title: Nguyễn Thị Thứ

text:
Bà Nguyễn Thị Thứ (1904 – 2010) là người được Nhà nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam trao tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng. Bà sinh tại  xóm Rừng, thôn Thanh Quýt, xã Điện Thắng Trung, thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam. Bà có chồng, 9 người con trai, một con rể và 2 cháu ngoại là liệt sĩ, là người mẹ có nhiều con cháu hy sinh nhất trong cả hai cuộc chiến tranh chống Pháp chống Mỹ kéo dài gần 30 năm (từ năm 1948 đến ngày 30 tháng 4 năm 1975). Bà trở thành bà mẹ Việt Nam anh hùng tiêu biểu, được lấy làm nguyên mẫu xây dựng tượng đài Bà mẹ Việt Nam anh hùng tại tỉnh Quảng Nam trong dịp kỷ niệm 60 năm Ngày Thương binh – Liệt sĩ. Bà mất vào lúc 01 giờ 40 phút sáng ngày 10 tháng 12 năm 2010 tại Đà Nẵng.

Tiểu sử
Theo tấm thẻ căn cước do Việt Nam Cộng hoà cấp số 02238802, năm sinh của bà Nguyễn Thị Thứ là 1902. Giấy chứng minh nhân dân số 200624222 do Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam cấp lại ghi năm sinh của bà là 1904. Bà sinh tại xóm Rừng ở xã Điện Thắng Trung, thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam. Vùng đất này có nhiều bà mẹ Việt Nam anh hùng, riêng xã Điện Thắng Trung đã có 14 người.

Trong hai cuộc Chiến tranh chống Pháp chống Mỹ, bà Nguyễn Thị Thứ lần lượt nhận 9 giấy báo tử của các con. Tại khu vườn của nhà bà có 5 hầm bí mật, nơi bà và con gái đầu Lê Thị Trị nuôi giấu nhiều cán bộ, bộ đội, du kích Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam. Trên miệng hầm bà thả hàng chục con bò ăn cỏ ngay trong vườn. Lúc không có quân đối phương, hai mẹ con bà mở hé cửa hầm cho họ dễ thở, khi có động thì lại giả vờ đi coi bò để chỉnh sửa, ngụy trang lại miệng hầm.

Bà Nguyễn Thị Thứ đã được Chủ tịch nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam và Quốc hội Việt Nam trao tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng vào ngày 17 tháng 12 năm 1994. Khi đến thăm bà, Tổng bí thư Nông Đức Mạnh đã cầm tay bà và nói: "Mẹ đã tiếp thêm nghị lực cho chúng con vững bước. Mẹ là Mẹ Việt Nam".

Hiện vật và sự vinh danh
Bức tượng Bà mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Thứ do tác giả Nguyễn Long Biểu sáng tác bằng đá sa thạch hiện được trưng bày tại khu vực ngoài trời của Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam. Chiếc nồi đồng bà dùng nấu cơm, đun nước uống cho chồng và các con cùng bộ đội, cán bộ cách mạng trong cuộc Chiến tranh Việt Nam được trưng bày trong chuyên đề Bà Mẹ Việt Nam anh hùng của bảo tàng này.

Ngày 27 tháng 7 năm 2009, tại tỉnh Quảng Nam đã khởi công xây dựng Tượng đài Mẹ Việt Nam anh hùng và khu tưởng niệm mang tầm vóc quốc gia lấy nguyên mẫu hình tượng của bà. Dựa theo thiết kế của họa sĩ Đinh Gia Thắng, tượng đài được xây dựng trên diện tích 15 ha trên đỉnh núi Cấm, thuộc thôn Phú Thạnh, xã Tam Phú, thành phố Tam Kỳ. Tổng mức đầu tư cho tượng đài là hơn 411 tỷ đồng được huy động từ nguồn vốn ngân sách và đóng góp của các tổ chức, cá nhân . Đây là tượng đài về Mẹ Việt Nam lớn nhất cả nước.

Thông tin thêm
Con gái cả của bà Nguyễn Thị Thứ là Lê Thị Trị (hiện tuổi đã ngoài 80) cũng được Chủ tịch nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam trao tặng danh hiệu bà mẹ Việt Nam anh hùng vào ngày 30 tháng 4 năm 2007, vì có chồng và hai con gái là liệt sĩ:
Chồng bà Lê Thị Trị là ông Ngô Tưởng, tham gia cách mạng từ thời chống Pháp và bị bắt năm 1956. Sau nhiều ngày bị tra tấn nhưng ông vẫn không khai báo nên ông bị giam vào xà lim. Bị đánh đập đến kiệt sức, khi bị nhốt vào xà lim lại bị tra tấn bằng cách cho nước nhỏ miết lên đầu nên chỉ sau mấy tiếng đồng hồ ông đã chết cóng. Sáng hôm sau, các cai ngục bắt bạn tù đưa xác ông ra chôn tại bãi cát Cẩm Hà (Hội An).
Cô con gái đầu của Lê Thị Trị là Ngô Thị Cúc bị đối phương bắt năm 1969 cùng bà Trị, cả hai bị tra tấn nhưng vẫn không khai. Sau ba năm giam cầm, tra khảo nhưng không khai thác được gì nên đối phương phải trả tự do cho cả hai người. Ra tù (năm 1972), Cúc liền gia nhập lực lượng du kích xã và đến năm sau bà đã hy sinh trong một chuyến công tác vào địa bàn của chế độ VNCH kiểm soát.
Người con út của Lê Thị Trị là Ngô Thị Điểu chưa tròn 16 tuổi đã trở thành giao liên. Tháng 8 năm 1970, cô Điểu bị thương nặng và bị lính Mỹ bốc lên máy bay đưa thẳng ra tàu thủy đậu ở ngoài khơi biển Đông để tra hỏi, nhưng chưa tra hỏi được gì thì cô đã chết.

Bà Nguyễn Thị Thứ đã qua đời hồi 1 giờ 40 phút ngày 10 tháng 12 năm 2010, thượng thọ 106 tuổi, an táng tại Nghĩa trang liệt sĩ huyện Điện Bàn ở xã Điện Thắng Trung. Sự ra đi của bà để lại nhiều điều nuối tiếc cho Nhà nước Việt Nam, rất nhiều lãnh đạo cấp cao đã đến dự viếng tang lễ của bà, nhiều tờ báo đã cập nhật thông tin về tiểu sử và tang lễ của bà, đặc biệt là báo Nhân Dân.

Từ tháng 12 năm 2011, tại thị trấn Vĩnh Điện, huyện Điện Bàn có con đường tên là Mẹ Thứ.

Xem thêm
Dự án Tượng đài Bà mẹ Việt Nam anh hùng
Bà mẹ Việt Nam anh hùng
Đội quân tóc dài

Chú thích

Liên kết ngoài
Bà mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Thứ
Vĩnh biệt mẹ Thứ! 12 tháng 10 năm 2010

Người Quảng Nam
T
Người thọ bách niên Việt Nam


title: Dondaicha-Warwade

text:
Dondaicha-Warwade là một thành phố và là nơi đặt hội đồng đô thị (municipal council) của quận Dhule thuộc bang Maharashtra, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Dondaicha-Warwade có dân số 42.393 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Dondaicha-Warwade có tỷ lệ 71% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 77%, và tỷ lệ cho phái nữ là 65%. Tại Dondaicha-Warwade, 14% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Maharashtra


title: Propsephus semigranosus

text:
Propsephus semigranosus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Girard miêu tả khoa học năm 2003.

Chú thích

Tham khảo

Propsephus


title: Maravilha

text:
Maravilha là một đô thị ở bang Alagoas, Brasil. Đô thị này có diện tích 279 km2, dân số năm 2008 là 10.452 người.

Tham khảo

Maravilha


title: Metrioidea

text:
Metrioidea là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1881 bởi Fairmaire.

Các loài
Các loài trong chi này gồm:
 Metrioidea apicalis (Jacoby, 1884)
 Metrioidea atriceps (Horn, 1893)
 Metrioidea blakeae (Wilcox, 1965)
 Metrioidea borneensis Mohamedsaid, 1997
 Metrioidea brunneus (Crotch, 1873)
 Metrioidea chiricahuensis (Blake, 1942)
 Metrioidea convexus (Blake, 1942)
 Metrioidea elachistus (Blake, 1942)
 Metrioidea karli Wlicox, 1888
 Metrioidea moala (Gressitt, 1957)
 Metrioidea molek Mohamedsaid, 1994
 Metrioidea morulus (Leconte, 1865)
 Metrioidea ocularis (Blake, 1942)
 Metrioidea popenoei (Blake, 1942)
 Metrioidea punctatissimus (Blake, 1942)
 Metrioidea rugipennis (Blake, 1942)
 Metrioidea signatipennis Fairmaire, 1881
 Metrioidea varicornis (Leconte, 1868)
 Metrioidea vitiensis (Bryant, 1925)
 Metrioidea weisei (Bowditch, 1925)
 Metrioidea zimmermani (Bryant, 1957)

Chú thích

Tham khảo

Galerucini


title: Stigmella sorbivora

text:
Stigmella subsorbi là một loài bướm đêm thuộc họ Nepticulidae. Nó được tìm thấy ở Tadzhikistan.

Ấu trùng ăn Cotoneaster species.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Revised Check-List Of Mining Lepidoptera (Nepticuloidea, Tischerioidea And Gracillarioidea) From Trung Á

S


title: Bedero Valcuvia

text:
Bedero Valcuvia là một đô thị và thị xã của Ý. Đô thị này thuộc tỉnh Varese trong vùng Lombardia. Bedero Valcuvia có diện tích km2, dân số theo ước tính năm 2010 của Viện thống kê quốc gia Ý là người.
Các đơn vị dân cư:
Đô thị Bedero Valcuvia giáp với các đô thị:

Tham khảo

Đô thị tỉnh Varese
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Voreppe

text:
Voreppe là một xã thuộc tỉnh Isère, trong vùng Rhône-Alpes ở đông nam nước nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 249 mét trên mực nước biển. Theo điều tra dân số năm 1999 của INSEE, xã có dân số 9615 người.

Tham khảo

Xã của Isère


title: Fresno el Viejo

text:
Fresno el Viejo là một đô thị trong tỉnh Valladolid, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 1.182 người.

Tham khảo

Đô thị ở Valladolid


title: Guzmania madisonii

text:
Guzmania madisonii là một loài thực vật thuộc họ Bromeliaceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Manzanares, J.M. & Pitman, N. 2003. Guzmania madisonii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Ecuador
madisonii
Thực vật dễ tổn thương


title: Vexillum venustum

text:
Vexillum venustum là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Costellariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Vexillum
Động vật được mô tả năm 1978


title: Belfahy

text:
Belfahy là một xã thuộc tỉnh Haute-Saône trong vùng Bourgogne-Franche-Comté phía đông nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Haute-Saône

Tham khảo
INSEE

Xã của Haute-Saône


title: 6296 Cleveland

text:
6296 Cleveland (1988 NC) là một tiểu hành tinh vành đai chính bên trong được phát hiện ngày 12 tháng 7 năm 1988 bởi Helin, E. F. ở Palomar.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 6296 Cleveland

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Eleanor F. Helin
Thiên thể phát hiện năm 1988


title: Schignano

text:
Schignano là một đô thị ở tỉnh Como trong vùng Lombardia, có cự ly khoảng 50 km về phía bắc của Milano và khoảng 13 km về phía bắc của Como, on the border with Switzerland. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 950 người và diện tích là 10,2 km².

Đô thị Schignano có các frazioni (các đơn vị trực thuộc, chủ yếu là các làng) Almanno, Auvrascio, Molobbio, Occagno, Perla, Retegno, và Vesbio.

Schignano giáp các đô thị: Argegno, Brienno, Bruzella (Switzerland), Cabbio (Switzerland), Carate Urio, Casasco d'Intelvi, Cerano d'Intelvi, Dizzasco, Moltrasio.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Como
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Cordelle

text:
Cordelle là một xã trong tỉnh Loire miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Loire

Tham khảo

Xã của Loire


title: Bernon

text:
Bernon  là một xã ở tỉnh Aube, thuộc vùng Grand Est ở phía bắc miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Aube

Tham khảo

Xã của Aube


title: Teuchern

text:
Teuchern là một thị xã ở the huyện Burgenland, bang Sachsen-Anhalt, Đức. Đô thị Teuchern có diện tích 16,61 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 3544 người. Teuchern có cự ly khoảng 10 km về phía đông nam của Weißenfels. Đô thị này thuộc Verwaltungsgemeinschaft ("đô thị tập thể") Vier Berge-Teucherner Land.

