title: Jean II của Pháp

text:
Jean II của Pháp (26 tháng 4 năm 1310 – 8 tháng 4 năm 1364), còn được gọi Jean le Bon, giữ ngôi vua nước Pháp từ 1350 tới 1364. Là con trai của vua Philippe VI và Jeanne của Bourgogne, Jean II là vị quân vương thứ hai của nhà Valois.

Philippe VI, cha của Jean II, là em họ của vị vua tiền nhiệm Charles IV. Năm 1328, Philippe VI lên ngôi do nước Pháp muốn tránh ngai vàng rơi vào tay Edward III của Anh, người thừa kế gần hơn nhưng theo họ ngoại. Vương triều mới, đối mặt với cuộc khủng hoảng của chế độ phong kiến, với những thất bại trong giai đoạn đầu của Chiến tranh trăm năm và những trận dịch hạch lớn, đã nhanh chóng mất sự tín nhiệm của dân chúng. Luôn phải đối đầu với Charles II, vua của Navarra và là người thừa kế ngai vàng gần hơn, Jean II điều hành đất nước cùng với những nhân vật thân cận bí mật của mình. Lợi dụng sự lộn xộn của nước Pháp và sự vượt trội về quân sự, người Anh, do Edward III và con trai là Hoàng tử Đen chỉ huy, mở lại cuộc chiến vào năm 1355.

Ngày 19 tháng 9 năm 1356, Jean le Bon thất bại và bị bắt làm tù binh trong trận Poitiers, mặc dù trước đó đã xây dựng lại quân đội. Nước Pháp chìm đắm trong sự hỗn độn. Hội nghị ba đẳng cấp do Étienne Marcel và Robert Le Coq dẫn đầu nắm lấy quyền lực ở Paris với ý định đưa Charles của Navarre lên đứng đầu nền quân chủ. Năm 1358, Étienne Marcel phát động cuộc nổi dậy, nhưng Thái tử, tức vua Charles V tương lai, được chỉ định trị vì và đảo ngược tình thế. Jean le Bon quay lại nước Pháp năm 1360 sau khi đã ký kết hiện định Brétigny, nhượng một phần ba nước Pháp cho Edward III để đổi lấy tự do.

Jean le Bon quay trở lại đối mặt với rất nhiều khó khăn. Phải trả món tiền chuộc khổng lồ trong khi ngân sách hoàng gia ngày càm giảm sút. Jean ổn định tiền tệ bằng cách tạo ra đồng Franc nhưng các đám lính đánh thuê cướp phá nông thôn và phong tỏa nền thương mại. Nỗ lực chấm dứt tình hình hỗn loạn của Jean thất bại khi quân đội hoàng gia bại trận ở Brignais. Được Giáo hoàng Innocent VI ủng hộ và cung cấp tài chính, Jean còn phát động cuộc thập tự chinh chống lại người Thổ. Tiếp tục thất bại, Jean trở về Avignon 15 ngày sau khi Giáo hoàng Innocent VI qua đời.

Năm 1363, một trong những con trai của Jean đang bị giữ làm con tin ở Anh bỏ trốn. Jean le Bon, tôn trọng luật danh dự, quay lại thế chỗ người con trai và mất tại London vào ngày 8 tháng 4 năm 1364.

Thân thế

Jean de Valois sinh ngày 26 tháng 4 năm 1319 tại lâu đài Gué-de-Mauny gần Le Mans. Cha của Jean, Philippe de Valois, là em họ vua Charles IV, lên ngai vàng năm 1328 trở thành Philippe VI, vị vua đầu tiên của nhà Valois. Việc Philippe VI lên ngôi là lựa chọn chính trị trong một giai đoạn phức tạp. Sau khi Charles IV qua đời không có nối dõi, người thừa kế gần nhất của ngai vàng nước Pháp là Edward III của Anh, cháu gọi Charles IV bằng cậu. Tránh để ngai vàng rơi vào tay một người nước ngoài, Philippe VI, con trai Charles de Valois, cháu nội vua Philippe III, được chọn làm người thừa kế. Việc loại bỏ Edward III trở thành một trong những nguyên nhân của cuộc chiến tranh Trăm năm và việc các vị vua Anh tự nhân thêm tước hiệu Vua Pháp trong nhiều thế kỷ.

Tìm vợ và cuộc hôn nhân đầu tiên
Ban đầu, một cuộc hôn nhân với Eleanor xứ Woodstock, em gái của Vua Edward III của Anh, đã được cân nhắc, nhưng thay vào đó, Philip đã mời Vua Johann của Bohemia đến Fontainebleau. Bohemia có tham vọng kiểm soát Lombardy và cần sự hỗ trợ ngoại giao của Pháp. Một hiệp ước đã được soạn thảo. Các điều khoản quân sự quy định rằng, trong trường hợp chiến tranh, Bohemia sẽ hỗ trợ quân đội Pháp với bốn trăm lính bộ binh. Các điều khoản chính trị đảm bảo rằng vương miện của Lombard sẽ không bị tranh chấp nếu vua của Bohemia giành được nó. Philip đã chọn Bonne của Bohemia làm vợ cho con trai ông vì bà gần đến tuổi sinh đẻ (16 tuổi) và của hồi môn được ấn định là 120.000 florin.

Jean đến tuổi trưởng thành, 13 tuổi và một ngày, vào ngày 27 tháng 4 năm 1332, và nhận được Công quốc Normandy, cũng như các quận Anjou và Maine. Đám cưới được cử hành vào ngày 28 tháng 7 tại nhà thờ Đức Bà ở Melun trước sự chứng kiến của sáu nghìn khách mời. Các lễ hội được kéo dài thêm hai tháng nữa khi chú rể trẻ tuổi cuối cùng được phong tước hiệp sĩ tại nhà thờ Đức Bà ở Paris. Với tư cách là công tước mới của Normandy, John đã được long trọng phong tước hiệp sĩ trước một hội đồng danh giá quy tụ các vị vua của Bohemia và Navarre, cũng như các công tước của Burgundy, Lorraine và Brabant.

Công tước xứ Normandy

Sự gia nhập và trỗi dậy của người Anh và hoàng gia
Khi lên làm Công tước xứ Normandy vào năm 1332, Jean phải đối mặt với thực tế là hầu hết giới quý tộc Norman đã liên minh với phe Anh. Trên thực tế, Normandy phụ thuộc kinh tế nhiều hơn vào thương mại hàng hải qua Eo biển Măng-sơ hơn là thương mại đường sông trên sông Seine. Mặc dù công quốc đã không thuộc quyền sở hữu của Angevin trong 150 năm, nhưng nhiều chủ đất đã nắm giữ trên khắp Kênh. Do đó, xếp hàng phía sau một hoặc chủ quyền khác có nguy cơ bị tịch thu. Do đó, các thành viên của giới quý tộc Norman được quản lý như các thị tộc phụ thuộc lẫn nhau, điều này cho phép họ có được và duy trì các điều lệ đảm bảo cho công quốc một mức độ tự trị. Nó được chia thành hai phe chính, bá tước Tancarville và bá tước Harcourt, vốn đã xung đột trong nhiều thế hệ.

Căng thẳng lại bùng phát vào năm 1341. Vua Philip, lo lắng về việc khu vực giàu có nhất của vương quốc sẽ đổ máu, đã ra lệnh cho các đại diện cho nhà vua của Bayeux và Bán đảo Cotentin dập tắt tranh chấp. Geoffroy d'Harcourt dấy binh chống lại nhà vua, tập hợp một số quý tộc để bảo vệ quyền tự trị của họ và chống lại sự can thiệp của hoàng gia. Những người nổi dậy yêu cầu phong Geoffroy làm công tước, do đó đảm bảo quyền tự trị theo hiến chương. Quân đội hoàng gia đã chiếm lâu đài tại Saint-Sauveur-le-Vicomte và Geoffroy bị đày đến Brabant. Ba người bạn đồng hành của ông bị chặt đầu tại Paris vào ngày 3 tháng 4 năm 1344.

Gặp gỡ Giáo hoàng Avignon và Vua Anh
Năm 1342, Jean ở Avignon, khi đó là một phần của Lãnh thổ Giáo hoàng, tại lễ đăng quang của Giáo hoàng Clêmentê VI, và vào cuối năm 1343, ông là thành viên của một cuộc đàm phán hòa bình với thư ký thủ tướng của Edward III của Anh. Clêmentê VI là vị thứ tư trong số bảy vị Giáo hoàng Avignon mà ngôi vị giáo hoàng không bị tranh chấp, mặc dù các vị giáo hoàng tối cao cuối cùng sẽ trở lại Rome vào năm 1378.

