title: Chất lỏng điện biến

text:
Chất lỏng điện biến (tiếng Anh: electrorheological fluid) là một hỗn hợp gồm các hạt với độ dẫn điện cực cao trộn trong chất lỏng cách điện (tỉ lệ độ dẫn điện giữa các hạt và chất lỏng vào khoảng từ một tới hàng chục nghìn lần).

Sự có mặt của các hạt mang điện này không làm thay đổi đặc tính của chất lỏng trong điều kiện bình thường. Trái lại, khi chất lỏng được đặt trong điện trường, các hạt mang điện sẽ bị phân cực và hình thành các sợi dọc theo phương của điện trường. Khi đó đặc tính của chất lỏng (thể hiện rõ nhất là độ nhớt) sẽ thay đổi đáng kể và phụ thuộc vào cường độ điện trường ngoài.

Một đặc điểm rất đáng chú ý khác của chất lỏng điện biến là tính thuận nghịch. Khi bỏ điện trường ngoài, chất lỏng sẽ trở lại đặc tính hoàn toàn giống như ban đầu.

Lịch sử và tiềm năng

Được phát hiện ra từ năm 1947 bởi Winslow, hiện tượng này đã được các nhà vật lý trên thế giới chú ý. Chất lỏng điện biến được coi là có rất nhiều tiềm năng trong công nghiệp nhờ các đặc tính như thời gian đáp ứng cực nhanh (khoảng vài ms), tiêu thụ năng lượng hầu như không đáng kể và khả năng điều khiển được như một chất lỏng thông minh. Đã có rất nhiều nghiên cứu được thực hiện, đặc biệt là ở Mỹ, Nhật Bản và Trung Quốc. Tuy nhiên ứng dụng của loại chất lỏng này trong công nghiệp vẫn còn rất hạn chế, vì liên kết giới hạn chưa cao (khoảng vài kPa với chất lỏng điện biến truyền thống).

Tuy nhiên, các nhà khoa học ở Hồng Kông đã sản xuất thành công một loại chất lỏng mới với liên kết lên tới hàng trăm kPa, tức là gấp hai mươi lần so với chất lỏng điện biến truyền thống, nhờ vào việc giảm kích thước của các hạt mang điện xuống cỡ nanomet. Điều này đã làm thay đổi một số quan niệm về hiện tượng điện biến của chất lỏng (hiệu ứng ER - Electrorheological effect). Để phân biệt, người ta gọi tên hiện tượng mà các nhà khoa học Hồng Kông tìm ra là hiện tượng điện biến mạnh (Giant ER effect).

Hiện tượng điện biến mạnh và các loại chất lỏng điện biến mạnh hiện nay đã cho phép các nhà khoa học trên thế giới nghĩ đến các áp dụng công nghiệp rộng rãi. Các cơ cấu có thể áp dụng hiện tượng này là van điện cơ (electromechanical valve), các cơ cấu điều khiển rung tích cực (actif vibration damper), các cơ cấu chấp hành nhỏ (micro-actuator)…

Tham khảo

 Foulc J-N, Félici N. et Atten P., Les fluides électrorhéologiques: rôle de la conductivité des différents constituants, J. Phys. III France 5 (1995)
 Jianjun Li and William A.Gruver, An Electrorheological Fluid Damper for Vibration Control, IEEE proceeding 1998
Foulc J-N, Félici N. et Atten P., Interprétation de l'effet électrorhologique, Phys. Fluids 31 (1998)
Yasuhiro Kakinuma, Takahiro Yakoh, Tojiro Aoyama, Development of Gel-structured Electro-rheological Fluids and their Application to Mechanical Damper Elements, IEEE proceeding 2004
Xize Niu, Weijia Wen and Yi-Kuen Lee, Micro Valves using nanoparticle-based giant electrorheological fluid, IEEE proceeding 2005
Clark J. Radcliffe, John R. Lloyd, Ruth M. Andersland, Jeffrey B. Hargrove, State Feedback Control of Electrorheological fluid, 1996 ASME International Congress and Exhibition

Tham khảo

Vật liệu thông minh


title: 20371 Ekladyous

text:
20371 Ekladyous (1998 KE30) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 22 tháng 5 năm 1998 bởi nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 20371 Ekladyous

020371
020371
Tiểu hành tinh được đặt tên
020371
19980522


title: Nomada nigrofasciata

text:
Nomada nigrofasciata là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Swenk mô tả khoa học năm 1913.

Chú thích

Tham khảo

Nomada
Động vật được mô tả năm 1913


title: Zhanna Friske

text:
Zhanna Vladimirovna Kopylova (Жа́нна Владимировна Копылова) (8 tháng 7 năm 1974 – 15 tháng 6 năm 2015) là nữ ca sĩ, diễn viên và người mẫu của Nga.

Tiểu sử
Học trường trung học 406 quận Perovo Moskva, tham gia tích cực phong trào của trường.

Từ nhỏ đã tập bale, nhảy thể thao, nhào lộn, thể dục nghệ thuật. Học trong phân khoa đồng ca của Học viện văn hóa Moskva, sau đó trong phân khoa thường xuyên khoa báo chí Đại học Quốc gia Moskva, nhưng không tốt nghiệp cả hai. Đã làm điều hành bán hàng trong hãng chuyên buôn bán bàn ghế văn phòng.

Năm 1996 bắt đầu sự nghiệp ca sĩ trong nhóm nhạc nổi tiếng "Blestyashchie". Làm trong nhóm, Zhanna đạt được sự nổi tiếng trong cũng như ngoài nước Nga. Trong thới gian làm việc trong nhóm, "Blestyashchie" cùng với Zhanna đã ghi 4 đĩa đơn và cho ra 3 chương trình độc diễn dành cho những người hâm mộ. Năm 2003 tham gia show thực tế "Anh hùng cuối cùng-4", trong đó đã đi đến chung kết. Ngay sau khi quay về từ đảo, nơi quay phim, Friske thông báo việc rời nhóm và việc bắt đầu sự nghiệp đơn ca. Năm 2005 Zhanna lại tham gia trong show thực tế "Anh hùng cuối cùng", lần này trong phần 5. 4 tháng 10 năm 2005 album đơn ca đầu tiên của ca sĩ ra đời, tên gọi "Zhanna". Vài bài hát từ album đã được dựng videoclip.

Năm 2004 phim đầu tiên có sự tham gia của cô ra đời, dựng phim tiểu thuyết hoang đường của Sergey Lukyanenko "Tuần tra đêm", nơi Zhanna đóng vai quỷ cái Alisa Donnikova, người tình của антагониста Zavulon. Mặc dù trong phim phần lớn cảnh có sự tham gia của cô bị cắt (cụ thể là các cảnh yêu đương), trong phần tiếp theo của nó ("Tuần tra ngày") Friske tiếp tục được thử thách trong vai quan trọng này, ngoài ra, quỷ cái Alisa trong diễn xuất đã trang trí cho áp phích của phim. Lưu ý rằng nhiều cảnh trong các phim (trong đó không nằm trong các bản cuối cùng) Friske tự diễn phần nhiều do hình thể đẹp. Đồng thời với việc tham gia trong các "Tuần tra" Zhanna thử thách trong các vai trong các phim truyền hình dài tập "Vú nuôi" và "Nỗi buồn nhân lên".

Zhanna Friske đã được chụp ảnh cho các tạp chí, trong đó có Penthouse, Maxim và Elle. Cô là nhân vật chính trong các thời sự thường ngày — về các cuộc tình của cô với Sergey Amoralov, ca sĩ của nhóm "Những tên bịp bất trị", Mitya Fomin từ nhóm "Hi-Fi" và với thương gia vô danh, các báo lá cải và vô số hãng tin Internet thường xuyên đề cập, mặc dù tự Zhanna giữ cuộc sống riêng của mình ngoài tầm nhìn của các nhà báo. Tuy nhiên vẻ ngoài, các phiêu lưu tình ái và cách ăn mặc có phần hở hang của cô đã tạo sự chú ý thường xuyên của các phương tiện truyền thông đại chúng và vị trí của người nổi tiếng.

Năm 2006 ca sĩ trở thành gương mặt của công ty Nhật ORIENT WATCH.

Vào ngày 15 tháng 6 năm 2015, Friske qua đời ở tuổi 40 sau nhiều năm chiến đấu với căn bệnh ung thư não.

Phim
 2004 – Tuần tra đêm – quỷ cái Alisa Donnikova
 2005 – Tuần tra ngày – quỷ cái Alisa Donnikova
 2008 – Cần sắc đẹp – Zhanna Friske

Đĩa
 2005 — "Zhanna" - gồm 14 bài (trong đó bài "La-la-la" và 2 remix của nó; bài "Bạn đừng đóng trái tim mình" và 2 remix của nó) và 3 clip: "La-la-la" + remix và "Nơi nao vào hè"

Đĩa đơn
 2004 — "La-la-la"
 2005 — "Nơi nao vào hè"
 2006 — "Mẹ Maria" + hợp tác với Timati
 2007 — "Tôi đã ở"
 2008 — "Zhanna Friske"

Chú thích

Liên kết
 Trang chính thức của Zhanna Friske

Nữ diễn viên điện ảnh Nga
Nữ diễn viên sân khấu Nga
Nữ ca sĩ Nga
Sinh năm 1974
Mất năm 2015
Chết vì u não


title: Quận DeKalb, Tennessee

text:
Quận DeKalb là một quận thuộc tiểu bang Tennessee, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số người. Quận lỵ đóng ở.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ chính

Quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Tennessee


title: Cryptobiosella hastata

text:
Cryptobiosella hastata là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Cryptobiosella


title: Rupertia physodes

text:
Rupertia physodes là một loài thực vật có hoa trong họ Đậu có tên thông dụng là California tea và forest scurfpea. Nó là loài bản địa của tây Bắc Mỹ.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Jepson Manual Treatment
USDA Plants Profile
Photos

Rupertia
Thực vật Idaho


title: Yuri (định hướng)

text:
Yuri có thể là:

Người nổi tiếng
Yuri (ca sĩ México) (sinh 1964): nữ diễn viên, ca sĩ người Mexico
Yuri, phiên âm romacha của Lưu Ly Vương (mất năm 18): vua thứ hai của Cao Câu Ly, một quốc gia cổ ở Triều Tiên
Yuri, phiên âm romacha của Nho Lý Ni Sư (mất 57): vua của Tân La, một quốc gia cổ ở Triều Tiên
Yuri Dolgoruki (1099-1157): Đại Công tước của Kiev
Yuri Vladimirovich Andropov: (1914-1984): Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Liên Xô
Yuri Feodorovich Orlov: (sinh 1924), nhà vật lý, nhà hoạt động nhân quyền Liên Xô
Yuri Izrael (sinh 1930): nhà khoa học Nga và Phó chủ tịch của Hội đồng liên chính phủ về Biến đổi khí hậu
Yuri Gagarin (1934-1968): nhà du hành vũ trụ đầu tiên
Yury Luzhkov (sinh 1936), Thị trưởng Moskva từ năm 1992
Yuri Suri (sinh 1950), ứng cử viên du hành vũ trụ, phi công Mig 25, diễn viên Bollywood
Yury Zakharevitch (sinh 1963), vận động viên nâng tạ Olympic của Liên bang Xô viết
Yuri Lowenthal (sinh 1971): diễn viên người Mỹ /diễn viên lồng tiếng cho nhân vật Sasuke Uchiha
Yuri Landman (sinh 1973): thợ làm đàn, nhạc sĩ và họa sĩ truyện tranh
Yuri (ca sĩ Hàn Quốc) (Cha Hyun-ok) (sinh 1976): một ca sĩ thuộc dòng nhạc Pop Hàn Quốc, thành viên của ban nhạc Cool và bây giờ là một thành viên của nhóm Girl Friends
Yuri Ruley (sinh 1976): tay trống của ban nhạc pop MxPx.
Ebihara Yuri (sinh 1979): nữ diễn viên Nhật Bản
Seong Yu Ri (sinh 1981): một ca sĩ Hàn Quốc /nữ diễn viên được biết đến với vai trò chủ yếu của cô như là một thành viên trong nhóm Fin.KL
Masuda Yūri: ca sĩ chính cho nhóm nhạc Nhật Move
Kwon Yuri (sinh 1989): một ca sĩ Hàn Quốc được biết đến với vai trò chủ yếu của cô như một thành viên trong nhóm nhạc Girls' Generation.

Nhân vật hư cấu
Yuri: một trong những nhân vật chính trong Command & Conquer: Red Alert 2 và phiên bản mở rộng của nó, Command & Conquer: Yuri's Revenge
Yuri Sakazaki: một nhân vật của loạt game điện tử Art of Fighting và King of Fighters
Yuri Stavrogan: một phi công E-frame trong phim hoạt hình Exosquad
Yuri: một người bạn Nga của Mike Motley trong loạt truyện tranh cổ điển mang tên Motley's Crew
Yuri Orlov, nhân vật chính trong phim Lord of War
Yuri Shibuya, nhân vật chính và là Vua Quỷ trong tác phẩm Mơ thấy thiên đường
Volte Yuri Hyuga, nhân vật chính trong sêri video game Shadow Hearts
Yuri Zhivago: nhân vật trong tiểu thuyết và phim Bác sĩ Zhivago của nhà văn Boris Pasternak
Yuri Lowell: nhân vật chính trong game Tales of Vesperia
Yuri: một nhân vật chính trong sêri anime và manga Dirty Pair
Yuri Mihairokov: một nhân vật chính từ sêri anime Planetes
Yuri, một nhân vật chính trong bộ anime Angel Beats!

Khác

Yuri (đảo): một trong những hòn đảo thuộc quần đảo Kuril mà Nga tuyên bố chủ quyền
Yuri (ngôn ngữ New Guinea): một ngôn ngữ ở Papua New Guinea.
Yuri (ngôn ngữ Amazon): một ngôn ngữ của Colombia và Brasil
Yuri (thuật ngữ anime): dạng anime có nội dung nói về đồng tính nữ
Yuri (người): một trong những dân tộc bản địa ở Colombia
Yuri: kênh đầu tiên trong số những kênh truyền hình vệ tinh BS của Nhật Bản


title: Montreux-Jeune

text:
Montreux-Jeune là một xã ở tỉnh Haut-Rhin trong vùng Grand Est ở đông bắc Pháp. Xã này có diện tích 3,36 km², dân số năm 1999 là 324 người. Khu vực này có độ cao 360 mét trên mực nước biển.

Xem thêm
Thị trấn của tỉnh Haut-Rhin

Tham khảo
INSEE

Xã của Haut-Rhin


title: Cybister wittmeri

text:
Cybister wittmeri là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Brancucci miêu tả khoa học năm 1979.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Cybister


title: Pilosocereus glaucochrous

text:
Pilosocereus glaucochrous là một loài thực vật thuộc họ Cactaceae. Đây là loài đặc hữu của Brasil. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Taylor, N.P. 2002. Pilosocereus glaucochrous. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Liên kết ngoài

Thực vật Brasil
glaucochrous


title: Kampti

text:
Kampti là một tổng thuộc tỉnh Poniở phía nam Burkina Faso. Thủ phủ là thị xã Kampti. Dân số năm 2006 là 44.026 người.

Các thị xã và làng xã
Bagniridouo, Bankora, Bantara, Barkpèra, Bodana, Bondomena, Boussoura, Danagnara, Danamiara, Dandgara, Danwassara, Difitara, Dindou, Dininemina, Dinkafira, Djiépèra, Donhomena, Fofora, Galgouli, Gbakonoco, Gbalara, Gbangankora, Gbantara, Gbonkolou, Gnelintara, Gongonboulo, Gongone, Gongontionao, Gon-yiora, Gotakpoulala, Gwelféléla, Guirina, Houlmana, Ihoura, Irino, Kampti-Lobi, Kilingbara, Kohinena, Kompi, Konakièra, Kongara, Koroho, Kotikora, Koulantionao, Kounkana, Koursièra, Kpantianao, Kpapira, Kparanta, Kpatoura, Kpintana, Kuekuera, Kunkuna, Larbi, Latara, Lèba, Lermitera, Logolona, Loutionao, Mamina, Mintara, Mouléra, Naboundjira, Nambira, N'dangbara, Niamina, Niamiséo, Nimpira, Niolkara, Nionboulola, Nokindjoura, Nokpadouo, Nouonkpalala, N'tompira, N'tonhela, Olkoro, Ouadaradouo, Ouarbio, Ouationao, Ouèouèrèouè, Passena, Pièna, Pola-Kampti, Poltionao, Pokarana, Poniro, Sakalao, Sambitèra, Sangbatara, Sangoulanti, Setoundouo, Sorombora, Takpouloula, Tièmana, Timbiela, Tinkakpèrèra, Tinkiro, Tintoura, Tiobiel, Tiopanawo, Tiopolo, Tiosséra, Tobinkora, Tobroura, Tognora, Tohevara, Tompéna, Tompomena, Torkora, Tormana, Torohiri, Tountana-Sèboura và Yolonhiera.