Tham khảo


title: Megachile leucopyga

text:
Megachile leucopyga là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Smith mô tả khoa học năm 1853.

Chú thích

Tham khảo

L
Động vật được mô tả năm 1853


title: Agriotes depressus

text:
Agriotes depressus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schwarz miêu tả khoa học năm 1891.

Chú thích

Tham khảo

Agriotes


title: Polexima borlei

text:
Polexima borlei là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Laboissiere miêu tả khoa học năm 1931.

Chú thích

Tham khảo

Polexima


title: Bulbophyllum myrmecochilum

text:
Bulbophyllum myrmecochilum là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

myrmecochilum]]

M


title: Teucholabis subpulchella

text:
Teucholabis subpulchella là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Teucholabis
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Quang Sơn (định hướng)

text:
Quang Sơn có thể là một trong số các địa danh sau:

Việt Nam
 Xã Quang Sơn, thành phố Tam Điệp, tỉnh Ninh Bình
 Xã Quang Sơn, huyện Đô Lương, tỉnh Nghệ An
 Xã Quang Sơn, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên
 Xã Quang Sơn, huyện Lập Thạch, tỉnh Vĩnh Phúc

Trung Quốc
 Huyện Quang Sơn, địa cấp thị Tín Dương, tỉnh Hà Nam


title: Elaphrus

text:
Elaphrus là một chi bọ cánh cứng thuộc họ Carabidae đặc hữu của miền Cổ bắc, miền Tân bắc, Cận Đông và Bắc Phi.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
Elaphrus at Fauna Europaea

Elaphrini


title: Palawan

text:
Palawan là tỉnh có diện tích lớn nhất tại Philipines. Đây là một tỉnh đảo thuộc vùng MIMAROPA. Thủ phủ của tỉnh Palawan là thành phố Puerto Princesa (Cảng Công chúa). Hòn đảo mang tên tỉnh, Palawan kéo dài từ nơi giáp với đảo Mindoro ở phía đông bắc cho đến đảo Borneo ở phía tây nam. Hòn đảo này nằm giữa biển Đông và biển Sulu. Đảo Palawan có chiều dài 450 km (280 dặm) và rộng 50 km (31 dặm).. Tỉnh Palawan cũng bao gồm Quần đảo Cuyo tại biển Sulu. Palawan có tổng diện tích là 14.896 km², bao gồm phần đảo chính với 12.239 km² còn các đảo nhỏ là 2.657 km². Phần lớn quần đảo Trường Sa được chính quyền Philippines coi là thuộc về tỉnh Palawan với tên gọi "Nhóm đảo Kalayaan".

Lịch sử

Thời cổ
Từ năm 220 đến 263 SCN, vào thời kỳ Tam Quốc, những "người nhỏ, ngăm đen" sống tại miền nam Trung Quốc đã bị người Hán từ phương bắc tràn xuống dồn đuổi. Một số sau đó di cư đến Thái Lan ngày nay, một số khác di xa hơn, tới tận Indonesia ngày nay. Họ được gọi là người Aetas và người Negritos, đây chính là tổ tiên của bộ tộc Batak tại Palawan. Một số bộ tộc khác đã sống trên đảo từ trước đó, như người Palawano và người Tagbanua, họ được cho là đến từ thời kỳ băng hà qua những cầu nối giữa các lục địa và hải đảo.

Năm 982 SCN, các thương nhân Trung Hoa đã đến đảo. Một học giả người Hoa đã gọi các hòn đảo là "Kla-ma-yan" (Calamian), "Palau-ye" (Palawan), và "Paki-nung" (Busuanga). Đồ gốm và các mặt hàng khác của Trung Hoa từ Palawan đã xây dựng mối quan hệ buôn bán giữa thương nhân Trung Hoa và Mã Lai.

Thời kỳ tiền thuộc địa
Vào thế kỷ 12, những người định cư Mã Lai đã đến Palawan trên những chiếc thuyền. Hầu hết những người định cư được sự lãnh đạo bởi các thủ lĩnh Mã Lai. Hầu hết các hoạt động kinh tế của họ là đánh cá, trồng trọt và săn bắn. Người dân địa phương có một phương ngữ gồm 16 âm tiết. Theo sau những người định cư Mã Lai này là những người đến từ Indonesia ngày nay của triều đại Majapahit vào thế kỷ 13 mang theo các nét văn hóa Phật giáo và Ấn Độ giáo của họ

Vì Palawan gần gũi về địa lý với Borneo, phần phía nam của đảo đã nằm dưới sự kiểm soát của Vương quốc Hồi giáo Borneo trong hơn 2 thế kỷ và Hồi giáo đã được đưa đến. Cũng trong thời kỳ này, các hoạt động buôn bán trở nên phát triển và đã có những cuộc hôn nhân lai chủng giữa người bản địa với những người Hoa, người Nhật, người Ả Rập hay Ấn Độ. Kết qur là đã tạo ra giống người "Palaweño", có đặc điểm riêng về ngoại hình cũng như văn hóa.

Thời kỳ thuộc địa của Tây Ban Nha

Sau sự hy sinh của Ferdinand Magellan, đội quân còn lại của hạm đội của ông đã đổ bộ lên Palawan, dựa vào sự hào phóng của hòn đảo để thoát khỏi cơn đói. Antonio Pigafetta, người ghi biên niên sử của Magellan đã đặt tên cho vùng này là "Miền đất hứa".

Hành động hải tặc đầu tiên tại Philippines được ghi nhận là đã xảy ra tại Palawan khi Thuyền trưởng Tuan Mohamad và tùy tùng đã bị bắt trên thuyền của họ và bị người Tây Ban Nha bắt với yêu cầu đòi tiền chuộc trong 7 ngày với 190 bao gạo, 450 con gà, 20 con lợn, 20 con dê.

Phía bắc của quần đảo Calamianes là nơi đầu tiên nằm dưới quyền kiểm soát của Tây Ban Nha và sau đó trở thành một tỉnh riêng biệt với đảo chính Palawan. Trong đầu thế kỷ 17, Các thấy dòng đã gửi những người truyền giáo đến Cuyo, Agutaya và Cagayancillo như họ đã gặp phải sự chống đối từ các cộng đồng Moro. Trước thế kỷ 18, Tây Ban Nha bắt đầu xây dựng các nhà thờ vởi sự bảo vệ của binh lính để bảo vệ khỏi những cuộc đột kích của người Moro tại các thị trấn Cuyo, Taytay, Linapacan và Balabac. Năm 1749, Vương quốc Hồi giáo Borneo nhượng miền nam Palawan cho Tây Ban Nha.

Năm 1818, toàn bộ hòn đảo Palawan (lúc đó gcó tên là "Paragua") được tổ chức như một tỉnh thống nhất gọi là "Calamianes" với thủ phủ là Taytay. Năm 1858, tỉnh được chia làm hai, tỉnh Castilla ở phần phía bắc với Taytay là thủ phủ và tỉnh Asturias ở phía nam với Puerto Princesa là thủ phủ. Sau đó đảo lại tái phân chia thành 3 khu vực, Calamianes, Paragua và Balabac với thị trấn Principe là thủ phủ.

Thời kỳ Hoa Kỳ kiểm soát
Namw 1902, sau chiến tranh Hoa Kỳ-Philippines, người Mỹ thiết lập chế độ cai trị dân sự tại miền bắc Palawan và gọi là tỉnh Paragua. Năm 1903, chuẩn theo Đạo luật Uỷ thác Philippines Số 1363, tỉnh được công nhận bao gồm cả phần phía nam và được đặt lại thành Palawan và Puerto Princesa được tuyên bố là thủ phủ. Nhiều sử đổi và kế hoạch sau đó đã được đưa ra, trong đó các ưu tiên là như xây dựng các trường học, thúc đẩy nông nghiệp và để người dân gắn bó hơn với chính quyền.

Hiện tại
Trong Chiến tranh thế giới thứ hai, hòn đảo từng bị Nhật Bản chiếm đóng, lực lượng Hoa Kỳ và Philippines sau đó đã giải phóng tỉnh đảo trong từ tháng 3 đến tháng 4 năm 1945.

Hành chính
Palawan bao gồm 23 đô thị tự trị và 367 barangay, hai khu vực bầu cử nghị viện được phân chia tại phía bắc và phía nam của tỉnh. Thủ phủ Puerto Princesa là một thành phố đô thị hóa cao và là một đơn vị hành chính tự quản độc lập với tỉnh nhưng thường được xếp trong tỉnh vì mục đích thống kê.

Đô thị tự trị lục địa
Gồm 12 đô thị tự trị: (các đô thị tự trị ở phía bắc nằm ở bên trâí, ở phía nam nằm ở bên phải)

Đô thị tự trị hải đảo
Gồm 11 đô thị tự trị:

Vấn đề quy thuộc Vùng
Năm 2001, các cư dân của Palawan đã không lựa chọn gia nhập Khu tự trị Hồi giáo Mindanao trong một cuộc trưng cấu dân ý

Vào ngày 17 tháng 5 năm 2002, vùng Trung Lzon được chia thành vùng CALABARZON và vùng MIMAROPA, tỉnh Palawan được xếp vào vùng MIMAROPA.

Vào ngày 13 tháng 5 năm 1005, tỉnh Palawan được chính phủ Trung ương chuyển từ vùng IV-B (MIMAROPA) sang vùng VI (Tây Visayas). Tuy nhiên, người dân trong tỉnh đã phê phán quyết định này vì nó đã không tham khảo ý kiến của nhân dân địa phương và hầu hết các cư dân cho rằng họ thích được xếp vào vùng IV-B hơn. Bởi vậy, một quyết định bổ sung được ban hành ngày 19 tháng 8 năm 2005 đã hoãn lại quyết định trước đó với sự phê chuẩn của Tổng thống. Cho đến nay, quyết định sau này vẫn còn hiệu lực.

Nhân khẩu
Theo số liệu năm 2000, dân số toàn tỉnh là 737.000 người. Palawan là một tỉnh đa văn hóa với 87 nhóm văn hóa và sắc tộc khác biệt nhưng chung sống trong hòa bình. Về cơ bản, văn hóa của tỉnh chịu ảnh hưởng mạnh mẽ từ Trung Quốc, Ấn Độ và khu vực Trung Đông. Cùng với dòng người nhập cư đến từ những nơi khác của Philippines, chủ yếu là những người Hồi giáo ở Mindanao, dân số của tỉnh tăng rất nhanh với con số 3,98% mỗi năm. Người Palaweños bản địa vẫn chiếm ưu thế trong cộng đồng dân cư còn lại 18% là các nhóm văn hóa thiểu số như Tagbanua, Palawano, Batak, Molbog.

Có tất cả 53 ngôn ngữ và phương ngữ tại Palawan, trong đó tiếng Tagalog được 50% dân số sử dụng, các ngôn ngữ khác gồm: tiếng Cuyonon (26,27%), tiếng Palawano (4%) và tiếng Hiligaynon (Ilonggo) (9,6%). Tiếng Anh cũng được sử dụng rộng rãi và là một ngôn ngữ giảng dạy chính trong trường học như tất cả các tỉnh khác tại Philippines.

Tôn giáo chủ yếu tại Palawan hiện nay là Công giáo La Mã.

Kinh tế
Kinh tế của Palawan chủ yếu phụ thuộc vào nông nghiệp. Các ngành khai mỏ gồm có Niken, đồng, mangan và crôm. Khai thác lâm sản cũng là một ngành kinh tế quan trọng. Palawan là một trong những vùng giàu tài nguyên thủy sản nhất Philippines với khoảng 45% nguồn cung cấp cá cho khu vực thủ đô Manila đến từ tỉnh này. Dự trữ khí ga tự nhiên xấp xỉ 30.000 tỷ feet³ (khoảng 849,4 tỷ m³), đây là tỉnh duy nhất sản xuất dầu duy nhất tại Philippines  24. Nhưng phần lớn diện tích các mỏ dầu và khí này nằm trong hoặc gần các khu vực tranh chấp tại Quần đảo Trường Sa. Ngọc trai cũng là một ngành kinh tế quan trọng, viên ngọc trai lớn nhất thế giới với đường kính 240 mm đã được tìm thấy tại Palawan vào năm 1934. Hiện tốc độ tăng trưởng kinh tế và nông nghiệp của tỉnh là khoảng 20%/năm.

