title: Hjalmar Schacht

text:
Hjalmar Horace Greeley Schacht (1877–1970) là nhân vật kinh tế xuất chúng của Đức Quốc xã. Ông đỗ Tiến sĩ Kinh tế (1899), tuy không phải là đảng viên Quốc xã nhưng ủng hộ Adolf Hitler nhiệt tình và lập nhiều chương trình nhằm giải quyết nạn thất nghiệp và ổn định tiền tệ (1922–1923), Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Đức (1923–1930, 1933–1939), Bộ trưởng Kinh tế Đức (1934–1937) kiêm Đặc mệnh Toàn quyền Cơ quan Kinh tế Chiến tranh (1935–1937), Quốc vụ khanh (1939–1943).

Bước khởi đầu
Khi Hitler còn ở trong tù sau vụ Bạo loạn Nhà hàng Bia, TS. Hjalmar Schacht được Thủ tướng Gustav Stresemann (1878-1929) được mời giúp ổn định đồng mark Đức, và ông đã thành công. Cơn lạm phát tai hại qua đi. Gánh nặng bồi thường chiến tranh được giảm nhẹ. Nguồn vốn từ Mỹ bắt đầu đổ vào. Nền kinh tế phục hồi nhanh chóng. Nhờ đó, Schacht được cử làm Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Đức vào năm 1923.

Ông từ chức năm 1930 vì chống đối lại chính sách của nội các đương thời, gặp Hermann Göring vào năm này và gặp Hitler năm sau. Trong hai năm kế, ông cống hiến tất cả công sức đáng kể để đưa Hitler đến gần bạn bè của ông trong giới ngân hàng và thương mại, và còn đến gần thêm chiếc ghế thủ tướng. Vì thế, ông góp công lớn cho sự hình thành của Đế chế Thứ Ba. Năm 1932, nhà phù thủy kinh tế này viết thư cho Hitler:

Tôi tin chắc rằng tình hình hiện nay sẽ tạo thuận lợi cho ông trở thành thủ tướng... Phong trào của ông tiến bước dựa trên sự thật mạnh mẽ đến nỗi chiến thắng nằm trong tầm tay của ông... Dù cho công việc của tôi trong tương lai gần dẫn tôi đi đến đâu chăng nữa, ngay cả nếu một ngày tôi bị giam trong một pháo đài, lúc nào ông cũng có thể trông cậy nơi tôi như là người ủng hộ trung kiên.

Một trong những "sự thật mạnh mẽ" của phong trào Quốc xã - mà Hitler không bao giờ giấu giếm - là khi nắm chính quyền, đảng sẽ dẹp bỏ tự do cá nhân, ngay cả tự do của TS. Schacht và bạn bè doanh nhân của ông. Phải mất một thời gian ông và bạn bè trong các ngành công nghiệp và tài chính mới thức tỉnh về điều này, tuy ông làm Thống đốc Ngân hàng Nhà nước lần nữa. Giống như mọi lịch sử, lịch sử này dẫy đầy những chuyện vô cùng trái khoáy. Vì thế, chẳng bao lâu người ta thấy TS. Schacht là nhà tiên tri đại tài vì đã đoán đúng cả hai việc: Hitler làm thủ tướng và ông bị Hitler tống giam. Ông chỉ sai lầm đôi chút: bị giam trong trại tập trung, còn tệ hơn pháo đài, không phải với tư cách là "người ủng hộ trung kiên" mà trong vị thế ngược lại.

Trong cuộc vận động tổng tuyển cử mới được ấn định vào ngày 5 tháng 3 năm 1933, các doanh nhân lớn được yêu cầu móc hầu bao vì họ vui mà thấy chính phủ mới hứa sẽ đàn áp nghiệp đoàn và để cho giới chủ tự do kiếm lợi nhuận. Họ đồng ý như thế trong một buổi họp ở Dinh Chủ tịch Nghị viện của Göring, dưới sự chủ trì của TS. Schacht để kêu gọi tài trợ. Tại Tòa án Nürnberg, ông cho biết "Tôi thu được 3 triệu mark." Đó là số tiền rất lớn thời bấy giờ.

Phù thủy kinh tế
Sau khi lên nắm chính quyền, ngày 17 tháng 3 năm 1933, Hitler sa thải TS. Hans Luther, thống đốc có tính bảo thủ của Ngân hàng Nhà nước, cử Schacht thay thế. Không người nào tỏ ra hữu dụng hơn cho Hitler như Schacht trong việc xây dựng sức mạnh kinh tế cho Đế chế Thứ Ba và tái vũ trang cho Thế chiến II. Đúng là trước khi chiến tranh bùng nổ, ông chống đối Hitler, bị mất hết chức vụ. Nhưng lúc ấy đã quá muộn: thành quả của ông cho Quốc xã đã được phát huy.

Trong năm đầu, những chính sách kinh tế của Quốc xã do Schacht đề ra chủ yếu nhằm tạo công ăn việc làm cho người thất nghiệp qua chương trình xây dựng công ích và khuyến khích doanh nghiệp tư nhân. Tín dụng chính phủ được cung cấp qua trái phiếu thất nghiệp đặc biệt, và miễn thuế rộng rãi hầu giúp trang trại tăng chi tiêu và sử dụng thêm nhân công.

Ngày 2 tháng 8 năm 1934, Schacht nhận thêm nhiệm vụ Bộ trưởng Kinh tế. Ngày 12 tháng 5 năm 1935, Hitler bổ nhiệm Schacht kiêm thêm Bộ trưởng Đặc mệnh Toàn quyền về Kinh tế Chiến tranh, trao cho ông này quyền hạn để "chỉ đạo sự chuẩn bị kinh tế cho chiến tranh." Bốn tuần sau, Schacht nộp một báo cáo riêng cho Hitler bắt đầu bằng:

việc hoàn tất tái vũ trang với tốc độ và khối lượng mong muốn là vấn đề của nền chính trị Đức; vì thế mọi hoạt động khác phải tùy thuộc vào việc này.

Schacht giải thích với Hitler là vì cần ngụy trang hoàn toàn việc tái vũ trang cho đến ngày 16 tháng 3 năm 1935 (khi Hitler tuyên bố động viên cho một quân đội gồm 36 sư đoàn), cần phải dùng máy in tiền để chi trả cho giai đoạn đầu. Ông cũng vui mừng chỉ ra rằng số tiền tịch thu từ kẻ thù của Nhà nước (phần lớn là người Do Thái) và những người khác từ tài khoản nước ngoài bị phong tỏa đã giúp chi trả cho súng ống của Hitler. Ông pha trò: "Vì thế, việc tái vũ trang của chúng ta được chi trả một phần với tín dụng của kẻ thù chính trị của chúng ta".

Dù trong Tòa án Nürnberg, Schacht phản bác kịch liệt cáo buộc cho rằng ông đã tham gia trong âm mưu của Quốc xã để gây chiến, sự thật là không một người nào khác có trách nhiệm như Schacht trong việc chuẩn bị sức mạnh kinh tế cho Đức để tiến đến chiến tranh. Quân đội Đức toàn tâm công nhận điều này. Vào dịp sinh nhật thứ 60 của Schacht, một ấn phẩm của Quân đội ca ngợi Schacht là

người đã giúp cho sự tái tạo dựng Quân đội được khả thi về mặt kinh tế... Lực lượng Quốc phòng hàm ơn năng lực lớn lao của Schacht đã vượt qua mọi khó khăn để tạo ra sức mạnh hiện tại từ cơ số 100.000 người.

Schacht mang ra thi thố tất cả ngón nghề phù thủy về tài chính để chuẩn bị cho Đế chế Thứ Ba sẵn sàng với chiến tranh. In thêm tiền chỉ là một trong những biện pháp của ông. Ông thao túng đồng tiền một cách khéo léo đến nỗi các nhà kinh tế nước ngoài có lúc ước lượng đồng mark có đến 237 giá trị khác nhau. Ông đã đàm phán được nhiều cuộc trao đổi hiện vật với hàng chục quốc gia có lợi cho Đức một cách đáng kinh ngạc, và chứng tỏ với các nhà kinh tế chính thống là càng mang nợ một quốc gia thì càng dễ làm ăn với quốc gia ấy. Việc ông tạo ra tín dụng trong một quốc gia thiếu vốn luân chuyển và hầu như không có dự trữ tài chính là do thiên tài hoặc – như vài người nói – là mánh lới bậc thầy. Ví dụ cụ thể là việc Ngân hàng Nhà nước phát hành tín phiếu "Mefo" được Nhà nước bảo lãnh và được dùng để chi trả cho các nhà sản xuất vũ khí. Vì tín phiếu này không xuất hiện trên báo cáo tài chính của Ngân hàng Quốc gia lẫn ngân sách Nhà nước, chương trình tái vũ trang vẫn giữ được bí mật. Trong giai đoạn 1935-1938, tín phiếu này được sử dụng riêng cho việc tái vũ trang và lên đến số tiền tổng cộng là 12 tỉ mark. Có một lần khi giải thích việc này với Hitler, Bộ trưởng Tài chính Bá tước Schwerin von Krosigk nói đấy chỉ là một hình thức "in tiền".

Schacht đã cống hiến năng lực và thiên tài vào việc chi trả cho chương trình tái vũ trang nhanh chóng của Hitler. Ông đã nhào nặn ra nhiều mánh khóe để huy động tiền bạc cho Lục quân, Hải quân và Không quân và chi trả cho các hóa đơn sản xuất vũ khí. Nhưng có mức giới hạn, quá mức này quốc gia sẽ phá sản. Vào năm 1936, ông tin rằng Đức đang tiến gần đến mức giới hạn ấy. Ông cảnh báo tình hình này với Hitler, Göring và Tướng Bộ trưởng Quốc phòng Werner von Blomberg (1878-1946), nhưng không có kết quả.

Tháng 9 năm 1936, Đức bắt đầu Kế hoạch Bốn năm và chuyển qua nền kinh tế toàn diện cho chiến tranh. Dù dốt nát về kinh tế ngang bằng với Hitler, Göring thay thế Schacht để nắm quyền độc tài về kinh tế. Mục đích của kế hoạch là làm cho Đức được tự túc trong vòng 4 năm, để không phải khốn đốn vì phong tỏa – mà Schacht xem là không khả thi. Nhưng Göring đã trở nên nhà độc tài trong lĩnh vực kinh tế. Đối với người kiêu ngạo, có tham vọng và còn khinh bỉ Göring dốt nát về kinh tế thì khó mà tiếp tục giữ chiếc ghế. Sau vài tháng xung khắc kịch liệt giữa hai người đều có cá tính mạnh, Schacht yêu cầu Hitler cho ông nghỉ chức vụ trong nội các. Thêm vào nỗi bất mãn là thái độ của nhiều nhà công nghiệp và doanh nhân "đổ xô đến văn phòng của Göring để nhận đơn đặt hàng trong khi tôi vẫn còn đang làm cho mọi người nghe tiếng nói của lý lẽ."

Để làm cho họ nghe được tiếng nói của lý lẽ trong không khí sôi động của Đức Quốc xã năm 1937 là điều không ai làm được, như Schacht nhận thấy. Sau khi đã cãi vã thêm với Göring, ông nộp đơn cho Hitler chính thức xin từ chức Bộ trưởng Kinh tế. Ngày 8 tháng 12, đơn từ chức được chính thức chấp thuận. Con người yếu đuối Walter Funk được cử thay thế Schacht.

Theo yêu cầu của Hitler, Schacht ở lại nội các làm Quốc vụ khanh (Bộ trưởng không giữ bộ nào) và vẫn còn giữ chức vụ Thống đốc Ngân hàng Quốc gia, vì thế vẫn duy trì vẻ bề ngoài, tránh cho nước Đức và thế giới một cú sốc. Tuy nhiên, ông không còn có thể kiềm chế chương trình tái vũ trang sôi động của Hitler, mà chỉ đưa tên tuổi ra làm bình phong cho mưu đồ của Hitler. Cũng như các tướng lĩnh và người bảo thủ đã giao nước Đức cho Hitler, ông không thức tỉnh nhanh chóng để nhận ra thực tế của cuộc đời.

Âm mưu chống đối Hitler
Năm 1937, bắt đầu nhen nhúm phong trào chống đối Hitler. Hai nhân vật có tiếng tăm sáng mắt là Johannes Popitz, Bộ trưởng Tài chính của Phổ và Schacht. Cả hai đã được thưởng huân chương cao quý nhất của Đảng Quốc xã vì công lao đóng góp vào nền kinh tế cho mục đích chiến tranh. Có lẽ vì quá khứ và tư cách của họ mà hai người không được thành phần cốt lõi của nhóm chống đối tin cậy. Schacht là con người của chủ nghĩa cơ hội, và Hassell nhận xét trong nhật ký của ông là Schacht "nói một đàng nhưng làm một nẻo" – ý kiến mà ông nghĩ các Tướng Beck và von Fritsch cũng đồng ý.

Trong nhiều tuần mùa hè năm 1939, nhóm âm mưu hành động tất bật, tuy chính xác với mục đích gì thì khó mà hiểu được. Qua tài liệu họ để lại, người ta vẫn không biết rõ và người ta có cảm tưởng là chính họ cũng không biết họ muốn gì. Dù là có thiện chí, họ hoang mang trầm trọng và tê liệt vì kém hiệu quả. Hitler đã hoàn toàn khống chế cả nước Đức – quân đội, Cộng sản, chính quyền và dân chúng – đến nỗi họ không thể nghĩ ra cách nào tháo gỡ hoặc làm lũng đoạn sự khống chế như thế. Thế là, chấm dứt những cố gắng của nhóm âm mưu nhằm ngăn chặn Hitler khởi động Thế chiến II, ngoại trừ nỗ lực vào phút chót của TS. Schacht, mà ông dựa vào đấy để biện hộ cho mình trước Tòa án Nürnberg. Vào tháng 8 năm 1939 ông gửi thư cho Hitler, Göring và Ribbentrop – ở thời điểm gay cấn các nhà lãnh đạo phe chống đối chỉ biết viết thư và bản ghi nhớ – nhưng, ông "rất ngạc nhiên", như ông kể sau này, không nhận được trả lời. Kế đến, ông dự định đi gặp Thống chế Walther von Brauchitsch, Tư lệnh Lục quân Đức. Để nói gì? Trước Tòa án Nürnberg, Schacht giải thích ông định nói với Tư lệnh Lục quân rằng khởi động chiến tranh mà không thông qua Nghị viện là vi hiến! Vì thế nhiệm vụ của Tư lệnh Lục quân là tôn trọng lời tuyên thệ của ông ấy đối với hiến pháp!

