về phía Đông để sửa chữa trong khi Mobile gia nhập trở lại Đội đặc nhiệm 38.3 vào ngày 17 tháng 10.

Ngày hôm sau, lực lượng di chuyển về phía Đông khu vực Bắc Philippine, và vào ngày 20 tháng 10 hộ tống cho các con đường tiếp cận đảo Leyte trong khi lực lượng Hoa Kỳ đổ bộ lên bờ. Trong những ngày tiếp theo, các cuộc không kích được tiến hành khắp Visayas và phía Nam Luzon. Vào ngày 24 tháng 10, Đội đặc nhiệm 38.3 bị máy bay của Hạm đội Cơ động Nhật Bản dưới quyền chỉ huy của Phó đô đốc Jisaburō Ozawa tấn công đang khi trợ giúp cho tàu sân bay Princeton. Khi Trận chiến vịnh Leyte diễn biến tại Philippine, Đội đặc nhiệm 38.3 đã tham gia Trận chiến ngoài khơi mũi Engaño vào ngày 25 tháng 10, săn đuổi Hạm đội Cơ động về phía chính quốc Nhật Bản. Được giao nhiệm vụ truy tìm và tiêu diệt các tàu đối phương bị đánh hỏng cùng lực lượng hộ tống chúng, Mobile đã trợ giúp vào việc đánh chìm tàu sân bay Chiyoda và tàu khu trục Hatsuzuki, rồi quay về phía Nam gia nhập trở lại thành phần chủ lực của Lực lượng Đặc nhiệm 38.

Trong hai tháng tiếp theo sau, chiếc tàu tuần dương tiếp tục hoạt động hỗ trợ cho chiến dịch Philippine, bảo vệ cho các tàu sân bay khi chúng tung máy bay ra hỗ trợ cho lực lượng Đồng Minh trên bờ chiếm đóng Visayas và Mindoro. Vào ngày 26 tháng 12, nó rời Ulithi quay trở về vùng bờ Tây Hoa Kỳ, đi đến đảo Terminal, California 16 ngày sau đó để đại tu và nâng cấp.

1945
Quay trở lại Ulithi vào ngày 29 tháng 3, nó tiếp tục đi đến Okinawa, đến nơi vào ngày 3 tháng 4, hai ngày sau các đợt tấn công đầu tiên nhắm vào thành trì Nhật Bản này. Được điều về Lực lượng Đặc nhiệm 51, một đơn vị đổ bộ của Hạm đội Thái Bình Dương, trong hai tháng tiếp theo, Mobile làm nhiệm vụ bắn pháo hỗ trợ, tuần tra phòng không và chống tàu ngầm, cũng như trong vai trò "flycatcher" phát hiện và tiêu diệt các xuồng máy cảm tử kamikaze Shinyo trước khi chúng có thể gây ra thiệt hại. Đến cuối tháng 5, nó đi đến Leyte để gia nhập Đội đặc nhiệm TG 95.7, một đơn vị huấn luyện đặt căn cứ tại Philippine, nơi nó hoạt động cho đến khi chiến tranh kết thúc.

Sau chiến tranh
Vào ngày 20 tháng 8, Mobile rời vịnh San Pedro hướng lên phía Bắc về phía Okinawa và Nhật Bản cho nhiệm vụ hỗ trợ việc chiếm đóng. Trong tháng 9, nó thực hiện nhiều chuyến đi giữa Nhật Bản và Okinawa, chuyên chở tù binh chiến tranh Đồng Minh vừa được giải thoát trong chặng đầu tiên của hành trình quay trở về Hoa Kỳ. Trong tháng tiếp theo, nó tuần tra tại khu vực Sasebo, và vào ngày 18 tháng 11, với nhân sự Thủy quân Lục chiến và Hải quân trên tàu, nó khởi hành đi San Diego.

