title: Lepidochrysops tantalus

text:
The King Blue (Lepidochrysops tantalus) là một loài bướm ngày thuộc họ Bướm xanh. Nó được tìm thấy ở Nam Phi, from the Drakensberg foothills in the East Cape to the KwaZulu-Natal midlands, Swaziland, then along the escarpment hills to Mpumalanga và Gauteng. Nó cũng được tìm thấy ở Limpopo Province.

Sải cánh dài 30–38 mm đối với con đực và 34–40 mm đối với con cái. Con trưởng thành bay từ tháng 9 đến tháng 11. Có một lứa một năm.

Ấu trùng ăn Becium grandiflorum.

Chú thích

Tham khảo

Lepidochrysops


title: Cardiophorus devectus

text:
Cardiophorus devectus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1893.

Chú thích

Tham khảo

Cardiophorus


title: Rhea (thần thoại)

text:
Rhea (Ῥέα) hay  là nữ thần của sự sinh sản, màu mỡ, một trong những vị thần Titan, là con gái của thần Uranus (bầu trời) và nữ thần Gaia (đất mẹ). Ngoài Gaia, Rhea cũng thường được coi như "mẹ của các vị thần" trên đỉnh Olympus.

Cùng với Cronus, người chồng và đồng thời cũng là người em ruột, Rhea đã sinh ra: Hestia, Demeter, Hera, Hades, Poseidon và Zeus.

Khi biết có lời tiên đoán mình sẽ bị chính đứa con ruột lật đổ, lo sợ lĩch sử lặp lại, Cronus đã nuốt chửng những đứa con của mình với Rhea khi chúng vừa mới sinh ra. Nhưng nhờ sự giúp đỡ của Gaia, Rhea đã cho Cronus nuốt một cục đá thay vì Zeus, đứa con út của bà. Vì thế, Zeus đã thoát chết và được nuôi nấng bởi tiên nữ Adamanthea trên đảo Crete. Khi đã đủ khôn lớn, Zeus quay lại giết cha và giải phóng các anh chị của mình.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Nữ thần Hy Lạp
Thần thoại Hy Lạp


title: Halmstad (đô thị)

text:
Đô thị Halmstad (Halmstads kommun) là một đô thị ở hạt Halland ở bờ biển tây Thụy Điển, thủ phủ là thành phố Halmstad.

Năm 1967, đô thị nông nghiệp Simlångsdalen (lập năm 1952) được sáp nhập với thành phố Halmstad. Thành phố này đã được chuyển thành một đơn vị đô thị đơn nhất năm 1971, năm 1974 có thêm 7 đô thị xung quanh được nhập vào.

Các đơn vị dân cư trực thuộc
There are 21 khu vực đô thị(cũng gọi là Tätort hay đơn vị địa phương) in Halmstad Municipality.

Bảng dưới đây liệt kê các đơn vị trực thuộc của đô thị này theo quy mô dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2005. Thủ phủ được bôi đậm.

Tham khảo

 Số liệu thống kê Thụy Điển

Liên kết ngoài
 Đô thị Halmstad - Trang mạng chính thức

Đô thị Thụy Điển
Đô thị hạt Halland


title: Granulina pusaterii

text:
Granulina pusaterii là một loài ốc biển rất nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Cystiscidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Granulina


title: Xanthomima

text:
Xanthomima là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae


title: Megachile tarea

text:
Megachile tarea là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Cameron mô tả khoa học năm 1902.

Chú thích

Tham khảo

T
Động vật được mô tả năm 1902


title: Montreuil-sous-Pérouse

text:
Montreuil-sous-Pérouse () là một xã của tỉnh Ille-et-Vilaine, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc nước Pháp.

Dân số
Người dân ở Montreuil-sous-Pérouse được gọi là Montreuillais.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ille-et-Vilaine

Tham khảo

Mayors of Ille-et-Vilaine Association  ;
INSEE ;
IGN

Liên kết ngoài
French Ministry of Culture list for Montreuil-sous-Pérouse

Xã của Ille-et-Vilaine


title: Adolphe Thiers

text:
Marie Joseph Louis Adolphe Thiers (phát âm tiếng Việt: Chi-e; 15 tháng 4 năm 1797 - 3 tháng 9 năm 1877) là một luật sư, nhà báo, sử giả và chính trị gia người Pháp. Adolphe Thiers từng giữ chức Thủ tướng dưới thời Quân chủ tháng Bảy và nghị sĩ thời Đệ nhị đế chế. Năm 1871, Adolphe Thiers trở thành Tổng thống đầu tiên của Đệ tam cộng hòa và là tổng thống thứ hai của Pháp, sau Napoléon III.

Nhiệm kỳ tổng thống của Adolphe Thiers được đánh dấu bởi sự kiện quan trọng, Công xã Paris năm 1871.

Tham khảo

Tổng thống Pháp
Công xã Paris
Nhà sử học Pháp
Thủ tướng Pháp
Mất năm 1877
Chôn cất tại nghĩa trang Père-Lachaise


title: Bolitophila

text:
Bolitophila là một chi côn trùng còn tồn tại trong họ Bolitophilidae, chi hóa thạch còn lại là Mangas. Chi Bolitophila bao gồm khoảng 40 loài phân bố ở miền Cổ bắc và khoảng 20 loài miền Tân bắc, và 3 loài ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Các loài

Phân chi Bolitophila
Loài ở oloartic
 Bolitophila cinerea MEIGEN, 1818. British Columbia, Hoa Kỳ (New York Maine), Nam Carolina, châu Âu, Nhật Bản.

Loài ở paleartic
 Bolitophila austriaca MAYER, 1950. Châu Âu.
 Bolitophila basicornis MAYER, 1951. Châu Âu.
 Bolitophila caspersi PLASSMANN, 1987. Thụy Điển.
 Bolitophila collarti TOLLET, 1943. Bỉ.
 Bolitophila cooremani TOLLET, 1955. Bán đảo Balcan.
 Bolitophila japonica OKADA, 1934. Nhật Bản.
 Bolitophila lengersdorfi TOLLET, 1955. Bán đảo Balcan.
 Bolitophila leruthi TOLLET, 1955. România.
 Bolitophila miki MAYER, 1950. Áo, Thụy Điển.
 Bolitophila saundersi CURTIS, 1836. Châu Âu, châu Á, Bắc Phi.
 Bolitophila spinigera EDWARDS, 1925. Châu Âu.
 Bolitophila tenella WINNERTZ, 1863. Từ châu Âu tới Nhật Bản.

Loài ở neartic
 Bolitophila atlantica FISHER, 1934. New Hampshire.
 Bolitophila bucera SHAW, 1940. Oregon.
 Bolitophila dubiosa VAN DUZEE, 1928. British Columbia.
 Bolitophila patulosa GARRETT, 1925. California.
 Bolitophila raca GARRETT, 1925. British Columbia.
 Bolitophila simplex GARRETT, 1925. British Columbia.

Loài ở oriental
 Bolitophila antennata SEVCIK & PAPP, 2004. Đài Loan.

Phân chi Cliopisa
Loài ở oloartic
 Bolitophila dubia SIEBKE, 1863 (syn. B. disjuncta LOEW 1869). British Columbia, Hoa Kỳ, Ấn Độ, Châu Âu, Viễn Đông, Trung Đông.
 Bolitophila hybrida MEIGEN, 1804 (syn. B. fusca MEIGEN, 1818). Canada và Hoa Kỳ, Châu Âu.

Loài ở paleartic
 Bolitophila aperta LUNDSTROM, 1914. Bắc Âu.
 Bolitophila bimaculata ZETTERSTEDT, 1838. Châu Âu.
 Bolitophila bispinosa MAYER, 1951. Trung Âu.
 Bolitophila doerrsteini PLASSMANN, 1988. Đức.
 Bolitophila edwardsiana STACKELBERG, 1969. Châu Âu.
 Bolitophila fumida EDWARDS, 1941. Châu Âu.
 Bolitophila glabrata LOEW, 1869. Châu Âu.
 Bolitophila glabratella MAYER, 1951. Châu Âu.
 Bolitophila ingrica STACKELBERG, 1969. Châu Âu.
 Bolitophila latipes TOLLET, 1943. Châu Âu.
 Bolitophila limitis POLEVOI, 1996. Phần Lan.
 Bolitophila luteola PLOTNIKOVA, 1962. Nga.
 Bolitophila maculipennis WALKER, 1835 (syn. B. coronata MAYER, 1951). Châu Âu.
 Bolitophila mayeri PLASSMANN, 1987. (syn. B. tarsata MAYER, 1951. Châu Âu.
 Bolitophila melanoleuci POLEVOI, 1996. Nga.
 Bolitophila modesta LACKSCHEWITZ, 1937. Châu Âu.
 Bolitophila nigrolineata LANDROCK, 1912. Châu Âu.
 Bolitophila obscurior STACKELBERG, 1969. Châu Âu.
 Bolitophila occlusa EDWARDS, 1913. Từ châu Âu tới Nhật Bản.
 Bolitophila pseudohybrida LANDROCK, 1912 (syn. B. triangulata EDWARDS, 1941). Châu Âu.
 Bolitophila rectangulata LUNDSTROM, 1913. Từ châu Âu tới Nhật Bản.
 Bolitophila rossica LANDROCK, 1912. Từ châu Âu tới Nhật Bản.
 Bolitophila scherfi PLASSMANN, 1970. Châu Âu.
 Bolitophila speleicola TOLLETT, 1955. Châu Âu.
 Bolitophila subbimaculata ZAITZEV, 1994. Đông Xibia.

Loài ở neartic
 Bolitophila acuta GARRETT, 1925. New York.
 Bolitophila alberta GARRETT, 1937. Alberta.
 Bolitophila bilobata GARRETT, 1925. British Columbia.
 Bolitophila clavata GARRETT, 1925. British Columbia.
 Bolitophila connectans GARRETT, 1925. British Columbia.
 Bolitophila distus FISHER, 1937. New York.
 Bolitophila dupla GARRETT, 1925 (syn. B. duplus GARRETT, 1925). British Columbia.
 Bolitophila montana COQUILLETT, 1901. British Columbia, Đông Bắc Hoa Kỳ.
 Bolitophila recurva GARRETT, 1925. Alberta.
 Bolitophila subteresa GARRETT, 1925. British Columbia.

Loài ở oriental
 Bolitophila taihybrida SEVCIK & PAPP, 2004. Đài Loan.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Bolitophilidae
Họ côn trùng
Côn trùng hai cánh châu Á
Côn trùng hai cánh châu Âu
Côn trùng hai cánh Bắc Mỹ


title: Valencia

text:
Valencia (tiếng Tây Ban Nha: Valencia [βa'lenθja]; tiếng Valencia: Valéncia [vaˈlensia]) là thủ phủ của Cộng đồng tự trị Valencia. Đây là thành phố lớn thứ 3 Tây Ban Nha và là một vùng công nghiệp của Costa del Azahar ở Tây Ban Nha. Dân số nội thị Valencia là 796.549 năm 2005, của khu vực đô thị là 1.012.000 năm 2000, dân số vùng đô thị là 1.623.724 người năm 2005. Valencia có khi hậu Địa Trung Hải với mùa hè khô ấm và mùa đông ôn hòa.

Khí hậu

Một vài bức ảnh

Hình ảnh

Tham khảo

Thành phố của Tây Ban Nha
Comarca của Cộng đồng Valencia
Cố đô
Đô thị ở Valencia
Khu dân cư ở tỉnh Valencia


title: Racines, Aube

text:
Racines là một xã ở tỉnh Aube, thuộc vùng Grand Est ở phía bắc miền trung nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
 Xã của tỉnh Aube

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Racines sur le site de l'Institut géographique national
 Aube terre d' Histoire - Racines - Eglise Saint-Eloi

Racines


title: Quận Rock, Nebraska

text:
Quận Rock là một quận thuộc tiểu bang Nebraska, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số người. Quận lỵ đóng ở.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ chính

Quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Nebraska


title: Ocean Springs, Mississippi

text:
Ocean Springs là một thành phố thuộc quận quận Jackson trong tiểu bang Mississippi, Hoa Kỳ. Thành phố có diện tích  km², dân số theo điều tra năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ là 23.161 người.
Thị trấn có một danh tiếng như là một "nghệ thuật cộng đồng".
Ocean Springs đã bị cơn bão Katrina gây hư hại vào ngày 29 tháng 8 năm 2005, phá hủy nhiều tòa nhà dọc theo bờ biển, trong đó có Câu lạc bộ du thuyền Dương Springs và gỗ lịch sử Fort Maurepas.
Theo Cục Điều tra Dân số Hoa Kỳ, thành phố có tổng diện tích 15,2 dặm vuông (39  km²), trong đó, 11,6 dặm vuông (30  km²) của nó là đất và 3,6 dặm vuông (9,3  km²) của nó (23,57%) là mặt nước nước.

Chú thích

Tham khảo

Thành phố của Mississippi


title: Lodhian Khas

text:
Lodhian Khas là một thị xã và là một nagar panchayat của quận Jalandhar thuộc bang Punjab, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Lodhian Khas có dân số 8546 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Lodhian Khas có tỷ lệ 66% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 69%, và tỷ lệ cho phái nữ là 63%. Tại Lodhian Khas, 13% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Punjab


title: Ansonia anotis

text:
Ansonia anotis là một loài cóc thuộc họ Bufonidae.
Đây là loài đặc hữu của Malaysia.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và sông ngòi.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất nơi sống.

Tham khảo

 Inger, R., Das, I., Stuebing, R., Lakim, M. & Yambun, P. 2004. Ansonia anotis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

Ansonia


title: Dolbogene hartwegii

text:
Dolbogene hartwegii là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Nó được tìm thấy ở miền nam Arizona đến México.
Chiều dài cánh trước là 22–26 mm.

Nguồn tham khảo
 James P. Tuttle: The Hawkmoths of North America, A Natural History Study of the Sphingidae of the United States và Canada, The Wedge Entomological Research Foundation, Washington, DC 2007, ISBN 978-0-9796633-0-7.

Tham khảo

Dolbogene


title: Đội tuyển bóng đá quốc gia Burkina Faso

text:
Đội tuyển bóng đá quốc gia Burkina Faso () là đội tuyển cấp quốc gia của Liên đoàn bóng đá Burkina Faso và đại diện cho Burkina Faso trên bình diện quốc tế.

Trận quốc tế đầu tiên của đội tuyển Burkina Faso là trận đấu gặp Gabon vào năm 1960. Thành tích tốt nhất của đội cho đến nay là ngôi vị á quân của Cúp bóng đá châu Phi 2013. Tuy nhiên, đội chưa từng tham dự một kỳ World Cup.

Danh hiệu
  Cúp bóng đá châu Phi
 Á quân: 2013
 Hạng ba: 2017

Thành tích

Giải vô địch thế giới
 1930 đến 1974 - Không tham dự, là thuộc địa của Pháp
 1978 - Không vượt qua vòng loại
 1982 - Không tham dự
 1986 - Không tham dự
 1990 - Không vượt qua vòng loại
 1994 - Bỏ cuộc
 1998 đến 2022 - Không vượt qua vòng loại

Cúp bóng đá châu Phi

Burkina Faso vốn không phải là đội mạnh trong khu vực. Đội đã 13 lần tham dự vòng chung kết Cúp bóng đá châu Phi, tuy nhiên 8 lần bị loại ngay từ vòng bảng. Bốn lần còn lại, đội xếp thứ tư vào các năm 1998 (khi làm chủ nhà), 2021 và vị trí thứ ba vào năm 2017 và thành công nhất là năm 2013, đội lọt vào chung kết dù không được đánh giá cao trước khi giải diễn ra.

Thứ hạng ngoài bốn hạng đầu (không chính thức) dựa trên so sánh thành tích giữa những đội tuyển vào cùng vòng đấu
Tính cả những trận hoà ở vòng đấu loại trực tiếp phải giải quyết bằng sút luân lưu
Do đặc thù châu Phi, có những lúc tình hình chính trị hoặc kinh tế quốc gia bất ổn nên các đội bóng bỏ cuộc. Những trường hợp không ghi chú thêm là bỏ cuộc ở vòng loại
Khung đỏ: Chủ nhà

Cầu thủ

Đội hình hiện tại
Đây là danh sách của đội tuyển tham dự CAN 2021.

''Số liệu thống kê tính đến ngày 5 tháng 6 năm 2022 sau trận gặp .