Tham khảo

Tổng của Burkina Faso
Tỉnh Poni


title: Con ngựa thành Troia

text:
Con ngựa thành Troia, còn được nhắc đến là ngựa Tơ-roa hay ngựa thành Tơ-roa trong một số tài liệu, là một điển tích văn học nổi tiếng, có nguồn gốc từ thần thoại Hy Lạp.

Điển tích

Con ngựa thành Troia là con ngựa gỗ mà quân Hy Lạp đã sử dụng để chiến thắng quân Troia trong cuộc chiến thành Troia. Sau 10 năm chiến đấu ở thành Troia, quân Hy Lạp không thể chiến thắng quân Troia bằng sức mạnh quân đội nên đã buộc phải làm theo kế của Odyssey là dỡ tàu ra và lấy gỗ để làm thành một con ngựa, sau đó giả vờ rút khỏi và chỉ để lại một người. Người này có nhiệm vụ đánh lừa quân Troia, khiến họ tưởng rằng ngựa gỗ là món quà của quân Hy Lạp đền bù cho bức tượng Athena đã bị phá hủy. Thực chất trong con ngựa chứa đầy lính. Khi quân Troia no say sau bữa tiệc chiến thắng, quân Hy Lạp trong bụng ngựa đã xông ra đánh và mở cổng thành cho quân bên ngoài vào. Nhờ có ngựa gỗ mà quân Hy Lạp đã chiến thắng và hoàn toàn đánh bại quân địch.

Phần mềm ác tính

Trojan Horse (tiếng Anh của "Ngựa Troia") sau này được đặt tên cho một loại phần mềm ác ý có chức năng hủy hoại tương tự virus máy tính hoặc chứa đựng các phần mềm gián điệp nhằm cho phép máy tính bị điều khiển từ xa qua hệ thống mạng.

Tham khảo

Virgil
Thần thoại Hy Lạp
Aeneis
Chiến tranh thành Troia


title: Desmopachria ubangoides

text:
Desmopachria ubangoides là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Young miêu tả khoa học năm 1980.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Desmopachria


title: Anisynta sphenosema

text:
The Wedge Grass-skipper or Wedge Skipper (Anisynta sphenosema) là một loài bướm ngày thuộc họ Hesperiidae. Nó được tìm thấy ở the south-west quarter of Úc.

Sải cánh dài khoảng 30 mm.

Ấu trùng ăn nhiều loại cỏ, bao gồm Microlaena stipoides, Ehrharta calycina và Ehrharta longiflora.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Australian Caterpillars

Anisynta
Trapezitinae


title: Compsomelissa minuta

text:
Compsomelissa minuta là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Brooks & Pauly mô tả khoa học năm 2001.

Chú thích

Tham khảo

Compsomelissa
Động vật được mô tả năm 2001


title: Khu kinh tế tự do

text:
Khu kinh tế tự do (FEZ), lãnh thổ kinh tế tự do (FETs) hay khu vực tự do (FZ) là một lớp đặc khu kinh tế (SEZ) được chỉ định bởi chính quyền thương mại (commerce administrations) và giao dịch (trade) của các quốc gia khác nhau. Đây cũng là tên gọi chung cho các khu kinh tế được thành lập trong một quốc gia nhằm thu hút đầu tư trong và ngoài nước bằng các biện pháp khuyến khích đặc biệt. Thuật ngữ này được sử dụng để nói về các khu vực kinh tế tại đó các công ty bị đánh thuế rất nhẹ hoặc không bị đánh thuế nhằm khuyến khích hoạt động kinh tế. Các quy tắc về thuế cho các khu này được từng quốc gia xác định. Hiệp định WTO về Trợ cấp và Biện pháp đối kháng (SCM) có nội dung về các điều kiện và lợi ích của các khu kinh tế tự do.

Một số khu kinh tế đặc biệt được gọi là các cảng tự do. Đôi khi, trước đây chúng được ưu đãi với các quy định hải quan thuận lợi như cảng Trieste hoàn toàn miễn phí. Trong những năm gần đây, hệ thống cảng tự do đã bị buộc tội tạo điều kiện cho tội phạm nghệ thuật quốc tế, cho phép các tác phẩm nghệ thuật bị đánh cắp vẫn không bị phát hiện do nằm trong kho lưu trữ trong nhiều thập kỷ.

Định nghĩa
Theo Công ước Kyoto sửa đổi năm 1999, một "khu vực tự do" có nghĩa là một phần lãnh thổ của một bên ký kết mà bất kỳ hàng hóa nào được nêu ra, nhìn theo góc độ thuế nhập khẩu và thuế, được coi là nằm ngoài lãnh thổ hải quan."

Khái quát
Các biện pháp khuyến khích đặc biệt thường được áp dụng để thu hút đầu tư vào khu kinh tế tự do gồm:
tạo môi trường kinh doanh thuận lợi (miễn giảm thuế, ít quy chế nhất có thể, chính sách linh hoạt về lao động)
cơ sở hạ tầng tiện lợi, điều kiện sống thật tốt cho những người làm việc trong khu kinh tế này (dịch vụ giáo dục, dịch vụ y tế, vui chơi-giải trí đạt đẳng cấp quốc tế)
vị trí địa lý chiến lược (gắn với cảng biển, cảng hàng không quốc tế, gần thị trường tiêu dùng lớn)
cùng các hỗ trợ và ưu đãi khác.
Việc thành lập các khu kinh tế tự do còn nhằm mục tiêu kích thích phát triển kinh tế tại một số địa phương kém phát triển hơn của quốc gia.        Các nước đầu tư vào đặc khu kinh tế vẫn sẽ bị pháp luật các cơ quan pháp chế, hành chính quản lý theo luật pháp của nước mở đặc khu kinh tế thu hút đầu tư

Các tên gọi
Trong khi khu kinh tế tự do là tên gọi phổ biến, thì một số nước có thể gọi theo cách khác. Chẳng hạn có thể gọi là khu kinh tế đặc biệt (hay đặc khu kinh tế), khu kinh tế mở, khu thương mại tự do, hay thậm chí đơn giản chỉ là khu kinh tế, khu tự do. Có những khu kinh tế có thể không mang tên gọi chính thức như một trong các tên gọi trên, nhưng vẫn có quy chế hoạt động như một khu kinh tế tự do.

Trong một khu kinh tế tự do có thể gồm nhiều khu chức năng như khu vực phi thuế quan (khu vực bảo thuế), khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, các tiểu khu du lịch, nghỉ dưỡng, giải trí, dịch vụ, v.v...

Danh sách các khu kinh tế tự do
Sau đây là danh sách một số khu kinh tế tự do trên thế giới, xếp theo quốc gia.

Anh
Bến cảng London Docklands

Ấn Độ
Khu kinh tế đặc biệt Visakhapatnam
Khu kinh tế đặc biệt Kandla
Khu kinh tế đặc biệt Surat
Khu kinh tế đặc biệt Cochin
Khu kinh tế đặc biệt Indore
Khu kinh tế đặc biệt SEEPZ
Khu kinh tế đặc biệt Jaipur
Khu kinh tế đặc biệt Madras
Mahindra City, Chennai
Khu kinh tế đặc biệt Noida

Bắc Triều Tiên
 Đặc khu kinh tế Rason

Belarus
Khu kinh tế tự do Brest

Brasil
khu kinh tế tự do Manaus

Bulgaria
 khu kinh tế tự do Burgas

Chile
khu kinh tế tự do Iquique

Gruzia
khu kinh tế tự do Poti, khu kinh tế tự do Samegrelo

Hàn Quốc

Khu kinh tế tự do Incheon
Khu kinh tế tự do Busan-Jinhae
Khu kinh tế tự do Gwangyang
Khu kinh tế tự do Daegu
Khu kinh tế tự do Hoàng Hải

Iran
Khu tự do Kish
Khu tự do Aras
Khu tự do Anzali
Khu tự do Arvand
Khu tự do Chabahar
Khu tự do Gheshm

Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất
Khu tự do Jebel Ali
Thành phố Internet Dubai
Thành phố Truyền thông Dubai
Làng Tri thức Dubai
Thành phố Y tế Dubai
Trung tâm Tài chính Quốc tế Dubai
Khu DuBiotech
Khu Outsource Dubai
Khu Sản xuất và Truyền thông Quốc tế
Thành phố Studio Dubai

Malaysia
 Khu tự do Port Klang

Nga
khu kinh tế tự do Nakhodka
khu kinh tế tự do Ingushetia
khu kinh tế tự do Yantar, khu kinh tế tự do Kaliningrad

Nhật Bản
Khu thương mại tự do đặc biệt Okinawa

Philippines
 Khu cảng tự do vịnh Subic
 Khu kinh tế đặc biệt Clark

Tây Ban Nha
Khu vực kinh tế Ibiza

Trung Quốc
Đặc khu kinh tế Thâm Quyến
Đặc khu kinh tế Sán Đầu
Đặc khu kinh tế Chu Hải
Đặc khu kinh tế Hạ Môn
Đặc khu kinh tế Hải Nam
Khu vực Phố Đông của Thượng Hải thực chất cũng là một khu kinh tế tự do, dù tên gọi của nó không phải như vậy và cũng không phải là đặc khu kinh tế.

Ukraina
 Cảng biển thương mại Odessa.

Việt Nam
Khu kinh tế Dung Quất
Khu kinh tế mở Chu Lai
Khu kinh tế Nghi Sơn
Khu kinh tế Phú Quốc
Khu kinh tế Vân Đồn
Khu kinh tế Bắc Vân Phong
Khu kinh tế Đình Vũ – Cát Hải

Tham khảo

Thương mại quốc tế
Tổ chức ngành


title: Hangest-sur-Somme

text:
Hangest-sur-Somme là một xã ở tỉnh Somme, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Địa lý
Thị trấn này tọa lạc by the banks of the river Somme, trên đường D3, khoảng 20 dặm Anh về phía đông nam của Abbeville.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Somme

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Hangest-sur-Somme trên trang mạng của INSEE
 Hangest-sur-Somme trên trang mạng của Quid

Xã của Somme


title: Mombrier

text:
Mombrier  là một xã thuộc tỉnh Gironde trong vùng Nouvelle-Aquitaine tây nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Gironde

Tham khảo

Xã của Gironde


title: Blastobasis

text:
Blastobasis một chi đặc trưng của họ Blastobasidae.

Loài đặc trưng
Các loài thuộc chi này gồm:
 Blastobasis adustella Walsingham, 1894
 Blastobasis bassii Sinev & Karsholt, 2004
 Blastobasis centralasiae Sinev, 2007
 Blastobasis decolorella Wollaston, 1858
 Blastobasis desertarum (Wollaston, 1858)
 Blastobasis divisus (Walsingham, 1894)
 Blastobasis evanescens Walsingham, 1901
 Blastobasis exclusa (Walsingham, 1908)
 Blastobasis fuscomaculella Ragonot, 1879
 Blastobasis helleri Rebel, 1910
 Blastobasis huemeri Sinev, 1994
 Blastobasis inana (Butler, 1881)
 Blastobasis insularis (Wollaston, 1858)
 Blastobasis lacticolella Rebel, 1940
 Blastobasis laurisilvae Sinev & Karsholt, 2004
 Blastobasis lavernella Walsingham, 1894
 Blastobasis luteella Sinev & Karsholt, 2004
 Blastobasis magna Amsel, 1952
 Blastobasis marmorosella (Wollaston, 1858)
 Blastobasis maroccanella Amsel, 1952
 Blastobasis mnemosynella Millière, 1876

 Blastobasis nigromaculata (Wollaston, 1858)
 Blastobasis ochreopalpella (Wollaston, 1858)
 Blastobasis phycidella (Zeller, 1839)
 Blastobasis pica (Walsingham, 1894)
 Blastobasis ponticella Sinev, 2007
 Blastobasis rebeli Sinev & Karsholt, 2004
 Blastobasis roscidella (Zeller, 1847)
 Blastobasis rosmarinella Walsingham, 1901
 Blastobasis rubiginosella Rebel, 1896
 Blastobasis salebrosella Rebel, 1940
 Blastobasis serradaguae Sinev & Karsholt, 2004
 Blastobasis spectabilella Rebel, 1940
 Blastobasis splendens Sinev & Karsholt, 2004
 Blastobasis subdivisus Sinev & Karsholt, 2004
 Blastobasis velutina Walsingham, 1908
 Blastobasis virgatella Sinev & Karsholt, 2004
 Blastobasis vittata (Wollaston, 1858)
 Blastobasis walsinghami Sinev & Karsholt, 2004
 Blastobasis wolffi Sinev & Karsholt, 2004
 Blastobasis wollastoni Sinev & Karsholt, 2004

Footnotes

Tham khảo

  (2008): Australian Faunal Directory – Blastobasis. Version of 2008-OCT-09. Truy cập 2010-APR-28.
  (2009): Blastobasis. Version 2.1, 2009-DEC-22. Truy cập 2010-APR-28.
  (2004): Butterflies và Moths of the World, Generic Names và their Type-species – Blastobasis. Version of 2004-NOV-05. Truy cập 2010-APR-28.
  (2001): Markku Savela's Lepidoptera và some other life forms – Blastobasis. Version of 2001-NOV-07. Truy cập 2010-APR-28.
  (2008): Coleophoridae. Version of 2008-MAY-01. Truy cập 2010-APR-28.

Blastobasidae


title: Andrena ochropa

text:
Andrena ochropa là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Warncke mô tả khoa học năm 1974.

Chú thích

Tham khảo

O
Động vật được mô tả năm 1974


title: 3699 Milbourn

text:
3699 Milbourn (1984 UC2) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 29 tháng 10 năm 1984 bởi E. Bowell ở Flagstaff (AM).

Tênd in honor of Stanley William Milbourn, editor of the circulars of
the British Astronomical Association during 1969-1986, director of the comet
section during 1968-1977 và currently assistant director of the computing
section. Long interested in astronomical computations, particularly those
involving returning periodic comets, he has produced a steady stream of
accurate predictions over the năm, as he has adapted procedures from
mechanical calculating machine to pocket calculator to personal computer.
Tên suggested bởi B. G. Marsden, who wrote the citation.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 3699 Milbourn

Được phát hiện bởi Edward Bowell
Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1984


title: Sannois

text:
Sannois là một xã ở tỉnh Val-d’Oise, thuộc vùng Île-de-France ở miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Val-d’Oise

Tham khảo
Association of Mayors of the Val d'Oise
INSEE
IGN

Ghi chú

Liên kết ngoài
Official website
Land use (IAURIF)

Xã của Val-d'Oise


title: Afanasy Afanasievich Fet

text:
Afanasy Afanasievich Fet (tiếng Nga: Афанасий Афанасьевич Фет; 5 tháng 12 năm 1820 – 3 tháng 12 năm 1892), có họ thật là Shenshin, Fet là họ mẹ (tiếng Đức: Foeth), là một trong những nhà thơ lớn nhất của Nga trong thế kỉ 19.

Cuộc đời
Fet là con ngoài giá thú của địa chủ Afanasy Ivanovich Shenshin và Charlotta Foeth, một phụ nữ người Đức. Đến cuối đời ông mới giành được quyền lợi về tầng lớp xuất thân và họ thật nhưng trong thơ ca mãi mãi gọi là Fet. Ông sinh ở tỉnh Orlov; trong thời gian 1835–1837 học ở trường tư thục, 1838–1844 học Đại học Quốc gia Moskva. Năm 1840 in tập thơ đầu tiên, năm 1850 in tập thơ thứ hai và bắt đầu được chú ý.