Quan hệ với Normandy và căng thẳng gia tăng
Đến năm 1345, ngày càng có nhiều người Norman nổi dậy bắt đầu bày tỏ lòng kính trọng đối với Edward III, tạo thành mối đe dọa lớn đối với tính hợp pháp của các vị vua Valois. Thất bại trong Trận Crécy vào ngày 26 tháng 8 năm 1346, và việc đầu hàng Calais vào ngày 3 tháng 8 năm 1347, sau một cuộc bao vây kéo dài mười một tháng, càng làm tổn hại đến uy tín của hoàng gia. Sự đào tẩu của giới quý tộc, những người có đất đai nằm trong tầm ảnh hưởng kinh tế rộng lớn của Anh, đặc biệt là ở phía bắc và phía tây, đã gia tăng. Do đó, Vua Philip VI quyết định tìm kiếm một hiệp định đình chiến. Công tước Jean đã gặp Geoffroy d'Harcourt, người mà nhà vua đồng ý trả lại tất cả hàng hóa bị tịch thu, thậm chí còn bổ nhiệm ông làm thuyền trưởng có chủ quyền ở Normandy. Jean sau đó tiếp cận gia đình Tancarville, những người mà lòng trung thành cuối cùng có thể đảm bảo quyền lực của ông ở Normandy. Cuộc hôn nhân của Jean, Tử tước Melun, với Jeanne, nữ thừa kế duy nhất của hạt Tancarville, đảm bảo rằng đảng Melun-Tancarville vẫn trung thành với Jean, trong khi Geoffroy d'Harcourt tiếp tục đóng vai trò là người bảo vệ các quyền tự do của người Norman và do đó là của đảng cải cách.

Cái chết đen và cuộc hôn nhân thứ hai
Vào ngày 11 tháng 9 năm 1349, vợ của Jean, Bonne of Bohemia (Bonne de Luxembourg), qua đời tại Tu viện Maubuisson gần Paris, vì Cái chết đen đang tàn phá châu Âu. Để thoát khỏi đại dịch, John, người đang sống trong dinh thự của hoàng gia Paris, Palais de la Cité, đã rời Paris.

Vào ngày 9 tháng 2 năm 1350, năm tháng sau cái chết của người vợ đầu tiên, Jean kết hôn với Joan I, Nữ bá tước xứ Auvergne, trong lâu đài hoàng gia Château de Sainte-Gemme (hiện không còn tồn tại), tại Feucherolles, gần Saint-Germain-en-Laye.

Vua của Pháp

Lễ đăng quang

Philip VI, cha của Jean, qua đời vào ngày 22 tháng 8 năm 1350, và lễ đăng quang của Jean với tư cách là Jean II, vua của Pháp, diễn ra tại Reims vào ngày 26 tháng 9 sau đó. Joanna, người vợ thứ hai của ông, đồng thời lên ngôi hoàng hậu nước Pháp.

Vào tháng 11 năm 1350, Vua Jean đã bắt giữ Raoul II của Brienne, Bá tước Eu và xử tử ngay lập tức, vì những lý do vẫn chưa rõ ràng, mặc dù có tin đồn rằng ông đã cam kết với người Anh là Quận Guînes để được thả.

Đàm phán và thất bại với Navarre
Năm 1354, con rể và em họ của Jean, Charles II của Navarre, ngoài Vương quốc Navarre của mình ở dãy núi Pyrenees, giáp ranh giữa Pháp và Tây Ban Nha, còn nắm giữ nhiều vùng đất rộng lớn ở Normandy, đã dính líu đến vụ ám sát Constable của Pháp, Charles de la Cerda, người được Vua Jean yêu thích. Tuy nhiên, để có một đồng minh chiến lược chống lại người Anh ở Gascony, Jean đã ký Hiệp ước Mantes với Charles vào ngày 22 tháng 2 năm 1354. Hòa bình không kéo dài giữa hai bên, và Charles cuối cùng đã liên minh với Henry của Grosmont, Công tước đầu tiên của Lancaster.

Năm sau, vào ngày 10 tháng 9 năm 1355, Jean và Charles đã ký Hiệp ước Valognes, nhưng nền hòa bình thứ hai này hầu như không kéo dài lâu hơn so với nền hòa bình đầu tiên, lên đến đỉnh điểm là một sự kiện vô cùng kịch tính, trong một bữa tiệc vào ngày 5 tháng 4 năm 1356 tại Lâu đài Hoàng gia ở Rouen có sự tham dự của con trai của Nhà vua Charles, Charles II của Navarre, và một số ông trùm Norman và những người đáng chú ý của nhà vua Pháp xông qua cửa trong bộ áo giáp đầy đủ, kiếm trong tay, cùng với đoàn tùy tùng của ông, bao gồm cả em trai của nhà vua là Phillip, con trai thứ Louis và những người anh em họ, cũng như hơn một trăm hiệp sĩ được vũ trang đầy đủ đang đợi bên ngoài. Jean lao tới và tóm lấy Charles của Navarre và hét lên, "không được cử động nếu ông không muốn chết với thanh kiếm này". Khi con trai của Jean, Dauphin Charles, người chủ trì bữa tiệc, quỳ xuống cầu xin ông ấy dừng lại, Nhà vua đã túm lấy cổ Navarre và kéo ông ta ra khỏi ghế và hét vào mặt ông: "Kẻ phản bội, ngươi không xứng đáng ngồi trên bàn của con trai ta!" Sau đó, ông ta ra lệnh bắt giữ tất cả các vị khách bao gồm cả Navarre và, trong điều mà nhiều người coi là một hành động hấp tấp cũng như một sai lầm chính trị, ông ta đã bắt giữ Jean, Bá tước Harcourt và một số lãnh chúa Norman khác và những người đáng chú ý đã bị hành quyết ngay sau đêm đó trong một sân gần đó trong khi anh ta đứng xem.

Hành động này, phần lớn được thúc đẩy bởi sự trả thù cho Charles của Navarre và âm mưu được suy nghĩ trước của John of Harcourt đã giết chết người yêu thích của John, Charles de La Cerda, sẽ đẩy phần lớn sự ủng hộ còn lại của Nhà vua từ các lãnh chúa ở Normandy sang cho Vua Edward. và trại của người Anh, tạo tiền đề cho cuộc xâm lược của người Anh và kết quả là Trận chiến Poitiers trong những tháng tới.

Trận Poitiers
Năm 1355, Chiến tranh Trăm năm lại bùng nổ, và vào tháng 7 năm 1356, Edward, Hoàng tử đen, con trai của Edward III của Anh, đã đưa một đội quân trên một chiếc chevauchée lớn qua Pháp. Jean truy đuổi ông với một đội quân của riêng mình. Vào tháng 9, hai lực lượng gặp nhau cách Poitiers vài dặm về phía đông nam.

Jean tự tin vào chiến thắng—quân đội của ông có lẽ đông gấp đôi đối thủ—nhưng ông không tấn công ngay lập tức. Trong khi chờ đợi, giáo hoàng hợp pháp đi đi lại lại, cố gắng thương lượng một hiệp định đình chiến giữa các nhà lãnh đạo. Có một số tranh luận về việc liệu Hoàng tử đen có muốn chiến đấu hay không. Ông cung cấp toa xe ngựa của ông, chất đầy chiến lợi phẩm. Ông cũng hứa sẽ không chống Pháp trong bảy năm. Một số nguồn tin cho rằng ông thậm chí còn đề nghị trao lại vương miện của Pháp cho Calais. Jean phản công bằng cách yêu cầu 100 hiệp sĩ giỏi nhất của Hoàng tử đầu hàng ông làm con tin, cùng với chính Hoàng tử. Không có thỏa thuận nào có thể đạt được. Các cuộc đàm phán bị phá vỡ, và cả hai bên đều chuẩn bị chiến đấu.

Vào ngày diễn ra trận chiến, Jean và 17 hiệp sĩ từ đội cận vệ của ông ăn mặc giống hệt nhau. Điều này được thực hiện để gây nhầm lẫn cho kẻ thù, kẻ sẽ làm mọi cách để chiếm được chủ quyền trên thực địa. Bất chấp sự đề phòng này, sau sự tiêu diệt và định tuyến của lực lượng hiệp sĩ Pháp khổng lồ dưới bàn tay của những cú bắn cung tên không ngừng của người Anh, Jean đã bị bắt khi lực lượng Anh tấn công để kết thúc chiến thắng của họ. Mặc dù anh ấy đã chiến đấu dũng cảm, sử dụng một chiếc rìu chiến lớn, nhưng chiếc mũ bảo hiểm của anh ấy đã bị hất tung. Bị bao vây, anh tiếp tục chiến đấu cho đến khi Denis de Morbecque, một người Pháp lưu vong chiến đấu cho nước Anh, tiếp cận ông.

“Thưa ngài,” Morbecque nói. "Tôi là một hiệp sĩ của Artois. Hãy đầu hàng cho tôi và tôi sẽ dẫn ngài đến gặp Hoàng tử xứ Wales."

Đầu hàng và bắt giữ
Vua Jean đầu hàng bằng cách trao cho ông chiếc găng tay của mình. Đêm đó, Vua Jean dùng bữa tối trong căn lều lụa đỏ của kẻ thù. Hoàng tử đen đã đích thân đến gặp ông. Sau đó anh ta được đưa đến Bordeaux, rồi từ đó đến Anh. Trận chiến Poitiers sẽ là một trong những thảm họa quân sự lớn không chỉ đối với nước Pháp mà vào bất kỳ thời điểm nào trong thời Trung cổ.

Trong khi đàm phán một hiệp định hòa bình, ban đầu Jean bị giam giữ tại Cung điện Savoy, sau đó ở nhiều địa điểm khác nhau, bao gồm Windsor, Hertford, Lâu đài Somerton ở Lincolnshire, Lâu đài Berkhamsted ở Hertfordshire, và một thời gian ngắn tại King John's Lodge, trước đây được gọi là Shortridges, ở Đông Sussex. Cuối cùng, Jean được đưa đến Tháp Luân Đôn.

