title: Notre-Dame-de-Londres

text:
Notre-Dame-de-Londres là một xã thuộc tỉnh Hérault trong vùng Occitanie phía nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 402 mét trên mực nước biển. Dân số thời điểm năm 1999 là 398 người.

Tham khảo

Notredamedelondres


title: Lilioceris hitam

text:
Lilioceris hitam là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Mohamedsaid miêu tả khoa học năm 1990.

Chú thích

Tham khảo

Lilioceris


title: Évosges

text:
Évosges là một xã ở tỉnh Ain, vùng Auvergne-Rhône-Alpes thuộc miền đông nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Ain

Tham khảo

Evosges


title: Fuji (lớp thiết giáp hạm)

text:
Lớp thiết giáp hạm Fuji (tiếng Nhật: 富士型戦艦 - Shikishima-gata senkan) là một lớp thiết giáp hạm tiền-dreadnought bao gồm hai chiếc của Hải quân Đế quốc Nhật Bản được thiết kế và chế tạo tại Anh Quốc. Fuji là lớp thiết giáp hạm đầu tiên của Hải quân Nhật Bản.

Bối cảnh
Vào cuối thế kỷ 19, chiến lược của Hải quân Đế quốc Nhật Bản về căn bản dựa trên trường phái hải quân cấp tiến Jeune École, như được giới thiệu bởi nhà cố vấn quân sự và kiến trúc sư hải quân người Pháp Emile Bertin. Tuy nhiên, không phải tất cả mọi nhà lãnh đạo trong Hải quân Nhật đều đã bị thuyết phục về hiệu quả của học thuyết này; và đã dấy lên những mối lo ngại sau khi Hạm đội Bắc Dương của triều đình nhà Thanh Trung Quốc bắt đầu sở hữu những thiết giáp hạm được chế tạo tại châu Âu. Vì Nhật Bản vẫn chưa có được kỹ thuật và đủ khả năng để có thể tự đóng thiết giáp hạm cho chính mình, nên họ đã quay sang Anh Quốc để đặt hàng hai tàu chiến hiện đại nhất vào năm 1893.

Việc có được ngân quỹ để chế tạo chúng là một cuộc đấu tranh của Chính phủ Nhật Bản. Đề nghị ban đầu được đưa ra trong ngân sách của Thủ tướng Matsukata Masayoshi vào năm 1891, nhưng bị nghị viện Nhật Bản hủy bỏ do những tranh cãi chính trị. Matsukata đưa ra yêu cầu một lần nữa, và khi lại bị từ chối, buộc phải giải tán nội các. Người kế nhiệm, Thủ tướng Itō Hirobumi, dự định thông qua biện pháp ngân sách vào năm 1892, nhưng lại bị thất bại. Điều này đã đưa đến một sự can thiệp cá nhân khác thường bởi Thiên hoàng Minh Trị trong một chiến chỉ ngày 10 tháng 2 năm 1893, trong đó Thiên hoàng đích thân góp ngân quỹ để chế tạo hai thiết giáp hạm bằng cách cắt giảm chi tiêu hàng năm của Hoàng gia, và yêu cầu mọi quan chức chính phủ hành động tương tự khi đồng ý cắt giảm 10% tiền lương của họ. Các giải pháp ngân quỹ dành cho lớp thiết giáp hạm Fuji được nghị viện thông qua không lâu sau đó.

Thiết kế

Thiết kế của lớp Fuji là một phiên bản cải biến từ lớp thiết giáp hạm Royal Sovereign của Hải quân Hoàng gia Anh Quốc. Royal Sovereign được xem là lớp tàu chiến chủ lực tiên tiến nhất, lớn nhất và nhanh nhất vào thời đó. Chúng được thiết kế bởi kiến trúc sư hải quân nổi tiếng Sir William White.

Lớp Fuji có một số cải tiến ở nhiều phương diện so với những đặc tính nguyên thủy của lớp Royal Sovereign, và tốc độ tối đa của chúng  thậm chí còn nhanh hơn so với tốc độ  của Royal Sovereign.

Vũ khí

Dàn pháo chính của lớp Fuji sử dụng cùng kiểu hải pháo Elswick Armstrong Whitworth 305 mm (12 inch)/40 caliber Kiểu 41 nguyên thủy được dành cho lớp Royal Sovereign; các khẩu pháo này được bố trí trên các tháp súng nòng đôi phía trước mũi và sau đuôi tàu.

Dàn pháo hạng hai của lớp Fuji bao gồm mười khẩu pháo QF 152 mm (6 inch)/40 caliber Kiểu 41 để đối phó với các cuộc tấn công của các tàu phóng lôi, và được bố trí rộng khắp trên cả hai sàn tàu sao cho một phát đạn pháo bắn trúng không thể loại khỏi vòng chiến nhiều hơn một trong số chúng. Các khẩu bố trí ở sàn trên được bọc kín trong các bệ tháp pháo. Vũ khí hạng nhẹ bao gồm mười sáu khẩu pháo QF 12 pounder 76 mm (3 inch)/40 caliber 12 cwt, còn được gọi là "twelve pounder"; và bốn khẩu pháo 3 pounder.

Lớp Shikishima cũng được trang bị ngư lôi Whitehead phiên bản mới nhất, với bốn ống phóng ngầm dưới nước, và thêm một ống trên sàn tàu.

Vỏ giáp
Đai giáp chính của lớp Fuji sử dụng vỏ giáp Harvey cao  có độ dày  giảm dần còn  ở hai đầu ngang với bệ tháp pháo, và với một lớp giáp bằng thép dày  bên trên. Vỏ giáp được dự phòng bằng những hầm than rộng , cung cấp sự bảo vệ bổ sung và được phân ngăn để duy trì độ nổi nếu như bị bắn trúng.

Vỏ giáp sàn tàu dày , mỏng dần còn  ở hai đầu và uốn cong xuống. Đã có dự định rằng nếu như bị bắn thủng, hai đầu sẽ bị ngập nước mà ít ảnh hưởng đến độ ổn định của cả con tàu.

Lịch sử hoạt động
Được đưa ra hoạt động trong những năm 1897-1898, cả hai chiếc đều đã tham gia cuộc Chiến tranh Nga-Nhật (1904-1905). Trong đó Yashima bị chìm do trúng phải một quả thủy lôi vào ngày 15 tháng 5 năm 1904 ngoài khơi cảng Lữ Thuận tại một trong những thảm họa hải quân lớn nhất của Nhật Bản trong trận chiến này; còn Fuji tiếp tục hoạt động trong các trận hải chiến cảng Arthur, Hoàng Hải và Tsushima. Sau đó nó được đưa về làm tàu phòng duyên, rồi trong các nhiệm vụ huấn luyện cho đến khi bị giải giáp vào năm 1922. Lườn tàu của nó tiếp tục sử dụng làm trại lính nổi và huấn luyện cho đến năm 1948.

Những chiếc trong lớp

Xem thêm

Tham khảo

 Jane, Fred T. The Imperial Japanese Navy. Thacker, Spink & Co (1904) ASIN: B00085LCZ4

Liên kết ngoài
Materials of the Imperial Japanese Navy
Global Security site

Lớp thiết giáp hạm

Thiết giáp hạm của Hải quân Đế quốc Nhật Bản
Thiết giáp hạm trong chiến tranh Nga-Nhật


title: Aulacophora signata

text:
Aulacophora signata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Kirsch miêu tả khoa học năm 1866.

Chú thích

Tham khảo

Aulacophora


title: Amblycerus piceosuturalis

text:
Amblycerus piceosuturalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1927.

Chú thích

Tham khảo

Amblycerus


title: Pristiterebra glauca

text:
Pristiterebra glauca là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Terebridae, họ ốc dài.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Pristiterebra


title: Iriveri

text:
Iriveri là một thị trấn thống kê (census town) của quận Kannur thuộc bang Kerala, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Iriveri có dân số 15.672 người. Phái nam chiếm 48% tổng số dân và phái nữ chiếm 52%. Iriveri có tỷ lệ 84% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 85%, và tỷ lệ cho phái nữ là 82%. Tại Iriveri, 12% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Kerala


title: Helmenzen

text:
Helmenzen là một đô thị thuộc huyện Altenkirchen, trong bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị Helmenzen có diện tích 4,15 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 860 người.

Tham khảo

Xã của bang Rheinland-Pfalz
Xã và đô thị ở huyện Altenkirchen


title: Gymnosophistis

text:
Gymnosophistis là một chi bướm đêm thuộc họ Sesiidae.

Các loài
Gymnosophistis thyrsodoxa  Meyrick, 1934

Chú thích

Tham khảo

Sesiidae


title: Ceratina picta

text:
Ceratina picta là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Smith mô tả khoa học năm 1854.

Chú thích

Tham khảo

Ceratina
Động vật được mô tả năm 1854


title: Tipula bantu

text:
Tipula bantu là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: 80 Sappho

text:
Sappho  (định danh hành tinh vi hình: 80 Sappho) là một tiểu hành tinh hoàn toàn lớn, kiểu quang phổ S, ở vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 3,48 năm. Nó được nhà thiên văn học người Anh Norman Pogson phát hiện ngày 2 tháng 5 năm 1864 và được đặt theo tên Sappho, một nhà thơ Hy Lạp cổ đại.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Mô hình hình dạng của 80 Sappho

Sappho
18640502
Tiểu hành tinh được đánh số
Sappho
Tiểu hành tinh kiểu S (SMASS)
Tiểu hành tinh kiểu S (Tholen)
Tiểu hành tinh vành đai chính
vec:Lista de asteroidi#80 Safo


title: 1713 Bancilhon

text:
1713 Bancilhon (1951 SC) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 27 tháng 9 năm 1951 bởi Louis Boyer ở Algiers.

Nó được đặt theo tên Odette Bancilhon, đồng nghiệp của Boyer và vợ của nhà thiên văn học Alfred Schmitt.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 JPL Small-Body Database Browser ngày 1713 Bancilhon

Tiểu hành tinh vành đai chính
Brancilhon
Thiên thể phát hiện năm 1951


title: Hydropsyche fattigi

text:
Hydropsyche fattigi là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Tân bắc
Hydropsyche


title: Erioptera pectinella

text:
Erioptera pectinella là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Erioptera
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Smicridea lacanja

text:
Smicridea lacanja là một loài Trichoptera thuộc họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Smicridea


title: Bulbophyllum rupestre

text:
Bulbophyllum rupestre là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

rupestre]]

R


title: Bến Thượng Hải (phim truyền hình)

text:
Bến Thượng Hải (chữ Hán: 上海灘, Hán-Việt: Thượng Hải Than, ) là loạt phim truyền hình được đài TVB Hồng Kông phát sóng vào đầu thập niên 1980. Đây được coi là tác phẩm truyền hình kinh điển của đài TVB về đề tài xã hội đen và là bộ phim đưa Châu Nhuận Phát lên vị trí ngôi sao của truyền hình, và sau đó là điện ảnh Hồng Kông. Bài hát chủ đề "Bến Thượng Hải" do nữ ca sĩ Diệp Lệ Nghi trình bày cũng được coi là một bài hát xuất sắc của dòng nhạc Cantopop.

Nhân vật
 Hứa Văn Cường (Châu Nhuận Phát): Nhân vật chính của phim. Anh là một thanh niên có học thức và tinh thần cách mạng, từng tham gia Ngũ tứ vận động trong thời cuộc biến loạn bị bắt bỏ tù. Sau khi ra tù, Cường đã tham gia vào giới xã hội đen Thượng Hải và trở thành một trong những tay xã hội đen hàng đầu tại đây giai đoạn trước Thế chiến thứ hai, tuy nhiên Hứa Văn Cường vẫn có lòng yêu nước và chống quân phiệt Nhật Bản, vì vậy anh bị sự truy sát của Phùng Kính Nghiêu (Lưu Đan), một đại tư bản ở Thượng Hải. Hai người thân thiết nhất của Hứa Văn Cường ở Thượng Hải là người anh em kết nghĩa Đinh Lực và người yêu của anh Phùng Trình Trình.
 Đinh Lực (Lữ Lương Vĩ): Em kết nghĩa của Hứa Văn Cường. Đinh Lực vốn xuất thân là dân nghèo Thượng Hải, sau nhờ tính tình ngay thẳng, trọng nghĩa khí, ân oán phân minh đã tiến lên vị trí trùm xã hội đen. Đinh Lực cũng yêu Phùng Trình Trình và sau đã làm đám cưới với cô trong sự đau khổ của Hứa Văn Cường.
 Phùng Trình Trình (Triệu Nhã Chi): Con gái cưng của Phùng Kính Nghiêu (Lưu Đan). Là một thiếu nữ xinh đẹp, thông minh, Phùng được cả Hứa Văn Cường và Đinh Lực đem lòng yêu. Cô có tình cảm với Hứa hơn nhưng sau này lại quyết định cưới Đinh Lực.
 Phương Diễm Vân (Lâm Kiến Minh): Bạn học của Hứa Văn Cường. Cô thầm yêu Hứa nhưng không dám thổ lộ mà chỉ dốc lòng giúp đỡ Hứa trong công việc.
 Trần Hàn Lâm (Thang Chấn Nghiệp): Bạn học của Trình Trình. Hàn Lâm là thanh niên yêu nước, muốn thay đổi xã hội nên thi vào cảnh sát. Sau đó Lâm làm báo để chống quân phiệt Nhật Bản và Phùng Kính Nghiêu thông qua sự giúp đỡ của Hứa Văn Cường.

Nội dung
Bộ phim lấy bối cảnh Thượng Hải thời Trung Hoa Dân Quốc trước Thế chiến thứ hai với câu chuyện về các mối quan hệ ân oán, bạn thù của Hứa Văn Cường và Đinh Lực trong thế giới xã hội đen. Bến Thượng Hải cũng đề cập đến mối tình tay ba đau khổ giữa ba người Hứa - Đinh và Phùng Trình Trình.

Nhạc khúc chủ đề
Đi cùng với sự thành công của bộ phim là bài hát chủ đề "Bến Thượng Hải" nổi tiếng, nhạc của Cố Gia Huy (Joseph Koo), lời của Hoàng Triêm (James Wong). Nguyên thủy bài hát do Diệp Lệ Nghi (Frances Yip) trình bày bằng tiếng Quảng Đông. Bài hát cũng nằm trong top 10 bài hát được trao giải 1980 RTHK Gold songs. Phim Bến Thượng Hải 1996 phát hành sau đó 16 năm cũng sử dụng lại bài hát này và do Lưu Đức Hoa (Andy Lau) trình bày.

Xem thêm
 Phim truyền hình Hồng Kông
 Làn sóng Hồng Kông

Tham khảo

Phim truyền hình TVB
Phim truyền hình Hồng Kông
Phim về Thượng Hải thời Dân Quốc
Telenovela
Phim năm 1980


title: Sweet Melody

text:
Sweet Melody là album thứ hai của Phùng Hy Dư, phát hành ngày 10 tháng 6 năm 2010.

