title: Tải nạp

text:
Tải nạp (tiếng Anh: transduction) là quá trình ADN ngoại lai được đưa vào tế bào thông qua vectơ thường là vi-rút.. Đây là một thuật ngữ trong sinh học phân tử và di truyền học vi khuẩn. Trong tiếng Anh, "transduction" dùng để chỉ một đoạn hoặc cả phân tử ADN của tế bào cho chuyển sang tế bào nhận thông qua trung gian. Kết thúc quá trình tải nạp, tế bào nhận sẽ có một đoạn ADN mới gọi là ADN ngoại lai và hiện tượng tái tổ hợp không tương đồng sẽ xảy ra bên trọng tế bào.

Một ví dụ của quá trình tải nạp là sự vận chuyển ADN từ vi khuẩn này sang vi khuẩn khác thông qua vi-rút. Đây cũng là một ví dụ của hiện tượng chuyển gen ngang. Quá trình tải nạp không yêu cầu tiếp xúc vật lý giữa tế bào cho ADN và tế bào nhận ADN như trong quá trình tiếp hợp. Đồng thời, không như biến nạp, quá trình này không bị ảnh hưởng bởi ADNse - enzym phân hủy ADN. Tải nạp là một công cụ phổ biến được các nhà sinh học phân tử sử dụng để đưa một gen ngoại lai vào bộ gen của tế bào chủ (bao gồm cả tế bào vi khuẩn và tế bào động vật có vú) một cách ổn định. Ngoài ra, các nhà sinh học phân tử còn ứng dụng quá trình này nhằm thay đổi cấu trúc di truyền của vi khuẩn để xác định vị trí gen và cho nhiều thí nghiệm di truyền khác.

Lịch sử
Năm 1952, Norton Zinder và Joshua Lederberg từ Đại học Wisconsin-Madison đã khám phá ra hiện tượng tải nạp ở vi khuẩn Salmonella.

Trong chu trình tan và tiềm tan
Quá trình tải nạp xảy ra thông qua chu trình tan hoặc tiềm tan. Trong chu trình tan, khi thể thực khuẩn (vi-rút lây nhiễm vi khuẩn hay bacteriophage hoặc phage) lây nhiễm tế bào vi khuẩn, các thể này sẽ bắt đầu khai thác bộ máy sao chép, phiên mã, và dịch mã của tế bào vi khuẩn chủ để tạo ra các hạt vi rút mới gọi là virion. Các hạt thể thực khuẩn mới sau đó được giải phóng bằng cách ly giải vật chủ. Trong chu trình tiềm tan, nhiễm sắc thể của phage được tích hợp vào nhiễm sắc thể của vi khuẩn, và ADN của phage lúc này sẽ được gọi là prophage. Khi ở dạng này, ADN của phage có thể không hoạt động trong thời gian dài. Nếu prophage được kích thích (ví dụ như bằng tia cực tím), bộ gen của phage sẽ được cắt bỏ khỏi nhiễm sắc thể của vi khuẩn. Sau đó, chu kỳ tan sẽ bắt đầu và dẫn đến sự phân giải của tế bào và giải phóng các virion. Quá trình tải nạp chung cỏ thể xảy ra ở cả hai chu trình, trong khi quá trình tải nạp đặc hiệu chỉ xảy ra khi prophage bị cắt trong chu trình tiềm tan.

Phương pháp vận chuyển thông tin di truyền

Tải nạp vi khuẩn nhờ thể thực khuẩn
Quá trình đóng gói ADN của thực khuẩn thể vào vỏ bọc có độ chính xác thấp. Một số đoạn ADN của vi khuẩn chủ cũng bị đóng gói vào vỏ thực khuẩn thể thay vì bộ gene của nó. Những ARN virus không có khả năng đóng gói ADN nên thường không tạo ra nhầm lẫn trên. Khi ly giải tế bào, những virion bị đóng gói nhầm chứa ADN vi khuẩn có thể được đưa vào một vi khuẩn khác, và như vậy ADN vi khuẩn từ tế bào này đã vô tình được vận chuyển sang tế bào khác. Đoạn ADN này có thể trở thành một phần của nhiễm sắc thể trong tế bào mới, và từ đó được di truyền lại một cách ổn định. Có hai cách mà quá trình này có thể dẫn đến tải nạp.

Tải nạp chung
Tải nạp chung xảy ra khi các đoạn ADN vi khuẩn ngẫu nhiên được đóng gói thành một thể thực khuẩn, và bất kỳ gen nào của tế bào chủ có thể tham gia vào quá trình này. Quá trình này xảy ra khi một phage đang ở trong chu trình tan, cụ thể là tại thời điểm ADN của vi-rút được đóng gói vào trong các đầu của phage. Nếu vi-rút sử dụng cơ chế "đóng gói đầu" (tiếng Anh: headful packaging), vi-rút đó sẽ cố gắng lấp đầy phần đầu bằng các bộ gen. Cụ thể hơn, nếu phần đầu vẫn còn chỗ trống sau khi bộ gen của vi-rút đã được đóng gói xong, các cơ chế đóng gói vi-rút có thể vận chuyển bộ gen của vi khuẩn chủ vào trong phần đầu nhằm lấp đầy bộ phận này. Ngoài ra, quá trình tải nạp chung có thể xảy ra thông qua hiện tượng tái tổ hợp di truyền. Tải nạp chung là một sự quá trình hiếm gặp và xác xuất thành công là 1/11,000 phage.

Các virion chứa một phần ADN của vi khuẩn sau đó có thể truyền sang tế bào vi khuẩn khác khi vi-rút bắt đầu chu trình lây nhiễm mới. Khi ADN của vi khuẩn được đóng gói trong vi-rút được đưa vào tế bào nhận, ba điều có thể xảy ra:

 ADN được tái chế nhằm thay thế các bộ gen trong tế bào nhận.
 Nếu ADN ban đầu là một plasmid, thì ADN sẽ trở lại thành dạng vòng bên trong tế bào mới.
 Nếu ADN khớp với có đoạn tương đồng với vùng trên nhiễm sắc thể của tế bào nhận, thì sẽ trao đổi vật chất ADN tương tự như các hoạt động tái tổ hợp di truyền của vi khuẩn.

Tải nạp đặc hiệu
Tải nạp đặc hiệu là quá trình mà theo đó một gen cụ thể của vi khuẩn được chuyển sang một loại vi khuẩn khác. Những gen nằm liền kề với prophage được chuyển do sai sót trong quá trình cắt bỏ. Sau đó, ADN vi khuẩn đã cắt bỏ cùng với ADN của virus được đóng gói thành một hạt vi-rút mới, hạt này sau đó được vận chuyển đến một vi khuẩn mới khi phage bắt đầu chu trình lây nhiễm. Ở tế bào mới, tùy thuộc vào bản chất của thể thực khuẩn mà các gen từ tế bào cho có thể được tích hợp vào nhiễm sắc thể của tế bào nhận hoặc tồn tại trong tế bào chất. Một ví dụ về quá trình tải nạp đặc hiệu xuất hiện thể thực khuẩn λ của Escherichia coli.

Tải nạp ngang
Tải nạp ngang là quá trình chuyển các đoạn ADN rất dài của vi khuẩn sang vi khuẩn khác. Cho đến nay, hình thức tải nạp này chỉ được mô tả ở Staphylococcus aureus, nhưng nó có thể chuyển nhiều gen hơn và ở tần số cao hơn so với tải nạp chung và đặc hiệu. Trong quá trình tải nạp ngang, prophage bắt đầu sao chép in situ trước khi cắt bỏ trong một quá trình mà sau đó dẫn đến quá trình sao chép ADN của vi khuẩn liền kề. Tiếp theo, quá trình đóng gói thể thực khuẩn đã sao chép bắt đầu vị trí pac (nằm ở khoảng giữa bộ gen của thể thực khuẩn) và các gen của vi khuẩn lân cận xảy ra in situ cho tới khi bộ gen đạt đến 105% kích thước bộ gen của thể thực khuẩn. Việc đóng gói bộ gen liên tiếp sau khi bắt đầu từ vị trí pac giúp cho hàng ngàn base gen của vi khuẩn được đóng gói trong các virion và có thể được vận chuyến sang một tế bào mới. Nếu bộ gen trong các virion chứa đủ thông tin di truyền cho quá trình tái tổ hợp tương đồng, thì đoạn ADN sex được đưa vào nhiễm sắc thể của tế bảo nhận. Do nhiều bản sao của bộ gen của thể thực khuẩn được tạo ra trong quá trình sao chép in situ, một số prophage này sẽ được cắt bỏ bình thường (thay vì được đóng gói in situ), tạo ra các thể thực khuẩn với chu trình lây nhiễm như bình thường.

Tải nạp tế bào động vật có vú nhờ vectơ vi-rút
Tải nạp bằng vectơ vi-rút có thể được sử dụng để chèn hoặc sửa đổi gen trong tế bào động vật có vú. Quá trình này thường được sử dụng như một công cụ trong nghiên cứu cơ bản và được tích cực nghiên cứu như một phương tiện cho liệu pháp gen

Quá trình
Một plasmid chứa các gen mong muốn được vận chuyển sẽ được tạo ra. Các gen này được bao quanh bởi các đoạn gen vi-rút có chức năng giúp protein vi-rút nhận biết để đóng gói bộ gen vi-rút thành các hạt vi-rút. Plasmid này sau đó sẽ được chèn (thường bằng cách truyền nạp) vào tế bào sản xuất cùng với các plasmid khác mang các gen vi-rút cần thiết cho sự hình thành virion. Trong các tế bào sản xuất này, các plasmid mang gen vi-rút sẽ được biểu hiện để tạo ra các protein vi-rút được biểu hiện. Các protein này sau đó liên kết các trình tự trên ADN hoặc ARN (tùy thuộc vào loại vectơ vi-rút) mong muốn vận chuyển để chèn các bộ gen này vào các hạt vi-rút. Vì vấn đề an toàn, không có plasmid nào chứa tất cả các trình tự cần thiết để hình thành vi-rút. Do đó, cần phải truyền nhiều plasmid cùng một lúc để thu được virion. Đồng thời, chỉ có plasmid mang các gen mong muốn được vận chuyển mới chứa các tín hiệu cho phép vật liệu di truyền được đóng gói vào trong virion để không có gen nào giúp mã hóa protein vi-rút được đóng gói. Vi-rút được thu thập từ các tế bào sản xuất này sau đó được cho vào các tế bào động vật có vú để thay đổi gen. Vi-rút chứa gen mong muốn được chuyển có khi ở giai đoạn đầu của quá trình lấy nhiễm có sự tương đồng với sự lây nhiễm của các loại vi-rút tự nhiên. Sau khi lây nhiễm, các gen mong muốn được vận chuyển lúc này sẽ được biểu hiện gen. Trong trường hợp sử dụng vectơ lentivirus/retrovirus, các gen này sẽ được chèn vào bộ gen của tế bào. Vì bộ gen được vận chuyển không mang bất kỳ gen nào của vi-rút, nên việc lây nhiễm này không thể tạo ra vi-rút mới (hoặc nói cách khác là vi-rút thiếu khả năng sao chép).

Một số chất hóa học tăng cường đã được sử dụng để cải thiện hiệu quả quá trình tải nạp như polybrene, protamine sulfate, retronectin, và DEAE Dextran.

Ứng dụng trong y khoa
Liệu pháp gen: Điều trị các bệnh di truyền bằng cách trực tiếp chỉnh sửa các gen đã bị hư hại bên trong bệnh nhân.

Tham khảo

 Biến nạp
 Gen nhảy
 Tái tổ hợp không tương đồng

Nguồn trích dẫn

Sinh học phân tử
Virus học


title: Chitgoppa

text:
Chitgoppa là một thị xã của quận Bidar thuộc bang Karnataka, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Chitgoppa có dân số 24.232 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Chitgoppa có tỷ lệ 60% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 67%, và tỷ lệ cho phái nữ là 53%. Tại Chitgoppa, 16% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thị trấn thuộc huyện Bidar


title: Kurtziella acanthodes

text:
Kurtziella acanthodes là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae, họ ốc cối.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

acanthodes


title: Sannina uroceriformis

text:
The Persimmon Borer (Sannina uroceriformis) là một loài bướm đêm thuộc họ Sesiidae. Nó được tìm thấy dọc theo the Atlantic bờ biển của Bắc Mỹ, từ New Jersey to Florida và westward to Texas, Oklahoma, Missouri, Kansas, Ohio và Indiana.

Sải cánh dài 28–32 mm, con cái hơi nhỏ hơn con đực..

Hình ảnh

Liên kết ngoài
mothphotographersgroup

Chú thích

Tham khảo

Sannina


title: Saint-Pierre-es-Champs

text:
Saint-Pierre-es-Champs là một xã ở tỉnh Oise Hauts-de-France phía bắc Pháp. Xã Saint-Pierre-es-Champs nằm ở khu vực có độ cao trung bình 191 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintpierreeschamps


title: Andrena rusticola

text:
Andrena rusticola là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Warncke mô tả khoa học năm 1975.

Chú thích

Tham khảo

R
Động vật được mô tả năm 1975


title: Lochmaea nepalica

text:
Lochmaea nepalica là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev miêu tả khoa học năm 2005.

Chú thích

Tham khảo

Lochmaea


title: Lasiochila nasuellii

text:
Lasiochila nasuellii là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Gestro miêu tả khoa học năm 1890.

Chú thích

Tham khảo

Lasiochila


title: Hephaestus epirrhinos

text:
The long-nose sooty grunter (Hephaestus epirrhinos) là một loài cá thuộc họ Terapontidae. Nó là loài đặc hữu của Úc.

Nguồn
 Wager, R. 1996. Hephaestus epirrhinos. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 4 tháng 8 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Cá Úc


title: Tillandsia flexuosa

text:
Tillandsia flexuosa là một loài thuộc chi Tillandsia. Đây là loài bản địa của Costa Rica, México, Venezuela và Hoa Kỳ.

Chú thích

Tham khảo

An Annotated Checklist of the Bromeliaceae of Costa Rica truy cập 3 tháng 11 năm 2009
Checklist of Mexican Bromeliaceae with Notes on Species Distribution and Levels of Endemism  truy cập 3 tháng 11 năm 2009
Checklist of Venezuelan Bromeliaceae with Notes on Species Distribution by State and Levels of Endemism truy cập 3 tháng 11 năm 2009
Bromeliaceae of the United States (excluding Puerto Rico and the Virgin Islands) truy cập 30 tháng 10 năm 2009

F
Thực vật Costa Rica
Thực vật México
Thực vật Venezuela
Thực vật Hoa Kỳ
Thực vật Trung Mỹ
Thực vật Florida
Thực vật Nam Mỹ
Thực vật Caribe
Thực vật được mô tả năm 1788


title: Notre-Dame-des-Landes

text:
Notre-Dame-des-Landes là một xã thuộc tỉnh Loire-Atlantique, trong vùng Pays de la Loire ở phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 29-82 mét trên mực nước biển. Theo điều tra dân số năm 2006 của INSEE, xã có dân số 1839 người.

Thị trấn này là nơi được chọn xây sân bay Grand Ouest, thay thế sân bay Nantes Atlantique. Dự án có tổng mức 580 triệu euro đã được duyệt tháng 2 năm 2008, sẽ khởi công xây dựng năm 2012 và hoàn thành năm 2015.

