title: Cao Ly Thái Tổ

text:
Cao Ly Thái Tổ, húy danh là Vương Kiến (Hangul: 왕건 (Wang Geon), chữ Hán: 王建, 31/1/877 - 4/7/943), trị vì từ năm 918 tới năm 943. Ông là vị vua đầu tiên đã thành lập nên triều đại Cao Ly - một triều đại của bán đảo Triều Tiên kéo dài từ thế kỷ X đến thế kỷ XIV.

Tuổi trẻ
Vương Kiến sinh năm 877 (đời vua Tân La Hiến Khang Vương), là con một thương nhân ở Songdo (nay thuộc tỉnh Kaesŏng bên dòng sông Yeseong). Cha của Kiến là Vương Long (Wang Ryung 왕륭, 王隆), là 1 thương nhân rất khéo làm ăn, kiếm được nhiều lợi nhuận thương mại với các thương nhân Trung Quốc, lại có thế lực đứng đầu vùng này. Vì vậy cuộc sống của gia đình họ Vương rất sung túc, khá giả. Tổ tiên của ông và chính ông cũng là người Cao Câu Ly cổ, nhưng gia đình ông lại sống ở nước Tân La.

Sự nghiệp

Dưới quyền Cung Duệ
Vương Kiến sống vào thời điểm cuối đời Hậu Tam Quốc Triều Tiên - là cuộc phân tranh lâu dài giữa 3 tập đoàn: Hậu Cao Câu Ly, Hậu Bách Tế và Tân La. Ông kế thừa cơ nghiệp của cha mình, là một người lái buôn. Bấy giờ, nhà nước Tân La do nữ vương Chân Thánh cai trị. Lúc đó, tình thế bên trong của Tân La rất tạp loạn: giặc cướp nổi lên như ong, hào cường chống chính quyền, quan lại tham nhũng, chính sách hà khắc, bộ máy triều đình thối nát, v.v. biết bao việc xảy ra đã cảnh báo hồi chuông suy sụp của Hậu Tân La. Lúc đó, có 2 cuộc khởi nghĩa lớn bùng nổ tại Tân La do Cung Duệ và Chân Huyên cầm đầu. Các cuộc khởi nghĩa này bùng phát khắp nơi với số lượng quân đông và mạnh, đánh phá các nơi, giết bọn quan lại và bọn giặc cướp địa phương khác. Năm 895, Cung Duệ đem quân đánh vùng Tây Bắc của nước Tân La, là nơi tọa lạc của vùng Songdo - nơi Vương Kiến đang sống. Cha con Vương Long và Vương Kiến thấy quân khởi nghĩa kéo đến, ngay lập tức họ quy hàng. Vương Kiến đến gặp và xin nguyện ở dưới trướng của Cung Duệ - người lãnh đạo quốc gia Hậu Cao Câu Ly sau này.

Từ khi gia nhập nghĩa quân, Vương Kiến tỏ ra là một tỳ tướng có tài và năng lực, được Cung Duệ tin tưởng và coi như người em trai của mình. Năm 900, khi quân của Hậu Bách Tế sang đánh phá, Vương Kiến đem quân đánh thắng nước này tại Trung Châu, thu được nhiều chiến lợi phẩm. Từ đó, ông trở nên nổi tiếng, thanh danh vang dội. Năm 901, Cung Duệ thành lập vương quốc Hậu Cao Câu Ly. Năm 903, ông đem quân đánh tan lực lượng hải quân của Hậu Bách Tế (đời vua Chân Huyên) xâm phạm vùng bờ biển. Trong thời gian đó, Chân Huyên phải lo chống lại quân triều đình Tân La (đời vua Tân La Hiếu Cung Vương). Vương Kiến cũng sai quân đi giúp đỡ Chân Huyên chiến thắng quân Tân La. Trong thời gian chiến tranh đó, Vương Kiến vẫn bảo quân sĩ phải giữ nghiêm quân luật, không được xâm phạm đến của cải của dân, mà còn phải giúp đỡ dân nghèo. Vì vậy mà nghĩa quân của Vương Kiến đi đến đâu cũng được dân chúng hoan nghênh.

Năm 904, vua Cung Duệ đổi quốc hiệu Hậu Cao Câu Ly sang Ma Chấn.

Năm 910, Vương Kiến (Wang Geon), tướng của vương quốc Ma Chấn dẫn quân đi tấn công và chiếm được thành Naju, một thành chính và là nơi vua Chân Huyên đã bắt đầu cuộc nổi dậy của mình. Chân Huyên đã có nhiều nỗ lực nhằm chiếm lại thành song không thành công.

Năm 911, vua Cung Duệ nước Ma Chấn (Majin) tiếp tục đổi quốc hiệu từ Ma Chấn thành Thái Phong (Taebong).

Năm 912, vua Tân La Hiếu Cung Vương qua đời, Phác Cảnh Huy lên nối ngôi vua Tân La, tức là vua Tân La Thần Đức Vương. Từ năm 912 đến năm 917, Vương Kiến của Thái Phong và vua Chân Huyên của Hậu Bách Tế liên tục tấn công Tân La của vua Tân La Thần Đức Vương.

Làm vua của Cao Ly
Tuy nhiên, sau khi thành lập quốc gia Thái Phong, vua Cung Duệ đã thực hiện một chính sách khắc nghiệt với dân chúng khiến sự chống đối nổi lên. Vua Cung Duệ buộc tội phản quốc và xử tử tất cả những ai chống đối ông ta, bao gồm cả Khang phu nhân và hai vương tử của ông ta. Năm 918, bốn tướng lĩnh hàng đầu của nước Thái Phong là Hồng Nho (홍유 Hong Yu; 洪儒), Bùi Huyền Khánh (배현경 Pae Hyŏnkyŏng; 裵玄慶), Thân Sùng Khiêm (신숭겸 Sin Sungkyŏm; 申崇謙) và Bốc Trí Khiêm (복지겸 Pok Chikyŏm; 卜智謙) lên kế hoạch lật đổ Cung Duệ và mời Vương Kiến lên ngôi. Vương Kiến đồng ý. Cung Duệ bị lật đổ và bị sát hại. Vương Kiến lên làm vua, đặt tên nước là Cao Ly (고려 Koryŏ; 高麗), lấy niên hiệu là Thiên Thụ (天授), tôn đạo Phật làm quốc giáo, tiến hành bình định các miền còn lại ở bán đảo Triều Tiên. Tuy nhiên, ngay sau khi thành lập Cao Ly, nhiều người đã bác bỏ sự trị vì của Vương Kiến và nổi dậy chống lại vương triều mới được lập ra; một số đã tự nguyện đào thoát sang Hậu Bách Tế của vua Chân Huyên (Gyeon Hwon).

Vua Đại Nhân Soạn của vương quốc Bột Hải ở phía bắc đã ủng hộ việc lập liên minh giữa vương quốc Bột Hải với Cao Ly. Tuy nhiên, tác động này không mạnh và không thể diễn ra vì cuộc xung đột tiếp diễn giữa các quý tộc khác nguồn gốc trong chính quyền Bột Hải (chủ yếu là người gốc Cao Câu Ly và người Mạt Hạt), những người chỉ mong chờ trở thành người tiếp theo bước lên ngai vàng của vương quốc Bột Hải.

Vua Chân Huyên của Hậu Bách Tế đã cử một đội quân lớn khác đến Hapcheon của Tân La vào năm 920 và cuối cùng đã thành công trong việc lập quyền kiểm soát với vùng này, buộc vua Tân La Cảnh Minh Vương của Tân La phải liên minh với Cao Ly của Vương Kiến. Liên minh Tân La - Cao Ly này đã có thể đánh đuổi được quân Hậu Bách Tế trong trận thành Daeya. Tuy nhiên, sau đó nhiều tướng lĩnh Tân La ở biên thùy đã lựa chọn rời bỏ Tân La để gia nhập quân Cao Ly, vì vậy hoàn cảnh của vua Tân La Cảnh Minh Vương vẫn không tốt hơn so với trước. Sau đó Chân Huyên xâm chiếm vùng Andong ngày nay, song cuộc tấn công này đã bị lính Tân La tại địa phương đánh bại. Chân Huyên đã buộc phải sinh sống hòa bình với Cao Ly sau cuộc chiến, thông qua trao đổi con tin là các thành viên vương thất. Tuy nhiên, khi hay tin cháu trai của Chân Huyên chết, Chân Huyên cũng đã sát hại con tin của Cao Ly, anh ẹm họ của Vương Kiến, và tiếp tục cuộc chiến chống lại Cao Ly.

Trong năm 922, hoàng đế Gia Luật A Bảo Cơ của Đại Khiết Đan quốc đã gửi ngựa và lạc đà đến Cao Ly của Vương Kiến để thể hiện tình hữu nghị.

Năm 923 Vương Kiến đưa quân đi tiêu diệt hai tiểu quốc là Hắc Thủy quốc (黒水國) và Bảo Lộ quốc (寶露國) ở phía nam Nam Hải phủ của vương quốc Bột Hải (đời vua Đại Nhân Soạn), đe dọa biên giới vương quốc Bột Hải.

Đầu năm 925, trong lúc đại quân của vương quốc Bột Hải (đời vua Đại Nhân Soạn) đang tấn công vào lãnh thổ của Đại Khiết Đan quốc (đời hoàng đế Gia Luật A Bảo Cơ), một tướng của vương quốc Bột Hải tên là Thần Đức (Sindeok) đã dẫn quân đội của mình từ Nam Hải phủ của vương quốc Bột Hải đến Cao Ly quy hàng vua Vương Kiến.

Cuối năm 925 hoàng đế Gia Luật A Bảo Cơ của Đại Khiết Đan quốc xuất quân xâm lược vương quốc Bột Hải (đời vua Đại Nhân Soạn). Sang đầu năm 926, hoàng đế Gia Luật A Bảo Cơ chính thức tiêu diệt vương quốc Bột Hải. Đại Nhân Soạn cùng toàn bộ hoàng tộc Bột Hải bị áp giải đến Đại Khiết Đan quốc, nhiều cư dân Bột Hải cũng bị ép phải di cư đến Đại Khiết Đan quốc, trong khi nhiều người dân của vương quốc Bột Hải bao gồm nhiều quý tộc Bột Hải (khoảng 200.000 người) đã chạy trốn đến Cao Ly (đời vua Vương Kiến) ở phía nam.

Năm 927, cảm thấy vua Chân Huyên của Hậu Bách Tế sắp đánh đến kinh đô Gyẹongu của Tân La, vua Tân La Cảnh Ai Vương đã gửi yêu cầu tiếp viện đến Cao Ly.

Ngay sau đó, vua Chân Huyên của Hậu Bách Tế đã đích thân lãnh đạo quân đội của mình tấn công thẳng vào kinh đô Tân La là Gyeongju. Vua Tân La Cảnh Ai Vương đã không chuẩn bị trước để đối phó. Khi quân đội của Chân Huyên tiến vào cướp phá kinh đô Gyeongju, họ đã tìm ra vua Tân La Cảnh Ai Vương đang dự tiệc tại Bào thạch đình (Poseokjeong). Tân La Cảnh Ai Vương đã tự sát thay vì đầu hàng. Chân Huyên sau đó lập Kim Phó (Kim Bu) làm quốc vương tiếp theo của Tân La, tức là vua Tân La Kính Thuận Vương. Vương Kiến đã đến Tấn La với một đội quân hùng mạnh một thời gian ngắn sau khi Gyeongju thất thủ.

Sau đó Chân Huyên từ Gyeongju trở về phía tây. Trên đường trở về, Chân Huyên đã chạm trán với lực lượng Cao Ly với 10.000 quân của Vương Kiến tại núi Palgong thuộc Daegu ngày nay. Quân đội của Chân Huyên đã dễ dàng đánh bại quân Cao Ly, giết chết nhiều dũng tướng và chiến binh của Vương Kiến, trong khi chỉ một mình Vương Kiến chạy thoát nhờ sự hi sinh anh dũng của tướng Thân Sùng Khiêm (Shin Sung-gyeom) và Kim Nak.

Năm 936, Vương Kiến đánh bại Hậu Bách Tế để thống nhất bán đảo. Sự nghiệp thống nhất bán đảo của Vương Kiến đã thành công. Một số đối thủ của Vương Kiến được ông mời tham gia liên minh, được phong tước và trang ấp. Vương Kiến tổ chức Cao Ly thành một nhà nước phong kiến tập quyền, đặt quan chế ở trung ương, chia đất nước thành các đơn vị hành chính. Vị thế cầm quyền của dòng họ Vương được củng cố vững chắc.

Sau khi diệt Hậu Bách Tế và thống nhất bán đảo Triều Tiên, Vương Kiến phái quân Cao Ly tấn công Nam Hải phủ của thái tử Đại Quang Hiển. Quân của Đại Quang Hiển liên tiếp thua trận, nhiều đất đai thuộc phía tây Nam Hải phủ bị sáp nhập vào Cao Ly. Sau đó quân Cao Ly tiếp tục bắc tiến và đánh chiếm thêm nhiều thành trì phía tây Áp Lục phủ của Đại Quang Hiển. Lãnh thổ của Đại Quang Hiển bị thu hẹp lại đáng kể.

Sau khi thất bại trong việc khôi phục vương quốc Bột Hải và liên tục bị Định An Quốc, Cao Ly và Đại Khiết Đan quốc tấn công, thái tử Đại Quang Hiển cùng nhiều người dân, gồm cả quý tộc Bột Hải đã đào thoát tới Cao Ly với hi vọng tập hợp sức mạnh để trả thù cho thất bại nhục nhã và sự sụp đổ của vương quốc Bột Hải. Đại Quang Hiển (khi đó hơn 40 tuổi) cùng với những người Bột Hải đến Cao Ly ở phía nam vào tháng 1 năm 937, tức năm thứ 17 đời Vương Kiến trị vì. Vương Kiến đón tiếp nhóm người của Đại Quang Hiển rất nồng hậu. Nhiều hậu duệ của hoàng tộc Bột Hải tại Cao Ly đã đổi họ thành Thái (Tae, 태, 太) trong khi Thái tử Đại Quang Hiển đổi sang họ Vương (Wang, 왕, 王), tên của hoàng tộc Cao Ly. Điều này đã dẫn đến việc Đại Khiết Đan quốc (sang năm 947 gọi là Đại Liêu quốc) cắt quan hệ ngoại giao với Cao Ly song không đe dọa xâm lược. Vương Kiến tiếp tục đón nhận những người tị nạn từ Bột Hải và theo đuổi chính sách mở rộng về phía bắc (có thể được thực hiện do sự vắng mặt của một vương quốc Triều Tiên ở nơi từng là lãnh thổ Goguryeo).

Năm 942, hoàng đế Gia Luật Đức Quang của Đại Khiết Đan quốc gửi thêm 50 con lạc đà đến Cao Ly của Vương Kiến, nhưng lần này Vương Kiến đã từ chối món quà, đày sứ thần Khiết Đan đến một hòn đảo và khiến 50 con lạc đà chết đói.

Ngày 4 tháng 7 âm lịch năm 943 Vương Kiến băng hà, con trai cả là Vuơng Võ kế vị, tức là vua Cao Ly Huệ Tông.