Nhưng cuối cùng Schacht đã không gặp Brauchitsch! Đô đốc Giám đốc Quân báo Wilhelm Franz Canaris (1887-1945) cảnh cáo nếu ông này đi gặp, vị Tư lệnh Lục quân "có lẽ sẽ ra lệnh bắt giữ chúng ta lập tức." Nhưng có người giải thích lý do thật sự khiến Schacht không đi nói ra chuyện kỳ quái ấy (việc yêu cầu Nghị viện bù nhìn phê chuẩn là trò trẻ con đối với Hitler đến nỗi ông này không màng đến thủ tục ấy). Có vẻ như Schacht bãi bỏ chuyến đi khi Hitler ra lệnh bãi bỏ tấn công Ba Lan.

Sau vụ ám sát Hitler thất bại ngày 20 tháng 7 năm 1944, nhiều người bị xử tử một cách dã man. Vài người bị bắt, không bị xét xử nhưng bị đưa vào trại tập trung. Trong số này là Schacht, không can dự vào vụ ám sát tuy trước Tòa án Nürnberg ông khai mình đã "khơi mào."

Vài ngày trước khi tự sát, Hitler thảo luận với các tướng lĩnh về số phận của một nhóm tù nhân người Anh, Pháp và Mỹ nổi danh trong đó có Schacht. Một nhân chứng về sau khai: Hitler một lần nữa nổi giận. Tay ông ta run rẩy, chân run rẩy và đầu run rẩy; ông chỉ lặp đi lặp lại: "Bắn hết chúng nó! Bắn hết chúng nó!"

Ngày 1 tháng 5 năm 1945, một nhóm tù nhân gồm những nhân vật nổi tiếng kể cả Schacht được vội vã mang ra khỏi Dachau và đưa về miền nam để tránh quân đội Mỹ đến giải thoát. Họ đến khách sạn ở một ngôi làng nằm cao trên dãy núi ở miền nam Tyrol. Mật vụ cho vài người xem bản danh sách những người mà, theo lệnh của Heinrich Himmler (1900-1945), sẽ bị xử tử để không cho rơi vào tay Đồng Minh. Tuy nhiên, vào lúc 2 giờ chiều ngày 4 tháng 5, có tiếng còi báo động! Một toán binh sĩ Mỹ chiếm lấy khách sạn. Họ được tự do!

Trước Tòa án Nürnberg
Sau chiến tranh, Schacht bị đưa ra xét xử trước Tòa án Nürnberg. Ông đã trải qua những tháng cuối cùng của Đế chế thứ Ba khi nhân vật mà ông có thời tôn thờ Hitler đưa ông vào trại tập trung, e sợ một ngày sẽ bị xử tử, nhưng bây giờ tỏ ra căm phẫn vì thấy Đồng minh lại đem chính mình ra xét xử như là tội phạm chiến tranh. Schacht tự biện hộ rằng ông chỉ là một chuyên gia về ngân hàng và kinh tế. Hơn nữa, ông đã mất mọi chức vụ trước khi chiến tranh bùng nổ và còn bị chế độ Quốc xã đưa vào trại tập trung. Vì những yếu tố này, Schacht được Tòa án Nürnberg tha bổng vì xét ông không phạm tội ác chiến tranh. Walther Funk, kẻ bất tài với đôi mắt trông gian xảo, đã tiếp nhiệm Schacht làm Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Đức, nhận án chung thân.

Nhưng Schacht lại nhận án 8 năm khổ sai của Tòa án Bài trừ Quốc xã của Cộng hòa Liên bang Đức do ông có tư tưởng bài Do Thái, giúp gây quỹ cho Đảng Quốc xã, trấn áp nghiệp đoàn.... Ông được trả tự do năm 1948. Sau đấy, ông thành lập Ngân hàng Dusseldorf, làm cố vấn về kinh tế và tài chính cho một số nước đang phát triển.

Tham khảo

 The rise and fall of the Third Reich – A history of Nazi Germany, của William L. Shirer. Nhà xuất bản: Simon and Schuster, Inc., New York, N.Y., 1960.

Liên kết ngoài
 Schacht - ghi chép từ "Nazi Conspiracy & Aggression"
 Businessweek
 JewishVirtualLibrary.org
 Tài liệu tham khảo trên Schacht

Schacht, Hjalmar
Schacht, Hjalmar
Sinh năm 1877
Mất năm 1970
Bộ trưởng Đức

Đảng viên Đức Quốc Xã


title: Hasborn

text:
Hasborn là một đô thị thuộc huyện Bernkastel-Wittlich, in Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị Hasborn có diện tích 6,18 km².

Tham khảo

Xã của bang Rheinland-Pfalz
Xã và đô thị ở huyện Bernkastel-Wittlich


title: Le Riols

text:
Le Riols  là một xã thuộc tỉnh Tarn trong vùng Occitanie ở phía nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 150 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Tarn


title: Yponomeuta madagascariensis

text:
Yponomeuta madagascariensis là một loài bướm đêm thuộc họ Yponomeutidae. Nó là loài duy nhất được tìm thấy ở Madagascar.

Sải cánh dài khoảng 18 mm.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Two New Species Of Yponomeutoid Moths (Lepidoptera, Yponomeutidae, Plutellidae) From Madagascar

Yponomeuta


title: Charadrahyla altipotens

text:
Charadrahyla altipotens là một loài ếch trong họ Nhái bén. Chúng là loài đặc hữu của México.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, và sông. Loài này đang bị đe dọa do mất nơi sống.

Chú thích

Tham khảo
 Santos-Barrera, G. & Canseco-Márquez, L. 2004. Charadrahyla altipotens. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 21 tháng 7 năm 2007.

Charadrahyla


title: Theretra pallicosta

text:
Theretra pallicosta là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Nó được tìm thấy ở Sri Lanka và Ấn Độ, phía đông through Nepal, Bangladesh và Myanmar to Hồng Kông và Đài Loan và phía nam qua Thái Lan, Lào và Việt Nam đến bán đảo Mã Lai và Indonesia (Sumatra, Java).

Sự miêu tả
Sải cánh dài 70–90 mm.

Sinh học
Ấu trùng ăn các loài Aporusa dioica ở Trung Quốc, loài Aporusa ở Ấn Độ và Miến Điện, Vitis in Pakistan và Polyalthia cerasoides ở Thái Lan.

Chú thích

Tham khảo

Theretra


title: Hoplitis linguaria

text:
Hoplitis linguaria là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Morawitz mô tả khoa học năm 1876.

Chú thích

Tham khảo

Hoplitis
Động vật được mô tả năm 1876


title: Jennifer Lawrence

text:
Jennifer Shrader Lawrence (sinh ngày 15 tháng 8 năm 1990) là một nữ diễn viên điện ảnh người Mỹ. Vai diễn đầu tiên của cô là một trong những nhân vật chính của loạt phim truyền hình The Bill Engvall Show (2007–2009) phát trên kênh TBS. Từ đó trở về sau cô xuất hiện trong các bộ phim độc lập như The Burning Plain (2008) và Winter's Bone (2010) - bộ phim đã mang lại cho Jennifer Lawrence đề cử giải Oscar đầu tiên trong sự nghiệp ở hạng mục Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất vào năm 2011 khi vừa mới tròn 20 tuổi, giúp cô lập kỷ lục khi trở thành người trẻ tuổi thứ hai được đề cử ở hạng mục này tại thời điểm đó.

Năm 22 tuổi, qua bộ phim Silver Linings Playbook (2012), Lawrence vào vai Tiffany Maxwell - một phụ nữ trưởng thành nghiện tình dục với nhiều diễn biến tâm lý phức tạp đã mang về cho cô giải Quả cầu vàng cùng một tượng vàng Oscar đầu tiên, giúp cô trở thành diễn viên trẻ nhất từng hai lần được đề cử giải Oscar cho hạng mục Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất và là người trẻ tuổi thứ hai trong lịch sử giành được giải thưởng danh giá này. Đến năm 2013, thành công tiếp tục đến với cô gái trẻ, với vai Rosalyn Rosenfeld - cô vợ của một tay lừa đảo thiên tài chuyên thực hiện các phi vụ có liên quan đến những tác phẩm nghệ thuật trong bộ phim hài của đạo diễn David O. Russell - American Hustle (2013) lại tiếp tục giúp cô mang về giải Quả cầu vàng, giải BAFTA và nhận được đề cử giải Oscar thứ ba trong sự nghiệp ở hạng mục Nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất.

Jennifer Lawrence cũng được biết đến nhiều hơn khi vào vai dị nhân Raven Darkhölme / Mystique qua bộ phim ăn khách X-Men: First Class (2011) và sau đó là X-Men: Days of Future Past (2014). Năm 2012, cô trở nên nổi tiếng trên toàn thế giới nhờ vai diễn Katniss Everdeen trong The Hunger Games - bộ phim chuyển thể từ cuốn tiểu thuyết cùng tên bán chạy nhất của nhà văn Suzanne Collins. Vai diễn được các nhà phê bình khen ngợi nhiệt liệt, The Hunger Games nằm ở vị trí thứ 3 trong danh sách những bộ phim có doanh thu phòng vé mở màn cao nhất mọi thời đại, giúp Lawrence phá vỡ thế độc tôn của hình tượng các nam anh hùng trong phim hành động Hollywood khi trở thành Nữ anh hùng màn ảnh mang lại doanh thu cao nhất mọi thời đại.

Đến thời điểm hiện tại, sở hữu vẻ đẹp hài hòa, tài năng, hàng loạt những vai diễn thành công của Jennifer Lawrence ở cả hai lĩnh vực thương mại và nghệ thuật, cùng với một ngai vàng vững chắc ở tuổi 23 khi liên tiếp mang về rất nhiều giải thưởng danh giá đã khiến tạp chí Rolling Stone gọi cô là "Nữ diễn viên trẻ tài năng nhất nước Mỹ." Năm 2013, tạp chí Time đã đưa tên cô vào danh sách 100 người có ảnh hưởng nhất trên thế giới. Vào năm 2014, Jennifer Lawrence tiếp tục vượt mặt rất nhiều ngôi sao nổi tiếng khác để đứng đầu hạng mục Nữ diễn viên quyền lực nhất Hollywood và xếp vị trí thứ 12 trong danh sách "Celebrity 100" (100 người nổi tiếng) được thống kê hàng năm của công ty truyền thông và xuất bản Hoa Kỳ - Forbes. Bên cạnh đó, cô còn được tạp chí danh tiếng dành cho phái mạnh của Vương Quốc Anh - FHM vinh danh là Mỹ nhân quyến rũ nhất thế giới năm 2014. Ngoài ra, Jennifer còn được biết đến với biểu cảm chân thực từ trong phim cho đến ngoài đời thực.

Tiểu sử và Sự nghiệp diễn xuất

1990–2005: Những năm tháng tuổi thơ
Jennifer Shrader Lawrence sinh ra và lớn lên tại Louisville, Kentucky trong một gia đình không có thiên hướng về nghệ thuật, là cô con gái của ông Gary Lawrence - một công nhân xây dựng và bà Karen Lawrence (nhũ danh Koch) - giám đốc điều hành trại trẻ em. Cô có hai người anh trai là Ben và Blaine. Năm 14 tuổi, vì quyết định muốn theo đuổi sự nghiệp diễn xuất nên Lawrence đã thuyết phục bố mẹ đưa cô đến New York và tìm cho mình một người đại diện tài năng nhưng không nhận được sự đồng ý. Do họ chỉ cho phép theo đuổi nghệ thuật một khi đã tốt nghiệp trung học, và để chứng minh rằng nghề nghiệp sẽ không ảnh hưởng gì tới việc học hành, cô đã đăng ký theo học trường trung học cấp hai Kammerer tại Louisville. Với việc nỗ lực học tập để theo đuổi ước mơ, cô đã hoàn thành chương trình bậc phổ thông sớm hơn các bạn cùng trang lứa hai năm với điểm số gần như đạt tuyệt đối trong kì thi GPA là 3.9 (điểm tối đa là 4). Trong khoảng thời gian lớn lên và tận hưởng hương vị ngọt ngào ở tuổi niên thiếu, Lawrence làm trợ lý y tá tại trại hè trẻ em dưới sự điều hành của mẹ.

2006–2009: Khởi nghiệp và thành công bước đầu
Lawrence chưa từng học và đào tạo qua một trường lớp diễn xuất và cũng chẳng có chút kinh nghiệm nào trong nghiệp diễn. Những thành công nho nhỏ ban đầu của Jennifer Lawrence không phải tới từ điện ảnh mà từ lĩnh vực truyền hình, nơi cô được nhận vào vai Lauren Pearson trong một loạt phim sitcom có tên là The Bill Engvall Show được sáng lập bởi Bill Engvall và Michael Leeson. Loạt phim bắt đầu lên sóng vào tháng 9 năm 2007, trải qua ba mùa phim đến khi bị hoãn lại vào năm 2009. Ngay từ những ngày đầu tiên này, tài năng của Lawrence đã được khẳng định khi cô nhận được giải thưởng Diễn viên trẻ nổi bật ở thể loại phim truyền hình và được đề cử ở hạng mục Màn trình diễn xuất sắc nhất trong một series truyền hình (phim hoặc hài kịch) tại lễ trao giải Young Artist Award vào năm 2009. Cũng trong giai đoạn này, Lawrence còn tham gia một số vai phụ trong những dự án phim truyền hình như Cold Case, Medium và Monk.

