title: Totto-chan bên cửa sổ

text:
là một tác phẩm văn học do nhà văn Nhật Bản Kuroyanagi Tetsuko sáng tác vào năm 1981.

Tác giả
Kuroyanagi Tetsuko sinh ngày 9 tháng 8 năm 1933 ở Tokyo. Bà được thừa nhận là một diễn viên nổi tiếng nhất Nhật Bản suốt năm năm liền. Bà học hát opera ở trường nhạc Tokyo nhưng lại trở thành diễn viên, không lâu sau đã đoạt giải thưởng về hoạt động truyền thanh và truyền hình. Năm 1972, bà ở New York, học biểu diễn và viết Từ New York trở về mang theo tình yêu. Từ năm 1975 bà phụ trách chương trình Tetsuko - Câu chuyện phỏng vấn truyền hình hàng ngày đầu tiên của Nhật Bản sau được giải thưởng truyền hình cao nhất. Chương trình này cùng những tiết mục khác đều được đánh giá cao. Vì lợi ích của trẻ em hai lần bà mời Nhà hát các diễn viên câm điếc quốc gia Mỹ sang Nhật Bản, cùng biểu diễn với họ bằng ngôn ngữ tín hiệu. Nhuận bút cuốn sách của bà lập nên Quỹ Totto dùng để đào tạo nghiệp vụ các diễn viên câm điếc mà bà thường xuyên tiếp xúc. Là tác giả Gấu Panda và tôi, là người nhiều năm quan tâm bảo vệ gấu trúc (một loại gấu hiếm, đẹp) và là giám đốc Quỹ quốc tế bảo vệ thiên nhiên sống của Nhật Bản. Năm 1984, bà được bổ nhiệm làm Sứ giả thiện chí của UNICEF (Quỹ nhi đồng của Liên Hợp quốc), với tư cách trên, bà đã sang thăm Việt Nam cuối năm 1988.  . Năm 2006, Donald Richie viết về Tetsuko trong cuốn Chân dung Nhật Bản: Hình ảnh những con người khác biệt (Japanese Portraits: Pictures of Different People) như sau: "Người phụ nữ nổi tiếng và được ngưỡng mộ nhất tại Nhật Bản."

Nội dung
Totto-chan nghĩa là "bé Totto", tên thân mật hồi nhỏ của tác giả Kuroyanagi Tetsuko. Totto-chan sinh trưởng trong một gia đình hạnh phúc, có cha là nghệ sĩ vĩ cầm, mẹ là vận động viên bóng rổ, nhà em còn nuôi con chó lớn tên Rocky. Trước khi em sinh ra, cha mẹ luôn nghĩ em sẽ là con trai nên đã đặt tên con là "Toru", nghĩa là vang xa, thâm nhập. Nhưng vì Totto-chan là con gái nên gia đình đổi tên em thành Tetsuko. Cha của em thường gọi em một cách thân mật là "Totsky" (Totto-Suke ở nguyên gốc tiếng nhật).

Mới sáu tuổi, Totto-chan đã bị đuổi học ở trường tiểu học vì em quá năng động và lạ lùng so với các bạn. Mẹ của Totto-chan biết ngôi trường bình thường không thể hiểu được con gái, bà liền xin cho em vào học tại Tomoe Gakuen (Trường Tomoe) của thầy hiệu trưởng Kobayashi Sosaku. Trường Tomoe có lớp học là những toa tàu cũ, cả trường chỉ có hơn năm mươi học sinh, ai cũng đặc biệt như Totto-chan, thậm chí có cả những em bị khuyết tật. Nhưng vượt qua những trở ngại và khác biệt tính cách, các học sinh ở Tomoe đều hoà hợp với nhau như anh em. Thầy hiệu trưởng Kobayashi tôn trọng học sinh của mình, luôn để chúng tự do phát huy cá tính, khả năng bẩm sinh. Ở Tomoe không có thời khoá biểu nhất định, học sinh thích học môn gì nhất thì cứ tự học môn đó trước và những môn không thích thì học sau cùng. Các thầy cô chỉ làm nhiệm vụ hướng dẫn các em khi cần và cho bài tập. Nhà trường còn tổ chức cắm trại, đi du lịch cho các em được mở mang tầm mắt, gần gũi với thiên nhiên.

Nhờ sự giáo dục của thầy hiệu trưởng Kobayashi, học sinh Tomoe đều trở thành những người tốt và thành đạt trong xã hội. Mặc dù trường Tomoe chỉ tồn tại trong một thời gian ngắn ngủi (1937-1945) rồi bị bom đạn của thế chiến thứ hai phá sập, toàn bộ học sinh luôn luôn khắc ghi ngôi trường trong ký ức của họ, đặc biệt là Totto-chan. Cô bé vẫn nhớ mãi lời thầy Kobayashi nói: "Em thật là một cô bé ngoan". "Nếu không học ở Tomoe..." - tác giả viết - "nếu không được gặp thầy Kobayashi, có lẽ tôi đã là một người mang đầy mặc cảm tự ti với cái mác ‘đứa bé hư’ mà mọi người gán cho". Nhà văn Tetsuko dành những trang cuối của tác phẩm để viết các bạn bè cùng lớp của mình và cả cuộc sống sau này của họ. Có người đã trở thành nhà khoa học, người chuyên trồng hoa lan, người trở thành nhà giáo dục và nghệ sĩ nhưng cũng có người đã qua đời vì bệnh tật.

Trích đoạn

Nhận xét chung
Cuốn sách đã được dịch ra nhiều thứ tiếng: tiếng Anh, tiếng Trung Quốc, tiếng Hàn Quốc, tiếng Malaysia, tiếng Việt, tiếng Indonesia, tiếng Thái, tiếng Nga, một số thứ tiếng của Ấn Độ (Hindi, Telugu, Marathi, Malayalam, Oriya...), tiếng Sinhala và tiếng Lào. Ở khắp nơi trên thế giới, Totto-chan bên cửa sổ được đón nhận như là truyện đối với các em thiếu nhi, sách tham khảo đối với các phụ huynh học sinh, tài liệu sư phạm đối với các nhà giáo. Ở Nhật Bản, một số chương trong cuốn sách còn được đưa vào nội dung của sách giáo khoa.

"Totto-chan bên cửa sổ" bằng tiếng Việt được dịch giả Anh Thư dịch từ bản tiếng Anh "Totto-chan, the Little Girl at the Window" (do nhạc sĩ kiêm thi sĩ Dorothy Britton dịch từ tiếng Nhật sang tiếng Anh năm 1982) Tác phẩm chỉ có 207 trang (tính cả phần phụ lục) được chia thành nhiều chương nhỏ, có đoạn rất ngắn.

Năm 2011, tác phẩm lần đầu tiên chính thức xuất bản tại Việt Nam với bản dịch trực tiếp từ nguyên bản tiếng Nhật của dịch giả Trương Thùy Lan. Trong lần xuất bản này, cuốn sách dày 355 trang cùng nhiều tranh minh họa của Iwasaki Chihiro.

Các nhận xét khác:

EVăn
Totto-chan bên cửa sổ mang trong mình một thông điệp đúng đắn, nhưng trong 30 năm tồn tại, cuốn sách chưa thể thay đổi xã hội hoặc thay đổi hành vi của số đông người trong xã hội Nhật. Mặc dù vậy, ông Yoshikawa Takeshi khẳng định: "Vì cuốn sách bán rất chạy và cũng là cuốn sách được đọc nhiều nhất trong lịch sử xuất bản ở Nhật, chắc chắn nhiều người đã biết và hiểu được thông điệp của cuốn sách. Trong xã hội luôn có những điều đã trở thành quy ước, không thể thay đổi được. Nhưng dù phải tuân theo những quy ước đó, sâu trong trái tim mọi người vẫn mong muốn làm những gì tự do và thực sự đúng với đam mê."

Thời báo New York Times
"Tottochan" là bản cáo trạng thầm lặng về một nền giáo dục không có kết quả.

Diễn đàn tin tức quốc tế
Tottochan đã nhắc nhở hàng triệu người Nhật Bản về một nền giáo dục mà trẻ em hằng mong muốn.

Nguyễn Khắc Viện
Chắc chắn mỗi học sinh đều mơ ước được như Tốt-tô-chan may mắn vào học một trường như Tô-mô-e, với một thầy hiệu trưởng như ông Kô-ba-y-a-si. Riêng tôi chỉ mong cho nhiều giáo viên, cán bộ quản lý giáo dục, các bậc cha mẹ đọc sách này, để giúp thoát khỏi khuôn nếp cũ, tự tạo ra "tư duy mới" trong việc chăm sóc dạy dỗ con em.

Chú thích

Truyện thiếu nhi
Tự truyện
Sách Nhật Bản
Dịch thuật
Tiểu thuyết năm 1981
Tiểu thuyết Nhật Bản


title: Circus (album của Britney Spears)

text:
Circus là album phòng thu thứ sáu của nghệ sĩ thu âm người Mỹ Britney Spears, phát hành ngày 28 tháng 11 năm 2008 bởi hãng JIVE Records. Khác với phần âm nhạc "mang màu sắc tăm tối và hơi hướng thành thị" của album phòng thu trước Blackout (2007), Spears muốn dự án tiếp theo của mình phải "có chút tươi sáng hơn", bằng việc kết hợp phong cách giữa electropop và dance-pop. Album được bắt đầu thực hiện vào mùa hè năm 2008 với sự tham gia của nhiều nhà sản xuất từng cộng tác lâu năm với nữ ca sĩ, như Max Martin và Nate "Danja" Hills.

Sau khi phát hành, Circus nhận được những đánh giá đa phần là tích cực từ giới phê bình, trong đó họ khen ngợi khâu sản xuất của album nhưng cảm thấy có nhiều tranh cãi xung quanh nội dung ca từ. Nó ra mắt vị trí số một trên bảng xếp hạng Billboard 200 với 505.000 bản được tiêu thụ trong tuần đầu phát hành, trở thành album thứ năm của Spears làm được điều này. Album cũng đứng đầu các bảng xếp hạng tại 9 quốc gia khác. Để quảng bá cho Circus, một loạt các buổi biểu diễn trên truyền hình đã được thực hiện cũng như chuyến lưu diễn thứ 5 trong sự nghiệp của cô, The Circus Starring Britney Spears.

Đĩa đơn đầu tiên trích từ album, "Womanizer" đã gặt hái thành công vang dội, trở thành hit quốc tế, với kỉ lục từ vị trí thứ 96 nhảy lên vị trí quán quân sau một tuần trên bảng xếp hạng Billboard Hot 100. Đây là đĩa đơn thành công nhất của Spears tại Mỹ, kể từ đĩa đơn đầu tay "...Baby One More Time", và nhận được một đề cử giải Grammy cho Thu âm nhạc dance xuất sắc nhất. Đĩa đơn thứ hai và thứ ba, "Circus" và "If U Seek Amy", lần lượt đạt vị trí thứ 3 và 19 tại quốc gia này. Circus là album thứ hai trong sự nghiệp của Britney Spears, sau ...Baby One More Time (1999) có 2 đĩa đơn nằm trong top 10 và một đĩa đơn nằm trong top 20, cũng như là album đầu tiên của cô có 2 đĩa đơn lọt vào top 5 trên Hot 100. Với 3.5 triệu bản album và 15 triệu lượt tải các bài hát trong album được tiêu thụ trên toàn cầu, nó đã trở thành album thành công nhất của Spears kể từ In the Zone (2003).

Danh sách bài hát

Chú thích
  nghĩa là sản xuất phần giọng hát
  nghĩa là đồng sản xuất

Xếp hạng

Xếp hạng tuần

Xếp hạng cuối năm

Thành công trên các bảng xếp hạng

Chứng nhận

Lịch sử phát hành

Chú thích

Album năm 2008
Album của Britney Spears
Album quán quân Billboard 200
Album sản xuất bởi Benny Blanco
Album sản xuất bởi Dr. Luke
Album sản xuất bởi Max Martin
Album sản xuất bởi Greg Kurstin


title: Liberian Girl

text:
Liberian Girl là đĩa đơn thứ chín và cũng là cuối cùng của ca sĩ người Mỹ Michael Jackson trích từ album phòng thu thứ 7 của ông Bad (1987). Nó được sáng tác vào năm 1983 và dự định phát hành trong album Victory (1984) của The Jacksons. Đây là bài hát ông thể hiện tình cảm với người bạn thân Elizabeth Taylor. Video của bài hát có sự tham gia của rất nhiều nghệ sĩ nổi tiếng, và đã xuất hiện trong nhiều ấn phẩm video của Jackson như: HIStory on Film, Volume II và Michael Jackson's Vision.

Danh sách bài hát
 Đĩa 7"
 "Liberian Girl" (chỉnh sửa) – 3:40
 "Girlfriend" – 3:05

 Đĩa 12"
 "Liberian Girl" (chỉnh sửa) – 3:40
 "Get on the Floor" – 4:44
 "Girlfriend" – 3:05

 Đĩa CD
 "Liberian Girl" (chỉnh sửa) – 3:40
 "Girlfriend" – 3:05
 "The Lady in My Life" – 5:00
 "Get on the Floor" – 4:44

Xếp hạng

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Video  trên website Sony BMG

Bài hát của Michael Jackson
Bài hát năm 1987
Đĩa đơn năm 1989
Đĩa đơn của hãng Epic Records
Bài hát do Michael Jackson sáng tác
R&B ballad


title: Cuincy

text:
Cuincy  là một xã của tỉnh Nord, thuộc vùng Hauts-de-France, miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Nord

Tham khảo

 INSEE commune file

Xã của Nord


Giải nghiên cứu Y học lâm sàng Lasker-DeBakey (tiếng Anh: Lasker~DeBakey Clinical Medical Research Award) là một trong các giải thưởng của Quỹ Lasker dành cho việc hiểu thấu đáo, việc chẩn đoán, việc phòng ngừa, việc điều trị và chữa lành bệnh tật.

Tên trước đây của giải là "Giải Albert Lasker cho nghiên cứu Y học lâm sàng". Năm 2008 giải này được đặt tên lại như trên để vinh danh Michael E. DeBakey.

