title: Quân Vương (sách)

text:
Quân Vương (tiếng Ý: Il Principe, tiếng Anh:The Prince) là một cuốn sách bàn về khoa học chính trị của nhà ngoại giao, nhà sử học, nhà triết học chính trị người Ý tên Niccolò Machiavelli. Cuốn sách được cho là xuất hiện lần đầu vào năm 1513 với tiêu đề tiếng Latin là De Principatibus (Bàn về các vương quốc). Mãi tới năm 1532 ấn bản in mới chính thức được xuất bản dưới sự cho phép của giáo hoàng Clement VII, khi mà Machiavelli đã qua đời được 5 năm. Tuy nhiên, ngay từ khi bản thảo viết tay được phổ biến, đã có rất nhiều tranh cãi xoay quanh nội dung và phạm trù đạo đức mà nó liên quan.

Cuốn sách đôi khi được xem là một trong những tác phẩm chính trị thực tiễn đầu tiên, theo đó tính hiệu quả và khả thi được đưa lên trên giá trị đạo đức hay các khái niệm trừu tượng. Điều này trái hẳn với giáo lý Công giáo và các học thuyết trước đó và cùng thời bàn về chính trị và các giá trị đạo đức. Cuốn sách tập trung bàn về các vấn đề: Thuật trị nước, thuật dùng người và trị người, nghệ thuật tranh quyền, giữ quyền lực… Đây không chỉ là sách về các biện pháp và thủ đoạn chính trị mà còn là một cuốn sách về con người. Sau đây là lời đề từ của tác phẩm:

Hoàn cảnh ra đời
Năm 1512, gia đình nhà Medici lấy lại quyền kiểm soát Firenze và nhanh chóng sa thải Machiavelli, khi ấy đang làm cho chế độ cộng hòa cũ. Một năm sau đó, ông bị vu cáo âm mưu khôi phục chế độ cộng hòa, phải ngồi tù và bị tra tấn trong ba tuần. Sau khi được thả, ông rời đến thị trấn Sant' Andrea và theo đuổi sự nghiệp viết sách.

Tuy nhiên, Machiavelli chưa từ bỏ ý định quay trở lại chính trường. Để tranh thủ sự ủng hộ của gia đình Medici, ông viết cuốn "Quân vương" và bí mật gửi tới người đứng đầu trong gia đình họ. Do đó, có thể nói cuốn sách là một "lá thư xin việc" của Machiavelli. Ngoài ra, với tinh thần dân tộc cao, ông hy vọng những kinh nghiệm chính trị mà ông trình bày trong cuốn sách sẽ được nhà cầm quyền tiếp thu và thống nhất nước Ý khi đó đang bị liên quân Tây Ban Nha-Pháp-Áo chiếm đóng. Thế nhưng, nhà Medici nhận được cuốn sách với thái độ thờ ơ và Machiavelli cũng không được trọng dụng. Những nội dung trong đó dần bị rò rỉ ra ngoài và bị chỉ trích là vô nhân đạo, ghê tởm, và tàn nhẫn.

Tóm tắt
Mỗi phần của Quân vương đã được bình luận rộng rãi trong nhiều thế kỷ. Tác phẩm có cấu trúc dễ nhận biết, phần lớn do chính tác giả chỉ ra. Có thể tóm tắt như sau:

Thư gửi Lorenzo de' Medici, Công tước xứ Urbino
Machiavelli mở đầu tác phẩm của mình bằng một lá thư giới thiệu gửi cho Lorenzo de' Medici, Công tước xứ Urbino , người nhận tác phẩm của ông.

Chủ đề: Thân vương quốc mới (Chương 1 và 2)
Quân vương bắt đầu bằng cách mô tả chủ đề mà nó sẽ xử lý. Trong câu đầu tiên, Machiavelli sử dụng từ "nhà nước" (tiếng Ý: stato, cũng có thể có nghĩa là "địa vị") để bao hàm, theo nghĩa trung lập, "tất cả các hình thức tổ chức quyền lực chính trị tối cao, dù là cộng hòa hay hoàng gia." Cách thức mà từ "nhà nước" có được kiểu nghĩa hiện đại này trong thời kỳ Phục hưng là chủ đề của nhiều cuộc tranh luận học thuật, với câu này và những câu tương tự trong các tác phẩm của Machiavelli được coi là đặc biệt quan trọng.

Machiavelli nói rằng Quân vương sẽ viết về các thân vương quốc, đề cập rằng ông đã viết về các nền cộng hòa ở những nơi khác (tham chiếu đến Diễn ngôn về Livy), nhưng trên thực tế, ông đã trộn lẫn thảo luận về các nền cộng hòa vào tác phẩm này ở nhiều nơi, coi các nền cộng hòa như một loại hình của thân vương quốc cũng vậy, và là một người có nhiều điểm mạnh. Quan trọng hơn, và ít truyền thống hơn, ông phân biệt các thân vương quốc mới với các vương quốc được thành lập cha truyền con nối. Ông giải quyết nhanh chóng các vương quốc cha truyền con nối trong Chương 2, nói rằng chúng dễ cai trị hơn nhiều. Đối với một quân vương như vậy, "trừ khi những tật xấu phi thường khiến anh ta bị ghét, còn không thì có lý khi kỳ vọng rằng thần dân của anh ta sẽ đối xử tốt với anh ta một cách tự nhiên". So sánh tuyên bố này với những lời khuyên truyền thống dành cho các quân vương, đã viết rằng điểm mới trong chương 1 và 2 là "mục đích có chủ ý của việc đối phó với một người cai trị mới, người sẽ cần phải tự lập bất chấp phong tục". Thông thường, những loại tác phẩm này chỉ dành cho các quân vương cha truyền con nối. Ông cho rằng Machiavelli có thể đã bị ảnh hưởng bởi Tacitus cũng như kinh nghiệm của bản thân.

Cách phân loại các loại chế độ này cũng "phi Aristotle" và rõ ràng là đơn giản hơn so với cách phân loại truyền thống, chẳng hạn như trong cuốn Chính trị luận của Aristotle, phân chia các chế độ thành những chế độ được cai trị bởi một quân chủ duy nhất, một đầu sỏ chính trị hoặc bởi nhân dân, trong một dân chủ. Machiavelli cũng bỏ qua những phân biệt cổ điển giữa hình thức tốt đẹp và hư hỏng, chẳng hạn giữa chế độ quân chủ và chế độ chuyên chế.

Tuy nhiên, Xenophon đã phân biệt chính xác giữa các loại người cai trị khi bắt đầu Giáo dục Cyrus, trong đó ông nói rằng, liên quan đến kiến thức về cách cai trị con người, Cyrus Đại đế, quân vương gương mẫu của ông, rất khác "so với tất cả các vị vua khác, cả những người được thừa kế ngai vàng từ cha mình và những người giành được vương miện bằng nỗ lực của chính họ".

Machiavelli chia chủ thể của các trạng thái mới thành hai loại, trường hợp "hỗn hợp" và trạng thái hoàn toàn mới.

Thân vương quốc "hỗn hợp" (Chương 3–5)
Các thân vương quốc mới hoặc là hoàn toàn mới, hoặc chúng là "hỗn hợp", nghĩa là chúng là những phần mới của một quốc gia cũ hơn, đã thuộc về quân vương đó.

Các cuộc chinh phạt mới được thêm vào các bang cũ (Chương 3)
Machiavelli khái quát hóa rằng có một số cách thức đúng đắn của người La Mã để nắm giữ một tỉnh mới giành được, sử dụng chế độ cộng hòa làm ví dụ về cách các quân vương mới có thể hành động:

 cài vương quốc của một người trong việc mua lại mới, hoặc cài đặt các thuộc địa của người dân của một người ở đó, cách nào tốt hơn.
 để nuông chiều các cường quốc nhỏ hơn trong khu vực mà không làm tăng sức mạnh của họ.
 để hạ bệ những kẻ quyền thế.
 không để một thế lực ngoại bang nào được tiếng tăm.

Tổng quát hơn, Machiavelli nhấn mạnh rằng người ta không chỉ quan tâm đến những vấn đề hiện tại mà còn cả những vấn đề trong tương lai. Người ta không nên "tận hưởng lợi ích của thời gian", mà nên tận hưởng lợi ích của đức tính và sự thận trọng của mình, bởi vì thời gian có thể mang lại điều ác cũng như điều tốt.

Machiavelli lưu ý trong chương này về "mong muốn tự nhiên và bình thường để có được" và như vậy, những người hành động theo mong muốn này có thể được "khen hay chê" tùy thuộc vào sự thành công của việc mua lại của họ. Sau đó, ông đi vào chi tiết về việc Vua Pháp đã thất bại như thế nào trong cuộc chinh phục Ý của mình, thậm chí còn nói rằng làm thế nào mà ông ấy có thể thành công. Machiavelli coi việc làm hại kẻ thù là điều cần thiết, ông nói rằng, "nếu gây thương tích cho một người đàn ông, thì vết thương đó phải nghiêm trọng đến mức quân vương không sợ bị trả thù".

Các vương quốc bị chinh phục (Chương 4)

Trong một số trường hợp, vị vua cũ của vương quốc bị chinh phục phụ thuộc vào các lãnh chúa của mình; Nước Pháp thế kỷ 16, hay nói cách khác là nước Pháp vào thời điểm viết Quân vương, được Machiavelli đưa ra như một ví dụ về một vương quốc như vậy. Đây là những thứ dễ vào, nhưng khó giữ.

Khi vương quốc xoay quanh nhà vua, với những người khác là đầy tớ của mình, thì vào khó nhưng dễ giữ. Giải pháp là loại bỏ huyết thống cũ của quân vương. Machiavelli đã sử dụng đế chế Ba Tư của Darius III, bị chinh phục bởi Alexander Đại đế, để minh họa điểm này, và sau đó lưu ý rằng Medici, nếu họ nghĩ về nó, sẽ thấy ví dụ lịch sử này giống với "vương quốc của người Thổ Nhĩ Kỳ" (Đế chế Ottoman) vào thời của họ - khiến cuộc chinh phục này có khả năng dễ dàng tổ chức hơn so với Pháp.

Các quốc gia tự do bị chinh phục, với luật pháp và mệnh lệnh của riêng họ (Chương 5)
Lưu ý rằng chương này khá không điển hình so với bất kỳ cuốn sách nào trước đây dành cho các quân vương. Gilbert cho rằng nhu cầu thảo luận về việc chinh phục các nước cộng hòa tự do có liên quan đến dự án thống nhất nước Ý của Machiavelli, nơi bao gồm một số nước cộng hòa tự do. Như ông cũng lưu ý, trong mọi trường hợp, chương này nói rõ rằng việc giữ một trạng thái như vậy là rất khó đối với một quân vương. Machiavelli đưa ra ba lựa chọn:

 Hủy hoại họ, như cách La Mã hủy diệt Carthage, và cũng như Machiavelli nói rằng người La Mã cuối cùng đã phải làm ở Hy Lạp.
 Đến sống ở đó và đích thân cai trị nó.
 Giữ nguyên trạng thái, nhưng cài vào một đầu sỏ.

Machiavelli khuyên nhà cai trị đi theo con đường đầu tiên, nói rằng nếu một quân vương không phá hủy một thành phố, anh ta có thể "bị nó phá hủy".

Các trạng thái hoàn toàn mới (Chương 6–9)

Chinh phục bằng đức hạnh (Chương 6)

Quân vương lên nắm quyền nhờ kỹ năng và nguồn lực ("đức hạnh" của họ) thay vì may mắn thường gặp khó khăn trong việc vươn lên dẫn đầu, nhưng một khi đã lên đến đỉnh cao, họ rất an toàn ở vị trí của mình. Điều này là do họ đè bẹp đối thủ một cách hiệu quả và nhận được sự tôn trọng lớn từ những người khác. Bởi vì họ mạnh mẽ và tự chủ hơn, họ ít phải thỏa hiệp hơn với các đồng minh của mình.

Machiavelli viết rằng cải cách một trật tự hiện có là một trong những điều nguy hiểm và khó khăn nhất mà một quân vương có thể làm. Một phần lý do là bản chất con người chống lại sự thay đổi và cải cách. Những người được hưởng lợi từ trật tự cũ sẽ chống lại sự thay đổi rất quyết liệt. Ngược lại, những người có thể hưởng lợi từ trật tự mới sẽ ít ủng hộ quyết liệt hơn, bởi vì trật tự mới không quen thuộc và họ không chắc nó sẽ thực hiện đúng như lời hứa của nó. Hơn nữa, quân vương không thể đáp ứng mong đợi của mọi người. Chắc chắn, ông sẽ làm thất vọng một số người theo dõi ông. Vì vậy, một quân vương phải có phương tiện để buộc những người ủng hộ mình tiếp tục ủng hộ mình ngay cả khi họ bắt đầu có suy nghĩ thứ hai, nếu không, anh ta sẽ mất quyền lực. Chỉ những nhà tiên tri có vũ trang, giống như Moses, mới thành công trong việc mang lại sự thay đổi lâu dài. Machiavelli tuyên bố rằng Moses đã giết vô số người dân của mình để thực thi ý chí của mình.

Machiavelli không phải là nhà tư tưởng đầu tiên nhận thấy khuôn mẫu này. Allan Gilbert đã viết: "Khi mong muốn những luật mới nhưng lại nhìn thấy sự nguy hiểm trong đó, Machiavelli không phải là một nhà đổi mới," bởi vì ý tưởng này là truyền thống và có thể được tìm thấy trong các tác phẩm của Aristotle. Nhưng Machiavelli đã đi xa hơn bất kỳ tác giả nào khác khi nhấn mạnh vào mục tiêu này, và Gilbert liên kết sự nhấn mạnh của Machiavelli về những mục tiêu quyết liệt như vậy với mức độ tham nhũng ở Ý.

Chinh phục bằng tài, nghĩa là bằng đức của người khác (Chương 7)
Theo Machiavelli, khi một quân vương lên nắm quyền nhờ may mắn hoặc nhờ sự ban phước của những nhân vật quyền lực trong chế độ, ông thường dễ dàng giành được quyền lực nhưng lại khó giữ được nó sau đó, bởi vì quyền lực của ông phụ thuộc vào thiện chí của những người ủng hộ ông. Ông không chỉ huy được lòng trung thành của quân đội và các quan chức duy trì quyền lực của ông, và những điều này có thể bị ông rút lại bất cứ lúc nào. Đã vươn lên một cách dễ dàng, thậm chí không chắc một quân vương như vậy có đủ kỹ năng và sức mạnh để tự đứng vững trên đôi chân của mình.

Điều này không nhất thiết đúng trong mọi trường hợp. Machiavelli trích dẫn Cesare Borgia như một ví dụ về một quân vương may mắn thoát khỏi khuôn mẫu này. Thông qua các thủ đoạn chính trị xảo quyệt, ông đã cố gắng bảo đảm cơ sở quyền lực của mình. Cesare được cha mình, Giáo hoàng Alexander VI phong làm chỉ huy quân đội của giáo hoàng, nhưng cũng phụ thuộc rất nhiều vào đội quân lính đánh thuê trung thành với anh em nhà Orsini và sự ủng hộ của nhà vua Pháp. Borgia đã giành được lòng trung thành của những người theo dõi anh em nhà Orsini với mức lương cao hơn và các chức vụ có uy tín trong chính phủ. Để bình định Romagna, ông đã cử tay sai của mình, Remirro de Orco, thực hiện các hành vi bạo lực. Khi Remirro bắt đầu trở nên căm ghét vì hành động của mình, Borgia đã đáp lại bằng cách ra lệnh "chặt đôi" anh ta để cho mọi người thấy rằng sự tàn ác không phải do ông, mặc dù đúng là như vậy. Khi một số đội trưởng lính đánh thuê của ông bắt đầu âm mưu chống lại ông, ông đã bắt họ và xử tử. Khi có vẻ như nhà vua nước Pháp sẽ bỏ rơi ông, Borgia đã tìm kiếm các liên minh mới.

Cuối cùng, Machiavelli đưa ra quan điểm rằng việc mang lại những lợi ích mới cho những người bị chinh phục sẽ không đủ để xóa bỏ ký ức về những tổn thương cũ, một ý tưởng mà Allan Gilbert cho rằng có thể tìm thấy trong Tacitus và Seneca Trẻ.