Xem thêm
Quần đảo Trường Sa
Trường Sa, Khánh Hòa
Kalayaan, Palawan

Chú thích

Liên kết ngoài
Ocean Heritage Philippines - Marine conservation

Tỉnh của Philippines
Biển Đông

Mimaropa
Khu dự trữ sinh quyển Philippines
Biển Sulu
Khởi đầu năm 1818
Tỉnh đảo của Philippines
Trại tập trung và trại tù binh của Nhật Bản


title: Bộ Toại thể mộc

text:
Bộ Toại thể mộc (danh pháp khoa học: Crossosomatales) là một bộ thực vật có hoa, gần đây mới được hệ thống AGP II đưa vào và xếp trong phạm vi nhánh hoa Hồng (rosids), một phần của thực vật hai lá mầm thật sự (eudicots). Bộ này là một bộ nhỏ chỉ chứa 8 họ, 12 chi và 60-70 loài (APG là 66 loài).

Phân loại
Các họ sau đây được đặt trong bộ này:
 Họ Crossosomataceae: Khoảng 12 loài trong 4 chi, phân bổ ở miền tây nam Bắc Mỹ.
 Họ Stachyuraceae: Khoảng 5 loài trong 1 chi, ở khu vực Đông Nam Á.
 Họ Staphyleaceae: Khoảng 45 loài trong 2 chi, phân bổ tại khu vực Đông Nam Á, Papua New Guinea, Nam Âu, Bắc Mỹ và miền tây bắc Nam Mỹ

Trong hệ thống Cronquist các họ này lần lượt được đặt tương ứng trong các bộ như trong bộ Hoa hồng (Rosales), bộ Hoa tím (Violales) và bộ Bồ hòn (Sapindales).

Bổ sung thêm cho 3 họ này là 5 chi độc loài, mỗi chi được đặt trong họ riêng của chính nó, cũng được một số nhà nghiên cứu (như Matthews và ctv) đặt trong bộ này. Chúng lần lượt là Aphloia, Geissoloma, Ixerba, Strasburgeria và Guamatela.
 Họ Aphloiaceae: 1 loài ở Madagascar và khu vực phụ cận trong châu Phi lục địa.
 Họ Geissolomataceae: 1 loài ở Nam Phi
 Họ Ixerbaceae: 1 loài tại New Zealand. APG III không công nhận họ này mà gộp nó trong họ Strasburgeriaceae.
 Họ Strasburgeriaceae: 1 loài tại New Caledonia
 Họ Guamatelaceae: 1 loài tại khu vực Trung Mỹ

Phát sinh chủng loài
Biểu đồ phát sinh chủng loài dưới đây lấy theo Wang và ctv. (2009), với tên gọi các bộ lấy từ website của Angiosperm Phylogeny.. Các nhánh với mức hỗ trợ tự khởi động thấp hơn 50% bị bỏ qua. Các nhánh khác có mức hỗ trợ 100% ngoại trừ những nơi có con số chỉ ra mức hỗ trợ cụ thể.

Quan hệ phát sinh chủng loài trong bộ Toại thể mộc như sau:

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 Tại website APG
  (Tóm tắt)


title: Oecetis royi

text:
Oecetis royi là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Chú thích

Tham khảo

Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi
Oecetis


title: Leioproctus flavorufus

text:
Leioproctus flavorufus là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1905.

Chú thích

Tham khảo

Leioproctus
Động vật được mô tả năm 1905


title: 717

text:
Năm 717 trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 717


title: Nam Labuhan Batu (huyện)

text:
Nam Labuhan Batu (huyện) là một huyện (kabupaten) thuộc tỉnh Bắc Sumatra, Indonesia. Huyện lỵ đóng ở. Huyện có diện tích km2, sân số theo điều tra năm 2000 là người.

Các đơn vị hành chính
Huyện gồm có phó huyện hành chính (kecamatan) sau:

Tham khảo

Huyện của Bắc Sumatera
Bắc Sumatra


title: Phylloporus novae-zelandiae

text:
Phylloporus novae-zelandiae là một loài nấm trong họ Boletaceae. Nó được phát hiện New Zealand vào năm 1971.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Index Fungorum

Phylloporus
Nấm New Zealand


title: Oxymeris cerithina

text:
Oxymeris cerithina là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Terebridae, họ ốc dài.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Oxymeris


title: Đại học Sư phạm Hoa Trung

text:
là một đại học nằm ở thành phố Vũ Hán, thủ phủ tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc, là một đại học tổng hợp trọng điểm trực thuộc Bộ giáo dục Trung Quốc.

Vị trí địa lý
Đại học sư phạm Hoa Trung nằm ở thành phố Vũ Hán tỉnh Hồ Bắc, tọa lạc trên ngọn núi Quế Tử bên bờ Nam của Đông Hồ khu Vũ Xương. Trường tiếp giáp khu công nghệ mới Vũ Hán và có diện tích trên 2000 mẫu. Là trường đại học trọng điểm trực thuộc bộ giáo dục Trung Quốc, đồng thời cũng là một trong số dự án "công trình 211" trọng điểm đầu tư xây dựng của chiến lược phát triển giáo dục Trung Quốc. là cơ sở quan trọng của quốc gia đào tạo bồi dưỡng các giáo viên của các trường trung, cao cấp và các nhân tài chuyên môn cấp cao khác.

Quá trình lịch sử

Trường có lịch sử lâu đời, năm 1903 được lập lên là phòng thư viện đại học văn hóa (1871 bắt đầu là thư viện văn hóa, 1924 đổi tên thành đại học Hoa Trung) năm 1912 lập ra trường đại học Hoa Trung, 1940 lập lên học viện giáo dục đại học Trung Nguyên. Năm 1951 thành lập ra trường đại học công lập Hoa Trung. 1952 đổi tên thành trường sư phạm cao cấp Hoa Trung, 1953 đặt tên Học viện sư phạm Hoa Trung, năm 1985 trường đổi tên là Đại học sư phạm Hoa Trung do người sáng lập đầu tiên ra trường đại học Trung Nguyên là Đồng chí Đặng Tiểu Bình tự tay viết tên trường. năm 1993 trong dịp kỷ niệm 90 năm thành lập trường đồng chí Tổng bí thư Giang Trạch Dân có đưa ra lời nhắn nhủ: " Phát triển sự nghiệp sư phạm giáo dục, nâng cao tố chất văn hóa dân tộc".
Trong quá trình phát triển 100 năm trường đã kế thứa những tinh hoa văn hóa truyền thống Trung Quốc hấp thụ những nét văn hóa tiêu biểu và tốt đẹp của nước ngoài

Hệ thống đào tạo

Trường đại học sư phạm có các học viện (22 học viện)
Học viện tâm lý, học viện chính trị và pháp luật, học viện văn học, học viện văn hóa lịch sử, học viện kinh tế, học viện ngoại ngữ, học viện thống kê và toán học, học viện khoa học kỹ thuật vật lý, học viện hóa học, học viện sinh học, học viện môi trường, học viện quản lý, học viện kỹ thuật chuyên ngành cao cấp, học viện hệ thống giáo dục, học viện âm nhạc, học viện mỹ thuật, học viện thể thao,học viện xã hội, học viện giao lưu văn hóa quốc tế.
Các khoa (3 khoa)
Khoa kỹ thuật tin tức, khoa quản lý tin tức, khoa tin học
Các trung tâm và phòng nghiên cứu (có 60 người)
Trung tâm nghiên cứu các vấn đề nông thôn Trung Quốc, phòng nghiên cứu ngôn ngữ, trung tâm nghiên cứu kỹ thuật số tỉnh Hồ bắc.
có 56 chuyên ngành đào tạo bậc đại học tuyển sinh toàn quốc. trung tâm bồi dưỡng giáo viên khu vực Trung Nam bộ giáo dục. trung tâm bồi dưỡng cán bộ quản lý giáo dục khu vực Trung Nam bộ giáo dục. tổng số sinh viên toàn trường hiện nay có hơn 20000 người, trong đó nghiên cứu sinh là 7000 người, lưu học sinh là 600 người, trường cơ bản được hình thành từ đào tạo bậc đại học, NCS Thạc sĩ, NCS tiến sĩ và sau tiến sĩ

Đội ngũ giáo viên giảng dạy

Hiện tại đội ngũ cán bộ công nhân viên của trường là hơn 3700 người, trực tiếp đứng lớp giảng dạy hơn 1400 người, trong đó giáo sư 350 người, phó giáo sư 508 người,tiến sĩ hướng dẫn nghiên cứu sinh hơn 200 người. Đặc biệt trong đó có 2 vị giáo sư nổi tiếng uyên thâm về lĩnh vực nghiên cứu khoa học xã hội nhân văn, 1 vị giáo sư thỉnh giảng thuộc nhóm nghiên cứu học giả Trường Giang, và 5 vị viện sĩ thỉnh giảng tại trường. Nhà trường là một trong những đơn vị được giao trách nhiệm đào tạo và cấp học vị thạc sĩ tiến sĩ, đồng thời cũng được quyền đánh giá phong tặng học hàm giáo sư, phó giáo sư và tư cách tiến sĩ hướng dẫn nghiên cứu sinh.. Hiện trường đang tổ chức giảng dạy và nghiên cứu 8 chuyên ngành khoa học trọng điểm quốc gia, 1 chuyên ngành khoa học giáo dục trọng điểm cấp quốc gia, 8 chuyên ngành khoa học trọng điểm cấp 1 tỉnh Hồ Bắc, 12 chuyên ngành khoa học trọng điểm cấp 2 tỉnh Hồ Bắc, 2 trung tâm nghiên cứu và bồi dưỡng nhân tài cho 2 ngành khoa học cơ bản cấp quốc gia (vật lýhọc - lịch sử học), 3 trung tâm nghiên cứu trọng điểm trực thuộc viện khoa học xã hội nhân văn toàn quốc(viện nghiên cứu lịch sử cận đại Trung Quốc, viện nghiên cứu các vấn đề của nông thôn Trung Quốc, trung tâm nghiên cứu ngôn ngữ và giáo dục ngôn ngữ), 1 trung tâm nghiên cứu khoa học công nghệ và thực nghiệm cấp Bộ, ngoài ra là 8 chuyên ngành khoa học thuộc 2 lĩnh vực ngôn ngữ văn học Trung Quốc và vật lý học có trung tâm đào tạo và bồi dưỡng sau Tiến sĩ, 7 chuyên ngành khoa học cấp 1 đào tạoTiến sĩ, 19 chuyên ngành khoa học cấp1 đào tạo Thạc sĩ, 78 chuyên ngành đào tạo Tiến sĩ, 160 chuyên ngành đào tạo Thạc sĩ.