Danh sách các người đoạt giải

1946 John Friend Mahoney, Karl Landsteiner (truy tặng), Alexander S. Wiener, Philip Levine
1949 Max Theiler, Edward Calvin Kendall, Philip Showalter Hench
1950 George Papanicolaou
1951 Élise L'Esperance, Catherine Macfarlane, William G. Lennox, Frederic A. Gibbs
1952 Conrad A. Elvehjem, Frederick S. McKay, Henry Trendley Dean
1953 Paul Dudley White
1954 Alfred Blalock, Helen B. Taussig, Robert E. Gross
1955 Morley Cohen, Herbert E. Warden, Richard L. Varco, Các phòng thí nghiệm nghiên cứu Hoffmann-La Roch, Viện nghiên cứu Y học Squibb, Edward H. Robitzek, Irving Selikoff, Walsh McDermott, Carl Muschenheim
1956 Louis N. Katz, Jonas E. Salk, V. Everett Kinsey, Arnall Patz
1957 Rustom Jal Vakil, Nathan S. Kline, Robert H. Noce, Henri Laborit, Pierre Deniker, Heinz Lehmann, Richard Edwin Shope
1958 Robert W. Wilkins
1959 John Holmes Dingle, Gilbert Dalldorf, Robert E. Gross
1960 Karl Paul Link, Irving S. Wright, Edgar V. Allen
1962 Joseph E. Smadel
1963 Michael E. DeBakey, Charles Brenton Huggins
1964 Nathan S. Kline
1965 Albert B. Sabin
1966 Sidney Farber
1967 Robert Allan Phillips
1969 George C. Cotzias
1970 Robert A. Good
1971 Edward D. Freis
1972 Min Chiu Li, Roy Hertz, Denis Burkitt, Joseph H. Burchenal, V. Anomah Ngu, John L. Ziegler, Edmund Klein, Emil Frei III, Emil J. Freireich, James F. Holland, Donald Pinkel, Paul P. Carbone, Vincent T. DeVita, Jr., Eugene J. Van Scott, Isaac Djerassi, C. Gordon Zubrod
1973 Paul M. Zoll, William B. Kouwenhoven
1974 John Charnley
1975 Godfrey N. Hounsfield, William Oldendorf
1976 Raymond P. Ahlquist, James W. Black
1977 Inge G. Edler, C. Hellmuth Hertz
1978 Michael Heidelberger, Robert Austrian, Emil C. Gotschlich
1980 Cyril A. Clarke, Ronald Finn, Vincent J. Freda, John G. Gorman, William Pollack
1981 Louis Sokoloff
1982 Roscoe O. Brady, Elizabeth F. Neufeld
1983 F. Mason Sones, Jr.
1984 Paul C. Lauterbur
1985 Bernard Fisher
1986 Myron Essex, Robert C. Gallo, Luc Montagnier
1987 Mogens Schou
1988 Vincent P. Dole
1989 Étienne-Émile Baulieu
1991 Yuet Wai Kan
1993 Donald Metcalf
1994 John Allen Clements
1995 Barry J. Marshall
1996 Porter Warren Anderson, Jr., David H. Smith, John B. Robbins, Rachel Schneerson
1997 Alfred Sommer
1998 Alfred G. Knudson Jr., Peter C. Nowell, Janet Rowley
1999 David W. Cushman, Miguel Ondetti
2000 Harvey J. Alter, Michael Houghton
2001 Robert Edwards
2002 Willem J. Kolff, Belding H. Scribner
2003 Marc Feldmann, Ravinder N. Maini
2004 Charles Kelman
2005 Alec Jeffreys, Edwin Southern
2006 Aaron T. Beck
2007 Alain Carpentier, Albert Starr
2008 Endō Akira
2009 Brian Druker, Nicholas Lydon và Charles Sawyers
2010 Napoleone Ferrara
2011 Tu Youyou
2012 Roy Calne, Thomas E. Starzl
2013 Graeme Milbourne Clark, Ingeborg Hochmair, Blake S. Wilson
2014 Alim-Louis Benabid, Mahlon R. DeLong

Tham khảo

Liên kết ngoài
 - Official site

Giải thưởng y học
Giải thưởng sinh học
Giải Lasker


title: Mesnil-Bruntel

text:
Mesnil-Bruntel là một xã ở tỉnh Somme, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Địa lý
Thị trấn này tọa lạc trên đường D88, khoảng 15 dặm Anh về phía tây tây bắc của Saint Quentin, khoảng 1 dặm Anh so với bờ sông Somme.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Somme

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Mesnil-Bruntel trên trang mạng của INSEE
 Mesnil-Bruntel trên trang mạng của Quid

Xã của Somme


title: Ecnomus forbesi

text:
Ecnomus forbesi là một loài Trichoptera trong họ Ecnomidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi
Ecnomus


title: Hyperolius tuberculatus

text:
Hyperolius tuberculatus là một loài ếch thuộc họ Hyperoliidae.
Loài này có ở Cameroon, Cộng hòa Trung Phi, Cộng hòa Congo, Cộng hòa Dân chủ Congo, Guinea Xích Đạo, Gabon, Nigeria, có thể cả Angola, có thể cả Rwanda, và có thể cả Uganda.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, sông ngòi, sông có nước theo mùa, đầm nước, hồ nước ngọt, hồ nước ngọt có nước theo mùa, đầm nước ngọt, đầm nước ngọt có nước theo mùa, vườn nông thôn, rừng trước đây suy thoái nghiêm trọng, khu vực trữ nước, ao, và kênh đào và mương rãnh.

Tham khảo

 Schiøtz, A., Amiet, J.-L. & Burger, M. 2004. Hyperolius tuberculatus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Liên kết ngoài

Tuberculatus


title: 10877 Jiangnan Tianchi

text:
10877 Jiangnan Tianchi (tên chỉ định: 1996 UR) là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Yoshisada Shimizu và Takeshi Urata ở Đài thiên văn Nachi-Katsuura ở Nachikatsuura, Wakayama Prefecture, Nhật Bản, ngày 16 tháng 10 năm 1996. Nó được đặt theo tên Jiang Nan Tian Chi, an astronomical observatory in eastern China.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 10001–11000

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser

Thiên thể phát hiện năm 1996
Được phát hiện bởi Takeshi Urata
Được phát hiện bởi Yoshisada Shimizu
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Vatica pallida

text:
Vatica pallida là một loài thực vật thuộc họ Dipterocarpaceae. Đây là loài đặc hữu của Malaysia.

Tham khảo

 Ashton, P. 1998. Vatica pallida. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 24 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Malaysia
Chi Táu
Thực vật đặc hữu


title: Saint-Germain-des-Prés, Dordogne

text:
Saint-Germain-des-Prés là một xã, nằm ở tỉnh Dordogne vùng Aquitaine của Pháp. Xã này có diện tích 19,01 km², dân số năm 1999 là 467 người. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 150 m trên mực nước biển.

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Saint-Germain-des-Prés trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Saint-Germain-des-Pres


title: Ripollès

text:
Ripollès là một comarca (hạt) ở Catalonia, Tây Ban Nha.

Các đô thị
Dân số năm 2005.

 Campdevànol - 3.432
 Campelles - 114
 Camprodon - 2.446
 Gombrèn - 229
 Llanars - 546
 Les Llosses - 261
 Molló - 336
 Ogassa - 262
 Pardines - 162
 Planoles - 313
 Queralbs - 202
 Ribes de Freser - 2.044
 Ripoll - 10.762
 Sant Joan de les Abadesses - 3.621
 Sant Pau de Segúries - 669
 Setcases - 180
 Toses - 163
 Vallfogona de Ripollès - 221
 Vilallonga de Ter - 437

Tham khảo

 Instituto Nacional de Estadística  (in Spanish). Reference for populations of Các đô thị as of January 1, 2005.
 IDESCAT: statistical information about Ripollès (in Catalan). Reference for list of Các đô thị, surface area.

Liên kết ngoài
 Trang chính thức bằng tiếng Catalan và tiếng Tây Ban Nha

Ripollès


title: Vexillum sauternesense

text:
Vexillum sauternesense là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Costellariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Vexillum


title: Champvoux

text:
Champvoux là một xã của tỉnh Nièvre, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền trung nước Pháp.

Dân số
Theo điều tra dân số 1999 có dân số là 302. Vào ngày 1-1-2005, xấp xỉ là 288.

Xem thêm
Xã của tỉnh Nièvre

Tham khảo

 INSEE commune file

Xã của Nièvre


title: Cộng hưởng từ hạt nhân

text:
Cộng hưởng từ hạt nhân (viết tắt NMR-Nuclear Magnetic Resonance) là hiện tượng một hạt nhân nguyên tử nằm trong từ trường hấp thu hoặc phát xạ một bức xạ điện từ. Cộng hưởng từ hạt nhân cũng được xem là một nhóm các phương pháp khoa học áp dụng cộng hưởng từ hạt nhân vào việc nghiên cứu các phân tử.

Mọi hạt nhân chứa một số lẻ các proton hay neutron có một mômen từ nội tại và mômen động lượng. Các hạt nhân thường được đo nhất là hydro-1 (đồng vị bắt nhận nhiều nhất phong phú trong tự nhiên) và cacbon-13, mặc dù cũng có thể gặp hạt nhân từ các đồng vị của nhiều nguyên tố khác (như 15N, 14N 19F, 31P, 17O, 29Si, 10B, 11B, 23Na, 35Cl, 195Pt).

Tần số cộng hưởng từ hạt nhân đối với một chất cụ thể trực tiếp tỉ lệ với cường độ từ trường áp dụng, phù hợp với phương trình tần số tiến động Larmor.

Lịch sử
Cộng hưởng từ hạt nhân được miêu tả lần đầu vào năm 1938 bởi Isidor Rabi, sau đó được phát triển lên nhờ các thí nghiệm của Stern-Gerlach. Nhờ phát kiến này, Rabi được vinh dự nhận giải Nobel vật lý vào năm 1944. Sau đó, Felix Bloch và Edward Mills Purcell đã đồng nhận giải Nobel vật lý vào năm 1952 nhờ vào việc tìm ra phương pháp ứng dụng NMR cho mẫu chất lỏng và chất rắn. Trước đó, Yevgeny Zavoisky cũng quan sát được hiện tượng cộng hưởng từ hạt nhân vào năm 1941 trước cả Felix Bloch và Edward Mills Purcell nhưng các thí nghiệm của ông do không thể thực nghiệm lại nên không được công nhận.

Rabi, Bloch và Purcell đã nhận thấy các phân tử (1H và 31P) trong một môi trường từ tính, có thể hấp thụ năng lượng từ tần số radio (radiofrequence) và gây ra hiện tượng cộng hưởng từ.

Sự phát triển của kỹ thuật NMR là dấu mốc quan trọng trong lĩnh vực phân tích hóa học, sinh hóa và đồng thời cho phép sự ra đời của kỹ thuật chụp cộng hưởng từ (MRI) ngày nay.

Nguyên lý cộng hưởng từ hạt nhân

Phổ NMR
Phổ NMR dựa trên sự ghi lại quá trình cộng hưởng từ sinh ra bởi các hạt nhân spin khác 0 được kích thích bởi năng lượng của tần số sóng radio RF dưới tác động của từ trường Bo bên ngoài. Quá trình này sẽ tạo ra sự khác biệt về trạng thái spin của các hạt nhân và mức năng lượng tương ứng của chúng.

Tần số cộng hưởng (tần số Larmor)  tỉ lệ thuận với từ trường :

với  là hệ số gyromagnetic (hay magnetogyric).

NMR chất lỏng

NMR chất rắn

Các đồng vị sử dụng trong phân tích NMR
1H spin 1/2, 2H spin 1, 13C spin-1/2, 14N spin-1, 15N spin-1/2, 17O spin-5/2, 19F spin-1/2, 31P spin-1/2,....

Ứng dụng

Tham khảo

Xem thêm
MRI- Magnetic resonance imaging - Chụp cộng hưởng từ

Cộng hưởng từ hạt nhân
Kỹ thuật khoa học

pl:Jądrowy rezonans magnetyczny
sq:Leximi i mendjes


title: Tùng Tư

text:
Tùng Tư (chữ Hán giản thể: 松滋市, Hán Việt: Tùng Tư thị) là một thành phố cấp huyện thuộc địa cấp thị Kinh Châu, tỉnh Hồ Bắc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Tùng Tư giáp Nghi Xương về phía tây, Vũ Lăng về phía nam, Trường Giang về phoá bắc. Thành phố Tùng Tư nằm ở tây nam của Hồ Bắc. Tùng Tư có diện tích 2235 km². Tổng cộng có 235.000 hộ sống ở đây với dân số năm 2002 là 870.000 người, trong đó dân số sống bằng nghề nông là 684.000 người. Thành phố được chia thành các đơn vị hành chính gồm nhai đạo, trấn và hương.

Tham khảo

Kinh Châu
Đơn vị cấp huyện Hồ Bắc
Thành phố tỉnh Hồ Bắc


title: Megachile leucopogonata

text:
Megachile leucopogonata là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Dours mô tả khoa học năm 1873.

Chú thích

Tham khảo

L
Động vật được mô tả năm 1873


title: Nulla poena sine lege

text:
Thuật ngữ Nulla poena sine lege (tiếng La tinh: "không có hình phạt mà không có luật") nghĩa tiếng Việt là Vô luật bất hình dùng để chỉ một trong các nguyên tắc pháp lý là một người không thể bị trừng phạt vì thực hiện một hành vi nào đó mà luật không cấm. Nguyên tắc này được chấp nhận một cách rõ ràng và được duy trì trong các bộ luật hình sự của các nhà nước pháp quyền, bao gồm tất cả các chính thể dân chủ hiện nay. Nó có liên quan tới nguyên tắc gọi là Nullum crimen, nulla poena sine praevia lege poenali (nguyên tắc luật hình sự không có hiệu lực hồi tố).

Một trong các phức tạp của nguyên lý này có liên quan tới quyền sáng tạo luật của các thẩm phán tại các quốc gia theo hệ thống thông luật. Thậm chí ngay trong hệ thống dân luật (không cho phép luật lệ do thẩm phán sáng tạo ra) thì nó cũng là phức tạp, do ranh giới giữa chức năng diễn giải luật trong luật hình sự và sự sáng tạo ra luật của thẩm phán là không rõ ràng.

Câu hỏi về quyền tài phán đôi khi có thể mâu thuẫn với nguyên tắc này. Ví dụ, tập quán quốc tế cho phép bất kỳ quốc gia nào cũng có thể khởi tố hải tặc (áp dụng quyền tài phán quốc tế), thậm chí ngay cả khi hải tặc không thực hiện hành vi tội phạm trong khu vực thuộc thẩm quyền điều chỉnh của luật pháp quốc gia này. Nguyên tắc tương tự đã xuất hiện trong vài thập niên gần đây, liên quan tới các tội phạm như tội diệt chủng; và Nghị quyết 1674 Hội đồng Bảo an Liên hiệp quốc "xác nhận một lần nữa các điều khoản của các đoạn 138 và 139 trong văn kiện kết quả Hội nghị Thượng đỉnh Thế giới năm 2005 liên quan tới trách nhiệm bảo vệ dân cư trước tội phạm diệt chủng, tội phạm chiến tranh, thanh tẩy chủng tộc và các tội phạm chống lại con người" thậm chí nếu quốc gia trong đó dân cư bị hành hung không công nhận các vụ việc hành hung này như là sự vi phạm luật trong nước. Tuy nhiên, dường như là quyền tài phán quốc tế không được mở rộng một cách đáng kể đối với các tội phạm khác, để phù hợp với Nulla poena sine lege.

Luận cứ được đưa ra là việc áp dụng này không vi phạm nguyên tắc nulla poena sine lege, do các hành vi nói trên, thậm chí nếu không bị ngăn cấm bởi luật pháp của một quốc gia nào đó, vẫn là vi phạm luật quốc tế, điều mà nhiều nhà lý luận pháp lý nhìn nhận như là tương tự luật. Tuy nhiên, quan điểm này phụ thuộc vào việc chấp nhận do luật lệ chỉ là mục đích, sự suy đoán và sự thiên vị mang tính cá nhân, hơn là một điều gì đó đã được soạn thảo ra thành luật lệ một cách chính thức, đây là một bước mà nhiều người thực hành pháp lý hoàn toàn không được chuẩn bị để thực hiện, ngoại trừ mọi lý thuyết.

Các nhà lý luận của quy luật tự nhiên hay các nhà lý luận của học thuyết thần thánh xui khiến còn bổ sung xa thêm nữa rằng nguyên tắc nulla poena sine lege không bị vi phạm nếu hành vi bị trừng phạt là nhằm chống lại quy luật tự nhiên hay luật của Chúa (hay thần thánh), thậm chí nếu như hành vi đó không vi phạm luật lệ do con người đặt ra.

Xem thêm
Nullum crimen, nulla poena sine praevia lege poenali
Ex post facto (Luật hồi tố)

Ghi chú

Thuật ngữ pháp lý tiếng Latinh
Luật hình sự


title: Dactylolabis corsicana

text:
Dactylolabis corsicana là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dactylolabis
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Sympistis jocelynae

text:
Sympistis jocelynae là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở San Juan County, Utah.

Sải cánh dài 32–35 mm. Con trưởng thành bay vào cuối tháng 9.

Liên kết ngoài
 Images at mothphotographersgroup

Chú thích

Sympistis


title: Conus desidiosus

text:
Conus desidiosus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae, họ ốc cối.

Giống như tất cả các loài thuộc chi Conus, chúng là loài săn mồi và có nọc độc. Chúng có khả năng "đốt" con người, do vậy khi cầm chúng phải hết sức cẩn thận.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

 The Conus Biodiversity website

D
Động vật được mô tả năm 1855


title: Calybites lepidella

text:
Calybites lepidella là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở New South Wales.

Ấu trùng ăn Glochidion ferdinandi. Chúng có thể ăn lá nơi chúng làm tổ.

Chú thích

Tham khảo

Calybites


title: Tipula omissinervis

text:
Tipula omissinervis là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Australia.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Trentepohlia chionopoda

text:
Trentepohlia chionopoda là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Trentepohlia
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Vellakinar

text:
Vellakinar là một thị xã panchayat của quận Coimbatore thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Vellakinar có dân số 9609 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Vellakinar có tỷ lệ 72% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 77%, và tỷ lệ cho phái nữ là 67%. Tại Vellakinar, 9% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Tamil Nadu


title: Wikimedia Commons

text:
Wikimedia Commons (cũng được gọi tắt là Commons hay Wikicommons) là kho hình ảnh, âm thanh, và tập tin phương tiện khác có nội dung tự do. Dự án này trực thuộc Quỹ Hỗ trợ Wikimedia. Các tập tin được truyền lên kho này được sử dụng ở các wiki khác của Wikimedia, kể cả Wikipedia, Wikibooks, và Wikinews, giống như các tập tin được truyền thẳng lên các wiki đó.