Tù nhân người Anh

Bài chi tiết: Tiền chuộc của Vua Jean II của Pháp

Là một tù nhân của người Anh, Jean được ban cho những đặc quyền của hoàng gia cho phép ông đi du lịch khắp nơi và tận hưởng một lối sống vương giả. Vào thời điểm mà luật pháp và trật tự đang bị phá vỡ ở Pháp và chính phủ đang gặp khó khăn trong việc huy động tiền để bảo vệ vương quốc, sổ sách kế toán của anh ấy trong thời gian bị giam cầm cho thấy anh ấy đã mua ngựa, thú cưng và quần áo trong khi duy trì một nhà chiêm tinh. và một ban nhạc tòa án.

Hiệp ước Brétigny
Hiệp ước Brétigny (được soạn thảo vào tháng 5 năm 1360) quy định số tiền chuộc của anh ta là 3 triệu Écu đáng kinh ngạc, doanh thu tương đương hai hoặc ba năm đối với Vương quốc Pháp, vốn là ngân sách quốc gia lớn nhất ở châu Âu trong thời kỳ đó. Vào ngày 30 tháng 6 năm 1360, Jean rời Tháp Luân Đôn và tiến đến Cung điện Eltham, nơi Nữ hoàng Philippa đã chuẩn bị một buổi chiêu đãi chia tay tuyệt vời. Qua đêm ở Dartford, anh tiếp tục hướng tới Dover, dừng lại ở Maison Dieu of St Mary ở Ospringe, và bày tỏ lòng kính trọng tại đền thờ St Thomas Becket ở Canterbury vào ngày 4 tháng 7. Ông ăn tối với Hoàng tử đen—người đã đàm phán Hiệp ước Brétigny—tại Lâu đài Dover, và đến được Calais do Anh chiếm giữ vào ngày 8 tháng 7.

Để con trai Louis của Anjou ở Calais làm con tin thay thế để đảm bảo thanh toán, Jean được phép quay lại Pháp để gây quỹ. Hiệp ước Brétigny được phê chuẩn vào tháng 10 năm 1360.

Louis' trốn thoát và trở về Anh
Vào ngày 1 tháng 7 năm 1363, Vua Jean được thông báo rằng Louis đã vi phạm lệnh ân xá và trốn khỏi Calais. Rắc rối vì sự ô nhục của hành động này và khoản tiền chuộc còn nợ, Jean đã tập hợp hội đồng hoàng gia của mình để thông báo rằng ông sẽ tự nguyện quay trở lại nơi giam cầm ở Anh và đích thân thương lượng với Edward. Khi vấp phải sự phản đối của các cố vấn, nhà vua đã có câu trả lời nổi tiếng rằng "nếu đức tin tốt bị cấm trên Trái đất, cô ấy phải tìm nơi nương tựa trong trái tim của các vị vua". Ngay sau khi ông bổ nhiệm con trai ông là Charles Công tước xứ Normandy làm nhiếp chính và thống đốc nước Pháp cho đến khi ông trở về.

Cái chết
Jean đến Anh vào tháng 1 năm 1364, nơi ông được gặp Sir Alan Buxhull, Sir Richard Pembridge và Lord Burghersh tại Dover, được đưa đến Eltham và Cung điện Savoy và được chào đón nồng nhiệt tại London vào tháng 1 năm 1364. Ông được tiếp đón rất vinh dự , và là khách quen của Edward tại Westminster. Tuy nhiên, vài tháng sau khi đến, ông bị ốm với một căn bệnh quái ác không rõ nguyên nhân. Ông qua đời tại Cung điện Savoy vào tháng 4 năm 1364. Thi thể của ông được đưa về Pháp, nơi ông được an táng trong các phòng hoàng gia tại Vương cung thánh đường Saint Denis.

Nhân cách

Thể lực
Jean bị sức khỏe mong manh. Ông ít tham gia các hoạt động thể chất, hiếm khi tập đấu thương, thích đi săn hơn. Những người đương thời báo cáo rằng ông rất nhanh nổi giận và dùng đến bạo lực, dẫn đến các cuộc đối đầu chính trị và ngoại giao thường xuyên. Ông thích văn học và là người bảo trợ cho các họa sĩ và nhạc sĩ.

Hình ảnh
Hình ảnh một "vua chiến binh" có lẽ xuất hiện từ lòng dũng cảm mà ông thể hiện trong Trận chiến Poitiers, nơi ông xuống ngựa để chiến đấu trước những người bị bao vây với cây rìu trên tay, cũng như việc tạo ra Lệnh của Ngôi sao. Điều này được hướng dẫn bởi nhu cầu chính trị, vì Jean quyết tâm chứng minh tính hợp pháp của vương miện của mình, đặc biệt là triều đại của ông, giống như triều đại của cha ông, được đánh dấu bằng các tranh chấp liên tục về yêu sách Valois từ cả Charles II của Navarre và Edward III của Anh . Ngay từ khi còn trẻ, Jean đã được kêu gọi chống lại các lực lượng phi tập trung ảnh hưởng đến các thành phố và giới quý tộc, mỗi người bị thu hút bởi ảnh hưởng kinh tế của Anh hoặc đảng cải cách. Ông lớn lên giữa những âm mưu và phản quốc, và do đó, anh ta chỉ cai trị trong bí mật với một nhóm cố vấn thân cận đáng tin cậy.

Các mối quan hệ cá nhân
Ông lấy Bonne xứ Bohemia làm vợ và sinh được 11 người con trong 11 năm. Do mối quan hệ thân thiết của ông với Charles de la Cerda yêu thích của mình, các đảng viên của Charles II của Navarre đã chế nhạo nhà vua vì "không có Chúa nào khác ngoài ông". La Cerda đã được trao nhiều danh hiệu khác nhau và được bổ nhiệm vào vị trí cao có thể kết nối được khi Jean trở thành vua; ông đã tháp tùng nhà vua trong tất cả các chuyến hành trình chính thức của ông đến các tỉnh. Sự trỗi dậy của La Cerda tại tòa án đã kích động sự ghen tị của các nam tước người Pháp, một số người trong số họ đã đâm chết ông vào năm 1354. Số phận của La Cerda song song với số phận của Edward II của Piers Gaveston của Anh và John II của Álvaro de Luna của Castile; vị trí yêu thích của hoàng gia là một vị trí nguy hiểm. Sự đau buồn của John về cái chết của La Cerda đã được công khai và công khai.

Hôn nhân và con cái
Ngày 28 tháng 7 năm 1332, ở tuổi 13, Jean kết hôn với Bonne xứ Luxembourg (mất năm 1349), con gái của John, Vua xứ Bohemia. Con cái của họ là:

 Charles V của Pháp (21 tháng 1 năm 1338 – 16 tháng 9 năm 1380)
 Catherine (1338–1338) chết trẻ
 Louis I, Công tước xứ Anjou (23 tháng 7 năm 1339 – 20 tháng 9 năm 1384), kết hôn với Marie xứ Blois
 John, Công tước xứ Berry (30 tháng 11 năm 1340 – 15 tháng 6 năm 1416), kết hôn với Jeanne xứ Auvergne
 Philip II, Công tước xứ Burgundy (17 tháng 1 năm 1342 – 27 tháng 4 năm 1404), kết hôn với Margaret xứ Flanders
 Joan (24 tháng 6 năm 1343 – 3 tháng 11 năm 1373), kết hôn với Charles II (Kẻ xấu) của Navarre
 Marie (12 tháng 9 năm 1344 – tháng 10 năm 1404), kết hôn với Robert I, Công tước xứ Bar
 Agnes (9 tháng 12 năm 1345 – tháng 4 năm 1350)
 Margaret (20 tháng 9 năm 1347 – 25 tháng 4 năm 1352)
 Isabelle (1 tháng 10 năm 1348 – 11 tháng 9 năm 1372), kết hôn với Gian Galeazzo I, Công tước Milan

Vào ngày 19 tháng 2 năm 1350, tại lâu đài hoàng gia Château de Sainte-Gemme, John kết hôn với Joanna I của Auvergne (mất năm 1361), Nữ bá tước Auvergne và Boulogne. Joanna là góa phụ của Philip of Burgundy, người thừa kế đã qua đời của công quốc đó, và là mẹ của Philip I, Công tước xứ Burgundy (1344–61), người đã trở thành con riêng và người được giám hộ của John. John và Joanna có ba người con, tất cả đều chết ngay sau khi sinh:

 Blanche (sinh tháng 11 năm 1350)
 Catherine (sinh đầu năm 1352)
 con trai (s. đầu năm 1353)

Kế vị
Jean II được kế vị bởi con trai của ông, Charles, người trị vì là Charles V của Pháp, được gọi là Nhà thông thái.

Tham khảo

Vua Pháp
Bá tước Anjou
Vương triều Valois
Chế độ cũ Pháp
Sinh năm 1319
Mất năm 1364
Công tước xứ Normandy


title: Andrena tsingtauica

text:
Andrena tsingtauica là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Strand mô tả khoa học năm 1915.

Chú thích

Tham khảo

T
Động vật được mô tả năm 1915


title: Vettius

text:
Vettius là một chi bướm ngày thuộc họ Bướm nâu.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Moncini


title: Inabaia

text:
Inabaia là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Acontiinae


title: Offekerque

text:
Offekerque là một xã trong tỉnh Pas-de-Calais, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Dân số

Địa điểm nổi bật
 Nhà thờ St.Marie-Madeleine, thế kỷ 20.
 A brick-built windmill.

