title: Tsurumi-ku, Yokohama

text:
là một khu thuộc thành phố Yokohama, tỉnh Kanagawa, Nhật Bản.

Địa lý
Quận Tsurumi nằm ở góc đông bắc của thành phố Yokohama. Quận có diện tích 33,23 km2, dân số năm 2010 là 270.433 người.

Quận giáp ranh
Quận Kanagawa
Quận Kōhoku
Kawasaki

Tham khảo

Liên kết ngoài

Khu của Yokohama


title: Agrypnus fibrinus

text:
Agrypnus fibrinus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1865.

Chú thích

Tham khảo

Agrypnus


title: Ampedus boquilobensis

text:
Ampedus boquilobensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Giuseppe & Serrano miêu tả khoa học năm 2002.

Chú thích

Tham khảo

Ampedus


title: Ausson

text:
Ausson  là một xã thuộc tỉnh Haute-Garonne trong vùng Occitanie ở tây nam nước Pháp. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 400 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Haute-Garonne


title: Wohlen, Aargau

text:
Wohlen là một đô thị ở huyện Bremgarten, bang Aargau, Thụy Sĩ.

Tham khảo

Thành phố của Thụy Sĩ
Đô thị của bang Aargau


title: Phantom (định hướng)

text:
Phantom có thể chỉ đến một trong các khái niệm sau:
FH Phantom - máy bay tiêm kích phản lực tốc độ dưới âm thanh thời kỳ Thế Chiến II.
F-4 Phantom II - máy bay tiêm kích - ném bom siêu thanh thời kỳ Chiến tranh Việt Nam và sau đó.


title: 1471 Tornio

text:
1471 Tornio (1938 SL1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 16 tháng 9 năm 1938 bởi Y. Vaisala ở Turku.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 1471 Tornio

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1938


title: Sân bay quốc tế Šiauliai

text:
Sân bay quốc tế Šiauliai (cũng có tên sân bay Zokniai, )  là một sân bay có cự ly 7 km về phía đông nam thành phố Šiauliai, ở phía bắc Litva. Sân bay có diện tích 471 ha.

Lịch sử
Sân bay này là một trong những sân bay quân sự lớn nhất ở Liên Xô cũ. Năm 1955, nó là một trong sáu căn cứ không quân của Liên Xô có khả năng tiếp nhận máy bay ném bom Myasishchev M-4. Tupolev Tu-126 đã hoạt động ở đây giữa những năm 1960 và 1970. Quân đội Liên Xô đã đóng ở đây cho đến năm 1993.

Tham khảo

Sân bay Litva


title: Brighton, Colorado

text:
Brighton, Colorado là một thành phố thuộc quận trong tiểu bang Colorado, Hoa Kỳ. Thành phố có diện tích km2, dân số theo điều tra năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ là người.

Tham khảo

Thành phố của Colorado
Thành phố ở quận Adams, Colorado
Thành phố ở quận Weld, Colorado


title: Quận Houston, Georgia

text:
Quận Houston là một quận trong tiểu bang Georgia, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở thành phố Perry  mặc dù thành phố Warner Robins lớn hơn về diện tích và dân số.. Theo điều tra dân số năm 2015 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có dân số 150.033 người . Năm 2016, ước tính dân số quận này là 152.122 người.

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Georgia


title: Craonne

text:
Craonne là một xã ở tỉnh Aisne, vùng Hauts-de-France thuộc miền bắc nước Pháp.

Xem thêm

 Trận Craonne (1814)
 Chemin des Dames
 Xã của tỉnh Aisne

Tham khảo

Xã của Aisne


title: Gazameda gunnii

text:
Gazameda gunnii là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Turritellidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Gazameda


title: Limbodessus narryerensis

text:
Limbodessus narryerensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Watts & Humphreys miêu tả khoa học năm 2006.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Limbodessus


title: Bretenière

text:
Bretenière  là một xã ở tỉnh Côte-d’Or trong vùng Bourgogne-Franche-Comté, phía đông nước Pháp. Khu vực này có độ cao từ 206-215 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Côte-d'Or


title: Thysanodonta cassis

text:
Thysanodonta cassis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Calliostomatidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Thysanodonta


title: Heterotrigona itama

text:
Heterotrigona itama là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1918.

Chú thích

Tham khảo

Heterotrigona
Động vật được mô tả năm 1918


title: Moranhat

text:
Moranhat là một thị xã và là nơi đặt ủy ban khu vực thị xã (town area committee) của quận Sibsagar thuộc bang Assam, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Moranhat có dân số 5779 người. Phái nam chiếm 55% tổng số dân và phái nữ chiếm 45%. Moranhat có tỷ lệ 78% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 80%, và tỷ lệ cho phái nữ là 77%. Tại Moranhat, 11% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Assam


title: Glux-en-Glenne

text:
Glux-en-Glenne là một xã của tỉnh Nièvre, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền trung nước Pháp.

Dân số
Theo điều tra dân số 1999 có dân số là 105. Vào ngày 1 tháng 1 năm 2006, dân số ước tính là 103 người.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Nièvre

Tham khảo

 INSEE commune file

Xã của Nièvre


title: Sturer Emil

text:
12.8 cm Selbstfahrlafette auf VK 30.01(H) "Sturer Emil" là tên một loại pháo chống tăng tự hành của Đức Quốc xã trong thế chiến II.Emil chỉ là một mẫu thí nghiệm được lắp trên khung gầm tăng Henschel VK 30.01H,trang bị pháo 12.8cm K L/61.Emil có thể quay sang hai bên khoảng 6 độ, nâng lên hết cỡ 18 độ và hạ nòng xuống 15 độ.

Emil nằm trong dự án tăng siêu nặng VK 30.01 H của tập đoàn Henschel.Thân và xích của Emil được đặt riêng và sản xuất rất đặc biệt.Phần thân tăng phải đủ rộng để lắp vừa pháo 12.8cm K L/61(có kích cỡ khá lớn),ngoài ra đầu tăng để hở nhằm mục đích tản nhiệt bớt cho động cơ.Theo như bản thiết kế thì Emil có hai buồng động cơ chính được đặt ở phía sau.Cả hai đều sử dụng bộ tản nhiệt hơi nước Maybach.

Chỉ có duy nhất hai chiếc Emil được sản xuất(biệt danh:Max và Moritz) được xuất xưởng và cho hoạt động ở mặt trận phía Đông.Trong trận Stalingrad, một chiếc đã bị phá huỷ,chiếc còn lại bị bắt giữ bởi quân đội Liên Xô.Cả hai chiếc đều đã ghi công tiêu diệt hơn 25 chiếc thiết giáp của Liên Xô.

Hiện giờ, chiếc Stuter Emil cuối cùng đang được trưng bày tại bảo tàng thiết giáp Kubinka, Nga.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Sturer Emil at Achtung Panzer!

Pháo tự hành Đức
Xe tăng thử nghiệm
Pháo tự hành thời Thế chiến thứ hai


title: Neocancilla rikae

text:
Neocancilla rikae là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Mitridae, họ ốc méo miệng.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Neocancilla


title: Saint-Simon-de-Bordes

text:
Saint-Simon-de-Bordes là một xã trong tỉnh Charente-Maritime trong vùng Nouvelle-Aquitaine, tây nam nước Pháp. Xã Saint-Simon-de-Bordes nằm ở khu vực có độ cao từ 35-82 mét trên mực nước biển.

Lịch sử biến động dân số

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintsimondebordes


title: Atethmia obscura

text:
Atethmia obscura là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở Thổ Nhĩ Kỳ.

Chú thích

Atethmia
Động vật đặc hữu Thổ Nhĩ Kỳ
Cuculliinae


title: Cameraria walsinghami

text:
Cameraria walsinghami là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Hoa Kỳ (California).

Chiều dài cánh trước là 4.5-5.5 mm.

Ấu trùng ăn Lithocarpus densiflorus var. echinoides. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

Chú thích

Tham khảo

Cameraria


title: Daphnia nivalis

text:
Daphnia nivalis là một loài động vật giáp xác thuộc họ Daphniidae. Đây là loài đặc hữu của Úc. Daphnia thường được gọi là bọ nước.

Chú thích

Tham khảo

 Benzie, J. 1996. Daphnia nivalis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 9 tháng 8 năm 2007.

Daphnia
Động vật giáp xác nước ngọt Úc
Động vật sắp nguy cấp Úc
Động vật được mô tả năm 1977


title: Shargacucullia prenanthis

text:
Shargacucullia prenanthis là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Loài này có ở tây nam Pháp, qua Anpơ và dãy núi bordering phía đông đến România và Bulgaria. Nó cũng được tìm thấy ở Anatolia và Liban.

Sải cánh dài 37–43 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 4 đến tháng 6. Có một lứa một năm.

Ấu trùng ăn các loài Scrophularia, bao gồm Scrophularia nodosa.

Liên kết ngoài
 Lepiforum e. V.
 funet
 schmetterlinge-deutschlands.de

Chú thích

Shargacucullia
Côn trùng châu Âu


title: Bo mạch chủ

text:
Thuật ngữ Bo mạch chủ thường dùng nhiều nhất trong ngành công nghiệp máy tính nói chung như một từ dành riêng, mặc dù có rất nhiều thiết bị khác cũng có thể có Bảng mạch chính được gọi là "bo mạch chủ". Bài viết này nói đến Bo mạch chủ trong các máy tính nói chung mà chú trọng nhiều hơn là của máy tính cá nhân.

Bo mạch chủ của máy tính trong tiếng Anh là motherboard hay mainboard và thường được nhiều người gọi tắt là: mobo, main.

Các thiết bị thường có mặt trên bo mạch chủ
Trong các thiết bị điện tử Bo mạch chủ là một bản mạch đóng vai trò là trung gian giao tiếp giữa các thiết bị với nhau. Một cách tổng quát, nó là mạch điện chính của một hệ thống hay thiết bị điện tử.
Có rất nhiều các thiết bị gắn trên bo mạch chủ theo cách trực tiếp có mặt trên nó, thông qua các kết nối cắm vào hoặc dây dẫn liên kết, phần này trình bày sơ lược về các thiết bị đó, chi tiết về các thiết bị xin xem theo các liên kết đến bài viết cụ thể về chúng.

 Bộ vi xử lý, hay là CPU: thành phần trọng tâm của một hệ thống máy tính. CPU có thể được hàn chết trên bo mạch chủ hoặc là một bộ phận rời được gắn vào thông qua socket
 Bộ nhớ hay là RAM:
 Chipset: Các vi mạch phụ có chức năng liên kết CPU với bộ nhớ và các bộ phận ngoại vi khác.
ROM chứa phần sụn hệ thống, còn thường gọi là BIOS
Khe cắm mở rộng cho phép kết nối các thiết bị ngoại vi như ổ đĩa, card màn hình, card mạng v.v thông qua bus mở rộng
Các đầu nối vào/ra như VGA/HDMI, USB, PS/2, cổng nối tiếp/song song v.v
Đầu nối nguồn máy tính
Một số bộ phận ngoại vi thường được tích hợp trên bo mạch chủ:

 GPU hay trình điều khiển đồ họa: thường được tích hợp vào chipset hay CPU
 Trình điều khiển ổ đĩa như PATA/IDE (cũ) hay SATA (mới hơn)
Trình điều khiển mạng

Cấu trúc bo mạch chủ

Cấu trúc sử dụng CPU của hãng Intel

Cấu trúc bo mạch chủ sơ lược giải nghĩa như sau:

CPU kết nối với Chipset cầu bắc (North Bridge), tại đây chipset cầu bắc giao tiếp với RAM và bo mạch đồ hoạ. Nói chung, cấu trúc máy tính cá nhân dùng bộ xử lý Intel đến thời điểm năm 2007 CPU sử dụng RAM thông qua chipset cầu bắc. Chipset cầu bắc được nối với chipset cầu nam thông qua bus nội bộ. Do tính chất làm việc "nặng nhọc" của chipset cầu bắc nên chúng thường toả nhiều nhiệt, bo mạch chủ thường có các tản nhiệt cho chúng bằng các hình thức khác nhau.

Chipset cầu nam nối với các bộ phận còn lại, bao gồm các thiết bị có tính năng nhập/xuất (I/O) của máy tính bao gồm: các khe mở rộng bằng bus PCI, ổ cứng, ổ quang, USB, Ethernet...

Cấu trúc sử dụng CPU của hãng AMD
Về cơ bản, cấu trúc bo mạch chủ sử dụng CPU của hãng AMD giống như cấu trúc của bo mạch chủ sử dụng CPU của hãng Intel. AMD cũng như nhiều hãng khác đều chưa đưa ra định hướng riêng của mình mà phải theo cấu trúc của Intel bởi sự phát triển của máy tính cá nhân ngay từ thời điểm sơ khai đã phát triển theo cấu trúc nền tảng của các hãng IBM - Intel. Phần này chỉ nói ra những sự khác biệt nhỏ trong cấu trúc bo mạch chủ sử dụng CPU của AMD so với bo mạch chủ sử dụng CPU của hãng Intel: về một số cấu trúc bo mạch chủ cho bộ xử lý AMD có thể cho phép CPU giao tiếp trực tiếp với RAM mà điều này cải thiện đáng kể sự "thắt cổ chai" thường thấy ở cấu trúc bo mạch chủ sử dụng CPU của hãng Intel. Với thế hệ chipset X58/P5x/H5x, Intel đã giảm tải cho chíp cầu bắc bằng việc chuyển các bus giao tiếp với Ram và VGA lên CPU quản lý.

Cấu tạo bản mạch in của bo mạch chủ
Bản mạch in của bo mạch chủ có cấu tạo khác biệt một chút so với các bản mạch in của các thiết bị điện tử thường thấy khác. Đa số các bản mạch in ở các mạch điện đơn giản đều có cấu tạo hai mặt (mặt trước và mặt sau) để chứa các đường dẫn trên nó. Do có rất nhiều các đường dẫn hoạt động với tần số khác nhau nên (theo quy tắc chung) bản mạch phải được thiết kế với các đường dẫn không gây nhiễu sang nhau, đây là một điểm khác biệt khiến việc thiết kế bản mạch của bo mạch chủ khác với các bo mạch thông thường.

Ở bo mạch chủ, do chứa nhiều linh kiện với các đường dẫn lớn nên chúng được thiết kế từ 3 đến 5 lớp (thậm chí nhiều hơn): Ngoài hai lớp mặt trước và mặt sau thì ở giữa của bo mạch cũng có các đường dẫn.

Ngoài tác dụng để cắm và dán các linh kiện trên bề mặt nó, bo mạch chủ còn được thiết kế để truyền một phần nhiệt từ các thiết bị toả nhiệt trên nó và truyền nhiệt ra một diện tích rộng để được làm mát bằng không khí. ASUS là một hãng phần cứng của Đài Loan thường rất thành công trong việc thiết kế tản nhiệt ra bản mạch của bo mạch chủ.

Tản nhiệt trên bo mạch chủ

Do có nhiều linh kiện có thể phát nhiệt tại trực tiếp hoặc được cắm, gắn trên bo mạch chủ nên vấn đế tản nhiệt rất được coi trọng trong thiết kế.

Phương thức tản nhiệt thường thấy trên bo mạch chủ bao gồm:
 Sử dụng các tấm, phiến tản nhiệt bằng nhôm hoặc đồng độc lập với cách truyền nhiệt tự nhiên ra môi trường xung quanh hoặc tận dụng luồng gió từ quạt CPU thổi ra.
 Sử dụng quạt tạo sự tản nhiệt cưỡng bức, tuy nhiên cách dùng quạt hiện nay dần ít được dùng bởi sự rủi ro có thể xảy đến khi bo mạch chủ được sử dụng sau vài năm và quạt có thể bị hư hỏng dẫn đến thiết bị được tản nhiệt bằng quạt này sẽ bị hư hỏng.
 Sử dụng công nghệ ống truyền nhiệt để liên kết các cụm chi tiết cần tản nhiệt với nhau. Các cụm được gắn kết với nhau thường là: Chipset cầu bắc-Chipset cầu nam-Transistor điều tiết điện năng cho CPU và bo mạch chủ.
 Cho phép sự tản nhiệt bằng nước với các hệ thống tản nhiệt nước gắn ngoài bằng cách thiết kế các đầu cắm ống nước chờ sẵn.
Các thiết bị cần tản nhiệt trên bo mạch chủ:
 Chipset cầu bắc là thiết bị mà bất kỳ bo mạch chủ nào cũng phải tản nhiệt cho nó bởi sự phát nhiệt lớn tỏa ra bởi chúng là cầu nối quan trọng của hệ thống và làm việc liên tục. Nhiều bo mạch chủ tích hợp sẵn bo mạch đồ hoạ trong chipset cầu bắc khiến chúng càng toả nhiệt nhiều hơn.
 Chipset cầu nam mới được coi trọng sự tản nhiệt trong thời gian gần đây (trước đây chúng thường được để trần mà không được gắn bất kỳ một tấm tản nhiệt nào) bởi các tính năng và thiết năng mở rộng có thể làm nó hoạt động mạnh hơn và phát nhiệt nhiều hơn.
 Các transistor trường cho phần điều chế nguồn của bo mạch chủ và CPU: Nhiều bo mạch chủ thiết kế áp mặt lưng của các transistor này xuống trực tiếp bo mạch để tản nhiệt ra bo mạch, một số bo mạch chủ thiết kế các tấm phiến tản nhiệt riêng, số ít các bo mạch chủ cao cấp thiết kế ống truyền nhiệt liên kết chúng với các thiết bị tản nhiệt khác.