Cơ sở vật chất
Nhà trường vô cùng coi trọng việc không ngừng cải thiện đời sống cũng như điêu kiện học tập cho sinh viên, hiện nay đã có 10 giảng đường cao tầng trang thiết bị hiện đại phục vụ công tác giảng dạy và nghiên cứu, rất nhiều sân thể thao, xây dựng 2 thư viện hiện đại tổng diện tích hơn 13000 mét vuông. với hơn 2,8 triệu đầu sách ngoài ra còn có hệ thống mạng phục vụ và quản lý thong tin. Tại tất cả các khoa,các học viện, trung tâm nghiên cứu tổng cộng có hơn 9000 máy vi tính; và tất cả đều được nối mạng.nhằm phục vụ nhu cầu tra cứu học tập. Tất cả các khu ký túc xá của sinh viên đều tiến hành quản lý giống như các chung cư hiện đại, đều có lắp đặt hệ thống máy giặt sử dụng tiền xu, trong mỗi phòng ngoài các đồ dung thiết yếu như chăn ga gối đệm giưòng tủ sách bàn ghế còn có tủ quần áo và phòng giữ đồ vàđiện thoại. Hiện trường có 7 nhàăn tập thể và một khách sạn 3 sao, nhằm thoả mãn nhu cầu khác nhau về ẩm thực, khác nhau về văn hoá, về mức sống của tất cả sinh viên. Trong trường có một bệnh viện cấp 1, thực hiện chế độ trực ban hang ngày nhằm chăm sóc sức khoe miễn phí cho sinh viên, ngoài ra trong trường còn có các siêu thị, hồ bơi, tiệm cắt tóc, phục vụ nhu yếu phẩm cho sinh viên. Trường đã cho xây dựng nhà thi đấu thể thao tổng hợp, phòng thể hình, sân bóng đá, sân bong rổ, sân quần vợt, bong chuyền, câù lông nhằm đáp ứng nhu cầu rèn luyện thể chất cho sinh viên.
Nhà trường có quan hệ hợp tác mật thiết với rất nhiều trường trọng điểm, viện và các cơ quan nghiên cứu trong nước, thiết lập quan hệ hợp tác giáo dục nghiên cứu với hơn 100 trường đại học lớn ở hơn 70 nước trên thế giới. Hàng năm nhà trường đều tổ chức mời các chuyên gia nước ngoài và giảng viên về trường tham gia giảng dạy nói chuyện. Những năm gần đây, nhà trường đã cử nhiều cán bộ giảng viên sang các nước bạn học tập nghiên cứu, trong đó một số lượng lớn đã học tập xong quay trở về trường tiếp tục công tác trở thành một lực lượng cán bộ chủ chốt trong nghiên cứu và giảng dạy, ngoài ra còn một bộ phận không nhỏ các giảng viên đang công tác ngoài nước nhằm mục đích đóng góp vào thúc đẩy sự giao lưu văn hóa giáo dục và khoa học kĩ thuật giữa Trung Quốc và quốc tế.

Tham khảo


title: Epinotia demarniana

text:
Epinotia demarniana là một loài bướm đêm thuộc họ Tortricidae. Loài này có ở hầu hết châu Âu (ngoại trừ Iceland, Ireland, Bồ Đào Nha, Ukraina và hầu hết bán đảo Balkan), phía đông đến phần phía đông của vùng sinh thái Cổ bắc giới.
Sải cánh dài khoảng 14–22 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 6 đến tháng 7.
Ấu trùng ăn bên trong catkin của Betula, Alnus và Salix caprea.

Hình ảnh

Liên kết ngoài
 Fauna Europaea
 UKmoths

Tham khảo

Epinotia


title: Glypheus alpinus

text:
Glypheus alpinus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Blackburn miêu tả khoa học năm 1892.

Chú thích

Tham khảo

Glypheus


title: Heimenhausen

text:
Heimenhausen là một đô thị ở huyện Oberaargau  thuộc bang Bern ở Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 5,84 km², dân số năm 2020 là 1136 người.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Đô thị của bang Bern


title: Las Navas, Bắc Samar

text:
Las Navas là một đô thị hạng 4 ở tỉnh Bắc Samar, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2000, đô thị này có dân số 29.346 người trong 5.641 hộ.

Barangay
Las Navas được chia thành 53 barangay.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn Philipin
Thông tin điều tra dân số năm 2000 của Philipin

Đô thị của Bắc Samar


title: Allouagne

text:
Allouagne là một xã trong vùng Hauts-de-France, thuộc tỉnh Pas-de-Calais, quận Béthune, tổng Béthune-Sud. Tọa độ địa lý của xã là 50° 31' vĩ độ bắc, 02° 30' kinh độ đông. Allouagne nằm trên độ cao trung bình là 50 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 20 mét và điểm cao nhất là 100 mét. Xã có diện tích 7,81 km², dân số vào thời điểm 1999 là 3055 người; mật độ dân số là 391 người/km².

Thông tin nhân khẩu

Các thành phố kết nghĩa
  Schwerte, Đức

Tham khảo

Xã của Pas-de-Calais


title: Bulbophyllum mirabile

text:
Bulbophyllum mirabile là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

mirabile]]

M


title: Zorochros melsheimeri

text:
Zorochros melsheimeri là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Horn miêu tả khoa học năm 1891.

Chú thích

Tham khảo

Zorochros


title: Pickenia

text:
Pickenia là một chi ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Cingulopsidae.

Các loài
Các loài trong chi Pickenia gồm có:

 Pickenia signyensis Ponder, 1983

Chú thích

Tham khảo

Cingulopsidae


title: Rheochorema lobuliferum

text:
Rheochorema lobuliferum là một loài Trichoptera thuộc họ Hydrobiosidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Rheochorema


title: Doratogonus zuluensis

text:
Doratogonus zuluensis là một loài cuốn chiếu thuộc họ Spirostreptidae. Chúng là loài đặc hữu của Nam Phi.

Môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.

Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo

Doratogonus
Động vật được mô tả năm 2000
Động vật đặc hữu Nam Phi


title: Vọng Đô

text:
Vọng Đô (chữ Hán giản thể: 望都县, âm Hán Việt: Vọng Đô huyện) là một huyện thuộc địa cấp thị Bảo Định, tỉnh Hà Bắc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 357 ki-lô-mét vuông, dân số 260.000 người. Mã số bưu chính của Vọng Đô là 072450. Chính quyền huyện đóng ở trấn Vọng Đô. Về mặt hành chính, huyện Vọng Đô được chia thành 1 trấn, 7 hương.
Trấn: Vọng Đô.
Hương: Tự Trang, Hắc Bảo, Cố Điếm, Cao Lĩnh, Trung Hàn Trang, Triệu Trang, Cổ Thôn.

Tham khảo

Bảo Định, Hà Bắc
Đơn vị cấp huyện Hà Bắc


title: Conoderus spissus

text:
Conoderus spissus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1900.

Chú thích

Tham khảo

Conoderus


title: Drapetes unifasciatus

text:
Drapetes unifasciatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Cobos miêu tả khoa học năm 1966.

Chú thích

Tham khảo

Drapetes


title: Lâu đài Fontainebleau

text:
Lâu đài Fontainebleau (tiếng Pháp: Château de Fontainebleau) là một lâu đài có kiến trúc Phục Hưng nằm tại thành phố Fontainebleau của Pháp. Là dinh thự hoàng gia của nước Pháp từ thời vua François I tới thời hoàng đế Napoléon III, Fontainebleau đã lưu giữ dấu ấn của rất nhiều Triều đại và hoàng đế nước Pháp trong kiến trúc và các di tích của lâu đài. Với ý nghĩa lịch sử đặc biệt như vậy, lâu đài Fontainebleau gồm cung điện và công viên đã được UNESCO xếp hạng là Di sản thế giới năm 1981.

Lịch sử
Tòa lâu đài đầu tiên xây dựng ở Fontainebleau là vào năm 1137, sau được nới rộng thêm dưới triều vua Saint Louis (1214 - 1270) và đến thời vua François I (1494 - 1547) thì lâu đài được tân trang theo kiến trúc Phục Hưng và dùng mô típ này làm gốc. Để xây dựng lâu đài mới, hầu như toàn bộ phần công trình cũ được François I ra lệnh phá đi chỉ trừ các vọng lâu (donjon) trong sân Ovale. Thay thế vào đó, nhà vua cho mời các họa sĩ người Ý tới phụ trách việc xây dựng và trang trí lâu đài. Nhà vua còn đích thân đến thị sát thường xuyên, theo dõi tiến trình xây dựng.

Với mong muốn biến Fontainebleau thành một nơi lưu giữ những kiệt tác của thời kì Phục Hưng, François I đã cho sưu tầm các tác phẩm nghệ thuật và ra lệnh làm mới nhiều tác phẩm khác phỏng theo các mẫu đồ cổ Ý. Phần trang trí của lâu đài được giao cho một người Ý là Rosso Fiorentino, vì vậy đôi khi lâu đài Fontainebleau được gọi là "Nouvelle Rome" (Roma mới) còn trường phái Fontainebleau thì trở nên phổ biến ở khắp Tây Âu. Lâu đài Fontainebleau được hoàn thành dưới thời vua Henri II, con trai của François I, và tiếp tục được mở rộng dưới thời vua Henri IV làm cho lâu đài có thể tiếp nhận cùng lúc gần 1000 người. Một sân chơi jeu de paume của hoàng gia cũng được xây dựng trong lâu đài để đức vua có thể chơi trò thể thao quý tộc này ngay tại Fontainebleau. Ông vua nổi tiếng Louis Mặt Trời tuy đã cho xây dựng riêng lâu đài Versailles tráng lệ nhưng vẫn yêu thích Fontainebleau và cho xây dựng thêm một nhà hát tại đây.

Trong thời gian Cách mạng Pháp nổ ra, toàn bộ đồ đạc của Fontainebleau bị mang đi, lâu đài trở thành trại lính và sau đó là nhà tù. Năm 1804 hoàng đế Napoléon đã khôi phục lại vị thế của Fontainebleau khi trang bị lại đồ đạc, thường xuyên tổ chức các buổi hòa nhạc hoặc diễn kịch và cũng tiến hành các công việc cai trị nước Pháp từ lâu đài. Chính tại lâu đài này Napoléon đã ký tuyên bố thoái vị năm 1814. Trong thế kỉ 19, hôn thê của Napoléon III là Eugénie thường xuyên tổ chức các buổi tối vui chơi tại nhà hát nhỏ do chồng bà xây dựng.

Năm 1946 tại lâu đài này đã diễn ra Hội nghị Fontainebleau bàn về hòa bình cho Đông Dương giữa chính phủ Pháp và chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Năm 1981, lâu đài Fontainebleau gồm cung điện và công viên đã được UNESCO xếp hạng là Di sản thế giới.

Kiến trúc
Lâu đài Fontainebleau có một hành lang (galerie) lớn dài tới 60 mét được trang trí bởi Rosso Fiorentino và có treo rất nhiều các bức họa vác các bức đắp nổi. Phòng khiêu vũ (salle de bal) của lâu đài có diện tích hơn 300 mét vuông với thiết kế lộng lẫy để đáp ứng cho các buổi yến tiệc của hoàng gia.

Công viên Fontainebleau có diện tích 115 héc ta. Tại đây từ năm 1606 đến năm 1609 vua Henri IV đã cho đào một con kênh dài 1,2 km để có thể tổ chức các buổi dạo mát bằng du thuyền. Một vườn hoa lớn được nhà làm vườn André Le Nôtre thiết kế tại đây vào thế kỉ 17.

Hình ảnh

Xem thêm
 Lâu đài Versailles
 Lâu đài Vaux-le-Vicomte
 Hội nghị Fontainebleau

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Trang web chính thức của lâu đài Fontainebleau

Bảo tàng quốc gia Pháp
Di sản thế giới tại Pháp
Lâu đài Pháp
Kiến trúc Phục Hưng
Seine-et-Marne


title: Khosrau II

text:
Khosrau II, hay Khosrow II, Chosroes II hoặc Xosrov II tên hiệu của ông là Apavez, "Người Chiến Thắng" - (tiếng Trung Ba Tư: 𐭧𐭥𐭮𐭫𐭥𐭣𐭩 Husrō (y); còn được gọi là Khusraw Parvez, tiếng Tân Ba Tư: خسرو پرویز Khosrow Parviz), là vị vua có năng lực cuối cùng của nhà Sassanid (Ba Tư), trị vì từ năm 590 đến năm 628. Khosrau là con trai của vua Hormizd IV (trị vì từ năm 579-590) và cháu trai của vua Khosrau I (trị vì năm 531-579). Ông là vua Ba Tư cuối cùng có một triều đại tương đối lâu dài trước thời đô hộ của người Ả Rập (Ả Rập bắt đầu đánh Ba Tư năm năm sau khi Khosrau bị ám sát).

Khosrau được 2 cậu là Vinduyih, Vistahm lập làm vua năm 590 sau khi 2 người này giết Hormizd IV. Cùng lúc đó, tướng Bahram Chobin làm phản, đánh Khosrau chạy khỏi thủ đô Ctesiphon. Khosrau cùng 2 cậu sang Đông La Mã, xin viện quân về đánh bại Chobin. Khosrau khôi phục ngôi vua, không lâu sau thấy Vinduyih và Vistahm chuyên quyền nên bắt đầu khử 2 người này. Khosrau giết Vinduyih, khiến Vistahm giận dữ, họp quân các tỉnh phía đông nổi loạn. Sau một vài khó khăn, khoảng năm 596 nhà vua đã giết Vistahm và dập tắt cuộc nổi loạn.