Tham khảo

Notredamedeslandes


title: Bức tường Đại Tây Dương

text:
Bức tường Đại Tây Dương (tiếng Đức: Atlantikwall) là một tuyến phòng thủ quân sự to và rộng do quân đội Đức Quốc xã xây dựng dọc bờ biển Đại Tây Dương phía tây châu Âu trong những năm 1942 - 1944 thời Thế chiến thứ hai để phòng chống lại quân Đồng Minh từ Anh kéo sang đổ bộ xâm chiếm châu Âu. Toàn tuyến phòng thủ này dài khoảng 2685 km từ phía bắc bán đảo Scandinavi tới nước Pháp với hàng vạn lô cốt và khoảng 6 triệu quả mìn.

Fritz Todt là người từng thiết kế Tuyến phòng thủ Siegfried dọc biên giới Pháp - Đức được cử làm chỉ huy thiết kế và củng cố Atlantikwall. Hàng ngàn người bị cưỡng bách lao động xây dựng các lô cốt, boong ke và các công trình phòng thủ dọc bờ biển Manche trên đất Hà Lan, Bỉ, Pháp.

Đầu năm 1944, thống chế Đức Quốc xã Erwin Rommel được đưa sang giúp kế hoạch tăng cường Atlantikwall. Ông nhận thấy thiết bị hoàn toàn không đủ vững chắc, và lập tức huy động củng cố thêm nhiều chỗ cho tường phòng thủ này. Trong vài tháng Rommel cho xây thêm một loạt những lô cốt bê tông dọc bờ biển, nhiều cái nằm sâu vào phía trong đất liền để chứa lính, súng lớn, súng máy, súng chống tăng, v.v....Đồng thời, ông cho đặt mìn và dựng cọc chống tàu chiến ngầm bên ngoài bãi biển. Mục đích của các cọc ngày là làm vỡ tàu đổ bộ, không cho quân Đồng Minh tràn tới bãi.

Cho đến khi quân Đồng Minh đổ bộ vào Normandie vào ngày 6 tháng 6 năm 1944, quân Đức đã đặt 6 triệu mìn tại miền bắc đất Pháp, nhiều ụ súng pháo dọc các tuyến giao thông từ bờ biển vào đất liền. Tại những bãi đất trống có thể dùng để đáp loại máy bay lượn, Rommel cho dựng những cọc cao và nhọn, gây khó khăn cho không quân Đồng Minh (lính Đồng Minh gọi là măng tây non của Rommel). Những dòng sông cạn cũng bị làm lụt để ngăn cản cuộc hành quân của Đồng Minh.

Pháo đài
Nhiều cảng được hợp nhất vào Bức tường Đại Tây Dương.Hitler đã ra lệnh cho tất cả các vị trí tại Bức tường Đại Tây Dương chiến đấu đến cùng.

Bảo Vệ

Tại Pháp
Nhiều công ty xây dựng của Pháp được hưởng lợi từ việc giúp xây dựng Bức tường Đại Tây Dương.Các công ty này không bị phạt sau thế chiến 2

Sau chiến tranh, có rất ít sự quan tâm đến việc bảo tồn Bức tường Đại Tây Dương do những ký ức liên quan đến Vùng chiếm đóng của Đức Quốc xã.

Tại những nơi khác
Mặc dù Bức tường Đại Tây Dương chưa hoàn thành đầy đủ, nhiều boongke vẫn tồn tại.

Tham khảo

Liên kết ngoài
The defences of the Atlantikwall at Omaha Beach
Atlantikwall.net
The Atlantikwall in Denmark
Bunkertypes, maps, museums and others
The Atlantic Wall Linear Museum
Britannica Online
Museumscenter Hanstholm
Fortress Alderney
Bunker Pictures: Pictures, locations, information about bunkers from WW2 and The Atlantikwall
Information site about the Atlantikwall in the Netherlands, Haagse Bunker Ploeg
Atlantikwall Museum Noordwijk, Site about the Atlantikwall Museum Noordwijk in the Netherlands
Information about the open air museum in Ostend, Belgium.
Bunkertju's Atlantikwall Site: Bunkers in the Atlantikwall
Atlantikwall Museum Noordwijk
Places of interest for the war tourist along Hitlers Atlantic Wall in Denmark and Norway (English)
Fortifications in Denmark and Europe through a thousand years (Danish)

Mặt trận phía Tây (Thế chiến thứ hai)


title: 12439 Okasaki

text:
12439 Okasaki (1996 CA3) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 15 tháng 2 năm 1996 bởi T. Okuni ở Nanyo.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 12439 Okasaki

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1996


title: San Gregorio d'Ippona

text:
San Gregorio d'Ippona () là một đô thị ở tỉnh Vibo Valentia trong vùng Calabria, có cự ly khoảng 50 km về phía tây namcủa Catanzaro và khoảng 2 km về phía đông nam của Vibo Valentia. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 2.278 người và diện tích là 12.4 km².

San Gregorio d'Ippona giáp các đô thị: Francica, Jonadi, San Costantino Calabro, và Vibo Valentia.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Vibo Valentia


title: Begonia preussii

text:
Begonia preussii là một loài thực vật thuộc họ Begoniaceae. Loài này có ở Cameroon, Guinea Xích Đạo, và Nigeria. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo

 Cheek, M. 2004. Begonia preussii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

P
Thực vật dễ tổn thương


title: Họ Hoa môi

text:
Họ Hoa môi (danh pháp khoa học: Lamiaceae), còn được gọi bằng nhiều tên khác như họ Húng, họ Bạc hà v.v, là một họ thực vật có hoa. Nó từng được coi là có họ hàng gần với họ Verbenaceae nhưng một số nghiên cứu phát sinh loài gần đây đã chỉ ra rằng một loạt các chi được phân loại trong họ Verbenaceae thực chất là thuộc về họ Lamiaceae, trong khi các chi cốt lõi của họ Verbenaceae thì không có quan hệ họ hàng gần với Lamiaceae mà là có quan hệ họ hàng gần hơn với các thành viên khác của bộ Lamiales. Họ Lamiaceae mở rộng chứa từ khoảng 233 tới 263 tới 236 chi và khoảng 6.900 tới 7.173 loài.

Các loài thực vật trong họ này nói chung có hương thơm trong mọi phần của cây và bao gồm nhiều loài cây thân thảo được sử dụng rộng rãi trong ẩm thực, như húng quế, bạc hà, hương thảo, xô thơm, oải hương, tía tô, hương nhu tía. Một số loài là cây bụi hay cây gỗ, hiếm gặp hơn là các dạng dây leo. Nhiều loài được gieo trồng rộng rãi, không chỉ vì hương thơm của chúng mà còn vì dễ gieo trồng: chúng thuộc về các loài thực vật dễ nhân giống nhất bằng các cành giâm. Bên cạnh những loài lấy lá để ăn, làm gia vị còn một số loài được trồng làm cảnh, như húng chanh. Một số loài khác được trồng vì mục đích lấy hạt (chứ không phải lá) làm thực phẩm, như hạt cây chia.

Tên gọi nguyên gốc của họ này là Labiatae, do hoa của chúng thông thường có các cánh hoa hợp thành môi trên và môi dưới. Tên gọi này hiện nay vẫn là hợp lệ, nhưng phần lớn các nhà thực vật học hiện tại thích sử dụng tên gọi "Lamiaceae" hơn khi nói về họ này.

Các lá của chúng mọc chéo chữ thập, nghĩa là lá sau mọc vuông góc với lá trước, hay mọc vòng.

Thân cây nói chung có tiết diện hình vuông, nhưng điều này không phải bắt buộc ở tất cả các loài cũng như tiết diện kiểu này cũng có thể xuất hiện ở các họ thực vật khác.

Hoa của chúng đối xứng hai bên với 5 cánh hoa hợp, 5 lá đài hợp. Chúng thường là lưỡng tính và mọc vòng (cụm hoa trông giống như một vòng hoa nhưng thực tế bao gồm 2 cụm chụm lại).

Các chi
Các chi trong họ mở rộng:

Các phân họ
Vào năm 2004, họ Lamiaceae được chia thành 7 phân họ với 10 chi độc lập. Mười chi độc lập gồm: Tectona, Callicarpa, Hymenopyramis, Petraeovitex, Peronema, Garrettia, Cymaria, Acrymia, Holocheila và Ombrocharis. Các phân họ gồm Symphorematoideae, Viticoideae, Ajugoideae, Prostantheroideae, Nepetoideae, Scutellarioideae và Lamioideae. Phân họ Viticoideae được xác định là không đơn ngành. Hai phân họ Prostantheroideae và Nepetoideae được phân chia tiếp thành các tông.

Phân loại Cantino (1992):
 Ajugoideae
 Chloanthoideae
 Lamioideae
 Nepetoideae
 Scutellarioideae
 Teucrioideae
 Viticoideae
 Pogostemoideae

Phân loại Angiosperm Phylogeny Website (2010):
 Ajugoideae
 Lamioideae
 Nepetoideae
 Prostantheroideae
 Scutellarioideae
 Symphorematoideae
 Viticoideae

Phân loại NCBI (2010):
 Lamioideae
 Nepetoideae
 Pogostemonoideae
 Prostantheroideae
 Scutellarioideae
 Symphorematoideae
 Teucrioideae
 Viticoideae

Cây phát sinh chủng loài

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 Lamiaceae  trong L. Watson và M.J. Dallwitz (1992 trở đi). The families of flowering plants: descriptions, illustrations, identification, information retrieval.  http://delta-intkey.com
 Hình ảnh họ Lamiaceae
 Lamiaceae  Hoa tại Israel


title: Oiketicus kirbyi

text:
Oiketicus kirbyi là một loài bướm đêm thuộc họ Psychidae. Nó được tìm thấy ở vùng đất thấp từ Argentina to México và quần đảo Caribbea.
Con cái không có cánh.

Ấu trùng ăn nhiều loài cây khác nhau, bao gồm Musa, Theobroma cacao, Elaeis guineensis, Bactris gasipaes, Cocos nucifera, Citrus, Tectona grandis, Eucalyptus, Eryobothria japonica và Terminalia catappa. Nó đã từng là loài gây hại nghiêm trọng đối với các đồn điền trồng chuối ở bờ biển Đại Tây Dương của Costa Rica từ năm 1962-1964.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
Species info
Species info at treknature.com

Oiketicus


title: Tipula dictyophora

text:
Tipula dictyophora là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Hyposmocoma endryas

text:
Hyposmocoma endryas là một loài bướm đêm thuộc họ Cosmopterigidae. Nó là loài đặc hữu của Oahu. Loài địa phương ở núi Koolau.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Insects of Hawaii. Volume 9, Microlepidoptera

Hyposmocoma
Loài đặc hữu của Hawaii


title: 22598 Francespearl

text:
22598 Francespearl (1998 HO117) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 23 tháng 4 năm 1998 bởi nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 22598 Francespearl

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1998


title: Ruellia kuriensis

text:
Ruellia kuriensis là một loài thực vật thuộc họ Acanthaceae. Đây là loài đặc hữu của Yemen. Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng cây bụi khô khu vực nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo
 Miller, A. 2004. Ruellia kuriensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Yemen
kuriensis
Thực vật dễ tổn thương


title: Xenochalepus bajulus

text:
Xenochalepus bajulus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1911.

Chú thích

Tham khảo

Xenochalepus


title: Tipula detecta

text:
Tipula detecta là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Tham khảo
<references>

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Conus chiangi

text:
Conus chiangi là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae, họ ốc cối.

Giống như tất cả các loài thuộc chi Conus, chúng là loài săn mồi và có nọc độc. Chúng có khả năng "đốt" con người, do vậy khi cầm chúng phải hết sức cẩn thận.

Miêu tả

Phân bố

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 The Conus Biodiversity website

Conus
Động vật được mô tả năm 1972


title: Culicoides paraensis

text:
Culicoides paraensis là một loài midge được tìm thấy ở phía bắc Hoa Kỳ đến Argentina, là vật chủ trung gian của virus sôt Oropouche.

Chú thích

Tham khảo

Culicoides
Côn trùng hai cánh Bắc Mỹ
Côn trùng hai cánh Nam Mỹ


title: Coluzea aapta

text:
Coluzea aapta là một loài ốc biển cỡ lớn, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Turbinellidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Coluzea


title: Thubana felinaurita

text:
Thubana felinaurita là một loài bướm đêm thuộc họ Lecithoceridae. Nó được tìm thấy ở Quảng Tây in Trung Quốc.

Sải cánh dài 20.5–21 mm.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Review of the genus Thubana Walker (Lepidoptera, Lecithoceridae) from China, with description of one new species

Thubana


title: Ampedus pseudoflavobasalis

text:
Ampedus pseudoflavobasalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schimmel miêu tả khoa học năm 1993.

Chú thích

Tham khảo

Ampedus


title: UTC+07:00

text:
Giờ UTC+07:00, còn gọi là Múi giờ Đông Dương (Tiếng Anh: Indochina Time - ICT), là múi giờ cho các quốc gia:

 Lào
 Thái Lan (từ năm 2001)
 Campuchia
 Việt Nam (từ năm 1975)
 Indonesia (Miền Tây)
  Một số tỉnh thành tại Nga (Giờ mùa hè Omsk và Giờ Krasnoyarsk)
 Cận tây của Mông Cổ

Ở các ứng dụng giờ ở phần mềm máy tính, giờ UTC+7 thường có tên là Băng Cốc, Hà Nội (đôi khi là TP. Hồ Chí Minh), Jakarta, Viêng Chăn, Phnôm Pênh,...

Xem thêm
 Giờ tiết kiệm ánh sáng ngày

Tham khảo

Múi giờ
Giờ ở Úc
Giờ ở Indonesia
Giờ ở Đông Nam Á
Giờ ở Việt Nam

cs:Časové pásmo#UTC+7 G
es:Huso horario#UTC+07:00, G


title: Spinoliella opaca

text:
Spinoliella opaca là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Rodríguez, Toro & Ruz mô tả khoa học năm 2001.

Chú thích

Tham khảo

Spinoliella
Động vật được mô tả năm 2001


title: Pseudodera malaysiana

text:
Pseudodera malaysiana là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Mohamedsaid miêu tả khoa học năm 2000.

Chú thích

Tham khảo

Pseudodera


title: USS Chicago (CA-29)

text:
USS Chicago (CA-29) là một tàu tuần dương hạng nặng của Hải quân Hoa Kỳ, là chiếc thứ tư trong lớp Northampton, và là chiếc tàu chiến thứ hai của Hải quân Mỹ được đặt cái tên này theo tên của thành phố Chicago thuộc tiểu bang Illinois. Nó đã phục vụ tại Thái Bình Dương khi Chiến tranh Thế giới thứ hai nổ ra tại đây, và sau khi sống sót qua cuộc tấn công bởi tàu ngầm bỏ túi Nhật Bản tại cảng Sydney, và hoạt động trong các trận biển Coral và đảo Savo trong năm 1942, nó bị ngư lôi ném từ máy bay Nhật đánh chìm trong trận chiến đảo Rennell tại quần đảo Solomon vào ngày 30 tháng 1 năm 1943. Chicago được tặng thưởng ba Ngôi sao Chiến trận do thành tích phục vụ trong Thế Chiến II.

Thiết kế và chế tạo
Vốn vẫn bị hạn chế về trọng lượng choán nước và cỡ pháo bởi Hiệp ước Hải quân Washington, nhưng mang nhiều đặc tính cải tiến so với lớp Pensacola dẫn trước, lớp Northampton mang chín khẩu pháo  trên ba tháp pháo ba nòng, gồm hai phía mũi và một phía đuôi. Đây là cách sắp xếp tối ưu mà sau này được tiếp nối bởi mọi lớp tàu tuần dương hạng nặng khác của Hoa Kỳ.