Về những người có được thân vương quốc thông qua tội ác (Chương 8)
Các cuộc chinh phục bằng "đức tính tội phạm" là những cuộc chinh phục mà tân vương đảm bảo quyền lực của mình thông qua những hành động tàn ác, vô đạo đức, chẳng hạn như loại bỏ các đối thủ chính trị.

Machiavelli đưa ra hai nhà cai trị để bắt chước, Agathocles xứ Syracuse và Oliverotto Euffreducci. Sau khi Agathocles trở thành Pháp quan của Syracuse, ông đã triệu tập một cuộc họp của giới thượng lưu thành phố. Theo tín hiệu của ông, binh lính của ông đã giết tất cả các thượng nghị sĩ và những công dân giàu có nhất, tiêu diệt hoàn toàn chế độ đầu sỏ cũ. Ông tuyên bố mình là người cai trị mà không có sự phản đối. Quyền lực của ông an toàn đến mức ông có thể đủ khả năng để vắng mặt để tham gia các chiến dịch quân sự ở Châu Phi.

Machiavelli sau đó tuyên bố rằng hành vi của Agathocles không chỉ đơn giản là đạo đức, như ông nói, "Tuy nhiên, người ta không thể gọi đó là đạo đức khi giết công dân của mình, phản bội bạn bè của mình, không có niềm tin, không có lòng thương xót, không có tôn giáo; những cách thức này có thể cho phép một người có được đế chế, nhưng không phải là vinh quang. Tuy nhiên, sự tàn ác man rợ và vô nhân đạo của anh ta, cùng với vô số tội ác của anh ta, không cho phép anh ta được tôn vinh trong số những người đàn ông xuất sắc nhất. Vì vậy, người ta không thể gán cho anh ta may mắn hay đức hạnh đạt được mà không có một trong hai."

Machiavelli sau đó chuyển sang ví dụ tiếp theo của mình, Oliverotto de Fermo, một tư lệnh người Ý, người vừa lên nắm quyền bằng cách giết tất cả kẻ thù của ông, bao gồm cả chú của ông là Giovanni Fogliani, tại một bữa tiệc. Sau khi bao vây hội đồng quản trị và khiến người dân khiếp sợ, sau đó ông đã thành lập một chính phủ với tư cách là người cai trị tuyệt đối. Tuy nhiên, trong một tình huống trớ trêu, Oliverotto đã bị giết giống như cách mà các đối thủ của ông đã làm, vì Cesare Borgia đã bóp cổ anh ta sau khi ông mời Oliverotto và Vitellozzo Vitelli đến một buổi giao hữu.

Machiavelli khuyên rằng một quân vương nên tính toán cẩn thận tất cả những hành động xấu xa mà ông cần làm để đảm bảo quyền lực của mình, rồi thực hiện tất cả chúng trong một lần. Bằng cách này, thần dân của ông sẽ dần quên đi những hành động tàn ác của ông và quân vương có thể gắn bó tốt hơn với thần dân của mình. Những quân vương không làm được điều này, chần chừ trong sự tàn nhẫn của mình, sẽ phải "giữ một con dao bên mình" và bảo vệ mình bằng mọi giá, vì ônga không bao giờ có thể tin tưởng mình giữa các thần dân của mình.

Nhận xét rằng chương này thậm chí còn kém truyền thống hơn những chương tiếp theo, không chỉ ở cách xử lý hành vi phạm tội mà còn ở lời khuyên giành lấy quyền lực từ mọi người ngay lập tức, lưu ý rằng chính xác là điều ngược lại đã xảy ra. được khuyên bởi Aristotle trong Chính trị luận của ông (5.11.1315a13). Mặt khác, Gilbert chỉ ra rằng một lời khuyên khác trong chương này, mang lại lợi ích khi nó không có vẻ gượng ép, là truyền thống.

Trở thành quân vương bằng sự lựa chọn của đồng bào (Chương 9)
"Thân vương quốc dân sự" là một công dân trong đó một công dân lên nắm quyền "không phải do tội phạm hoặc bạo lực không thể dung thứ khác", mà do sự ủng hộ của các công dân của ông. Ông nói, điều này không đòi hỏi đức hạnh hay tài sản tột bậc, chỉ cần "sự khôn ngoan may mắn".

Machiavelli tạo ra sự khác biệt quan trọng giữa hai nhóm có mặt ở mọi thành phố và có những sở thích rất khác nhau thúc đẩy họ: "vĩ đại" và "dân chúng". “Vĩ đại” muốn áp bức, thống trị “dân chúng”, còn “dân chúng” lại muốn không bị cai trị, áp bức. Một thân vương quốc không phải là kết quả duy nhất có thể xảy ra từ những ham muốn này, bởi vì nó cũng có thể dẫn đến "tự do" hoặc "cho phép".

Một thân vương quốc được đặt ra bởi "vĩ đại" hoặc "dân chúng" khi họ có cơ hội nắm quyền, nhưng gặp sự phản kháng từ phía bên kia. Họ chỉ định một nhà lãnh đạo có thể được lòng dân trong khi lợi ích lớn, hoặc một cơ quan mạnh mẽ bảo vệ người dân chống lại những kẻ vĩ đại.

Machiavelli tiếp tục nói rằng một quân vương có được quyền lực nhờ sự ủng hộ của giới quý tộc sẽ khó duy trì quyền lực hơn một người được dân thường lựa chọn; vì người trước thấy ông bị bao vây bởi những người coi mình ngang hàng với mình. Ông phải dùng đến những biện pháp độc ác để làm hài lòng các quý tộc.Không thể lấy lòng quý tộc bằng cách đối xử sòng phẳng, không gây thiệt hại cho người khác, nhưng có thể làm hài lòng quần chúng, vì mục tiêu của họ chính trực hơn quý tộc, người sau muốn áp bức, còn người trước chỉ muốn không bị áp bức .Ngoài ra, một quân vương không thể đủ khả năng để giữ cho những người dân thường thù địch vì họ đông hơn về số lượng trong khi các quý tộc nhỏ hơn.

Vì vậy, điều vĩ đại nên được tạo ra và không được tạo ra mỗi ngày. Có thể gặp hai loại người vĩ đại:

 Những người bị ràng buộc với quân vương: Liên quan đến những điều này, điều quan trọng là phải phân biệt giữa hai loại người bị ràng buộc bởi quân vương, những người tham lam và những người không. Chính người đến sau mới là người có thể và nên được vinh danh.
 Những người không bị ràng buộc với quân vương mới: Một lần nữa, những người này cần được chia thành hai loại - những người có tinh thần yếu đuối (một quân vương có thể sử dụng họ nếu họ được tư vấn tốt) và những người trốn tránh sự ràng buộc vì tham vọng của chính họ (những điều này nên được xem và sợ hãi như kẻ thù).

Làm thế nào để thu phục mọi người phụ thuộc vào hoàn cảnh: Machiavelli khuyên:

 Đừng sợ hãi trong nghịch cảnh.
 Người ta nên tránh cai trị thông qua quan tòa, nếu người ta muốn có thể "thăng" lên quyền cai trị tuyệt đối một cách nhanh chóng và an toàn.
 Người ta phải đảm bảo rằng mọi người cần quân vương, đặc biệt nếu thời điểm cần thiết đến.

Làm thế nào để đánh giá sức mạnh của các thân vương quốc (Chương 10)
Cách để đánh giá sức mạnh của một vương quốc là xem liệu nó có thể tự bảo vệ mình hay liệu nó có cần phụ thuộc vào đồng minh hay không. Điều này không chỉ có nghĩa là các thành phố nên được chuẩn bị và đào tạo người dân; một quân vương bị ghét cũng bị lộ.

Hội trưởng giáo hội (Chương 11)
Ví dụ, loại "thân vương quốc" này đề cập rõ ràng đến nhà thờ Công giáo, tất nhiên, theo truyền thống không được coi là một thân vương quốc. Theo Machiavelli, những thứ này tương đối dễ duy trì, một khi được thành lập. Họ không cần phải tự bảo vệ mình bằng quân sự, cũng như không cần cai quản thần dân của mình.

Machiavelli thảo luận về lịch sử gần đây của Giáo hội như thể đó là một vương quốc đang cạnh tranh để chinh phục nước Ý chống lại các quân vương khác. Ông chỉ ra chủ nghĩa bè phái là một điểm yếu lịch sử trong Giáo hội, và chỉ ra ví dụ gần đây về gia đình Borgia như một chiến lược tốt hơn mà gần như đã thành công. Sau đó, ông đề xuất rõ ràng rằng Medici hiện đang ở vị trí để thử điều tương tự.

Quốc phòng và quân sự (Chương 12–14)
Sau khi thảo luận về các loại thân vương quốc khác nhau, Machiavelli chuyển sang cách một quốc gia có thể tấn công các lãnh thổ khác hoặc tự vệ. Hai nền tảng thiết yếu nhất cho bất kỳ quốc gia nào, dù cũ hay mới, là luật pháp hợp lý và lực lượng quân sự hùng mạnh. Một quân vương tự lập là người có thể gặp bất kỳ kẻ thù nào trên chiến trường. Ông nên được "vũ trang" bằng chính đôi tay của mình. Tuy nhiên, một quân vương chỉ dựa vào công sự hoặc nhờ sự giúp đỡ của người khác và đứng ở thế phòng thủ là không đủ tự túc. Nếu ông không thể huy động một đội quân hùng mạnh mà phải dựa vào phòng thủ, ông phải củng cố thành phố của mình. Một thành phố kiên cố chắc chắn sẽ không bị tấn công, và nếu có, hầu hết các đội quân không thể chịu đựng được một cuộc bao vây kéo dài. Tuy nhiên, trong một cuộc bao vây, một quân vương đức hạnh sẽ giữ tinh thần cho thần dân của mình cao trong khi loại bỏ tất cả những người bất đồng chính kiến. Vì vậy, miễn là thành phố được bảo vệ tốt và có đủ nguồn cung cấp, một quân vương khôn ngoan có thể chống lại mọi cuộc bao vây.

Machiavelli cực lực phản đối việc sử dụng lính đánh thuê, và trong việc này, ông ta là người sáng tạo, và ông ta cũng có kinh nghiệm cá nhân ở Florence. Ông tin rằng họ vô dụng đối với một người cai trị vì họ vô kỷ luật, hèn nhát và không có bất kỳ lòng trung thành nào, chỉ được thúc đẩy bởi tiền bạc. Machiavelli cho rằng sự yếu kém của các thành bang Ý là do họ phụ thuộc vào các đội quân đánh thuê.

Machiavelli cũng cảnh báo không nên sử dụng các lực lượng phụ trợ, quân mượn của đồng minh, vì nếu họ thắng, chủ nhân sẽ ở dưới quyền của họ và nếu họ thua, anh ta sẽ bị hủy hoại. Lực lượng phụ trợ nguy hiểm hơn lực lượng lính đánh thuê vì chúng được thống nhất và kiểm soát bởi những nhà lãnh đạo có năng lực, những người có thể chống lại chủ nhân.

Mối quan tâm chính của một quân vương phải là chiến tranh, hoặc sự chuẩn bị cho chiến tranh, chứ không phải sách vở. Thông qua chiến tranh, một quân vương cha truyền con nối duy trì quyền lực của mình hoặc một công dân tư nhân lên nắm quyền. Machiavelli khuyên rằng một quân vương phải thường xuyên đi săn để giữ cho cơ thể cân đối và tìm hiểu phong cảnh xung quanh vương quốc của mình. Thông qua đó, anh ta có thể học cách tốt nhất để bảo vệ lãnh thổ của mình và tiến lên trước những người khác. Để có sức mạnh trí tuệ, anh ta được khuyên nên học tập những nhà quân sự vĩ đại để anh ta có thể bắt chước những thành công của họ và tránh những sai lầm của họ. Một quân vương siêng năng trong thời bình sẽ sẵn sàng trong nghịch cảnh. Machiavelli viết, “do đó, khi vận may quay lưng lại với anh ta, anh ta sẽ sẵn sàng chống lại nó.”

Phẩm chất của một quân vương (Chương 14–19)
Mỗi chương sau trình bày một cuộc thảo luận về một đức tính hay tật xấu cụ thể mà một quân vương có thể có, và do đó được cấu trúc theo cách giống như lời khuyên truyền thống dành cho một quân vương. Tuy nhiên, lời khuyên là xa truyền thống.

Nghĩa vụ quân sự của quân vương (Chương 14)
Machiavelli tin rằng trọng tâm chính của một quân vương nên là hoàn thiện nghệ thuật chiến tranh. Ông tin rằng bằng cách theo nghề này, một quân vương có tham vọng sẽ có thể giành được một quốc gia và có thể duy trì những gì mình đã đạt được. Ông tuyên bố rằng "bị tước vũ khí khiến bạn bị coi thường." Ông tin rằng cách duy nhất để đảm bảo lòng trung thành của binh lính là hiểu các vấn đề quân sự. Hai hoạt động mà Machiavelli khuyên nên luyện tập để chuẩn bị cho chiến tranh là thể chất và tinh thần. Về mặt thể chất, ông tin rằng những người cai trị nên tìm hiểu cảnh quan của lãnh thổ của họ. Về mặt tinh thần, ông khuyến khích nghiên cứu các sự kiện quân sự trong quá khứ. Ông cũng cảnh báo chống lại sự lười biếng.

Danh tiếng của một quân vương (Chương 15)
Machiavelli nói, bởi vì ông ấy muốn viết một cái gì đó hữu ích cho những người hiểu biết, ông ấy nghĩ rằng việc "đi thẳng đến sự thật có hiệu lực ("verità effettuale") của sự vật là phù hợp hơn là đến trí tưởng tượng về nó". Phần này là phần mà lý tưởng thực dụng của Machiavelli có thể được nhìn thấy rõ ràng nhất. Machiavelli lý do rằng vì các quân vương gặp phải những người đàn ông xấu xa, nên ông nên học cách tự mình trở nên xấu xa như nhau và sử dụng khả năng này hay không tùy theo nhu cầu. Liên quan đến hành vi của một quân vương đối với thần dân của mình, Machiavelli tuyên bố rằng ông ta sẽ khác với những gì các nhà văn khác nói, và viết:Đàn ông đã tưởng tượng ra các nước cộng hòa và thân vương quốc chưa bao giờ thực sự tồn tại. Tuy nhiên, cách sống của con người khác xa với cách họ nên sống đến mức bất kỳ ai từ bỏ những gì đáng lẽ phải theo đuổi sự sụp đổ của mình hơn là sự bảo tồn của mình; vì một người cố gắng làm điều tốt trong mọi hành vi của mình chắc chắn sẽ bị hủy hoại, vì có rất nhiều người không tốt.Vì có nhiều phẩm chất mà một quân vương có thể được cho là sở hữu, nên anh ta không được quá lo lắng về việc có tất cả những phẩm chất tốt. Ngoài ra, một quân vương có thể được cho là nhân từ, chung thủy, nhân đạo, thẳng thắn và sùng đạo, nhưng điều quan trọng nhất là dường như chỉ có những phẩm chất này. Một quân vương không thể thực sự có những phẩm chất này bởi vì đôi khi cần phải hành động chống lại chúng. Mặc dù nên tránh mang tiếng xấu nhưng đôi khi cũng cần phải có. Trên thực tế, đôi khi anh ta phải cố tình chọn điều ác:Ai sao nhãng việc đã làm vì việc nên làm, thì sớm bị hủy hoại hơn là được bảo toàn.

Rộng lượng so với tằn tiện (Chương 16)
Nếu một quân vương quá hào phóng với thần dân của mình, Machiavelli khẳng định rằng ông sẽ không được đánh giá cao, và sẽ chỉ gây ra lòng tham muốn nhiều hơn. Ngoài ra, quá hào phóng là không kinh tế, bởi vì cuối cùng tất cả các nguồn lực sẽ cạn kiệt. Điều này dẫn đến thuế cao hơn và sẽ mang lại sự đau buồn cho quân vương. Sau đó, nếu ông quyết định ngừng hoặc hạn chế sự hào phóng của mình, ông sẽ bị coi là kẻ keo kiệt. Do đó, Machiavelli tóm tắt rằng việc đề phòng chống lại sự thù hận của người dân quan trọng hơn việc xây dựng danh tiếng về sự hào phóng. Một quân vương khôn ngoan nên sẵn sàng trở thành một kẻ keo kiệt nổi tiếng hơn là bị ghét vì cố tỏ ra quá hào phóng.