Những năm 1845–1858 Fet phục vụ trong quân đội. Thời gian đóng quân ở Ukraina Fet yêu cô Maria Lazich, là một cô gái có học, xinh đẹp và tài năng. Maria Lazich yêu Fet đến quên mình nhưng hai người không đi đến hôn nhân vì Fet cảm thấy chưa đủ điều kiện để lập gia đình. Maria Lazich chết vì quần áo cháy do nến đốt. Người đời nói về vụ tử tử vì tình là do sự "tính toán" của Fet. Thực hư không ai biết chính xác nhưng sau đó hình bóng Maria luôn xuất hiện trong thơ Fet. Năm 1857 Fet lấy vợ, là con gái của một người bạn. Sau khi giải ngũ, Fet mua được rất nhiều đất và trở thành một địa chủ giàu có. Fet mất ở Moskva, mai táng tại nghĩa trang dòng họ Shenshin ở Orlov.

Thơ ca
Fet làm thơ từ thời trẻ cho đến những năm tháng cuối đời. Thơ của Fet thể hiện sự lẩn tránh đời thường để đi vào "vương quốc xán lạn của ước mơ". Chủ đề chính của thơ Fet là tình yêu và thiên nhiên. Fet là một bậc thầy ngôn ngữ, đại diện tiêu biểu của trường phái "thơ tinh khiết", cả đời tranh luận với Nikolay Alexeyevich Nekrasov, người đại diện tiêu biểu của trường phái "thơ xã hội". Đặc điểm của thơ Fet là nói về cái cốt lõi nhất, tránh những ám chỉ thừa. Dưới đây là một bài thơ tiêu biểu được nhiều người biết:

Cả bài thơ này không có một động từ nào cả. Tuy nhiên sự mô tả không gian chuyển tải sự vận động tự thân của thời gian.

Fet có sự ảnh hưởng lớn đến các nhà thơ phái hình tượng, đặc biệt là Innokentiy Fyodorovich Annensky và Aleksandr Aleksandrovich Blok. Ngoài sáng tác, Fet còn dịch Goethe và nhiều nhà thơ La Mã cổ đại.

Một vài bài thơ dịch sang tiếng Việt

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Стихи Фета в Антологии русской поэзии.
 Фет А.А. Собрание стихотворений
 Стихи Фета
 Afanasy Fet

Nhà thơ Nga
Nhà văn Nga
Mất năm 1892


title: 13774 Spurný

text:
13774 Spurný là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 1908.4583564 ngày (5.23 năm).

Nó được phát hiện ngày 10 tháng 10 năm 1998.

Tham khảo

013774
013774
Tiểu hành tinh được đặt tên
19981010


title: Fusinus irregularis

text:
Fusinus irregularis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Fasciolariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Fusinus


title: Echmiadzin

text:
Vagharshapat ( ), là thành phố lớn thứ tư của Armenia và là cộng đồng thành phố đông dân nhất của tỉnh Armavir, nằm cách thủ đô Yerevan khoảng  về phía tây và  phía bắc biên giới Thổ Nhĩ Kỳ-Armenia. Nó thường được gọi là Ejmiatsin (), cũng được đánh vần là Echmiadzin hoặc Etchmiadzin, đó là tên chính thức của thành phố từ năm 1945 đến năm 1995. Cái tên đó vẫn được sử dụng trong thông tục và văn phòng thư lại.

Thành phố được biết đến nhiều khi là trung tâm tôn giáo của Armenia, là nơi có Nhà thờ chính tòa Etchmiadzin nơi đặt tòa giám mục của Thượng phụ Toàn dân Armenia, người đứng đầu Giáo hội Chính thống giáo Armenia. Do đó, nó được gọi không chính thức là "Thành phố thiêng". và ở Armenia, nó chính là "thủ đô tinh thần" của đất nước. Đây từng là thành phố lớn và thủ đô của Vương quốc Armenia cổ đại, sau đó bị thu hẹp dần và trở thành một thị trấn vào đầu thế kỷ 20. Nó đã trải qua sự mở rộng lớn trong thời kỳ Xô Viết, khi trở thành một vùng ngoại ô của thành phố Yerevan. Dân số thành phố giảm đáng kể so với trước khi ước tính năm 2016, dân số của thành phố chỉ còn hơn 37.000 người.

Tên nguyên
Theo sử gia nổi tiếng Movses Khorenatsi, Vagharshapat được biết đến với tên Artimed có nguồn gốc từ vị thần Hy Lạp cổ đại, nữ thần săn bắn Artemis. Sau đó nó đổi tên thành Avan Vardgesi (Աւան Վարդգէսի, "Thị trấn của Vardges") hoặc Vardgesavan bởi hoàng tử Vardges Manouk, người đã xây dựng lại khu định cư gần bờ sông Kasagh, dưới triều đại của vua Orontes I Sakavakyats năm  560 TCN. Tuy nhiên, trong cuốn sách Wars of Justinian   của nhà sử học Procopius đã gọi thành phố là Valashabad, đặt theo tên vua Valash của Armenia. Cái tên sau đó được phát triển đổi  L thành Gh phổ biến trong tiếng Armenia. Movses Khorenatsi đề cập đến việc thành phố được xây dựng lại hoàn toàn bởi vua Vagharsh I và được biết đến là Noarakaghak (Thành phố mới), trước khi được đổi thành 'Vagharshapat

Lịch sử

Nhà thờ chính tòa Etchmiadzin
Tiêu điểm của thành phố về mặt lịch sử là Nhà thờ chính tòa Echmiadzin, một nhà thờ lâu đời nhất thế giới, được thánh Gregory xây như nhà thờ chinh tòa uốn vòm từ năm 301-303, khi đó Armenia là nước duy nhất trên thế giới mà Kitô giáo là quốc giáo.

Theo Sử biên niên của Armenia trong thế kỷ thứ 5, thánh Gregory đã nhìn thấy Chúa Kitô từ trời xuống cầm 1 búa vàng đập xuống đất, chỉ cho biết vị trí xây nhà thờ xhính tòa. Do đó, vị thượng phụ đặt tên mới cho nhà thờ và thành phố là Echmiadzin, có thể dịch nghĩa là "nơi đấng Sáng tạo Duy nhất ngự xuống".

Năm 480, Vahan Mamikonian, viên thủ hiến La mã cai trị Armenia, ra lệnh thay thế ngôi nhà thờ xiêu vẹo này bằng 1 nhà thờ mới hình thập tự.

Năm 618, vòm bằng gỗ của nhà thờ được thay bằng đá, tựa trên 4 cột đá nguyên khối, nối với các tường bên ngoài bằng các dãy cuốn (arcades), như hiện nay.

Các bức tranh tường bên trong và các gian phòng lớn hình tròn (rotundas) nối bao phủ bên ngoài gian cung thánh xuất hiện từ đầu thế kỷ 18. Một tháp chuông 3 tầng được xây trước đó nửa thế kỷ.

Xưa kia, nhà thờ chính tòa này có 1 bộ sưu tập lớn các bản thảo viết tay bằng tiếng Armenia từ thời trung cổ, nhưng nay đã chuyển giao cho Matenadaran (Viện nghiên cứu các bản viết tay cổ).

Ngay phía tây nhà thờ là đường phố Thánh Tiridates, dẫn tới dinh Thượng phụ nguy nga. Về phía đông bắc là Viện hàn lâm tôn giáo. Phía bắc nhà thờ có nhiều Khachkars (phiến đá khắc hình thánh giá).

Nhà thờ chính tòa Echmiadzin nằm trong danh sách Di sản thế giới của UNESCO.

Các nhà thờ khác ở Echmiadzin

Ngoài nhà thờ chính tòa Echmiadzin, thành phố Echmiadzin còn có 2 nhà thờ quan trọng và rất lâu đời:

 Nhà thờ thánh Gayane, nổi bật về sự cân đối hài hòa. Nhà thờ này được Catholicos (thượng phụ) Ezra xây năm 630. Kiểu kiến trúc vẫn y nguyên, mặc dù có mở rộng từng phần trong thế kỷ 17 cùng với việc tu bổ mái vòm và trần nhà.
 Nhà thờ thánh Hripsime được xây năm 618 và về cơ bản không thay đổi. Đây được coi là một trong các nhà thờ lâu đời nhất Armenia còn tồn tại và nổi tiếng về kiểu kiến trúc tinh tế cổ điển của Armenia.
 Cách Echmiadzin vài cây số, là di chỉ khảo cổ nhà thờ chính tòa Zvartnots, nổi tiếng về kiểu dáng độc đáo. Nhà thờ này được Catholicos (thượng phụ) Nerses III (tên hiệu the Builder) xây dựng từ năm 643 tới năm 652, tại nơi được cho là thánh Gregory đã gặp vua Trdat III. Nhà thờ này được cung hiến cho thánh George.

Năm 930, nhà thờ này bị 1 trận động đất phá hủy, phế tích nằm trong lòng đất cho tới đầu thế kỷ 20 mới được khám phá. Di chỉ này dược khai quật từ năm 1900 tới 1907, lộ ra nền móng của nhà thờ cũng như di tích của dinh Catholicos (thượng phụ) và 1 xưởng rượu vang. Bên trong ngôi thánh đường có các tranh fresco này có dạng thập tự Hy Lạp với 3 cánh, trong khi bên ngoài là 1 hình đa giác 32 cạnh, nhìn xa như 1 hình tròn.

Các nhà thờ thánh Gayane, thánh Hrispsime và di chỉ khảo cổ Zvartnots - cũng như nhà thờ chính tòa Etchmiadzin - đều được ghi tên trong danh sách Di sản thế giới của UNESCO.

Hình ảnh

Tham khảo

 World Gazeteer: Armenia – World-Gazetteer.com

Liên kết ngoài

 Echmiadzin at TACentral.com
 St Etchmiadzin at Armenica.org
 Official Website of the Mother See of Holy Etchmiadzin
 UNESCO World Heritage Site profile
 The Holy City of Etchmiadzin - article by the Armenian Enlightenment Chronicle
 Details and illustrations

Thành phố của Armenia
Di sản thế giới tại Armenia
Thành phố thánh địa


title: Cardiophorus juniperinus

text:
Cardiophorus juniperinus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Orlov miêu tả khoa học năm 1993.

Chú thích

Tham khảo

Cardiophorus


title: Bahia

text:
Bahia () là một trong số 26 bang thuộc Brasil, nằm ở vùng bờ biển phía Đông Bắc giáp với Đại Tây Dương. Đây là một bang đông dân thứ tư (sau các bang: São Paulo, Minas Gerais và Rio de Janeiro), và rộng lớn thứ năm của Brasil.

Bahia có ý nghĩa lớn đối với đất nước Brasil về văn hóa - lịch sử. Thủ phủ của Bahia là Salvador (tên đầy đủ São Salvador da Bahia de Todos os Santos); nằm ở nơi giao của Đại Tây Dương và vịnh Các Thánh (nơi được các thủy thủ châu Âu chính thức tìm ra vào ngày 1 tháng 11 năm 1501.

Tên gọi Bahia xuất phát từ cách phát âm cổ từ baía nghĩa là "vịnh".

Địa lý
Những khu vực địa lý của Bang Bahia bao gồm rừng nhiệt đới ven bờ biển Đại Tây Dương; vùng Recôncavo, chuyên trồng mía và thuốc lá; và vùng Planalto, bao gồm khu vực đất sertão nằm sâu trong nội địa của Bahia.

Bahia tiếp giáp với các vùng sau (theo chiều kim đồng hồ): Sergipe, Alagoas, Pernambuco và Piauí ở phía Bắc, Goiás và Tocantins ở phía Tây, và Minas Gerais và Espírito Santo ở phía Nam. Xuyên suốt bang Bahia từ Bắc chí Nam là dãy núi Chapada Diamantina. Ngoài ra, nó còn có những cái tên khác như Serra do Espinhaço, ở Minas Gerais, và Borborema, ở Pernambuco và Paraíba. Ở một số đoạn, dãy núi này có dạng "Chapadões" (dạng địa hình cao nguyên có góc quanh hiểm trở); trong số các "Chapadões", Vườn Quốc gia Chapada nằm ở khu vực miền Trung của Bang là nơi thu hút nhiều du khách viếng thăm nhất.

Dãy núi phân chia Bahia thành hai khu vực địa lý rõ rệt. Ở phía Đông là sự xuất hiện của rừng nhiệt đới ven bờ biển Đại Tây Dương với đất đai màu mỡ; mặc dù nhiệt độ cao, mùa mưa ở đây diễn ra khá thường xuyên. Trong khi đó, cảnh quan thực vật thường thấy ở phía Tây là cerrado. Chính điều kiện khó khăn này đã khiến cho khu vực nội địa khó phát triển so với vùng ven biển.

Ngoài ra, Bang cũng là nơi có con sông São Francisco chảy qua, vốn bắt nguồn từ Minas Gerais và đổ ra Đại Tây Dương. Sông đã tạo ra biên giới tự nhiên giữa Bahia và Alagoas. Những khúc chảy của sông thích hợp cho tàu bè đi lại, chủ yếu phục vụ cho vận chuyển hàng hóa. Ngoài ra, sông São Francisco cũng là nguồn cung cấp nước chủ yếu cho vùng khô hạn của Bang khi các sông nhỏ cạn nước.

Khí hậu
Bang Bahia có kiểu khí hậu nhiệt đới. Bên cạnh diện tích rộng lớn, Bahia cũng là nơi sở hữu bờ biển dài nhất Brasil với chiều dài 1,103 km. 68% lãnh thổ của Bang thuộc kiểu khí hậu bán khô hạn, lượng mưa trung bình hàng năm dao động từ 363mm đến 2000mm tùy từng khu vực.

Chú thích

Liên kết ngoài

  Brasil
  Trang web chính thức
  Brazilian Tourism Portal
  Immigration of foreigners in Brazil
  Bahia-Online.net
  Apartments in Bahia

Bang của Brasil

Khởi đầu năm 1823

Cựu thuộc địa của Bồ Đào Nha


title: Phú Đức, Tam Nông (Đồng Tháp)

text:
Phú Đức là một xã thuộc huyện Tam Nông, tỉnh Đồng Tháp, Việt Nam.

Địa lý
Xã Phú Đức nằm ở trung tâm huyện Tam Nông, có vị trí địa lý:
Phía đông, đông bắc giáp xã Tân Công Sính
Phía tây giáp xã Phú Hiệp
Phía nam, tây nam giáp xã Phú Thọ
Phía bắc, tây bắc giáp xã Phú Hiệp
Phía đông nam giáp thị trấn Tràm Chim.

Xã có diện tích 52,26 km², dân số năm 1999 là 6.008 người, mật độ dân số đạt 115 người/km².

Lịch sử
Quyết định số 13-HĐBT ngày 23 tháng 02 năm 1983 của Hội đồng Bộ trưởng, xã Phú Đức thuộc huyện Tam Nông, tỉnh Đồng Tháp.

Chú thích

Tham khảo


title: Ōno, Fukui

text:
là một thành phố thuộc tỉnh Fukui, Nhật Bản.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Official website

Thành phố tỉnh Fukui


title: Virginia Woolf

text:
Virginia Woolf (tên thời con gái Stephen) (sinh 25 tháng 1 năm 1882 - mất 28 tháng 3 năm 1941) là một tiểu thuyết gia và là một nhà văn tiểu luận người Anh, bà được coi là một trong những tác giả hiện đại quan trọng nhất của thế kỷ 20 và là người tiên phong trong việc sử dụng dòng ý thức như một phương tiện kể chuyện.