Triệu tập gần đây

Chú thích

Liên kết ngoài
 Đội tuyển bóng đá quốc gia Burkina Faso trên trang chủ của FIFA

Burkina Faso


title: 9707 Petruskoning

text:
9707 Petruskoning (3226 T-3) là một tiểu hành tinh vành đai chính.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thiên thể phát hiện năm 1977
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: 16682 Donati

text:
16682 Donati (1994 FB) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 18 tháng 3 năm 1994 bởi M. Cavagna và V. Giuliani ở Sormano.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 16682 Donati

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1994


title: Gymnopilus viscidissimus

text:
Gymnopilus viscidissimus là một loài nấm thuộc họ Cortinariaceae.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Gymnopilus viscidissimus at Index Fungorum

viscidissimus


title: Celotes

text:
Celotes là một chi bướm ngày thuộc họ Bướm nâu.

Các loài
Celotes limpia Burns, 1974
Celotes nessus (Edwards, 1877)
Celotes spurcus A.D.Warren, Steinhauser, Hernández-Mejía & Grishin, 2008

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Pyrgini


title: Callegaria

text:
Callegaria là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Hadeninae


title: Donnersbach

text:
Donnersbach là một xã cũ thuộc huyện Liezen, bang Steiermark, nước Áo. Đô thị Donnersbach có diện tích 63,35 km², dân số thời điểm cuối năm 2008 là 1135 người.

Tham khảo


title: Molophilus microserratus

text:
Molophilus microserratus là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Molophilus
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Carboneros

text:
Carboneros là một đô thị trong tỉnh Jaén, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2006 (INE), đô thị này có dân số là 671 người.

Tham khảo

Đô thị ở Jaén


title: Persicula maldiviana

text:
Persicula maldiviana là một loài ốc biển rất nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Cystiscidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Persicula


title: Điện toán đám mây

text:
Điện toán đám mây (tiếng Anh: cloud computing), còn gọi là điện toán máy chủ ảo, là mô hình điện toán sử dụng công nghệ máy tính và phát triển dựa vào mạng Internet. Thuật ngữ "đám mây" ở đây là lối nói ẩn dụ chỉ mạng Internet (dựa vào cách được bố trí của nó trong sơ đồ mạng máy tính) và như sự liên tưởng về độ phức tạp của các cơ sở hạ tầng chứa trong nó. Ở mô hình điện toán này, mọi khả năng liên quan đến công nghệ thông tin đều được cung cấp dưới dạng các "dịch vụ", cho phép người sử dụng truy cập các dịch vụ công nghệ từ một nhà cung cấp nào đó "trong đám mây" mà không cần phải có các kiến thức, kinh nghiệm về công nghệ đó, cũng như không cần quan tâm đến các cơ sở hạ tầng phục vụ công nghệ đó. Theo tổ chức IEEE: "Nó là hình mẫu trong đó thông tin được lưu trữ thường trực tại các máy chủ trên Internet và chỉ được lưu trữ tạm thời ở các máy khách, bao gồm máy tính cá nhân, trung tâm giải trí, máy tính trong doanh nghiệp, các phương tiện máy tính cầm tay,...". Điện toán đám mây là khái niệm tổng thể bao gồm cả các khái niệm như phần mềm dịch vụ, Web 2.0 và các vấn đề khác xuất hiện gần đây, các xu hướng công nghệ nổi bật, trong đó đề tài chủ yếu của nó là vấn đề dựa vào Internet để đáp ứng những nhu cầu điện toán của người dùng. Ví dụ, dịch vụ Google AppEngine cung cấp những ứng dụng kinh doanh trực tuyến thông thường, có thể truy nhập từ một trình duyệt web, còn các phần mềm và dữ liệu đều được lưu trữ trên các máy chủ.

Điện toán đám mây là mô hình cung cấp tài nguyên máy tính cho người dùng tùy theo mục đích sử dụng thông qua kết nối Internet. Nguồn tài nguyên này bao gồm rất nhiều thứ liên quan đến điện toán và máy tính, ví dụ như: phần mềm, dịch vụ, phần cứng,… và sẽ nằm tại các máy chủ ảo (đám mây) trên mạng. Người dùng có thể truy cập vào bất cứ tài nguyên nào trên đám mây. Vào bất kỳ thời điểm nào và ở bất kỳ đâu, chỉ cần kết nối với hệ thống internet.

Lịch sử
Thuật ngữ điện toán đám mây xuất hiện bắt nguồn từ ứng dụng điện toán lưới (grid computing) trong thập niên 1960, tiếp theo là điện toán theo nhu cầu (utility computing) và phần mềm dịch vụ (SaaS).

Điện toán lưới đặt trọng tâm vào việc di chuyển một tải công việc (workload) đến địa điểm của các tài nguyên điện toán cần thiết để sử dụng. Một lưới là một nhóm máy chủ mà trên đó nhiệm vụ lớn được chia thành những tác vụ nhỏ để chạy song song, được xem là một máy chủ ảo.

Với điện toán đám mây, các tài nguyên điện toán như máy chủ có thể được định hình động hoặc cắt nhỏ từ cơ sở hạ tầng phần cứng nền và trở nên sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ, hỗ trợ những môi trường không phải là điện toán lưới như Web ba lớp chạy các ứng dụng truyền thống hay ứng dụng Web 2.0.

Tóm tắt đặc điểm

So sánh
Điện toán máy chủ ảo thường bị lẫn lộn với điện toán lưới, ("một dạng của điện toán phân tán trong đó tồn tại một 'siêu máy tính ảo', là sự bao gồm một cụm mạng máy tính, những máy tính liên kết mềm, hoạt động phối hợp để thực thi những tác vụ cực lớn"), điện toán theo nhu cầu (utility computing) ("khối những tài nguyên máy tính, như các bộ xử lý và bộ nhớ, trong vai trò một dịch vụ trắc lượng tương tự với các công trình hạ tầng kỹ thuật truyền thống chẳng hạn như điện lực hay mạng điện thoại") và điện toán tự trị (autonomic computing) ("những hệ thống máy tính có khả năng tự quản lý"). Thực ra nhiều hệ thống điện toán máy đám mây ngày nay được trang bị hệ thống lưới, có tính năng tự trị và được tiếp thị giống như những tiện ích, nhưng điện toán đám mây có thể được nhìn nhận như một bước phát triển tự nhiên tiếp theo từ mô hình lưới-theo nhu cầu. Nhiều kiến trúc đám mây thành công có cơ sở hạ tầng không quy tập hay ít quy tập hay những hệ thống tiếp thị trong đó có mạng ngang hàng như BitTorrent và Skype và điện toán tình nguyện như SETI@home.

Kiến trúc

Đại bộ phận hạ tầng cơ sở của điện toán đám mây hiện nay là sự kết hợp của những dịch vụ đáng tin cậy được phân phối thông qua các trung tâm dữ liệu (data center) được xây dựng trên những máy chủ với những cấp độ khác nhau của các công nghệ ảo hóa. Những dịch vụ này có thể được truy cập từ bất kỳ đâu trên thế giới, trong đó Đám mây là một điểm truy cập duy nhất cho tất cả các máy tính có nhu cầu của khách hàng. Các dịch vụ thương mại cần đáp ứng yêu cầu chất lượng dịch vụ từ phía khách hàng và thông thường đều đưa ra các mức thỏa thuận dịch vụ (Service level agreement). Các tiêu chuẩn mở (Open standard) và phần mềm mã nguồn mở (open source software) cũng góp phần phát triển điện toán máy chủ ảo.

Các đặc tính
Như vậy, trước đây để có thể triển khai một ứng dụng (ví dụ một trang Web), bạn phải đi mua/thuê một hay nhiều máy chủ (server), sau đó đặt máy chủ tại các trung tâm dữ liệu (data center) thì nay điện toán đám mây cho phép bạn giản lược quá trình mua/thuê đi. Bạn chỉ cần nêu ra yêu cầu của mình, hệ thống sẽ tự động gom nhặt các tài nguyên rỗi (free) để đáp ứng yêu cầu của bạn. Chính vì vậy, có thể kể đến một vài lợi ích cơ bản của điện toán đám mây như sau:

 Sử dụng các tài nguyên tính toán động (Dynamic computing resources): Các tài nguyên được cấp phát cho doanh nghiệp đúng như những gì doanh nghiệp muốn một cách tức thời. Thay vì việc doanh nghiệp phải tính toán xem có nên mở rộng hay không, phải đầu tư bao nhiêu máy chủ thì nay doanh nghiệp chỉ cần yêu cầu "Hey, đám mây, chúng tôi cần thêm tài nguyên tương đương với 1 CPU 3.0 GHz, 128GB RAM…" và đám mây sẽ tự tìm kiếm tài nguyên rỗi để cung cấp cho bạn.
 Giảm chi phí: Doanh nghiệp sẽ có khả năng cắt giảm chi phí để mua bán, cài đặt và bảo trì tài nguyên. Rõ ràng thay vì việc phải cử một chuyên gia đi mua máy chủ, cài đặt máy chủ, bảo trì máy chủ thì nay bạn chẳng cần phải làm gì ngoài việc xác định chính xác tài nguyên mình cần và yêu cầu. Quá tiện!.
 Giảm độ phức tạp trong cơ cấu của doanh nghiệp: Doanh nghiệp sản xuất hàng hóa mà lại phải có cả một chuyên gia IT để vận hành, bảo trì máy chủ thì quá tốn kém. Nếu khoán ngoài được quá trình này thì doanh nghiệp sẽ chỉ tập trung vào việc sản xuất hàng hóa chuyên môn của mình và giảm bớt được độ phức tạp trong cơ cấu.
 Tăng khả năng sử dụng tài nguyên tính toán: Một trong những câu hỏi đau đầu của việc đầu tư tài nguyên (ví dụ máy chủ) là bao lâu thì nó sẽ hết khấu hao, tôi đầu tư như thế có lãi hay không, có bị outdate về công nghệ hay không. Khi sử dụng tài nguyên trên đám mây thì bạn không còn phải quan tâm tới điều này nữa.

Các mô hình dịch vụ

Các nhà cung cấp dịch vụ điện toán đám mây cung cấp các dịch vụ của họ theo ba mô hình cơ bản:
 Cơ sở hạ tầng như một dịch vụ (IaaS - Infrastructure as a Service)
 Nền tảng như một dịch vụ (PaaS - Platform as a Service)
 Phần mềm như một dịch vụ (SaaS - Software as a Service)
Trong đó IaaS là cơ bản nhất và mỗi mô hình cao hơn tóm tắt từ các chi tiết của những mô hình thấp hơn. Trong năm 2012, mạng lưới như một dịch vụ (NaaS - Network as a Service) và giao tiếp như một dịch vụ (CaaS - Communications as a Service) đã chính thức thêm vào bởi Hiệp hội viễn thông quốc tế (International Telecommunication Union) như là một phần của các mô hình điện toán đám mây cơ bản, các loại hình dịch vụ được công nhận của hệ sinh thái đám mây viễn thông.

Cùng với sự phát triển công nghệ cũng như nhu cầu của người dùng, một số loại dịch vụ điện toán đám mây mới được cung cấp như Trí tuệ nhân tạo như một dịch vụ (AIaaS), Desktop as a Service (DaaS), IT as a service (ITaaS) hay Ransomware as a service (RaaS) nhằm cung cấp các dịch điện toán đám mây cho các ứng dụng đặc thù.

Các mô hình triển khai
 Đám mây riêng (Private cloud)
 Đám mây chung (Public cloud)
 Đám mây lai (Hybrid cloud)

Các công ty
Điện toán đám mây đang được phát triển và cung cấp bởi nhiều nhà cung cấp, trong đó có Amazon, Google, EXA, và Salesforce cũng như những nhà cung cấp truyền thống như Sun Microsystems, HP, IBM, Intel, Cisco và Microsoft. Nó đang được nhiều người dùng cá nhân cho đến những công ty lớn như General Electric, L'Oréal, Procter & Gamble và Valeo chấp nhận và sử dụng.

Xem thêm
 Mạng đồng đẳng
 Microsoft Azure

Chú thích

Liên kết ngoài

 Hành trình đến với Điện toán Đám mây
 Xu hướng điện toán đám mây
 Điện toán đám mây giúp giảm chi phí cho doanh nghiệp
 Điện toán đám mây: Không còn xa vời
 Microsoft: Điện toán đám mây sẽ là "cơn sóng thần kế tiếp"
 Phát triển ứng dụng điện toán mây với nền tảng dịch vụ Azure

Điện toán đám mây
Công nghệ thông tin
Internet


title: Lyces longistria

text:
Lyces longistria là một loài bướm đêm thuộc họ Notodontidae. Nó được tìm thấy ở miền đông Ecuador.

Ấu trùng ăn Passiflora monadelpha.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Species page at Tree of Life project


title: Thiên Long

text:
Chòm sao Thiên Long 天龍, (tiếng La Tinh: Draco) là một trong 48 chòm sao Ptolemy và cũng là một trong 88 chòm sao hiện đại, mang hình ảnh Con Rồng.
Chòm sao rộng lớn này có diện tích 1083 độ vuông, nằm trên thiên cầu bắc, chiếm vị trí thứ 8 trong danh sách các chòm sao theo diện tích.
Chòm sao Thiên Long nằm kề các chòm sao Mục Phu, Vũ Tiên, Thiên Cầm, Thiên Nga, Tiên Vương, Tiểu Hùng, Lộc Báo, Đại Hùng.

Tên gọi

Thiên thể
Các thiên thể đáng quan tâm

 Sao Thuban, α Dra, trước đây khoảng năm nghìn năm, nó nằm gần bắc cực của thiên cầu nên đã là Sao Bắc Cực
 Mưa sao băng Quadrantids là một trong những đợt mưa sao băng lớn nhất, cực đỉnh mưa sao băng này diễn ra vài giờ vào tháng một. Tên gọi Quadrantids có từ chòm sao cổ Quadrans Muralis.
 Mưa sao băng Draconids
 Tinh vân hành tinh NGC 6543

Danh sách

Chú thích

Liên kết ngoài

 Draco - Constellations - Digital Images of the Sky Till Credner & Sven Kohle
 Star Tales – Draco
 WI-ID Subject Tree: Draco

Rồng
Chòm sao theo Ptolemy
Chòm sao phương bắc
Chòm sao


title: Bradunia

text:
Bradunia là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae


title: Saint-Hilaire-des-Landes

text:
Saint-Hilaire-des-Landes / Sant-Eler-al-Lann là một xã trong tỉnh Ille-et-Vilaine, thuộc vùng hành chính Bretagne của nước Pháp, có dân số là 922 người (thời điểm 1999). Xã nằm khoảng 41 km phía đông-bắc của Rennes và 37 km phía nam của Mont Saint-Michel. Tên xã xuất phát từ tên của giám mục Poitiers, Hilarius của Poitiers.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Ille-et-Vilaine

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Geography of Brittany
 The page of the commune on infobretagne.com

Liên kết ngoài
French Ministry of Culture list for Saint-Hilaire-des-Landes

Xã của Ille-et-Vilaine


title: Grand-Champ

text:
Grand-Champ () là một xã ở tỉnh Morbihan trong vùng Bretagne tây bắc Pháp. Xã này có diện tích 67,34 km², dân số năm 1999 là 4246 người. Khu vực này có độ cao từ 28-167 mét trên mực nước biển.

Cư dân của Grand-Champ danh xưng trong tiếng Pháp là Grégamistes.

Tiếng Bretagne
Năm 2007, có 7,1% trẻ em học trường song ngữ ở cấp tiểu học.

Tham khảo
 Các thị trưởng của Hiệp hội Morbihan
 Hồ sơ của thị trấn trên trang mạng INSEE

Liên kết ngoài
Trang mạng chính thức
French Ministry of Culture list for Grand-Champ
Bản đồ của Grand-Champ trên Michelin

Xã của Morbihan


title: Leptotarsus brevihirsutus

text:
Leptotarsus brevihirsutus là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Leptotarsus


title: Setodes squamosus

text:
Setodes squamosus là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Chú thích

Tham khảo

Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi
Setodes


title: Elbach

text:
Elbach  là một xã thuộc tỉnh Haut-Rhin trong vùng Grand Est, đồng bắc Pháp. Xã này có diện tích 3,28 km², dân số năm 1999 là 273 người. Khu vực này có độ cao trung bình 320 mét trên mực nước biển.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Haut-Rhin

Tham khảo
 INSEE

Xã của Haut-Rhin


title: 4860 Gubbio

text:
4860 Gubbio (1987 EP) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 3 tháng 3 năm 1987 bởi Bowell, E. ở Flagstaff.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 4860 Gubbio

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1987


title: Pilar, Bohol

text:
Pilar là đô thị hạng 4 ở tỉnh Bohol, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2007, đô thị này có dân số 27.276 người.