Mặt khác: "của những gì không phải của bạn hoặc của đối tượng của bạn, một người có thể là người cho nhiều hơn, cũng như Cyrus, Caesar và Alexander, bởi vì chi tiêu những gì của người khác không lấy đi danh tiếng của bạn mà còn mang lại danh tiếng cho bạn; chỉ chi tiêu của riêng bạn làm tổn thương bạn".

Sự tàn ác so với lòng thương xót (Chương 17)
Machiavelli bắt đầu chương này bằng cách đề cập đến việc lòng thương xót có thể bị lạm dụng như thế nào, điều này sẽ gây hại cho quân vương và quyền thống trị của ông ta. Ông kết thúc bằng cách tuyên bố rằng một quân vương không nên chùn bước trước sự tàn ác nếu điều đó có nghĩa là điều đó sẽ giữ cho thần dân của ông tuân theo quy định. Rốt cuộc, nó sẽ giúp ông duy trì sự cai trị của mình. Ông đưa ra ví dụ về Cesare Borgia, người đã bảo vệ ông khỏi những cuộc nổi loạn. Ông không đối chiếu ví dụ này với các nhà lãnh đạo của Florence, những người, vì quá nhân từ, đã để cho tình trạng rối loạn hoành hành thành phố của họ.

Khi trả lời câu hỏi liệu được yêu mến hay bị sợ hãi thì tốt hơn, Machiavelli viết, "Câu trả lời là một người muốn vừa là người này vừa là người kia; nhưng vì rất khó để kết hợp chúng lại nên sẽ an toàn hơn nhiều khi trở thành đáng sợ hơn là được yêu nếu bạn không thể là cả hai." Như Machiavelli khẳng định, những cam kết được thực hiện trong hòa bình không phải lúc nào cũng được giữ trong nghịch cảnh; tuy nhiên, những cam kết được thực hiện trong sự sợ hãi được giữ lại vì sợ hãi. Tuy nhiên, một quân vương phải đảm bảo rằng anh ta không sợ hãi đến mức bị thù hận, điều này rất có thể xảy ra.

Chương này có lẽ là chương nổi tiếng nhất của tác phẩm, và nó quan trọng vì lý do đằng sau ý tưởng nổi tiếng của Machiavelli rằng thà bị sợ còn hơn được yêu. Lời biện minh của ông hoàn toàn là thực dụng; như ông lưu ý, "Đàn ông ít lo lắng về việc gây thương tích cho người khiến mình được yêu mến hơn là người khiến mình sợ hãi." Nỗi sợ hãi được sử dụng như một phương tiện để đảm bảo sự phục tùng của thần dân và sự an toàn cho quân vương. Trên hết, Machiavelli lập luận, một quân vương không nên can thiệp vào tài sản của thần dân hoặc phụ nữ của họ, và nếu họ định giết ai đó, họ nên làm điều đó với lý do chính đáng.

Đối với quân đội của quân vương, sự sợ hãi là hoàn toàn cần thiết để giữ cho một đơn vị đồn trú lớn thống nhất và một quân vương không nên bận tâm đến ý nghĩ tàn ác về mặt đó. Đối với một quân vương lãnh đạo quân đội của riêng mình, ông bắt buộc phải tuân theo sự tàn ác vì đó là cách duy nhất ông có thể nhận được sự tôn trọng tuyệt đối của binh lính. Machiavelli so sánh hai nhà lãnh đạo quân sự vĩ đại: Hannibal và Scipio Africanus. Mặc dù quân đội của Hannibal bao gồm những người đàn ông thuộc nhiều chủng tộc khác nhau, nhưng họ không bao giờ nổi loạn vì sợ thủ lĩnh của mình. Machiavelli nói rằng điều này đòi hỏi phải có "sự tàn ác vô nhân đạo" mà ông gọi là một đức tính tốt. Mặt khác, những người đàn ông của Scipio được biết đến với những cuộc binh biến và bất đồng, do "lòng thương xót quá mức" của Scipio - tuy nhiên, đó là nguồn vinh quang vì ông sống trong một nền cộng hòa.

Làm thế nào các quân vương nên giữ lời của họ (Chương 18)
Machiavelli lưu ý rằng một quân vương được khen ngợi vì đã giữ lời. Tuy nhiên, ông cũng lưu ý rằng trên thực tế, những ông hoàng xảo quyệt nhất đều thành công về mặt chính trị. Do đó, một quân vương chỉ nên giữ lời khi điều đó phù hợp với mục đích của mình, nhưng hãy cố gắng hết sức để duy trì ảo tưởng rằng ông giữ lời và rằng ông đáng tin cậy về mặt đó. Machiavelli khuyên người cai trị nên trở thành một "kẻ nói dối và lừa dối vĩ đại", và đàn ông rất dễ bị lừa nên người cai trị sẽ không gặp vấn đề gì khi nói dối người khác. Ông biện minh cho điều này bằng cách nói rằng đàn ông xấu xa và không bao giờ giữ lời, vì vậy người cai trị không cần phải giữ lời của mình.

Như Machiavelli đã lưu ý, "Anh ta nên tỏ ra từ bi, trung thành với lời nói của mình, thật thà và sùng đạo. Và thực sự anh ta nên như vậy. Nhưng tính cách của anh ta phải như vậy, nếu anh ta cần phải ngược lại, anh ta biết làm thế nào." Như đã lưu ý trong chương 15, quân vương phải tỏ ra có đạo đức để che giấu hành động của mình, và ông có thể làm khác khi đến lúc cần thiết; điều đó bao gồm khả năng nói dối, mặc dù anh ta nói dối bao nhiêu thì ông cũng phải luôn giữ vẻ ngoài trung thực.

Trong chương này, Machiavelli sử dụng "con thú" như một phép ẩn dụ cho hành vi vô đạo đức. Ông tuyên bố rằng mặc dù hành vi hợp pháp là một phần bản chất của đàn ông, nhưng một quân vương nên học cách sử dụng bản chất của cả người và thú một cách khôn ngoan để đảm bảo sự ổn định của chế độ của mình. Tuy nhiên, trong chương này, ông chỉ tập trung vào bản chất "dã thú". Đặc biệt, ông so sánh việc sử dụng vũ lực với "sư tử" và việc sử dụng sự lừa dối với "con cáo", và khuyên quân vương nên nghiên cứu cả hai. Khi sử dụng phép ẩn dụ này, rõ ràng Machiavelli đã đề cập đến De Officiis của nhà hùng biện và chính khách người La Mã Cicero, và bác bỏ kết luận của nó, thay vào đó lập luận rằng hành vi đáng xấu hổ đôi khi là cần thiết về mặt chính trị.

Xem thêm
 Xenophon

Tham khảo
 Christopher Nadon, Xenophon's prince: republic and empire in the Cyropaedia, University of California Press, 2001. ISBN 0-520-22404-3.

Các bản dịch tiếng Anh
. Translated by Allan Gilbert
. Translated by George Bull
{{chú thích|last=Machiavelli|first=Niccolò|year=2006|title=El Principe/The Prince: Comentado Por Napoleon Bonaparte / Commentaries by Napoleon Buonaparte|publisher= Mestas Ediciones}}. Translated into Spanish by Marina Massa-Carrara
. Translated by Harvey Mansfield
. Translated and Edited by Stephen J. Milner. Introduction, Notes and other critical apparatus by J.M. Dent.
. Translated and edited by James B. Atkinson and David Sices.
Bản dịch tiếng Việt
 Dịch bởi Vũ Mạnh Hồng - Nguyễn Hiền Chi.
 Liên kết ngoài
 Il Principe tại thư viện số MetaLibri. (bằng tiếng Ý)
 University of Adelaide's full Marriott text of The Prince (includes footnotes)

 The Prince , sách điện tử và audio tại www.publicliterature.org.
 The Prince , toàn văn tác phẩm ở dạng HTML, xếp theo chương. Bản dịch tiếng Anh của W.K. Marriott
 Concordances and Frequency List based on the Italian text.
 Shakespeare reference  Ảnh hưởng của Machiavelli lên Shakespeare.
 Marriott translation of The Prince at constitution.org
 Machiavelli in "The History Guide"
 Stanford Encyclopedia of Philosophy on Machiavelli
 The Prince suitable for ereaders. Translation by Ninian Hill Thomson.
 Podcast of Nigel Warburton on Machiavelli's The Prince
 A Monologue by Prof. Robert Harrison on The Prince
 Interview with Quentin Skinner on The Prince''
 The Prince on Philosophy Bites

Chú thích

Sách triết học chính trị
Sách luân lý học
Sách chiến thuật quân sự
Sách khoa học chính trị
Tác phẩm của Niccolò Machiavelli
Chế độ quân chủ trong các tác phẩm giả tưởng
Sách năm 1532


title: Harold E. Varmus

text:
Harold Varmus Elliot (sinh 18 tháng 12 năm 1939) là một nhà khoa học Mỹ đoạt Giải Nobel, đương kim và là giám đốc thứ 14 của Viện Ung thư Quốc gia Hoa Kỳ, một chức vụ được bổ nhiệm bởi Tổng thống Hoa Kỳ Barack Obama. Ông là một đồng người nhận (cùng với Đức Giám mục Michael J.) Giải Nobel Y học năm 1989 cho khám phá ra nguồn gốc tế bào của oncogene retrovirus.

Tiểu sử
Varmus sinh ra trong gia đình Do Thái gốc Đông Âu Oceanside, New York. Năm 1957, ông theo học tại trường Cao đẳng Amherst, có ý định theo bước chân của cha mình như theo nghề bác sĩ, nhưng cuối cùng tốt nghiệp với bằng cử nhân văn học Anh. Ông đã tốt nghiệp đại học tiếng Anh tại Đại học Harvard vào năm 1962 trước khi thay đổi ý một lần nữa và nộp đơn xin vào học trường y. Ông đã bị Trường Y Harvard từ chối hai lần. Cùng năm đó, ông vào Học viện Y tế và Giải phẫu Đại học Columbia và sau đó làm việc tại một bệnh viện truyền giáo trong Bareilly, Ấn Độ và Bệnh viện Columbia-Presbyterian. Là một giải pháp thay thế để phục vụ quân sự trong chiến tranh Việt Nam, Varmus gia nhập Cục y tế công cộng tại Viện Y tế quốc gia vào năm 1968. Làm việc dưới quyền Ira Pastan, ông nghiên cứu các quy luật của biểu hiện gen vi khuẩn AMP vòng. Năm 1970, ông bắt đầu nghiên cứu sau tiến sĩ trong phòng thí nghiệm của Đức Giám mục tại Đại học California, San Francisco. Ở đó, ông và Đức Giám mục đã thực hiện nghiên cứu oncogene và nhờ nghiên cứu này họ được trao Giải Nobel. Ông trở thành một giảng viên tại đại học California tại San Francisco vào năm 1972 và một giáo sư vào năm 1979. Năm 1989, Đức Giám mục và Varmus đã được trao giải Nobel. Varmus mô tả công việc trong bài giảng Nobel của mình Nobel lecture..

Tham khảo

Sinh năm 1939
Người đoạt giải Nobel Sinh lý và Y khoa
Cựu sinh viên Đại học Harvard
Người Hoa Kỳ đoạt giải Nobel
Nhân vật còn sống
Cựu sinh viên Đại học Columbia


title: 11670 Fountain

text:
11670 Fountain (1998 AU9) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 6 tháng 1 năm 1998 bởi M. W. Buie ở trạm Anderson Mesa thuộc Đài thiên văn Lowell.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 11670 Fountain

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1998
Được phát hiện bởi Marc W. Buie


title: Syphrea

text:
Syphrea là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1876 bởi Baly.

Các loài
Các loài trong chi này gồm:
 Syphrea curtipes (Bechyne, 1997)
 Syphrea jolyi (Bechyne, 1997)
 Syphrea trifurcata (Bechyne, 1997)

Chú thích

Tham khảo

Alticini


title: La Bastide-du-Salat

text:
La Bastide-du-Salat  là một xã ở tỉnh Ariège, thuộc vùng Occitanie ở phía tây nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ariège

Tham khảo

Bastidedusalat


title: Bleach (định hướng)

text:
Bleach là tên tiếng Anh của hóa chất dùng để loại bỏ hoặc làm sáng màu. Bleach cũng có thể tham khảo là:
 Bleach (album), bởi Nirvana
 Bleach (ban nhạc), một nhóm nhạc rock Thiên chúa giáo
 Bleach (ban nhạc Anh), một nhóm shoegazing hoạt động đầu những năm 1990
 Bleach (manga), của Tibe Kubo
 Bleach (phim ngắn), một phim khoa học viễn tưởng kinh dị năm 1998
 Bleach (ban nhạc Nhật Bản), ban nhạc rock nữ punk/hardcore được biết đến như Bleach03 ở Bắc Mỹ
 Bleach, một bộ phim năm 2002 của diễn viên Brian Austin Green
 "Bleach", một bài hát của Easyworld từ This Is Where I Stand
 Bleach (loạt trò chơi Nintendo home consoles)
 Bleach (Bleach album)


title: Badhagachhi

text:
Badhagachhi là một thị trấn thống kê (census town) của quận Hugli thuộc bang Tây Bengal, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Badhagachhi có dân số 4718 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Badhagachhi có tỷ lệ 70% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 75%, và tỷ lệ cho phái nữ là 66%. Tại Badhagachhi, 11% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang West Bengal


title: Cypraeovula

text:
Cypraeovula là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Cypraeidae, họ ốc sứ.

Các loài
Các loài và phân loài thuộc chi Cypraeovula bao gồm, theo Cơ sở dữ liệu sinh vật biển:

 Cypraeovula alfredensis Schilder & Schilder 1929
 Cypraeovula alfredensis transkeiana Lorenz, 2002
 Cypraeovula algoensis Gray
 Cypraeovula amphithales Melvill
 Cypraeovula capensis (Gray, 1828)
 Cypraeovula castanea (Higgins, 1868)
 Cypraeovula castanea latebrosa Swarts & Liltved, 2000
 Cypraeovula castanea malani Lorenz & Bruno de Bruin, 2009
 Cypraeovula colligata Lorenz,
 Cypraeovula connelli
 Cypraeovula connelli peelae Lorenz, 2002
 Cypraeovula coronata
 Cypraeovula coronata debruini Lorenz, 2002
 Cypraeovula edentula Gray
 Cypraeovula fuscodentata
 Cypraeovula fuscodentata grohorum Lorenz, 2002
 Cypraeovula fuscodentata sphaerica Lorenz, 2002
 Cypraeovula fuscorubra Shaw
 Cypraeovula immelmani Liltved, 2002
 Cypraeovula kesslerorum Lorenz, 2006
 Cypraeovula volvens Fazzini & Bergonzoni, 2004

Chú thích

Tham khảo

Họ Ốc sứ


title: Ban Khai (huyện)

text:
Ban Khai () là một huyện (amphoe) ở trung bộ của tỉnh Rayong, phía đông Thái Lan.

Ban Khai được lập làm huyện của tỉnh Rayong năm 1902.
Các huyện giáp ranh (từ phía tây theo chiều kim đồng hồ) là: Nikhom Phatthana, Pluak Daeng, Wang Chan và Mueang Rayong.

Hành chính
Huyện được chia ra thành 7 phó huyện (tambon), các đơn vị này lại được chia thành 66 làng (muban). Ban Khai itself là một thị trấn (thesaban tambon) nằm trên một phần của tambon Ban Khai và Nong Lalok. Có 7 Tổ chức hành chính tamobon.

Tham khảo

Liên kết ngoài
amphoe.com

Mueang Rayong


title: Vriesea pastuchoffiana

text:
Vriesea pastuchoffiana là một loài thuộc chi Vriesea. Đây là loài đặc hữu của Brasil.