Danh sách bài hát

Tham khảo

Liên kết ngoài
Sony Music - Sweet Melody
Mojim.com - Sweet Melody lyrics
KKBox's professional review - Sweet Melody
YesAsia's professional review - Sweet Melody

Album năm 2010


title: Protoscelis

text:
Protoscelis là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1968 bởi Medvedev.

Các loài
Các loài trong chi này gồm:
 Protoscelis jurassica Medvedev, 1968
 Protoscelis parvula Medvedev, 1968
 Protoscelis tuanwangensis Hong & Wang, 1990

Chú thích

Tham khảo

Họ Ánh kim


title: Thyreomelecta bidentata

text:
Thyreomelecta bidentata là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được W. F. Kirby mô tả khoa học năm 1899.

Chú thích

Tham khảo

Thyreomelecta
Động vật được mô tả năm 1899


title: Calambus kusuii

text:
Calambus kusuii là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Ôhira miêu tả khoa học năm 1994.

Chú thích

Tham khảo

Calambus


title: Saint-Eusèbe, Haute-Savoie

text:
Saint-Eusèbe là một xã trong tỉnh Haute-Savoie thuộc vùng Auvergne-Rhône-Alpes đông nam Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Haute-Savoie

Tham khảo
INSEE

Xã của Haute-Savoie


title: Hoplitis bidenticauda

text:
Hoplitis bidenticauda là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Timberlake & Michener mô tả khoa học năm 1950.

Chú thích

Tham khảo

Hoplitis
Động vật được mô tả năm 1950


title: Cosmopterix nitens

text:
Cosmopterix nitens là một loài bướm đêm thuộc họ Cosmopterigidae. Nó được biết đến ở Hoa Kỳ, ở đó nó is found from coastal South Carolina tới south-tây Texas. Nó cũng hiện diện ở Michigan.

Biology
Ấu trùng ăn Phragmites australis. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

Tham khảo

Cosmopterix


title: Bellac (quận)

text:
Quận Bellac là một quận của Pháp, nằm ở tỉnh Haute-Vienne, ở vùng Nouvelle-Aquitaine. Quận này có 8 tổng và 63 xã.

Các đơn vị hành chính

Các tổng
Các tổng của quận Bellac là:
 Bellac
 Bessines-sur-Gartempe
 Châteauponsac
 Le Dorat
 Magnac-Laval
 Mézières-sur-Issoire
 Nantiat
 Saint-Sulpice-les-Feuilles

Các xã
Các xã của quận Bellac, và mã INSEE là:

Tham khảo

Liên kết ngoài
Bellac trên trang Viện quốc gia Pháp và Nghiên cứu kinh tế (INSEE, tiếng Pháp)

Bellac


title: Chiến dịch tấn công Gorlice–Tarnów

text:
Chiến dịch tấn công Gorlice–Tarnów là một chiến dịch quân sự lớn do khối Liên minh Trung tâm tổ chức nhằm vào quân đội Nga trên Mặt trận phía Đông của Chiến tranh thế giới thứ nhất. Chiến dịch kéo dài từ ngày 2 tháng 5 cho đến cuối tháng 6 năm 1915 trên địa phận Galicia thuộc Áo, nơi đã bị quân Nga đánh chiếm trong các trận đánh vào mùa thu 1914 và mùa xuân 1915. Kết thúc chiến dịch, tập đoàn quân số 11 Đức cùng các tập đoàn quân số 2, 3 và 4 Áo-Hung dưới sự chỉ huy chung của đại tướng August von Mackensen đã giải phóng hầu hết Galicia và gây thiệt hại hết sức nặng nề cho phương diện quân Tây Nam Nga do tướng Nikolay I. Ivanov chỉ huy. Đây được xem là một trong những thắng lợi lớn nhất của quân đội Đức hoàng trong cuộc chiến.

Bối cảnh
Vào mùa xuân năm 1915, thừa lệnh hoàng đế Wilhelm II, đại tướng tổng tham mưu trưởng quân đội Đức Erich von Falkenhayn xoáy trọng tâm sang chiến trường Đông Âu và giữ thế phòng ngự trên chiến trường Tây Âu. Tại Đông Âu, những thắng lợi dồn dập của Nga trước Áo-Hung tại Galicia đã buộc đại tướng Franz Conrad von Hötzendorf - tổng tham mưu trưởng quân đội Áo phải cầu viện người Đức và cho phép họ chỉ đạo các chiến dịch chung. Nhận thấy Nga đang gặp nhiều rắc rối về hậu cần, Falkenhayn tin rằng họ sẽ không chống nổi một cuộc tấn công đại quy mô của quân Đức được yểm trợ chặt chẽ bởi pháo binh. Trong khi bộ đôi chỉ huy quân Đức ở phía Đông là thống chế Paul von Hindenburg và đại tướng Erich Ludendorff chủ trương giáng một đòn hợp vây lớn vào các cánh quân Nga trên mạn bắc, Conrad đề xuất một cuộc tấn công lớn tại khu vực Gorlice - Tarnow nhằm buộc quân Nga rút khỏi dãy Karpath. Sau khi cân nhắc cả hai bản kế hoạch, Falkenhayn chấp thuận kế hoạch của Conrad nhằm tấn công trên một mặt trận rộng 48 km giữa sông Wisla và dãy Karpath vào đầu tháng 5, và được sự tán thành của Đức hoàng.

Sau khi quyết định áp dụng kế hoạch của Conrad, Bộ Tư lệnh tối cao Đức đổ một lượng lớn binh lực (trong đó có 8 sư đoàn vừa mới thành lập) vào Galicia và lập ra tập đoàn quân số 10 (300.000 quân) do đại tướng August von Mackensen chỉ huy. Là mũi nhọn của cuộc tấn công sắp tới, đội hình tập đoàn quân này bao gồm quân đoàn Vệ binh Phổ, quân đoàn Dự bị XXXXI, quân đoàn VI Áo-Hung, sư đoàn bộ binh 11 Bayern, sư đoàn bộ binh 19 và quân đoàn X Phổ. Để đảm bảo thắng lợi cho cuộc tấn công, Bộ Tư lệnh phe Trung tâm đặt luôn tập đoàn quân số 3 của Áo-Hung (thượng tướng bộ binh Svetozar Boroević chỉ huy) trong tay Mackensen. Mặc dù Mackensen trên danh nghĩa phải nghe lệnh cả bộ chỉ huy tối cao Đức lẫn Áo-Hung, Conrad chỉ được phép ban bố mệnh lệnh cho Mackensen sau khi đã có đồng thuận của Falkenhayn. Đồng thời, đại tá Hans von Seeckt - tham mưu trưởng của Mackensen được quyền trực tiếp liên lạc với bộ chỉ huy tối cao và qua đó hình thành một bộ đôi chỉ huy hiệu quả.

Nhằm che giấu công tác chuẩn bị của mình, khối Trung tâm mở một vài đòn mồi nhử trên hai mặt trận phía Đông và phía Tây. Cuối tháng 4, Hindenburg tấn công các đơn vị Nga trên mạn bắc, buộc Nga phải bị động triển khai quân ở đây. Ở phía tây, quân Đức dùng hơi ngạt tấn công quân Pháp và quân Anh tại Ypres. Trong khu vực Gorlice - Tarnow, sĩ quan và lính tuần tiễu Đức mặc quân phục lính Áo-Hung; và, mặc dù quân Nga đã xác định có lính Đức trong khu vực vào ngày 27 tháng 4, phe Trung tâm lúc này đã hội đủ lực lượng mà không để đối phương hay biết về quy mô quân số của mình. Để bảo vệ sự tuyệt mật, các chỉ huy Đức và Áo cho đến phút chót vẫn không tiết lộ cho binh lính biết bất kỳ điều gì về sứ mệnh sắp tới của họ.

Những biện pháp nói trên của khối Trung tâm đã đạt được hiệu quả khi tổng tư lệnh quân đội Nga - đại công tước Nikolay Nikolayevich không lường trước được cuộc tấn công ở Galicia. Tại đây phương diện quân Tây Nam dưới quyền tướng Nikolai I. Ivanov không chỉ được trang bị kém, thiếu hụt tiếp tế mà còn bị dàn trải mỏng. Do Ivanov đã thảy hết quân chủ lực của mình lên miền núi Karpath, tập đoàn quân số 3 Nga dưới quyền tướng Radko Dimitriev (200.000 quân) phải đóng giữ một diện rộng đến 161 km và chỉ có 2 quân đoàn nằm đối diện trực tiếp với các mũi tấn công chính của Mackensen. Liên quân Đức-Áo còn nắm lợi thế áp đảo về pháo binh, với 334 trọng pháo, 12.727 pháo dã chiến và 96 súng cối so với 4 trọng pháo và 675 pháo dã chiến của Dimitriev.

Mackensen cho pháo binh quấy nhiễu trận tuyến Tập đoàn quân số 3 Nga trong suốt ngày 1 tháng 5. Chỉ trong khoảng thời gian từ 13h đến 15 là pháo binh Đức-Áo ngừng bắn để quân tuần tiễu thu thập thông tin mới nhất về địch và để công binh cắt dây thép gai. Đêm hôm ấy, các tổ xung kích Đức đã bí mật tiềm nhập các vị trí tiền tiêu của mình. Khối Trung tâm bố trí quân trừ bị và pháo binh rất sát với quân xung kích.

Diễn biến
Trận Gorlice-Tarnow mở màn lúc 6h ngày hôm sau, khi toàn bộ lực lượng pháo binh Đức-Áo ồ ạt bắn phủ đầu đội hình địch. Cho đến thời điểm này, đây là trận pháo bắn chuẩn bị lớn nhất trong lịch sử chiến tranh. Những quả đạn pháo hạng nặng của khối Trung tâm đã cày nát các chiến hào được xây dựng thô sơ của Nga và giết chết hoặc chôn vùi hàng loạt lính Nga. Không thể nào đáp trả, pháo binh Nga nhanh chóng bị câm họng. Sau 4 tiếng đồng hồ pháo kích, bộ binh Đức đồng loạt xung trận vào lúc 10h. Họ chỉ gặp phải sự kháng cự nhỏ, khi phần lớn quân Nga ở tuyến đầu đều vứt súng xin hàng hoặc đơn thuần là bỏ chạy. Tiếp theo đó, quân Đức nhanh chóng khai thác chiến quả và bẻ gãy những đợt phản công vội vã của quân Nga ở tuyến thứ 2 và thứ 3. Một số đơn vị Nga đã chiến đấu anh dũng, nhưng phải lùi bước trước các cuộc công kích từ hai mạn sườn. Tới ngày 5 tháng 5, tập đoàn quân số 11 Đức đã đục được một lỗ hổng lớn trong chiến tuyến quân Nga, loại nhiều đơn vị tiền tuyến và dự bị của Dimitriev khỏi vòng chiến.

Với tốc độ tấn công nhanh như vũ bão, quân Đức và Áo-Hung đã mở rộng cửa đột phá từ 40 km đến 462 km vào thời điểm ngày 15 tháng 5. Trên khắp mặt trận, họ đã thọc sâu đến 97 km từ các địa điểm khởi phát của mình (hay 145 km từ các ga tiếp tế), vượt các sông Wisloka, Wislok và Jasiolka. Việc quân Đức đánh chiếm Zmigrod và các vùng phụ cận đã uy hiếp sườn phải quân Nga trên dãy Karpath, buộc các tập đoàn quân số 3, 8 (tướng Aleksey A. Brusilov) và 11 (tướng Dmitry G. Shcherbachev) của Nga phải hối hả rút về mạn đông. Tập đoàn quân số 3 Áo-Hung cũng dốc sức rượt đuổi đối phương và xóa sổ sư đoàn bộ binh 48 Nga bằng một đòn hợp vây. Nguy cơ về một cuộc xâm lược của Nga vào Hungary giờ đây đã tan biến.

Sau khi dùi một lỗ hổng lớn vào phòng tuyến của Dimitriev, Mackensen thỉnh ý Falkenhayn về mục tiêu kế tiếp của chiến dịch. Falkenhayn và Conrad đồng thuận mục tiêu tiếp theo là đánh chiếm pháo đài Przemyśl và hình thành các đầu trên sông San. Để tiết kiệm đạn pháo, các chỉ huy phe Trung tâm quyết định tổ chức chiến dịch theo các giai đoạn ngắn. Mục đích trước tiên là chiếm Jaroslau và Radymno nhằm cắt đứt các tuyến đường sắt của Nga trên mạn bắc Przemyśl đồng thời tạo bàn đạp cho tập đoàn quân số 11 Đức và tập đoàn quân số 3 Áo-Hung lập đầu cầu trên sông San. Thực thi kế hoạch, tập đoàn quân số 11 mở một loạt đợt tấn công ngắn từ ngày 13 cho đến ngày 18 tháng 5, với hướng tấn công chính chuyển từ mạn nam lên mạn bắc. Sau khi chiếm được các khu vực phía tây Jaroslau và Radymno, Mackensen lại cho quân nghỉ chân 5 ngày để các đoàn hậu cần theo kịp và tiếp ứng đạn pháo. Thêm vào đó, theo như Mackensen và Seeckt giải trình với Falkenhayn, các đầu cầu qua sông San cần được mở rộng để hỗ trợ cho tập đoàn quân số 11 quay xuống phía đông nam đánh Przemyśl nếu cần thiết.

Sau khi tái phát động tấn công vào ngày 24 tháng 5, quân Đức đã đập tan sự chống cự kiên cường của quân Nga ở Jaroslau và Radymno, và Radymno và thiết lập các đầu cầu qua sông San. Nhận thấy tập đoàn quân số 3 Áo-Hung tiến chậm chạp về Przemyśl từ hai hướng tây và nam, tập đoàn quân số 11 lại chuyển mũi tấn công xuống phía nam và đông nam. Cuối tháng 5, quân đoàn Dự bị XXXI Đức đã ở tư thế sẵn sàng cắt đứt các tuyến liên lạc phía đông của Przemyśl trong khi sư đoàn bộ binh 11 Bayern và các thành phần thuộc quân đoàn Vệ binh chuẩn bị tập kích vành đai công sự của Przemyśl từ phía bắc dưới sự yểm trợ của pháo binh hạng nặng. Cuộc vây hãm Przemyśl chỉ kéo dài 4 ngày. Đúng như Seeckt dự đoán, các thành lũy của Przemyśl không thể địch nổi pháo binh hạng nặng Đức–Áo-Hung được hỗ trợ bởi một vị trí quan sát tốt và bởi không quân trinh thám. Sau khi vệ binh Phổ và quân Bayern chiếm được một số pháo đài vòng ngoài, đồn binh Nga mở một cuộc phản công dữ dội vào ngày 2 tháng 6. Thất bại của cuộc phản công này đánh dấu sự thất thủ hoàn toàn của Przemyśl. Phần lớn đồn binh Nga chạy khỏi pháo đài và phá cầu bắc qua sông San.