Dự án này do Erik Möller đề nghị vào tháng 3 năm 2004 và mở cửa ngày 7 tháng 9 năm 2004. Kho dùng chung này được thiết lập với một lý do quan trọng là để không cần phải làm việc nhiều lần quá giữa các dự án và phiên bản ngôn ngữ của Wikimedia, bởi vì một tập tin phải được truyền lên nhiều lần trên nhiều wiki riêng trước khi Commons được thành lập. Tính năng để sử dụng những tập tin của Commons ở dự án nào của Wikimedia được thực hiện và bật lên vào tháng 10 năm 2004.

Vẫn có thể truyền tập tin thẳng lên một wiki riêng, nhưng tại vì Commons có quy định tác quyền ngặt hơn phần nhiều dự án khác, tính năng truyền lên vẫn được giữ ở những wiki đó để truyền lên những tập tin không được vào Commons, như là hình ảnh được sử dụng hợp lý. Vào năm 2006, Wikimedia Commons nói riêng không cho phép truyền lên tập tin dưới điều kiện sử dụng hợp lý hay giấy phép phi tự do, chẳng hạn như các giấy phép mà hạn chế sử dụng thương mại hoặc cấm làm tác phẩm phái sinh. Các giấy phép hợp với dự án có Giấy phép Văn bản Tự do GNU (GFDL) và các loại giấy phép Attribution (ghi công) và ShareAlike (phát hành cùng giấy phép) của Creative Commons; dự án này cũng nhận các tập tin thuộc phạm vi công cộng và các tập tin mà Wikimedia giữ quyền.

Hình ảnh tiêu biểu

Chú thích

Xem thêm
 Creative Commons, dự án cung cấp nhiều loại giấy phép nội dung tự do và thư mục về tác phẩm có nội dung tự do
 Lưu trữ Internet, có sưu tập video trên mạng lớn nhất mà có thể truy nhập miễn phí
 Dự án Gutenberg, sưu tập văn kiện lớn nhất có nội dung tự do (có cả sách và bản nhạc)
 Ourmedia, lưu trữ tư liệu thuộc sở hữu cộng đồng

Liên kết ngoài

 Wikimedia Commons (tiếng Anh; phiên bản tiếng Việt đã lỗi thời)
 Wikimedia Commonplace , công cụ để truyền tập tin lên Wikimedia Commons, chạy trên Windows

Lưu trữ hình ảnh
Wiki
Website
Commons
Nội dung tự do
Trang web MediaWiki


title: 3016 Meuse

text:
3016 Meuse (1981 EK) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 1 tháng 3 năm 1981 bởi H. Debehogne ở La Silla.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 3016 Meuse

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1981


title: 9384 Aransio

text:
9384 Aransio (1993 TP26) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 9 tháng 10 năm 1993 bởi E. W. Elst ở Đài thiên văn Nam Âu.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 9384 Aransio

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Eric Walter Elst
Thiên thể phát hiện năm 1993


title: Nanh heo (thực vật)

text:
Cây nanh heo (danh pháp hai phần: Sansevieria cylindrica) hay ngà voi là một loài cây cảnh trồng chậu có nguồn gốc từ châu Phi vùng nhiệt đới (Angola), cây này được gây trồng rộng rãi để làm cảnh ở chậu hay viền lối đi trong vườn.

Đặc điểm
Cây nanh heo có thân rất ngắn, nhưng thân rễ bám chắc, mập, dài, mang 5-10 lá, xếp thành hai dãy trên mặt ngắn, nhưng thân trụ nhọn, có bẹ ở gốc, thuôn nhọn ở đỉnh, có rãnh, màu xanh đậm bóng có nhiều đốm vằn màu lục nhạt pha trắng làm thành các vân tròn.

Cụm hoa trên cuống chung dài, mập, thẳng đứng, ngắn hơn lá. Hoa màu trắng ngà có đốm hồng. cánh hoa 6 làm thành 1 ống mảnh trên chia 6 thùy dài. Nhị thò ra ngài bao hoa. Quả mọng có 1-3 hạt. Cây có dáng đẹp, dễ trồng, chịu được bóng, làm cây trang trí nội thất đẹp. Nhân giống bằng tách bụi, cắt các đoạn thân rễ có chồi và có rễ. Cây ít đòi hỏi đất đai tuy nhiên tránh úng ngập nước.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 Thongthiraj, Rahpee. "Get Inspired with Sansevierias: The Perfect Solution for Your Home Garden". California Cactus Center. Truy cập 2008-04-02.
 Lemke, Cal (2002-01-25). "Sanseviera cylindrica". Plant of the Week. University of Oklahoma Department of Biology and Microbiology. Truy cập 2008-04-02.
 "PlantFiles: Spear Sansevieria". PlantFiles. Dave’s Garden. Truy cập 2008-04-02.
 Erhardt, W. et al. 2008. Der große Zander: Enzyklopädie der Pflanzennamen. (Zander Ency) [lists as S. cylindrica Bojer].
 Liberty Hyde Bailey Hortorium. 1976. Hortus third. (Hortus 3) [lists as S. cylindrica Bojer].
 Merxmüller, H., ed. 1966–1972. Prodromus einer flora von Sudwestafrika. (F Namib) [mentions, lists as S. cylindrica Bojer].
 Oliver, D. et al., eds. v. 1-3, & W. T. Thiselton Dyer et al., eds. v. 4-10. 1868–1937. Flora of tropical Africa. (F TAfr) [lists as S. cylindrica Bojer].
 St. John, H. 1973. List and summary of the flowering plants in the Hawaiian islands. (L Hawaii) [lists as S. cylindrica Bojer].
 Walker, E. 1976. Flora of Okinawa and the southern Ryukyu Islands. (F Okin) [lists as S. cylindrica Bojer].
 Caring for Sansevieria cylindrica
 African Spear—How to Grow Sansevieria Cylindrica
http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/taxon.pl?33043

C
Thực vật Angola
Cây trồng trong nhà
Thực vật được mô tả năm 1837


title: Hamadryas chloe

text:
Hamadryas chloe là một loài cracker butterfly thuộc họ Nymphalidae. Nó được tìm thấy ở Surinam, Peru, Colombia, Bolivia và Brasil.

Phụ loài
Hamadryas chloe chloe (Surinam, Peru, Colombia)
Hamadryas chloe daphnis (Peru, Bolivia)
Hamadryas chloe rhea (Brazil)
Hamadryas chloe obidona (Brazil)

Hình ảnh

Tham khảo

s

Hamadryas (Nymphalidae)
Động vật Brasil


title: Lasioglossum silvestris

text:
Lasioglossum silvestris là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Michener mô tả khoa học năm 1980.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1980


title: Morsbach

text:
Morsbach là một đô thị ở Oberbergischer Kreis, trong Nordrhein-Westfalen, Đức.

Đô thị này có cự ly khoảng 50 km về phía đông Köln, ở góc nam của huyện Oberbergischen ở ranh giới của Nordrhein-Westfalen với Rhineland-Palatinate.

Các đơn vị giáp ranh

Các khu phố

Dân số Morsbach

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức


title: Kumbakonam

text:
Kumbakonam là một thành phố và khu đô thị của quận Thanjavur thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.

Địa lý
Kumbakonam có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 24 mét (78 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Kumbakonam có dân số 140.021 người. Phái nam chiếm 50% tổng số dân và phái nữ chiếm 50%. Kumbakonam có tỷ lệ 78% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 86%, và tỷ lệ cho phái nữ là 70%. Tại Kumbakonam, 10% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Tamil Nadu


title: Seppiana

text:
Seppiana là một đô thị ở tỉnh Verbano-Cusio-Ossola trong vùng Piedmont, có cự ly khoảng 120 km về phía đông bắc của Torino và khoảng 30 km về phía tây bắc của Verbania. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 176 người và diện tích là 5,7 km².

Seppiana giáp các đô thị: Calasca-Castiglione, Montescheno, Pallanzeno, Viganella, Villadossola.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Verbano-Cusio-Ossola
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: Na-lạc-ba

text:
Na-lạc-ba, Naropa (sa. nāropa, nāḍapāda, nāroṭapa, yaśabhadra, bo. ནཱ་རོ་པ་), 1016-1100 hay 956-1040, mệnh danh là "Kẻ vô uý", là một vị Đại sư Ấn Độ theo truyền thống Tantra của 84 vị Đại thành tựu (sa. mahāsiddha). Người truyền Mật giáo cho Sư là Tilopa (zh. 帝羅巴, bo. ti lo pa ཏི་ལོ་པ་), một những Đại thành tựu giả danh tiếng nhất.

Naropa được xem là người truyền những Giáo Pháp Đại thủ ấn và vì vậy phép tu này được gọi là Na-lạc lục pháp, "sáu pháp Yoga của Naropa ", được Đại dịch giả Marpa - Mã-nhĩ-ba (bo. mar pa མར་པ་) truyền qua Tây Tạng và ngày nay vẫn là một giáo pháp quan trọng của tông phái Ca-nhĩ-cư (bo. kagyupa བཀའ་བརྒྱུད་པ་). Naropa đã từng giữ trách nhiệm quan trọng tại viện Phật học Na-lan-đà và sau mới trở thành đệ tử của Tilopa. Sư sống cùng thời với Atisha.

Sư sinh ra trong một gia đình bán rượu, nhưng lại đi làm nghề đốn củi. Lúc nghe về một vị Du-già sư (sa. yogin) tên Tilopa, Sư liền xin theo học và phục vụ Thầy suốt 12 năm không hề than vãn, mặc dù bị Thầy đối xử tàn tệ. Lần nọ, Sư chịu phạm tội ăn trộm chỉ để làm vừa lòng Thầy. Sau thời gian thử thách này, Tilopa mới chịu giáo hóa, gọi Sư là "Đứa con uy tín và trì chí." Chỉ sáu tháng sau, Sư đắc quả Đại thủ ấn thành tựu pháp (sa. mahāmudrāsiddhi). Lời dạy cuối cùng của Tilopa cho Sư là "Không tưởng tượng, không suy ngẫm, không thiền, không tác động, giữ yên tịnh, không bám vào bất cứ đối tượng nào."

Naropa có nhiều môn đệ trở thành những Thành tựu giả, trong đó có Mã-nhĩ-ba (bo. mar pa མར་པ་) là người nổi tiếng nhất. Sư cũng có lần giữ một chức giảng dạy trong viện Phật học Siêu Giới (sa. vikramaśīla).

Chứng đạo ca của Naropa có những dòng sau:
Như đội quân đại đế
Chiếm trọn toàn lãnh thổ
Đất liền và biển cả
Tu sĩ nào biết vị
Của niềm vui tự tại
Của tự tính bẩm sinh
Kẻ đó thắng Luân hồi
Và thanh tịnh lên ngôi

Tham khảo

Fo Guang Ta-tz'u-tien 佛光大辭典. Fo Guang Ta-tz'u-tien pien-hsiu wei-yuan-hui 佛光大辭典編修委員會. Taipei: Fo-kuang ch'u-pan-she, 1988. (Phật Quang Đại Từ điển. Phật Quang Đại Từ điển biên tu uỷ viên hội. Đài Bắc: Phật Quang xuất bản xã, 1988.)
Das Lexikon der Östlichen Weisheitslehren, Bern 1986.

Đại sư Phật giáo
Phật giáo Tây Tạng
Sinh năm 1016
Mất năm 1100
Tăng sĩ Ấn Độ
Bồ Tát


title: Matallana de Torío

text:
Matallana de Torío là một đô thị trong tỉnh León, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 1.538 người.

Tham khảo

Đô thị ở León


title: Morum uchiyamai

text:
Morum uchiyamai là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Harpidae, họ ốc đàn.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Morum


title: (55878) 1997 VX7

text:
{{DISPLAYTITLE:(55878) 1997 VX7}}

(55878) 1997 VX7 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 3 tháng 11 năm 1997.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 55001–56000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1997
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Paramore

text:
Paramore (phiên âm quốc tế: /ˈpærəmɔər/) là một ban nhạc rock của Mỹ, được thành lập tại Franklin, Tennessee vào năm 2004, gồm có các thành viên Hayley Williams (hát chính/keyboard), Josh Farro (guitar chính/hát đệm), Taylor York (guitar rhythm), Jeremy Davis (guitar bass), và Zac Farro (trống). Nhóm đã cho ra album đầu tiên All We Know is Falling vào năm 2005, và album thứ 2 Riot! vào năm 2007, album đã được đề cử Grammy Award 2008 cho nghệ sĩ mới xuất sắc nhất, album còn nhận chứng nhận đĩa Bạch Kim tại Mỹ, và đĩa Vàng tại Anh và Ailen... Album thứ 3 Brand New Eyes phát hành năm 2009 là album thành công nhất của nhóm với việc đứng đầu nhiều bảng xếp hạng cũng như nhận nhiều đĩa vàng và bạch kim ở nhiều nước.

Lịch sử

2002-2006: Thành lập và All we know is falling

Năm 2002, khi 13 tuổi, giọng ca Hayley Williams rời quê hương Meridian, Lauderdale County, Mississippi đến Franklin, Williamson County, Tennessee, Mỹ, nơi cô đã quen anh em Josh và Zac Farro trong khi đi học ở một trường tư. Không lâu sau khi đến, cô bắt đầu tập thanh nhạc với Brett Manning, một giáo viên thanh nhạc, ca sĩ Mỹ. Trước khi tham gia Paramore, Williams và tay bass Jeremy Davis đã tham gia vào một ban nhạc funk có tên gọi The Factory, trong khi anh em Farro thường luyện tập cùng nhau sau giờ học. Ban nhạc chính thức được thành lập với Josh Farro (guitar chính/hát đệm), Zac Farro (trống), Jeremy Davis (bass) và Hayley Williams (hát chính) vào năm 2004, và thêm vào sau đó là một người hàng xóm của Williams, Jason Bynum (guitar rhythm). Họ chọn cái tên Paramore, có nguồn gốc là tên thời con gái của mẹ của một tay bass của nhóm trong suốt thời gian họ "vẫn còn chơi trong garage". Đến khi nhóm được biết ý nghĩa của từ đồng âm paramour ("người tình bí mật"), họ quyết định chọn cái tên, sử dụng cách viết Paramore. Bài hát đồng sáng tác đầu tiên của ban nhạc là "Conspiracy", sau đó đã được sử dụng trong album đầu tay của nhóm.

Trong những năm tiếp theo, Paramore biểu diễn tại những địa điểm bên ngoài vùng Nashville rộng lớn, kể cả lễ hội hòa nhạc Purple Door và Warped Tour. John Janick, CEO và đồng sáng lập của nhãn hiệu âm nhạc Fueled by Ramen, nắm giữ những bản demo của Paramore, và tới buổi biểu diễn Taste of Chaos tại Orlando, Florida để xem ban nhạc biểu diễn. Sau một buổi biểu diễn riêng nhỏ tại một kho hàng, ban nhạc đã ký hợp đồng với hãng vào tháng 4 - 2005.

Paramore trở lại Orlando để thu âm album đầu tay của họ, nhưng, không lâu sau khi tham gia, Davis đã rời khỏi ban nhạc vì một lý do cá nhân. Bốn thành viên còn lại của Paramore tiếp tục với album, sáng tác "All we know" về sự ra đi đó, và sau đó quyết định chọn All We Know is Falling làm nền tảng cho album. Bộ ảnh của album cũng phản chiếu lại nỗi đau của Paramore như lời giải thích của Williams, "Chiếc đi văng (trên bìa của All We Know is Falling) trống không và bóng tối ra đi; tất cả đều về việc Jeremy đã rời bỏ chúng tôi, và chúng tôi cảm thấy như có một khoảng trống." Qua trình ghi âm All we know is falling tốn 3 tuần, và thành viên quảng bá cho album chỉ gồm 4 người còn lại. Trước chuyến lưu diễn, ban nhạc đã bổ sung John Hembree (bass) vào nhóm để thay thế cho Davis. Trong suốt mùa hè, Paramore đã được giới thiệu trên Shira Girl Stage của 2005 Warped Tour. Sau khi được ban nhạc đề nghị, Davis trở lại Paramore, sau 5 tháng, đúng lúc Hembrey ra đi. All We Know is Falling được phát hành vào ngày 24 tháng 7 năm 2005 và đạt vị trí thứ 30 trên Billboard's Heatseekers Chart. Paramore phát hành "Pressure" làm single đầu tiên cho album, video được đạo diễn bởi Shane Drake, nhưng ca khúc đã không lọt được vào các bảng xếp hạng. Vào tháng 7, "Emergency" được phát hành làm single thứ hai, video là sự tái hợp của ban nhạc và đạo diễn Shane Drake và có sự tham gia của Hunter Lamb, người thay thế Bynum chơi guitar. Video "Emergency" là một buổi biểu diễn khác của Paramore, lần này họ hóa trang với những trang phục "máu me". Single thứ ba "All we know", được phát hành với thời lượng giới hạn, và video là tập hợp của những buổi biển diễn và những cảnh hậu trường.