Sau khi củng cố ngôi vị, Khosrau bảo trợ âm nhạc và thực hiện chính sách hòa hợp giữa Hỏa giáo với Ki-tô giáo. Năm 600, Khosrau đánh nước Lakhmid nằm đệm giữa Ả Rập với Ba Tư. Năm 602-614, Khosrau muốn có được một đế quốc lớn như nhà Achaemenid cũ, bèn đem quân đánh Đông La Mã, lấy được các vùng đất trù phú ở Tây Nam Á và Bắc Phi. Cùng thời gian này, người Đột Quyết đánh Ba Tư, chiếm được tới Spahan nhưng bị các tướng của Khosrau đánh bại. Năm 626, Khosrau sai tướng Shahrbaraz đem 8 vạn quân (gồm lính Ba Tư, lính chư hầu Avar và Slavơ) bao vây Constantinopolis (thủ đô Đông La Mã), nhưng không thắng. Hoàng đế mới Đông La Mã là Heraclius chỉnh đốn lực lượng phản công, lấy lại hết đất cũ, đánh tan đại quân Ba Tư trong trận Nineveh, rồi uy hiếp Ctesiphon. Con Khosrau là Kavadh câu kết với một số gia đình quý tộc chiếm Ctesiphon, bắt giết Khosrau rồi ký hòa ước với La Mã.

Khosrau II cùng với người vợ yêu quý của ông, Shirin xuất hiện trong chuyện Khusraw và Shirin với người đánh cá, một câu chuyện trong Nghìn lẻ một đêm.

Tiểu sử

Thời niên thiếu
Khosrau II được sinh ra vào khoảng năm 570; cha ông là vua Hormizd IV và người mẹ của ông xuất thân từ gia tộc Ispahbudhan ở Parthia; hai người anh em của mẹ ông có tên là Vinduyih và Vistahm sau này đã có ảnh hưởng sâu sắc đến những năm tháng đầu đời của Khosrau II.

Nhân cách và tài năng
Sử gia Muhammad ibn Jarir al-Tabari mô tả ông là:

Người xuất sắc nhất trong số các vị vua Ba Tư về lòng dũng cảm, sự khôn ngoan và tầm nhìn xa trông rộng, và không ai có thể so sánh với ngài về sức mạnh quân sự và chiến thắng, tích trữ kho báu và vận may, vì thế mà dùng tên gọi Parviz, có nghĩa là chiến thắng.

Theo một truyền thuyết, Khosrau có một hậu cung riêng chứa hơn 3.000 thê thiếp.

Kế vị ngai vàng
Khosrau đã được hai người cậu của ông Vistahm và Vinduyih đưa lên ngôi sau khi họ lãnh đạo một cuộc đảo chính cung đình, họ đã lật đổ vua Hormizd IV, đâm mù đôi mắt và sau đó sát hại Hormizd.Tuy nhiên, cùng lúc đó, đại tướng Bahram Chobin, một quý tộc dòng Mihran, lại đang tiến quân đến kinh đô Ctesiphon, và sau một cuộc giao tranh nhỏ gần thành phố vào ngày 28 Tháng hai kết thúc với thất bại Khosrau, ông đã bỏ chạy vào nước Đông La Mã cùng với hai người cậu của mình.

Để tạo ấn tượng tốt với hoàng đế Đông La Mã Maurice (582-602), Khosrau II đã đến Syria, và xuống lệnh cho dân Martyropolis (thành phố của Ba Tư đang bị Đông La Mã chiếm) không được đánh lại quân La Mã, nhưng đã không có kết quả. Khosrau bèn gửi thư cho Maurice xin viện quân đánh Bahram Chobin. Maurice đồng ý với điều kiện là Ba Tư phải nhường Đông La Mã các thành phố Amida, Carrhae, Dara và Miyafariqin. Hơn nữa, Maurice yêu cầu Ba Tư chấm dứt can thiệp vào công việc nội bộ của La Mã ở Tây-Bồ và Armenia, và phải nhượng lại quyền kiểm soát hoàn toàn vùng Lazistan cho La Mã.

Năm 591, Khosrau tới Constantia, và chuẩn bị hành quân đánh Lưỡng Hà trong tay Bahram Chobin. Vistahm và Vinduyih cộng tác với tướng La Mã là John Mystacon họp quân ở Azerbaijan và Armenia. Sau một thời gian chuẩn bị, Khosrau cùng với tổng chỉ huy phía Nam của Đông La Mã là Comentiolus, xâm chiếm vùng Lưỡng Hà. Trong cuộc xâm lược này, Nisibis và Martyropolis nhanh chóng đào ngũ về phe của họ, còn viên tướng của Bahram là Zatsparham đã bị đánh bại và vị giết chết.Trong cùng thời gian này, Khosrau do cảm thấy bị Comentiolus xúc phạm, đã thuyết phục Maurice thay thế viên tướng này bằng Narses. Khosrau và Narses sau đó tiến sâu hơn vào lãnh thổ của Bahram, chiếm Dara và sau đó là Mardin vào tháng Hai, tại đây Khosrau đã được tuyên bố là vua trở lại.Ngay sau đó, Khosrau đã phái một trong những cận thần người Iran của mình, Mahbodh, chiếm Ctesiphon, và ông ta đã cố gắng để thực hiện điều này.

Trong khi đó, hai người cậu của Khosrau và John Mystacon, đã chinh phục miền bắc Azerbaijan, và tiến xa hơn về phía nam vùng đất này, tại đó họ đánh bại Bahram tại Blarathon, ông ta sau đó chạy trốn tới chỗ người Đột Quyết ở vùng đất Ferghana. Tuy nhiên, Khosrau có lẽ đã cho người ám sát  hoặc là đã thuyết phục người Đột Quyết hành quyết ông ta.

Hòa bình với người La Mã sau đó đã được chính thức thiết lập lại. Đổi lại cho sự trợ giúp của mình, Maurice đã nhận được phần lớn vùng đất Armenia thuộc Ba Tư và miền tây Gruzia, và bãi bỏ các khoản cống nạp trước đây cho người Sassanid.

Cai trị

Cuộc nổi loạn của Vistahm
Sau khi giành được thắng lợi, Khosrau đã ban thưởng cho những người cậu của mình các tước vị cao: Vinduyih trở thành quan coi quốc khố và là vị bộ trưởng thứ nhất và Vistahm được nhận chức spahbed của phía Đông, bao gồm Tabaristan và Khorasan, mà cũng là quê cha đất tổ của gia tộc Ispahbudhan Tuy nhiên, Khosrau đã sớm thay đổi ý định của mình: ông cố gắng tách mình khỏi những kẻ đã sát hại vua cha, nhà vua quyết định xử tử những người cậu của ông. Truyền thống ngờ vực những vị quan có quá nhiều quyền lực của các vị vua Sassanid và sự bực bội cá nhân của Khosrau về thái độ trịch thượng của Vinduyih chắc chắn góp phần vào quyết định này. Vinduyih đã sớm bị xử tử, theo một ghi chép bằng tiếng Syria cổ, ông ta đã bị bắt khi đang cố gắng chạy trốn tới chỗ người em trai của mình ở phía Đông.

Khi tin tức về cái chết của người anh mình truyền đến, Vistahm đã nổi loạn. Theo Dinawari, Vistahm đã gửi thư cho Khosrau để khẳng định quyền kế ngôi của mình thông qua dòng dõi Arsaces: "Ngài không xứng làm vua hơn ta. Đúng ra ta còn xứng đáng hơn vì là hậu duệ của Darius, con của Darius, người đã chiến đấu chống lại Alexandros. Nhà Sassanid các ngài xảo trá giành giật ngôi chủ [nhà Arsaces] và tước đoạt quyền lợi của chúng ta, lại còn bạc đãi chúng ta. Tổ phụ Sasan của các ngài chẳng qua cũng chỉ là một gã thầy tế". Cuộc nổi loạn của Vistahm cũng giống như của Bahram một thời gian ngắn trước đó, đều nhận được sự ủng hộ và lây lan nhanh chóng. Các thế lực quân phiệt địa phương cũng như những tàn dư của quân đội Bahram Chobin trước đó đã lũ lượt kéo đến, đặc biệt là sau khi ông ta cưới em gái của Bahram, Gordiya. Vistahm đã đẩy lùi những cuộc chinh phạt từ những đạo quân trung thành với nhà vua, và ông ta sớm thống trị toàn bộ một phần tư phía đông và phía bắc của vương quốc Ba Tư, một miền đất trải dài từ sông Oxus đến vùng đất Ardabil ở phía tây. Ông ta thậm chí còn tiến hành chinh phạt ở phía đông, tại đó ông ta đã chinh phục hai hoàng tử Hephthalite của vùng Transoxiana, Shaug và Pariowk.Thời điểm Vistahm bắt đầu nổi loạn là không chắc chắn. Từ tiền đúc của ông ta, chúng ta biết được rằng cuộc nổi loạn của ông ta kéo dài trong bảy năm. Niên đại thường được chấp nhận là vào khoảng từ năm 590-596, nhưng một số học giả như JD Howard-Johnston và P. Pourshariati cho rằng cuộc nổi loạn diễn ra muộn hơn, vào khoảng tháng 5 năm 594, trùng với cuộc khởi nghĩa của người Armenia là Vahewuni.

Ngay khi Vistahm bắt đầu đe dọa Media, Khosrau đã phái nhiều đội quân chống lại người cậu mình, nhưng không giành được thắng lợi quyết định: Vistahm và những người theo ông ta rút lui đến khu vực miền núi của vùng đất Gilan, trong khi một số đội quân người Armenia trong quân đội hoàng gia đã nổi loạn và đào ngũ sang chỗ Vistahm. Cuối cùng, Khosrau đã ra lệnh triệu tập viên tướng người Armenia Smbat Bagratuni, ông ta sau đó đã giao chiến với Vistahm gần Qumis. Trong khi trận đánh đang diễn ra, Vistahm đã bị ám sát bởi Pariowk do sự xúi giục của Khosrau (hoặc, theo một ghi chép thay thế, bởi người vợ Gordiya). Tuy nhiên, quân đội của Vistahm đã cố gắng để đẩy lùi quân đội hoàng gia tại Qumis, và phải tới khi Smbat tiến hành một cuộc viễn chinh khác vào năm tới thì cuối cùng cuộc nổi loạn này mới kết thúc.

Âm nhạc dưới triều đại của Khosrau II
Triều đại của Khosrau II đã được coi là một thời kỳ hoàng kim cho âm nhạc. Trước Khosrau II đã có rất nhiều vị vua Sassanid khác cho thấy quan tâm đặc biệt đối với âm nhạc, như Khosrau I, Bahram Gur, và thậm chí Ardashir I. Những nhạc sĩ đáng chú ý dưới triều đại của Khosrau II là Barbad, Bamshad, Sarkash, và Nagisa.

Chính sách tôn giáo
Khosrau II đã cưới Shirin, một phụ nữ theo Ki Tô giáo, và con trai của bà với ông, Mardanshah, là người mà ông mong muốn kế vị mình sau này. Mối quan hệ của Khosrau với Kitô giáo đã thực sự phức tạp: Shirin, vợ của ông là tín đồ Kitô giáo, và viên quan coi quốc khố của ông, Yazdin, cũng như vậy Trong suốt triều đại của ông, đã liên tục có xung đột giữa phe theo Nhất tính thuyết và phe theo học thuyết Nestor trong Ki Tô giáo. Khosrau ủng hộ Nhất tính thuyết, và ra lệnh cho tất cả các thần dân của mình phải theo học thuyết này, có lẽ do ảnh hưởng từ Shirin và viên thầy thuốc hoàng gia Gabriel của Sinjar, cả hai đều ủng hộ học thuyết này. Khosrau cũng ban tặng tiền bạc hoặc quà tặng cho các nhà thờ Kitô giáo. Chính sách khoan dung của Khosrau đối với Kitô giáo và tình hữu nghị với các tín đồ Ki tô giáo Đông La Mã thậm chí còn khiến cho một số nhà văn Armenia nghĩ rằng Khosrau là một tín đồ Kitô.Chính sách khoan dung này của ông đối với các tín đồ Kitô (tuy nhiên có lẽ là do động cơ chính trị) khiến ông không được lòng các tu sĩ Hỏa giáo, và cũng giúp cho Kitô giáo được truyền bá rộng rãi khắp đế quốc Sassanid.