Thiết kế riêng của các nhà sản xuất phần cứng
Các nhà sản xuất phần cứng luôn tạo ra các sự thay đổi trong thiết kế cấu trúc của bo mạch chủ nên mỗi hãng khác nhau sẽ tạo ra một sự thay đổi nào đó so với các kiến trúc thông thường để hướng sự chú ý của khách hàng. Chính điều đó đã thúc đẩy công nghệ phát triển, tạo ra sự phát triển không ngừng.

Sự thay đổi thiết kế có thể kể đến:
 Tăng số khe cắm PCI-Express X16 lên 3-4 khe để có thể hoạt động với đồng thời 2-4 bo mạch đồ hoạ hỗ trợ công nghệ CrossFire.
 Tạo ra những phương thức tản nhiệt hiệu quả.
 Cho phép ép xung của hệ thống.
 Thay đổi các loại linh kiện truyền thống bằng các linh kiện tốt hơn, bền hơn và chịu đựng được nhiệt độ cao hơn: Ví dụ việc sử dụng các tụ rắn thay cho tụ hoá thông thường.

Các chuẩn bo mạch chủ thông dụng đến năm 2007

Chuẩn ATX

ATX là chuẩn bo mạch chủ thông dụng nhất hiện nay, chúng được phát triển có chọn lọc trên nền các chuẩn cũ (Baby-AT và LPX) với sự thay đổi của thiết kế và liên quan nhiều đến việc thay đổi đầu nối nguồn với nguồn máy tính, tính năng quản lý điện năng thông minh và sự thay đổi nút khởi động một phiên làm việc. Một thay đổi khác là sự tập hợp các cổng kết nối vào/ra về phía sau của hệ thống máy tính cá nhân (bao gồm các khe cắm mở rộng ở phía dưới và cụm cổng vào/ra ở phía trên (I/O connector panel) đối với vỏ máy tính kiểu đứng).

Hình minh hoạ đầu tiên của bài viết này là một bo mạch chủ theo chuẩn ATX.

Đầu nối nguồn cho bo mạch chủ theo chuẩn ATX:
 Đầu nối nguồn cho bo mạch chủ theo chuẩn ATX bao gồm hai loại đầu: 20 chân và 24 chân.
 Hình phần trên: Đầu nối 24 chân cung cấp điện năng cho bo mạch chủ; hình dưới: Đầu nối vào bo mạch chủ cung cấp nguồn +12V cho CPU
 Theo sự quy ước (như hình) thì các đầu nối 20 chân chỉ khác biệt 4 chân dưới cùng. Nếu bỏ các chân 11, 12, 23, 24 (theo quy ước như hình) thì đầu nối 24 chân trở thành đầu nối 20 chân. Chính vì điều này mà một số nguồn máy tính đã thiết kế loại đầu cắm 20+4 chân phù hợp cho cả hai loại bo mạch chủ.

Thay đổi nút Power so với các chuẩn cũ:
 Nút power ở các chuẩn cũ thuộc thể loại "công tắc", chúng có nguyên lý hoạt động giống như các công tắc bật đèn thông thường trong dân dụng (đây là điều tạo nên sự dễ phân biệt các chuẩn ATX và chuẩn cũ). Theo chuẩn ATX thì nút "Power" trên vỏ máy tính là một nút nhấn "mềm" (chúng tự đàn hồi về trạng thái 0 sau khi bấm), nút này có thể được lựa chọn tuỳ biến thành các chức năng khác nhau khi máy tính đã khởi động vào hệ điều hành (Ví dụ có thể trở thành một trong các nút: Stand by, Hibernate, Shutdown).

Chuẩn BTX
BTX là một chuẩn mới xuất hiện và thường chỉ dùng cho các hệ thống máy tính cá nhân cao cấp, điểm đặc biệt của bo mạch chủ theo chuẩn này là sự sắp xếp lại vị trí của các thiết bị trên bo mạch chủ nhằm tạo ra sự lưu thông không khí tối ưu trong thùng máy.

CPU được chuyển gần ra phía trước của thùng máy cùng với quạt tản nhiệt CPU thiết kế kiểu thổi ngang (song song với bo mạch chủ) sẽ lấy gió từ phía mặt trước của vỏ máy (được thiết kế bắt buộc các lưới thoáng). Cách thiết kế này cải tiến so với chuẩn ATX bởi CPU theo chuẩn ATX có thể sử dụng luồng gió luẩn quẩn nếu không được thiết kế thông thoáng và định hướng gió hợp lý hoặc sử dụng vỏ máy tính theo chuẩn 38°.

Luồng gió đầu vào sau khi làm mát CPU có thể tiếp tục làm mát bo mạch đồ hoạ, một phần thoát ra phía sau theo quạt thông gió của vỏ máy tính phía sau, một phần qua RAM để thoát ra ngoài thông qua nguồn máy tính.

Kết nối nguồn của chuẩn BTX không có khác biệt so với của chuẩn ATX 24 chân.

BTX hiện nay chưa trở thành thông dụng với đa số người dùng do đó các hãng sản xuất phần cứng cũng chưa cho ra đời nhiều loại bo mạch chủ theo chuẩn này.

Các chuẩn kích thước của bo mạch chủ

Kích thước của bo mạch chủ thường được chuẩn hoá để đảm bảo tương thích với các vỏ máy tính.

Có các loại kích thước sau:

Các chuẩn cổ điển trước đây
 Baby-AT: 216 mm × 254–330 mm
 Full-size AT: 305 mm × 279–330 mm
 LPX: 229 mm × 279–330 mm
 WTX: 355.6 mm × 425.4 mm
 ITX: 215 mm x 191 mm

Các chuẩn hiện tại
 BTX: 305 x 272mm
 microBTX: 264 x 267 mm
 pico BTX: 203 x 267 mm
 ATX: 305 x 244 mm
 mini ATX: 284 x 208 mm
 microATX: 244 x 220 mm
 flexATX: 229 x 191 mm
 Mini-ITX: 170 x 170 mm

Kích thước không theo chuẩn
Trong một số trường hợp các nhà sản xuất máy tính có thể sản xuất các bo mạch chủ với kích thước riêng của họ nhưng loại này chỉ được lắp ráp tại các máy tính đồng bộ mà không được bán riêng lẻ ra thị trường

Kết nối thông thường

Các công ty sản xuất

 ASRock
 Asus
 Biostar
 EVGA Corporation
 Gigabyte Technology
 MSI (Micro-Star International)
 Intel

Danh sách các nhà sản xuất bo mạch chủ::

 Acer
 ACube Systems
 Albatron
 AMAX Information Technologies
 AOpen
 Chassis Plans
 DFI (bo mạch chủ công nghiệp), ngừng sản xuất bo mạch chủ LanParty vào năm 2009
 ECS (Elitegroup Computer Systems)
 EPoX (một phần không còn tồn tại)
 First International Computer
 Foxconn
 Fujitsu
 Gumstix
 Hewlett-Packard
 IBM
 Intel (NUC và bo mạch chủ máy chủ)
 Lanner Inc (bo mạch chủ công nghiệp)
 Leadtek
 Lite-On
 NZXT
 Pegatron
 []
]]
 Sapphire Technology
 Shuttle Inc.
 Simmtronics
 Supermicro
 Tyan
 VIA Technologies
 Vigor Gaming
 ZOTAC

Xem thêm
 Đầu nối điện
 Đầu vào ()
  (máy tính)
  - []]
 [[Peripheral Component Interconnect] (Peripheral Component Interconnect)
 []
 [[]
 Accelerated Graphics Port :  Khe cắm dành riêng cho các bo mạch đồ hoạ
 []]
 Card mở rộng
 [[] )
 Máy tính bo mạch đơn
 Nguồn nuôi kiểu chuyển mạch
 Bo mạch đồ họa
 Danh sách các nhà sản xuất phần cứng máy tính

Tham khảo

{{thể loại Commons|Computer}

Bo mạch chủ


title: Saint-Clar

text:
Saint-Clar  là một xã của tỉnh Gers, thuộc vùng Occitanie, tây nam nước Pháp.

Geography
The river Arrats forms most of the commune eastern border; the Auroue flows northward through the western part of the commune.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Gers

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintclar


title: Calliopsis persimilis

text:
Calliopsis persimilis là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1899.

Chú thích

Tham khảo

Calliopsis
Động vật được mô tả năm 1899


title: Hylaeus foveatus

text:
Hylaeus foveatus là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Rayment mô tả khoa học năm 1950.

Chú thích

Tham khảo

F
Động vật được mô tả năm 1950


title: Cazeresia

text:
Cazeresia là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được Jolivet, Verma & Mille miêu tả khoa học năm 2005.

Các loài
Chi này gồm các loài:
 Cazeresia montana Jolivet, Verma & Mille, 2005

Chú thích

Tham khảo

Họ Ánh kim


title: Shargacucullia

text:
Shargacucullia là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Các loài
 Shargacucullia anceps (Staudinger, 1881)
 Shargacucullia armena (Ronkay & Ronkay, 1987)
 Shargacucullia barthae (Boursin, 1933)
 Shargacucullia blattariae (Esper, 1790)
 Shargacucullia brevipennis (Hampson, 1984)
 Shargacucullia canariensis (Pinker, 1969)
 Shargacucullia caninae (Rambur, 1833)
 Shargacucullia celsiphaga (Boursin, 1940)
 Shargacucullia erythrocephala (Wagner, 1914)
 Shargacucullia eugrapha (Boursin, 1942)
 Shargacucullia falcata (Ronkay & Ronkay, 1987)
 Shargacucullia faucicola (Wiltshire, 1943)
 Shargacucullia gozmanyi Ronkay & Ronkay, 1994
 Shargacucullia kasyi (Wiltshire, 1976)
 Shargacucullia lychnitis (Rambur, 1833)
 Shargacucullia macewani (Wiltshire, 1949)
 Shargacucullia mediogrisea (Warren, 1911)
 Shargacucullia naumanni (Ronkay & Ronkay, 1992)
 Shargacucullia notodontina (Boursin, 1934)
 Shargacucullia osthelderi (Boursin, 1933)
 Shargacucullia prenanthis (Boisduval, 1840)
 Shargacucullia reisseri (Boursin, 1933)
 Shargacucullia scrophulariphaga (Rambur, 1833)
 Shargacucullia scrophulariphila (Staudinger, 1859)
 Shargacucullia scrophulariae (Denis & Schiffermüller, 1775)
 Shargacucullia sinopsis (Boursin, 1942)
 Shargacucullia stigmatophora (Hampson, 1894)
 Shargacucullia strigicosta (Boursin, 1940)
 Shargacucullia thapsiphaga (Treitschke, 1826)
 Shargacucullia tropicarabica (Wiltshire, 1949)
 Shargacucullia verbasci (Linnaeus, 1758)
 Shargacucullia xylophana (Boursin, 1934)
 Shargacucullia zerkowitzi (Boursin, 1934)

Shargacucullia Gallery

Tham khảo

 Shargacucullia at funet.fi

Cuculliinae


title: Hexatoma subgracilis

text:
Hexatoma subgracilis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Tham khảo

Hexatoma
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Hastula tiedemani

text:
Hastula tiedemani là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Terebridae, họ ốc dài.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Hastula


title: Austrasiatica deforgesi

text:
Nesiocypraea deforgesi là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Cypraeidae, họ ốc sứ

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Austrasiatica


title: Leptarthra collaris

text:
Leptarthra collaris là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Baly miêu tả khoa học năm 1878.

Chú thích

Tham khảo

Leptarthra


title: Sân vận động Tự Do

text:
Sân vận động Tự Do là một sân vận động nằm ở trung tâm thành phố Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế, Việt Nam với sức chứa khoảng 16.000 chỗ ngồi. Đây là sân nhà của câu lạc bộ bóng đá Huế (trước là câu lạc bộ bóng đá Thừa Thiên Huế), một câu lạc bộ đang thi đấu tại V.League 2.

Lịch sử
Sân Tự Do được người Pháp xây dựng vào năm 1934 và ban đầu có tên là Sân vận động Olympic Huế (Stade Olympique de Hué). Sau đó, Triều đình Nhà Nguyễn đổi tên thành Sân vận động Bảo Long (Bảo Long là hoàng thái tử của Vua Bảo Đại và Hoàng hậu Nam Phương) khi sân vận động này được khánh thành trùng với ngày sinh của hoàng thái tử cuối cùng trong lịch sử Việt Nam. Sau Cách mạng Tháng Tám, sân Bảo Long được đổi tên thành sân vận động Tự Do.

Sân Tự Do còn từng được biết đến là sân vận động đầu tiên và duy nhất của Việt Nam cũng như của khu vực Đông Dương có hệ thống lòng chảo dành cho đua xe đạp và mô tô bằng bê tông, với chiều dài 500 mét. Nhiều giải đua xe đạp lòng chảo trước năm 1975, và về sau là các cuộc đua xe mô tô, thường xuyên được tổ chức tại đây, nhưng chỉ được tiến hành khôi phục lại từ những năm 2010.

Tham khảo

Tự Do
Công trình xây dựng Huế
Khởi đầu năm 1930 ở Việt Nam
Địa điểm thể thao hoàn thành năm 1930
Sân vận động đa năng Việt Nam
Địa điểm điền kinh Việt Nam
Du lịch Huế
Câu lạc bộ bóng đá Huế


title: Alviniconcha

text:
Alviniconcha là một chi động vật thân mềm chân bụng sống ở biển, trong họ Provannidae.

Các loài
 Alviniconcha hessleri  (Okutani & Ohta, 1988)

Chú thích

Tham khảo

Provannidae


title: Epigrypera

text:
Epigrypera là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Acontiinae


title: Osly-Courtil

text:
Osly-Courtil  là một xã ở tỉnh Aisne, vùng Hauts-de-France thuộc miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Aisne

Tham khảo

Oslycourtil


title: Laccophilus mirabilis

text:
Laccophilus mirabilis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Guignot miêu tả khoa học năm 1956.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Laccophilus


title: Fombellida

text:
Fombellida là một đô thị trong tỉnh Valladolid, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 244 người.

Tham khảo

Đô thị ở Valladolid


title: Chrysolina tagana

text:
Chrysolina tagana là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Suffrian miêu tả khoa học năm 1851.

Chú thích

Tham khảo

Chrysolina


title: Mikoyan-Gurevich Ye-50

text:
YE-50, tiếng Nga Е-50. Được phát triển bởi phòng thiết kế máy bay OKB Mikoyan và Gurevich (nơi thiết kế các MiG, tiếng Nga: ОКБ Микояна, Гуревича).

YE-50, YE-1, YE-2 là những máy bay mang thân MiG-21 và cánh MiG-19. YE-2 là máy bay thử nghiệm tạm thời trong chương trình chế tạo máy bay thế hệ mới MiG-21. YE-50 rất giống như YE-2 nhưng có thêm động cơ tên lửa. YE-1 cũng giống như YE-2, chỉ khác động cơ, xuất hiện trong thời gian rất ngắn.

Máy bay cất cánh lần đầu ngày 9-1-1954. Năm 1959 chương trình thử nghiệm dừng. Ba chiéc máy bay đã thử nghiệm và khoảng 10 chiếc đang chế tạo.

MiG-15, MiG-17, MiG-21 xếp vào loại máy bay diệt mục tiêu trên không tầm ngắn chuyên nghiệp. Còn gọi là máy bay tiêm kích, máy bay đánh chặn, máy bay chiến đấu trên không, máy bay không chiến chuyên nghiệp, máy bay khu trục, chiến đấu cơ, interceptor và fighter, destroyer. Ngày nay người ta thống nhất gọi là interceptor. Dịch ra tiếng Việt có thể bằng cụm từ "máy bay tiêm kích" hoặc "máy bay đánh chặn".

