title: Nhánh hoa Hồng

text:
Trong hệ thống APG II để phân loại thực vật hạt kín thì tên gọi rosids (tạm dịch là nhánh hoa Hồng) là thuật ngữ để chỉ một nhánh, nghĩa là một nhóm đơn ngành chứa các loài thực vật. Nhánh này là một trong hai nhánh chính của thực vật hai lá mầm thật sự (eudicots), nhánh chính thứ hai là nhánh Cúc (asterids). Nhánh này chứa trên 25% các loài thực vật hạt kín (70.000 loài). Chúng được đặt trong khoảng 140 họ thực vật.

Một cách thô sơ thì nhánh này chứa các loài mà trong hệ thống Cronquist được coi là thuộc về Hamamelididae và Rosidae với một ít loài từ Dilleniidae. Tên gọi "rosids" có lẽ có cảm hứng từ tên gọi thực vật, nhưng tự bản thân nó là dự định để trở thành tên của một nhánh thực vật hơn là tên gọi theo cấp bậc chính thức, như ý nghĩa trong danh pháp của ICBN.

Nhánh hoa Hồng có nguồn gốc khoảng 125 tới 100 triệu năm trước, khi chúng rẽ nhánh ra khỏi nhóm có quan hệ chị-em là bộ Saxifragales.

Mối quan hệ
Nhánh hoa Hồng và bộ Saxifragales tạo thành một nhóm đơn ngành. Nó là một trong 6 nhóm tạo thành Pentapetalae (thực vật hai lá mầm thật sự phần lõi trừ đi Gunnerales), các nhóm còn lại là Berberidopsidales, Caryophyllales, Dilleniales, Santalales và asterids (nhánh Cúc). Người ta vẫn chưa thể nói gì về mối quan hệ giữa các nhóm này.

Phân loại
Nhánh hoa Hồng bao gồm 2 nhóm: bộ Vitales và eurosids (hoa hồng thật sự).

Nhóm eurosids được phân chia thành 7 nhóm: Fabidae, Geraniales, Myrtales, Crossosomatales, Picramniales, Malvidae, và họ không đặt vào bộ là Apodanthaceae. Nhóm Fabidae thường được gọi là fabids hay eurosids I. Tương tự, Malvidae thường được gọi là malvids hay eurosids II.

Các bộ
Nhóm rosids bao gồm 17 bộ và 2 họ có vị trí không chắc chắn (incertae sedis) và không được đặt trong bộ nào. Ngoài Vitales, Geraniales, Myrtales, Crossosomatales, Picramniales, còn 8 bộ trong Fabidae và 4 bộ trong Malvidae. Năm 2009, Hengchang Wang và ctv. đã đề xuất rằng Malvidae nên được mở rộng để chứa cả Geraniales, Myrtales, Crossosomatales, Picramniales. Định nghĩa lớn hơn này của Malvidae nhận được sự hỗ trợ thống kê mạnh (100% mức tự khởi động) trong phân tích của họ. Một vài bộ mới được công nhận gần đây. Chúng là Vitales, Zygophyllales, Crossosomatales, Picramniales và Huertiales.

Các họ không đặt trong bộ
Các họ Apodanthaceae và Huaceae được gộp trong rosids, nhưng không đặt trong bộ nào.

Apodanthaceae là họ kì dị với các loài thực vật ký sinh không có diệp lục. Chúng từng được một số tác giả tạm thời đặt trong bộ Cucurbitales, nhưng mối quan hệ giữa chúng là mờ mịt. Các gen lạp lục được sử dụng để suy luận ra cây phát sinh loài không cung cấp được nhiều tông tin phát sinh loài cho các thực vật thiếu diệp lục, do trong trường hợp này, các gen này chỉ là các gen giả không chức năng hoạt động.

Họ Huaceae là thành viên của nhánh COM (Celastrales + Oxalidales + Malpighiales) trong Fabidae. Câu hỏi về Huaceae là nó nên được gộp trong một trong các thành viên của các bộ COM hay trong bộ của chính nó như là thành viên thứ tư của nhánh COM. Hai nghiên cứu chỉ ra rằng nó nên được đặt trong Oxalidales trong khi một nghiên cứu khác lại cho rằng không.

Phát sinh chủng loài
Biểu đồ phát sinh chủng loài dưới đây lấy theo Wang và ctv. (2009), với tên gọi các bộ lấy từ website của Angiosperm Phylogeny.. Các nhánh với mức hỗ trợ tự khởi động thấp hơn 50% bị bỏ qua. Các nhánh khác có mức hỗ trợ 100% ngoại trừ những nơi có con số chỉ ra mức hỗ trợ cụ thể.

Ghi chú

Liên kết ngoài

 Rosid Phylogeny  Hengchang Wang, Michael J. Moore, Pamela S. Soltis, Charles D. Bell, Samuel F. Brockington, Roolse Alexandre, Charles C. Davis, Maribeth Latvis, Steven R. Manchester, and Douglas E. Soltis (2009). "Rosid radiation and the rapid rise of angiosperm-dominated forests". Proceedings of the National Academy of Sciences 106(10):3853-3858. 10-3-2009.
 Divergence Times  T. Jonathan Davies et alii. (2004). PNAS 101(7):1904-1909.
 Angiosperm Phylogeny tại Vườn thực vật Missouri
 Apodanthaceae trong The Parasitic Plant Connection


title: Le Cheylard

text:
Le Cheylard là một xã ở tỉnh Ardèche, vùng Auvergne-Rhône-Alpes ở đông nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ardèche

Tham khảo

Liên kết ngoài
Official Web site

Cheylard


title: Illzach

text:
Illzach là một xã trong tỉnh Haut-Rhin, thuộc vùng Grand Est của nước Pháp, có dân số là 14.947 người (thời điểm 1999). Illzach nằm cạnh sông Ill, về phía bắc của thành phố Mulhouse.

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Xã của Haut-Rhin


title: Bruchidius obscuripes

text:
Bruchidius obscuripes là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Gyllenhal miêu tả khoa học năm 1839.

Chú thích

Tham khảo

O


title: Couternon

text:
Couternon  là một xã ở tỉnh Côte-d’Or trong vùng Bourgogne, phía đông nước Pháp. Khu vực này có độ cao từ 211-229 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Côte-d'Or


title: Ambulyx lahora

text:
Ambulyx lahora là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Loài này có ở Himalaya in Pakistan và Ấn Độ.

Chú thích

Tham khảo

Ambulyx


title: Colletes gandhi

text:
Colletes gandhi là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Kuhlmann mô tả khoa học năm 2003.

Chú thích

Tham khảo

Colletes
Động vật được mô tả năm 2003


title: (18592) 1997 YO18

text:
{{DISPLAYTITLE:(18592) 1997 YO18}}

(18592) 1997 YO18 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 24 tháng 12 năm 1997.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 18001–19000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1997
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Robert Aumann

text:
John Robert Aumann (tên bằng tiếng Hebrew: Yisrael Aumann ישראל אומן) (sinh ngày 8 tháng 6 năm 1930) là một nhà toán học người Israel và một thành viên của Viện hàn lâm Khoa học Quốc gia Hoa Kỳ. Ông là một giáo sư tại trung tâm nghiên cứu về lý tính tại trường Đại học Hebrew Jerusalem ở Israel. Ông còn là giáo sư thỉnh giảng tại Đại học Stony Brook và là một trong những sáng lập viên của Trung tâm nghiên cứu về Lý thuyết trò chơi trong kinh tế học tại Stony Brook.

Aumann nhận được giải Nobel về kinh tế vào năm 2005 do đóng góp vào nghiên cứu về xung đột và hợp tác thông qua phân tích Lý thuyết trò chơi. Cùng nhận giải thưởng đó với ông là Thomas Schelling.

Giải thưởng
 1983: Giải thưởng Harvey trong Khoa học và Công nghệ
 1994: Giải thưởng Israel cho kinh tế học
 1998: Giải thưởng Erwin Plein Nemmers cho kinh tế học từ trường Đại học Northwestern
 2002: Giải thưởng Emet cho kinh tế học
 2005: Giải Nobel kinh tế (chia sẻ 1,3 triệu USD tiền giải thưởng với Thomas Schelling)
 2006: Giải thưởng Builder của Jerusalem

Các ấn phẩm

 Values of Non-Atomic Games, Princeton University Press,Princeton, 1974 (với L.S. Shapley).
 Game Theory (in Hebrew), Everyman's University, Tel Aviv, 1981 (với Y. Tauman and S. Zamir), Vols. 1 & 2.
 Lectures on Game Theory, Underground Classics in Economics, Westview Press, Boulder, 1989.
 Handbook of Game Theory with economic applications, Vol 1-3, Elsevier, Amsterdam (chỉnh sửa với S. Hart).
 Repeated Games with Incomplete Information, MIT Press, Cambridge, 1995 (với M. Maschler).
 Collected Papers, Vol 1-2, MIT Press, Cambridge, 2000.
 Asphericity of alternating knots. Ann. of Math. (2) 64 1956 374–392.

Chú thích

Liên kết

 Đây là trang chủ của ông
 Aumann Nobel Prize lecture
 His CV

 IDEAS/RePEc
 Thoải mái trả lời phỏng vấn của GS Aumann trong thời gian ngắn trước khi lựa chọn của mình đạt giải Nobel Laureate của Sergiu Hart
 Thông báo giải Nobel
 Xem thêm thông tin về giải Nobel
 Ghi âm của thông báo giải Nobel và phản ứng của GS Aumann cho giải thưởng
 János Bolyai Prize
 2002 EMET Award
 Center for the Study of Rationality
 Solution to Talmud bankruptcy problem, from the Journal of Economic Theory, 1985
 A report from the first press conference shortly after the announcement (with picture)  (Hebrew)
 Une approche critique des travaux des deux Prix Nobel, bởi Voltaire Network.
 Nobel laureate seeks 'cure' for war
 Chris McGreal. Calls grow for withdrawal of Nobel prize, Guardian, ngày 10 tháng 10 năm 2005.
 "Madness in the method" bởi Bar-Hillel và Margalit  (giải thích về vai trò của Aumann trong Torah mã controversy).
 Có thể truy cập một bản tóm tắt của Aumann làm việc của mình và suy nghĩ về kinh tế trong Talmud

Sinh năm 1930
Nhà toán học Israel
Nhà kinh tế học Israel
Nhà toán học Mỹ
Nhà kinh tế học Hoa Kỳ
Người đoạt giải Nobel Kinh tế
Người Hoa Kỳ đoạt giải Nobel
Người Israel đoạt giải Nobel
Nhân vật còn sống
Cựu sinh viên Viện Công nghệ Massachusetts


title: Luleå (đô thị)

text:
Đô thị Luleå (Luleå kommun) là một đô thị ở phía bắc Thụy Điển. Thủ phủ là thành phố Luleå, cũng là thủ phủ của hạt Norrbotten.