Gia quyến
 Thân phụ: Vương Long, truy tôn miếu hiệu Thế Tổ (세조)
 Thân mẫu: Uy Túc Vương hậu Hàn thị (위숙왕후)

Phi tần
 Thần Huệ Vương hậu Liễu thị (신혜왕후 류씨), chính thất yêu quý của Thái Tổ, không con.
 Trang Hòa Vương hậu Ngô thị (장화왕후 오씨; 894 ? – 934 ?), kế thất, mẹ của Cao Ly Huệ Tông.
 Thần Minh Thuận Thành Vương thái hậu Lưu thị (신명순성왕태후 유씨; 900 – 951), mẹ của Cao Ly Định Tông và Cao Ly Quang Tông.
 Thần Tĩnh Vương thái hậu Hoàng Phủ thị (신정왕태후 황보씨; 900 – 983), nguyên là Đại phu nhân, mẹ của Cao Ly Đới Tông.
 Thần Thành Vương thái hậu Kim thị (신성왕태후 김씨), đường muội của Kính Thuận Vương, vị vua cuối cùng của Tân La, bà là hậu duệ đời thứ sáu của Tân La Văn Thánh Vương, mẹ của Cao Ly An Tông.
 Trinh Đức Vương thái hậu Liễu thị (정덕왕태후 류씨), nguyên là Phu nhân, tuy không có người con nào làm vua nhưng sau khi qua đời, bà vẫn được đặc cách truy phong là Vương thái hậu vì có con gái làm Vương hậu.
 Hiến Mục Đại phu nhân Bình thị (헌목대부인 평씨)
 Trinh Mục phu nhân Vương thị (정목부인 왕씨)
 Đông Dương Viện phu nhân Dũ thị (동양원부인 유씨)
 Túc Mục phu nhân (숙목부인), không rõ họ
 Thiên An Phủ Viện phu nhân Lâm thị (천안부원부인 임씨)
 Hưng Phúc Viện phu nhân Hồng thị (흥복원부인 홍씨)
 Thiên Lương Viện phu nhân Lý thị (대량원부인 이씨)
 Hậu Thiên Lương Viện phu nhân Lý thị (후대량원부인 이씨)
 Đại Minh Châu Viện phu nhân Vương thị (대명주원부인 왕씨)
 Quảng Châu Viện phu nhân Vương thị (광주원부인 왕씨), con gái Vương Quy (왕규), chị gái Hậu Quảng Châu Viện phu nhân của Cao Ly Huệ Tông.
 Tiểu Quảng Châu Viện phu nhân Vương thị (소광주원부인 왕씨), em gái Quảng Châu.
 Đông Sơn Viện phu nhân Phác thị (동산원부인 박씨), chị gái Văn Cung Vương hậu và Văn Thành Vương hậu của Cao Ly Định Tông.
 Lễ Hòa phu nhân Vương thị (예화부인 왕씨)
 Đại Tây Viện phu nhân Kim thị (대서원부인 김씨), xuất gia.
 Tiểu Tây Viện phu nhân Kim thị (소서원부인 김씨), em gái Đại Tây, xuất gia.
 Tây Điện Viện phu nhân (서전원부인), không rõ họ
 Tín Châu Viện phu nhân Khương thị (신주원부인 강씨), có một con trai mất sớm, nhận nuôi Cao Ly Quang Tông.
 Nguyệt Hoa Viện phu nhân (월화원부인), không rõ họ
 Hoàng Châu Viện phu nhân (황주원부인), không rõ họ
 Thánh Mậu phu nhân Phu thị (성무부인 박씨)
 Nghĩa Thành Phủ Viện phu nhân Hồng thị (의성부원부인 홍씨)
 Nguyệt Cảnh Viện phu nhân Phác thị (월경원부인 박씨)
 Mộng Lương Viện phu nhân Phác thị (몽량원부인 박씨), con gái Phác Thủ Khanh (박수경), em họ Nguyệt Cảnh.
 Hải Lương Viện phu nhân (해량원부인), không rõ họ

Hậu duệ

Vương tử

Vương nữ

Xem thêm
 Cao Ly

Tham khảo

Sinh năm 877
Mất năm 943
Vua Cao Ly
Thái Tổ
Nhân vật quân sự Cao Ly


title: Apophthisis

text:
Apophthisis là một chi bướm đêm thuộc họ Gracillariidae.

Các loài
Apophthisis congregata Braun, 1923
Apophthisis pullata Braun, 1915

Tham khảo

Liên kết ngoài
Global Taxonomic Database of Gracillariidae (Lepidoptera)

Apophthisis
Gracillariidae


title: Melanotus sabatinellii

text:
Melanotus sabatinellii là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia & Schimmel miêu tả khoa học năm 2001.

Chú thích

Tham khảo

Melanotus


title: Đảng Nhân dân Cách mạng Khmer

text:
Đảng Nhân dân Cách mạng Khmer, hay Đảng Nhân dân Cách mạng Campuchia, là một đảng chính trị tại Campuchia, tiền thân của Đảng Nhân dân Campuchia (CPP).

Lịch sử
Năm 1951, Đảng Cộng sản Đông Dương tách ra thành ba đảng riêng biệt của ba nước Đông Dương. Ngày 21 tháng 9 năm 1951, Đảng Nhân dân cách mạng Khmer được thành lập tại Việt Bắc (Việt Nam), Sơn Ngọc Minh được cử giữ chức quyền Chủ tịch đảng. Hệ tư tưởng của đảng là chủ nghĩa Mác-Lênin.

Năm 1954, hiệp định Genève ra đời đánh dấu một bước thụt lùi cho phong trào cộng sản Campuchia. Khác với Việt Nam được chủ quyền nửa quốc gia, Pathet Lào được hai tỉnh, những người cộng sản Campuchia bị bắt buộc phải giải giới. Một số theo lãnh tụ Sơn Ngọc Minh tập kết ra miền Bắc Việt Nam. Một số khác, lui vào hoạt động bí mật, đặt dưới quyền của Sieu Heng (đặc trách nông thôn) và Tou Samouth (đặc trách thành thị).

Vài năm sau, Sieu Heng về đầu thú với Sihanouk, chỉ điểm cho chính quyền bắt bớ và tiêu diệt những cơ sở nông thôn. Từ ngày 28 tháng 9 năm 1960 đến ngày 30 tháng 9 năm 1960, Đại hội đảng lần thứ hai của Đảng họp tại một toa xe lửa trống ở nhà ga Phnôm Pênh với sự tham dự của 21 đại biểu. Đại hội đảng đề cử Tou Samouth giữ chức Tổng bí thư và bầu ra một ban thường vụ gồm năm người. Ngoài Tou Samouth, có Nuon Chea, một đảng viên cũ của đảng cộng sản Thái đứng hàng thứ hai, Pol Pot đứng hàng thứ ba, Keo Meas thứ tư và Ieng Sary thứ năm. Ba năm sau, sau khi đi Hà nội về, Tou Samouth mất tích một cách bí ẩn, có lẽ bị Pol Pot thanh toán.

Tháng 1 năm 1963 Pol Pot đã triệu tập hội nghị trung ương đảng, tiếm quyền lên làm Tổng Bí thư. Năm 1966, Pol Pot đổi tên thành Đảng Cộng sản Khmer (KCP), còn được biết đến dưới cái tên Khmer Đỏ (Khmer Rouge).

Từ năm 1981, đảng trở thành chính đảng duy nhất lãnh đạo nhà nước Cộng hòa Nhân dân Campuchia.

Chú thích

C
D
N


title: Vicente Guillot Fabián

text:
Vicente Guillot Fabián (sinh ngày 15 tháng 7 năm 1941 ở Aldaya) là cựu cầu thủ bóng đá người Tây Ban Nha.
Anh từng chơi cho Mestalla FC, Valencia CF Và Elche CF.

Tham khảo

Sinh năm 1941
Cầu thủ bóng đá Tây Ban Nha
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Tây Ban Nha
Tiền đạo bóng đá
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá Valencia CF


title: Julodischema lacordairei

text:
Julodischema lacordairei là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Thomson miêu tả khoa học năm 1857.

Chú thích

Tham khảo

Julodischema


title: Mesospinidium

text:
Mesospinidium là một chi thực vật có hoa trong họ, Orchidaceae.

Xem thêm
Danh sách các chi Phong lan

Hình ảnh

Tham khảo

Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (1999). Genera Orchidacearum 1. Oxford Univ. Press.
Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2001). Genera Orchidacearum 2. Oxford Univ. Press.
Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2003). Genera Orchidacearum 3. Oxford Univ. Press
Berg Pana, H. 2005. Handbuch der Orchideen-Namen. Dictionary of Orchid Names. Dizionario dei nomi delle orchidee. Ulmer, Stuttgart

Danh sách các chi phong lan
Phân họ Lan


title: Palaeorhiza purpurea

text:
Palaeorhiza purpurea là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Hirashima mô tả khoa học năm 1978.

Chú thích

Tham khảo

Palaeorhiza
Động vật được mô tả năm 1978


title: Prototyphis eos

text:
Prototyphis eos là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả

Phân bố

Phân loài
 Prototyphis eos eos (Hutton, 1873)
 Prototyphis eos paupereques (Powell, 1974) (synonym: Prototyphis paupereques (Powell, 1974))

Chú thích

Tham khảo

 Merle D., Garrigues B. & Pointier J.-P. (2011) Fossil and Recent Muricidae of the world. Part Muricinae. Hackenheim: Conchbooks. 648 pp. page(s): 148
 Gastropods.com: Pterynotus (Prototyphis) angasi eos; accessed: ngày 30 tháng 4 năm 2011
 Gastropods.com: Pterynotus (Prototyphis) paupereques; accessed: ngày 30 tháng 4 năm 2011

Prototyphis
Động vật được mô tả năm 1873


title: (14867) 1990 RW4

text:
{{DISPLAYTITLE:(14867) 1990 RW4}}

(14867) 1990 RW4 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henry E. Holt ở Đài thiên văn Palomar ở Quận San Diego, California, ngày 15 tháng 9 năm 1990.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 14001–15000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1990
Được phát hiện bởi Henry E. Holt
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Shupiyan

text:
Shupiyan là một thị xã và là nơi đặt ủy ban khu vực quy hoạch (notified area committee) của quận Pulwama thuộc bang Jammu và Kashmir, Ấn Độ.

Địa lý
Shupiyan có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 2057 mét (6748 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Shupiyan có dân số 12.396 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Shupiyan có tỷ lệ 59% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 67%, và tỷ lệ cho phái nữ là 51%. Tại Shupiyan, 11% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Jammu và Kashmir
Kashmir


title: Ceraclea troilus

text:
Ceraclea troilus là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Chú thích

Ceraclea


title: Juquiá

text:
Juquiá là một đô thị ở bang São Paulo của Brasil.
Đô thị này nằm ở vĩ độ 24º19'15" độ vĩ nam và kinh độ 47º38'05" độ vĩ tây, trên khu vực có độ cao 17 m.

Dân số năm 2007 ước khoảng 23.206 người.

Thông tin nhân khẩu

Dữ liệu dân số theo điều tra dân số năm 2000

Tổng dân số: cerca de 21.500 (Farsa)
Dân số thành thị: 12.530
Dân số nông thôn: 8.076
 Nam giới: 10.517
 Nữ giới: 9.999
Mật độ dân số (người/km²): 24,99

Tỷ lệ tử vong trẻ sơ sinh dưới 1 tuổi (trên một triệu người): 18,79

Tuổi thọ bình quân (tuổi): 75,33

Tỷ lệ sinh (số trẻ trên mỗi bà mẹ): 3,60

Tỷ lệ biết đọc biết viết: 85,08%

Chỉ số phát triển con người (HDI-M): 0,742
 Chỉ số phát triển con người - Thu nhập: 0,680
 Chỉ số phát triển con người - Tuổi thọ: 0,722
 Chỉ số phát triển con người - Giáo dục: 0,824
(Nguồn: IPEADATA)

Liên kết ngoài
 Trang mạng của đô thị
 Juquiá trên WikiMapia

Tham khảo

Juquia


title: (27953) 1997 PF5

text:
{{DISPLAYTITLE:(27953) 1997 PF5}}

(27953) 1997 PF5 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 11 tháng 8 năm 1997.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 27001–28000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1997
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: 5958 Barrande

text:
5958 Barrande (1989 BS1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 29 tháng 1 năm 1989 bởi A. Mrkos ở Klet.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 5958 Barrande

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Antonín Mrkos
Thiên thể phát hiện năm 1989


title: Horistomyia victoriae

text:
Horistomyia victoriae là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Horistomyia
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Campynemataceae

text:
Campynemataceae là một họ thực vật hạt kín. Họ này được khá ít các nhà phân loại học công nhận.

Hệ thống APG III năm 2009 (không thay đổi so với hệ thống APG II năm 2003 và hệ thống APG năm 1998), công nhận họ này và đặt nó trong bộ Liliales của nhánh monocots.

Đặc điểm
Nó chứa khoảng 3-4 loài cây bụi nhỏ sống lâu năm tại New Caledonia và Tasmania, ưa ẩm vừa phải hay chịu hạn tốt. Lá đơn, mọc so le, không cuống. Hoa lưỡng tính, mọc đơn độc hay thành cụm dạng tán hay chùy hoa. Quả nang, nứt khi chín, chứa nhiều hạt. Hạt có nội nhũ và chứa dầu.

Tiến hóa
Nhóm thân cây của họ Campynemataceae có niên đại khoảng 117 triệu năm trước (Ma), nhóm chỏm cây của họ Campynemataceae có niên đại khoảng 73 Ma (Janssen & Bremer 2004 lưu ý rằng Campynemataceae có quan hệ chị-em với phần còn lại của bộ Liliales).

Phát sinh chủng loài
Cây phát sinh chủng loài dưới đây lấy theo APG III.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Campynemataceae trên website của APG. Tra cứu ngày 3 tháng 1 năm 2011.
 Campynemataceae  trong L. Watson và M.J. Dallwitz (1992 trở đi). The families of flowering plants : descriptions, illustrations, identification, information retrieval. Phiên bản: ngày 20 tháng 5 năm 2010. http://delta-intkey.com
 Phân loại trong NCBI


title: Etaux

text:
Etaux (also spelled Eteaux) là một xã trong tỉnh Haute-Savoie thuộc vùng Auvergne-Rhône-Alpes đông nam Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Haute-Savoie

Tham khảo
INSEE

Xã của Haute-Savoie


title: Carcastillo

text:
Carcastillo là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Navarre, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là ki-lô-mét vuông, dân số năm 2007 là người với mật độ người/km². Đô thị này có cự ly km so với tỉnh lỵ Pamplona.

Tham khảo

Đô thị ở Navarre
Khu dân cư ở Navarre


title: Triplonychus plagiatus

text:
Triplonychus plagiatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Erichson miêu tả khoa học năm 1840.

Chú thích

Tham khảo

Triplonychus


title: László Sólyom

text:
László Sólyom (3 tháng 1 năm 1942 – 8 tháng 10 năm 2023) là một chính khách Hungary. László Sólyom là tổng thống Hungary thứ ba của nền cộng thứ 3 Hungary, nhiệm kỳ từ 2006-2010. Trước đó ông là Chủ tịch của Tòa án Hiến pháp của Hungary 1990-1998.

Tiểu sử
László Sólyom sinh ra ở thành phố Pécs miền nam Hungary. Ông tốt nghiệp luật từ trường Đại học Pécs năm 1965. Ông làm giáo sư tại trường đại học và học viện pháp lý ở Budapest: Đại học Loránd Eötvös từ năm 1983, tại Trường Đại học Công giáo Péter Pázmány từ năm 1996, và tại Đại học Ngôn ngữ Đức Andrássy Gyula Budapest từ năm 2002. Ông cũng đã làm việc tại Jena, Đức trong 3 năm.

Sự nghiệp chính trị của ông bắt đầu làm cố vấn pháp lý cho các tổ chức dân sự và môi trường vào cuối những năm 1980. Là người sáng lập của Duna Kör, ông cũng có một vai trò quan trọng trong các vấn đề bảo vệ môi trường như ngăn chặn việc xây dựng đập Gabčíkovo - Nagymaros, theo Duna Kör, sẽ làm hư hại môi trường sống của một phần phía bắc của sông Danube. Ông là một trong những người sáng lập của Diễn đàn Dân chủ Hungary (MDF) vào năm 1987, và đại diện bên đó trong các cuộc đàm phán đối lập Hội nghị bàn tròn đã đóng một vai trò rất quan trọng trong quá trình chuyển đổi dân chủ nghị viện của Hungary. Năm 1989, trong một thời gian ngắn, ông là thành viên của ủy ban điều hành của MDF.

Tham khảo

Tổng thống Hungary
Sinh năm 1942
Mất năm 2023


title: Piriri to Yukou!

text:
ピリリと行こう！ (Romaji: Piriri to Yukou!, tên dịch ra tiếng Anh là Let's Go Briskly!) là Single thứ ba của nhóm Berryz Koubou trong Hello! Project. Nó được phát hành vào ngày 26, tháng 5, năm 2004 với nhãn hiệu PICCOLO TOWN và số Catalog PKCP-5040.
 Một bản DVD Single V có PV của bài hát đã được phát hành vào ngày 9, tháng 6, năm 2004 với cùng nhãn hiệu và số Catalog PKBP-5019.
 Piriri to Yukou! là một bài biểu diễn chính trong các buổi trình diễn của Berryz Koubou và Hello! Project.