Phát triển liền tiếp theo của máy bay thử nghiệm YE-2 là máy bay đánh chặn tầm cao YE-50, nó được phát triển theo yêu cầu Hội đồng Bộ trưởng Liên Xô tháng 3 năm 1954. Nhiều vấn đề với tên của nó. Trong các văn bản thường thấy nó được đánh số MiG-23, cũng như một hiện tượng YE-2 hay được gọi là MiG-21 ở phương tây. Có thể phương án động cơ của máy bay khá giống phiên bản máy bay thử nghiệm đánh chặn tầm cao sử dụng động cơ tên lửa của MiG-19 là SM-50 nên có số hiệu như vậy. Máy bay có hai động cơ, một động cơ phản lực tuốc-bin một luồng khí AM-9E (turbojet engine) và một động cơ tên lửa nhiên liệu lỏng hai thành phần S-155.

Phương án động cơ hỗn hợp này được thử nghiệm khá nhiều khi tên lửa có điều khiển chưa hoàn thiện. Như các máy bay thử nghiệm SM-50, SM-51, SM-52 là các MiG-19 thêm động cơ tên lửa. Các máy bay thêm động cơ tên lửa có thể được sử dụng để thử nghiệm máy bay chiến đấu, khi mà động cơ dùng không khí sẽ áp dụng trong tương lai chưa hoàn thiện. Tuy nhiên, YE-50 được chế tạo để sử dụng đánh chặn. Trước khi phương án động cơ này được áp dụng, rất nhiều vẫn đề phức tạp đặt ra trước yêu cầu đánh chặn các mục tiêu trên không độ cao đến 25 km. Lúc bấy giờ, vũ khí hàng không thế giới phát triển chóng mặt. Tư lệnh Không Quân E. A. Savitskiy viết báo cáo cho Bộ trưởng Quốc phòng A. Bulganinu năm 1953 (Huy Phúc dịch ý):

"Để tổ chức phòng không đầy đủ cho đất nước, thiếu hụt nghiêm trọng các thiết bị đối không. Máy bay chiến đấu chiến thuật của chúng ta có thể miêu tả rõ ràng là lạc hậu, từ khí chậm ra những kế hoạch thiết kế máy bay chiến thuật hiện đại. Như vậy cần những máy bay ưu thế hơn MiG-15Bis và MiG-17. Sự lạc hậu có thể dẫn đến thảm họa trong trường hợp chiến tranh xuất hiện.

Máy bay tiêm kích sử dụng động cơ tuốc-bin có thể đạt độ cao 18000 mét-20000 mét, nhưng không thể giải quyết đầy đủ các vấn đề chiến đấu ở độ cao đó. Khi lên cao, động cơ phản lực dùng không khí giảm nhanh mức độ hoạt động. Máy bay ném bom hay trinh sát có thể thực hiện nhiệm vụ ở độ cao lớn, còn máy bay không chiến dùng súng chỉ có thể chiến đấu tốt ở độ cao rất thấp so với độ cao nó đạt được, vì các ưu thế về vận động của máy bay tiêm kích dùng súng chỉ hạn chế ở độ cao thấp.

Trên quan điểm như vậy, chỉ có thể phát triển máy bay đánh chặn của chúng ta vượt lên máy bay ném bom cùng thời của địch ở độ cao lớn chỉ có thể giải quyết bằng phương án động cơ hỗn hợp KhRĐ+TRĐ (phiên âm viết tắt tiếng Nga, động cơ phản lực tên lửa + động cơ phản lực tuốc-bin, xem chú thích cuối bài), trong dó động cơ tên lửa là động cơ chính. Tôi đã yêu cầu vũ trang cho Phòng Không và Không Quân của chúng ta từ hai năm gần đây. Nhưng đến nay yêu cầu này chưa được đáp ứng.

Quan điểm của tôi là lãnh đạo đã làm lạc hậu đội máy bay chiến thuật, lý do chính là lạc hậu trong quyết định phát triển máy bay động cơ hỗn hợp, thiếu sự thống nhất quan điểm trong các chuyên gia quân sự của chúng ta về loại máy bay này. Nó phải được trang bị để đạt yêu cầu đánh chặn thành công máy bay ném bom địch từ mặt đất đến độ cao 20km. Tính toán về việc phòng thủ tin cậy bầu trời đất nước thì cốt lõi của giải pháp là tính năng chiến thuật của máy bay chiến đấu. Cân nhắc một cách thiết thực, tránh lạc hậu, tôi thấy cần tăng tính cương quyết với yêu cầu phát triển và sản xuất máy bay chiến đấu đánh chặn sử dụng phương án động cơ tên lửa.

Một thực tế trong lúc đó là động cơ máy bay Liên Xô phát triển đình đốn.

Máy bay YE-50 được thiết kế trong bối cảnh đó. Nó mang động cơ tuốc-bin AM-11 và động cơ tên lửa S-155. Động cơ S-155 sử dụng nhiên liệu chính dạng lỏng hai thành phần, chất đốt kerosin (dẫn xuất dầu lửa), axít nitric dược sử dụng làm chất oxy hóa. S-155 có máy bơm tuốc-bin dùng chất oxy hóa riêng là nước oxy già (perôxít hiđrô), có hai mức hiệu chỉnh lực đẩy. Lực đẩy của động cơ tên lửa tăng theo độ cao, trái ngược với động cơ tuốc-bin dùng không khí. Ở mặt đất, lực đẩy hai mức là 1600 kg và 3600 kg, lên đến độ cao 10 km, lực đẩy là 2000 kg và 4000 kg. Ban đầu YE-50 lắp một động cơ RD-9B (sử dụng ở máy bay MiG-19). Đôi đuôi phụ dưới thân của YE-2 được thay bằng một, diện tích nhỏ hơn. Dự tính cất và hạ cánh, cũng như trong hành trình không cần bật động cơ tên lửa, chỉ bật khi đánh chặn. Tuy nhiên kinh nghiệm thực tế cho thấy, không loại trừ khả năng sử dụng động cơ tên lửa để cất cánh. Chính phủ yêu cầu máy bay sẵn sàng cất cánh thử nghiệm tháng 5-1955, nhưng do thiếu chuẩn bị máy móc, việc đóng máy bay lưu đến ngày 1 tháng 11 và cần phải chuyển sang năm mới. Chuyến bay đầu tiên bởi phi công V. G. Mukhin ngày 9-1 năm 1956.
Phi công mặc quần áo kín, buồng lái được điều áp và bọc kim loại. Ở tốc độ cao và độ cao lớn, thủy tinh hồi đó không chịu nổi. Kết quả cuộc thử nghiệm là máy bay đạt tốc độ cao nhất ở độ cao 18 km, 2470 km/h (M2,32). Trần bay 25580 mét. Động cơ tên lửa bật ở độ cao 9 km, thời gian bay trên 20 km không quá 4 phút. Thời gian hoạt động ché độ mạnh của động cơ tên lửa là 3,1 phút, chế độ yếu là 16,2 phút. Tốc độ hạ cánh 250–260 km/h, đường chạy hạ cánh 1100-1300 mét. Đường chạy cất cánh 2000-3000 mét.
Thiết bị gồm điện đài RSIU-2M, đo cao ARK-5, máy trả lời Bari-M, mark receiver MRP-40P và hai đại bác NR-30.
Trong tháng 6 thử nghiệm dùng lại động cơ. Động cơ hoạt động nhưng trộn không tốt.
Ngày 14-7-1956, sau 5 giờ bay, trong chuyến bay thứ 18, máy bay bị thương. Ngay sau khi cất cánh, độ cao 200mét, phi công Mukhin thấy đèn động cơ báo cháy. Anh cố quay về nhưng còn cách sân bay 700 mét thì máy bay trượt xuống đất. Thân máy bay gãy không thể sửa được, phi công không sao, sau một trận tranh luận, chương trình tiếp tục. Từ tháng 11, máy bay YE-50-2 thay thế, với ghế phóng và hệ thống tháo náp buồng lái khẩn cấp. Cũng dùng động cơ RD-9E nhưng không vũ khí.

Sau đó máy bay MiG trang bị ghế phóng có chụp, bảo vệ phi công khi nhảy dù EIZ. Tháng 4-1954 thử nghiệm trên máy bay I-3. Phát triển bởi M. Gromova tại Li. Chụp bảo vệ phi công chống lại luồng gió. Thử nghiệm trên máy bay TU-2, đến tháng 12-1955 bằng máy bay T-10. Thử nghiệm đạt yêu cầu kỹ thuật cho máy bay tương lai MiG-21. Phi công lái Amet Khan Sultan, phi công nhảy dù V. I. Golovin. Mọi việc đều tốt cho đến một lần thử nghiệm, xảy ra nổ lúc phóng, không cứu được phi công. Trên cơ sở EIZ, MiG phát triển hệ thống SK, thử trên T-10. Hệ thống nặng 240 kg, tốc độ thoát 18,5–19 m/s, gia tốc xung ngắn 20G, tự phanh khi gia tốc quá lớn. Hệ thống có chụp bảo vệ, đảm bảo sự sống cho phi công ở tốc độ 1100 km/h, tránh luồng khí mạnh. Độ cao an toàn khi thoát 110m, hơn trước đây là 250m. Hệ thống giảm bớt gia tốc xung bằng tăng độ dài hành trình pít tông, tránh xoáy ghế phóng bằng dựa vào thành (tay đặt như tay ghế bành). Hệ thống được phát triển bởi J. M. Belyaevym, S. N. Lyushinym, A.R. Fokinym, M. R. Valdenbergom, A. K. Yudichevym và K.A. Titkovym. Sau được trang bị MiG-21F, MiG-23 và MiG-21PF đến 1965, ghế trang bị trên MiG-21U.

YE-50-2 có trọng lượng rỗng 4795 kg, nhiên liệu 3450 kg, trọng lượng cất cánh 8472 kg. Đội trưởng thử nghiệm là V. P. Vasin. Phi công vẫn mặc quần áp bảo vệ. Mũ bảo vệ hình cầu với tấm kính trước, thuận tiện cử động. Buồng lái giống MiG-21. Đến tháng 7-1957, thực hiện 43 chuyến bay thử YE-50-2, 20 trong chúng bật động cơ tên lửa. Một trong những chuyến bay cuối cùng dự tính cuối tháng giêng 1958. Chuyến bay do Yu A. Garnaev lái dự định thử nghiệm bật nắp buồng lái khẩn cấp. Không may, thanh đẩy nắp đập vào dựa đầu ghế phóng, bẻ gãy giằng sườn máy bay và làm đuôi máy bay lệch, lệch lực đẩy dọc và điều khiển lên xuống, rách hở một vài điểm bên phải ngoài tấm cánh, các mảnh vỏ rách xoạc đến đuôi máy bay rồi rơi ra. Tuy nhiên, phi công vẫn lái máy bay hạ cánh được.

Máy bay YE-50-3 đóng tháng 4-1957 ở nhà máy số 21. YE-50-3 có trọng lượng rỗng 4829 kg (so với E-50-2, nặng hơn 134 kg vì có giá súng), nhiên liệu 3554 kg, trọng lượng cất cánh 8610 kg. Nó thêm 104 kg nhiên liệu trong, hơi xuôi cánh hơn bằng cách làm sắc hơn mép trước cánh. N.A. Korovin, phi công thử nghiệm của Viện Nghiên cứu Không Quân mất 8-8-1957 khi lái máy bay này trình duyệt. Theo điều tra, máy bay bị dừng cất cánh do quá tải. Trong khi đợi cất cánh, hình như một thành phàn nhiên liệu rò vào buồng đốt đọng cơ tên lửa. Nó phát nổ làm hỏng hệ thống điều khiển máy bay. Thiết bị tách phi công khỏi ghế phóng không làm việc.

Sau đó, chương trình thử nghiệm tiếp tục với loại máy bay YE-50A. Máy bay được đóng tại nhà máy số 21 theo yêu cầu Hội đồng Bộ trưởng từ tháng 9-1956. Tháng 8 năm sau, chiếc đầu tiên lắp xong, chuyển cho đại diện quân đội. Khác với các máy bay trước, YE-50A trang bị động cơ Mikulin AM-11. Thùng nhiên liệu động cơ phản lực được bố trí lại trong khối tháo được dưới thân. Máy bay đạt trần bay 27200met, hệ thống dẫn đường dự định dựa vào các trạm định vị mặt đất, định hướng cho máy bay. Tuy nhiên, YE-50A thừa kế những máy bay trước tính thiếu hụt kỹ thuật. Máy bay bật động cơ tên lửa khi tốc độ M0,85 hoặc M1, nó rung như con ngựa hoang đến khi vượt qua âm thanh. Trong số các nguyên nhân có việc vượt tương âm thanh và những chấn động không đối xứng ở miệng động cơ tên lửa.

Tháng 2-1959 P.D. Dementev viết thư cho đại diện Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng D. F. Ustinovu. Thư đề nghị để MiG tập trung các nỗ lực vào máy bay MiG-21. Thoát khỏi việc chế tạo YE-50, công việc không bị đình hoãn nữa. Lúc đó, trong nhà máy 21 có 2 máy bay đang lắp và 8 chiếc chuẩn bị lắp, cũng có thể là 4 đang lắp và 6 chuẩn bị, được gọi là MiG-23. Có kế hoạch trang bị radar không chiến TSD-30 và 2 tên lửa K-5. Tuy nhiên, câu chuyện đã kết thúc. Nỗ lực dùng động cơ tên lửa cho máy bay ở Liên Xô kéo dài 10 năm, nhưng không máy bay nào được đưa vào sản xuất. Chúng có động cơ tên lửa không tin cậy và nhiên liệu động cơ này quá nguy hiểm, đặc biệt là chất oxy hóa. NHững nố lực này đã không thành công trong khi động cơ tên lửa được chế tạo số lượng lớn dùng cho kỹ thuật hàng không. Với MiG, ý kiến của P.D. Dementev hình như là đúng, vì chỉ 2-3 năm sau bức thư này, những MiG-21 thử nghiệm đã đạt tốc độ gần 3000 km/h mà không cần dùng tên lửa.

Lúc đó, bay thử một số lượng lớn các chuyến bay độ cao trên 20 km, tốc độ trên M2 đã chứng minh rằng, máy bay chiến đấu còn rất nhiều vấn đề để hoạt động tốt ở điều kiện đó. Có thể thấy, YE-50 đã thúc đẩy MiG và các nhà thiết kế khác thúc đẩy các công việc chuẩn bị cho tốc độ lớn. Ví dụ ghế phóng, máy phóng phi công, mũ chụp...rồi các hệ thống định vị, ổn định và điện tử, cũng như các vật liệu mới. Tuy nhiên, cũng có một hiện tượng, sau khi Stalin mất, MiG chuyển cho các phòng thiết kế khác nhiều chương trình dính đến tên lửa, vốn được Nikita Khrushchev ái mộ. Ví dụ như KS-1 Kometa, và cũng có thể là YE-50.

 Kiểu E-50
 Sải cánh, m 8,11
 Dài, m 14,85
 Diện tích cánh, m vuông 21,00
 Khối lượng, kg
 Rỗng 5920
 Cất cánh tốt đa 8500
 Kiểu động cơ: máy bay có hai động cơ.
 1 động cơ tuốc-bin phản lực một luồng khí có đốt đít. AM-9E, lực đẩy 1300 kg
 1 động cơ tên lửa nhiên liệu lỏng hai thành phần. S-155, lực đẩy 3800 kg
 Tốc độ tối đa, km/h 2460 (M2,3-cao gấp 2,3 lần tốc độ âm thanh)
 Tầm bay xa, km 450
 Trần bay, m 23000
 Tổ lái 1 người
 Vũ khí: hai súng 30mm kiểu NR-30

ЖРД, phiên âm KhPĐ: жидкостно-реактивного двигателя. Tiếng Nga. Nghĩa là động cơ phản lực nhiên liệu lỏng.

ТPД, phiên âm TRĐ: ТурбоРеактивные двигатель: Tiếng Nga. động cơ tuốc-bin phản lực phản lực một luồng khí. Tiếng Anh hay gọi là TurboJet.