Vào tháng 1 - 2006, họ tham gia vào the Winter Go West Tour, ở đó, họ đã chơi bên cạnh các ban nhạc của Seattle như Amber Pacific và The Lashes, và trong tháng 1, hát chính Wiliams đã hát chung ca khúc "Keep Dreaming Upside Down" với October Fall. Trong mùa xuân 2006, Paramore tham gia vào tuor quảng bá cho cả Bayside và sau đó, The Rocket Summer. Họ lưu diễn tại Anh từ 5 - 15 tháng 10 năm 2006, và kết thúc ở London, tại The Mean Fiddler. Ban nhạc sau đó đã cover lại ca khúc "My Hero" của Foo Fighters cho album nhạc phim Sound of Superman, album được phát hành vào ngày 26 tháng 6 năm 2006. Trong suốt mùa hè 2006, Paramore đã chơi cho Warped Tour, chủ yếu trên sân khấu Volcom và Hurley, và đêm đầu tiên trên sân khấu chính của họ là vào một ngày tại quê nhà ở Nashville. Tour lưu diễn quảng bá đầu tiên tại Mỹ của Paramore bắt đầu vào ngày 2 tháng 8 năm 2006, với sự hỗ trợ từ This Providence, Cute Is What We Aim For, và Hit the Lights trong show cuối cùng ở Nashville. Năm đó họ được bình chọn là "Ban nhạc mới xuất sắc nhất", và Williams đứng thứ 2 trong hạng mục "Nữ nghệ sĩ quyến rũ nhất" bởi độc giả của tạp chí Kerrang! của Anh.

Năm 2007, Paramore được tạp chí NME của Anh nêu tên như là một trong 10 ban nhạc được chú ý trong "New noise 2007". Vào tháng 1, ban nhạc đã chơi acoustic cho lễ mở màn của Warped Tour tại Rock and Roll Hall of Fame, và bộ váy Williams mặc trong video "Emergency" cũng được mặc vào dịp này. Paramore cũng được giới thiệu trên tạp chí Kerrang! một lần nữa, tuy vậy, Williams tin rằng bài viết là một miêu tả không đúng về ban nhạc. đặc biệt vì nó tập trung vào cô như là nhân tố chính. Sau đó, Williams đã viết một bài phản hồi trên trang LiveJournal của nhóm, với một đoạn nói rằng, "chúng tôi có thể làm được mà không cần một trang bìa. Xin lỗi, nếu tôi có xúc phạm đến bất cứ ai ở Kerrang! nhưng tôi không nghĩ rằng có một chút sự thật nào trong bài viết này." Trong tháng 4, Williams đã hát chung với The Chariot trong ca khúc "Then Came To Kill". Họ có một tour quảng bá vào đầu năm 2007 với This Providence, The Almost và Love Arcade.

2007-2008: Riot! và các dự án khác

Trước khi bắt tay vào ghi âm album tiếp theo, Davis đã từng suýt bị cho ra khỏi band do thiếu đạo đức nghề nghiệp và bất đồng với 3 thành viên còn lại. Sau khi bàn bạc Davis ở lại và chơi bass đồng thời Taylor York trở thành guitar chính của nhóm. Trước đó York đã từng chơi vs anh em Farro trước khi cả hai gặp Williams. Album thứ 2 Riot! được bắt đầu thu âm vào tháng 1 năm 2007 và được phát hành ngày 21 tháng 6 năm 2007 với nhà sản xuất David Bendeth. Album đã bán được 44000 bản ở tuần đầu tiên và xếp vị trí 20 trên Billboard 200, xếp thứ 24 tại UK. Album được đề cử cho hạng mục nghễ sĩ mới xuất sắc giải Grammy Award năm 2008, các single gồm Misery Business, Crushcrushcrush. Đây là album được đánh giá cao nhất trong sự nghiệp của nhóm.

Năm 2008 ca khúc mới của Paramore, "Decode", là single chính của bộ phim chuyển thể Chạng vạng. Một ca khúc khác có tên "I Caught Myself" cũng có trong nhạc phim. Ban nhạc bắt đầu phát hành video vào 13 tháng 10 và Hayley Williams post bộ ảnh cua video lên trang web của ban nhạc. "Decode" được phát hành vào ngày 1 tháng 10 năm 2008 trên trang web Fanclub của Paramore cũng như trang web của Stephenie Meyer. Video đã đứng đầu vào ngày 3-11. Hot Topic đã lưu trữ nhạc phim trên máy chủ vào ngày 24 tháng 10 năm 2008, và album được phát hành vào ngày 4 tháng 11 năm 2008. Border đã phát hành một phiên bản nhạc phim độc quyền, trong đó giới thiệu một phiên bản acoustic của "Decode".

Ban nhạc đã phát hành một live album có tên The Final Riot! vào ngày 25 tháng 11 năm 2008. Album bao gồm một bonus DVD ghi hình đầy đủ một buổi biểu diễn tại Chicago, IL cũng như một bộ phim tài liệu độc quyền về những hình ảnh hậu trường-40 days of RIOT!.

2009 - 2011: Brand New Eyes, sự ra đi của Farros và Singles Club
Vào ngày 29/9/2009, Paramore phát hành album studio thứ 3 mang tên "Brand new eyes", với nhà sản xuất Rob Cavalo, người đã từng sản xuất cho nhiều album của Green Day và album đình đám "The Black Parade" của My Chemical Romance. Ngày 13/8/2009, single đầu tiên nằm trong album Brand new eyes "Ignorance" được ra mắt và công chiếu trên các kênh của MTV. Video clip của single thứ 2 "Brick By Boring Brick" được chiếu lần đầu trên website chính thức của band vào ngày 23/11/2009. Video clip được quay ở Los Angeles vào ngày 8/10/2009, đạo diễn bởi Meiert Avis. Đây cũng là album cuối cùng nhóm thu âm cùng 2 thành viên Josh và Zac Farro.

Tháng 12 năm 2010 sau 1 loạt tranh cãi lùm xùm kéo dài 2 thành viên là Josh và Zac đã rời khỏi nhóm. Nguyên nhân được cho là có những bất đồng giữa các thành viên. Paramore sau đó chỉ còn 3 thành viên là Hayley, Taylor và Jeremy hoạt động. Nhóm cũng đã chiêu mộ 2 thành viên tạm thời là Justin York và Josh Freese cho Tuor lưu diễn Nam Mỹ. Josh và Zac Farro cũng thành lập ban nhạc mới của riêng họ Novel American.

Ngày 3 tháng 6 năm 2011, Paramore phát hành đĩa đơn Monster, nằm trong album Transformers: Dark of the Moon soundtrack, trên YouTube. Đây là ca khúc đầu tiên của paramore sau khi 2 anh em nhà Farro rời band.

Ngày 9 tháng 6 năm 2011, Hayley Williams thông báo rằng ban nhạc đang bắt đầu viết các ca khúc cho album thứ tư, và họ hi vọng sẽ bắt đầu ghi âm vào cuối năm để tới đầu năm 2012 album sẽ được phát hành.

Vào ngày 11 tháng 10 năm 2011, Paramore tuyên bố rằng họ sẽ phát hành một bài hát mới cho mỗi tháng còn lại của năm 2011. Ban nhạc đã thiết lập  Câu lạc bộ Singles  trên trang web của họ để người hâm mộ có cơ hội mua đĩa đơn khi chúng được phát hành, vì chúng được phát hành độc quyền thông qua Câu lạc bộ Singles và do đó không được bán ở nơi khác. Một bài hát có tên "Renegade", được công chiếu vào ngày thông báo, với "Hello Cold World" vào ngày 7 tháng 11 và "Trong đám tang" vào ngày 5 tháng 12. Năm 2011, cựu thành viên Josh Farro, thành lập Tiểu thuyết Mỹ. Zac Farro sau đó gia nhập ban nhạc.

2012-2015: Paramore và Davis' lối thoát thứ ba
Ngày 18 tháng 4 năm 2012, Williams thông báo trên trang chủ rằng nhà sản xuất cho album mới của họ sẽ là Justin Meldal-Johnsen. Ngày 2 tháng 7 năm 2012, trên Twitter, nhóm thông báo rằng Ilan Rubin, tay trống từng làm việc cho nhóm Lostprophets, hiện đang làm cho Angels & Airwaves và Nine Inch Nails sẽ chơi trống cho album thứ tư của nhóm. Album thứ 4 "Paramore" đã chính thức được phát hành vào ngày 5 tháng 4 năm 2013 và đứng vị trí số 1 tại bảng xếp hạng album Mỹ Billboard 200. Đĩa đơn đầu tiên của album "Now" được phát hành trực tuyến vào ngày 22 tháng 1 năm 2013, và đĩa đơn thứ hai của album, "Still Into You", đã được phát hành vào ngày 14 tháng 3 năm 2013. Đĩa đơn thứ ba, "Daydreaming", đã được phát hành vào ngày 2 tháng 12 năm 2013. Đĩa đơn thứ tư của album "Ain't It Fun" được phát hành vào ngày 4 tháng 2 năm 2014 trở thành bài hát xếp hạng cao nhất của ban nhạc ở Hoa Kỳ khi giành được giải cho hạng mục Best Rock Song tại Lễ trao giải Grammy thường niên lần thứ 57. Vào ngày 24 tháng 11 năm 2014, album Paramore: Self-Titled Deluxe đã được phát hành, trong đó bao gồm một bản làm lại của "Hate to See Your Heart Break", một bài hát trong album Paramore, với sự tham gia của giọng ca Joy Williams; Đây là sự cộng tác đầu tiên của ban nhạc với 1 nghệ sĩ khác. Vào ngày 14 tháng 12 năm 2015, tay bass Jeremy Davis rời khỏi ban nhạc. Tháng 3 năm 2016, Davis tham gia vào cuộc chiến pháp lý với Paramore, anh tuyên bố có đủ điều kiện để nhận quyền lợi từ việc kinh doanh các sản phẩm âm nhạc của nhóm với tư cách là đồng sở hữu ban nhạc.

2016-2019: Zac Farro trở lại và After Laughter
Vào ngày 19 tháng 1 năm 2016, Williams thông báo trên Twitter rằng ban nhạc đang trong quá trình viết album thứ năm của họ. Vào ngày 8 tháng 6 năm 2016, ban nhạc đã đăng một đoạn video ngắn trong studio để quảng cáo trên các mạng xã hội của họ. Điều này được chú ý bởi một số hình ảnh của cựu tay trống Zac Farro và nhà sản xuất Justin Meldal-Johnsen, dẫn tới sự dự đoán của các fan và các phương tiện truyền thông về sự trở lại của Zac Farro. Ngày 2 tháng 2 năm 2017, ban nhạc tuyên bố Farro sẽ trở lại làm tay trống chính thức của ban nhạc. Vào ngày 19 tháng 4 năm 2017, Paramore phát hành đĩa đơn mới "Hard Times" và album mới của họ, After Laughter được phát hành vào ngày 12 tháng 5 năm 2017.

2020-present: This Is Why
Vào ngày 11 tháng 5 năm 2020, Williams hé lộ khả năng trở lại với âm thanh do guitar điều khiển hơn trong album thứ sáu của ban nhạc, nhận xét: "Chúng tôi nhận thấy mình đang nghe rất nhiều bản nhạc cũ mà chúng tôi đã lớn lên và được truyền cảm hứng."

Vào tháng 1 năm 2022, có thông tin xác nhận rằng ban nhạc đã vào phòng thu để thực hiện album phòng thu thứ sáu sắp tới của họ. Ban nhạc mô tả album là "nặng tiếng guitar" hơn. Vào ngày 18 tháng 1, ban nhạc được thông báo sẽ dẫn đầu lễ hội When We Were Young mới thành lập có trụ sở tại Las Vegas cùng với My Chemical Romance vào ngày 22 tháng 10 năm 2022, đây là một trong những buổi biểu diễn trực tiếp đầu tiên mà ban nhạc biểu diễn kể từ tháng 9 năm 2018. Vào ngày 10 tháng 5, có thông báo rằng ban nhạc sẽ dẫn đầu Lễ hội giới hạn thành phố Austin ở Austin, Texas trong tháng 10 vào ngày 9 và 16 cùng năm, cùng với Red Hot Chili Peppers, P!nk và Lil Nas X.

Vào ngày 15 tháng 7 năm 2022, có thông báo rằng Paramore sẽ bắt đầu chuyến lưu diễn vào tháng 10 và tháng 11 năm 2022. Vào ngày 28 tháng 9 năm 2022, ban nhạc phát hành bài hát "This Is Why" là đĩa đơn chính của This Is Why, phát hành vào ngày 10 tháng 2 năm 2023. Vào tháng 11 năm 2022, ban nhạc đã thay đổi bìa album cho album cùng tên năm 2013 của họ thành hình ảnh của Hayley Williams từ phía sau. Vào ngày 8 tháng 12 năm 2022, ban nhạc phát hành đĩa đơn thứ hai, "The News". Vào ngày 12 tháng 1 năm 2023, ban nhạc phát hành đĩa đơn thứ ba, "C’est Comme Ça". Paramore đã được đề cử cho Nhóm nhạc được yêu thích nhất tại 2023 Kids' Choice Awards. Vào ngày 6 tháng 2 năm 2023, ban nhạc ra mắt bài hát "Running Out of Time" tại buổi ra mắt album của họ ở Nashville. Vào ngày 16 tháng 2 năm 2023, ban nhạc phát hành video âm nhạc cho đĩa đơn thứ tư của album, "Running Out of Time".

Các thành viên
Thành viên hiện tại
 Hayley Williams – lead vocals, keyboards (2004-nay)
 Taylor York – rhythm guitar, backing vocals, keyboards (2007–nay), lead guitar (2010–nay), drums, percussion (2010–2016)
 Zac Farro – drums, percussion (2004–2010, 2017–nay)

Thành viên cũ
 John Hembree – bass guitar (2005)
 Jason Bynum – rhythm guitar/backing vocals (2004–2005)
 Hunter Lamb – rhythm guitar (2005–2007)
 Josh Farro – lead guitar, backing vocals (2004–2010)
 Jeremy Davis – bass guitar (2004–2015)

 Thành viên đi Tour (hiện hành)
 Justin York – rhythm guitar/backing vocals (2010–nay)
 Joey Howard – bass guitar (2016–nay)
 Logan MacKenzie - rhythm guitar, keyboard (2017–nay)
 Joseph Mullen - percussion, drums (2017–nay)

 Thành viên đi Tour (Tạm thời)
 Josh Freese – drums (2010–2011)
 Jason Pierce – drums (2011–2012)
Hayden Scott – drums (2012)
 Ilan Rubin – drums (2012–2013)
 Miles McPherson – drums (2013)

Timeline

Các album

Album phòng thu

 All We Know Is Falling (2005)
 Riot! (2007)
 Brand New Eyes (2009)
 Paramore (2013)
 After Laughter (2017)

Album live
 Live in the UK 2008 (2008)
 The Final Riot! (2008)

Giải thưởng

Trong số các giải thưởng, Paramore đã được đề cử ba giải Grammy.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Ban nhạc Mỹ
Người đoạt giải Grammy
Nhóm Alternative rock từ Tennessee


title: Bulbophyllum reclusum

text:
Bulbophyllum reclusum là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

reclusum]]

R


title: Châtel-de-Neuvre

text:
Châtel-de-Neuvre  là một xã ở tỉnh Allier thuộc miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Allier

Tham khảo

‘‘Dựa trên bài ở Wikipedia tiếng Pháp.’’

Chateldeneuvre


title: Albestroff

text:
Albestroff là một xã trong vùng Grand Est, thuộc tỉnh Moselle, quận Château-Salins, tổng Albestroff. Tọa độ địa lý của xã là 48° 55' vĩ độ bắc, 06° 51' kinh độ đông. Albestroff nằm trên độ cao trung bình là 235 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 215 mét và điểm cao nhất là 273 mét. Xã có diện tích 19,3 km², dân số vào thời điểm 1999 là 639 người; mật độ dân số là 33 người/km².