Trong suốt thời gian giữa chiến tranh, Woolf là một nhân vật có tầm ảnh hưởng của xã hội văn học Luân Đôn và là một thành viên của Hội Bloomsbury. Những tác phẩm nổi tiếng nhất của bà bao gồm Đêm và ngày (Night and Day, 1919), Căn phòng của Jacob (Jacob’s Room, 1922), Bà Dalloway (Mrs. Dalloway, 1925), Đến ngọn hải đăng (To the Lighthouse, 1927), Orlando (1928), Một căn phòng riêng (A Room of One’s Own, 1929), Những đợt sóng (The Waves, 1931), Ba đồng tiền vàng (Three Guineas, 1938). Trong các sáng tác của bà, tác phẩm luận văn Một căn phòng riêng có một câu châm ngôn rất nổi tiếng: "A woman must have money and a room of her own if she is to write fiction." (Một người phụ nữ phải có tiền và một căn phòng riêng nếu cô ta viết tiểu thuyết).

Woolf trở thành một trong những chủ đề trung tâm của phong trào nữ quyền những năm 1970 và các tác phẩm của bà kể từ đó đã thu hút nhiều sự chú ý và bình luận rộng rãi vì "chủ nghĩa nữ quyền đầy cảm hứng". Các tác phẩm của bà đã được dịch ra hơn 50 thứ tiếng.

Trong suốt cuộc đời của mình, Woolf luôn gặp rắc rối với căn bệnh tâm thần. Bà đã được đưa vào viện nhiều lần và cố gắng tự tử ít nhất hai lần. Theo Dalsimer (2004), căn bệnh của bà được đặc trưng bởi các triệu chứng mà ngày nay được chẩn đoán là rối loạn lưỡng cực, không có phương pháp điều trị hiệu quả nào trong suốt cuộc đời của bà. Năm 1941, ở tuổi 59, Woolf chết do dìm mình xuống sông Ouse ở Lewes (Đông Sussex).

Thiếu thời

Gia đình
Virginia Woolf tên khai sinh là Adeline Virginia Stephen chào đời vào ngày 25 tháng 1 năm 1882 tại 22 Hyde Park Gate ở Nam Kensington, Luân Đôn. Mẹ của bà là Julia (nhũ danh Jackson) (1846–1895), còn cha bà là Leslie Stephen (1832–1904) một nhà văn, sử gia, nhà viết tiểu luận, người viết tiểu sử, và nhà leo núi. Bố mẹ của bà đều là những quan phu, góa phụ trước khi đến với nhau. Trước đó, Julia đã từng kết hôn với Herbert Duckworth vào năm 1867. Julia có 3 người con từ cuộc hôn nhân đầu tiên:

 George (5 tháng 3 năm 1868 – 27 tháng 4 năm 1934), một công chức cấp cao, kết hôn với Quý cô Margaret Herbert vào năm 1904
 Stella (30 tháng 5 năm 1869 – 19 tháng 7 năm 1897), qua đời ở tuổi 28
 Gerald (29 tháng 10 năm 1870 – 28 tháng 9 năm 1937), người sáng lập Duckworth Publishing, kết hôn với Cecil Alice Scott-Chad vào năm 1921
Cùng trong năm 1867, Leslie kết hôn với Harriet Marian (Minny) Thackeray (1840–1875), cô con gái út của William Makepeace Thackeray, cả hai có một cô con gái Laura (1870–1945), người bị sinh non 30 tuần. Ngoài ra, bà bị "thiểu năng trí tuệ" theo như Leslie Stephen và có thể mắc chứng tự kỷ.

Ngoài ra, Virginia còn có một người chị gái là Vannessa, anh trai Thoby và em trai Adrian.

22 Hyde Park Gate (1882–1904)

1882–1895

Nhà Talland (1882–1894)

1895–1904

Học vấn

Mối quan hệ với gia đình

Bloomsbury (1904–1940)

Quảng trường Gordon (1904–1907)

Quảng trường Fitzroy (1907–1911)

Quảng trường Brunswick (1911–1912)

Hôn nhân (1912–1941)

Qua đời

Di sản
Virginia Woolf được biết đến nhờ những đóng góp cho nền văn học thế kỷ 20 và những bài tiểu luận của bà, cũng như tầm ảnh hưởng của bà đối với nền văn học, đặc biệt là phê bình nữ quyền. Một số các tác gia tuyên bố rằng các tác phẩm của họ chịu ảnh hưởng bởi Virginia, bao gồm Margaret Atwood, Michael Cunningham, Gabriel García Márquez, và Toni Morrison. Hình ảnh biểu tượng của bà vẫn có thể được nhận ra dễ dàng qua bức chân dung Beresford chụp bà vào những năm bà 20 tuổi (ở đầu trang). Các tấm bưu thiếp in hình Woolf được bán bởi Phòng trưng bày Chân dung Quốc gia, Luân Đôn nhiều hơn bất cứ các tấm bưu in bất cứ người nào khác.

Virginia Woolf được nghiên cứu trên khắp thế giới, với những tổ chức như Hội Virginia Woolf, và Hội Virginia Woolf tại Nhật Bản. Ngoài ra, các quỹ tín thác—như Quỹ tín thác Asham—khuyến khích các nhà văn vinh danh bà. Mặc dù bà không có hậu duệ, nhưng bà có rất nhiều thành viên gia đình đáng chú ý khác.

Các đài tưởng niệm
Vào năm 2013, Woolf được vinh danh bởi Đại học Nhà vua Luân Đôn với việc khai trương Tòa nhà Virginia Woolf tại Kingsway, với một tấm bảng kỷ niệm ghi thời gian bà theo học tại đây và những đóng góp của bà (xem ảnh). Những bức tượng bán thân Virginia Woolf đã được dựng lên tại căn nhà của bà ở Rodmell, Sussex và Quảng trường Tavistock, Luân Đôn nơi bà sống từ 1924 tới 1939.

Vào năm 2014, bà là một trong những người đầu tiên được vinh danh Đường Cầu vồng Danh dự, một đại lộ danh vọng ở Quận Castro, San Fransico vinh danh những người LGBTQ đã "đã có những đóng góp quan trọng trong lĩnh vực của họ".

Khu làm việc Woolf, một khu làm việc chung của phụ nữ tại Singapore, được mở ra vào năm 2014 và được đặt theo tên bà để tưởng nhớ bài tiểu luận Một căn phòng riêng.

Một chiến dịch đã được khởi phát vào năm 2018 bởi Aurora Metro Arts and Media để dựng lên một bức tượng của Woolf ở Richmond, nơi bà sống trong 10 năm. Bức tượng điêu khắc bà ngồi trên chiếc băng ghế nhìn về phía sông Thames. Vào tháng 11 năm 2022 bức tượng điêu khắc bởi Laury Dizengremel. Đây là bức tượng toàn thân đầu tiên của Woolf.

Tác phẩm
 The Voyage Out  (Du hành ra ngoài, 1915), tiểu thuyết
 Two Stories (Hai truyện ngắn, 1917), tập truyện ngắn
 Modern Fiction (Hư cấu hiện đại, 1919), tập tiểu luận
 Night and Day (Đêm và ngày, 1919), tiểu thuyết
 Monday or Tuesday (Ngày thứ Hai hay thứ Ba, 1921), tập truyện ngắn
 Jacob's Room (Căn phòng của Jacob, 1922), tiểu thuyết
 The Common Reader (1925), tập tiểu luận
 Mrs Dalloway (Bà Dalloway,1925), tiểu thuyết
 To the Lighthouse (Đến ngọn hải đăng, 1927), tiểu thuyết
 Orlando: A Biography (Orlando, 1928), tiểu thuyết
 A Room of One's Own (Một căn phòng riêng, 1929), luận văn
 On Being Ill (1930), tiểu luận
 The Waves (Những đợt sóng, 1931), tiểu thuyết
 The London Scene (1931), tập tiểu luận
 The Common Reader: Second Series (1932), tập tiểu luận
 Flush: A Biography (Tiểu sử Flush, 1933), tiểu sử
 Freshwater: A comedy (1935), kịch
 The Years (1937), tiểu thuyết
 Three Guineas (Ba đồng tiền vàng, 1938), tiểu luận
 Roger Fry: A Biography (Tiểu sử Roger Fry, 1940), tiểu sử
 Between the Acts (1941), tiểu thuyết
 The Death of the Moth and Other Essays (1942), tập tiểu luận
 A Haunted House and Other Short Stories (1944), tập truyện ngắn
 The Moment and Other Essays (Khoảnh khắc và những tiểu luận khác, 1947), tập tiểu luận
 The Captain's Death Bed And Other Essays (1950), tập tiểu luận
 A Writer’s Diary (Nhật ký nhà văn, 1953), nhật ký
 Granite and Rainbow (1958), tập tiểu luận
 Collected Essays (Tuyển tập tiểu luận, 4 tập, 1967), tập tiểu luận
 Mrs. Dalloway's Party (Bữa tiệc của bà Dalloway, 1973), tập truyện ngắn
 Books and Portraits (Những cuốn sách và những chân dung, 1978), tập tiểu luận
 Women And Writing (Phụ nữ và việc viết, 1979), tập tiểu luận
 The Complete Shorter Fiction (Tuyển tập truyện ngắn hư cấu, 1985), tập truyện ngắn
 Moments of Being (1985), tự truyện và tiểu luận
 A Moment's Liberty: the shorter diary (Tự do trong khoảnh khắc, 1990), nhật ký
 Passionate Apprentice: The Early Journals, 1897-1909 (1990), tập du ký
 Travels With Virginia Woolf (Du hành cùng Virginia Woolf, 1993), tập du ký
 The Diary of Virginia Woolf (Nhật ký Virginia Woolf, 5 tập), tập nhật ký viết từ 1915 - 1941

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Virginia Woolf Quotes
 Informative and Thorough Essay on Virginia Woolf's Life and Works
 Works by Virginia Woolf

 Listen to Virginia Woolf's BBC Broadcast (ngày 29 tháng 4 năm 1937) 'Words Fail Me'
 Biography of Virginia Woolf  Spanish
 Virginia Woolf 'Bookweb' on literary website The Ledge, with suggestions for Đọc thêm.
 Monk's House information at the National Trust

Liên kết ngoài

Nhà tiểu thuyết Anh
Nhà văn Anh
Người Kensington
Sinh năm 1882
Mất năm 1941
Người bị rối loạn lưỡng cực
Người viết hồi ký nữ
Nhà văn từ Luân Đôn
Nữ nhà văn thế kỷ 20


title: Kinh tế Maldives

text:
Ngày nay, Maldives có một nền kinh tế hỗn hợp, dựa vào các ngành du lịch, ngư nghiệp và tàu biển.

Du lịch là ngành kinh tế lớn nhất của Maldives, chiếm 20% GDP và hơn 60% lượng ngoại tệ thu được của quốc gia này. Ngành này đã giúp Maldives đạt mức tăng trưởng GDP đầu người 265% trong thập niên 1980 và 115% trong thập niên 1990. Hơn 90% thuế chính phủ thu được là từ thuế nhập khẩu và các loại thuế thu được từ du lịch.

Ngư nghiệp là ngành lớn thứ hai ở Maldives. Chương trình cải cách kinh tế chủ chính phủ năm 1989 đã bãi bỏ hạn ngạch nhập khẩu và mở cửa một số ngành xuất khẩu cho lĩnh vực tư nhân. Do đó, chính sách này đã tự do hóa quy định để cho phép nhiều đầu tư nước ngoài hơn.
Nông nghiệp và chế tạo đóng vai trò nhỏ trong nền kinh tế quốc gia này do quỹ đất hạn hẹp và thiếu hụt lao động. Phần lớn các sản phẩm chủ yếu được nhập khẩu.

Công nghiệp ở Maldives chủ yếu gồm ngành may mặc, đóng thuyền, thủ công. Các ngành này chiếm 18% GDP của Maldives. Chính phủ Maldives đang lo ngại ảnh hưởng của hiện tượng xâm thực và sự nóng lên toàn cầu đối với quốc gia có độ cao so với mực nước biển thấp này.

Tham khảo

Maldives


title: Vườn quốc gia Chaelundi

text:
Vườn quốc gia Chaelundi là một vườn quốc gia của Úc, nằm ở miền bắc bang New South Wales, gần các thành phố Dorrigo và Grafton, cách thành phố Sydney 455 km về phía bắc.

Vườn quốc gia này có diện tích 190,93 km², nằm trên đất trước kia là rừng quốc gia, được lập thành vườn quốc gia ngày 1.1.1997.

Vườn này có 7.500 ha rừng nguyên sinh và là nơi cư ngụ của 187 loài động vật khác nhau.

Tham khảo

Vườn quốc gia New South Wales
IUCN Loại II


title: Stenoptilia kiitulo

text:
Stenoptilia kiitulo là một loài bướm đêm thuộc họ Pterophoroidea. Nó được tìm thấy ở Tanzania on heights of 2600 to 2700 mét. The species is được đặt tên theo the region of occurrence, the Kiitulo Plateau.

Sải cánh dài 19–22 mm. The moth gặp ở tháng 11 và tháng 12.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Ten new species of Afrotropical Pterophoridae (Lepidoptera)

Stenoptilia


title: Frayssinet

text:
Frayssinet là một xã thuộc tỉnh Lot trong vùng Occitanie phía tây nam nước Pháp.

Xem thêm
Commune của tỉnh Lot

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Lot


title: Cardiophorus maculicollis

text:
Cardiophorus maculicollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Reiche & Saulcy miêu tả khoa học năm 1857.

Chú thích

Tham khảo

Cardiophorus


title: Sân bay Mai Huyện

text:
Sân bay Mai Huyện nằm ở huyện Mai, Mai Châu, Quảng Đông, Trung Quốc .

Hãng hàng không và điểm đến
China Southern Airlines (Quảng Châu, Hong Kong)

Xem thêm
Danh sách các sân bay ở Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa

Tham khảo

Liên kết ngoài
Website sân bay

Mai Huyện


title: Thereus

text:
Thereus là một chi bướm ngày thuộc họ Lycaenidae.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Eumaeini


title: Leioproctus pusillus

text:
Leioproctus pusillus là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1929.

Chú thích

Tham khảo

Leioproctus
Động vật được mô tả năm 1929


title: Temnora burdoni

text:
Temnora burdoni là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Loài này có ở Tanzania.

Chiều dài cánh trước khoảng 22 mm. Nó gần giống loài Temnora argyropeza, nhưng râu dài và dày hơn, cánh trước ngắn hơn và phía trên cánh sau có dải nâu.

Chú thích

Tham khảo

Temnora
Động vật Zambia


title: Tipula theia

text:
Tipula theia là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Pinguigemmula

text:
Pinguigemmula là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Turridae.

Các loài
Các loài thuộc chi Pinguigemmula bao gồm:

 Pinguigemmula philippinensis Powell, 1964

Chú thích

Tham khảo

Turridae


title: 25413 Dorischen

text:
25413 Dorischen (tên chỉ định: 1999 VE39) là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi dự án Nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất Lincoln ở Socorro, New Mexico, ngày 10 tháng 11 năm 1999. Nó được đặt theo tên Doris Chen, a finalist ở Cuộc thi tìm kiếm Tài năng Khoa học trẻ Intel năm 2009.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 25001–26000

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thiên thể phát hiện năm 1999


title: Osmia ashmeadii

text:
Osmia ashmeadii là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Titus mô tả khoa học năm 1904.

Chú thích

Tham khảo

Osmia
Động vật được mô tả năm 1904


title: Acianthera panduripetala

text:
Acianthera panduripetala là một loài phong lan.

Hình ảnh

Tham khảo

panduripetala


title: Lampang (tỉnh)

text:
Lampang (tiếng Thái: ลำปาง, đọc là Lam-bang) là một tỉnh (changwat) miền Bắc của Thái Lan. Tỉnh này giáp các tỉnh (từ phía bắc theo chiều kim đồng hồ): Chiang Rai, Phayao, Phrae, Sukhothai, Tak, Lamphun và Chiang Mai. Tên cũ trước đây của Lampang là Khelang Nakhon.

Địa lý
Tỉnh Lampang nằm giữa thung lũng rộng của Sông Wang, bao bọc quanh bởi nhiều dãy núi. Tại huyện Mae Mo, than non được khai thác lộ thiên. Về phía bắc của tỉnh này là Vườn quốc gia Doi Luang. Tỉnh này cũng có các vườn quốc gia khác như: Vườn quốc gia Tham Pha Thai, Vườn quốc gia Chae Son, Vườn quốc gia Doi Khun Than và Khu dự trữ sinh quyển Huay Tak Teak.