Các đơn vị hành chính
Các thị xã và thị trấn có ít nhất 300 dân theo Thống kê năm 2000.

Luleå 45.036
Hertsön (quận) 5.635
Gammelstad 4.910
Bergnäset 3.653
Björkskatan 3.500
Södra Sunderbyn 2.789
Råneå 2.,043
Antnäs 806
Alvik 770
Rutvik 695
Måttsund 564
Bensbyn 425
Ersnäs 324
Bälinge 310

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Luleå - Trang mạng chính thức
 LTU - Đại học Công nghệ Luleå (LTU)

Đô thị Thụy Điển
Đô thị hạt Norrbotten


title: Ischnodes

text:
Ischnodes là một chi bọ cánh cứng trong họ
Elateridae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1844 bởi Germar.

Các loài
Các loài trong chi này gồm:
 Ischnodes elguetai Aranda, 1999
 Ischnodes kadleci Mertlik, 2005
 Ischnodes maiko Suzuki, 1985
 Ischnodes reedi Candèze, 1881
 Ischnodes sanguinicollis (Panzer, 1793)
 Ischnodes sibiricus Cherepanov, 1966

Chú thích

Tham khảo

Ampedini


title: Dicranomyia punctipennis

text:
Dicranomyia punctipennis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranomyia
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Xyletinus

text:
Xyletinus là một chi bọ cánh cứng trong họ Ptinidae, phân họ Xyletininae.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Xyletinini


title: Vendeuvre

text:
Vendeuvre là một xã ở tỉnh Calvados, thuộc vùng Normandie ở tây bắc nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Calvados

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Vendeuvre sur le site de l'Institut géographique national
 Vendeuvre sur le site de l'Insee
 Vendeuvre sur le site du Quid
 Localisation de Vendeuvre sur une carte de France et communes limitrophes
 Plan de Vendeuvre sur Mapquest

Xã của Calvados


title: Valhermoso

text:
Valhermoso là một đô thị trong tỉnh Guadalajara, Castile-La Mancha, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 census (INE), the municipality had a population of 45 người.

Tham khảo

Đô thị ở Guadalajara


title: Restrepia lansbergii

text:
Restrepia lansbergii Hook. is a synonym of Restrepia muscifera.

Restrepia lansbergii là một loài lan được tìm thấy ở tây bắc Venezuela to north-central Peru.

Hình ảnh

Tham khảo

lansbergii


title: Oberlauch

text:
Oberlauch là một đô thị thuộc huyện Bitburg-Prüm, bang Rhineland-Palatinate, Đức.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Bitburg-Prüm


title: Micralictoides dinoceps

text:
Micralictoides dinoceps là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Bohart & Griswold mô tả khoa học năm 1987.

Chú thích

Tham khảo

Micralictoides
Động vật được mô tả năm 1987


title: Mudaria

text:
Mudaria là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Loài
 Mudaria albonotata (Hampson, 1893)
 Mudaria arida (Rothschild, 1913)
 Mudaria cornifrons Moore, 1893
 Mudaria fisherae Prout, 1928
 Mudaria gigas (Holloway, 1982)
 Mudaria leprosa (Hampson, 1898)
 Mudaria leprosticta (Hampson, 1907)
 Mudaria luteileprosa Holloway, 1989
 Mudaria magniplaga (Walker, 1858)
 Mudaria major (Warren, 1914)
 Mudaria minor (Holloway, 1982)
 Mudaria minoroides Holloway, 1989
 Mudaria nubes (Kobes, 1982)
 Mudaria rudolfi (Kobes, 1982)
 Mudaria solidata (Warren, 1914)
 Mudaria tayi (Holloway, 1976)
 Mudaria turbata (Walker, 1858)
 Mudaria variabilis Roepke, 1916
 Mudaria wallacea (Holloway, 1982)

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database
Mudaria at funet

Hadeninae


title: 13434 Adamquade

text:
13434 Adamquade (1999 VK58) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 4 tháng 11 năm 1999 bởi Nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln Team ở Socorro, New Mexico.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 13434 Adamquade

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1999


title: Belval-en-Argonne

text:
Belval-en-Argonne  là một xã thuộc tỉnh Marne trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 136 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Belvalenargonne


title: Pieve Tesino

text:
Pieve Tesino là một đô thị ở tỉnh Trento ở vùng Trentino-Alto Adige/Südtirol của Ý, tọa lạc cách 40 km về phía đông của Trento.

Pieve Tesino giáp các đô thị: Tesero, Panchià, Ziano di Fiemme, Cavalese, Castello-Molina di Fiemme, Canal San Bovo, Castello Tesino, Telve, Scurelle, Cinte Tesino, Bieno, Strigno, Ivano-Fracena và Ospedaletto.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị Trentino


title: Paratherina cyanea

text:
Paratherina cyanea là một loài cá thuộc họ Atherinidae. Nó là loài đặc hữu của Indonesia.

Nguồn
 Kottelat, M. 1996. Paratherina cyanea. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 4 tháng 8 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Paratherina
Cá Indonesia
Cá nước ngọt Indonesia


title: Gynoplistia insolita

text:
Gynoplistia insolita là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Gynoplistia
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Selatosomus carbo

text:
Selatosomus carbo là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được LeConte miêu tả khoa học năm 1853.

Chú thích

Tham khảo

Selatosomus


title: Engusanacantha

text:
Engusanacantha là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Noctuinae


title: Leioproctus cristatus

text:
Leioproctus cristatus là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Smith mô tả khoa học năm 1853.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Leioproctus
Động vật được mô tả năm 1853


title: Travian

text:
Travian là một trò chơi trực tuyến được công ty Travian Games GmbH, Đức phát triển. Trong Travian, các game thủ hợp tác với nhau cùng lúc, trong một thế giới ảo trong thời kì văn minh Hy Lạp.

Cách chơi
Travian là một trò chơi trực tuyến trên trình duyệt, do đó game thủ chơi trực tiếp trên internet bằng bất kì trình duyệt web nào. Các sự kiện trong Travian xảy ra theo thời gian thực, từ xây dựng, tấn công, phòng thủ đến sản xuất tài nguyên. Game thủ bắt đầu bằng 1 ngôi làng nhỏ, và tìm cách xây dựng nó thành 1 đế chế vĩ đại.

Travian không yêu cầu bất cứ cài đặt hay tải thêm nào, chỉ cần chọn 1 máy chủ (gọi là thế giới), đăng ký là có thể bắt đầu ngay lập tức. Đây là một trò chơi hoàn toàn miễn phí, tuy vậy nhà cung cấp có tạo ra một số tính năng giúp game thủ chơi dễ dàng hơn. Muốn có các tính năng này game thủ phải trả phí.

Các tộc người trong Travian
Game thủ có thể chọn một trong 3 tộc: Teutons, Gauls hay Romans. Mỗi tộc có các loại binh chủng khác nhau, cùng các đặc tính khác nhau, do đó tạo ra chiến lược chơi khác biệt. Tộc Romans được xem là dễ chơi cho người mới bắt đầu, nhưng cũng bất lợi vì quân đội khá đắt và bảo trì cao. Ngược lại, quân đội Teutons rẻ và đào tạo nhanh, sức tấn công tốt nhưng lại yếu nhất khi phòng thủ. Trong khi đó, tộc Gauls phòng thủ mạnh nhất và di chuyển cũng thuộc hàng nhanh nhất.

Ngoài 3 tộc người game thủ có thể lựa chọn, có thêm 1 tộc người xuất hiện vào cuối trò chơi là Natars. Tộc Natars giữ các bảo bối thất truyền của thế giới, cùng với những bản thiết kế (building plan) quý giá để xây dựng kì quan thế giới. Khi có game thủ cướp được bản thiết kế và xây xong kì quan thế giới là lúc trò chơi kết thúc.

Tài nguyên
Có bốn loại tài nguyên trong Travian: gỗ (wood), đất sét (clay), sắt (iron) và lúa (crop). Tất cả công trình xây dựng cũng như đào tạo quân đội đều phải sử dụng tất cả các loại tài nguyên này. Tài nguyên được sản xuất từ các vùng xung quanh làng. Muốn sản xuất nhanh thì vùng cần được nâng cấp (tối đa đến cấp 10,thủ đô có thể nâng cấp đến cấp cao nhất là cấp 20).

Sắt:tộc Romans dùng nhiều,khai thác trong mỏ sắt.

Gỗ:tộc Teutons dùng nhiều,khai thác trong tiều phu.

Đất sét:tộc Gauls dùng nhiều,khai thác trong mỏ đất sét.

Lúa:rất cần thiết để nuôi dân và quân,khai thác trong ruộng lúa.
.

Cộng đồng

Cộng đồng Travian khá đông đảo và trải đều trên khắp thế giới. Số lượng game thủ tập trung cao nhất ở châu Âu, đặc biệt là Pháp, Đức, Ý và một số nước Đông Âu. Tại châu Á và Mĩ, Travian đã bắt đầu trở nên phổ biến.

Mỗi máy chủ đại diện cho 1 thế giới. Máy chủ đặt tại nước nào sử dụng ngôn ngữ nước đó. Ví dụ server.fr chơi bằng tiếng Pháp,.us và.com dùng tiếng Anh.

Các công cụ cho Travian

Khá nhiều người hâm mộ Travian đã tạo ra một số công cụ hữu ích để giúp chơi dễ dàng hơn. Điển hình là các công cụ tính toán tài nguyên cho xây dựng, tạo kế hoạch tấn công, tìm kiếm làng, theo dõi đối thủ,... Tuy nhiên, cần cẩn thận khi sử dụng những công cụ này, đặc biệt là khả năng bị lộ thông tin mật.
Travianhelper: Kế hoạch xây dựng
TravianToolbox: Tính toán thời gian, tìm kiếm nhà,...  (French)
Travian Tool: Thống kê và công cụ cho các thế giới Fr, Eng, Nl, De, Au, Us, Uk, Ru, Pt, Pl, Net & It
Phân tích thế giới
Cry's Travian Tools: Thống kê và làm chữ ký cho tất cả thế giới
Tính toán tài nguyên
Resources Calculator  (French, English, Dutch, Italian, Portuguese, Spanish)

Tham khảo

Liên kết ngoài

Trang chủ chính thức
Travian Games GmbH
Travian FAQ - trang trợ giúp chính thức
Travian.com - Máy chủ tiếng Anh
Travian.co.uk - Máy chủ ở Anh
Travian.us - Máy chủ ở Mĩ
Travian.fr - Máy chủ ở Pháp
Travian.com.vn - Máy chủ ở Việt nam
Travian.de-Máy chủ tại Đức

Liên kết khác

Wikis

Travian V2 Wiki Project
Travian V3 Wiki Project
French Travian 3.0 Wiki Project

Trò chơi nhập vai trực tuyến nhiều người chơi
Trò chơi điện tử năm 2004


title: Rana lemosespinali

text:
Rana lemosespinali là một loài ếch trong họ Ranidae. Chúng là loài đặc hữu của México.

Môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Nguồn
 Ponce-Campos, P. 2006. Rana lemosespinali. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Rana
Động vật lưỡng cư México
Động vật đặc hữu México


title: Utraula

text:
Utraula là một thành phố và là nơi đặt ban đô thị (municipal board) của quận Balrampur thuộc bang Uttar Pradesh, Ấn Độ.

Địa lý
Utraula có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 96 mét (314 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Utraula có dân số 27.491 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Utraula có tỷ lệ 54% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 61%, và tỷ lệ cho phái nữ là 46%. Tại Utraula, 17% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Uttar Pradesh


title: Challet

text:
Challet  là một xã thuộc tỉnh Eure-et-Loir trong vùng Centre-Val de Loire ở bắc trung bộ nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 195 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Eure-et-Loir


title: 14967 Madrid

text:
14967 Madrid (1997 PF4) là một tiểu hành tinh vành đai chính được Ángel López và Rafael Pacheco phát hiện ngày 6 tháng 8 năm 1997 tạiMallorca. Nó được đặt theo tên tên thủ đô của Tây Ban Nha.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 14967 Madrid

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1997
Tiểu hành tinh được đặt tên


title: Tân (huyện)

text:
Tân (huyện) có thể là:
Huyện Tân (chữ Hán giản thể: 宾县; Hán Việt: Tân huyện) trực thuộc địa cấp thị Cáp Nhĩ Tân, tỉnh Hắc Long Giang, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.
Huyện Tân (chữ Hán giản thể: 新县; Hán Việt: Tân huyện) trực thuộc địa cấp thị Tín Dương, tỉnh Hà Nam, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.
Huyện Tân (莘县; âm Hán Việt: Sân/ Tân/ Sằn huyện) trực thuộc địa cấp thị Liêu Thành, tỉnh Sơn Đông, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.


title: Junas

text:
Junas là một xã trong tỉnh Gard thuộc vùng Occitanie, phía nam nước Pháp. Xã Junas nằm ở khu vực có độ cao trung bình 67 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Gard


title: Từ đa nghĩa

text:
Từ đa nghĩa (cách gọi khác từ nhiều nghĩa) là những từ có một số nghĩa biểu thị những đặc điểm, thuộc tính khác nhau của một đối tượng, hoặc biểu thị những đối tượng khác nhau của thực tại. Hiện tượng từ đa nghĩa được quan sát thấy ở hầu hết các ngôn ngữ trên thế giới. Ví dụ như từ đi trong tiếng Việt là một từ đa nghĩa, nó vừa có nghĩa gốc là chỉ dịch chuyển bằng hai chi dưới (tôi đi rất nhanh nhưng vẫn không đuổi kịp anh ấy) vừa có nghĩa chuyển là chỉ một người nào đó đã chết (Anh ấy ra đi mà không kịp nói lời trăng trối). Còn trong tiếng Anh từ issue có nghĩa là vấn đề tranh cãi, nhưng đấy không phải là nghĩa duy nhất, nó còn nghĩa khác là tạp chí được xuất bản định kỳ. Từ đa nghĩa khác từ đồng âm ở chỗ các từ đa nghĩa thường có một nét nghĩa chung hay nói cách khác chúng có cùng một nguồn gốc, sau đó mới chia tách ra như hiện tại. Từ đa nghĩa là một trong các nguyên nhân gây nhập nhằng trong xử lý ngôn ngữ tự nhiên. Để xác định chính xác nghĩa của một từ đa nghĩa phải thực hiện phân tích ngữ cảnh.

Nguyên nhân tồn tại

Nguyên nhân tồn tại của từ đa nghĩa là do số lượng từ vựng của một ngôn ngữ có hạn, trong khi số lượng khái niệm của thế giới thực là vô số. Hơn nữa, một số khái niệm có nhiều sắc thái ý nghĩa tương đồng nhau mặc dù không trùng khít. Hiện tượng từ đa nghĩa tồn tại cả ở lớp từ định danh (thực từ) và lớp từ công cụ (hư từ), mặc dù hư từ (như các từ: do, bởi, vì, mà,…) là các từ trừu tượng không dễ để phát triển nghĩa phái sinh cho nó, điều này cho thấy tính chất hết sức mềm dẻo của ngôn ngữ.

Ảnh hưởng

Từ đa nghĩa làm tăng thời gian cần để hiểu chính xác nội dung của văn bản hoặc lời nói, trong một số trường hợp có thể gây hiểu lầm, điều này đặc biệt hay xảy ra đối với người học ngoại ngữ. Từ sự đa nghĩa ở cấp độ từ vựng có thể gây ra hiện tượng đa nghĩa ở cấp độ cao hơn là câu hoặc thậm chí trong một đoạn văn ngắn. Ví dụ trong câu sau, vẫn với từ đa nghĩa "đi":
Anh ấy đi rồi.

Nếu chỉ duy nhất câu này người đọc không rõ nghĩa chính xác của câu, nó có thể chỉ một người vừa đi đâu đó trước khi người kia đến hoặc một cách nói tránh rằng ai đó vừa chết, vậy đây là câu đa nghĩa.
Trên thực tế, người bản ngữ xử lý rất tốt hiện tượng nhập nhằng do từ đa nghĩa gây ra căn cứ trên thông tin ngữ cảnh cung cấp.

Một số cách phân loại từ đa nghĩa

Nghĩa gốc và nghĩa chuyển
Trong cách phân chia này người ta dựa vào tiêu chí nguồn gốc của nghĩa. Khái niệm nghĩa gốc là nghĩa có trước, còn nghĩa chuyển là các nghĩa được hình thành sau này và dựa trên nghĩa gốc. Từ "đi" như ở trên là một ví dụ. Nhưng nếu xét về tính ứng dụng, không phải lúc nào nghĩa gốc cũng là nghĩa phổ biến nhất,nếu có thì xem các nghĩa của tính từ "bạc" sau đây:
 Mỏng manh, ít ỏi, không trọn vẹn: Mệnh bạc,đời bạc...(1)
 Ít ỏi, sơ sài (trái với hậu): Lễ bạc lòng thành,...(2)
 Không nhớ ơn nghĩa, không giữ được tình nghĩa trọn vẹn trước sau như một: Ăn ở bạc với bố mẹ,...(3)

Nghĩa (1) của tính từ "bạc" là nghĩa từ nguyên có gốc là tiếng Hán. Nghĩa (2) và (3) của nó đều được phái sinh từ nghĩa (1). Thế nhưng trong tiếng Việt hiện đại, nghĩa (3) mới là nghĩa phổ biến nhất. Dựa vào nghĩa gốc, ta phát hiện các nghĩa phái sinh và các quy tắc chuyển nghĩa của chúng.

Nghĩa thường trực và nghĩa không thường trực

Tiêu chí của cách phân chia này là xem nghĩa của từ đã thực sự mang tính ổn định, thống nhất chưa, hay chỉ đúng trong một số tình huống nào đó mà thôi. Nói một cách chính xác thì một nghĩa được coi là nghĩa thường trực, nếu nó đã đi vào cơ cấu chung ổn định của nghĩa từ và được nhận thức một cách ổn định, như nhau trong các hoàn cảnh khác nhau. Nghĩa không thường trực của từ còn gọi là nghĩa ngữ cảnh, nghĩa này rất hay gặp trong cách nói bóng gió của ngôn ngữ giao tiếp,truyện ngụ ngôn hoặc trong cách nói ẩn dụ, hoán dụ. Ví dụ xét câu sau trong lời bài hát "Áo trắng em đến trường":
Áo trắng em đến trường, cùng đàn chim ca rộn ràng. Từng làn gió vờn tóc em, kỷ niệm buồn vui ngập tràn.

"Áo trắng" trong câu này chỉ đến nữ sinh, và nó chỉ mang nghĩa đúng trong một số trường hợp mà thôi như vậy ta nói nghĩa của từ áo trắng là nữ sinh là nghĩa không thường trực. Một từ trước khi có thêm một nghĩa mới nào đó có tính chất ổn định thì nghĩa ấy phải trải qua một giai đoạn mang nghĩa không thường trực, theo thời gian nghĩa không thường trực có thể trở thành nghĩa thường trực, điều đó có thành sự thực hay không phụ thuộc vào quyết định của cộng đồng sử dụng ngôn ngữ đó.

Nghĩa tự do và nghĩa hạn chế

Nghĩa trực tiếp và nghĩa gián tiếp

Quan hệ của tính đa nghĩa đến các lớp từ vựng khác nhau

Lớp từ vựng phổ thông
Lớp từ vựng phổ thông là lớp từ có tần số sử dụng lớn nhất (còn gọi là nhóm từ vựng tích cực), đó là những từ thường liên quan mật thiết đến cuộc sống hàng ngày, như các từ "ngủ", "ngon", "ăn" v.v. Nhiều từ trong chúng có số lượng nghĩa lớn, cụ thể từ "ăn" có đến 12 nghĩa, từ "mũi" có 8 nghĩa, sở dĩ có hiện tượng này là vì khi được sử dụng nhiều lần và vào nhiều hoàn cảnh khác nhau khả năng biến đổi nghĩa của từ cũng tăng lên.

Lớp từ vựng chuyên ngành
Lớp từ vựng chuyên ngành là lớp từ vựng thuộc các lĩnh vực khoa học mà bất kỳ chuyên ngành nào cũng có. Nó ít có khả năng trở thành đa nghĩa vì sự hạn chế về tần suất sử dụng (còn gọi là nhóm từ vựng tiêu cực) nhất là các chuyên ngành hẹp và sâu, hơn nữa do yêu cầu về tính học thuật, các từ vựng chuyên ngành thường đơn nghĩa.