Chicago được đặt lườn như là chiếc CL-29 tại Xưởng hải quân Mare Island, Vallejo, California vào ngày 4 tháng 7 năm 1928. Nó được hạ thủy vào ngày 10 tháng 4 năm 1930, được đỡ đầu bởi cô Elizabeth Britten, em gái Hạ Nghị sĩ Frederick A. Britten của tiểu bang Illinois. Con tàu được cho nhập biên chế vào ngày 9 tháng 3 năm 1931 dưới quyền chỉ huy của hạm trưởng, Đại tá Hải quân Manley Hale Simons.

Lịch sử hoạt động

Những năm giữa hai cuộc thế chiến
Đang khi thực hiện chuyến đi chạy thử máy kéo dài đến tận Honolulu, Tahiti và Samoa thuộc Mỹ, con tàu được xếp lại lớp thành một tàu tuần dương hạng nặng với ký hiệu lườn CA-29 vào ngày 1 tháng 7 năm 1931 theo quy ước mới của Hiệp ước Hải quân London. Chicago rời Xưởng hải quân Mare Island vào ngày 27 tháng 7 năm 1931 hướng sang Bờ Đông Hoa Kỳ, đi đến vịnh Fort Pond, New York, vào ngày 16 tháng 8. Tại đây, nó trở thành soái hạm của Tư lệnh Hải đội Tuần dương của Lực lượng Tuần tiễu, và hoạt động cùng với đơn vị này cho đến năm 1940.

Vào tháng 2 năm 1932, Chicago tiến hành thực tập tác xạ cùng các con tàu khác của Lực lượng Tuần Tiễu trước khi tiến hành tập trận Vấn đề Hạm đội XIII ngoài khơi bờ biển California. Từ đó, hạm đội đặt căn cứ tại khu vực Bờ Tây Hoa Kỳ, và cho đến năm 1934 hoạt động tại Thái Bình Dương trải dài từ Alaska đến khu vực kênh đào Panama và quần đảo Hawaii.

Vào ngày 24 tháng 10 năm 1933, trong hoàn cảnh sương mù ngoài khơi Point Sur, California, Chicago mắc tai nạn va chạm với tàu chở hàng Anh Silver Palm. Ba sĩ quan bên trên Chicago đã thiệt mạng do tai nạn, cùng một thủy thủ bị gảy tay. Silver Palm đã đâm xuyên qua mũi chiếc tàu tuần dương bên mạn trái khoảng , phía trước tháp pháo số 1. Thiệt hại do tai nạn được ước lượng khoảng 200.000 Đô la vào lúc đó. Con tàu được sửa chữa tại Xưởng hải quân Mare Island, và rời xưởng tàu vào ngày 24 tháng 3.

Vào năm 1934, cuộc tập trận hạm đội hàng năm được tổ chức tại vùng biển Caribbe, được tiếp nối trong tháng 5 năm 1934 bằng cuộc Duyệt binh Hạm đội Tổng thống tại Cảng New York. Lực lượng Tuần tiễu hoạt động dọc theo Bờ Đông và khu vực Caribbe cho đến tháng 10 trước khi quay về căn cứ của chúng tại San Pedro, California. Chicago là một trong số sáu tàu chiến được trang bị kiểu radar mới RCA CXAM vào năm 1940. Chicago tiếp tục hoạt động ngoài khơi San Pedro cho đến ngày 29 tháng 9 năm 1940, khi nó khởi hành đi Trân Châu Cảng.

Trong 14 tháng tiếp theo, Chicago hoạt động ngoài khơi Trân Châu Cảng, thực tập cùng với nhiều lực lượng khác nhau nhằm phát triển chiến thuật và đội hình tuần dương, thực hiện những chuyến đi đến Australia và vùng Bờ Tây Hoa Kỳ.

Mở màn chiến tranh thế giới thứ hai

Vào lúc xảy ra cuộc tấn công Trân Châu Cảng ngày 7 tháng 12 năm 1941, Chicago đang ở ngoài biển cùng với Lực lượng Đặc nhiệm 12, đã lập tức tiến hành một đợt truy tìm càn quét kéo dài năm ngày trong khu vực tam giác Oahu-Johnston-Palmyra tìm cách đánh chặn đối phương. Lực lượng này quay trở về Trân Châu Cảng vào ngày 12 tháng 12; và sau đó Chicago hoạt động cùng với Lực lượng Đặc nhiệm 11 trong nhiệm vụ tuần tra truy quét từ ngày 14 đến ngày 27 tháng 12.

Ngày 2 tháng 2 năm 1942, Chicago rời Trân Châu Cảng hướng đến vịnh Suva nơi nó tham gia Hải đội ANZAC mới được thành lập, sau này được đổi tên thành Lực lượng Đặc nhiệm 44. Trong tháng 3 và tháng 4, chiếc tàu tuần dương hoạt động ngoài khơi quần đảo Louisiade, hỗ trợ cho các cuộc đổ bộ lên Lae và Salamaua thuộc New Guinea. Ở một vị trí chiến lược có thể đánh chặn các đơn vị tàu nổi đối phương mưu toan tấn công cảng Moresby, Chicago còn hỗ trợ cho cuộc đổ quân của lực lượng Mỹ xuống New Caledonia.

Ngày 1 tháng 5, Chicago được lệnh đi đến Nouméa gia nhập lực lượng Tây Nam Thái Bình Dương, và vào ngày 4 tháng 5, nó hỗ trợ cho tàu sân bay Yorktown tiến hành không kích lực lượng Nhật Bản tại Tulagi thuộc quần đảo Solomon trong trận chiến biển Coral. Vào ngày 7 tháng 5, chiếc tàu tuần dương cùng với Lực lượng Hỗ trợ đã đánh chặn lực lượng Nhật Bản dự tính đổ bộ lên cảng Moresby. Ngày hôm sau, lực lượng chịu đựng nhiều cuộc không kích ác liệt, trong đó Chicago chịu đựng nhiều thương vong do hỏa lực càn quét, nhưng vẫn có thể đẩy lui máy bay đối phương và tiếp tục cuộc tấn công cho đến khi lực lượng tàu nổi Nhật Bản phải rút lui.

Bị tấn công tại cảng Sydney
Trong đêm 31 tháng 5-1 tháng 6, trong khi ở lại trong cảng Sydney tại Australia, Chicago đã nổ súng tấn công tàu ngầm bỏ túi Nhật Bản. Hạm trưởng của Chicago, Howard D. Bode, đang ở trên bờ khi con tàu của ông nổ súng, và thoạt tiên tỏ vẻ hoài nghi. Sau khi quay trở lại tàu, ông buộc tội các sĩ quan trên tàu đã uống rượu, cho đến khi sự hiện diện của tàu ngầm đối phương được xác nhận. Trong đêm đó, ba tàu ngầm bỏ túi được tung ra từ các tàu ngầm mẹ đã tìm cách lọt vào cảng Sydney. Một chiếc vướng vào lưới chống tàu ngầm ở lối ra vào, hai chiếc lọt qua được trong đó một chiếc bị hư hại bởi mìn sâu và chiếc kia tìm cách phóng hai quả ngư lôi nhắm vào Chicago. Một quả ngư lôi trượt qua phía mũi Chicago trước khi đánh trúng và phá hủy chiếc tàu phà  neo đậu gần đó, làm 21 người trên tàu thiệt mạng. Quả ngư lôi thứ hai không phát nổ và trượt lên bờ ở đảo Garden, New South Wales.

Trận chiến đảo Savo

Trong tháng 6 và tháng 7 năm 1942, Chicago tiếp tục hoạt động tại khu vực Tây Nam Thái Bình Dương. Trong các ngày 7 đến 9 tháng 8, nó hỗ trợ cho cuộc đổ bộ ban đầu lên Guadalcanal và các đảo khác thuộc quần đảo Solomon, bắt đầu cuộc phản công của quân Đồng Minh chống lại Nhật Bản. Ngày 9 tháng 8, nó tham gia Trận chiến đảo Savo. Ngay vào đầu trận đánh, một quả ngư lôi của tàu tuần dương đối phương đã đánh trúng và gây hư hại nhẹ cho mũi con tàu. Chicago nhanh chóng mất dấu đối phương và không còn đóng vai trò gì trong trận chiến nữa. Hoạt động của hạm trưởng Bode trong trận này bị nghi ngờ, và là đối tượng của một cuộc điều tra sau đó được Đô đốc Arthur Japy Hepburn xúc tiến. Cho dù bản kết quả điều tra không được dự định tuyên bố công khai, bản thân Bode biết được sự liên can và đã tự sát vào ngày 19 tháng 4 năm 1943, và chết một ngày sau đó.

Sau trận chiến đảo Savo, Chicago được sửa chữa tại Nouméa, rồi tại Sydney, và cuối cùng là ở San Francisco, nơi nó quay về vào ngày 13 tháng 10.

Trận chiến đảo Rennell
Vào đầu tháng 1 năm 1943, Chicago rời San Francisco một lần nữa hướng đến khu vực chiến sự Nam Thái Bình Dương. Ngày 27 tháng 1, nó khởi hành từ Nouméa hộ tống một đoàn tàu vận tải tiếp tế cho Guadalcanal. Đêm 29 tháng 1, khi những con tàu tiến đến gần hòn đảo đang bị tranh chấp quyết liệt này, máy bay Nhật tấn công vào lực lượng, và Trận chiến đảo Rennell nổ ra. Trong cuộc tấn công, hai chiếc máy bay Nhật bị bắn cháy bừng đã soi rọi bóng chiếc Chicago, khiến nó trở thành mục tiêu của cuộc tấn công bằng ngư lôi tiếp theo; hai quả đánh trúng đã làm mất động lực con tàu và gây ngập nước nặng. Vào lúc cuộc tấn công kết thúc, công việc kiểm soát hư hỏng đã thành công khi độ nghiêng của Chicago đã dừng lại. Chiếc tàu tuần dương chị em Louisville đã tìm cách kéo con tàu bị hư hại bằng cáp, trước khi được thay phiên bởi chiếc Navajo vào sáng hôm sau. Tuy nhiên vào lúc xế trưa, lực lượng Nhật Bản lại mở cuộc tấn công, mà mặc dù bị thiệt hại nặng nề, vẫn tìm cách đánh trúng chiếc tàu tuần dương đã hư hại thêm bốn quả ngư lôi nữa, khiến nó chìm tại tọa độ .

Phần thưởng
Chicago được tặng thưởng 3 Ngôi sao Chiến trận do thành tích phục vụ trong Chiến tranh Thế giới thứ hai.

Xem thêm
 Danh sách tàu chiến Hoa Kỳ bị mất trong Thế Chiến II

Tham khảo

Chú thích

Thư mục

Lớp tàu tuần dương Northampton
Tàu tuần dương của Hải quân Hoa Kỳ
Tàu tuần dương trong Thế Chiến II
Trận chiến biển Coral
Chiến dịch Guadalcanal
Xác tàu đắm trong Thế Chiến II tại Thái Bình Dương
Sự kiện hàng hải 1943


title: Thoramus parryi

text:
Thoramus parryi là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1863.

Chú thích

Tham khảo

Thoramus


title: Saint-Laurent-en-Grandvaux

text:
Saint-Laurent-en-Grandvaux là một xã trong vùng hành chính Franche-Comté, thuộc tỉnh Jura, quận Saint-Claude, tổng Saint-Laurent-en-Grandvaux. Tọa độ địa lý của xã là 46° 34' vĩ độ bắc, 05° 57' kinh độ đông. Saint-Laurent-en-Grandvaux nằm trên độ cao trung bình là 905 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 824 mét và điểm cao nhất là 1094 mét. Xã có diện tích 17.57 km², dân số vào thời điểm 1999 là 1767 người; mật độ dân số là 101 người/km².

Thông tin nhân khẩu

Địa điểm tham quan
Nhà thờ giáo khu được xây trong thế kỉ thứ 18.

Xem thêm
Xã của tỉnh Jura

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Jura


title: Chauliodon

text:
Chauliodon là một chi thực vật có hoa trong họ, Orchidaceae.

Xem thêm
Danh sách các chi Phong lan

Tham khảo

Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (1999). Genera Orchidacearum 1. Oxford Univ. Press.
Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2001). Genera Orchidacearum 2. Oxford Univ. Press.
Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2003). Genera Orchidacearum 3. Oxford Univ. Press
Berg Pana, H. 2005. Handbuch der Orchideen-Namen. Dictionary of Orchid Names. Dizionario dei nomi delle orchidee. Ulmer, Stuttgart

Danh sách các chi phong lan
Phân họ Lan
Vandeae


title: Melanotus dohertyi

text:
Melanotus dohertyi là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia & Schimmel miêu tả khoa học năm 2001.

Chú thích

Tham khảo

Melanotus


title: Thảm sát Thạnh Phong

text:
Thảm sát Thạnh Phong là sự kiện xảy ra ngày 25 tháng 2 năm 1969 tại Khâu Băng (ấp Thạnh Hòa, xã Thạnh Phong, huyện Thạnh Phú, tỉnh Bến Tre), lực lượng biệt kích SEAL của quân đội Mỹ, do Bob Kerrey chỉ huy, giết hại 21 thường dân gồm người già, phụ nữ và trẻ em trong khi truy tìm một cán bộ Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam. Sau cuộc thảm sát, Bob Kerrey được tặng thưởng huân chương Sao Đồng (Bronze Star) do "kết quả của cuộc tuần tiễu là 21 Việt Cộng bị giết, hai căn nhà bị phá hủy, và thu được 2 vũ khí".

Năm 2001, Tạp chí New York Times và chương trình 60 Minutes II của đài truyền hình Mỹ CBS đã thực hiện một loạt phóng sự về sự kiện trên. Nhóm biệt kích gồm Kerrey dẫn đầu và 5 lính
khác. Theo lời kể của các nhân chứng, đầu tiên, đội biệt kích của Kerrey vào một nhà dân, dùng dao giết những người trong nhà. Theo Gerhard Klann, một thành viên trong nhóm, những người này gồm 2 ông bà già và 3 đứa cháu dưới 12 tuổi. Kerrey nhận trách nhiệm cho các vụ giết người này với tư cách chỉ huy đội. Ông nói với tạp chí New York Times rằng "Quy trình tiêu chuẩn là phải loại bỏ những người mà chúng tôi chạm trán" (Standard operating procedure was to dispose of the people we made contact with)..

Sau đó, theo lời của Kerrey, đội biệt kích thấy có súng bắn từ giữa làng nên bắn trả từ xa, kết quả là chỉ tìm thấy các xác chết là phụ nữ và trẻ em. Còn Gerhard Klann và nhân chứng người Việt là bà Phạm Thị Lãnh (hai người được phỏng vấn độc lập) cùng khẳng định rằng đơn vị lính Mỹ không hề bị tấn công, và các nạn nhân đã bị tập trung lại để bắn bằng súng máy tự động ở cự li gần.

Lời kể của các nhân chứng

Theo lời kể bà Bùi Thị Lượm, nạn nhân duy nhất sống sót sau thảm sát Thạnh Phong, không có ai khác may mắn sống sót trong đêm đó. Trong số 21 người chết, có một người cô và một người mợ đang mang thai. Nếu tính cả thai nhi chưa lọt lòng, con số chính xác là 23 nạn nhân.

"Đêm đó, tôi đang ngủ thì nội gọi. Tôi bò ra cửa hầm thì thấy mọi người ngồi chụm lại với nhau, lính biệt kích bao quanh. Rồi đột ngột bọn chúng bắn từng loạt."

"Đêm đó ở Thạnh Phong, không có người đàn ông nào có mặt, chỉ có người già, phụ nữ, trẻ nhỏ đứng trân mình trước làn đạn. "Nhiều người chết mà chẳng còn lành lặn. Có người già chết mà tay vẫn chắp trên trán như đang quỳ lạy."