Đến đây, chiến dịch của Mackensen đã đạt được thắng lợi giòn giã, mặc dù một số tác giả thời hậu chiến đánh giá đây là một thắng lợi không hoàn chỉnh vì không có một cuộc hợp vây quy mô lớn nào gắn liền với nó. Trên thực tế, chiến dịch đã đem lại cho khối Trung tâm một lượng chiến lợi phẩm còn lớn hơn trong trận Tannenberg. Trong một bức thư gửi Conrad vào ngày 17 tháng 5, Falkenhayn ước tính các đoàn binh của Mackensen đã bắt được 170.000 tù binh, cộng thêm 100 đại bác và 300 súng máy. Tổng thiệt hại của Phương diện quân Tây Nam vào tháng 5 là 420.000 người; trái lại, quân Đức chỉ tổn thất khoảng 28.000, trong đó 5.500 người bị giết.  Sau khi đoạt lại Przemyśl, Falkenhayn và Conrad quyết định tung quân của Mackensen vào một mặt trận rộng lớn về phía đông nhằm chiếm Lemberg là thủ phủ xứ Galicia. Sau nhiều tranh cãi với Conrad, Falkenhayn đã giao cho Mackensen quyền chỉ đạo trực tiếp các tập đoàn quân số 2 (thượng tướng kỵ binh Eduard von Böhm-Ermolli chỉ huy) và 4 (đại công tước Joseph Ferdinand chỉ huy) của Áo-Hung nằm hai bên sườn tập đoàn quân số 11. Đồng thời, Mackensen và Seeckt cũng được chi viện một số sư đoàn từ mặt trận Tây Âu và từ cụm tập đoàn quân của Hindenburg-Ludendorff.

Sau vài ngày dừng quân để nhận tiếp tế và viện binh đồng thời dò la tin tức về phòng tuyến mới của Nga, Mackensen và Seeckt tiếp tục tiến công vào ngày 13 tháng 6 sau một trận nã pháo ngắn như dữ dội. Liên quân Đức–Áo-Hung nhanh chóng xuyên thủng chiến tuyến quân Nga và thọc sâu về hướng đông và đông bắc. Thêm 35.000 quân Nga đã được thêm vào danh sách tù binh của khối Trung tâm. Vào ngày 18 tháng 6, quân Đức và Áo-Hung đã đến sát trận địa Grodek, một tuyến phòng thủ được xây dựng vội vã dựa trên một hệ thống sông hồ phía tây và tây nam Lemberg. Không những Mackensen và Seeckt mà ngay đến bộ chỉ huy Nga cũng tin chắc rằng tuyến Grodek sẽ bị đánh thủng dễ dàng. Được hỗ trợ bởi không quân trinh sát, Mackensen và Seeckt quyết định chọc thủng trận tuyến phía bắc Grodek. Họ xác định mục tiêu tấn công là Rava Ruska, một trung tâm liên lạc quan trọng trên mạn bắc Lemberg. Việc đánh chiếm Rava Ruska và tuyến đường sắt của nó sẽ cô lập Lemberg và phía bắc và cắt đứt liên lạc giữa các phương diện quân Tây Nam và Tây Bắc của Nga.

Ngày 19 tháng 6, Mackensen xua sư đoàn bộ binh 119 và quân đoàn Vệ binh Phổ ào ạt xông lên đánh tuyến Grodek và giành được thắng lợi đáng kể. Đặc biệt, cuộc tấn công của quân đoàn Vệ binh đã được thực hiện dưới sự hiện diện trực tiếp của Đức hoàng, Falkenhayn và các tướng tùy tùng. Đến ngày 22 tháng 6, các thành phần thuộc tập đoàn quân số 2 Áo-Hung đã quét sạch quân Nga khỏi Lemberg. Việc chiếm lại thủ phủ vùng Galicia đã lên dây cót đáng kể cho tinh thần quân lực Áo-Hung. Các lễ ăn mừng được tổ chức rầm rồ tại Viên, Teschen và Press. Đồng thời, chiến thắng Lemberg cũng đem lại chiếc gậy Thống chế cho Mackensen. Quân Đức và Áo-Hung vượt sông Dniester trong các ngày 23 – 27 tháng 6.

Kết cục
Chiến dịch tấn công Gorlice–Tarnów kết thúc với chiến thắng vẻ vang của khối Liên minh Trung tâm. Trong giai đoạn từ ngày 2 tháng 5 cho đến ngày 22 tháng 6, tập đoàn quân số 11 Đức cùng các tập đoàn quân số 2, 3 và 4 Áo-Hung đã thọc sâu đến 299 km. Tuy vậy, cái giá họ phải trả là không nhỏ: trong các ngày 2 tháng 5 – 22 tháng 6, tập đoàn quân số 11 Đức chịu thương vong khoảng 87.000 người, trong đó 12.000 thiệt mạng. Phần lớn tổn thất của Đức thuộc về quân đoàn Dự bị XXXXI và quân đoàn Vệ binh, trong đó nhiều đơn vị bộ binh bị giảm xuống còn một nửa hoặc chưa đầy một nửa binh lực. Bên cạnh đó, Nga chịu thiệt hại hết sức ghê gớm, với 10 vạn người tử trận hoặc bị thương, cộng thêm 250.000 bị bắt làm tù binh. Thêm vào đó, quân Đức và Áo-Hung đã thu giữ hoặc phá hủy 224 cỗ đại bác, hàng trăm khẩu súng máy và hàng chục vạn khẩu súng trường. Đây là những tổn thất nghiêm trọng mà phía Nga khó thể bù đắp.

Thảm bại tại Galicia cũng làm tan vỡ tinh thần quân đội Nga ở khu vực này. Theo như thượng tướng bộ binh Hermann von François - tư lệnh quân đoàn Dự bị XXXXI Đức cho hay, nhiều lính Nga bị bắt trên tuyến Grodek đã tỏ ra vui lòng khi được giải về trại tù binh của Đức và Áo.

Các chiến dịch kế tiếp của phe Trung tâm

Sau khi đánh sụm phương diện quân Tây Nam vào tháng 6, Seeckt nhận định thời cơ đã đến để tiêu diệt phương diện quân Tây Bắc và có thể loại Nga khỏi vòng chiến bằng một hòa ước riêng biệt. Được sự đồng thuận của Mackensen, Seeckt đề xuất chuyển hướng tấn công lên phía bắc vào ngày 24 tháng 6. Cụ thể là, được hỗ trợ bởi một mũi tấn công của cụm tập đoàn quân Hindenburg, cụm tập đoàn quân Mackensen sẽ đánh lên mạn bắc và xâm nhập Ba Lan thuộc Nga từ phía nam. Nếu như phe Trung tâm toàn thắng, phương diện quân Tây Bắc của Nga sẽ bị sập bẫy tại Ba Lan phía tây sông Bug. Falkenhayn đồng ý và nhận được sự tán đồng của Hoàng đế vào ngày 28 tháng 6. Mặc dù Hindenburg và Ludendorff bất đồng với các mục tiêu mà Falkenhayn đặt ra cho cụm tập đoàn quân của họ trong chiến dịch sắp tới, ý kiến của họ đã bị gạt sang một bên bởi Đức hoàng và Bộ Chỉ huy Tối cao. Trong cuộc hội thảo giữa Bộ Chỉ huy Tối cao với Hindenburg và Ludendorff tại Posen vào ngày 2 tháng 7, Wilhelm II chính thức chấp thuận đề xuất của Seeckt, Mackensen và Falkenhayn.

Sau thời gian ngắn chuẩn bị, liên quân Đức-Áo ào ạt tấn công lên phía bắc và đông bắc vào giữa tháng 7. Được hỗ trợ bởi các mũi tấn công thứ yếu của Hindenburg, cái mà báo chí Nga gọi là "phương trận Mackensen" tấn công mãnh liệt và liên tiếp chọc thủng các tuyến phòng ngự được xây dựng vội vã của Nga. Sau khi chiếm được Warszawa vào ngày 4 tháng 8, quân khối Trung tâm đã quét sạch quân Nga khỏi Ba Lan trong thời điểm cuối tháng 8 năm 1915. Kết thúc chiến dịch, quân Đức đã chiếm được Brest-Litovsk vào ngày 26 tháng 8 và Grodno vào ngày 2 tháng 9. Trong một chiến dịch kế tiếp, quân Đức thọc vào miền tây Nga và Litva. Mặc dù vậy, đại công tước Nikolai Nikolayevich đã rút được lực lượng vào nội địa Nga, làm Đức không thể thực hành hợp vây tiêu diệt phương diện quân Tây Bắc và loại Nga khỏi vòng chiến. Về ngoại giao, các chiến dịch của Đức và Áo-Hung đã đem lại kết quả lẫn lộn: mặc dù những chiến thắng của Mackensen không thể ngăn ngừa Ý tuyên chiến với Áo-Hung vào ngày 23 tháng 5, những diễn biến tại Galicia đã thuyết phục chính phủ Romania từ chối nhảy vào cuộc chiến mặc dù Nga hứa sẽ chia chác lãnh thổ Áo-Hung với Romania.

Dù gì, trong năm 1915, Mackensen và Seeckt đã đạt được một trong những trận thắng lớn nhất trong cuộc chiến. Các chiến dịch của họ đã giáng một đòn đau vào nỗ lực chiến tranh của Nga, gây cho Nga thiệt hại khổng lồ về nhân lực và tài lực. Theo sử gia Hew Strachan, Mackensen và Seeckt, chứ không phải Hindenburg và Ludendorff, là bộ đôi chỉ huy thành công nhất của Đức trong cuộc chiến. Đồng thời, những thất bại ê chề tại Galicia đã dẫn đến việc Nga hoàng Nikolai II huyền chức Nikolay Nikolayevich và đứng ra trực tiếp chỉ huy quân đội. Đây là một quyết định tai hại cho tương lai của chế độ Nga hoàng.

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

A British observer's account of the Gorlice-Tarnow campaign, 1915
Grand Duke Nikolai on the Battle of Gorlice-Tarnow, ngày 3 tháng 6 năm 1915
German Press Statement on the Opening of the Battle of Gorlice-Tarnow, ngày 2 tháng 5 năm 1915
WEEK OF SUCCESSES FOR GERMAN ARMS ON EASTERN AND WESTERN BATTLE FRONTS; Defeat in Galicia May Cause Collapse of Carpathian Campaign, NY Times ngày 9 tháng 5 năm 1915 (pdf file)

Trận đánh liên quan tới Đức
Trận đánh liên quan tới Nga
Trận đánh liên quan tới Áo-Hung
Xung đột năm 1915
Đế quốc Nga năm 1915
Các trận đánh trong đệ nhất thế chiến
Những trận đánh lớn trong lịch sử
Áo-Hung trong Thế chiến thứ nhất


title: Vụ đánh bom Peshawar tháng 12, 2008

text:
Vụ đánh bom Peshawar tháng 12 năm 2008 là hai vụ khủng bố bằng bom làm rung chuyển các khu chợ đông đúc ở Peshawar, vùng tây bắc Pakistan, ngày 5 tháng 12, làm 29 người thiệt mạng và hơn 100 người bị thương.

Diễn biến
Các vụ khủng bố xảy ra vào thời điểm người dân Pakistan đi mua sắm chuẩn bị cho lễ hội Eid của tín đồ Hồi giáo. Vụ nổ thứ nhất xảy ra tại một chợ ở khu vực bán tự trị Orakzail, gần thành phố Peshawar vào sáng sớm khiến 6 người thiệt mạng. Khoảng 6 tiếng sau, chiếc xe hơi chứa bom cũng phát nổ tại khu chợ ở Peshawar làm chết 21 người và 84 người bị thương.

Thành phố Peshawar nằm sát nhiều khu vực bán tự trị của các bộ tộc và gần đường biên giới với Afghanistan. Vụ nổ tại đây làm vỡ cửa kính của một khách sạn và nhiều ngôi nhà gần đó, đánh sập hoàn toàn một số cửa hàng và gây nên tình trạng hoảng loạn trong chợ.

Quả bom chứa khoảng 25 kg thuốc nổ, có sức công phá khủng khiếp, với khả năng sát thương trên diện rộng và tạo ra một hố sâu 1,5 mét, theo Malik Naveed, cảnh sát trưởng Peshawar. Các nhân chứng nhìn thấy chân, tay và thi thể người cháy xém nằm la liệt trong các lối đi hẹp trong chợ. Trong số nạn nhân có cả phụ nữ và trẻ em.

Iqraruddin, một học sinh 16 tuổi, kể lại: "Tôi đang mải mua sắm thì một tiếng nổ vang lên khiến cả khu chợ chao đảo. Tôi ngã xuống và nhìn thấy nhiều xe hơi, cửa hàng bốc cháy". Một người đàn ông khác có tên Haji Rab Nawaz đang cầu nguyện tại thánh đường của người Shiite khi vụ nổ xảy ra. Anh kể: "Chúng tôi vừa cầu nguyện xong thì đột nhiên nghe thấy tiếng nổ".

Hậu quả
Không có cá nhân hay tổ chức nào nhận trách nhiệm về hai vụ tấn công. Hiện trường vụ nổ tại Orakzail là khu vực có cộng đồng Hồi giáo dòng Shiite chiếm đa số, nơi thường xảy ra các vụ bạo lực liên quan tới tôn giáo.

Giới chức thành phố Peshawar cho rằng, các lực lượng khủng bố trong nước đã gây nên vụ bạo lực này. Trong vòng 16 tháng trước đó đã có hơn 1.500 người thiệt mạng vì các vụ tấn công khủng bố tại Pakistan.

Chú thích

Pakistan 2008
Khủng bố tại Pakistan
Vụ khủng bố năm 2008
Khu Peshawar


title: Potamonautes choloensis

text:
Potamonautes choloensis là một loài động vật giáp xác thuộc họ Potamonautidae. Đây là loài đặc hữu của Malawi. Môi trường sống tự nhiên của chúng là sông ngòi.

Chú thích

Tham khảo
 Cumberlidge, N. 2004. Potamonautes choloensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 10 tháng 8 năm 2007.