Credit

 Sáng tác lời: Tsunku
 Dàn dựng: Hirata Shouichirou

Danh sách bài hát trên CD

 ピリリと行こう！ (Romanji: Piriri to Yukou!)
 かっちょええ！ (Romanji: Kacchoee!)
 ピリリと行こう！ (Instrumental) (Piriri to Yukou! (Bản nhạc khí))

Danh sách bài hát trên Single V

 ピリリと行こう！ (Romanji: Piriri to Yukou!)
 ピリリと行こう！ (Close-Up Ver.) (Piriri to Yukou! (Bản cận mặt))
 メイキング映像 (quá trình dàn dựng)

Những buổi biểu diễn trên truyền hình

 Ngày 23, tháng 05, năm 2004 Hello! Morning
 Ngày 28, tháng 05, năm 2004 Pop Jam
 Ngày 10, tháng 06, năm 2004 AX MUSIC TV
 Ngày 19, tháng 06, năm 2004 CDTV

Những buổi biểu diễn phối hợp

 Hello! Project 2004 SUMMER ~Natsu no Doon!~
 2004 Natsu First Concert Tour "W Stand-by! Double U & Berryz Koubou!" (Gồm 2 show diễn, một của Berryz Koubou và một cùng với nhóm W)
 Hello! Project 2005 Winter All-Stars Dairanbu ~A HAPPY NEW POWER! Iida Kaori Sotsugyo Special~ - Yasuda Kei, Yaguchi Mari, Ishikawa Rika, Kago Ai, Niigaki Risa, Fujimoto Miki, Kamei Eri, Tanaka Reina, Inaba Atsuko, Asami, Miuna, Murata Megumi, Maeda Yuki, Matsuura Aya, Shimizu Saki, Natsuyaki Miyabi, Ishimura Maiha, Kumai Yurina, Umeda Erika, Nakajima Saki, Okada Yui
 Hello! Project 2005 Winter ~A Happy New Power~ Akagumi - Yaguchi Mari, Ishikawa Rika, Niigaki Risa, Fujimoto Miki, Kamei Eri, Tanaka Reina, Asami, Miuna, Murata Megumi, Matsuura Aya, Umeda Erika, Nakajima Saki, Okada Yui
 Hello! Project 2005 Winter ~A Happy New Power~ Shirogumi - Yasuda Kei, Kago Ai, Inaba Atsuko, Maeda Yuki, Shimizu Saki, Natsuyaki Miyabi, Ishimura Maiha, Kumai Yurina
 Berryz Koubou Live Tour 2005 Shoka Hatsu Tandoku ~Marugoto~
 2005nen Natsu W & Berryz Koubou Concert Tour "HIGH SCORE!" (cùng nhóm W)
 Berryz Koubou Live Tour 2005 Aki ~Switch ON!~
 Hello! Project 2006 Winter ~Wonderful Hearts~ - Wonderful Hearts
 Hello! Project 2006 Winter ~Zeninshuu GO!~ - Wonderful Hearts
 Berryz Koubou Concert Tour 2006 Haru ~Nyoki Nyoki Champion!~
 Hello! Project 2006 Summer ~Wonderful Hearts Land~ (cùng nhóm Morning Musume)
 Berryz Koubou Summer Concert Tour 2006 "Natsu Natsu! ~Anata wo Suki ni Naru Sangenzoku~"
 2007 Sakura Mankai Berryz Koubou Live ~Kono Kandou wa Nidoto Nai Shunkan de Aru~
 Berryz Koubou Concert 2007 Haru ~Zoku Sakura Mankai Golden Week Hen~
 Dai 1 Kai Hello! Project Shinjin Kouen ~Saru no Koku~ / ~Tori no Koku~ - Hello! Pro Egg, THE Possible, Arihara Kanna, Mitsui Aika, Junjun, Linlin
 2007 Hello! Project Shinjin Kouen 11gatsu ~Shinagawa de Aimashou~ - Hello! Pro Egg
 Hello! Pro Egg Delivery Station! 03 - Sawada Yuri, Komine Momoka, Maeda Yuuka, Fukuda Kanon, Saho Akari
 2008 Hello! Project Shinjin Kouen 6gatsu ~Akasaka HOP!~ - Aoki Erina, Tanaka Anri, Saho Akari, Sainen Mia, Okai Asuna, Sekine Azusa, Maeda Irori, Arai Manami

Bảng xếp hạng và doanh thu trên Oricon

Tổng doanh thu: 10.476

Liên kết khác

 Danh mục bài hát của Berryz Koubou từ UP-FRONT WORKS: CD , DVD
 Lời bài hát từ trang projecthello.com: Piriri to Yukou!, Kacchoee!
 Dịch lời bởi Kiwi Musume: Let's Be Spicy!
 Dịch lời bởi Megchan: Cool!

Đặt hàng tại

 CD: Amazon JP, Yes Asia, CDJapan
 Single V DVD: Amazon JP, Yes Asia, CD Japan

Tham khảo

Đĩa đơn của Berryz Koubou
Bài hát Nhật Bản
Đĩa đơn năm 2004
Bài hát năm 2004


title: 5012 Eurymedon

text:
5012 Eurymedon (9507 P-L) là một Trojan của Sao Mộc được phát hiện ngày 17 tháng 10 năm 1960 bởi Cornelis Johannes van Houten, Ingrid van Houten-Groeneveld và Tom Gehrels ở Đài thiên văn Palomar.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 5012 Eurymedon

Được phát hiện bởi Cornelis Johannes van Houten
Được phát hiện bởi Ingrid van Houten-Groeneveld
Được phát hiện bởi Tom Gehrels
Thiên thể phát hiện năm 1960


title: Chi Dái ngựa

text:
Chi Đào Hoa Tâm (danh pháp khoa học: Swietenia) là một chi chứa các loài cây thân gỗ trong họ Xoan (Meliaceae). Khu vực bản địa của nó là vùng nhiệt đới Tân thế giới, từ miền nam Florida, Caribe, México và Trung Mỹ kéo dài về phía nam tới Bolivia. Thông thường người ta coi chi này chứa 3 loài tách biệt về mặt địa lý. Chúng là cây thân gỗ kích thước từ trung bình tới lớn, có thể cao tới 20–45 m và đường kính thân cây tới 2 m. Các lá kép lông chim một lần chẵn, dài 10–30 cm, với 3-6 cặp lá chét, không có lá chét tận cùng; mỗi lá chét dài 5–15 cm. Các lá này hoặc sớm rụng hoặc bán thường xanh, rụng trong một khoảng thời gian ngắn trước khi các lá mới xuất hiện. Hoa mọc thành cụm hoa lỏng lẻo, mỗi hoa nhỏ với 5 cánh hoa màu từ trắng tới ánh vàng-lục. Quả là dạng quả nang hình quả lê chứa 5 mảnh vỏ, dài 8–20 cm, chứa nhiều hạt có cánh dài 5–9 cm.

Ba loài được xác định về mặt sinh học không rõ ràng, một phần là do chúng dễ dàng lai ghép với nhau khi mọc cận kề.

Các loài
Swietenia humilis - Đào Hoa Tâm duyên hải Thái Bình Dương. Vùng duyên hải Thái Bình Dương của Mexico và Trung Mỹ.
Swietenia macrophylla - Đào Hoa Tâm Honduras hay nhạc ngựa. Vùng duyên hải Đại Tây Dương của Trung Mỹ, Nam Mỹ về phía nam tới Bolivia.
Swietenia mahagoni - Đào Hoa Tâm Tây Ấn hay dái ngựa, dái ngựa Cuba. Miền nam Florida, Cuba, Jamaica, Hispaniola.

Sử dụng

Chi này đáng chú ý như là nguồn cung cấp gỗ dái ngựa với tên gọi thương mại bằng tiếng Anh là mahogany, ban đầu là từ Swietenia mahagoni, một loài bản địa khu vực Caribe, được sử dụng quá nhiều tại khu vực này cũng như để xuất khẩu đến mức việc buôn bán sản phẩm gỗ từ nó đã kết thúc trong thập niên 1950. Ngày nay, gần như mọi dạng gỗ dái ngựa đều có nguồn gốc từ loài trong đất liền là Swietenia macrophylla.

Swietenia mahagoni cũng được trồng với mục đích tạo cảnh quan hay lấy bóng mát trong khu vực bản địa của nó và ở miền nam Florida, còn loài có họ hàng gần S. macrophylla thì tại Hawaii và một số quốc gia khác trong vùng nhiệt đới, trong đó có ở Việt Nam.

Quả của Swietenia macrophylla trông giống như treo ngược trên cây. Các chất cô đặc của quả loài cây này được bán như là một loại thuốc thiên nhiên có tác dụng cải thiện tuần hoàn máu cũng như dưỡng da. Người ta cũng cho rằng nó có tác dụng như Viagra trong các vấn đề liên quan tới khả năng tình dục.

Ở một mức độ nào đó có thể có gỗ tương đương là loài xà cừ nguồn gốc châu Phi trong chi Khaya hay các loài trong chi Entandrophragma. Ví dụ gỗ xà cừ được buôn bán với tên thương mại bằng tiếng Anh là African mahogany, nhưng nó không phải mahogany từ các loài trong chi này.

CITES
Tất cả các loài dái ngựa của chi Swietenia đều được liệt kê trong danh lục của CITES. Gỗ của Swietenia khi đi qua biên giới cần phải có các giấy tờ do tổ chức này cấp. Các tổ chức môi trường quốc tế như Greenpeace, Friends of the Earth, Rainforest Action Network cũng lưu tâm tới các loài trong chi Swietenia nhằm vạch trần việc buôn lậu gỗ dái ngựa, đáng chú ý nhất là từ Brasil.

Tham khảo

DANIDA factsheet: Swietenia humilis (tập tin pdf)
DANIDA factsheet: Swietenia macrophylla (tập tin pdf)
DANIDA factsheet: Swietenia mahagoni (tập tin pdf)
Floridata factsheet: Swietenia mahagoni
Árboles de Centroamérica: Swietenia humilis (tập tin pdf)  tiếng Tây Ban Nha
Árboles de Centroamérica: Swietenia macrophylla (tập tin pdf)  tiếng Tây Ban Nha


title: Gia Định báo

text:
Gia Định báo (嘉定報) được cho là tờ báo tiếng Việt đầu tiên viết bằng chữ Quốc ngữ (chữ Latinh), được ra mắt vào ngày 15 tháng 4 năm 1865 tại Sài Gòn. Đây là phương tiện truyền thông hoàn toàn mới mẻ khi đó, giúp cho chữ Latinh có cơ hội phổ biến ở Việt Nam.

Lịch sử
Sau khi Trương Vĩnh Ký trở về nước vào năm 1865, Chuẩn đô đốc Roze, khi ấy đang tạm quyền Thống đốc Nam Kỳ, đã mời ông ra làm quan. Petrus Ký từ chối và xin lập một tờ báo chữ Quốc ngữ mang tên là Gia Định báo. Lời yêu cầu của ông được chấp thuận và Nghị định cho phép xuất bản được ký ngày 1 tháng 4 năm 1865, nhưng không phải ký cho ông mà lại ký cho một người Pháp tên là Ernest Potteaux, một viên thông ngôn làm việc tại Soái phủ Nam Kỳ. Và phải đến ngày 16 tháng 9 năm 1869 mới có Nghị định của Chuẩn Đô đốc Ohier ký giao Gia Định báo cho Trương Vĩnh Ký làm "chánh tổng tài" (), nay gọi là giám đốc; Huỳnh Tịnh Của làm chủ bút. Đến năm 1897, Gia Định báo chấm dứt hoạt động.

Tuy nhiên, theo nhà nghiên cứu Lê Nguyễn thì một cứ liệu xác định Gia Định báo vẫn còn tồn tại đến ngày 31 tháng 12 năm 1909 (44 năm), và chính thức đình bản vào 1 tháng 1 năm 1910.

Sau Gia Định báo, nhà cầm quyền Pháp cũng cho phép phát hành một số báo tư nhân khác ở Nam Kỳ thuộc địa như Phan Yên báo (1868), Nông cổ mín đàm (1900), Lục tỉnh tân văn (1910).

Phát hành và nội dung
Gia Định báo phát hành trong phạm vi vùng chiếm đóng của thực dân Pháp lúc đó là 3 tỉnh miền Đông Nam Bộ. Gia Định báo có khổ 25x32cm và giá 0,97 đồng/tờ. Thời gian đầu, báo ra mỗi tháng 1 kỳ vào ngày 15 hàng tháng. Báo ra mỗi tháng 2 kỳ, rồi mỗi tuần 1 kỳ, tuy nhiên ngày ra báo của Gia Định báo không cố định, khi thì Thứ Ba, Thứ Tư, lúc lại Thứ Bảy. Số trang của Gia Định báo cũng không cố định, khi thì 4 trang, lúc 12 trang.

Nội dung chính của Gia Định báo ban đầu gồm 2 phần: công vụ và tạp vụ. Phần công vụ chuyên về các vấn đề chính trị, pháp lý, công quyền, đăng các công văn, nghị định, thông tư, đạo dụ của chính quyền thực dân; còn phần tạp vụ gồm các tin tức địa phương trên các lĩnh vực: kinh tế, tôn giáo, văn hóa - xã hội... Sau khi Trương Vĩnh Ký làm giám đốc, Gia Định báo được thêm các phần khảo cứu, nghị luận, gồm các bài dịch thuật, sưu tầm, khảo cứu, sáng tác thơ, văn, lịch sử, truyện cổ tích... Ông đề ra ba mục đích cho tờ báo: Truyền bá chữ quốc ngữ, cổ động tân học và khuyến học trong dân. Từ đó, báo không chỉ làm một tờ công báo đơn thuần nữa.

"Cũng như một số văn sĩ sinh ra ở miệt vườn phương Nam, nhà báo họ Trương chủ trương dùng một thứ chữ dễ dãi, như tiếng nói thường ngày, không một chút chải chuốt, sang sửa, viết như nói, không hoa mỹ, cầu kỳ, nhưng có ý thức giữ gìn sự trong sáng, phong phú của ngôn ngữ dân tộc, nhưng không dung tục, thực dụng, ngôn ngữ vỉa hè, văn chương cống rãnh, mà là ngôn ngữ của những người bình dân tự trọng, có văn hóa."

Tờ báo được phát không đến các trường học để học sinh dùng như bài tập đọc, và theo đó đã giúp quảng bá chữ Quốc ngữ trong người dân và khuyến khích tân học.

Đánh giá
Bước đầu, Gia Định báo có mục đích chủ yếu là công cụ thông tin của thực dân Pháp ở Đông Dương với tư cách là một tờ công báo chuyên đăng các công văn, nghị định, thông tư, đạo dụ của chính quyền thực dân. Sau này, khi Trương Vĩnh Ký chính thức làm giám đốc, tờ báo mới được phát triển mục biên khảo, thơ văn, lịch sử... Từ đó, báo không chỉ làm một tờ công báo đơn thuần nữa. Gia Định báo cũng có góp phần cổ động việc học chữ Quốc ngữ và lối học mới, mở đường cho các thể loại văn xuôi Việt Nam in bằng chữ Quốc ngữ, đặt nền móng cho sự hình thành báo chí Việt Nam.

Triển lãm
Năm 2016, lần đầu tiên hơn 300 đầu báo chọn lọc, bao gồm phần lớn của Gia Định báo được Thông tấn xã Việt Nam tổ chức triển lãm tại Thành phố Hồ Chí Minh. Triển lãm đã thể hiện một cái nhìn sơ nét nhất về một chặng đường dài phát triển của báo chí Việt Nam từ những ngày đầu được hình thành đến nay, mà Gia Định báo như một mốc lịch sử đầu tiên của thể loại báo viết bằng chữ quốc ngữ.

Ghi chú

Chú thích

Liên kết ngoài

 Lưu trữ dạng scan trên Thư viện báo chí của Thư viện Quốc gia Việt Nam số 22, 3 Tháng Sáu 1890 đến 29 Tháng Mười Hai 1896
Lưu trữ trên Thư viện quốc gia Pháp - 1866-1906
 Hồ sơ Gia Định báo Trần Nhật Vy, báo Tuổi Trẻ 20/06/2011 07:57 (GMT + 7)
Gia Định Báo: những giá trị vẫn còn sau 140 năm trên Tuổi Trẻ Online.
140 năm trước lần đầu tiên xuất hiện báo tiếng Việt , Diễn đàn nghiệp vụ báo chí Việt Nam, 2005

G
Báo chí Sài Gòn
Chữ Quốc ngữ
Khởi đầu năm 1865 ở Việt Nam
Chấm dứt năm 1897
Chấm dứt năm 1909
Đầu tiên ở Việt Nam
Báo chí Việt Nam


title: Tanychaeta

text:
Tanychaeta là một chi bướm đêm thuộc phân họ Tortricinae của họ Tortricidae.

Các loài
Tanychaeta neanthes (Turner, 1933)

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

 tortricidae.com

Tortricidae


title: Maillé, Vienne

text:
Maillé là một xã, tọa lạc ở tỉnh Vienne trong vùng Nouvelle-Aquitaine, Pháp. Xã này có diện tích 12,32 km², dân số năm 2006 là 535 người. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 140 m trên mực nước biển.

Biến động dân số

Liên kết ngoài
 Maillé trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Tham khảo

Maille


title: Chlerogas araguaensis

text:
Chlerogas araguaensis là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Brooks & Engel mô tả khoa học năm 1999.