"...ba đứa bé là cháu nội ông Bùi Văn Vát đã ẩn nấp trong ống cống này nhưng vẫn bị lính biệt kích Mỹ sát hại."

Theo hiện vật trưng bày tại Bảo tàng di chứng chiến tranh tại TP HCM về vụ thảm sát, có một số ảnh và một ống cống, mô tả chỗ mà ba đứa trẻ đã trốn trước khi bị tìm thấy và giết. Hiện vật có viết:

Từ 8 giờ đến 9 giờ đêm ngày ngày 25/2/1969 một nhóm thủy quân lục chiến Seal Rangers  (một trong những đội được lựa chọn tốt nhất của quân đội Mỹ) dẫn đầu bởi Đại úy Hải quân Bob Kerrey tiến vào Xóm 5, làng Thạnh Phong, huyện Thanh Phu, Tỉnh Bến Tre. Chúng cắt cổ ông Bùi Văn Vát 66 tuổi và bà Lưu Thị Cảnh 62 tuổi, và lôi ba đứa cháu của họ ra từ chỗ trốn ở một ống cống, giết hai và mổ bụng moi ruột một đứa. Sau đó nhóm lính này tàn sát các gia đình khác, giết chết 15 dân thường, bao gồm cả phụ nữ đang mang thai, moi bụng một em gái. Người sống sót duy nhất là một em gái 12 tuổi tên Bùi Thị Lượm bị thương ở chân. Phải đến tháng 4 năm 2001, Thượng nghị sĩ Bob Kerrey mới thú nhận tội ác của ông ta với cộng đồng quốc tế.

Thông tin thêm

Bob Kerrey làm Thống đốc bang Nebraska từ năm 1983 đến 1987, Thượng nghị sĩ Hoa Kỳ đại diện cho Nebraska(1989–2001). Từ khi rời Thượng viện Mỹ, ông làm Hiệu trưởng New School, một trường đại học ở thành phố New York. Năm 2016 ông được bổ nhiệm làm Chủ tịch Hội đồng Tín thác trường Đại học Fulbright Việt Nam. Ngày 25/5, Đại học Fulbright Việt Nam (FUV) chính thức được thành lập, là cơ sở giáo dục 100% vốn đầu tư nước ngoài, hoạt động không vì lợi nhuận. Bob Kerrey giữ cương vị chủ tịch hội đồng quản trị trường.

Báo mạng Zing đặt câu hỏi về việc chọn cựu Thượng Nghị sĩ Bob Kerrey, người từng tham gia vụ thảm sát Thạnh phong làm chủ tịch Đại học Fulbright mới được mở tại Việt Nam. Gregory L. Vistica viết cho New York Times hồi năm 2001 cho biết: "Trong chiến tranh Việt Nam, Kerrey là một đại úy hải quân và từng tham gia vào một trong những vụ thảm sát đẫm máu ở xã Thạnh Phong của Bến Tre vào năm 1969, giết nhiều phụ nữ và trẻ em." Zing sau đó đã đăng lời xin lỗi của Thượng Nghị sĩ Kerrey gửi tới Zing qua email: "Tôi đã xin lỗi người Việt về những gì tôi gây ra trong chiến tranh và giờ tôi xin lỗi lại một lần nữa. Một cách chân thành và cùng những nỗi đau của ký ức mãi mãi ám ảnh, tôi xin lỗi những người mà tôi đã gây hại."  Bob Kerrey nói ông đã vận động để thành lập trường này từ đầu thập niên 1990 nhưng nay 'sẵn sàng rút lui'.

Chú thích

Liên kết ngoài
Báo Lao động, Không chỉ có một Khâu Băng...
John DeCamp yêu cầu Bộ Quốc phòng Mỹ điều tra vụ Thạnh Phong
"Đã đến lúc người Mỹ phải biết sự thật"
 Memories Of A Massacre: What Happened In Thanh Phong?, Phóng sự của Đài truyền hình CBS, Phần 1, Phần 2, Phần 3. (phỏng vấn các nhân chứng Phạm Thị Lãnh, Gerhard Klann, và Bob Kerrey)
TIME, When Hell Visited the Village

Thạnh Phong
Tội ác của quân đội Hoa Kỳ
Bến Tre
Chiến tranh Việt Nam
Sự kiện lịch sử Việt Nam

en:Bob Kerrey#Thanh Phong Massacre


title: Thoissia

text:
Thoissia là một xã của tỉnh Jura, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền đông nước Pháp.

Dân số
Điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số là 24.Ước lượng dân số năm 2004 là 25.

Xem thêm
Xã của tỉnh Jura

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Jura


title: Opostegoides pelorrhoa

text:
Opostegoides pelorrhoa là một loài bướm đêm thuộc họ Opostegidae. Nó được Edward Meyrick miêu tả năm 1915. Nó được tìm thấy ở Assam, Ấn Độ.

Chú thích

Tham khảo

Opostegoides


title: Geranomyia edwardsiana

text:
Geranomyia edwardsiana là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Geranomyia
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Bombus maxillosus

text:
Bombus maxillosus là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Klug mô tả khoa học năm 1817.

Chú thích

Tham khảo

M
Động vật được mô tả năm 1817
Động vật cánh màng châu Âu


title: 10326 Kuragano

text:
10326 Kuragano (1990 WS2) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 21 tháng 11 năm 1990 bởi K. Endate và K. Watanabe ở Kitami.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 JPL Small-Body Database Browser ngày 10326 Kuragano

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1990


title: Gordon Banks

text:
Gordon Banks, OBE (30 tháng 12 năm 1937 – 11 tháng 2 năm 2019) tại Sheffield, South Yorkshire) là một thủ môn bóng đá người Anh. Ông được IFFHS bầu là thủ môn xuất sắc thứ ba của thế kỷ 20 sau Lev Yashin (thứ 1) và Dino Zoff (thứ 2). Ông được coi là một trong những thủ môn xuất sắc nhất mọi thời đại.

Banks là thành viên của đội tuyển Anh vô địch World Cup 1966.

Năm 2004, ông được Pelé bầu vào danh sách FIFA 100.

Danh hiệu

Cấp câu lạc bộ

Leicester City
League Cup : 1964

Stoke City
League Cup : 1972

Cấp quốc tế

Đội tuyển Anh

FIFA World Cup : 1966

Cá nhân

 Thủ môn xuất sắc nhất năm của FIFA (6) : 1966, 1967, 1968, 1969, 1970, 1971
 Đội hình toàn sao World Cup : 1966
 Huân chương Đế quốc Anh :1970
 Vận động viên nam của năm do tờ Daily Express bình luận : 1971, 1972
 FIFA 100 : 2004

Tham khảo

FIFA 100
Cầu thủ bóng đá Anh
Thủ môn bóng đá
Cầu thủ bóng đá Leicester City F.C.
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Anh
Người viết tự truyện Anh
Cầu thủ bóng đá nước ngoài tại Hoa Kỳ
Cầu thủ bóng đá Anh ở nước ngoài
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 1970
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 1966
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 1962
Huấn luyện viên bóng đá Anh


title: Brachypsaltis

text:
Brachypsaltis là một chi bướm đêm thuộc họ Gelechiidae.

Tham khảo

Gelechiidae


title: Lan và Điệp

text:
Chuyện tình Lan và Điệp là câu chuyện tình hư cấu nổi tiếng ở Việt Nam trong nhiều thập kỷ. Câu chuyện tình này được nhiều người ví như câu chuyện tình Romeo và Juliet hay Lương Sơn Bá – Chúc Anh Đài phiên bản Việt Nam.

Nguyên tác văn học
Câu chuyện được giới thiệu lần đầu tiên vào năm 1933, qua tiểu thuyết Tắt lửa lòng của nhà văn Nguyễn Công Hoan. Câu chuyện nói về mối tình lãng mạn, đầy trắc trở của cô gái tên Lan và chàng trai tên Điệp. Do mắc mưu của ông quan Phủ ở tỉnh lẻ, Điệp – học sinh nghèo – phải phụ tình vị hôn thê là Lan để cưới Thúy Liễu, con gái ông Phủ. Lan ôm mối tình tuyệt vọng bỏ nhà đến chùa để cắt tóc đi tu. Cao trào của câu chuyện khi Điệp tìm được ngôi chùa mà Lan đang tá túc, thì cũng đúng lúc nàng trút hơi thở cuối cùng.

Tác phẩm "Tắt lửa lòng" nhanh chóng thu hút được sự chú ý của công chúng và được các nghệ sĩ chuyển thể ra nhiều hình thức khác nhau.

Sân khấu
Năm 1936, soạn giả Trần Hữu Trang đã viết chuyển thể từ nguyên tác thành kịch bản cho vở cải lương "Lan và Điệp". Một số nghệ sĩ thành danh với vở kịch bản này như nghệ sĩ Năm Phỉ. Đặc biệt, năm 1954, khi nghệ sĩ Năm Phỉ đã 47 tuổi, nhưng bà vẫn vào vai cô Lan 18 tuổi rất thành công. Sau nghệ sĩ Năm Phỉ, nghệ sĩ Thanh Nga cũng được đánh giá rất cao cho vai diễn Lan.

Năm 1948, Trung tâm ASIA đã cho thu âm vở cải lương này vào 4 đĩa nhựa với tựa đề "Hoa rơi cửa Phật", với sự tham gia của các danh ca Tư Sạng (Lan), Năm Nghĩa (Điệp), Tám Thưa (Hòa thượng), Hồng Châu (Tiểu Huệ Thông). Đĩa nhạc nhanh chóng phổ biến, lan đến Campuchia và Lào, đến mức người ta quên mất tên nguyên tác, mà chỉ còn nhớ Chuyện tình Lan và Điệp.

Năm 1970, khi phong trào kịch nói lớn mạnh, ban kịch Kim Cương đã trình diễn vở kịch nói "Lan và Điệp", do chính nghệ sĩ Kim Cương thủ vai Lan. Vở kịch này cũng thu hút được sự chú ý của khán giả không kém cải lương và nhanh chóng được phát trên truyền hình lúc đó.

Cùng thời điểm này, kịch bản cải lương Chuyện tình Lan và Điệp của tác giả Loan Thảo với sự trợ giúp của soạn giả Thế Châu đã được thu thanh và trở thành bản ghi âm chuẩn mực nhất cho vở tuồng này tính đến hiện tại. Tham gia vở diễn là các giọng ca nổi tiếng như Chí Tâm (Điệp), Thanh Kim Huệ (Lan), Tú Trinh (Thúy Liễu), Hữu Phước (ông Tú – ba của Lan),...

Năm 2000, Tình Productions sản xuất cải lương Lan và Điệp dưới dạng băng VHS rồi chuyển sang DVD dưới kịch bản của Loan Thảo và Bạch Mai với sự tham gia của Phi Nhung (Lan), Mạnh Quỳnh (Điệp), NSƯT Út Bạch Lan (Bà Tư), Thanh Hằng (bà Phủ), NSƯT Thoại Mỹ (Thuý Liễu),...

70 năm sau, năm 2006, một lần nữa kịch bản của soạn giả Loan Thảo được tái dựng với sự tham gia của các nghệ sĩ Hoàng Nhất (Điệp), Hà My (Lan), Chấn Cường (Xuân), Bình Mập (sếp Sạc), Uyên Thảo (Thúy Liễu). Cùng thời điểm này, sân khấu Trần Hữu Trang cũng mang đến khán giả bản dựng lại của kịch bản này với NSƯT Tấn Giao (Điệp) và Ngân Quỳnh (Lan).

Năm 2008, ca sĩ Minh Thuận gây tiếng vang lớn với vở ca vũ cải lương "Lan và Điệp". Điểm đặc biệt là các vai diễn đều do các ca sĩ tân nhạc hát cải lương gồm Minh Thuận, Đàm Vĩnh Hưng (Điệp), Cẩm Ly, Phương Thanh, Hồng Ngọc, Thanh Thảo (Lan), Thu Minh (Thúy Liễu), Hữu Bình (ông Tú), Trung Dân & Cát Phượng (ông bà Phủ), Vũ Hà (bếp Sạc), Quốc Đại (chú tiểu).

Năm 2019, tác phẩm được tái dựng trên sân khấu Nhà hát Bến Thành từ bản ghi âm do soạn giả Loan Thảo thực hiện vào năm 1974. Vở quy tụ nhiều gương mặt gạo cội của làng cải lương như NSƯT Thanh Kim Huệ, Chí Tâm, Hồng Nga, NSƯT Thanh Điền, NSƯT Trọng Phúc,... Hai diễn viên chính: Thanh Kim Huệ (vai Lan) và Chí Tâm (vai Điệp) lần đầu tái hợp sau 45 năm từ khi bản thu đầu được ra mắt.

Âm nhạc
Ngay từ đầu thập niên 1940, soạn giả Viễn Châu đã viết bài vọng cổ cho vở cải lương. Đến lúc Trung tâm Asia thu đĩa, thì phần vọng cổ của ông cũng được lấy tên là "Hoa rơi cửa Phật", được thu âm tại Hãng đĩa Hồng Hoa. Nghệ sĩ Mộng Tuyền cũng từng được đánh giá rất thành công với bài hát này. Một danh ca khác là Út Bạch Lan cũng nổi tiếng với bài vọng cổ này.

Năm 1965, các nhạc sĩ Lê Dinh, Minh Kỳ và Anh Bằng cùng phối hợp nhau sáng tác 3 bài tân nhạc Chuyện tình Lan và Điệp, ký tên là Mạc Phong Linh và Mai Thiết Lĩnh.

- Chuyện tình Lan và Điệp 1:  Nhật Trường, Hoàng Oanh ca

- Chuyện tình Lan và Điệp 2: Phương Dung ca

- Chuyện tình Lan và Điệp 3: Trúc Mai ca

Các bài tân nhạc này cũng nhanh chóng được nhiều người thuộc, đặc biệt với bài số 1, Chuyện tình Lan – Điệp đã trở thành một trong những bài hát được biết đến nhiều nhất tại miền Nam.

Không lâu sau, soạn giả Viễn Châu đã thử nghiệm viết thể loại Tân cổ giao duyên. "Chuyện tình Lan và Điệp" tân cổ giao duyên trở nên một trong những bài hát đầu tiên và thành công nhất của ông trong thể loại này. Rất nhiều nghệ sĩ biểu diễn bài này, trong đó có cả giọng ca chuông ngân NSND Lệ Thủy.

Phim ảnh
Năm 1972, hãng phim Dạ Lý Hương khởi quay bộ phim đen trắng 35mmm "Tình Lan và Điệp", dài 1 giờ 30 phút. Bộ phim do Lê Dân làm đạo diễn, với các diễn viên: Thanh Nga (Lan), Thanh Tú (Điệp), Bạch Tuyết (Thúy Liễu), Ba Vân (Quan Án), Ngọc Giàu (Bà Án), Năm Châu (Ông Tú), Kim Cúc (Bà Tú). Bộ phim có doanh thu cao nhờ ảnh hưởng từ các thể loại trước đó.

Tuy nhiên, sau 1975, số phận của tác phẩm khá ảm đạm, do chính quyền xếp vào loại ủy mị và bị cấm trong mọi thể loại trong thời gian dài. Mãi đến cuối thập niên 1980, cùng với sự xuất hiện của sách in, cải lương và kịch nói, bộ phim màu "Lan và Điệp" lại được khởi quay và trình chiếu vào năm 1990, do Trần Vũ và Nguyễn Hữu Luyện làm đạo diễn, với các diễn viên Như Quỳnh (vai Lan), Trần Thạch (vai Điệp), Hoàng Yến (vai mẹ Điệp), Thu An (vai bà bõ).