Động vật Malawi
Động vật giáp xác nước ngọt châu Phi
Potamonautes
Động vật được mô tả năm 1953


title: Chủ nghĩa dân túy

text:
Chủ nghĩa dân túy (, , từ ‚ người dân) đề cập đến một loạt các lập trường chính trị nhấn mạnh ý tưởng về "nhân dân" và thường đặt nhóm này chống lại "giới tinh hoa". Thuật ngữ này được phát triển vào thế kỷ 19 và đã được áp dụng cho các chính trị gia, đảng phái và phong trào khác nhau kể từ thời điểm đó, mặc dù nó hiếm khi được các đối tượng này sử dụng để tự mô tả về mình. Trong khoa học chính trị và các ngành khoa học xã hội khác, một số định nghĩa khác nhau về chủ nghĩa dân túy đã được sử dụng, với một số học giả đề xuất rằng thuật ngữ này nên bị bác bỏ hoàn toàn.

Một khuôn khổ chung để giải thích chủ nghĩa dân túy được biết đến như cách tiếp cận xây dựng lý tưởng: cách này xác định chủ nghĩa dân túy là một hệ tư tưởng thể hiện "nhân dân" như một lực lượng tốt về mặt đạo đức và đối lập họ với "giới tinh hoa", những người được miêu tả là đồi bại và tư lợi. Những người theo chủ nghĩa dân túy có sự khác nhau về cách định nghĩa "nhân dân", nhưng nó có thể được dựa trên đường lối giai cấp, sắc tộc hoặc quốc gia. Những người theo chủ nghĩa dân túy thông thường thể hiện "giới tinh hoa" bao gồm về cơ sở chính trị, kinh tế, văn hóa và truyền thông, được mô tả như một thực thể đồng nhất và bị buộc tội đặt lợi ích riêng của họ và thường là lợi ích của các nhóm khác—chẳng hạn như các tập đoàn lớn, nước ngoài, hoặc người nhập cư—lên trên lợi ích của "nhân dân". Các đảng phái dân túy và các phong trào xã hội thường được lãnh đạo bởi những nhân vật có uy tín hoặc có ảnh hưởng lớn, những người tự cho mình là "tiếng nói của nhân dân". Theo cách tiếp cận xây dựng ý tưởng, chủ nghĩa dân túy thường được kết hợp với các hệ tư tưởng khác, chẳng hạn như chủ nghĩa dân tộc, chủ nghĩa tự do, hoặc chủ nghĩa xã hội. Do đó, những người theo chủ nghĩa dân túy có thể nằm trong các khu vực khác nhau dọc theo phổ chính trị cánh tả – cánh hữu, và tồn tại cả chủ nghĩa dân túy cánh tả và chủ nghĩa dân túy cánh hữu.

Các học giả khác trong các ngành khoa học xã hội đã định nghĩa thuật ngữ chủ nghĩa dân túy theo cách khác. Theo định nghĩa trung gian phổ biến được một số nhà nghiên cứu lịch sử Hoa Kỳ sử dụng, chủ nghĩa dân túy đề cập đến sự tham gia phổ thông (popular engagement) của dân chúng trong việc ra quyết định chính trị. Một cách tiếp cận được liên kết với nhà khoa học chính trị Ernesto Laclau trình bày chủ nghĩa dân túy như một lực lượng xã hội tự do, qua đó các nhóm yếu thế thách thức các cơ cấu quyền lực thống trị. Một số nhà kinh tế học đã sử dụng thuật ngữ này để chỉ các chính phủ dính líu vào chi tiêu công đáng kể được tài trợ bởi các khoản vay nước ngoài, dẫn đến siêu lạm phát và các biện pháp khẩn cấp. Trong diễn ngôn đại chúng—nơi thuật ngữ này thường được sử dụng với nghĩa miệt thị—nó đôi khi được sử dụng đồng nghĩa với chính sách mị dân, để mô tả các chính trị gia trình bày câu trả lời đơn giản thái quá cho các câu hỏi phức tạp theo hướng cảm tính cao hoặc với chủ nghĩa cơ hội, để mô tả các chính trị gia muốn làm hài lòng những cử tri mà không có sự cân nhắc hợp lý về hướng đi tốt nhất.

Thuật ngữ chủ nghĩa dân túy được sử dụng vào cuối thế kỷ 19 cùng với việc thúc đẩy dân chủ. Ở Hoa Kỳ, nó liên kết chặt chẽ với Đảng Nhân dân, trong khi ở Đế quốc Nga, nó được liên kết với phong trào chủ nghĩa nông nghiệp xã hội Narodnik. Trong những năm 1960, thuật ngữ này ngày càng trở nên phổ biến trong giới khoa học xã hội ở các nước phương Tây, và sau đó vào thế kỷ 20, nó được áp dụng cho các đảng chính trị khác nhau hoạt động trong các nền dân chủ tự do. Trong thế kỷ 21, thuật ngữ này ngày càng trở nên phổ biến trong diễn ngôn chính trị, đặc biệt là ở châu Mỹ và châu Âu, để mô tả một loạt các nhóm cánh tả, cánh hữu và ôn hoà thách thức các đảng đã thành lập trước đó.

Từ nguyên và thuật ngữ
Cụm từ chủ nghĩa dân túy đã trở thành một thuật ngữ gây tranh cãi được sử dụng để chỉ nhiều phong trào và niềm tin đa dạng. Nhà khoa học chính trị Will Brett đã mô tả nó là "một ví dụ kinh điển về một khái niệm bị kéo dài, bị biến đổi hình thái do lạm dụng và sử dụng sai", trong khi nhà khoa học chính trị Paul Taggart đã nói về chủ nghĩa dân túy rằng nó là "một trong những khái niệm chính trị được sử dụng rộng rãi nhưng lại kém được hiểu biết bậc nhất của thời đại chúng ta".

Thuật ngữ này có nguồn gốc như một hình thức tự nhận, được sử dụng bởi các thành viên của Đảng Nhân dân hoạt động tại Hoa Kỳ vào cuối thế kỷ 19. Tại Đế quốc Nga trong cùng thời kỳ, một nhóm tự gọi mình là narodniki, thường được dịch sang tiếng Anh là "những người theo chủ nghĩa dân túy" (populist). Các phong trào của Nga và Mỹ khác nhau ở nhiều khía cạnh, và việc họ dùng chung một cái tên mang tính ngẫu nhiên. Vào những năm 1920, thuật ngữ này được du nhập vào tiếng Pháp, nơi nó được sử dụng để mô tả một nhóm các nhà văn bày tỏ sự đồng cảm với những người dân thường. Tiếp theo tới năm 2016, năm chứng kiến việc Donald Trump được bầu làm tổng thống Hoa Kỳ và việc Vương quốc Anh bỏ phiếu rời Liên minh châu Âu—cả hai sự kiện đều liên quan đến chủ nghĩa dân tuý—cụm từ chủ nghĩa dân túy trở thành một trong những thuật ngữ được các nhà bình luận chính trị quốc tế sử dụng rộng rãi nhất. Năm 2017, Từ điển Cambridge tuyên bố đây là từ ngữ của năm.

Mặc dù thuật ngữ này bắt đầu như một sự tự chỉ định, một phần của sự nhầm lẫn xung quanh nó bắt nguồn từ thực tế là cụm từ này hiếm khi được sử dụng theo nghĩa đó, với một số nhân vật chính trị công khai tự mô tả mình là "người theo chủ nghĩa dân túy". Theo ghi nhận của nhà khoa học chính trị Margaret Canovan, "không có phong trào dân túy quốc tế có ý thức nào có thể cố gắng kiểm soát hoặc hạn chế tham chiếu của thuật ngữ, và kết quả là những người từng sử dụng nó đã có thể gắn nó với nhiều loại ý nghĩa." Ở điểm này, nó khác với các thuật ngữ chính trị khác, như "chủ nghĩa xã hội" hay "chủ nghĩa bảo thủ", đã được sử dụng rộng rãi như một cách tự chỉ định bởi các cá nhân, mà sau đó đã trình bày các định nghĩa nội bộ của riêng họ về từ này. Thay vào đó, nó có những điểm tương đồng với các thuật ngữ như "cực tả", "cực hữu", hay "cực đoan", thường được sử dụng trong diễn ngôn chính trị nhưng hiếm khi là tự chỉ định.

Trong diễn ngôn đại chúng, thuật ngữ "chủ nghĩa dân túy" thường được dùng chung với các khái niệm khác như chủ nghĩa mị dân, và thường được trình bày như một thứ "đáng sợ và làm mất uy tín". Nó thường được áp dụng cho các phong trào được coi là nằm ngoài xu thế chính trị chủ đạo hoặc là mối đe dọa đối với nền dân chủ. Các nhà khoa học chính trị Yves Mény và Yves Surel lưu ý rằng "chủ nghĩa dân túy" đã trở thành "một khẩu hiệu, đặc biệt là trên các phương tiện truyền thông, để chỉ các phong trào chính trị hoặc xã hội mới thách thức các giá trị, quy tắc và thể chế cố hữu của chính thống dân chủ." Thông thường, thuật ngữ này thường được sử dụng để chống lại những chính trị gia khác, thường mang ý nghĩa xấu để làm mất uy tín của đối thủ. Một số người trong số những người đã nhiều lần bị gọi là "người theo chủ nghĩa dân túy" theo nghĩa miệt thị sau đó đã chấp nhận thuật ngữ này, trong khi tìm cách loại bỏ những hàm ý tiêu cực trong đó. Ví dụ, chính trị gia cực hữu người Pháp Jean-Marie Le Pen thường bị cáo buộc theo chủ nghĩa dân túy, và cuối cùng đã phản ứng bằng cách nói rằng "Chủ nghĩa dân túy chính xác là xem xét ý kiến của người dân. Mọi người, trong một nền dân chủ, có quyền đưa ra ý kiến không? Nếu như vậy, thì đúng, tôi là một người theo chủ nghĩa dân túy."  Tương tự, khi được thành lập vào năm 2003, Đảng Lao động Litva theo xu hướng trung tả đã tuyên bố: "chúng tôi đang và sẽ được gọi là những người theo chủ nghĩa dân túy."

Sử dụng trong học thuật
Cho đến những năm 1950, việc sử dụng thuật ngữ chủ nghĩa dân túy vẫn bị hạn chế phần lớn trong khuôn khổ các nhà sử học nghiên cứu về Đảng Nhân dân, nhưng vào năm 1954, nhà xã hội học Hoa Kỳ Edward Shils đã xuất bản một bài báo đề xuất chủ nghĩa dân túy như một thuật ngữ để mô tả các xu hướng chống giới tinh hoa trong xã hội Hoa Kỳ một cách rộng rãi hơn. Tiếp theo bài viết của Shils, trong những năm 1960, thuật ngữ "chủ nghĩa dân túy" ngày càng trở nên phổ biến trong giới xã hội học và các học giả khác trong lĩnh vực khoa học xã hội. Năm 1967, một Hội nghị về Chủ nghĩa Dân túy (Conference on Populism) được tổ chức tại Trường Kinh tế London, trong đó những người tham gia không thống nhất được với nhau về một định nghĩa rõ ràng và duy nhất. Như một hệ quả của mối quan tâm học thuật này, một lĩnh vực học thuật được gọi là "nghiên cứu chủ nghĩa dân túy" ("populism studies") đã xuất hiện. Mối quan tâm đến chủ đề này tăng lên nhanh chóng: từ năm 1950 đến năm 1960, khoảng 160 ấn phẩm về chủ nghĩa dân túy đã xuất hiện, trong khi từ năm 1990 đến năm 2000, con số đó là hơn 1500. Từ 2000–2015, khoảng 95 bài báo và sách bao gồm thuật ngữ "chủ nghĩa dân túy" đã được Web of Science đưa vào danh mục mỗi năm. Trong năm 2016, con số này đã tăng lên tới 266 tác phẩm; năm 2017 là 488 và năm 2018 là 615. Taggart lập luận rằng mối quan tâm học thuật này không nhất quán nhưng xuất hiện trong các "đợt" nghiên cứu phản ánh các điều kiện chính trị của thời đại.
trái|nhỏ|Nhà khoa học chính trị Hà Lan Cas Mudde nằm trong số những người tranh luận rằng các nhà khoa học chính trị nên sử dụng thuật ngữ chủ nghĩa dân túy bất chấp các vấn đề của nó.
Canovan lưu ý rằng "nếu khái niệm chủ nghĩa dân túy không tồn tại, sẽ không có nhà khoa học xã hội nào cố tình phát minh ra nó; thuật ngữ này quá mơ hồ cho điều đó (khái niệm về chủ nghĩa dân tuý)". Từ việc kiểm tra xem thuật ngữ "chủ nghĩa dân túy" đã được sử dụng như thế nào, bà đề xuất rằng có thể phân biệt được bảy loại chủ nghĩa dân túy khác nhau. Ba trong số này là các hình thức của "chủ nghĩa dân túy trọng nông" ("agrarian populism"); chúng bao gồm chủ nghĩa cấp tiến (radicalism) của tầng lớp chủ trang trại, các phong trào nông dân và chủ nghĩa xã hội nông nghiệp trí thức (intellectual agrarian socialism). Bốn hình thức khác là "chủ nghĩa dân túy chính trị" ("political populism"), đại diện cho chế độ độc tài dân túy (populist dictatorship), dân chủ dân túy (populist democracy), chủ nghĩa dân túy phản động (reactionary populism) và chủ nghĩa dân túy của các chính trị gia (politicians' populism). Bà lưu ý rằng đây là "các cấu trúc phân tích" và "các ví dụ thực tế có thể trùng lặp với một số loại", nói thêm rằng không có phong trào chính trị nào trùng khớp hoàn toàn với toàn bộ bảy loại trên. Theo cách này, Canovan đã quan niệm chủ nghĩa dân túy như một nhóm các khái niệm có liên quan hơn là một khái niệm đơn lẻ.

Sự nhầm lẫn xung quanh thuật ngữ này đã khiến một số học giả đề xuất rằng nên loại bỏ khái niệm trong giới học thuật. Ngược lại với quan điểm này, các nhà khoa học chính trị Cas Mudde và Cristóbal Rovira Kaltwasser tuyên bố rằng "trong khi sự thất vọng là điều dễ hiểu, thuật ngữ chủ nghĩa dân túy quá vượt trội đến mức các cuộc tranh luận về chính trị từ châu Âu đến châu Mỹ chỉ đơn giản là loại bỏ nó đi." Tương tự, Canovan lưu ý rằng thuật ngữ này "thực sự có ý nghĩa tương đối rõ ràng và kiên định trong một số lĩnh vực chuyên môn" và nó "cung cấp một gợi ý, tuy còn chưa đủ chắc chắn, đến một lĩnh vực kinh nghiệm chính trị và xã hội thú vị và chưa được khám phá rộng rãi". Các nhà khoa học chính trị Daniele Albertazzi và Duncan McDonnell nghĩ rằng "nếu được định nghĩa cẩn thận, thuật ngữ 'chủ nghĩa dân túy' có thể được sử dụng mang lại lợi ích để giúp chúng ta hiểu và giải thích một loạt các tác nhân chính trị". Nhà khoa học chính trị Ben Stanley lưu ý rằng "mặc dù ý nghĩa của thuật ngữ  được chứng minh là gây tranh cãi trong các tài liệu, nhưng sự tồn tại lâu dài mà nó tái diễn cho thấy sự tồn tại ít nhất của một điểm cốt lõi không thể loại bỏ: nghĩa là nó đề cập đến một mẫu ý tưởng riêng biệt." Nhà khoa học chính trị David Art lập luận rằng khái niệm chủ nghĩa dân túy tập hợp các hiện tượng khác biệt theo một cách không hữu ích, và cuối cùng làm mơ hồ và hợp pháp hóa các nhân vật được định nghĩa một cách toàn diện hơn là những người theo chủ nghĩa bản địa (nativist) và độc tài (authoritarian).