Năm 2007, cô tham gia thử vai diễn Bella Swan trong bộ phim ăn khách Twilight nhưng cuối cùng vai diễn thuộc về nữ diễn viên cùng trang lứa với cô - Kristen Stewart. Sau này Lawrence nói rằng cô rất mừng là mình không được nhận vai vì sự chú ý quá lớn của giới truyền thông dành cho Stewart từ khi cô ấy nổi tiếng với vai diễn trên. Đến năm tiếp theo, cô tiếp tục tham gia vào các vai diễn nhỏ trong phim Garden Party của đạo diễn Jason Freeland và góp mặt trong The Burning Plain của đạo diễn Guillermo Arriaga bên cạnh hai đàn chị từng đoạt giải Oscar là Charlize Theron và Kim Basinger. Vai diễn đã đem về cho cô giải Diễn viên trẻ triển vọng tại Liên hoan phim Venezia năm 2008, đây chính là bước đệm cho con đường thành công của cô sau này. Cùng năm đó, cô đóng vai chính trong bộ phim đầu tay của đạo diễn Lori Petty - The Poker House cùng Selma Blair và Chloë Grace Moretz. Với vai Agnes, một cô gái trẻ tuổi là nạn nhân của việc bị lạm dụng và cưỡng hiếp dã man đã đem về cho cô giải thưởng Liên hoan phim Los Angeles ở hạng mục Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất. Đồng thời cô cũng xuất hiện trong video âm nhạc The Mess I Made nằm trong album Losing Sleep của nhóm nhạc Parachute.

2010–2012: Bước ngoặt đột phá

Qua Winter's Bone của đạo diễn Debra Granik (từng được công chiếu tại Việt Nam với cái tên Xương Trắng) - tác phẩm điện ảnh gai góc về đề tài tình máu mủ và nghị lực con người trước số phận đau thương được các nhà phê bình khen ngợi và đánh giá cao, Jennifer Lawrence vào vai cô bé Ree Dolly 17 tuổi đang trên đường tìm kiếm tung tích của cha mình - người đã mang thế chấp chính ngôi nhà của gia đình và rồi biến mất. Nếu thất bại, Ree cùng với người mẹ mắc bệnh tâm thần và hai đứa em nhỏ sẽ bị trục xuất vào cánh rừng Ozark. Mạo hiểm cả cuộc sống của mình, Ree tìm mọi cách vượt lên trên sự dối trá, những bí mật bị giấu kín và mọi nguy hiểm tới từ chính các đối tượng có quan hệ ruột thịt, nhờ vậy mới tìm ra sự thật đau thương vào phút cuối cùng. Bộ phim giành được giải Phim hay nhất tại Liên hoan phim Sundance, Ree Dolly được xem là vai diễn đột phá trong sự nghiệp của Lawrence khi đem đến cho cô đề cử giải Oscar đầu tiên với hạng mục Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất vào năm cô chỉ mới 20 tuổi và trở thành diễn viên trẻ thứ ba trong lịch sử Oscar được đề cử ở hạng mục này. Trên tờ The New Yorker, David Denby viết: "không thể tưởng tượng nổi bộ phim sẽ ra sao nếu không có sự góp mặt của cô bé Ree." Peter Travers trên tờ Rolling Stone đánh giá cao Jennifer và viết: "Vai diễn của cô còn hơn cả diễn xuất nữa. Nó như một cơn bão mạnh kéo đến. Đôi mắt của Lawrence phản ánh chân thực những điều luôn giằng xé trong tâm can của Ree.". Ngoài giải Oscar, cô còn nhận được đề cử giải Quả Cầu Vàng, giải thưởng của Hội Diễn viên Điện ảnh, Tinh Thần Độc Lập cùng với giải Ủy ban Quốc gia về Phê bình Điện ảnh dành cho màn trình diễn đột phá xuất sắc nhất với vai diễn này. Cô cũng tham gia vào bộ phim độc lập Like Crazy được công chiếu tại Liên hoan phim Sundance vào năm 2011.

Sau khi được đề cử giải Oscar, Jennifer Lawrence trở thành một cái tên được các nhà làm phim săn đón và cô chọn lựa dự án tham gia cũng rất kĩ càng. Lawrence vào vai dị nhân phản diện có khả năng biến dạng Mystique thời trẻ trong tác phẩm hành động X-Men: First Class, một prequel (phần trước) của loạt phim siêu anh hùng X-Men bên cạnh hai nam diễn viên tài năng James McAvoy và Michael Fassbender. Vai Mystique của Lawrence là phiên bản thời trẻ của nhân vật do Rebecca Romijn đóng trong những tập phim X-Men trước Đây chính là bộ phim bom tấn đầu tiên trong sự nghiệp của Jennifer Lawrence và cô đã đảm nhiệm rất tốt vai trò diễn viên phụ của mình, trước khi nổi bật hẳn lên trong các ấn phẩm phim thương mại sau này. Đến năm 2011, Lawrence xuất hiện trong The Beaver, một bộ phim hài quy tụ hai diễn viên nổi tiếng từng đoạt giải Oscar là Jodie Foster và Mel Gibson. Bộ phim quay vào năm 2009 nhưng lại bị trì hoãn một thời gian dài do tranh cãi và cuối cùng được công chiếu vào ngày 6 tháng 5 năm 2011. Đến tháng 6 năm 2011, cô được mời vào Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Điện ảnh (hay còn gọi là Tổ chức sáng lập ra giải Oscar).

Dựa trên cuốn tiểu thuyết cùng tên rất ăn khách của nhà văn Suzanne Collins, The Hunger Games có bối cảnh tại một thế giới cận diệt vong có tên Panem, nơi mà hàng năm các quận trực thuộc đều phải cống hiến hai thanh niên tham gia trò chơi đẫm máu mà những kẻ cầm quyền đặt ra. Lawrence vào vai cô gái Katniss Everdeen, người dũng cảm nhận làm vật hi sinh thay cho em gái để cùng người bạn đồng trang lứa Peeta tham gia đấu trường, nơi họ sẽ phải tàn sát với những thanh, thiếu niên khác cho tới khi chỉ còn một người duy nhất sót lại... Dù là một người hâm mộ của bộ sách, Jennifer Lawrence đã phải mất đến ba ngày mới đồng ý nhận vai Katniss vì nhận thấy đây là một dự án lớn, nó sẽ ảnh hưởng rất nhiều đến danh tiếng của cô. Để đảm nhận thành công nhiệm vụ của mình, Jennifer đã phải lao vào luyện tập nhiều bộ môn để có thể trạng phù hợp với vai diễn, bao gồm đào tạo diễn viên đóng thế, tham gia các khóa huấn luyện thể hình, sử dụng vũ khí, bắn cung, học cách trèo cây, chiến đấu, Parkour, Pilates, yoga và tự mình lột da một con sóc với đôi bàn tay máu me đáng sợ mà không cần bất cứ một kỹ thuật hỗ trợ nào. Bộ phim được công chiếu vào ngày 23 tháng 3 năm 2012, đạt doanh thu ở vị trí thứ ba trong danh sách các phim có màn ra mắt ấn tượng nhất lịch sử phòng vé khi thu về đến 152.5 triệu đô la Mỹ chỉ trong vòng ba ngày, lập kỉ lục với một bộ phim non-sequel (không phải phần tiếp theo). Việc The Hunger Games thành công rực rỡ về doanh thu phòng vé đã làm thay đổi mạnh mẽ dòng phim hành động vì trong bối cảnh lịch sử điện ảnh, "Tốp 200 phim có doanh thu cao nhất mọi thời đại (350 triệu đô trở lên), chưa từng có một bộ phim nào xoay quanh một ngôi sao hành động là nữ" và lần đầu tiên trong lịch sử, Lawrence đã phá vỡ quy tắc này. Tạp chí Forbes viết: "Không ai từng xem phim này mà có thể nghi ngờ về trình độ nhập vai phim hành động của Jennifer Lawrence."
Tuy bộ phim phần lớn đều nhận được phản hồi tích cực từ giới phê bình, vai diễn của Lawrence mới thực sự nổi bật và nhận được nhiều đánh giá cao nhất, Todd McCarthy từ tờ The Hollywood Reporter nói cô hoàn toàn có thể hóa thân vào vai Katniss "giống như đúc những gì mà mọi người tưởng tượng về Katniss" và "nắm giữ" hoàn toàn bộ phim "với vai diễn có sức nặng và sự thông minh đáng nể." Kenneth Turan từ thời báo Los Angeles Times đánh giá: "Lawrence là nữ diễn viên xuất sắc nhất có thể đảm nhận vai Katniss và là chiếc chìa khóa quan trọng trong việc đưa 'Hunger Games' trở thành hiện tượng giải trí phổ biến toàn cầu. Chính diễn xuất của Lawrence đã khiến phim có sức nặng và thu hút người xem từ đầu đến cuối như vậy." Nhà phê bình phim khó tính Roger Ebert của tờ Chicago Sun-Times cũng đồng ý rằng "Lawrence có lối diễn xuất thuyết phục và ấn tượng, rất mạnh mẽ, rất phù hợp để vào các vai diễn chính." Đến tuần cuối công chiếu, The Hunger Games thành công vang dội với hơn 691 triệu đô la Mỹ doanh thu phòng vé trên toàn thế giới, vượt xa mức kinh phí khiêm tốn 78 triệu đô bỏ ra ban đầu, tạo nên một cơn sốt toàn cầu thậm chí hơn hẳn Twilight vào năm 2008. Đồng thời The Hunger Games còn trở thành phim có doanh thu cao thứ ba tại thị trường Mỹ và đứng vị trí thứ 9 trong danh sách những bộ phim có doanh thu cao nhất thế giới năm 2012.

Vào tháng 10 năm 2012, Lawrence giữ vai trò là gương mặt đại diện cho Dior - một công ty thời thang cao cấp. Đến tháng sau, cô được nhận vào vai góa phụ Tiffany Maxwell cùng với Bradley Cooper và Robert De Niro trong phim tình cảm hài Silver Linings Playbook của đạo diễn David O. Russell, bộ phim chuyển thể từ cuốn tiểu thuyết cùng tên của nhà văn Matthew Quick. Cô nhận được vô số lời khen ngợi từ giới phê bình, Richard Corliss của tờ Time viết: "Lý do để ở lại trong rạp chiếu chính là Lawrence. Mới chỉ 21 tuổi khi bộ phim bắt đầu bấm máy, vậy mà Lawrence đã có thể tự trưởng thành cùng vai diễn. Ủ rũ nhưng cũng quyến rũ, cô thổi vào bất cứ vai diễn nào một sự thông minh đầy trưởng thành. Cô chính là tia sáng trong bộ phim bình dị này." Nhà báo Peter Travers của Rolling Stone viết "Ở Lawrence chính là điều kỳ diệu. Cô rất thô lỗ, trụy lạc, hài hước, không ngại chửi thề, cẩu thả, quyến rũ, sôi nổi, dễ bị tổn thương. Đôi lúc trong cùng một cảnh quay, thậm chí trong cùng một nhịp thở, không một danh sách ứng cử viên cho Nữ diễn viên chính Oscar nào có thể hoàn thiện mà thiếu đi Jennifer Lawrence nằm trong tốp dẫn đầu. Cô ấy thật sự tỏa sáng trên màn ảnh." Tất cả những điều đó đã giúp Jennifer giành chiến thắng giải Oscar đầu tiên trong sự nghiệp cũng với hạng mục Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất. Danh vọng, thành công đến rất nhanh khi Jennifer chỉ mới 22 tuổi, điều đó khiến cô gái trẻ xúc động đến luống cuống vấp ngã khi lên nhận giải. Jennifer cũng tham gia góp mặt trong bộ phim kinh dị House at the End of the Street cùng Max Thieriot và Elisabeth Shue được phát hành vào tháng 9 năm 2012. Bên cạnh đó, cô cũng được tuyển vào vai "O" trong bộ phim Savages của đạo diễn Oliver Stone nhưng đành phải bỏ dự án vì vướng lịch làm việc.

2013–nay

The Hunger Games: Catching Fire - phần tiếp theo nằm trong loạt phim hàng động, viễn tưởng Hunger Games được khởi chiếu trên toàn thế giới vào ngày 22 tháng 11 năm 2013. Trong tập phim thứ hai được kỳ vọng rất cao này, một sự kiện chưa từng có tiền lệ - cả Katniss lẫn Peeta cùng bước ra từ đấu trường như hai người trẻ yêu nhau đến sống chết sau khi đã trải qua cuộc chiến gian khổ - đã đặt Tổng thống Snow đối diện với một biểu tượng mới mang lại niềm hi vọng và sức mạnh cho quần chúng, bùng lên thành ngọn lửa cách mạng có nguy cơ lan rộng. Cái nhìn về Snow không còn thuần túy toát lên vẻ nguy hiểm trầm tĩnh ở phần đầu, mà đã thoáng thấy nỗi sợ hãi và sự hoài nghi ẩn giấu. Để giải quyết tình thế này, buộc Snow từ chỗ mong muốn vô hiệu hóa Katniss như một biểu tượng nổi loạn bằng thủ đoạn vẽ vời cô như một biểu tượng của lòng trung thành, đi đến biện pháp mở ra kỳ đấu trường khủng khiếp nhất trong lịch sử vương quốc Panem... Bộ phim trở thành một thành công thương mại lớn và nhận được rất nhiều đánh giá cao từ các nhà phê bình phim. Stephanie Zacharek của thời báo The Village Voice nhận xét Lawrence đang "trong quá trình thổi nên một ngọn lửa bùng cháy mạnh mẽ, chỉ riêng điều đó cũng khiến đây là một bộ phim thật tuyệt vời để xem." Trang Rotten Tomatoes thống kê có tới 89% bài viết của các nhà phê bình nhận xét tích cực về bộ phim, trong khi khán giả và người hâm mộ đã xem cũng cho phim điểm A. Phần lớn lời khen ngợi dành cho vai diễn Katniss Everdeen của Jennifer Lawrence. The Hunger Games: Catching Fire chính là bộ phim khoa học hành động - viễn tưởng được đánh giá cao nhất trong năm trên trang mạng này. Đến tháng 1 năm 2014, Catching Fire đã vượt qua cả Iron Man 3 để chiếm lĩnh vị trí là bộ phim cho thu nhập phòng vé cao nhất năm 2013 ở Bắc Mỹ với hơn 409.4 triệu đô la Mỹ. Trên thế giới, Catching Fire tiếp tục lọt vào danh sách các bộ phim có doanh thu cao nhất mọi thời đại ở vị trí thứ 36 với hơn 864 triệu đô la Mỹ, là bộ phim có doanh thu cao nhất nằm trong loạt phim Đấu trường sinh tử tính đến thời điểm hiện tại, là phim cho doanh thu cao nhất được phân phối bởi xưởng phim Lionsgate và đồng thời là phim có doanh thu cao thứ 5 nằm trong danh sách những bộ phim có doanh thu cao nhất thế giới năm 2013.