Các đơn vị hành chính
Pilar về mặt hành chính được chia thành 21 khu phố (barangay).

Tham khảo

Pilar

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn Philipin
2000 Thông tin điều tra dân số Philipin
Municipality of Pilar

Đô thị của Bohol

no:Pilar


title: Actenicerus kiashianus

text:
Actenicerus kiashianus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Miwa miêu tả khoa học năm 1928.

Chú thích

Tham khảo

Actenicerus


title: Erinnyis pallida

text:
The Pallid Sphinx (Erinnyis pallida) là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Loài này có ở Cuba.

Sải cánh khoảng 56–65 mm. Cá thể trưởng thành có lẽ mọc cánh quanh năm và có thể feed on the nectar of various flowers, bao gồm Saponaria officinalis và Asystasia gangetica.

Ấu trùng có lẽ ăn các loài Apocynaceae như Rauvolfia ligustrina, Rauvolfia tetraphylla, Stemmadenia obovata, Philibertia, Cynanchum, as well as Asclepiadaceae và Caricaceae species (như Carica papaya).

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Erinnyis


title: Kỷ Đề công

text:
Kỷ Đề công (chữ Hán: 杞题公), là vị vua thứ ba của nước Kỷ - chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.

Ông là con của Kỷ Tây Lâu công, họ Tự.

Sử ký không nêu rõ thời gian ông làm vua nước Kỷ bắt đầu và kết thúc khi nào. Các sự kiện lịch sử trong thời gian ông làm vua cũng không rõ. Sau khi ông mất, con ông là Kỷ Mưu Thú công lên nối ngôi vua.

Xem thêm
 Kỷ (nước)
 Kỷ Tây Lâu công
 Kỷ Mưu Thú công

Tham khảo

 Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
 Trần Kỷ thế gia

Vua nước Kỷ
Năm sinh thiếu
Năm mất thiếu


title: Aeoloderma stigmaticum

text:
Aeoloderma stigmaticum là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1895.

Chú thích

Tham khảo

Aeoloderma


title: Palomonte

text:
Palomonte là một đô thị (comune) thuộc tỉnh Salerno trong vùng Campania của Ý. Palomonte có diện tích 28 km2, dân số là 4233 người (thời điểm năm 2009).

Tham khảo

Đô thị tỉnh Salerno
Thành phố và thị trấn ở Campania


title: Beauregard-Vendon

text:
Beauregard-Vendon là một xã ở tỉnh Puy-de-Dôme trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes miền trung nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 362 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Beauregardvendon


title: Lưu Cơ (nhà Đinh)

text:
Lưu Cơ (chữ Hán: 劉基, 740-1013) là một trong những vị khai quốc công thần nhà Đinh, có công giúp Đinh Tiên Hoàng đánh dẹp, chấm dứt loạn 12 sứ quân thế kỷ 10 trong lịch sử Việt Nam, đồng thời là người cai quản Hoàng thành Thăng Long, có công tu sửa nó quay về hướng nam (hướng về kinh đô Hoa Lư thay vì hướng về phương bắc như chính quyền đô hộ đã làm) trước khi vua Lý Thái Tổ dời đô từ Hoa Lư về đây. Năm 968, Đinh Bộ Lĩnh dẹp xong các sứ quân, lên ngôi vua. Chính sử cũng như thơ ca dân gian thường nói đến "Tứ trụ Bặc, Điền, Cơ, Tú" tức là bốn người trụ cột của triều nhà Đinh, là Nguyễn Bặc, Đinh Điền, Lưu Cơ và Trịnh Tú. Tứ trụ là cốt cán giúp vua Đinh dẹp sứ quân, thống nhất đất nước. Đô hộ phủ sĩ sư Lưu Cơ cũng được xem là người đầu tiên trong lịch sử Việt Nam nắm giữ quyền hình pháp.

Tiểu sử
Theo sách Khâm định Việt sử Thông giám Cương mục, Lưu Cơ người động Hoa Lư, châu Đại Hoàng (Ninh Bình). Trong "Đại vương Ngọc phả lục" (còn gọi là Đình Phả đình Đại Từ) ghi Lưu Cơ quê ở trang Tri Hối, huyện Gia Viễn (nay là thôn Tuy Hối, xã Gia Tân, huyện Gia Viễn, Ninh Bình).

Theo một số thần tích và ghi chép khác thì Lưu Cơ người quê ở Bồ Bát, Bạch Liên, Yên Mô, Ninh Bình. Tuy nhiên, theo cuốn "Những nhân vật lịch sử thời Đinh Lê" thì ông là người cùng làng và cùng tuổi với Đinh Tiên Hoàng, cha là Lưu Hỷ, mẹ là Lê Thị Lao. Hai người lấy nhau hơn 10 năm mà không có con. Sau khi đi cầu tự đền Sơn Thần ở Bạch Bát (nay thuộc xã Yên Thành, Yên Mô, Ninh Bình) đến ngày mồng 3 tháng 1 năm Giáp Thân 924 sinh ra ông. Từ thuở nhỏ, ông đã cùng Đinh Điền, Nguyễn Bặc, Trịnh Tú kết bạn với Đinh Bộ Lĩnh, cùng nhau chơi trò đánh trận cờ lau.

Theo Đại Việt sử lược, cuốn sử đời Trần duy nhất ghi rằng, Lưu Cơ sinh ngày mồng 3 tháng 1 năm 940. Gần đây, có nhiều ý kiến ủng hộ giả thuyết ông sinh năm 940, tức là cùng quê nhưng khác năm sinh và cả năm mất với Đinh Bộ Lĩnh và 3 vị tứ trụ triều đình còn lại là Nguyễn Bặc, Đinh Điền, Trịnh Tú. Cũng theo giả thuyết này thì ông sống tận đến tận khi giao thành Đại La cho Lý Công Uẩn.

Theo thần tích đình Đồng Hạ ở xã Đức Hợp, huyện Kim Động, tỉnh Hưng Yên thì Lưu Cơ có người em trai tên là Lưu Lang. Năm 13 tuổi cha mẹ đều mất, Lưu Lang theo anh là Lưu Cơ, cùng Nguyễn Bặc, Đinh Điền cầm đầu bọn trẻ chăn trâu. Sau đó, Lưu Lang cùng về Tế Giang, Đằng Châu, Bố Hải dẹp được 12 sứ quân và tôn Đinh Bộ Lĩnh lên làm vua. Vua Đinh Tiên Hoàng phong Lưu Cơ là Đô hộ phủ sĩ sư, Lưu Lang là Phó sĩ sư.

Sự nghiệp

Dẹp loạn 12 sứ quân
Lưu Cơ là đồng hương gần với Đinh Bộ Lĩnh, Nguyễn Bặc, Đinh Điền, Trịnh Tú. Lớn lên theo học Tri Hối tiên sinh ở Gia Viễn. Sau khi cha mẹ mất, ngoài 20 tuổi ông theo Đinh Bộ Lĩnh dẹp loạn 12 sứ quân. Các Đinh Điền, Trịnh Tú và Nguyễn Bặc cũng tham gia vào lực lượng này.

Khi Nam Tấn Vương Ngô Xương Văn tử trận (965), các sứ quân nổi dậy. Lưu Cơ theo Đinh Bộ Lĩnh đánh dẹp. Ông đã trực tiếp dẹp sứ quân Lý Khuê ở Siêu Loại.

Năm 968, Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi, tức là Đinh Tiên Hoàng. Nguyễn Bặc được phong làm Định quốc công, Đinh Điền được phong làm ngoại giáp, Lưu Cơ được phong làm Đô hộ phủ sĩ sư vào năm 971. Theo Đại Việt sử lược thì chức vụ Đô hộ phủ sĩ sư của Lưu Cơ chính là Thái sư ở Đô hộ phủ Đại La (chức quan đầu triều trông coi hình án, kiêm chức Thái sư, cai quản phủ đô hộ cũ và đóng phủ đường ở Đại La).

Vai trò này của Lưu Cơ được đánh giá là sánh ngang hàng Phó Vương, giúp Đinh Tiên Hoàng cai quản phần đất trọng yếu và nhiều tiềm năng kinh tế nhất của nước Đại Cồ Việt đương thời.

Công thần nhà Đinh
Cuối năm 979, Đinh Tiên Hoàng và Nam Việt vương Đinh Liễn bị sát hại. Quan Chi hậu nội nhân là Đỗ Thích bị nghi là thủ phạm hàng đầu, sợ hãi bỏ trốn rồi bị Nguyễn Bặc bắt và chém. Người con còn lại của Đinh Tiên Hoàng là Đinh Toàn được lập làm vua. Lê Hoàn lộng hành, nắm lấy quyền lớn trong triều.

"Tứ trụ" Nguyễn Bặc, Đinh Điền, Trịnh Tú, Lưu Cơ cùng trung thần Phạm Hạp muốn giữ ngôi nhà Đinh cho ấu chúa, nhưng bị Lê Hoàn đánh thua: Đinh Điền, Phạm Hạp chết tại trận, Nguyễn Bặc bị bắt sống đem về chém tại Hoa Lư. Còn Lưu Cơ và Trịnh Tú thì bị phục kích ở Bãi Vàng. Hai ông cùng hai bộ tướng chống cự quyết liệt, giết được bốn tướng của Lê Hoàn, nhưng cuối cùng bị quân đông hơn bao vây tiêu diệt. Thế là hai bên có tám tướng chết ở trận đó. Sau, dân làng Hoa Lư xây " Bát long tự" sát phía đông Bãi Vàng để thờ giải oan cho tám người.

Chính sử như Đại Việt sử ký toàn thư, Khâm định Việt sử thông giám cương mục chỉ xác nhận việc chống Lê Hoàn của Nguyễn Bặc, Đinh Điền và Phạm Hạp, không nhắc tới Lưu Cơ và Trịnh Tú tham gia việc này. Nguồn tài liệu phản ánh việc Lưu Cơ tham gia chống Lê Hoàn là thần phả.

Đóng góp với kinh đô mới
Theo ý kiến khác dựa vào thần phả các di tích thành Đại La thì ông là thái sư Đô hộ phủ, cai quản toàn bộ Giao Châu, đóng đại bản doanh ở Phủ Đô hộ cũ, tức thành Đại La. Khi đó ông chừng 30 tuổi. Theo ý kiến này, Lưu Cơ không chết về tay Lê Hoàn mà phục vụ cho Lê Hoàn. Ông còn sống tới thời Lý Thái Tổ và tiếp tục phục vụ nhà Lý, với vai trò trấn thủ Đại La như trước.

Thành Đại La vốn là trung tâm cai trị của chính quyền đô hộ phương Bắc thời Bắc thuộc, được thiết kế mặt thành phía bắc là mặt chính, mở ba cửa và trên đó đều có lầu che. Hai mặt đông tây cũng có ba cửa không lầu che. Riêng mặt nam là mặt thông với khu dân cư mở tới 5 cửa trên đặt trống, loa; còn mặt chính mang tính nghi lễ hướng về phía bắc, với ý nghĩa "sự hướng bắc" của thành Đại La gắn liền với bộ máy thần phục ở Giao Châu với nhà Đường.

Theo giới chuyên môn, Lưu Cơ là người đầu tiên biến tu sửa, biến tòa thành Đại La thuộc địa hướng bắc trở thành một tòa thành hướng nam độc lập tự chủ. Vì khi đó, hoàng đế Đại Cồ Việt ở Hoa Lư, tức ở về phía nam tòa thành Đại La nên mọi hướng nhìn của cổng thành và dinh thự đời các Tiết độ sứ cũ phải được sửa đổi.

Tính từ thời nhà Đinh, Lưu Cơ là người đã cai quản và thành Đại La trong vòng gần 40 năm (971-1010). Ông đã tu sửa thành Đại La của An Nam đô hộ phủ nhà Đường trở nên một tòa thành Đại Cồ Việt và chuẩn bị mọi điều kiện cơ sở hạ tầng cho cuộc dời đô của Lý Thái Tổ có thể di chuyển từ Hoa Lư ra Thăng Long chỉ trong một thời gian rất ngắn.

Chiếu dời đô được ban hành vào tháng 5, tòa thành Đại La khi trở thành kinh đô Thăng Long vào tháng 7 năm 1010. Ngay khi chuyển về kinh đô Thăng Long, triều đình nhà Lý đã nhanh chóng ổn định. Tòa thành Đại La khi trở thành kinh đô Thăng Long vào tháng 7 năm 1010 đã là một kinh đô Đại Cồ Việt được chuẩn bị hoàn tất, mà công lao được ghi nhận của Lưu Cơ. Ông bàn giao kinh thành Thăng Long cho Lý Thái Tổ khi gần 70 tuổi và cáo lão về hưu trí ở quê nhà, ba năm sau thì mất, thọ 73 tuổi.

Tứ trụ triều Đinh
Sách Đại Nam Quốc sử Diễn ca cũng như thơ ca dân gian thường nói đến Tứ trụ "Bặc, Điền, Cơ, Tú" tức là bốn người trụ cột của triều nhà Đinh, là Tể tướng Nguyễn Bặc, Ngoại giáp Đinh Điền, Thái sư Lưu Cơ và Thượng thư Trịnh Tú. Tứ trụ là 4 vị quan thân cận, từng giúp vua Đinh dẹp loạn 12 sứ quân, thống nhất đất nước. Theo Từ điển nhân vật lịch sử Việt Nam: từ Đời Lý trở đi Đinh Điền, Nguyễn Bặc cùng Trịnh Tú, Lưu Cơ đều được truy phong phúc thần. Trường ca chữ Nôm Thiên nam ngữ lục cho rằng:
"Bốn người có nghĩa đồng niên
Nguyễn Bặc, Đinh Điền, Trịnh Tú, Lưu Cơ".

Việt giám thông khảo tổng luận bình rằng: "Đinh Tiên Hoàng nhân khi nước Ngô loạn mất, bình được mười hai sứ quân, trời cho người theo, thống nhất bờ cõi, dùng Đinh Điền, Nguyễn Bặc, Lưu Cơ, Trịnh Tú làm người phù tá, sáng chế triều nghi, định lập quân đội, vua chính thống của nước Việt ta, thực bắt đầu từ đấy, kể về mặt dẹp giặc phá địch thì công to lắm!"

Quan hệ giữa Đinh Tiên Hoàng với "tứ trụ triều Đinh" gồm "Điền - Bặc - Cơ - Tú" là sự gắn bó đẹp đẽ, bền chặt như kim cương, không gì phả vỡ nổi, song sử sách nói tới Đinh Điền, Nguyễn Bặc nhiều hơn Lưu Cơ, Trịnh Tú. Sử sách và dư luận dân gian nói nhiều hơn tới một bộ ba "Đinh Tiên Hoàng, Đinh Điền, Nguyễn Bặc" vốn cùng năm sinh, năm mất, cùng quê, cùng chí hướng.

Đánh giá về cái chết thê thảm của ba đại thần Đinh Điền, Nguyễn Bặc, Phạm Hạp liền sau cái chết của Đinh Tiên Hoàng, sử thần Ngô Sĩ Liên bàn: "việc khởi binh ấy không phải là làm loạn mà là một lòng phò tá họ Đinh, đánh Hoàn không được mà chết đấy là đúng chỗ"… Đó là "bề tôi trung nghĩa, làm không xong việc mà chết ấy là bề tôi tử tiết". Thống nhất với chính sử, giới Nho sĩ và nhân dân cũng nhiệt liệt ca ngợi. Gần 200 đền đài miếu mạo ở vùng Hà Nam Ninh coi Đinh Điền, Nguyễn Bặc như một tấm gương trung liệt treo cao: "Trung quán nhật nguyệt" (Lòng trung xuyên suốt mặt trời).

Hiện nay, các di tích đền Vua Đinh Tiên Hoàng, đền Tứ Trụ (Tràng An), quảng trường Đinh Tiên Hoàng Đế đều thờ tứ trụ triều đình nhà Đinh.