Đến nơi vào ngày 2 tháng 12, nó thực hiện một chuyến đi "Magic Carpet" khác trước khi đi đến Puget Sound để chuẩn bị ngừng hoạt động. Được cho xuất biên chế vào ngày 9 tháng 5 năm 1947, nó được đưa về Hạm đội Dự bị Thái Bình Dương tại Bremerton, và bị bỏ không tại đây cho đến ngày 1 tháng 3 năm 1959, khi tên của nó được rút khỏi danh sách Đăng bạ Hải quân. Mobile bị bán cho hãng Zidell Explorations, Inc. để tháo dỡ vào ngày 16 tháng 12 năm 1959, và được cho kéo đi để tháo dỡ vào ngày 19 tháng 1 năm 1960.

Phần thưởng
Mobile được tặng tưởng 11 Ngôi sao chiến trận cho thành tích hoạt động trong Thế Chiến II.

Tham khảo

Chú thích

Thư mục

Lớp tàu tuần dương Cleveland
Tàu tuần dương của Hải quân Hoa Kỳ
Tàu tuần dương trong Thế Chiến II


title: Kim cương nhân tạo

text:
Kim cương nhân tạo hay kim cương tổng hợp là loại đá được sản xuất với ánh quang, tính chất vật lý giống như một viên kim cương tinh khiết và do con người và máy móc hiện đại làm ra.

Đặc điểm
Kim cương nhân tạo có tính chất vật lý và hóa học giống như kim cương thiên nhiên. Kim cương nhân tạo có thành phần là cacbon, trọng lượng riêng là 3,52, chiết suất 2,417. Có những loại kim cương nhân tạo có thể chịu được áp suất gấp 1,3 triệu lần áp suất không khí theo một chiều nhất định, vẫn an toàn dưới áp suất gấp 600.000 lần từ các chiều khác nhau, và rắn hơn kim cương trong tự nhiên. Không giống như kim cương tự nhiên ở dạng tinh thể, kim cương mới thuộc về vật chất vô định hình.

Sự hình thành của kim cương tự nhiên đòi hỏi rất cụ thể điều kiện tiếp xúc với các vật liệu carbon chịu áp lực cao, dao động khoảng từ 4.41 đến 5.88 triệu tấn (4,5 và 6 GPa), nhưng ở một phạm vi nhiệt độ tương đối thấp giữa khoảng 900 và 1.300 °C (1.650 và 2.370 °F).

Nhưng điều khác biệt là kim cương nhân tạo do con người tạo ra trong phòng thí nghiệm trong khoảng thời gian tương đối ngắn. Kim cương nhân tạo thường được sử dụng trong các ngành công nghiệp kỹ thuật quang học, các chip điện tử cao cấp. Kim cương nhân tạo được tổng hợp theo 2 phương pháp chính là phương pháp cao áp cao nhiệt HPHT (high pressure, high temperature tạm dịch là nhiệt độ cao ở áp suất cao) sử dụng nhiệt độ và áp suất cực kỳ cao nhằm tái tạo môi trường giống như môi trường tái tạo kim cương trong lòng đất và phương pháp bốc hơi lắng tụ hóa học CVD (chemical vapor deposition) sử dụng sự bốc hơi hóa học của hợp chất khí Carbon dưới tác động của tia nhiệt plasma tạo sự phân chia phân tử khí cho đến khi chỉ còn lại nguyên tử cacbon lắng tụ và phát triển trên mầm kim cương có sẵn.
Với góc cắt đẹp, sắc sảo và giá thành tương đối hợp lý, đó là những ưu điểm của kim cương nhân tạo. Kim cương nhân tạo và vẻ đẹp của nó đã thu hút sự yêu thích và mong muốn sở hữu của nhiều người, nhất là phái nữ. Hiện tại, thị trường đưa ra nhiều kiểu dáng đa dạng với đủ ánh lấp lánh: hồng, tím, xanh lơ, xanh lá cây, đỏ, đỏ nhạt, cam..., chủ yếu có nguồn gốc từ Hồng Kông, Hà Lan, Bỉ... Những chuyên gia kiểm định hay nhà kinh doanh kim cương lâu năm nếu bằng mắt thường cũng khó có thể phân biệt với kim cương thiên nhiên.

Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng giá thành của kim cương nhân tạo rất cao, do việc tạo ra môi trường giống như tự nhiên để cho ra đời kim cương nhân tạo vô cùng tốn kém và đắt hơn cả kim cương thiên nhiên nên thị trường trang sức thế giới rất hiếm khi dùng kim cương nhân tạo. Những kim cương nhân tạo được quảng cáo rầm rộ trên thị trường, thực chất hầu hết chỉ là đá tổng hợp, thường là đá Zirconia (Đá CZ) hay moissanit.

Sản xuất và tiêu thụ

Trên thế giới
Năm 1953, người ta đã sản xuất ra kim cương nhân tạo có giá thành bằng 50% kim cương thiên nhiên và hiện nay giá thành khoảng 30%. Loại kim cương này tuy có độ cứng hoàn hảo nhưng màu và độ sạch kém, không đạt chuẩn ngọc quý trong trang sức. Năm 1970, Mỹ sản xuất thành công kim cương quý tổng hợp có đầy đủ tính chất hóa học như kim cương thiên nhiên. Tuy nhiên, giá thành của loại này cao hơn kim cương tự nhiên gấp nhiều lần nên hiếm khi xuất hiện trên thị trường.

Nhu cầu kim cương nhân tạo ở những thị trường mới nổi như Trung Quốc và Ấn Độ đang tăng nhanh nhất thế giới, với tốc độ 10-15% mỗi năm. Trung Quốc được kỳ vọng sẽ duy trì vị trí nhà sản xuất kim cương tổng hợp công nghiệp hàng đầu thế giới, với sản lượng hàng năm đạt hơn 4 tỷ carat. Mỹ rất có thể sẽ vẫn là nhà sản xuất và xuất khẩu kim cương chủ chốt trong thập kỷ tới.

Chỉ khoảng 20% sản lượng kim cương trên thế giới được dùng làm trang sức. 80% kim cương kém phẩm chất hơn được sử dụng trong công nghiệp và các ứng dụng nghiên cứu.
Theo Báo cáo thị trường kim cương công nghiệp do hãng nghiên cứu thị trường Merchant Research and Consulting (Anh) thực hiện, kim cương tổng hợp chiếm tới 88% lượng kim cương được sử dụng trong công nghiệp. Kim cương nhân tạo có thể được sản xuất trên quy mô lớn và tính chất của sản phẩm tổng hợp này mang lại nhiều ứng dụng.

Tại Việt Nam
Ở Việt Nam, thời gian gần đây, nhiều loại trang sức gắn đá tổng hợp được quảng cáo rầm rộ với tên gọi kim cương nhân tạo, tuy nhiên, theo nhiều chuyên gia, thị trường hiện chưa có mua bán kim cương nhân tạo thực sự, mà kim cương nhân tạo được quảng cáo sai lầm trên thị trường hiện nay thực chất chỉ là viên đá nhân tạo hay đá tổng hợp, thường là đá Zirconia (Đá CZ) hay moissanit được bàn tay con người xử lý để vươn đến độ lấp lánh, độ trong, cứng và đẹp mắt gần như kim cương thật hay kim cương nhân tạo. Tuy nhiên, giới kinh doanh cho rằng đá tổng hợp kém rất xa về độ bền, độ chiếu và cạnh giác mài không sắc nét và bị định giá quá cao, vượt nhiều lần giá trị thực, bởi độ lấp lánh của những viên đá tổng hợp sẽ nhanh chóng phai mờ và trầy xước. Giá của đá Zirconia thấp hơn viên kim cương cùng loại khoảng 1000 - 2000 lần và giá của moissanit thấp hơn kim cương tự nhiên 15 - 20 lần, thường được quảng cáo sai lầm là kim cương nhân tạo để "thổi giá" cao lên.

Tham khảo

 Christoph Wild "CVD Diamond Properties and useful Formula" CVD Diamond Booklet (2008) PDF

Chú thích

Liên kết ngoài

Kim cương
Kim cương nhân tạo
Tinh thể
Giới thiệu năm 1953


title: 1461 Jean-Jacques

text:
1461 Jean-Jacques là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 2018.2528546 ngày (5.53 năm).