Cũng trong năm 2013, Lawrence tiếp tục được vị đạo diễn David O. Russell mời đóng vai phụ trong bộ phim tiếp theo của ông về đề tài tội phạm lừa đảo của Mỹ - American Hustle. Đây cũng chính là tác phẩm đánh dấu sự tái ngộ của đạo diễn Russell với cặp đôi Bradley Cooper và Jennifer Lawrence. Việc tham gia American Hustle được coi như là sự tri ân của Lawrence dành cho vị đạo diễn đã mang về cho cô một giải Oscar trong đời. Nội dung phim là một chuỗi câu chuyện có phần kịch tính và phức tạp về thế giới ngầm đầy mưu mô, tính toán và quyền lực của xã hội Mỹ những năm 1970-1980. Phim được thực hiện dựa trên một chiến dịch có thật của FBI có tên là ABSCAM. Irving Rosenfeld, có vợ là Rosalyn Rosenfeld (do Jennifer Lawrence thủ vai), là một tay lừa đảo thiên tài chuyên thực hiện các phi vụ có liên quan đến những tác phẩm nghệ thuật bị đánh cắp. Chính "tài năng" của hắn đã làm cho Richie DiMaso - một đặc vụ FBI phải chú ý. Irving và cô nhân tình Sydney của hắn buộc lòng phải cấu kết với tay FBI lộng quyền đó, bước vào thế giới của những tay trùm chứng khoán và xã hội đen khác nhằm ra tay triệt tiêu những thế lực xấu. Bên cạnh câu chuyện của những kẻ âm thầm đó là một câu chuyện khác gắn kết và đan xen về ngài thị trưởng Carmine Polito, người luôn cố gắng hỗ trợ cộng đồng của mình chống chọi với cuộc khủng hoảng kinh tế và những biến động của thời đại... American Hustle quy tụ dàn diễn viên từng được đề cử và giành giải Oscar như Bradley Cooper, Amy Adams, Christian Bale, Jeremy Renner và được công chiếu vào ngày 20 tháng 12 năm 2013, đồng thời đây cũng chính là bộ phim dẫn đầu về số đề cử giải Oscar lần thứ 86 (với 10 đề cử). Vai diễn Rosalyn Rosenfeld của Lawrence được các nhà phê bình phim khen ngợi và đánh giá cao. Cô nhận được đề cử ở hạng mục Nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất tại hai giải thưởng quan trọng tiền Oscar là giải của Nghiệp đoàn diễn viên màn ảnh và giải Hiệp hội Phê bình Phim Phát sóng. Vào ngày 12 tháng 1 năm 2014, Jennifer Lawrence giành được giải Quả cầu vàng cho Nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất, cô cũng nhận được giải BAFTA đầu tiên trong sự nghiệp ở cùng hạng mục và tiếp tục nhận được đề cử giải Oscar thứ 3, giúp cô lập kỷ lục trở thành nữ diễn viên trẻ tuổi nhất trong lịch sử giải Oscar khi sở hữu dến ba đề cử ở tuổi 23.

Lawrence thế chỗ nữ diễn viên Angelina Jolie trong phim lấy bối cảnh thời đại suy thoái của nữ đạo diễn Susanne Bier - Serena, bộ phim dựa trên cuốn tiểu thuyết cùng tên của nhà văn Ron Rash. Cô đóng vai Serena, một phụ nữ sau khi biết mình không thể sinh con đã lên kế hoạch sát hại người đàn bà hạ sinh đứa con trai ngoài giá thú của chồng mình trước cuộc hôn nhân. Việc quay phim được hoàn thành trong năm 2012 và bộ phim dự kiến sẽ được phát hành vào năm 2014. Cũng trong năm 2014, Lawrence tiếp tục đảm nhận vai dị nhân Mystique trong bộ phim X-Men: Days of Future Past cùng với hai nam diễn viên James McAvoy và Michael Fassbender, đồng thời cô cũng sẽ trở lại vai Katniss Everdeen nằm trong hai bộ phim chuyển thể của cuốn sách Hunger Games cuối cùng, Mockingjay. Phần đầu tiên của bộ phim dự kiến sẽ được phát hành vào ngày 21 tháng 11 năm 2014 và phần 2 dự kiến công chiếu vào ngày 20 tháng 11 năm 2015.

Trên phương tiện truyền thông
Những thành công lớn trong cả doanh thu và giải thưởng khiến Lawrence được tờ tạp chí Rolling Stone tôn vinh là "Nữ diễn viên trẻ tài năng nhất nước Mỹ" Năm 2013, tạp chí Time đưa tên cô vào danh sách 100 người có tầm ảnh hưởng lớn nhất thế giới, trong khi đó, tạp chí Elle gọi Lawrence là người phụ nữ quyền lực nhất trong ngành công nghiệp giải trí Hollywood năm 2013, Ngoài ra, Jennifer Lawrence còn giành vị trí số một trong danh sách Tốp 99 người phụ nữ được khát khao nhất thế giới năm 2013, theo bình chọn của tờ tạp chí dành cho nam giới - AskMen phiên bản trực tuyến. Vào tháng 6 trong cùng năm, Lawrence tiếp tục được tạp chí Forbes vinh danh là một trong những nhân vật nổi tiếng quyền lực nhất thế giới khi xếp ở vị trí thứ 49. Lawrence cũng là nữ diễn viên có thu nhập cao thứ nhì tại Hollywood, kiếm được trên 26 triệu đô la Mỹ so với năm trước, chỉ đứng sau nữ diễn viên Angelina Jolie.

Đến năm 2014, Jennifer Lawrence được tạp chí dành cho nam giới - FHM xếp vị trí đầu bảng trong danh sách 100 người phụ nữ quyến rũ nhất thế giới. Trong cùng năm, Jennifer Lawrence chính thức trở thành Nữ diễn viên quyền lực nhất Hollywood do tạp chí Forbes danh tiếng công bố và xếp ở vị trí thứ 12 trong danh sách Celebrity 100 - 100 người nổi tiếng quyền lực nhất thế giới năm 2014. Vào tháng 8 năm 2014, Lawrence là nữ diễn viên thứ hai có thu nhập cao nhất ở Hollywood, đứng sau nữ diễn viên từng giành giải Oscar Sandra Bullock, đồng thời cô cũng là nữ diễn viên trẻ nhất nằm trong danh sách 10 nữ diễn viên kiếm bộn tiền nhất năm 2014.

Donald Sutherland so sánh Lawrence với nam diễn viên tài năng Laurence Olivier nổi tiếng trong thế kỷ trước và gọi cô là một "diễn viên sở hữu sự tinh tế và tài giỏi vượt bậc." Đạo diễn David O. Russell cũng ca ngợi lối diễn xuất và sự nỗ lực của Jennifer Lawrence vì cô luôn làm cho màn trình diễn của mình trông thật đơn giản nhưng không kém phần sắc sảo. Trong một buổi phỏng vấn với tạp chí Daily News, Russell đã chạm vào một chủ đề nhạy cảm khi nói về việc Jennifer Lawrence bị nhà sản xuất của loạt phim Hunger Games vắt kiệt sức khi phải làm việc cho sê-ri phim này như một nô lệ. Cụ thể, Lawrence bị buộc phải theo đoàn phim The Hunger Games: Catching Fire đi quảng bá tạo tiếng vanh cho bộ phim khắp nơi trong suốt nửa cuối năm 2013. Và trong khoảng thời gian đó, cô vẫn đang bận rộn với bộ phim American Hustle. Vị đạo diễn phát biểu: "Cá nhân tôi nghĩ rằng họ nên cho cô ấy một chút thời gian để thở. Họ gần như chỉ chú trọng vào việc in tiền. Thật may, Jennifer Lawrence là một người rất năng động và cô ấy gần như không thể hiện sự mệt mỏi ra bên ngoài".

Lawrence chưa bao giờ tham gia vào lớp kịch sân khấu và cũng chưa từng được đào tạo qua các lớp học diễn xuất. Nữ diễn viên chia sẻ về bí mật thành công của mình: "Tôi luôn để ý nghiên cứu những người xung quanh và thấy rất thú vị trước cách phản ứng và những trạng thái cảm xúc của họ. Tôi cho rằng đó chính là lớp học diễn xuất hay nhất mà tôi có thể tham gia - nhìn ngắm những con người thật, lắng nghe họ nói và học hỏi những điều hay từ họ."

Vào tháng 9 năm 2014, Jennifer Lawrence chính thức được ghi tên vào trang vàng trong cuốn Sách kỷ lục Guinness ấn phẩm năm 2015 với tư cách là Nữ diễn viên chính của dòng phim hành động có thu nhập cao nhất dành cho vai diễn Katniss Everdeen trong loạt phim nhiều phần The Hunger Games.

Cuộc sống đời tư
Lawrence sống tại New York trong vài năm đầu lập nghiệp nhưng hiện tại cô sống ở Santa Monica, California. Trong tháng 8 năm 2013, cô bắt đầu xây dựng mối quan hệ với nam diễn viên người Anh Nicholas Hoult, bạn diễn trong phim X-Men: First Class và X-Men: Days of Future Past. Cặp đôi bắt đầu hẹn hò trong năm 2011 sau khi quay xong bộ phim X-Men: First Class, nhưng mối quan hệ này sớm kết thúc vào tháng 1 năm 2013 sau hai năm gặp gỡ. Họ bắt đầu quay lại với nhau sáu tháng sau đó trong tháng 7 năm 2013, sau khi quay xong bộ phim X-Men: Days of Future Past. Vào tháng 8 năm 2014, các trang mạng tin tức uy tín thông báo rằng cặp đôi đã chính thức chia tay nhau lần thứ hai, lịch làm việc quá bận rộn và xung đột là một trong những lý do chính khiến cả hai dừng lại mối quan hệ. Về đời sống riêng tư của mình, cô nói: "Chẳng ai muốn mối quan hệ của mình bị phơi bày lên mặt báo cả, nhưng đồng thời đây cũng chỉ là lý thuyết mà thôi. Càng cố giữ bí mật, truyền thông càng cố phanh phui."

Hoạt động nhân đạo
Jennifer Lawrence là một trong những thành viên hoạt động tích cực trong các tổ chức từ thiện như World Food Programme, Feeding America và The Thirst Project. Cô đã tổ chức một buổi công chiếu sớm bộ phim The Hunger Games: Catching Fire để gây quỹ cho trung tâm Saint Mary - một tổ chức chuyên chăm sóc người khuyết tật tại quê hương Louisville, Kentucky của Lawrence và đã quyên góp được hơn 40,000 đô la Mỹ cho quỹ. Lawrence là một đại sứ chính thức của thế vận hội đặc biệt (Special Olympics) - tổ chức thể thao lớn nhất thế giới cho trẻ em và người lớn khuyết tật. Bên cạnh đó, Lawrence cũng đã thành lập nên một tổ chức với tên gọi Jennifer Lawrence Foundation chuyên hoạt động các công tác từ thiện cũng giống như Screen Actors Guild Foundation (Quỹ từ thiện của Hội Diễn viên Điện ảnh) và Do Something - một tổ chức phi lợi nhuận.

Danh sách phim

Điện ảnh

Truyền hình

Chú thích

Liên kết ngoài

 Jennifer Lawrence trên Biography.com
 Jennifer Lawrence  trên Fandango
 Jennifer Lawrence trên The New York Times
 Jennifer Lawrence trên Rotten Tomatoes

Sinh năm 1990
Phim và người giành giải Oscar cho nữ diễn viên xuất sắc nhất
Người giành giải BAFTA cho Nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất
Nhà từ thiện Mỹ
Nữ diễn viên điện ảnh Mỹ
Nữ diễn viên Mỹ thế kỷ 21
Nữ diễn viên truyền hình Mỹ
Nữ diễn viên thiếu nhi Mỹ
Người đoạt giải BAFTA
Nhân vật còn sống
Phim và người giành giải Quả cầu vàng cho Nữ diễn viên phim ca nhạc hoặc phim hài xuất sắc nhất
Phim và người giành giải Quả cầu vàng cho Nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất


title: École-Valentin

text:
École-Valentin  là một xã của tỉnh Doubs, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền đông nước Pháp.

Dân số

Ước lượng năm 2007 là 2319.

Xem thêm
Xã của tỉnh Doubs

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Doubs


title: Calliostoma grimaldii

text:
Calliostoma grimaldii là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Calliostomatidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

G


title: Aeolus longicollis

text:
Aeolus longicollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schwarz miêu tả khoa học năm 1906.

Chú thích

Tham khảo

biologie|2011|10|30}}

Aeolus


title: Athripsodes discatus

text:
Athripsodes discatus là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

Chú thích

Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi
Athripsodes


title: Gonomyia puer

text:
Gonomyia puer là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc và Neotropic.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Gonomyia
Limoniidae ở vùng Nearctic
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Urogymnus ukpam

text:
Urogymnus ukpam là một loài cá đuối ít được biết đến trong họ Dasyatidae, được tìm thấy ở các sông và hồ của Tây Phi. Là loài cá đuối nặng ký, với kích thước lên đến . Loài này đã được phân loại là loài nguy cấp trong theo phân loại của International Union for Conservation of Nature (IUCN).
John Alexander Smith đã phân loại khoa học loài này vaòo năm 1863, trong Proceedings of the Royal Physical Society of Edinburgh. Ông gọi nó là ukpam, là từ địa phương cho loài cá này.