Tuy nhiên, Khosrau cũng dành sự quan tâm cho Hỏa giáo, và ông đã cho xây dựng nhiều đền thờ lửa khác nhau. Nhưng điều này không giúp được nhiều cho các đền thờ Hỏa giáo, và đã gây ra sự suy thoái nặng nề dưới sự trị vì của Khosrau, trong đó mà theo lời của Richard N. Frye, "đã được ghi nhận vì sự sùng bái của nó dành cho sự xa hoa hơn là dành sự tận tụy cho việc suy ngẫm."

Phế truất vua Lakhmid
Năm 600, Khosrau II đã hành quyết Al-Nu'man III, vua của người Lakhmid ở Al-Hira, có lẽ vì vị vua Ả Rập này từ chố gả con gái của mình cho vị vua Ba Tư và gây ra sự xúc phạm đối với phụ nữ Ba Tư. Sau đó chính quyền trung ương đã nắm quyền kiểm soát toàn bộ biên giới sa mạc phía tây, và nhà nước đệm của người Lakhmid đã sụp đổ. Điều này cuối cùng tạo điều kiện cho cuộc xâm lược và chinh phục miền nam Iraq của các Caliph Hồi giáo, chưa đầy một thập kỷ sau cái chết của Khosrau.

Xâm lược đế quốc Đông La Mã

Về giai đoạn đầu triều đại của mình, Khosrau II đã có quan hệ tốt với Đông La Mã. Tuy nhiên, vào năm 602, tướng Phocas (602-610) giết Mauricius cướp ngôi. Khosrau nhân cơ hội đó tiến hành một cuộc chiến tranh chống lại Constantinopolis: bề ngoài là để trả thù cho cái chết của Mauricius, nhưng mục tiêu của ông rõ ràng bao gồm việc sáp nhập càng nhiều lãnh thổ của Đông La Mã càng tốt.Khosrau II, cùng với Shahrbaraz và các tướng lĩnh tài năng khác của mình, nhanh chóng chiếm Dara và Edessa vào năm 604, và chiếm lại các lãnh thổ bị mất ở phía bắc, khiến cho biên giới Ba Tư-La Mã quay trở về thời điểm năm 591 trước khi Khosrau trao lại những vùng lãnh thổ này cho Mauricius nhằm đổi lấy viện trợ quân sự chống lại Bahram Chobin. Sau khi khôi phục lại những vùng lãnh thổ bị mất, Khosrau rút khỏi chiến trường và trao lại quyền chỉ huy mặt trận cho các tướng Shahrbaraz và Shahin Vahmanzadegan. Quân đội Sassanid sau đó xâm chiếm và cướp bóc Syria cùng Tiểu Á, và vào năm 608, họ tiến vào Chalcedon.

Năm 610, Heraclius, một người Armenia đã nổi dậy chống lại Phocas và giết chết ông ta, rồi tự xưng làm hoàng đế. Sau đó, ông ta đã cố gắng để đàm phán hòa bình với Khosrau II bằng cách phái các sứ thần tới triều đình của ông. Tuy nhiên, Khorsau từ chối đề nghị của họ và nói:"Vương quốc đó thuộc về ta, và ta sẽ tấn phong cho con trai Maurice, Theodosius, làm hoàng đế [như với Heraclius], ông ta đã đến và nắm lấy quyền cai trị mà không được chúng ta cho phép và lúc này đây lại đề nghị dâng tặng kho báu của chúng ta làm quà tặng. Nhưng ta sẽ không dừng lại cho đến khi ta bắt được hắn trong tay mình. "Khosrau sau đó đã ra lệnh xử tử các sứ thần.

Vào năm 613 và 614, tướng Shahrbaraz đã bao vây và đánh chiếm được thành Damascus và Jerusalem, ông ta còn đem theo cây Thập Tự Thánh trở về trong lễ diễu hành mừng chiến công của mình. Ngay sau đó, Shahin tiến quân qua Anatolia, đánh bại nhiều đạo quân Đông La Mã; ông ta còn chinh phục Ai Cập vào năm 618. Người La Mã đã không thể tạo nên một sự kháng cự nào đáng kể, bởi vì họ bị chia rẽ bởi những bất đồng nội bộ, và bởi sức ép từ người Avar và người Slavơ vốn đang xâm lược đế quốc từ phía bên kia sông Danube.

Cuộc xâm lược của người Turk-Hephthalite
Vào khoảng năm 606/607, Khosrau triệu tập tướng Smbat IV Bagratuni từ vùng đất Armenia thuộc Ba Tư và phái ông tới Iran để đẩy lui những người Turk-Hephthalites, họ đã cướp bóc xa tới tận Spahan ở miền trung Iran. Smbat, với sự trợ giúp của một hoàng tử Ba Tư tên là Datoyean, đã đẩy lùi những người Turk-Hephthalites khỏi Ba Tư, và tàn phá vùng đất họ ở miền đông Khorasan, tại đây Smbat được cho là đã giết chết vị vua của họ trong một trận đơn đấu. Khosrau sau đó đã ban cho Smbat tước hiệu kính cẩn Khosrow Shun ("Sự hân hoan hoặc sự hài lòng của Khosrow"), trong khi người con trai của ông ta Varaztirots II Bagratuni được nhận tên gọi kính cẩn Javitean Khosrow ("Sự bất diệt của Khosrau").

Sebeos đã mô tả sự kiện này như sau:

Chiến bại trước đế quốc Đông La Mã
Năm 622, Hoàng đế Đông La Mã Heraclius đã xây dựng được một đạo quân hùng mạnh để có thể đưa ra chiến trường. Năm 624, ông ta tiến vào miền bắc Atropatene, tại đây ông được chào đón bởi Farrukh Hormizd và Rostam Farrokhzad, những người đã nổi loạn chống lại Khosrau. Heraclius sau đó bắt đầu cướp phá một số thành phố và đền thờ, trong đó có đền thờ Adur Gushnasp.

Vài năm sau đó, năm 626, ông ta đánh chiếm Lazistan (Colchis). Tới cuối năm, Shahrbaraz đã tiến quân đến Chalcedon trên eo biển Bosphoros và ông ta đã cố gắng nhằm đánh chiếm Constantinople với sự giúp đỡ từ đồng minh Avar của người Ba Tư. Tuy nhiên động thái này đã không thành, quân đội của ông ta đã bị đánh bại, và buộc phải rút lui khỏi Anatolia sau đó vào năm 628.

Sau cuộc xâm lược của người Khazar vào Transcaucasia trong năm 627, Heraclius đã đánh bại quân Ba Tư tại Trận Nineveh và tiến về Ctesiphon. Khosrau II đã phải bỏ chạy khỏi nơi cư ngụ ưa thích của mình, Dastagird (gần Ctesiphon), mà không có một chút kháng cự nào. Heraclius sau đó chiếm Dastagird và cướp phá nó.

Mất ngôi và qua đời
Sau khi Dastagird thất thủ, con trai của Khosrau, Kavadh, đã được các gia tộc phong kiến của đế quốc Sassanid giải thoát, những gia tộc này bao gồm: gia tộc Ispahbudhan đại diện là viên spahbed Farrukh Hormizd và hai con trai của ông ta Rostam Farrokhzad và Farrukhzad. Shahrbaraz từ gia tộc Mihran, phe Armenia đại diện bởi Varaztirots II Bagratuni, và cuối cùng là Kanadbak của gia tộc Kanārangīyān. Vào ngày 25 tháng Hai, Kavadh cùng với Aspad Gushnasp, đã đánh chiếm Ctesiphon và tống giam Khosrau II. Kavadh II sau đó tuyên bố mình là vua của đế chế Sásanid, và ra lệnh cho Piruz Khosrow hành quyết tất cả các anh em trai của mình, trong đó có cả Mardanshah, người con mà Khosrau II yêu quý. Ba ngày sau, Kavadh đã ra lệnh Mihr Hormozd xử tử người cha của mình (một số ghi chép cho rằng ông đã bị bắn chết từ từ bằng cung tên ). Với sự ủng hộ của các nhà quý tộc Ba Tư, Kavadh sau đó đã lập lại hòa bình với hoàng đế Đông La Mã Heraclius, đổi lại La Mã được nhận lại tất cả các vùng lãnh thổ bị mất của họ, tù binh, một khoản bồi thường chiến phí, cùng với cây Thập Tự Thánh và các thánh tích khác đã đoạt mất khỏi Jerusalem vào năm 614. Heraclius sau đó trở về Constantinople trong chiến thắng, trong khi đế quốc Sassanid rơi vào tình trạng hỗn loạn.

Lá thư của Muhammad gửi Khosrau
Theo huyền sử Hồi giáo, khi Khosrau II (tiếng Ả Rập: كسرى) làm vua Ba Tư, ngôn sứ Muhammad đã sai đệ tử Abdullah ibn Hudhafah như-Sahmi mang thư sang dụ Khosrau nghe thuyết giáo về đạo Hồi Lá thư này được các sử gia Hồi giáo truyền lại như sau:

{{quote|"Nhân danh Thượng đế, từ bi và khoan dung.

Từ Muhammad, ngôn sứ của Thượng đế, đến đại đế Kisra của Iran. Sự an bình sẽ đến với những ai tìm kiếm sự thật và bày tỏ niềm tin vào Thượng đế và ngôn sứ của Ngài và làm chứng rằng không có vị thần nào khác ngoài Thượng đế và ngoài Ngài ra không còn ai khác, và những ai tin rằng Muhammad là tôi tớ và là ngôn sứ của Ngài. Dưới sự chỉ huy của Thượng đế, tôi mời ngài đến với Người. Người đã sai tôi dẫn dắt tất cả mọi người để tôi có thể cảnh báo cho họ tất cả những cơn thịnh nộ của Ngài và có thể giao cho những người vô thần này một tối hậu thư. Hãy tuân theo đạo Hồi để ngài có thể vẫn được bình an. Và nếu ngài từ chối chấp nhận đạo Hồi, ngài sẽ phải chịu trách nhiệm cho những tội lỗi của Magi."Tabaqat-i Kubra, vol. I, page 360; Tarikh-i Tabari, vol. II, pp. 295, 296; Tarikh-i Kamil, vol. II, page 81 and Biharul Anwar, vol. XX, page 389}}

Khosrau II đã xé bức thư của Muhammed và ra lệnh cho Badhan, chư hầu của ông ở Yemen, phải phái hai người dũng cảm tới đó nhằm xác định, bắt và đưa người đàn ông này từ Hijaz (Muhammad) tới chỗ ông. Trong khi đó, sau khi quay trở lại Madinah, Abdullah nói với Muhammad cách Khosrau đã xé bức thư của ông để miếng và Muhammad sau đó đã cảnh báo trước về sự suy vong của Khosrau II.

Gia đình
Khosrau là con trai của vua Hormizd IV, với một phụ nữ quý tộc vô danh xuất thân từ gia tộc Ispahbudhan, bà còn là em gái của Vistahm và Vinduyih. Khosrau cũng đã có hai người anh em họ xuất thân từ gia tộc Ispahbudhan có tên là Mah-Adhur Gushnasp và Narsi.Ông còn có một người anh rể tên là Hormuzan, một nhà quý tộc Sassanid đến từ một trong bảy gia tộc Parthia, người sau này đã chiến đấu chống lại người Ả Rập trong cuộc xâm lược Ba Tư của người Hồi giáo.

Khosrau đã kết hôn ba lần: đầu tiên với Maria, người con gái của hoàng đế Đông La Mã Maurice, bà đã sinh cho ông người con trai Kavadh II. Sau đó là Gordiya, em gái của Bahram Chobin, người đã sinh cho ông Javanshir. Sau đó, là Shirin, người đã sinh cho ông Mardanshah. Khosrau cũng có những người con khác mà được đặt tên là: Borandukht, Azarmidokht, Shahryar và Farrukhzad Khosrau V. Tất cả những người này ngoại trừ Shahryar sau này đều trở thành vua của Ba Tư trong cuộc nội chiến từ năm 628 - năm 632. Khosrau còn có một người em tên là Kavadh và một em gái tên là Mirhran, bà đã cưới viên spahbed của nhà Sassanid tên là Shahrbaraz, và sau đó sinh cho ông ta người con trai tên là Shapur-i Shahrvaraz, trong khi Kavadh đã cưới một người phụ nữ không rõ tên tuổi, người đã sinh cho ông ta người con trai tên là Khosrau III.
Gia phả

Chú giải

Tham khảo
Đế chế Sassanid
 Edward Walford, translator, The Ecclesiastical History of Evagrius: A History of the Church from AD 431 to AD 594'', 1846. Reprinted 2008. Evolution Publishing, ISBN 978-1-889758-88-6.  — a primary source containing detailed information about the early reign of Khosrau II and his relationship with the Romans.