Kinh tế
Lampang nổi tiếng là nơi sản xuất đồ gốm và khai khoáng. Một số lượng lớn ball clay, china stone và than non được khai thác ở khu vực xung quanh.

Có hơn 200 xưởng gốm được xây dựng tại và xung quanh Mueang Lampang. Phần lớn các nhà máy này là vừa và nhỏ sản xuất hàng trang trí nhà cửa và vật liệu xây dựng. Nhà máy điện lớn nhất Thái Lan nằm ở huyện Mae Mo gần khu mỏ than bùn. Sản phẩm nông nghiệp có dứa và gạo.

Lịch sử
Từ thế kỷ 7, Lampang là một phần của Vương quốc Haripunchai của Dân tộc Môn. Vào thế kỷ 11, Đế quốc Khmer chiếm vùng đất này. Vua Mengrai của Lannathai đã sáp nhập Vương quốc Haripunchai vào vương quốc của mình năm 1292. Sau khi Lannathai sụp đổ, vùng này thuộc sự cai trị của Myanmar và cuối cùng thuộc về Thái Lan năm 1774.

Biểu tượng

Các đơn vị hành chính

Tỉnh Lampang có 13 huyện (Amphoe). Các huyện này được chia thành 100 xã (tambon) và 855 thôn (muban).

Tham khảo

Liên kết ngoài
Province page from the Tourist Authority of Thailand
Golden Jubilee Network province guide

Tỉnh của Thái Lan


title: Bygland

text:
Bygland là một đô thị ở hạt Aust-Agder, Na Uy.

Bygland đã được lập thành một đô thị ngày 1 tháng 1 năm 1838 (xem formannskapsdistrikt).

Đô thị này giáp Valle về phía bắc, phía đông là Fyresdal (Telemark) và Åmli (Vest-Agder), ở phía nam là Froland và Evje og Hornnes, còn ở phía tây là Åseral (Vest-Agder), Kvinesdal (Vest-Agder) và Sirdal (Vest-Agder).

Tên gọi
Đô thị này (ban đầu là một giáo khu) được đặt tên theo nông trang cổ Bygland (Norse Byggland) do nhà thờ đầu tiên đã được xây ở đó.

Địa lý
Bygland nằm ở giữa Setesdal, một thung lũng và một quận truyền thống ở Aust-Agder bao gồm các đô thị Bykle, Valle, Bygland, Iveland, và Evje og Hornnes. Sông Otra chảy từ các cao nguyên băng ở Telemark về phía nam, qua Thung lũng Setesdal (và qua Bygland), đổ vào biển gần Kristiansand.

Bygland là đô thị lớn thứ hai của Aust-Agder về mặt diện tích. Phần lớn đô thị này nằm trên cao độ trên 700 m trên mực nước biển. Hồ Byglandsfjord dài 40 km và nằm ở trên sông Otra.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Văn hóa ở Bygland trên bản đồ (tiếng Na Uy)
 The Steamboat Bjoren (Norwegian)

Aust-Agder


title: Deltophalonia

text:
Deltophalonia là một chi bướm đêm thuộc phân họ Tortricinae của họ Tortricidae.

Các loài
Deltophalonia chlidonibrya Razowski & Becker, 2003
Deltophalonia deltochlaena (Meyrick, 1930)
Deltophalonia embrithopa (Meyrick, 1927)

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

 tortricidae.com

Cochylini


title: Calliostoma scotti

text:
Calliostoma scotti là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Calliostomatidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

S


title: Dicteniophorus rufolineatus

text:
Dicteniophorus rufolineatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Carter miêu tả khoa học năm 1939.

Chú thích

Tham khảo

Dicteniophorus


title: Bnei Brak

text:
Bnei Brak (tiếng Do Thái: בני ברק) là một thành phố ở đồng bằng duyên hải của Israel. Thành phố Bnei Brak thuộc quận Tel Aviv. Thành phố Bnei Brak có diện tích 7,09 km2, dân số là 154.400 người (cuối năm 2009). Bnei Brak là một trong các thành phố có mật độ dân cư cao và nghèo nhất ở Israel..

Thành phố kết nghĩa
Jerusalem là thành phố kết nghĩa với:
  Brooklyn, New York, Hoa Kỳ
  Lakewood, New Jersey, Hoa Kỳ

Tham khảo

Thư mục

Liên kết ngoài

Thành phố của Israel
Bnei Brak
Thành phố ở quận Tel Aviv


title: Ctenicera vernalis

text:
Ctenicera vernalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Hentz miêu tả khoa học năm 1827.

Chú thích

Tham khảo

Ctenicera


title: Avrainville, Meurthe-et-Moselle

text:
Avrainville là một xã của tỉnh Meurthe-et-Moselle, thuộc vùng Grand Est, đông bắc nước nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 240 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Meurthe-et-Moselle


title: Aiello del Sabato

text:
Aiello del Sabato là một đô thị ở tỉnh Avellino, Campania, phía nam Italia. Đô thị này có diện tích 10,83 km2, dân số năm 2005 là 3548 người. Aiello del Sabato nằm ở độ cao 425 m trên mực nước biển.

Các đơn vị trực thuộc: Sabina, San Raffaele, Tavernola San Felice
Các đô thị giáp giới: Atripalda, Avellino, Cesinali, Contrada, San Michele di Serino, Serino, Solofra.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Avellino
Thành phố và thị trấn ở Campania


title: Avicenna

text:
Avicenna là dạng Latinh hóa của , hay gọi tắt là Abu Ali Sina Balkhi () () hay Ibn Sina (), (, Abitzianos), (kh. 980 - 1037) là một học giả người Turk  và cũng là thầy thuốc và nhà triết học đầu tiên  ở thời ấy. Ông cũng là nhà thiên văn học, hóa học, địa chất học, lôgic học, cổ sinh học, toán học, vật lý học, thơ, tâm lý học, khoa học, và nhà giáo.

Trong y học, ông lấy tên Koushyar, ông viết gần 450 luận thuyết về nhiều chủ đề nhưng khoảng 240 trong số đó còn tồn tại. Đặc biệt, 150 trong số những bản còn tồn tại tập trung vào triết học và 40 tác phẩm tác phẩm nói về y học. Công trình nổi tiếng nhất của ông là The Book of Healing, một bách khoa toàn thư khoa học và triết học khổng lồ, và The Canon of Medicine, là bài viết y học chuẩn ở một số trường đại học thời Trung cổ. The Canon of Medicine được sử dụng làm giáo trình ở các trường đại học Montpellier và Louvain vào cuối năm 1650. Ibn Sīnā phát triển hệ thống y tế kết hợp những kinh nghiệm của mình với y học Hồi giáo, hệ thống y học của các thầy thuốc Hy Lạp như Galen, siêu hình học Aristotle  (Avicenna là người làm sáng tỏ về Aristotle), và Ba Tư cổ đại, Mesopotamia và Y học Ấn Độ. Ông cũng là người đặt nền tảng cho lôgíc Avicenna và trường Chủ nghĩa Avicenna, là trường chịu ảnh hưởng giữa những tư tưởng đạo Hồi và triết học kinh viện.

Ibn Sīnā được xem là cha đẻ của y học và dược lý lâm sàng hiện đại đặc biệt là ông đã đưa ra các thí nghiệm và định lượng có hệ thống trong việc nghiên cứu sinh lý học, ông đã phát hiện ra sự lây nhiễm dịch bệnh tự nhiên, phương pháp cách ly để hạn chế sự lan rộng của dịch bệnh, cách thử nghiệm thuốc, y học thực chứng, thử nghiệm lâm sàng,
thử nghiệm mẫu ngẫu nhiên có đối chứng,
thí nghiệm hiệu quả,
dược lý lâm sàng, tâm thần học, phân tích yếu tố rủi ro, ý tưởng về hội chứng, và sự quan trọng của dinh dưỡng và ảnh hưởng của khí hậu và môi trường đến sức khỏe. Ông cũng được xem là cha đẻ của các khái niệm cơ bản về động lượng trong vật lý, và người tiên phong trong việc chữa bệnh bằng xoa bóp nhờ sáng chế của ông về chưng cất hơi nước và chiết tách tinh dầu. Ông cũng phát triển khái niệm hiện tại luận và quy tắc xếp chồng trong địa chất học.

George Sarton viết trong phần mở đầu của quyển lịch sử khoa học như sau:

Chú thích

Tham khảo
Sách

Bách khoa toàn thư

Đọc thêm
 A good introduction to his life and philosophical thought is Avicenna by Lenn E. Goodman (Cornell University Press: 1992, bản cập nhân năm 2006) ISBN 0-415-01929-X, 9780415019293
 For a list of extant works, C. Brockelmann's Geschichte der arabischen Litteratur (Weimar, 1898), quyển i. tr. 452-458. (XV. W.; G. W. T.)
 For a new understanding of his early career, based on a newly discovered text, see also: Michot, Yahya, Ibn Sînâ: Lettre au vizir Abû Sa'd. Editio princeps d'après le manuscrit de Bursa, traduction de l'arabe, introduction, notes et lexique (Beirut-Paris: Albouraq, 2000) ISBN 2-84161-150-7.
 For an overview of his career see Shams Inati, "Ibn Sina" in History of Islamic Philosophy, ed. Hossein Seyyed Nasr và Oliver Leaman, New York: Routledge (1996).
 For Ibn Sina's life, see Ibn Khallikan's Biographical Dictionary, translated by de Slane (1842); F. Wüstenfeld's Geschichte der arabischen Aerzte und Naturforscher (Gottingen, 1840).
 Shahrastani, German translation, quyển ii. tr.213-332
 Nader El-Bizri, "Avicenna and Essentialism," Review of Metaphysics, quyển 54 (tháng 6 năm 2001), tr. 753-778
 Nader El-Bizri, "Avicenna’s De Anima between Aristotle and Husserl," in The Passions of the Soul in the Metamorphosis of Becoming, ed. Anna-Teresa Tymieniecka (Dordrecht: Kluwer Academic Publishers, 2003), tr. 67-89
 Nader El-Bizri, "Being and Necessity: A Phenomenological Investigation of Avicenna’s Metaphysics and Cosmology," in Islamic Philosophy and Occidental Phenomenology on the Perennial Issue of Microcosm and Macrocosm, ed. Anna-Teresa Tymieniecka (Dordrecht: Kluwer Academic Publishers, 2006), tr. 243-261

 Các tác phẩm về y học của ông
 Edward G. Browne, Islamic Medicine, 2002, Goodword Pub., ISBN 81-87570-19-9
 Sprengel, Histoire de la Medicine
 Triết học, xem
 Avicenne: Réfutation de l'astrologie. Edition et traduction du texte arabe, introduction, notes et lexique par Yahya Michot. Préface d'Elizabeth Teissier (Beirut-Paris: Albouraq, 2006) ISBN 2-84161-304-6.
 Amos Bertolacci, The reception of Aristotle's Metaphysics in Avicenna's Kitab al-Sifa'. A milestone of Western metaphysical thought (Leiden: Brill 2006)
 Dimitri Gutas, "Avicenna and the Aristotelian Tradition: Introduction to Reading Avicenna's Philosophical Works" (Leiden: Brill 1988)
 Michot, Jean R., La destinée de l'homme selon Avicenne (Leuven: Peeters, 1986) ISBN 90-6381-071-2.
 Nader El-Bizri, The Phenomenological Quest between Avicenna and Heidegger (Binghamton, N.Y.: Global Publications SUNY, 2000).
 Reisman, David C. (ed.), "Before and After Avicenna: Proceedings of the First Conference of the Avicenna Study Group" (Leiden: Brill 2003)
 Shoja MM, Tubbs RS. The disorder of love in the Canon of Avicenna (A.D. 980-1037). Am J Psychiatry 2007; 164:228–229.
 Gordon, Stewart. When Asia was the World: Traveling Merchants, Scholars, Warriors, and Monks who created the "Riches of the East" Da Capo Press, Perseus Books, 2008. ISBN 0-306-81556-7.
 The Cambridge Companion to Arabic Philosophy, edited by P. Adamson and R. Taylor, (Cambridge: Cambridge: University Press 2005)

Liên kết ngoài

 Avicenna bài báo của Seyyed Hossein Nasr trên Encyclopedia Britannica trực tuyến
 Avicenna on the subject and the object of metaphysics cùng danh sách các bản dịch tiếng Anh về các công trình triết học củ ông
 Philosophy Bites podcast on Avicenna.
 Avicenna bài báo trên encyclopedia Iranica
 Biography & Works từ Routledge
 Ibn Sina (Islamic Philosophy Online)
 Ibn Sina từ Encyclopedia of Islam
 Avicenna/Ibn Sina từ Internet Encyclopedia of Philosophy
 Physician's Day in Iran: A Reference Article on Pur Sina (Avicenna) by Manouchehr Saadat Noury '''
 Biography of Avicenna (tiếng Anh)
 tiểu sử Avicenna
 Catholic Encyclopedia: Avicenna
 In Our Time, đài BBC 4, 45 phút về Avicenna
 The Ibn Sina (ship named after Ibn Sina)

Nhà triết học thế kỷ 11
Toán học Hồi giáo
Người Ba Tư
Aristotelian philosophers
Nhà triết học Hồi giáo
Triết học Ba Tư
Lịch sử Y học
Nhà giả kim
Shi'a Muslim scholars of Islam
Nhà nhân văn học cổ điển
Sinh năm 980
Mất năm 1037
Nhà khoa học Iran
Shi'a Muslims
Học giả
Tâm lý học đạo Hồi
Bài cơ bản dài trung bình


title: Lỗ Điện

text:
Lỗ Điện (tiếng Trung: 鲁甸县, Hán Việt: Lỗ Điện huyện) là một huyện tại địa cấp thị Chiêu Thông, tỉnh Vân Nam, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 1.487 km², dân số năm 2003 là 370.000 người. Điểm cao nhất có cao độ 3.356 m so với mực nước biển còn điểm thấp nhất có cao độ 568 m. Huyện lỵ đóng tại trấn Thành Bình có độ cao 1.917 m so với mực nước biển. Lỗ Điện có khí hậu miền núi với nhiệt độ trung bình hàng năm là 12,1 °C, lượng mưa trung bình hàng năm 923,5 mm. Lỗ Điện là một huyện nghèo cấp quốc gia, kinh tế khá lạc hậu.

Các đơn vị hành chính
Các trấn: Văn Bình (文屏), Giang Để (江底), Hỏa Đức Hồng (火德红), Tiểu Trại (小寨), Long Đầu Sơn (龙头山), Thủy Ma (水磨), Lạc Hồng (乐红), Thoa Sơn (梭山), Long Thụ (龙树) và Tân Nhai (新街).
Các hương: Tỳ Viện (茨院), Đào Nguyên (桃源).

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Vân Nam


title: Người Phù Lá

text:
Người Phù Lá () còn có tên gọi khác là Xá Phó, Bồ Khô Pạ, Mú Dí Pạ, Phổ, Va Xơ Lao, Pu Dang, là một dân tộc thiểu số cư trú tại miền Bắc Việt Nam và miền Nam Trung Quốc.

Tại Việt Nam người Phù Lá là một dân tộc được công nhận trong số 54 dân tộc tại Việt Nam, có số dân theo Điều tra dân số năm 2019 là 12.471 người.

Người Phù Lá nói tiếng Phù Lá, một ngôn ngữ của nhóm ngôn ngữ Lô Lô, thuộc ngữ tộc Tạng - Miến trong ngữ hệ Hán - Tạng.