Chú thích

Tham khảo

Chlerogas
Động vật được mô tả năm 1999


title: Abaria guatila

text:
Abaria guatila là một loài Trichoptera trong họ Xiphocentronidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Abaria


title: Longitarsus suturatus

text:
Longitarsus suturatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Foudras miêu tả khoa học năm 1860.

Chú thích

Tham khảo

Longitarsus


title: Les Moëres, Nord

text:
Les Moëres là một xã trong vùng Hauts-de-France, thuộc tỉnh Nord, quận Dunkerque, tổng Hondschoote. Tọa độ địa lý của xã là 51° 01' vĩ độ bắc, 02° 33' kinh độ đông. Les Moëres nằm trên độ cao trung bình là 1 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là -4 mét và điểm cao nhất là 2 mét. Xã có diện tích 19,46 km², dân số vào thời điểm 1999 là 666 người; mật độ dân số là 34 người/km².

Tham khảo

Xã của Nord


title: Xanthopenthes hayekae

text:
Xanthopenthes hayekae là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schimmel miêu tả khoa học năm 1999.

Chú thích

Tham khảo

Xanthopenthes


title: Frøya, Trøndelag

text:
Frøya là đô thị trong hạt Trøndelag, Na Uy. Nó là một phần của khu vực Fosen và nó bao gồm các đảo nằm ở phía bắc Frøya của Hitra, cũng như hàng ngàn hòn đảo nhỏ khác xung quanh các hòn đảo của Frøya. Làng Sistranda là trung tâm hành chính của Frøya. làng khác bao gồm Hammarvika, Titran, Sula, và Mausund. Hòn đảo chính của Frøya được kết nối với láng giềng Hitra (và cuối cùng đất liền của Na Uy) bằng đường hầm Frøya chạy theo Frøyfjorden.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Đô thị của Trøndelag

Khởi đầu năm 1964
Na Uy năm 1964


title: Plectrohyla exquisita

text:
Plectrohyla exquisita là một loài ếch thuộc họ Nhái bén.
Đây là loài đặc hữu của Honduras.
Môi trường sống là các khu rừng ẩm ướt trên núi thấp hơn ở độ cao 1.490m–1.680m hoặc cận nhiệt đới và sông ngòi.

Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Cruz, G., Wilson, L.D., Casteñeda, F., Mendelson III, J. 2006. Plectrohyla exquisita. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Plectrohyla
Động vật đặc hữu Honduras
Động vật lưỡng cư Honduras


title: Lasioglossum laevinode

text:
Lasioglossum laevinode là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Morawitz mô tả khoa học năm 1876.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1876


title: Arinia biplicata

text:
Arinia biplicata là một loài small land snails với một nắp, terrestrial gastropoda molluscas trong họ Diplommatinidae. Đây là loài đặc hữu của Malaysia. Môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Nó bị đe dọa do mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Schilthuizen, M. & Vermeulen, J. 2004. Arinia biplicata. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 6 tháng 8 năm 2007.

Arinia
Động vật đặc hữu Malaysia


title: Watthana Nakhon (huyện)

text:
Watthana Nakhon () là một huyện (amphoe) ở miền trung của tỉnh Sakaeo, phía đông Thái Lan.

Lịch sử
Watthana Nakhon là một thành phố cổ. Đơn vị này đã được chuyển thành huyện vào ngày 6 tháng 6 năm 1956.

Địa lý
Các huyện giáp ranh (từ phía đông theo chiều kim đồng hồ) là: Ta Phraya, Khok Sung, Aranyaprathet, Khlong Hat, Wang Nam Yen, Khao Chakan, Mueang Sa Kaeo of tỉnh Sakaeo, Khon Buri, Soeng Sang của tỉnh Nakhon Ratchasima và Non Din Daeng của tỉnh Buriram.

Hành chính
Huyện này được chia thành 11 phó huyện (tambon), các đơn vị này lại được chia ra thành 112 làng (muban). Watthana Nakhon là một thị trấn (thesaban tambon) nằm trên một phần của tambon Watthana Nakhon. Có 11 Tổ chức hành chính tambon.

Tham khảo

Watthana Nakhon


title: Axinandra zeylanica

text:
Axinandra zeylanica là một loài thực vật thuộc họ Crypteroniaceae. Đây là loài đặc hữu của Sri Lanka.

Tham khảo

 World Conservation Monitoring Centre 1998. Axinandra zeylanica. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Sri Lanka
Axinandra
Thực vật dễ tổn thương


title: Colletes morawitzi

text:
Colletes morawitzi là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Noskiewicz mô tả khoa học năm 1936.

Chú thích

Tham khảo

Colletes
Động vật được mô tả năm 1936


title: 2329 Orthos

text:
2329 Orthos (1976 WA) là một tiểu hành tinh Apollo và là vật thể gần Trái Đất được phát hiện ngày 19 tháng 11 năm 1976 bởi H.-E. Schuster ở European Southern Observatory.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 2329 Orthos

Tiểu hành tinh Apollo
Thiên thể phát hiện năm 1976


title: Họ Bụt mọc

text:
Họ Bụt mọc (danh pháp khoa học: Taxodiaceae) đã từng có thời được coi là một họ thực vật riêng biệt, bao gồm 10 chi các cây thông, tùng, sam v.v như chỉ ra dưới đây.

Athrotaxis- Bách Tasmania
Cryptomeria - Liễu sam hay bách Nhật Bản
Cunninghamia - Sa mộc (sa mu)
Glyptostrobus - Thông nước (thủy tùng)
Metasequoia - Thủy sam
Sciadopitys - Thông dù Nhật Bản
Sequoia - Hồng sam Bắc Mỹ
Sequoiadendron - Cự sam
Taiwania - Bách tán Đài Loan
Taxodium - Bụt mọc

Tuy nhiên, các nghiên cứu gần đây chỉ ra rằng họ Taxodiaceae, ngoại trừ chi Sciadopitys, nên được trộn lẫn với họ Hoàng đàn (hay họ Bách, danh pháp: Cupressaceae). Lý do là không có các đặc trưng thích hợp mà họ này có thể được tách ra, và các chứng cứ di truyền học chứng minh một mối quan hệ họ hàng gần gũi của hai họ này; do vậy việc phối trộn này hiện nay đã được chấp nhận rộng rãi.

Ngoại lệ duy nhất, chi Sciadopitys, về mặt di truyền học là rất khác với các loại thông, tùng bách khác, và hiện nay được coi như là một họ của chính nó, là họ Thông dù (Sciadopityaceae).

Chú thích

Tham khảo

 CSDL Thực vật hạt trần - Cupressaceae
 CSDL Thực vật hạt trần - Sciadopityaceae

Bụt mọc, họ
Họ Hoàng đàn


title: Đội tuyển bóng đá quốc gia Việt Nam

text:
Đội tuyển bóng đá quốc gia Việt Nam đại diện Việt Nam thi đấu tại các giải đấu bóng đá quốc tế, do Liên đoàn bóng đá Việt Nam (VFF) quản lý. Đội tuyển đứng thứ 95 thế giới, thứ 15 châu Á và thứ 2 Đông Nam Á (sau Úc).

Lịch sử
2 đội tuyển Việt Nam Cộng hòa và Việt Nam Dân chủ Cộng hòa hợp nhất khi 2 miền Việt Nam tái thống nhất về mặt nhà nước thành nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam sau cuộc Tổng tuyển cử năm 1976. Thực hiện nguyên tắc kế thừa chính phủ, AFC và FIFA công nhận đội tuyển quốc gia Việt Nam từ năm 1976 thực hiện kế thừa các quyền, nghĩa vụ và thành tích của Đội tuyển VNDCCH lẫn Quốc gia Việt Nam, VNCH và CHMNVN trước đây. Trận cầu giữa Tổng cục Đường sắt và Cảng Sài Gòn ngày 7 tháng 11 năm 1976 là mốc đánh dấu sự thống nhất chính thức giữa bóng đá miền Nam và miền Bắc. Đội tuyển bóng đá Việt Nam chính thức tái hòa nhập bóng đá quốc tế từ kỳ SEA Games năm 1991.

Đội tuyển Việt Nam tham gia trở lại các giải đấu quốc tế kể từ SEA Games 1991 tại Manila, Philippines. Việt Nam tại SEA Games 16 do Vũ Văn Tư và Nguyễn Kim Hằng dẫn dắt giành 1 điểm, xếp cuối bảng và bị loại ngay từ vòng bảng sau khi hòa Philippines, thua  và Malaysia. Lần tập trung dự SEA Games năm đó, do điều kiện ở Nhổn thiếu thốn nên sau 1 tuần, 11 cầu thủ phía Nam (thành viên Công nhân Quảng Nam-Đà Nẵng, Hải Quan, Cảng Sài Gòn) đồng loạt "đào ngũ".

Từ năm 1996, Việt Nam là thành viên chính thức của AFF. Đội tham gia kỳ Tiger Cup đầu tiên và kết thúc ở vị trí thứ 3, sau đó đăng cai Tiger Cup lần thứ 2 vào năm 1998, giải đấu mà họ thua 0-1 trước Singapore trong trận chung kết. Từ năm 2000 đến 2007, Việt Nam đều thất bại trong việc giành ngôi vô địch Đông Nam Á khi để thua ở bán kết hoặc bị loại ở vòng bảng. Năm 1996, Việt Nam mời Juventus FC của Ý - đội mới giành được chức vô địch UEFA Champions League 1995–96 - sang thi đấu trong 1 trận giao hữu tại Hà Nội.

Tại vòng loại AFC Asian Cup 2004, đội thắng 1-0 trước đội giành hạng tư FIFA World Cup 2002 Hàn Quốc tại Muscat.

Việt Nam đã giành chức vô địch AFF Cup đầu tiên vào năm 2008, danh hiệu quốc tế đầu tiên của đội kể từ khi tái hội nhập bóng đá toàn cầu, dưới sự dẫn dắt của Henrique Calisto. Năm 2011, Việt Nam tăng 35 bậc, xếp thứ 99, trở lại top 100 FIFA sau 7 năm và dẫn đầu Đông Nam Á lần đầu tiên trên bảng xếp hạng.

Tại vòng loại World Cup 2018, Việt Nam chung bảng với Thái Lan, Indonesia, Đài Bắc Trung Hoa và Iraq (Indonesia sau đó đã bị FIFA cấm tham dự), đội tuyển dưới sự dẫn dắt của HLV Miura đã hòa Iraq 1–1 trên sân nhà.

Dưới sự dẫn dắt của Nguyễn Hữu Thắng, đội vào đến bán kết AFF Cup 2016, chịu thất bại trước Indonesia với tổng tỷ số 3–4 sau 2 lượt.

Park Hang-seo, cựu trợ lý của Guus Hiddink tại FIFA World Cup 2002, được bổ nhiệm làm huấn luyện viên mới của Việt Nam vào ngày 11 tháng 10 năm 2017 sau nỗ lực đàm phán không thành với Sekizuka Takashi; trước đó VFF đã cố gắng liên lạc với HLV người Mỹ Steve Sampson và không có kết quả. Khi mới đến Việt Nam, Park Hang-seo đã bị người Việt Nam chào đón bằng sự hoài nghi, vì Park đang có sự nghiệp "khá lận đận" ở giải hạng 3 Hàn Quốc.

Trận đấu đầu tiên của Park dưới chức danh huấn luyện viên đội tuyển Việt Nam là ở vòng loại Asian Cup 2019, khi Việt Nam cầm hòa Afghanistan không bàn thắng trên sân nhà vào ngày 14 tháng 11 năm 2017, qua đó giúp Việt Nam vượt qua vòng loại Cúp bóng đá châu Á 2019, lần đầu tiên kể từ năm 2007. Park đã bị dư luận chỉ trích vì màn trình diễn "kém thuyết phục" của toàn đội. Thái độ của người hâm mộ thay đổi sau những "kỳ tích" của đội tuyển U-23 Việt Nam do Park dẫn dắt tại giải U-23 châu Á và ASIAD 2018.

Việt Nam tham dự AFC Asian Cup 2019 với đội hình trẻ nhất giải; phần lớn gồm những cầu thủ thuộc lứa U-23. Bị xếp vào bảng D cùng Iran, Iraq và Yemen, Việt Nam đã thua Iraq 2-3 và Iran 0-2, thắng Yemen 2-0 và đứng thứ 3 bảng D, lọt vào vòng 1/8 với tư cách là 1 trong 4 đội thứ 3 có thành tích tốt nhất. Sau đó, đội tuyển đã đánh bại đội nhất bảng A là Jordan trong loạt sút luân lưu sau khi hòa 1-1.

Tại vòng loại thứ hai World Cup 2022 khu vực châu Á, Việt Nam rơi vào bảng G cùng với 3 đối thủ Đông Nam Á khác là Thái Lan, Malaysia và Indonesia bên cạnh UAE. Việt Nam kết thúc vòng loại thứ hai với 17 điểm, đứng thứ 2 sau UAE (18 điểm) và lần đầu tiên giành vé vào vòng loại thứ ba, cũng như bị đặc cách vượt qua vòng loại Cúp bóng đá châu Á 2023 tại Qatar với tư cách là 1 trong 5 đội nhì bảng có thành tích tốt nhất.

Hình ảnh

Trang phục thi đấu

Giai đoạn 2008-2010 dưới thời huấn luyện viên Henrique Calisto, đội tuyển Việt Nam cũng như đội tuyển U-23 chủ yếu sử dụng màu trắng như màu áo chính do niềm tin vào sự may mắn, như tại 2 lượt trận chung kết AFF Cup 2008 và môn bóng đá nam SEA Games 2009.

Biểu tượng
Quốc kỳ Việt Nam in trên ngực trái áo đấu của đội tuyển Việt Nam (trong những năm 1998-1999, họ đã sử dụng logo (cũ) của VFF trên áo đấu.)

Năm 2016, lấy ý tưởng từ biệt danh "Rồng vàng", biểu tượng "Rồng nhả Ngọc" với hình viên ngọc cách điệu thành quả bóng đã bị thiết kế và bị VFF sử dụng để lấy ý kiến đóng góp nhằm hoàn thiện huy hiệu chính thức cho đội tuyển quốc gia. Thiết kế đã nhận phải những phản hồi "tiêu cực" từ giới truyền thông và người hâm mộ, hình ảnh con rồng trong huy hiệu bị cho là "giống rồng của Bảy viên ngọc rồng". VFF chọn biểu tượng con rồng nói trên làm biểu tượng chính thức cho đội tuyển vào tháng 12 năm 2017 và chưa 1 lần sử dụng logo này 1 cách chính thức. Hình quốc kỳ vẫn bị in trên áo đấu, còn logo của VFF bị in trên đồ dùng khác của đội tuyển (cặp, túi, mũ, khẩu trang,...) và bị sử dụng trên các phương tiện truyền thông cho đội tuyển (banner họp báo, biển quảng cáo, mạng xã hội, bảng điện tử ở sân vận động,...).

Tại hội thảo khoa học với chủ đề “Xây dựng thương hiệu đội tuyển bóng đá nam quốc gia Việt Nam” do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch và Tổng cục Thể dục Thể thao tổ chức ngày 17 tháng 6 năm 2022, 1 trong những vấn đề bị đưa ra là đưa logo của đội tuyển vào sử dụng trên áo đấu của đội tuyển cũng như trong các hoạt động khác của đội tuyển, in trên các vật phẩm lưu niệm liên quan đến đội tuyển.

Biệt danh
Cơ quan quản lý hình ảnh của đội là VFF sử dụng biệt danh chính thức cho đội tuyển là "Những chiến binh sao vàng", dựa theo ngôi sao của Quốc kỳ trên áo. 1 số tên gọi như "Đoàn quân áo đỏ" là do giới truyền thông đặt.

Tài trợ
Tài trợ cho đội tuyển có Acecook, Yanmar, Honda, Sony, Bia Saigon, Coca-Cola, Vinamilk, Kao, Herbalife Nutrition, và TNI Corporation.

Cổ động viên
Khi đội giành chiến thắng trong những trận đấu, đường phố có những đám đông người Việt Nam hát vang các bài hát. Trong khuôn khổ Asian Cup 2019, người hâm mộ Việt Nam đã "rất phấn khích" sau khi đánh bại Jordan ở vòng 16 đội.

1 số cổ động viên Việt Nam chưa có thói quen mua và mặc áo đấu chính thức của đội. Họ mua và mặc áo cờ đỏ sao vàng (giống quốc kỳ) hoặc mua áo đấu không chính hãng khi đi xem và cổ vũ. Việc mua áo chính thức của đội là 1 nguồn thu góp phần vào kinh phí cho các đội tuyển quốc gia.

Ban huấn luyện

Cầu thủ
Danh sách 28 cầu thủ triệu tập cho các trận giao hữu gặp ,  và  vào các ngày 10, 13 và 17 tháng 10 năm 2023.Số lần ra sân và số bàn thắng cập nhật ngày 17 tháng 9 năm 2023 sau trận đấu với .