Nó là một trong hai loài cá đuối nước ngọt ở châu Phi (loài kia là Niger stingray, Dasyatis garouaensis), loài này đã được ghi nhận từ sông Calabar cũ ở Nigeria, sông Sanaga ở Cameroon, hồ Ezanga và sông Ogooué ở Gabon, và sông Congo gần Binda và Boma ở Cộng hòa Dân chủ Congo. Nó có thể chịu đựng độ mặn cao hơn, do đó nó có thể di chuyển giữa các hệ thống sông thông thông qua các vùng nước biển.

Chú thích

Tham khảo

Urogymnus
Dasyatis


title: Dipseudopsis capensis

text:
Dipseudopsis capensis là một loài Trichoptera trong họ Dipseudopsidae. Loài này có ở Afrotropisch và miền Cổ bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền nhiệt đới châu Phi
Trichoptera miền Cổ bắc
Dipseudopsis


title: Bombus morawitzi

text:
Bombus morawitzi là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Radoszkowski mô tả khoa học năm 1876.

Chú thích

Tham khảo

M
Động vật được mô tả năm 1876


title: Hylaeus wootoni

text:
Hylaeus wootoni là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1896.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

W
Động vật được mô tả năm 1896


title: Torre en Cameros

text:
Torre en Cameros tỉnh và cộng đồng tự trị La Rioja, phía bắc Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 11,64 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 12 người với mật độ 1,03 người/km². Đô thị này có cự ly 51 km so với Logroño.

Tham khảo

Đô thị ở La Rioja


title: Tipula vayu

text:
Tipula vayu là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Indomalaya.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Carnival

text:
Carnival hay Các-na-van, hay còn gọi là hội hóa trang, hội giả trang hoặc Carneval (; tiếng Pháp & tiếng Tây Ban Nha: Carnaval), tên đầy đủ là lễ hội Carnival đường phố, là một mùa lễ hội, thường diễn ra vào trước mùa Chay và thường chấm dứt vào ngày Thứ tư Lễ Tro, các sự kiện chính thường diễn ra trong tháng hai. Carnival thường bao gồm một buổi lễ ăn mừng hay một buổi diễu hành kết hợp các yếu tố của loại hình xiếc, lễ hội đường phố công cộng. Mọi người thường giả trang và đeo mặt nạ trong các buổi ăn mừng.

Carnival là hình thức lễ hội thường được tổ chức trong các xã hội Công giáo La Mã, ở một mức độ thấp hơn là Chính Thống giáo Đông phương. Những khu vực theo đạo Tin Lành thường không có các lễ hội carnival.

Tại Đức, mùa Carnival còn gọi là "mùa thứ 5" (fünfte Jahreszeit) thường bắt đầu từ 11 giờ 11 phút của ngày 11 tháng 11 và kéo dài đến thứ tư Lễ Tro, với các bữa khiêu vũ, bữa tiệc hóa trang, mà cao điểm là 6 ngày cuối, từ thứ năm trước mùa chay một tuần, gọi là "Ngày vợ già" (Old Wives' Day), khi các phụ nữ tràn vào các tòa thị sảnh và cắt cà vạt của nam giới tượng trưng cho sự thiến. Tại các quốc gia châu Âu, buổi diễn hành chính với nhiều xe hoa ngoài đường phố là thứ hai cuối trước thứ tư Lễ Tro, gọi là "Ngày thứ hai hoa hồng" (Shrove Monday, Rose Monday). Ngày thứ ba sau đó (Mardi Gras) cũng là ngày hội lớn cuối cùng và chấm dứt mùa lễ hội và bắt đầu bước vào mùa Chay. Các xe hoa tại Đức (lớn nhất là tại Köln, Dusseldorf, Mainz) với hình nộm thường có xu hướng châm biếm những sự kiện chính trị và xã hội trong năm.

Tại Venice, Ý lại nổi tiếng với những người hóa trang đeo mặt nạ như thời Phục Hưng.

Carnival Brasil là một trong những lễ hội lớn nhất thế giới, nhiều thành phố lớn khác trên thế giới cũng tổ chức các sự kiện lớn, kéo dài cả ngày. Theo Sách Kỷ lục Guinness thì Carnival ở Rio de Janeiro, Brazil là carnival lớn nhất và là lễ hội nổi tiếng nhất thế giới, lễ chính thường kéo dài 1 tuần với khoảng 2 triệu người tham gia mỗi ngày.

Lịch
Ngày lễ chính:
2020
Ngày thứ hai hoa hồng (Rosen Monday tại châu Âu) diễn hành trên đường phố: 24 tháng 2
 Tại Rio de Janeiro: 21 đến 26 tháng 2
2021
Ngày thứ hai hoa hồng: 15 tháng 2
 Tại Rio de Janeiro: 12 đến 17 tháng 2
2022
Ngày thứ hai hoa hồng: 28 tháng 2
 Tại Rio de Janeiro: 26 tháng 2 đến 1 tháng 3
2023
Ngày thứ hai hoa hồng: 20 tháng 2
 Tại Rio de Janeiro: 17 đến 25 tháng 2
2024
Ngày thứ hai hoa hồng: 12 tháng 2
 Tại Rio de Janeiro: 9 đến 17 tháng 2
2025
Ngày thứ hai hoa hồng: 3 tháng 3
 Tại Rio de Janeiro: 28 tháng 2 đến 8 tháng 3

Xem thêm
 Mardi Gras
Caravan

Tham khảo

Liên kết
 Chùm ảnh: Muôn màu Lễ hội hóa trang khắp nơi trên thế giới, VOV, 26/02/2017
 Top ten Carnivals of 2011
 Brazils Carnival
 McGowan, Chris and Pessanha, Ricardo. "The Brazilian Sound: Samba, Bossa Nova and the Popular Music of Brazil." 1998. 2nd edition. Temple University Press. ISBN 1-56639-545-3
 Catholic Encyclopedia, Shrovetide
 North American Carnivals

Carnival
Văn hóa đường phố
Lễ hội văn hóa dân gian
Ngày lễ và Ngày Hành động trong tháng Hai
Sự kiện tháng 2


title: Sant'Arcangelo Trimonte

text:
Sant'Arcangelo Trimonte là một đô thị ở tỉnh Benevento trong vùng Campania, có vị trí khoảng 70 km về phía đông bắc của Napoli và khoảng 13 km về phía đông của Benevento. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 640 người và diện tích là 9,8 km².

Sant'Arcangelo Trimonte giáp các đô thị: Apice, Buonalbergo, Paduli.

Quá trình biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Benevento
Thành phố và thị trấn ở Campania


title: Quận 3, Paris

text:
Quận 3 (còn có tên là arrondissement du Temple - quận Temple, nhưng tên gọi này ít được dùng trong đời sống thường nhật) là một quận trung tâm của Paris, nằm ở hữu ngạn sông Seine, tiếp giáp với các quận 1, 2, 4, 10 và 11. Đây là một quận cổ, kết quả của việc mở rộng thành phố vào thế kỷ 13 và 14.

Vì là một quận lịch sử, trước đây đã có nhiều cửa hàng xa xỉ tới tụ họp, điều đó làm ngày nay quận 3 là quận đắt bậc nhất. Có nhiều những nghệ sĩ, nhân vật nổi tiếng đã tới sống ở đây.

Năm 1999, dân số của quận là 34.248 người với diện tích 117 ha, tức 29.272 người/km².

Xem thêm

Tham khảo

Liên kết ngoài

Quận nội thị của Pháp


title: Turritella caelata

text:
Turritella caelata là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Turritellidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Turritella


title: Dhana

text:
Dhana là một thị trấn thống kê (census town) của quận Sagar thuộc bang Madhya Pradesh, Ấn Độ.

Địa lý
Dhana có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 513 mét (1683 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Dhana có dân số 10.295 người. Phái nam chiếm 61% tổng số dân và phái nữ chiếm 39%. Dhana có tỷ lệ 76% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 84%, và tỷ lệ cho phái nữ là 63%. Tại Dhana, 14% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Madhya Pradesh


title: Gonomyia angulifera

text:
Gonomyia angulifera là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Gonomyia
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Thể thao

text:
Thể thao (Tiếng Anh: sport) là các loại hình hoạt động thể chất và trò chơi có tính chất cạnh tranh, từ đó có việc trao giải thưởng thông qua thành tích. Thể thao hiện đại mang mục đích là duy trì, cải thiện các kĩ năng và năng lực thể chất, trau dồi các kỹ năng xã hội, rèn luyện sức khỏe, đem lại niềm vui, hứng khởi cho những người tham gia (thường gọi là các vận động viên, bất kể ở lứa tuổi nào, giới tính, trình độ, đẳng cấp nào) và mang đến sự giải trí cho người xem.

Thông thường cuộc thi đấu hay trò chơi diễn ra giữa hai bên, mỗi bên cố gắng để vượt qua đối phương. Một số môn thể thao cho phép có tỉ số hòa; một số môn khác áp dụng các phương thức phá vỡ thế cân bằng, để đảm bảo có một bên thắng và một bên thua. Nhiều trận thi đấu đối kháng như vậy có thể được sắp xếp thành một giải đấu để chọn ra nhà vô địch. Nhiều giải thể thao tổ chức các mùa giải thể thao định kỳ để chọn nhà vô địch, đôi khi phải phân định bằng một hay nhiều trận play-off. Ngày nay có hàng trăm môn thể thao được tổ chức, từ những môn được tranh tài giữa các cá nhân, cho tới những môn có nhiều người tham gia cùng một lúc.

Nhìn chung người ta coi thể thao là các hoạt động dựa trên sức mạnh hay sự khéo léo thể chất. Các đại hội thể thao lớn như Thế vận hội cũng chỉ áp dụng các môn thể thao đáp ứng tiêu chí này, và các tổ chức như Ủy hội châu Âu cũng loại các hoạt động không chứa yếu tố thể chất khỏi danh mục các môn thể thao. Tuy vậy một số hoạt động có tính đối kháng phi thể chất vẫn được coi là các môn thể thao trí tuệ. Ủy ban Olympic quốc tế (thông qua ARISF) công nhận cờ vua và bridge là các môn thể thao thiện ý, trong khi SportAccord cũng công nhận năm môn thể thao phi thể chất, mặc dù giới hạn số môn thể thao trí tuệ.

Các môn thể thao được quy định bởi một hệ thống quy tắc hay tục lệ nhằm đảm bảo sự công bằng và cho phép đánh giá kết quả một cách chính xác. Chiến thắng có thể được quyết định bằng hành động như ghi các bàn thắng hay vượt qua vạch đích trước. Kết quả cũng có thể được xác định bởi các giám khảo, những người chấm điểm phần thể hiện bài thi thể thao dựa trên những đánh giá khách quan hoặc chủ quan.

Thành tích thi đấu thường được lưu lại và có thể được công bố rộng rãi trên các bản tin thể thao. Thể thao cũng là nơi người không tham gia thi đấu tìm kiếm sự giải trí khi các môn thể thao có khán giả thu hút lượng lớn người tham gia tới các địa điểm tổ chức thể thao, và một lượng lớn hơn thông qua các kênh phát sóng. Cá cược thể thao cũng được quy định hết sức nghiêm ngặt, và đôi khi là trung tâm của cuộc thể thao.

Theo nhà tư vấn A.T. Kearney, tính tới năm 2013 giá trị nền công nghiệp thể thao toàn cầu ước tính lên tới 620 tỉ đô. Môn thể thao được tập nhiều nhất là chạy trong khi bóng đá là môn thể thao phổ biến nhất trong số các môn có khán giả tới xem.

Ý nghĩa và sử dụng

Từ nguyên

Tiếng Anh
Từ "sport" trong tiếng Anh bắt nguồn từ từ tiếng Pháp cổ desport nghĩa là "thời gian rảnh rỗi", trong khi định nghĩa cổ nhất của nó có niên đại từ năm 1300 với nghĩa "bất cứ thứ gì khiến người ta vui thích hay giải trí".

Các định nghĩa bao gồm cả cờ bạc và các cuộc thi đấu được tổ chức vì mục đích cá cược; săn bắn; cũng như các trò chơi và trò tiêu khiển khác, trong đó có cả các trò chơi yêu cầu tập luyện. Roget's định nghĩa thể thao là một "hoạt động được người ta tham gia để thư giãn và vui vẻ" với các từ đồng nghĩa bao gồm "diversion" và "recreation" (đều mang nghĩa giải trí).

Định nghĩa

Định nghĩa chính xác để phân biệt thể thao với các hoạt động giải trí khác là chưa thống nhất. Định nghĩa gần đạt được sự nhất trí là của SportAccord, hiệp hội dành cho các liên đoàn thể thao quốc tế lớn nhất, và có thể coi là định nghĩa de facto của thể thao quốc tế.

SportAccord cho rằng một môn thể thao cần phải:
 có yếu tố cạnh tranh
 không gây hại tới bất kì sinh vật nào
 không dựa vào trang bị chỉ được cung cấp bởi một nguồn cung duy nhất (ngoại trừ các môn được sở hữu độc quyền như arena football)
 không phụ thuộc vào yếu tố "may mắn" dành riêng cho môn đó

Họ cũng công nhận rằng thể thao cần phải chủ yếu mang tính thể chất (ví dụ như rugby hay điền kinh), chủ yếu mang tính trí tuệ (như cờ vua hay cờ vây), phần lớn được động cơ hóa (ví dụ như Formula 1 hay đua xuồng máy), chủ yếu được hỗ trợ (ví dụ như bi-a), hay chủ yếu được hỗ trợ bởi động vật (như thể thao cưỡi ngựa). Việc tính cả các môn trí tuệ không được công nhận hoàn toàn, dẫn tới tranh cãi pháp lý của các cơ quan điều hành các môn thể thao này sau khi bị các tổ chức từ chối gây quỹ từ chối tài trợ tiền.

Thuật ngữ "thể thao" dần được áp dụng cho các hình thức phi thể chất khác như video game, hay còn gọi là esports, nhờ sự tham gia cùng số lượng giải đấu đông đảo, tuy nhiên vẫn không được một số tổ chức thể thao chính thống công nhận.