Thành tựu
Thành ngữ "Chuyện tình Lan và Điệp" thường được dùng để chỉ một mối tình khắng khít nhưng éo le giữa một đôi nam nữ. Từ nguyên tác văn học, "Chuyện tình Lan và Điệp" đã được chuyển thể thành kịch, cải lương, chèo như dạng tích kinh điển được diễn đi diễn lại nhiều lần, thậm chí dựng thành phim. Bên cạnh đó, cùng sự phổ biến bởi âm nhạc, có thể nói, khắp nước Việt Nam không ai không biết đến.

Tham khảo

Xem thêm
Tắt lửa lòng (Nguyễn Công Hoan, tiểu thuyết)

Hoàn toàn không có nguồn tham khảo
Nguyễn Công Hoan
Tuồng cải lương
Phim Việt Nam
Văn hóa Việt Nam


title: Thiên Trì (núi Trường Bạch)

text:
Thiên Trì ( (Ch'ŏnji hay Cheonji) trong tiếng Triều Tiên;  (Tiānchí) trong tiếng Trung) (Có nghĩa là "hồ trời") là một hồ miệng núi lửa nằm trên biên giới giữa Trung Quốc và Bắc Triều Tiên. Hồ nằm trên một hõm chảo trên đỉnh của núi Trường Bạch (núi Paektu, núi Bạch Đầu), là một phần của dãy núi Bạch Đầu hay Trường Bạch. Tại Trung Quốc, hồ còn có tên là Long Đàm và thuộc địa phận của tỉnh Cát Lâm, còn ở Bắc Triều Tiên, hồ thuộc tỉnh Ryanggang (Lưỡng Giang).

Tổng quan
Thiên Trì nằm trên đỉnh của ngọn núi Trường Bạch, là núi cao nhất Triều Tiên và Mãn Châu. Hõm chảo bao gồm Thiên Trì được tạo thành bởi một vụ phun trào núi lửa lớn vào năm 969 TCN (± 20 năm).

Bề mặt của Thiên Trì nằm ở độ cao 2.189,1 m (7.182 ft).. Hồ có diện tích bề mặt là 9,82 km² (3,79 sq mi) với chiều dài bắc-nam là 4,85 km (3,01 mi) còn chiều dài đông-tây là 3,35 km (2,08 mi). Độ sâu trung bình của hồ lên tới 213 m (699 ft) và độ sâu lớn nhất đạt 384 m (1.260 ft).

Do nằm ở vĩ độ cao cùng cao độ lớn nên nước Thiên Trì luôn luôn lạnh, nhiệt độ vào mùa hè cũng chỉ lên tới 8 °C-10 °C. Từ giữa tháng 10 đến giữa tháng 6, Thiên Trì bị đóng băng với độ dày khoảng 1 m. Do núi Trường Bạch có độ cao lớn, Hai luồng không khí từ Siberi và Thái Bình Dương gặp nhau trên đỉnh núi, do vậy độ ẩm của Thiên Trì cao hơn khu vực chân núi.

Mặc dù có một lượng mưa phong phú song Thiên Trì hầu như không có các loài thủy sinh cư trú, người ta tin rằng việc chỉ có một mùa hè "mát" trong khi mùa đông nước đóng băng, nồng độ oxy trong nước thấp, đất đá xung quanh hồ khô cằn với thảm thực vật thưa thớt đã khiến cho nơi đây không đáp ứng được điều kiện để các loài cá sinh sống.

Tên và truyền thuyết
Trong văn tịch cổ Trung Quốc,  cũng được dùng để đề cập đến  ( đôi khi có nghĩa là "biển phương nam"). Ngoài ra, nhiều hồ nước tại Trung Quốc cũng mang tên gọi "Thiên Trì"

Theo thông tin của phía Bắc Triều Tiên, Kim Chính Nhật được tuyên bố là đã sinh ra tại khu vực núi Trường Bạch. Sau khi ông qua đời, Thông tấn xã Trung ương Triều Tiên (KCNA) đã đưa tin rằng bão tuyết đã nổi lên khi nhà lãnh đạo qua đời và lớp băng đóng trên mặt hồ đã bị vỡ. Sau khi cơn bão tuyết tan, người ta thấy một dòng chữ sáng chói khắc trên đá núi: "Núi Paektu, ngọn núi thiêng liêng của cách mạng. Kim Jong-il". Dòng chữ này hiển hiện suốt cả ngày, cho tới tận hoàng hôn."

Thiên Trì thủy quái

Nhiều người tin rằng hồ là nơi sinh sống của Thủy quái Thiên Trì.. Những con thủy quái này đã được ghi trong "Phụng Thiên thông chí".

Tham khảo

Thiên Trì
Thiên Trì
Địa lý Cát Lâm
Hồ miệng núi lửa
Hõm chảo châu Á
Hồ quốc tế châu Á


title: Agrypnus assus

text:
Agrypnus assus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1857.

Chú thích

Tham khảo

Agrypnus


title: Blue-eyed soul

text:
Blue-eyed soul (còn gọi là white soul hay pop soul) là nhạc R&B và soul được thể hiện bởi các nghệ sĩ người da trắng, với sự ảnh hưởng mạnh mẽ của nhạc pop. Cụm từ ban đầu được sử dụng để miêu tả những nghệ sĩ da trắng hát nhạc soul và R&B tương tự như âm nhạc của các hãng thu âm Motown và Stax. Thuật ngữ gây tranh cãi này xuất hiện vào giai đoạn phân biệt chủng tộc ở Mỹ hồi thập niên 1960, khi văn hóa nhạc pop bắt đầu chớm nở.

Nó tiếp tục được sử dụng vào thập niên 1970 và 1980, đặc biệt là giới báo chí Anh để tả những ca sĩ sử dụng chất liệu nhạc soul cổ điển. Trong phạm vi hẹp hơn, thuật ngữ còn để chỉ các ca sĩ thuộc thể loại khác mà chịu ảnh hưởng của nhạc soul như nhạc urban và hip-hop soul.

Một số nghệ sĩ blue-eyed soul nổi tiếng

Mỹ
 Christina Aguilera
 Justin Timberlake
 Robin Thicke
 JoJo
 John Mayer
 New Kids on the Block

Anh
 Adele
 Natasha Bedingfield
 David Bowie
 Duffy
 Elton John
 Paul McCartney
 John Lennon
 The Rolling Stones
 Joss Stone
 Amy Winehouse
 George Michael

Chú thích

Thể loại nhạc soul
Thể loại nhạc thế kỷ 20


title: Ledanca

text:
Ledanca là một đô thị trong tỉnh Guadalajara, Castile-La Mancha, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 120 người.

Tham khảo

Đô thị ở Guadalajara


title: Ricote

text:
Ricote là một đô thị ở cộng đồng tự trị Murcia. Đô thị này có dân số 1.509 (2004) và diện tích 87,7 km².

Tham khảo

Đô thị ở Murcia
Đô thị vùng Murcia


title: Pháp luật Đại Việt thời Lý

text:
Nhà Lý được xác định là nhà nước đầu tiên ở Việt Nam chính thức có hệ thống pháp luật từ khi giành độc lập sau thời Bắc thuộc mà thời nhà Ngô, nhà Đinh và nhà Tiền Lê trước đó chưa có.

Cơ quan pháp luật
Cơ quan chuyên trách pháp luật của nhà Lý là Bộ Hình và Thẩm hình viện. Đảm nhận chức vụ này thường là á tướng kiêm nhiệm. Trong một số trường hợp, vua đích thân xử án như vụ kiện năm 1065 được vua Lý Thánh Tông thân hành xét xử.

Khi có dịp lễ hội, cầu đảo hay thay đổi thời tiết hoặc vua mới lên ngôi… thường có lệnh chẩn tế hoặc tha tù.

Năm 1077, Lý Nhân Tông tổ chức thi lại viên để tuyển chọn quan lại với 3 môn: thư (viết chữ), toán và hình luật.

Thời Lý Anh Tông, triều đình đặt ra hòm bằng đồng để tiếp nhận thư kêu oan của dân.

Hình thư
Năm 1042, Lý Thái Tông sai trung thư san định luật lệ, chấn chỉnh cho thích ứng với thời thế, chia ra môn loại, biên thành điều khoản thành sách Hình thư của một triều đại.

Đại Việt sử ký toàn thư ghi nhận việc này: từ khi sách làm xong, Lý Thái Tông xuống chiếu ban hành, nhân dân lấy làm tiện.

Theo Lê Quý Đôn trong Nghệ văn chí của sách Đại Việt thông sử, Hình thư gồm có 3 quyển, đã bị thất truyền.

Ngay sau khi ban hành luật, nhà Lý cho ban hành thể lệ chuộc tội: những người già trên 70 tuổi, trẻ con dưới 15 tuổi, người có nhược tật, những người họ nhà vua và người có công nếu phạm tội có thể chuộc tội bằng tiền, trừ khi người đó phạm phải những tội trong thập ác:
Mưu phản: làm nguy xã tắc
Mưu đại nghịch: làm nguy tông miếu, cung khuyết
Mưu bạn nghịch: nổi loạn theo giặc
Ác nghịch: đánh giết ông bà cha mẹ
Bất đạo: giết người vô tội
Đại bất kính: dùng những đồ dành riêng cho vua, trộm và giả mạo ấn vua
Bất hiếu: mắng chửi hay không để tang ông bà cha mẹ
Bất mục: đánh giết những người thân thuộc gần
Bất nghĩa: dân giết quân, trò giết thầy, lính giết tướng, con giết cha
Nội loạn: thông dâm với họ hàng thân thiết, thiếp của ông hay cha

Năm 1071, triều đình bổ sung thêm quy định về chuộc tội: tùy theo tội nặng nhẹ thì nộp tiền với mức độ nhiều ít khác nhau.

Người phạm tội ăn trộm sẽ bị chặt hết ngón chân, ngón tay. Năm 1043, Lý Thái Tông đặt thêm quy định: ai trộm lúa của dân sẽ bị đánh 100 trượng; nếu không lấy được mà làm bị thương người khác sẽ bị tội lưu. Quân lính lấy của cải của dân sẽ bị đánh 100 trượng và thích 30 chữ.

Việc ra đời của Hình thư cũng như các cơ quan Bộ Hình và Thẩm hình được xem là bước tiến trong việc tổ chức quản lý của nhà nước thời Lý, tuy hiệu lực vẫn còn hạn chế.

Trong lĩnh vực kinh tế
Pháp luật nhà Lý phản ánh và chấp nhận sự xuất hiện của chế độ tư hữu ruộng đất. Lý Anh Tông quy định ra phép chuộc ruộng và nhận ruộng, theo đó ruộng cầm đợi trong 20 năm được chuộc; tranh nhau ruộng đất trong vòng 5 năm hay 10 năm thì được quyền kiện. Ruộng đã bán có khế ước thì không được chuộc, ai trái lệnh sẽ bị đánh 80 trượng. Nếu khi tranh chấp ruộng ao mà dùng binh khí đánh người gây tử thương thì cũng bị xử đánh 80 trượng, bị tội đồ và phải trả ruộng cho người bị tử thương.

Pháp luật nhà Lý bảo vệ nguồn thu nhập của triều đình, đảm bảo dân đinh là sức lao động chủ yếu mà triều đình sử dụng. Năm 1146, Lý Anh Tông ra lệnh cho bách quan, quản giáp, chủ đô khi tuyển lính để bổ sung cho cấm quân thì phải chọn những hộ lớn là những hộ nhiều người, không được lấy người cô độc. Ai làm trái sẽ bị trị tội.

Thể lệ thu thuế cũng được định rõ: các quan lại thu thuế của dân, ngoài khoản phải nộp cho triều đình, được thu riêng một phần gọi là "hoành đầu" làm tiền giấy bút. Những người thu quá số sẽ bị ghép vào tội ăn trộm. Nhân dân có ai tố cáo việc đó được miễn dịch 3 năm. Nếu quản giáp, chủ đô và người trưng thu thuế thông đồng với nhau thu quá quy định, tuy lâu ngày nhưng có người phát giác thì tất cả cùng bị tội như nhau.

Khố ti thu thuế lụa, nếu ăn lụa của nhân dân thì cứ mỗi thước lụa phạt 100 trượng, mỗi tấm lụa đến trên 10 tấm phạt thêm phối dịch 10 năm.

Để đảm bảo sản xuất nông nghiệp, việc giết trâu bò được quy định chặt chẽ. Người giết trâu bò bừa bãi không theo quy định bị xử tội nặng.

Với đẳng cấp xã hội
Pháp luật nhà Lý phản ánh rõ sự phân biệt đẳng cấp xã hội. Đẳng cấp của quý tộc quan liêu được hưởng đặc quyền, từ trang phục, nhà cửa cũng có sự phân biệt giữa vua quan và dân.

Thợ thuyền làm công cho triều đình không được chế các đồ dùng kiểu nhà quan mang ra bán cho nhà dân. Con cái nhà dân không được bắt chước theo cách trang sức trong cung.

Pháp luật nhà Lý coi nô tỳ là những người thấp kém nhất. Nô tỳ không được lấy con gái nhà dân. Tư nô không được xem mình như cấm quân xăm mình rồng, người nào phạm tội sẽ bị sung công.

Nô tỳ nhà vương hầu và các quan lại không được cậy thế đánh đập quân dân, nếu phạm tội thì chủ nô phải tội đồ, còn nô bộc bị sung công.

Xem thêm
 Nhà Lý
 Luật Hồng Đức

Tham khảo
 Trương Hữu Quýnh, Đinh Xuân Lâm, Lê Mậu Hãn chủ biên (2008), Đại cương lịch sử Việt Nam, Nhà xuất bản Giáo dục

Chú thích

Pháp luật Việt Nam thời Lý


title: Octomeria aloefolia

text:
Octomeria aloefolia là một loài lan đặc hữu của miền đông Brasil.

Hình ảnh

Tham khảo

aloefolia


title: Chavenon

text:
Chavenon là một xã ở tỉnh Allier thuộc miền trung nước Pháp.

Chính quyền

Người nổi tiếng
 Cécile Desliens (1853-1937), họa sĩ.
 Marie Desliens (1856-1938), họa sĩ.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Town hall
Versailles national school of landscape architecture

Xã của Allier


title: Attenhofen

text:
là một đô thị thuộc huyện Kelheim, bang Bayern, Đức.

Tham khảo


title: Ctenoplectra albolimbata

text:
Ctenoplectra albolimbata là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Magretti mô tả khoa học năm 1895.

Loài này phân bố ở Zimbabwe.

Chú thích

Tham khảo

Ctenoplectra
Động vật được mô tả năm 1895


title: Argia pallens

text:
Argia pallens là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.

Loài này được xếp vào nhóm Loài ít quan tâm trong sách Đỏ của IUCN năm 2007, de trend van de populatie is volgens de IUCN stabiel.

Argia pallens được Calvert miêu tả khoa học năm 1902.

Chú thích

Tham khảo

Argia


title: Telebasis simulacrum

text:
Telebasis simulacrum là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.

Telebasis simulacrum được Calvert miêu tả khoa học năm 1909.

Chú thích

Tham khảo

Telebasis


title: Ojacastro

text:
Ojacastro tỉnh và cộng đồng tự trị La Rioja, phía bắc Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 44,32 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 209 người với mật độ 4,72 người/km². Đô thị này có cự ly 60 km so với Logroño.

Tham khảo

Đô thị ở La Rioja


title: Anoecophysis

text:
Anoecophysis là một chi bướm đêm thuộc họ Tortricidae.

Các loài
Anoecophysis branchiodes (Meyrick, 1910)

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

 tortricidae.com

Eucosmini


title: Oncopera brunneata

text:
Oncopera brunneata là một loài bướm đêm thuộc họ Hepialidae. Nó được tìm thấy ở miền đông Úc.