Giống
 Vriesea 'Papa Chevalier'

Chú thích

Tham khảo

BROMELIACEAE DA MATA ATLÂNTICA BRASILEIRA  truy cập 22 tháng 10 năm 2009
BSI Cultivar Registry  Truy cập 11 tháng 10 năm 2009

Thực vật Brasil
Vriesea


title: Wonsan

text:
Wŏnsan (;hangul: 원산시; hanja: 元山市, Hán Việt: Nguyên Sơn thị) trước đây còn được gọi là Wŏnsanjin (元山津), Port Lazarev, và Gensan (元山), là một thành phố cảng và căn cứ hải quân nằm ở tỉnh Kangwŏn đông nam Bắc Triều Tiên. Đây là thủ phủ tỉnh Kangwŏn, Dân số thành phố này ước khoảng 329,207 năm 2013. Cảng được thành lập sau sự chiếm đóng của người Nhật năm 1880. Trước Chiến tranh Liên Triều 19501953, nó thuộc tỉnh Hamgyong Nam, và trong chiến tranh, đó là vị trí của Phong tỏa Wŏnsan. Người dân nổi tiếng quê ở Wonsan có Kim Ki Nam, nhà ngoại giao và Bí thư Đảng Lao động Triều Tiên.

Năm 2013, Nó đã được thông báo rằng Wŏnsan sẽ được chuyển đổi thành một điểm đến mùa hè với các khu nghỉ mát và giải trí. Trải qua những năm tháng tuổi thơ ở đó, Kim Jong-un đã bày tỏ sự quan tâm đáng kể đến việc phát triển hơn nữa khu vực, với việc xây dựng cơ sở hạ tầng mới như Sân bay Kalma, một sân bay quốc tế và quân sự sử dụng kép. một doanh nghiệp nhà nước, Wonsan Zone Development Corporation, đã được thành lập với các nghiên cứu khả thi cho nhiều loại khách sạn và phát triển thương mại và công nghiệp.

Name
Wonsan cũng được biết đến như Yonghunghang, Yuan shan ở Trung Quốc, Genzan hoặc Gensan ở Nhật Bản và Port Lazareva hoặc Port Lazareff ở Nga.

Lịch sử

Wŏnsan được xây dựng như một thương cảng năm 1880. Ban đầu nó có tên là Wŏnsanjin (元山津), nhưng nó cũng được biết đến với tên tiếng Nga là Port Lazarev (Lazaref). Trong thời Nhật Bản chiếm đóng (1910–1945) nó được gọi là Gensan (元山). Năm 1914 Tuyến đường sắt P'yŏngwŏn và Kyŏngwŏn được xây dựng, kết nối thành phố với P'yŏngyang (sau đó được gọi là Heijo) và Seoul (sau đó được gọi là Keijo hoặc Kyŏngsŏng). Do đó, thành phố dần phát triển thành một trung tâm phân phối sản phẩm phía đông. Dưới sự chiếm đóng của Nhật Bản, thành phố đã được công nghiệp hóa mạnh mẽ và đóng vai trò là điểm nhập khẩu trong phân phối thương mại giữa Triều Tiên và lục địa Nhật Bản.

Sau khi Chiến tranh Triều Tiên nổ ra nó đã bị Mỹ và Hàn Quốcchiếm giữ vào ngày 10 tháng 10 năm 1950 trong khi họ tiến về phía bắc. Khi họ rút lui khỏi cuộc phản công của Trung Quốc, thành phố đã nằm dưới sự kiểm soát của Trung Quốc vào ngày 9 tháng 12 năm 1950. Nó bị ném bom và pháo kích dữ dội bởi quân đội Mỹ trong [[Phong tỏa Wonsan] ] cuối Chiến tranh Triều Tiên. Theo lịch sử chính thức của Hải quân Hoa Kỳ, Wŏnsan đã bị hải quân Mỹ bao vây và bắn phá liên tục từ tháng 3 năm 1951 đến ngày 27 tháng 7 năm 1953, khiến nó trở thành cuộc bao vây dài nhất trong lịch sử hải quân Mỹ hiện đại. Vào cuối chiến tranh, thành phố là một đống đổ nát lớn.

Tái phát triển trung tâm thành phố

Kim Jong-un đã công bố vào năm 2015 kế hoạch tái phát triển 582 triệu đô la của trung tâm thành phố, nó sẽ hoàn toàn bị phá hủy và xây dựng lại. Một khách sạn 5 sao, Trung tâm Tài chính Quốc tế Wonsan 17 tầng và phòng triển lãm trị giá 9,6 triệu USD dự kiến sẽ được xây dựng.

Địa giới tỉnh
Wŏnsan từng thuộc Hamgyŏng Nam, nhưng khi biên giới tỉnh được vẽ lại vào năm 1946, nó được nhập nửa phía bắc của Kangwŏn (đã bị chia tách tại Vĩ tuyến 38 bắc dưới sự kiểm soát của Liên Xô ở phía bắc và kiểm soát của Mỹ ở phía nam năm 1945) và trở thành thủ phủ của nó, với tư cách là thủ phủ truyền thống của Kangwŏn Wŏnju (1395–1895) và Ch'unch'ŏn (từ 1896) cả hai đều ở phía nam vĩ tuyến 38 và phía nam của Đường phân giới quân sự đã thay thế vĩ tuyến 38 thành biên giới năm 1953.

Địa lý

Vùng Wŏnsan rộng . Nó nằm ở tỉnh Kangwŏn, ở phần cực tây của biển Nhật Bản (Biển Đông Triều Tiên) và cuối phía đông của cổ bán đảo Triều Tiên. Núi Changdok (Changdok-san) và núi Nap'al (Nap'al-san) nằm ở phía tây thành phố. Hơn 20 hòn đảo nhỏ nằm bên khu vực ven ngay cửa biển của Wŏnsan, bao gồm đảo Hwangt'o và đảo Ryŏ. Wŏnsan được coi là một vị trí cảng tự nhiên tuyệt vời. Ngọn núi Kŭmgang-san nằm gần Wŏnsan.

Đơn vị hành chính
Wŏnsan phục vụ như là trung tâm hành chính của tỉnh Kangwŏn.

Thành phố Wŏnsan (Wŏnsan-si) được chia thành 45 tong (Phường) và 14 ri (Xã):

 Changchon-dong
 Changdŏk-dong
 Changsan-dong
 Chŏkchŏn-dong
 Chŏnjin-dong
 Chungchŏng-dong
 Haean-dong
 Haebang 1-dong
 Haebang 2-dong
 Kaesŏn-dong
 Kalma-dong
 Kwangsŏk-dong
 Kwanphung-dong
 Myŏngsasimri-dong
 Myŏngsŏk-dong
 Naewŏnsan-dong
 Namsan-dong
 Panghasan-dong
 Pogmak-dong
 Poha-dong
 Pongchun-dong
 Pongsu-dong
 Phyŏnghwa-dong
 Ryŏdo-dong
 Ryongha-dong
 Ryul-dong
 Sambong-dong
 Sang-dong
 Segil-dong
 Sinhŭng-dong
 Sinphung-dong
 Sinsŏng-dong
 Sŏgu-dong
 Sŏkhyŏn-dong
 Songchŏn-dong
 Songhŭng-dong
 Sŭngri-dong
 Tŏksŏng-dong
 Tongmyŏngsan-dong
 Thap-dong
 Wau-dong
 Wŏnnam 1-dong
 Wŏnnam 2-dong
 Wŏnsŏk-dong
 Yangji-dong
 Changrim-ri
 Chuksal-li
 Chungp'yŏng-ri
 Chilbong-ri
 Chunsan-ri
 Hyŏndong-ri
 Namchŏn-ri
 Raksu-ri
 Ryongchŏn-ri
 Samthae-ri
 Sangja-ri
 Sinsŏng-ri
 Susang-ri
 Yŏngsam-ri

Khí hậu
Thành phố có khí hậu lục địa ẩm (Köppen Dwa /Dfa).

Kinh tế
Wŏnsan có một nhà máy chế biến thủy sản, nhà máy đóng tàu, doanh nghiệp hóa học, nhà máy xi măng, cũng như 4 June Rolling Stock Works, một trong những nhà máy sản xuất toa xe lửa lớn nhất của Triều Tiên.

Giao thông
Đường bộ và đường sắt
Wŏnsan-si được phục vụ bởi một số ga trên tuyến Kangwŏn Line của Korean State Railway, bao gồm một chi nhánh đến cảng; nó cũng được kết nối với mạng lưới đường bộ quốc gia và là điểm cuối của P'yŏngyang-Wŏnsan Tourist Motorway và Wŏnsan-Kŭmgangsan Highway.

Hàng không
Thành phố có một sân bay lưỡng dụng Wŏnsan Airport (IATA: WON) được trang bị đường băng kép 01/19 và 15/33. Hình ảnh từ Google Earth từ tháng 7 và tháng 8 năm 2014 chỉ ra rằng việc mở rộng lớn đã diễn ra, bao gồm cả việc xây dựng hai đường băng mới. Ngoài ra còn có một đường băng ngầm của không quân chạy qua một ngọn núi, gần Wonsan. Triển lãm hàng không công cộng đầu tiên của Bắc Triều Tiên Wonsan International Friendship Air Festival, được tổ chức tại sân bay Wonsan vào tháng 9 năm 2016.

Biển
Wŏnsan cũng là bến cuối của phà Mangyongbong-92 hoạt động giữa Wŏnsan và Niigata, là kết nối trực tiếp duy nhất giữa Nhật Bản và Bắc Triều Tiên. Dịch vụ này đã bị hủy bỏ vào năm 2006 khi Nhật Bản cấm tàu của Triều Tiên.

Truyền thông
Korean Central Broadcasting Station duy trì một máy phát 250 kilowatt sóng trung phát sóng trên 882 kHz AM.

Giáo dục
Wŏnsan có các trường Đại học Songdowŏn, Đại học Kŭmgang, Đại học Tonghae, Đại học kinh tế Jong Jun Thaek, Đại học Y Wŏnsan, Đại học Kỹ thuật Jo Gun Sil, Đại học Sư phạm I Wŏnsan, Đại học Ri Su Dok, và Học viện Tuần tra Hàng hải, trường đào tạo sĩ quan ủy nhiệm của Hải quân Nhân dân Triều Tiên.

Thể thao
Thành phố là quê nhà của Unp'asan Sports Club, câu lạc bộ bóng đá chơi trong Giải thể thao hạng nhất Bắc Triều Tiên, giải đấu hàng đầu của Bắc Triều Tiên.

Du lịch

Wonsan từ lâu đã là một điểm đến du lịch nổi tiếng đối với cả người Triều Tiên và du khách quốc tế. Các điểm tham quan bao gồm bãi biển Songdowon, địa điểm của Trại hè Liên minh thiếu nhi quốc tế Songdowon, ở đó nước trong và sạch. Cây thông có rất nhiều ở khu vực xung quanh, và nó đã được chỉ định là điểm tham quan quốc gia. Bán đảo Kalma gần đó là nơi có khách sạn mới và khu vực tắm.

Đặc khu Du lịch Wonsan

Được công bố vào năm 2014, Đặc khu Du lịch Wonsan có diện tích hơn 400 km2 và tự hào có 40 di tích lịch sử, 10 bãi biển cát, 680 điểm du lịch, bốn suối khoáng và một số khu nghỉ mát tắm và hồ tự nhiên. Là một phần của sự phát triển này, Masikryong Ski Resort đã được xây dựng vào năm 2016. Một sân golf trị giá 123 triệu đô la được lên kế hoạch bên ngoài thành phố.

Các danh lam thắng cảnh nổi tiếng gần Wŏnsan bao gồm Myŏngsasimri, hồ Sijung, Chongsokchon và núi Kŭmgang. Các ngôi đền trong khu vực bao gồm chùa Sogwangsa và chùa Anbyon Pohyonsa. German Church là nhà thờ cũ của the tu viện Tŏkwŏn, bay giờ được sử dụng bởi Đại học Nông nghiệp Wŏnsan.

Người Wŏnsan=
 Kim Ki-nam (sinh 1926), Chính trị gia

Thành phố kết nghĩa
  Sakaiminato, Tottori, Nhật Bản (1992–2006)
  Puebla, Mexico
  Vladivostok, Nga
  Malacca, Malaysia

Tham khảo

Thành phố ở Kangwon


title: Opisthostoma simplex

text:
Opisthostoma simplex là một loài ốc biển trong họ Diplommatinidae. Nó là loài đặc hữu của Malaysia. Môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Nó bị đe dọa do mất môi trường sống.

Tham khảo

 Schilthuizen, M. & Vermeulen, J. 2004. Opisthostoma simplex. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 7 tháng 8 năm 2007.

Opisthostoma
Động vật đặc hữu Malaysia
Động vật được mô tả năm 1901


title: Vạn Toàn

text:
Vạn Toàn (chữ Hán giản thể: 万全区) là một quận thuộc địa cấp thị Trương Gia Khẩu, tỉnh Hà Bắc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận này có diện tích 1158 ki-lô-mét vuông, dân số năm 1999 là 214.757 người.. Mã số bưu chính của Vạn Toàn là 076250. Thời nhà Thanh lập huyện, năm 1958 nhập vào huyện Hoài An. Mã số điện thoại là 0313, mã hành chính là 130729. Quận này được chia thành 4 trấn và 7 hương.
Trấn: Khổng Gia Trang, Vạn Toàn, Tẩy Mã Lâm, Quách Lỗi Trang.
Hương: Thiện Phòng Bảo, Bắc Tân Đồn, Tuyên Bình Bảo, Cao Miếu Bảo, Cựu Bảo, An Gia Bảo, Bắc Sa Thành.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Hà Bắc
Trương Gia Khẩu


title: Thénezay

text:
Thénezay là một xã thuộc tỉnh Deux-Sèvres trong vùng Nouvelle-Aquitaine phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 152 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Deux-Sèvres


title: Clanculus korkosi

text:
Clanculus korkosi là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Trochidae, họ ốc đụn.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Clanculus


title: Noisy-le-Roi

text:
Noisy-le-Roi là một xã của Pháp, nằm ở tỉnh Yvelines trong vùng Île-de-France.

Người dân ở đây trong tiếng Pháp gọi là Noiséens.

Địa lý

Noisy-le-Roi nằm trong đồng bằng Versailles giữa rừng Marly về phía bắc và ru de Gally về phía nam, trên độ cao khoảng 130 m. Khoảng 1/4 diện tích xã này đã đô thị hóa, 3/4 còn lại là đất nông nghiệp ở phía nam và một phần là rừng.

Các xã giáp ranh gồm: l'Étang-la-Ville về phía bắc, Bailly về phía đông, Fontenay-le-Fleury au sud sur environ 500 m, Rennemoulin về phía tây nam, Villepreux về phía tây -sud-ouest và Saint-Nom-la-Bretèche về phía tây -nord-ouest.

Hành chính
Hội đồng xã này hiện có 29 ủy viên, được bầu năm 2001.

Xem thêm
 Xã của Yvelines

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Noisy-le-Roi, Trang mạng chính thức
 Batterie de Noisy-le-Roi
 Noisy-le-Roi trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
 Noisy-le-Roi trên trang mạng của Insee
 Vue aérienne de la commune de Noisy-le-Roi trên trang mạng của IAURIF

Xã của Yvelines


title: Dendrobium luteolum

text:
Dendrobium luteolum là một loài lan trong chi Lan hoàng thảo.

Chú thích

Tham khảo

L
Thực vật được mô tả năm 1864
L


title: Compsodrillia nana

text:
Compsodrillia nana là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Turridae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Compsodrillia


title: Quảng Trung, Quảng Xương

text:
Quảng Trung là một xã thuộc huyện Quảng Xương, tỉnh Thanh Hóa, Việt Nam.

Địa giới hành chính
Xã Quảng Trung nằm ở phía nam của huyện Quảng Xương.
Phía đông và phía nam giáp thị xã Nghi Sơn
Phía tây giáp huyện Nông Cống.
Phía bắc huyện Nông Cống và xã Quảng Chính.

Sông Yên là ranh giới tự nhiên giữa xã Quảng Trung với các xã thuộc thị xã Nghi Sơn và huyện Nông Cống.

Lịch sử hành chính
Vùng đất thuộc xã Quảng Trung ngày nay, vào đầu thế kỉ 19 thuộc các tổng Thủ Hộ và Thái Lai, huyện Quảng Xương, phủ Tĩnh Gia, nội trấn Thanh Hóa.

Sau năm 1945, thuộc xã Hoa Lư, huyện Quảng Xương. Năm 1948, các xã Hoa Lư, Ký Con và Lý Thường Kiệt sáp nhập thành xã Quảng Chính. Năm 1954, một phần lãnh thổ xã Quảng Chính được tách ra để lập các xã Quảng Khê, Quảng Thạch, Quảng Nham và Quảng Trung, tên gọi Quảng Trung xuất hiện từ đây.