Xem thêm
Xã của tỉnh Pas-de-Calais

Tham khảo
INSEE
IGN

Liên kết ngoài
 Offekerque on the Insee website
 Offekerque on the Quid website

Xã của Pas-de-Calais


title: Highbury

text:
Highbury là một quận thuộc Khu Islington, Luân Đôn, Anh. Theo thống kê năm 2001, Highbury có dân số là 21.959. Trong đó 75% là da trắng, 11% da đen và 6% người châu Á. 40% dân số Highbury có hộ khẩu ở đây. Đây là một vùng đất đa chủng tộc. Quận này có sân vận động Highbury, là thánh địa của câu lạc bộ bóng đá Anh Arsenal.

Tham khảo

Liên kết ngoài

London Landscape TV episode (6 mins) about Highbury and Arsenal


title: Guiry-en-Vexin

text:
Guiry-en-Vexin là một xã ở tỉnh Val-d’Oise, thuộc vùng Île-de-France ở miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Vexin
Xã của tỉnh Val-d’Oise

Tham khảo

Association of Mayors of the Val d'Oise
INSEE
IGN

Liên kết ngoài
Official website
Mérimée database - Cultural heritage
Land use (IAURIF)

Xã của Val-d'Oise


title: Cessey

text:
Cessey là một xã của tỉnh Doubs, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền đông nước Pháp.

Dân số
Điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số là 288.Ước lượng năm 2004 là 313.

Xem thêm
Xã của tỉnh Doubs

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Doubs


title: Labosse

text:
Labosse là một xã thuộc tỉnh Oise trong vùng Hauts-de-France tây bắc nước Pháp. nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 188 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

INSEE

Xã của Oise


title: Microcaecilia rabei

text:
Microcaecilia rabei là một loài lưỡng cư thuộc họ Caeciliidae.
Loài này có ở Suriname và Venezuela, có thể có ở Brasil và Guyana.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, các đồn điền, vườn nông thôn, và rừng trước đây suy thoái nghiêm trọng.

Chú thích

Tham khảo
 Señaris, C., Hoogmoed, M. & Wilkinson, M. 2004. Microcaecilia rabei. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

R


title: Hydrovatus leconteii

text:
Hydrovatus leconteii là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Clark miêu tả khoa học năm 1862.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Hydrovatus


title: Himalopsyche lungma

text:
Himalopsyche lungma là một loài Trichoptera trong họ Rhyacophilidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Himalopsyche


title: Platytrigona planifrons

text:
Platytrigona planifrons là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Smith mô tả khoa học năm 1864.

Chú thích

Tham khảo

Platytrigona
Động vật được mô tả năm 1864


title: Cerithium

text:
Cerithium là một chi ốc biển cỡ trung bình, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Cerithiidae.

Chi này xuất hiện từ Kỷ Tam Điệp (Trias) đến giai đoạn Toàn Tân (Holocen) (Độ tuổi: 221,5 - 0,0 triệu năm trước). Các mảnh hóa thạch đã được tìm thấy trên khắp thế giới. Hiện có khoảng 100 loài đã tuyệt chủng

Các loài

Các loài trong chi này bao gồm:

Cerithium abditum  Houbrick, 1992
Cerithium africanum  Houbrick, 1992
Cerithium albolineatum  Bozzetti, 2008
Cerithium alexandri  Tomlin, 1923
Cerithium alucastrum  (Brocchi, 1814)
Cerithium atratum  (Born, 1778)
Cerithium atromarginatum  Dautzenberg & Bouge, 1933
Cerithium balletoni  Cecalupo, 2009
Cerithium balteatum  Philippi, 1848
Cerithium bayeri  (Petuch, 2001)
Cerithium boeticum  Pease, 1860
Cerithium buzzurroi  Cecalupo, 2005
Cerithium caeruleum  Sowerby, 1855
Cerithium cecalupoi  Cossignani, 2004
Cerithium citrinum  Sowerby, 1855
Cerithium claviforme  Schepman, 1907
Cerithium columna  Sowerby, 1834
Cerithium coralium  Kiener, 1841
Cerithium crassilabrum  Krauss, 1848
Cerithium dialeucum  Philippi, 1849
Cerithium eburneum  Bruguière, 1792
Cerithium echinatum  Lamarck, 1842
Cerithium egenum  Gould, 1849
Cerithium flemischi  Martin, 1933
Cerithium georgianum  Pfeffer, 1886
Cerithium gloriosum  Houbrick, 1992
Cerithium guinaicum  Philippi, 1849
Cerithium heteroclites  Lamarck, 1822
Cerithium ianthinum  Gould, 1849
Cerithium interstriatum  Sowerby, 1855
Cerithium ivani  Cecalupo, 2008
Cerithium janthinum  (Gould, 1849 năm 1846-50): đồng nghĩa của Cerithium zebrum Kiener, 1841
Cerithium kobelti  Dunker, 1877: đồng nghĩa của Cerithium dialeucum Philippi, 1849
Cerithium koperbergi  Schepman, 1907
Cerithium leptocharactum  Rehder, 1980
Cerithium lifuense  Melvill & Standen, 1895
Cerithium lindae  Petuch, 1987
Cerithium lissum  Watson, 1880
Cerithium litteratum  (Born, 1778)
Cerithium lividulum  Risso, 1826
Cerithium lutosum  Menke, 1828
Cerithium madreporicola  Jousseaume, 1930
Cerithium matukense  Watson, 1886
Cerithium moniliferum Kiener, 1842: đồng nghĩa của Clypeomorus batillariaeformis Habe & Kosuge, 1966
Cerithium munitum  Sowerby, 1855
Cerithium muscarum  Say, 1832
Cerithium nesioticum  Pilsbry & Vanatta, 1906
Cerithium nodulosum  Bruguière, 1792
Cerithium novaehollandiae  Adams in Sowerby, 1855
Cerithium ophioderma  (Habe, 1968)
Cerithium pacificum  Houbrick, 1992
Cerithium phoxum  Watson, 1880
Cerithium placidum  Gould, 1861
Cerithium protractum  Bivona Ant. in Bivona And., 1838
Cerithium punctatum  Bruguière, 1792
Cerithium rehderi  Houbrick, 1992
Cerithium renovatum  Monterosato, 1884
Cerithium rostratum  Sowerby, 1855
Cerithium rubus  Deshayes, 1843: đồng nghĩa của Cerithium echinatum Lamarck, 1822
Cerithium rueppelli  Philippi, 1848
Cerithium salebrosum  Sowerby, 1855
Cerithium scabridum  Philippi, 1848
Cerithium scobiniforme  Houbrick, 1992
Cerithium tenellum  Sowerby, 1855
Cerithium torresi  Smith, 1884
Cerithium torulosum  (Linnaeus, 1767)
Cerithium traillii  Sowerby, 1855
Cerithium tuberculatum  (Linnaeus, 1767)
Cerithium virgatum  Montfort, 1810 (nomen dubium)
Cerithium vulgatum  Bruguière, 1792
Cerithium zebrum  (Kiener, 1841)
Cerithium zonatum  (Wood, 1828)

Hình ảnh

Xem thêm
 Bittium

Chú thích

OBIS Indo-Pacific Molluscan Database
A Database of Western Atlantic Marine Mollusca

Cerithiidae


title: (15722) 1990 QV2

text:
{{DISPLAYTITLE:(15722) 1990 QV2}}

(15722) 1990 QV2 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henry E. Holt ở Đài thiên văn Palomar ở Quận San Diego, California, ngày 24 tháng 8 năm 1990.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 15001–16000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1990
Được phát hiện bởi Henry E. Holt
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Atasu

text:
Atasu có thể là:
 Atasu, Uttar Pradesh
 Atasu, Kazakhstan


title: Parectopa bosquella

text:
Parectopa bosquella là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Texas, U.S.A. Nó được miêu tả bởi V.T. Chambers năm 1876.

Chú thích

Tham khảo

Parectopa


title: Troll

text:
Troll, người khổng lồ độc ác là nhân vật trong Thần thoại Bắc Âu được mô tả dưới dạng một loài sinh vật đáng sợ thuộc nhóm quái vật ăn thịt người. Ban đầu, thần thoại Bắc Âu mô tả nó như một kẻ Khổng lồ, mặc dù sau đó, các tác phẩm hội họa và ký họa thường mô tả nó với kích thước nhỏ hơn nhưng chúng vẫn được xếp vào loại những kẻ khổng lồ hiểm ác. Giống như quái vật ăn thịt người gọi là ogre của Anh (cũng thường được xếp loại người khổng lồ hiện giờ) – thường sống ở những nơi xa xôi hẻo lánh, giống người ở vùng hoang dã, sống dưới những ngọn đồi, Hang hoặc Núi. Trong đảo Faroe, Orkney và Shetland đã có những truyện cổ tích, về người khổng lồ gọi là troll, được kể trong tiếng Na-Uy vào thời của Người Viking.

Văn học Bắc-Âu, nghệ thuật và âm nhạc từ thời Chủ nghĩa lãng mạn đã miêu tả khác biệt về người khổng lồ – thường thuộc chủng tộc thổ dân bản xứ, được trời phú cho kích thước phi thường và đặc biệt là đôi tai và cái mũi to quá cỡ. Từ đó, đã có nhiều truyện cổ tích thần tiên như Three Billy Goats Gruff, quái nhân troll đã hình thành trong nhận thức hiện đại của công chúng, và là nhân vật tưởng tượng phổ biến trong văn học hiện đại và được ghép vô thành nhân vật trong các trò chơi điện tử.