Mặc dù các định nghĩa học thuật về chủ nghĩa dân túy có khác nhau, nhưng hầu hết chúng đều tập trung vào ý tưởng rằng nó nên tham chiếu đến một dạng quan hệ nào đó giữa "nhân dân" và "giới tinh hoa", và nó kéo theo lập trường chống giới quyền uy (anti-establishment). Ngoài ra, các học giả khác nhau đã nhấn mạnh các đặc điểm khác nhau mà họ muốn sử dụng để định nghĩa chủ nghĩa dân túy. Những khác biệt này đã xảy ra cả trong các lĩnh vực học thuật cụ thể và giữa các lĩnh vực khác nhau, chẳng hạn như thay đổi giữa các học giả tập trung vào các khu vực khác nhau và các giai đoạn lịch sử khác nhau.

Thông tục
Duden giải thích thuật ngữ này là chính sách của kẻ cơ hội tìm cách giành được lòng tin của quần chúng. Trong ngôn ngữ hàng ngày, đây là một thuật ngữ được dùng để chỉ trích đảng phái nào đó hoặc một vài chính trị gia nào đó. Đặc biệt là ở châu Âu thuật ngữ này được sử dụng để chỉ trích các đối thủ chính trị thao tác và lợi dụng người dân cho mục đích riêng của họ. Họ bị buộc tội muốn giành phiếu của cử tri với những lời hứa trống rỗng, hoặc không thực tế, và bị cho là chỉ vì quyền lực, thiếu trách nhiệm đối với tương lai chính trị của đất nước, thiếu tính bền vững cho các mục tiêu chính trị và thiếu các giải pháp cho những vấn đề hiện tại.

Những chính trị gia bị cho là theo chủ nghĩa dân túy, ngược lại nhấn mạnh họ gần gũi dân chúng trái hẳn với giới có quyền lực, và chỉ trích đối thủ của họ, là không nhận thấy được vấn đề, hành động không dân chủ và chỉ chú trọng đến lợi ích của giới "tinh hoa".

Xã hội học

Trong các ngành khoa học xã hội, có ba phương pháp cơ bản để hiểu về chủ nghĩa chính trị dân túy: hiểu nó với tư cách là một ý thức hệ ("mỏng"); hiểu nó với tư cách là một chiến lược;và hiểu nó với tư cách là một phong cách; hoặc hiểu nó với tư cách là tổng hợp cả ba yếu tố trên.

Bách khoa toàn thư của Dân chủ (Encyclopedia of Democracy) Khái niệm chủ nghĩa dân túy được định nghĩa như sau: "Một phong trào chính trị nhấn mạnh lợi ích, đặc điểm văn hóa và tình cảm tự phát của những người dân bình thường, trái ngược với những người thuộc tầng lớp đặc quyền. Để hợp pháp hóa chính mình, các phong trào dân túy thường nói chuyện trực tiếp về ý muốn số đông - thông qua các cuộc họp đại chúng, trưng cầu dân ý hoặc các hình thức dân chủ trực tiếp - Mà không cần quan tâm nhiều đến việc phân chia quyền hạn, quyền lợi của thiểu số. "

Định nghĩa xây dựng lý tưởng

Một cách tiếp cận phổ biến để định nghĩa về chủ nghĩa dân túy được gọi là cách tiếp cận xây dựng lý tưởng. Cách này nhấn mạnh quan điểm rằng chủ nghĩa dân túy nên được định nghĩa theo những ý tưởng cụ thể làm nền tảng cho nó, trái ngược với một số chính sách kinh tế hoặc phong cách lãnh đạo mà các chính trị gia theo chủ nghĩa dân túy có thể thể hiện. Trong định nghĩa này, thuật ngữ chủ nghĩa dân túy được áp dụng cho các nhóm chính trị và cá nhân đưa ra lời kêu gọi đối với "nhân dân" và sau đó đối chiếu nhóm này với "giới tinh hoa".

Áp dụng cách tiếp cận này, Albertazzi và McDonnell định nghĩa chủ nghĩa dân túy là một hệ tư tưởng "đào thải những người có đạo đức và thuần nhất chống lại một nhóm tinh hoa và 'những kẻ nguy hiểm khác', những người cùng được miêu tả là tước đoạt (hoặc cố gắng tước đoạt) các quyền, giá trị, sự thịnh vượng, bản sắc và tiếng nói của những người có toàn quyền."

Chủ nghĩa dân túy cánh tả

Chủ nghĩa dân túy cánh tả, còn gọi là chủ nghĩa dân túy xã hội hay chủ nghĩa dân túy tự do là hệ tư tưởng chính trị kết hợp chính trị cánh tả và các luận điểm của chủ nghĩa dân túy. Những người theo chủ nghĩa dân túy cánh tả thường quan tâm đến bình đẳng xã hội, tự do kinh tế và xã hội chủ nghĩa. Tuy vậy, xã hội chủ nghĩa đóng vai trò thấp trong hệ tư tưởng này. Chủ nghĩa dân túy cánh tả có thể được coi như một dạng của chủ nghĩa xã hội dân chủ hay chủ nghĩa tự do. Đối lập chủ nghĩa dân túy cánh tả là chủ nghĩa dân túy cánh hữu (xem phần dưới đây hoặc bài chính.)

Chủ nghĩa dân túy ở Nga
Đây là trào lưu tư tưởng xã hội theo Chủ nghĩa xã hội không tưởng mang tính nông dân của tầng lớp thanh niên trí thức Nga, xuất hiện ở Nga cuối thế kỉ 19. Những người sáng lập là Ghecxen (A. I. Gercen), Checnưsepxki (N. G. Chernyshevskij). Trong những năm 1870, những nhà tư tưởng tiêu biểu nhất của CNDT là Bakunin (M. A. Bakunin), Laprôp (P. L. Lavrov), Mikhailôpxki (N. K. Mikhajlovskij).

Đặc trưng của chủ nghĩa dân túy này là tư tưởng dân chủ nông dân, mơ ước chủ nghĩa xã hội với hi vọng bỏ qua chủ nghĩa tư bản, cho rằng có thể tiến lên chủ nghĩa xã hội bằng hình thức công xã nông thôn, cho giai cấp nông dân (do trí thức lãnh đạo) là động lực chính của cách mạng. Những năm 70, 80 thế kỉ 19, chủ nghĩa dân túy có vai trò tích cực chống Nga hoàng. Nhưng về sau, Chủ nghĩa dân túy đã trở thành một trở ngại cho việc truyền bá chủ nghĩa Mác vào nước Nga.

Chủ nghĩa dân túy cánh hữu

Chủ nghĩa dân túy cánh hữu, hay còn gọi là chủ nghĩa dân tộc cánh hữu hay chủ nghĩa dân túy bảo thủ kết hợp chính trị cánh hữu và chủ nghĩa dân túy. Chủ nghĩa dân túy cánh hữu được coi là một phần của chủ nghĩa phát xít hay chủ nghĩa bảo thủ. Những người dân túy cánh hữu thường tự tuyên bố mình đứng về phía người dân và chống
giai cấp ưu tú.

Xem thêm
 Argumentum ad populum
 Chế độ chuyên quyền
 Chủ nghĩa dân túy cánh hữu
 Chủ nghĩa thực dụng
 Gia trưởng
 Người mị dân
 Nhà nước phúc lợi
 Sùng bái cá nhân

Liên kết

 Populism and Neo-populism in Latin America, especially Mexico
 The Return of Populism
 Right-Wing populist resources
 Study of populism that discusses Canovan
 Official site of Seattle's Poet Populist contest
 2007 University of Michigan 7th annual Dewey lecture, on populism as a politics of civic agency and popular empowerment
 Populist themes in 2008 US elections
 Mainstream Populist Democrats
 American Populist Party

Tham khảo

Học thuyết chính trị

Hệ tư tưởng chính trị


title: Utrillas

text:
Utrillas là một đô thị trong tỉnh Teruel, Aragon, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 3.209 người.

Tham khảo

Đô thị ở Teruel


title: Souesmes

text:
Souesmes là một xã thuộc tỉnh Loir-et-Cher trong vùng Centre-Val de Loire miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Loir-et-Cher

Tham khảo

Xã của Loir-et-Cher


title: Orio Litta

text:
Orio Litta là một đô thị ở tỉnh Lodi trong vùng Lombardia của Italia, cách khoảng 45 km về phía đông nam của Milano và khoảng 14 km về phía đông nam của Lodi. Tại thời điểm 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 1.982 người và diện tích là 9,9 km².

Orio Litta giáp các đô thị: Livraga, San Colombano al Lambro, Ospedaletto Lodigiano, Senna Lodigiana, Chignolo Po, Calendasco, Monticelli Pavese.

Quá trình biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune.oriolitta.lo.it/

Thành phố và thị trấn ở Lombardia
Đô thị tỉnh Lodi


title: Gibberula ubitalta

text:
Gibberula ubitalta là một loài ốc biển rất nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Cystiscidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Gibberula


title: Piana di Monte Verna

text:
Piana di Monte Verna là một đô thị ở tỉnh Caserta trong vùng Campania của Ý, có vị trí cách khoảng 40 km về phía bắc của Napoli và khoảng 11 km về phía bắc của Caserta. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 2.488 người và diện tích là 23,4 km².

Piana di Monte Verna giáp các đô thị: Caiazzo, Capua, Castel di Sasso, Castel Morrone, Limatola.

Quá trình thay đổi dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Caserta
Thành phố và thị trấn ở Campania


title: Caryedes melancholicus

text:
Caryedes melancholicus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Boheman miêu tả khoa học năm 1833.

Chú thích

Tham khảo

Caryedes


title: Belgentier

text:
Belgentier là một xã thuộc tỉnh Var trong vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur, Pháp. Xã này có diện tích 13,38 km², dân số năm 2006 là 2180 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 159 mét trên mực nước biển.
Danh xưng dân địa phương trong tiếng Pháp là Belgentiérois(es).

==Tham khảo==

Xã của Var


title: Altica rosicola

text:
Altica rosicola là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Kral miêu tả khoa học năm 1969.

Chú thích

Tham khảo

Altica


title: Coeligetes submetallica

text:
Coeligetes submetallica là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1884.

Chú thích

Tham khảo

Coeligetes


title: Ga Oss West

text:
Tham khảo

Ga Oss West là nhà ga đường sắt chính của thị xã Oss, Hà Lan. Ga Oss West ở ven Brabantse Lijn.

Ga Oss West là bắt đầu hoạt động từ năm 1981. Ga Oss West là nhà ga thứ nhì của thị xã Oss.

Các tuyến điểm
Các tuyến sau có thể đi từ ga Oss West:

Nijmegen, Oss và 's-Hertogenbosch.

Tại Oss đổi sang tuyếnr Zwolle, Deventer, Zutphen và Arnhem.

Tại Nijmegen đổi sang tuyến Blerick, Venlo và Roermond.

Tại 's-Hertogenbosch đổi sang Geldermalsen, Utrecht, Amsterdam, Amsterdam Airport Schiphol, Alkmaar, Tilburg, Breda, Roosendaal, Eindhoven, Weert, Roermond, Sittard, Heerlen và Maastricht.

Oss
Nhà ga Hà Lan
Nhà ga mở cửa vào 1981


title: Quả cầu Dyson

text:
Quả cầu Dyson là một siêu cấu trúc giả định bao quanh hoàn toàn một ngôi sao và hấp thu lấy một lượng lớn năng lượng thoát ra từ ngôi sao đó. Khái niệm này là một thí nghiệm giả định cố gắng giải thích làm thế nào một nền văn minh vũ trụ sẽ đáp ứng những yêu cầu về năng lượng một khi chúng vượt quá khả năng của nguồn tài nguyên trên hành tinh chủ của mình. Chỉ một tỉ lệ nhỏ năng lượng của ngôi sao chạm đến được bề mặt của bất kì hành tinh quay quanh nó. Việc xây dựng những cấu trúc quay xung quanh một ngôi sao sẽ cho phép một nền văn minh thu được nhiều năng lượng hơn rất nhiều.

Miêu tả đầu tiên của kiến trúc này bởi Olaf Stapledon trong tiểu thuyết khoa học viễn tưởng Star Maker (1937) của ông, trong đó ông đã miêu tả "mỗi hệ mặt trời... được bao bọc bởi một màng bẫy ánh sáng, thứ tập trung năng lượng mặt trời đang thoát ra cho việc ứng dụng thông minh." Khái niệm này sau đó được phổ biến bởi Freeman Dyson trong một bài viết năm 1960 "Tìm kiếm Bức xạ hồng ngoại nhân tạo của những nguồn sao". Dyson suy đoán rằng những cấu trúc như vậy sẽ là hệ quả logic của nhu cầu năng lượng gia tăng của một nền văn minh công nghệ và sẽ là cần thiết cho sự sống lâu dài. Ông đã đề xuất rằng việc tìm kiếm những cấu trúc như vậy có thể dẫn đến việc phát hiện ra sự sống thông minh tiến bộ ngoài Trái Đất. Các loại cầu Dyson khác nhau và khả năng thu thập năng lượng của chúng sẽ tương ứng với trình độ phát triển công nghệ trên thang đo Kardashev.

Sau đó, những biến thể khác liên quan đến việc xây dựng một cấu trúc nhân tạo hay chuỗi cấu trúc bao bọc một ngôi sao được đề xuất trong kĩ thuật thăm dò hoặc được miêu tả trong khoa học viễn tưởng dưới cái tên "Quả cầu Dyson". Những đề xuất này sau đó không bị giới hạn trong những nhà máy năng lượng mặt trời, mà mở rộng đến hệ sinh thái hoặc công nghiệp. Hầu hết các tác phẩm viễn tưởng miêu tả một vỏ bọc đặc bao kín một ngôi sao, điều đã được xem xét bởi chính Dyson. Vào tháng 5 năm 2013, trong Hội nghị Phi thuyền Thế kỷ ở San Diego, Dyson đã lặp lại rằng ông ước gì khái niệm này đã không được đặt theo tên ông.