Xã Quảng Trung gồm các làng:
 Làng Đại Lộc: đầu thế kỉ 19 là thôn Đại Lộc thuộc xã Quan Phương, tổng Thái Lai; từ năm 1954, thôn Đại Lộc được chia về hai xã là Quảng Chính và Quảng Trung.
 Làng Ngọc Trà: đầu thế kỉ 19 là xã Ngọc Trà, tổng Thủ Hộ.
 Làng Mỹ Thạch: cuối thế kỉ 19 là xã Mỹ Thạch, tổng Thủ Hộ.

Chú thích


title: Plectrocnemia tubulosa

text:
Plectrocnemia tubulosa là một loài Trichoptera hóa thạch trong họ Polycentropodidae.

Tham khảo

Hóa thạch Bộ Cánh lông
Plectrocnemia


title: Mestolobes antichora

text:
Mestolobes antichora là một loài bướm đêm thuộc họ Crambidae. Nó là loài đặc hữu của Oahu.

Adults have been taken at the flowers của Metrosideros species.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Insects of Hawaii. Volume 8, Pyraloidea

Mestolobes
Loài đặc hữu của Hawaii


title: Nephrotoma cornifera

text:
Nephrotoma cornifera là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Tham khảo

Nephrotoma


title: Rhêmes-Saint-Georges

text:
Rhêmes-Saint-Georges là một đô thị tại vùng tự trị thung lũng Aosta phía bắc Ý. Đô thị này có diện tích 36 km², dân số 195 người.

Đô thị này giáp các đô thị sau: Arvier, Introd, Rhêmes-Notre-Dame, Valgrisenche, Valsavarenche.

Biến động dân số

Tham khảo

Rhemes-Saint-Georges


title: Wolfstein

text:
Wolfstein là một đô thị ở huyện Kusel, bang Rheinland-Pfalz, nước Đức. Đô thị Wolfstein có diện tích km². Đô thị này nằm bên sông Lauter, cự ly khoảng 23 km về phía đông bắc Kusel, và 20 km về phía tây bắc Kaiserslautern.

Wolfstein là thủ phủ của Verbandsgemeinde ("đô thị tập thể") Wolfstein.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Kusel


title: Giả thuyết chi phí da giày

text:
Giả thuyết chi phí da giày là một giả thuyết của trường phái kinh tế học Keynes mới nhằm khẳng định rằng giá cả cứng nhắc trong ngắn hạn là do có sự tồn tại của chi phí để điều chỉnh giá cả.

Giả thuyết xuất phát từ thuật ngữ kinh tế "chi phí da giày" để chỉ một kiểu tác hại của lạm phát. Thuật ngữ này mượn hình ảnh khi giá cả tăng lên người ta phải đến ngân hàng thường xuyên hơn để rút tiền về tiêu và việc đi lại nhiều hơn này làm cho giày chóng bị rách hơn.

Giả thuyết chi phí da giày biện luận rằng việc phản ứng trước những thay đổi của giá cả của một bộ phận các hàng hóa trên thị trường là chi phí cơ hội (thời gian, sức lực, nguồn lực khác) của doanh nghiệp. Do đó, doanh nghiệp nhất thời (hay trong ngắn hạn) có thể không tăng giá sản phẩm của mình; và do đó, giá cả chung của thị trường có thể thay đổi rất chậm trong ngắn hạn.

Xem thêm
Ảo giác tiền tệ
Giả thuyết chi phí thực đơn

Tham khảo

Lạm phát
Kinh tế học tiền tệ


title: Ceratina tehuacana

text:
Ceratina tehuacana là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Strand mô tả khoa học năm 1919.

Chú thích

Tham khảo

Ceratina
Động vật được mô tả năm 1919


title: Saint-Cassien, Dordogne

text:
Saint-Cassien là một xã, nằm ở tỉnh Dordogne vùng Aquitaine của Pháp. Xã này có diện tích 4,72 kilômét vuông, dân số năm 2006 là 32 người. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 175 m trên mực nước biển.

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Saint-Cassien trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Saint-Cassien


title: Alto Mijares

text:
Alto Mijares (Tiếng Valencian: Alt Millars) là một ’’comarca’’ trong tỉnh Castellón, Cộng đồng Valencian, Tây Ban Nha.

Các đô thị bên trong

Arañuel
Argelita
Ayódar
Castillo de Villamalefa
Cirat
Cortes de Arenoso
Espadella
Fanzara
Fuente la Reina
Fuentes de Ayódar
Ludiente
Montán
Montanejos
Puebla de Arenoso
Toga
Torralba del Pinar
Torrechiva
Vallat
Villahermosa del Río
Villamalur
Villanueva de Viver
Zucaina

Tham khảo

Comarca của Cộng đồng Valencia

Tỉnh Castellón


title: Wikipedia tiếng Ba Lan

text:
Wikipedia tiếng Ba Lan là phiên bản tiếng Ba Lan của Wikipedia. Là phiên bản thứ chín của Wikipedia, dự án bắt đầu hoạt động vào ngày 26 tháng 9 năm 2001. Nó có khoảng 970.000 bài viết và là phiên bản Wikipedia lớn thứ năm (sau Wikipedia tiếng Anh, Wikipedia tiếng Đức, Wikipedia tiếng Pháp và Wikipedia tiếng Ý). Đây cũng là phiên bản Wikipedia tiếng Slav có số lượng bài viết nhiều nhất, cũng như là phiên bản chính thức chỉ tại một quốc gia có số lượng bài viết nhiều nhất.

Wikipedia tiếng Ba Lan vốn xuất phát từ một dự án độc lập dưới tên miền wiki.rozeta.com.pl . Theo đề xuất từ những sáng lập viên của Wikipedia tiếng Anh, trang web này được hợp nhất vào một dự án quốc tế với url http://pl.wikipedia.com vào ngày 12 tháng 1 năm 2002 và chính thức trở thành http://pl.wikipedia.org trễ hơn một năm sau đó vào ngày 22 tháng 11.

Tham khảo

Ba Lan
Bách khoa toàn thư trực tuyến


title: Hiến chương 08

text:
Hiến chương 08 (zh. 零八宪章, Língbā Xiànzhāng) là một tuyên ngôn đầu tiên có chữ ký của hơn 350 trí thức và nhà hoạt động nhân quyền Trung Quốc nhằm thúc đẩy cải cách chính trị và dân chủ trong nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.:

Bản Tuyên ngôn đã được phát hành vào ngày 10 tháng 12 năm 2008, kỷ niệm 60 năm của Tuyên ngôn Nhân quyền Thế giới, áp dụng tên và phong cách từ Hiến chương 77 chống lại chế độ Cộng sản do những người bất đồng chính kiến ở Tiệp Khắc xuất bản. Kể từ khi được phát hành, hơn 8.100 người bên trong và ngoài Trung Quốc đã ký vào bản Tuyên ngôn này.

Một trong những tác giả của Hiến chương 08, nhà văn Lưu Hiểu Ba, đã được trao giải Nobel Hòa bình vào năm 2010.

Nội dung

Nhiều chữ ký ban đầu là công dân nổi tiếng trong và ngoài chính phủ, bao gồm cả các luật sư, một blogger Tây Tạng, tên là Woeser; và Bào Đồng, một cựu quan chức cấp cao của Đảng Cộng sản Trung Quốc. Tất cả họ đều phải đối mặt với nguy cơ bị bắt giữ và tù đày. Hiến chương kêu gọi 19 thay đổi để cải thiện nhân quyền tại Trung Quốc, bao gồm một hệ thống pháp lý độc lập, tự do lập hội và loại bỏ các chế độ độc đảng. "Tất cả các loại xung đột xã hội đã không ngừng tích lũy và cảm xúc của sự bất mãn đã tăng liên tục, "Hiến chương viết. "Hệ thống hiện tại đã trở nên quá lạc hậu đến mức thay đổi là không thể tránh khỏi. "Trung Quốc là nước duy nhất có quyền lực lớn trên thế giới vẫn giữ chế độ toàn trị vi phạm quyền con người, hiến chương tuyên bố. "Thực trạng này phải thay đổi!! Cải cách Chính trị dân chủ không thể trì hoãn lâu hơn nữa".

Các nội dung chính bản hiến chương:
Sửa đổi Hiến pháp;
Phân quyền;
Dân chủ lập hiến;
Tư pháp độc lập;
Kiểm soát xã hội đối với công chức;
Bảo đảm quyền con người;
Bầu cử các quan chức trong bộ máy công;
Bình đẳng Nông thôn - Thành thị;
Tự do lập hội;
Tự do hội họp;
Tự do ngôn luận;
Tự do tôn giáo;
Giáo dục toàn dân;
Bảo vệ quyền sở hữu tư nhân;
Cải cách Tài chính và thuế;
An sinh xã hội;
Bảo vệ môi trường;
Chế độ Cộng hòa liên bang;
Hoà giải dân tộc.
Đoạn mở đầu của Hiến chương tuyên bố:

Phản ứng

Từ Chính phủ Trung Quốc
Chính phủ Trung Quốc đã công khai tuyên bố rất ít về Hiến chương 08. Vào ngày 8 tháng 12 năm 2008, hai ngày trước Lễ kỷ niệm 60 năm Liên Hợp Quốc thông qua Tuyên ngôn Nhân quyền, Lưu Hiểu Ba đã bị cảnh sát bắt giữ, vài giờ trước khi bản Hiến chương được phát tán mạng. Ông đã bị tạm giữ và sau đó bị bắt giam ngày 23 tháng 6 năm 2009, với tội danh "nghi ngờ khích động lật đổ quyền lực nhà nước."  Một số người đoạt giải Nobel đã viết thư cho Chủ tịch nước Hồ Cẩm Đào yêu cầu thả tự do cho ông. Để đáp lại, Chính phủ Trung Quốc cố gắng để trấn áp phong trào bất đồng chính kiến: ít nhất 70 trong số 303 người ký tên ban đầu của nó đã được triệu tập hoặc bị thẩm vấn bởi cảnh sát trong khi phương tiện truyền thông trong nước đã bị cấm phỏng vấn bất cứ ai những người đã ký vào hiến chương này. Cảnh sát cũng đã truy tìm hoặc hỏi cung một nhà báo, Li Datong, và hai luật sư, mặc dù họ không bị bắt. Phương tiện truyền thông nhà nước đã bị cấm đưa tin về Bản tuyên ngôn này. Một trang web phổ biến trong giới hoạt động nhân quyền, bullog.cn, mà có liên quan tới Hiến chương, đã bị đóng cửa. Vào ngày 25 tháng 12 năm 2009, Lưu Hiểu Ba đã bị kết án 11 năm tù về tội danh "kích động lật đổ nhà nước".

Ngày 8 tháng 10 năm 2010, ông được trao giải Nobel Hòa bình "cho cuộc đấu tranh lâu dài và không bạo lực của mình cho các quyền cơ bản của con người ở Trung Quốc".

Từ Quốc tế
Một số chính phủ ngoại quốc, trong đó có Hoa Kỳ, Đức , và Đài Loan  đã lên án việc Chính phủ Trung Quốc trấn áp những người ủng hộ Hiến chương 08 cũng như ca ngợi Hiến chương 08. Báo chí quốc tế nói chung nói về Hiến chương 08 rất tích cực, và các tổ chức phi chính phủ quốc tế cũng hỗ trợ thông điệp phát ra từ Hiến chương. Một số nhân vật quốc tế khác, bao gồm cả Đạt Lai Lạt Ma, cũng lên tiếng ủng hộ của họ và sự ngưỡng mộ đối với Hiến chương 08. Nghệ sĩ ShawNshawN miêu tả một bức tranh khổ rộng 90 x 30 inch về 19 yêu cầu của Hiến chương.

Xem thêm

Hiến chương 77
Nhân quyền ở Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa
Luật pháp nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa
Hiến pháp Trung Quốc (1908)
Hồ Cẩm Đào
Dân chủ

Chú thích

Liên kết ngoài
Full text of Charter 08: Original Chinese, English translation by Perry Link, English translation by Human Rights in China, Bản dịch tiếng Việt
Charter 08 main site (Chinese) -- includes updated news and signature lists
"Chinese Support Charter 08 ," History News Network
"Over 300 sign 'Charter 08', a manifesto for human rights in China, but some are already arrested," Asia News

Hiến chương
Chính trị Trung Quốc
Điều lệ chính trị


title: Chi Lan hài

text:
Chi Lan hài là một chi thuộc Họ Lan (Orchidaceae), được gọi là lan hài vì hoa có một cánh môi ở giữa có hình cái túi nhỏ nhìn giống như chiếc hài (giày phụ nữ thời phong kiến). Chi này chứa khoảng 80 loài đã được công nhận, trong đó có một số là lai ghép tự nhiên. Các loài lan hài này là bản địa của khu vực Hoa Nam, Ấn Độ, Đông Nam Á và các đảo trên Thái Bình Dương, và chúng tạo thành phân tông gọi là Paphiopedilinae chỉ chứa 1 chi này.

Theo sự thống kê, Việt Nam có khoảng 14 loài lan hài như: hài Thái (Paphiopedilum appletonianum), hài đẹp (Paph. bellatulum), hài vân (Paph. callosum), hài đốm (Paph. concolor), hài hồng (Paph. delenatii), hài trắng (Paph. emersonii), hài lục (Paph. gratrixianum), hài lùn (Paph. helenae), hài bắc (Paph. henryanum), hài hiệp (Paph. hiepii), hài lông (Paph. hirsutissimum), hài râu (Paph. parishii), hài tía (Paph. purpuratum) và hài vàng hay kim hài (Paph. villosum). Nhưng nhiều loài đang bị săn lùng và bị đe doạ tuyệt chủng.

Phân loại và hệ thống
Tên gọi chi Paphiopedilum được Ernst Hugo Heinrich Pfitzer đề xuất năm 1886; nó có nguồn gốc từ Paphos (một thành phố trên đảo Síp) và từ trong tiếng Hy Lạp cổ đại pedilon nghĩa là "hài, dép". Một điều trớ trêu là không có loài lan Paphiopedilum nào sinh sống trên đảo Síp – ít nhất là theo phân bố hiện nay. Nhưng trong suốt một thời gian dài người ta đã trộn các loài trong chi này với các họ hàng gần của chúng là chi Cypripedium, trên thực tế có loài sinh sống trong khu vực Địa Trung Hải. Paphiopedilum được công nhận là chi hợp lệ vào năm 1959, nhưng việc sử dụng các danh pháp khoa học chỉ hạn chế cho các loài ở khu vực Đông và Đông Nam Á.

Phân chia
Chi Paphiopedilum từng được chia ra thành nhiều phân chi, và sau đó thành các đoạn và phân đoạn:
 Phân chi Parvisepalum
 Phân chi Brachypetalum
 Phân chi Polyantha
 Đoạn Mastigopetalum
 Đoạn Polyantha
 Đoạn Mystropetalum
 Đoạn Stictopetalum
 Đoạn Paphiopedilum
 Đoạn Seratopetalum
 Đoạn Cymatopetalum
 Đoạn Thiopetalum
 Phân chi Sigmatopetalum
 Đoạn Spathopetalum
 Phân đoạn Macronidium
 Phân đoạn Spathopetalum
 Đoạn Blepharopetalum
 Đoạn Mastersianum
 Đoạn Punctatum
 Đoạn Barbata
 Phân đoạn Lorapetalum
 Phân đoạn Chloroneura
 Đoạn Planipetalum
 Đoạn Venustum
 Phân chi Cochlopetalum

Một số loài
Có nhiều loại lan hài, xem thêm:
 Lan hài xanh (danh pháp khoa học: Paphiopedilum malipoense)
 Lan hài đốm (danh pháp khoa học: Paphiopedilum concolor)
 Lan hài xoắn (danh pháp khoa học: Paphiopedilum dianthum)
 Lan hài đài cuộn (Paphiopedilum appletoniaum)
 Lan hài đỏ (Paphiopedilum delenatii)
 Lan hài vàng hay lan hài Hêlen (Paphiopedilum helenae)
 Lan hài Hằng (Paphiopedilum hangianum)
Kim hài (Paphiopedium villosum)

Xem thêm
 Phân loại Họ Lan

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Nơi duy nhất ở Việt Nam còn ba loài lan hài
 Bảo tồn lan hài Việt Nam

Cây trồng trong nhà


title: Gallerucida erythroptera

text:
Gallerucida erythroptera là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Yang in Yang miêu tả khoa học năm 1992.