Trong thời đại Internet, một con Internet troll, hay đơn giản là troll trong tiếng lóng Internet, là người đăng các thông điệp gây tranh cãi tại một cộng đồng trực tuyến chẳng hạn như diễn đàn thảo luận trực tuyến, với mục đích đặt bẫy để những người dùng khác bị xúc động hay kích động và phản ứng lại. Định nghĩa rộng hơn của khái niệm troll là người đăng các thông điệp với mục đích chính là phá rối hoặc phá vỡ một cộng đồng Internet.

Lịch sử

Từ dùng troll đã được phát triển qua thời gian. Nó có thể có nghĩa gốc là Siêu tự nhiên hoặc ma thuật và tùy theo từng nơi mà từ troll sẽ có nghĩa khác nhau nhưng chung lại điều có nghĩa tâm địa độc ác, rất nguy hiểm và liên quan tới phép thuật, troll có thể có nghĩa như những vật thể nguyền bí, bao gồm người khổng lồ trong huyền thoại Bắc Âu.
Từ tối nghĩa gốc về troll có khi được xuất hiện trong các tác phảm văn học của Bắc Âu. Có thể được xếp vô loại sjötrollet (Troll biển) như là từ cùng nghĩa với havsmannen (Người đàn ông biển) – là người canh giữ linh hồn của biển và gần giống như nam nhưng là bản sao của nữ sjörå (xem huldra).

Trong Skáldskaparmál, nhà thơ Bragi Boddason đã gặp người đàn bà viết về bài thơ thuộc Thời Bắc Âu cũ):

Các nhiều địa điểm được đặt tên bằng Troll nhất là trong Scandinavia và các phố của Thụy Điển như Trollhättan và ngọn núi Truyền thuyết Trollkyrka (nhà thờ Troll). Những địa danh nổi tiếng nhất Na Uy mang tên Troll là Trollfjorden, Trollheimen, Trollhetta, Trollstigen, Trolltindan và Trollveggen.

Tham khảo

Dân gian Scandinavia


title: Sderot

text:
Sderot (tiếng Hebrew: שדרות, tiếng Ả Rập: سديروت) là một thành phố Israel. Thành phố thuộc quận Nam. Thành phố có diện tích 4,472 km2, dân số năm 2009 là 20.700 người.

Tham khảo

Quận Nam (Israel)
Thành phố ở quận Nam (Israel)
Sderot
Israel năm 1951
Khu dân cư thành lập năm 1951
Thành phố của Israel


title: 1315 Bronislawa

text:
1315 Bronislawa (1933 SF1) là một tiểu hành tinh nằm phía ngoài của vành đai chính được phát hiện ngày 16 tháng 9 năm 1933 bởi Sylvain Julien Victor Arend ở Uccle.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 1315 Bronislawa

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Sylvain Julien Victor Arend
Thiên thể phát hiện năm 1933


title: Trienio Liberal

text:
Trienio Liberal là một thời kỳ đầy biến động ở Tây Ban Nha. Napoléon chiếm đóng từ năm 1808 đến 1814, "chiến tranh giành độc lập" tàn phá nặng nề diễn ra sau đó được thúc đẩy bởi chủ nghĩa dân tộc rõ nét. Kỷ nguyên của các phong trào chống lại chủ nghĩa tự do kết hợp với cách mạng Pháp sau chiến tranh dưới sự thống trị của Fernando VII và ít ảnh hưởng hơn - là con gái ông Isabel II. Dưới sự thống trị của Fernando, Tây Ban Nha mất đi các thuộc địa ở Tân Thế giới, trừ Cuba và Puerto Rico, trong thập niên 1810 và 1820. Một loạt các cuộc nội chiến nổ ra sau đó ở Tây Ban Nha, rồi chủ nghĩa tự do Tây Ban Nha và sau đó là những người theo phe cộng hòa chống lại phe bảo thủ, mà đỉnh cao là các cuộc chiến tranh chủ nghĩa Carl giữa Nữ hoàng Isabella và cháu bà ta, Infante Carlos. Bất mãn với chính quyền Isabella trong một thời gian dẫn đến sự can thiệp quân sự lặp đi lặp lại trong các vấn đề chính trị và đã nhiều lần làm cách mạng chống lại chính quyền đó. Hai trong số các cuộc cách mạng đó đã thành công là "cách mạng Vicálvaro" năm 1854 và la Gloriosa năm 1868. Cuộc cách mạng năm 1968 đánh dấu sự chấm dứt chế độ quân chủ của Isabella. Sự cai trị ngắn ngủi của vua theo chủ nghĩa tự do Amadeo I kết thúc khi nền Đệ nhất Cộng hòa được thành lập, và chế độ này cũng chỉ tồn tại trong thời gian ngắn, và sự thống trị của Alfonso XII đã đưa Tây Ban Nha bước sang thời kỳ tái thiết và ổn định.

Xem thêm
Chiến tranh giành độc lập Mexico
Chiến tranh giành độc lập Tây Ban Nha-Mỹ

Tham khảo

 Pierson, Peter (1999) The History of Spain, London: Greenwood ISBN 0-313-30272-3
 Carr, Raymond (2000) Spain: A History, London: Oxford University Press ISBN 0-19-820619-4
 Esdaile, Charles S. (2000) Spain in the Liberal Age: From Constitution to Civil War, 1808-1939 ISBN 0-631-14988-0
 Gallardo, Alexander (1978) "Britain and the First Carlist War:Darby,Pa, Norwood Editions,

Lịch sử Tây Ban Nha
Tây Ban Nha thế kỷ 19


title: 6746 Zagar

text:
6746 Zagar (1994 NP) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 9 tháng 7 năm 1994 bởi Osservatorio San Vittore ở Bologna.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 6746 Zagar

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1994


title: Bergen, Weißenburg-Gunzenhausen

text:
Bergen là một đô thị tại huyện Weißenburg-Gunzenhausen, bang Bayern, Đức.

Tham khảo


title: Benasal

text:
Benasal là một đô thị trong tỉnh Castellón, Cộng đồng Valencia, Tây Ban Nha. Đô thị Benasal có diện tích 79,6 km², dân số theo điều tra năm 2010 của Viện thống kê quốc gia Tây Ban Nha là 1297 người. Đô thị Benasal nằm ở khu vực có độ cao 830 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Đô thị ở Castellón


title: Canuza

text:
Canuza là một chi bướm đêm thuộc họ Crambidae.

Các loài
Canuza acmias Meyrick, 1897
Canuza euspilella Walker, 1866

Chú thích

Tham khảo

Odontiinae


title: Vương Chấn (hoạn quan)

text:
Vương Chấn (chữ Hán: 王振; ?-1449) là hoạn quan, đại thần nhà Minh trong lịch sử Trung Quốc. Ông đã thao túng chính trường nhà Minh trong những năm đầu thời Minh Anh Tông và được coi là người có trách nhiệm trong sự biến Thổ Mộc bảo khiến vua Minh Anh Tông bị bộ tộc Ngõa Thích bắt làm tù binh.

Vào cung
Vương Chấn người Úy châu thuộc phủ Đại Đồng, Sơn Tây, vốn là một nho sĩ.

Ông tự hoạn mình tiến thân vào cung làm giáo quan thời Minh Thành Tổ, dạy học trong cung. Đến thời Minh Tuyên Tông, ông được giao việc dạy học cho thái tử Chu Kỳ Trấn ở Đông cung, làm chức Cục lang. Vua Tuyên Tông ban cho ông danh hiệu "tiên sinh" để gọi.

Từ thời Minh Thái Tổ đặt ra chế độ nghiêm khắc cấm hoạn quan can dự triều chính và trao đổi với các quan bên ngoài. Đến thời Minh Thành Tổ, vì vua nhờ vào sự hỗ trợ của các hoạn quan để giành được ngôi vua của cháu là Huệ Đế, nên phá lệ của vua cha, cho các hoạn quan tâm phúc tham gia triều chính. Đến thời Tuyên Tông, triều đình lập ra Nội thư đường trong cung và cắt cử một số hoạn quan phụ trách việc giảng dạy, trong đó đặc cách cho một số người thi mãi không trúng tự nguyện hoạn mình vào cung. Vương Chấn ở trong số đó.

Do phần lớn hoạn quan ít chữ nghĩa, nên Vương Chấn nhanh chóng trở thành người nổi trội trong hàng ngũ các thái giám. Bằng trí tuệ và khéo cư xử, ông đã chiếm được sự quan tâm của thái tử Chu Kỳ Trấn.

Chuyên quyền
Đầu tháng 1 năm 1435, Minh Tuyên Tông qua đời, thái tử Chu Kỳ Trấn được lập lên nối ngôi, tức là Minh Anh Tông. Vương Chấn lập tức được trọng dụng.

Minh Anh Tông còn nhỏ, bà nội là Trương thái hoàng thái hậu nhiếp chính. Mặc dù có các đại thần nguyên lão đời trước như Trương Phụ, Dương Sĩ Kỳ, Dương Vinh, Dương Phổ phò tá nhưng Anh Tông chỉ thực sự tin dùng Vương Chấn.