Ấu trùng ăn dead leaves.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Oncopera


title: Wikipedia tiếng Swahili

text:
Wikipedia tiếng Swahili (tiếng Swahili: Wikipedia tiếng Swahili) là phiên bản tiếng Swahili của Wikipedia. Đến ngày 20 tháng 12, năm 2008, Wikipedia tiếng Swahili đã đạt tới 8 005 articles là phiên bản Wikipedia lớn thứ 89a. Hiện tại nó là một trong ba phiên bản Wikipedia trong họ ngôn ngữ Niger-Congo vượt qua mốc 1 000 bài viết (và là phiên bản đầu tiên đạt đến mốc này), một phiên bản khác là Wikipedia tiếng Yoruba. Nó là phiên bản Wikipedia tiếng châu Phi lớn nhất, theo sau là Afrikaans. Vào ngày 20 tháng 6 năm 2009, Wikipedia tiếng Swahili chuyển sang sử dụng trang chính mới.

Mốc bài viết
 27 tháng 8, năm 2006: Wikipedia tiếng Swahili đạt tới 1 025 bài viết.

Chú thích

Xem thêm
Wikipedia
Wikipedia tiếng Anh
Wikipedia tiếng Việt

Liên kết ngoài

Wikipedia tiếng Swahili
 Thống kê về Wikipedia tiếng Swahili của Erik Zachte

Sw


title: Microsoft ScanDisk

text:
Microsoft ScanDisk (cũng gọi là ScanDisk), là một tiện ích chẩn đoán được đi kèm trong MS-DOS và Windows 9x. Nó kiểm tra và sửa chữa các lỗi hệ thống tập tin trên một ổ đĩa. Nó được lần đầu giới thiệu trong MS-DOS 6.2 và kế nhiệm CHKDSK, một phiên bản đơn giản hơn.

ScanDisk có một giao diện thân thiện hơn với người dùng so với CHKDSK, nhiều tùy chọn cấu hình hơn, và có khả năng phát hiện và (nếu có thể) khôi phục từ các lỗi vật lý trên ổ đĩa. Việc này đã giúp nó thay thế và cải thiện khả năng hạn chế của tiện ích MS-DOS Recover. Không giống CHKDSK, ScanDisk còn sửa chữa các tập tin bị liên kết chéo.

Từ Windows 95 trở đi, ScanDisk còn có một giao diện người dùng đồ họa, mặc dù giao diện người dùng dựa trên văn bản tiếp tục cho phép sử dụng trong chế độ đơn nhiệm ("DOS").

Tuy nhiên, ScanDisk không thể kiểm tra các ổ đĩa NTFS, và vì vậy nó không thể được sử dụng trên các máy tính có thể đang chạy phiên bản Windows dựa trên NT (bao gồm Windows 2000, Windows XP, v.v.); một phiên bản CHKDSK mới hơn đã được cung cấp để giải quyết vấn đề này - không nên nhầm lẫn với phiên bản CHKDSK cũ hơn trong MS-DOS.

Trên các hệ thống tương tự Unix cũng có những công cụ như "fsck_msdosfs" cũng làm nhiệm vụ tương tự.

Xem thêm
 CHKDSK
 fsck

Tham khảo

Đọc thêm

Thành phần Windows


title: Roseoblemma

text:
Roseoblemma là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae


title: Balgstädt

text:
Balgstädt là một đô thị thuộc huyện Burgenland, bang Sachsen-Anhalt, Đức. Đô thị Balgstädt có diện tích 32,58 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 1267 người.

Tham khảo


title: Bythinella austriaca

text:
Bythinella austriaca là một loài ốc rất nhỏ nước ngọt với một nắp, là động vật thân mềm chân bụng sống dưới nước trong họ Amnicolidae.

Phân bố
Loài này phân bố chủ yếu ở vùng dãy núi Karpat (miền đông Alps và Karpat).

Loài này thường gặp ở:
 Bulgaria
 Cộng hòa Séc - chủ yếu ở Moravia và ở miền đông Bohemia, thỉnh thoảng có thể được tìm thấy ở gần Praha
 Đức - chỉ ở Bayern and it is endangered (Gefährdet)
 Ba Lan
 Slovakia

Môi trường sống
Bythinella austriaca sinh sống ở các con suối.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Bythinella
Động vật được mô tả năm 1857


title: Anya Kop

text:
Anya Kanani Rozova (sinh ngày 03 tháng 1 Năm 1989) là một người mẫu thời trang. Sinh ra ở Nga, Rozova đã được nhập quốc tịch Hoa Kỳ và được bố mẹ nuôi nuôi lớn lên ở Hawaii. Với tên gọi là Anya Kop, Rozova là Á hậu của kỳ thi thứ mười của America's Next Top Model. Sau khi xuất hiện trên America's Next Top Model, Rozova thay đổi họ của mình từ Kop thành họ gốc tiếng Nga của cô, Rozova.

Sinh ra ở Leningrad, CHXHCNXV Liên bang Nga, Liên Xô (nay là Saint Petersburg, Nga), Rozova đã được nhận làm con nuôi lúc bốn tuổi bởi Mike Kop và Bal Patterson và lớn lên tại khu vực Waialae của Honolulu, Hawaii .Rozova tham dự Trường tiểu học Moanalua và Trường trung học cơ sở Moanalua sau đó tốt nghiệp. Trường trung học phổ thông Waipahu trong năm 2007  Trong trường trung học, Rozova nhảy Hula và Tahitian, và là một thành viên của Câu lạc bộ Polynesia.

Chú thích

Người mẫu Mỹ
Người Mỹ gốc Nga
America's Next Top Model
Nhân vật còn sống
Sinh năm 1989


title: Máy chủ

text:
Trong điện toán, một máy chủ hay máy phục vụ (tiếng Anh: server) là một phần của máy tính phần cứng hoặc phần mềm (chương trình máy tính) mà cung cấp chức năng cho các chương trình khác hoặc các thiết bị, được gọi là "máy khách". Kiến trúc này được gọi là mô hình khách – chủ. Máy chủ có thể cung cấp các chức năng khác nhau, thường được gọi là "dịch vụ", chẳng hạn như chia sẻ dữ liệu hoặc tài nguyên giữa nhiều máy khách hoặc thực hiện tính toán cho một máy khách. Một máy chủ duy nhất có thể phục vụ nhiều máy khách và một máy khách có thể sử dụng nhiều máy chủ. Quy trình máy khách có thể chạy trên cùng một thiết bị hoặc có thể kết nối qua mạng với máy chủ trên một thiết bị khác. Các máy chủ điển hình là máy chủ cơ sở dữ liệu, máy chủ tập tin, máy chủ thư, máy chủ in, máy chủ web, máy chủ trò chơi và máy chủ ứng dụng.

Các hệ thống máy khách-máy chủ ngày nay được triển khai thường xuyên nhất bởi (và thường được xác định bằng) mô hình yêu cầu-phản hồi: máy khách gửi một yêu cầu đến máy chủ, thực hiện một số hành động và gửi phản hồi trở lại máy khách, thường kèm theo một kết quả hoặc xác nhận. Việc chỉ định một máy tính là "phần cứng cấp máy chủ" ngụ ý rằng nó chuyên dùng để chạy các máy chủ trên đó. Điều này thường ngụ ý rằng nó mạnh hơn và đáng tin cậy hơn các máy tính cá nhân tiêu chuẩn, nhưng cách khác, các cụm máy tính lớn có thể bao gồm nhiều thành phần máy chủ tương đối đơn giản, có thể thay thế được.

Lịch sử
Việc sử dụng máy chủ từ trong máy tính xuất phát từ lý thuyết xếp hàng, nơi nó có từ giữa thế kỷ 20, được sử dụng đặc biệt trong  (cùng với "dịch vụ"), bài báo giới thiệu ký hiệu của Kendall. Trong các tài liệu trước đó, chẳng hạn như , các thuật ngữ cụ thể hơn như "máy điều hành [điện thoại]" được sử dụng.

Trong máy tính, "máy chủ" có niên đại ít nhất là từ RFC 5 (1969), một trong những tài liệu sớm nhất mô tả ARPANET (tiền thân của Internet), và tương phản với "người dùng", phân biệt hai loại máy chủ mạng: "máy chủ- máy chủ lưu trữ "và" máy chủ  người dùng ". Việc sử dụng "phục vụ" cũng có từ các tài liệu ban đầu, chẳng hạn như RFC 4, tương phản giữa "máy chủ phục vụ" với "máy chủ lưu trữ sử dụng".

Hoạt động

Nói một cách chính xác, thuật ngữ máy chủ đề cập đến một chương trình hoặc quy trình máy tính (chương trình đang chạy). Thông qua phép ẩn dụ, nó đề cập đến một thiết bị được sử dụng để (hoặc một thiết bị dành riêng cho) chạy một hoặc một số chương trình máy chủ. Trên mạng, một thiết bị như vậy được gọi là máy chủ . Ngoài máy chủ, các từ phục vụ và phục vụ (như danh từ và như động từ) thường được sử dụng, mặc dù người phục vụ và người hầu thì không.  Từ server (danh từ) có thể đề cập đến dạng trừu tượng của chức năng, ví dụ: Dịch vụ web. Ngoài ra, nó có thể đề cập đến một chương trình máy tính biến máy tính thành máy chủ, ví dụ: Dịch vụ Windows. Ban đầu được sử dụng là "máy chủ phục vụ người dùng" (và "người dùng sử dụng máy chủ"), theo nghĩa "tuân theo", ngày nay người ta thường nói rằng "máy chủ phục vụ dữ liệu", cùng nghĩa với "cho". Ví dụ: máy chủ web "lấy thông tin các trang web cho người dùng" hoặc "phục vụ các yêu cầu của họ".

Máy chủ là một phần của mô hình máy khách-máy chủ; trong mô hình này, một máy chủ phục vụ dữ liệu cho các máy khách. Bản chất của giao tiếp giữa máy khách và máy chủ là yêu cầu và phản hồi. Điều này trái ngược với mô hình ngang hàng trong đó mối quan hệ là tương hỗ theo yêu cầu. Về nguyên tắc, bất kỳ quy trình được máy tính hóa nào có thể được sử dụng hoặc gọi bởi một quy trình khác (đặc biệt là từ xa, đặc biệt là để chia sẻ tài nguyên) là một máy chủ và quy trình gọi hoặc các quy trình là một máy khách. Vì vậy, bất kỳ máy tính đa năng nào được kết nối với mạng đều có thể lưu trữ các máy chủ. Ví dụ: nếu các tệp trên thiết bị được chia sẻ bởi một số quá trình, thì quá trình đó là một máy chủ tệp. Tương tự, phần mềm máy chủ web có thể chạy trên bất kỳ máy tính nào có khả năng và do đó máy tính xách tay hoặc máy tính cá nhân có thể lưu trữ một máy chủ web.

Mặc dù yêu cầu-phản hồi là thiết kế máy khách-máy chủ phổ biến nhất, nhưng vẫn có những thiết kế khác, chẳng hạn như mô hình đăng ký xuất bản. Trong mô hình đăng ký xuất bản, khách hàng đăng ký với một máy chủ pub-sub, đăng ký các loại thông báo được chỉ định; đăng ký ban đầu này có thể được thực hiện theo yêu cầu-phản hồi. Sau đó, máy chủ pub-sub sẽ chuyển tiếp các thông điệp phù hợp đến các máy khách mà không có bất kỳ yêu cầu nào khác: máy chủ đẩy các thông báo đến máy khách, thay vì máy khách kéo các thông báo từ máy chủ như trong phản hồi yêu cầu.

Phân loại
Máy chủ cấp phát địa chỉ IP động
Máy chủ cơ sở dữ liệu
Máy chủ điều khiển tên miền
Máy chủ proxy
Máy chủ tập tin
Máy chủ tên
Máy chủ thư điện tử
Máy chủ truyền tập tin
Máy chủ ứng dụng
Máy chủ web

Xem thêm
Phần mềm phục vụ
Siêu máy tính
Mainframe

Ghi chú

Tham khảo

Máy chủ


title: Số ảo

text:
Số ảo hay số thuần ảo là một số phức mà khi bình phương lên được kết quả là một số nguyên không dương. Số ảo là tích của một số thực  với , trong đó .

Được đặt ra vào thế kỷ 17 như là một thuật ngữ mang tính chế giễu và được coi là hư cấu hoặc vô dụng, khái niệm số ảo đã được chấp nhận rộng rãi sau khi các công trình của Leonhard Euler và Carl Friedrich Gauss được công bố.

Một số ảo  có thể được thêm vào một số thực  để tạo thành một số phức , trong đó  và  được gọi là phần thực và phần ảo của số phức trên.

Biểu diễn
Số ảo được biểu diễn như là một đơn thức  trong đó  là số thực khác 0,  là đơn vị ảo có giá trị thỏa mãn phương trình đại số .Kết hợp với một số thực , nó tạo thành "phần ảo"  và "phần thực"  của số phức .

Lịch sử
Hero xứ Alexandria là người đầu tiên đề cập đến số ảo này vào khoảng thế kỷ I trước công nguyên trong khi tính toán khối hình lượng kim tự tháp, tuy nhiên, việc nghiên cứu số ảo chỉ thực sự bắt đầu bởi nhà toán học người Ý Rafael Bombelli (1526-1572) trong cuốn sách đại số L'Algebra viết năm 1569. Rafael Bombelli là người đưa ra ký hiệu đơn vị ảo  và mô tả các tính chất của nó.

Hình học giải tích

Ứng dụng của số ảo

Lũy thừa
Lấy bình phương, lập phương... của hai vế của đẳng thức , ta có:

...

Vì vậy với , ta có thể viết như sau:

Phương trình bậc hai
Phương trình bậc hai với b2 - 4ac < 0 như .

Do công thức nghiệm tại đẳng thức này,

Tuy nhiên, ta được đơn giản hơn do số ảo.

Phân tích nhân tử
Nói chung, đa thức như  không có thừa số.

Tuy nhiên ta được viết như sau (Tại -(-a)=+a)

Vì vậy ta có thể viết với số ảo như sau:

Căn của số ảo
Sử dụng Công thức Euler ở x=π,

Tiếp theo lấy căn bậc bốn của hai vế.

Do Công thức Euler ta có:

Vì vậy:

Căn bậc ba của số ảo
Lấy căn bậc sáu của hai vế của Công thức Euler ở x=π.

Do đó

Xem thêm
Người ta ứng dụng số ảo vào để tính toán liên quan đến mạch điện xoay chiều để công việc tính toán dễ dàng hơn.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 How can one show that imaginary numbers really do exist? - an article which discusses the existence of imaginary numbers.
 In our time: Imaginary numbers Discussion of imaginary numbers on BBC Radio 4.
 5Numbers programme 4 BBC Radio 4 programme

Số phức
Đại số


title: Tháp Dương Long

text:
Tháp Dương Long là cụm di tích gồm ba tháp Chăm thẳng hàng trên một gò cao thuộc huyện Tây Sơn, tỉnh Bình Định.

Tháp Dương Long được xây dựng vào cuối thế kỷ 12. Đây là thời kỳ phát triển rực rỡ nhất của nền văn hóa Chăm Pa.

Cụm tháp này gồm ba tháp: Tháp giữa cao 39 mét, hai tháp bên cao 32 mét. Phần thân của các tháp xây bằng gạch, các góc được ghép bởi những tảng đá lớn chạm trổ công phu. Tính quy mô của tháp Dương Long được thể hiện không chỉ ở chiều cao của tháp (cao nhất trong các tháp Chăm còn lại ở Việt Nam) mà còn ở lối kiến trúc độc đáo, đặc biệt là các hoa văn, họa tiết được khắc tạc trực tiếp trên những tảng đá đồ sộ đặt ngay trên đỉnh tháp.