Tham khảo

Máy bay Mikoyan
Máy bay quân sự Liên Xô thập niên 1950
Máy bay tiêm kích Liên Xô và Nga
Máy bay tiêm kích đánh chặn
Máy bay hai động cơ phản lực
Máy bay cánh giữa
Dự án máy bay hủy bỏ của Liên Xô


title: Val de San Martín

text:
Val de San Martín là một đô thị ở tỉnh Zaragoza, Aragon, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 của Viện thống kê Tây Ban Nha (INE), đô thị này có dân số là 84 người. Diện tích đô thị này là 25 ki-lô-mét vuông.

Tham khảo

Đô thị ở Zaragoza


title: Albert Nguyễn Cao

text:
Nguyễn Cao (1925-1998) nguyên là một tướng lĩnh Bộ binh của Quân lực Việt Nam Cộng hòa, cấp bậc Thiếu tướng. Ông xuất thân từ những khóa đầu tiên tại trường Võ bị Liên quân do Chính phủ Quốc gia Việt Nam với sự hỗ trợ của Quân đội Pháp, mở ra ở Trung phần, sau dời về Nam Cao nguyên Trung phần. Trong thời gian tại ngũ, ông chỉ phục vụ đơn vị Bộ binh một thời gian ngắn, sau đó chuyển sang lĩnh vực bàn giấy nên ông được mệnh danh là một vị tướng văn phòng. Tuy nhiên cuộc đời binh nghiệp của ông chỉ tồn tại có 15 năm.

Tiểu sử & Binh nghiệp
Ông sinh vào tháng 8 năm 1925 trong một gia đình đại điền chủ ở Sóc Trăng, miền tây Nam phần Việt Nam. Gia đình ông theo Quốc tịch Pháp nên ông còn có tên Pháp là "Albert". Thiếu thời ông học Tiểu học tại Sóc Trăng. Khi lên Trung học, ông được gia đình gửi lên Đà Lạt học ở trường Lycée Yersin. Năm 1945 ông tốt nghiệp với văn bằng Tú tài toàn phần Pháp (Part II). Sau đó, ông được tuyển dụng làm công chức cho Nhà nước Bảo hộ tại Đà Lạt cho đến khi gia nhập quân đội.

Quân đội Quốc gia Việt Nam
Đầu tháng 4 năm 1951, thi hành lệnh động viên của Chính phủ Quốc gia Việt Nam, ông nhập ngũ vào Quân đội Quốc gia, mang số quân: 45/102.685. Theo học khóa 4 Lý Thường Kiệt tại trường Võ bị Liên quân Đà Lạt, khai giảng ngày 14 tháng 4 năm 1951. Ngày 1 tháng 12 cùng năm mãn khóa tốt nghiệp Thủ khoa với cấp bậc Thiếu úy hiện dịch. Ra trường, ông được điều động về Tiểu đoàn Việt Nam với chức vụ Trung đội trưởng Bộ binh. Đầu năm 1953, ông được thăng cấp Trung úy chuyển về văn phòng Bộ Tổng tham mưu làm Sĩ quan Tùy viên cho Trung tướng Nguyễn Văn Hinh Tổng tham mưu trưởng Quân đội Quốc gia.

Quân đội Việt Nam Cộng hòa
Cuối tháng 10 năm 1955, sau khi Chính thể của nền Đệ nhất Cộng hòa ra đời, đồng thời Quân đội Quốc gia được đổi tên thành Quân đội Việt Nam Cộng hòa, ông được chuyển sang phục vụ cơ cấu mới này. Quan điểm và lập trường của Tổng thống Ngô Đình Diệm là không thân Pháp và không thích những quân nhân mang Quốc tịch Pháp. Do đó, ông từ bỏ Quốc tịch Pháp và hồi tịch Quốc tịch Viêt Nam. Giữa tháng 11 cùng năm, ông được thăng cấp Đại úy tại nhiệm. Tháng 10 năm 1958, ông được thăng cấp Thiếu tá và được củ làm Trưởng phòng trong Bộ Tư lệnh Đệ nhất Quân khu. Đầu năm 1960, ông được thăng cấp Trung tá và được bổ nhiệm chức vụ Tỉnh trưởng tỉnh An Giang thay thế Trung tá Lê Quang Liêm. Đầu năm 1962, ông được giao nhiệm vụ mới làm Tổng quản trị Khu dinh điền ở Cao nguyên Trung phần sau khi bàn giao chức vụ tỉnh trưởng An Giang lại cho Trung tá Nguyễn Văn Minh. Đầu năm 1963, ông chuyển về Bộ Tư lệnh Quân đoàn II và Vùng 2 chiến thuật, được cử giữ chức vụ phụ tá cho Thiếu tướng Nguyễn Khánh đương nhiệm Tư lệnh Quân đoàn.

Sau cuộc đảo chính 1963. Ngày 12 tháng 11 năm 1963, ông được Hội đồng Quân nhân Cách mạng thăng cấp Đại tá và được giữ chức vụ Tổng ủy trưởng Phủ Tổng ủy Tân sinh Nông thôn.

Cuối tháng 1 năm 1964, tướng Khánh làm cuộc Chỉnh lý, tước quyền các tướng lĩnh đứng đầu Hội đồng Quân nhân Cách mạng. Đầu tháng 2 năm 1964, ông được tướng Khánh bổ nhiệm làm Chánh văn phòng Phủ Thủ tướng. Ngày 11 tháng 8 cùng năm, ông được thăng cấp Chuẩn tướng, kiêm thêm chức vụ Đổng lý Văn phòng Quốc trưởng.

Đầu năm 1965, ông được thăng cấp Thiếu tướng tại nhiệm. Tuy nhiên không lâu sau đó, vào ngày 18 tháng 2 Hội đồng tướng lĩnh gây áp lực, buộc tướng Khánh phải ra nước ngoài với vai trò "Đại sứ lưu động". Ngày 25 tháng 2, ông cũng bị buộc phải ra ngoại quốc với tư cách tháp tùng tướng Khánh.

Lưu vong
Sau khi rời Việt Nam, ông cùng tướng Khánh lưu trú tại Mỹ một thời gian ngắn. Từ năm 1966, ông và tướng Khánh sang Pháp. Sau đó ông định cư ở Paris, Pháp và sống bình lặng cho đến tận cuối đời.

Ngày 14 tháng 2 năm 1998, ông từ trần tại Paris, Pháp. Hưởng thọ 73 tuổi.

Gia đình
Phu nhân: Bà Nguyễn Thị Thịnh

Chú thích

Tham khảo
Trần Ngọc Thống, Hồ Đắc Huân, Lê Đình Thụy (2011). ''Lược sử Quân lực Việt Nam Cộng hòa.

Sinh năm 1925
Mất năm 1998
Thiếu tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa
Người Sóc Trăng
Người Pháp gốc Việt


title: Chiến dịch Starlite

text:
Chiến dịch Starlite, trong tiếng Việt gọi là Cuộc hành quân Ánh sáng sao, là một chiến dịch "tìm và diệt" của quân đội Mỹ trong Chiến tranh Việt Nam. Đây là chiến dịch đầu tiên được tiến hành thuần tuý bởi các đơn vị quân đội Hoa Kỳ. Tại Việt Nam, chiến dịch thường được gọi là "Cuộc hành quân Ánh sáng sao" (dịch nhầm từ từ tiếng Anh Star light - đồng âm với tên đúng của chiến dịch).

Hành quân Ánh sáng sao bắt đầu từ ngày 17 tháng 8 năm 1965 và chính thức kết thúc vào ngày 24 tháng 8 năm 1965 khi Tiểu đoàn 1 của Trung đoàn 7 Thủy quân lục chiến (TQLC) Hoa Kỳ trở về đến căn cứ Chu Lai. Trận đánh chính diễn ra vào ngày 18 tháng 8 quanh làng Vạn Tường, huyện Bình Sơn tỉnh Quảng Ngãi, được phía Việt Nam gọi là trận Vạn Tường.

Đại tá Don P. Wyckoff đặt tên cho chiến dịch là Satellite nhưng khi kế hoạch của sư đoàn được đánh máy thì máy phát điện bị hỏng, thư ký phải đánh máy dưới ánh đèn cầy nên đã đánh sai thành Starlite. Lỗi này được phát hiện vào sáng sớm ngày hôm sau nhưng không còn thời gian để sửa đổi nữa.

Lực lượng tham gia chiến đấu

Thủy quân lục chiến Hoa Kỳ
Chiến đoàn đổ bộ Lữ đoàn 9 TQLC:
 Tiểu đoàn 1/7 TQLC
 Tiểu đoàn 2/4 TQLC
 Tiểu đoàn 3/3 TQLC
 Tiểu đoàn 3/7 TQLC (Special Landing Force)
 Đại đội (C) pháo 155 mm thuộc tiểu đoàn 2/ trung đoàn 12 pháo binh của thủy quân lục chiến Mỹ.
 Đại đội súng cối 106,7 mm thuộc tiểu đoàn 3/ trung đoàn 12 pháo binh TQLC.
 Đại đội xe tăng hỗn hợp M24-M41 thuộc Sư đoàn 1 TQLC Mỹ
 Tiểu đoàn xe thiết giáp M113 số 2 thuộc Trung đoàn 7, sư đoàn 1 TQLC Mỹ.
 Liên đội 6 thuộc Liên đoàn không quân của TQLC Mỹ đóng tại Đà Nẵng.
Tổng cộng khoảng 5.500 quân nhân chiến đấu trên đất liền. Ngoài ra còn có tuần dương hạm USS Galveston và khu trục hạm USS Orleck yểm trợ ngoài khơi với 8 khẩu 127 mm và 6 khẩu 138 mm, 7 tàu đổ bộ USS Bayfield, USS Iwo Jima, USS Talladega, USS Cabildo, USS Point Defiance và USS Vernon City.

Trong giai đoạn càn quét sau trận Vạn Tường còn có sự tham gia của Tiểu đoàn 1/7 TQLC Hoa Kỳ và 2 tiểu đoàn Quân lực Việt Nam Cộng hòa (QLVNCH) là Tiểu đoàn 3 TQLC và Tiểu đoàn 3 thuộc Trung đoàn 51.

Quân Giải phóng miền Nam cho rằng lực lượng Hoa Kỳ tham gia chiến đấu trên đất liền bao gồm 7.000 đến 8.000 người.

Quân Giải phóng miền Nam (QGP)
Trung đoàn 1 (tức Trung đoàn Ba Gia thuộc Quân khu V - Quân Giải phóng) gồm 4 tiểu đoàn 40, 45, 60 và 90; Đại đội 21 bộ đội địa phương tỉnh Quảng Ngãi. Thực chất chỉ có tiểu đoàn 40 và Sở chỉ huy nhẹ của E1 đóng quân tại các thôn An Thái 1, An Lộc và Vạn Tường, còn tiểu đoàn 60 đóng ở Lộc Tự, Châu Phước dưới chân phía Đông Nam núi Phổ Tĩnh; tiểu đoàn 45 và tiểu đoàn 90 và Trung đoàn bộ E1 đóng ở Châu Bình, rìa phía Đông núi Phượng Hoàng.

Trước khi chiến dịch bắt đầu, phía Hoa Kỳ dự đoán lực lượng QGP bao gồm 2 tiểu đoàn của Trung đoàn 1 và 2 đại đội thuộc các đơn vị khác, tổng cộng vào khoảng 2.000 người. Những thông tin do Mỹ thu thập được về việc toàn bộ Trung đoàn Ba Gia có mặt tại Vạn Tường ngày 18/8/1965 là không chính xác.

Bối cảnh
Vào đầu tháng 8, phía Hoa Kỳ nhận được nhiều tin tình báo về việc Trung đoàn 1 QGP đang tiến gần đến căn cứ Chu Lai. Trung đoàn 4 TQLC Mỹ cho 1 tiểu đoàn kết hợp với Trung đoàn 51 QLVNCH mở chiến dịch Thunderbolt (6 tháng 8 đến 7 tháng 8 năm 1965) tìm kiếm Trung đoàn 1 QGP ở phía nam sông Trà Bồng, nhưng không tìm được dấu hiệu nào cho thấy có lực lượng lớn của QGP hiện diện tại khu vực này.

8 ngày sau khi Thunderbolt chấm dứt, liên quân Mỹ-VNCH cuối cùng đã xác định được vị trí của Trung đoàn 1. Vào ngày 15 tháng 8, một trinh sát của Trung đoàn 1 sang đầu hàng lực lượng QLVNCH,. Trong cuộc thẩm vấn tại bộ tư lệnh của tướng Nguyễn Chánh Thi, nguyên tư lệnh Quân đoàn 1 QLVNCH, người này khai rằng lực lượng của Trung đoàn một trong khu vực Vạn Tường lúc đó bao gồm 2 tiểu đoàn 60 và 80, cộng thêm Đại đội 52 và một Đại đội của Tiểu đoàn 45, ước lượng có vào khoảng 1.500 người. Tướng Thi, người trực tiếp thẩm vấn tù binh, tin lời khai của hàng binh và chuyển thông tin này cho tướng Lewis W. Walt, chỉ huy lực lượng TQLC Hoa Kỳ tại Việt Nam. (Chỉ sau khi chiến dịch chấm dứt, qua thẩm vấn tù binh, phía Hoa Kỳ mới biết rằng lực lượng Trung đoàn 1 có mặt trong thời gian này tại Vạn Tường bao gồm toàn bộ 4 tiểu đoàn của Trung đoàn 1.) Trong vòng 2 ngày sau đó, các bộ tham mưu của Quân đoàn 3 TQLC Hoa Kỳ (III Marine Amphibious Corps – III MAF), Sư đoàn 1 TQLC, chiến đoàn không quân và Trung đoàn 7 đã tập hợp lực lượng và lên kế hoạch tấn công với lực lượng bao gồm 2 tiểu đoàn, một đổ bộ từ biển và một được trực thăng vận. Sư đoàn TQLC điều động 2 tiểu đoàn đặt dưới quyền chỉ huy của Đại tá Oscar F. Peatross, trung đoàn trưởng Trung đoàn 7 TQLC vừa mới đến Việt Nam. Theo yêu cầu của Tướng Walt, một tiểu đoàn thuộc Lực lượng Đổ bộ Đặc biệt (LLĐBĐB) được phái làm lực lượng dự bị. Vào lúc này LLĐBĐB đang đóng quân tại vịnh Subic, cách đó 720 dặm. Do vậy mà ngày N được ấn định là ngày 18 tháng 8.

Kế hoạch hành quân của phía Mỹ

Sáng ngày 17, kế hoạch của cuộc Hành quân Ánh sáng sao hoàn thành. Lúc 06:30 ngày 18, Tiểu
đoàn 3 của Trung tá Joseph E. Muir thuộc Trung đoàn 3 đổ bộ vào khu bờ biển có mật danh là Green Beach, chặn đường rút lui về phía nam. Đại đội I và K đổ bộ trong đợt đầu, đại đội L là lực lượng dự bị sẽ đổ bộ tiếp theo sau khi 2 đại đội đầu ngoặt về hướng tây-bắc. Đại đội M, đại đội còn lại của Tiểu đoàn 3, hành quân từ căn cứ Chu Lai về phía nam, vượt sông Trà Bồng án ngữ trên địa thế cao chặn đường rút lui ở phía bắc. Ngay sau giờ G, Tiểu đoàn 2 của Trung tá Joseph R. Fisher thuộc Trung đoàn 4 sẽ được trực thăng vận xuống 3 bãi đáp (landing zone) Đỏ, Trắng và Xanh, mỗi bãi cách nhau khoảng 2 km, tạo hình vòng cung phía Tây-Nam của Vạn Tường. Hai tiểu đoàn sẽ hợp quân khi Đại đội H từ bãi đáp Blue nối liên lạc với Đại đội I phía ngoài thôn An Cường (2). Sau đó 2 tiểu đoàn sẽ hành quân hướng ra biển xuyên qua làng Vạn Tường.

Thực chất đây là chiến thuật "bủa lưới phóng lao", một chiến thuật quan trọng trong chiến lược "tìm và diệt" của quân Mỹ do đại tướng Westmoreland khởi thảo và tổ chức thực hiện.