Phương pháp hình thành từ đa nghĩa

Phương pháp ẩn dụ

Ẩn dụ là một phương thức chuyển tên gọi dựa trên sự liên tưởng, so sánh những mặt, những thuộc tính,... giống nhau giữa các đối tượng được gọi tên. Ví dụ như từ "lá" được dùng theo nghĩa gốc là chỉ bộ phận của cây, thường ở trên cành cây, ngọn cây, đa phần có dáng mỏng. Từ nghĩa gốc đó lá đã mở rộng nghĩa của nó trong các từ ghép như lá gan, lá đơn, lá cờ. Sự chuyển nghĩa ở trên có lý do tương đồng, như lá cờ là vật làm bằng vải, có bề mặt mỏng như lá cây.

Phương pháp hoán dụ
Hoán dụ là phương thức làm biến đổi nghĩa của từ bằng cách chuyển tên gọi từ sự vật hoặc hiện tượng này sang sự vật hoặc hiện tượng khác, dựa trên mối liên hệ giữa các sự vật hoặc hiện tượng ấy. Ví dụ như từ "Nhà Trắng" thường được dùng để chỉ chính quyền của tổng thống Hoa Kỳ đương nhiệm bởi vì đó là nơi làm việc chính của tổng thống Hoa Kỳ và ngôi nhà được sơn màu trắng, như vậy là đã có hiện tượng chuyển tên gọi màu sơn của ngôi nhà sang một khái niệm khác nó, đây là phương thức hoán dụ giữa bộ phận và toàn thể.

Cách thức phân biệt

Ẩn dụ và hoán dụ hay bị lầm lẫn, nhưng thực tế hai khái niệm cách nhau khá xa. Ẩn dụ dựa trên đặc điểm chung giữa hai khái niệm nghĩa là nội hàm hai khái niệm đó tương đối gần nhau, trong khi hoán dụ lại là phương thức đánh tráo khái niệm do vậy thường có nội hàm cách nhau xa như Nhà Trắng và Chính quyền của tổng thống Hoa Kỳ về nghĩa đen là khác xa nhau.

Chú thích
Phân tích nghĩa của từ
 Từ vựng và ngữ nghĩa, So sánh ẩn dụ trong thông điệp quảng cáo
 Từ điển Tiếng Việt (Hoàng Phê)
Cơ cấu nghĩa của từ

Tham khảo
 Từ đồng nghĩa
 Kết hợp các nguồn tri thức khác nhau để xử lý nhập nhằng ngữ nghĩa

Xem thêm
 Ngụ ngôn
 Nhập nhằng
 Hoán dụ
 Từ đồng nghĩa
Từ đồng âm

Ngôn ngữ học
Xử lý ngôn ngữ tự nhiên
Ngữ nghĩa học từ vựng


title: Douy

text:
Douy  là một xã thuộc tỉnh Eure-et-Loir trong vùng Centre-Val de Loire ở bắc trung bộ nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 120 mét trên mực nước biển. Xã có diện tích 6,84 km2, dân số năm 1999 là 447 người.

Tham khảo

Xã của Eure-et-Loir


title: Stigmella leucargyra

text:
Stigmella leucargyra là một loài bướm đêm thuộc họ Nepticulidae. Nó là loài duy nhất được tìm thấy ở tây nam bờ biển của New South Wales.

Sải cánh dài khoảng 3.7 mm đối với con đực và 4-4.2 mm đối với con cái.

Ấu trùng ăn Correa reflexa. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ. The mine consists of an irregular contorted gallery in the leaf.

Larvae where được tìm thấy ở tháng 7 và tháng 8. Adults emerged in đầu tháng 9.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Australian Faunal Directory
Australian Nepticulidae (Lepidoptera): Redescription of the named species

L


title: Sân bay quốc tế Cap-Haitien

text:
Sân bay quốc tế Cap Haitien  là sân bay lớn thứ hai ở Haiti và nằm ở thành phố Cap-Haïtien, bắc Haiti.

Sân bay này kết nối với các sân bay quốc tế như Sân bay quốc tế Miami, Sân bay quốc tế Providenciales và các địa điểm khác ở vùng Ca-ri-bê.

Các hãng hàng không và các tuyến điểm
 Lynx Air International (Fort Lauderdale, Miami)
 SkyKing (Providenciales)
 VolAir (Santiago, Santo Domingo, Samana)
 Caribintair (Port-au-Prince, Providenciales, Nassau)
 Tortug' Air (Port-au-Prince)

Các hãng vận tải hàng hóa
 Missionary Flights and Services INC. (Santiago, Exuma, St. Lucie)
 Contract Air Cargo (Providenciales, Miami-Opa Loka)
 IBC Airways (Miami)

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Airport at AAN ()
 Autorité Aeroportuaire Nationale ()

Sân bay Haiti


title: Ecnomus barnardi

text:
Ecnomus barnardi là một loài Trichoptera trong họ Ecnomidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi
Ecnomus


title: Conoderus umbraculatus

text:
Conoderus umbraculatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1865.

Chú thích

Tham khảo

Conoderus


title: 1108

text:
Năm 1108 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 1108


title: Học viện Quản lý giáo dục

text:
Học viện Quản lý giáo dục là một trường Đại học công lập được thành lập ngày 3/4/2006 theo Quyết định số 501/QĐ-TTg của Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Tấn Dũng, trụ sở của Học viện được đặt tại số 31 phố Phan Đình Giót, phường Phương Liệt, quận Thanh Xuân, thành phố Hà Nội.

Trường hiện đang tập trung đào tạo 5 ngành: Quản lý giáo dục, Tâm lý học giáo dục, Kinh tế giáo dục, Giáo dục học và Công nghệ thông tin, đồng thời kết hợp công tác nghiên cứu các đề tài, đề án về khoa học giáo dục. Đây được coi là một trường đầu ngành về khoa học quản lý giáo dục trong hệ thống các trường đại học tại Việt Nam

Hiện Học viện Quản lý giáo dục đang đào tạo tiến sĩ và thạc sĩ ngành Quản lý giáo dục, thạc sĩ ngành tâm lý học lâm sàng và công nghệ thông tin.

Lịch sử
Học viện Quản lý giáo dục tiền thân là Trường Cán bộ quản lý giáo dục và đào tạo được thành lập năm 1990, trên cơ sở hợp nhất 3 Trường:Trường Cán bộ quản lý giáo dục (thành lập năm 1976).
Trường Cán bộ quản lý đại học, trung học chuyên nghiệp và dạy nghề và Trung tâm nghiên cứu tổ chức quản lý và kinh tế học giáo dục.

Ngày 3/4/2006, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng đã ra Quyết định số 501/QĐ-TTg thành lập Học viện Quản lý giáo dục trên cơ sở nâng cấp Trường Cán bộ quản lý giáo dục và đào tạo.

Ban Giám đốc
Giám đốc:
GS-TS. Phạm Quang Trung
Các Phó Giám đốc:
PGS.TS. Trần Hữu Hoan
PGS.TS. Nguyễn Thị Thu Hằng

Các khoa đào tạo
Khoa Giáo dục;
Khoa Quản lý;
Khoa Công nghệ thông tin.
Khoa Cơ bản
Khoa Ngoại ngữ

Thành tích
- Chủ tịch nước tặng Huân chương Lao động hạng Ba năm 1986, hạng Nhì năm 1996, hạng Nhất năm 2011;

- Thủ tướng Chính phủ tặng Bằng khen năm 2006, Cờ thi đua năm học 2009 - 2010, Bằng khen vì có thành tích xuất sắc trong công tác đào tạo nguồn nhân lực phục vụ cho công tác Hội nhập quốc tế giai đoạn 2003 - 2010;

- Bộ GD&ĐT công nhận là Đơn vị lao động tiên tiến xuất sắc năm học 2007 - 2008, tặng Bằng khen năm học 2008 - 2009, Cờ thi đua năm học 2009 - 2010.

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài
Website của Học viện Quản lý giáo dục
Website của Khoa Quản lý - Học viện Quản lý giáo dục
Cổng thông tin tuyển sinh, đào tạo của Học viện Quản lý giáo dục
Fanpage Của Học viện Quản lý giáo dục

Quản lý giáo dục
giáo
Đại học và cao đẳng sư phạm Việt Nam
Quản lý giáo dục
Quản lý Giáo dục


title: Saint-Sernin, Lot-et-Garonne

text:
Saint-Sernin là một xã của tỉnh Lot-et-Garonne, thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine, tây nam nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Lot-et-Garonne

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintsernin


title: Wilnsdorf

text:
Wilnsdorf là một đô thị ở huyện Siegen-Wittgenstein, trong Nordrhein-Westfalen, Đức.
Các khu dân cư:

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức


title: Cộng đồng Than Thép châu Âu

text:
Cộng đồng Than Thép châu Âu (European Coal and Steel Community hay viết tắt là ECSC) là một tổ chức hợp tác kinh tế giữa các nước Pháp, Tây Đức, Ý, Bỉ, Luxembourg và Hà Lan được thành lập năm 1952 theo Hiệp ước Paris 1951 nhằm phối hợp quản lý giá cả, sản xuất và điều kiện lao động liên quan đến các tài nguyên than và thép là những đầu vào thiết yếu cho sản xuất vũ khí - những yếu tố góp phần gây ra hai cuộc chiến tranh thế giới.

Đây là sự thực hiện một kế hoạch được phát triển bởi kinh tế gia Pháp Jean Monnet và được công bố bởi ngoại trưởng Pháp Robert Schuman từ năm 1950. Hoa Kỳ cũng ủng hộ mạnh mẽ cho sự thiết lập cộng đồng này.

Lịch sử

Hiệp ước Paris có hiệu lực vào ngày 23 tháng 7 năm 1952, và không như hiệp ước thiết lập Cộng đồng châu Âu, nó chỉ có thời hạn kéo dài 50 năm mà thôi và ngưng tồn tại vào ngày 23 tháng 7 năm 2002. Trách nhiệm cũng như tài sản của nó được Cộng đồng châu Âu đảm trách (trừ quỹ nghiên cứu, xem phía dưới).

Thép đóng một vai trò quan trọng trong sản xuất vũ khí trong Chiến tranh thế giới thứ hai và là một nguồn tài nguyên cơ bản của các quốc gia Tây Âu. Mục đích chính vì vậy là một chương trình chung sản xuất và tiêu thụ than và thép sau chiến tranh. Chương trình này cũng có ý định là cho thấy sự hợp tác và hòa giải giữa Pháp và Đức vì hậu quả của chiến tranh. Có một sự mong mỏi liên kết các quốc gia lại bằng cách kiểm soát than và thép là hai thứ cơ bản dùng trong công nghệ chiến tranh.