Cư trú

Người Phù Lá tại Việt Nam có dân số năm 1999 là 9.046 người, đông nhất là ở Lào Cai, ngoài ra họ sống ở các tỉnh Yên Bái, Hà Giang. Người Phù Lá ở Việt Nam có hai nhóm là Xá Phó (Phù Lá Lão, Lao Pạ) và Phù Lá (Pu La). Người Xá Phó trước đây gọi là Lao Pạ. Nghĩa của từ này được giải thích là “người săn thú”. Thời xa xưa hơn nữa, họ còn có tên là Gu Nhu, nghĩa là “người rừng”. Thời đó, người Xá Phó hay Gu Nhu sinh sống chủ yếu dựa vào rừng già để săn bắn thú rừng. Người Phù Lá Đen (Mu Dí Pạ, Xơ Di Pạ) sinh sống tại xã A Lù, huyện Bát Xát còn người Phù Lá Hoa (Bồ Khô Pạ) sinh sống tại Xín Mần, Hà Giang.

Ngoài ra còn có nhóm Phù Lá Hán (Phu Kha, Phù Lá Trắng) ở Mường Khương và Bắc Hà di cư muộn vào Việt Nam.

Theo Tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2009, người Phù Lá ở Việt Nam có dân số 10.944 người, có mặt tại 23 trên tổng số 63 tỉnh, thành phố. Người Phù Lá cư trú tập trung tại các tỉnh:
Lào Cai (8.926 người, chiếm 81,6% tổng số người Phù Lá tại Việt Nam),
Yên Bái (942 người) tại xã Châu Quế, huyện Văn Yên,
Hà Giang (785 người),
Điện Biên (206 người),
Hà Nội (28 người)...

Có khoảng 4.200 người Phù Lá sống tại Trung Quốc, nhưng tại đây họ được phân loại như là thành viên của nhóm sắc tộc Di (Yi).

Đặc điểm kinh tế
Đời sống kinh tế của dân tộc Phù Lá dựa vào việc làm nương và ruộng bậc thang. Chăn nuôi gồm có trâu để kéo cày, ngựa để thồ, gà, lợn để lấy thịt. Nghề thủ công nổi tiếng của người Phù Lá là đan mây, tre làm gùi và các dụng cụ để chứa đựng... với nhiều hoa văn đẹp. Những sản phẩm này, họ còn mang bán hoặc đổi hàng, được nhiều dân tộc khác ưa dùng.

Tổ chức cộng đồng
Dân tộc Phù Lá sống thành bản riêng, xen kẽ trong vùng có nhiều dân tộc như Mông, Dao, Tày. Mỗi bản thường có từ 10 đến 5 nóc nhà.
Các già làng, trưởng bản, trưởng dòng họ có vai trò rất lớn trong việc điều hành các công việc ở làng bản.

Hôn nhân gia đình
Thanh niên nam nữ không bị ép buộc trong hôn nhân. Khi yêu nhau, trai gái nói cho bố mẹ biết, hai gia đình sẽ tổ chức bữa cơm thân mật. Từ đó đôi trai gái coi như đã đính hôn. Đám cưới có thể tổ chức sau một, hai năm. Theo tập quán Phù Lá, cô dâu về ở nhà chồng.

Nhà cửa
Người Phù Lá có cả nhà sàn và nhà đất. Người Phù Lá ở Bắc Hà, Mường Khương, Sin Ma Cai ở nhà đất. Phu Lá Hoa, Phù Lá Bô Khố Pạ ở nhà sàn.
Nhà đất: vì kèo đơn giản chỉ có một bộ kèo tam giác gồm hai kèo và một quá giang gác lên dầu tường. Hoặc có thêm một cột hiên.
Nhà sàn: nhà thường ba gian hai chái. Vì kèo ba cột giống nhà người Hà Nhì. Gian chính giữa, giáp vách tiền là chạn bát, ở giữa nhà là bếp, giáp vách hậu là bàn thờ.

Trang phục
Trang phục Phù Lá độc đáo trong lối tạo dáng và phong cách thẩm mỹ, khó lẫn lộn với bất cứ tộc người nào trong cùng ngữ hệ và khu vực vừa mang nét đẹp cổ truyền và cũng khá "hiện đại".

Trang phục nam
Thường nhật, nam giới mặc áo loại xẻ ngực (Bảo thắng, Lào Cai). Áo được may từ 6 miếng vải, cổ thấp, không cài cúc nẹp ngực viền vải đỏ, ống tay hẹp, cổ tay thêu hoa văn như áo phụ nữ.

Trang phục nữ
Phụ nữ Phù Lá chưa chồng thường để tóc dài quấn quanh đầu. Đầu thường khăn vuông đen hoặc chàm, bốn góc và giữa khăn có đính hạt cườm. Người Phù Lá không có tục mặc hai áo như một số dân tộc (Tày, Dao đỏ...). Họ thường mặc áo ngắn 5 thân, dài tay, cổ vuông, thấp, chui đầu. Trên nền chàm của áo, thân được chia thành các khu vực trang trí (2 phần gần như chia đôi giữa thân, vai, và ống tay cũng như gấu áo). Cổ áo vuông và mô típ hoa văn trang trí cũng như lối bố cục dùng màu khó làm cho áo phụ nữ Phù Lá lẫn lộn với các tộc người khác. Vay màu chàm đen, đầu và chân váy được trang trí hoa văn màu đỏ, trắng vàng (giống áo) với diện tích 2/3 trên nền chàm. Đầu vấn khăn, hoặc đội mũ thêu ghép hoa văn theo lối chữ nhất (-). Chị em còn có loại áo dài 5 thân cài nách phải, hoặc loại tứ thân cổ cao, tròn cài cúc vải.

Người Phù Lá có danh tiếng

Tham khảo

Xem thêm
 Danh sách ngôn ngữ
 Danh sách các nước theo ngôn ngữ nói


title: Bulbophyllum encephalodes

text:
Bulbophyllum encephalodes là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

encephalodes]]

E


title: Boreotrophon elegantulus

text:
Boreotrophon elegantulus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Boreotrophon


title: 15946 Satinský

text:
15946 Satinský là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 1608.1523317 ngày (4.40 năm).

Nó được phát hiện ngày 8 tháng 1 năm 1998 by Adrián Galád và Alexander Pravda ở Đài thiên văn Modra ở Slovakia. Nó được đặt theo tên Slovak comedian Július Satinský.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1998


title: Chuối chiên

text:
Chuối chiên là một món ăn nhẹ dùng để tráng miệng hay ăn vặt của ẩm thực Đông Nam Á và tiểu lục địa Ấn Độ, với nguyên liệu chính là quả chuối, dầu (hoặc mỡ) và bột (thường là bột mì) và các thành phần khác như muối, đường, trứng gà, mật ong, bơ hay rượu... được chế biến bằng phương pháp rán, món này ăn ngon khi còn nóng để có độ giòn. Món ăn này dễ làm và thông dụng từ nông thôn đến thành thị, tại gia đình hay thường được bày bán tại các quán ở vỉa hè, các nhà hàng,... Những miếng bánh chuối vừa rán xong, dẻo thơm, ngọt ngào là món ăn nhẹ hoặc ăn chơi lý tưởng vào mùa lạnh.

Sự phổ biến

Tại Brunei
Chuối chiên là một món ăn nhẹ truyền thống ở Brunei, nơi chúng được gọi là cucur pisang. . Chúng tương tự như pisang goreng ở Indonesia và Malaysia. Cucur pisang madu là một biến thể của quả dưa chuột làm bằng mật ong, được ưa chuộng như một bữa ăn nhẹ buổi chiều (minum petang).

Tại Campuchia

Trong tiếng Khmer, chuối chiên được gọi là num chek chien (នំ ចេកចៀន). Chúng được làm bằng cách nhúng chuối dẹt vào hỗn hợp đặc của bột gạo, hạt mè, lòng trắng trứng và nước cốt dừa, nêm muối và đường rồi chiên trong dầu nóng cho đến khi giòn và vàng. Chuối chiên của Campuchia có vị mặn hơn là ngọt và thường được ăn như một món ăn nhẹ với kem dừa như một món ăn kèm phổ biến. Một cửa hàng chiên chuối nổi tiếng ở Campuchia là Chek Chean Pises hoạt động từ năm 2000, có hai địa điểm ở Phnom Penh-tại Đại lộ Mao Tse Tong và Đại lộ Kampuchea Krom.

Ấn Độ

Vazhakkappam hoặc pazham pori (tiếng Malayalam: പഴം പൊരി), còn được gọi là ethakka appam, "boli", và bekachi là một loại thực phẩm rán với chuối chín hoặc chuối chín  và bột maida. Một món ăn phổ biến trong các món ăn Nam Ấn, đặc biệt là ở Kerala, nó thường được ăn như một bữa sáng hoặc một bữa ăn nhẹ. Nó được gọi là balekayi bajji ( ಬಾಳೆಕಾಯಿ ಬಜ್ಜಿ ) trong tiếng Kannada , vazhakkay bajji trong tiếng Tamil và aratikaya bajji(అరటికాయ బజ్జి) trong tiếng Telugu.

Pazham pori chủ yếu được làm từ chuối hoặc chuối. Vỏ cây được rạch theo chiều dọc sau khi gọt vỏ và được nhúng vào bột làm từ bột mì đa dụng, muối, bột nghệ và đường. Sau đó chiên ngập dầu trong dầu cho đến khi có màu vàng nâu. Ở các bang Nam Ấn Độ khác như Karnataka và Tamil Nadu , tuy nhiên, nó được chế biến bằng cách sử dụng bột besan.

Pazham pori thường được phục vụ cùng với trà hoặc chai như một món ăn nhẹ vào buổi tối. Trong một số nhà hàng, pazham pori được phục vụ cùng với thịt bò.

Tại Indonesia

Ở Indonesia, chuối chiên thường được gọi là pisang goreng. Chúng thường được bán bởi những người bán hàng rong, Ở Indonesia, pisang goreng được chiên giòn trong nhiều dầu ăn; chúng có thể được phủ bằng bột hoặc không.

Plantain thường được sử dụng thay vì chuối. Theo truyền thống, một số giống chuối trồng như pisang raja, pisang tanduk và pisang kepok là những loại chuối phổ biến nhất được sử dụng cho pisang goreng. Loại chuối này có vị chua ngọt nhẹ và kết cấu chắc, không bị nát khi chiên. Tuy nhiên, Pisang raja có kết cấu mềm hơn và mùi thơm.  Chuối thường được đập dập và sau đó chiên ngập dầu cọ. Pisang goreng có thể được chiên giòn hoặc chiên giòn. Bột thường sử dụng kết hợp bột mì ,lúa mì, bột gạo , bột sắn hoặc vụn bánh mì. Một số công thức có thể thêm nước cốt dừa hoặc sữa và chiết xuất vani vào bột để tăng thêm mùi thơm.

Hầu hết những người bán hàng rong sẽ bán chúng như cũ mà không có bất kỳ thành phần bổ sung hoặc lớp phủ nào. Tuy nhiên, các cửa hàng cà phê, quán cà phê và nhà hàng cao cấp hơn phục vụ món pisang goreng phức tạp hơn rắc đường bột, đường quế, phô mai, mứt, sữa đặc, sôcôla hoặc kem vani.

Ở Indonesia , nó được dùng như một món ăn nhẹ để dùng kèm với trà hoặc cà phê, vào buổi sáng hoặc buổi chiều muộn. Warung kopi (quán cà phê địa phương) truyền thống thường cung cấp bánh pisang goreng và các món ăn nhẹ khác, bao gồm cả khoai tây chiên và kue để ăn kèm với đồ uống như cà phê hoặc trà.

Chuối chiên cùng các loại món chiên ngập dầu khác được bán trên các xe du lịch hoặc những người bán hàng rong trên khắp Indonesia. Ngoài pisang goreng, nhiều loại nguyên liệu khác nhau được đập dập và chiên giòn như tempeh , mendoan , đậu phụ (tahu goreng), oncom (một trong những loại thực phẩm truyền thống chủ yếu của ẩm thực Tây Java), khoai lang , sắn lát, khoai mì (cireng), rau (bakwan) và bánh mì.

Mỗi vùng ở Indonesia đã phát triển các công thức khác nhau cho món pisang goreng với nhiều tên gọi, nguyên liệu và kỹ thuật nấu ăn khác nhau. Ví dụ, ở Bali, pisang goreng được gọi là godoh biu, ở Tây Java nó được gọi là cau goreng, ở Java là gedhang goreng, ở Sibolga là pisang rakit và ở Pontianak
là  pisang kipas.

Pisang goreng thường được bán cùng với các món rán gorengan khác bao gồm đậu phụ rán và tempeh. Tuy nhiên, Pisang goreng Pontianak rất phổ biến ở Indonesia với một số cửa hàng bán lẻ chỉ bán loại chuối chiên này.

Các biến thể của pisang goreng

Indonesia có nhiều kiểu pisang goreng, bao gồm:
Pisang goreng kipas hoặc Pisang goreng Pontianak: Là chuối được cắt hình nan quạt, đập dập và chiên giòn. Thuật ngữ pisang goreng Pontianak thường được sử dụng thay thế cho pisang goreng kipas, vì cả hai đều có hình dạng giống chiếc quạt tương tự nhau, nhưng loại trước đây thường được tẩm đường hoặc ăn kèm với mứt dừa (coconut jam).
Pisang goreng pasir:
Nghĩa đen là "chuối chiên cát", vụn bánh mì l được thêm vào bột, dẫn đến lớp vỏ giòn, sần sùi, khiến nó có kết cấu tương tự như bánh croquette.
Pisang goreng kremes
Món pisang goreng kremes của người Java khá giống với món pisang goreng pasir, nhưng với thành phần bột khác và kỹ thuật chiên cũng khác. Lớp phủ bột được làm từ bột gạo, chiết xuất vani và nước cốt dừa, chiên giòn trong nhiều dầu ăn nóng, tạo ra các hạt kremes giòn và giòn trong lớp phủ, tạo nên mùi thơm ngào ngạt.
Pisang goreng madu:
Nghĩa đen có nghĩa là " chuối chiên mật ong ", mật ong được thêm vào bột, và trước khi phục vụ, mật ong được nhỏ giọt lên chuối chiên. Màu hơi sẫm do mật ong caramen hóa.
Pisang molen: Bắt nguồn từ ảnh hưởng của Hà Lan ở Indonesia, pisang molen có nghĩa đen là "chuối xay". Không giống như các loại bánh pisang goreng phủ bột khác, bánh pisang molen được bao bọc trong lớp bột bánh ngọt mỏng hình dải băng trước khi chiên, tạo ra một kết cấu giòn bên ngoài tương tự như vỏ bánh ngọt, trong khi chuối bên trong vẫn ẩm và mềm.
Pisang cokelat: Thường được viết tắt một cách thông tục là piscok , nó là một loại bánh kếp mỏng phủ chuối và rắc sôcôla hoặc sữa đặc sôcôla , được gấp lại và chiên giòn theo cách tương tự như làm chả giò. Nó gần giống với turon của Philippines (chuối chiên cuộn kiểu chả giò)
Pisang nugget: Chuối chiên kiểu gà chiên cốm. Kết cấu của nó giống như pisang goreng pasir ở chỗ nó được phủ trong vụn bánh mì, tuy nhiên nó có kích thước nhỏ hơn nhiều, tương tự như hình dạng của gà chiên cốm.
Pisang goreng telanjang: Nghĩa đen là "chuối chiên trần", nó được chiên mà không có bột. Bơ mặn hoặc bơ thực vật được thêm vào và nó có thể được phủ lên trên với phô mai cheddar bào. Pisang raja và pisang tanduk là những giống chuối thích hợp nhất để chiên mà không cần bột.
Pisang goreng Manado: Manado pisang goreng tương tự như các món pisang goreng phủ bột khác, ngoại trừ nó được phục vụ với sambal roa, một loại sốt ớt cay làm từ cá roa hun khói và ớt tươi.

Philippines

Có rất nhiều món chuối chiên ở Philippines. Chúng hầu như luôn được làm từ chuối saba, một loại chuối nấu ăn bản địa được sử dụng rộng rãi trong ẩm thực Philippines. Pritong saging là chuối saba chiên (không sử dụng bột) thường được phục vụ với đường hoặc xi-rô. Chuối nấu với bột là một món ăn khác được gọi là maruya, thường được làm bằng cách nghiền hoặc cắt lát rất mỏng và tán thành hình quạt. Tuy nhiên, các món ăn đường phố phổ biến nhất của người Philippines được làm từ chuối là chuối ngự và turon. Banana cue là chuối xiên que được phủ một lớp đường caramel và được phục vụ trên xiên; trong khi turon là một loại món tráng miệng chiên xù độc đáo của Philippines và được chế biến như chiếc bánh kếp.