Tiểu hành tinh được phát hiện ngày 30 tháng 12 năm 1937.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1937
Tiểu hành tinh kiểu M (Tholen)


title: Boynes

text:
Boynes là một xã trong tỉnh Loiret, vùng Centre-Val de Loire bắc trung bộ nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 105-123 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Boynes


title: Rolling Stone

text:
Rolling Stone là một tạp chí của Mỹ chuyên về âm nhạc, chính trị và văn hóa đại chúng, xuất bản định kì hai tuần một lần. Rolling Stone được thành lập tại San Francisco năm 1967 bởi Jann Wenner (người vẫn là tổng biên tập) và nhà phê bình âm nhạc Ralph J. Gleason.

Tạp chí này nổi tiếng với những đề tài về chính trị đầu thập niên 1970, với những nhà báo khó hiểu và gây tranh cãi như Hunter S. Thompson. Vào thập niên 1990, tạp chí Rolling Stone thay đổi khổ bìa để tiếp cận thị hiếu của khán giả trẻ, tạp chí thường tập trung vào những đề tài về truyền hình cho giới trẻ, các diễn viên điện ảnh và nhạc pop. Điều này đưa đến các chỉ trích rằng tạp chí này quá nhấn mạnh đến phong cách hơn là thực chất. Trong những năm gần đây, Rolling Stone đã trở lại với những nội dung pha trộn, bao gồm cả những câu chuyện chuyên sâu về chính trị và đã chứng kiến sự khởi sắc trở lại về lượng phát hành bán ra.

Chú thích

Tạp chí âm nhạc
Tạp chí Mỹ
Tạp chí chính trị Mỹ


title: Nhạc phủ

text:
Xem thêm: Nhạc phủ (định hướng)

Nhạc phủ (chữ Hán: 樂府) vốn là tên gọi một cơ quan âm nhạc đời Hán (Trung Quốc), sau dùng để chỉ nhiều thể văn có vần, phổ vào nhạc được .

Lịch sử
Nhạc phủ nguyên là tên gọi cơ quan âm nhạc do Hán Vũ Đế (ở ngôi: 141 tr. CN – 87) lập nên , và phong cho Lý Diên Niên chức Hiệp luật đô úy, để làm nhiệm vụ thu thập ca dao và thơ để phổ nhạc. Bài nào được chọn thì gọi là "nhạc phủ khúc", hoặc "thơ nhạc phủ", sau gọi vắn tắt là "nhạc phủ". Thành thử danh từ "nhạc phủ" dùng để chỉ nhiều thể văn có vần, phổ vào nhạc được . Trong số này, bộ phận được chọn nhiều nhất, có giá trị nhất là dân ca, bởi vậy từ "nhạc phủ" còn dùng để chỉ dân ca đời Hán (206 tr. CN-220) và Lục triều (220-581) ở Trung Quốc.
Dịch Quân Tả, một học giả người Trung Quốc, khen:
Thế là nền văn học bình dân phối hợp với nền văn học quý tộc. Sự kiện này có thể xem là một kỳ quan. Từ Hán đến Đường, nhạc phủ đã chi phối cả bầu trời văn học. Công việc này thực ra còn vĩ đại hơn công việc biên định thi ca của Khổng Tử nhiều lắm!

Song thực tế, kể từ thời Nam Bắc triều (420-589) trở đi, vì các điệu nhạc mới ở nước ngoài du nhập nhiều, nên nhạc phủ không còn thích hợp nữa; mặc dù vậy, nó vẫn được sáng tác, tuy không còn được dùng trong ca nhạc .

 Giới thiệu khái quát
Buổi đầu, nhạc phủ được dùng trong dịp lễ tế, hoặc để ca tụng và giúp vui cho đế vương. Về sau, do nó phô diễn được ý thức, tình cảm của đủ loại giai cấp, nhất là giai cấp nông dân (vì những bài dân ca được tuyển chọn nhiều nhất); bởi thế ngoài vai trò trên, nó còn là một thể loại sáng tác, một lối "hát xướng" được nhiều giới yêu chuộng.

Phần lớn nhạc phủ đều viết theo thể tự sự, giàu ý nghĩa xã hội; hình thức phổ biến thường là ngũ ngôn hoặc tạp ngôn (dài ngắn xen kẽ).