Cộng đồng Than Thép châu Âu giới thiệu một thị trường than và thép chung tự do, với giá cả thị trường được ấn định tự do, và không có thuế xuất nhập khẩu và trợ giá. Tuy nhiên, một thời kỳ chuyển tiếp cho phép các nền kinh tế khác đạt đến tình trạng như vậy trong khoảng hơn một năm.

Một Thẩm quyền Cao cấp của Cộng đồng Than Thép châu Âu, bao gồm 9 thành viên, có văn phòng ở Luxembourg cho đến năm 1967. Ban đầu thẩm quyền này được lãnh đạo bởi nhà chủ trương chế độ liên bang cho châu Âu nổi tiếng người Pháp là Jean Monnet. Ông hy vọng rằng các cơ quan châu Âu như Cộng đồng Than Thép châu Âu sẽ dần dần thiết lập nên những tổ chức cao hơn quốc gia, trên chủ quyền của các quốc gia châu Âu cá biệt. Vào năm 1967, Thẩm quyền Cao cấp tham gia vào Ủy ban của Cộng đồng Kinh tế châu Âu (European Economic Community) và Cộng đồng Năng lượng Nguyên tử châu Âu (European Atomic Energy Community) để thiết lập một Ủy ban duy nhất đa mục đích. Cộng đồng Than Thép châu Âu cũng gồm có một hội đồng bộ trưởng, một đại hội đồng, và một tòa án phân xử.

Cộng đồng Than Thép châu Âu phục vụ như một nền tảng cho sự thiết lập Cộng đồng Kinh tế châu Âu sau này (sau đó được đổi tên thành Cộng đồng châu Âu qua Hiệp ước Maastricht), và rồi Liên minh châu Âu.

Không phải tất cả các hoạt động của Cộng đồng Than Thép châu Âu ngưng lại sau tháng 7 năm 2002. Quỹ Nghiên cứu về Than và Thép (Research Fund for Coal and Steel) tiếp tục tồn tại vì quỹ của nó được trích ra từ công nghiệp và không thể giao lại cho các quốc gia thành viên. Quỹ Nghiên cứu về Than và Thép được tài trợ bởi số vốn đầu tư là €1.6 tỉ, mà ban đầu được đánh thuế vào các công nghiệp than và thép châu Âu để tài trợ đào tạo, nghiên cứu và cải tổ. Việc đầu tư này cung ứng quỹ định kỳ khoảng €55-60 triệu một năm. Quỹ Nghiên cứu về Than và Thép và cách phân phát nó được điều hành bởi Đơn vị 5 thuộc Ban Giám đốc G thuộc Trung tâm Nghiên cứu DG. Sự triển khai Quỹ Nghiên cứu về Than và Thép được Ủy ban Than và Thép (Coal & Steel Committee) trông coi và thành viên của Ủy ban là các đại diện quốc gia. Theo quyết định của Hội đồng thì quỹ định kỳ được phân chia theo tỉ lệ 27.2% cho nghiên cứu về than và 72.8% cho thép.

Bối cảnh chính trị
Sau Chiến tranh thế giới thứ hai dưới Kế hoạch Monnet, nước Pháp - có ý muốn chắc rằng Đức sẽ không bao giờ có sức mạnh để đe dọa họ - đã mưu toan giành kiểm soát kinh tế các khu vực công nghệ còn lại của Đức mà có nhiều trữ lượng khoáng sản và than lớn; Rhineland, vùng Ruhr và vùng Saar (Trung tâm khai khoáng và công nghệ lớn thứ hai của Đức là Thượng Silesia đã bị Đồng Minh giao cho Ba Lan chiếm giữ trong Hội nghị Potsdam và dân số Đức bị cưỡng bách ra đi). Mưu tính của Pháp giành quyền kiểm soát chính trị hoặc quốc tế hóa vĩnh viễn vùng Ruhr bị bãi bỏ vào năm 1951 với việc Tây Đức đồng ý gộp chung nguồn tài nguyên than và thép để đổi lấy việc kiểm soát chính trị hoàn toàn vùng Ruhr. Pháp hài lòng với việc an ninh kinh tế của mình được bảo đảm qua việc tiếp cận với nguồn than ở vùng Ruhr. Mưu toan của Pháp giành quyền kiểm soát kinh tế trên vùng Saar tạm thời càng thành công hơn.

Trong một bài diễn văn có tựa đề Trình bày lại Chính sách đối với nước Đức, được tổ chức tại Stuttgart vào ngày 6 tháng 9 năm 1946, Ngoại trưởng Hoa Kỳ James F. Byrnes nói về động thái của Hoa Kỳ trong việc tách lìa vùng Saar khỏi Đức khi "Hoa Kỳ không cảm nhận rằng có thể từ chối với Pháp, nước đã từng bị Đức xâm lược 3 lần trong 70 năm, quyền tuyên bố chủ quyền đối với lãnh thổ Saar." Vùng Saar bị đặt dưới quyền quản trị của Pháp vào năm 1947 như là vùng đất bảo hộ, nhưng sau đó theo một cuộc trưng cầu dân ý đã được trở về với Đức vào tháng 1 năm 1957 và hội nhập với kinh tế Đức xảy ra ít năm sau đó.

Từ năm 1945 đến 1951 một chính sách giải giới trong công nghệ đã được ấn định tại Hội nghị Potsdam, được Đồng Minh theo đuổi tại Tây Đức. Như một phần của chính sách này, hạn chế được áp đặt trên mức sản xuất cho phép, và công nghệ nặng. Chủ yếu là các nhà máy thép và nhà máy sản xuất máy móc có thể góp phần vào tiềm năng kinh tế và chiến tranh bị tháo dở. Mặc dù không phải là một tham dự viên tại Hội nghị Potsdam nhưng với tư cách là thành viên của Hội đồng Kiểm soát của Đồng minh, Pháp trở thành tiên phong trong chính sách này vì họ muốn chắc chắn một nước Đức suy yếu. (xem thêm lá thư năm 1954 của Ngoại trưởng Vương quốc Anh Ernest Bevin gởi Ngoại trưởng Pháp Robert Schuman, thúc đẩy một cứu xét lại về chính sách tháo dỡ).

Xét thấy những mối quan tâm gia tăng bởi Tướng Lucius D. Clay và Tổng Tham mưu trưởng trước ảnh hưởng Cộng sản tại Đức cũng như sự thất bại của các nền kinh tế còn lại của châu Âu cố khôi phục lại nhưng không có cơ sở công nghệ của Đức mà nó từng lệ thuộc trước đây nên vào mùa hè năm 1947 Bộ trưởng Ngoại giao Tướng George Marshall nêu "lý do an ninh quốc gia" cuối cùng đã có thể thuyết phục được Tổng thống Harry S. Truman tháo bỏ chỉ thị chiếm đóng trừng phạt của Hoa Kỳ JCS 1067 và thay thế bằng chỉ thị JCS 1779. JCS 1067 đã chỉ thị lực lượng chiếm đóng Hoa Kỳ tại Đức "...không triển khai các bước hướng tới việc phục hồi kinh tế của Đức" được thay thế bởi JCS 1779 nhấn mạnh rằng "Một châu Âu thịnh vượng và trật tự cần sự đóng góp của một nước Đức sản xuất và ổn định."  Trong lúc đó, Hoa Kỳ cũng đi đến kết luận rằng Tây Đức cần được tái vũ trang một cách cẩn thận như là một nguồn lực trong chiến tranh lạnh. Ngày 31 tháng 8 năm 1954, Quốc hội Pháp đã bỏ phiếu hủy bỏ hiệp ước thành lập Cộng đồng Phòng thủ châu Âu, một hiệp ước mà chính họ đã đề nghị năm 1950 như là một công cụ kiềm giữ sự trỗi dậy của Đức. Hoa Kỳ là nước muốn tái vũ trang Tây Đức rất giận dữ trước thất bại của hiệp ước, nhưng Pháp nhận thấy rằng liên minh này không còn hứng thú lắm đối với họ.

Thay vào đó Pháp tập trung vào một hiệp ước khác đang trong vòng phát triển. Vào tháng 5 năm 1950, Pháp đề nghị sự liên hiệp Than và Thép, với mục đích bảo đảm an ninh kinh tế của Pháp bằng cách tiếp cận than vùng Ruhr của Đức nhưng lại có thể cho Hoa Kỳ và Vương quốc Anh thấy là Pháp có thể tìm được giải pháp xây dựng cũng như bình định Đức bằng cách biến Đức thành một phần trong một dự án quốc tế.

Đức dần dần được tái vũ trang nhưng dưới sự kiểm soát của Liên hiệp Tây Âu và sau đó là NATO.

Các chủ tịch của Thẩm quyền Cao cấp

Ban hành pháp gồm 9 thành viên được lãnh đạo bởi 5 Chủ tịch. Ngay trước khi Hiệp ước Sáp nhập năm 1967, có một chủ tịch lâm thời.
 Jean Monnet (Pháp) 1952-1955 - Thẩm quyền Monnet
 René Mayer (Pháp) 1955-1958 - Thẩm quyền Mayer
 Paul Finit (Bỉ) 1958-1959 - Thẩm quyền Finet
 Piero Malvestiti (Ý) 1959-1963 - Thẩm quyền Malvestiti
 Dino Del Bo (Ý) 1963-1967 - Thẩm quyền Del Bo
 Albert Coppé (Bỉ) lâm thời- Thẩm quyền Coppé

Thời biểu

Xem thêm
 Lịch sử Liên hiệp châu Âu
 Tuyên bố Schuman
 Chính sách Năng lượng của Liên hiệp châu Âu
 Kế hoạch Monnet năm 1945 - 1947

Đọc thêm
 William I. Hitchcock. "France Restored: Cold War Diplomacy and the Quest for Leadership in Europe, 1944-1954." University of North Carolina Press, 1998. ISBN 0-8078-4747-X.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Common Destiny - A period film explaining the Coal and Steel Community
 Treaty constituting the European Coal and Steel Community European NAvigator
 The institutions of the European Coal and Steel Community European NAvigator
 EU Founders
 France, Germany and the Struggle for the War-making Natural Resources of the Rhineland
 Pas de Pagaille!  Time Magazine article from Jul. 28, 1947.
 Ruhr Delegation of the United States of America, Council of Foreign Ministers American Embassy Moscow, 24 tháng 3 năm 1947

Euro
Lịch sử Liên minh châu Âu
Kinh tế năm 1951
Kinh tế năm 1952
Tổ chức thành lập năm 1952


title: Servant, Puy-de-Dôme

text:
Servant là một xã ở tỉnh Puy-de-Dôme trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Puy-de-Dôme

Tham khảo
INSEE

Xã của Puy-de-Dôme


title: Athous serranoi

text:
Athous serranoi là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia miêu tả khoa học năm 2006.