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Xã của Moselle


title: Stigmella sanguisorbae

text:
Stigmella sanguisorbae là một loài bướm đêm thuộc họ Nepticulidae. Nó được tìm thấy ở Đức và Ba Lan to Thụy Sĩ, Áo và Hungary.

Ấu trùng ăn Sanguisorba officinalis. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Fauna Europaea
bladmineerders.nl

S
Côn trùng châu Âu


title: Libnotes shawi

text:
Libnotes shawi là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Libnotes
Limoniidae ở vùng Afrotropic


title: Nyctiophylax icelus

text:
Nyctiophylax icelus là một loài Trichoptera trong họ Polycentropodidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Nyctiophylax


title: 393 Lampetia

text:
393 Lampetia là một tiểu hành tinh khá lớn ở vành đai chính. Nó được Max Wolf phát hiện ngày 4.11.1894 ở Heidelberg và được đặt theo tên Lampetia trong thần thoại Hy Lạp.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Orbital simulation from JPL (Java) / Ephemeris

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1894
Được phát hiện bởi Max Wolf


title: Bligny-lès-Beaune

text:
Bligny-lès-Beaune  là một xã ở tỉnh Côte-d’Or trong vùng Bourgogne-Franche-Comté, phía đông nước Pháp. Khu vực này có độ cao từ 199-225 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Blignylesbeaune


title: Anathamna

text:
Anathamna là một chi bướm đêm thuộc phân họ Olethreutinae trong họ Tortricidae.

Các loài
Anathamna anthostoma Meyrick, 1928
Anathamna chionopyra Diakonoff, 1953
Anathamna megalozona Meyrick, 1916
Anathamna neospermatophaga Pooni & Rose, 2005
Anathamna ostracitis Meyrick, 1911
Anathamna plana Meyrick, 1911
Anathamna syringias Meyrick, 1911

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

 tortricidae.com

Enarmoniini


title: Grabowskia sodiroi

text:
Grabowskia sodiroi là một loài thực vật thuộc họ Solanaceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador.

Chú thích

Tham khảo
 Montúfar, R. & Pitman, N. 2004. Grabowskia sodiroi . 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 8 năm 2007.

Grabowskia
Thực vật đặc hữu Ecuador


title: (18536) 1996 XN15

text:
{{DISPLAYTITLE:(18536) 1996 XN15}}

(18536) 1996 XN15 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 10 tháng 12 năm 1996.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 18001–19000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1996
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Hydrodessus surinamensis

text:
Hydrodessus surinamensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Young miêu tả khoa học năm 1970.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Hydrodessus


title: Larzac, Dordogne

text:
Larzac là một xã của Pháp, nằm ở tỉnh Dordogne trong vùng Aquitaine của Pháp. Xã này có diện tích 6,78 km2, dân số năm 1999 là 115 người. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 140 m trên mực nước biển.

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Larzac trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Larzac


title: Lasioglossum bakeri

text:
Lasioglossum bakeri là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Pauly mô tả khoa học năm 2001.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 2001


title: Chimarra krugeri

text:
Chimarra krugeri là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi
Chimarra


title: Nguyệt Đình

text:
Nguyễn Phúc Vĩnh Trinh (chữ Hán: 阮福永禎; 21 tháng 6 năm 1824 - 18 tháng 4 năm 1892), biểu tự Trọng Khanh (仲卿), hiệu Nguyệt Đình (月亭), là một công chúa nhà Nguyễn, người chị cả trong ba cô em gái của Tùng Thiện Vương Miên Thẩm, một thi sĩ rất nổi tiếng trong văn đàn không chỉ thời Nguyễn mà còn trong toàn bộ lịch sử Việt Nam.

Bà cùng hai cô em là Mai Am và Huệ Phố được gọi chung là Nguyễn triều Tam Khanh (阮朝三卿).

Tiểu sử
Nguyễn Phúc Vĩnh Trinh sinh ngày 25 tháng 5 năm Giáp Thân (tức ngày 21 tháng 6 năm 1824), là con gái thứ 18 của Minh Mạng, mẹ là Thục tần Nguyễn Thị Bửu (阮氏宝). Năm 1849, bà cùng hai em là Mai Am và Huệ Phố theo mẹ ra ở Tiêu Viên trong phủ của anh trai là Tùng Thiện vương Miên Thẩm. Vốn thông minh, ham đọc sách, lại được anh trai là Tùng Thiện vương chỉ bảo nên bà sớm làu thông kinh truyện.

Năm 1850, bà kết hôn với Phạm Đăng Thuật, con trai thứ 18 của đại thần Đức quốc công Phạm Đăng Hưng và là em trai của Nghi Thiên Chương hoàng hậu. Hai vợ chồng sống hạnh phúc, xướng họa tương đắc. Bà tuy lấy chồng người họ quý thích, mà khiêm tốn giữ gìn, không ưa xa xỉ, duy chỉ thích sách vở mà thôi. Hai vợ chồng chỉ sinh được một gái tên Uyển La (1857 - 1861) nhưng mất sớm.

Năm 1861, phò mã Phạm Đăng Thuật vâng mệnh vào Nam Kỳ xem xét rồi chết việc nước. Tự Đức rất thương tiếc, truy tặng hàm Quang Lộc tự khanh. Kể từ đó, bà thủ tiết, nuôi cháu là Phạm Đăng Tiến (con của Phạm Đăng Thiệu) làm thừa tự, nhưng rồi thấy Tiến vô hạnh, bà từ bỏ, dựng từ đường riêng ở trước mộ chồng.

Năm Tự Đức thứ 20 (1876), bà được sách phong làm Quy Đức Công chúa (歸德公主). Năm 1875, bà tâu xin được giao cho xã sở tại (Dương Xuân), chọn người coi giữ việc thờ cúng nơi từ đường.

Ngày 22 tháng 3 năm Nhâm Thìn (tức 18 tháng 4 năm 1892) triều Thành Thái, công chúa qua đời, hưởng thọ 68 tuổi, được táng chung một chỗ với chồng, vua cho thụy là Cung Thục (恭淑) hoặc Mỹ Thục (美淑)  Lăng tẩm của công chúa Quy Đức và phò mã Thuật hiện tọa lạc trên đường Lê Ngô Cát, phường Thủy Xuân, Huế; bên trong khuôn viên lăng có một ngôi mộ nhỏ của Uyển La, con gái của hai người.

Tác phẩm
Công chúa Vĩnh Trinh có để lại Nguyệt Đình thi thảo (月亭詩草), được Tuy Lý Vương Miên Trinh đề tựa khen ngợi (dịch):

Xưa, phần nước Vệ ở Biến phong trong kinh Thi, bài Tái Trì là thơ của phu nhân Hứa Mục công, bài Hà Quảng là thơ của phu nhân Tống Hoàn công, thảy thảy phát ra từ tình cảm mà dừng lại ở lễ nghĩa, cho nên quốc sử khen ngợi và học giả tôn sùng.
Nay việc làm của em, nhất nhất đều ngay chính. Như thế dù không có thơ cũng đã đủ để lưu truyền rồi, huống chi còn có thơ nữa, thì những người thu thập về sau mà ta biết thế nào cũng có, ắt chẳng đáng chép đi in lại vài lần sao!

Tập thơ chưa được in ấn và hiện nay đã bị thất lạc.

Tham khảo
 Hội đồng trị sự Nguyễn Phúc Tộc (1995), Nguyễn Phúc Tộc thế phả , Nhà xuất bản Thuận Hóa
 Quốc sử quán triều Nguyễn (2006), Đại Nam liệt truyện chính biên, Tổ Phiên dịch Viện Sử học dịch, Nhà xuất bản Thuận Hóa
 Quốc sử quán triều Nguyễn (2006), Đại Nam thực lục chính biên, Tổ Phiên dịch Viện Sử học dịch, Nhà xuất bản Giáo dục

Chú thích

Hoàng nữ Minh Mạng
Công chúa nhà Nguyễn
Nhà thơ Việt Nam


title: (24783) 1993 SQ13

text:
{{DISPLAYTITLE:(24783) 1993 SQ13}}

(24783) 1993 SQ13 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henri Debehogne và Eric Walter Elst ở Đài thiên văn La Silla ở Chile ngày 16 tháng 9 năm 1993.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 24001–25000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1993
Được phát hiện bởi Eric Walter Elst
Được phát hiện bởi Henri Debehogne
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Duguay-Trouin (lớp tàu tuần dương)

text:
Lớp tàu tuần dương Duguay-Trouin bao gồm ba chiếc tàu tuần dương hạng nhẹ được chế tạo cho Hải quân Pháp vào đầu những năm 1920 và đã tham gia Chiến tranh Thế giới thứ hai.

Số phận của những con tàu này sau khi Pháp đầu hàng phản ảnh sự phân hóa tư trong tưởng lực lượng vũ trang Pháp vào lúc đó: một chiếc bị chiếm giữ rồi sau đó gia nhập lực lượng Pháp Tự do, một chiếc khác hai lần kháng cự lại lực lượng Đồng Minh và bị phá hủy, trong khi chiếc thứ ba bị giải giới tại một cảng thuộc địa Pháp và cuối cùng bị đánh chìm.

Thiết kế
Thiết kế của lớp Duguay-Trouin là kết quả của một quá trình bị kéo dài vốn đã bắt đầu vào giữa năm 1919, với tư tưởng xem Ý là đối thủ tiềm năng. Một thiết kế chi tiết (Dự án 171) đã được hoàn tất vào cuối năm 1919, nhưng với thái độ dè dặt đáng kể của Hải quân, Tổng Tham mưu trưởng đã rút lại nó vào tháng 2 năm 1920. Đang khi việc thảo luận vẫn tiếp tục, họ có cơ hội so sánh với những tàu tuần dương của các cường quốc hải quân khác vừa mới đưa vào hoạt động. Những thiết kế của nước ngoài thực sự vượt trội hơn, đặc biệt là về vũ khí.

Vào cuối năm 1920, sau khi xem xét bản sao kế hoạch lớp tàu tuần dương Omaha của Hải quân Hoa Kỳ, bốn thiết kế đ̃a được vạch ra; tất cả đều dựa trên thiết kế lườn tàu của Omaha, với tám khẩu pháo 155 mm mới được thiết kế và bốn khẩu pháo phòng không 75 mm cùng 12 ống phóng ngư lôi. Khác biệt giữa các thiết kế là ở cách bố trí hệ thống động lực và sơ đồ bảo vệ.

Thiết kế C được chọn để được vẽ kiểu chi tiết. Lớp tàu mới sẽ đạt được tốc độ , sử dụng nồi hơi đốt dầu và turbine giảm tốc một tầng, và có một sự bảo vệ tối thiểu với những tấm chắn mảnh đạn cho các khẩu đội pháo. Vũ khí chính là kiểu pháo mới M1920 nạp bằng khóa nòng với cỡ nòng 155 mm, dựa trên một kiểu vũ khí của bộ binh với tầm bắn 26,1 km; trong hoạt động, kiểu vũ khí này tỏ ra chậm chạp. Pháo phòng không 75 mm thuộc kiểu M1922. Việc đặt hàng được tiến hành vào năm 1922 dựa trên căn bản này, bất chấp những nỗ lực kiên quyết nhằm "cải thiện" thêm thiết kế.

Như được dự tính, những chiếc trong lớp Duguay-Trouin tỏ ra nhanh và kinh tế, cho dù có tầm hoạt động hạn chế. Không có chiếc nào với vỏ giáp nhẹ như thế được thử nghiệm trong chiến đấu vớ một đối thủ cân xứng: Primauguet bị mất tại Casablanca trước một đối phương có số lượng áp đảo tuyệt đối.

Cải biến
Sau khi hoàn tất, một máy phóng được trang bị trên sàn sau các con tàu, thoạt tiên với hai thủy phi cơ Gourdou-Leseurre GL-812, sau này là kiểu GL-832. Duguay-Trouin và Primauguet sau đó được trang bị một chiếc Loire-Nieuport 130 vào những năm 1930.

Vào năm 1942, dàn hỏa lực phòng không của Primauguet được tăng cường. Sau khi quay trở lại hàng ngũ Đồng Minh, Duguay-Trouin được tháo dỡ các ống phóng ngư lôi và thiết bị của thủy phi cơ vào năm 1943, dàn hỏa lực phòng không được tăng cường vào năm 1942 và một lần nữa vào năm 1944, khi nó cũng được bổ sung hệ thống radar.

Những chiếc trong lớp

Tham khảo

Lớp tàu tuần dương

Tàu tuần dương của Hải quân Pháp
Tàu tuần dương trong Thế Chiến II


title: Mulsanteus subsericeus

text:
Mulsanteus subsericeus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1863.

Chú thích

Tham khảo

Mulsanteus


title: Vraincourt

text:
Vraincourt là một xã thuộc tỉnh Haute-Marne trong vùng Grand Est đông bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 236 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Haute-Marne


title: Deronectes balkei

text:
Deronectes balkei là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Fery & Hosseinie miêu tả khoa học năm 1998.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Deronectes


title: Ý Yên

text:
Ý Yên là một huyện nằm ở phía tây tỉnh Nam Định, Việt Nam.

Vị trí địa lý
Huyện Ý Yên nằm ở phía tây của tỉnh Nam Định, nằm cách thành phố Nam Định khoảng 27 km về phía tây, cách trung tâm thủ đô Hà Nội khoảng 117 km, có vị trí địa lý:

Phía đông giáp huyện Vụ Bản
 Phía tây giáp huyện Gia Viễn, huyện Hoa Lư và thành phố Ninh Bình thuộc tỉnh Ninh Bình
 Phía nam giáp huyện Nghĩa Hưng và huyện Yên Khánh, tỉnh Ninh Bình
 Phía bắc giáp huyện Bình Lục và huyện Thanh Liêm thuộc tỉnh Hà Nam.

Dân số năm 2009 là 247.718 người. 10% dân số theo đạo Thiên Chúa.

Giao thông

Ý Yên có đường cao tốc Cầu Giẽ – Ninh Bình và đường cao tốc Cao Bồ – Mai Sơn đi qua các xã phía Tây của huyện, có đường sắt Bắc Nam đi qua và có các tuyến quốc lộ như quốc lộ 10, quốc lộ 38B, quốc lộ 37B, quốc lộ 37C. Trên tuyến quốc lộ 37B có phà Đống Cao nối liền hai huyện Nghĩa Hưng và Ý Yên. Quốc lộ 37C nối từ Hưng Thi (Lạc Thủy) qua Nho Quan, Gia Viễn (Ninh Bình) tới Quốc lộ 37B tại xã Ninh Cường. Trong huyện còn có các tuyến tỉnh lộ như 484 (Đường 64 cũ); tỉnh lộ 485 (Đường 57 cũ); tỉnh lộ 486 (Đường 12 cũ).

Ý Yên có sông Đáy, sông Đào hay còn gọi là sông Nam Định, sông Sắt và sông Chanh chảy qua, tạo nên các tuyến giao thông thủy quan trọng.

Làng nghề

 Làng nghề đúc đồng Vạn Điểm (thị trấn Lâm)
 Làng cơ khí đúc và làm trống cổ truyền Tống Xá (thị trấn Lâm)
 Làng nghề mộc chạm khắc Tân Ninh (thị trấn Lâm)
 Làng điêu khắc đồ gỗ mỹ nghệ Ninh Xá (Yên Ninh)
 Làng nghề điêu khắc gỗ La Xuyên (Yên Ninh)
 Làng nghề điêu khắc gỗ Lũ Phong (Yên Ninh)
 Làng nghề điêu khắc gỗ Trịnh Xá (Yên Ninh)
 Làng nghề Sơn mài Cát Đằng (Yên Tiến)
Làng nghề sản xuất hàng mỹ nghệ, tre nứa Thượng Thôn (Yên Tiến)
Làng nghề mây tre đan Đồng Lạc (Yên Thắng)
Làng nghề xây dựng Phúc Chỉ (Yên Thắng)
Làng nghề làm nón thôn Nhuộng (Yên Trung)
Làng nghề đan nón Mạc Sơn (Yên Trung)
Làng nghề xây dựng Yên Cường
Làng nghề xây dựng dựng Yên Phong
Nghề sản xuất vật liệu xây dựng Đồng Cách (Yên Phong)
Nghề chế biến thực phẩm Thiện Mỹ (Yên Mỹ)
Làng nghề nấu rượu Quang Trung (Yên Phú)
Nghề thêu ren Yên Trung
Làng nghề mộc chạm khắc Đằng Động (Yên Hồng)
Làng nghề đan băng giang Yên Đồng
Làng nghề may Vĩnh Trị (Yên Trị).