Khởi nguyên
Ý tưởng về quả cầu Dyson là kết quả của một thí nghiệm tưởng tượng của nhà vật lý và toán học Freeman Dyson, khi ông đặt ra giả thuyết rằng mọi nền văn minh công nghệ luôn liên tục gia tăng nhu cầu về năng lượng. Ông lập luận rằng nếu văn minh loài người mở rộng nhu cầu năng lượng đủ lâu trong tương lai xa, sẽ có một thời điểm nhu cầu năng lượng phải bằng toàn bộ năng lượng Mặt Trời có thể sản xuất. Ông đề xuất ý tưởng về một hệ thống các cấu trúc trên quỹ đạo (mà ông ban đầu gọi là lớp vỏ) được thiết kế để đón nhận và thu thập toàn bộ năng lượng của Mặt Trời. Đề xuất của Dyson không nói chi tiết về cách thức để xây dựng một hệ thống như vậy, nhưng chỉ tập trung vào các vấn đề thu thập năng lượng, dựa trên cơ sở rằng một cấu trúc như vậy có thể được nhận diện dựa vào quang phổ phát xạ khác thường của nó so với ngôi sao. Bài báo năm 1960 của ông "Tìm kiếm các Nguồn bức xạ sao Hồng ngoại Nhân tạo", được xuất bản trên tạp chí Science, được cho là bài báo đầu tiên chính thức hóa khái niệm về quả cầu Dyson.

Tuy nhiên, Dyson không phải là người đầu tiên đưa ra ý tưởng này. Ông đã lấy cảm hứng từ tác phẩm tiểu thuyết khoa học viễn tưởng Star Maker năm 1937, của Olaf Stapledon, và cũng có thể là từ những nghiên cứu của J. D. Bernal.

Tính khả thi
Mặc dù về mặt lý thuyết, những siêu cấu trúc như vậy là có thể, nhưng việc xây dựng một hệ thống quả cầu Dyson ổn định hiện đang vượt xa khả năng kỹ thuật của nhân loại. Số lượng vật liệu, năng lượng cần thiết để xây dựng và duy trì một quả cầu Dyson hoàn chỉnh vượt quá khả năng kỹ thuật ngày nay. George Dvorsky đã ủng hộ việc sử dụng máy tự sao chép để khắc phục hạn chế này trong thời gian tương đối gần. Một số người cho rằng một siêu cấu trúc như vậy có thể được xây dựng xung quanh các sao lùn trắng và thậm chí là cả các sao xung.

Biến thể
nhỏ|Một Dyson ring—hình thức đơn giản nhất của Dyson swarm

Dyson swarm
Biến thể gần nhất với khái niệm ban đầu của Dyson là "Dyson swarm". Nó bao gồm một số lượng lớn các cấu trúc độc lập (thường là các vệ tinh năng lượng mặt trời và môi trường sống trong không gian) tạo thành một cấu trúc dày đặc xung quanh ngôi sao. Phương pháp xây dựng này có những ưu điểm: các cấu trúc có thể được định cỡ phù hợp và nó có thể được xây dựng dần dần. Nhiều hình thức truyền năng lượng không dây khác nhau có thể được sử dụng để truyền năng lượng giữa các thành phần swarm và một hành tinh.

Tham khảo

Thí nghiệm tưởng tượng
Đề tài khoa học viễn tưởng
Triết lý công nghệ
Triết học khoa học
Công nghệ giả định
Thiên thể giả định
Lịch sử khoa học
Freeman Dyson


title: Microdesmes minimus

text:
Microdesmes minimus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1878.

Chú thích

Tham khảo

Microdesmes


title: Montana

text:
Montana là một tiểu bang nằm ở miền tây bắc Hoa Kỳ, là bang thứ 41 gia nhập liên bang vào ngày 8 tháng 11 năm 1889. Thủ phủ của Montana là thành phố Helena, còn thành phố lớn nhất là Billings và Great Falls.

Tiểu bang Montana nổi tiếng với những vùng đồi núi rộng lớn và hùng vĩ thuộc phía bắc dãy núi Rocky. Là tiểu bang đứng thứ 4 về diện tích nhưng dân số lại đứng hàng 44 nên Montana là một trong những tiểu bang dân cư thưa thớt nhất Hoa Kỳ. Nền kinh tế của tiểu bang này chủ yếu dựa trên hoạt động nông nghiệp, khai thác gỗ, khoáng sản và du lịch.

Tên gọi Montana của tiểu bang bắt nguồn từ montaña (trong tiếng Tây Ban Nha có nghĩa là "núi"). Montana còn được gọi là Tiểu bang Kho báu ("The Treasure State") do có nhiều tài nguyên thiên nhiên to lớn hoặc Bang có bầu trời rộng ("Big Sky Country") bởi phong cảnh rừng núi hoang sơ kỳ vĩ tại đây. Montana có nhiều khu công viên quốc gia đẹp nổi tiếng.

Địa lý

Với tổng diện tích lên đến 376.978 km², Montana là tiểu bang đứng hàng thứ tư Hoa Kỳ về diện tích (chỉ sau Alaska, Texas và California). Về phía bắc, Montana chia sẻ chung đường biên giới quốc tế với Canada, bao gồm các tỉnh là British Columbia, Alberta, Saskatchewan. Về phía đông, Montana giáp với hai bang Bắc và Nam Dakota, về phía nam giáp với Wyoming và về phía tây và tây nam với Idaho.

Địa hình của Montana rất đa dạng. Dãy núi Rocky chạy hơi chếch qua tiểu bang Montana từ phía tây bắc xuống trung nam chia tiểu bang này thành hai vùng. Phần phía tây chiếm một phần ba diện tích có những vùng đồi núi cao thuộc dãy núi Rocky và thung lũng rộng là cảnh quan tiêu biểu của Montana. Trong khi đó phần phía đông chiếm hai phần ba còn lại thuộc vùng Những Đồng bằng lớn ("Great Plains") với nhiều đồng bằng, thảo nguyên xen lẫn một số dãy núi nhỏ.

Montana có rất nhiều sông. Hệ thống sông ngòi tại đây có vai trò quan trọng trong cung cấp nước uống và điện năng cho cư dân của vùng. Montana là tiểu bang duy nhất tại Mỹ có các sông chảy ra ba biển khác nhau: Thái Bình Dương, Vịnh Hudson và Vịnh Mexico.

Địa hình có ảnh hưởng quan trọng đến thời tiết và khí hậu của Montana. Vùng đồng bằng phía đông của Montana có khí hậu lục địa tương đối khắc nghiệt với mùa hè nóng, mùa đông rất lạnh và có nhiều trận gió lớn. Miền đồi núi phía tây nhờ chịu ảnh hưởng của Thái Bình Dương nên có khí hậu ôn hòa hơn đôi chút với mùa hè mát, mùa đông không lạnh lắm và ít gió bão hơn. Hầu hết diện tích tiểu bang Montana có tuyết rơi khá dày, đặc biệt là mùa đông.

Lịch sử

Những chủ nhân đầu tiên của vùng đất Montana là các bộ tộc thổ dân da đỏ. Họ bao gồm người Crow sống ở phía trung nam tiểu bang, người Cheyenne ở miền đông nam, các bộ lạc Blackfeet, Assiniboine, Gros Ventres ở miền trung, trung bắc và cuối cùng là người Kootenai và người Salish ở phía tây. Bên cạnh đó, còn có các nhóm nhỏ người Pend d'Oreilles và người Kalispel sống gần hồ Flathead và phía tây. Những bộ tộc da đỏ này có đời sống du mục nhờ săn bắn bò rừng bison.

Phần phía đông của tiểu bang Montana nằm trong vùng đất mua Louisiana mà Pháp bán cho Mỹ năm 1803. Sau khi đoàn thám hiểm của Lewis và Clark khám phá ra những mỏ vàng và đồng tại Montana cuối thập niên 1850, vùng đất này trở thành một vùng lãnh thổ do nước Mỹ kiểm soát (Montana Teritory) vào ngày 26 tháng 5 năm 1864 rồi trở thành tiểu bang thứ 41 của Hoa Kỳ vào ngày 8 tháng 11 năm 1889. Các đạo luật Homestead Act được ban hành vào các năm 1862 và đầu thế kỉ 20 để cung cấp đất cho những người dân nhập cư vào Montana khai khẩn trồng trọt.

Các dòng người da trắng đổ vào Montana đã dẫn tới những xung đột với thổ dân da đỏ bản địa. Năm 1876, toàn bộ một trung đoàn kỵ binh của quân đội Mỹ do tướng George Custer đã bị thổ dân da đỏ tiêu diệt trong trận Little Bighorn nổi tiếng. Đây là một trong những trận chiến nổi tiếng nhất trong lịch sử nước Mỹ và tượng trưng cho sự cố gắng bảo vệ quê hương và giữ gìn bản sắc văn hóa của người da đỏ tại đây.

Nhân khẩu

Dân số của Montana hiện nay xấp xỉ 1 triệu người. Đây là bang có mật độ dân số thưa thứ ba ở Hoa Kỳ với mật độ dân số chỉ có 2,39 người/km². Tại Montana, phần lớn người dân là người da trắng có nguồn gốc từ các di dân châu Âu như Đức, Bắc Âu, Anh, Ireland, Đông Âu... Đứng thứ nhì là cộng đồng thổ dân da đỏ bản địa. Ngoài ra các sắc tộc khác như người da đen, người gốc Á chiếm một tỉ lệ khá khiêm tốn. Người hispanic, tức người gốc latinh chiếm tỉ lệ 2,56% trên mọi sắc tộc.

Năm 2006, tổng dân số của Montana là 997.650 người, tăng thêm 0,9% so với năm trước. Dự báo dân số Montana sẽ tiếp tục tăng trưởng đều trong thời gian tới.

Phân bố các sắc tộc của Montana vào năm 2005 như sau:

 Người da trắng: 92,52%
 Người da đen: 0,62%
 Người da đỏ: 7,47%
 Người gốc Á: 0,82%
 Người các đảo Thái Bình Dương: 0,11%
 Người hispanic thuộc mọi sắc tộc trên: 2,56%

Kinh tế

Năm 2020, tổng sản phẩm quốc dân của Montana là 51.91 tỉ đô la Mỹ. Thu nhập bình quân của người dân Montana cùng năm đó là 41.280 USD, đứng hàng thứ 37 nước Mỹ tuy nhiên mức thu nhập này sẽ gia tăng nhanh chóng trong các năm tới.

Kinh tế Montana chủ yếu dựa trên nông nghiệp, chăn nuôi, khai khoáng và du lịch. Tại Montana, các loại cây trồng chủ yếu là lúa mì, lúa mạch, yến mạch, lúa mạch đen, củ cải đường, khoai tây. Về chăn nuôi thì cừu là chủ yếu. Montana có nhiều cánh rừng rộng lớn với một nguồn tài nguyên khoáng sản phong phú đã tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động khai thác lâm sản và các loại khoáng sản như vàng, bạc, đồng... hay các mỏ than có trữ lượng lớn.

Du lịch là hoạt động kinh tế quan trọng của Montana. Mỗi năm có hàng triệu lượt khách du lịch tới Montana để tham quan Công viên quốc gia Glacier, hồ Flathead, vùng thượng nguồn con sông Missouri, đài tưởng niệm trận chiến Little Bighorn và một phần công viên quốc gia Yellowstone cùng chung sở hữu với bang láng giềng Wyoming.

Chính trị

Trong lịch sử, Montana được coi là một "Swing state" giữa hai Đảng Cộng hòa Hoa Kỳ và Đảng Dân chủ Hoa Kỳ với truyền thống chọn "người bảo thủ đến Helena và người cấp tiến đến Washington". Mỗi đảng đều có một thời gian cầm quyền khá lâu dài tại Montana trước khi bị đảng kia thay thế. Suốt thập niên 1970, Montana là một bang ủng hộ đảng Dân chủ với vị thống đốc Dân chủ có nhiệm kỳ kéo dài tới 20 năm và các đại diện của đảng Dân chủ chiếm đa số tại cả quốc hội tiểu bang lẫn cơ quan lập pháp. Nhưng đến năm 1988, Montana lại bầu lên một thống đốc Đảng Cộng hòa và gửi các đại đại diện Cộng hòa đến thượng viện liên bang. Trong những năm gần đây, Montana được xếp vào nhóm các bang thiên đảng Cộng hoà, khi tổng thống George W. Bush đã giành được thắng lợi lớn tại Montana trong cuộc bầu cử tổng thống các năm 2000 và 2004. Tuy nhiên, năm 2004, người dân Montana lại bầu Brian Schweitzer, một ứng cử viên Dân chủ vào vị trí thống đốc và đưa các đại diện của Đảng Dân chủ đến thượng viện liên bang.

Tham khảo

Tiểu bang Hoa Kỳ
Miền Tây Bắc Hoa Kỳ
Tây Hoa Kỳ


title: Bruchidius saundersi

text:
Bruchidius saundersi là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Jekel miêu tả khoa học năm 1855.

Chú thích

Tham khảo

S


title: Mantidactylus sarotra

text:
Mantidactylus sarotra là một loài ếch trong họ Mantellidae. Chúng là loài đặc hữu của Madagascar.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, đầm nước nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, đầm lầy, và các khu rừng trước đây bị suy thoái nặng nề. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Nguồn
 Glaw, F. & Vences, M. 2004. Mantidactylus sarotra. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Mantidactylus
Động vật lưỡng cư Madagascar
Động vật đặc hữu Madagascar


title: 4336 Jasniewicz

text:
4336 Jasniewicz (1984 QE1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 31 tháng 8 năm 1984 bởi Brian A. Skiff ở Flagstaff.

With an absolute magnitude (H) of 13.7, Jasniewicz is ước tínhd to be 5–11 km in diameter.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Orbital simulation from JPL (Java) / Horizons Ephemeris

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1984


title: Atarba margarita

text:
Atarba margarita là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Atarba
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Quận Colbert, Alabama

text:
Quận Colbert là một quận thuộc tiểu bang Alabama, Hoa Kỳ.
Tên của quận được đặt theo anh em George và Levi Colbert, Chickasaw trưởng Anh-điêng. George Colbert vận hành một phà qua sông Tennessee vào năm 1790 gần Cherokee ngày nay.

Quận lỵ của Quận Tuscumbia Colbert. Nó là một phần của Khu vực thống kê đô thị Florence - Muscle Shoals được gọi là "Shoals". Tính đến năm 2000 dân số quận là 54.984 người.