Chú thích

Tham khảo

Athous


title: Austrolimnophila albocoxalis

text:
Austrolimnophila albocoxalis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Austrolimnophila
Limoniidae ở vùng Afrotropic


title: Broto

text:
Broto là một đô thị trong tỉnh Huesca, Aragon, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2018 (INE), đô thị này có dân số là 531 người.

Tham khảo

Đô thị ở Huesca


title: Pyrophorus ignigenus

text:
Pyrophorus ignigenus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Germar miêu tả khoa học năm 1841.

Chú thích

Tham khảo

Pyrophorus


title: 715 Transvaalia

text:
715 Transvaalia

715 Transvaalia là một tiểu hành tinh ở vành đai chính. Nó được H. E. Wood phát hiện ngày 22.4.1911 ở Johannesburg, và được đặt tên là 715 Transvaalia, theo tên vùng Transvaal, Nam Phi, nơi phát hiện lần đầu một thiên thể

Ngày 23.4.1920, thiên thể 1920 GZ được phát hiện, và được đặt tên là 933 Susi. Nhưng năm 1928 người ta nhận ra rằng 2 thiên thể trên chỉ là một, nên tên Transvaalia được giữ nguyên, còn tên 933 Susi được sử dụng lại để đặt cho tiểu hành tinh 1927 CH do Karl Reinmuth phát hiện ngày 10.2.1927

Tham khảo

Liên kết ngoài
Orbital simulation from JPL (Java) / Ephemeris
 Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1911


title: Bulbophyllum negrosianum

text:
Bulbophyllum negrosianum là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

negrosianum]]

N


title: Poysdorf

text:
Poysdorf là một thị xã thuộc huyện Mistelbach trong bang Niederösterreich.

Tham khảo

Đô thị của Niederösterreich


title: Toxorhina angustilinea

text:
Toxorhina angustilinea là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Toxorhina
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Tứ diện

text:
Trong hình học không gian, tứ diện (tiếng Anh: Tetrahedron) hay hình chóp tam giác là một khối đa diện gồm có bốn mặt là các hình tam giác, 6 cạnh và 4 đỉnh. Tứ diện cũng là hình đa diện lồi đơn giản nhất, và là đa diện duy nhất có ít hơn 5 mặt.

Tứ diện về bản chất là một dạng của hình chóp - tức là một hình đa diện có đáy là một đa giác trên mặt phẳng và có một đỉnh nối với tất cả các đỉnh của đa giác đã cho. Trong trường hợp của tứ diện, đáy nào của nó cũng là hình tam giác. Cũng giống như mọi hình đa diện lồi khác, tứ diện có thể được tạo thành chỉ bằng cách gấp một bản dựng cho trước.

Với mọi tứ diện, ta luôn có một mặt cầu ngoại tiếp tứ diện đó (đi qua cả 4 đỉnh của tứ diện) và một mặt cầu nội tiếp tứ diện đã cho (tiếp xúc với cả 4 mặt của tứ diện).

Tứ diện đều
Một tứ diện đều (tiếng Anh: Regular tetrahedron) là tứ diện có cả bốn mặt của nó là tam giác đều, từ đó dễ dàng suy ra hai tính chất:

 Tất cả các mặt của tứ diện đều đều là các tam giác đều bằng nhau.
 Tất cả các cạnh của tứ diện đều bằng nhau.

Tứ diện đều là một trong 5 khối đa diện đều Platon đã được biết đến từ lâu.

Các công thức
Các công thức dưới đây được sử dụng cho tứ diện đều cạnh a:
nhỏ|Tứ diện đều ABCD nội tiếp đường tròn tâm O.

Ký hiệu

Tứ diện có bốn đỉnh A, B, C, D thường được ký hiệu là (ABCD). Bất kì điểm nào trong số A, B, C, D cũng có thể được coi là đỉnh; còn mặt tam giác đối diện với nó được gọi là đáy. Chẳng hạn, nếu chọn A là đỉnh thì (BCD) là mặt đáy.

Trọng tuyến là một trong bốn đường hạ từ một đỉnh xuống trọng tâm của tam giác mặt đáy. Khái niệm trọng tuyến của tứ diện có sự liên hệ với trung tuyến trong tam giác.
Đường cao của tứ diện là một trong bốn đoạn thẳng hạ vuông góc từ một đỉnh xuống mặt đáy.
Thể tích của tứ diện có thể được tính như đối với hình chóp, bằng một phần ba tích đường cao và diện tích mặt đáy.

Các công thức của tứ diện
Cho tứ diện ABCD có BC = a, AC = b, AB = c, AD = d, BD = e, CD = f và thể tích V.
 Công thức tính thể tích tứ diện theo 6 cạnh:
 Công thức Euler.
 Công thức tính góc giữa 2 cạnh đối:

 Khoảng cách giữa 2 đường chéo nhau:

 Công thức tính góc nhị diện: Gọi S1, S2 lần lượt là diện tích hai tam giác BCD, ACD. Ta có:

 Công thức xác định đường vuông góc chung:
Đường vuông góc chung của AB và CD cắt AB tại I. Đặt . Khi đó:

 Thể tích V của tứ diện SABC có SA = a, SB = b, SC = c và các góc :

Tham khảo

Hình học không gian
Đa diện


title: Đạt Xuyên

text:
Đạt Xuyên (chữ Hán giản thể: 达川区, Hán Việt: Đạt Xuyên khu) là một quận thuộc địa cấp thị Đạt Châu, tỉnh Tứ Xuyên, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận này có diện tích 2.688 km², dân số năm 2002 là 1,26 triệu người, năm 2007 là 1.306.378 người.

Phân chia hành chính
Quận này được chia ra thành 64 đơn vị hành chính, bao gồm 21 trấn và 43 hương:
 Trấn: Nam Ngoại, Thạch Kiều, Hà Thị, Đình Tử, Ma Liễu, Cảnh Thị, Triệu Gia, Đại Thụ, Thạch Thê, Bảo Tử, Độ Thị, Quản Thôn, Bi Miếu, Thạch Bản, Nam Nhạc, Đàn Mộc, Giang Lăng, Phúc Thiện, Vạn Gia, Kim Á, Bách Tiết.
 Hương: Đại Phong, Giang Dương, Đông Hưng, Hoa Hồng, Đại Than, An Nhân, Hồ Lô, Hoàng Đình, Hoàng Đô, Bình Than, Song Miếu, Mã Gia, Mộc Tử, Bi Cao, Ma Đường, Bân Lang, Quán Tử, Trần Gia, Thân Gia, Mộc Đầu, Thảo Hưng, Long Hội, Cửu Lĩnh, Kim Đàn, Đại Yển, Triệu Cố, Kiều Loan, Ngũ Tứ, Duyên Hà, Ngân Thiết, Hương Long, Đạo Nhượng, Lạc Xa, Vĩnh Tiến, Mông Song, Long Than, Mễ Thành, Hổ Nhượng, Bắc Sơn, An Vân, Tử Đồng, Kim Thạch, Thanh Ninh.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Giới thiệu huyện Đạt

Đạt Châu
Đơn vị cấp huyện Tứ Xuyên


title: Ehud Olmert

text:
Ehud Olmert (, , sinh ngày 30 tháng 9 năm 1945) là một nhân vật chính trị Israel, và cựu Thủ tướng Israel đã cầm quyền từ năm 2006 tới năm 2009. Olmert từng là thị trưởng Jerusalem từ năm 1993 tới năm 2003. Năm 2003 ông được bầu vào Knesset và trở thành một bộ trưởng và Quyền thủ tướng trong chính phủ của Thủ tướng Ariel Sharon. Ngày 4 tháng 1 năm 2006, sau khi Sharon bị một cơn đột quỵ xuất huyết não nghiêm trọng, Olmert trở thành người nắm các quyền lực của Thủ tướng. Olmert đã lãnh đạo Kadima tới một thắng lợi trong cuộc bầu cử tháng 3 năm 2006 (chỉ hai tháng sau khi Sharon bị đột quỵ) và tiếp tục làm Quyền Thủ tướng. Ngày 14 tháng 4, hai tuần sau cuộc bầu cử, Sharon được tuyên bố là hoàn toàn mất khả năng hoạt động, cho phép Olmert theo đúng pháp lý trở thành Thủ tướng tạm quyền. Chưa tới một tháng sau, ngày 4 tháng 5, Olmert và chính phủ mới hậu bầu cử của ông được Knesset thông qua, vì thế Olmert chính thức trở thành Thủ tướng Israel.

Olmert và chính phủ của ông có những mối quan hệ khá tốt với Chính quyền Quốc gia Palestine do Fatah lãnh đạo, lên tới đỉnh cao vào tháng 11 năm 2007 tại Hội nghị Annapolis. Tuy nhiên, trong thời gian ông cầm quyền Thủ tướng, đã có những cuộc xung đột quân sự lớn với cả Hezbollah và Hamas (chủ yếu tại Dải Gaza). Olmert và Bộ trưởng Quốc phòng Amir Peretz đã bị chỉ trích nặng nề trong việc giải quyết cuộc Chiến tranh Liban năm 2006. Cuối năm 2008, một lệnh ngừng bắn giữa Hamas và Israel chấm dứt, dẫn tới cuộc xung đột Israel-Gaza năm 2008–2009. Olmert đã tuyên bố rằng Lực lượng Phòng vệ Israel sẽ nhắm vào các lãnh đạo của Hamas và cơ sở hạ tầng trong cuộc chiến.