Thái Lan
Kluai khaek (, ), đôi khi được gọi là kluai tod (, ), là một món ăn vặt đường phố nổi tiếng của Thái Lan . Kluai khaek được làm từ chuối chiên, thường được phủ một lớp mè trắng.

Đối với từ kluai trong tiếng Thái có nghĩa là "chuối" và khaek nghĩa đen là "khách" và là một từ ngữ thông tục được sử dụng cho người Ấn Độ, Hồi giáo hoặc Ấn Độ giáo. Giả sử rằng lý do nó được gọi như vậy, có lẽ là vì nó được phỏng theo công thức của những người đó.

Hiện nay, có thể coi đây là món ăn đường phố có thể dễ dàng tìm thấy ở các quán vỉa hè nói chung. Thường được bán kèm với các loại đồ ăn vặt có đặc điểm tương tự như khanom khai nok kratha (,  - khoai lang viên chiên.

Một khu vực nổi tiếng với kluai khaek ở Bangkok là Nang Loeng, Quận Pom Prap Sattru Phai. Ở đây, có rất nhiều cửa hàng kluai tod. Người bán hàng sẽ mặc tạp dề với nhiều màu sắc khác nhau tùy theo từng cửa hàng. Họ sẽ mang bao chuối, đi xuống phố và bán cho những người chạy xe qua các tuyến phố, ngã tư trong khu vực này. Vào tháng 2 năm 2018, Cơ quan Quản lý Đô thị Bangkok (BMA) đã cấm loại hình buôn bán này.

Malaysia

Ở Malaysia, chuối chiên thường được gọi là goreng pisang trong tiếng Mã Lai. Các tên khác có thể bao gồm cekodok pisang và jemput-jemput pisang. Phong cách chiên chuối thường thấy ở Malaysia được làm bằng cách chiên ngập dầu chuối trong dầu nóng. Nó thường được tiêu thụ như một món ăn nhẹ vào buổi sáng và buổi chiều. Chúng thường được bán bởi những người bán hàng rong, mặc dù nó cũng được cung cấp như một sản phẩm tại các cửa hàng và cơ sở ăn uống.

Tại Việt Nam

Bánh chuối chiên là món ăn vặt đường phố rẻ tiền không thể thiếu tại Việt Nam vào mùa đông tại Hà Nội.
Nếu có tình cờ đi qua con phố nào mà nhìn thấy một hàng rong bày bán những chiếc bánh màu vàng nóng hổi bên chảo dầu sôi là lại phải sà ngay vào gọi lấy một chiếc bánh khoai, bánh ngô hay bánh chuối để cảm nhận hương vị mùa đông.

Chính vậy, mùa đông chính  người ta thường bán những chiếc bánh vàng ươm mang tên bánh khoai, bánh ngô và bánh chuối - thứ bánh mà mùa đông nào cũng phải có. Thành phần pha với bột mì và đường, sữa tươi để nhúng chuối trước khi đem chiên không thể thiếu bột sư tử (Lion Custard - nó là chất phụ gia sử dụng trong chế biến bánh ngọt và các món chiên). Trong khi đó, bánh chuối An Giang có kích thước dài hơn so với bánh chuối Hà Nội. Thực ra món bánh chuối có nguồn gốc từ miền Nam (cụ thể là các tỉnh thành ở miền Tây) . Được bán khá nhiều trên đường phố Sài Gòn hoặc trên các hàng quán vỉa hè, trong các khu chợ khắp miền Tây sông nước. Và trong khoảng 1-2 năm gần đây, cứ vào mỗi dịp thời tiết bắt đầu chuyển đông. Các hàng quán bánh chuối An Giang lại mọc lên trên khắp các con đường tại Hà Nội. Có thể kể đến như đường Lê Văn Lương kéo dài, đường Lê Trọng Tấn, đường Phạm Hùng,... Chuối chiên ở mỗi nơi sẽ có cách chế biến khác nhau, nêm nếm gia vị phù hợp. Tuy nhiên, một trái chuối chiên được xem là ngon khi có vỏ bánh vàng rượm, giòn, không quá dày cũng không quá mỏng. Phần ruột chuối bên trong chín đều, vị ngọt, cắn đến đâu là vị ngọt béo giòn tan lan ngay đến đó.

Thực hiện
Chọn chuối, bóc vỏ để sẵn. Tạo hỗn hợp bột bằng cách trộn bột với nước và các nguyên liệu như dầu, muối, đường, trứng gà, mật ong, hay rượu... khuấy đều đến khi bột mịn. Tiếp đến cho chuối lăn chuối qua bột, cho vào chiên trong chảo dầu đến khi chín vàng giòn. Cho chuối vào khăn giấy để hút bớt dầu thừa. Chuối chiên nóng giòn có thể dùng được ngay.

Nếu thực hiện món chuối chiên bơ thì công đoạn thực hiện như trên nhưng cần lưu ý là đun chảy bơ trong chảo không dính, lửa vừa và to. Thêm đường đỏ và chuối, mặt cắt lên trên. Nấu trong khoảng nửa phút rồi thêm rượu rum hoặc nước cam và bột quế đun thêm nửa phút nữa thì lật mặt chuối đun khoảng 1 phút nữa là xong. Cho chuối và nước sốt ra đĩa, ăn kèm kem vani, kem tươi hoặc sữa chua.

Chú thích

Xem thêm
 Kem chuối
 Chè chuối

Ẩm thực Việt Nam
Ẩm thực Thái Lan


title: Anoides

text:
Anoides là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được Weise miêu tả khoa học năm 1912.

Các loài
Các loài trong chi này gồm:
 Anoides binotata (Bowditch, 1914)
 Anoides femorata (Bowditch, 1914)
 Anoides flavicollis (Weise, 1912)
 Anoides lorentzi (Weise, 1912)
 Anoides notabilis Weise, 1912
 Anoides suturalis (Jacoby, 1894)
 Anoides tricolor Laboissiere, 1940
 Anoides unifasciata (Jacoby, 1894)

Chú thích

Tham khảo

Oidini


title: Vitry-en-Montagne

text:
Vitry-en-Montagne là một xã thuộc tỉnh Haute-Marne trong vùng Grand Est đông bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 353 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Vitryenmontagne


title: 3049 Kuzbass

text:
3049 Kuzbass (1968 FH) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 28 tháng 3 năm 1968 bởi T. Smirnova ở Nauchnyj.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 3049 Kuzbass

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1968
Được phát hiện bởi Tamara Mikhaylovna Smirnova


title: Cassena aurensis

text:
Cassena aurensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1886.

Chú thích

Tham khảo

Cassena


title: Sanssac-l'Église

text:
Sanssac-l'Église là một xã thuộc tỉnh Haute-Loire trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes ở nam trung bộ nước Pháp. Khu vực này có độ cao trung bình 867 mét trên mực nước biển. Theo điều tra dân số năm 1999 của INSEE có dân số 891 người.

Tham khảo

Xã của Haute-Loire


title: Cầu diệp tóc

text:
Cầu diệp tóc (danh pháp hai phần: Bulbophyllum lemniscatoides) là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum. Loài này phân bố tại một số nước Đông Nam Á.

Phân loài
Có hai giống:
Bulbophyllum lemniscatoides var. exappendiculatum J.J.Sm.
Bulbophyllum lemniscatoides var. lemniscatoides.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

L


title: (14418) 1991 RU16

text:
{{DISPLAYTITLE:(14418) 1991 RU16}}

(14418) 1991 RU16 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henry E. Holt ở Đài thiên văn Palomar ở Quận San Diego, California, ngày 15 tháng 9 năm 1991.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 14001–15000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1991
Được phát hiện bởi Henry E. Holt
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Lưu Kỳ Linh

text:
Lưu Kỳ Linh tên thật là Lưu Trọng Lai (1907-1974), là nhà thơ Việt Nam thời tiền chiến.

Tiểu sử sơ lược
Lưu Kỳ Linh, sinh tại Cao Lao hạ, huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình.

Trước ông học trường Đồng Hới, sau học trường Quốc Học Huế (đến năm thứ 3).

Cha ông là Lưu Trọng Kiến, hiệu Lưu Kỳ Sơn, thi đỗ Cử nhân, làm quan đến chức Tri huyện. Rồi nhân có tang mẹ, ông xin về ở ẩn luôn. Tác phẩm của ông có Kỳ Sơn thi tập.

Lưu Kỳ Linh là anh ruột nhà thơ Lưu Trọng Lư.

Ông là một thi sĩ thuộc thế hệ Thơ mới những năm 30 của thế kỷ 20, đã đăng thơ trên Hà Nội báo, Tao Đàn, Tiểu thuyết thứ bảy...

Theo thông tin trong cuốn Việt Nam thi nhân tiền chiến (quyển hạ), thì từ năm 1927 đến năm 1944, Lưu Kỳ Linh sống ở làng quê (sách không ghi tên làng xã), gần gũi với nông dân, với ruộng vườn; cho nên thơ ông từ này về sau thường giản phác, tự nhiên, có cái nhạc điệu của ca dao và cái phong vị của Đường thi. Ở đó, ông tự học, tự tu, không thầy, không bạn.
Từ năm 1944 cho đến nay (1968, là năm tác giả viết bài này), ông về ở Sài Gòn (trừ ba bốn năm ở Nha Trang), làm nghề dạy học và tiếp tục sống an bần lạc đạo…

Lưu Kỳ Linh mất năm 1974, thọ 67 tuổi.

Con trai ông là Trung tá Lưu Trọng Lân, từng là bộ đội pháo cao xạ tham gia chiến dịch Điện Biên Phủ và là tác giả xuất bản cuốn sách Ký Ức Đường Trường Sơn (2004), Điện Biên Phủ Trên Không (2002).

Tác phẩm
Tác phẩm của Lưu Kỳ Linh đều là thơ, gồm có:
Tiếng nhạc sông Hương (tập hợp những bài thơ làm năm 1937-1938)
Bàn tay sen nở (tập hợp những bài thơ làm năm 1939-1941)
Chậm bước tầm phương (1949)
Hỏa ngục xá lợi (1966)
Đấng từ bi (1966)
Giòng tùy ngộ (1967)
Những bông hoa quý (Nhà xuất bản. Hội nhà văn Việt Nam ấn hành năm 1998, tức sau khi ông mất)

Ngoài thơ sáng tác, ông còn dịch một số thơ Đường. Cũng theo cuốn Việt Nam thi nhân tiền chiến (quyển hạ), thì phần lớn số thơ dịch của ông đã bị lửa thiêu rụi trong thời kỳ chiến tranh Pháp-Việt (1946-1954).

Quan niệm sáng tác
Có lần Lưu Kỳ Linh đã tâm sự với bạn rằng:
Nếu có tiền thì tôi đã không có thơ. Âu cũng là cái nghiệp của tôi...Bởi vậy, tôi luôn cố gắng tu luyện cho đạt tới chỗ "Thi thiền nhất vị". Sau đây là mấy câu thơ tôi thường ngâm để tự nhắc nhở mình:
Nước mắt người tuôn vạn nẻo đườngLấy gì ngăn được, hỡi tình thương?
Tu bao kiếp nữa thành thi sĩHóa đạo ra thơ để cúng dường.'

Sự nghiệp văn chương
Năm 1941, Hoài Thanh - Hoài Chân đã viết trong cuốn Thi nhân Việt Nam về Lưu Kỳ Linh như sau:
Lưu kỳ Linh là anh ruột Lưu Trọng Lư. Nhưng thơ em nhiều người biết mà thơ anh ít ai hay. Kể cũng đáng tiếc. Thơ Lưu Kỳ Linh tuy mới nhưng đôi bài có cái nhẹ nhàng, cái kín đáo, cái vi diệu của những vần thơ xưa. Nó không huy hoàng, lộng lẫy. Trong vườn thơ nó chỉ là những bông hoa màu nhạt, hương thanh, e lệ nở trong một góc tường. Nhưng ai dám bảo là những bông hoa không quý?

Năm 1968, tại Sài Gòn, Nguyễn Tấn Long-Nguyễn Hữu Trọng lại giới thiệu ông một lần nữa, đại để như sau:

Thơ của Lưu Kỳ Linh, có thể chia làm hai luồng: Đạo và Đời. Ý thơ trong luồng thơ Đời chứa đựng những lời tình tứ. Nó không lãng mạn như Xuân Diệu, Hồ Dzếnh, Huy Thông...nó rụt rè, nhút nhát, rất mơ tình và xa vắng. Đúng là thứ mộng tình tuyệt đối.
Còn luồng thơ Đạo, thì khởi đầu từ khi thi sĩ đi viếng Hòa thượng Thập Tháp ở chùa Tây Hiên về (1942). Sau này, ông còn "kết duyên Đạo" với Đại đức Nhật Long nữa, và cả hai nhà sư này đã gây cho ông "cái cảm giác như được sống trong khí thoát trần".

Thơ Lưu Kỳ Linh

Chú thích

Người Quảng Bình
Nhà thơ tiền chiến
Nhà thơ Việt Nam
Sinh năm 1907
Mất năm 1974


title: 21610 Rosengard

text:
21610 Rosengard (1999 JE48) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 10 tháng 5 năm 1999 bởi Nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 21610 Rosengard

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1999


title: Hán Trung

text:
Hán Trung là một địa cấp thị của tỉnh Thiểm Tây, Trung Quốc. Dân số năm 1994 của thành phố này là 200.000 người.

Phân chia hành chính
Hán Trung được chia thành các huyện và quận sau:
Quận Hán Đài
Quận Nam Trịnh
Huyện Lưu Bá
Huyện Trấn Ba
Huyện Thành Cố
Huyện Dương
Huyện Ninh Cường
Huyện Phật Bình
Huyện Miễn
Huyện Tây Hương
Huyện Lược Dương

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang web chính thức của chính quyền Hán Trung (tiếng Hoa)

Thành phố tỉnh Thiểm Tây


title: Västergötland

text:
là một trong những tỉnh truyền thống của Thụy Điển (landskap). Tỉnh này nằm ở phía tây nam của Thụy Điển.
Västergötland giáp giới với các tỉnh Bohuslän, Dalsland, Värmland, Närke, Östergötland, Småland và Halland. Nó cũng được bao quanh bởi hai hồ lớn nhất Thụy Điển là hồ Vänern và Vättern, với một dải đất nhỏ vào vùng biển Kattegat. Trên dải đất nhỏ là thành phố lớn thứ hai của Thụy Điển, Gothenburg.
Cũng giống như các tỉnh của Thuỵ Điển hiện nay không còn chức năng hành chính.

Chú thích

Tỉnh của Thụy Điển


title: Eucosmogastra

text:
Eucosmogastra là một chi bướm đêm thuộc phân họ Olethreutinae trong họ Tortricidae.

Các loài
Eucosmogastra aeolantha (Meyrick, 1914)
Eucosmogastra aeraria (Meyrick, 1909)
Eucosmogastra anthochroa Diakonoff, 1975
Eucosmogastra callicratis (Meyrick, 1909)
Eucosmogastra miltographa Meyrick, 1907
Eucosmogastra poetica (Meyrick, 1909)
Eucosmogastra pyrrhopa (Lower, 1896)

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

 tortricidae.com

Enarmoniini


title: 1852

text:
1852 (số La Mã – MDCCCLII) là một năm nhuận bắt đầu vào thứ Năm trong lịch Gregory.