Quận Colbert đã được thành lập vào ngày 6 tháng 2 năm 1867 sau khi tách ra từ quận Franklin vì lý do chính trị sau cuộc Nội chiến Mỹ. Nó đã bị giải thể tám tháng sau đó bởi một hội nghị hiến pháp Alabama và sau đó tái lập ngày 24 tháng 2 năm 1870. Nó cũng là vị trí của Ivy Xanh, nơi sinh của tác gia Helen Keller nổi tiếng. Quận Colbert cũng là nơi có các thị trấn Sheffield và Muscle Shoals, nơi rất nhiều nhạc sĩ nổi tiếng như Aretha Franklin và Rolling Stones ghi âm.

Địa lý
Theo Cục Điều tra Dân số Hoa Kỳ, quận có tổng diện tích 624 dặm vuông (1,616.2 km2), trong đó 595 dặm vuông (1,541.0 km2) là đất và 29 dặm vuông (75,1 km2) (4,66%) là diện tích mặt nước.

Tham khảo

Quận của Alabama
Quận của Appalachia


title: Đại Trung Nguyên Sinh

text:
Đại Trung Nguyên Sinh (Mesoproterozoic) là một đại địa chất bắt đầu từ khoảng 1.600 triệu năm trước (Ma) và kết thúc vào khoảng 1.000 Ma.

Các sự kiện chính trong đại này là sự hình thành của siêu lục địa Rodinia và sự tiến hóa của sinh sản hữu tính.

Đại này được chia thành ba kỷ như sau:
 Kỷ Calymma (Calymmian) hay kỷ Cái Tằng: khoảng 1.400-1.600 Ma
 Kỷ Ectasis (Ectasian) hay kỷ Duyên Triển: khoảng 1.200-1.400 Ma
 Kỷ Stenos (Stenian) hay kỷ Hiệp Đái: khoảng 1.000-1.200 Ma

Tham khảo

Liên kết ngoài
Đại Trung Nguyên Sinh trong CSDL của www.stratigraphy.org

Trung Nguyên Sinh, đại
Trung Nguyên Sinh, đại
Niên đại địa chất


title: Saint-Pierre-Laval

text:
Saint-Pierre-Laval  là một xã ở tỉnh Allier thuộc miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Allier

Tham khảo

‘‘Dựa trên bài ở Wikipedia tiếng Pháp.’’

Saintpierrelaval


title: Syngonium sparreorum

text:
Syngonium sparreorum là một loài thực vật thuộc họ Araceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador. Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Benavides, G. & Pitman, N. 2003. Syngonium sparreorum. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Ecuador
Syngonium
Thực vật dễ tổn thương


title: Phạm Công Trứ

text:
Phạm Công Trứ (chữ Hán: 范公著, 1600 - 28 tháng 10 năm 1675) là tể tướng nhà Lê trung hưng trong lịch sử Việt Nam.

Phạm Công Trứ người làng Liêu Xuyên, tổng Liêu Xá, huyện Đường Hào, phủ Thượng Hồng, trấn Hải Dương, nay thuộc thôn Thanh Xá, xã Nghĩa Hiệp, huyện Yên Mỹ, tỉnh Hưng Yên một công thần, một nhà chính trị tài năng của chúa Trịnh, là một trong 39 người "phò tá có công lao tài đức" thời Lê Trung Hưng, làm đến chức Quốc lão, Thái bảo Yên Quận công.

Sự nghiệp
Sự nghiệp chính trị của Phạm Công Trứ bắt đầu từ khi ông thành công trên đường khoa cử. Khoa Mậu Thìn, niên hiệu Vĩnh Tộ thứ 10 (1628), Phạm Công Trứ dự kỳ thi Đình, đậu Đệ tam giáp đồng Tiến sĩ xuất thân (Tiến sĩ) và được bổ làm Hàn lâm viện Hiệu thảo.

Từ đó trở đi, ông lần lượt giữ các chức vụ: Hiến sát sứ xứ Thanh Hoa (1631), Phụng Thiên Phủ doãn (1639), Tham chính xứ Thanh Hoa (1640), Thái thường Tự khanh (1642), Phó đô Ngự sử tước Khánh Yên bá (1645), Đô ngự sử (1646), Lễ bộ Thượng thư tước Yên Quận công (1657), Thiếu bảo kiêm Đông các Đại học sĩ, Tham tụng (1661), Lại bộ Thượng thư (1664), Thái bảo Quốc lão tham dự triều chính (1668), Chưởng Lục bộ sự - Thượng thư của sáu bộ (1673).

Năm 1675, ông mất, thọ 75 tuổi, được truy tặng Thái tể, ban tên thụy là Trung Cần.

Chính trị, kinh tế
Khi đảm đương trọng trách Lại bộ Thượng thư, năm Ất Tỵ (1665), Phạm Công Trứ giao cho Ngự sử đài khảo khóa các nha môn, đã phát hiện sai phạm của nhiều đại thần và tất nhiên, họ đều bị giáng chức. Những việc làm đó đã khiến cho "pháp lệnh nghiêm minh, sĩ phu danh đua cố gắng, người làm quan lấy phong thái khí tiết mà tự miễn, cho nên được gọi là đời thanh bình.

Trên lĩnh vực kinh tế, Phạm Công Trứ đề xuất thực thi phép Bình lệ (kê khai hộ khẩu tại các địa phương để làm cơ sở cho việc bình bổ thuế ngạch), ban hành phép Ngũ lượng nhằm thống nhất các đơn vị đo lường, đong đếm trong nhân gian.

Khi giữ chức Tham tụng, ông đã nêu rõ phép khảo khóa (cất nhắc quan lại), ban điều lệ giáo hóa, khen thưởng người có đức hiếu để tốt nghĩa, xét lại sổ đinh điền, định lại ngạch thuế. Những việc sắp đặt của ông được chúa Trịnh Tạc tín nhiệm, thường theo ý ông để ổn định việc trị an. Người đương thời đều khen ông là một Tể tướng tốt.

Quân sự
Từ khi cuộc chiến Trịnh-Nguyễn nổ ra, trải qua 7 lần đại chiến thì Phạm Công Trứ có đến 5 lần Nam chinh vào các năm: Quý Mùi (1643), Ất Mùi (1655), Canh Tý (1660), Tân Sửu (1661), Tân Hợi (1671). Tuy nhiên, cuộc chiến tranh Trịnh - Nguyễn vẫn không phân định được thắng thua.

Do mâu thuẫn trong nội bộ họ Trịnh, năm Ất Dậu (1645), Trịnh Lịch và Trịnh Sầm đã dấy quân phản loạn. Nhờ mưu lược khôn khéo và quyết đoán, Phạm Công Trứ và Đào Quang Nhiêu đã khuyên phủ Tiết chế (tức phủ chúa Trịnh) nên hành sự trước khi chúng tập hợp lực lượng. Kết quả là, nội loạn trong cung đã được dẹp yên, đó là công lớn của Phạm Công Trứ và Đào Quang Nhiêu.

Văn hóa - xã hội
Trên lĩnh vực văn hóa Phạm Công Trứ cũng có những đóng góp quan trọng. Đầu tiên là ban bố bản Lê triều giáo hóa điều luật (47 điều giáo hóa) nhằm chấn chỉnh tôn ti trật tự trong triều đình, khiến cho các kinh điển của Nho giáo thấm nhuần trong xã hội, làm cho nhân dân trở về với thuần phong mỹ tục tốt đẹp của dân tộc. Năm Bính Ngọ (1666), Phạm Công Trứ đã dâng biểu tấu nhằm tuyên dương 13 bầy tôi tử tiết thời Lê sơ, phong làm Phúc thần, cho dựng từ đường và phụng thờ hương khói.

Là người đứng đầu bộ Lễ, Phạm Công Trứ đã kiến nghị vua Lê chúa Trịnh sửa sang lễ nghi, triều phục và định thành quy chế rõ ràng cho các quan văn võ đại thần. Ông cũng quy định phụ nữ và nam giới ăn mặc y phục theo đúng tục lệ truyền thống. Ngoài ra, Phạm Công Trứ cũng nhiều lần tấu xin ra lệnh nghiêm cấm hút thuốc, bởi không chỉ có hại cho sức khỏe mà còn trở thành một vấn nạn trong xã hội lúc bấy giờ.

Đặc biệt, trong chuyến hộ giá vua Lê Thần Tông đi Nam chinh ở Thuận Hóa năm Tân Sửu (1661), Phạm Công Trứ cùng với Trần Đăng Tuyển và Nguyễn Văn Thiệu làm thơ và xướng họa về những thắng tích, những nhân vật nổi tiếng của các địa phương mà đoàn quân đi qua, tất cả bao gồm 18 bài. Đây là những cảm nhận tinh tế, sâu sắc về thiên nhiên đất nước, con người của ông, đồng thời, quan trọng hơn là thể hiện ý chí quyết tâm của đoàn quân trong việc bình ổn và thu phục châu Ô (do nhà Nguyễn ở Đàng Trong chiếm đóng).

Để mở mang nền nếp Nho học, giáo dục kẻ sĩ, tuyển chọn nhân tài cho đất nước, ông phụng mệnh làm Giám thủ Quốc Tử Giám, vừa coi sóc việc trùng tu, tôn tạo Văn miếu Quốc Tử Giám, đồng thời đôn đốc và rèn luyện việc học tập của các học sinh ở Quốc Tử Giám. Không những thế, ông cùng quan Tham tụng Dương Trí Trạch dâng sớ xin cung đốn mọi vật cần thiết cho trường thi, đặc biệt là trường thi hương ở các địa phương, tạo điều kiện thuận lợi cho học trò học tập.

Khi về trí sĩ ở quê hương, ngoài thú vui điền viên, ông còn dạy học, nhiều học trò của ông sau này thành đạt, đỗ khoa bảng cao và đảm nhận những chức vụ quan trọng trong triều cũng như ngoài trấn, như: Đặng Công Chất, Nguyễn Công Bích, Đào Công Chính, Lê Hữu Danh, Lê Nhân Kiệt, Lê Sĩ Triệt, Hồ Sĩ Dương, Nguyễn Viết Thứ...

Nhận định
Trải 50 năm làm quan, Phạm Công Trứ phò tá 5 đời vua Lê, 2 đời chúa Trịnh, từng giữ nhiều chức vụ và cương vị khác nhau, Phạm Công Trứ đã đạt đến đỉnh cao của công danh và quyền lực; là người mưu lược, luôn chăm lo việc nước, tài năng xuất chúng trên mọi lĩnh vực: Nội trị, văn hóa, sử học, ngoại giao. Sử gia Phan Huy Chú nhận định về ông như sau:
Ông là người thâm trầm giản dị, chắc chắn... đặt ra phép tắc, sửa soạn kỷ cương, đè nén những kẻ cậy thế nhũng lạm, yêu chuộng những người có phong cách tiết tháo, được đời khen là bậc tể tướng tốt. Ông lại ham đọc sách, đến già vẫn không mỏi. Có đức tốt, có danh vọng, công lao sự nghiệp là bậc hiền tể thứ nhất sau đời Trung hưng.

Xem thêm
 Lê Thần Tông
 Đào Quang Nhiêu

Chú thích

Tham khảo
Đại Việt sử ký toàn thư
Việt Nam sử lược
 Phan Huy Chú (2008), Lịch triều hiến chương loại chí, tập 1, Nhà xuất bản Giáo dục

Sinh năm 1600
Mất năm 1675
Quan lại nhà Lê trung hưng
P
P
Người Hưng Yên
Tiến sĩ nhà Hậu Lê
Công tước nhà Lê trung hưng
Tể tướng Việt Nam


title: 6172 Prokofeana

text:
6172 Prokofeana (1982 TX) là một thiên thạch xuyên Sao Hỏa được phát hiện vào ngày 14 tháng 10 năm 1982 bởi L. G. Karachkina tại Nauchnyj.

Link ngoài
JPL Small-Body Database Browser on 6172 Prokofeana

Discoveries by Lyudmila Karachkina
Thiên thể phát hiện năm 1982


title: Piazza Brembana

text:
Piazza Brembana là một đô thị ở tỉnh Bergamo, vùng Lombardia, Italia. Đô thị này có diện tích 6,5 km2, dân số thời điểm cuối năm 2004 là 1214 người .
Piazza Brembana giáp các đô thị sau: Camerata Cornello, Cassiglio, Lenna, Olmo al Brembo, Piazzolo, Valnegra.

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Liên kết ngoài

Đô thị tỉnh Bergamo
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Wormaldia inthanonensis

text:
Wormaldia inthanonensis là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Wormaldia


title: Fridefont

text:
Fridefont là một xã ở tỉnh Cantal, thuộc vùng Auvergne-Rhône-Alpes ở miền trung nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Cantal

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Fridefont sur le site de l'Institut géographique national

Fridefont


title: Tasiocera acanthophallus

text:
Tasiocera acanthophallus là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Tasiocera
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Venodes

text:
Venodes là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae


title: The Hardy Boyz

text:
The Hardy (còn được biết đến với tên Hardy Boyz hoặc Team Xtreme) là một đội đô vật chuyên nghiệp từng làm việc cho Total Nonstop Action Wrestling (TNA, giờ là Impact Wrestling và hiện nay World Wrestling Entertainment (WWE) gồm có hai anh em Jeff Hardy và Matt Hardy. Nhóm này từng giư Raw Tag Team Championship và WWE Smackdown Tag Team Championship.

Lịch sử
Hai anh em Jeff và Matt đã làm thuê cho World Wrestling Federation (WWF) từ khi còn là thanh thiếu niên, trong những trận đấu đơn (single) hoặc đấu đồng đội (tag team). Hardy Boyz bắt đầu cuộc hành trình ở WWF/E bằng trận thắng trước Kaientai (Mens Teioh và Sho Funaki) vào ngày 27/9/1998 tại nhãn hiệu Sunday Night Heat. Sau trận này, Hardy Boyz gây ấn tượng mạnh với khán giả với những trận đấu với phương thức đánh bay nhảy. Họ sớm trở thành ứng cử viên cho đai vô địch đồng đội sau khi được quản lý bởi Michael Hayes, một thành viên của nhóm The Fabulous Freebirds - một nhóm thành công nhất của WWF. The Hardy đánh bại The A.P.A để giành đai vô địch đồng đội của WWF lần đầu tiên, nhưng đã mất đai vào tay The A.P.A sau hơn một tháng ở Fully Loaded năm 1999. Jeff và Matt cuối cùng đã rời bỏ Hayes để trở thành cộng sự của Gangrel như một phần của The New Brood. Sau một chuỗi thắng lợi trước Edge và Christian, được phong là "Terri Invitational Tournament", họ lại thắng đai Vô địch đồng đội trong một trân Ladder match tại No mercy 1999 sau khi đánh bại Edge và Christian. Cổ động viên đã tung hô The Hardy và đêm tiếp theo của RAW IS WAR. Nhưng rồi sau đó, cổ động viên lại giành những lời chê bai cho Jeff và Matt vì Lita tham gia cặp Hardy Boyz.