Trong suốt nhiệm kỳ thủ tướng của mình, Olmert luôn bị cáo buộc tham nhũng. Đối mặt với một sự thách thức quyền lãnh đạo của Kadima từ Bộ trưởng Ngoại giao Tzipi Livni, ngày 30 tháng 7 năm 2008, Olmert thông báo ông sẽ không tìm cách tái tranh cử lãnh đạo đảng và sẽ từ chức Thủ tướng ngay sau khi một lãnh đạo Kadima mới xuất hiện. Livni thắng cuộc và tìm cách thành lập một chính phủ mới vào tháng 9 năm ấy. Tuy nhiên, những nỗ lực thành lập chính phủ của Livni không thành công và thay vào đó là một một cuộc bầu cử được dự định vào tháng 2 năm 2009. Ngày 20 tháng 2, Tổng thống Israel, Shimon Peres, đã lựa chọn Benjamin Netanyahu trở thành Thủ tướng mới và yêu cầu ông thành lập một Chính phủ Liên minh, sau khi không bên nào có được thắng lợi rõ ràng trong cuộc bầu cử. Netanyahu kế nhiệm Olmert ngày 31 tháng 3 năm 2009.

Ngày 30 tháng 8 năm 2009 một bản cáo trạng chống lại cựu thủ tướng Ehud Olmert đã được đưa ra tại Toà án Quận Jerusalem. Bản cáo trạng gồm những khoản sau: obtaining by fraud under aggravating circumstances, fraud, breach of trust, falsifying corporate documents and tax evasion. The indictment refers to three out of the four corruption-related cases standing against him: 'Rishontours', 'Talansky' (Also known as 'Money envelopes' affair) and the 'Investment Center' .

Tiểu sử

Tuổi trẻ và thời gian phục vụ trong quân đội
Ra đời gần Binyamina tại Palestine Ủy trị Anh, Olmert đã tốt nghiệp Đại học Hebrew Jerusalem với các bằng tâm lý, triết học và luật.

Theo Olmert, cha mẹ ông, Bella và Mordechai đã bỏ chạy khỏi "sự truy bức ở Ukraina và Nga và tới trú ẩn tại Harbin, Trung Quốc. Họ đã di cư tới Israel để thực hiện giấc mơ xây dựng một nhà nước Do thái và dân chủ sống trong hoà bình trên vùng đất của tổ tiên của chúng tôi." Sau này cha ông trở thành một thành viên của Knesset đại diện cho Herut. Tuổi trẻ Olmert tham gia vào Tổ chức Thanh niên Beitar và phải đương đầu với sự thật rằng cha mẹ ông thường bị ghi trong sổ đen và bị xa lánh vì họ liên quan tới nhóm du kích Do thái Irgun. Họ cũng tham gia Herut, phe đối lập của đảng Mapai cầm quyền đã từ lâu. Tuy nhiên, tới thập niên 1970 điều này dần không còn là điều bất lợi nhiều lắm với sự nghiệp của một người như hồi thập niên 1950, và Olmert đã thành công trong việc mở ra một công ty luật chung tại Jerusalem.

Olmert đã phục vụ trong Các Lực lượng Phòng vệ Israel tại Lữ đoàn chiến đấu Golani. Trong khi tại ngũ ông bị thương và tạm thời được giải ngũ. Ông phải trải qua nhiều đợt điều trị, và sau đó đã hoàn thành nghĩa vụ quân sự với tư cách một nhà báo cho tờ tạp chí BaMahane của IDF. Trong cuộc Chiến tranh Yom Kippur ông tham gia bản doanh của Ariel Sharon với tư cách tuỳ viên quân sự. Vốn đã là một thành viên của Knesset, ông quyết định theo học khoá dành cho sĩ quan năm 1980 ở độ tuổi 35.

Thành viên Knesset và Bộ trưởng
Năm 1966, trong thời gian diễn ra hội nghị của đảng Gahal (một tiền thân của đảng Likud ngày nay), lãnh đạo đảng Menachem Begin đã bị nhân vật trẻ tuổi Olmert thách thức, kêu gọi ông từ chức. Begin thông báo rằng ông sẽ thôi chức lãnh đạo đảng, nhưng nhanh chóng đảo ngược quyết định khi đám đông đầy cảm xúc vật nài ông ở lại.

Olmert lần đầu được bầu vào Knesset năm 1973 ở độ tuổi 28 và đã được tái bầu lại bảy lần liên tiếp. Giai đoạn 1981 tới năm 1989, ông là một thành viên của Ủy ban Quan hệ Đối ngoại và Quocó phòng và phục vụ trong các Ủy ban Ngân sách Tài chính, Giáo dục và Quốc phòng, và là Bộ trưởng Y tế từ năm 1990 tới năm 1992. Sau thất bại của đảng Likud năm 1992, thay vì tiếp tục ở lại là một thành viên đối lập trong Knesset, ông đã chạy đua thành công vào chức Thị trưởng Jerusalem tháng 11 năm 1993.

Thị trưởng Jerusalem

Giai đoạn 1993 và 2003, Olmert đã phục vụ hai nhiệm kỳ Thị trưởng Jerusalem, thành viên đầu tiên của Likud hay các tiền thân của nó giữ vị trí này. Trong nhiệm kỳ của mình, ông đã nỗ lực đưa ra sáng kiến và tăng cường các dự án lớn cho thành phố, sự phát triển và cải thiện hệ thống giáo dục, và phát triển cơ sở hạ tầng đường bộ. Ông cũng khởi đầu sự phát triển hệ thống đường sắt nhẹ tại Jerusalem, và đầu tư hàng triệu shekel vào việc phát triển các phương tiện vận tải công cộng cho thành phố.

Khi là Thị trưởng Jerusalem, Olmert là một người phát ngôn được mời tại một cuộc hội nghị tìm kiếm giải pháp quốc tế cho sự xung đột được tổ chức tại Derry ở Bắc Ireland. Trong bài phát biểu của mình, ông đã nói về cách làm thế nào "Các lãnh đạo chính trị có thể giúp thay đổi không khí tâm lý gây ảnh hưởng tới chất lượng mối quan hệ giữa mọi người." Bài phát biểu của ông kết thúc với những đề cập tới tầm quan trọng của tiến trình chính trị trong việc vượt qua những khác biệt: "Sự sợ hãi sinh ra như thế nào? Chúng sinh ra bởi những khác biệt trong truyền thống và lịch sử; chúng sinh ra bởi những khác biệt trong cảm xúc, chính trị và các hoàn cảnh quốc gia. Bởi những khác biệt đó, con người sợ họ sẽ không thể cùng chung sống. Nếu chúng ta muốn vượt qua sự sợ hãi đó, một quá trình chính trị đáng tin cậy và lành mạnh cần phải được phát triển một cách cẩn trọng và đau đớn. Một quá trình chính trị không có mục tiêu thay đổi người khác hay vượt qua những khác biệt, mà cho phép mỗi bên sống một cách hoà bình dù có sự khác biệt của họ."

Được chỉ định làm Quyền thủ tướng
Olmert được bầu làm một thành viên của Knesset thứ 16 tháng 1 năm 2003. Ông đã là người đứng đầu chiến dịch tranh cử cho Likud trong cuộc bầu cử này, và sau đó là người lãnh đạo cuộc đàm phán cho một thoả thuận liên minh. Sau cuộc bầu cử, ông được chỉ định làm Quyền thủ tướng và Bộ trưởng Lao động, Công nghiệp và Thương mại. Từ năm 2003 đến năm 2004, ông cũng giữ chức vụ Bộ trưởng Viễn thông.

Ngày 7 tháng 8 năm 2005, Olmert được chỉ định làm quyền Bộ trưởng Tài chính, thay thế Benjamin Netanyahu, người đã từ chức để phản đối kế hoạch rút quân của Israel khỏi Dải Gaza.

Olmert, người ban đầu phản đối việc rút quân khỏi những vùng đất đã chiếm được sau cuộc Chiến tranh Sáu Ngày, và từng bỏ phiếu chống lại Hiệp định Hoà bình Trại David năm 1978, là một người ủng hộ nhiệt thành cho kế hoạch rút quân khỏi Gaza. Sau khi được chỉ định, Olmert đã nói:
"Tôi đã bỏ phiếu chống lại Menachem Begin, tôi đã nói với ông ta đó là một sai lầm lịch sử, nó sẽ nguy hiểm thế nào, và như thế như thế. Hiện tại tôi lấy làm tiếc rằng ông ta không còn sống để tôi có thể công khai công nhận sự sáng suốt của ông và sai lầm của tôi. Ông ta đã đúng và tôi thì sai. cảm ơn Chúa chúng ta đã rút quân khỏi Sinai."

Khi Sharon thông báo ông sẽ rời bỏ Likud và thành lập một đảng mới, Kadima, Olmert là một trong những người đầu tiên theo ông.

Thủ tướng tạm quyền
Ngày 4 tháng 1 năm 2006, với tư cách người được chỉ định làm Quyền thủ tướng, Olmert trở thành Quyền thủ tướng|Thủ tướng tạm quyền sau khi đương kim thủ tướng Ariel Sharon bị một cơn đột quỵ nghiêm trọng. Điều này diễn ra sau những cuộc tham vấn giữa Thư ký Nội các Yisrael Maimon và Tổng Trưởng lý Menachem Mazuz, người tuyên bố Sharon "tạm thời không có khả năng thực hiện các trách nhiệm của mình", và chỉ còn giữ chức vụ trên danh nghĩa. Sau đó, Olmert và nội các đã được tái xác nhận trọng một thông báo rằng cuộc bầu cử ngày 28 tháng 3 sẽ được tổ chức theo đúng dự định.

Trong những ngày sau vụ đột quỵ, Olmert đã gặp gỡ với Shimon Peres và những người ủng hộ Sharon khác để tìm cách thuyết phục họ ở lại với Kadima, chứ không quay trở lại với Likud hay, như trong trường hợp của Peres, quay sang với Công Đảng. Ngày 16 tháng 1 năm 2006 Olmert được bầu làm chủ tịch Kadima, và ứng cử viên của đảng Kadima cho chức Thủ tướng trong cuộc bầu cử sắp tới. Trong bài phát biểu đầu tiên của mình về các chính sách lớn sau khi trở thành Thủ tướng tạm quyền, ngày 24 tháng 1 năm 2006 Olmert nói rằng ông ủng hộ việc thành lập một nhà nước Palestin, và rằng Israel sẽ phải nhượng lại một số phần ở Bờ Tây để duy trì sự đa số Do thái của họ. Cùng lúc ấy, ông nói, "Chúng tôi kiên quyết thi hành quyền lịch sử của nhân dân Israel với toàn bộ Vùng đất của Israel." Trong một số bài phỏng vấn ông cũng đưa ra kế hoạch hội tụ của mình.