Sau khi lên ngôi, Vương Chấn được Anh Tông phong ngay làm Ty lễ giám đứng đầu các hoạn quan. Do nhà Minh đã bỏ chức thừa tướng từ thời Minh Thái Tổ, quyền hành tập trung hết vào tay vua, tới thời Minh Anh Tông nhờ cậy hết vào Vương Chấn: các tấu chương từ dưới tâu lên Anh Tông đều để Vương Chấn phê duyệt. Vì vậy uy quyền của Vương Chấn ngày càng lớn.

Do sự chuyên quyền của Vương Chấn, Trương thái hoàng thái hậu từng ra tay ngăn chặn, theo di huấn khi còn sống của Minh Thái Tổ không để hoạn quan dự triều chính. Nhưng điều đó chỉ tạm thời cản Vương Chấn. Năm 1442, Trương thái hoàng thái hậu qua đời, từ đó không còn ai ngăn cản sự lộng hành của Vương Chấn.

Nhiều quan lại sợ Vương Chấn nên ra sức lấy lòng ông, nhiều người muốn bản tấu được phê đều phải đút lót cho Vương Chấn. Nhiều vị công hầu trong triều vì lấy lòng Vương Chấn, tự cắt hết râu cho giống ông, và gọi ông bằng cha, dù khi đó ông mới khoảng 30 tuổi. Trong số những người đút lót Vương Chấn không phải tất cả đều mưu đồ cá nhân, cũng có những viên quan như Chu Thầm nhờ đó mà làm lợi cho địa phương mình.

Khi giao hết quyền cho Vương Chấn, Minh Anh Tông ở sâu trong cung cấm hưởng lạc. Nhà vua hoàn toàn tin tưởng vào tài năng của Vương Chấn, vì từ nhiều đời trước các hoạn quan vào cung đều không biết chữ, trong số các hoạn quan trong triều khi đó chỉ có Vương Chấn xuất thân từ học trò tự hoạn vào cung.

Với vấn đề tây nam
Ngoài biên ải phía tây nam nhà Minh là Lộc Xuyên Tuyên úy ty (Vân Nam) gần Miến Điện, thủ lĩnh là cha con Tư Nhiệm Phát, Tư Cơ Phát và Tư Lộc chống triều đình từ năm 1437. Tình hình tạm yên năm 1440 khi Tư Nhiệm Phát có ý quy phục, nhưng Vương Chấn lại kiến nghị Minh Anh Tông, muốn tỏ rõ võ công triều đình nên huy động 15 vạn binh sĩ Tứ Xuyên, Quý Châu và Hồ Quảng tham chiến tiếp. Sau khi đánh quân Minh đuổi được Tư Nhiệm Phát chạy sang Miến Điện, con Nhiệm Phát là Tư Cơ Phát đã xin quy phục nhưng Vương Chấn không cho, muốn diệt hết người bản địa. Do đó ông lại đề nghị Minh Anh Tông sai Vương Ký mang 13 vạn quân đi đánh. Tư Cơ Phát bị đánh bại, em Cơ Phát là Tư Lộc vẫn không chịu phục. Cuối cùng nhà Minh buộc phải thừa nhận Tư Lộc cai trị vùng này.

Xung đột với Dã Tiên
Tuy Mông Cổ bị Minh Thái Tổ đánh đuổi về thảo nguyên phía bắc nhưng vẫn là lực lượng hùng mạnh, luôn uy hiếp biên cương nhà Minh trong những năm sau đó. Tộc Ngõa Thích là một chi của Mông Cổ, đến đầu thời Minh đã lớn mạnh hơn so với các bộ tộc Mông Cổ khác. Các bộ lạc Ngõa Thích và Thát Đát được thống nhất. Từ năm 1439, thái sư tộc Ngõa Thích là Dã Tiên lên nắm quyền trong chính quyền Mông Cổ của Khả hãn Thoát Thoát.

Dã Tiên ra sức phát triển thế lực của Ngõa Thích, dần dần mở rộng lãnh thổ từ phía đông tới Triều Tiên, phía tây tới Tân Cương.

Năm 1448, Dã Tiên lại cử đoàn sứ bộ gồm 2524 người đến Bắc Kinh, nói thăng lên 3598 người để lĩnh thêm đồ thưởng của nhà Minh. Vương Chấn ra lệnh điều tra số lượng sứ bộ, lại thấy ngựa mang cống của Dã Tiên nhỏ gầy, bèn hạ giá ngựa đi, rồi giảm đồ ban thưởng xuống chỉ còn 1/5. Dã Tiên từng có hứa hẹn thông gia với nhà Minh, thấy triều Minh có ý khất việc đó và làm nhục sứ bộ, bèn nhân cớ đó để khởi binh.

Đưa Minh Anh Tông đi thân chinh
Ngày 11 tháng 7 năm 1449, quân Ngõa Thích của Dã Tiên ồ ạt tấn công Đại Đồng. Tướng Ngô Hạo nhà Minh đụng độ Dã Tiên ở Miêu Nhi Trang bị đại bại và tử trận. Minh Anh Tông điều Tỉnh Nguyên mang 4 vạn quân ra cứu viện, cũng bị tiêu diệt hoàn toàn.

Tình thế bất lợi, nhưng Vương Chấn ra sức cổ vũ Anh Tông thân chinh noi theo gương các vua đời trước đánh Mông Cổ như Minh Thái Tổ và Minh Thành Tổ. Minh Anh Tông quen hưởng lạc, chưa có kinh nghiệm gian khổ trận mạc nên nghĩ việc quân sự khá đơn giản và nghe theo lời Vương Chấn.

Anh Tông để em là Thành vương Chu Kỳ Ngọc trấn thủ kinh thành và lên đường ra mặt trận, mang theo 50 vạn tướng sĩ. Ngày 23 tháng 7 Minh Anh Tông đến Tuyên Phủ. Những ngày hành quân liên tiếp có mưa gió, mọi người lo lắng, lương thảo không đủ, quân lĩnh đều mệt mỏi. Các quan xin Anh Tông ngừng hành quân vì quân sĩ kém hăng hái. Nhưng Anh Tông giao hết quyền cho Vương Chấn. Ông một mực muốn đánh, hạ lệnh ba quân bày trận.

Ngày 1 tháng 8 thì đại quân đến Đại Đồng. Lúc này Dã Tiên sau trận thắng đã chủ động rút về phía bắc chờ đợi thời cơ. Vương Chấn muốn phát lệnh bắc tiến, thái giám thân tín là Quách Kính vội báo cho ông về tình hình bi đát ngoài mặt trận của quân Minh và khuyên ông nên mang vua Minh trở về. Vương Chấn biết tin thật, bắt đầu lo lắng, bèn quyết định rút quân về.

Rút lui và bị giết
Ngày 2 tháng 8, đại quân bắt đầu rút về phía đông. Ban đầu, Vương Chấn định đi theo đường Tử Kinh Quan là đường ngắn để về nhanh. Tuy nhiên, đây cũng là đường qua Uy châu – quê Vương Chấn. Đi được 40 dặm, Vương Chấn chợt thay đổi ý định, sợ số quân lớn 50 vạn người sẽ giẫm nát lúa màu quê nhà, do đó quyết định đổi hướng hành quân từ đường đông nam lên đường đông bắc, đi theo đường cũ từ Tuyên Phủ về kinh. Việc thay đổi lộ trình vừa kéo dài thời gian, vừa gây ra nghi hoặc lớn trong các tướng sĩ.

Dã Tiên phát hiện quân Minh đi đường vòng mất thời gian, bèn dẫn quân từ phía bắc đón đường vây đánh. Thượng thư Bộ Binh là Khoáng Dã đề nghị cử tinh binh đi sau cùng chặn hậu, còn xa giá phải nhanh chóng chạy vào cửa ải, nhưng Vương Chấn ra sức phản đối.

Ngày 10 tháng 8, Anh Tông đến trạm Lôi Gia, ngày 12 sắp khởi hành thì nhận được tin báo quân Dã Tiên đã đuổi tới gần. Anh Tông bèn hạ lệnh đóng quân dựng trại một chỗ, cử các tướng ra chống cự nhưng mấy cánh quân ra đánh đều bị Dã Tiên tiêu diệt.

Ngày 13 tháng 8, Anh Tông cùng đại quân tới Thổ Mộc Bảo, phía đông cách thành Hoài Lai 20 dặm. Quần thần kiến nghị kéo đến bảo vệ Hoài Lai, nhưng Vương Chấn cho rằng còn hơn 1000 xe quân dụng chưa tới, hạ lệnh toàn quân đóng lại Thổ Mộc Bảo để chờ đợi. Quân Minh chọn chỗ cao đóng trại, nhưng không tìm được nguồn nước.

Ngày 14 tháng 8, kỵ binh Ngõa Thích đuổi đến nơi, bao vây chặt quân Minh, cắt đường nước suối phía nam cách đó 15 dặm. Quân Minh bị đói khát, phải kịch chiến suốt đêm ở phụ cận Ma Cốc Khẩu. Quân Minh không tìm được đường ra, Vương Chấn cũng hoảng hốt không dám hạ lệnh khởi hành.