 Daryaee, Touraj. Sasanian Iran: the Portrait of a Late Antique Empire, Costa Mesa: Mazda Publishers, 2008.

Vua nhà Sasan
Vua bị ám sát
Sinh năm 590
Mất năm 628
Lịch sử Iran
Sinh thập niên 570


title: Tương ưng Bộ

text:
Kinh Tương Ưng Bộ (Samyutta Nikàya) là bộ kinh thứ ba trong kinh tạng Pàli (Trường bộ, Trung bộ, Tương Ưng bộ, Tăng Chi bộ, và Tiểu bộ).

Giới thiệu
Bộ kinh này là một tập hợp các bài kinh dài ngắn không đều, nhưng đa số là các bài kinh ngắn, được sắp xếp và kết nhóm theo từng loại chủ đề, gọi là Tương Ưng (Samyutta). Có tất cả là 56 Tương Ưng được bố trí vào 5 tập, gọi là 5 Thiên (Vagga):

1. Thiên Có Kệ (Sagàthàvagga Samyuttapàli): 11 Tương Ưng
2. Thiên Nhân Duyên (Nidànavagga Samyuttapàli): 10 Tương Ưng
3. Thiên Uẩn (Khandavagga Samyuttapàli): 13 Tương Ưng
4. Thiên Sáu Xứ (Salàyatanavagga Samyuttapàli): 10 Tương Ưng
5. Thiên Đại Phẩm (Mahàvagga Samyuttapàli): 12 Tương Ưng

Bộ kinh đã được Hòa thượng Thích Minh Châu dịch sang Việt ngữ và Thiền viện Vạn Hạnh phát hành trong đầu thập niên 1980. Sau đó, trong chương trình phiên dịch và ấn hành Đại tạng kinh Việt Nam, bộ kinh được tái bản năm 1993 và đánh số thứ tự từ 12 đến 16.

Trong hệ A-hàm của Hán tạng, bộ kinh tương ứng là Tạp A-hàm, đã được Hòa thượng Thích Thiện Siêu và Hòa thượng Thích Thanh Từ dịch và ấn hành năm 1993, Đại tạng kinh Việt Nam số 17 đến 20.

Mục lục kinh

Tập 1: Thiên Có Kệ

[01] Chương Một: Tương Ưng Chư Thiên
[02] Chương Hai: Tương Ưng Thiên Tử
[03] Chương Ba: Tương Ưng Kosala
[04] Chương Bốn: Tương Ưng Ác Ma
[05] Chương Năm: Tương Ưng Tỷ Kheo Ni
[06] Chương Sáu: Tương Ưng Phạm ThiênII Devadatta
[07] Chương Bảy: Tương Ưng Bà La Môn
[08] Chương Tám: Tương Ưng Trưởng Lão Vangisa
[09] Chương Chín: Tương Ưng Rừng
[10] Chương Mười: Tương Ưng Dạ Xoa
[11] Chương Mười một: Tương Ưng Sakka

Tập 2: Thiên Nhân Duyên

[12] Chương Một: Tương Ưng Nhân Duyên
[13] Chương Hai: Tương Ưng Minh Kiến
[14] Chương Ba: Tương Ưng Giới
[15] Chương Bốn: Tương Ưng Vô Thỉ
[16] Chương Năm: Tương Ưng Kassapa
[17] Chương Sáu: Tương Ưng Lợi Ích Đắc Cung Kính
[18] Chương Bảy: Tương Ưng Rahula
[19] Chương Tám: Tương Ưng Lakkhana
[20] Chương Chín: Tương Ưng Thí Dụ *
[21] Chương Mười: Tương Ưng Tỷ Kheo

Tập 3: Thiên Uẩn

[22] Chương Một: Tương Ưng Uẩn
[23] Chương Hai: Phẩm Tương Ưng Radha
[24] Chương Ba: Tương Ưng Kiến
[25] Chương Bốn: Tương Ưng Nhập
[26] Chương Năm: Tương Ưng Sanh
[27] Chương Sáu: Tương Ưng Phiền Não
[28]Chương Bảy: Tương Ưng Sàriputta
[29] Chương Tám: Tương Ưng Loài Rồng
[30] Chương Chín: Tương Ưng Kim Xí Điểu
[31] Chương Mười: Tương Ưng Càn-Thát-Bà
[32] Chương Mười Một: Tương Ưng Thần Mây
[33] Chương Mười Hai: Tương Ưng Vacchagota
[34] Chương Mười Ba: Tương Ưng Thiền

Tập 4: Thiên Sáu Xứ

[35] Chương Một: Tương Ưng Sáu Xứ
[36] Chương Hai - Tương Ưng Thọ
[37] Chương Ba: Tương Ưng Nữ Nhân
[38] Chương Bốn: Tương Ưng Jambukhàdaka
[39] Chương Năm: Tương Ưng Sàmandaka
[40] Chương Sáu: Tương Ưng Moggalàna
[41] Chương Bảy: Tương Ưng Tâm
[42] Chương Tám: Tương Ưng Thôn Trưởng
[43] Chương Chín: Tương Ưng Vô Vi
[44] Chương Mười: Tương Ưng Không Thuyết

Tập 5: Thiên Đại Phẩm

[45] Chương Một: Tương Ưng Đạo
[46] Chương Hai: Tương Ưng Giác Chi
[47] Chương Ba: Tương Ưng Niệm Xứ
[48] Chương Bốn: Tương Ưng Căn
[49] Chương Năm: Tương Ưng Chánh Cần
[50] Chương Sáu: Tương Ưng Lực
[51] Chương Bảy: Tương Ưng Như Ý Túc
[52] Chương Tám: Tương Ưng Anuruddha
[53] Chương Chín: Tương Ưng Thiền
[54] Chương Mười: Tương Ưng Hơi Thở Vô, Hơi Thở Ra
[55] Chương Mười Một: Tương Ưng Dự Lưu
[56] Chương Mười Hai: Tương Ưng Sự Thật

Chú thích
Nikàya:

1.Trường bộ kinh Dìgha-Nikàya).

2.Trung bộ kinh (Majhima-Nikàya).

3.Tương Ưng Bộ kinh (Samyutta-Nikàya).

4.Tăng chi bộ kinh(Angttara-Nikàya).

5.Tiểu bộ kinh (Khuddaka-Nikàya).

Tham khảo

S
Kinh điển hệ Pali


title: Trọng Tương vấn Hán

text:
Trọng Tương vấn Hán (仲襄問漢) là một tác phẩm văn học nói theo thuyết tiền căn báo hậu kiếp hay luân hồi quả báo kể từ thời Hán Sở tranh hùng cho đến cuối đời nhà Hán – Tam Quốc, Trung Quốc chia thành ba nước.

Bản dịch
Đến nay không thấy sách nào nói đến tác giả "Trọng Tương Vấn Hán" là ai. Tác phẩm này bao hàm nội dung của truyện Náo âm ti Tư Mã Mạo đoạn ngục trong tác phẩm Dụ thế minh ngôn của Phùng Mộng Long.

Tác giả có một trí tưởng tượng rất phong phú, lại khéo tài liên kết, xếp đặt từ lúc Lưu Bang dựng ra nhà Tây Hán cho đến thời Tam Quốc, thành một câu chuyện luân hồi quả báo, có nhiều tình tiết hữu lý, rất hợp với tín ngưỡng dân gian là thưởng thiện phạt ác, làm người đọc say mê thích thú, tưởng đây là câu chuyện huyền bí có thật.

Truyện "Trọng Tương Vấn Hán" nguyên tác chữ Hán, có dịch ra Việt ngữ theo thể thơ lục bát, được Võ Tế Mỹ, Đặng Ngọc Có và Nguyễn Quới Trai dịch và giữ bản quyền, xuất bản lần thứ nhất tại Sài Gòn, năm 1906.

Tác phẩm "Trọng Tương Vấn Hán" chuyển thể tiếng Việt gồm 920 câu thơ lục bát.

Nội dung tóm tắt
Đời vua Hán Linh Đế, tại quận Thục, Ích châu, có ông Tư Mã Mạo (司馬貌), tự Trọng Tương (重湘), rất thông minh tài giỏi, 8 tuổi đã nổi tiếng thần đồng, nhà nghèo nhưng lại rất hiếu thảo với cha mẹ, có đi lên kinh đô dự khoa thi nhưng bị đánh rớt, khi trở lại quê nhà thì chẳng may cha mẹ đã mất. Trọng Tương lấy làm thương xót lắm, mới cất một cái lều ở kế bên mộ phần của cha mẹ, để ở cư tang thủ hiếu cho đặng 6 năm. Lòng buồn nhớ thương cha mẹ, lại ưu uất vì nỗi học tài thi phận, nên thường than thân trách phận. Trọng Tương thấy phần nhiều trong triều đình là nịnh thần, toan mưu hại kẻ trung lương, khiến dân chịu nhiều oan ức. Trọng Tương lấy làm cảm động, nên làm ra một bài thơ để giải buồn, có ý trách Trời Đất không công bình.

Không ngờ những lời than trách ấy có Du Thần nghe được, báo cáo lên Thượng Thiên. Ngọc Hoàng Thượng đế hạ sắc chỉ cho Diêm Vương. Diêm Vương lĩnh lệnh, sai quỷ sứ bắt hồn Trọng Tương xuống âm phủ, phán rằng:
Như nhà ngươi thông minh biết sự công đoán thì phải xuống Diêm La mà phân xử những án, nội trong 6 giờ cho xong thì Ngọc Hoàng mới xá tội cho ngươi.

Khi đó, Tư Mã Trọng Tương ngồi làm chính tòa thay thế Diêm Vương phân xử các án, trong 6 giờ thì xong hết.

Nội dung xử án của Trọng Tương chính là xét án các nhân vật lịch sử Tây Hán – Đông Hán.

Diễn giải về việc xử án
Trọng Tương thụ án các nhân vật thời Tây Hán và xét xử như sau:

Hàn Tín, có công lớn gồm thâu nước Sở đem về cho Hán Cao Tổ, thế mà không hưởng được lợi lộc gì, lại bị tru di tam tộc, nên qua đời Tam Quốc, tác giả cho đầu kiếp làm Tào Tháo soán ngôi nhà Hán, làm vua một thuở để trả thù: xưa Hán Cao Tổ hiếp bức thế nào thì giờ đây Tào Tháo hiếp bức thế ấy, và trước Lã Hậu giết Hàn Tín, nay Tào Tháo bắt Phục Hậu thắt cổ mà giết lại.

Khoái Triệt, mưu sĩ của Hàn Tín, biết Hán Lưu Bang là người ăn ở không có hậu, nên bày kế cho Hàn Tín giữ vững nước Tề, tách khỏi Lưu Bang, hòa với Hạng Vũ, giữ thế chia ba thiên hạ. Hàn Tín không nghe vì không nỡ phản bội Lưu Bang. Sau, Khoái Triệt tái kiếp làm Khổng Minh Gia Cát Lượng, thực thi kế chia ba thiên hạ theo hình chân vạc và cầm binh đánh cho Tào Tháo chạy dài cho biết tài biết trí của quân sư.

Tiêu Hà hèn nhát, không dám can gián Lã Hậu, lại tòng mưu giết Hàn Tín, nên qua đời Tam Quốc, Tiêu Hà đầu kiếp làm Dương Tu, bị một tô canh gà làm lanh nói toạc, bị Tào Tháo bắt tội tiết lộ cơ mưu, sai chém đầu răn loài lẻo mép, mà cũng là người bạn xấu hèn nhát của kiếp trước.

Bành Việt và Anh Bố là hai tướng tài có công lớn mà chết oan nên cho đầu thai trở lại: Bành Việt làm Lưu Bị, Anh Bố là Tôn Quyền, để sau này cùng với Tào Tháo chia ba thiên hạ, hưởng lộc cả quyền cao.

Đinh Công là tướng nước Sở, vẫn có tiền ân với Lưu Bang, sau bị Lưu Bang giết, cho đầu thai làm Chu Du để phò Tôn Quyền, bị Khổng Minh chọc tức, trào máu chết lúc 36 tuổi.