Tưởng nhớ
Đền thờ Lưu Cơ được lập ở làng Đại Từ, xã Đại Đồng, Văn Lâm, Hưng Yên (đất Siêu Loại cũ). Tương truyền là nơi ông đóng quân dẹp loạn sứ quân Lý Khuê năm xưa. Lưu Cơ và em trai Lưu Lang cũng được thờ tại Đình Đồng Hạ thuộc địa phận thôn 1, xã Đức Hợp, huyện Kim Động, tỉnh Hưng Yên.

Tại Gia Viễn, Ninh Bình hiện tại có Đền Ngọc Sơn (thôn Uy Viễn, xã Liên Sơn, Gia Viễn) thờ Phò mã Lưu Cơ. Đền có từ lâu, tọa trên bờ sông Hoàng Long; theo các sắc phong còn lưu giữ được thì đó là Đại vương triều Đinh, Thượng đẳng phúc thần, trong đền nhân dân có dựng tượng Phò mã Lưu Cơ. Rất có thể ông đã được Vua Đinh Tiên Hoàng gả công chúa cho vì ông cũng trạc tuổi Đinh Liễn, con trai cả Vua Đinh.

Lưu Cơ được thờ là Thánh cả được thờ là Thành Hoàng làng nghề gốm sứ Bát Tràng, Gia Lâm, Hà Nội. Ông được suy tôn là Lưu Thiên tử Đại vương được thờ trong đình Bát Tràng. Đình Bát Tràng thờ 6 vị Thành hoàng: Lưu Thiên Tử đại vương, Đức Thánh bà - Lã Đệ tam Đại vương, Bạch Mã Đại vương, Phan Đại tướng Đại vương, Hộ Quốc Đại vương và Cai Minh Tự Đại vương. Trong đó Lưu Thiên Tử Đại vương là Thánh cả, được thờ ở giữa, nơi trang trọng nhất. Ý kiến đánh giá của Ts. Nguyễn Việt cho biết Lưu Thiên Tử Đại vương là Lưu Cơ vì Lưu Cơ là con cầu tự tại Sơn thần Bạch Bát ở Ninh Bình (do vậy thường được gọi là "con trời cho" hay "con trời - Thiên tử", khi mất được dân làng Bạch Bát thờ là Thành Hoàng. Khi dân Bạch Bát mang nghề gốm sứ từ làng Bồ Bát (Bồ Bát hiện là Bồ Xuyên và Bạch Bát) ra Bạch Thổ (Bát Tràng) lập nghiệp, cư dân các làng thông thường khi di chuyển đi nơi khác thường lấy thành hoàng làng gốc để thờ tại làng mới.

Đền làng Hoàng Trung thuộc xã Hồng Dương, huyện Thanh Oai là nơi thờ Lưu Cơ và Cao Y. Đền thờ hai vị thành hoàng làng có công khai đất, lập làng và giúp cho dân làng tránh dịch bệnh, tai ương. Lễ hội truyền thống của làng thường diễn ra từ ngày 12 – 19.3 âm lịch hàng năm.

Tại đền Vua Đinh ở xã Yên Thắng, Ý Yên, Nam Định cũng có bài vị thờ Lưu Cơ, Đinh Điền, Nguyễn Bặc và Trịnh Tú.

Ở Hoa Lư ngày nay còn truyền khẩu thơ "Bát long tự sự tích ca" và một thơ khuyết danh khác ca ngợi công lao và lòng dũng cảm của tứ trụ, trong đó có Lưu Cơ.

Ngày nay ở Ninh Bình còn rất nhiều đền thờ ông và các vị quan trung thần khác. Theo các nhà nghiên cứu, số đền thờ các trung thần nhà Đinh nhiều hơn số đền thờ Lê Hoàn và Dương hậu phản ánh tình cảm của dân chúng đối với các ông. Ca ngợi công lao của tứ trụ đại thành nhà Đinh, dân gian có câu:

Bặc, Điền, Cơ, Tú hiên ngang
Trịnh, Lưu sau lại Bãi Vàng hy sinh.
Hai người đi trước quang vinh
Hai người sau sán lung linh cõi bờ.

Điền quân sự tham mưu Ngoại Giáp,
Bặc đứng đầu đền đáp nghĩa ân,
Lưu Cơ Độ Hộ sức thần,
Trịnh Tú ứng đối xa gần mến danh.

Hiện nay, tại các di tích đền Vua Đinh Tiên Hoàng ở Ninh Bình và Nam Định, đền Tứ Trụ (quần thể di sản thế giới Tràng An), đình Bái ở xã Sơn Thành (Nho Quan) và quảng trường Đinh Tiên Hoàng Đế đều thờ tứ trụ triều đình nhà Đinh, trong đó có Lưu Cơ. Quảng trường Đinh Tiên Hoàng Đế trung tâm thành phố Ninh Bình đang xây dựng với 4 góc có tượng 4 vị quan đại thần Đinh Điền, Nguyễn Bặc, Trịnh Tú, Lưu Cơ cao 5m, có lính canh và ngựa bằng đá.

Nhân kỷ niệm 1100 năm ngày mất và vinh danh những đóng góp của Lưu Cơ với Thăng Long, tên ông chính thức được đặt cho một con phố tại phường Xuân Tảo, quận Bắc Từ Liêm, Hà Nội ngày 21/10/2023.

Xem thêm
Nhà Đinh
Đinh Tiên Hoàng
Đinh Điền
Lê Hoàn
Nguyễn Bặc
Trịnh Tú
Hoàng thành Thăng Long

Tham khảo
Đại Việt sử ký toàn thư
Đại Việt sử lược, Nhà xuất bản TP Hồ Chí Minh, 1993
Khâm định Việt sử Thông giám Cương mục

Chú thích

Họ Lưu Việt Nam

Liên kết ngoài
Lễ tưởng niệm 1.000 năm ngày mất Thái sư Lưu Cơ
Ai là người trao "sổ đỏ" thành Đại La cho Lý Công Uẩn? (Bài 2)
Hướng tới Đại lễ kỷ niệm 1000 năm Thăng Long – Hà Nội: Về nơi phát tích triều Đinh

Quan lại nhà Đinh
Người Ninh Bình
Sinh năm 940
Mất năm 1013
Nhà Đinh
Võ tướng nhà Đinh
Nhân vật thời Đinh


title: Leptobrachella natunae

text:
Leptobrachella natunae là một loài lưỡng cư thuộc họ Megophryidae.
Đây là loài đặc hữu của Indonesia.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và sông ngòi.

Chú thích

Tham khảo
 Iskandar, D. & Mumpuni 2004. Leptobrachella natunae. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

]]

Leptobrachella
Động vật lưỡng cư Indonesia
Động vật đặc hữu Indonesia


title: Quận Haralson, Georgia

text:
Quận Haralson là một quận trong tiểu bang Georgia, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở thành phố Buchanan . Theo điều tra dân số năm 2010 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có dân số 28.780 người .

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Georgia
Quận của vùng đô thị Atlanta
Quận của Appalachia


title: Tipula haplorhabda

text:
Tipula haplorhabda là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Leptotrophon metivieri

text:
Leptotrophon metivieri là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Leptotrophon


title: Yến Anh

text:
Yến Anh (, sinh năm 578 TCN ở Sơn Đông, mất năm 501 TCN ở Truy Bác) tự Bình Trọng là một nhân vật lịch sử sống và làm quan hai triều vua Tề Trang công và Tề Cảnh công thời Xuân Thu trong lịch sử Trung Quốc. Ông có dáng thấp nhỏ nhưng có trí tuệ thông minh và là một vị quan tài ba của nước tề. Ông có tài xử thế và ngoại giao rất tốt. Một số sách đọc lái tên ông thành Án Anh.

Đi sứ nước Sở
Khi Án Anh đi sứ nước Sở, Sở vương muốn làm mất mặt nước Tề nên đã bày nhiều trò để hạ nhục. Nhưng bằng tài trí của mình, ông đã vượt qua tất cả để giữ vững quốc thể.

Lúc mới đến nước Sở, Vua Sở muốn thử tài Án Anh nên khi Án Anh định vào cung thì vua Sở truyền lệnh không mở cửa lớn chỉ cho người bảo vệ bảo Án Anh chui vào cửa nhỏ (cửa dành cho chó đi) với lý do là sứ giả nước Tề thấp bé, đi vào cửa nhỏ ở bên cũng được. Án Anh đáp: "Nay ta sang nước Sở thì phải đi vào cổng lớn mới đến nước Sở, nếu chui vào cổng chó này chẳng nhẽ ta lại đến nước chó chứ hả?". Sở Vương nghe được bèn mở cổng lớn cho ông vào.

Khi được Sở vương vời tiếp kiến, vua Sở hỏi Án Anh: "Nước Tề hết người rồi sao lại cử sứ giả bé nhỏ thế kia?". Án Anh đáp: "Nước Tề dân đông, xẻ vạt áo có thể che mặt trời, phun nước bọt có thể gây lụt, thiếu gì người tài, thân hình cao lớn. Nhưng lệ nước: Đi sứ sang nước nào thì cử người có thân hình, trí dũng tương ứng với nước đó". Vua Sở chịu phục

Đến giữa chừng, Sở vương đang tiếp Án Anh thì có mấy tên lính dắt một tù binh đi ngang qua, Sở vương liền kêu lại hỏi người kia là người nước nào, bị tội gì, thì một tên lính cho biết người này nguyên là người nước Tề, bị bắt vì phạm tội ăn trộm ngựa. Sở vương cho lui rồi quay sang hỏi Án Anh: Người nước Tề hay trộm cắp vậy sao?

Án Anh đáp: "Cây quýt trồng ở phương bắc thường cho quả ngọt, trái sai, nhưng khi đem trồng ở phương Nam thì quả đã chua, lại còn ít nữa. Tại sao thế? Đó là do phong thổ vậy. Người nước Tề giữ đạo luân thường, xưa nay vốn không trộm cắp, nhưng khi sang làm dân nước Sở lại sanh tật xấu. Tại sao thế? Âu cũng là do phong thổ vậy".

Vua Sở bèn ban cho Yến Anh một quả kim quýt. Yến Anh ăn cả vỏ.
Vua Sở cười lớn nói: " Người nước Tề không biết ăn kim quýt hay sao mà lại ăn cả vỏ vậy ?".

Cả triều thần cười ầm lên.

Yến Anh điềm tĩnh tâu: " Theo tục lệ của nước tôi thì chúa công ban cho bầy tôi ăn quả mà chưa có lệnh bóc vỏ mà bầy tôi bóc vỏ quăng đi là vô lễ. Nay đại vương ban thưởng cho tôi cũng giống như đại vương tôi ban thưởng cho tôi vậy, chưa có lệnh mà tôi bóc vỏ quăng đi là vô lễ ".

Vua Sở phục vô cùng, truyền lệnh mở tiệc chiêu đãi ân cần rồi tiễn về nước.

Vụ án chia đào
Án Anh nổi tiếng nhờ vụ án chia đào, theo đó trong một dịp vua Tề mở tiệc chiểu đãi Lỗ Chiêu Công cùng quan đại phu Thúc Tôn Nhược, Án Anh đã dùng một quả đào kết hợp với thủ thuật phân chia, nói khích đã khiến cho Tam Kiệt của nước Tề là Điền Khai Cương, Công Tôn Tiệp, Cổ Giả Tử thi nhau tự sát, qua đó đã trừ khử được cái gai trong mắt của Án Anh từ đó để lại điển tích "Nhị đào sát tam kiệt" (二桃殺三士, èr taó shā sān shì)

Tam Kiệt (ba dũng sĩ nổi tiếng đó là Công Tôn Tiệp, Cổ Giả Tử, Điền Khai Cương) vốn có sức mạnh lại có công lớn, thường hay ỷ mình nên kiêu ngạo với bá quan. Họ liên kết với nhau, lại còn liên kết một số cường thần trong triều có ý không tốt. Từ lâu Án Anh muốn trừ khử mà chưa có dịp. Nhân dịp đang chiêu đãi, này Án Anh tâu: Nay vườn đào đã có quả chín, xin chúa công cho trẩy để chúc thọ hai vua. Nhà vua sai người đi hái, Án Anh theo. Một lúc Án Anh đem đào vào, và cho biết giống đào quý này có tên là "Vạn thọ Kim Đào", còn gọi là Bàn Đào, trồng đã ba mươi năm, từng ra hoa mà chưa từng kết trái. May sao năm nay được lứa đầu tiên. Toàn cây đào có chín quả, chỉ có sáu quả chín.

Án Anh dâng rượu và mời Lỗ Chiêu Công một quả đào. Tiếp đó Án Anh dâng rượu và mời Tề Cảnh Công một quả. Cảnh Công lại ban cho Thúc Tôn Nhược và Án Anh mỗi người một quả (còn dư lại hai quả). Ai nấy ăn vào thấy mùi vị ngon ngọt sảng khoái. Án Anh quay xuống các quan, nói: Theo lệnh chúa công truyền cho các quan, quan nào thấy mình có nhiều công trạng được phép tâu lên để lãnh đào.

 Dũng sĩ Công Tôn Tiệp đứng ra nói: Ngày xưa chúa công đi săn bị con cọp gấm chụp, tôi ra sức giết nó, cứu được chúa công, công ấy như thế nào?. Án Anh nói: Cái công bảo giá ấy cao ngất trời, còn gì hơn, đáng được ăn đào lắm. Nói rồi cho Công Tôn Tiệp một quả.

 Cổ Giả Tử đứng ra nói: Ngày xưa chúa công qua sông Hoàng Hà bị con giải yêu quái làm nổi sóng, sắp đắm thuyền hại chúa công, tôi nhảy xuống nước giết giải. Công ấy thế nào?. Tề Cảnh Công nói: Đó mới là cái công to lớn nhất đời. Đáng được uống rượu và ăn đào. Án Anh cho Cổ Giả Tử uống rượu và ăn đào.

 Điền Khai Cương giờ bước ra nói: Tôi phụng mệnh chúa công đi đánh nước Từ, bắt được tướng sĩ nước Từ. Các vua Từ, Đàm, Cử cả sợ mới tôn chúa công tôi làm minh chủ. Cái công ấy có xứng đáng để được ăn đào không? Án Anh nói: Công của tráng sĩ lớn gấp mười so với hai người trước, nhưng giờ đào đã hết, tạm uống chén rượu, chờ năm khác vậy.
Điền Khai Cương nói: Giết hổ, chém giải chỉ là cái công vặt, còn ta xông pha mũi tên hòn đạn, biết bao khó nhọc, thế mà không được ăn đào, chịu nhục trước mặt hai vua, để tiếng cười về sau, còn mặt mũi nào sống nữa. Nói rồi rút gươm tự vẫn. Công Tôn Tiệp giật mình nói lớn: Công ta nhỏ mọn mà được ăn đào, không nhường cho bạn sao gọi là liêm, không chết theo bạn sao gọi là dũng? Công Tôn Tiệp cũng đâm cổ chết theo. Cổ Giả Tử la lên: Ba ta đã kết nghĩa với nhau. Nay hai bạn đã chết rồi, ta sống làm gì. Nói rồi cũng tự sát.

Tham khảo

Tể tướng Trung Quốc
Nhân vật chính trị Xuân Thu
Mất năm 510 TCN


title: Mangelia elusiva

text:
Mangelia elusiva là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae, họ ốc cối.

mô tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

elusiva
Động vật được mô tả năm 1881


title: Stemorrhages

text:
Stemorrhages là một chi bướm đêm thuộc họ Crambidae.

Các loài tiêu biểu
Stemorrhages amphitritalis  (Guenée, 1854)
Stemorrhages euthalassa  (Meyrick, 1934)
Stemorrhages exaula
Stemorrhages marthesiusalis  (Walker, 1859)
Stemorrhages oceanitis  (Meyrick, 1886)
Stemorrhages sericea  (Drury, 1773)
Stemorrhages thetydalis  (Guenée, 1854)
Stemorrhages titanicalis  (Hampson, 1918)

Chú thích

Tham khảo

 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Margaroniini


title: Polyconia fragilis

text:
Polyconia fragilis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Uhmann miêu tả khoa học năm 1954.

Chú thích

Tham khảo

Polyconia


title: Persicula vanpeli

text:
Persicula vanpeli là một loài ốc biển rất nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Cystiscidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Persicula


title: Alexain

text:
Alexain là một xã thuộc tỉnh Mayenne trong vùng Pays de la Loire tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 140 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Mayenne


title: Anthopleura xanthogrammica

text:
Anthopleura xanthogrammica là một loài hải quỳ trong chi Anthopleura, họ Actiniidae.