Sự cạnh tranh
Có nhiều quan điểm đối lập nhau về sự cần thiết của yếu tố cạnh tranh trong định nghĩa về thể thao, khi tất cả các môn thể thao chuyên nghiệp đều có tính cạnh tranh, trong khi các cơ quan điều hành yêu cầu tính cạnh tranh là điều kiện tiên quyết để được IOC hay SportAccord công nhận.

Các cơ quan khác tán thành mở rộng định nghĩa thể thao lên thành tất cả các hoạt động thể chất. Ví dụ như Ủy hội châu Âu tính cả tất cả các loại hình rèn luyện thể chất, bao gồm cả các hoạt động chỉ với mục đích giải trí.

Trong các cuộc tranh tài, người tham gia được cho điểm hay xếp hạng theo "kết quả" của họ và thường được chia thành các nhóm thi đấu tương xứng, (ví dụ như theo giới tính, cân nặng và tuổi tác). Việc đánh giá kết quả có thể khách hoặc chủ quan. Ví dụ trong một cuộc đua, thời gian để hoàn thành cuộc đua là một cách đánh giá khách quan. Trong thể dục dụng cụ hay nhảy cầu kết quả được quyết định bởi một hội đồng giám khảo, và do đó mang tính chủ quan. Trong các môn quyền anh và mixed martial arts, nếu không võ sĩ nào thua khi trận đấu kết thúc thì kết quả sẽ được phân định bởi trọng tài.

Lịch sử

Các đồ tạo tác và công trình kiến trúc cho thấy thể thao có tại Trung Hoa từ những năm 2000 TCN. Thể dục dụng cụ dường như phổ biến tại đây từ thời cổ đại. Các di tích tưởng niệm Pharaon cho thấy nhiều môn thể thao như bơi lội và câu cá được phát triển và áp dụng luật từ hàng ngàn năm trước tại Ai Cập cổ đại. Các môn thể thao Ai Cập khác còn có ném lao, nhảy cao và đấu vật. Các môn Ba Tư cổ đại như môn võ truyền thống zourkhaneh có liên hệ chặt chẽ tới các kĩ năng chiến tranh. Các môn có nguồn gốc tại Ba Tư còn có polo và cưỡi ngựa đấu thương.

Một lượng lớn các môn thể thao được ra đời trước thời Hy Lạp cổ đại. Vì các môn thể thao đóng vai trò quan trọng trong đời sống người Hy Lạp nên họ bắt đấu tổ chức các cuộc thi Olympic. Các cuộc thi này được tổ chức bốn năm một lần tại ngôi làng nhỏ ở Peloponnesus mang tên Olympia.

Quá trình công nghiệp hóa dẫn tới sự tăng thời gian rảnh, tạo điều kiện để con người tham gia và theo dõi các môn thể thao. Xu hướng này tiếp tục gia tăng mạnh mẽ với sự ra đời của truyền thông đại chúng và sự giao tiếp toàn cầu. Sự chuyên nghiệp hóa dần chiếm ưu thế và góp phần gia tăng sự phổ biến của thể thao khi những người hâm mộ thể thao theo dõi màn thể hiện của các vận động viên chuyên nghiệp — cả khi thưởng thức các cuộc thi đấu và khi tham gia vào các môn thể thao dưới hình thức nghiệp dư. Trong thế kỷ XXI, người ta tranh cãi xem liệu các vận động viên chuyển giới có nên được tham gia các môn thể thao với nhận thức giới tính của họ sau khi thay đổi.

Lợi ích
Trong đời sống xã hội hiện đại, thể thao là một yếu tố quan trọng để giữ gìn sức khỏe và phục vụ những lợi ích khác.

Trong số những cách để tăng cường sức khỏe, thể thao là một trong số đó. Thể dục thể thao là yếu tố quan trọng để giúp con người chống lại các loại bệnh tật, tạo sự dẻo dai, giúp cơ thể thêm khỏe mạnh,.... Ví dụ, chạy bộ theo mức độ tăng dần có thể giảm khả năng mắc các bệnh về tim lúc về già. Đối với trẻ em trong độ tuổi đang lớn (đang phát triển), thể thao giúp phát triển chiều cao.

Ngoài phạm vi sức khỏe, các môn thể thao đồng đội cũng rèn luyện cho người chơi tinh thần đoàn kết (tinh thần đồng đội), kỹ năng hợp tác,.... Trong bất kỳ môn thể thao đồng đội nào, yếu tố đoàn kết thường là quan trọng nhất để giành chiến thắng. Ví dụ, trong môn bóng đá, các cầu thủ cùng một đội phải hiểu ý nhau trong lúc chuyền bóng để ghi bàn. Điểm yếu của các đội bóng đá dễ bị đối phương lợi dụng là sự thiếu đoàn kết. Vì vậy một trong số các cách để rèn luyện tinh thần đồng đội là chơi các môn thể thao đồng đội.

Chơi đẹp

Tinh thần thể thao

Tinh thần thể thao là tinh thần phấn đấu vì lối chơi đẹp trong cách cư xử cả với đồng đội và đối phương, trong hành vi đạo đức, và thái độ lịch sự cả khi thắng lẫn khi thua.

Tinh thần thể thao thể hiện nguyện vọng hay thái độ rằng thể thao nên được thưởng thức vì lợi ích của chính nó. Những câu nói như phát biểu của nhà báo thể thao Grantland Rice rằng:"Quan trọng nhất không phải là việc thắng thua mà là cách bạn thi đấu như thế nào (It's not whether you win or lose, it's how you play the game)", và phương châm của cha đẻ phong trào Olympic Pierre de Coubertin: "Điều quan trọng nhất... không phải là chiến thắng mà là việc được tham gia (...the important thing in life is not to triumph but to complete...)", là những ví dụ tiêu biểu của quan niệm này.

Gian lận

Các nguyên tắc cơ bản của thể thao bao gồm cả việc các kết quả không được xác định trước, và các bên tham gia phải có cơ hội chiến thắng như nhau. Luật lệ được đề ra để đảm bảo công bằng mặc dù nhiều lúc người tham gia có thể phá luật để giành ưu thế.

Người tham gia có thể gian lận để thỏa mãn mong muốn chiến thắng, hoặc vì một động cơ nào đó. Sự xuất hiện của cá cược các kết quả thể thao là động cơ của tình trạng dàn xếp tỉ số khi một hay nhiều người tham gia cố tình thi đấu để đạt được một tỉ số đã định sẵn.

Doping

Tính cạnh tranh đôi khi khiến các vận động viên có ý định tăng cường thành tích thông qua việc sử dụng thuốc men hay các phương thức khác như tăng lượng máu trong cơ thể thông phương thức nhân tạo.

Tất cả các môn thể thao được IOC hay SportAccord công nhận bắt buộc phải tiến hành một chương trình kiểm tra nhắm phát hiện các vận động viên sử dụng các chất có trong danh mục cấm và có biện pháp xử lý các trường hợp này.

Bạo lực
Bạo lực trong thể thao diễn ra khi người tham gia vượt qua giới hạn ngăn cách giữa chơi đẹp và bạo lực hiếu chiến có chủ đích. Các vận động viên, huấn luyện viên, người hâm mộ đôi khi có những hành vi thái quá nhắm vào người hay đồ vật để bày tỏ một cách sai trái sự trung thành, giận dữ hay ăn mừng. Nạn bạo động hay nạn hooligan do cổ động viên gây ra là vấn đề tại các cuộc thi đấu thể thao ở cả cấp độ quốc gia và quốc tế.

Các vấn đề liên quan

Chuyên nghiệp và nghiệp dư

Vận động viên có thể chơi thể thao theo hình thức nghiệp dư, chuyên nghiệp hoặc bán chuyên nghiệp, tùy thuộc vào động lực thúc đẩy sự tham gia của người chơi (thường là do yếu tố tiền công hay tiền lương). Việc tham gia một cách nghiệp dư ở trình độ thấp thường có thể được gọi là "thể thao bình dân".

Sự phổ biến của các môn thể thao có đông người đến xem khiến thể thao trở thành một ngành kinh doanh lớn, thúc đẩy một nền văn hóa thể thao được trả lương cao, nơi những vận động viên ở trình độ cao được trả cao hơn nhiều so với tiền công trung bình, có thể lên tới hàng triệu đôla.

Một vài môn thể thao, hay các nội dung cá nhân trong một môn, duy trì chính sách chỉ cho phép các vận động viên nghiệp dư. Thế vận hội khởi đầu với tư tưởng rằng những vận động viên chuyên nghiệp là có một lợi thế được coi là không công bằng đối với những người tập luyện vì đam mê. Kể từ năm 1971, các vận động viên Olympic được phép tiền bồi thưởng phí tổn và tiền tài trợ, và kể từ năm 1986, IOC quyết định cho phép các vận động viên chuyên nghiệp dự Thế vận hội, ngoại trừ môn boxing, và đấu vật.

Công nghệ
Công nghệ đóng vai trò quan trọng trong thể thao hiện đại, là một phần không thể thiếu trong các môn như motorsport, được áp dụng trong một số môn để nhằm cải thiện thành tích. Nhiều môn cũng sử dụng công nghệ để đưa ra các quyết định ngoài thi đấu.

Khoa học thể thao là một bộ môn phổ biến có thể áp dụng tại nhiều phạm vi trong thể thao trong đó có sự thi đấu của vận động viên, ví dụ như việc phân tích băng hình để hoàn thiện kỹ thuật hay cải thiện trang thiết bị thi đấu, ví dụ như sử dụng giầy chạy hay đồ bơi cải tiến. Ngành kỹ thuật thể thao ra đời vào năm 1998 với trọng tâm chính không chỉ là thiết kế các loại vật liệu mà còn sử dụng công nghệ trong thể thao, từ môn khoa học phân tích tới các số liệu dành cho công nghệ wearable. Nhằm kiểm soát ảnh hưởng của công nghệ lên sự công bằng trong thể thao, các nhà chức trách thường có các điều luật đặc biệt nhằm kiểm soát lợi thế về mặt kỹ thuật giữa các vận động viên. Ví dụ vào năm 2010, các bộ đồ bơi sợi tổng hợp phủ kín toàn thân bị FINA cấm, bởi chúng làm tăng thành tích của các kình ngư.

Vào năm 2014, các công nghệ mới cho ra đời các loại động cơ hybrid tại Công thức 1 mùa giải 2014 nhằm gia tăng hiệu suất nhiên liệu. Các chiếc xe sử dụng một hệ thống thu hồi năng lượng tương tự nhưng hiệu quả hơn hệ thống KERS được sử dụng trước đây, cho phép thu hồi năng lượng sau khi phanh hoặc thải khí. Một cải tiến khác là hệ thống giảm sức cản DRS bao gồm việc mở một khoảng trống ở cánh sau của xe nhằm giảm lực cản, gia tăng tốc độ tối đa và vượt lên trong cuộc đua. Hệ thống này được dùng từ mùa F1 2011, tại Formula Renault 3.5 kể từ 2012, và Deutsche Tourenwagen Masters từ năm 2013.

Sự phát triển của công nghệ cũng giúp đưa ra, xem xét các quyết định khó trong các trận đấu thể thao bằng việc xem lại các pha quay chậm. Ngược lại ở một số bộ môn, vận động viên có thể khiếu nại các quyết định của trọng tài. Trong bóng đá, công nghệ goal-line có thể quyết định xem trái bóng đã vạch cầu môn hay chưa. Công nghệ này không mang tính bắt buộc, nhưng đã được sử dụng tại Giải bóng đá vô địch thế giới 2014 ở Brasil, và Giải vô địch bóng đá nữ thế giới 2015 ở Canada, cũng như tại Giải bóng đá Ngoại hạng Anh (Premier League) kể từ mùa giải 2013–14, và Bundesliga từ 2015–16. Tại giải bóng bầu dục Mỹ NFL, trọng tài có thể xin xem lại replay hay một huấn luyện viên có thể khiếu nại bằng cách đòi xem lại tình huống vừa diễn ra. Quyết định cuối cùng nằm ở trọng tài. Một trọng tài băng hình (thường được biết đến với tên gọi Television Match Official hay TMO) cũng có thể sử dụng các đoạn chiếu lại trong môn rugby (cả rugby league và rugby union). Trong môn cricket quốc tế, trọng tài chính có thể hỏi ý kiến trọng tài thứ ba để đưa ra quyết định và chính trọng tài thứ ba là người đưa ra quyết định cuối cùng. Kể từ năm 2008, một hệ thống xem xét quyết định cho các cầu thủ được áp dụng trong các giải đấu của ICC, và có thể tùy chọn áp dụng trong các trận đấu khác. Tùy thuộc vào đơn vị phát sóng truyền hình mà một số công nghệ khác nhau được sử dụng khi trọng tài và vận động viên cricket muốn xem lại tình huống đã diễn ra, trong đó có Hawk-Eye, Hot Spot và Real Time Snickometer. Hawk-Eye còn được sử dụng trong môn quần vợt khi vận động viên muốn khiếu nại quyết định trọng tài đưa ra.

Chính trị

Benito Mussolini từng sử dụng Giải bóng đá vô địch thế giới 1934 tại Ý để thị uy một nước Ý phát xít. Adolf Hitler cũng sử dụng Thế vận hội Mùa hè 1936 ở Berlin và Thế vận hội Mùa đông 1936 tại Garmisch-Partenkirchen, để tuyên truyền cho tư tưởng phát xít về chủng tộc Aryan thượng đẳng, cùng sự hạ đẳng của người Do Thái và các chủng tộc "khó ưa" khác. Đức sử dụng Thế vận hội để ngụy tạo một hình ảnh yên bình trong lúc chuẩn bị ráo riết cho một cuộc chiến tranh.

Khi chủ nghĩa apartheid chính thức lên ngôi tại Nam Phi, nhiều vận động viên, đặc biệt ở môn rugby union, lựa chọn hành động theo lương tâm khi quyết định không tham gia thi đấu thể thao cạnh tranh tại đây. Một số người cho rằng điều này góp phần vào sự sụp đổ của apartheid, trong khi số khác lại coi điều này có thể đã khiến cho apartheid kéo dài và gây nhiều hậu quả hơn.