Hành chính
Huyện Ý Yên có 31 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm thị trấn Lâm (huyện lỵ) và 30 xã: Yên Bằng, Yên Bình, Yên Chính, Yên Cường, Yên Dương, Yên Đồng, Yên Hồng, Yên Hưng, Yên Khang, Yên Khánh, Yên Lộc, Yên Lợi, Yên Lương, Yên Minh, Yên Mỹ, Yên Nghĩa, Yên Nhân, Yên Ninh, Yên Phong, Yên Phú, Yên Phúc, Yên Phương, Yên Quang, Yên Tân, Yên Thắng, Yên Thành, Yên Thọ, Yên Tiến, Yên Trị, Yên Trung.

Lịch sử
Ý Yên ngày xưa vốn là phần đất quan trọng thuộc phủ Ứng Phong vào thế kỷ XII-XIII; Ý Yên khi đó được xem là khu vực phụ cận của Cố đô Hoa Lư, đồng thời nằm trên đường thiên lý từ Hoa Lư ra Thăng Long nên được các vua Lý, Trần quan tâm phát triển nông nghiệp và xây dựng thành trung tâm Phật giáo. Thời Lý, trung tâm tôn giáo Chương Sơn với tháp Vạn Phong Thành Thiện trên núi Ngô Xá ( Yên Lợi) được xây dựng với quy mô to lớn vào bậc nhất nhì thời đó. Đời Trần, Hoàng đế Trần Nhân Tông - đệ nhất thiền phái Trúc Lâm - đã cho dựng chùa Linh Quang, còn gọi là chùa trăm gian, tại xã Yên Khánh. Cũng vào thời Trần, cuối thế kỷ XIV, chùa Đô Quan, xã Yên Khang được xây dựng, chứng tích còn lại là bệ đá hình hộp hoa sen ở bái đường, một tác phẩm nghệ thuật tôn giáo đẹp và nguyên vẹn.

Ý Yên là huyện giàu truyền thống cách mạng. Năm 1927, tại Ý Yên đã có chi bộ hội Việt Nam cách mạng thanh niên, đồng chí Tống Văn Trân và là một trong những người đảng viên đầu tiên của Ý Yên; Chi bộ cộng sản đầu tiên của huyện được thành lập tại thôn Tiêu Bảng - xã Yên Trung. Tháng 9 năm 1929, trải qua bao năm đấu tranh anh dũng, kiên cường kể từ khi có Đảng Cộng sản Việt Nam, Đảng bộ Ý Yên đã lãnh đạo nhân dân trong huyện giành chính quyền và xây dựng cuộc sống mới trên quê hương. Vượt qua bao khó khăn, gian khổ, mất mát, hy sinh, với tất cả tinh thần, nghị lực và nhiệt tình cách mạng Đảng bộ và nhân dân Ý Yên đã lập nhiều thành tích trong chiến đấu và xây dựng, góp phần xứng đáng vào thắng lợi chung của dân tộc. Với những thành tích xuất sắc đó cho đến nay đã có 17/31 xã, thị trấn được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang thời kỳ kháng chiến chống Pháp.

Trong kháng chiến chống Pháp, huyện Ý Yên cùng với các huyện Mỹ Lộc và Vụ Bản được nhập vào tỉnh Hà Nam.

Năm 1957, huyện Ý Yên được sáp nhập trở lại vào tỉnh Nam Định.

Ngày 19 tháng 8 năm 1964, sáp nhập xóm Hữu Dụng thuộc xã Thanh Côi, huyện Vụ Bản vào xã Yên Mỹ, huyện Ý Yên.

Ngày 21 tháng 4 năm 1965, hai tỉnh Nam Định và Hà Nam hợp nhất thành tỉnh Nam Hà, huyện Ý Yên thuộc tỉnh Nam Hà.

Ngày 27 tháng 12 năm 1975, hai tỉnh Nam Hà và Ninh Bình hợp nhất thành tỉnh Hà Nam Ninh, huyện Ý Yên thuộc tỉnh Hà Nam Ninh, gồm 31 xã: Yên Bằng, Yên Bình, Yên Chính, Yên Cường, Yên Đồng, Yên Dương, Yên Hồng, Yên Hưng, Yên Khang, Yên Khánh, Yên Lộc, Yên Lợi, Yên Lương, Yên Minh, Yên Mỹ, Yên Nghĩa, Yên Nhân, Yên Ninh, Yên Phong, Yên Phú, Yên Phúc, Yên Phương, Yên Quang, Yên Tân, Yên Thắng, Yên Thành, Yên Thọ, Yên Tiến, Yên Trị, Yên Trung, Yên Xá.

Ngày 1 tháng 4 năm 1986, thành lập thị trấn Lâm, thị trấn huyện lỵ huyện Ý Yên trên cơ sở 416,04 ha diện tích tự nhiên của xã Yên Xá; 30,37 ha diện tích tự nhiên của xã Yên Ninh; 24,50 ha diện tích tự nhiên của xã Yên Tiến và 4,27 ha diện tích tự nhiên của xã Yên Hồng.

Ngày 12 tháng 8 năm 1991, tái lập tỉnh Nam Hà từ tỉnh Hà Nam Ninh cũ, huyện Ý Yên trở lại thuộc tỉnh Nam Hà.

Ngày 6 tháng 11 năm 1996, tái lập tỉnh Nam Định từ tỉnh Nam Hà cũ, huyện Ý Yên trở lại thuộc tỉnh Nam Định.

Ngày 1 tháng 2 năm 2020, sáp nhập xã Yên Xá vào thị trấn Lâm.

Huyện Ý Yên có 1 thị trấn và 30 xã như hiện nay.

Danh hiệu
Trong kháng chiến chống Thực dân Pháp, Ý Yên đã có các chiến công vang dội như: trận Đê Đáy, Cao Bồ, Vũ Dương, An Cừ, La Ngạn, Vọng Doanh, Đông Duy, Đống Cao… đồng thời là hậu phương vững chắc cung cấp sức người, sức của cho cuộc kháng chiến chống Mỹ. Với những thành tích đó, năm 2000 huyện Ý Yên được Nhà nước phong tặng Danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang. Huyện Ý Yên có nhiều xã được phong tặng danh hiệu Anh hùng như: xã Yên Dương, xã Yên Quang... 6 Anh hùng LLVT, 2 Anh hùng lao động, và 182 Bà mẹ Việt Nam Anh hùng. Là quê hương tiền bối cách mạng, thầy giáo Tống Văn Trân.

Du lịch

Quần thể di tích thờ Vua Đinh ở Nam Định với các di tích nằm trên huyện Ý Yên như đền Vua Đinh ở Yên Thắng, đình Thượng Đồng, đình Cát Đằng và đền Cộng Hòa ở xã Yên Tiến và đình Viết ở xã Yên Chính.
 Phủ Nghĩa Hưng (thời Pháp thuộc).
Phủ Quảng Cung (Phủ Nấp) xã Yên Đồng- Thờ Thánh Mẫu Liễu Hạnh giáng sinh lần thứ nhất.
 Đình Cổ Hương, xã Yên Phương thờ thánh tổ Nguyễn Minh Không.
 Lễ hội đình Tràn ngày 14-3 âm lịch -Làng Tràn (Trần Xá), xã Yên Đồng.
 Đình Ông Bốn, thuộc làng Đống Cao Thượng, xã Yên Lộc
Tịch Nhi.
Động Khê.
Vọng Trung.
Nhà thờ Vĩnh Trị.
 Đình Ruối xã Yên Nghĩa.
Đền vua Đinh xã Yên Thắng.
 Cây cổ thụ Dã Hương hơn 500 tuổi, xã Yên Nhân.
 Hai cây gạo đại thụ hơn 200 tuổi tại Làng Đống Cao, xã Yên Lộc
 Đình Đông Phú (làng Gạo) xã Yên Thành.
 Đình Phúc Thọ xã Yên Thành thờ thánh tổ Nguyễn Minh Không.
 Đình Kinh Thanh xã Yên Thọ thờ Thánh Linh Lang Đại Vương.

Nhân vật nổi tiếng
 Đệ tam giáp đồng Tiến sĩ Nguyễn Địch (14?? - ????): Ông quê xã Vụ Sài, huyện Đại An nay là làng Vò, xã Yên Lộc, huyện ý Yên, tỉnh Nam Định. Ông đỗ Đệ tam giáp đồng Tiến sĩ xuất thân khoa Nhâm Tuất niên hiệu Đại Bảo thứ 3 (1442) đời Lê Thái Tông, làm quan đến chức Tả thị lang. Ông có tác phẩm Nhàn du kiến văn ký.
 Phạm Văn Nghị (chữ Hán: 范文誼, 1805-1884) hiệu Nghĩa Trai; là một nhà giáo, nhà thơ và là một viên quan nhà Nguyễn theo đường lối kháng Pháp ở thế kỷ 19 trong lịch sử Việt Nam. Phạm Văn Nghị là người ở xã Tam Đăng, tổng An Trung, huyện Đại An, phủ Nghĩa Hưng (nay là thôn Tam Quang, xã Yên Thắng, huyện Ý Yên tỉnh Nam Định). Là con của một ông đồ nghèo, nhưng nhờ chăm chỉ học, nên ông lần lượt đỗ: Tú tài (1826), Cử nhân (1837) và Hoàng giáp (1838, lúc 33 tuổi), nên được người đời gọi là Hoàng Tam Đăng.
 Khiếu Năng Tĩnh (1835-?) là người con của xã Chân Mỹ, tổng Tử Vinh, huyện Đại An, phủ Nghĩa Hưng, tỉnh Nam Định (nay thuộc xã Yên Cương, huyện Ý Yên, tỉnh Nam Định). Năm 1878, ông đỗ Cử nhân (Hương cống). 2 năm sau, ông đỗ đồng tiến sĩ xuất thân. Ông làm quan Đốc học Hà Nội, Tế tửu Quốc tử giám.
 Nhượng Tống (1904-1949) nhà văn, nhà ái quốc Việt Nam.
 Tống Văn Trân (1905-1935) tại xã Yên Tiến là một nhà giáo, nhà cách mạng Việt Nam, phụ trách các tỉnh miền Đông Nam Bộ, Xứ ủy viên Nam Kỳ, phụ trách Sài Gòn-Gia Định.
 Cao Đức Phát sinh 25/05/1956 tại xã Yên Khang Nguyên Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam. Khi người tiền nhiệm là Lê Huy Ngọ từ chức, ông được bổ nhiệm làm quyền Bộ trưởng từ tháng 7 năm2004. Ngày 3 tháng 12 năm 2004, ông được chính thức bổ nhiệm làm Bộ trưởng và đảm nhiệm từ đó đến nay. Tháng 4 năm 2016 ông tiếp tục được bầu làm Bộ trưởng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn. Đến ngày 27 tháng 7 năm 2016, ông thôi chức vụ Bộ trưởng, người kế nhiệm ông là Thứ trưởng Nguyễn Xuân Cường. Hiện tại ông là Phó Trưởng ban Thường trực Ban Kinh tế Trung ương.
Đinh La Thăng nguyên Ủy viên Bộ Chính trị - Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh.

Tham khảo

Xem thêm


title: Molfetta

text:
Molfetta là một thành phố và cộng đồng (comune) thủ phủ tỉnh Bari trong vùng Apulia miền nam nước Ý.
Đô thị Molfetta có diện tích ki lô mét vuông, dân số thời điểm năm 31 tháng 5 năm 2010 là 60.159 người.

Molfetta là một thành phố nằm bê bờ biển Adriatic, cách 25 km về phía tây bắc Bari.
Nó có một thành phố cũ cũng được xây dựng lại, và có phương ngữ riêng của mình.

Tham khảo

Đô thị tỉnh Bari
Cộng hòa hàng hải


title: Propebela harpularia

text:
Propebela harpularia là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae, họ ốc cối.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Propebela
Động vật được mô tả năm 1838


title: Aztecanthidium tenochtitlanicum

text:
Aztecanthidium tenochtitlanicum là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Snelling mô tả khoa học năm 1987.

Chú thích

Tham khảo

Aztecanthidium
Động vật được mô tả năm 1987


title: Phân loại họ Lan

text:
Họ Lan (danh pháp khoa học: Orchidaceae) được nhiều nhà phân loại học phân chia khác nhau, liên tục thay đổi cả về sắp xếp và số lượng chi, loài. Nhà khoa học người Thụy Điển Carl von Linné công nhận 8 chi trong họ này năm 1753. Antoine Laurent de Jussieu xác nhận Orchidaceae là một họ thực vật năm 1789. Hiện nay các loài lan được xếp vào 5 hay 6 phân họ chính, ngoài ra là các tông, phân tông, chi và phân chi chưa thống nhất xếp cụ thể. Số lượng loài và chi Phong lan hiện không ngừng tăng lên theo thời gian, đặc biệt là các loài lai làm cho họ Orchidaceae trở thành một trong những họ thực vật lớn nhất thế giới với khoảng 28.000 loài tự nhiên và 100.000 lai ghép. Danh pháp của họ lấy theo tên chi tiêu biểu, Orchis. Tên chi Orchis lấy theo tiếng Hy Lạp cổ đại  (), nghĩa đen là Tinh hoàn, vì hình dạng củ đôi của một số loài trong chi này. Phân loại sau tính từ họ Lan đến các chi.

Lịch sử phân loại họ Lan
1753: Linné trong tác phẩm Species Plantarum công nhận 8 chi trong họ
1789: Jussieu trong Genera plantarum xác nhận Orchidaceae là một họ thực vật
1800: Olof Peter Swartz trong Icones plantarum incognitarum quas in India Occidentali mô tả 25 chi
1804: Thouars mô tả chi Bulbophyllum, hiện nay là chi lớn nhất trong họ với khoảng 2000 loài chi tiết;
1817: Louis Claude Richard giải thích các đặc điểm mô tả họ Lan
1830-1840: John Lindley phân loại họ Lan Orchidaceae thành 4 phân họ. Ông được coi là cha đẻ của phân loại phong lan.
1881: George Bentham trong khi nghiên cứu đã đề xuất ra một đơn vị phân loại mới là phân tông
1887: Pfitzer chia họ lan thành phân họ đơn nhị Monandrae và đa nhị Diandrae
1993: Dressler công bố Phylogeny and Classification of the Orchid Family (Phân loại và phát sinh loài trong họ Lan)
1998: Cameron và cộng sự sau khi phân tích gen rbcL và chuỗi nucleotide đã công bố cây phát sinh loài của họ Lan
2003: APG phát hành hệ thống APG II trong đó xếp họ Lan vào bộ Măng tây
2005: Chase và cộng sự xuất bản một hệ thống phân loại mới dựa trên cơ sở phân tích DNA;
2015: Một số nhà nghiên cứu tỏ ra phân vân về việc phân chia các tông Orchideae (Phân họ Lan) và tông Vandeae (Phân họ Lan biểu sinh). Vị trí của các chi Pachites, Holothrix, Hederorkis và phân tông Cranichidinae cũng tỏ ra có vấn đề. Chi Podochileae, phân tông Oncidiinae, Goodyerinae và Angraecinae được đề nghị xem xét lại phân tích gen. Tông Gastrodieae tỏ ra thiếu sót trong việc lấy mẫu phân tích gen.

Các hệ thống phân loại
Các hệ thống phân loại cũ (hệ Takhtajan thập niên 1950, hệ Cronquist năm 1981, hệ thống Dahlgren năm 1982 sửa đổi năm 1985 và hệ Thorne năm 1992 xếp họ này cùng với vài họ khác vào bộ Lan Orchidales. Các hệ thống APG II và APG III xếp nó vào bộ Măng tây Asparagales. Cả hai bộ đều thuộc về nhóm thực vật một lá mầm Monocots.