 Nội dung
Dân ca nhạc phủ đời Hán, tuy không nhiều bằng Kinh Thi, nhưng ý nghĩa xã hội lại có phần sâu sắc hơn. Có những bài miêu tả cụ thể, chi tiết thảm họa do chiến tranh xâm lược gây ra như: "Chiến thành Nam" (Đánh phía Nam thành), "Thập ngũ tòng quân chinh" (Mười lăm tuổi theo quân đi chinh chiến)...Có những bài thể hiện rõ rệt sự căm phẫn của dân chúng đối với ách áp bức như "Bình Lăng đông" (Phía Đông Bình Lăng), "Đông môn hành" (Bài hành cửa Đông)...

Và cũng như Kinh Thi, hình tượng phụ nữ chiếm địa vị khá nổi bật trong nhạc phủ. Nhưng chỉ khác là, ở nhạc phủ không còn hình ảnh những thiếu nữ "hồn nhiên, nhí nhảnh, nghịch ngợm" như ở Kinh Thi, mà đa phần chỉ có những người phụ nữ khổ đau vì nghèo đói, bệnh tật ("Bệnh phụ hành" - Bài hành người phụ nữ đau ốm), bị chồng bỏ ("Oán ca hành" - Bài hành ca oán, "Hữu sở tư" - Có điều suy nghĩ). Cá biệt, chỉ có ít bài tiêu biểu cho tinh thần đấu tranh của phụ nữ, như: Tần La Phu trong "Mạch Thượng Tang" (Dâu bên đường)...

 Hình thức
Dịch Quân Tả viết:Ở đây có một điểm cần lưu ý là tất cả thi ca của nhạc phủ đời Hán đều có thể phối hợp được với âm nhạc. Có nghĩa, từ sau khi cơ quan Nhạc phủ được thành lập, những ca từ nào hợp tấu được với nhạc khí, thì gọi là nhạc phủ; còn những ca từ nào không phối hợp được thì gọi là thi (thơ). Lằn ranh giới tuyến đã được định rõ.Về hình thức, theo Nguyễn Hiến Lê, nhạc phủ đại để có hai loại:
 Loại chịu ảnh hưởng của Sở từ (phương Nam) câu thường có 7 chữ, dùng chữ "hề" để đưa đẩy. Loại này là gốc lối thơ thất ngôn.
 Loại chịu ảnh hưởng của Kinh Thi (phương Bắc) câu thường có 5 chữ. Loại này là gốc lối thơ ngũ ngôn.Nhận xét chung, ông viết: Lời trong nhạc phủ không đẽo gọt như phú, nhưng miêu tả rất rõ ràng, ý chân thành, dễ cảm người nghe.Theo Nhạc phủ thi tập của Quách Mậu Thiến, nhạc phủ có 3 nhóm chính (dựa theo mục đích sử dụng):

 Nhạc phủ cung đình
Phần lớn ca khúc đều mô phỏng theo Kinh Thi hoặc Sở từ. bao gồm những nhạc chương dùng để tế thiên địa, tông miếu hoặc dành để ca tụng đế vương, chia làm:
 Giao miếu ca, có:
 Miếu từ ca: có bốn loại, gồm: Tông miếu nhạc, Chiêu dung nhạc, Lễ dung nhạc, Phòng trung từ nhạc.
 Giao tự ca: về kỹ thuật sáng tác, nó cao hơn Miếu từ ca một bậc.
 Yến xạ ca: có ba loại, gồm: Yến Hưởng nhạc, Đại xạ nhạc, Thực cử nhạc; dùng để tấu xướng lúc nhà vua hưởng yến tiệc.
 Vũ khúc: có ba loại, gồm: Nhã vũ, Tạp vũ, Tản nhạc. Riêng Tản nhạc là loại ca vũ của phường hát. Nó chính là giai đoạn phôi thai của lối nhạc sân khấu về sau này.

 Nhạc phủ dân gian
Các ca khúc đều thuộc loại tạp ngôn. Lúc đầu nhiều nhất là tam ngôn về sau ngũ ngôn dần chiếm ưu thế. Loại này rất phổ biến và chia làm rất nhiều nhóm, như: Tương hòa ca từ, Tập khúc ca từ v.v...