Trong lịch sử Ireland, các môn thể thao Gaelic gắn liền với chủ nghĩa dân tộc văn hóa. Tới giữa thế kỷ XX, người ta có thể bị cấm chơi bóng đá Gaelic, hurling hay các môn thể thao do Gaelic Athletic Association (GAA) quản lý nếu họ chơi hoặc cổ vũ bóng đá hay các trò chơi khác được xem là có nguồn gốc Anh. Sau đó, GAA tiếp tục cấm chơi bóng đá và rugby union tại các địa điểm thi đấu các môn Gaelic. Lệnh cấm tuy vẫn có hiệu lực nhưng được điều chỉnh để cho phép bóng đá và rugby được diễn ra tại sân Croke Park khi sân Lansdowne Road được sửa sang thành sân vận động Aviva. Trước đây theo Quy tắc 21, GAA cấm các thành viên của lực lượng an ninh Anh Quốc và các thành viên của RUC chơi các môn thể thao Gaelic, nhưng sự ra đời của Good Friday Agreement vào năm 1998 khiến điều lệ này bị dỡ bỏ.

Chủ nghĩa dân tộc thường hiện diện trong thể thao: mọi người tham gia vào các đội tuyển quốc gia, còn các bình luận viên và khán thính giả có thể có quan điểm theo đảng phái của họ. Đôi khi, những căng thẳng dẫn tới xung đột bạo lực giữa các vận động viên hay khán giả, thậm chí là lan ra ngoài phạm vi nơi thi đấu như trong Chiến tranh Bóng đá. Một sự kiện tiêu biểu khi chính trị và thể thao xung đột với nhau là tại Thế vận hội 1972 ở München khi những người đeo mặt nạ đột nhập khách sạn của đội tuyển Olympic Israel và giết chết nhiều thành viên của đội (còn được biết đến với tên Thảm sát München). Những xu hướng này được coi là đi ngược lại với đặc tính cơ bản của thể thao là diễn ra vì lợi ích của chính nó và vì niềm vui của người chơi.

Một nghiên cứu tại các cuộc bầu cử ở Hoa Kỳ cho thấy kết quả các trận đấu thể thao có thể ảnh hưởng tới kết quả bầu cử. Nghiên cứu đăng trên PNAS cho thấy rằng khi đội nhà thắng trước cuộc bầu cử, các ứng viên đương nhiệm có thể tăng tỉ lệ phiếu bầu lên 1,5 phần trăm. Một trận thua sẽ có hiệu ứng ngược lại, và hệ quả sẽ càng lớn hơn đối với các đội hàng đầu hay các kết quả bất ngờ. Tương tự như trong Quy luật Redskins, khi Washington Redskins thắng trận đấu cuối cùng trước khi cuộc bầu cử diễn ra, thì Tổng thống đương nhiệm sẽ có cơ hội thắng cao hơn, và nếu Redskins thua, đối thủ cạnh tranh sẽ có cơ hội thắng cao hơn.

Trò chơi điện tử thể thao

Cùng với sự phát triển của thể thao, các nhà phát triển trò chơi điện tử (hoặc các nhà làm game) cũng ngày một trình làng nhiều các trò chơi liên quan tới lĩnh vực này. Trong đó, bóng đá là một trong những bộ môn được chuyển thể thành các trò chơi nhiều nhất, vì nhờ lượng tín đồ đông đảo của nó mà nhiều nhà phát triển game coi đây là một "mảnh đất màu mỡ" để phát triển các tựa game liên quan.
Danh sách các tựa game nổi bật của những bộ môn thể thao phổ biến nhất trên thế giới:
 Bóng đá: EA Sports Football Club (tên trước đây là 'FIFA'), eFootball (tên trước đây là 'PES'), Dream League Soccer, Real Football,....
 Bóng rổ: NBA Live, Real Basketball, Basketball Classics,....
 Tennis: Virtua Tennis Challenge, Tennis Clash, AO Tennis, AO Tennis 2,....
 Bóng bầu dục: Madden NFL, American Football Champs, Flick Quarterback,....
 Bóng chày: Major League Baseball, Triple Play Baseball,....
và còn nhiều tựa game của các bộ môn thể thao khác như: Fight Night Champion (môn boxing), World Golf Tour (môn golf),....

Xem thêm

 Thể dục
 Danh sách bộ môn thể thao

Chủ đề liên quan

 Điền kinh
 Esports
 Người hâm mộ
 Thế vận hội
 Thế vận hội dành cho người khuyết tật
 Huấn luyện viên
 Người hâm mộ
 Vận động viên
 Thể thao đồng đội
 Thể thao tốc độ

Tham khảo

 Ủy ban châu Âu (2007), Sách trắng về thể thao.
 Ủy họi châu Âu (2001), Hiến chương thể thao châu Âu.

Đọc thêm
 The Meaning of Sports của Michael Mandel (PublicAffairs, ISBN 1-58648-252-1).
 Journal of the Philosophy of Sport
 Sullivan, George. The Complete Sports Dictionary. New York: Scholastic Book Services, 1979. 199 trang. ISBN 0-590-05731-6

Giải trí


title: Dự án thủy điện vịnh James

text:
Dự án thủy điện vịnh James (tiếng Anh: James Bay hydroelectric project; tiếng Pháp: projet hydroélectrique de la Baie-James) là một dự án phát triển thủy điện lớn đang được xây dựng ở phía bắc Québec, Canada. Dự án này do Hydro-Québec quản lý, khi hoàn thành sẽ bao gồm một loạt các đập thủy điện trên các sông chảy từ nội địa phía bắc Québec đổ vào vịnh James.

Dự án này được chia ra thành 4 giai đoạn hay tiểu dự án: 2 giai đoạn thuộc dự án sông La Grande, dự án sông Great Whale và dự án các sông Nottaway-Broadback-Rupert. Hai giai đoạn thuộc dự án sông La Grande đã hoàn thành. Nếu cả bốn giai đoạn được hoàn tất, tổ hợp này sẽ cung cấp 28 triệu kW (28.000 MW), một sản lượng điện tương đương với 25% lượng điện Canada hiện đang tiêu thụ. Tuy nhiên, một sản lượng lớn điện năng sẽ được bán cho các cơ sở ở New England. Dự án này gây tranh cãi lớn vì các tác động đến môi trường cũng như ảnh hưởng xã hội và việc xây dựng hai giai đoạn còn lại đã bị ngừng lại.

Québec đã chuyển qua nguồn thủy năng vào thập niên 1960 để giảm thiểu sự phụ thuộc vào dầu khí nhập khẩu. Với việc giá dầu mỏ tăng trong thập niên 1970, chính sách này càng có tầm quan trọng kinh tế. Dự án vịnh James đã được thủ hiến của Québec là Robert Bourassa thông báo năm 1971. Giai đoạn 1 và 2 bao gồm xây dựng các đập trên sông La Grande và chuyển hướng nước từ ba con sông: Eastmain, Opinaci và Caniapiscau vào La Grande. Giai đoạn 1 hoàn thành vào năm 1986 và phát gần 11.000 MW điện. Gai đoạn 2 hoàn thành vào năm 1996 và cho thêm 5.200 MW. Việc hoạch định dự án sông Great Whale bắt đầu vào năm 1989. Tuy nhiên nó đã bị dừng lại vì giá điện thấp và vấp phải phản đối từ các cộng đồng thổ dân cũng như các nhà hoạt động môi trường. Những người phản đối cho rằng các khu vực tự nhiên rộng lớn sẽ bị các đập ngăn nước và việc chuyển hướng dòng các sông này để tạo ra các hồ chứa nước phá hủy.

Chú thích

Xem thêm
Vịnh James

Hydro-Québec
Thủy điện tại Canada


title: Anthidiellum krombeini

text:
Anthidiellum krombeini là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Griswold mô tả khoa học năm 2001.

Chú thích

Tham khảo

Anthidiellum
Động vật được mô tả năm 2001


title: Sinh vật nguyên sinh

text:
Sinh vật nguyên sinh hay Nguyên sinh vật là một nhóm vi sinh vật nhân chuẩn có kích thước hiển vi. Trong lịch sử, sinh vật nguyên sinh được cho là giới Protista nhưng nhóm này đã không được thừa nhận trong nguyên tắc phân loại hiện đại. Thay vào đó nó tốt hơn được coi là một nhóm lỏng lẻo gồm 30 hoặc 40 ngành riêng rẽ với sự kết hợp đa dạng của kiểu dinh dưỡng, đặc điểm, cơ chế vận động, bề mặt tế bào và vòng đời."

Hệ thống phân loại

Các phân loại lịch sử
Cấp đầu tiên của sinh vật nguyên sinh từ các sinh vật khác trong thập niên 1830, khi nhà sinh học Đức Georg August Goldfuss đưa ra từ protozoa để chỉ các sinh vật như ciliate và san hô. Nhóm này được mở rộng vào năm 1845 bao gồm tất cả các động vật đơn bào như foraminifera và amoebae. Thể loại phân loại chính thức Protoctista được đề xuất đầu tiên vào đầu thập niên 1860 bởi John Hogg, ông cho rằng protist nên bao gồm những loại mà ông thấy chúng có dạng đơn bào nguyên thủy ở cả động và thực vật. Ông định nghĩa Protoctista là "Giới thứ tư của tự nhiên", thêm vào cùng với các giới truyền thống khác như thực vật, động vật, và mineral. Giới mineral sau đó bị Ernst Haeckel loại khỏi hệ thống phân loại, nên chỉ còn lại thực vật, động vật, và protist là "giới của các dạng sống nguyên thủy".

Herbert Copeland lấy lại tên gọi của Hogg gần một thế kỷ sau đó, ông cho rằng "Protoctista" theo nghĩa đen là "dạng được thành tạo đầu tiên", Copeland đã so sánh với thuật ngữ protista của Haeckel nó bao gồm cả vi sinh vật như vi khuẩn. Thuật ngữ protoctista của Copeland thì không bao gồm. Ngược lại, thuật ngữ của Copeland bao gồm các sinh vật nhân chuẩn có nhân như tảo cát, tảo lục và nấm. Phân loại này là nền tảng cho việc định nghĩa sau đó của Whittaker về Nấm, Động vật, Thực vật và Protista là 4 giới của sự sống. Giới Protista sau đó được điều chỉnh để tách prokaryote ra thành một giới riêng biệt Monera, các protist còn lại là một nhóm vi sinh vật nhân chuẩn. Năm giới này vẫn là hệ thống phân loại được chấp nhận cho đến khi phát triển phát sinh loài phân tử vào cuối thế kỷ 20, khi nó thể hiện rõ ràng rằng không phải protist cũng không phải là các nhóm riêng biệt của các sinh vật có quan hệ với nhau (chúng không phải là nhóm đơn ngành).

Phân loại hiện tại:
Mặc dù hệ thống phân loại học ngày nay không xem sinh vật nguyên sinh là một cấp phân loại chính thức, thuật ngữ protist hiện được hiểu theo 2 cách. Định nghĩa hiện đại phổ biến nhất theo phát sinh loài là một nhóm cận ngành: protist là bất kỳ loài nào có nhân chuẩn nhưng không phải là động vật, thực vật trên cạn, hoặc nấm. Cách hiểu thứ hai miêu tả protist chủ yếu theo tiêu chí chức năng hoặc sinh học: protist động vật nguyên sinh cơ bản là những sinh vật đơn bào chứ không phải đa bào, mà chúng tồn tại ở dạng những tế bào độc lập hoặc chúng tập hợp thành tập đoàn, mà không cho thấy sự khác biệt về mô.

Phân loại học động vật nguyên sinh vẫn đang thay đổi. Các hệ thống phân loại mới hơn cố gắng thể hiện các nhóm đơn ngành dựa trên siêu cấu trúc, sinh hóa, và gene. Bởi các sinh vật nguyên sinh nhìn tổng thể là cận ngành, các hệ thống như thế này thường tách hoặc loại bỏ cấp giới, thay vì xếp các nhóm sinh vật đơn bào như dòng riêng biệt của sinh vật nhân chuẩn. Cơ chế gần gây của Adl (2005) thì ví dụ rằng không quan tâm đế cấp bậc phân loại chính thức (ngành, lớp,...) và thay vào đó chỉ liệt kê các sinh vật theo trật tự thứ bậc. Điều này có khuynh hướng làm cho việc phân loại trở nên ổn định hơn trong khoảng thời gian dài và dễ cập nhật hơn. Một số nhóm chính của động vật nguyên sinh, có thể được xếp vào ngành (phyla), được liệt kê trong hộp phân loại ở đúng vị trí của nó. Nhiều nhóm được cho là đơn ngành, dù rằng chúng vẫn chưa chắc chắn. Ví dụ, excavata có thể không phải đơn ngành và chromalveolata có thể là đơn ngành nếu không tính haptophyta và cryptomonad.

Trao đổi chất
Những sinh vật nguyên sinh khác nhau có dinh dưỡng khác nhau. Ví dụ ở flagellata, cơ chế lọc thức ăn có thỉnh thoảng có thể xảy ra ở nơi mà flagella tìm thấy con mồi. Các sinh vật nguyên sinh khác có thể nhấn chìm vi khuẩn và tiên hóa chúng bên trong, bằng cách mở rộng màng tế bào của chúng xung quanh thức ăn để tạo một không bào tiêu hóa. Sau đó, nó được đưa vào bên trong tế bào qua endocytosis (thường là thực bào; đôi khi là pinocytosis).

Hình ảnh

Tham khảo

Xem thêm
 Động vật nguyên sinh
 Thực vật nguyên sinh

Liên kết ngoài

 Tree of Life: Eukaryotes
 A java applet for exploring the new higher level classification of eukaryotes

Bài cơ bản dài trung bình
Sinh vật nhân thực


title: Cám Huyện

text:
Cám Huyện (tiếng Trung: 赣县区, Hán Việt: Cám Huyện khu) là một quận của địa cấp thị Cám Châu (赣州市), tỉnh Giang Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận này có diện tích 2993 km2, dân số năm 2003 là 557.000 người.