Chú thích

Tham khảo

Gallerucida


title: Protohelius venezolanus

text:
Protohelius venezolanus là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

<references>

Protohelius
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Burqini

text:
Burqini hay burkini là một loại quần áo bơi dành cho phụ nữ theo đạo Hồi. Burquini được thiết kế vào năm 2004 bởi Adeha Zanetti, một nhà thiết kế thời trang người Úc gốc Liban làm việc dưới trướng công ty Ahiida. Cái tên "Burqini", một từ kết hợp của hai từ burqa (nghĩa là cơ thể và bikini, là một nhãn hiệu đã được đăng ký bản quyền.

Bộ quần áo bơi che kín toàn cơ thể, trừ khuôn mặt, bàn tay và bàn chân, vừa đủ để không vi phạm giới luật của Hồi giáo và có khối lượng đủ nhẹ giúp người mặc có thể bơi lội. Bộ quần áo bơi này được miêu tả như là một giải pháp hoàn hảo cho phụ nữ Hồi giáo, giúp họ có thể thoải mái bơi lội mà không phải mặc các đồ bơi "lộ liễu". Nhìn chung, mặc dù vẫn có một số ý kiến cho rằng burqini vẫn để lộ quá nhiều phần cơ thể, bộ đồ bơi này được phụ nữ trong thế giới Hồi giáo đón nhận rộng rãi vì nó giúp họ tự do thoải mái trong các hoạt động bơi lội và tắm biển.

Burqini nhìn giống như bộ quần áo lặn với phần mũ trùm đầu gắn liền với thân, tuy nhiên so với quần áo lặn thì chúng rộng rãi hơn và được làm từ loại vải may quần áo bơi thay vì bằng cao su.

Cấm mặc
Vào tháng 8 năm 2009, một phụ nữ ở Pháp bị cấm bơi trong một hồ bơi công cộng vì người này mặc burquini. Điều này là kết quả của một đạo luật yêu cầu mọi người phải mặc đồ bơi tiêu chuẩn trong hồ bơi để đảm bảo an toàn vệ sinh, chứ không hẳn là vì lý do chính trị hay liên quan đến những tranh cãi về trang phục của phụ nữ Hồi giáo ở Pháp.

Thị trưởng thành phố Cannes ở miền Nam nước Pháp David Lisnard vào cuối tháng 7 năm 2016 đã cấm không cho mặc "burkini" ở bãi biển. Ông nói đó là "biểu tượng của Hồi giáo quá khích", mà có thể đưa tới những cuộc ẩu đả, vì Pháp hiện là mục tiêu của các vụ khủng bố Hồi giáo. Trong tháng 7, Nice ở gần đó đã bị tấn công bằng xe tải làm 80 người chết. Những ai vi phạm có thể bị phạt €38. Tuy nhiên họ sẽ được yêu cầu trước là thay quần áo bơi thích hợp hoặc rời khỏi bãi biển.

Người nổi tiếng
Một trong số những người nổi tiếng mặc burqini là Nigella Lucy Lawson. Bà giải thích là chồng cũ của bà không thích bà bị đen da.

Xem thêm
Danh sách các loại hàng may mặc hijab
Veilkini
Mycozzie

Chú thích

Liên kết ngoài
Bikini? No, burqini
Burqa + bikini = Burqini for Muslim women lifeguards!

Đồ bơi
Trang phục nữ Hồi giáo


title: Dolophilodes mroczkowskii

text:
Dolophilodes mroczkowskii là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Cổ bắc
Dolophilodes


title: Hallungen

text:
Hallungen là một đô thị trong huyện Wartburg ở bang Thüringen, Đức. Đô thị này có diện tích 3,93 km².

Tham khảo


title: Pyrausta cingulata

text:
Pyrausta cingulata là một loài bướm đêm thuộc họ Crambidae. Nó được tìm thấy ở châu Âu.

Sải cánh dài 14–18 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 5 đến tháng 8 tùy theo địa điểm.

Ấu trùng có thể ăn Thymus polytrichus.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Pyrausta cingulata at UKmoths

Động vật được mô tả năm 1758
Pyrausta
Côn trùng châu Âu


title: Hameopis

text:
Hameopis là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae


title: Colletes foveolaris

text:
Colletes foveolaris là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Pérez mô tả khoa học năm 1903.

Chú thích

Tham khảo

Colletes
Động vật được mô tả năm 1903


title: Vaux, Allier

text:
Vaux () là một xã ở tỉnh Allier thuộc miền trung nước Pháp.

Tham khảo

Xã của Allier


title: Epilobophora

text:
Epilobophora là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Các loài
 Epilobophora kostjuki Tikhonov, 1994
 Epilobophora sabinata (Geyer, 1831)

Chú thích

Tham khảo

 Natural History Museum Lepidoptera genus database
Epilobophora at funet

Trichopterygini


title: Pienza

text:
Pienza 'là một đô thị tại tỉnh Sienna ở vùng Veneto, Ý.
Đô thị này có diện tích 112  km², dân số là 2231 người (thời điểm 31 tháng 12 năm 2005)
Trung tâm lịch sử thành phố Pienza là di sản thế giới UNESCO.

Tham khảo

Di sản thế giới tại Ý
Thành phố của Ý
Đô thị tỉnh Sienna
Khởi đầu năm 1459


title: Trà Lân (phủ)

text:
Phủ Trà Lân là một trong 8 phủ của xứ Nghệ An, thời Hậu Lê, quản lý vùng đất phía tây bắc xứ Nghệ. Thủ phủ là thành Trà Lân- nơi diễn ra trận chiến Trà Lân trong cuộc Khởi nghĩa Lam Sơn.
 Lúc bấy giờ, năm 1490, niên hiệu Hồng Đức thứ 21, đời vua Lê Thánh Tông, phủ Trà Lân quản lĩnh 4 huyện:
 Kỳ Sơn,
 Tương Dương,
 Vĩnh Khang
 Hội Ninh;
 Năm Minh Mạng thứ 2 (năm 1822), nhà Nguyễn đổi tên phủ Trà Lân thành phủ Tương Dương quản lý 4 huyện:
 Tương Dương,
 Vĩnh Hoà,
 Hội Nguyên,
 Kỳ Sơn.
Ngày nay, phủ Trà Lân là vùng đất bao gồm các huyện sau:
 Kỳ Sơn,
 Tương Dương,
 Con Cuông.
và phần đất phía tây của 2 huyện Anh Sơn và Tân Kỳ.

Tham khảo

Lịch sử Nghệ An
Hành chính Nghệ An


title: Dentergem

text:
Dentergem là một đô thị ở tỉnh West Flanders. Đô thị này gồm các thị trấn Dentergem, Markegem, Oeselgem và Wakken. Tại thời điểm ngày 1 tháng 1 năm 2006, Dentergem có dân số 8.188 người. Tổng diện tích là 25,94 km² với mật độ dân số là 316 người trên mỗi km².

Lien ket ngoai
Trang mạng chính thức  - Chỉ bằng tiếng Hà Lan

Tham khảo

Xã của West-Vlaanderen


title: Luís Figo

text:
Luís Filipe Madeira Caeiro Figo (sinh ngày 4 tháng 11 năm 1972) là một cựu cầu thủ bóng đá người Bồ Đào Nha. Anh là chủ nhân Quả Bóng Vàng năm 2000.

Từng được biết đến như một cậu bé vàng của bóng đá Bồ Đào Nha. Figo bắt đầu tích lũy được danh tiếng như với tư cách một trụ cột trong thế hệ vàng của bóng đá Bồ Đào Nha, trong đó bao gồm cả người đồng hương nổi tiếng Rui Costa.

Figo đã đạt danh hiệu cầu thủ xuất sắc nhất châu Âu năm 2000 của tạp chí France Football và danh hiệu cầu thủ xuất sắc nhất thế giới năm 2001 của FIFA và anh cũng lọt vào danh sách 100 cầu thủ vĩ đại nhất mọi thời đại của FIFA do Pelé bình chọn. Được biết đến với kĩ năng lừa bóng và rê rắt tuyệt vời ở cả hai cánh. Figo cũng là một trong số ít các cầu thủ đã từng chơi cho cả hai đại kình địch của bóng đá Tây Ban Nha là Barcelona và Real Madrid.

Sự nghiệp
Figo khởi đầu sự nghiệp tại câu lạc bộ Sporting Clube de Portugal, một câu lạc bộ đã phát triển rất nhiều tài năng của bóng đá Bồ Đào Nha. Anh giành được giải trẻ quốc tế đầu tiên vào năm 1991. Sau đó, anh giành được chức vô địch U20 thế giới và U-16 với đội tuyển trẻ Bồ Đào Nha cùng với người đồng hương Rui Costa và là một phần quan trọng trong cái gọi là thế hệ vàng của đất nước Bồ Đào Nha. Năm 1995, Figo đã sẵn sàng gia nhập một trong những câu lạc bộ lớn ở châu Âu, một sự tranh chấp giữa hai câu lạc bộ của Ý là Juventus và Parma đã xảy ra với lý do Figo đã ký hợp đồng với cả hai đội bóng này. Kết quả dẫn đến là Figo bị nhận lệch cấm được chuyển nhượng tới Ý trong vòng hai năm. Tuy nhiên, tình cảnh đã được giải quyết với Figo bằng vụ chuyển nhượng tới CLB Barcelona của Tây Ban Nha dưới sự dẫn dắt của Johan Cruyff; trong vòng 4 năm, anh đã trở thành một thần tượng, đội trưởng và biểu tượng của các fan hâm mộ đội bóng xứ Catalan.

Năm 2000, Figo quyết định gia nhập đội bóng đại kình địch với Barcelona là Real Madrid với cái giá kỉ lục của thế giới lúc bấy giờ - 38,7 triệu bảng Anh. Vụ chuyển nhượng này đã càng làm bồi đắp thêm sự thù hận giữa hai CLB. Figo từ một cầu thủ được yêu mến nhất đến việc phải trở thành cầu thủ đáng ghét nhất trong mắt người Catalan. Sau đó có một website [AntiFigo.com], tồn tại trong một thời gian ngắn, lập ra với mục đích sỉ nhục "Judas Figo". Anh đã bỏ lỡ sự trở lại được mong đợi tại Nou Camp vào năm 2002 do một chấn thương. Sân bóng của Barcelona suýt nữa bị đóng cửa sau khi những vật thể (bao gồm đầu lợn, vỏ chai rượu whiskey..) được nhằm vào Figo. Trong khi tiếng cổ động viên liên tục hô to gọi anh là "Pesetero" (tạm dịch là "gái điếm làm tiền") khắp sân vận động; và cuối cùng, trong trận chung kết Euro 2004 giữa Bồ Đào Nha và Hy Lạp, một cổ động viên của Barca tên là Jimmy Jump chạy ngang sân vận động và ném lá cờ của CLB Barcelona vào mặt Figo, một hành động tỏ rõ sự bất cần.

Bất chấp những lời gièm pha và chỉ trích nói rằng anh là một cầu thủ được đánh giá quá với khả năng thực. Figo đã chứng tỏ anh là một trong những cầu thủ tấn công xuất sắc nhất thế giới trên cả phương diện cá nhân lẫn trong màu áo Real Madrid. Cũng không khó đã nhận ra là vì sao, khi Figo luôn là trái tim trong một đội hình đầy sao gồm Zinédine Zidane, Steve McManaman, Fernando Hierro, Roberto Carlos, Ronaldo và Raúl González - một CLB được gắn với biệt danh "câu lạc bộ vĩ đại nhất thế giới" và được chính thức thừa nhận là "câu lạc bộ vĩ đại nhất thế kỷ XX" do FIFA phong tặng vào năm Figo gia nhập Real. Real Madrid với Figo là trụ cột sau đó đã quét hết 3 chiếc cúp vô địch Tây Ban Nha dưới sự dẫn dắt của huấn luyện viên Vicente Del Bosque.

Vào ngày 18 tháng 8 năm 2004, Figo thông báo anh sẽ tạm giã từ đội tuyển quốc gia để nghỉ ngơi. Vào tháng 4 năm 2005, anh phát biểu mình đã sẵn sàng trở lại khi mà còn đang dưỡng thương tại Real Madrid. Figo đồng ý trở lại vào ngày 13 tháng 5 và chính thức trở lại trong màu áo đội tuyển quốc gia vào ngày 4 tháng 6 trong trận đấu với Slovakia. Sự trở lại này nhận được tâm trạng trái ngược từ các cổ động viên Bồ Đào Nha, một vài người cho rằng sự trở lại của anh sẽ tạo sự xáo trộn không cân thiết, một vài người thì lo sợ cho nhượng bộ Scolari đã dùng để mang anh trở lại.

Figo đã dẫn dắt đội bóng với tư cách đội trưởng trong suốt World Cup 2006, đưa đội bóng tới vòng bán kết, trận đấu đã chấm dứt giấc mơ World Cup của Bồ Đào Nha sau thất bại 0-1 trước tuyển Pháp. Đây là thành tích tốt nhất mà đội tuyển Bồ Đào Nha từng làm được trong một giải đấu kể từ năm 1966. Zinédine Zidane đã ghi bàn thắng quyết định trên chấm Penalty trong trận đấu này. Cuối trận, Zidane và Figo, đồng đội cũ của nhau tại Real trong suốt thời hoàng kim, đã đổi áo và trao nhau một cái ôm. Trận đấu tranh giải ba đã gây ra một tranh cãi khi Figo không xuất phát trong đội hình, Pauleta thay Figo đeo chiếc băng đội trưởng. Tuy nhiên Bồ Đào Nha đã chịu thất thủ 0-2 trước chủ nhà Đức và Figo vào sân thay Pauleta ở phút thứ 77 của trận đấu đồng thời nhận lại chiếc băng đội trưởng. Dù ngay sau khi Figo vào sân, tuyển Đức đã ghi một bàn thắng nhưng anh đã cũng kịp kiến tạo vào bàn thắng của Nuno Gomes ở phút thứ 88 đồng thời kết thúc giải đấu cuối cùng trong sự nghiệp quốc tế với dấu ân sâu đậm.

Toàn cảnh sự nghiệp
Người dẫn dắt thế hệ vàng của bóng đá Bồ Đào Nha, Figo đã giành được chức vô địch giải trẻ thế giới năm 1991, cùng năm đó anh cũng đã có trận ra mắt đội tuyển quốc gia trong trận với Luxembourg vào ngày 16 tháng 10 năm 1991 trong một trận giao hữu, trận đấu kết thúc với tỉ số 1-1 và khi đó Figo mới chỉ có 18 tuổi. Anh đã từng tham dự những giải đấu cấp cao nhất Euro 96, Euro 2000, World Cup 2002 và World Cup 2006. Anh tuyên bố giải nghệ với sự nghiệp thi đấu quốc tế ngay sau Euro 2004 với 117 lần khoác áo và ghi được 31 bàn thắng. Tuy nhiên, vào tháng 6 năm 2005, Figo xem xét lại quyết định và đã trở lại trong những trận thắng tại vòng loại World Cup 2006 trước Slovakia và Estonia. Anh lại một lần nữa hứa sẽ giã từ đội tuyển sau World Cup 2006 và đã tạo một sự xuất hiện ấn tượng (độ 10 phút cuối) trong trận đấu cuối cùng của Bồ Đào Nha tại giải đấu, đó là trận đấu tranh giải ba, trong đó Figo đã kiến tạo bàn thắng duy nhất của Bồ Đào Nha cho Nuno Gomes.

Sự nghiệp của Luis Figo thực sự bắt đầu từ mùa bóng 1995 với Barcelona: Figo giành được chức vô địch cúp UEFA mùa 1996/1997, chức vô địch Primera Liga và tiếp tục xuất hiện 172 lần trong màu áo Barca và ghi được 30 bàn. Figo cũng đã nhận được rất nhiều lời tán dương thời còn ở Nou Camp. Ví dụ như Sir Alex Ferguson sau đó từng được cho rằng đã suýt nữa mang được Figo về Old Trafford trước Euro 2000 trong một vụ trao đổi với David Beckham. Tiếp đó, Figo tiếp tục củng cố vị trí vững chắc tại Barcelona, trở thành cầu thủ không phải người Catalan đầu tiên đeo chiếc băng đội trưởng đội bóng.