Đang lúc đó có sứ giả của Dã Tiên tới xin nghị hòa, làm ra vẻ muốn rút quân. Anh Tông và Vương Chấn không biết là dối trá, bèn cho học sĩ Tào Nại thảo chiếu nghị hòa, rồi sai sứ sang gặp Dã Tiên. Vương Chấn cho rằng vòng vây đã được mở, vội hạ lệnh cho quân đi đến chỗ có gần nước. Trong lúc quân Minh tranh nhau đi lấy nước mất hàng lối thì quân Ngõa Thích đột ngột tấn công. Mấy chục vạn quân Minh không kịp trở tay, không có đường chạy trốn, bị tử trận, thây nằm ngổn ngang.

Trong lúc hỗn loạn, Vương Chấn bị hộ vệ tướng quân Phàn Trung nổi giận cầm chùy sắt đánh chết. Vương Chấn vào cung từ thời Minh Thành Tổ đến Minh Anh Tông, hoạt động trong khoảng 30 năm, không rõ bao nhiêu tuổi. Cùng bị giết với mấy chục vạn quân Minh có trên 50 quan văn võ, trong đó có cháu Vương Chấn là Vương Lâm giữ chức chỉ huy quân Cẩm Y vệ; còn Minh Anh Tông bị Dã Tiên bắt làm tù binh.

Sau khi chết

Bị truy lục
Em Anh Tông là Thành vương Chu Kỳ Ngọc lên làm nhiếp chính, Vu Khiêm được phong làm Binh bộ Thượng thư (thay Khoáng Dã bị giết ở Thổ Mộc bảo). Vu Khiêm tố cáo các tội lỗi Vương Chấn gây ra tai họa cho Anh Tông, Thành vương bèn hạ lệnh tịch biên gia sản ông và những người trong phe phái. Trong số các gia tài bị tịch thu có những ngôi nhà nguy nga sang trọng như cung điện và nhiều của vàng bạc châu báu quý hiếm cùng hàng vạn con ngựa.

Cháu Vương Chấn là Vương Sơn (anh Vương Lâm) giữ chức Cấm Y vệ đồng tri bị bắt giết, chặt thành từng khúc giữa chợ. Những người trong họ ông cũng bị giết hàng loạt. Thành vương lên làm vua, tức là Minh Đại Tông.

Được phục hồi danh dự
Năm 1450, Minh Anh Tông được người Ngõa Lạt thả về nước, được vua em Đại Tông tôn làm thái thượng hoàng và giam lỏng ở kinh thành.

Đầu năm 1457, Minh Anh Tông làm "Đoạt môn chi biến" (Binh biến đoạt môn) phục hồi ngôi vua. Minh Anh Tông vẫn nhớ đến công lao trước đây của Vương Chấn với mình, vì vậy theo kiến nghị của thái giám Lưu Hằng và thủ hạ của ông là Tào Cát Tường, hạ lệnh khôi phục chức tước, danh dự cho ông. Minh Anh Tông còn tổ chức chiêu hồn ông về an táng, cúng tế cho ông tại chùa Tri Hòa, đặt tên đền thờ ông là Tinh Trung. Vì việc này, Vương Chấn là hoạn quan đầu tiên của Trung Quốc được lập đền thờ, từ đó về sau các hoạn quan khác cũng được lập đền thờ. Môn hạ của ông là Tào Cát Tường cũng được trọng dụng.

Xem thêm
 Sự biến Thổ Mộc bảo
 Minh Anh Tông

Tham khảo
 An Tác Chương (1996), Chuyện những kẻ bạo tàn trong lịch sử, Nhà xuất bản Văn hóa thông tin
 Vương Thiên Hữu chủ biên (2004), Mười sáu hoàng đế triều Minh, Nhà xuất bản Văn hóa thông tin
 Vương Xuân Du (1996), Truyện các hoạn quan Trung Quốc, Nhà xuất bản Văn hóa thông tin
 Cát Kiếm Hùng chủ biên (2006), Bước thịnh suy của các triều đại phong kiến Trung Quốc, tập 3, Nhà xuất bản Văn hóa thông tin
 Hồ Hán Sinh (2002), Bí mật lăng tẩm triều Minh, Nhà xuất bản Văn hóa thông tin
 Đặng Huy Phúc (2001), Các hoàng đế Trung Hoa, Nhà xuất bản Hà Nội
 Thương Thánh (2011), Chính sử Trung Quốc qua các triều đại, Nhà xuất bản Văn hóa thông tin

Chú thích

Hoạn quan Trung Quốc
Năm sinh thiếu
Mất năm 1449


title: Domicella

text:
Domicella là một đô thị (comune) thuộc tỉnh Avellino trong vùng Campania của Ý. Domicella có diện tích km2, dân số là người (thời điểm ngày 1/5/2009).

Tham khảo

Đô thị tỉnh Avellino
Thành phố và thị trấn ở Campania


title: San Quirico d'Orcia

text:
San Quirico d'Orcia là một đô thị ở tỉnh Siena trong vùng Toscana, có cự ly khoảng 80 km về phía đông nam của Florence và khoảng 35 km về phía đông nam của Siena.

San Quirico d'Orcia giáp các đô thị: Castiglione d'Orcia, Montalcino, Pienza, San Giovanni d'Asso.

Đô thị này nằm ở Via Francigena.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comunesanquirico.it/
 Brief history, description and pictures of San Quirico
 Collegiate Church of Saints Quirico and Giulitta, San Quirico d'Orcia

Đô thị tỉnh Siena


title: 1598 Paloque

text:
1598 Paloque (1950 CA) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 11 tháng 2 năm 1950 bởi L. Boyer ở Algiers.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 1598 Paloque

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Louis Boyer
Thiên thể phát hiện năm 1950


title: Vaylats

text:
Vaylats là một xã thuộc tỉnh Lot trong vùng Occitanie phía tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 210-326 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Lot


title: Amphicallia

text:
Amphicallia là một chi bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Các loài
 Amphicallia bellatrix Dalman, 1823
 Amphicallia kostlani Strand, 1911
 Amphicallia pactolicus Butler, 1888
 Amphicallia pratti Kenrick, 1914
 Amphicallia quagga Strand, 1909
 Amphicallia solai Druce, 1907
 Amphicallia thelwalli Druce, 1882
 A. t. thelwalli
 A. t. tigris Butler, 1892
 A. t. zebra Rogenhofer, 1894

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera generic names catalog

Arctiini


title: Lano, Haute-Corse

text:
Lano là một xã ở tỉnh Haute-Corse trên đảo Corse, Pháp. Xã này có diện tích 8,15 km², dân số năm 1999 là 21 người. Khu vực này có độ cao 600 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Haute-Corse


title: Afrostelis ogilviei

text:
Afrostelis ogilviei là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1936.

Loài này phân bố ở Zimbabwe.

Chú thích

Tham khảo

Afrostelis
Động vật được mô tả năm 1936


title: Ceratina aliceae

text:
Ceratina aliceae là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1937.

Chú thích

Tham khảo

Ceratina
Động vật được mô tả năm 1937


title: Emil Boyson

text:
Emil Boyson (sinh ngày 4 tháng 9 năm 1897 tại Bergen, từ trần ngày 2 tháng 6 năm 1979 ở Oslo) là thi sĩ, nhà văn và dịch giả người Na Uy.

Boyson bắt đầu viết văn xuôi từ năm 1927 với quyển "Sommertørst" (Khao khát mùa hè); tuy nhiên ông nổi tiếng nhiều như một thi sĩ theo phong cách hiện đại, với một ngôn ngữ khác xa ngôn ngữ thường ngày, nhưng giữ dạng thơ truyền thống. Ông thực sự bắt đầu viết văn từ năm 1920, dưới bút hiệu "Karl Snemo", khi xuất bản quyển "Åpning til regnbuen" (Mở ra tới Cầu vồng).

Tác phẩm
Åpning til regnbuen – thơ (1920)
Sommertørst: En historie – riểu thuyết (1927)
Skumring mellom søiler – thơ (1932)
Varsler og møter – thơ (1934)
Tegn og tydning – thơ (1935)
Yngre herre på besøk: En fabel – tiểu thuyết (1936)
Vandring mot havet: En prosa-diktning – tiểu thuyết (1937)
Gjemt i mørket – thơ (1939)
Sjelen og udyret – thơ (1946)
Gjenkjennelse – thơ (1957)
Utvalgte dikt – thơ tuyển chọn (1959)
70 dikt – thơ tuyển chọn (1974)
Før sporene slettes: dagbok – thơ (1981) (do Kåre Tveter minh họa)

Giải thưởng
Gyldendals legat 1946
Giải Dobloug 1956
Kritikerprisen 1957
Riksmålsforbundets litteraturpris 1959
Gyldendals legat 1974

Xem thêm
Sverre Blandhol, Hilde Holtsmark og Jan Jakob Tønseth: En Vandrer på jorden. Om Emil Boysons liv (tiếng Na Uy) (1997)

Tham khảo

Liên kết ngoài
Digitaliserte bøker av Boyson i Nasjonalbiblioteket.

Sinh năm 1897
Mất năm 1979
Nhà văn Na Uy
Nhà thơ Na Uy
Người từ Bergen


title: Aerangis articulata

text:
Aerangis articulata là một loài lan.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

articulata
Thực vật Madagascar
Thực vật được mô tả năm 1872


title: Nong Bun Mak (huyện)

text:
Nong Bun Mak () là một huyện (amphoe) của tỉnh Nakhon Ratchasima, đông bắc Thái Lan.