Dương Long nằm bên cạnh một khu thành dân sự - thành Phú Phong, mặc dù đã trở thành phế tích. Ngoài các tháp, trong khu vực chính dường như còn có một tòa nhà dài ở phía nam mà nay chỉ còn là một đống gạch vụn.

Người Pháp gọi tháp này là "Tour d’ Ivoire" (Tháp Ngà).

Tháp ở trong tình trạng đe dọa vì đã nhiều lần bị phá hoại bởi những nhóm người đi tìm vàng, một số hộ dân quanh đấy cũng đã lấy gạch của tháp về xây nhà trong quá khứ.

Xem thêm
Phong cách nghệ thuật các tháp Chăm
Danh sách đền tháp Chăm Pa

Tham khảo

Liên kết ngoài
Tọa độ địa lý của tháp

T
D
Vijaya (Champa)


title: Sân bay quốc tế Gregorio Luperón

text:
Sân bay quốc tế Gregorio Luperón (tiếng Tây Ban Nha: Aeropuerto Internacional Gregorio Luperón) , cũng gọi là Sân bay Puerto Plata, là một sân bay ở Puerto Plata, Cộng hòa Dominicana. Đây là sân bay lớn thứ 2 quốc gia này, sau Sân bay quốc tế Las Américas ở Santo Domingo. Sân bay được đặt tên theo tướng Gregorio Luperón, một lãnh đạo quân sự và nguyên thủ quốc gia Dominicana.

Sân bay này nằm ở khu vực có nhiều bãi biển, phục vụ nhiều chuyến bay thuê bao chở khách.

Nhà ga chính có 10 cửa, 5 cửa có cầu dẫn khách nối với máy bay nằm ở hành lang vệ tinh. Sân bay này có thể đồng thời phục vụ 3 chiếc máy bay Boeing 747-400.

Sự cố
Ngày 6 tháng 2 năm 1996, chuyến bay 301 của hãng Birgenair đi Frankfurt, Đức nhưng đã rơi ngay khi vừa cất cánh từ sân bay Puerto Plata và đã rơi xuống Đại Tây Dương, cách bờ 26 km. Tất cả 176 hành khách và 13 phi hành đoàn (trong đó có 164 người Đức) đã thiệt mạng. Sau đó người ta đã điều tra nguyên nhân và cho thấy đồng hồ báo tốc độ vận hành sai làm cho phi công lẫn lộn tốc độ máy bay.

Các hãng hàng không và các tuyến bay
 Aeronaves Dominicanas (Santiago, Samaná)
 Aeropostal (Caracas, Curacao)
 Air Canada (Halifax [theo mùa], Montréal, Toronto-Pearson)
 Air Century (Varadero)
 Air Dominicana cuối năm 2008
 Air Europa (Madrid) [bắt đầu vào mùa Hè 2008]
 Air Finland (Stockholm-Arlanda)
 Air Transat (Calgary [seasonal], Edmonton [theo mùa], Halifax [theo mùa], Montréal, Thành phố Québec, St. John's, Toronto-Pearson [theo mùa], Vancouver, Winnipeg, Punta Cana)
 Air Transat operated by Westjet (Fredericton [theo mùa])
 Air Turks and Caicos (Grand Turk, Providenciales)
 American Airlines (Miami)
 American Eagle do Executive Air đảm trách (San Juan)
 Arkefly (Amsterdam, Punta Cana)
 CanJet (Halifax, Thành phố Québec)
 Caribair (Holguin, Varadero, Santiago de Cuba)
 Condor Airlines (Frankfurt, Munich)
 Corsairfly (Paris-Orly)
 Delta Air Lines (Atlanta)
 Edelweiss Air (Zurich)
 EuroAtlantic Airways (Lisbon)
 Finnair (Halifax, Helsinski)
 Jetairfly (Brussels)
 JetBlue Airways (New York-JFK)
 Martinair Holland (Amsterdam, Brussels, Punta Cana, Varadero)
 Novair (Helsinki, Oslo, Stockholm-Arlanda)
 Royal Air Maroc (Tanger)
 Servicios Aereos Profesionales (Beef Island, Bridgetown, Santo Domingo [charter service], Holguin, St. Croix [thuê bao], La Habana, Nassau)
 SkyKing Turks and Caicos Airways (Grand Turk, Providenciales)
 Skyservice (Aguadilla [charter], Calgary, Edmonton, Halifax, Kitchener, Moncton, Montréal, Ottawa, Regina [theo mùa], St. John's, Saskatoon [theo mùa], Toronto-Pearson, Vancouver, Winnipeg, Washington-Dulles)
 Sunwing Airlines (London (ON), Moncton, Montréal, Ottawa, Thành phố Quebec, San Juan (PR) [charter], Sudbury, Toronto-Pearson, St. Johns)
 Thomas Cook Airlines (Belfast-International, Glasgow-International, London-Gatwick, Manchester (UK))
 Thomsonfly (Birmingham, London-Gatwick, Manchester (UK))
 Vacation Express (Orlando-Sanford)
 WestJet (Toronto-Pearson)
 Zoom (Montreal [Seasonal], Ottawa, Québec)
 Iliamna Air Taxi (Iliamna (AK))

Các tuyến nội địa
 Aeronaves Dominicanas (Santiago, Samaná)
 Air Century (Constanza, Santo Domingo)
 Caribair (Santo Domingo)

Các hãng vận tải hàng hóa

 Amerijet (Miami, Santiago (DR), Saint Vincent, Kingston) [theo mùa]
 IBC Airways (Miami)
 DHL
 Volga-Dnepr

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Aeropuerto Internacional Gregorio Luperón

Sân bay Cộng hòa Dominica


title: Perdita nodosicornia

text:
Perdita nodosicornia là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1968.

Chú thích

Tham khảo

Perdita
Động vật được mô tả năm 1968


title: Các kiểu nổ sao trên vũ trụ

text:
Các kiều nổ sao trong vũ trụ hay các kiểu chết của sao trong vũ trụ được chia làm ba loại lớn:

- Tân tinh: Tân tinh hay sao mới là một vụ nổ hạt nhân lớn xảy ra trên sao lùn trắng, khiến cho nó bất thình lình sáng lên.

- Siêu tân tinh:  là một sự kiện thiên văn học biến đổi tức thời xảy ra trong giai đoạn cuối của quá trình tiến hóa sao ở các sao khối lượng lớn, mà một vụ nổ khổng lồ cuối cùng đánh dấu sự hủy diệt của sao. Sự kiện bất thình lình này tạo ra một ngôi sao sáng "mới", trước khi dần phai mờ trong vòng vài tuần đến vài tháng.

- Cực siêu tân tinh:  là một ngôi sao đặc biệt lớn sụp đổ vào cuối tuổi thọ của nó. Cho đến những năm 1990, nó dùng để chỉ một vụ nổ với năng lượng bằng năng lượng của hơn 100 siêu tân tinh (trên 1048 J). Vụ nổ như vậy được cho là nguồn gốc của các chớp gamma thời gian dài

Tham khảo


title: Igor Stanislavovich Ashmanov

text:
Ashmanov Igor Stanislavovich (sinh ngày 9/1/1962, tại Moskva) – là một chuyên gia nổi tiếng của Nga trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, phát triển phần mềm và quản lý dự án. Tổng giám đốc công ty Ashmanov & Partners. Tiến sĩ khoa học kỹ thuật.

Tiểu sử
Tốt nghiệp khoa Toán – Cơ của trường ĐH Tổng hợp Moskva (MGU) năm 1983.

Từ năm 1987, ông phát triển phần ngôn ngữ của hệ thống chính tả "Orfo" trong khuôn khổ công ty tư nhân Informatik, sau đó trở thành lãnh đạo của dự án này. Về sau, vào năm 1994, hệ thống này đã chiến thắng trong cuộc thi của Microsoft và trở thành một phần của phiên bản Microsoft Office tại thị trường Nga.

Năm 1995, Microsoft mua lại "Orfo" và Ashmanov rời Informatik để lập công ty riêng MediaLingua.

Năm 1999, ông chuyển sang công ty Rambler với chức danh Giám đốc phát triển và nghiên cứu, sau đó đảm nhiệm chức vụ Giám đốc điều hành. Sau này ông đã viết cuốn sách gây xôn xao dư luận vào thời đó "Cuộc sống bên trong bong bóng" về công việc của mình tại Rambler khi mô tả "từ bên trong"  các hoạt động ngầm của công ty Internet lớn này.

Năm 2001, ông rời khỏi Rambler khi mở công ty riêng Ashmanov & Partners. Sản phẩm nổi tiếng nhất của công ty là bộ lọc chống thư rác Spamtest, đã được các công ty như Mail.ru, RusBisConsulting, RTCom, Peterlink, Masterhost, РТС, CBOSS và các nhà cung cấp dịch vụ điện thoại di động sử dụng. Sau này công nghệ Spamtest trở thành phần chính của bộ lọc Kaspersky Anti-Virus.

Năm 2004, công ty Ashmanov & Partners và Finam đã thành lập công ty liên doanh Search Technology và tổ chức hội nghị chuyên ngành đầu tiên "Tối ưu hóa trên các công cụ tìm kiếm và quảng bá trang web trên Internet". Hội nghị này đã trở thành thường niên.

Năm 2005, ông cùng với Alexandr Klyachin thành lập công ty NanoSemantics.

Năm 2010, công ty Ashmanov & Partners đã mua lại công ty Informatik.

Các công trình chính

Chú thích

Liên kết ngoài
 Tiểu sử ngắn gọn trên trang web của công ty Ashmanov & Partners
 Tiểu sử của Igor Ashmanov trên Business-citation.ru.
 Tiểu sử của Igor Ashmanov trên Peoples.ru.
 Bản thông tin số 626 trên FRI.
 Các nhà tìm kiếm trẻ // «Tạp chí- Kinh doanh». — 04.09.2007. — Số 16.

Người Moskva
Doanh nhân Nga


title: Acanthopus excellens

text:
Acanthopus excellens là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Schrottky mô tả khoa học năm 1902.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

E
Động vật được mô tả năm 1902


title: Quận Owen

text:
Quận Owen (tiếng Anh: Owen County có thể là:

 Quận Owen, Indiana
 Quận Owen, Kentucky


title: Reuden

text:
Reuden (official name: Reuden/Anhalt) là một đô thị thuộc huyện Anhalt-Bitterfeld, bang Saxony-Anhalt, Đức.

Tham khảo


title: Nga Biên

text:
Huyện tự trị người Di Nga Biên (chữ Hán giản thể: 峨边彝族自治县, âm Hán Việt: Nga Biên Di tộc Tự trị huyện) là một huyện thuộc địa cấp thị Lạc Sơn, tỉnh Tứ Xuyên, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 2395 km2, dân số năm 2002 là 150.000 người. Huyện Nga Biên được chia thành 6 trấn và 13 hương.
Trấn: Sa Bình, Đại Bảo, Mao Bình, Tân Lâm, Ngũ Độ, Hắc Trúc Câu.
Hương: Hồng Hoa, Nghi Bình, Dương Thôn, Giác Mạc, Vạn Bình, Bạch Dương, Dương Hà, Cộng Hòa, Tân Trường, Bình Đẳng, Cáp Khúc, Kim Nham, Lặc Ô.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Nga Biên

Lạc Sơn, Tứ Xuyên
Đơn vị cấp huyện Tứ Xuyên


title: Các thánh tử đạo Việt Nam

text:
Các thánh tử đạo Việt Nam là danh sách những tín hữu Công giáo người Việt hoặc thừa sai ngoại quốc được Giáo hội Công giáo Rôma tuyên thánh với lý do tử đạo. Trong lịch sử Công giáo tại Việt Nam, ước tính có đến hàng trăm ngàn người đã tử vì đạo để làm chứng cho đức tin Kitô giáo. Trong số đó có 117 vị đã được Giáo hoàng Gioan Phaolô II tuyên Thánh vào ngày 19 tháng 6 năm 1988, và Anrê Phú Yên được tuyên Chân phước ngày 5 tháng 3 năm 2000.

Lễ kính chung cho các Thánh tử đạo Việt Nam là ngày 24 tháng 11, được Giáo hội Công giáo khắp thế giới cử hành với bậc lễ theo Lịch Chung Rôma là lễ nhớ. Riêng Giáo hội Việt Nam còn cử hành lễ kính trọng thể vào Chúa nhật giữa tháng 11, trước lễ Chúa Kitô Vua. Trước đây, lễ kính các chân phước tử đạo Việt Nam được cử hành vào Chúa nhật đầu tiên của tháng 9.

Thống kê

Theo quốc tịch, 117 Thánh Tử đạo Việt Nam được chia ra như sau:
 11 vị gốc Tây Ban Nha: 6 giám mục và 5 linh mục dòng Đa Minh,
 10 vị gốc Pháp: 2 giám mục và 8 linh mục thuộc Hội Thừa sai Paris,
 96 vị người Việt: 37 linh mục và 59 giáo dân - trong đó có 14 thầy giảng, 1 chủng sinh và một phụ nữ là bà Anê Lê Thị Thành.

Theo Việt sử, các vị này đã bị giết trong những đời vua chúa sau đây:
 2 vị dưới thời chúa Trịnh Doanh (1740-1767),
 2 vị dưới thời chúa Trịnh Sâm (1767-1782),
 2 vị do sắc lệnh của vua Cảnh Thịnh (1782-1802),
 58 vị dưới thời vua Minh Mạng (1820-1841),
 3 vị dưới thời vua Thiệu Trị (1841-1847),
 50 vị dưới thời vua Tự Đức (1847-1883).

Trong thế kỷ 18 và 19, có hàng vạn giáo dân, linh mục bị triều đình giết, bỏ tù hoặc đày đi xa. Trong số đó có 117 vị, tử đạo từ 1745 đến 1862, được Giáo hội Công giáo Rôma tôn vinh Chân phước qua bốn đợt:
 Ngày 27 tháng 5 năm 1900 (thời Giáo hoàng Lêô XIII): 64 vị
 Ngày 20 tháng 5 năm 1906 (thời Giáo hoàng Piô X): 8 vị
 Ngày 2 tháng 5 năm 1909 (thời Giáo hoàng Piô X): 20 vị
 Ngày 29 tháng 4 năm 1951 (thời Giáo hoàng Piô XII): 25 vị

Họ được tuyên Thánh vào ngày 19 tháng 6 năm 1988.

Danh sách 117 Thánh tử đạo Việt Nam

 Ghi chú: Tên trong bảng trên được viết theo nguyên tắc: Tên Thánh tử đạo người ngoại quốc được viết theo tên gốc của họ, kèm theo tên tiếng Việt mà họ chọn khi truyền giáo. Tên Thánh tử đạo người Việt được viết: tên Thánh (phiên âm thông dụng) kèm theo họ và tên.

Dư luận ngày tuyên thánh
Khi được tin về việc tuyên thánh, chính phủ Việt Nam lên tiếng phản đối vì cho rằng trong số những người sẽ được tuyên thánh, có nhiều người bị cho là tay sai của đế quốc. Tuy nhiên họ là những tín hữu đã chết vì lý do tín ngưỡng, họ bị hành quyết bởi bản án do chính tay vua, hay đại diện triều đình thời đó ký nhận. Không có bằng chứng nào cho thấy bản án này có liên quan đến chính trị, ngược lại, chỉ trưng ra lý do duy nhất: các giám mục, linh mục trong số bị kết án vì họ là đạo trưởng (giáo sĩ), các tín hữu (giáo dân) bị kết án vì họ không chịu bỏ đạo Công giáo, không chịu bước qua cây thập giá. Nói cách khác, lý do được công khai tuyên bố có tính cách hoàn toàn tôn giáo.