Phân loại chung
Bộ Măng tây Asparagales
Họ Lan Orchidaceae

Phân họ Giả lan Apostasioideae
 Phân họ Giả lan Apostasioideae: 2 chi, 17 loài. Đặc điểm: 2-3 bao phấn sinh sản và 1 nhị lép dạng chỉ.
 Chi Giả lan (Apostasia, đồng nghĩa: Adactylus, Mesodactylis): 8 loài. Ở Việt Nam tính đến năm 2017 có Apostasia nuda - cổ lan trần, giả lan trần; Apostasia odorata - cổ lan thơm, giả lan lá rộng và Apostasia wallichii - cổ lan Wallich).
 Chi Nơ lan Neuwiedia: 9 loài. Ở Việt Nam tính đến năm 2017 có nơ lan Trung Bộ Neuwiedia annamensis, Neuwiedia griffithii, Neuwiedia inae và nơ lan zollingeri thứ Singapore Neuwiedia zollingeri var. singapureana.

Phân họ Va ni
Phân họ Va ni (Vanilloideae): Một nhánh cổ mà hiện tại được công nhận như là một phân họ riêng biệt. Nhưng từ quan điểm phát sinh chủng loài phân tử thì nó có lẽ có quan hệ chị em với nhánh chứa 2 phân họ Epidendroideae + Orchidoideae. Phân họ này là một nhánh tại nhị phân cơ sở của lan đơn nhị.

Phả hệ phân họ Va ni theo Kenneth M. Cameron

 Phân họ Va ni (Vanilloideae)
 Tông Pogoniinae
 Chi Cleistes, Duckeella, Isotria (đồng nghĩa: Odonectis), Pogonia, Pogoniopsis
 Tông Vanilleae
 Phân tông Galeolinae
 Chi Cyrtosia, Erythrorchis, Galeola (đồng nghĩa: Haematorchis, Ledgeria, Pogochilus), Pseudovanilla
 Phân tông Lecanorchinae: chi duy nhất Lecanorchis
 Phân tông Vanillinae

 Chi Clematepistephium, Dictyophyllaria, Epistephium, Eriaxis, Vanilla (đồng nghĩa: Myrobroma)

Phân họ Lan hài
Phân họ Lan hài Cypripedioideae:

Đặc điểm: 2 bao phấn sinh sản nhị kép, một nhị lép hình khiên và 1 môi dưới (cánh giữa) hình túi.

Vị trí phát sinh chủng loài của phân họ này vẫn chưa rõ ràng. Nó có thể gộp cùng Vanilloideae (mặc dù yếu) hay là chị-em với phần còn lại của họ Orchidaceae sau khi trừ đi Apostasioideae, điều này dường như là có nghĩa khi xét theo quan điểm tiến hóa bộ nhị (1 gen, gia quyền liên tục). Tuy nhiên, phân họ này cũng có thể là chị em với phần còn lại của họ Orchidaceae sau khi trừ đi Apostasioideae và Vanilloideae.

Phả hệ theo Cameron

 Phân họ Lan hài Cypripedioideae
 Tông Cypripedieae

 Phân tông Cypripediinae chứa chi duy nhất Cypripedium (đồng nghĩa: Arietinum, Calceolaria, Calceolus, Ciripedium, Criogenes, Fissipes, Hypodema, Sacodon, Schizopedium, Stimegas) gồm nhiều đoạn, phân đoạn với khoảng 50 loài.
 Phân tông Paphiopedilinae chứa chi duy nhất Paphiopedilum (đồng nghĩa: Cordula, Menephora) gồm nhiều phân chi, đoạn và phân đoạn với khoảng 62 loài.
 Tông Mexipedieae chứa phân tông duy nhất Mexipediinae, chi duy nhất Mexipedium.
 Tông Phragmipedieae chứa phân tông duy nhất Phragmipediinae, chi duy nhất Phragmipedium (đồng nghĩa: Uropedium) gồm khoảng 6 đoạn
 Tông Selenipedieae chứa phân tông duy nhất Selenipediinae, chi duy nhất Selenipedium gồm khoảng 6-11 loài
 Tông hybrids (lai): ×Phragmipaphium lai giữa Phragmipedium của tông Phragmipedieae với Paphiopedilum của tông Cypripedieae.

Phân họ Lan biểu sinh

Phân họ Lan biểu sinh Epidendroideae, phả hệ theo Cameron

Tông Arethuseae
 Phân tông Coelogyninae
 Chi Thuniopsis với loài duy nhất Thuniopsis cleistogama.
 Phân tông Arethusinae
 Chi Arethusa, x Elearethusa, x Elecalthusa, Eleorchis và chi x Elepogon
 Phân tông Arundinae
 Chi Arundina và Dilochia

 Phân tông Bletiinae
 Liên minh Calopogon chứa chi duy nhất Calopogon
 Liên minh Kiều lan Calanthe
 Chi Acanthephippium, Bletia, Bletilla, Lan bầu rượu (Kiều lan), Phaius, Lan chu đình
 Liên minh Coelia chứa chi duy nhất Coelia
 Liên minh Chysis chứa chi duy nhất Chysis
 Liên minh Plocoglottis chứa chi duy nhất Plocoglottis
 Liên minh Tainia chứa chi duy nhất Tainia
 Liên minh chưa rõ ràng
 Chi Ancistrochilus, Anthogonium, Cephalantheropsis, Eriodes, Hancockia, Hexalectris, Ipsea, Mischobulbum, Nephelaphyllum, Pachystoma
 Phân tông chưa rõ ràng: chi Neogyna

Tông Calypsoeae

 Chi Aplectrum, Calypso, Corallorhiza, Cremastra, Danxiaorchis, Dactylostalix, Ephippianthus, Oreorchis, Tipularia, Yoania, Yunorchis

Tông Coelogyneae
 Phân tông Coelogyninae

 Chi Basigyne, Bracisepalum, Bulleyia, Chelonistele, lan thanh đạm Coelogyne, Dendrochilum, Dickasonia, Entomophobia, Forbesina, Geesinkorchis, Gynoglottis, Ischnogyne, Nabaluia, Neogyne, Otochilus, Panisea, Pholidota, Pleione, Pseudacoridium, Sigmatogyne
 Phân tông Thuniinae chứa chi duy nhất Thunia

Tông Collabieae
 Chi Chrysoglossum, Collabium, Diglyphosa

Tông Dendrobieae
 Phân tông Bulbophyllinae

 Chi lan lọng Bulbophyllum, Chaseella, Codonosiphon, Dactylorhynchus, Drymoda, Genyorchis, Hapalochilus, Jejosephia, Monomeria, Monsepalum, Saccoglossum, Sunipia, Tapeinoglossum, Trias

 Phân tông Dendrobiinae

 Chi Australorchis, Cadetia, Davejonesia, Dendrobium, Diplocaulobium, Dockrillia, Epigenium, Flickingeria, Pedilochilus, Pseuderia, Thelychiton
 Phân tông chưa rõ ràng
 Chi Acrochaene, Cannaeorchis, Epigeneium, Eriopexis, Ferruminaria, Grastidium, Inobulbon, Mastigion, Monosepalum, Oncophyllum, Osyricera, Rhytionanthos, Synarmosepalum, Tetrodon, Vesicisepalum, Winika

Tông Epidendreae
 Phân tông Adrorhizinae
 Chi Adrorhizon, Hederorkis, Imerinaea, Neobenthamia, Sirhookera
 Phân tông Arpophyllinae: chi duy nhất Arpophyllum
 Phân tông Elleanthinae
 Chi Elleanthus, Epilyna, Sertifera
 Phân tông Glomerinae
 Chi Aglossorhyncha, Agrostophyllum, Earina, Glomera, Glossorhyncha, Ischnocentrum, Sepalosiphon
 Phân tông Laeliinae
 Chi Amoana
 Liên minh Isochilus
 Chi Hexisea, Isochilus
 Liên minh Cattleya

 Chi Brassavola, Broughtonia, Cattleya, Encyclia, Guarianthe, Laelia, Myrmecophila, Sophronitis
 Liên minh Barkeria
 Chi Barkeria, Caularthron
 Liên minh Epidendrum
 Chi Amblostoma, Epidendrum
 Liên minh Leptotes: chi duy nhất Leptotes
 Liên minh Neocogniauxia
 Chi Dilomilis, Neocogniauxia, Tomzanonia
 Liên minh chưa rõ ràng:
 Chi Acrorchis, Alamania, Artorima, Basiphyllaea, Bothriochilus, Constantia, Diacrium, Dilomilis, Dimeranda, Diothonea, Domingoa, Epidanthus, Hagsatera, Helleriella, Hexadesmia, Homalopetalum, Isabelia, Jacquiniella, Lanium, Loefgrenianthus, Nageliella, Neolauchea, Neowilliamsia, Nidema, Oerstedella, Orleanesia, Pinelia, Platyglottis, Ponera, Pseudolaelia, Psychilis, Quisqueya, Reichenbachanthus, Scaphyglottis, Schomburgkia, Sophronitella, Tetramicra
 Laeliinae lai:
 Chi Brassocattleya, Brassoepidendrum, Brassolaeliocattleya, Cattleytonia, Epicattleya, Epilaeliocattleya, Hawkinsara, Laeliocatonia, Laeliocattleya, Otaara, Potinara, Schombocattleya, Sophrocattleya, Sophrolaelia, Sophrolaeliocattleya
 Phân tông Meiracyllinae: chi duy nhất Meiracyllium
 Phân tông Pleurothallidinae

 Chi Acostaea, Barbosella, Barbrodia, Brachionidium, Brenesia, Chamelophyton, Condylago, Dracula, Dresslerella, Dryadella, Frondaria, Lepanthes, Lepanthopsis, Masdevallia, Myoxanthus, Octomeria, Ophidion, Physosiphon, Platystele, Pleurothallis, Porroglossum, Restrepia, Restrepiella, Restrepiopsis, Salpistele, Scaphosepalum, Stelis, Teagueia, Trichosalpinx, Trisetella, Zootrophion
 Phân tông Sobraliinae: chi duy nhất Sobralia
 Phân tông chưa rõ ràng
 Chi Andinia, Barbrodria, Dimerandra, Draconanthes, Epibator, Jostia, Prosthechea, Pygmaeorchis

Tông Gastrodieae
 Phân tông Gastrodiinae
 Chi Auxopus, Didymoplexiella, Didymoplexis, Gastrodia, Neoclemensia, Uleiorchis
 Phân tông Wullschlaegeliinae: chi duy nhất Wullschlaegelia

Tông Malaxideae
Tông Malaxideae gồm khoảng 900 loài
 Chi Hammarbya, Hippeophyllum, Liparis, Malaxis, Oberonia, Orestias, Risleya

Tông Neottieae
 Phân tông Limodorinae
 Chi Aphyllorchis, Cephalanthera, Epipactis và Limodorum
 Phân tông Listerinae
 Chi Listera và Neottia

Tông Nervilieae
 Phân tông Nervilliinae: chi duy nhất Nervilia
 Phân tông Epipogiinae
 Chi Epipogium, Silvorchis, Stereosandra

Tông Palmorchideae
 Chi Palmorchis

Tông Podochileae (hay Podochilaeae)
 Phân tông Eriinae
 Liên minh Eria
 Chi Nỉ lan (chi lan len) Eria, Trichotosia
 Liên minh Ceratostylis
 Chi Ceratostylis, Epiblastus và Sarcostoma
 Liên minh chưa rõ ràng: Chi Ascidieria, Cryptochilus, Mediocalcar, Porpax, Stolzia
 Phân tông Podochilinae

 Chi Appendicula, Chilopogon, Chitonochilus, Cyphochilus, Poaephyllum, Podochilus
 Phân tông Thelasiinae
 Chi Chitonanthera, Octarrhena, Oxyanthera, Phreatia, Rhynchophreatia, lan củ Thelasis
 Phân tông chưa rõ ràng: chi Ridleyella

Tông Sobralieae

Tông Triphoreae
 Chi Monophyllorchis, Psilochilus, Triphora

Tông Tropidieae
 Chi Corymborkis, Tropidia

Tông Xerorchideae
Tông Xerorchideae có chi duy nhất Xerorchis

Tông chưa rõ ràng
 Chi Ackermania, Acrolophia, Aglossorrhyncha, Anteriorchis, Barombiella, Blumeorchis, Cardiochilos, Changnienia, Coenadenium, Cribbia, Crossoglossa, Cuitlauzina, Didiciea, Diplolabellum, Eulophiella, Fimbriella, Goniochilus, Grammangis, Graphorkis, Grobya, Guanchezia, Gunnarella, Gunnarorchis, Hirtzia, Hylaeorchis, Lacroixia, Megalotus, Neocribbia, Ormerodia, Peristeranthus, Plectorrhiza, Porphyroglottis, Protoceras, Pteroceras, Renzorchis, Scelochiloides, Scelochilopsis, Seidenfadeniella, Spongiola, Stictophyllorchis, Stigmatorthos, Symphyglossum, Taprobanea, Xenikophyton

Phân họ Lan biểu sinh bậc cao
Phân họ Lan biểu sinh bậc cao Higher Epidendroideae: phả hệ theo Cameron
{{Cladogram
|title=Phát sinh loài phân họ Lan biểu sinh Epidendroideae bậc cao
|caption=Phát sinh loài phân họ Lan biểu sinh Epidendroideae bậc cao
|clades=
{{Clade|style=font-size:85%;line-height:70%
 |label1=Orchidaceae
 |1={{Clade
 |1=Apostasioideae
 |2={{Clade
 |1=Cypripedioideae
 |2={{Clade
 |1=Vanilloideae
 |2={{Clade
 |1=Orchidoideae
 |2={{Clade
 |1= Epidendroideae bậc thấp |2={{Clade
 |label1=Epidendroideae bậc cao |1=
 }}
 }}
 }}
 }}
 }}
 }}
 }}
}}

 Tông Cymbidieae
 Phân tông Acriopsidinae: chi duy nhất Acriopsis
 Phân tông Bromheadiinae: chi duy nhất Bromheadia
 Phân tông Catasetinae
 Chi Catasetum, Clowesia, Cycnoches, Dressleria, Mormodes
 Phân tông Cyrtopodiinae
 Liên minh Cyrtopodium
 Chi Cymbidiella, Cyrtopodium, Galeandra
 Liên minh Cymbidium
 Chi Ansellia, lan kiếm Cymbidium, Grammatophyllum
 Lai: Bifrenidium, Cymphiella, Cyrtellia, Eulocymbidiella, Galeansellia, Graphiella
 Phân tông Eulophiinae
 Chi Cyanaeorchis, Dipodium, Eulophia, Geodorum, Oeceoclades, Pteroglossaspis
 Phân tông Goveniinae: chi duy nhất Govenia
 Phân tông Thecostelinae
 Chi Thecopus, Thecostele

 Tông Polystachyinae

Tông Polystachyinae được một số nhà khoa học coi nò là một phân tông trong tông Vandeae, và gồm 4 chi: Hederorkis - Imerinaea - Neobenthamia - Polystachya
 Tông Vandeae

 Phân tông Aerangidinae
 Chi Aerangis, Ancistrorhynchus, Angraecopsis, Azadehdelia, Beclardia, Bolusiella, Cardiochilus, Chamaeangis, Chauliodon, Cyrtorchis, Diaphananthe, Dinklageella, Distylodon, Eggelingia, Encheiridion, Eurychone, Holmesia, Listrostachys, Margelliantha, Microcoelia, Microterangis, Mystacidium, Nephrangis, Plectrelminthus, Podangis, Rangaeris, Rhaesteria, Rhipidoglossum, Sarcorhynchus, Solenangis, Sphyrarhynchus, Summerhayesia, Taeniorrhiza, Triceratorhynchus, Tridactyle, Ypsilopus
 Phân tông Aeridinae
 Liên minh Phalaenopsis
 Chi lan giáng hương Aerides, Chiloschista, Christensonia, Doritis, Lan hồ điệp Phalaenopsis, Paraphalaenopsis, lan ngọc điểm Rhynchostylis, Sarcochilus, Sedirea, Seidenfadenia
 Liên minh Vanda
 Chi Adenoncos, Arachnis, Ascocentrum, Ascoglossum, Euanthe, lan san hô Luisia, lan phượng vĩ Renanthera, lan vân đa Vanda, Vandopsis
 Liên minh Trichoglottis
 Chi Abdominea, lan bắp ngô Acampe, Amesiella, lan miệng kín Cleisostoma, lan Túi thơ Gastrochilus, Neofinetia, Robiquetia, Trichoglottis
 Liên minh chưa rõ ràng
 Chi Armodorum, Ascochilopsis, Ascochilus, Ascolabium, Biermannia, Bogoria, Brachypeza, Calymmanthera, Ceratocentron, Ceratochilus, Chamaeanthus, Chroniochilus, Cleisocentron, Cleisomeria, Cordiglottis, Cottonia, Cryptopylos, Dimorphorchis, Diplocentrum, Diploprora, Dryadorchis, Drymoanthus, Dyakia, Eparmatostigma, Esmeralda, Grosourdya, Gunnerella, Haraella, lan tóc tiên Holcoglossum, lan cẩm báo Hygrochilus, Hymenorchis, Lesliea, Loxoma, Macropodanthus, Malleola, Megalotis, Micropera, Microsaccus, Microtatorchis, Mobilabium, Nothodoritis, Omoea, Ornithochilus, chi lan bướm Papilionanthe, Papillilabium, Parapteroceras, Pelatantheria, Pennilabium, Peristantherus, Phragmorchis, Plectorhiza, Pomatocalpa, Porphyrodesme, Porrorhachis, Proteroceras, Renantherella, Rhinerrhiza, Rhynchogyna, Saccolabiopsis, Saccolabium, Sarcanthopsis, Sarcoglyphis, Sarcophyton, Schistotylus, Schoenorchis, Smithsonia, Smitinandia, Staurochilus, Stereochilus, Taeniophyllum, lan xương cá Thrixspermum, Trudelia, Tuberolabium, Uncifera, Ventricularia, Xenicophyton
 Lai: Chi Aeridovanda, Aranda, Ascocenda, Ascofinetia, Asconopsis, Christieara, Doritaenopsis, Opsistylis, Perreiraara, Renanstylis, Renantanda, Renanthopsis, Rhynchovanda, Vandaenopsis, Vascostylis
 Phân tông Angraecinae