Hành chính
Cám Huyện được chia ra làm 19 đơn vị hành chính cấp hương, gồm 12 trấn và 7 hương. Ngoài ra quận này còn quản lí 1 đơn vị tương đương cấp hương khác
Trấn: Mai Lâm (梅林镇), Vương Mẫu Độ (王母渡镇), Sa Địa (沙地镇), Giang Khẩu (江口镇), Điền Thôn (田村镇), Nam Đường (南塘镇), Mao Điếm (茅店镇), Cát Phụ (吉埠镇), Ngũ Vân (五云镇), Hồ Giang (湖江镇), Trữ Đàm (储潭镇), Hàn Phường (韩坊镇)
Hương: Dương Phụ (阳埠乡), Đại Phụ (大埠乡), Trường Lạc (长洛乡), Đại Điền (大田乡), Thạch Nguyên (石芫乡), Tam Khê (三溪乡), Bạch Lộ (白鹭乡)
Đơn vị ngang cấp hương khác
Khu khai phát kinh tế Cám Huyện (江西赣县经济开发区)

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Giang Tây
Cám Châu


title: Laperrière-sur-Saône

text:
Laperrière-sur-Saône  là một xã ở tỉnh Côte-d’Or trong vùng Bourgogne-Franche-Comté, phía đông nước Pháp. Khu vực này có độ cao trung bình 190 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Laperrieresursaone


title: Castiglione d'Orcia

text:
Castiglione d'Orcia là một đô thị ở tỉnh Siena trong vùng of Toscana của Ý, có cự ly khoảng 90 km về phía đông nam của Florence và khoảng 40 km về phía đông nam của Siena, trong Val d'Orcia, gần Via Cassia.

Castiglione d'Orcia giáp các đô thị: Abbadia San Salvatore, Castel del Piano, Montalcino, Pienza, Radicofani, San Quirico d'Orcia, Seggiano.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức

Đô thị tỉnh Siena
Lâu đài Ý


title: Hệ thống các thành phố lớn châu Á 21

text:
Hệ thống các thành phố lớn thế kỷ 21 (tiếng Anh: Asian Network of Major Cities 21 là một cơ quan đại diện cho quyền lợi của các thành phố lớn thủ đô châu Á về các chủ đề quan trọng như: quy hoạch đô thị, tính bền vững và quản lý khủng hoảng. Tổ chức này được thành lập ở Kuala Lumpur thông qua một tuyên bố chung tháng 8/2000.

Các thành phố thành viên:

Thuật ngữ Đông Á đã bị thay đổi do phần lớn các thành phố trên thuộc Nam Á, Đông Nam Á chứ không phải Đông Á****

Bắc Kinh đã rút khỏi danh sách tháng 8/2005 để phản đối quyết định của nhóm tổ chức kỳ họp thứ 5 ở Đài Bắc, Đài Loan tháng 4/2006.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Official site (English version)
 Official site of fifth plenary (English)

Hội nghị quốc tế
Tổ chức quốc tế châu Á
Danh sách thành phố châu Á
Tổ chức quốc tế có trụ sở tại Nhật Bản
Tổ chức thành lập năm 2000


title: Anzême

text:
Anzême là một xã thuộc tỉnh Creuse trong vùng Nouvelle-Aquitaine miền trung nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 325 mét trên mực nước biển.

Địa lý
Thị trấn nằm hai bên bờ sông Creuse, cự ly khoảng  về phía bắc của Guéret, tại giao lộ các tuyến đường D14 và tuyến đường D33.

Dân số

Địa điểm nổi bật
 Nhà thờ St.Pierre, từ thế kỷ 13.
 Đập thủy điện.

Liên kết ngoài
 Anzême on the Quid website

Tham khảo

Xã của Creuse


title: Giết người

text:
Giết người hay sát nhân (tiếng Anh: murder) là hành vi cố ý tước đoạt tính mạng của người khác một cách trái pháp luật. Hành vi tước đoạt tính mạng người khác được hiểu là hành vi có khả năng gây ra cái chết cho con người, chấm dứt sự sống của họ. Hậu quả của hành vi trái luật này là hậu quả chết người. Như vậy, tội giết người chỉ được coi là tội phạm hoàn thành khi có hậu quả chết người. Nếu hậu quả chết người không xảy ra vì nguyên nhân khách quan thì hành vi phạm tội được coi là tội giết người không thành (khi có lỗi cố ý trực tiếp) hoặc là tội cố ý gây thương tích (khi có lỗi cố ý gián tiếp). Mục đích và động cơ phạm tội không là dấu hiệu bắt buộc của cấu thành tội phạm tội giết người và được quy định là tình tiết định khung tăng nặng hình phạt.

Cấu thành tội phạm

Mặt chủ quan
Lỗi của người phạm tội là cố ý. Có thể là lỗi cố ý trực tiếp hay lỗi cố ý gián tiếp.
 Lỗi cố ý trực tiếp: Người phạm tội thấy trước hậu quả chết người có thể xảy ra, nhưng vì mong muốn hậu quả đó xảy ra nên đã thực hiện hành vi phạm tội. Ví dụ như dùng súng trực tiếp bắn vào đầu hoặc tim của nạn nhân dẫn đến tử vong.
 Lỗi cố ý gián tiếp: Người phạm tội nhận thức được hành vi của mình có thể gây nguy hiểm đến tính mạng của người khác, thấy trước hậu quả chết người có thể xảy ra, nhưng để đạt được mục đích của mình nên đã có ý thức để mặc cho hậu quả xảy ra (có ý thức chấp nhận hậu quả đó). Ví dụ trường hợp biết nạn nhân không biết bơi, người thực hiện hành vi phạm tội đã đẩy nạn nhân ngã xuống hồ bơi, sông hồ để nạn nhân chết đuối.

Mặt khách quan
Hành vi khách quan của tội giết người có thể là hành động như: bóp cổ, đấm đá, bẻ cổ, bịt miệng, bịt mũi... hay sử dụng vũ khí hoặc chất độc tác động lên người khác (đâm, chém, bắn, bỏ thuốc độc,...). Hành vi khách quan của tội giết người còn có thể là không hành động. Đó là các trường hợp chủ thể có nghĩa vụ phải hành động, phải làm những việc cụ thể nhất định để đảm bảo sự an toàn về tính mạng của người khác nhưng chủ thể đã không hành động và là nguyên nhân gây ra cái chết của nạn nhân. Ví dụ: Người mẹ cố ý không cho con bú dẫn đến đứa trẻ bị chết là một trường hợp của không hành động. Hành vi giết người còn có thể thực hiện thông qua hành động của người không có năng lực trách nhiệm hình sự, ví dụ: một người đã thành niên xúi giục một cậu bé dưới 14 tuổi thực hiện hành vi giết người, thì hành vi xúi giục đó được coi là hành vi giết người và người có hành vi xúi giục là người thực hành trong tội giết người.

Chủ thể
Chủ thể của tội giết người là chủ thể thường, nghĩa là những người có năng lực trách nhiệm hình sự và đạt độ tuổi luật định đều có khả năng trở thành chủ thể của tội giết người. Theo quy định của Bộ luật hình sự: - Người từ đủ 14 tuổi trở lên, nhưng chưa đủ 16 tuổi: có năng lực trách nhiệm hình sự về tội rất nghiêm trọng do cố ý hoặc tội đặc biệt nghiêm trọng.- Từ đủ 16 tuổi trở lên: Chịu trách nhiệm hình sự về mọi tội phạm.

Khách thể
Khách thể của tội giết người là quyền được tôn trọng và bảo vệ tính mạng của con người (đang sống).
Ghi chú: Thai nhi không được xem là một con người đang sống cho đến khi được sinh ra và còn sống. Cho nên việc "giết" một bào thai không được xem là hành vi giết người mà chỉ được xem là hành vi cố ý gây thương tích hoặc là tình tiết tăng nặng trong trường hợp giết người là phụ nữ mà biết là ngươi đó đang mang thai.

Giết người và những hành vi làm chết người khác

Trong Luật Hình sự của các nước, hành vi giết người được quy định là một tội danh. Hành vi đó do người có năng lực trách nhiệm hình sự thực hiện, là lỗi cố ý. Đối với họ, hình phạt họ phải chịu là rất nghiêm khắc (từ 07 năm đến 20 năm tù, tù chung thân hoặc tử hình; 01 năm đến 05 năm trong trường hợp chuẩn bị giết người mà bị phát hiện; ngoài ra còn có thể bị cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm, phạt quản chế hoặc cấm cư trú từ 01 năm đến 05 năm). Các khung tăng nặng hình phạt bao gồm:
 Giết 02 người trở lên;
Giết người dưới 16 tuổi;
Giết phụ nữ mà biết là có thai;
Giết người đang thi hành công vụ hoặc vì lý do công vụ của nạn nhân;
Giết ông, bà, cha, mẹ, người nuôi dưỡng, thầy giáo, cô giáo của mình;
Giết người mà liền trước đó hoặc ngay sau đó lại thực hiện một tội phạm rất nghiêm trọng hoặc tội phạm đặc biệt nghiêm trọng;
Để thực hiện hoặc che giấu tội phạm khác;
Để lấy bộ phận cơ thể của nạn nhân;
Thực hiện tội phạm một cách man rợ;
Bằng cách lợi dụng nghề nghiệp;
Bằng phương pháp có khả năng làm chết nhiều người;
Thuê giết người hoặc giết người thuê;
Có tính chất côn đồ;
Có tổ chức;
Tái phạm nguy hiểm;
Vì động cơ đê hèn.

Trong Luật hình sự Việt Nam
Tội danh giết người trong Bộ Luật Hình sự Việt Nam 2015 được quy định trong chương XIV (Các tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm, danh dự của con người) các điều từ 123 đến 126.

Lưu ý là tại Việt Nam thì người thực hiện hành vi trái luật làm người khác chết, dù xảy ra đồng thời cùng thời điểm với cái chết tự nhiên của nạn nhân, vẫn bị quy định là tội danh giết người.

Các hành vi gây chết người khác
Một số hành vi khác, cũng dẫn đến hậu quả chết người, nhưng không coi là hành vi của tội giết người như:
 Hành vi đúng luật: Hành vi gây ra cái chết cho người khác được pháp luật cho phép (phòng vệ chính đáng, tình thế cấp thiết, gây thiệt hại trong khi bắt giữ người phạm tội, thi hành án tử hình người phạm tội đặc biệt nghiêm trọng...)
 Hành vi trái luật: Hành vi làm chết người trong khi thi hành công vụ, hành vi vô ý làm chết người, hành vi bức tử, hành vi xúi giục hoặc giúp người khác tự sát, hành vi giết con mới đẻ, hành vi giết người do tinh thần bị kích động mạnh, giết người do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng...
 Hành vi làm chết người nhưng không bị truy cứu trách nhiệm hình sự: Giết người nhưng đã hết thời hiệu truy cứu TNHS, người dưới 14 tuổi làm chết người, làm chết người do sự kiện bất ngờ, người không có năng lực trách nhiệm hình sự làm chết người, rủi ro trong nghiên cứu khoa học, thi hành mệnh lệnh hoặc chỉ huy của cấp trên...

Trong những trường hợp có hành vi trái luật như thế người ta không quy định là tội giết người mà được quy định bằng một tội danh cụ thể, tương ứng với hành vi. Khung hình phạt đối với những tội danh này không nghiêm khắc bằng khung hình phạt của tội giết người.

Những quốc gia có tỉ lệ giết người cao trên Thế giới

Anh quốc
Theo một thống kê gần đây cho thấy, ở Anh và Wales trung bình mỗi năm xảy ra khoảng 854 vụ giết người.

Đọc thêm
 Luật hình sự

Tham khảo
Bộ luật hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017)

Trường Đại học Luật TPHCM, [2019], Giáo trình Luật hình sự Việt Nam: Phần Các tội phạm (Quyển 1 và Quyển 2), Nxb CAND, Hà Nội.

Trường Đại học An ninh nhân dân, [2019], Đề cương bài giảng Phần Các tội phạm.

Tội phạm
Luật hình sự
Hành vi con người
Tội ác chống lại loài người
Tội ác chính trị
Nguyên nhân tử vong
Tội ác
Tội ác bạo lực


title: Vega de Tirados

text:
Vega de Tirados là một đô thị ở tỉnh Salamanca, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số năm 2004 của Viện thống kê quốc gia Tây Ban Nha, đô thị này có dân số 247 người.

==Tham khảo==

Đô thị ở Salamanca


title: Afrocrania assimilis

text:
Afrocrania assimilis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1903.

Chú thích

Tham khảo

Afrocrania


title: Triaenodes pelias

text:
Triaenodes pelias là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Chú thích

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Triaenodes


title: Chimarra argeia

text:
Chimarra argeia là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Chimarra


title: Coelioxys subelongata

text:
Coelioxys subelongata là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Wu mô tả khoa học năm 1992.

Chú thích

Tham khảo

S
Động vật được mô tả năm 1992


title: Velzic

text:
Velzic là một xã ở tỉnh Cantal, thuộc vùng Auvergne-Rhône-Alpes ở miền trung nước Pháp.

Dân số

Tham khảo

Xem thêm

Xã của tỉnh Cantal

Liên kết ngoài
 Velzic sur le site de l'Institut géographique national
 Velzic sur le site de l'Insee
 Velzic sur le site du Quid
 Localisation de Velzic sur une carte de France et communes limitrophes
 Plan de Velzic sur Mapquest

Velzic


title: (8461) 1981 EC21

text:
{{DISPLAYTITLE:(8461) 1981 EC21}}

(8461) 1981 EC21 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Schelte J. Bus ở Đài thiên văn Siding Spring gần Coonabarabran, New South Wales, Úc, ngày 2 tháng 3 năm 1981.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 8001–9000

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser

Thiên thể phát hiện năm 1981
Được phát hiện bởi Schelte J. Bus
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Arrade leucocosmalis

text:
Arrade leucocosmalis là một loài bướm đêm thuộc họ Erebidae. Loài này có ở Victoria, Úc.

Sải cánh dài khoảng 20 mm.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Arrade
Động vật được mô tả năm 1863