Lịch sử
Nong Bunnak được lập làm tiểu huyện (King Amphoe) ngày 1 tháng 7 năm 1983 thông qua việc chia tách 3 tambon Nong Bunnak, Saraphi và Thai Charoen từ huyện Chok Chai. Tiểu huyện đã được chính thức nâng cấp thành huyện ngày 25 tháng 5 năm 1989. In 2003 Huyện đã được đổi tên từ Non Bunnak thành Nong Bun Mak.

Địa lý
Các huyện giáp ranh (từ phía đông theo chiều kim đồng hồ) là Nong Ki của tỉnh Buriram, Khon Buri, Chok Chai và Chakkarat của tỉnh Nakhon Ratchasima.

Hành chính
Huyện này được chia thành 9 phó huyện (tambon), các đơn vị này lại được chia ra thành 104 làng (muban). Không có khu vực thành thị, có 9 Tổ chức hành chính tambon.

Tham khảo

Liên kết ngoài
amphoe.com

Nong Bun Mak


title: Palaeocoleus

text:
Palaeocoleus là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae


title: Protandrena unimaculata

text:
Protandrena unimaculata là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1976.

Chú thích

Tham khảo

Protandrena
Động vật được mô tả năm 1976


title: Hinatuan

text:
Hinatuan là một đô thị hạng 3 ở tỉnh Surigao del Sur, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2000, đô thị này có dân số 36.170 người trong 6.445 hộ.

Các đơn vị hành chính

Hinatuan được chia thành 24 barangay.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Mã địa lý chuẩn Philipin
 2000 Philippine Census Information

Đô thị của Surigao del Sur


title: Macrocoma latifrons

text:
Macrocoma latifrons là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Lindberg miêu tả khoa học năm 1953.

Chú thích

Tham khảo

Macrocoma


title: Người Hạc Lão (định hướng)

text:
Người Hạc Lão là một nhóm tộc người nói tiếng Mân Nam, có thể là:
Người Hạc Lão (Hō-ló), một trong bốn tộc người chiếm đa số ở Đài Loan.
Người Triều Sán tại Triều Sán, Quảng Đông.
Người Hải Lục Phong tại Sán Vĩ, Quảng Đông.


title: Bò sừng xoắn

text:
Bò sừng xoắn (tên khoa học: Pseudonovibos spiralis) là loài bò ở Campuchia và Việt Nam. Bò sừng xoắn thường được mô tả là loài thú gần giống bò, có sừng xoắn, dài khoảng 45 cm. Hiện chỉ mới thấy sừng của loài này. Sự tồn tại của bò sừng xoắn như là một loài riêng hiện vẫn đang có nhiều nghi vấn (Galbreath & Melville, 2003).

Chú thích

Tham khảo

Động vật có vú Campuchia
Cryptids
S
Động vật được mô tả năm 1994
Chi động vật có vú
Động vật có vú Việt Nam
Động vật có vú châu Á


title: Harbouey

text:
Harbouey  là một xã của tỉnh Meurthe-et-Moselle, thuộc vùng Grand Est, đông bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 310 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Meurthe-et-Moselle


title: Ceraclea spongillovorax

text:
Ceraclea spongillovorax là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Tham khảo

Chú thích

Trichoptera miền Tân bắc
Ceraclea


title: Trifurcula puplesisi

text:
Trifurcula puplesisi là một loài bướm đêm thuộc họ Nepticulidae. Nó được tìm thấy ở Caspian Sea area in châu Âu và miền nam Turkmenistan

Sải cánh dài 6.2–8 mm đối với con đực và about 7.3 mm đối với con cái. Adults were được tìm thấy ở a steppe almost desert area in tháng 5, tháng 6 và tháng 7.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Nepticulidae và Opostegidae of the world

Trifurcula


title: Parasericostoma cristatum

text:
Parasericostoma cristatum là một loài Trichoptera trong họ Sericostomatidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Parasericostoma


title: Video

text:
Video (vi-đi-ô) là phương tiện điện tử để ghi, sao chép, phát lại, phát sóng và hiển thị hình ảnh chuyển động được lưu trữ trong  các phương tiện. Video lần đầu tiên được phát triển cho các hệ thống truyền hình cơ học, được thay thế nhanh chóng bằng hệ thống ống tia âm cực (CRT), sau đó được thay thế bằng một số loại màn hình phẳng.

Các hệ thống video khác nhau về độ phân giải màn hình, tỷ lệ khung hình, tốc độ làm mới, khả năng màu sắc và các phẩm chất khác. Các biến thể tương tự và kỹ thuật số tồn tại và có thể được thực hiện trên nhiều phương tiện khác nhau, bao gồm phát sóng radio, băng từ, đĩa quang, tệp máy tính và truyền phát qua mạng.

Lịch sử
Công nghệ video lần đầu tiên được phát triển cho các hệ thống truyền hình cơ học, đã nhanh chóng được thay thế bằng hệ thống truyền hình ống tia âm cực (CRT), nhưng một số công nghệ mới cho các thiết bị hiển thị video đã được phát minh. Video ban đầu chỉ là một công nghệ sống. Charles Ginsburg đã lãnh đạo một nhóm nghiên cứu của Ampex phát triển một trong những máy ghi băng video thực tế đầu tiên (VTR). Năm 1951, máy ghi băng video đầu tiên đã ghi lại hình ảnh trực tiếp từ máy quay truyền hình bằng cách chuyển đổi các xung điện của máy ảnh và lưu thông tin vào băng video từ tính.

Máy quay video được bán với giá 50.000 đô la Mỹ vào năm 1956 và băng video có giá 300 đô la Mỹ mỗi cuộn một giờ. Tuy nhiên, giá giảm dần qua các năm; vào năm 1971, Sony bắt đầu bán các máy ghi âm và băng ghi hình băng video (VCR) vào thị trường tiêu dùng.

Việc sử dụng các kỹ thuật số trong video đã tạo ra video kỹ thuật số, cho phép chất lượng cao hơn và cuối cùng, chi phí thấp hơn nhiều so với công nghệ analog trước đó. Sau khi phát minh ra DVD vào năm 1997 và Blu-ray Disc vào năm 2006, doanh thu của băng video và thiết bị ghi âm đã giảm mạnh. Những tiến bộ trong công nghệ máy tính cho phép thậm chí cả máy tính cá nhân và điện thoại thông minh rẻ tiền có thể chụp, lưu trữ, chỉnh sửa và truyền video kỹ thuật số, giảm hơn nữa chi phí sản xuất video, cho phép các nhà sản xuất chương trình và đài truyền hình chuyển sang sản xuất không băng. Sự ra đời của phát sóng kỹ thuật số và quá trình chuyển đổi truyền hình kỹ thuật số tiếp theo đang trong quá trình đưa video analog vào tình trạng của một công nghệ kế thừa ở hầu hết các nơi trên thế giới.  , với việc sử dụng ngày càng nhiều máy quay video độ phân giải cao với dải màu và dải màu được cải thiện và định dạng dữ liệu trung gian kỹ thuật số dải động cao với độ sâu màu được cải thiện, công nghệ video kỹ thuật số hiện đại đang hội tụ với công nghệ phim kỹ thuật số.

Xem thêm

 DVD: Dĩa video
 Băng Video Cassette
 Video clip: Phim video ngắn
 Video Graphics Array
 Video Graphics Adapter: bộ mạch đồ họa

Tham khảo

Liên kết ngoài

Truyền hình kỹ thuật số
Công nghệ phim và video
Truyền hình độ nét cao

Công nghệ hiển thị
Thuật ngữ truyền hình
Lịch sử truyền hình
Định dạng truyền thông


title: Mythimna amblycasis

text:
Mythimna amblycasis là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó là loài đặc hữu của Kauai, Oahu, Molokai, Maui, Lanai và Hawaii.

Larvae feed on nhiều loại cỏ, bunch grass và sugarcane. The caterpillars become full-grown in about a month from the hatching of the eggs. The full-grown caterpillar is about 38 mm. It is usually cream colored with pale brownish mottlings.
Adults have been reported feeding upon the blossoms of Metrosideros species.

Liên kết ngoài
Insects of Hawaii. Volume 7, Macrolepidoptera

Chú thích

Mythimna
Loài đặc hữu của Hawaii


title: Woodsia scopulina

text:
Woodsia scopulina (tiếng Anh: "Rocky Mountain Woodsia") là một loài thực vật lâu năm thuộc họ dương xỉ thân gỗ (Dryopteridaceae). Đây là loài bản địa của phía tây và phía bắc Hoa Kỳ và Canada. W. scopulina là một loài dương xỉ nhỏ, kích cỡ 10-20 centimét, mọc ở các khe nứt trong đá vùng khí hậu ẩm thấp tới khô.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Woodsia
Dương xỉ Hoa Kỳ
Thực vật Miền Tây Hoa Kỳ
Thực vật Miền Bắc Hoa Kỳ
Thực vật Tây Bắc Hoa Kỳ
Thực vật Canada
Thực vật Hoa Kỳ
Thực vật Bắc Mỹ
Thực vật Tây Hoa Kỳ
Thực vật Bắc Hoa Kỳ


title: Rybak

text:
Rybak là một họ, có thể đề cập đến:

Alexander Rybak, ca sĩ-nhạc sĩ, diễn viên người Na Uy
Ewa Rybak
Ihor Rybak
Issachar Rybak
Pavel Rybak
R. T. Rybak
Yury Rybak