 Chi Aeranthes, Ambrella, Angraecum, Bonniera, Calyptrochilum, Campylocentrum, Cryptopus, Dendrophylax, Harrisella, Jumellea, Lemurella, Lemurorchis, Neobathiea, Oeonia, Oeoniella, Ossiculum, Perrierella, Polyradicion, Sobennikoffia
 Chi Kylicanthe mô tả năm 2018 với 4 loài mới: Kylicanthe bueae, Kylicanthe arcuata, Kylicanthe cornuata, và Kylicanthe perezverae.
 Phân tông Polystachyinae
 Chi Hederorkis, Imerinaea, Neobenthamia, Polystachya

 Tông Maxillarieae
Tông Maxillarieae gồm khoảng 70-80 chi với khoảng 1000 loài hoa lan rải rác ở Bắc Mỹ và Trung Mỹ
 Phân tông Cryptarrheninae: chi duy nhất Cryptarrhena
 Phân tông Corallorhizinae: chi duy nhất Corallorhiza
 Phân tông Dichaeinae: chi duy nhất Dichaea
 Phân tông Lycastinae
 Chi Anguloa, Bifrenaria, Horvatia, Ida, Lycaste, Neomoorea, Rudolfiella, Teuscheria, Xylobium, Zylobium
 Phân tông Maxillariinae

 Chi Anthosiphon, Chrysocycnis, Cryptocentrum, Cyrtidiorchis, Maxillaria, Mormolyca, Pityphyllum, Trigonidium
 Phân tông Oncidiinae
 Liên minh Oncidium
 Chi Ada, Aspasia, Brassia, Cochlioda, Miltonia, Miltoniopsis, Odontoglossum, Oncidium
 Liên minh Trichocentrum: chi duy nhất Trichocentrum
 Liên minh Comparettia
 Chi Tolumnia, Comparettia, Rodriguezia
 Liên minh Trichophilia
 Chi Notylia, Psychopsis, Trichopilia
 Liên minh Lockhartia: chi duy nhất Lockhartia
 Liên minh chưa rõ ràng
 Chi Amparoa, Antillanorchis, Baptistonia, Binotia, Braasiella, Brachtia, Buesiella, Capanemia, Caucaea, Chelyorchis, Cischweinfia, Cuitlauzinia, Cypholoron, Cyrtochilum, Diadenium, Dignathe, Erycina, Fernandezia, Gomesa, Helcia, Hispaniella, Hybochilus, Ionopsis, Konantzia, Lemboglossum, Leochilus, Leucohyle, Lophiaris, Macradenia, Macroclinium, Mesoglossum, Mesospinidium, Mespospinidium, Mexicoa, Miltonioides, Neodryas, Neokoehleria, Olgasis, Oliveriana, Ornithophora, Osmoglossum, Otoglossum, Pachyphyllum, Palumbina, Papperitzia, Plectrophora, Polyotidium, Psychopsiella, Psygmorchis, Pterostemma, Quekettia, Raycadenco, Rhynchostele, Rodrigueziella, Rodrigueziopsis, Rossioglossum, Rusbyella, Sanderella, Saundersia, Scelochilus, Sigmatostalix, Solenidiopsis, Solenidium, Solonidium, Stictophyllum, Suarezia, Sutrina, Symphoglossum, Systeloglossum, Ticoglossum, Tolumnia, Trizeuxis, Warmingia, Zelenkoa
 Lai:
 Chi Aliceara, Bakerara, Beallara, Brassidium, Burrageara, Colmanara, Degarmoara, Howeara, Maclellanara, Miltassia, Miltonidium, Odontobrassia, Odontocidium, Odontonia, Rodricidium, Trichocidium, Vuylstekeara, Wilsonara
 Phân tông Ornithocephalinae
 Chi Caluera, Centroglossa, Chytroglossa, Dipteranthus, Dunstervillea, Eloyella, Hintonella, Ornithocephalus, Phymatidium, Platyrhiza, Rauhiella, Sphyrastylis, Thysanoglossa, Zygostates
 Phân tông Stanhopeinae
 Chi Acineta, Braemia, Cirrhaea, Coeliopsis, Coryanthes, Embreea, Gongora, Horichia, Houlletia, Jennyella, Kegeliella, Lacaena, Lueddemannia, Lycomormium, Paphinia, Peristeria, Polycycnis, Schlimmia, Sievekingia, Soterosanthus, Stanhopea, Trevoria, Vasqueziella
 Phân tông Telipogoninae
 Chi Hofmeisterella, Stellilabium, Telipogon, Trichoceros
 Phân tông Zygopetalinae
 Liên minh Bollea
 Chi Bollea, Chondrorhyncha, Cochleanthes, Huntleya, Kefersteinia, Pescatoria, Stenia
 Liên minh Vargasiella: chi duy nhất Vargasiella
 Liên minh Warrea
 Chi Otostylis, Warrea
 Liên minh Zygopetalum
 Liên minh chưa rõ ràng
 Chi Benzingia, Chaubardia, Chaubardiella, Dodsonia, Galeottia, Hoehneella, Koellensteinia, Neogardneria, Paradisanthus, Promenaea, Scuticaria, Warreella, Warreopsis, Zygosepalum
 Lai
 Chi Aitkenara, Bateostylis, Bollopetalum, Chondrobollea, Cochella, Cochlecaste, Cochlenia, Cochlepetalum, Downsara, Durutyara, Hamelwellsara, Huntleanthes, Kanzerara, Keferanthes, Lancebirkara, Otocolax, Otonisia, Palmerara, Rotorara, Zygocaste, Zygolum, Zygonisia, Zygostylis

Phân họ Lan
 Phân họ Lan Orchidoideae

 Tông Chloraeeae
 Chi Bipinnula, Chloraea, Gavilea, Geoblasta
 Tông Codonorchideae: chi duy nhất Codonorchis
 Tông Cranichideae

 Phân tông Cranichidinae
 Chi Baskervilla, Cranichis, Fuertesiella, Nothostele, Ponthieva, Pseudocentrum, Pseudocranichis, Pterichis, Solenocentrum

 Phân tông Goodyerinae
 Chi Anoectochilus, Aspidogyne, Chamaegastrodia, Cheirostylis, Cystorchis, Dicerostylis, Dossinia, Erythrodes, Eucosia, Eurycentrum, Evrardia, Gonatostylis, Goodyera, Gymnochilus, Herpysma, Hetaeria, Hylophila, Kreodanthus, Kuhlhasseltia, Lepidogyne, Ligeophyla, Ludisia, Macodes, †Meliorchis, Moerenhoutia, Myrmechis, Orchipedum, Papuaea, Platylepis, Platythelys, Pristiglottis, Rhamphorhynchus, Stephanothelys, Tubilabium, Vrydagzynea, Zeuxine
 Phân tông Mannielinae: chi duy nhất Manniella
 Phân tông Pachyplectroninae: chi duy nhất Pachyplectron
 Phân tông Prescottiinae
 Chi Aa, Altensteinia, Gomphichis, Myrosmodes, Porphyrostachys, Prescottia, Stenoptera
 Phân tông Pterostylidinae: chi duy nhất Pterostylis
 Phân tông Spiranthinae
 Chi Aracamunia, Aulosepalum, Beloglottis, Brachystele, Buchtienia, Coccineorchis, Cotylolabium, Cybebus, Cyclopogon, Degranvillea, Deiregyne, Dichromanthus, Discyphus, Dithyridanthus, Eltoplectris, Eurostyles, Funkiella, Galeottiella, Greenwoodia, Hapalorchis, Helonema, Kionophyton, Lankesterella, Lyroglossa, Mesadenella, Mesadenus, Odontorrhynchos, Oestlundorchis, Pelexia, Pseudogoodyera, Pteroglossa, Sacoila, Sarcoglottis, Sauroglossum, Schiedeella, Skeprostachys, Sotoa, Spiranthes, Stalkya, Stenorrhynchus, Stigmatosema, Thelyschista
 Phân tông chưa rõ ràng

 Chi Aenhenrya, Danhatchia, Eltroplectris, Eurystyles, Exalaria, Halleorchis, Helonoma, Ligeophila, Microchilus, Microthelys, Odontochilus, Odontorrhynchus, Physogyne, Pseudocranichis, Rhomboda, Skeptrostachys, Stenorrhynchos, Svenkoeltzia, Veyretia
 Tông Diseae: phả hệ tông Diseae

 Phân tông Brownleeinae: chi duy nhất Brownleea
 Phân tông Coryciinae
 Chi Ceratandra, Corycium, Disperis, Evotella, Pterygodium
 Phân tông Disinae

 Chi Disa, Herschelia, Monadenia, Schizodium
 Phân tông Huttonaeinae: chi duy nhất Huttonaea
 Phân tông Satyriinae
 Chi Pachites, Satyridium, Satyrium
 Tông Diceratosteleae: chi duy nhất Diceratostele
 Tông Diurideae

 Phân tông Acianthinae
 Chi Acianthus, Corybas, Cyrtostylis, Stigmatodactylus, Townsonia
 Phân tông Caladeniinae
 Chi Adenochilus, Aporostylis, Caladenia, Cyanicula, Elythranthera, Eriochilus, Glossodia, Leptoceras, Praecoxanthus
 Phân tông Cryptostylidinae
 Chi Coilochilus, Cryptostylis
 Phân tông Diuridinae
 Chi Diuris, Orthoceras
 Phân tông Drakaeinae
 Chi Arthrochilus, Calaena, Chiloglottis, Drakaea, Spiculaea
 Phân tông Megastylidinae
 Chi Burnettia, Leporella, Lyperanthus, Megastylis, Pyrorchis, Rimacola, Waireia
 Phân tông Prasophyllinae
 Chi Genoplesium, Microtis, Prasophyllum
 Phân tông Rhizanthellinae: chi duy nhất Rhizanthella
 Phân tông Thelymitrinae

 Chi Calochilus, Epiblema, Thelymitra
 Phân tông chưa rõ ràng
 Chi Caleana, Ericksonella, Pheladenia

 Tông Orchideae: phả hệ tông Orchideae

{{Clade
|label1=Orchidoideae|style=font-size:100%;line-height:80%
|1={{Clade
 |1={{Clade
 |label1=Orchideae
 |1={{Clade
 |label1=Orchidinae
 |1={{Clade
 |1={{Clade
 |1=
 |2=
 Phân tông Habenariinae
 Chi Arnottia, Habenaria
 Phân tông Orchidinae

 Chi Aceras, Aceratorchis, Amerorchis, Amitostigma, Anacamptis, Androcorys, Aorchis, Barlia, Bartholina, Benthamia, Bonatea, Brachycorythis, Centrostigma, Chamorchis, Chondradenia, Chusua, Coeloglossum, Comperia, Cynorkis, Dactylorhiza, Diphylax, Diplomeris, Dracomonticola, Galearis, Gymnadenia, Hemipilia, Herminium, Himantoglossum, Holothrix, Megalorchis, Neobolusia, Neotinea, Neottianthe, Nigritella, Oligophyton, Ophrys, Orchis, Peristylus, Physoceras, Piperia, Platanthera, Platycoryne, Ponerorchis, Porolabium, Pseudodiphryllum, Pseudorchis, Roeperocharis, Schizochilus, Serapias, Smithorchis, Stenoglottis, Steveniella, Symphyosepalum, Thulinia, Traunsteinera, Tsaiorchis, Tylostigma, Veyretella
 Phân tông chưa rõ ràng: chi Hemipiliopsis

Phân họ chưa rõ ràng
 Chưa xếp phân họ hoặc chưa nhất trí
 Tông Triphoreae
 Chi Monophyllorchis, Psilochilus và Triphora
 Chi Wullschlaegelia có 2 loài được xếp vào phân tông Wullschlaegeliinae, tông Gastrodieae, phân họ Lan biểu sinh Epidendroideae hoặc phân tông Wullschlaegeliinae, phân họ Lan Orchidoideae

Xem thêm
 Danh sách các chi trong họ Lan theo thứ tự bảng chữ cái

Tham khảo

Liên kết ngoài

472 loài phong lan trên trang SVRVN
Họ Lan Orchidaceae trên trang Trung tâm dữ liệu thực vật Việt Nam

Hội hoa lan Việt Nam Lưu trữ

 Orchidaceae trên Phytotaxa
Classification for Kingdom Plantae Down to Family Orchidaceae trên trang Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ

Họ Lan Orchidaceae trên Catalogue of Life
Higher level patterns within Orchidaceae: Molecular and structural approaches
Flowering Plant Gateway vers. 2.00  The Center for the Study of Digital Libraries 9/6/1998
Taxonomy (in Portuguese)
[https://web.archive.org/web/20090124014032/http://pm.blais.pagesperso-orange.fr/index.anglais.html Native Orchids of Provence (France) French & English]
 Asparagales trên trang Hệ thống APG III

Họ Lan
Phân loại thực vật
Danh pháp thực vật học
Danh sách thực vật


title: Cosmopterix sibirica

text:
Cosmopterix sibirica là một loài bướm đêm thuộc họ Cosmopterigidae. Nó được biết đến ở the South Siberian mountains.

Chú thích

Tham khảo

Cosmopterix


title: Anchastus longipennis

text:
Anchastus longipennis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1895.

Chú thích

Tham khảo

Anchastus


title: 4550 Royclarke

text:
4550 Royclarke (1977 HH1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 24 tháng 4 năm 1977 bởi Schelte J. Bus ở Palomar.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 4550 Royclarke

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1977


title: Meerut

text:
Meerut (tiếng Hindi: मेरठ, tiếng Urdu: میرٹھ) IPA:  là một thành phố và là một hội đồng thành phố ở Quận Meerut của bang Uttar Pradesh. Đây là một thành phố cổ tọa lạc về 72 km về phía Đông Bắc của New Delhi. Meerut cũng có một các đơn vị quân đồn trú lớn ở khu vực này của Ấn Độ. Meerut cũng là tên của quận nơi Meerut tọa lạc.

Dân cư
Thành phố Meerut là thủ phủ của quận Meerut bao gồm 1025 làng với dân số khoảng 3,44 triệu theo điều tra dân số Ấn Độ năm 2001. Meerut có dân số theo năm 2001 là 1.074.229. Đàn ông chiếm 53% dân số và phụ nữ chiếm 47% dân số. Tỷ lệ biết chữ của Meerut là 58%, thấp hơn mức trung bình của toàn Ấn Độ là 59,5%. Tỷ lệ biết chữ của đàn ông Meerut là 64%, phụ nữ là 52%. 14% dân số của Meerut có độ tuổi dưới 6 tuổi.

Meerut là một trong những thành phố lớn ở Ấn Độ có dân số Hồi giáo đông nhất (gần 45%). Cũng có một số lượng dân số Công giáo ở thành phố này. Meerut đã là một nơi có những bạo động công cộng tồi tệ nhất Ấn Độ trong thập niên 1980.

Tham khảo

Meerut
Thành phố thuộc bang Uttar Pradesh