TEAM XTREME
Sau khi Lita được thêm vào, Jeff Hardy và Matt Hardy đã đổi tên nhóm thành Team Xtreme.

Họ đối mặt với Edge & Christian và nhóm Dudley boyz tại WrestleMania 2000 trong trận đấu đồng đội ba nhánh (triple threat tag team match). Dudley boyz bắt đầu trận đấu với danh hiệu vô địch nhưng kết thúc trân đấu, Edge và Christian trở thành hai nhà vô địch.
Trong quá khứ, Lita là bạn gái của Matt Hardy, nhưng sau đó lại làm vợ của Kane, rồi lại qua tay của Edge.

Các tuyệt chiêu
Twist of Fate (Matt) followed by a Swanton Bomb (Jeff)
Event Omega/Falling Fate (Diving Splash (Jeff), Top Rope Leg Drop (Matt))
Omega Event (Guillotine Leg Drop (Matt), Leg Drop to Groin (Jeff))
Twist of Fate - Matt/Jeff
Swanton Bomb - Jeff
Poetry in Motion
Spin Cycle (Simultaneous fist drop to the head of a fallen opponent (Matt) / somersault senton (Jeff) combo)
Top rope powerbomb (Jeff), neckbreaker slam (Matt) combination
Double 180 Degree Leg-Lift Back Suplex

Quản lý
 Michael Hayes
 Gangrel
 Terri Runnels
 Lita

Các đai vô địch và danh hiệu

Championships and accomplishments
National Wrestling Alliance
Regional
NWA 2000 Tag Team Championship (1 lần)
Organization of Modern Extreme Grappling Arts
OMEGA Tag Team Championship (1 lần)
Pro Wrestling Illustrated
PWI Tag Team of the Year năm 2000.
World Wrestling Federation / Entertainment
World Tag Team Championship (6 lần)
WCW World Tag Team Championship (1 lần)

Tham khảo

Đô vật chuyên nghiệp Mỹ
Nhóm đô vật
Người North Carolina


title: Villel de Mesa

text:
Villel de Mesa là một đô thị trong tỉnh Guadalajara, Castile-La Mancha, Tây Ban Nha.

Dân số 249 người, Villel de Mesa là làng trung tâm ở Thung lũng Mesa trong tỉnh Guadalajara.

Tham khảo

Đô thị ở Guadalajara


title: Herzogenbuchsee

text:
Herzogenbuchsee là một đô thị ở huyện Oberaargau  trong bang Bern ở Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 9,82 km², dân số năm 2020 là 7293 người.

Đã có bằng chứng về các công trình La Mã ở đây khoảng năm 200.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Trang mạng chính thức

Đô thị của bang Bern


title: Mayres-Savel

text:
Mayres-Savel là một xã thuộc tỉnh Isère trong vùng Rhône-Alpes đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 484-1769 mét trên mực nước biển. Theo điều tra dân số năm 1999 của INSEE có dân số là 107 người.

Tham khảo

Mayressavel


title: Saint-Gérand-le-Puy

text:
Saint-Gérand-le-Puy hay Le Puy là một xã ở tỉnh Allier thuộc miền trung nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
 Xã của tỉnh Allier

Tham khảo

Liên kết ngoài
 My hometown (Monclocher) site (Partly in English)
 Saint-Gérand-le-Puy on the Institut Géographique National site
 Census data for Saint-Gérand-le-Puy on the INSEE site
 Closest communes to Saint-Gérand-le-Puy
 Weather for Saint-Gérand-le-Puy
 Financial Data for Saint-Gérand-le-Puy from the Ministry of the Economy, Finances and Industry
 Ministry of Culture site
 Map and list of communes of the Allier
 Map of Saint-Gérand-le-Puy on Michelin (bằng tiếng Anh)
 Map of Saint-Gérand-le-Puy on the Institut Géographique National site
 Location of Saint-Gérand-le-Puy on a map of France
 Saint-Gérand-le-Puy on the Cassini map
 Calculate straight-line distance from Saint-Gérand-le-Puy to other towns in Allier
 Saint-Gérand-le-Puy on the Quid site

Saintgerandlepuy


title: Potanthus confucius

text:
Potanthus confucius, thường được gọi là phi tiêu Trung Quốc hay phi tiêu Khổng Tử, là một loài bướm thuộc họ Bướm nhảy.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

Potanthus
Khổng Tử


title: Cosmobruchus russelli

text:
Cosmobruchus russelli là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Bridwell miêu tả khoa học năm 1931.

Chú thích

Tham khảo

R


title: Quận Garfield, Nebraska

text:
Quận Garfield là một quận thuộc tiểu bang Nebraska, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số người. Quận lỵ đóng ở.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ chính

Quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Nebraska


title: Ceratina denesi

text:
Ceratina denesi là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Terzo mô tả khoa học năm 1998.

Chú thích

Tham khảo

Ceratina
Động vật được mô tả năm 1998


title: Hermersberg

text:
Hermersberg là một đô thị ở huyện Südwestpfalz, bang Rhineland-Palatinate, phía tây Đức. Đô thị này nằm ở rìa tây của rừng Palatinate, cự ly khoảng 15 km về phía đông bắc Pirmasens, trên đỉnh Sickinger Höhe.

 69% dân số Hermersberg là Công giáo, 23% là Tin lành; sự biến động dân số từ năm 1800. Từ năm 1970, dân số giảm chậm.

Biến động dân số (từ năm 1800):

Tham khảo

Xã của bang Rheinland-Pfalz
Xã và đô thị ở huyện Südwestpfalz


title: Thongkhong Laxmi Bazar

text:
Thongkhong Laxmi Bazar là một thị xã và là một nagar panchayat của quận Imphal West thuộc bang Manipur, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Thongkhong Laxmi Bazar có dân số 12.779 người. Phái nam chiếm 50% tổng số dân và phái nữ chiếm 50%. Thongkhong Laxmi Bazar có tỷ lệ 58% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 69%, và tỷ lệ cho phái nữ là 46%. Tại Thongkhong Laxmi Bazar, 16% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Manipur


title: Ashmeadiella prosopidis

text:
Ashmeadiella prosopidis là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1897.

Chú thích

Tham khảo

Ashmeadiella
Động vật được mô tả năm 1897


title: Ecnomus cincibilus

text:
Ecnomus cincibilus là một loài Trichoptera trong họ Ecnomidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Ecnomus


title: Gymnopilus lateritius

text:
Gymnopilus lateritius là một loài nấm thuộc họ Cortinariaceae.

Xem thêm

Danh sách các loài Gymnopilus

Tham khảo

Liên kết ngoài
Gymnopilus lateritius at Index Fungorum

lateritius
Nấm Bắc Mỹ


title: Calliotropis stanyi

text:
Calliotropis stanyi là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Calliotropidae.

Miêu tả
Loài này có kích thước giữa 3.6 mm and 5.4 mm

Phân bố
Nó sống ở the seas along Philippines.

Chú thích

Tham khảo
 Poppe G.T., Tagaro S.P. & Dekker H. (2006) The Seguenziidae, Chilodontidae, Trochidae, Calliostomatidae and Solariellidae of the Philippine Islands. Visaya Supplement 2: 1-228
 Vilvens C. (2007) New records and new species of Calliotropis from Indo-Pacific. Novapex 8 (Hors Série 5): 1-72

Liên kết ngoài
 Gastropods.com: Calliotropis (Solaricida) stanyi; accessed: 8 tháng 2 năm 2011

Calliotropis


title: (14655) 1998 YJ22

text:
{{DISPLAYTITLE:(14655) 1998 YJ22}}

(14655) 1998 YJ22 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 21 tháng 12 năm 1998.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 14001–15000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1998
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Dire Straits (album)

text:
Dire Straits là album xuất hiện đầu tiên, mang tên của chính ban nhạc rock Dire Straits của Vương quốc Anh, phát hành năm 1978. Album nổi tiếng do bài hát "Sultans of Swing" và đó cũng là một trong những album bán chạy nhất ở Mỹ sau khi phát hành album được 5 tháng.

Quentin Tarantino nằm trong số những người hâm mộ nổi tiếng nhất của album.

Danh sách các bài hát trong album
"Down To The Waterline" – 3:55
"Water Of Love" – 5:23
"Setting Me Up" – 3:18
"Six Blade Knife" – 4:10
"Southbound Again" – 2:58
"Sultans of Swing" – 5:47
"In the Gallery" – 6:16
"Wild West End" – 4:42
"Lions" – 5:05

Thành viên
Mark Knopfler - ghi ta, hát
John Illsley - ghi ta bass, hát
David Knopfler - ghi ta, hát
Pick Withers - trống

Sản xuất
Người sản xuất: Muff Winwood
Thiết kế: Rhett Davies
Remastering: Gregg Geller
Project coordinator: Jo Motta
Chỉ đạo nghệ thuật: Alan Schmidt

Vị trí bình bầu trong các bảng xếp hạng
Album - Tạp chí Billboard (Bắc Mỹ)

Đĩa đơn - Billboard (Bắc Mỹ)

Tham khảo

Album của Dire Straits
Album đầu tay năm 1978
Album nhạc rock
Album của Warner Bros. Records


title: Lincent

text:
Lincent () là một đô thị của Bỉ. Đô thị này nằm trong vùng Wallonie và tỉnh Liege. Tại thời điểm ngày 1 tháng 1 năm 2006, Lincent có tổng dân số 2.998 người. Tổng diện tích là 14,75 km² với mật độ dân số 203 người trên mỗi km².

Tham khảo

Đô thị của Liège


title: Moneta (bướm đêm)

text:
Moneta là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae


title: Tuyên ngôn độc lập Việt Nam

text:
Sử học Việt Nam hiện nay xem Việt Nam có cả thảy ba bản tuyên ngôn độc lập:
Bài thơ Nam quốc sơn hà: là tác phẩm được sử dụng trong kháng chiến chống Tống lần thứ nhất (Lê Hoàn) và lần thứ 2 (Lý Thường Kiệt) nhằm mục đích khẳng định chủ quyền dân tộc, khích lệ ba quân tướng sĩ và uy hiếp tinh thần quân Tống.
Bình Ngô đại cáo: Nguyễn Trãi viết Bình Ngô đại cáo thay lời Bình Định vương Lê Lợi năm Đinh Mùi (1427), tuyên bố bình định quân Minh, giành lại độc lập cho dân tộc Việt Nam.
Bản tuyên ngôn độc lập do Hồ Chí Minh viết, sau đó đọc tại Quảng trường Ba Đình, Hà Nội, ngày 2 tháng 9 năm 1945, tuyên bố Việt Nam độc lập, thoát khỏi ách đô hộ của thực dân Pháp, phát xít Nhật, thành lập nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Văn học Việt Nam
Tuyên ngôn độc lập
Chính trị Việt Nam
Phong trào độc lập Việt Nam


title: Toxorhina ochracea

text:
Toxorhina ochracea là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Toxorhina
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Lamillarié

text:
Lamillarié  là một xã trong tỉnh Tarn thuộc vùng Occitanie ở miền nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 340 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE

Xã của Tarn


title: 10864 Yamagatashi

text:
10864 Yamagatashi (1995 QS3) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 31 tháng 8 năm 1995 bởi T. Okuni ở Nanyo. Nó được đặt tên cho Yamagata, Yamagata.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1995


title: Eugnophomyia posticata

text:
Eugnophomyia posticata là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Eugnophomyia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Lacon impressicollis

text:
Lacon impressicollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Say miêu tả khoa học năm 1825.

Chú thích

Tham khảo

Lacon


title: Lachnabothra tasmaniae

text:
Lachnabothra tasmaniae là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Reid miêu tả khoa học năm 1999.

Chú thích

Tham khảo

Lachnabothra


title: Sumitrosis amica

text:
Sumitrosis amica là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Baly miêu tả khoa học năm 1885.

Chú thích

Tham khảo

A
Động vật được mô tả năm 1885


title: Anthophorula chlorina

text:
Anthophorula chlorina là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1918.

Chú thích

Tham khảo

Anthophorula
Động vật được mô tả năm 1918


title: Tournon-sur-Rhône (tổng)

text:
Tổng Tournon-sur-Rhône là một tổng của Pháp nằm ở tỉnh Ardèche trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes.

Tổng này được tổ chức xung quanh Tournon-sur-Rhône ở quận Tournon-sur-Rhône. Độ cao biến thiên từ 105 m (Glun) đến 762 m (Colombier-le-Jeune) với độ cao trung bình là 309 m.

Hành chính

Các đơn vị hành chính
Tổng Tournon-sur-Rhône bao gồm 17 xã với dân số 21 544 người (điều tra năm 1999, dân số không tính trùng).

|-
| Arras-sur-Rhône || align="right" | 415 || align="right" | 07370 || align="right" | 07015
|-
| Boucieu-le-Roi || align="right" | 259 || align="right" | 07270 || align="right" | 07040
|-
| Cheminas || align="right" | 226 || align="right" | 07300 || align="right" | 07063
|-
| Colombier-le-Jeune || align="right" | 505 || align="right" | 07270 || align="right" | 07068
|-
| Eclassan || align="right" | 702 || align="right" | 07370 || align="right" | 07084
|-
| Étables || align="right" | 553 || align="right" | 07300 || align="right" | 07086
|-
| Glun || align="right" | 502 || align="right" | 07300 || align="right" | 07097
|-
| Lemps || align="right" | 572 || align="right" | 07610 || align="right" | 07140
|-
| Mauves || align="right" | 1 094 || align="right" | 07300 || align="right" | 07152
|-
| Ozon || align="right" | 314 || align="right" | 07370 || align="right" | 07169
|-
| Plats || align="right" | 509 || align="right" | 07300 || align="right" | 07177
|-
| Saint-Barthélemy-le-Plain || align="right" | 663 || align="right" | 07300 || align="right" | 07217
|-
| Saint-Jean-de-Muzols || align="right" | 2 394 || align="right" | 07300 || align="right" | 07245
|-
| Sarras || align="right" | 1 829 || align="right" | 07370 || align="right" | 07308
|-
| Sécheras || align="right" | 308 || align="right" | 07610 || align="right" | 07312
|-
| Tournon-sur-Rhône || align="right" | 9 946 || align="right" | 07300 || align="right" | 07324
|-
| Vion || align="right" | 753 || align="right" | 07610 || align="right" | 07345
|}

Thông tin nhân khẩu

Xem thêm
 Ardèche
Quận của Ardèche
 Tổng của Ardèche
Xã của Ardèche
Danh sách tổng ủy viên hội đồng của Ardèche

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Tổng Tournon-sur-Rhône trên trang mạng của Insee
 plan du canton de Tournon-sur-Rhône sur Mapquest
 Vị trí của tổng Tournon-sur-Rhône trên bản đồ Pháp

Tournon-sur-Rhône