Kế hoạch phòng ngự, phản công của Quân Giải Phóng

Do phát hiện được một quân nhân đã đầu hàng địch và khai báo, ngày 15/8/1965, Ban chỉ huy E1 QGP đã bố trí lại lực lượng. Điều D60 đến chân núi Phổ Tĩnh, đưa D45, D90 và Sở chỉ huy chính của Trung đoàn xuống Châu Bình. Ngày 17/8/1965, tổ chức diễn tập hiệp đồng. Cách đánh chung là phân tán lực lượng vào các làng xã với đội hình chiến đấu cấp trung đội là chủ yếu; kết hợp phòng thủ khu vực với phòng ngự cơ động, mở các đợt phản công vào phía sau và hai bên sườn đội hình tiến quân của Mỹ; sử dụng dân quân, du kích đánh vào đội hình hậu cần của các trung đoàn tiến công của Mỹ; sử dụng phương pháp cận chiến, đánh nhanh, cơ động nhanh, không cho quân Mỹ mở cuộc tấn công tổng lực và buộc Mỹ phải hạn chế sử dụng phi pháo (do sợ bắn nhầm vào quân nhà).

Diễn biến trận đánh

Khai trận lúc 6 giờ 15 sáng 18/8/1965, không quân của TQLC Mỹ cho xuất kích 20 lần chiếc F-4 và A-4, ném 18 tấn bom sát thương, bom napalm xuống Vạn Tường và các địa điểm lân cận. Các pháo hạm trên biển bắn phá dọn bãi cho D2/E4 TQLC đổ bộ bằng máy bay trực thăng và D3/E3 TQLC đổ bộ bằng tàu LCU. 6 giờ 30, 2 đại đội thuộc D3/E3 TQLC có 5 xe tăng M-48, 3 xe tăng phun lửa M-67 dùng tàu LCU đổ bộ lên An Cường (mật danh Green Beach - Vịnh xanh), hình thành vòng vây phía Nam; đánh chiếm thôn An Cường 1 và tiến quân về phía Tây. 6 giờ 45, C1/D4 TQLC đổ bộ bằng máy bay trực thăng xuống thôn Bình Phước (trên bản đồ là bãi đỏ - LZ Red), C2, C3/D4 TQLC đổ bộ xuống thôn Bình Long (trên bản đồ là bãi trắng - LZ White), C4/D4 +C4/D3 TQLC đổ bộ xuống thôn Bình Thạnh Tây (bãi xanh - LZ Blue), hình thành cánh quân bao vây phía Tây. Từ Chu Lai, C1 và C2/D3 TQLC có 8 xe tăng M41 và 18 xe bọc thép M113 đột kích theo đường bộ vượt sông Trà Bồng đánh xuống, hình thành cánh quân bao vây phía Bắc. Ý đồ của Bộ chỉ huy Mỹ là dồn lực lượng QGP ra biển, buộc họ phải giao chiến trên địa bàn trống trải. Ở đó, không quân, pháo binh và xe tăng - thiết giáp Mỹ có thể phát huy hết khả năng tác chiến.

Ở phía Tây Nam Vạn Tường, cánh quân của D3 + C7/D4 TQLC Mỹ tiến đến Lạc Sơn đã phải dừng lại vì D40/E1 và Đại đội trinh sát thuộc E1 QGP phòng ngự, chốt chặn tại điểm cao BANANA (Cao điểm 30 thuộc thôn An Cường 2). D3/E3 TQLC phải đưa thêm 1 đại đội vào tham chiến, tổ chức nhiều đợt ném bom, bắn phá mới vượt qua chốt của QGP, đến trưa 18/8 mới chiếm được thôn An Cường 2 và hội quân với C4/D3 sau khi đã bị tổn thất khoảng 1 trung đội.

Sau khi cho trực thăng và pháo binh bắn phá dọn bãi, quân Mỹ tổ chức một đoàn gồm 5 xe thiết giáp chở quân loại LVT và 3 tăng phun lửa M-67 tiến quân theo đội hình hàng dọc từ An Cường đi theo con đường mòn giữa An Thái và Nam Yên tấn công D40 và D60/E1 QGP. Lợi dụng địa hình kín đáo, các đơn vị thuộc Tiểu đoàn 40 và Tiểu đoàn 60 chờ cho đoàn xe TQLC Mỹ đến cách 50m mới nổ súng. Bằng súng không giật, súng chống tăng B40 và lựu đạn phóng AT, QGP đã bắn cháy 4 chiếc đi đầu ngay trong loạt đạn đầu. Những chiếc còn lại hoảng loạn bỏ chạy, sa xuống ruộng lầy. Tiểu đội trưởng Hồ Công Thám chỉ huy tiểu đội của mình dùng lựu đạn AT và lựu đạn diệt tiếp 3 xe. Phía Mỹ ghi nhận họ đã mất 5 xe tăng và xe bọc thép trong trận phục kích này, cùng với đó là 5 lính Mỹ chết và 17 người khác bị thương.

Do không xác định dược vị trí đóng quân của QGP, hai đại đội thuộc D3/E3 TQLC Mỹ đã đổ bộ xuống ngay trước trận địa của D60/E2 QGP và bị tập kích ngay từ lúc máy bay trực thăng còn ở trên không. 4 máy bay trực thăng H-34 bị bắn rơi. TQLC Mỹ phải gọi trực thăng vũ trang HU-1A đến chi viện và chiếm được Cao điểm 43 sau khi đã bị tổn thất hơn 150 quân. Chiều 18/8/1965, D45/E2 QGP nằm ngoài vòng vây từ Châu Bình mở một mũi đột kích đánh vào sau lưng cánh quân đổ bộ đường biển của TQLC Mỹ. Bị đánh bất ngờ từ sau lưng D3/E3 và D2/E4 TQLC Mỹ phải xoay chính diện về hướng Tây Nam để chống lại các mũi tập kích của D45/E1 QGP. Do đó cánh quân này đã bị hở sườn phía Bắc, bị D40/E1 QGP phản kích và buộc phải lùi về co cụm tại Bình Hòa với sự yểm họ của các xe tăng và trực thăng vũ trang.

Phối hợp với chiến trường chính, chiều 18/8/1965, Đại đội 21 bộ đội địa phương (QGP) tỉnh Quảng Ngãi mở mũi đột kích sâu từ Tây Hy, qua Thượng Hòa xuống Lệ Thủy, phối hợp với du kích các xã Đồng Lễ và Bình Trị đánh vào sau lưng cánh quân của D3/E7 TQLC Mỹ, buộc cánh quân này phải tập trung đối phó, không chi viện được cho cánh quân của D3/E3 và D2/E4 TQLC Mỹ. Trong khi dùng hỏa lực yểm hộ cho D3/E7 TQLC Mỹ, thêm 3 máy bay trực thăng HU-1A bị bắn rơi tại thôn Lệ Thủy.

Lợi dụng vòng vây bị đứt đoạn giữa cánh Bắc và cánh Nam của TQLC Mỹ, đêm 18 rạng ngày 19/8/1965. Trung đoàn Ba Gia đã rút được phần lớn sở chỉ huy nhẹ và tiểu đoàn 40 ra khỏi vòng vây. Riêng đại đội trinh sát phòng ngự độc lập tại Cao điểm 45 (núi Đầm Tái, thôn Vạn Tường) bị tổn thất hầu hết quân số.

Từ ngày 19/8 đến ngày 24/8, TQLC Mỹ càn quét khu vực Vạn Tường và các xã lân cận nhưng chỉ bắt được một số ít thương binh QGP chưa kịp rút ra và nhiều thường dân.

Ý nghĩa chiến thuật, chiến lược của trận đánh
Quân Giải phóng cũng coi đây là một trận thắng lớn sau khi đã loại khỏi vòng chiến đấu hơn 900 lính Mỹ, bắn cháy 22 xe tăng và xe bọc thép, hạ 13 máy bay (Mỹ chỉ thừa nhận có 51 người chết và 203 người bị thương). Con số này bị phóng đại mang tính tuyên truyền vì QGP đã cộng dồn cả những đơn vị lính Mỹ bị lạc, bị thu hồi súng và tan rã, bị cô lập, trúng hầm chông; hoặc cộng theo kiểu "mỗi lính mỹ bị thương phải có thêm 2 người khuân vác". Thương vong đôi bên là ngang nhau và thực lực mỗi bên đều rất mạnh.

Trong cuộc hành quân Ánh sáng sao, quân Mỹ hoàn toàn chủ động tổ chức hành quân, lựa chọn chiến trường, đối tượng, thời gian và cách đánh, tập trung lực lượng gấp bội đối phương và có ưu thế tuyệt đối về binh khí kỹ thuật, nhưng biểu tượng "sức mạnh của Hoa Kỳ" đã thất bại. Bình luận về cách đánh tài tình của QGP miền Nam, hãng AP (Mỹ) thuật lại lời một số sĩ quan Mỹ đã tham dự cuộc hành quân "Ánh sáng sao": "Trận đánh này giống như trận đánh Ô-ki-na-oa trong chiến tranh thế giới thứ hai…Việt cộng xuất hiện từ trong các hầm hố mà lính thủy đánh bộ không trông thấy. Việt cộng xuất hiện thình lình cả đằng trước mặt và đằng sau lưng…". Rõ ràng thua ở trận Vạn Tường quân Mỹ không thể đổ lỗi cho sự bị động.

Chiến thắng này đã mở đầu cho cao trào diệt Mỹ, khẳng định Quân Giải phóng có khả năng đánh bại hoàn toàn quân đội Mỹ, dù quân đội Mỹ có thể đông quân, hùng hậu về vũ khí trang bị và khả năng cơ động nhanh. Đánh giá về trận này, cố Tổng Bí thư Lê Duẩn đã từng nói:

Chú thích
 Jack Shulimson & Charles M. Johson: U.S. Marines in Vietnam:The Landing and the Buildup, 1965 Chapter 5: STARLITE: The first Big Battle
Operation Starlite from USMC History Division, trang 88. Item Number 1201063060 on Vietnam Center and Archive
Thượng tướng Nguyễn Chơn, Trận đánh Vạn Tường
Đại tá Trần Quý Cát & Đại tá Phạm Ngọc Trầm, Thế trận Vạn Tường

Starlite
Trận đánh liên quan tới Việt Nam
Việt Nam năm 1965
Trận đánh liên quan tới Hoa Kỳ
Xung đột năm 1965
Chiến dịch quân sự liên quan tới Việt Nam


title: Na Tan (huyện)

text:
Na Tan () là một huyện (amphoe) ở đông bắc của tỉnh Ubon Ratchathani, đông bắc Thái Lan.

Lịch sử
Na Tan area được tách ra từ Khemarat để lập một tiểu huyện (king amphoe) ngày 30 tháng 4 năm 1994.

Theo một quyết định của chính phủ Thái Lan ngày 15 tháng 5 năm 2007, tất cả 81 tiểu huyện đều được nâng thành huyện. Với việc đăng công báo ngày 24 tháng 8, việc nâng cấp này thành chính thức.

Địa lý
Các huyện giáp ranh (từ phía nam theo chiều kim đồng hồ) là: Pho Sai và Khemarat. Về phía đông bên kia sông Mekong là  tỉnh Salavan của Lào.

Nguồn nước quan trọng ở huyện này là sông Mekong.

Hành chính
Huyện này được chia thành 4 phó huyện (tambon), các đơn vị này lại được chia ra thành 64 làng (muban). Không có khu vực đô thị, có four Tổ chức hành chính tambon.

Tham khảo

Liên kết ngoài
amphoe.com

Na Tan


title: Oides kivuensis

text:
Oides kivuensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Laboissiere miêu tả khoa học năm 1940.

Chú thích

Tham khảo

Oides


title: Asagiri (tàu khu trục Nhật) (1929)

text:
Asagiri (tiếng Nhật: 朝霧) là một tàu khu trục hạng nhất của Hải quân Đế quốc Nhật Bản, thuộc lớp Fubuki bao gồm hai mươi bốn chiếc, được chế tạo sau khi Chiến tranh Thế giới thứ nhất kết thúc. Khi được đưa vào hoạt động, những con tàu này là những tàu khu trục mạnh mẽ nhất thế giới. Chúng phục vụ như những tàu khu trục hàng đầu trong những năm 1930, và tiếp tục là những vũ khí lợi hại trong cuộc Chiến tranh Thái Bình Dương. Asagiri từng tham gia nhiều hoạt động trong những năm đầu tiên của chiến tranh, và đã bị máy bay của lực lượng Thủy quân Lục chiến Mỹ xuất phát từ Guadalcanal đánh chìm gần đảo Savo vào ngày 28 tháng 8 năm 1942 trong Chiến tranh Thế giới thứ hai.

Thiết kế và chế tạo
Việc chế tạo lớp tàu khu trục Fubuki tiên tiến được chấp thuận vào năm tài chính 1923 như một phần của chương trình có tham vọng cung cấp cho Hải quân Đế quốc Nhật Bản một ưu thế về chất lượng so với những tàu chiến hiện đại nhất của thế giới. Khả năng thể hiện của lớp Fubuki là một bước nhảy vọt so với các thiết kế tàu khu trục trước đó, nên chúng được gọi là các "tàu khu trục đặc biệt" (tiếng Nhật: 特型 - Tokugata). Kích thước lớn, động cơ mạnh mẽ, tốc độ cao, bán kính hoạt động lớn và vũ khí trang bị mạnh chưa từng có khiến cho các tàu khu trục này có được hỏa lực tương đương nhiều tàu tuần dương hạng nhẹ của hải quân các nước khác. Asagiri, được chế tạo tại xưởng hải quân Sasebo, là chiếc thứ ba của một loạt tàu được cải tiến, bao gồm kiểu tháp pháo có thể nâng các khẩu pháo chính 127 mm (5 inch)/50 caliber Kiểu 3 lên một góc 75° so với nguyên thủy 40°, cho phép sử dụng chúng như pháo lưỡng dụng có thể chống lại máy bay.

Asagiri được đặt lườn vào ngày 12 tháng 12 năm 1928. Nó được hạ thủy vào ngày 18 tháng 11 năm 1929 và đưa ra hoạt động vào ngày 30 tháng 6 năm 1930. Nguyên được dự định mang số hiệu đơn giản là "Tàu khu trục số 47", nó được hoàn tất dưới tên gọi Asagiri, theo tên một tàu khu trục tiền nhiệm thuộc lớp Harusame.

Lịch sử hoạt động
Sau sự kiện Thượng Hải năm 1932, Asagiri được giao nhiệm vụ tuần tra trên sông Dương Tử. Vào năm 1935, sự cố đối với Hạm đội 4 Hải quân Đế quốc Nhật Bản, khi một số lớn tàu chiến bị hư hại bởi một cơn bão, đã khiến nó cùng với các tàu chị em phải nhanh chóng được cho quay trở lại ụ tàu để gia cường thêm lườn tàu và tăng thêm trọng lượng rẽ nước. Từ năm 1937, Asagiri hỗ trợ cho các cuộc đổ bộ lực lượng Nhật Bản lên Thượng Hải và Hàng Châu. Từ năm 1940, nó được phân công tuần tra dọc theo bờ biển và hỗ trợ cho việc đổ bộ lên miền Nam Trung Quốc, và sau đó là việc chiếm đóng Đông Dương thuộc Pháp.

Vào lúc xảy ra cuộc tấn công Trân Châu Cảng, Asagiri được phân về Hải đội Khu trục 20 thuộc Đội khu trục 3 của Hạm đội 1 Hải quân Đế quốc Nhật Bản, và được bố trí từ Quân khu Hải quân Kure đến cảng Samah trên đảo Hải Nam để hỗ trợ cho các chiến dịch đổ bộ lực lượng Nhật Bản lên Malaya. Ngày 27 tháng 1 năm 1942, Asagiri và đoàn tàu vận tải của nó bị HMS Thanet và HMAS Vampire tấn công ở cách 148 km (80 hải lý) về phía Bắc Singapore trong trận chiến ngoài khơi Endau; ngư lôi của nó đã giúp vào việc đánh chìm Thanet.

Sau đó Asagiri nằm trong thành phần hộ tống cho các tàu tuần dương hạng nặng Suzuya, Kumano, Mogami và Mikuma để hỗ trợ cho các hoạt động đổ bộ lên Banka-Palembang và quần đảo Anambas. Vào cuối tháng 2, Asagiri hỗ trợ cho các hoạt động quét mìn chung quanh Singapore và Johore.

Trong tháng 3, Asagiri tham gia vào lực lượng chiếm đóng phía Bắc Sumatra vào ngày 12 tháng 3 và chiếm đóng quần đảo Andaman vào ngày 23 tháng 3. Trong cuộc không kích Ấn Độ Dương, cùng với các tàu tuần dương Chōkai và Yura cùng tàu sân bay Ryūjō, Asagiri được ghi nhận đã tham gia đánh chìm sáu tàu buôn. Từ ngày 13 đến ngày 22 tháng 4, nó đi ngang qua Singapore và vịnh Cam Ranh quay trở về Xưởng hải quân Kure để bảo trì.