Kỷ lục

 Những tên in đậm là những cầu thủ đang tiếp tục thi đấu cho đội tuyển Việt Nam tại 1 thời điểm.

{| class="wikitable"
|+Ghi nhiều bàn thắng nhất
|-
!Thứ hạng
! width="170" |Cầu thủ
! width="40" |Số bàn thắng
! width=50px|Số trận khoác áo
! width="110" |Hiệu suất
! width="190" |Bàn đầu–cuối
! width=100px|Thời gian thi đấu
|-
|1
| align="left" |Lê Công Vinh
| 51
| 83
| 0.61
| 20/8/2004–26/11/2016
| 2004-2016
|-
|2
| align="left" |Lê Huỳnh Đức
| 27
| 51
| 0.53
| 4/1/1995–23/12/2002
| 1993-2004
|-
|rowspan=2|3
| align="left" |Nguyễn Hồng Sơn
| 18
| 37
| 0.49
| 30/4/1993–17/2/2001
| 1993-2001
|-
| align="left" |Nguyễn Tiến Linh
| 18
| 38
| 0.47
| 24/11/2018–13/1/2023
| 2018-
|-
|5
| align="left" |Nguyễn Văn Quyết
| 16
| 56
| 0.29
| 29/6/2011–27/9/2022
| 2011-
|-
|6
| align="left" |Phan Thanh Bình
| 13
| 31
| 0.42
| 27/9/2003–10/12/2008
| 2003-2009
|-
|7
| align="left" |Nguyễn Anh Đức
| 12
| 36
| 0.33
| 24/6/2007–5/6/2019
| 2006-2019
|-
|8
| align="left" |Nguyễn Trọng Hoàng
| 12
| 74
| 0.16
| 31/5/2009–23/11/2016
| 2009-2022
|-
|9
| align="left" |Nguyễn Công Phượng
| 11
| 54
| 0.2
| 8/11/2016–12/12/2021
| 2015-
|-
|rowspan=2|10
| align="left"| Nguyễn Quang Hải
| 10
| 51
| 0.2
| 5/9/2017-19/12/2021
| 2017-
|-
| align="left"| Nguyễn Minh Phương
| 10
| 73
| 0.14
| 15/12/2002-2/12/2010
| 2002-2010

Đội trưởng

Trận đấu

2022

2023

2024

Giải đấu

Giải vô địch bóng đá thế giới

Cúp bóng đá châu Á

Giải vô địch bóng đá Đông Nam Á

Á vận hội

Bóng đá tại Đại hội Thể thao Đông Nam Á

Huấn luyện viên

Tham khảo

Ghi chú

Liên kết ngoài
  trên trang chủ của FIFA
 VFF - Đội tuyển Quốc gia Nam

Việt Nam
Bóng đá


title: Léo, Burkina Faso

text:
Léo là một tổng thuộc tỉnh Sissili ở phía nam Burkina Faso. Thủ phủ là Leo.

Các thị xã và làng xã
Betiessan, Boutiourou, Djansia, Djantiogo, Don, Fido, Fien, Kayero-Bo, Kayero-Tio, Koalga, Lan, Nabliliessan, Nadion, Onliassan, Outoulou, Sanga, Sissily, Taga, Wan.

Tham khảo

Tổng của Burkina Faso
Tỉnh Sissili


title: Bolitoglossa anthracina

text:
Bolitoglossa anthracina là một loài kỳ giông thuộc họ Plethodontidae.
Đây là loài đặc hữu của Panama.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Solís, F., Ibáñez, R. & Wake, D. 2004. Bolitoglossa anthracina. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Bolitoglossa
Động vật đặc hữu Panama


title: Fontans

text:
Fontans là một xã ở tỉnh Lozère trong vùng Occitanie, phía nam nước Pháp. Khu vực này có độ cao trung bình 1000 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

 INSEE commune file

Xã của Lozère

sr:Fontans


title: Chi Cối xay

text:
Chi Cối xay (danh pháp: Abutilon) là chi lớn chứa khoảng 150 loài cây thường xanh lá rộng thuộc họ Cẩm quỳ. Chi Cối xay gồm các loài cây hàng năm, cây lâu năm, cây bụi, cây gỗ nhỏ, cao từ 1 m đến 10 m, phân bố tại các vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới trên tất cả các lục địa.

Tên Latin của chi này có nguồn gốc từ tiếng Ả Rập أبو طيلون = Abu Tilon.

Các loài
A. abutiloides (Jacq.) Garcke
A. albescens Miq.
A. auritum (Wall. ex Link) Sweet
A. bedfordianum (Hook.) A.St.-Hil.
A. berlandieri Gray ex S.Watson
A. bidentatum A. Rich.
A. buchii Urb.
A. darwinii Hook.f.
A. eremitopetalum Caum
A. fruticosum Guill. & Perr.
A. giganteum (Jacq.) Sweet
A. grandiflorum G.Don
A. grandifolium (Willd.) Sweet
A. greveanum (Baill.) Hochr.
A. hirtum (Lam.) Sweet
A. hulseanum Torr. ex A.Gray
A. hypoleucum A.Gray
A. incanum (Link) Sweet
A. indicum (L.) Sweet
A. insigne Planch.
A. julianae Endl.
A. lauraster Hochr.
A. leonardi Urb.
A. leucopetalum (F.Muell.) F.Muell. ex Benth.
A. listeri Baker f.
A. longicuspe Hochst. ex A. Rich.
A. malacum S. Watson
A. mauritianum (Jacq.) Medik.
A. megapotamicum A.St.-Hil. & Naudin
A. menziesii Seem.
A. mollicomum (Willd.) Sweet
A. mollissimum
A. muticum
A. niveum Griseb.
A. palmeri A.Gray
A. parishii A.Watson
A. parvulum A.Gray
A. pauciflorum A.St.-Hil.
A. permolle (Willd.) Sweet
A. pictum (Gillies ex Hook.) Walp.
A. pitcairnense Fosberg
A. purpurascens (Link) K.Schum.
A. reflexum (Juss. ex Cav.) Sweet
A. ramiflorum A.St.-Hil.
A. reventum S.Watson
A. sachetianum Fosberg
A. sandwicense (O.Deg.) Christoph.
A. sellowianum (Klotzsch) Regel
A. theophrasti Medik.
A. thurberi A.Gray
A. thyrsodendron Griseb.
A. trisulcatum (Jacq.) Britton & Millsp.
A. venosum Lem.
A. virginianum Krapov.
A. wrightii A.Gray

Loài lai
Abutilon × hybridum
Abutilon × milleri (A. megapotamicum × A. pictum)
Abutilon × suntense (A. ochsenii × A. vitifolium)

Các loài từng được xếp vào Chi Cối xay
Bakeridesia integerrima (Hook.) D.M.Bates (tên cũ A. chittendenii Standl.)
Briquetia spicata (Kunth) Fryxell (tên cũ A. spicatum Kunth)
Corynabutilon ochsenii (Phil.) Kearney (tên cũ A. ochsenii (Phil.) Reiche)
Corynabutilon vitifolium (Cav.) Kearney (tên cũ A. vitifolium (Cav.) C.Presl)

Thư viện ảnh

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài


title: Phyllolabis geigeri

text:
Phyllolabis geigeri là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Phyllolabis
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Calamonte

text:
Calamonte là một đô thị trong tỉnh Badajoz, Extremadura, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2006 (INE), đô thị này có dân số là 6084 người.It là một great place for the holidays.

Tham khảo

Đô thị ở Badajoz


title: Tcl

text:
Tcl hay TCL (viết tắt từ Tool Command Language) là một ngôn ngữ thông dịch mạnh mẽ và dễ sử dụng. Nó có thể chạy trên nhiều hệ điều hành khác nhau.

Tcl được Giáo sư John Ousterhout của Đại học California tại Berkeley xây dựng vào năm 1988, đầu tiên từ ý tưởng xây dựng một ngôn ngữ thông dịch hiệu quả, và sau đó là bộ thư viện kèm theo có thể tái sử dụng trong các chương trình sau này.

Mục tiêu chính của Tcl là một embedded command language (ngôn ngữ lệnh nhúng được) thể hiện ở 3 nội dung sau:

 Ngôn ngữ có thể mở rộng được: mỗi chương trình đều có thể bổ sung các đặc điểm vào ngôn ngữ một cách tự nhiên như chính thư viện vốn có của ngôn ngữ.
 Ngôn ngữ phải đơn giản và có tính tổng quát, do đó có thể làm việc với nhiều chương trình mà không làm giới hạn tính năng của chúng.
 Ngôn ngữ có tính gắn kết giữa các phần mở rộng khác nhau trong một chương trình.

Tcl được ứng dụng trong các lĩnh vực từ trên máy tính cá nhân cho đến các ứng dụng mạng, quản trị, kiểm tra.

Mở rộng
Các gói mở rộng (package) của Tcl bao gồm:

Expect: là gói được Don Libes viết bằng ngôn ngữ Tcl vào đầu năm 1990. Khi sử dụng cùng với gói Expect, Tcl trở thành một công cụ để kiểm tra các ứng dụng chạy trên console (cửa sổ dòng lệnh).
Tk: là gói mở rộng để xây dựng giao diện người dùng đồ họa (GUI) với ngôn ngữ Tcl. Tk được Ousterhout bắt đầu viết vào năm 1988 và đến 1990 thì có nhiều tính năng sử dụng được. Bộ Tk hiện giờ không chỉ hoạt động trong Tcl mà còn được cặp với các ngôn ngữ khác (dưới dạng các bindings) như Perl/Tk với ngôn ngữ Perl và Tkinter với ngôn ngữ Python.

Tham khảo

Ngôn ngữ lập trình
Ngôn ngữ văn lệnh
Phát minh của Hoa Kỳ
Phần mềm đa nền tảng
Trình biên dịch và thông dịch miễn phí
Ngôn ngữ lập trình đa mẫu hình
Ngôn ngữ lập trình hướng đối tượng
Ngôn ngữ lập trình thủ tục
Họ ngôn ngữ lập trình Tcl
Ngôn ngữ lập trình bậc cao


title: Linz am Rhein

text:
Linz am Rhein (in English Linz on the Rhine) là một đô thị ở huyện Neuwied, bang Rheinland-Pfalz, nước Đức. Đô thị Linz am Rhein có diện tích 17,98 km². Đô thị này tọa lạc bên hữu ngạn sông Rhine gần Remagen, cự ly khoảng 25 km về phía đông nam của Bonn và có khoảng 6000 dân. Đô thị Linz am Rhein kết nghĩa với Marietta, Georgia ở Hoa Kỳ, Linz ở Áo và Pornic ở Pháp.

Linz là thủ phủ của Verbandsgemeinde ("đô thị tập thể") Linz am Rhein.

Tham khảo

Liên kết ngoài
  Trang mạng chính thức

Rheinsteig
Mittelrhein
Xã và đô thị ở huyện Neuwied


title: Mori Takeshi

text:
, sinh ngày 25 tháng 4 năm 1894 mất ngày 15 tháng 8 năm 1945, người đầu tiên giữ chức Tư lệnh Sư đoàn Vệ binh Hoàng gia Đế quốc Nhật Bản.

Tiểu sử
Lớn lên ở tỉnh Kōchi, Mori tốt nghiệp khóa 28 Trường Sĩ quan Lục quân (Đế quốc Nhật Bản) vào năm 1916, chuyên ngành kị binh. Sau khi phục ở một số vị trí hành chính trong Bộ Tổng tham mưu Quân đội Đế quốc, ông trở lại học tiếp ở trường Đại học Lục quân (Đế quốc Nhật Bản) vào năm 1927 ông tốt nghiệp khóa 39. Sau đó ông giữ chứ Tư lệnh Trung đoàn Kị binh 13 IJA trước khi trở về nhận nhiệm vụ của Bộ Tham mưu.

Năm 1935-1937 và năm 1938-1941, Mori giảng dạy tại trường Đại học Lục quân (Đế quốc Nhật Bản). Ông được thăng chức Thiếu tướng năm 1941. Với sự bắt đầu Chiến tranh Trung-Nhật lần thứ hai, Mori được chỉ định làm Tham mưu cho Quân đoàn 1 Nhật Bản tại Trung Quốc từ năm 1937- 1938. Ông trở lại đại lục năm 1941, với cương vị phó Tham mưu trưởng tập đoàn đoàn 6 (Đế quốc Nhật Bản) đóng ở Mãn Châu quốc, và được thăng chức Tham mưu trưởng vào năm 1942. Từ năm 1943- 1944, ông là Phó Tư lệnh của Kempeitai, và từ năm 1944- 1945, là Tham mưu trưởng của tập đoàn quân 19 (Đế quốc Nhật Bản).

Năm 1945, Mori được thăng chức Trung tướng. Ngày 7 tháng 4 năm 1945, Mori trở thành chỉ huy Sư đoàn 1 Vệ Binh Hoàng gia, được giao trách nhiệm trực tiếp bảo vệ gia đình Hoàng gia Nhật Bản.

Sau khi quyết định của Nhật Bản đầu hàng, Mori được triệu tập lúc nửa đêm vào ngày 15 tháng 8 năm 1945 bởi Thiếu tá Hatanaka Kenji, Trung tá Ida Masataka và Shiizaki Jirō, những người này cố gắng thực hiện âm mưu của họ, cô lập Cung điện Hoàng gia và ngăn chặn công bố sự đầu hàng của Nhật Bản. Vào khoảng 1:30, Ida và Shiizaki đã rời căn phòng, Mori lặp đi lặp lại sự từ chối của mình, ông đã bị bắn chết bởi Hatanaka. Con dấu của ông sau đó đạ được đóng trên một tập lệnh giả (Lệnh chiến lược số 584).

Tham khảo

Sách

Liên kết ngoài

Người Kōchi
Trung tướng Lục quân Đế quốc Nhật Bản


title: Hasselbach, Altenkirchen

text:
Hasselbach là một đô thị thuộc huyện Altenkirchen, trong bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị Hasselbach, Altenkirchen có diện tích 5,76 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 332 người.

Tham khảo

Xã của bang Rheinland-Pfalz
Xã và đô thị ở huyện Altenkirchen


title: Leptotrophon richeri

text:
Leptotrophon richeri là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Leptotrophon


title: Hồ Hoàn Kiếm

text:
Hồ Hoàn Kiếm (chữ Nôm: 湖還劍 hoặc 還劍湖) còn được gọi là Hồ Gươm là một hồ nước ngọt tự nhiên nằm ở trung tâm thành phố Hà Nội. Hồ có diện tích khoảng 12 ha. Trước kia, hồ còn có các tên gọi là hồ Lục Thủy (vì nước có màu xanh quanh năm), hồ Thủy Quân (dùng để duyệt thủy binh), hồ Tả Vọng và Hữu Vọng (trong thời Lê mạt).
Tên gọi Hoàn Kiếm xuất hiện vào đầu thế kỷ 15 gắn với truyền thuyết vua Lê Lợi trả lại gươm thần cho Rùa thần. Theo truyền thuyết, trong một lần vua Lê Thái Tổ dạo chơi trên thuyền, bỗng một con rùa vàng nổi lên mặt nước đòi nhà vua trả thanh gươm mà Long Vương cho mượn để đánh đuổi quân Minh xâm lược. Nhà vua liền trả gươm cho rùa thần và rùa lặn xuống nước biến mất. Từ đó hồ được lấy tên là hồ Hoàn Kiếm. Tên hồ còn được lấy để đặt cho một quận trung tâm của Hà Nội (quận Hoàn Kiếm) và là hồ nước duy nhất của quận này cho đến ngày nay.

Hồ Hoàn Kiếm có vị trí kết nối giữa khu phố cổ gồm các phố Hàng Ngang, Hàng Đào, Cầu Gỗ, Lương Văn Can, Lò Sũ... với khu phố Tây do người Pháp quy hoạch cách đây hơn một thế kỷ là Bảo Khánh, Nhà thờ, Tràng Thi, Hàng Bài, Đinh Tiên Hoàng, Tràng Tiền, Hàng Khay, Bà Triệu.

Lịch sử

Cách đây khoảng 6 thế kỷ, dựa theo bản đồ thời Hồng Đức thì phần lớn xung quanh kinh thành khi ấy là nước. Hồ Hoàn Kiếm là một phân lưu sông Hồng chảy qua vị trí của các phố ngày nay như Hàng Đào, Hai Bà Trưng, Lý Thường Kiệt, Hàng Chuối. Tiếp đó đổ ra nhánh chính của sông Hồng . Nơi rộng nhất phân lưu này hình thành nên hồ Hoàn Kiếm hiện nay.