Sự kiện

Tháng 6
 3 tháng 6 – Thái Bình Thiên Quốc công hạ Toàn Châu

Tháng 7
 14 tháng 7 – Hải quân Hoa Kỳ đổ bộ lên Nhật Bản

Tháng 11
 7 tháng 11 – Thành lập đệ nhị cộng hòa tại Pháp

Sinh
 12 tháng 1 – Joseph Joffre-Thống chế Pháp (mất 1931)
 27 tháng 1 – Fulgence Bienvenüe-kỹ sư Pháp (mất 1936)
 28 tháng 1 – Louis Brennan-nhà phát minh Úc gốc Ireland (mất 1932)
 23 tháng 2 – Dục Đức-vua Việt Nam (mất 1883)
 12 tháng 4 – Ferdinand von Lindemann-nhà toán học Đức (mất 1939)
 25 tháng 4 – Leopoldo Alas-nhà văn Tây Ban Nha (mất 1901)
 1 tháng 5 – Santiago Ramón y Cajal-nhà bệnh lý học, nhà mô học, nhà thần kinh học Tây Ban Nha (mất 1934)
 2 tháng 5 – Max von Gallwitz-tướng quân đội Đế quốc Đức (mất 1937)
 31 tháng 5 – Julius Richard Petri-nhà vi khuẩn học Đức (mất 1921)
 15 tháng 6 – Daniel Burley Woolfall-Chủ tịch FIFA (mất 1918)
 12 tháng 7 – Hipólito Yrigoyen-Tổng thống Argentina (mất 1933)
 30 tháng 8 – Jacobus Henricus van 't Hoff-nhà vật lý, nhà hóa học Hà Lan (mất 1911)
 8 tháng 9 – Triều Tiên Cao Tông (mất 1919)
 9 tháng 9 – John Henry Poynting-nhà vậy lý Anh (mất 1914)
 25 tháng 9 – Georg von Kleist-sĩ quan quân đội Đức (mất 1923)
 28 tháng 9 – Henri Moissan-nhà hóa học Pháp (mất 1907)
 30 tháng 9 – Charles Villiers Stanford-nhà soạn nhạc, giảng viên, nhạc trưởng Ireland (mất 1924)
 2 tháng 10 – William Ramsay-nhà hóa học Scotland (mất 1916)
 9 tháng 10 – Hermann Emil Fischer-nhà hóa học Đức (mất 1919)
 3 tháng 11 – Hoàng tử Mutsuhito của Nhật Bản, tức là Minh Trị Thiên hoàng sau này (mất năm 1912)
 11 tháng 11 – Franz Graf Conrad von Hötzendorf-quân nhân Áo (mất 1925)
 21 tháng 11 – Francisco Tárrega-nhà soạn nhạc, nghệ sĩ guitar Tây Ban Nha (mất 1909)
 22 tháng 11 – Paul-Henri-Benjamin d'Estournelles de Constant-nhà chính trị, nhà ngoại giao Pháp (mất 1924)
 26 tháng 11 – Yamamoto Gonnohyoe-đô đốc của Hải quân Đế quốc Nhật Bản (mất 1933)
 10 tháng 12 – Felix Graf von Bothmer-tướng quân đội Đức (mất 1937)
 15 tháng 12 – Henri Becquerel-nhà vật lý Pháp (mất 1908)
 18 tháng 12 – Karl von Plettenberg-sĩ quan quân đội Phổ (mất 1938)
 19 tháng 12 – Albert Abraham Michelson-nhà vật lý Mỹ gốc Phổ (mất 1931)
 Không rõ – Trần Cảnh Phát, quan nhà Nguyễn (m. ?)
Không rõ – Võ Trứ, nhà sư, nhà nho Việt Nam (mất 1898)

Mất
4 tháng 1 – Trần Thị Tuyến, phong hiệu Tam giai Trang tần, phi tần của vua Minh Mạng (s. 1791).
6 tháng 1 - Louis Braille, người phát minh ra kiểu chữ Braille dành cho người mù và người khiếm thị
4 tháng 3 – Nikolai Vasilevich Gogol, nhà văn người Nga (s. 1809).

Xem thêm

Tham khảo

52


title: Cahon

text:
Cahon là một xã ở tỉnh Somme, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Địa lý
Thị trấn này tọa lạc trên đường D108, khoảng 5 dặm Anh về phía tây của Abbeville.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Somme

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Cahon trên trang mạng của INSEE
 Cahon trên trang mạng của Quid

Xã của Somme


title: 5719 Křižík

text:
5719 Křižík là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 1205.8547867 ngày (3.30 năm). The asteroid is được đặt theo tên của Czech electrical engineer và inventor František Křižík, who contributed significantly to the electrification of Bohemia.

Nó được phát hiện ngày 7 tháng 9 năm 1983.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1983


title: Thánh lễ

text:
Thánh lễ là phụng vụ thờ phượng Thiên Chúa được thực hiện trong nhiều dạng của Kitô giáo Tây phương. Thánh lễ (lễ misa) là thuật ngữ dùng chủ yếu trong Giáo hội Công giáo Rôma, Anh giáo, Giáo hội Luther<ref name=Lutheran>{{chú thích sách|title=Ecclesia Lutherana: a brief survey of the Evangelical Lutheran Church|author=Joseph Augustus Seiss|year=1871|publisher=Lutheran Book Store|quote=Melancthon, the author of the Augsburg Confession, states, that he uses the words Mass and theLord's Supper as convertible terms: "The Mass, as they call it, or, with the Apostle Paul, to speak more accurately, the celebration of the Lord's Supper," &c. The Evangelical Princes, in their protest at the Diet of Spires, April 19th, 1529, say, "Our preachers and teachers have attacked and utterly confuted the popish Mass, with holy, invincible, sure Scripture, and in its place raised up again the precious, priceless SUPPER OF OUR DEAR LORD AND SAVIOUR JESUS CHRIST, which is called THE EVANGELICAL MASS. This is the only Mass founded in the Scriptures of God, in accordance with the plain and incontestable institution of the Saviour.}}</ref>, Phong trào Giám Lý, Chính thống giáo kiểu Tây phương và Giáo hội Công giáo Cổ. Chính thống giáo Đông phương gọi Thánh lễ là phụng vụ Thánh (divide liturgy).

Thánh lễ được tiến hành (dâng lễ) bởi một hay nhiều linh mục hay Giám mục với sự tham dự của các giáo dân. Thánh lễ tiến hành bởi nhiều linh mục/Giám mục gọi là Thánh lễ đồng tế, trong đó có một vị là Chủ tế. Thông thường Thánh lễ được tiến hành trong nhà thờ, nhưng cũng có thể tiến hành ở nơi khác như bệnh viện, trường học, nhà riêng. Không chỉ vậy Thánh lễ còn là ngày tưởng niệm một vị Thánh.

Tùy theo điều kiện, các nhà thờ có lịch Thánh lễ riêng. Tuy mỗi ngày các linh mục đều dâng Thánh lễ, các giáo dân chỉ buộc dự Thánh lễ vào ngày chúa nhật và các ngày lễ trọng do Giáo hội quy định. Những ngày thường trong tuần, mỗi nhà thờ thông thường chỉ có một hoặc hai Thánh lễ vào sáng sớm hay buổi chiều. Ngày chúa nhật do có nhiều giáo dân tham dự, các nhà thờ có nhiều Thánh lễ hơn. Vào chiều thứ bảy có thể cử hành Thánh lễ theo ngày Chúa Nhật.

Thánh lễ theo nghi thức hiện nay được cử hành ở mọi giáo xứ đã được Giáo hoàng Phaolô VI ban hành vào ngày 3 tháng 4 năm 1969, trong bối cảnh nhu cầu của việc canh tân Phụng vụ Thánh theo tinh thần của Công đồng Vaticanô II, do vậy thánh lễ hiện nay còn được gọi là thánh lễ Novus Ordo (thánh lễ theo nghi thức mới, thánh lễ theo kiểu Cách tân). Trước kia Giáo hội Công Giáo cử hành thánh lễ theo nghi thức đã có từ thời Công đồng Trentô, mà quen gọi là thánh lễ Usus Antiquior (thánh lễ theo nghi thức Truyền thống, thánh lễ Cổ truyền). Hai nghi thức thánh lễ này có sự khác biệt đáng kể về cấu trúc.

 Tên gọi
Trước đây, thánh lễ được quen gọi là lễ Misa. Chữ misa có nguồn gốc như sau: trước kia để kết thúc thánh lễ, vị chủ tế sẽ xướng câu Ite, missa est (Hãy đi, anh em được sai đi) và giáo dân đáp Deo gratias (Tạ ơn Chúa). Trong câu xướng lên của vị chủ tế thì chữ missa có nghĩa là sai đi, ý muốn nói rằng sau khi tham dự thánh lễ xong và ra về thì tín hữu được mời gọi, được sai đi để loan báo Tin Mừng và thực hành Lời Chúa. Về sau chữ missa được hiểu theo nghĩa rộng hơn, đó là không chỉ nói đến việc sai đi, mà còn là toàn bộ cử hành mà người tín hữu tham dự và lãnh nhận trước khi được sai đi. Do vậy chữ missa có thể được hiểu là thánh lễ. Trong nghi thức thánh lễ được ban hành sau Công đồng Vaticanô II thì câu xướng Ite, missa est được thay thế bằng Ite in pace'' (Hãy ra đi trong bình an).

Thánh lễ trong Công giáo Rôma
Sau đây là cấu trúc thông thường của một thánh lễ theo nghi thức hiện nay:

Nghi thức đầu lễ

Nhập lễ
Vị chủ tế (linh mục) tiến ra bàn thờ đang khi đó ca đoàn hát ca Nhập lễ. Cộng đoàn đứng dậy. Chủ tế hôn kính Bàn thờ và có thể tùy nghi xông hương, rồi quay mặt về phía cộng đoàn sau đó làm dấu Thánh Giá, tiếp theo chủ tế sẽ chúc bình an cho giáo dân; sau đó nói đôi lời về ý nghĩa của Thánh lễ sắp cử hành để hướng cộng đoàn về Thánh Lễ.

Sám hối
Vị chủ tế mời gọi anh chị em cộng đồng Dân Chúa tự xét mình và xin hòa giải với Chúa và với anh chị em (đọc kinh cáo mình hay còn gọi là Kinh Thú Nhận). (Đứng). Sau đó hát Xin Chúa thương xót chúng con (nếu trong phần Sám hối không có xướng đáp Xin Chúa thương xót chúng con).

Hát Kinh Vinh Danh
Hát kinh Vinh Danh để tán tụng Ba Ngôi Thiên Chúa (chỉ có ở Thánh Lễ Chúa Nhật, lễ buộc và các ngày lễ trọng, không bao gồm các thánh lễ Chúa Nhật trong Mùa Vọng và Mùa Chay). (Đứng). Nghi thức đầu lễ kết thúc bằng Lời nguyện Nhập Lễ, giáo dân thưa Amen.

Phụng vụ lời Chúa
Giáo dân ngồi xuống nghe đọc các đoạn trích trong Kinh Thánh. Thông thường gồm 3 bài đọc:

 Bài đọc 1: Trích từ Cựu ước (hoặc Sách Công vụ Tông đồ nếu trong Mùa Phục Sinh) do giáo dân đọc. Sau bài đọc 1 là Thánh Vịnh và Đáp ca, được đọc hoặc hát.
 Bài đọc 2: Trích từ Tân ước (thông thường là những bài Thánh Thư). Sau đó cộng đoàn đứng lên hát bài hoan ca ngắn Alleluia (Tung hô Tin Mừng).
 Bài Phúc Âm: Đang khi hát Tung hô Tin Mừng thì vị chủ tế hoặc thầy phó tế tiến ra bục giảng, rồi chúc bình an cho cộng đoàn sau đó công bố Phúc Âm trích từ một trong 4 bài Tin mừng (của các Thánh Mathêu, Maccô, Gioan, Luca) nói về hoạt động và những lời giáo huấn của chính Chúa Giêsu.

Các bài đọc được sắp xếp theo lịch phụng vụ do Giáo hội công giáo ban hành. Như vậy mỗi ngày, tất cả các nhà thờ công giáo đều đọc cùng một số đoạn trích như nhau. Lịch các bài đọc phụng vụ được lặp lại mỗi 3 năm (năm A, năm B, năm C). Theo quy ước của Giáo hội, năm nào mà số năm chia hết cho 3 thì sẽ là năm C, các thánh lễ Chúa Nhật trong năm đó sẽ đọc bài Tin Mừng theo thánh Luca. Nếu số năm chia cho 3 dư 1 thì sẽ là năm A, các thánh lễ Chúa Nhật trong năm đó sẽ đọc bài Tin Mừng theo thánh Mátthêu. Còn nếu số năm chia cho 3 dư 2 thì sẽ là năm B, các thánh lễ Chúa Nhật trong năm đó sẽ đọc bài Tin Mừng theo thánh Máccô, và một phần Tin Mừng theo thánh Gioan.

Sau đó cộng đoàn ngồi xuống để nghe bài chia sẻ (bài giảng) của vị chủ tế. Rồi tiếp đó là phần tuyên xưng đức tin (nếu hôm đó là lễ Chúa Nhật hoặc lễ trọng), sau đó là lời nguyện tín hữu.

Phụng vụ Thánh thể

Phần dâng của lễ
Hai lễ vật căn bản là bánh miến và rượu nho được mang ra (đang khi đó ca đoàn hát ca Tiến lễ). Giáo dân cũng có thể tiến dâng những lễ vật muốn chia sẻ cho anh em. Cộng đoàn ngồi, vị chủ tế chúc lành cho lễ vật. Sau đó mọi người đứng để hiệp ý với vị chủ tế đọc Lời nguyện Tiến Lễ, tiếp theo vị chủ tế chúc bình an cho cộng đoàn và kêu gọi cộng đoàn hướng tâm hồn lên Chúa.

Kinh Tiền Tụng
Mọi người tiếp tục đứng, vị chủ tế đọc Kinh Tiền Tụng và kết thúc bằng cộng đoàn hát Kinh Thánh, Thánh, Thánh.

Kinh nguyện Thánh Thể
Cộng đoàn quỳ, có thể đứng nếu vì lý do ngăn trở. Vị Chủ Tế, được coi là hiện thân của Chúa Giêsu Kitô, hết sức thận trọng và thành kính đọc lại Lời Chúa Giêsu đã nói trong bữa Tiệc Ly. Bánh Thánh hóa thành Thân Thể Chúa, rượu nho hóa thành Máu Chúa. Đây là giây phút thiêng liêng nhất của Thánh Lễ, vị chủ tế sẽ nâng cao Mình Thánh và Chén Thánh cho cộng đoàn thấy. Trong Kinh nguyện Thánh Thể, vị chủ tế sẽ cầu nguyện cho Hội Thánh, cho các tín hữu còn sống cũng như đã qua đời theo như các công thức được ghi trong Sách lễ Rôma. Kinh nguyện Thánh Thể kết thúc bằng Vinh Tụng Ca (chủ tế nâng cao Dĩa Thánh đựng Mình Thánh và Chén Thánh), cộng đoàn thưa Amen.

Hiệp lễ
Mọi người đứng lên đọc kinh Lạy Cha (bài kinh vắn duy nhất do chính Chúa Giêsu truyền dạy). Sau đó chủ tế chúc bình an cho cộng đoàn rồi mọi người tiếp tục chúc bình an cho nhau (ôm hôn, bắt tay, cúi chào tùy phong tục địa phương), hát Kinh Chiên Thiên Chúa. Cuối cùng theo thứ tự tiến lên Bàn Thánh để rước Thánh Thể Chúa (đang khi đó ca đoàn hát ca Hiệp lễ). Sau khi rước lễ xong, vị chủ tế sẽ đọc lời nguyện Hiệp Lễ

Kết lễ
Vị chủ tế chúc bình an cho cộng đoàn và ban phép lành cuối lễ, ca đoàn hát ca Kết lễ (nếu ngay sau thánh lễ có nghi thức phụng vụ thì bỏ nghi thức giải tán).

Tham khảo

Liên kết ngoài
40 CÂU HỎI VỀ Thánh LỄ

Kitô giáo
Thuật ngữ Kitô giáo
Bí tích


title: Psilotreta dardanos

text:
Psilotreta dardanos là một loài Trichoptera trong họ Odontoceridae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Psilotreta


title: Austrolittorina araucana

text:
Austrolittorina araucana là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Littorinidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Austrolittorina


title: Schleich, Trier-Saarburg

text:
Schleich là một đô thị thuộc trong huyện Trier-Saarburg thuộc bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị này có diện tích 1,59 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 206 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Trier-Saarburg