Trong thời gian diễn ra trận Midway, Asagiri tham gia lực lượng chiếm đóng quần đảo Aleut. Đến tháng 7 năm 1942, Asagiri lên đường từ Amami-Oshima đến quân khu bảo vệ Mako, Singapore, Sabang và Mergui nhằm chuẩn bị cho một cuộc không kích Ấn Độ Dương thứ hai. Kế hoạch này bị hủy bỏ do việc lực lượng Đồng Minh đổ bộ lên Guadalcanal, và Asagiri được gửi đến Truk, và đến nơi vào cuối tháng 8.

Sau trận chiến Đông Solomon vào ngày 24 tháng 8, Asagiri nhận lên tàu binh lính từ các tàu vận tải đang khi ngoài biển, và hướng đến Guadalcanal. Trong hoạt động này, nó trúng phải một quả bom ném từ một máy bay ném bom bổ nhào SBD Dauntless của Thủy quân Lục chiến Mỹ cất cánh từ sân bay Henderson tại Guadalcanal. Quả bom đánh trúng ống phóng ngư lôi của nó đã gây ra một vụ nổ làm thiệt mạng 122 người, bao gồm 60 binh lính vận chuyển. ‘‘Asagiri’’ bị chìm gần đảo Santa Isabel, cách 110 km (60 hải lý) về phía Đông Bắc đảo Savo, ở tọa độ .

Vào ngày 1 tháng 10 năm 1942, Asagiri được rút khỏi danh sách Đăng bạ Hải quân.

Danh sách thuyền trưởng
 Trung tá Shichiro Ikeda (sĩ quan trang bị trưởng): 1 tháng 3 năm 1930 - 30 tháng 6 năm 1930
 Trung tá Shichiro Ikeda: 30 tháng 6 năm 1930 - 1 tháng 12 năm 1931
 Trung tá Yoshisuke Yasutomi: 1 tháng 12 năm 1931 - 1 tháng 12 năm 1932
 Trung tá Tadanori Nanba: 1 tháng 12 năm 1932 - 15 tháng 11 năm 1933
 Trung tá Tei Monzen: 15 tháng 11 năm 1933 - 10 tháng 3 năm 1934
 Trung tá Masatomi Kimura: 10 tháng 3 năm 1934 - 15 tháng 11 năm 1935
 Trung tá Masao Tachibana: 15 tháng 11 năm 1935 - 1 tháng 12 năm 1936
 Trung tá Hiroshi Matsubara: 1 tháng 12 năm 1936 - 1 tháng 12 năm 1937
 Trung tá Toshio Abe: 1 tháng 12 năm 1937 - 15 tháng 12 năm 1938
 Trung tá Yoshio Inoue: 15 tháng 12 năm 1938 - 1 tháng 11 năm 1939
 Thiếu tá Tamaki Ugaki: 1 tháng 11 năm 1939 - 10 tháng 9 năm 1941
 Thiếu tá Yasuo Arai: 10 tháng 9 năm 1941 - 10 tháng 11 năm 1941
 Thiếu tá Nisaburou Maekawa: 10 tháng 11 năm 1941 - 28 tháng 8 năm 1942

Tham khảo

Chú thích

Thư mục

Liên kết ngoài

Lớp tàu khu trục Fubuki
Tàu khu trục của Hải quân Đế quốc Nhật Bản
Tàu khu trục trong Thế Chiến II của Nhật Bản
Chiến dịch Guadalcanal
Xác tàu đắm trong Thế Chiến II tại Thái Bình Dương


title: Proteuxoa capularis

text:
Proteuxoa capularis là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở Lãnh thổ Thủ đô Úc, New South Wales, Queensland, Nam Úc, Tasmania và Victoria.

Hình ảnh

Liên kết ngoài
Australian Faunal Directory

Chú thích

Proteuxoa
Bướm Úc


title: Sophronitis lobata

text:
Sophronitis lobata là một loài lan đặc hữu của Brasil (Minas Gerais).

Tham khảo

lobata
lobata


title: Vĩnh Bình, Châu Thành (An Giang)

text:
Vĩnh Bình là một thị trấn thuộc huyện Châu Thành, tỉnh An Giang, Việt Nam.

Địa lý

Thị trấn Vĩnh Bình nằm ở phía tây huyện Châu Thành, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Vĩnh Hanh
Phía tây giáp xã Vĩnh An
Phía nam giáp các xã Tân Phú và Vĩnh Nhuận
Phía bắc giáp huyện Châu Phú.

Thị trấn có diện tích 37,44 km², dân số năm 2019 là 9.762 người, mật độ dân số đạt 261 người/km².

Hành chính
Thị trấn Vĩnh Bình được chia thành 4 khóm: Vĩnh Phước, Vĩnh Lộc, Vĩnh Thọ, Phước Thành.

Lịch sử
Trước đây, Vĩnh Bình là một xã thuộc huyện Châu Thành, được thành lập vào ngày 25 tháng 4 năm 1979 trên cơ sở tách 1/2 ấp Vĩnh Bình và 1/3 ấp Vĩnh Thuận của xã Vĩnh Hanh.

Ngày 9 tháng 12 năm 2020, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết 1107/NQ-UBTVQH14 (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 2 năm 2021). Theo đó, thành lập thị trấn Vĩnh Bình trên cơ sở toàn bộ 37,44 km² diện tích tự nhiên và 9.762 người của xã Vĩnh Bình.

Chú thích

Xem thêm
Danh sách thị trấn tại Việt Nam


title: Campylocentrum grisebachii

text:
Campylocentrum grisebachii là một loài lan.

Hình ảnh

Tham khảo

g
Thực vật được mô tả năm 1906


title: Presle

text:
Presle là một xã thuộc tỉnh Savoie trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes ở đông nam nước Pháp.

Xem thêm
Commune của tỉnh Savoie

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Savoie


title: Fieseler Fi 97

text:
Fieseler Fi 97 là mẫu máy bay đa dụng một động cơ, cabin 4 chỗ, do hãng Fieseler của Đức thiết kế và chế tạo.

Thiết kế và phát triển
Sau thành công của mẫu máy bay huấn luyện/du lịch 2 chỗ Fieseler F5, hãng Fieseler được Bộ hàng không Đế chế Đức (RLM) khuyến khích phát triển một phiên bản 4 chỗ đặc biệt để tham gia vào giải vô địch máy bay lưu diễn vòng quanh châu Âu mang tên Challenge 1934.

Kết quả là mẫu máy bay Fi 97, do Kurt Arnolt thiết kế. Nó có cánh đặt thấp, có thiết kế đuôi thông thường. Thân máy bay có khung làm bằng thép. Cánh làm bằng gỗ và được phủ ngoài bằng vải và gỗ dán. Cánh có thể gập lại được khi cất giữ và vận chuyển bằng đường bộ. Máy bay có sức chứa 4 người gồm 1 phi công và 3 hành khách.

Có 5 mẫu Fi 97 được chế tạo. 3 chiếc lắp động cơ Hirth HM8U công suất 250 hp, 2 chiếc còn lại lắp động cơ Argus As 17A mã lực 225 hp. hai loại động cơ trên đều làm mát bằng không khí.

Máy bay Fi 97 có khả năng STOL và các khía cạnh thiết kế quan trọng nhất là cánh, nó tạo lực nâng lớn giúp máy bay có thể bay ở vận tốc thấp. Máy bay có thể bay ở vận tốc 58 km/h (36 mph). Những tính năng này sau đó được áp dụng cho loại máy bay Fieseler Fi 156 Storch nổi tiếng.

Lịch sử hoạt động
5 chiếc Fi 97 tham gia giải vô địch máy bay tham quan Challenge 1934 vào tháng 8 tới tháng 9, và Hans Seidemann đã giành giải ba cùng với chiếc Fi 97 trang bị động cơ Argus, đứng ở 2 vị trí đầu là các phi công Ba Lan lái máy bay RWD-9. Tất cả năm chiếc Fi 97 đều hoàn thành cuộc thi (đứng thứ: 3, 9, 12, 13, 16), và chúng có thành tích tốt hơn so với các máy bay khác của Đức. Trong số các phi công cũng có Wolf Hirth. Họ đứng thứ nhất và thứ 3 trong phần thi hạ cánh trên quãng đường ngắn nhất (thứ nhất đạt 78 m) và đạt kết quả rất tốt trong phần thi cất cánh quãng đường ngắn (78,3 m) và vận tốc nhỏ nhất (58,49 km/h).

Tính năng kỹ chiến thuật
Dữ liệu lấy từ The Illustrated Encyclopedia of Aircraft (Part Work 1982-1985), 1985, Orbis Publishing, Page 1812/3

Đặc điểm riêng
Tổ lái: 1
Sức chứa: 3 hành khách
Chiều dài: 8,04 m (26 ft 4½ in)
Sải cánh: 10,70 m (35 ft 1¼ in)
Chiều cao: 2,36 m (7 ft 9 in)
Diện tích cánh: 15,30 m2 (164,69 ft2)
Trọng lượng rỗng: 560 kg (1235 lb)
Trọng lượng cất cánh tối đa: 1050 kg (2315 lb)
Động cơ: 1 động cơ piston 6 xy lanh Argus As 17A, công suất 168 kW (225 hp)

Hiệu suất bay
Vận tốc cực đại: 245 km/h (152 mph)
Tầm bay: 1200 km (746 dặm)
Trần bay: 7.300 m (23.950 ft)

Xem thêm

Máy bay có tính năng tương đương
Messerschmitt Bf 108
Klemm Kl 36
PZL.26
Aero A.200
Caproni PS.1
Percival Vega Gull

Tham khảo

 The Illustrated Encyclopedia of Aircraft (Part Work 1982-1985), 1985, Orbis Publishing, Page 1812/3
 Luftarchiv

Liên kết ngoài
Photos and drawings

Máy bay Fieseler
Máy bay cánh dưới
Máy bay đa dụng dân sự Đức 1930–1939
Máy bay thể thao Đức 1930–1939
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Euimata

text:
Euimata là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae. Hiện tại nó được coi là đồng nghĩa của Asota.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Asota


title: Jarsy

text:
Jarsy là một xã thuộc tỉnh Savoie trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes ở đông nam nước Pháp.

Xem thêm
Commune của tỉnh Savoie

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Savoie


title: Phân bón

text:
Phân bón là "chất dinh dưỡng" do con người bổ sung cho cây trồng. Trong phân bón chứa nhiều chất dinh dưỡng cần thiết cho cây. Các chất dinh dưỡng chính trong phân là: đạm (N), lân (P) và kali (K), gọi là nhóm nguyên tố đa lượng. Ngoài các chất trên, còn có các nhóm nguyên tố vi lượng...

Phân bón được chia làm 3 nhóm chính: phân hữu cơ, phân hóa học (phân vô cơ) và phân vi sinh, với sự khác biệt lớn giữa chúng là về nguồn gốc chứ không phải về thành phần dinh dưỡng.

Các loại phân bón hữu cơ và một số loại phân bón khai thác vô cơ đã được sử dụng trong nhiều thế kỉ, trong khi các loại phân bón hoá học tổng hợp vô cơ chỉ được phát triển mạnh từ thời cách mạng công nghiệp. Việc hiểu biết và sử dụng tốt các loại phân bón là nhân tố quan trọng của cuộc Cách mạng Nông nghiệp Anh và cuộc Cách mạng xanh ở thế kỉ XX.

Các loại chất dinh dưỡng cung cấp cho cây từ phân bón

Các loại phân bón thường cung cấp theo các thành phần tỉ lệ khác nhau:
 Ba chất dinh dưỡng cơ bản: nitơ (N), phosphor (P), và kali (K).
 Ba chất dinh dưỡng hàng hai như calci (Ca), sulfur (S), magnesi (Mg).
 Vi chất dinh dưỡng hay vi lượng khoáng: bo (Bo), chlor (Cl), mangan (Mn), sắt (Fe), kẽm (Zn), đồng (Cu), molypden (Mo) và selen (Se).

Các chất dinh dưỡng được tiêu thụ với số lượng lớn và hiện diện trong mô cây với các số lượng từ 0.2% đến 4.0% (theo cơ sở trọng lượng khô). Các vi chất dinh dưỡng được tiêu thụ với số lượng ít và hiện diện trong mô cây với các số lượng được đo đạc là vài phần triệu (ppm), trong khoảng từ 5 tới 200 ppm, hay chưa tới 0.02% trọng lượng khô.

Tác dụng

- Làm tăng:

- Cây cối tươi tốt
+ Độ phì nhiêu của đất

+ Năng suất cây trồng

+ Chất lượng nông sản

Ghi nhãn hiệu cho phân bón

Các loại phân bón chất dinh dưỡng
Các phân bón dinh dưỡng được ghi nhãn hiệu thành phần NPK và cả "N-P-K-S" tại Úc.

Một ví dụ về ghi nhãn phân bón là kali chloride bao gồm tỉ lệ 1:1 Kali và Clo hay 52% Kali và 48% Clo theo trọng lượng (bởi những khác biệt về trọng lượng phân tử giữa các nguyên tố). Thành phần truyền thống của 100g KCl sẽ có 60g K2O. Phần trăm thành phần của K2O từ 100g phân bón gốc là con số được thể hiện trên nhãn hiệu. Phân bón kali chloride vì thế sẽ được ghi nhãn 0-0-60, chứ không phải 0-0-52.

Lịch sử

Sự hiểu biết hiện đại về dinh dưỡng cây trồng bắt đầu từ thế kỉ XIX cùng công việc của Justus von Liebig và những người khác. Tuy nhiên, việc quản lý độ phì nhiêu đất đã là một vấn đề được các nông dân quan tâm từ hàng nghìn năm.

Phân bón vô cơ (phân bón tổng hợp)
Phân bón đa phần được chia thành phân bón hữu cơ (gồm thành phần hữu cơ tăng cường—cây trồng hay động vật), hay phân bón vô cơ (gồm các hoá chất và/hay khoáng chất tổng hợp).

Phân bón vô cơ thường được tổng hợp bằng quá trình Haber-Bosch, tạo ra amonia như sản phẩm cuối cùng. Amonia này được dùng như một nguyên liệu cho các phân bón nitơ khác, như anhydrous ammonium nitrat và ure. Các sản phẩm cô đặc này có thể được hoà tan bằng nước để hình thành nên một loại phân bón lỏng cô đặc (ví dụ UAN). Amonia có thể kết hợp với đá phosphate và phân bón kali trong quá trình Odda để sản xuất phân bón hợp chất.

Việc sử dụng các loại phân bón nitơ tổng hợp đã tăng ổn định trong 50 năm qua, tăng gấp 20 lần lên mức tiêu thụ hiện tại 1 tỉ tấn nitơ mỗi năm. Việc sử dụng các loại phân bón phosphate cũng đã tăng từ 9 triệu tấn mỗi năm năm 1960 lên 40 triệu tấn mỗi năm năm 2000. Một vụ ngô với năng suất 6-9 tấn thu hoạch mỗi hécta cần 30–50 kg phân bón phosphate, đậu tương cần 20–25 kg mỗi hécta. Yara International là nhà sản xuất phân bón nitơ lớn nhất thế giới.

Sử dụng
Các loại phân bón tổng hợp thường để sử dụng trên các cánh đồng trồng ngô, tiếp theo là lúa mạch, lúa miến, cải dầu, đậu tương và hướng dương. Một nghiên cứu đã cho thấy việc sử dụng phân bón nitơ cho cây trồng phủ đất không theo mùa có thể làm tăng biomass (và do đó là giá trị phân bón xanh) của các loại cây đó, trong khi có một hiệu ứng ích lợi trên các mức độ nitơ cho cây trồng chính được trồng vào mùa hè.

Các vấn đề của phân bón vô cơ

Suy kiệt vi lượng khoáng chất
Nhiều loại phân bón vô cơ không thay thế các vi chất khoáng trong đất, vốn dần bị cạn kiệt theo mùa màng. Sự cạn kiệt này đã được liên kết với các nghiên cứu cho thấy một sự sụt giảm mạnh (lên tới 75%) trong số lượng các khoáng chất đó trong quả và rau.

Tuy nhiên, một cuộc điều tra 55 nghiên cứu khoa học gần đây kết luận "không có bằng chứng về một sự khác biệt trong chất lượng chất dinh dưỡng giữa các thực phẩm chế biến hữu cơ và quy ước"  Trái lại, một cuộc nghiên cứu dài hạn do Liên minh châu Âu tài trợ thấy rằng sữa được sản xuất theo cách hữu cơ có mức độ các chất chống oxy hoá (như carotenoids và các acid alpha-linoleic) cao hơn những loại sữa được sản xuất thông thường.