Phân bố
Nhìn chung, A. xanthogrammica được tìm thấy ở vùng thủy triều nông đến sâu vừa của Thái Bình Dương, từ Alaska đến Nam California và đôi khi đến tận Panama, nơi có sóng biển lạnh.

Tham khảo

X
Động vật được mô tả năm 1835


title: F

text:
Về album nhạc, xem {Pha thăng F♯}; A♯ ∞
F, f (gọi là ép hoặc ép-phờ) là chữ thứ sáu trong phần nhiều chữ cái dựa trên Latinh nhưng không được sử dụng trong tiếng Việt vì Quốc Ngữ dùng chữ ghép "ph", tuy nhiên có một số người Việt vẫn sử dụng chữ "f" để viết âm "phờ" trong tiếng Việt, ví dụ như chính chủ tịch Hồ Chí Minh khi viết di chúc đã viết chữ "f" thay vì viết "ph" (ông đã viết các từ "Đỗ Fủ" thay "Đỗ Phủ", "fòng khi" thay "phòng khi", "fục vụ" thay "phục vụ").

Người Etruscan là người phát minh ra chữ ghép này; chữ F một mình đọc như /w/ trong tiếng Etruscan cũng như tiếng Hy Lạp. Gốc của F là chữ wâw của tiếng Xê-mit, cũng đọc như /w/ và có lẽ có nghĩa đầu tiên là "cái móc, cái gậy".

 Trong bảng mã ASCII dùng ở máy tính, chữ F hoa có giá trị 70 và chữ f thường có giá trị 102.
 Trong âm nhạc, chữ F in hoa đồng nghĩa với nốt Fa.
 Chữ "f" viết thường trong âm nhạc hiện đạc là ký hiệu diễn tấu tốc độ riêng biệt của bản nhạc. Nghiên cứu đến hiện nay phân ra 3 dạng tốc độ la f;ff;fff.
 Trong hệ đo lường quốc tế:
 "F"là ký hiệu của farad.
 "f"được dùng cho tiền tố femtô – hay 10−15.
 Trong hoá học, F là ký hiệu cho nguyên tố fluor (Fluorine Z = 9).
 Trong hóa sinh học, F là ký hiệu cho phenylalanin.
 Trong vật lý học:
 F là hằng số Faraday.
 °F là ký hiệu cho nhiệt độ Fahrenheit.
 đôi khi f được sử dụng như tham số của tần số.
 Trong quang học, F thường được sử dụng như ký hiệu cho tiêu điểm của thấu kính còn f được sử dụng như tiêu cự của thấu kính đó.
 Trong nhiếp ảnh, f là tiêu cự và F là số F.
 Trong tin học, ngôn ngữ lập trình F là một bộ phận của Fortran 95, có mục đích sử dụng trong giáo dục và khoa học.
 Trong toán học:
 F được sử dụng trong các hệ đếm cơ số từ 16 trở lên để biểu diễn giá trị số 15. Xem thêm hệ thập lục phân.
 Chữ f nhỏ với móc (Unicode U+0192, ƒ), hay chữ f thường viết nghiêng, là ký hiệu toán học của hàm số.
 Trong các mệnh đề lôgic F là ký hiệu của sai (false).
 Trong tài chính-kinh tế: Chữ f nhỏ với móc (Unicode U+0192, ƒ) hay chữ f thường viết nghiêng, là ký hiệu tiền tệ của đồng fluorrin Hà Lan (hiện nay không sử dụng).
 Trong in ấn, f. là viết tắt của folio (trang trong sách), mặc dù thông thường người ta dùng ff. nhiều hơn.
 Theo mã số xe quốc tế, F được dùng cho Pháp (France).
 F được gọi là Foxtrot trong bảng chữ cái âm học NATO.
 Trong bảng chữ cái Hy Lạp, F tương đương với Φ và f tương đương với φ.
 Trong bảng chữ cái Cyrill, F tương đương với Ф và f tương đương với ф.
 Trên các mạng xã hội và tương tự, F dùng để bày tỏ lòng kính trọng, tiếc thương. “Press F to pay respect”

Tham khảo

Ký tự Latinh


title: Utabaenetes tanneri

text:
Utabaenetes tanneri là một loài côn trùng thuộc họ Rhaphidophoridae. Đây là loài đặc hữu của Hoa Kỳ.

Chú thích

Tham khảo

 Orthopteroid Specialist Group 1996. Utabaenetes tanneri. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 10 tháng 8 năm 2007.

Động vật Mỹ
T
Động vật được mô tả năm 1970


title: Nguyễn Văn Hiên

text:
Nguyễn Văn Hiên (sinh ngày 3 tháng 6 năm 1953), quê ở Bình Định, là một nhạc sĩ Việt Nam, từng hoạt động trong phong trào thanh niên từ sau năm 1975 và tốt nghiệp đại học sáng tác Nhạc viện Thành phố Hồ Chí Minh năm 1993. Ông thường sáng tác nhạc trẻ, nhạc nhẹ, hợp xướng, giao hưởng, nhạc thiếu nhi, sinh viên học sinh.

Nguyễn Văn Hiên   là người dẫn chương trình (viết tắt MC), đã dẫn chương trình cho một số tụ điểm ca nhạc ở Thành phố Hồ Chí Minh. Ông trở thành MC có tiếng sau khi dẫn chương trình "Nhịp cầu âm nhạc" ở những buổi phát đầu tiên của Đài truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh. Nguyễn Văn Hiên sáng tác nhiều ca khúc có ca từ giản dị như lời kể chuyện, thỉnh thoảng ông cũng có phổ thơ. Bài hát thiếu nhi nổi tiếng nhất của ông mang tên "Hổng dám dâu".

Các ấn phẩm
Một thời để nhớ, tập bài hát gồm 10 tình khúc, Nhà xuất bản âm nhạc, năm 1990.
Lưu bút thời áo trắng, albums gồm 12 ca khúc tuổi học trò, cassette, Phương Nam Film, năm (1994).
Ca khúc Thanh niên, gồm 18 ca khúc sinh hoạt cộng đồng do Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam ấn hành, năm 1994.
Xa vắng, albums gồm 12 tình khúc, cassette, Dihavina, năm 1995.
12 tình khúc Nguyễn Văn Hiên, tập bài hát, Nhà xuất bản âm nhạc, 1995.
Trở lại trường xưa, albums gồm 12 ca khúc, SVHS, cassette, Phương Nam Film, năm 1996.
Một chút gì để nhớ, 50 tình khúc Nguyễn Văn Hiên, Nhà xuất bản âm nhạc, năm 1998.
Hổng Dám đâu, 100 ca khúc Thiếu nhi, Nhà xuất bản âm nhạc, năm 1999.

Các nhạc phẩm tiêu biểu
Bé Khỏe Bé Ngoan
Bé Là Bé Ngoan (thơ Phan Trọng Hiền)
Bồ Câu Không Đưa Thư
Bong Bóng Bay
Búp bê cổ tích (thơ Kiều Giang)
Chú Chuột Đi Đâu?
Chú Heo Lười
Con Đường Học Trò
Chúc Mừng Hạnh Phúc
Chúc Tết
Chúc Xuân
Chụm Năm Chụm Ba
Con đường học trò
Con Gì? (thơ Nguyễn Lương Hiệu)
Cuội Nhỏ Bạn Ơi (thơ Trần Thuật Ngữ)
Cửu Chương 2
Dậy Sớm
Em Đi Thuyền Trăng (thơ Trần Văn Phúc)
Em Học Ngoại Ngữ
Em Và Mùa Xuân
Em Học Nhạc
Em Học Vần
Giai Điệu Tình Yêu
Giây Phút Bên Nhau
Giấc Mơ Phù Đổng
Gió Chiều
Hành Trình Tuổi 20
Hành Trình Nối Vòng Tay Lớn
Hát Chia Tay
Hổng Dám Đâu
Hợp Khúc Hương Xuân
Khi Mùa Xuân Đến
Mắt Ngọc
Mênh Mông Tình Mẹ
Một Thoáng Ngu Ngơ
Một Thời Để Nhớ
Một Thời Áo Trắng
Mưa Chiều
Mưa Đêm
Mùa Hè Nhớ
Mùa Hè Tây Nguyên Xanh
Qua bến Ninh Kiều
Rừng Hát
Thỏ Và Rùa
Thu Cao Nguyên
Tuổi Xuân Tình Nguyện
Từ Khi Có Em
Xa Vắng

Người Bình Định
Nhạc sĩ nhạc trẻ


title: Yvrench

text:
Yvrench là một xã ở tỉnh Somme, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Địa lý
Thị trấn này có cự ly khoảng 9 dặm Anh (15 km) về phía đồng bắc của Abbeville, trên đường D108, the route of the old Roman road, the Chaussée Brunehaut.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Somme

Liên kết ngoài
 Yvrench trên trang mạng của INSEE
 Yvrench trên trang mạng của Quid

Tham khảo

Xã của Somme


title: San Isidro, Bohol

text:
San Isidro là đô thị hạng 5 ở tỉnh Bohol, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2007, đô thị này có dân số 9.176 người.

Các đơn vị hành chính
San Isidro về mặt hành chính được chia thành 12 khu phố (barangay).

 Abehilan
 Baunos
 Cabanugan
 Caimbang
 Cambansag
 Candungao
 Cansague Norte
 Cansague Sur
 Causwagan Sur
 Masonoy
 Poblacion
 Baryong Daan

Tham khảo

San Isidro

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn Philipin
2000 Thông tin điều tra dân số Philipin
Municipality of San Isidro

Đô thị của Bohol


title: Collesalvetti

text:
Collesalvetti là một đô thị ở tỉnh Livorno ở vùng Toscana, có khoảng cách khoảng 70 km về phía tây nam của Firenze, 20 km về phía đông bắc của Livorno và chỉ 16 km về phía nam của Pisa. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 16.149 người và diện tích là 109,6 km².

Collesalvetti giáp các đô thị: Cascina, Crespina, Fauglia, Livorno, Orciano Pisano, Pisa, Rosignano Marittimo.

Quá trình biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức

Đô thị tỉnh Livorno


title: Phyllocnistis selenopa

text:
Phyllocnistis selenopa là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae, known from Guadalcanal, in quần đảo Solomon, cũng như Ấn Độ và Sri Lanka. Ấu trùng ăn Melia azedarach.

Chú thích

Tham khảo

Phyllocnistis


title: Quận Crook, Wyoming

text:
Quận Crook là một quận thuộc tiểu bang Wyoming, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở Sundance. Quận được đặt tên theo. Dân số theo điều tra năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ là 7083 người.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận này có diện tích 7.436 km2, trong đó có 31 km2 là diện tích mặt nước.

Các quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Wyoming


title: Lucky Air

text:
Lucky Air (; pinyin: Xiángpéng Hángkōng Gōngsī) là một hãng hàng không đóng ở Côn Minh, Vân Nam, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Hãng này cung ứng dịch vụ bay từ Đại Lý đến Côn Minh và Tây Song Bản Nạp, và dự kiến mở rộng ra các khu vực khác ở Trung Quốc. Cơ sở của hãng này đóng tại Sân bay Đại Lý.

Hãng này được lập tháng 7 năm 2004.

Tháng 7 năm 2004, Hainan Airlines thông báo đầu tư 2,93 triệu tệ và cung cấp ba chiếc Dornier cho công ty mới này. Một công ty con của Hainan Airlines, Shanxi Airlines, đã đầu tư 47,07 triệu tệ và cung cấp một chiếc Boeing và một chiếc de Havilland Canada Dash 8 còng hãng Yunnan Shilin Tourism Aviation Co. đầu tư một triệu tệ.

Ngày 23 tháng 12 năm 2005, Shilin Airlines (tên ban đầu) đã được đổi tên thành Lucky Air. Hãng bắt đầu bay giữa Côn Minh và Đại Lý vào ngày 26 tháng 2 năm 2006.

Các đơn vị sở hữu hãng này gồm Hainan Airlines, Shanxi Airlines và Yunnan Shilin Tourism Aviation. Hãng có 263 nhân viên (thời điểm tháng 3 năm 2007).

Đội tàu bay
Hãng Lucky Air có các máy bay sau (tháng 3 năm 2007):
5 Boeing 737-700

Liên kết ngoài
Lucky Air

Tham khảo

Hãng hàng không Trung Quốc


title: San Benigno Canavese

text:
San Benigno Canavese (tiếng Piedmonte: San Balègn) là một đô thị ở tỉnh Torino trong vùng Piedmont, có vị trí cách khoảng 20 km về phía đông bắc của Torino, nước Ý, địa hạt bao quanh bởi sông Malone và sông Orco.

San Benigno Canavese giáp các đô thị: Foglizzo, Bosconero, Montanaro, Lombardore, Chivasso, và Volpiano.

Quá trình biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comunesanbenigno.it/

Đô thị tỉnh Torino
Canavese
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: Ceratocorema

text:
Ceratocorema là một chi bướm đêm thuộc họ Sesiidae.

Các loài
Ceratocorema antiphanopa (Meyrick, 1927)
Ceratocorema cymbalistis (Meyrick, 1926)
Ceratocorema hyalinum Kallies & Arita, 2001
Ceratocorema mesatma (Meyrick, 1926)
Ceratocorema postcristatum Hampson, [1893]
Ceratocorema semihyalinum (Hampson, 1919)
Ceratocorema yoshiyasui Kallies & Arita, 2001

Chú thích

Tham khảo

Sesiidae


title: Alvania amatii

text:
Alvania amatii là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Rissoidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Alvania


title: Ocentejo

text:
Ocentejo là một đô thị trong tỉnh Guadalajara, Castile-La Mancha, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 41 người.

Tham khảo

Đô thị ở Guadalajara


title: Goodia (Fabaceae)

text:
Goodia là một chi thuộc họ Fabaceae. Chi này có hai loài, đều là bản địa của Úc:

Goodia lotifolia Salisb.
Goodia medicaginea F.Muell.

Tham khảo

Liên kết ngoài

PlantNET New South Wales Flora Online: Goodia
FloraBase – The Western Australian Flora: Goodia

Bossiaeeae


title: Gynoplistia philpotti

text:
Gynoplistia philpotti là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Tham khảo

Gynoplistia
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Atta robusta

text:
Atta robusta là một loài kiến ăn lá Tân Thế giới, trong họ Myrmicinae thuộc chi Atta. Loài này thuộc một trong hai chi kiến nấm thuộc tông Attini.

Xem thêm
List of leafcutter ants

Chú thích

Tham khảo

R


title: Masseret

text:
Masseret là một xã thuộc tỉnh Corrèze trong vùng Nouvelle-Aquitaine miền trung Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Corrèze

Tham khảo

Xã của Corrèze


title: Rhyacophila valuma

text:
Rhyacophila valuma là một loài Trichoptera trong họ Rhyacophilidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Tân bắc
Rhyacophila


title: Eremodrina

text:
Eremodrina là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Hadeninae


title: Amur

text:
Sông Amur hay Hắc Long Giang (tiếng Nga: Амур; tiếng Trung giản thể: 黑龙江, phồn thể: 黑龍江. bính âm: Hēilóng Jiāng), tức "Hắc Long Giang" hay là "sông Rồng đen"; tiếng Mông Cổ: Хара-Мурэн, Khara-Muren có nghĩa là "sông Đen"; tiếng Mãn: Sahaliyan Ula cũng có nghĩa là "sông Đen"), với tổng chiều dài lên đến 4.444 km, nó trở thành con sông lớn thứ 10 trên thế giới, tạo thành biên giới tự nhiên giữa miền Viễn Đông của Nga và vùng Mãn Châu (tỉnh Hắc Long Giang) của Trung Quốc.

Tên gọi
Trong lịch sử, người ta thường gọi một con sông chỉ đơn giản là "nước". Có những từ tương tự cho "nước" hoặc "sông" trong một số ngôn ngữ Á châu: ví dụ: 물 mul ("nước") trong tiếng Triều Tiên, muren hoặc mörön ("sông") trong tiếng Mông Cổ và 水 midu> mizu ("nước") trong tiếng Nhật. Tên "Amur" có thể đã phát triển từ một từ gốc của nước, kết hợp với một công cụ sửa đổi kích thước cho "Nước lớn".

Tên tiếng Trung Quốc của sông, Hắc Long Giang (黑龍江), có nghĩa là sông Rồng Đen, và tên tiếng Mông Cổ của nó, Khar mörön (Cyrillic: Хар мөөөө), có nghĩa là Sông Đen.