Thời Lê Trung Hưng (thế kỷ 16), khi chúa Trịnh cho chỉnh trang Hoàng thành Thăng Long để vua Lê ở đã đồng thời xây dựng phủ chúa riêng nằm ngay bên ngoài Hoàng thành. Phủ Chúa trở thành một cơ quan trung ương thời bấy giờ với những công trình kiến trúc xa hoa như lầu Ngũ Long (dùng để duyệt quân) nằm ở bờ Đông hồ Hoàn Kiếm, đình Tả Vọng trên đảo Ngọc Sơn. Năm 1728 Trịnh Giang cho đào hầm ở vị trí phía Nam hồ để xây dựng cung điện ngầm gọi là Thưởng Trì cung.

Chúa Trịnh cho ngăn hồ lớn thành hồ Tả Vọng và Hữu Vọng. Hồ Hữu Vọng được dùng làm nơi duyệt quân thủy chiến của triều đình. Đến đời Tự Đức (1847-1883), hồ Hữu Vọng được gọi là hồ Thủy Quân, còn hồ Tả Vọng chính là hồ Hoàn Kiếm. Từ năm 1884, nhà nước bảo hộ Pháp cho lấp hồ Thủy Quân để xây dựng, mở mang Hà Nội.

Truyền thuyết Lê Lợi trả gươm Rùa thần

Sách Lam Sơn thực lục của Nguyễn Trãi có chép là:

Khi ấy Lê Thái Tổ cùng người ở trại Mục sơn là Lê Thận cùng làm bạn keo sơn. Thận thường làm nghề quăng chài. Ở xứ vực Ma viện, đêm thấy đáy nước sáng như bó đuốc soi. Quăng chài suốt đêm, cá chẳng được gì cả. Chỉ được một mảnh sắt dài hơn một thước, đem về để vào chỗ tối. Một hôm Thận cúng giỗ (ngày chết của cha mẹ), nhà vua tới chơi nhà. Thấy chỗ tối có ánh sáng, nhận ra mảnh sắt, nhà vua bèn hỏi:
- Mảnh sắt nào đây?

Thận nói:
- Đêm trước tôi quăng chài bắt được.
Nhà vua nhân xin lấy. Thận liền cho ngay. Nhà vua đem về đánh sạch rỉ, mài cho sáng, thấy nó có chữ "Thuận Thiên", cùng chữ "Lợi".Lại một hôm, nhà vua ra ngoài cửa, thấy một cái chuôi gươm đã mài-dũa thành hình, nhà vua lạy trời khấn rằng:
- Nếu quả là gươm trời cho, thì xin chuôi và lưỡi liền nhau!
Bèn lấy mảnh sắt lắp vào trong chuôi, thành ra một chiếc gươm hoàn chỉnh.
Tới hôm sau, hoàng hậu ra trông vườn cải, bỗng thấy bốn vết chân của người lớn, rất rộng, rất to. Hoàng hậu cả kinh, vào gọi nhà vua ra vườn, được quả ấn báu, lại có chữ Thuận Thiên (sau lấy chữ này làm niên hiệu) cùng chữ Lợi. Nhà vua thầm biết ấy là của trời cho, lòng lấy làm mừng, giấu giếm không nói ra.

Truyền thuyết này được đưa vào nội dung sách giáo khoa của Việt Nam và được viết tiếp đoạn sau, nói về việc Lê Lợi dùng thanh gươm báu đó làm gươm chiến đấu, xông pha chém địch nhiều trận, đánh tới đâu thắng tới đó, cuối cùng đuổi quân Minh bỏ chạy về nước, Lê Lợi được tôn lên làm vua.

Đầu năm 1428, Lê Thái Tổ cùng quần thần bơi thuyền ra hồ Tả Vọng. Nhận lệnh Long Quân, rùa nổi lên mặt nước.Theo lệnh vua, thuyền đi chậm lại. Đứng ở mạn thuyền, vua thấy lưỡi gươm bên người tự nhiên động đậy.

Rùa tiến về thuyền vua và nói:
- Xin bệ hạ hoàn gươm lại cho Long Quân!

Vua nâng gươm hướng về phía Rùa Vàng. Nhanh như cắt, rùa há miệng đớp lấy thanh gươm và lặn xuống nước.

Từ đó, hồ Tả Vọng bắt đầu mang tên là Hồ Gươm hay hồ Hoàn Kiếm

Di tích lịch sử

Tháp Rùa: nằm ở trung tâm hồ, được xây dựng trong khoảng từ giữa năm 1884 đến tháng 4 năm 1886, trên gò Rùa chịu ảnh hưởng kiến trúc Pháp . Tháp hình chữ nhật. Tầng một: chiều dài 6,28 mét (của 2 mặt hướng Đông và Tây), mỗi mặt có 3 cửa. Chiều rộng 4,54 mét, mỗi mặt có 2 cửa. Các cửa đều được xây cuốn, đỉnh thuôn nhọn. Tầng hai: chiều dài 4,8 mét, rộng 3,64 mét và có kiến trúc giống như tầng một. Tầng ba: chiều dài 2,97 mét, rộng 1,9 mét. Tầng này chỉ mở một cửa hình tròn ở mặt phía Đông, đường kính 0,68 mét, phía trên cửa có 3 chữ Quy Sơn tháp (tháp Núi Rùa). Tầng đỉnh có nét giống một vọng lâu, vuông vức, mỗi bề 2 mét. Nơi đây từng là nơi chôn cất của vợ một tướng Pháp
Đền Ngọc Sơn: nằm ở phía Bắc hồ, xưa có tên là Tượng Nhĩ (tai voi). Vua Lý Thái Tổ đặt tên là Ngọc Tượng khi dời đô ra Thăng Long và đến đời Trần thì đảo được đổi tên là Ngọc Sơn. Một nhà từ thiện tên là Tín Trai đã lập ra đền Ngọc Sơn trên nền cung Thuỵ Khánh cũ (bị Lê Chiêu Thống cho người đốt năm 1787 để trả thù các chúa Trịnh). Đền Ngọc Sơn thờ thần Văn Xương là ngôi sao chủ việc văn chương khoa cử và thờ Trần Hưng Đạo.
Cầu Thê Húc: dẫn đến cổng đền Ngọc Sơn, do danh sĩ Nguyễn Văn Siêu cho xây dựng vào năm 1865. Tên của cầu có nghĩa là "nơi đậu ánh sáng Mặt Trời buổi sáng sớm"
Tháp Bút: trên bờ hướng Đông Bắc hồ, được xây dựng từ năm 1865, bao gồm năm tầng. Trên đỉnh là tượng trưng cho một ngòi bút đối lên trời, phần thân có khắc ba chữ Tả Thanh Thiên (viết lên trời xanh), thân tầng thứ ba của tháp có khắc một bài Bút Tháp Chí.
Đài Nghiên: trên bờ hướng Đông Bắc hồ, được xây dựng từ năm 1865, là phần không thể thiếu của Tháp bút. Ba chân kê nghiên là hình tượng ba con cóc. Trên thân nghiên khắc một bài Minh, gồm 64 chữ Hán.
Tháp Hòa Phong: trên bờ hướng Đông hồ, là di vật còn sót lại của chùa Báo Ân (bị dỡ bỏ năm 1898) . Tháp cao ba tầng, cửa theo bốn hướng Đông Tây Nam Bắc, có các chữ Hán như: Báo Đức môn, Báo Ân môn, Hoà Phong tháp, Báo Thiên tháp, ứng với mỗi cửa của tháp. Tầng một to và cao hơn hai tầng trên cùng. Bốn mặt của tầng hai hình Bát quái. Tầng ba ghi "Hòa Phong Tháp".
Đền Bà Kiệu: trên bờ hướng Đông Bắc hồ, được xây dựng từ thời Lê Trung Hưng, là một di tích hoàn chỉnh nhưng do việc mở đường nên đã tách làm hai phần, Tam quan ở sát bờ hồ, còn Đền thờ ở về phía bên này đường. Toạ lạc theo hướng Nam. Tam quan và Đền thờ (Nhà đại bái) đều có kiến trúc ba gian xây gạch, lợp mái ngói ta. Ngôi đền thờ ba vị nữ thần là Liễu Hạnh công chúa, Đệ nhị Ngọc nữ và Đệ tam Ngọc Nữ.
Thủy Tạ: được khởi công năm 1937 trên nền Tả Vọng đình thời chúa Trịnh Sâm, nằm ở mép hồ hướng Tây Bắc, là một loại hình kiến trúc đặc sắc trong kiến trúc cổ Việt Nam, là địa điểm thưởng ngoạn không gian hồ.
Đền thờ vua Lê: ở bờ Tây hồ, áp với đình Nam Hương. Đền có tượng vua Lê Thái Tổ đứng trên trụ cao, tay cầm thanh kiếm như phóng xuống mặt hồ.

Hệ sinh vật sống trong hồ

Rùa Hồ Gươm
Rùa hồ Gươm có tên khoa học là Rafetus leloii, họ Ba Ba (Trionychidae) trong bộ Rùa (Testudies), lớp Sauropsida (Mặt thằn lằn). Rùa hồ Gươm gồm có bốn cá thể, cả bốn cá thể đều đã chết (một được lưu trong đền Ngọc Sơn, một lưu trong kho của Bảo tàng Hà Nội và một đã bị giết thịt năm 1962 - 1963 khi bò lên vườn hoa Chí Linh)

Là di sản vô giá gắn với những truyền thuyết lịch sử và văn hoá linh thiêng từ hàng ngàn năm nay.

Năm 2011, rùa hồ Gươm, được biết chỉ còn một cá thể sống sót, thường được gọi là "Cụ Rùa" đã được trục vớt và trị chữa các vết thương.

Ngày 19 tháng 1 năm 2016, cá thể rùa Hồ Gươm cuối cùng đã chết.

Cảm hứng nghệ thuật

Tuy không phải là hồ lớn nhất trong thủ đô, song hồ Hoàn Kiếm đã gắn liền với cuộc sống và tâm tư của nhiều người. Hồ nằm ở trung tâm một quận với những khu phố cổ chật hẹp, đã mở ra một khoảng không đủ rộng cho những sinh hoạt văn hóa bản địa. Hồ có nhiều cảnh đẹp.

Và hơn thế, hồ gắn với huyền sử, là biểu tượng khát khao hòa bình (trả gươm cầm bút), đức văn tài võ trị của dân tộc (thanh kiếm thiêng nơi đáy hồ và tháp bút viết lên trời xanh). Do vậy, nhiều văn nghệ sĩ đã lấy hình ảnh Hồ Gươm làm nền tảng cho các tác phẩm của mình.

Hồ cũng là nguồn cảm hứng cho nhiều nhà nhiếp ảnh, trong đó nổi tiếng nhất là nghệ sĩ Võ An Ninh

Thơ văn

Nguyễn Khuyến xưa có bài thơ vịnh Hà Thành và Hồ Gươm biến dạng cách đây 100 năm như sau:

Cảm đề

Ba chục năm nay trở lại hồ
Bây giờ cảnh sắc khác ngày xưa
Nhà tranh đâu cả, toàn lầu gác
Súng lạ đì đòm tịt trúc tơ
Chim-chóc đi về lầm lối cũ
Cốc cò chiều tối ngủ sương mưa
Đáng thương văn vật trăm năm ấy
Còn lại bên hồ một đá trơ!
Nguyễn Khuyến

Hà Nội

...
Hà Nội có Hồ Gươm
Nước xanh như pha mực
Bên hồ ngọn Tháp Bút
Viết thơ lên trời cao
Trần Đăng Khoa - 1969

Rủ nhau xem cảnh Kiếm hồ,
Xem cầu Thê Húc, xem chùa Ngọc Sơn.
Đài nghiên, tháp bút chưa mòn,
Hỏi ai gây dựng nên non nước này?
Á Nam Trần Tuấn Khải

Nghiên Bút Non Sông (Nhạc và lời: Đình Dương)
Hãy viết lên trời cao hỡi Tháp bút kiêu hùng
Kiêu hãnh ơi Việt Nam anh dũng kiên cường
Khí phách đó Hồ Gươm xanh thắm đến muôn đời
Chiến tích xưa còn ghi thanh kiếm vẫn sáng ngời...

Âm nhạc
Có nhiều bài hát về Hà Nội: Người Hà Nội, Hà Nội niềm tin và hy vọng, Gửi người em gái, Chiều Hồ Gươm, v.v...

Nhiếp ảnh

Hội họa

Chú thích

Liên kết ngoài

Đọc lịch sử Hồ Gươm qua đáy nước
Khu di tích Hồ Hoàn Kiếm
Cụ rùa của Hồ Gươm lại nổi lên  trên Tuổi Trẻ online và hình ảnh ghi được
Hồ Hoàn Kiếm nhìn từ vệ tinh của Google Maps
Hồ Hoàn Kiếm và thành Thăng Long xưa

Du lịch Hà Nội
Hoàn Kiếm
Hồ Hoàn Kiếm
Di tích tại Hà Nội


title: Will You Be There

text:
"Will You Be There" là một bài hát của nghệ sĩ thu âm người Mỹ Michael Jackson nằm trong album phòng thu thứ tám của ông, Dangerous (1991). Nó được phát hành như là đĩa đơn thứ tám trên toàn cầu (thứ bảy tại Hoa Kỳ) trích từ album vào ngày 28 tháng 6 năm 1993 bởi Epic Records. Bài hát cũng xuất hiện trong album nhạc phim của Free Willy, như là bài hát chủ đề của bộ phim. "Will You Be There" được viết lời và sản xuất bởi Jackson với sự tham gia hỗ trợ đồng sản xuất bởi Bruce Swedien. Theo tiết lộ từ nam ca sĩ, ông đã viết nó trên "Cây yêu thương" tại Neverland Ranch, nơi bắt nguồn cho nhiều bài hát khác như "Heal the World" và "Black or White".

Đây được xem là một trong những đĩa đơn thành công nhất từ Dangerous, trụ vững trên top 40 bảng xếp hạng ở Anh quốc trong hơn 6 tuần. Tại Hoa Kỳ, nó đạt vị trí thứ 7 trên bảng xếp hạng Billboard Hot 100 và trụ vững trong top 10 trong 6 tuần. Đĩa đơn đã được chứng nhận đĩa Vàng từ Hiệp hội Công nghiệp ghi âm Mỹ (RIAA), công nhận 500 nghìn bản đã được tiêu thụ tại đây. Trên thị trường quốc tế, "Will You Be There" lọt vào top 5 tại Bỉ, Canada, New Zealand, Thụy Sĩ cũng như lọt vào top 10 ở nhiều thị trường khác.

Hai video ca nhạc khác nhau đã được thực hiện cho "Will You Be There". Phiên bản đầu tiên bao gồm những cảnh quay từ Free Willy và cảnh Jackson trình diễn nó trong chuyến lưu diễn Dangerous World Tour, trong khi video còn lại là màn trình diễn của Jackson tại chương trình kỷ niệm 10 năm thành lập kênh MTV và được đưa vào những ấn phẩm video là Dangerous: The Short Films và Michael Jackson's Vision. Bài hát đã được nam ca sĩ trình diễn tại chương trình kỷ niệm 10 năm thành lập kênh MTV cũng như xuyên suốt chuyến lưu diễn thế giới Dangerous World Tour (1992-93). Ngoài ra, nó cũng được hát lại bởi một số nghệ sĩ khác. Tại lễ trao giải Giải Điện ảnh của MTV năm 1994, bài hát đã giành giải "Bài hát hay nhất trong phim". Tuy nhiên, "Will You Be There" cũng là trung tâm của hai vụ kiện đạo nhạc.

Danh sách bài hát
Đĩa CD và 12"
 "Will You Be There" (radio chỉnh sửa) – 3:40
 "Man in the Mirror" – 5:19
 "Girlfriend" – 3:04
 "Will You Be There" (album) – 7:40

Đĩa CD quảng bá
 "Will You Be There" (radio chỉnh sửa) – 3:40

Đĩa 7" và cassette
 "Will You Be There" (radio chỉnh sửa) – 3:40
 "Will You Be There" (không lời) – 3:40

Đĩa đơn 3-inch
 "Will You Be There" (radio chỉnh sửa) – 3:40
 "Girlfriend" – 3:04

Đĩa đơn video
 "Will You Be There" (video ca nhạc) - 3:38

Xếp hạng

Xếp hạng tuần

Xếp hạng cuối năm

Chứng nhận

Tham khảo

Tài liệu
"Will You Be There" - An Ode to Song - exploratory theories behind the "true" meaning of the song.
Lyrics  at AllMichaelJackson.com
Official YouTube video

Bài hát năm 1991
Đĩa đơn năm 1993
Bài hát của Michael Jackson
Pop ballad
Bài hát do Michael Jackson sáng tác
Bài hát trong phim
Đĩa đơn của hãng Epic Records
R&B ballad


title: 1893

text:
Năm 1893 (MDCCCXCIII) là một năm thường bắt đầu vào Chủ nhật (liên kết sẽ hiển thị đầy đủ lịch) trong Lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào Thứ sáu trong Lịch Julius chậm hơn 12 ngày).