Hạng Vũ, tính tình cương trực, khí tiết anh hùng, lòng không tà vạy, nên cho đầu thai làm Quan Vũ, trấn nhậm Kinh Châu, khi chết hưởng được hương khói ngàn thu.

Sáu tướng của Hạng Vũ, phản lại Hạng Vũ theo Lưu Bang, cho đầu kiếp làm sáu tướng trấn giữ năm cửa ải của Tào Tháo, bị Quan Vũ phò hai chị dâu vượt 5 ải chém 6 tướng, để răn loại người phản chúa.

Phàn Khoái trung hậu, vũ dũng, ăn thịt tươi uống rượu nguyên bồ, cho đầu thai làm Trương Phi, cũng rượu, cũng mạnh mẽ, cũng nóng tính như lửa không thua gì kiếp trước.

Thích Cơ và con trai là Lưu Ẩn, trước bị Lã Hậu ghen giết chết, nay đầu thai làm Cam Phu nhân và thái tử A Đẩu (Lưu Thiện), hưởng nghiệp nhà Thục Hán.

Kỷ Tín có công thế mạng Lưu Bang, trung nghĩa hơn người, cho đầu thai làm Triệu Vân, một tướng kỳ tài, phò Lưu Bị.

Hạng Bá là chú của Hạng Vũ, nỡ phụ cháu mà theo Lưu Bang, và Ung Xỉ là tôi của Hạng Vũ mà phản Hạng theo Lưu, nên đầu thai: Hạng Bá làm Văn Xú, Ung Xỉ làm Nhan Lương (2 tướng của Viên Thiệu), bị thanh long đao của Quan Vũ (Hạng Vũ) giết chết.

Còn những nhân vật quan trọng khác mà không thấy Trọng Tương xử án như: Đổng Trác, Lã Bố, Vương Doãn, Điêu Thuyền,...

Tóm tắt án do Trọng Tương xử như sau

Tiền căn: Hàn Tín	─	Hậu kiếp:	Tào Tháo.
Tiền căn: Tiêu Hà	─	Hậu kiếp:	Dương Tu.
Tiền căn: Lưu Bang	─	Hậu kiếp:	Hán Hiến Đế.
Tiền căn: Anh Bố	─	Hậu kiếp:	Tôn Quyền.
Tiền căn: Lã Hậu	─	Hậu kiếp:	Phục hậu.
Tiền căn: Bành Việt─	Hậu kiếp:	Lưu Bị.
Tiền căn:Khoái Triệt─	Hậu kiếp:	Gia Cát Lượng.
Tiền căn: Hứa Phụ 	─	Hậu kiếp:	Bàng Thống.
Tiền căn: Phàn Khoái─	Hậu kiếp:	Trương Phi
Tiền căn: Hạng Vũ	─	Hậu kiếp:	Quan Vũ.
Tiền căn: Kỷ Tín	─	Hậu kiếp:	Triệu Vân.
Tiền căn: Thích Cơ	─	Hậu kiếp:	Cam phu nhân.
Tiền căn: Lưu Ẩn	─	Hậu kiếp:	Lưu Thiện.
Tiền căn: Đinh Công─	Hậu kiếp:	Chu Du.
Tiền căn: Hạng Bá	─	Hậu kiếp:	Văn Xú.
Tiền căn: Ung Xỉ	─	Hậu kiếp:	Nhan Lương.
Tiền căn: Dương Quán─	Hậu kiếp:	Biện Hỉ.
Tiền căn: Vương Ế	─	Hậu kiếp:	Vương Trực.
Tiền căn: Hạ Quản	─	Hậu kiếp:	Khổng Tú.
Tiền căn: Lã Đằng	─	Hậu kiếp:	Hàn Phúc.
Tiền căn: Lã Mã Đồng─	Hậu kiếp:	Tần Kỳ.
Tiền căn: Trọng Tương─	Hậu kiếp:	Tư Mã Ý.

Kết cục
Thượng đế thấy Trọng Tương xử án phân minh, bèn phán cho đầu thai vào nhà họ Tư Mã, đặt tên là Tư Mã Ý, hiệu là Trọng Đạt, để ngày sau con cháu của nhà Tư Mã chấm dứt cục diện Tam Quốc, thống nhất Trung Quốc, mở ra nhà Tây Tấn.

Ý nghĩa
Tác giả truyện "Trọng Tương Vấn Hán" đã khéo xếp đặt di chuyển từ Tây Hán đến Tam Quốc thành một đại cuộc luân hồi quả báo.

Truyện Trọng Tương vấn Hán, tuy do trí tưởng tượng đặt ra nhưng có phần giống như thật, với mục đích chỉ rõ sự luân hồi quả báo từ kiếp này sang kiếp khác, có tính cách khuyến thiện phạt ác, không ai tránh khỏi luật Nhân Quả, rất hợp với tín ngưỡng của dân gian nên được truyền tụng.

Xem thêm
Hán Sở tranh hùng
Lưu Bang
Hạng Vũ
Hàn Tín

Tham khảo

Văn học Trung Quốc
Truyện thơ Việt Nam
Thơ lục bát
Tam quốc diễn nghĩa


title: 7657 Jefflarsen

text:
7657 Jefflarsen (1992 HK1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 25 tháng 4 năm 1992 bởi Spacewatch ở Kitt Peak.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 7657 Jefflarsen

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1992


title: Melanotus brevicornis

text:
Melanotus brevicornis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1880.

Chú thích

Tham khảo

Melanotus


title: Nguyễn Minh Cần

text:
Nguyễn Minh Cần (ngày 31 tháng 12 năm 1928 – ngày 13 tháng 5 năm 2016) là nhà hoạt động chính trị, nhà báo, và một trong những nhân vật chính được nhắc đến trong Vụ án Xét lại Chống Đảng. Từ năm 1964, ông tự rời bỏ Đảng, ở lại Liên Xô, đến năm 1987 thì trở thành nhân vật bất đồng chính kiến chống Nhà nước Liên Xô, sau khi Liên Xô tan rã thì ông lại tích cực tham gia việc tuyên truyền chính trị chống Nhà nước Việt Nam cho đến khi qua đời.

Tiểu sử
Nguyễn Minh Cần sinh năm 1928 tại Huế, tham gia Cách mạng tháng Tám, tổ chức và lãnh đạo khởi nghĩa ở Huế và các vùng phụ cận Huế, vào Đảng Cộng sản Đông Dương năm 1946 làm Uỷ viên Thường vụ Thành uỷ Huế.

Từ tháng 11 năm 1946 đến tháng 5 năm 1947, là uỷ viên trong Ban chỉ huy quân sự Khu B của Huế, chiến đấu chống Pháp, bảo vệ thành phố Huế.

Sau khi mặt trận Huế bị vỡ, từ tháng 5 năm 1947 đến đầu năm 1951, ông hoạt động kháng chiến chống Pháp trong vùng địch tạm chiếm tỉnh Thừa Thiên. Tháng 5 năm 1947, ông làm bí thư Huyện uỷ Hương Trà; tháng 4 năm 1949, là tỉnh uỷ viên, sau đó là Ủy viên thường vụ Tỉnh uỷ Thừa Thiên.

Đầu năm 1951, Trung ương điều động ông ra Hà Nội để hoạt động trong thành phố Hà Nội đang bị Pháp chiếm đóng. Tháng 4 năm 1951, ông giữ chức bí thư Quận uỷ Ngoại Thành, sau là thành uỷ viên và uỷ viên thường vụ Thành uỷ Hà Nội, kiêm phó chủ tịch Uỷ ban hành chính thành phố Hà Nội và là chủ nhiệm báo Thủ đô Hà nội đến tháng 6 năm 1962.

Tháng 6 năm 1962, ông được cử đi học ở Trường đảng cao cấp của trung ương đảng cộng sản Liên Xô và đã tốt nghiệp Trường Đảng cao cấp năm 1965.

Tháng 6 năm 1964, ông tự thoát ly Đảng cộng sản khi không chịu về nước và xin cư trú chính trị ở Liên Xô, ông sống tại đó cho đến cuối đời. Ông điện thoại về tuyên bố ly dị người vợ đang ở quê nhà là bí thư đảng ủy Khu Hoàn Kiếm (Hà Nội), ở lại Liên Xô và lấy vợ người Nga, tên Inna Malkhanova. Trong thời gian ở Liên Xô, ông làm nghề biên tập viên và phiên dịch cho Nhà xuất bản Tiến Bộ từ năm 1965 đến khi về hưu năm 1990. Trong 25 năm làm việc cho nhà xuất bản, ông đã dịch, biên tập gần 130 cuốn sách của các nhà văn, nhà báo, nhà chính trị nổi tiếng của Liên Xô và thế giới ra tiếng Việt. Cũng trong thời gian này, ông cùng bà vợ sau là Inna Malkhanova biên soạn bộ từ điển Nga – Việt với 43 ngàn từ, đây là bộ từ điển Nga – Việt lớn nhất và đầy đủ nhất lúc bấy giờ (1977), được tái bản lần 2 và lần 3 (1979; 1987).

Sau khi Đảng Cộng sản Liên Xô bắt đầu thực hành đường lối cải cách "Perestroika", từ năm 1987 đến năm 1993, ông đã cùng với bà Inna Malkhanova tích cực tham gia vào "Phong trào nước Nga dân chủ" hoạt động chống chế độ Xô viết, dẫn đến các biến động chính trị ở Nga hồi tháng 8 năm 1991 làm sụp đổ Nhà nước Liên Xô.

Trong thời gian ở Nga, ông vẫn tích cực tham gia việc tuyên truyền chính trị, là một nhân vật có tư tưởng chống Nhà nước Việt Nam. Giai đoạn 1993 – 1994, với bút danh Trần Minh ông đã làm biên tập viên cho Đài phát thanh "Tiếng nói Tự do từ Mạc Tư Khoa".

Sau khi nghỉ hưu ông đã tích cực viết sách, viết báo, cùng bà vợ biên soạn từ điển. Năm 2007 ra đời bộ từ điển Nga Việt mới với hơn 50 ngàn từ, là bộ tử điển Nga – Việt lớn nhất và đầy đủ nhất hiện nay (05/2016), đây là kết quả lao động của hai ông bà hơn 20 năm nhằm bổ sung cho cuốn từ điển trước đó.

Ông mất tại Moskva lúc 5 giờ sáng ngày 13 tháng 5 năm 2016.

Sách đã xuất bản
Công lý đòi hỏi, Nhà xuất bản Văn Nghệ 1998.
Chuyện nước non, Nhà xuất bản Văn Nghệ 1999.Đảng Cộng sản Việt Nam qua những biến động trong Phong trào Cộng sản Quốc tế, Nhà xuất bản Tuổi Xanh 2001.The Vietnamese Communist Party Through Vicissitudes Of The Communist Internationals, Nhà xuất bản Tuổi Xanh 2004.Từ điển Nga-Việt (đồng tác giả), Nhà xuất bản Tiếng Nga, năm 1977, 1979, 1987.Từ điển Nga-Việt Mới'' (đồng tác giả), Nhà xuất bản Vostok - Zapad (Moskva) và Nhà xuất bản Thế giới (Hà Nội), năm 2007.

Giải thưởng
 Huân chương kháng chiến hạng ba vào lễ kỷ niệm toàn quốc kháng chiến (1956)
 Huân chương kháng chiến hạng nhất của chủ tịch nước VNDCCH (1961)
 Huy chương kỷ niệm 850 năm Moscow - phần thưởng cho những người có công đóng góp to lớn cho sự phát triển của thành phố.

Bài viết
Chuyện dài ra đảng và đa đảng (phần 1) 2013-10-24

Tham khảo

 Từ vụ 'Xét lại chống Đảng' tới Nam tiến
 Phỏng vấn ông Nguyễn Minh Cần về vụ án Nhân văn Giai phẩm

Người Huế
Nhân vật trong Vụ án Xét lại Chống Đảng
Sinh năm 1928
Mất năm 2016
Cựu đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam


title: Anthurium cabuyalense

text:
Anthurium cabuyalense là một loài thực vật thuộc họ Araceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo

 Benavides, G. & Pitman, N. 2003. Anthurium cabuyalense. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Ecuador
C
Thực vật dễ tổn thương