Năm 2000 là năm đánh dấu với vụ chuyển nhượng điều tiếng kỉ lục thế giới của anh với Real Madrid. Vụ chuyển nhượng đã làm tổn thương các cổ động viên Barcelona và rất nhiều người chê cái giá €65m. Figo sau đó đã chứng minh với các nhà đầu tư (Real) bằng việc giúp Real Madrid giành chức vô địch La Liga và vào đến bán kết UEFA Champions League, đồng thời Figo cũng giành được giải thưởng cầu thủ xuất sắc nhất thế giới trong năm của FIFA. Vào mùa 2001/2002, anh còn thể hiện phong độ tốt hơn, Figo đã vượt qua chấn thương để góp mặt trong trận thắng 2-1 của Real Madrid trước Bayer Leverkusen. Anh cũng đóng vai trò to lớn trong chức vô địch La Liga 2003 của Real và ghi được 10 bàn thắng. Thành công này là để bồi đắp cho nỗi thất vọng sau trận thua Juventus tại bán kết cúp Champions League năm đó. Tuy vậy, mùa giải sau đó, bất chấp việc Figo có được 9 bàn thắng tại giải trong nước, Madrid chỉ kết thúc mùa bóng với vị trí thứ tư và bị loại tại vòng 1/8 Champions League cũng như chung kết Copa del Rey.

Anh đã ghi được 4 bàn trong lượt trận vòng bảng Champions League, nhưng đây lại là một mùa giải khó khăn cho Madrid, huấn luyện viên của Real khi đó Vanderlei Luxemburgo đã có bất đồng với Figo và hậu quả là tuyển thủ người Bồ Đào Nha bị đầy trên băng ghế dự bị trong nửa sau của mùa giải 2004/2005, David Beckham được chuyển sang cánh phải. Nhiều người tin rằng Figo sẽ rời bỏ "giải ngân hà" để đi tìm chỗ đứng trong một CLB khác. Trong suốt giai đoạn nghỉ giữa hai mùa bóng, anh được CLB Liverpool F.C. liên hệ cho một vụ chuyển nhượng tới giải Premiership của Anh. Figo cũng đã nhận được sự chấp thuận cho việc ra đi từ Real, vào ngày 5 tháng 8 năm 2005 anh chuyển tới CLB Inter Milan theo dạng chuyển nhượng tự do với một bản hợp đồng 2 năm trị giá 6 triệu bảng.

Vào tháng 12/2006, CLB của Ả Rập Xê Út Al-Ittihad thông báo Figo sẽ chuyển tới CLB này vào tháng 1 năm 2007. Figo cũng đã tới A Rập Xê Út để ký hợp đồng, nhưng sau khi nói chuyện với ông chủ và cũng là chủ tịch của Inter Milan Massimo Moratti, Figo quyết định ở lại CLB và ký tiếp hợp đồng cho đến hết mùa bóng 2007/2008. Sau đó trang web chính thức của Inter Milan đã đưa ra thông báo vào ngày 3 tháng 1 năm 2007 rằng:"Không hề có một vụ thảo luận nào cho việc Figo chuyển tới CLB khác. Những thông tin gần đây cho một vụ chuyển nhượng của tiền vệ người Bồ Đào Nha là hoàn toàn vô căn cứ" (Inter.it). Bất chấp lời bình luận này, vào ngày mồng 5 tháng 1 năm 2007, tờ La Gazzetta dello Sport đưa tin trên website của họ rằng Figo đã ký một hợp đồng tại Ả Rập Xê Út trước đó, bắt đầu có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2007. Vào ngày 29 tháng 5 năm 2007, Figo cắt đứt hợp đồng với Al Ittihad và nói rằng họ đã không thực hiện hết các nghĩa vụ của mình. Vào 10 tháng 6 năm 2007, Figo ký lại hợp đồng với Inter cho đến 30 tháng 6 năm 2008 và sau đó sẽ có một vị trí trong ban giám đốc của Inter. Cũng có nguồn tin nói rằng Figo sẽ chuyển tới Bắc Mỹ và chơi cho MLS năm tới sau khi hợp đồng của anh với Inter kết thúc.
Huyền thoại Luis Figo đã nói lời chia tay với bóng đá bằng danh hiệu vô địch Seria A mùa bóng 2008-2009, ở tuổi 36 sau gần 20 năm thi đấu chuyên nghiệp. Phát biểu trên tờ A BOLA, Figo cho biết: "Đây là lần đầu tiên tôi giành chức vô địch mà không phải thi đấu, đây thật sự là một màn chia tay hoàn hảo. Tại Ý, để giành được danh hiệu vô địch là một điều không hề đơn giản, nhất là khi giải đấu này có sự quy tụ của nhiều câu lạc bộ mạnh như Juventus, AC Milan hay AS Roma. Do vậy, danh hiệu Scudetto mà Inter Milan giành được có đôi chút khác biệt với những danh hiệu khá, hay nói đúng hơn, nó khó khăn hơn để chinh phục."

Hoạt động ngoài bóng đá
Cùng với người đồng hương, huấn luyện viên Carlos Queiroz, Figo cũng năm giữ một ghế trong đội đua A1 của Bồ Đào Nha, A1 Grand Prix trong suốt mùa giải 2005/2006.

Cuộc sống gia đình
Luis Figo có vợ là người mẫu Thụy Điển Helen Svedin. Hai người gặp nhau tại một vũ hội flamenco, và nay đã có với nhau 3 người con - Daniela (sinh tháng 3/1999), Martina (sinh tháng 4/2002), và Stella (sinh ngày 9/12/2004).

Cũng giống một vài đồng đội tại Real như Steve McManaman hay Roberto Carlos, Figo theo đạo Thiên chúa và anh cùng các đồng đội đã gặp Giáo hoàng năm 2002.

Thống kê sự nghiệp

Danh hiệu

Câu lạc bộ

Sporting Lisbon
 Cúp bóng đá quốc gia Bồ Đào Nha: 1994–95

Barcelona
 La Liga: 1997–98, 1998–99
 Copa del Rey: 1996–97, 1997–98
 Supercopa de España: 1996
 UEFA Cup: 1996–97
 UEFA Super Cup: 1997

Real Madrid
 La Liga: 2000–01, 2002–03
 Supercopa de España: 2001, 2003
 UEFA Champions League: 2001–02
 Intercontinental Cup: 2002
 UEFA Super Cup: 2002

Inter Milan
 Serie A 2005–06, 2006–07
 Coppa Italia: 2005–06
 Supercoppa Italiana: 2005, 2006

Đội tuyển Bồ Đào Nha
 Đồng hạng 3 UEFA Euro 2000
 Á quân UEFA Euro 2004
 Hạng 4 FIFA World Cup 2006
 FIFA U-20 World Cup
 Vô địch Giải vô địch trẻ thế giới FIFA 1991

Cá nhân
 Quả bóng bạc FIFA: 2000
 Quả bóng vàng FIFA: 2001
 Quả bóng vàng Bồ Đào Nha: 1994
 Cầu thủ xuất sắc trong năm Bồ Đào Nha: 1995, 1996, 1997, 1998, 1999, 2000
 Nằm trong danh sách FIFA 100
 Nằm trong đội hình tiêu biểu của năm của UEFA: 2003

Chú thích

Liên kết ngoài

 Luís Figo tại Real Madrid

Thông tin tại FPF
Thông tin sự nghiệp câu lạc bộ tại FPF
 FootballDatabase

Sinh năm 1972
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá Bồ Đào Nha
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Bồ Đào Nha
Cầu thủ bóng đá Barcelona
Cầu thủ bóng đá Real Madrid
Cầu thủ bóng đá Sporting Clube de Portugal
Cầu thủ Giải bóng đá vô địch quốc gia Bồ Đào Nha
Cầu thủ bóng đá Serie A
Cầu thủ bóng đá Inter Milan
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Ý
Người đoạt giải Cầu thủ xuất sắc nhất năm của FIFA
FIFA 100
FIFA Century Club
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 2002
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 2006
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Tây Ban Nha
Cầu thủ bóng đá nam Bồ Đào Nha ở nước ngoài
Cầu thủ đội tuyển bóng đá U-21 quốc gia Bồ Đào Nha


title: Định Mỹ

text:
Định Mỹ là một xã thuộc huyện Thoại Sơn, tỉnh An Giang, Việt Nam.

Địa lý
Xã Định Mỹ nằm ở trung tâm huyện Thoại Sơn, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Định Thành và xã Vĩnh Trạch
Phía tây giáp xã Mỹ Phú Đông
Phía nam giáp xã Thoại Giang và thị trấn Núi Sập
Phía bắc giáp xã Vĩnh Phú.

Xã Định Mỹ có diện tích 29,95 km², dân số năm 2019 là 7.394 người, mật độ dân số đạt 247 người/km².

Hành chính
Xã Định Mỹ được chia thành 4 đơn vị hành chính ấp: Mỹ Phú, Mỹ Thành, Mỹ Thới, Phú Hữu.

Giáo dục

Di tích - Thắng cảnh

 Đình Định Mỹ

Lịch sử
Quyết định 56-CP ngày 11 tháng 03 năm 1977 của Hội đồng Chính phủ, hợp nhất huyện Huệ Đức và huyện Châu Thành thành một huyện lấy tên là huyện Châu Thành, xã Định Mỹ thuộc huyện Châu Thành
Quyết định 181-CP ngày 25 tháng 04 năm 1979 của Hội đồng Chính phủ, tách ấp Mỹ Thành, 1/4 ấp Mỹ Thới và ấp Phú Hữu của xã Định Mỹ lập thành một xã lấy tên là xã Định Thành.
Quyết định 300-CP ngày 23 tháng 08 năm 1979 của Hội đồng Bộ trưởng, chia huyện Châu Thành thành hai huyện lấy tên là huyện Châu Thành và huyện Thoại Sơn, xã Định Mỹ thuộc huyện Thoại Sơn

Chú thích

Tham khảo


title: Onze d'Or

text:
Onze d'Or (còn gọi là Giải Cầu thủ bóng đá xuất sắc nhất châu Âu của tạp chí Onze Mondial) là một giải thưởng bóng đá do tạp chí Onze Mondial của Pháp trao tặng vào cuối mỗi năm kể từ năm 1976. Độc giả của tạp chí chọn ra 11 cầu thủ xuất sắc nhất (Onze de Onze) trong mùa bóng và trong đó 3 cầu thủ sẽ nhận được giải Onze d'Or (Onze Vàng), Onze d'Argent (Onze Bạc) và Onze de Bronze (Onze Đồng). Tuwosc đây giải thưởng được trao cho cầu thủ thi đấu tại châu Âu xuất sắc nhất nhưng kể từ 2015 nó được trao cho cầu thủ Pháp xuất sắc nhất.

Từ năm 1991, tạp chí Onze Mondial mở rộng trao giải cho cả các huấn luyện viên.

Onze Vàng, Bạc và Đồng

Thống kê theo quốc gia 1976–2012
Đây là bảng thống kê các quốc gia có cầu thủ đoạt giải (không tính theo quốc gia của câu lạc bộ có cầu thủ đoạt giải).

Huấn luyện viên xuất sắc nhất năm

Chú thích

Liên kết ngoài
RSSSF

Giải thưởng bóng đá châu Âu


title: Trun, Orne

text:
Trun là một xã thuộc tỉnh Orne trong vùng Normandie tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao 81 trung bình mét trên mực nước biển.

Dân số

Tham khảo

 INSEE commune file

Xã của Orne


title: Orimarga frommeri

text:
Orimarga frommeri là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Orimarga
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Santo Stefano di Cadore

text:
Santo Stefano di Cadore là một đô thị ởtỉnh Belluno, Veneto, Italia. Đô thị này có tọa độ . Đô thị này có diện tích 100 km2, dân số là 2901 người.
Các đơn vị trực thuộc:Campolongo, Casada, Costalissoio
Các đô thị giáp giới: Auronzo di Cadore, Danta di Cadore, Forni Avoltri (UD), Lesachtal (AT-2), San Nicolò di Comelico, San Pietro di Cadore, Sappada, Untertilliach (AT-7), Vigo di Cadore

Tham khảo

Đô thị tỉnh Belluno
Thành phố và thị trấn ở Veneto


title: The Writing's on the Wall

text:
The Writing's on the Wall (Tạm dịch: Nét chữ trên Bức tường) là album phòng thu thứ hai của nhóm nhạc nữ người Mỹ Destiny's Child, phát hành vào ngày 27 tháng 7 năm 1999 tại Hoa Kỳ. Album được sản xuất bởi Missy Elliott, Kevin "She'kspere" Briggs, Rodney Jerkins, và Beyoncé Knowles kèm theo sự xuất hiện của nghệ sĩ nhạc rap Missy Elliott và ban nhạc R&B Next. The Writing's on The Wall phát hành 4 đĩa đơn, trong đó có ca khúc quán quân "Bills, Bills, Bills", "Say My Name", "Jumpin, Jumpin" và "Bug a Boo". Đây đồng thời là album cuối cùng của nhóm có xuất hiện ba thành viên LaTavia Roberson, LeToya Luckett và Farrah Franklin.

Album chủ yếu được viết lời và sản xuất bởi Kevin "She'kspere" Briggs và thành viên của nhóm Xscape, Kandi Burruss. "Bills, Bills, Bills" và "Bug a Boo" chính là hai ca khúc đầu tiên được viết lời bởi nhóm.

Album xuất hiện lần đầu tiên với vị trí thứ sáu trên bảng xếp hạng Billboard 200 vào ngày 14 tháng 8 năm 1999 với 132,000 bản được bán trong tuần đầu phát hành. Sau đó, ca khúc di chuyển lên vị trí thứ năm vào ngày 6 tháng 5 năm 2000. Album đã giúp nhóm nhận được sáu đề cử giải Grammy cho Trình diễn Song ca hoặc Nhóm nhạc R&B Xuất sắc nhất (hai lần), Bài hát R&B Xuất sắc nhất (hai lần), Ghi âm của Năm và Bài hát của Năm. The Writing's on The Wall sau đó đã được chứng nhận 8 đĩa Bạch kim do tổ chức RIAA trao tặng vào ngày 6 tháng 11 năm 2001. Album đến nay đã tiêu thụ tổng cộng 16 triệu bản toàn thế giới.

Tạp chí Billboard đã liệt kê The Writing's on the Wall đứng vị trí 39 trong danh sách 200 Album của Thập kỷ.

Diễn biến trên bảng xếp hạng

Tại Mỹ, album đứng vị trí #6 trên bảng xếp hạng Billboard 200 vào ngày 14 tháng 8 năm 1999 với hơn 132,000 bản đã được tiêu thụ vào tuần đầu tiên và sau đó đã tụt xuống vị trí #10 chỉ với 100,000 bản được bán trong tuần tiếp đó. Album đã có thời gian xuất hiện dài nhất năm 1999 trong Top 20 với 1.6 triệu bản đã được bán vào cuối năm theo thống kê của Nielsen SoundScan. Với thành công của mình, album đã được chứng nhận 2 đĩa Bạch kim vào tháng 1 năm 2000. Sau chín tháng phát hành, album tiếp tục thành công nhờ đĩa đơn quán quân Billboard Hot 100 "Say My Name", giúp album trở lại Top 10 và giữ vị trí #5 vào ngày 5 tháng 5 năm 2005. Trong năm này, album đã dành 47 tuần trên 52 tuần trong Top 40 và trở thành album bán chạy thứ 10 của năm 2000 với 3.8 triệu bản đã được bán trong năm đó. The Writing's on the Wall đến nay đã tổng cộng dành 99 tuần liền trên bảng xếp hạng Billboard 200 (hè năm 1999 đến xuân năm 2001) và đã được chứng nhận 8 đĩa Bạch kim do tổ chức Recording Industry Association of America trao tặng vào ngày 8 tháng 11 năm 2001 với hơn 6.2 triệu bản được tiêu thủ tại Mỹ theo thống kê của Nielsen SoundScan.

Trên toàn thế giới, The Writing's on the Wall trở thành một thành công lớn với nhóm và là một trong những album R&B bán chạy nhất mọi thời đại. Album nhận được đĩa Vàng, Bạch kim, Bội Bạch kim khắp châu Âu và được chứng nhận 2 đĩa Bạch kim do tổ chức IFPI trao tặng vào đầu năm 2001 với tổng cộng 2 triệu album đã được bán. Tại Canada, dù không đứng vị trí quán quân nhưng album vẫn nhận được chứng nhận 5 đĩa Bạch kim (500,000 bản được bán), và nhận được 3 đĩa Bạch kim tại Anh, New Zealand và Australia. Đến nay, album đã tiêu thụ tổng cộng 16 triệu bản toàn thế giới.