Sự kiện
 Whitcomb L. Judson phát minh ra Phéc-mơ-tuya (khoá kéo hay Zipper).

Sinh
 29 tháng 6 – Eduard Čech, nhà toán học Tiệp Khắc (m. 1960)
 1 tháng 10 – Diệp Vấn, võ sư Vịnh Xuân Quyền nổi tiếng (m. 1972)
 26 tháng 12 – Mao Trạch Đông, chủ tịch cộng hòa Nhân dân Trung Hoa (m. 1976)

Mất

 14 tháng 7 – Nguyễn Phúc Miên Kháp, tước phong Tuy An Quận công, hoàng tử con vua Minh Mạng (s. 1828).
 27 tháng 11 – Nguyễn Phúc Hòa Thục, phong hiệu Vĩnh An Công chúa, công chúa con vua Minh Mạng (s. 1818).
 30 tháng 11 – Nguyễn Phúc Miên Uyển, tước phong Quảng Hóa Quận công, hoàng tử con vua Minh Mạng (s. 1833).

Tham khảo

Thập niên 1890


title: Vejalpur

text:
Vejalpur là một thành phố và khu đô thị của quận Ahmadabad thuộc bang Gujarat, Ấn Độ.

Địa lý
Vejalpur có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 133 mét (436 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Vejalpur có dân số 113.304 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Vejalpur có tỷ lệ 80% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 84%, và tỷ lệ cho phái nữ là 77%. Tại Vejalpur, 11% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Gujarat


title: Afer echinatus

text:
Afer echinatus là một loài ốc biển lớn, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Buccinidae.

Chú thích

Tham khảo

Afer


title: Routelle

text:
Routelle là một xã của tỉnh Doubs, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền đông nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Doubs

Tham khảo

INSEE
IGN
Routelle on the regional Web site

Xã của Doubs


title: Sedrina

text:
Sedrina là một đô thị ở tỉnh Bergamo trong vùng Lombardia của nước Ý, có vị trí cách khoảng 50 km về phía đông bắc của Milano và khoảng 10 km về phía tây bắc của Bergamo. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 2.548 người và diện tích là 6,0 km².

Sedrina giáp các đô thị: Brembilla, Sorisole, Ubiale Clanezzo, Villa d'Almè, Zogno.

Sedrina là nơi sinh của Felice Gimondi.

Biến động dân số

Tham khảo

Thành phố và thị trấn ở Lombardia
Đô thị tỉnh Bergamo


title: CLARiiON

text:
CLARiiON là tủ đĩa lưu trữ cho SAN do EMC Corporation chế tạo và cung cấp. CLARiiON giữ vị trí là sản phẩm tủ đĩa cho phân mảng thị trường tầm thấp và tầm trung bổ sung cho sản phẩm tầm cao Symmetrix.

Thiết bị CLARiiON đầu tiên được phát triển từ đầu thập niên 90 bởi công ty Data General, một trong những công ty máy tính mini đầu tiên. CLARiiON là một ví dụ thương mại ban đầu của thiết bị  RAID và từng được bán với tư cách là tủ đĩa dành riêng cho dòng máy tính AViiON của Data General. Nhận thấy tiềm năng to lớn của tủ đĩa lưu trữ, Data General xây dựng một bộ phận chuyên phát triển CLARiiON và bắt đầu cung cấp CLARiiON cho các đối thủ cạnh tranh của mình dưới dạng OEM. Mặc dù điều này làm giảm đôi chút ưu thế của AViiON trên thị trường nhưng bù lại doanh số của Data General tăng cao hơn và nhãn hiệu trở nên phổ biến hơn. Chiến lược này mang lại hiệu quả khi EMC mua Data General năm 1999, chủ yếu là vì dòng sản phẩm CLARiiON.

Lịch sử
Tủ đĩa lưu trữ CLARiiON được bắt đầu với một dự án phát triển đặc biệt của Data General và là một trong những dòng sản phẩm RAID đầu tiên và thành công nhất trong lịch sử công nghiệp máy tính. Dự án phát triển ban đầu mới trải qua thời gian ngắn, Tom West, nhân vật chính trong cuốn sách đoạt giải Pulitzer The Soul of a New Machine, tiếp quản việc phát triển sản phẩm và lãnh đạo nỗ lực phát triển sản phẩm cuối cùng trước khi Data General được bán cho EMC năm 1999.

Được cấp đăng ký bản quyền phát minh sáng chế năm 1994, thiết bị tủ đĩa CLARiiON sở hữ nhiều tính năng thú vị mà giờ đây thành chuẩn trong ngành công nghiệp máy tính và lưu trữ. Các tính năng nêu ra trong hồ sơ đăng ký cấp bản quyền gồm  optional hot swapping, guide rails for proper electrical contact, và một phương thức để khóa đĩa cứng vào vị trí khi chúng được lắp vào khay đĩa. Các tính năng đáng chú ý khác bao gồm kiến trúc bộ xử lý kép hoạt động đồng thời đầu tiên của ngành công nghiệp, dư thừa dự phòng hoàn toàn với tất cả cấu phần, ánh xạ bộ đệm ghi và ổ đĩa dự phòng nóng.

Ít lâu sau, dòng CLARiiON được mở rộng để chứa các khay đĩa SCSI từ 7 tới 30 khe chứa đĩa. Năm 1997, bộ phận CLARiiON của Data General thực hiện một bước đi mạo hiểm là ứng dụng một chuẩn đang được phát triển Fibre Channel. Tủ đĩa FC5000 ứng dụng kết nối Fibre Channel Arbitrated Loop có hiệu suất gấp đôi hiệu suất tủ đĩa SCSI tại thời điểm đó. Đây cũng là tủ đĩa đầu tiên sử dụng RAID 5  trên ổ đĩa Fibre Channel.

Kể từ đó, CLARiiON  phát triển thành nền lưu trữ tầm trung nhanh hơn và có khả năng mở rộng lớn hơn và kết thúc là sản phẩm FC5700 của Data General. Sau khi EMC mua lại Data General, nhiều cải tiến đáng kể được thực hiện và tạo ra sản phẩm mới FC4500 và FC4700.

Trong vòng vài năm sau, các sản phẩm đầu tiên của dòng CLARiiON CX (CX200, CX400 và CX600) được phát triển. Nâng cấp bộ xử lý và băng thông tiếp theo tạo ra các thiết bị kế tiếp (CX300, CX500, CX700) và một thiết bị tầm thấp dựa trên nền SATA cũng được đưa ra thị trường. Năm 2003, CLARiiON trở thành thiết bị lưu trữ đầu tiên được chứng chỉ của NEBS.

Tháng 5 năm 2006, EMC giới thiệu thế hệ thứ ba của dòng CLARiiON với tên CX3 UltraScale. Các sản phẩm bao gồm CX3-20, CX3-40 và CX3-80 là thiết bị duy nhất của ngành sử dụng công nghệ kết nối Kênh sợi quang 4Gbit/s  đối với 100% kết nối trong hệ thống và công nghệ PCI-Express. Sau đó, năm 2007, dòng sản phẩm được bổ sung thêm với sản phẩm cho người mới bắt đầu CX3-10.

Tháng 8 năm 2008, EMC giới thiệu thế hệ thứ tư của dòng CLARiiON CX4 với các sản phẩm CX4-120, CX4-240 và CX4-480. Một lần nữa, EMC chứng tỏ vượt trội về công nghệ khi đưa ra một loạt các công nghệ mới trong thế hệ này như: Kết nối linh hoạt UltraFlex cho phép kết hợp kết nối FC và iSCSI, cấp dung lượng ảo (Virtual provisioning), giảm tốc độ quay đĩa cứng (drive spin down), làm mát thông minh (adaptive cooling).

Các sản phẩm hiện tại

Dòng AX
Dòng AX được coi là dòng tầm thấp

AX4 hỗ trợ tối đa 60 đĩa Serial ATA hay Serial Attached SCSI thông qua các bộ mở rộng. Thiết bị chuẩn chỉ có đủ khe chứa cho 12 đĩa cứng. AX4 có hai phiên bản 4Gb FC và iSCSI..

Dòng CX
Dòng CX hỗ trợ cả ổ đĩa SATA và FC. Các mức RAID được hỗ trợ gồm 1/0, 0, 1, 3, 5, và 6; các mức RAID khác nhau có thể được sử dụng đồng thời trên hệ thống. Mỗi thiết bị CX có các cấu phần dư thừa dự phòng nhân đôi như bộ xử lý lưu trữ, bộ đêm ghi ánh xạ được bảo vệ khi mất điện cũng như nguồn cấp điện.

Thiết bị CLARiiON nổi tiếng với bộ phần mềm lưu trữ đầy đủ chạy trên tủ đĩa và các phần mềm bổ sung chạy trên máy chủ giúp đơn giản hóa việc quản trị, lưu trữ, sao lưu và nhân bản dữ liệu. Một số phần mềm tiêu biểu gồm

- Bộ phần mềm quản trị Navisphere Management
- Phần mềm tạo bản sao nội tại (snapshot/clone) SnapView
- Phần mềm nhân bản dữ liệu sang thiết bị khác: MirrorView
- Phần mềm nhân bản dữ liệu sang thiết bị của hãng khác: SANCopy
- Phần mềm hỗ trợ tạo bản sao tích hợp với ứng dụng: Replication Manager
- Phần mềm sao lưu dữ liệu liên tục (CDP) và nhân bản dữ liệu ra xa liên tục (CRR): RecoverPoint

Kết nối ngoài
 EMC CLARiiON

Tham khảo

AX150 datasheet
CX series datasheet
CX3 UltraScale series datasheet
Archived DG FC5000 Product Announcement
DG HADA Patent Description
AX4 datasheet

CLARiiON
Data General


title: Diplocaulobium

text:
Diplocaulobium là một chi lan gồm hơn 100 loài. Chúng là loài bản địa của Malaysia, Australia, New Guinea và quần đảo Solomon.

Danh sách các loài
Diplocaulobium abbreviatum
Diplocaulobium araneola
Diplocaulobium brevicolle
Diplocaulobium cervicaliferum
Diplocaulobium chrysoglossum
Diplocaulobium coplandii
Diplocaulobium dichotropis
Diplocaulobium elongaticolle
Diplocaulobium fariniferum
Diplocaulobium guttulatum
Diplocaulobium iboense
Diplocaulobium jadunae
Diplocaulobium janowskii
Diplocaulobium kirchianum
Diplocaulobium macrobulbon
Diplocaulobium mekynosepalum
Diplocaulobium phalangillum
Diplocaulobium phalangium
Diplocaulobium pulvilliferum
Diplocaulobium regale
Diplocaulobium scotiiforme
Diplocaulobium sepikanum
Diplocaulobium sitanalae
Diplocaulobium tipula
Diplocaulobium tuberculatum
Diplocaulobium utile
Diplocaulobium validicolle

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Danh sách các chi phong lan


title: Mecklenburg-Strelitz (huyện)

text:
Mecklenburg-Strelitz là một huyện cũ ở phía nam của Mecklenburg-Vorpommern, Đức. Các huyện giáp ranh là (từ phía bắc theo chiều kim đồng hồ) Mecklenburgische Seenplatte (trước thuộc Demmin), Ostvorpommern Uecker-Randow, các huyện Uckermark, Oberhavel và Ostprignitz-Ruppin ở Brandenburg, và huyện Müritz. Thành phố không thuộc huyện Neubrandenburg gần như bị bao quanh bởi huyện này.

Địa lý
Huyện Mecklenburg-Strelitz nằm ở phía đông khu vực hồ Müritz và vườn quốc gia Müritz. Có một số hồ nhỏ và đầm lầy ở phía nam và tây của huyện.

Lịch sử
Huyện được lập thông qua việc sáp nhập the three huyện trước đó Neubrandenburg, Neustrelitz and Strasburg vào năm 1994.

Tháng 9 năm 2011, huyện được sáp nhập vào huyện mới Mecklenburgische Seenplatte.

Thị xã và đô thị

Tham khảo

Liên kết ngoài

Trang mạng chính thức (tiếng Đức)

Mecklenburgische Seenplatte (huyện)


title: 3332 Raksha

text:
3332 Raksha (1978 NT1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 4 tháng 7 năm 1978 bởi L. Chernykh ở Nauchnyj.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 3332 Raksha

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1978


title: San Vitaliano

text:
San Vitaliano là một đô thị ở tỉnh Napoli ở vùng Campania, cách Napoli khoảng 25 km về phía đông bắc. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 5.864 người và diện tích là 5,3 km².

San Vitaliano giáp các đô thị: Marigliano, Nola, Saviano, Scisciano.

Biến động dân số

Tham khảo

Comune của tỉnh Napoli
Thành phố và thị trấn ở Campania


title: Rắn mắt hồng ngọc

text:
Rắn mắt hồng ngọc (danh pháp: Cryptelytrops rubeus) là một loài rắn ở Đông Nam Á. Cryptelytrops rubeus gần đây đã được phát hiện khu vực xung quanh Thành phố Hồ Chí Minh, ở các đồi thấp phía nam Việt Nam, ở cao nguyên Lang Biang và đông Campuchia bởi các nhà nghiên cứu tại Đại học Bangor. Rắn Cryptelytrops rubeus thường xuất hiện gần các con suối và món ăn ưa thích của chúng là ếch.

Chú thích

Tham khảo

 Malhotra, Thorpe, Mrinalini & Stuart, 2011: Two new species of pitviper of the genus Cryptelytrops Cope 1860 (Squamata: Viperidae: Crotalinae) from Southeast Asia. Zootaxa, n. 2757,  (texte intégral).
 Phát hiện loài rắn lục mởi ở Đồng Nai: Rắn lục mắt đỏ Cryptelytrops rubeus

R
Rắn Việt Nam
Động vật bò sát Campuchia
Động vật được mô tả năm 2011


title: Lasioglossum trichorhinum

text:
Lasioglossum trichorhinum là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1925.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1925


title: Protandrena angusticeps

text:
Protandrena angusticeps là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1976.

Chú thích

Tham khảo

Protandrena
Động vật được mô tả năm 1976


title: Halsbach

text:
Halsbach là một đô thị thuộc huyện Altötting bang Bayern nước Đức

Tham khảo


title: Adoxia nitidicollis

text:
Adoxia nitidicollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Broun miêu tả khoa học năm 1880.

Chú thích

Tham khảo

Adoxia


title: Vladivostok Air

text:
Vladivostok Air là một hãng hàng không của Nga. Đây là hãng hàng không lớn nhất của Nga ở khu vực Viễn Đông thuộc Nga và Siberia. Hãng có căn cứ hoạt động tại sân bay quốc tế Vladivostok. Ngoài ra, hãng này còn có các trung tâm thứ cấp khác tại sân bay quốc tế Moscow Vnukovo, sân bay quốc tế Khabarovsk Novy.
Hãng hàng không này cung cấp dịch vụ bay quốc tế, quốc nội, bay thuê bao và trực thăng. Vladivostok Air cũng cấp dịch vụ bay tới châu Âu, châu Á, châu Phi. Trước thời điểm tháng 9 năm 2008, hãng này chỉ có vài tuyến bay giữa các thành phố Vladivostok và Khabarovsk. Tuy nhiên, khi chính phủ Nga quyết định đóng cửa Dalavia do nợ nần cao, Vladivostok Air đã được đề nghị thực hiện các tuyến bay khác nhau từ Khabarovsk. Ngay sau vụ đóng cửa Dalavia, Vladivostok Air đã thông báo bắt đầu thêm 7 tuyến bay nội địa và 4 tuyến quốc tế từ Khabarovsk.