Nhận xét tổng quát thể loại này, Nguyễn Hiến Lê viết: Bài nào cũng tự nhiên, tình nồng nàn, phần nhiều đượm vẻ buồn, có giọng than thở cho đời người ngắn ngủi, nhân tình éo le, cảnh ngộ trắc trở, lòng người đen bạc. Nhạc phủ ngoại lai
Không có nghĩa là những ca từ do người nước ngoài sáng tác, hoặc chịu ảnh hưởng; mà chỉ là mượn những nhạc khí được du nhập từ những dân tộc miền Bắc như đoản tiêu và hồ già để hòa tấu.

Tầm ảnh hưởng
Kể từ khi có nhạc phủ cho đến thời kỳ cận đại, lúc nào cũng có những sáng tác mô phỏng nhạc phủ. Tình hình đó đã tạo nên một loại thơ đặc biệt trong lịch sử thơ ca Trung Quốc. Nói khác hơn, theo GS. Nguyễn Khắc Phi, thì nhạc phủ Nhà Hán-Lục triều chính là nguồn nuôi dưỡng quý báu của dòng thơ bác học.

 Thông tin liên quan
Nhạc phủ thời Lục triều
Sau khi nhà Hán sụp đổ, đất nước Trung Quốc chia đôi, miền Nam trải qua các triều đại Đông Tấn, Tống, Tề, Lương, Trần, gọi chung là Nam triều; còn miền Bắc bị các dân tộc thuộc nền văn minh du mục như Tiên Ty, Hung Nô, Khương, Yết...chia nhau chiếm cứ, về sau thống nhất vào nhà nước Bắc Ngụy do họ Thát Bạt người Tiên Ty lập ra.

Vào thời kỳ đó, các triều đại thời Lục triều cũng thiết lập cơ quan Nhạc phủ, do đó, dân ca Lục triều cũng gọi là nhạc phủ. GS. Nguyễn Khắc Phi cho biết: Dân ca nhạc phủ Nam triều còn lại đến 400 bài, song nội dung không thật phong phú, phần lớn là các bài hát giao duyên hoặc tả sắc đẹp của phụ nữ. Về hình thức, phần lớn là những bài thơ trữ tình bốn câu theo thể ngũ ngôn hoặc tạp ngôn, lời lẽ nhẹ nhàng, uyển chuyển.Dân ca nhạc phủ miền Bắc khác hẳn, phần lớn nói về chiến tranh, thể hiện tinh thần thượng võ, hoặc miêu tả cảnh sắc mênh mang của thiên nhiên miền Bắc. Cách biểu hiện tình cảm phóng khoáng, trực diện. Sở dĩ thế, một phần do khí chất của người dân du mục đã thấm vào trong nền văn hóa Trung Quốc, tạo nên vẻ mãnh liệt, cương cường, bi tráng trong dân ca Bắc triều (đối lập với sự diễm lệ, uyển chuyển, mềm mại của dân ca Nam triều), một phần vì trong một thời gian dài, các ngoai tộc đã hỗn chiến và thay nhau thống trị, làm thay đổi cả tình hình xã hội, bộ mặt tự nhiên, cũng như tâm lý của con người....

Giai thoại về Lý Diên Niên
Lý Diên Niên, gia thế rất nghèo. Sách Hán thư chép rằng cha mẹ của ông là đào kép hát. Khi mới nhập cung, một ngày nọ, trong lúc biểu diễn ca vũ trước mặt Hán Vũ Đế, bèn hát rằng:Bắc phương có một giai nhân,
Đẹp thì tuyệt thế, cô đơn một mình.Một lần liếc mắt siêu thành,
Hai lần liếc mắt, nước đành ngửa nghiêng.Nước, thành đành chịu ngửa nghiêng,
Giai nhân hồ dễ giữ riêng tay mình!
Tương truyền bài ca ấy là của Lý Diên Niên sáng tác, mà cũng có thể nó là một bài dân ca. Hán Vũ Đế nghe xong than thở: "Quả có người như thế trong đời ư?". Bình Dương công chúa liền tâu: "Lý Diên Nhiên có người em gái rất đẹp, ca múa đều hay"... Lập tức, em gái Lý Diên Niên được lệnh nhập cung, và trở thành người được nhà vua sủng ái. Người đẹp đó tức là "Lý phu nhân". Về sau, khi Lý phu nhân mất, nhà vua quá đổi thương tiếc, tin lời những phương sĩ, lắm khi, ngài cứ thẩn thờ ngồi đợi hồn người xưa hiện về!