Sông Amur được gọi là Hara-Muren trong tiếng Mông Cổ, Silkar ở Tungusian, Sahaliyan Ula ở Mãn Châu.

Tên cổ của nó là Yushui, Wanshui và Heishui. Tên tiếng Nga Amur có nguồn gốc từ tên tiếng Mông Cổ Amar, có nghĩa là yên tĩnh hoặc yên bình.

Lịch sử

Trước khi người Nga đặt chân đến vùng này vào thế kỷ 19, sông Amur đã được người Mãn đặt tên là sahaliyan ula, có nghĩa là Hắc giang (sông Đen), là nơi tổ tiên họ đã sinh sống trong một thời gian dài và nhà Thanh luôn coi con sông này như là một dòng sông linh thiêng.

Trong nhiều tư liệu lịch sử đã có hai thực thể địa chính trị được biết đến như là Nội Mãn Châu và Ngoại Mãn Châu. Tỉnh Hắc Long Giang của Trung Quốc nằm ở phía nam con sông này và được đặt tên theo tên gọi trong tiếng Trung của con sông, cũng như tỉnh Amur của Nga nằm ở phía bắc con sông.

Sông Amur là một biểu tượng và là một yếu tố địa chính trị quan trọng trong quan hệ Nga-Trung. Sông Amur đã có tầm quan trọng đặc biệt trong thời kỳ sau sự chia rẽ về chính trị giữa Trung Quốc và Liên Xô trong thập niên 1960.

Đối với nhiều cư dân định lượng hàng thế kỷ của Thung lũng Amur bao gồm các dân tộc Tungus (Evenk, Solon, Ducher, Nữ Chân, Nanai, Ulch), Mông Cổ (Daur), một số người Ainu và, gần nơi của họ, người Nivkh. Đối với nhiều nhóm trong số này, đánh bắt cá ở Amur và các nhánh sông của nó là nguồn sinh kế chính của họ. Cho đến thế kỷ 17, những người này không được người châu Âu biết đến và ngay cả người Hán ở Trung Quốc đại lục cũng ít biết đến, đôi khi họ gọi chung là những Dã Nhân Nữ Chân. Thuật ngữ tiếng Trung Yúpí Dázi 魚皮韃子 (Ngư Bì Đát Tử, "Tatars (Thát Đát) da cá") đã được áp dụng cho người Nanai và các nhóm liên quan, do quần áo truyền thống làm bằng da cá của họ.

Người Mông Cổ, cai trị khu vực vào thời nhà Nguyên, đã thiết lập một sự hiện diện quân sự hạn chế trên vùng hạ lưu Amur trong thế kỷ 13 và 14; tàn tích của một ngôi đền thời Nguyên đã được khai quật gần làng Tyr.

Vào giai đoạn cầm quyền của các Hoàng đế Minh Thành Tổ và Minh Tuyên Tông (đầu thế kỷ 15), triều đại nhà Minh đã đến Amur trong nỗ lực của họ để thiết lập quyền kiểm soát các vùng đất tiếp giáp với Trung Quốc ở phía đông bắc, sau này được gọi là Mãn Châu. Các cuộc thám hiểm do thái giám Yishiha đứng đầu đã đến Tyr nhiều lần trong khoảng thời gian từ 1411 đến đầu những năm 1430, xây dựng lại (hai lần) Đền Yongning và có được ít nhất là sự trung thành danh nghĩa của các bộ lạc hạ lưu Amur với chính quyền nhà Minh. Một số nguồn tin cũng cho biết sự hiện diện của Trung Quốc trong cùng thời kỳ ở giữa sông Amur - một pháo đài tồn tại ở Aigun trong khoảng 20 năm trong thời Thành Tổ ở bờ trái (phía tây bắc) của Amur ở hạ lưu từ cửa sông Zeya. Aigun triều đại nhà Minh này nằm ở bờ đối diện với Aigun sau này được di dời sau thời nhà Thanh. Trong mọi trường hợp, sự hiện diện của nhà Minh trên Amur chỉ tồn tại trong một thời gian ngắn; Ngay sau khi Minh Thành Tổ qua đời, biên giới của nhà Minh đã rút về miền nam Mãn Châu.

Ảnh hưởng văn hóa và tôn giáo của Trung Quốc như Tết Nguyên Đán, "Thần Trung Quốc", các họa tiết Trung Quốc như rồng, xoắn ốc, cuộn, và hàng hóa vật chất như nông nghiệp, chăn nuôi, sưởi ấm, nồi nấu sắt, lụa và bông lan truyền giữa người bản xứ Amur chẳng hạn như Udeghes, Ulchis và Nanai.

Các cuộc thám hiểm Cossack của Nga do Vassili Poyarkov và Yerofey Khabarov dẫn đầu đã khám phá Amur và các nhánh của nó lần lượt vào năm 1643-44 và 1649-51. Người Cossack đã thành lập pháo đài Albazin ở thượng nguồn Amur, tại địa điểm của kinh đô cũ của Solon.

Vào thời điểm đó, nhà Thanh của người Mãn đang bận rộn với việc chinh phục Trung Quốc; nhưng vài thập kỷ sau, trong thời Khang Hy (1661-1722), họ chuyển sự chú ý sang sân sau của người Mãn Châu ở phương bắc. Aigun được tái lập gần địa điểm được cho là của nhà Minh vào khoảng năm 1683-1684, và một cuộc thám hiểm quân sự đã đi ngược dòng để đánh bại người Nga, nơi mà Albazin đã tước quyền thống trị của nhà Thanh để triều cống chồn zibelin mà người Solon và Daur của khu vực này phải làm hàng năm. Albazin đã thất thủ trong một chiến dịch quân sự ngắn vào năm 1685. Điều ước Nerchinsk, được ký kết năm 1689, đánh dấu sự kết thúc của chiến sự: họ phải rời khỏi toàn bộ thung lũng Amur, và điểm hội tụ của sông Shilka và sông Argun ở hạ lưu rơi vào tay Trung Quốc.

Fedor Soimonov được gửi đến để lập bản đồ khu vực Amur nhỏ được khám phá vào năm 1757. Ông đã lập bản đồ Shilka, một phần trong lãnh thổ Trung Quốc, nhưng đã bị buộc quay trở lại khi đến đoạn hợp lưu với Argun. Sự thịnh vượng của Nga đối với Kitô giáo Chính thống đối với các dân tộc bản địa dọc theo sông Amur được xem là mối đe dọa của nhà Thanh.

Vùng Amur vẫn là một hậu phương tương đối của Đế quốc Thanh trong một thế kỷ rưỡi tiếp theo, với Aigun thực tế là thị trấn lớn duy nhất trên sông. Người Nga xuất hiện trở lại trên sông vào giữa thế kỷ 19, buộc nhà Thanh phải giao tất cả các vùng đất phía bắc của dòng sông cho Đế quốc Nga bằng Điều ước Ái Hồn (1858). Các vùng đất phía đông Ussuri và hạ lưu Amur cũng được Nga mua lại, theo Công ước Bắc Kinh (1860).

Việc mua lại các vùng đất ở Amur và Ussuri được theo sau bởi sự di cư của những người định cư Nga đến khu vực và xây dựng các thành phố như Blagoveshchensk và sau đó là Khabarovsk.

Vô số tàu hơi nước sông, được xây dựng ở Anh, đã phục vụ Amur vào cuối thế kỷ 19. Sa hoàng Nicolas II của Nga, sau đó là Tsarovitch, đã đến thăm Vladivostok và sau đó du ngoạn trên sông. Nạo vét khai thác được nhập khẩu từ Mỹ để làm việc sa khoáng vàng của dòng sông. Hàng rào và giao thông đường sông bị cản trở rất nhiều bởi Nội chiến Nga 1918-22. Hồng quân Liên Xô có đội tàu Amur Flotilla tuần tra trên sông trên những chiếc thuyền sông bị cô lập. Trong những năm 1930 và trong Chiến tranh, người Nhật đã có một đội tàu riêng trên sông. Năm 1945, Liên Xô một lần nữa đưa đội tàu của mình lên sông. Các pháo hạm Yangtse cũ của Đức là Vaterland và Otter, phục vụ Hải quân Quốc gia Trung Quốc, đã tuần tra Amur trong những năm 1920.

Ngày nay, các ngành kinh tế quan trọng trong lưu vực sông Amur bao gồm luyện kim, khai thác quặng sắt, các kim loại màu, vàng, than, thủy điện, lúa mì, kê, đậu tương, nghề cá, gỗ và thương mại Nga-Trung. Mỏ dầu Đại Khánh, là mỏ dầu lớn thứ tư trên thế giới, nằm gần thành phố Đại Khánh trong tỉnh Hắc Long Giang, chỉ cách con sông này vài trăm kilômét.

Dòng chảy

Chảy dọc theo miền đông bắc châu Á trên 4.444 km (2.761 dặm), từ các dãy núi ở đông bắc Mông Cổ tới biển Okhotsk (gần Nikolayevsk-na-Amure), nó tưới tiêu cho một khu vực đáng kể, bao gồm nhiều loại cảnh quan đa dạng như hoang mạc, thảo nguyên, lãnh nguyên và rừng taiga, cuối cùng chảy vào Thái Bình Dương thông qua eo biển Tatar.

Phần chiều dài chính của sông Amur là 2.874 km. Con sông bắt đầu trên những ngọn đồi ở phía tây của Đông Bắc Trung Quốc ở độ cao 303 mét (994 ft) sau khi có sự hợp lưu của hai sông Shilka và Argun tại gần thôn Lĩnh Lạc Cổ (洛古河, miền tây huyện Mạc Hà (漠河) thuộc tỉnh Hắc Long Giang, Trung Quốc) và Pokrovka (Nga) để trở thành sông Amur. Nó chảy về phía đông tạo thành biên giới giữa Trung Quốc và Nga, và từ từ tạo ra một vòng cung lớn về phía đông nam khoảng 400 km (250 dặm), nhận được nhiều nhánh sông và đi qua nhiều thị trấn nhỏ. Tại Hô Mã, nó được nhập vào bởi một nhánh chính, Hô Mã He. Sau đó, nó tiếp tục chảy về phía nam cho đến khi, giữa các thành phố Blagoveshchensk ở Nga và Hắc Hà ở Trung Quốc, nó mở rộng đáng kể khi nó được nối với một trong những nhánh sông quan trọng nhất của nó là sông Zeya.

Sông Amur sau đó uốn thành hình vòng cung ở phía đông và quay về hướng đông nam một lần nữa tại ngã ba sông với sông Bureya, sau đó không nhận được một nhánh quan trọng nào trong gần 250 km (160 dặm) trước khi hợp lưu với nhánh sông lớn nhất của nó, Tùng Hoa, tại Đồng Giang. Tại nơi hợp lưu với Tùng Hoa, dòng sông rẽ theo hướng đông bắc, chảy về phía Khabarovsk, nơi nó nối với Ussuri và từ đó ngừng xác định biên giới Nga-Trung Quốc. Bây giờ, dòng sông lan rộng ra như một con sông phân dòng, chảy theo hướng bắc-đông bắc qua một thung lũng rộng ở phía đông nước Nga, đi qua Amursk và Komsomolsk-na-Amure. Thung lũng thu hẹp sau khoảng 200 km (120 dặm) và dòng sông lại chảy về phía bắc trên đồng bằng tại ngã ba sông với Amgun. Không lâu sau, Amur chảy mạnh về phía đông và vào một cửa sông tại Nikolayevsk-na-Amure, khoảng 20 km (12 mi) về phía hạ lưu, nó chảy vào Eo biển Tatar.

Các sông nhánh chính là:
 Ingoda,
 Onon,
 Shilka,
 Kherlen,
 Argun,
 Zeya,
 Selemdzha
 Bureya,
 Tùng Hoa,
 Nộn Giang
 Ussuri,
 Amgun

Sông Amur là ranh giới tự nhiên của tỉnh Hắc Long Giang thuộc Trung Quốc ở phía nam với tỉnh Amur, tỉnh tự trị Do Thái (Evreyskaya avtonomnaya oblast) và vùng Khabarovsk thuộc Nga ở phía bắc. Phần hạ lưu sông Amur chảy qua vùng Khabarovsk. Nó chảy qua các thành phố sau:
 Hô Mã (Trung Quốc, bờ nam)
 Blagoveshchensk (Nga, bờ bắc)
 Hắc Hà (Trung Quốc, bờ nam)
 Gia Ấm (Trung Quốc, bờ nam)
 Đồng Giang (Trung Quốc, bờ nam)
 Phủ Viễn (Trung Quốc, bờ nam)
 Khabarovsk (Nga, bờ nam)
 Komsomolsk-na-Amur (Nga, bờ bắc)
 Amursk (Nga, bờ bắc)
 Nikolayevsk-na-Amur (Nga, bờ bắc)

Môi trường hoang dã
Người ta tin rằng có ít nhất 123 loài cá từ 23 họ sinh sống ở Amur. Phần lớn là thuộc phân họ Gobioninae thuộc bộ Cá chép, theo sau là số lượng họ Cá hồi. Một số loài là đặc hữu. Pseudaspius và Mesocottus là các chi đơn loài chỉ được tìm thấy ở Amur và một số sông ven biển gần đó.

Bốn loài thuộc họ Cá tầm có thể được tìm thấy: Cá tầm Kaluga, cá tầm Amur, cá tầm Sakhalin và cá tầm nhỏ. Cá tầm Kaluga và Amur là loài đặc hữu. Cá tầm nhỏ được giới thiệu từ sông Obi vào những năm 1950.

Lưu vực sông là nơi sinh sống của nhiều loại cá săn mồi lớn như cá lóc Trung Quốc, cá taimen, cá nheo sông Amur, cá chép cũng như các quần thể phân bố cực bắc của rùa mai mềm bắc Trung Quốc và sen hồng.

Cầu và đường hầm

Cây cầu lâu dài đầu tiên bắc qua sông Amur, Cầu Khabarovsk với chiều dài tổng thể 2.590 mét (8.500 ft), được hoàn thành vào năm 1916, cho phép các đoàn tàu trên Đường sắt xuyên Sibir đi qua sông quanh năm mà không cần sử dụng phà hoặc đường ray trên đỉnh băng sông. Năm 1941, một đường hầm đường sắt cũng được bổ sung.

Sau đó, một cây cầu đường bộ và đường sắt kết hợp qua Amur tại Komsomolsk-on-Amur (1975; 1400 m) và cầu đường bộ và đường sắt Khabarovsk (1999; 3890 m) đã được xây dựng.

Cầu đường sắt Tongjiang-Nizhneleninskoye đã được đề xuất vào năm 2007 bởi Valery Solomonovich Gurevich, phó chủ tịch của Khu tự trị Do Thái ở Nga. Cây cầu đường sắt bắc qua Amur sẽ kết nối Đồng Giang với Nizhneleninskoye, một ngôi làng ở Khu tự trị Do Thái. Phần cầu của Trung Quốc đã hoàn thành vào tháng 7 năm 2016. Vào tháng 12 năm 2016, công việc bắt đầu ở phần cầu của Nga. Cây cầu dự kiến sẽ mở cửa vào năm 2020.

Xem thêm
 Hổ Siberia
 Báo Amur
 Địa lý Trung Quốc
 Địa lý Nga
 Tranh chấp biên giới Nga-Trung
 Vụ nổ nhà máy hóa chất Cát Lâm năm 2005
 Quê hương của cá tầm Kaluga (Acipenseriformes)

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Thông tin và bản đồ lưu vực sông Amur

Sông của Nga
Sông của Trung Quốc
Sông Viễn Đông Nga
Sông biên giới
Biên giới Nga-Trung Quốc
Lưu vực Thái Bình Dương
Sông quốc tế châu Á
Sông vùng Khabarovsk
Sông Nội Mông
Địa lý Đông Bắc Á
Sông tỉnh Amur
Địa lý Đông Bắc Trung Quốc
Sông Hắc Long Giang
Sông tỉnh tự trị Do Thái
Sông vùng Zabaykalsky
Thủy vực biển Nhật Bản


title: Mirepoix, Gers

text:
Mirepoix  là một xã thuộc tỉnh Gers trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Xã này có độ cao trung bình 150 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Gers


title: Saint-André-de-Bâgé

text:
Saint-André-de-Bâgé là một xã ở tỉnh Ain, vùng Auvergne-Rhône-Alpes thuộc miền đông nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ain

Tham khảo

Saintandredebage


title: Volutifusus

text:
Volutifusus là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Volutidae.