Tham khảo

Hãng hàng không Nga
Aeroflot


title: Danh sách tiểu hành tinh: 25001–26000

text:
! colspan="5" style="background-color:silver;text-align:center;" id="001"| 25001–25100 [ sửa]

! colspan="5" style="background-color:silver;text-align:center;" id="101"| 25101–25200 [ sửa]

! colspan="5" style="background-color:silver;text-align:center;" id="201"| 25201–25300 [ sửa]

! colspan="5" style="background-color:silver;text-align:center;" id="301"| 25301–25400 [ sửa]

! colspan="5" style="background-color:silver;text-align:center;" id="401"| 25401–25500 [ sửa]

! colspan="5" style="background-color:silver;text-align:center;" id="501"| 25501–25600 [ sửa]

! colspan="5" style="background-color:silver;text-align:center;" id="601"| 25601–25700 [ sửa]

! colspan="5" style="background-color:silver;text-align:center;" id="701"| 25701–25800 [ sửa]

! colspan="5" style="background-color:silver;text-align:center;" id="801"| 25801–25900 [ sửa]

! colspan="5" style="background-color:silver;text-align:center;" id="901"| 25901–26000 [ sửa]

Tham khảo

Danh sách các tiểu hành tinh (025001-026000)


title: Himalopsyche gigantea

text:
Himalopsyche gigantea là một loài Trichoptera trong họ Rhyacophilidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Himalopsyche


title: Alkiza

text:
Alkiza là một đô thị trong tỉnh Guipúzcoa thuộc cộng đồng tự trị Xứ Basque, Tây Ban Nha. Dân số 2003 Alkiza là 273.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Official Website  Thông tin bằng Tiếng Tây Ban Nha và Basque.
 ALKIZA in the Bernardo Estornés Lasa - Auñamendi Encyclopedia (Euskomedia Fundazioa) Thông tin bằng Tiếng Tây Ban Nha

Đô thị ở Gipuzkoa


title: 7645 Pons

text:
7645 Pons (1989 AC2) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 4 tháng 1 năm 1989 bởi A. Mrkos ở Klet.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 7645 Pons

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1989


title: Ampedus fulvipennis

text:
Ampedus fulvipennis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Ôhira miêu tả khoa học năm 1967.

Chú thích

Tham khảo

Ampedus


title: Saint-Franc

text:
Saint-Franc là một xã thuộc tỉnh Savoie trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes ở đông nam nước Pháp.

Xem thêm
Commune của tỉnh Savoie

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Savoie


title: Ornithoptera meridionalis

text:
Ornithoptera meridionalis là loài nhỏ nhất trong chi Ornithoptera.
Nó sinh sống ở một số địa phương ở đông nam Papua, New Guinea (O. meridionalis meridionalis) và nhiều địa phương khác dọc theo bờ biển Irian Jaya (O. meridionalis tarunggarensis).

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Deslisle, G. (2004) A taxonomic revision of the "birdwing butterflies of paradise", genus Ornithoptera based on the adult morphology (Lepidoptera, Papilionidae). Lambillionea, 104 (4): 1 - 151.
Haugum, J. & Low, A.M. 1978-1979 "A Monograph of the Birdwing Butterflies". Vol. 1 The genus Ornithoptera. Scandinavian Science Press Ltd.
Matsuka, H. (2001) Natural History of the Birdwing Butterflies.Matsuka Shappan, Japan.
Parsons, M.J. (1998) The Butterflies of Papua New Guinea: Their Systematics and Biology.Academic Press, London.
The World of Birdwing Butterflies

Ornithoptera


title: Hays, Kansas

text:
Hays là một thành phố thuộc quận Ellis, tiểu bang Kansas, Hoa Kỳ. Năm 2010, dân số của xã này là 20510 người.

Dân số
Dân số các năm:
Năm 2000: 20013 người
Năm 2010: 20510 người

Tham khảo

Xem thêm
 American Finder

Thành phố của Kansas
Quận Ellis, Kansas


title: Atting

text:
Atting là một đô thị ở huyện Straubing-Bogen bang Bayern, Đức.

Tham khảo


title: Basilepta latipennis

text:
Basilepta latipennis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Pic mô tả khoa học năm 1928.

Chú thích

Tham khảo

Basilepta


title: Horben

text:
Horben là một thị xã trong huyện Breisgau-Hochschwarzwald bang Baden-Württemberg thuộc nước Đức. Đô thị Horben có diện tích 8,75 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2020 là 1181 người.

Tham khảo


title: Triaenodes hybos

text:
Triaenodes hybos là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Chú thích

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Triaenodes


title: Comitas kirai

text:
Comitas kirai là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Turridae.

Chú thích

Tham khảo

Comitas


title: Phyllonotus peratus

text:
Phyllonotus peratus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

 Merle D., Garrigues B. & Pointier J.-P. (2011) Fossil and Recent Muricidae of the world. Part Muricinae. Hackenheim: Conchbooks. 648 pp. page(s): 116

P
Động vật được mô tả năm 1960


title: Kuantan

text:
Kuantan là một thành phố ở Malaysia, thủ phủ của bang Pahang (bang lớn nhất trên bán đảo Malaysia với diện tích 36.000 km²). Thành phố được thành lập vào những năm 1890. Dân cư: 62% người Malay, 28% người Hoa, 4% người Ấn Độ và 6% dân tộc khác. Thành phố nằm bên cửa sông Kuantan, khoảng giữa bờ biển phía đông từ Singapore đến Kota Bharu. Kuantan là thủ phủ của bang từ năm 1976. Dân số 501.966 người. Đây là thành phố du lịch biển của Malaysia. Thành phố có cảng biển, có sân bay nội địa.

Khí hậu

Tham khảo

Thành phố của Malaysia
Thành phố ven biển Malaysia
Thành phố cảng châu Á
Thủ phủ bang ở Malaysia


title: Corallorhiza wisteriana

text:
Corallorhiza wisteriana là một loài lan thuộc chi Corallorrhiza.

Xem thêm
Belt Woods Wildland

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Corallorrhiza wisteriana

wisteriana
Thực vật được mô tả năm 1829


title: Staphylinochrous longipennis

text:
Staphylinochrous longipennis là một loài bướm đêm thuộc họ Anomoeotidae. Loài này có ở châu Phi.

Chú thích

Tham khảo

Staphylinochrous


title: Phyllomedusa iheringii

text:
Phyllomedusa iheringii là một loài ếch thuộc họ Nhái bén.
Loài này có ở Brasil và Uruguay.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng cây bụi ôn đới và đầm nước ngọt có nước theo mùa.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 Kwet, A., Garcia, P., Silvano, D. & Langone, J. 2004. Phyllomedusa iheringii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

Liên kết ngoài

Phyllomedusa
Scaturiginichthys


title: Uroplata andicola

text:
Uroplata andicola là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1911.

Chú thích

Tham khảo

Uroplata


title: Williamnagar

text:
Williamnagar là một thành phố và là nơi đặt ban đô thị (municipal board) của quận East Garo Hills thuộc bang Meghalaya, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Williamnagar có dân số 18.251 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Williamnagar có tỷ lệ 67% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 71%, và tỷ lệ cho phái nữ là 64%. Tại Williamnagar, 18% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Meghalaya


title: Metaleptobasis mauffrayi

text:
Metaleptobasis mauffrayi là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.

Loài này được xếp vào nhóm Loài ít quan tâm trong sách Đỏ của IUCN năm 2007.

Metaleptobasis mauffrayi được miêu tả khoa học năm 2000 bởi Daigle.

Chú thích

Tham khảo

Metaleptobasis


title: Treppo Carnico

text:
Treppo Carnico là một đô thị ở tỉnh Udine trong vùng Friuli-Venezia Giulia thuộc Ý, có cự ly khoảng 120 km về phía tây bắc của Trieste và khoảng 50 km về phía tây bắc của Udine. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 652 người và diện tích là 18,7 km².

Treppo Carnico giáp các đô thị: Arta Terme, Ligosullo, Paluzza, Paularo.

Tham khảo

Đô thị tỉnh Udine


title: Ellipteroides transvaalensis

text:
Ellipteroides transvaalensis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Ellipteroides
Limoniidae ở vùng Afrotropic


title: Metaxycera amazona

text:
Metaxycera amazona là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được miêu tả khoa học năm 1864 bởi Baly.

Chú thích

Tham khảo

A


title: Gia Phú, Gia Viễn

text:
Gia Phú là một xã nằm ở gần trung tâm huyện Gia Viễn, tỉnh Ninh Bình, Việt Nam.

Địa lý
Xã Gia Phú nằm gần trung tâm huyện Gia Viễn, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp các xã Gia Vượng, Gia Thịnh và thị trấn Me
Phía nam giáp xã Gia Thịnh
Phía tây giáp huyện Nho Quan
Phía bắc giáp huyện Nho Quan và các xã Liên Sơn, Gia Hưng.

Xã Gia Phú có diện tích là 6,55 km², dân số năm 2019 là 6.116 người, mật độ dân số đạt 934 người/km².

Trụ sở xã cách trung tâm thành phố Ninh Bình 22 km. Đây cũng là xã được công nhận Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân. Xã này nằm trên Quốc lộ 37C (nâng cấp tỉnh lộ 477, 479) nối từ ngã ba Gián Khẩu (Quốc lộ 1A) qua thị trấn Me đến Ngã ba Chạ sang Hòa Bình.

Lịch sử
Xã được thành lập theo quyết định 450/QN-TC ngày 05/12/1953 trên cơ sở xã Gia Thịnh.

Kinh tế

Cảng Đế
Theo Quyết định Số: 2179/ QĐ-ủy ban nhân dân của tỉnh Ninh Bình ngày 17 tháng 9 năm 2007 V/v phê duyệt Quy hoạch giao thông đường thủy nội địa tỉnh Ninh Bình đến năm 2015 và định hướng phát triển đến năm 2020 thì Cảng Đế được xây dựng tại Gia Phú với diện tích từ 2-3 ha. Cảng nằm phía hạ lưu sông Bôi, phía Đông chân cầu Đế và cầu dẫn cầu Đế. Chức năng của cảng:
Vận chuyển nguyên vật liệu và hàng hoá cho cụm công nghiệp Phú Sơn.
Hàng hoá phục vụ đời sống, dân sinh khác.
Dự kiến xây dựng các hạng mục công trình: Xây dựng cầu tàu xuất nhập vật liệu; Trang thiết bị (Cần cẩu tự hành 30T, băng chuyền, các thiết bị khác); Hệ thống nhà điều hành; Các hạng mục phục vụ khác.

Chợ Gia Phú nằm ở thôn Ngô Đồng là chợ quê trên địa bàn huyện Gia Viễn nằm trong danh sách các chợ loại 1, 2, 3 ở Ninh Bình từ năm 2008.

Chú thích

Danh mục địa danh các đơn vị hành chính thể hiện trên bản đồ - Địa danh hành chính thể hiện trên bản đồ tỉnh Ninh Bình

Tham khảo


title: Chhota Udaipur

text:
Chhota Udaipur là một thành phố và khu đô thị của quận Vadodara thuộc bang Gujarat, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Chhota Udaipur có dân số 22.987 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Chhota Udaipur có tỷ lệ 69% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 76%, và tỷ lệ cho phái nữ là 62%. Tại Chhota Udaipur, 11% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Gujarat


title: Quận Choctaw, Oklahoma

text:
Quận Choctaw, Oklahoma là một quận trong tiểu bang Oklahoma, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở thành phố  . Theo điều tra dân số năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có dân số người . Năm 2007, ước tính dân số quận này là người .

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận này có diện tích ki-lô-mét vuông, trong đó có km2 là diện tích đất, km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ

Các quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Oklahoma


title: Đường sắt xuyên Siberia

text:
Đường sắt xuyên Siberia (tiếng Nga: Транссибирская железнодорожная магистраль) là đường sắt xuyên lục địa Á-Âu, đi từ Moskva đến Vladivostok.

Lịch sử

Tháng 3 năm 1891, Nikolai II, người sau này trở thành Sa hoàng Nga, đã làm lễ khởi công xây dựng phân khúc Viễn Đông của tuyến đường sắt xuyên Siberia trong thời gian dừng lại tại Vladivostok, sau khi tới thăm Nhật Bản vào cuối cuộc chu du thế giới của mình. Nicholas II đã ghi chú trong nhật ký của ông về dự đoán của mình đi du lịch trong sự thoải mái của "Tàu hỏa của Sa hoàng" qua vùng đất hoang sơ của Siberia. Tàu của Sa hoàng được thiết kế và được đóng tại Sankt-Peterburg làm văn phòng di động chính của Sa hoàng và nhân viên của mình để đi du lịch qua nước Nga.

Tuyến đường chính của đường sắt xuyên Siberia bắt đầu ở Moskva tại Yaroslavsky Vokzal, chạy qua Yaroslavl, Chelyabinsk, Omsk, NovoSiberiask, Irkutsk, Ulan-Ude, Chita và Khabarovsk tới Vladivostok qua phía nam Siberia và được xây dựng từ 1891 tới 1916 dưới sự giám sát của các bộ trưởng chính phủ Nga do đích thân Sa hoàng Aleksandr III và Nikolai II bổ nhiệm. Tuyến bổ sung Đông Trung Quốc được xây dựng như là hợp phần Nga-Trung Quốc của tuyến đường sắt xuyên Siberia, kết nối Nga với Trung Quốc và tạo ra một tuyến đường ngắn hơn để đến thành phố cảng Vladivostok, và nó được điều hành bởi một đội ngũ nhân viên Nga và chính quyền tại Cáp Nhĩ Tân.

Tuyến đường sắt xuyên Siberia thường gắn liền với tuyến chính của Nga xuyên lục địa kết nối hàng trăm thành phố lớn và nhỏ của các bộ phận châu Âu và châu Á của Nga. Với 9.259 km (5.753 dặm), trải rộng qua 7 múi giờ và phải mất tám ngày để hoàn thành cuộc hành trình, nó là tuyến đường sắt liên tục thực sự dài thứ 3 trên thế giới, sau tuyến Moskva-Bình Nhưỡng (10.267 km, 6.380 mi) và Kiev-Vladivostok (11.085 km, 6.888 mi), cả hai đều thực hiện theo tuyến xuyên Siberia trong phần lớn hành trình tuyến đường.

Một tuyến đường chính thứ hai là tuyến xuyên Mãn Châu, trùng với tuyến xuyên Siberia Tarskaya (dừng lại khoảng 12 km về phía đông của Karymskaya, Zabaykalsky Krai), khoảng 1.000 km về phía đông của hồ Baikal. Từ Tarskaya theo hướng xuyên Mãn Châu về phía đông nam, qua Cáp Nhĩ Tân và Mẫu Đơn Giang ở các tỉnh Đông Bắc của Trung Quốc (từ nơi mà một kết nối tới Bắc Kinh được sử dụng bởi một trong những xe lửa Moskva-Bắc Kinh), gia nhập với các tuyến đường chính trong Ussuriysk phía bắc của Vladivostok. Đây là tuyến đường sắt ngắn nhất và lâu đời nhất đến Vladivostok. Một số xe lửa tách ra tại Thẩm Dương, Trung Quốc, với một phần của tuyến tiếp tục đến Bình Nhưỡng, Bắc Triều Tiên.

Tuyến đường chính thứ ba là tuyến đường sắt xuyên Mông Cổ, trùng hợp với tuyến xuyên Siberia đến tận Ulan-Ude trên bờ phía đông của hồ Baikal. Từ Ulan-Ude xuyên Mông Cổ đứng đầu phía nam để Ulaan Baatar trước khi đưa ra phía đông nam đường tới Bắc Kinh.

Năm 1991, một tuyến đường thứ tư tiếp tục chạy về phía bắc cuối cùng đã được hoàn thành, sau hơn năm thập kỷ làm việc không thường xuyên. Được biết đến như Đường sắt  Baikal - Amur(BAM), mở rộng gần đây khởi hành từ tuyến xuyên Siberia Taishet vài trăm dặm về phía tây của hồ Baikal và chuyển hồ ở cực bắc của nó. Nó đi qua sông Amur tại Komsomolsk-na-Amure (phía bắc của Khabarovsk), và đạt đến Thái Bình Dương tại Sovetskaya Gavan.

Ngày 13 tháng 10 năm 2011, một đoàn tàu từ Khasan chạy thử đển Rajin ở Bắc Triều Tiên.

Hành trình

Moskva (0 km)
Nizhny Novgorod (442 km) sông Volga
Perm (1436 km) sông Kama
Cột trắng đánh dấu ranh giới châu Âu và châu Á (1777 km)
Yekaterinburg (1816 km) dãy Ural
Omsk (2712 km) sông Irtysh
NovoSiberiask (3335 km) sông Obi
Krasnoyarsk (4098 km) sông Enisei
Irkutsk (5185 km) biển Baikal
Ulan-Ude (5642 km)
Nối với Đường sắt xuyên Mông Cổ (5655 km)
Chita (6199 km)
Nối với Đường sắt xuyên Mãn Châu tại Tarskaya (6312 km)
Nối với Đường sắt Amur-Yakutsk (7273 km)
Khabarovsk (8521 km) sông Amur
Vladivostok (9288 km, + 7h), Thái Bình Dương

Tham khảo

Liên kết ngoài

Đường sắt Nga
Siberia
Giao thông đường sắt châu Á
Kinh tế Nga
Năm 1916
Đường sắt xuyên Siberia


title: Jonzieux

text:
Jonzieux là một xã trong tỉnh Loire miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Loire

Tham khảo

Xã của Loire