Đại khái, theo Dịch Quân Tả, từ khi Lý phu nhân được nhập cung, nhạc phủ mới được chính thức thành lập .

 Chú thích

 Tài liệu tham khảo chính
Nguyễn Hiến Lê, Đại cương Văn học sử Trung Quốc, Nhà xuất bản Trẻ, 1997.
Dịch Quân Tả, Văn học sử Trung Quốc (Tập I). GS. Huỳnh Minh Đức dịch. Nhà xuất bản Trẻ, 1992.
Nguyễn Khắc Phi, Từ điển Văn học (bộ mới), Nhà xuất bản Thế giới, 2004.
Nhiều tác giả Trung Quốc, Đại cương lịch sử văn hóa Trung Quốc. GS. Lương Duy Thứ (chủ biên) dịch từ tiếng Trung Quốc. Nhà xuất bản Văn hóa-Thông tin, 1994.
Trần Trọng San, Thơ Đường. Tủ sách Đại học Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh ấn hành, 1990.
Huỳnh Minh Đức, Hán văn I'', Nhà xuất bản Minh Trí, Sài Gòn, 1973.

Văn học Trung Quốc


title: Acanthoscelides diversicollis

text:
Acanthoscelides diversicollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Pic mô tả khoa học năm 1930.

Chú thích

Tham khảo

D


title: Mangadu

text:
Mangadu là một thị xã của quận Kancheepuram thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Mangadu có dân số 20.108 người. Phái nam chiếm 49% tổng số dân và phái nữ chiếm 51%. Mangadu có tỷ lệ 73% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 80%, và tỷ lệ cho phái nữ là 66%. Tại Mangadu, 11% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Tamil Nadu


title: Nhóc Maruko

text:
là một loạt shōjo manga của nữ tác giả Sakura Momoko, sau đó được chuyển thể sang anime TV bởi hãng hoạt hình Nippon Animation, phát sóng trên Fuji TV từ 7 tháng 1 năm 1990 đến 27 tháng 9 năm 1992 gồm 142 tập, sau đó đến năm 1995 được tiếp tục thực hiện, hiện nay số lượng tập phim đã lên đến hơn 1000, cùng với bộ 3 tập phim người đóng vào năm 2006 và 4 tập phim dài vào các năm 1990, 1992, 2015 và 2016.

Tác phẩm miêu tả cuộc sống đơn giản, thường ngày của cô bé có tên là Maruko và gia đình của cô tại ngoại thành Nhật Bản giữa những năm 1970. Bối cảnh câu chuyện diễn ra tại thành phố Shimizu, ngày nay là một phần của thành phố Shizuoka, cũng là quê hương của tác giả.

Tác phẩm đã kéo theo sự ra đời của hàng loạt trò chơi điện tử, phim hoạt hình, các sản phẩm thương mại chuyển thể, cùng bộ anime TV được chiếu từ năm 1995 đến nay. Phong cách và đề tài của Chibi Maruko-chan đôi lúc được so sánh với tác phẩm truyện tranh kinh điển Sazae-san. Năm 1989, tác phẩm manga đã nhận được giải thưởng manga của nhà xuất bản Kodansha dành cho thể loại shōjo. Tính đến năm 2006, riêng các tập manga đã bán ra tại Nhật là 31 triệu bản, đưa bộ truyện lên vị trí thứ năm trong danh sách shōjo manga bán chạy nhất.

Tại Việt Nam, loạt phim đã được phát sóng chiếu trên VTV3 vào năm 2007.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Official website on Fuji TV
Official website on Nippon Animation
2006 version on Fuji TV
Marumaru Chibi Maruko-chan

Manga dài tập
Chương trình truyền hình dài tập anime
Shōjo manga
Manga năm 1986
Anime và manga hài
Trò chơi điện tử dựa trên anime và manga
Manga Shūeisha