Các loài
Các loài thuộc chi Volutifusus bao gồm:

 Volutifusus aguayoi (Clench, 1940)
 Volutifusus piratica (Clench & Aguayo, 1940)
 Volutifusus torrei (Pilsbry, 1937)

Chú thích

Tham khảo

Volutidae


title: Phalaenopsis fuscata

text:
Phalaenopsis fuscata là một loài lan đặc hữu của miền tây and central Malesia.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

F
F


title: Gomphidiaceae

text:
Gomphidiaceae là một họ nấm trong bộ Boletales.

Chú thích

Đọc thêm
"The Gomphidiaceae revisited: a worldwide perspective" by Orson K. Miller, Jr, Mycologia 95(1):176–183, January/February 2003.


title: Springwater, Oregon

text:
Springwater là một cộng đồng nông thôn chưa hợp nhất trong Quận Clackamas, Oregon, Hoa Kỳ, cách Estacada 3 dặm Anh về phía nam trên Xa lộ Oregon 211. Tên của cộng đồng được gọi là vậy từ những ngày đầu khai phá. Nó là một trong những nơi đầu tiên ở phía thượng nguồn của sông Clackamas có một bưu điện. Bưu điện Springwater hoạt động từ năm 1874 đến năm 1914 với George A. Crawford là bưu điện trưởng đầu tiên. Nhà thờ lịch sử bằng gỗ của Giáo hội Trưởng Lão Springwater được xây dựng khoảng năm 1890.

Xem thêm
Hành lang Springwater

Tham khảo

Liên kết ngoài
Historic image of Springwater Presbyterian Church from Salem Public Library
Springwater Cemetery

Quận Clackamas, Oregon


title: Anthophorula rufiventris

text:
Anthophorula rufiventris là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1947.

Chú thích

Tham khảo

Anthophorula
Động vật được mô tả năm 1947


title: Geldermalsen

text:
là một đô thị ở phía tây Hà Lan. Sông Linge chảy qua đô thị này, là nguồn cung cấp nước.

Các trung tâm dân số
Acquoy, Beesd, Buurmalsen, Deil, Enspijk, Geldermalsen, Gellicum, Meteren, Rhenoy, Rumpt và Tricht.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức
 Bản đồ

Đô thị Gelderland


title: Hồng Kim Bảo

text:
Hồng Kim Bảo (sinh ngày 7 tháng 1 năm 1952) là diễn viên, đạo diễn, nhà sản xuất và chỉ đạo võ thuật của điện ảnh Hồng Kông. Ông bắt đầu tham gia nghệ thuật từ khi nhỏ tuổi với vai trò thành viên nhóm Thất Tiểu Phúc. Ông được biết tới nhiều nhất qua các bộ phim võ thuật - hài như Lâm Thế Vinh (1979), Kế hoạch A (1983) hay Phi long mãnh tương (Rồng bất tử) (1988). Được coi là một trong những người đi đầu của thể loại "phim hành động - hài" và "phim cương thi" trong thập niên 1980, kể từ thập niên 1990, ông xuất hiện với vai trò vị trí chỉ đạo võ thuật. Ông đã từng là chỉ đạo cho các phim võ thuật của Thành Long, Hồ Kim Thuyên, Châu Tinh Trì và Ngô Vũ Sâm.

Tiểu sử
Hồng Kim Bảo sinh năm 1952 tại Hồng Kông thuộc Anh với tên khai sinh Hồng Tam Mao (洪三毛). Ông sinh ra trong một gia đình giàu truyền thống nghệ thuật, bà ngoại của ông là Tiễn Tự Anh (錢似鶯), nữ diễn viên võ thuật nổi tiếng vào thời kỳ đầu của điện ảnh Trung Quốc.

Từ năm lên 9 tuổi Hồng đã theo học sư phụ Vu Chiêm Nguyên tại trường kinh kịch Hồng Kông. Trong 7 năm ở đây ông là trưởng nhóm diễn viên nhỏ tuổi Thất Tiểu Phúc (七小福) với nghệ danh Nguyên Long (元龍). Về sau trong nhóm này ngoài Hồng Kim Bảo còn có nhiều diễn viên nổi tiếng khác như Thành Long, Nguyên Bưu, Nguyên Hoa. Năm 14 tuổi, Hồng được sư phụ cử tham gia đóng thế cho một bộ phim điện ảnh, nhờ cơ hội này mà ông có dịp làm quen và trở nên yêu thích nền điện ảnh Hồng Kông. Năm 16 tuổi, chỉ một thời gian ngắn sau khi rời trường, Hồng Kim Bảo bị chấn thương và phải nằm liệt giường trong thời gian dài, đây là lý do khiến ông trở nên to béo từ khi còn rất trẻ.

Sự nghiệp

Thập niên 1960 và 1970
Trong thập niên 1960, với danh tiếng tạo dựng được từ vị trí đại ca của Thất Tiểu Phúc, Hồng Kim Bảo đã được chọn tham gia một số bộ phim của điện ảnh Hồng Kông. Năm 1966 ở tuổi 14 Hồng được sư phụ Vu Chiêm Nguyên giới thiệu cho đạo diễn Hồ Kim Thuyên khi đạo diễn cần một trợ lý võ thuật cho bộ phim Đại túy hiệp (大醉俠), đây là bộ phim võ hiệp lớn với sự tham gia của ngôi sao màn bạc lúc bấy giờ là Trịnh Phối Phối.

Ngay khi hãng phim Golden Harvest thành lập năm 1970, Hồng đã được mời về hãng để chỉ đạo võ thuật cho bộ phim võ hiệp đầu tiên, Quỷ nộ xuyên (鬼怒川, 1970), liền sau đó là tác phẩm nổi tiếng Hiệp nữ (俠女, 1971).

Trong giai đoạn đầu Hồng Kim Bảo ít được biết tới với vai trò diễn viên, ông từng cùng Thành Long đóng hai vai nhỏ trong Long tranh hổ đấu (龍爭虎鬪, 1973), bộ phim kinh điển của Lý Tiểu Long. Mãi đến năm 1977 ông mới có vai diễn chính đầu tiên trong bộ phim của Golden Harvest, Tứ đại môn phái (四大門派). Sau Tứ đại môn phái, Hồng lần đầu tiên được giao vị trí đạo diễn kiêm diễn viên chính cho Tam đức hòa thượng dữ thung mễ lục (三德和尚与舂米六, 1977), một trong những tác phẩm mở đầu cho trào lưu võ thuật - hài của điện ảnh Hồng Kông. Sau thành công lớn của người bạn Thành Long trong Túy quyền (醉拳, 1978), Hồng Kim Bảo cũng bắt đầu được biết tới như là diễn viên phim võ thuật hàng đầu với vai Lâm Thế Vinh trong bộ phim cùng tên sản xuất năm 1979, đây là tác phẩm do Hồng đồng đạo diễn cùng Viên Hòa Bình, đạo diễn phim võ thuật nổi tiếng của Hồng Kông và là đạo diễn của Túy quyền.

Thập niên 1980
Thập niên 1980 là giai đoạn thành công nhất trong sự nghiệp của Hồng Kim Bảo. Ông là đạo diễn và diễn viên đi đầu trong việc đưa phim võ thuật từ dạng phim cổ trang (lấy bối cảnh là lịch sử Trung Quốc) về dạng phim hành động với bối cảnh là Hồng Kông hiện đại. Cùng với hai bạn diễn quen thuộc, hai đồng môn từ thời Thất Tiểu Phúc là Nguyên Bưu và Thành Long, Hồng đã thực hiện rất nhiều bộ phim võ thuật - hài ăn khách như Ngũ phúc tinh (五福星, 1983), Kế hoạch A (A 計劃, 1983), Khoái xan xa (Quán ăn lưu động) (快餐車, 1984), Phi long mãnh tương (Rồng bất tử) (飛龍猛将, 1988). Trong đó trừ Kế hoạch A do Thành Long làm đạo diễn, các bộ phim còn lại đều do đích thân Hồng Kim Bảo làm đạo diễn và nhà sản xuất. Mặc dù là người to béo nhưng trong tất cả các phim võ thuật Hồng đều tỏ ra là diễn viên cực kỳ linh hoạt và sáng tạo trong các pha hành động (mà phần lớn do chính ông làm chỉ đạo võ thuật). Ông đã giành được hai giải Vai nam chính xuất sắc nhất trong các lễ trao giải Giải thưởng Điện ảnh Hồng Kông lần thứ 2 (với vai diễn trong Đề phòng tiểu thủ, 1982) và lần thứ 7 (với vai diễn trong Thất Tiểu Phúc, 1988).

Trong thập niên này Hồng Kim Bảo còn có một vai trò quan trọng khác, với Quỷ đả quỷ (鬼打鬼, 1980) ông đã mở ra một thể loại mới cho điện ảnh Hồng Kông, thể loại phim kinh dị - hài hay phim "cương thi" (彊屍). Đây là thể loại pha trộn giữa yếu tố kinh dị (với các "cương thi" - người chết nhưng cử động như người sống), võ thuật và hài. Tiêu biểu cho thể loại này là Cương thi tiên sinh (殭屍先生, 1985), một tác phẩm do Hồng làm nhà sản xuất. Ông cũng là người góp phần đưa Dương Tử Quỳnh lên vị trí ngôi sao hành động nữ của Hồng Kông khi chọn cô vào Hoàng gia sư tỉ (皇家師姐, 1985), bộ phim do Hồng làm nhà sản xuất.

Giai đoạn sau

Từ đầu thập niên 1990 Hồng Kim Bảo dần vắng bóng trên màn ảnh lớn, một phần là do sự bất đồng giữa ông và công ty Golden Harvest, bất đồng này đã khiến Hồng phải rời Golden Harvest năm 1991 sau 21 năm làm việc. Trong số bộ phim ít ỏi Hồng tham gia vào giai đoạn này có thể kể tới Nhất cá hảo nhân (Chàng trai tốt bụng) (一個好人, 1997), bộ phim đánh dấu sự tái hợp của cặp đôi Hồng Kim Bảo - Thành Long.

Hồng Kim Bảo bắt đầu trở lại màn bạc vào thập niên 2000 với vai Bạch Mi trong Thục Sơn truyện (蜀山传, 2001) của đạo diễn Từ Khắc. Năm 2005 lần đầu tiên trong hơn 25 năm sự nghiệp ông đóng vai phản diện trong Sát phá lang (殺破狼), các cảnh đấu võ của ông với Chung Tử Đơn trong phim được đánh giá rất cao, còn bộ phim được coi là tác phẩm hành động thuộc loại xuất sắc nhất trong năm của Hồng Kông và đánh dấu sự trở lại của thể loại phim võ thuật "nguyên chất". Ông tiếp tục thủ vai trùm xã hội đen trong phim Đoạt soái (Huyết chiến) (奪帥, 2008), đây là bộ phim đánh dấu sự quay trở lại màn bạc của ngôi sao Lữ Tụng Hiền sau nhiều năm vắng bóng. Trong năm 2008 Hồng Kim Bảo còn tham gia một bộ phim lớn khác, đó là Tam quốc chi kiến long tá giáp (三國之見龍卸甲), đây là tác phẩm có sự góp mặt của các ngôi sao Hồng Kông như Lưu Đức Hoa, Lý Mỹ Kỳ (Maggie Q) nói về cuộc đời của Triệu Tử Long, vị danh tướng thời Tam quốc. Năm 2016, ông đóng vai một người già đã từng là cảnh sát võ thuật trong phim "Lão vệ sĩ" (The Bodyguard).

Đời tư
Hồng Kim Bảo có hai đời vợ, người vợ đầu là Diệc Dục Hữu (亦育有) vốn là bạn học từ thuở nhỏ trong trường võ thuật với Hồng. Năm 1994 hai người ly dị và Hồng Kim Bảo cưới người vợ thứ hai một năm sau đó. Vợ thứ hai của Hồng là hoa hậu Hồng Kông 1984 Cao Lệ Hồng (高麗虹), người từng đóng chung với Hồng trong một số bộ phim đầu thập niên 1990. Ông có bốn người con với người vợ đầu, ba con trai Hồng Thiên Minh (sinh năm 1974), Hồng Thiên Tường (sinh năm 1977), Hồng Thiên Chiếu (sinh năm 1979) và con gái út Hồng Hứa Du (sinh năm 1983). Hồng Thiên Minh từng đóng chung với bố trong một số bộ phim như Sát phá lang (殺破狼, 2005).

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang web chính thức của Hồng Kim Bảo

 Hồng Kim Bảo trên Hong Kong Cinemagic

Sinh năm 1952
Nhân vật còn sống
Nam diễn viên điện ảnh Hồng Kông
Đạo diễn phim Hồng Kông
Biên kịch phim Hồng Kông
Nhà sản xuất phim Hồng Kông
Chỉ đạo hành động Hồng Kông
Diễn viên phim võ thuật
Chỉ đạo hành động
Nam diễn viên Hồng Kông thế kỉ 20
Nam diễn viên Hồng Kông thế kỉ 21
Giải thưởng Điện ảnh Hồng Kông Vai nam chính
Doanh nhân Hồng Kông


title: Quận Tom Green, Texas

text:
Quận Tom Green (tiếng Anh: Tom Green County) là một quận trong tiểu bang Texas, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở thành phố San Angelo.. Theo kết quả điều tra dân số năm  2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có dân số 104.010 người.

Thông tin nhân khẩu
Theo điều tra dân số  năm 2000, đã có 104.010 người, 39.503 hộ gia đình, và 26.783 gia đình sống trong quận. Mật độ dân số là 68 người cho mỗi dặm vuông (26/km ²). Có 43.916 đơn vị nhà ở với mật độ trung bình là 29 cho mỗi dặm vuông (11/km ²). Cơ cấu chủng tộc dân số quận gồm 79,08% người da trắng, 4,13% da đen hay Mỹ gốc Phi, 0,65% người Mỹ bản xứ, 0,86% người châu Á, 0,07% người đảo Thái Bình Dương, 12,82% từ các chủng tộc khác, và 2,39% từ hai hoặc nhiều chủng tộc. 30,71% dân số là người Hispanic hay Latino thuộc chủng tộc nào. 13,2% là gốc Đức, 10,7% người Mỹ, 8,2% gốc còn gốc Ailen 7,2% tổ tiên theo điều tra dân số năm 2000.

Có 39.503 hộ, trong đó 33,00% có trẻ em dưới 18 tuổi sống chung với họ, 52,10% là các cặp vợ chồng sống với nhau, 11,90% có chủ hộ là nữ không có mặt chồng, và 32,20% là không lập gia đình. 27,20% của tất cả các hộ gia đình đã được tạo thành từ các cá nhân và 10,80% có người sống một mình 65 tuổi trở lên đã được người. Bình quân mỗi hộ là 2,52 và cỡ gia đình trung bình là 3,09.

Trong quận, dân số có độ tuổi với 26,10% ở độ tuổi dưới 18, 12,80% 18-24, 27,10% 25-44, 20,60% 45-64, và 13,40% người 65 tuổi trở lên. Tuổi trung bình là 34 năm. Cứ mỗi 100 nữ có 93,70 nam giới. Cứ mỗi 100 nữ 18 tuổi trở lên, đã có 89,90 nam giới.

Thu nhập trung bình cho một hộ gia đình trong quận đã được 33.148 Mỹ kim, và thu nhập trung bình cho một gia đình là $ 39,482. Nam giới có thu nhập trung bình $ 27.949 so với 20.683 $ cho phái nữ. Thu nhập trên đầu cho các quận được $ 17,325. Giới 11,20% gia đình và 15,20% dân số sống dưới mức nghèo khổ, trong đó có 20,20% những người dưới 18 tuổi và 11,80% có độ tuổi từ 65 trở lên.

Tham khảo

Quận của Texas


title: Schülp bei Nortorf

text:
Schülp bei Nortorf là một đô thị thuộc huyện Rendsburg-Eckernförde, trong bang Schleswig-Holstein, nước Đức. Đô thị Schülp bei Nortorf có diện tích 9,86 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 821 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Rendsburg-Eckernförde
Rendsburg-Eckernförde


title: Athripsodes quartus

text:
Athripsodes quartus là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

Chú thích

Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi
Athripsodes


title: 17091 Senthalir

text:
17091 Senthalir là một tiểu hành tinh được phát hiện bởi chương trình LINEAR của phòng thí nghiệm MIT Lincoln ở Học viện Công nghệ Massachusetts và được đặt theo tên nhà nghiên cứu trẻ, P. Senthalir, from Coimbatore, Tamil Nadu, India, a student ở Avila Convent in that town, in recognition for reaching the finals of the 2003 Giải thưởng Khoa học và Kỹ thuật Intel     .