Danh sách ca khúc
 "Mở đầu (The Writing's on the Wall)" (Beyoncé Knowles, LaTavia Roberson, Kelly Rowland, LeToya Luckett) – 2:05
 "So Good" (Kevin "She'kspere" Briggs, Kandi Burruss, B. Knowles, L. Luckett, L. Roberson, K. Rowland) – 3:13
 "Bills, Bills, Bills" (E. Phillips, Kandi, B. Knowles, L. Luckett, K. Rowland, L.Roberson) – 4:16
 "Confessions" (cùng Missy Elliott) (M. Elliott, D. Holmes, G. Thomas) – 4:57
 "Bug a Boo" (K. Briggs, Kandi, B. Knowles, L. Luckett, L. Roberson, K. Rowland) – 3:32
 "Temptation" (Dwayne Wiggins, C. Wheeler, A. Ray, B. Knowles, K. Rowland, L. Luckett, L. Roberson) – 4:05
 "Now That She's Gone" (Chris Valentine, K. Fambro, D. Boynton, T. Geter, L. Simmons, A. Simmons) – 5:35
 "Where'd You Go" (P. Status, C. Stokes, L. Roberson, L. Luckett, K. Rowland, B. Knowles) – 4:15
 "Hey Ladies" (K. Briggs, Kandi, B. Knowles, L. Luckett, L. Roberson, K. Rowland) – 4:16
 "If You Leave" (cùng Next) (T. Turman, R. L. Hugger, C. Elliot, O. Hunter) – 4:35
 "Jumpin, Jumpin" (R. Moore, Chad Elliot, B. Knowles) – 3:50
 "Say My Name" (Rodney Jerkins, Fred Jerkins III, LaShawn Daniels, B. Knowles, L. Luckett, K. Rowland, L. Roberson) – 4:31
 "She Can't Love You" (K. Briggs, Kandi, B. Knowles, L. Luckett, K. Rowland, L. Roberson) – 4:04
 "Stay" (Darryl Simmons) – 4:51
 "Sweet Sixteen" (D. Wiggins, J. Watley, B. Knowles, K. Rowland) – 4:12
 "Kết thúc" (Amazing Grace... Gửi đến Andretta Tillman) – 2:38

Những người thực hiện

Bill Ortiz – trumpet
Daryl Simmons – trống điện tử, đàn điện tử
D'Wayne Wiggins – guitar, sản xuất
Rodney Jerkins – sản xuất
Claudine Pontier – trợ lý kỹ thuật
James Hoover – kỹ sư
Steve Baughman – trợ lý hòa âm
Missy Elliott – người trình diễn
Jimmy Douglas – kỹ sư
Prince Charles Alexander – mixing
Vince Lars – saxophone
Albert Sanchez – photography
Blake Eiseman – kỹ sư
Dexter Simmons – hòa âm
Brian Springer – kỹ sư
Joey Swails – kỹ sư
Destiny's Child – người trình diễn chính
Dan Workman – kỹ sư
LaShawn Daniels – hướng dẫn thanh nhạc
Anthony Hardy – sản xuất

Beyoncé Knowles – giọng chính, hát bè
LeToya Luckett – hát bè, giọng chính
LaTavia Roberson – hát bè, giọng chính
Mathew Knowles – giám đốc sản xuất, hòa âm
Kelly Rowland – giọng chính, hát bè
Michelle Williams – hát bè (ấn bản phát hành lại chỉ ở CD tặng kèm ở phiên bản Giới hạn "Independent Women Part I & II")
Farrah Franklin - hát bè (ấn bản phát hành lại chỉ ở CD tặng kèm ở phiên bản Giới hạn "Independent Women Part I & II")
Kenny Stallworth – trợ lý kỹ sư
Donald "Lenny" Holmes – sản xuất
K-Fam – sản xuất
Gerard Thomas – sản xuất
Chris Bell – kỹ sư
Brad Gildem – kỹ sư
Jean Marie Hurout – kỹ sư, mixing
Kevin "Shekspere" Briggs – sản xuất
Kevin "KD" Davis – hòa âm
Tara Geter Tillman – hát bè
Mike Calderon – kỹ sư
Jon Gass – kỹ sư
Thom "TK" Kidd – kỹ sư
Tony Williams – trống điện tử
Vernon J. Mungo - kỹ sư

Bảng xếp hạng

Chú thích

Album năm 1999
Album sản xuất bởi Rodney Jerkins
Album sản xuất bởi Missy Elliott
Album của hãng Columbia Records
Album của Destiny's Child
Album video của Destiny's Child
Album của Columbia Records


title: 3569 Kumon

text:
3569 Kumon (1938 DN1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 20 tháng 2 năm 1938 bởi K. Reinmuth ở Heidelberg.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 3569 Kumon

Được phát hiện bởi Karl Wilhelm Reinmuth
Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1938


title: 15673 Chetaev

text:
15673 Chetaev (1978 PV2) là một thiên thạch xuyên Sao Hỏa được phát hiện vào ngày 8 tháng 8 năm 1978 bởi N. S. Chernykh tại trạm thiên văn Crimean.

Link ngoài
JPL Small-Body Database Browser on 15673 Chetaev

Discoveries by Nikolai Chernykh
Thiên thể phát hiện năm 1978
Được phát hiện bởi Nikolai Chernykh


title: Elaterium pronaeus

text:
Elaterium pronaeus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Westwood miêu tả khoa học năm 1854.

Chú thích

Tham khảo

Elaterium


title: Chhatral INA

text:
Chhatral INA là một thị xã của quận Gandhinagar thuộc bang Gujarat, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Chhatral INA có dân số 1679 người. Phái nam chiếm 59% tổng số dân và phái nữ chiếm 41%. Chhatral INA có tỷ lệ 58% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 68%, và tỷ lệ cho phái nữ là 43%. Tại Chhatral INA, 19% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Gujarat


title: Mặt bậc hai

text:
Mặt bậc hai hay mặt cong bậc hai là mặt trong không gian affine ba chiều, quỹ tích những điểm thỏa mãn phương trình bậc hai dạng

Trong đó:

  là ma trận thực đối xứng, tức là .
 Phần bậc 2 được gọi là phần toàn phương
 Phần bậc 1 được gọi là phần tuyến tính
  là phần hệ số tự do.

Các loại mặt bậc hai cơ bản

Tổng quát
Trong không gian xạ ảnh, mặt bậc hai là tập hợp những điểm  có tọa độ xạ ảnh thỏa mãn

với ai,j không đồng thời bằng không. Với ai,j đồng thời bằng không, ta có mặt bậc hai suy biến thành mặt phẳng trong không gian metric n chiều.

Xem thêm
Mặt phẳng
Mặt tròn xoay
Mặt bậc ba
Mặt bậc bốn
Mặt cong
Mặt lồi
Mặt liên tục
Phương trình bậc hai

Tham khảo

Liên kết ngoài

Interactive Java 3D models of all quadric surfaces

Mặt bậc hai
Hình học giải tích
Hình học afin
Quỹ tích
Lý thuyết tập hợp
Phương trình đại số

ar:سطح ثنائي
ru:Кривая второго порядка


title: Nephrotoma ampla

text:
Nephrotoma ampla là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

Nephrotoma


title: Halictus jucundus

text:
Halictus jucundus là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Smith mô tả khoa học năm 1853.

Chú thích

Tham khảo

Halictus
Động vật được mô tả năm 1853


title: Nomia epileuca

text:
Nomia epileuca là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1939.

Chú thích

Tham khảo

Nomia
Động vật được mô tả năm 1939


title: Vitray-en-Beauce

text:
Vitray-en-Beauce  là một xã thuộc tỉnh Eure-et-Loir trong vùng Centre-Val de Loire ở bắc trung bộ nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 156 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Vitrayenbeauce


title: 8269 Calandrelli

text:
8269 Calandrelli là một tiểu hành tinh vành đai chính với cận điểm quỹ đạo là 2.0175394 AU. Nó có độ lệch tâm là 0.2103645 và chu kỳ quỹ đạo là 1491.71 ngày (4.08 năm).

Calandrelli có vận tốc quỹ đạo trung bình là 18.63352722 km/s và độ nghiêng quỹ đạo là 9.2044 °.

Tiểu hành tinh này được phát hiện ngày 17 tháng 8 năm 1988 ở Osservatorio San Vittore.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1988


title: 27 tháng 9

text:
Ngày 27 tháng 9 là ngày thứ 270 (271 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 95 ngày trong năm.

Sự kiện
548 – Hầu Cảnh phát binh làm phản triều Lương tại Thọ Dương, lấy danh nghĩa diệt trừ Trung lĩnh quân Chu Dị để hưng binh.
1066 – William I và quân đội của ông đi thuyền từ cửa sông Somme, bắt đầu Cuộc xâm lược Anh của người Norman.
1529 – Cuộc vây hãm Viên bắt đầu khi Suleiman I tấn công thành phố.
1540 – Giáo hoàng Phaolô III phát hành sắc lệnh Regimini militantis, cho phép Inhaxiô thành lập Dòng Tên.
1590 – Giáo hoàng Urbanô VII mất 13 ngày sau khi thắng cử chức Giáo hoàng, trở thành vị giáo hoàng có thời gian cai trị ngắn nhất trong lịch sử.
1905 – Tạp chí vật lý học Annalen der Physik xuất bản bài luận "Quán tính của một Vật có Tùy theo Nội dung Năng lượng?", trong bài này Albert Einstein định rõ phương trình E=mc².
1821 – México giành được độc lập từ Tây Ban Nha.
1937 – Hổ Bali được tuyên bố là tuyệt chủng.
1940 – Phong trào giải phóng dân tộc Việt Nam: Khởi nghĩa Bắc Sơn bắt đầu khi 600 lính tiến về huyện lị và chiếm đồn binh Mõ Nhai.
1940 – Cuộc Khởi nghĩa Bắc Sơn ra đời, thành lập chính quyền cách mạng.
1949 – Hội nghị Hiệp thương chính trị nhân dân Trung Quốc xác định Ngũ tinh hồng kỳ là quốc kỳ, Nghĩa dũng quân tiến hành khúc là quốc ca, Mao Trạch Đông làm Chủ tịch chính phủ nhân dân Trung ương, Chu Ân Lai làm tổng lý chính vụ viện.
1962 – Cộng hòa Ả Rập Yemen được thành lập.
1983 – Nhà phát triển phần mềm Richard Stallman tuyên bố kế hoạch để xây dựng hệ điều hành GNU, phần mềm tự do đầu tiên của Dự án GNU.
1988 – Aung San Suu Kyi và các cộng sự thành lập Đảng Liên minh Quốc gia vì Dân chủ nhằm chống lại chính quyền quân sự tại Miến Điện.
2001 – Chính phủ Na Uy thành lập một giải thưởng cho các nhà nghiên cứu toán học - Giải Abel.
2007 – NASA phóng tàu vũ trụ Dawn để thăm dò không gian.

Sinh
1389 – Cosimo de' Medici, người đứng đầu thành phố Florence (m. 1464)
1533 – Stefan Batory, vua Ba Lam (m. 1586)
1544 – Takenaka Shigeharu, samurai Nhật Bản (m. 1579)
1783 – Agustín de Iturbide, tướng quân, chính trị gia người México (m. 1824)
1804 – Thất giai Quý nhân Đỗ Thị Tâm, thứ phi của vua Minh Mạng nhà Nguyễn
1818 – Adolph Wilhelm Hermann Kolbe, nhà hóa học người Đức (m. 1884)
1871 – Grazia Deledda, nhà thơ, nhà văn người Ý, chủ nhân giải Nobel (m. 1936)
1879 – Cyril Scott, nhà thơ, nhà soạn nhạc người Anh (m. 1970)
1918 – Martin Ryle, nhà thiên văn học và tác giả người Anh, chủ nhân giải Nobel (m. 1984)
1920 – Tô Hoài, nhà văn Việt Nam (m. 2014)
1932 – Oliver E. Williamson, nhà kinh tế học người Mỹ, chủ nhân giải Nobel
1934 – Wilford Brimley, diễn viên người Mỹ
1941 – Peter Bonetti, cầu thủ, huấn luyện viên bóng đá người Anh
1946 – Nicos Anastasiades, luật sư, chính trị gia, tổng thống thứ 7 của Cộng hòa Síp
1954 – Sylvester Turner
1961 – Lưu Đức Hoa, diễn viên, nhạc sĩ, ca sĩ, nhà sản xuất phim người Hồng Kông
1968 – Mari Kiviniemi, chính trị gia, thủ tướng thứ 41 của Phần Lan
1970 – Yoshiharu Habu, kì thủ cờ shogi người Nhật
1972 – Gwyneth Paltrow, diễn viên, blogger, doanh nhân người Mỹ
1976 – Francesco Totti, cầu thủ bóng đá người Ý
1980 – Asashōryū Akinori, một võ sĩ sumo người Mông Cổ, Yokozuna thứ 68
1982 – Markus Rosenberg, cầu thủ bóng đá Thụy Điển
 1982 – Lil Wayne, rapper, nhà sản xuất, diễn viên người Mỹ
 1982 – Anna Camp, diễn viên, ca sĩ người Mỹ
1984 – Avril Lavigne, ca sĩ-người viết bài hát, diễn viên, nhà thiết kế thời trang người Canada
 1984 – Wouter Weylandt, vận động viên đua xe đạp người Bỉ (m. 2011)
1991 – Simona Halep, vận động viên quần vợt người Rumani
1992 – Granit Xhaka, cầu thủ bóng đá người Thụy Sĩ
1994 – Văn Mai Hương, ca sĩ Việt Nam
1995 - Kwon Eunbi, thần tượng người Hàn Quốc, trưởng nhóm nhóm nhạc bước từ chương trình sống còn Produce 48 IZ*ONE.

Mất
 936 – Gyeon Hwon, vua Hậu Bách Tế (s. 867)
1660 – Vinh Sơn đệ Phaolô, vị thánh Giáo hội người Pháp (s. 1581)
1783 – Étienne Bézout, nhà toán học và lí thuyết người Pháp (s. 1730)
1876 – Braxton Bragg, tướng người Mỹ (s. 1817)
1891 – Ivan Goncharov, tiểu thuyết gia người Nga (s. 1812)
1917 – Edgar Degas, họa sĩ, nhà tạo hình người Pháp (s. 1834)
1940 – Walter Benjamin, nhà triết học, phê bình người Đức (s. 1892)
 1940 – Julius Wagner-Jauregg, thầy thuốc, nhà thần kinh học người Áo, chủ nhân giải Nobel (s. 1857)
1965 – Clara Bow, diễn viên người Mỹ (s. 1905)
1972 – S. R. Ranganathan, nhà toán học, nhà thư viện Ấn Độ (s. 1892)
1983 – Wilfred Burchett, phóng viên, tác giả người Úc (s. 1911)
1986 – Cliff Burton, nhạc sĩ người Mỹ (s. 1962)
1996 – Mohammad Najibullah, chính trị gia, 7th tổng thống thứ 7 của Afghanistan (s. 1947)
2003 – Donald O'Connor, diễn viên, ca sĩ, vũ công người Mỹ (s. 1925)
2010 – Lê Sáng, võ sư Vovinam người Việt
2017 – Hugh Hefner, tỉ phú người Mỹ, người sáng lập Playboy Enterprises (s. 1926)
 2017  Nghệ sĩ hài Khánh Nam qua đời đột ngột vì xuất huyết não

Những ngày lễ và kỷ niệm

Tham khảo

Tháng chín
Ngày trong năm


title: Molophilus heliscus

text:
Molophilus heliscus là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Molophilus
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Dugda

text:
Dugda là một thị trấn thống kê (census town) của quận Bokaro thuộc bang Jharkhand, Ấn Độ.

Địa lý
Dugda có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 218 mét (715 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Dugda có dân số 18.864 người. Phái nam chiếm 54% tổng số dân và phái nữ chiếm 46%. Dugda có tỷ lệ 66% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 77%, và tỷ lệ cho phái nữ là 54%. Tại Dugda, 14% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Jharkhand