Tại miền Tây Úc những thiếu hụt kẽm, đồng, mangan, sắt và molypden đã được xác định là nguyên nhân giới hạn sự phát triển của mùa màng và đồng cỏ trong thập niên 1940 và 1950. Đất đai tại miền Tây Úc rất cũ, bị ảnh hưởng mạnh của thời tiết, thiếu hụt nhiều chất dinh dưỡng và vi chất quan trọng. Từ thời điểm đó các vi chất đó thường xuyên được thêm vào trong các loại phân bón vô cơ được sử dụng trong nông nghiệp tại bang này.

Bón phân quá mức

Việc bón phân quá mức với một loại chất dinh dưỡng tối quan trọng có thể cũng gây hại như bón phân không đầy đủ. "Cháy phân bón" có thể xảy ra khi phân bón được dùng quá mức, dẫn tới làm khô kiệt rễ và gây hại, thậm chí là làm chết cây.

Tiêu thụ năng lượng cao
Việc sản xuất amonia tổng hợp hiện tiêu thụ khoảng 5% lượng tiêu thụ khí tự nhiên toàn cầu, khoảng gần 2% sản xuất năng lượng của thế giới.

Khí tự nhiên phần lớn được sử dụng để sản xuất amonia, nhưng các nguồn năng lượng khác, cùng với một nguồn hydro, có thể được dùng sản xuất các hỗn hợp nitơ thích hợp cho các loại phân bón. Chi phí cho khí tự nhiên chiếm khoảng 90% chi phí sản xuất amonia. Sự gia tăng giá các loại khí tự nhiên trong thập kỉ vừa qua, cùng với những yếu tố khác như tăng cầu, đã góp phần làm tăng giá phân bón.

Tính bền vững lâu dài
Các loại phân bón vô cơ hiện được sản xuất theo các cách thức sẽ không thể tiếp tục mãi mãi. Kali và phosphor được khai thác từ các mỏ (hay các hồ muối như Biển Chết) và các nguồn đó có giới hạn. Nitơ trong khí quyển (không ngưng tụ) rõ ràng là không giới hạn (chiếm hơn 70% các loại khí trong khí quyển), nhưng đây không phải là hình thức thích hợp cho cây trồng. Để biến nitơ trở nên thích hợp cho cây cối cần quá trình ngưng tụ nitơ (biến nitơ khí quyền thành một hình thức sử dụng được cho cây trồng).

Các loại phân bón nitơ nhân tạo nói chung được tổng hợp bằng các nhiên liệu hoá thạch như khí tự nhiên và than, là các nguồn tài nguyên có giới hạn. Thay vì biến khí tự nhiên thành syngas để sử dụng trong quá trình Haber, cũng có thể biến các nguồn biomass có thể tái tạo thành syngas (hay wood gas) để cung cấp năng lượng cần thiết cho quá trình, dù số lượng đất và các nguồn tài nguyên (trớ trêu thay thường gồm cả phân bón) cần thiết cho một dự án như thế có thể là quá lớn (xem Tiết kiệm nhiên liệu ở Hoa Kỳ).

Phân bón hữu cơ

Các phân bón hữu cơ gồm các chất hữu cơ tự nhiên (ví dụ phân, chất giun đùn, phân ủ, tảo biển) hay các trầm lắng khoáng chất tự nhiên (ví dụ saltpeter, phân chim).

Các lợi ích của phân bón hữu cơ
Ngoài tác dụng làm gia tăng sản lượng và cung cấp dưỡng chất trực tiếp cho cây, các loại phân bón hữu cơ có thể cải thiện sự đa dạng sinh học (tuổi thọ đất) và khả năng sản xuất lâu dài của đất và có thể là nơi lưu giữ phần lớn lượng carbon dioxide thừa.

Các dưỡng chất hữu cơ làm tăng sự màu mỡ của các cơ cấu đất bằng cách cung cấp chất hữu cơ và chất dinh dưỡng cho các cơ cấu như nấm mycorrhiza (giúp các loại cây hấp thu dinh dưỡng) và có thể làm giảm đáng kể nhu cầu sử dụng các loại thuốc trừ sâu, năng lượng và phân bón, nhưng làm giảm sản lượng thu hoạch.

So sánh với phân bón vô cơ

Hàm lượng dinh dưỡng, tính tan và tỉ lệ nhả chất dinh dưỡng của phân bón hữu cơ nói chung đều thấp hơn các loại phân bón vô cơ. Một cuộc nghiên cứu thấy rằng trong một giai đoạn 140 ngày, sau 7 lần lọc:
 Các loại phân bón hữu cơ đã nhả khoảng 25% tới 60% hàm lượng nitơ
 Các loại phân bón kiểm soát độ nhả (CRFs) có tỉ lệ nhả khá đều
 Phân bón hòa tan nhả hầu hết hàm lượng nitơ ở lần lọc đầu tiên

Nói chung, các chất dinh dưỡng trong phân bón hữu cơ vừa loãng vừa khó hấp thu hơn với cây trồng. Theo UC IPM, tất cả phân bón hữu cơ đều được xếp hạng là phân bón 'nhả chậm', vì thế không thể gây ra cháy nitơ.

Các loại phân bón hữu cơ từ phân trộn và các nguồn khác có thể khá khác biệt tuỳ theo từng mẻ{http://www.msuorganicfarm.com/Compost.pdf}, nếu không thử nghiệm cho từng mẻ số lượng dinh dưỡng cần sử dụng không được biết chắc chắn. Tuy vậy chúng ít nhất cũng có hiệu quả như các loại phân bón hoá học sau những giai đoạn sử dụng dài.

Động vật

Ure có nguồn gốc súc vật, thích hợp để sử dụng trong nông nghiệp hữu cơ, trong khi các hình thức urê tổng hợp không thích hợp. Mối đe dọa thường thấy ở những ví dụ này là nền nông nghiệp hữu cơ tìm cách tự khẳng định mình thông qua quá trình sản xuất ở mức độ tối thiểu (trái ngược với quá trình Haber nhân tạo), cũng như chỉ xảy ra tự nhiên hay qua các quá trình sinh vật tự nhiên như ủ phân.

Bùn cống sử dụng trong nông nghiệp hữu cơ tại Hoa Kỳ đã trở nên rất hạn chế và hiếm bởi USDA cấm thực hiện (vì sự tích tụ kim loại độc cùng các yếu tố khác).
USDA hiện yêu cầu chứng nhận của bên thứ ba với các loại phân bón hữu cơ lỏng có độ nitơ cao được bán trên thị trường Hoa Kỳ.

Cây cối

Cây phủ xanh cũng góp phần làm màu mỡ đất như một biện pháp phân bón xanh thông qua quá trình ngưng tụ nitơ từ không khí; cũng như phosphor (qua sự thu thập dinh dưỡng) có trong đất.

Khoáng chất
Bột đá vôi, đá phosphat và natri nitrat khai thác tự nhiên, là vô cơ (theo nghĩa hoá học), cần thiết cho mùa màng và đã được cho sử dụng trong nông nghiệp hữu cơ với số lượng tối thiểu.

Các hiệu ứng môi trường của việc sử dụng phân bón

Nước

Thừa chất dinh dưỡng
Các hợp chất giàu nitơ trong phân bón bị cuốn trôi là nguyên nhân chính gây ra sự suy kiệt oxy tại nhiều vùng đại dương, đặc biệt tại các vùng ven biển; việc thiếu oxy hoà tan do nguyên nhân này làm giảm rất nhiều khả năng duy trì của các khu vực đó với quần xã động vật của nó. Theo bề ngoài, nước trở nên đục và trở nên mất màu (xanh, vàng, xám hay đỏ).

Khoảng một nửa số hồ ở Hoa Kỳ hiện dư thừa dinh dưỡng, trong khi số lượng những vùng chết gần các bờ biển có người sinh sống đang tăng lên. Ở thời điểm năm 2006, việc sử dụng phân bón nitơ đang được kiểm soát ngày càng nghiêm ngặt tại Anh Quốc và Hoa Kỳ. Nếu tình trạng dư thừa chất dinh dưỡng có thể được đảo ngược, có thể mất nhiều thập kỉ trước khi hàm lượng nitrate tích tụ trong nước ngầm có thể bị phân huỷ bởi các quá trình tự nhiên.

Việc sử dụng nhiều phân bón nitơ vô cơ để tăng tối đa sản lượng, cộng với khả năng hoà tan lớn của chúng dẫn tới sự gia tăng cuốn trôi vào nước bề mặt cũng như thẩm thấu vào trong nước ngầm. Việc sử dụng ammonium nitrat trong các loại phân bón vô cơ đặc biệt gây hại, bởi cây cối hấp thụ các ion amoniac nhiều hơn các ion nitrate, trong khi các ion nitrate thừa không được hấp thụ tan ra (do mưa hay tưới tiêu) và bị cuốn trôi vào nước ngầm.

Hội chứng Blue Baby
Các mức độ nitrate cao hơn 10mg/L (10 ppm) trong nước ngầm có thể gây ra 'hội chứng blue baby' (thu methemoglobinemia), dẫn tới sự giảm oxy huyết (có thể dẫn tới hôn mê và chết nếu không được điều trị).

Đất

Axit hoá đất
Các loại phân bón hữu cơ và vô cơ có chứa nitơ có thể gây ra acid hoá đất khi sử dụng .  . Điều này có thể dẫn tới sụt giảm dinh dưỡng có thể được bù đắp bằng cách rắc vôi.

Các chất ô nhiễm hữu cơ dai dẳng

Các chất ô nhiễm hữu cơ dai dẳng ("POPs") độc hại, như Dioxins, polychlorinated dibenzo-p-dioxins (PCDDs), và polychlorinated dibenzofurans (PCDFs) đã được tìm thấy trong các loại phân bón và chất bổ sung cho nông nghiệp

Tích tụ kim loại nặng
Sự tích tụ lên tới 100mg/kg cadmium trong các khoáng chất phosphat (ví dụ, các khoáng chất từ Nauruvà đảo Phục sinh) làm tăng sự ô nhiễm đất với cadmium, ví dụ New Zealand.

Uranium là một ví dụ khác về chất gây ô nhiễm thường thấy trong các loại phân bón phosphat (ở các mức độ từ 7 đến 100 pCi/g). Cuối cùng các loại kim loại nặng đó có thể tích tụ lên tới những mức độ nguy hiểm và tích tụ trong sản phẩm rau. (Xem Nhiễm độc cadmium) Mức thu nhận uranium hàng năm của người trưởng thành được ước tính khoảng 0.5 mg (500 μg) từ việc ăn thức ăn và nước uống và 0.6 μg từ không khí thở.

Các rác thải của ngành công nghiệp thép, được tái sử dụng vào trong phân bón vì có lượng kẽm lớn (rất cần thiết để cây phát triển), các loại rác thải có thể gồm những kim loại độc hại sau: chìarsen, cadmium, chrom, và nickel. Các thành phần độc hại thường thấy nhất trong kiểu phân bón này là thủy ngân, chì và asen. Những lo ngại đã xuất hiện liên quan tới hàm lượng thủy ngân trong cá từ ít nhất một nguồn tại Tây Ban Nha

Tương tự, Polonium-210 có độ phóng xạ cao chứa trong các loại phân bón phosphat được rễ cây hấp thụ và lưu trữ trong mô của nó; thuốc lá được sản xuất từ những cây được bón bằng đá phosphat có chứa Polonium-210 tạo ra bức xạ alpha ước tính gây ra khoảng 11,700 ca tử vong vì ung thư phổi hàng năm trên thế giới.

Vì những lý do này, nên thực hiện quản lý dinh dưỡng, thông qua việc quan sát và giám sát thận trọng mùa màng, để giảm thiểu các hiệu ứng của việc sử dụng quá mức phân bón.

Các vấn đề khác

Các hiệu ứng không khí

Sự phát thải methane từ thu hoạch mùa màng (đáng kể nhất là từ các cánh đồng lúa) đang tăng lên do việc sử dụng các loại phân bón amonia; những phát thải này đóng góp lớn vào sự thay đổi khí hậu toàn cầu bởi methane là một loại khí nhà kính mạnh.

Qua việc tăng cường sử dụng phân bón nitơ, tăng với tỉ lệ 1 tỉ tấn mỗi năm như hiện nay với lượng nitơ phản ứng có sẵn trong khí quyền, dinitơ monoxide (N2O) đã trở thành loại khí nhà kính có mức độ tác động lớn thứ ba sau carbon dioxide và methane. Nó có khả năng làm thay đổi khí hậu thế giới 296 lần lớn hơn một khối carbon dioxide tương tự và nó cũng góp phần làm suy giảm ozon ở tầng bình lưu.

Việc lưu trữ và sử dụng một số loại phân bón nitơ trong một số điều kiện thời tiết hay đất có thể gây ra phát thải khí nhà kính tiềm tàng là nitơ oxide. Khí amonia (NH3) có thể phát thải sau khi sử dụng các loại phân bón 'vô cơ' hay phân súc vật hay bùn.

Việc sử dụng phân bón trên một bình diện toàn cầu làm phát thải ra những lượng lớn khí nhà kính vào khí quyển. Những phát thải diễn ra qua việc sử dụng:
 Phân và urê động vật, thải ra methane, nitơ oxide, amonia, và carbon dioxide với những số lượng khác nhau tuỳ thuộc hình thức (rắn hay lỏng) và cách quản lý (thu thập, lưu trữ, rải) chúng
 các loại phân bón sử dụng acid nitric hay amoni bicacbonat, việc sản xuất và sử dụng chúng dẫn tới những phát thải nitrogen oxides, nitrous oxide, amonia và carbon dioxide vào khí quyển.

Bằng cách thay đổi các quá trình và quy trình, có thể giảm một số, chứ không phải toàn bộ, những hiệu ứng đó với thay đổi khí hậu toàn cầu.

Tăng sức khoẻ động vật gây hại
Việc sử dụng quá mức phân bón chứa nitơ cũng có thể dẫn tới những vấn đề về côn trùng gây hại khi làm tăng tỉ lệ sinh, tuổi thọ và sức khoẻ của một số loài gây hại với nông nghiệp.

Xem thêm
 Độ màu đất
 Bón phân
 Phân bón hữu cơ
 Fertigation
 tỉ lệ NPK
 Ghi nhãn hiệu phân bón
 Nông nghiệp và môi trường
 Phosphogypsum
 Tác hại của phân bón

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Hội chợ triển lãm phân bón nông nghiệp
 Nitrogen for Feeding Our Food, Its Earthly Origin, Haber Process
 The Texas Vegetable Growers' Handbook, Chapter 3  Soils and fertilizers in agriculture.
 The Fertilizer Institute (TFI) US Fertilizer Industry Association
 International Fertilizer Industry Association (IFA)
 European Fertiliser Manufacturers Association
 How to read fertilizer tags article


title: Nærøyfjord

text:
Vịnh hẹp Nærøy (tiếng Na Uy: Nærøyfjorden) là một vịnh hẹp khoét sâu vào đất liền, ở thị xã Aurland, thuộc tỉnh hạt Sogn og Fjordane, miền tây nam Na Uy. Vịnh hẹp này dài khoảng 19 km, và là một nhánh của vịnh hẹp vịnh hẹp Aurlands. Vịnh hẹp Aurlands lại là nhánh của vịnh hẹp Sogne.

Nærøy kéo dài tới làng nhỏ Gudvangen. Bên bờ vịnh bên kia là làng nhỏ Bakka, đối diện với làng Gudvangen. Bên bờ vịnh hẹp này cũng có 1 làng nhỏ bỏ hoang khác là làng Dyrdal và 2 nông trại Styvi, Tufto. Nærøy là một vịnh hẹp, nhiều nơi chỉ rộng khoảng 250 m, trong khi khu vực cửa vịnh rộng tới 1.800 m.

Ngày 14 tháng 7 năm 2005, Nærøy cùng với vịnh hẹp Geiranger đã được UNESCO công nhận là Di sản thế giới.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Nærøyfjord Website
 Official tourist information
 Les om Nærøyfjorden verdenhavspark som ett av pilotprosjektene i Verdiskapningsprosjektet på Riksantikvarens hjemmeside (tiếng Na Uy)

Di sản thế giới tại Na Uy
Vịnh hẹp Na Uy


title: Inquisitor elachystoma

text:
Inquisitor elachystoma là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Turridae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Inquisitor


title: Antichlidas

text:
Antichlidas là một chi bướm đêm thuộc phân họ Olethreutinae trong họ Tortricidae.