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1999


title: Likoma apicalis

text:
Likoma apicalis là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Loài này có ở savanna và open woodland in Cộng hòa Dân chủ Congo, Zambia, Malawi, Tanzania và Kenya.

Chiều dài cánh trước là 26–30 mm đối với con đực và khoảng 34 mm đối với con cái. Cánh trước dài và hẹp. Màu nền nâu hồng đến nâu ô liu.

Chú thích

Tham khảo

Likoma
Động vật Cộng hòa Dân chủ Congo
Động vật Zambia
Côn trùng Malawi


title: Boussois

text:
Boussois là một xã ở tỉnh Nord trong vùng Hauts-de-France, Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Nord

Tham khảo

 INSEE commune file

Xã của Nord


title: Sinh học hệ thống

text:
Sinh học hệ thống là một lĩnh vực nghiên cứu sinh học khá mới mẻ tập trung vào việc nghiên cứu một cách có hệ thống các tương tác phức tạp trong các hệ thống sinh học. Từ năm 2000 trở lại, thuật ngữ này được dùng nhiều trong khoa học sinh học, và trong các ngữ cảnh khác.

Tổng quan
Sinh học hệ thống có thể được nhìn nhận dưới nhiều góc độ khác nhau:

 Một số cho rằng sinh học hệ thống là một lĩnh vực nghiên cứu, cụ thể tập trung vào tìm hiểu các tương tác của các thành phần của các hệ thống sinh học, và những sự tương tác này sẽ đưa đến chức năng cũng như hành vi như thế nào của hệ thống đó (ví dụ, enzyme và sự trao đổi chất trong một quá trình trao đổi chất).
 Một số lại xem sinh học hệ thống là các giao thức để thực hiện nghiên cứu (operational protocols used for performing research), hay gọi là một chu trình bao tạo bởi các lý thuyết, mô hình tình toán để đưa ra các giải thuyết có thể kiểm chứng được về một hệ thống sinh học, kiểm chứng thực nghiệm, và dùng các mô tả định lượng mới thu thập được về các tế bào hay quá trình tế bào để chỉnh sửa mô hình tính toán hay lý thuyết. Vì mục tiêu là tạo ra mô hình của các hệ thống, các kĩ thuật thực nghiệm mà phù hợp nhất với sinh học hệ thống là những cái được dùng khắp trên thể giới và cố gắng càng hoàn thiện càng tốt. Vì thế, transcriptomics, metabolomics, proteomics và các kĩ thuật có đầu ra lớn (high-throughput technique) đang được dùng để thu thập dữ liệu định lượng để xây dựng và kiểm chứng các mô hình.
 Cuối cùng, một số lại xem sinh học hệ thống là hiện tượng khoa học xã hội (socioscientific phenomenon) được định ra bởi chiến lược theo đuổi sự tích hợp các dữ liệu phức tạp về mối tương tác trong các hệ thống sinh học từ nhiều nguồn thực nghiệm đa dạng bằng cách sử dụng các công cụ đa ngành.

Sự đa dạng về quan điệm này cho thấy sinh học hệ thống là một mảng liên quan đến nhiều ngành hơn là một lĩnh vực đơn lẻ.

Lịch sử
Sinh học hệ thống xuất phát từ:
 mô hình định lượng các động học enzyme (enzyme kinetics), một lĩnh vực nở rộ vào giai đoạn giữa 1900 và 1970,
 mô phỏng được phát triển từ nghiên cứu bệnh học thần kinh (neurophysiology), và
 lý thuyết điều khiển, và điều khiển học (cybernetics).

Một trong những nhà lý thuyết học được xem là người đi đầu của sinh học hệ thống là Ludwig von Bertalanffy với lý thuyết các hệ thống chung (general systems theory). Một trong những mô phỏng đầu tiên trong sinh học được xuất bản năm 1952 bởi các nhà bệnh học thần kinh của Anh và là những nhà đoạt giải Nobel là Alan Lloyd Hodgkin và Andrew Fielding Huxley, người đã xây dựng nên mô hình toán để giải thích việc lan truyền dọc theo trục thần kinh (axon) của một tế bào thần kinh . Mô hình của họ đã giải thích một chức năng tế bào xuất phát từ sự tương tác giữa hai thành phần phân tử khác nhau, một kênh kali (potassium) và natri (sodium), và từ đó được xem là sự khởi đầu của sinh học hệ thống tính toán . Vào năm 1960, Denis Noble đã phát triển mô hình máy tính đầu tiên cho máy điều hòa nhịp tim (heart pacemacker) .

Vào thập niên 1960 và 1970 đã chứng kiến sự phát triển của nhiều hướng tiếp cận để nghiên cứu các hệ thống phân tử phức tạp, như Metabolic Control Analysis và biochemical systems theory. Sự thành công của sinh học phân tử trong suốt thập niên 1980, đã được xem là sự hướng đến sinh học lý thuyết, đã hứa hẹn nhiều hơn những gì đạt được.

Tuy nhiên, sự ra đời của functional genomics vào thập niên 1990 đã cho phép thu thập một lượng lớn dữ liệu chất lượng cao, trong khi sức mạnh máy tính thì bùng nổ, giúp cho việc mô hình thực tiễn trở thành hiện thực. Vào năm 1997, nhóm của Masaru Tomita đã xuất bản một mô hình định lượng đầu tiên về sự trao đổi chất của toàn bộ tế bào (giả thuyết).

Vào khoảng năm 2000, khi Viện Sinh học Hệ thống (Institutes of Systems Biology) được thành lập ở Seattle và Tokyo, sinh học hệ thống phát triển mạnh và nhờ vào sự hoàn thành các dự án bản đồ gene khá nhau, và sự ra đời của lượng lớn dữ liệu từ họ omics (ví dụ: genomics và proteomics) và sự phát triển của các kĩ thuật thực nhiệm tốc độ cao và tinh sinh học. Từ đó, nhiều viện nghiên cứu chuyên về sinh học hệ thống đã được thiết lập. Vào mùa hè năm 2006, vì sự thiếu hụt về nhân lực trong sinh học hệ thống  nhiều trung tâm đào tạo tiến sĩ về sinh học hệ thống đã được thiết lập trên khắp thế giới.

Những chuyên gia hàng đầu hiện nay là: Leroy Hood, Trey Ideker, Douglas Lauffenburger, Jim Collins, George Church, Marc Vidal, Laszlo Barabasi, Bernhard Palsson, Uri Alon, Andrea Califano, và Gustavo Solovitsky.

Xem thêm
 Sự sống nhân tạo
 Kĩ thuật hệ thống sinh học
 Điều khiển học y sinh
 Thống kê sinh học
 Sinh học tính toán
 Sinh học hệ thống tính toán
 Mô phỏng máy tính
 Mạng điều hòa gene
 Họ omics trong sinh học
 Dach sách các bài báo về sinh học#Sinh học hệ thống
 Danh sách các nhóm nghiên cứu về Sinh học hệ thống
 Mô hình mạng trao đổi chất
 Mô hình
 Kiểm tra mô hình và sinh học hệ thống
 Lý thuyết mạng về tuổi tác
 Regulome
 Sinh học tổng hợp
 Ngôn ngữ đánh dấu sinh học hệ thống
 SBO
 Sinh thái học hệ thống
 Hệ thống miễn dịch
 Lý thuyết hệ thống

Tham khảo

Sách
 H Kitano (editor). Foundations of Systems Biology. MIT Press: 2001. ISBN 0-262-11266-3
 CP Fall, E Marland, J Wagner and JJ Tyson (Editors). "Computational Cell Biology." Springer Verlag: 2002 ISBN 0-387-95369-8
 G Bock and JA Goode (eds).In Silico" Simulation of Biological Processes, Novartis Foundation Symposium 247. John Wiley & Sons: 2002. ISBN 0-470-84480-9
 E Klipp, R Herwig, A Kowald, C Wierling, and H Lehrach. Systems Biology in Practice. Wiley-VCH: 2005. ISBN 3-527-31078-9
 L. Alberghina and H. Westerhoff (Editors) – Systems Biology: Definitions and Perspectives, Topics in Current Genetics 13, Springer Verlag (2005), ISBN 13: 978-3540229681
 A Kriete, R Eils. Computational Systems Biology., Elsevier - Academic Press: 2005. ISBN 0-12-088786-X
 K. Sneppen and G. Zocchi, (2005) Physics in Molecular Biology, Cambridge University Press, ISBN 0-521-84419-3
 D. Noble, The Music of life. Biology beyond the genome Oxford University Press 2006. ISBN 0199295735, ISBN 978-0199295739
 Z. Szallasi, J. Stelling, and V.Periwal (eds.) System Modeling in Cellular Biology: From Concepts to Nuts and Bolts (Hardcover), MIT Press: 2006, ISBN 0-262-19548-8
 B Palsson, Systems Biology - Properties of Reconstructed Networks. Cambridge University Press: 2006.  ISBN 978-0-521-85903-5
 K Kaneko. Life: An Introduction to Complex Systems Biology. Springer: 2006. ISBN 3-540-32666-9
 U Alon. An Introduction to Systems Biology: Design Principles of Biological Circuits. CRC Press: 2006. ISBN 1-58488-642-0 - emphasis on Network Biology (For a comparative review of Alon, Kaneko and Palsson see)

Các bài báo
 M. Tomita, Hashimoto K, Takahashi K, Shimizu T, Matsuzaki Y, Miyoshi F, Saito K, Tanida S, Yugi K, Venter JC, Hutchison CA. E-CELL: Software Environment for Whole Cell Simulation. Genome Inform Ser Workshop Genome Inform. 1997;8:147-155.
 ScienceMag.org - Special Issue: Systems Biology, Science, Vol 295, No 5560, ngày 1 tháng 3 năm 2002
 Marc Vidal and Eileen E. M. Furlong. Nature Reviews Genetics 2004 From OMICS to systems biology
 Marc Facciotti, Richard Bonneau, Leroy Hood and Nitin Baliga. Current Genomics 2004  Systems Biology Experimental Design - Considerations for Building Predictive Gene Regulatory Network Models for Prokaryotic Systems
 Katia Basso, Adam A Margolin, Gustavo Stolovitzky, Ulf Klein, Riccardo Dalla-Favera, Andrea Califano, (2005) "Reverse engineering of regulatory networks in human B cells". Nat Genet;37(4):382-90
 Mario Jardon Systems Biology: An Overview - a review from the Science Creative Quarterly, 2005
 Johnjoe McFadden, Guardian.co.uk - 'The unselfish gene: The new biology is reasserting the primacy of the whole organism - the individual - over the behaviour of isolated genes', The Guardian (ngày 6 tháng 5 năm 2005)
 Pharoah, M.C. (online). Looking to systems theory for a reductive explanation of phenomenal experience and evolutionary foundations for higher order thought  Retrieved Jan, 15 2008.
 WTEC Panel Report on International Research and Development in Systems Biology (2005)
 E. Werner, "The Future and Limits of Systems Biology", Science STKE 2005, pe16 (2005).
 Francis J. Doyle and Jörg Stelling, "Systems interface biology" J. R. Soc. Interface Vol 3, No 10 2006
 Kahlem, P. and Birney E. (2006). "Dry work in a wet world: computation in systems biology." Mol Syst Biol 2: 40.
 E. Werner, "All systems go", "Nature" vol 446, pp 493–494, ngày 29 tháng 3 năm 2007. (Review of three books (Alon, Kaneko, and Palsson) on systems biology.)
 Santiago Schnell, Ramon Grima, Philip K. Maini, "Multiscale Modeling in Biology" , American Scientist, Vol 95, pages 134-142, March-April 2007.
 TS Gardner, D di Bernardo, D Lorenz and JJ Collins. "Inferring genetic networks and identifying compound of action via expression profiling."  Science 301: 102-105 (2003).

Liên kết ngoài

 Molecular Systems Biology - open access journal on systems biology
 BMC Systems Biology - open access journal on systems biology
 IET Systems Biology - not open access journal on systems biology
 BIOREL resource for quantitative estimation of the gene network bias in relation to available database information
 Systems Biology - BioChemWeb.org
 Systems Biology Portal - administered by the Systems Biology Institute
 Systems Biology Portal of Germany  - administered by HepatoSys, the German competence network for Systems Biology of liver cells
 Studying the World's Most Complex Dynamic Systems  By Ricardo Paxson and Kristen Zannell, The MathWorks website.
 Warwick University Systems Biology Doctoral Training Centre - offering EPSRC grants for select individuals to study Systems Biology at MSc and then PhD level.
 Systems Biology at Boston University

Tham khảo

Tin sinh học
Sinh học


title: Nomada argentata

text:
Nomada argentata là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Herrich-Schäffer mô tả khoa học năm 1839.

Chú thích

Tham khảo

Nomada
Động vật được mô tả năm 1839


title: Triaenodes assimilis

text:
Triaenodes assimilis là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Chú thích

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Triaenodes


title: Hổ Khiêu Hiệp

text:
Hổ Khiêu Hiệp (Hẻm núi Hổ Nhảy) () là một hẻm núi và danh thắng được hình thành trên dòng sông Kim Sa, một nhánh của sông Dương Tử. Nó nằm về phía bắc của thành phố Lệ Giang khoảng 60 km, trong địa phận tỉnh Vân Nam ở phía tây nam Trung Quốc. Đây là một phần của Di sản thế giới Tam Giang Tịnh Lưu được UNESCO công nhận.

Có độ sâu tối đa từ đỉnh núi xuống dòng sông Kim Sa là 3.790 mét (12.434 ft), Hổ Khiêu Hiệp là một trong số những hẻm núi sâu nhất và ngoạn mục nhất trên thế giới. Dân cư sống tại khu vực này chủ yếu là người Nạp Tây bản địa sống rải rác tại các thôn làng nhỏ. Sinh kế chính của họ là từ việc sản xuất ngũ cốc và vận chuyển đồ cho khách du lịch đến đây.

Địa lý
Với chiều dài 15 km, hẻm núi này nằm trong khu vực mà con sông chảy qua giữa Núi tuyết Ngọc Long (玉龙雪山; Yùlóngxuĕ Shān) cao 5.596 mét ở phía đông và Núi tuyết Cáp Ba (哈巴雪山; Hābā Xǔeshān) cao 5.396 mét ở phía tây, qua một loạt các thác ghềnh dưới các vách đá dốc đứng cao 2.000 mét. Tương truyền rằng, để trốn khỏi một tay thợ săn, một con hổ đã nhảy qua sông tại điểm hẹp nhất rộng 25 mét, do đó người ta gọi đây là Hổ Khiêu Hiệp.

Về mặt hành chính, con sông tại khu vực này hình thành ranh giới tự nhiên giữa huyện tự trị Ngọc Long thuộc Lệ Giang (bờ bên phải) với Shangri-La thuộc Châu tự trị dân tộc Tạng Địch Khánh (bờ trái).

Hổ Khiêu Hiệp chính thức mở cửa cho du khách nước ngoài ghé thăm từ năm 1993, nhưng nó đã là điểm thu hút nhiều khách du lịch ba lô thích phiêu lưu từ những năm 1980. Các quan chức có kế hoạch cải thiện những con đường và đường mòn hiện có, đưa xe buýt du lịch vào hoạt động để phát triển khu vực này hơn nữa. Những kế hoạch này khơi dậy những phản ứng khác nhau của dân cư địa phương, từ sự phản đối mạnh mẽ đến sự ủng hộ mạnh mẽ.

Mối đe dọa
Mặc dù Hổ Khiêu Hiệp là một phần của Di sản thế giới Tam Giang Tịnh Lưu được công nhận từ năm 2003 nhưng chính phủ Trung Quốc đã đề xuất cho một đập thủy điện trên sông Kim Sa vào năm 2004. Chính quyền tỉnh Vân Nam sau đó đã công bố dự án bị hủy bỏ vào năm 2007.

Thư viện ảnh

Xem thêm
 Tam Giang Tịnh Lưu

Tham khảo

Liên kết ngoài

Three Parallel Rivers Protected Area
Historic photo (1937) at the end of the gorge looking down from Daju to the north, by Charles Patrick Fitzgerald
 Waking the Green Tiger documentary

Du lịch Trung Quốc
Di sản thế giới tại Trung Quốc
Địa mạo Vân Nam