Hà Nội khi đó nhận định, việc tuyên thánh này sẽ làm cho mối liên lạc giữa chính quyền và Giáo hội Công giáo tại Việt Nam, cũng như mối quan hệ giữa Việt Nam và Vatican thêm căng thẳng. Đài tiếng nói Việt Nam đọc lệnh của chính phủ, cấm người Công giáo cử hành lễ tuyên thánh này. Các Giám mục lẫn giáo dân Việt Nam cũng không được chính quyền cho phép sang Vatican dự lễ. Trong khi đó, khoảng hơn 10 ngàn người Công giáo Việt Nam ở hải ngoại, chủ yếu là người Việt lưu vong, nhiều người từ Pháp, Tây Ban Nha đã đến Vatican để dự lễ vì trong số người được tuyên thánh có đồng hương và đồng bào của họ.

Theo lời Đức Ông Vinh Sơn Trần Ngọc Thụ - cáo thỉnh viên án tuyên thánh này thì: theo thông lệ, khi xin nhật kì tuyên thánh, bao giờ cũng phải dự tính sẵn 3 ngày, để đề phòng trường hợp Tòa Thánh đã có chương trình xếp đặt nào khác thì phải thay đổi theo. Lễ tuyên thánh Việt Nam đã xin vào ngày 29 tháng 6 năm 1988 - trùng lễ kính hai Thánh Phêrô và Phaolô, nhưng người ta khuyến cáo không nên chọn vào ngày đó vì sẽ bị lễ hai Thánh quá lừng danh này lấn át mất. Sau đó có dự tính chuyển sang ngày Chủ nhật 26 tháng 6 nhưng cũng không ổn, vì hôm đó Giáo hoàng phải đi công du bên nước Áo. Chỉ còn ngày Chủ nhật 19 tháng 6, nghĩa là xếp trước cuộc công du của Giáo hoàng một tuần lễ, vì trước và sau ngày đó không còn cách nào khác. Đây là lý do duy nhất và dễ hiểu cho việc chọn ngày lễ tuyên thánh tử đạo Việt Nam là ngày 19 tháng 6, chứ không hề có chuyện nghĩ tới việc kỉ niệm ngày thành lập Quân lực Việt Nam Cộng hòa.

Các trường hợp mới được phong

Ngày 5 tháng 3 năm 2000, Giáo hoàng Gioan Phaolô II đã tôn phong thầy giảng Anrê Phú Yên lên bậc chân phước. Thầy Anrê sinh năm 1625 tại tỉnh Phú Yên, được cha Đắc Lộ (Alexandre de Rhodes) rửa tội năm 15 tuổi, tử đạo ngày 26 tháng 7 năm 1644 bằng hình thức đâm và xử trảm. Thầy được coi như là vị tử đạo đầu tiên của Giáo hội Công giáo tại Việt Nam.

Các trường hợp đang được xem xét
Hiện nay, hơn 10 ngàn hồ sơ tuyên thánh của các tín hữu Công giáo Việt Nam đang được lưu giữ trong văn phòng của Thánh Bộ Tuyên Thánh ở Vatican.

Ngoài ra từ năm 2012, cuộc điều tra tuyên Thánh cấp giáo phận cho linh mục Phanxicô Xaviê Trương Bửu Diệp bắt đầu được tiến hành. Ông chịu tử đạo ngày 12 tháng 3 năm 1946 tại giáo họ Tắc Sậy, giáo phận Cần Thơ, thuộc xã Tân Phong, Giá Rai, Bạc Liêu. Ngày 31 tháng 10 năm 2014, Bộ Giáo lý Đức tin ra tuyên bố nihil obstat (không có gì ngăn trở) chấp thuận việc tiến hành hồ sơ tuyên thánh cho ông.

Các trường hợp đang được xúc tiến nhưng không phải tử đạo
 Ngày 26 tháng 3 năm 1997, Hội Thân hữu Thầy Văn (Les Amis de Van) tại Belley-Ars, Pháp đã bắt đầu mở án tuyên chân phước và tuyên thánh cho thầy Marcel Nguyễn Tân Văn. Nếu được công nhận, ông sẽ là vị Thánh hiển tu đầu tiên của châu Á.
 Ngày 22 tháng 10 năm 2010, tại Rôma, Hội đồng Tòa Thánh về Công lý và Hòa bình đã bắt đầu tiến trình xin tuyên chân phước và tuyên thánh cho vị Tôi tớ Chúa là Hồng y Phanxicô Xaviê Nguyễn Văn Thuận.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo
 Danh Sách 117 Thánh Tử Đạo Việt Nam

Liên kết ngoài

 "Kỷ niệm 10 năm phong thánh" .
 "Tuyên phong 117 thánh tử đạo Việt Nam, sự kiện lịch sử cách đây 30 năm". RFI (2018).
 "Saints and Blesseds of Vietnam". GCatholic.

Giáo hội Công giáo tại Việt Nam
Danh sách nhân vật Việt Nam
Tử đạo Công giáo Rôma
Tín hữu Công giáo
Thánh Công giáo Rôma

Danh sách về Giáo hội Công giáo Rôma


title: Mimallonidae

text:
Mimallonidae là một họ bướm đêm gấu trong bộ cánh vẩy, là họ duy nhất trong liên họ Mimallonoidea.

Chi
Họ này gồm các chi

Aceclostria
Adalgisa
Aleyda
Alheita
Bedosia
Biterolfa
Cicinnus
Druentica
Eadmuna
Euphaneta
Gonogramma
Lacosoma
Lurama
Macessoga
Menevia
Mimallo
Naniteta
Pamea
Psychocampa
Ptochopsyche
Reinmara
Roelmana
Roelofa
Tarema
Tolypeda
Trogoptera
Ulmara
Vanenga
Zaphanta

Chú thích

Tham khảo
Firefly Encyclopedia of Insects and Spiders, edited by Christopher O'Toole, ISBN 1-55297-612-2, 2002
Natural History Museum Lepidoptera genus database

Liên kết ngoài
ACG  Page of images of Mimallonidae from Area de Conservación Guanacaste, Costa Rica.

Bướm đêm


title: Pisania fasciculata

text:
Pisania fasciculata là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Buccinidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Pisania


title: Afranthidium biserratum

text:
Afranthidium biserratum là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Pasteels mô tả khoa học năm 1984.

Chú thích

Tham khảo

Afranthidium
Động vật được mô tả năm 1984


title: Mydrosoma inusitatum

text:
Mydrosoma inusitatum là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Snelling mô tả khoa học năm 1980.

Chú thích

Tham khảo

Mydrosoma
Động vật được mô tả năm 1980


title: Perak

text:
Perak là một trong 13 bang của Malaysia. Bang Perak có diện tích lớn thứ hai ở Bán đảo Malaysia. Perak giáp với Kedah và các tỉnh Yala, Narathiwat của Thái Lan ở phía bắc, Penang ở phía tây bắc, Kelantan và Pahang ở phía đông, Selangor ở hướng nam và phía tây là eo biển Malacca. Perak trong tiếng Mã Lai có nghĩa là "bạc". Tên này được bắt nguồn từ màu sắc óng ánh giống như bạc của thiếc. Thủ phủ của bang là Ipoh và thủ phủ hoàng gia của bang là Kuala Kangsar. Trong tiếng Trung, bang này được gọi với tên chữ Hán là Phích Lịch ().

Địa lý
Perak có diện tích là 21.006 km², chiếm 6,4% diện tích toàn Malaysia. Thời tiết Perak ấm áp vào nhiều nắng vào ban ngày trong khi ban đêm khá mát mẻ, mưa thỉnh thoảng xuất hiện vào buổi tối. Nhiệt độ không dao động nhiều, trong khoảng từ 23˚C đến 33˚C, độ ẩm 82,3%, lượng mưa trung bình năm là 3.218 mm

Lịch sử
Các truyền thuyết kể rằng có một vương quốc Ấn Độ giáo Mã Lai gọi là Gangga Negara ở phía tây bắc của Perak. Các cuộc khảo cổ đã cho thấy Perak đã có người sinh sống từ thời tiền sử. Lịch sử hiện đại của Perak bắt đầu với sự sụp đổ của Vương quốc Hồi giáo Malacca. Người con trai cả của vị Quốc vương Melaka cuối cùng là Raja Muzaffa Shah đã chạy trốn khỏi cuộc xâm chiếm của người Bồ Đào Nha năm 1511 và lập nên triều đại của ông trên các khu vực ven sông Perak năm 1528. Khu vực Perak từng có rất nhiều thiếc, và là mối quan tâm của các thế lực bên ngoài.

Năm 1670, người Hà Lan trở lại Perak để xây dựng Kota Kayu, nay là Kota Belanda trên đảo Pangkor. Perak đã chấp thuận việc xây dựng này vì có những tin tức từ Xiêm La rằng nước này có thể sẽ tấn công Perak. Tuy thế, năm 1685 một lần nữa Perak bị người Hà Lan tấn công trên đảo Pangkor và bị bắt buộc phải rút lui và đóng cửa đại bản doanh của mình. Người Hà Lan đã cố gắng thử ký kết hiệp định mới với dân bản địa nhưng đã thất bại

Vào thế kỷ 19, cả người Bugis, người Aceh, người Thái đều cố gắng xâm lược Perak. Chỉ có Anh Quốc đã ngăn cản Xiêm La xâm chiếm Perak năm 1820. Mặc dù người Anh ban đầu không quan tâm với việc thiết lập chế độ thực dân ở Mã Lai, việc tăng đầu tư vào các mỏ thiếc đã mang đến một làn sóng người Hoa nhập cư, gồm cả Phó Minh, nguyên là đối thủ với các tù trưởng Mã Lại và kẻ cướp địa phương để kiểm soát các khu mỏ. Vương quốc đã bị thiệt hại vì các cuộc giao tranh kéo dài và không có khả năng duy trì trật tự

Năm 1874, Toàn quyền Straits Settlements là Andrew Clarke (1873 - 1875) đã triệu tập một cuộc họp ở Pulau Pangkor. Quốc vương Abdullah đã được quyền kiểm soát của Perak trong sự thiên vị với đối thủ của ông là Quốc vương Ismail. Hiệp ước Pangkor (20/1/1874) cũng quy định các vua đồng ý là công sứ Anh được kiểm soát về mặt hành chính hơn là liên quan đến tôn giáo và văn hóa truyền thống Mã Lai. Năm 1875, một số tù trưởng tại Perak đã ám sát công sứ Anh tại Perak là James W.W. Birch (1874 - 1875), kết quả là một cuộc chiến nhỏ đã nổ ra vào năm 1876 Quốc vương Abdullah bị đày sang Seychelles ở Châu Phi và người Anh lập nên một người lãnh đạo mới của Perak là Swettenham. Công sứ thứ tư của Perak, Hugh Low (1877 - 1889) rất thông thạo ngôn ngữ và văn hóa Mã Lai đã chứng minh được khả năng lãnh đạo. Ông cũng đã đưa cây cao su đầu tiên đến Mã Lai.

Năm 1896, Perak cùng với Selangor, Negeri Sembilan và Pahang tạo thành Liên bang Các Nhà nước Mã Lai. Tuy nhiên, hệ thống Thống sứ Anh vẫn tồn tại cho đến khi Perak trở thành một phần của Liên bang Mã Lai vào năm 1948. Perak giành được độc lập từ Anh vào ngày 31 tháng 8 năm 1957 cùng với 10 bang khác của Liên bang Mã Lai. Liên bang về sau trở thành Liên bang Malaysia khi sáp nhập thêm Sabah, Sarawak và Singapore năm 1963 (tuy nhiên, đến năm 1965 thì Singapore tách ra khỏi Malaysia và trở thành một quốc gia độc lập).

Hành chính

Perak có 10 khu vực hành chính hay "daerah" trong tiếng Mã Lai

Nhân khẩu

Perak là một trong những bang đông dân nhất Malaysia. Bang Perak hiện vẫn chưa khắc phục được sự đình đốn công nghiệp do việc suy giảm của ngành khai thác thiếc. Thành phần dân cư trong bang:
Người Bumiputera (gồm người Mã Lai và các dân tộc bản địa): 1.360.506 người (55,74%)
Người Malaysia gốc Hoa: 702.170 người (28,77%)
Người Malaysia gốc Ấn: 296.600 người (12,15%)
Khác: 8.842 người (0,32%) (như người gốc Thái, gốc Khmer)
Người nước ngoài: 72.751 người (2,98%)

Người nổi tiếng
Lý Tông Vỹ, vận động viên cầu lông.
Dương Tử Quỳnh, diễn viên điện ảnh.

Chú thích

Liên kết ngoài
Chính quyền Bang Perak
Hoàng gia Perak
Du lịch Perak

Bang Malaysia


title: Disclisioprocta

text:
Disclisioprocta là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Các loài
 Disclisioprocta albosignata
 Disclisioprocta constellata
 Disclisioprocta foedata
 Disclisioprocta fuscovariata
 Disclisioprocta impauperata
 Disclisioprocta natalata (Walker, 1862)
 Disclisioprocta polyacmaria
 Disclisioprocta purpurarium
 Disclisioprocta rubritincta
 Disclisioprocta sitellata
 Disclisioprocta stellata (Guenée, 1857)
 Disclisioprocta vorax

Chú thích

Tham khảo

 Disclisioprocta at funet.fi
 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Xanthorhoini


title: Troarn (tổng)

text:
Tổng Troarn là một tổng thuộc tỉnh Calvados trong vùng Normandie.

Tổng này được tổ chức xung quanh Troarn ở quận Caen. Độ cao khu vực này dao động từ 2 m (Argences) đến 74 m (Argences) với độ cao trung bình 25 m.

Hành chính

Các đơn vị trực thuộc
Tổng Troarn gồm 17 xã với dân số 21 625 người (điều tra dân số năm 1999, dân số không tính trùng)

|-
| Argences || align="right" | 3 241 || align="right" | 14370 || align="right" | 14020
|-
| Banneville-la-Campagne || align="right" | 88 || align="right" | 14940 || align="right" | 14036
|-
| Cagny || align="right" | 1 592 || align="right" | 14630 || align="right" | 14119
|-
| Canteloup || align="right" | 166 || align="right" | 14370 || align="right" | 14134
|-
| Cléville || align="right" | 269 || align="right" | 14370 || align="right" | 14163
|-
| Cuverville || align="right" | 1 779 || align="right" | 14840 || align="right" | 14215
|-
| Démouville || align="right" | 3 052 || align="right" | 14840 || align="right" | 14221
|-
| Émiéville || align="right" | 349 || align="right" | 14630 || align="right" | 14237
|-
| Giberville || align="right" | 4 606 || align="right" | 14730 || align="right" | 14301
|-
| Janville || align="right" | 406 || align="right" | 14670 || align="right" | 14344
|-
| Saint-Ouen-du-Mesnil-Oger || align="right" | 147 || align="right" | 14670 || align="right" | 14637
|-
| Saint-Pair || align="right" | 200 || align="right" | 14670 || align="right" | 14640
|-
| Saint-Pierre-du-Jonquet || align="right" | 155 || align="right" | 14670 || align="right" | 14651
|-
| Sannerville || align="right" | 1 624 || align="right" | 14940 || align="right" | 14666
|-
| Touffréville || align="right" | 292 || align="right" | 14940 || align="right" | 14698
|-
| Troarn || align="right" | 3 176 || align="right" | 14670 || align="right" | 14712
|-
| Vimont || align="right" | 483 || align="right" | 14370 || align="right" | 14761
|}

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Tổng Troarn trên trang mạng của Insee
 La carte des communes du canton trên trang mạng của Insee

Troarn