Các loài
Antichlidas holocnista Meyrick, in Caradja, 1931
Antichlidas trigonia Zhang & Li, 2004

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

 tortricidae.com

Eucosmini


title: .lb

text:
.lb là tên miền quốc gia cấp cao nhất (ccTLD) của Liban.

Quy định đăng ký chính thức đó là phải có chứng nhận thương hiệu tại Liban với tên chính xác được đăng ký (bỏ đi tên miền và tên nhãn cấp hai được đăng ký cùng). Tuy nhiên, chứng nhận mẫu ở trang đăng ký được cho là "chứng nhận tên thương mại", cho thấy cơ quan đăng ký không rõ ràng trong sự phân biệt giữa tên thương mại và thương hiệu.

Người đăng ký mỗi tên miền con (.com.lb, .edu.lb, v.v.) phải trình chứng nhận cho thấy cơ quan thuộc cùng loại với tên miền con đó. Ngoài ra, tên đăng ký yêu cầu phải là độc nhất với toàn tên miền .lb khác (ví dụ, example.com.lb và example.org.lb không được cùng đăng ký) vì cơ quan đăng ký muốn giữ khả năng có thể bỏ yêu cầu đăng ký tên miền cấp 3 và chuyển toàn bộ sang cấp 2.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 IANA.lb whois information

L b
L b

sv:Toppdomän#L


title: El Al

text:
El Al Israel Airlines (, skyward) (TASE:) là hãng hàng không lớn nhất và là hãng hàng không quốc gia của Israel. El Al cung cấp các chuyến bay vận chuyển hành khách và hàng hóa thường xuyên giữa trung tâm của hãng tại Sân bay quốc tế Ben Gurion ở Tel Aviv và các điểm đến ở châu Phi, châu Á, châu Âu, và Bắc Mỹ, cũng như các chuyến bay địa phương đi Eilat.

Kể từ chuyến bay đầu tiên từ Geneva đến Tel Aviv tháng 9 năm 1948, hãng này đã tăng trưởng ổn định đến mức như ngày nay với 48 điểm đến ở 4 châu lục. Là một hãng hàng không quốc gia của Israel, El Al đã đóng một vai trò quan trọng trong các nỗ lực cứu trợ nhân đạo của Israel, giúp không vận người Do Thái khỏi Ethiopia, Yemen, và những quốc gia khác nơi mạng sống của họ bị đe dọa. Hãng này đã giữ kỷ lục thế giới về số hành khách cao nhất trên một máy bay thương mại, một kỷ lục được Chiến dịch Solomon đạt được khi những người tị nạn Do Thái đã được vận chuyển khỏi Ehtiopia.

El Al là hãng hàng không thương mại duy nhất trang bị cho máy bay của mình hệ thống phòng thủ tên lửa để bảo vệ máy bay của mình chống lại tên lửa đất đối không và được coi là một trong những hãng hàng không an toàn nhất thế giới nhờ các quy trình an ninh nghiêm ngặt cả trên mặt đất và trên máy bay của. Mặc dù nó đã là mục tiêu của nhiều vụ không tặc và tấn công khủng bố, nhưng chỉ có một chuyến bay của El Al từng bị cướp; sự cố đó không dẫn đến bất kỳ trường hợp tử vong nào.

Là hãng hàng không quốc gia của Israel, El Al đã đóng một vai trò quan trọng trong các nỗ lực cứu hộ nhân đạo, vận chuyển người Do Thái từ các quốc gia khác đến Israel, lập kỷ lục thế giới về số lượng hành khách trên máy bay thương mại nhiều nhất (kỷ lục máy bay duy nhất là 1.088 hành khách trên chiếc Boeing 747) do Operation Solomon khi 14.500 Người tị nạn Do Thái được vận chuyển từ Ethiopia vào năm 1991.

Thương hiệu
Màu sơn của El Al có sọc xanh ngọc lam / xanh nước biển dọc theo sườn máy bay và phần đuôi màu xanh ngọc với lá cờ của Israel ở trên cùng. Logo của El Al đã được đặt phía trên cửa sổ phía trước ở mỗi bên của máy bay với tông màu xanh ngọc / xanh nước biển. Lớp sơn phủ mới có sọc xanh lam với viền bạc dày ở phía dưới quét qua thành máy bay gần cánh, nhỏ dần phía trên máy bay và xuất hiện lại ở dưới cùng của đuôi máy bay. Logo El Al là một phần của thiết kế, mặc dù nó đã được thay đổi một chút kể từ đó. Hầu hết các máy bay của El Al đều được đặt tên cho các thành phố của Israel như Jerusalem, Tel Aviv, Bet Shemesh, Nazeret, Haifa và những thành phố khác. Máy bay càng lớn - thành phố nó được đặt tên càng lớn hoặc đông dân hơn. Tên các thành phố được đặt gần mũi máy bay bên dưới cửa sổ buồng lái. Một chiếc máy bay, Boeing 787-9 Dreamliner, được sơn bằng màu sơn mà El Al đã sử dụng trong những năm 1960 và 1970 như một phần của năm hoạt động thứ 70 của hãng hàng không, sử dụng phần bụng màu xám, thân trên màu trắng với các tiêu đề El Al, đường viền màu xanh lam và lá cờ của Israel trên cánh đứng.

Thỏa thuận liên danh

 Aerolíneas Argentinas
 Aeroméxico
 Air China
 Air Serbia
 Alaska Airlines
 American Airlines
 Ethiopian Airlines
 Etihad Airways
 Gulf Air
 Hong Kong Airlines
 Iberia Airlines
 jetBlue
 Kenya Airways
 LATAM Brasil
 LOT Polish Airlines
 Qantas
 S7 Airlines
 Swiss International Air Lines
 TAP Air Portugal
 Thai Airways
 Vietnam Airlines

Đội bay

El Al có đội bay toàn bằng máy bay Boeing tính đến tháng 7/2021.

Tháng 5 năm 2007, người ta thông báo hãng El Al đã đạt được một thỏa thuận thuê 6 hoặc 7 máy bay từ Boeing giữa năm 2011 và 2015 sau khi đã hủy hợp đồng mua bán trước mua 8 chiếc Boeing 787. Loại máy bay sẽ được thuê thuộc loại nào không được rõ lắm. Dù vậy, tháng 7 năm 2007, người ta thông báo rằng hãng đã thỏa thuận lại việc mua 2 chiếc Boeing 787.

Dịch bệnh CoVid-19
Hãng hàng không quốc gia El Al có thể thiệt hại 50-70 triệu USD doanh thu chỉ trong 4 tháng đầu năm, do Covid-19.

El Al Airlines và nhân viên của hãng đang đàm phán với đại diện Liên đoàn lao động Israel trước kế hoạch sa thải 1.000 người. Tổng số nhân viên của hãng hiện khoảng 6.300, trong đó có 3.600 người là lao động dài hạn. Những người có thể bị sa thải gồm cả các nhân viên thời vụ và dài hạn.

Thông báo về kế hoạch cắt giảm nhân sự được Gonen Usishkin, giám đốc điều hành công ty, viết trong bức thư gửi cấp dưới vào hôm 27/2/2020. Theo Calcalist, Gonen nhấn mạnh rằng kế hoạch này cần thực hiện ngay lập tức. Tuy nhiên, có thông tin cho rằng ban lãnh đạo đang bàn bạc với các bên để đưa ra một phương án thay thế.

Theo Liên đoàn Lao động Israel, nhân viên của El Al Airlines sẽ biểu tình vào 1/3/2020.

Thời gian qua, hãng hàng không quốc gia Israel chịu tổn thất nặng nề vì Covid-19, ước tính thiệt hại khoảng 50-70 triệu USD trong 4 tháng đầu năm. Giá cổ phiếu của hãng giảm 7,47% vào ngày 27/2/2020, và giảm 20% kể từ đầu năm 2019.

El Al quyết định tạm dừng các chuyến bay đến Italy và Thái Lan, vì lo ngại virus nCoV. Hãng cũng hoãn kế hoạch triển khai các đường bay thẳng tới Tokyo, Nhật Bản và Bắc Kinh, Hong Kong.

Các hãng bay khác của Israel cũng đang gặp khó khăn về tài chính, do lệnh hạn chế đi lại ngày càng nghiêm ngặt, và cảnh báo liên quan đến virus Covid-19 ngày một nhiều của Bộ Y tế nước này.

Tham khảo

Hãng hàng không Israel


title: Togny-aux-Bœufs

text:
Togny-aux-Bœufs  là một xã thuộc tỉnh Marne trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 88 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Tognyauxboeufs


title: 02

text:
02 có thể đề cập đến:

 Năm 2002, hoặc các năm có tận cùng 02
 Tháng 2
 số 2
 O2 (album của O-Town), album năm 2002 của ban nhạc O-Town
 02, album năm 2006 của Benjamin Darvill (Son of Dave)
 Madden NFL 2002
 Số của tỉnh Aisne của Pháp


title: Chimarra cereris

text:
Chimarra cereris là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi
Chimarra


title: El Ronquillo

text:
El Ronquillo là một đô thị ở tỉnh Sevilla, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số của Viện thống kê quốc gia Tây Ban Nha năm 2005, đô thị này có dân số 1381 người.

Tham khảo

Liên kết ngoài
El Ronquillo  - Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía

Đô thị ở Sevilla


title: Độ giãn dài

text:
Độ giãn dài (còn gọi là độ biến dạng tỉ đối) là phần trăm dài ra của vật liệu khi chịu tác dụng của lực kéo.

Công thức tính:

Trong đó
: là độ biến dạng tỉ đối.
lo: là chiều dài ban đầu.
l: là chiều dài lúc sau.

Trong các vật liệu khi nói tới độ giãn dài ta thường hiểu là độ giãn dài tới hạn (độ giãn dài tới khi đứt).

Nhận xét về độ giãn dài của vật liệu
Vật liệu dẻo như sắt, thép, đồng... có độ giãn dài cao.
Vật liệu giòn như gang, thủy tinh, gốm... có độ giãn dài thấp.
Vật liệu polyme có độ giãn dài rất cao. Polyme có thể kéo dài thành sợi nhỏ và mảnh.

Tham khảo

Cơ tính


title: Wendy Fitzwilliam

text:
Wendy Fitzwilliam (sinh ngày 10 tháng 4 năm 1972) là một hoa hậu của đất nước Trinidad và Tobago. Cô là Hoa hậu Hoàn vũ 1998.

Đầu đời
Fitzwilliam có một chị gái. Cô lớn lên ở Jade Gardens Diamond Vale, Diego Martin, và theo học tại trường Diego Martin Girls R.C trước khi tham dự Tu viện St. Joseph ở Cảng Tây Ban Nha, cô cũng học Luật.

Hoa hậu Hoàn vũ
Fitzwilliam làm người mẫu cho nhà thiết kế thời trang địa phương Meiling trong những năm đầu và tuổi thiếu niên. Cô đã giành được Hoa hậu Trinidad và Tobago. Ở tuổi 25, cô tham gia cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ 1998 được tổ chức tại Trung tâm Cảnh sát trưởng Stan ở Honolulu, Hawaii. Cô đã vượt qua các thử thách từ các thí sinh bán kết khác: Top 10 bán kết Anna Malova của Nga, Andrea Roche của Ireland, Kerishnie Naicker của Nam Phi, Lymaraina D'Souza của Ấn Độ, và Michella Marchi của Brazil, Top 5 thí sinh lọt vào vòng chung kết Silvia Ortiz của Colombia và Shawnae Jebbia của Mỹ, Á hậu 2 Joyce Giraud của Puerto Rico và Á hậu 1 Veruska Ramírez của Venezuela.

Khí chất vương giả và phần trình diễn trang phục dạ hội hoàn hảo của Fitzwilliam đã giúp cô nhận được sự ưu ái của ban giám khảo và khiến cô trở thành người được yêu thích nhất để giành lấy vương miện đêm đó. Tuy nhiên, khi 3 người cuối cùng được công bố, phần trả lời cuối cùng đã khiến mọi người hồi hộp, vì có một sự bế tắc giữa cô và Ramirez của Venezuela, người đã giành chiến thắng trong phần thi áo tắm với số điểm cao nhất chưa từng thấy vào thời điểm đó. Bởi vì có tám thành viên trong ban giám khảo và không có cách nào để phá vỡ sự ràng buộc cuối cùng, quyết định hứa hẹn sẽ là một khó khăn.

Cuối cùng, Fitzwilliam đã thắng thế và trở thành thí sinh đầu tiên trong lịch sử chiến thắng khi mặc bikini trong phần thi áo tắm, đồng thời cũng từ chối danh hiệu đó của Ramírez. Chiến thắng của cô đến 21 năm sau khi một người Trinidadian khác, Janelle Com Ủy viên, người cũng là Hoa hậu Hoàn vũ đầu tiên của di sản châu Phi, lần đầu tiên giành được vương miện cho đất nước của cô vào năm 1977. Do đó, Fitzwilliam là chủ sở hữu quyền sở hữu thứ hai từ Trinidad và Tobago và là di sản thứ ba của châu Phi, sau Commissong và Chelsi Smith hai chủng tộc của Hoa Kỳ.

Trong thời gian trị vì của mình, bà đã được Liên hợp quốc vinh danh và trao tặng danh hiệu UNAIDS và Đại sứ thiện chí của UNFPA vì những công việc của bà trong lĩnh vực giáo dục và nâng cao nhận thức về HIV / AIDS.

Sự cống hiến của cô cho sự nghiệp HIV / AIDS cũng dẫn cô đến việc thành lập Tổ chức Hoa dâm bụt (THF) ở Trinidad và Tobago vào ngày 6 tháng 9 năm 1998. Tổ chức này được thành lập để nâng cao nhận thức về AIDS ở Trinidad và Tobago, đồng thời hỗ trợ về tài chính và mặt khác cho nhà trẻ em ở Trinidad.

Cô ấy là người phát ngôn quốc tế của Clear Essence Skin Care và đã xuất hiện trên truyền hình một số lần đáng chú ý khi tổ chức các phân đoạn của “Wild On…” cho E! Entertainment Televisión và Miss Universe Special cho cùng một mạng.

Cô đã xuất hiện trên "Live with Regis and Kathy Lee", "The Magic Hour", "Polially Incorrect", "The O'Reilly Factor", "Talk Back Live" của CNN, Trinidad and Tobago Carnival "cho BET," The Johnny Cockran Show "trên Court TV, Soca Monarch Finals cho CNMG với Danny Glover và Chris Tucker, trong số những người khác.

Sau Hoa hậu Hoàn vũ
Sau khi trị vì, cô đã thu âm một bản demo nhạc jazz và tiếp tục con đường học vấn của mình. Năm 2000, cô được nhận vào quán bar.

Fitzwilliam cũng đã đóng vai trò giám khảo và đăng cai cho nhiều cuộc thi quốc tế và khu vực, chẳng hạn như Hoa hậu Guyana, Hoa hậu Trinidad và Tobago, và Hoa hậu Hoàn vũ.

Bà từng là Phó chủ tịch phụ trách xúc tiến đầu tư của Công ty TNHH Phát triển Doanh nghiệp và Công nghệ đang phát triển (E TecK), một công ty nhà nước ở Trinidad và Tobago. Cô cũng gắn bó với dự án Người giám hộ của Trinidad trong Giáo dục: Tạo sự khác biệt, một loạt các chuyến tham quan trường học động lực có sự tham gia của cựu vận động viên chạy nước rút Vô địch thế giới Ato Boldon và vận động viên đua xe đạp Michael Phillips, nhằm thúc đẩy sự phát triển đa dạng của đất nước.

Cô được bổ nhiệm làm Đại sứ Thanh niên Chữ thập đỏ vùng Caribe.

Wendy cũng được nhắc đến trong "Nhà vô địch" DJ Bravo Song năm 2016, đã đạt được vị thế nổi tiếng sau chiến thắng của đội cricket Tây Ấn trong giải đấu ICC World Twenty20 2016.

Cô là một trong những giám khảo của cuộc thi truyền hình thực tế Caribbean's Next Top Model.

Cuộc sống cá nhân
Fitzwilliam sinh con trai của cô, Ailan Andrew Panton vào tháng 6 năm 2006. Cô ly thân với cha của anh, David Panton, vào năm 2008. Cô hiện đang sống ở quê hương Trinidad và Tobago cùng con trai.

Tham khảo
1.
2.
Hoa hậu Hoàn vũ
Sinh năm 1972
Hoa hậu Trinidad và Tobago
Nhân vật còn sống