Ngày 7 tháng 3 năm 2006, một cuộc điều tra đang được tiến hành từ năm 1999 về ngôi nhà tại Jerusalem được Olmert mua và cho nhà nước thuê lại được tiết lộ, vụ việc được cho là mang lại rất nhiều lợi ích tài chính cho Olmert, trong cái có thể coi là một hành động đóng góp tranh cử bất hợp pháp và/hay hối lộ. Một cuộc điều tra tội phạm về vấn đề đã được chính thức đưa ra ngày 24 tháng 9 năm 2007.

Trong cuộc bầu cử, đảng Kadima giành được 29 ghế, trở thành đảng lớn nhất trong nghị viện. Ngày 6 tháng 4 Olmert chính thức được Tổng thống Moshe Katsav yêu cầu thành lập chính phủ. Olmert có giai đoạn đầu tiên 28 ngày để thành lập một liên minh cầm quyền, với một khả năng kéo dài thêm hai tuần nữa. Ngày 11 tháng 4 Nội các Israel cho rằng Sharon đã không còn khả năng thực thi nhiệm vụ. Thời hạn cuối cùng 100 ngày để thay thế đã được kéo dài vì vướng Lễ quá hải của người Do thái, và một khả năng được dự trù rằng, nếu điều kiện sức khoẻ của Sharon cải thiện trong giai đoạn từ ngày 11 tháng 4 đền ngày 14 tháng 4, việc tuyên bố sẽ không diễn ra. Vì thế, tuyên bố chính thức có hiệu lực ngày 14 tháng 4, chính thức chấm dứt nhiệm kỳ Thủ tướng của Sharon và đưa Olmert trở thành Thủ tướng tạm quyền mới (ông sẽ không thể trở thành thủ tướng chính thức trừ khi thành lập được một chính phủ).

Thủ tướng

Ngày 4 tháng 5 năm 2006 Olmert giới thiệu chính phủ mới của mình trước Knesset. Olmert trở thành Thủ tướng và Bộ trưởng An sinh. Quyền kiểm soát Bộ An sinh đã được dự định trao cho United Torah Judaism nếu họ gia nhập chính phủ. Chức vụ này sau đó được trao cho Isaac Herzog, thành viên Công Đảng.

Ngày 24 tháng 5 năm 2006 Olmert được mời tới phát biểu tại một cuộc họp chung của Nghị viện Mỹ. Ông nói rằng chính phủ của mình sẽ tiếp tục với kế hoạch rút quân nếu họ không thể đạt tới một thoả thuận với người Palestine. Olmert là Thủ tướng thứ ba của Israel được mời tới phát biểu trước một kỳ họp chung của Nghị viện Mỹ.

Sau cuộc Chiến tranh Liban năm 2006, tỷ lệ ủng hộ dành cho Olmert sụt giảm, và vào ngày 15 tháng 9 năm 2006, cựu tham mưu trưởng Moshe Ya'alon công khai nói rằng Olmert phải từ chức. Tháng 5 năm 2007, tỷ lệ ủng hộ Olmert giảm xuống chỉ còn 3%, và ông trở thành chủ đề của một Google Bomb cho Hebrew cho "miserable failure".

Ngày 9 tháng 12 năm 2006 Olmert nói rằng ông không thể loại bỏ khả năng một cuộc tấn công quân sự chống lại Iran, và kêu gọi cộng đồng quốc tế tăng cường hành động chống lại nước này. Ông gọi những lời đe doạ liên tục của Tổng thống Iran Mahmoud Ahmadinejad về việc tiêu diệt Israel là "hoàn toàn tội phạm", và nói rằng mình mong đợi "những hành động mạnh hơn sẽ được thực hiện."

Trong một cuộc phỏng với mạng lưới TV Đức Sat.1 ngày 11 tháng 12 năm 2006, ông có vẻ coi Israel nằm trong danh sách các cường quốc hạt nhân, một tuyên bố mà văn phòng của ông đã coi là một sai lầm vô ý trong phiên dịch.

Những cáo buộc tham nhũng
Ngày 16 tháng 1 năm 2007, một cuộc điều tra tội phạm chống lại Olmert được đưa ra. Cuộc điều tra nhắm vào các nghi ngờ rằng trong thời gian làm Bộ trưởng Tài chính, Olmert đã tìm cách thao túng việc bán Ngân hàng Leumi để mang lại lợi nhuận cho ông trùm bất động sản người Australia sinh ra tại Slovakia Frank Lowy, một người thân cận với ông. Cảnh sát Israel điều tra vụ việc này cuối cùng kết luận rằng bằng chứng đã được thu thập không đủ để lên cáo trạng và không đưa ra một đề xuất trách nhiệm nào.

Tháng 4 năm 2007 có thêm cáo buộc rằng, trong thời kỳ làm Bộ trưởng Lao động, Công nghiệp, Thương mại, Olmert có thể đã có hành động tội phạm khi tham gia tích cực vào một trung tâm đầu tư. Trong một cuộc điều tra của nghị viện tháng 7 năm 2007, Olmert dứt khoát phủ nhận các cáo buộc này.

Tháng 5 năm 2008, mọi việc trở nên công khai rằng Olmert đang là chủ thể của một cuộc điều tra khác của cảnh sát. Các cuộc điều tra liên quan tới những cáo buộc hối lộ. Olmert nói rằng ông đã nhận các khoản hỗ trợ tranh cử từ thương nhân người Mỹ-Do thái Morris Talansky khi đang chạy đua vào ghế Thị trưởng Jerusalem, lãnh đạo của Likud và ứng cử viên trong danh sách của Likud vào Knesset, nhưng bác bỏ những lời kêu gọi từ chức, và nói rằng: "Tôi không bao giờ nhận hối lộ, tôi không bao giờ lấy một xu cho mình. Tôi được các bạn bầu ra, các công dân của Israel, để trở thành Thủ tướng và tôi không có ý định lùi bước trước trách nhiệm này. Nếu Tổng chưởng lý Meni Mazuz, quyết định đưa ra một cáo trạng, tôi sẽ từ chức, thậm chí khi luật pháp không buộc tôi phải làm như vậy." Ngày 23 tháng 5 Đội điều tra Giả mạo Quốc gia đã lần thứ hai thẩm vấn Olmert trong vòng một giờ tại căn hộ của ông ở Jerusalem về những cáo buộc tham nhũng. Ngày 27 tháng 5 Morris Talansky đã ra làm chứng trước toà án rằng trong vòng 15 năm qua ông đã trao cho Olmert hơn $150,000 bằng tiền mặt. Ngày 6 tháng 9 năm 2008 cảnh sát Israel đề xuất rằng có thể đưa ra các cáo buộc tội phạm chống lại Olmert.

Ngày 26 tháng 11 năm 2008, Tổng chưởng lý Meni Mazuz, đã thông báo với Olmert rằng ông quyết định đưa ra một cáo trạng chống lại ông trong cái đã được gọi là vụ "Rishontours", treo một phiên nghe xử trước tổng trưởng lý. Olmert sẽ nói chuyện ở nước ngoài thay mặt cho các nhóm như Yad Vashem Holocaust memorial, một nhóm ủng hộ cho IDF hay một tổ chức từ thiện cho những trẻ em Israel bị tàn tật trí não, Rishon Tours sau đó làm hoá đơn mỗi nhóm cho cùng chuyến đi như nếu họ chi trả riêng và đặt tiền trong tài khoản ngân hàng đặc biệt được cho là để cho Olmert sử dụng cá nhân. Tuy nhiên, theo pháp lý, ông vẫn được cho là vô tội cho tới khi có phán quyết cuối cùng của toà án, và vì thế có thể tiếp tục thực hiện trách nhiệm Thủ tướng cho tới khi một Thủ tướng mới tuyên thệ.

Ngày 1 tháng 3 năm 2009, Tổng chưởng lý Meni Mazuz, đã thông báo với các đại diện pháp lý của Olmert rằng ông đã quyết định đưa ra một cáo trạng chống lại Olmert trong cái đã được gọi là vụ việc "cash envelopes", treo một cuộc nghe xét xử trước tổng trưởng lý

Mặc dù thường là một mục tiêu của những cáo buộc tham nhũng, Olmert chưa bao giờ bị kết án về một tội phạm.

Ngày 30 tháng 8 năm 2009 một cáo trạng chống lại cựu thủ tướng Ehud Olmert đã được đưa ra tại Toà án Quận Jerusalem. Bản cáo trạng gồm những khoản sau: obtaining by fraud under aggravating circumstances, fraud, breach of trust, falsifying corporate documents and tax evasion. The indictment refers to three out of the four corruption-related cases standing against him: 'Rishontours', 'Talansky' (Also known as 'Money envelopes' affair) and the 'Investment Center' . Đây là cáo trạng đầu tiên với một người từng giữ chức vụ Thủ tướng Israel.

Đời sống cá nhân
Vợ của Olmert, Aliza, là một người viết tiểu thuyết và kịch sân khấu và còn là một nghệ sĩ. Một số người tin rằng Aliza có tư tưởng thiên tả hơn chồng. Bà tuyên bố đã bỏ phiếu cho ông lần đầu năm 2006.

Hai người có bốn con chung và một con gái nuôi. Con gái lớn nhất, Michal, có một bằng Masters về tâm lý và lãnh đạo các hội thảo về creative thinking. Con gái khác Dana là một giảng viên văn học tại Đại học Tel Aviv, và biên tập viên văn học báo chí. Bà là người đồng tính nữ, và sống với một đối tác tại Tel Aviv. Cha mẹ bà chấp nhận khuynh hướng giới tính của con và đối tác. Dana hoạt động tích cực trong chi nhánh tại Jerusalem của tổ chức nhân quyền Israel Machsom Watch. Tháng 6 năm 2006 và đã tham gia một cuộc tuần hành tại Tel Aviv phản đối cái gọi là sự đồng loã của Israel trong vụ đánh bom bãi biển Gaza, khiến bà trở thành chủ đề của một sự chỉ trích nhỏ từ những người cánh hữu.

Con trai họ Shaul Olmert lấy một nghệ sĩ Israel, và sống tại New York. Ông hiện là Phó chủ tịch tại Nickelodeon. After Shaul đã hoàn thành nghĩa vụ quân sự, ông đã ký vào một đơn thỉnh nguyện của tổ chức cánh tả Yesh Gvul Israel. Sau này ông trở thành người phát ngôn của Beitar Jerusalem, đội bóng đá ưa thích của cha mình. Đội này thường được gắn với phe cánh hữu Israel. Con trai út của Olmert, Ariel, người không phục vụ trong IDF, học văn học Pháp tại Sorbonne ở Paris. Shuli là con gái nuôi; bà là trẻ mồ côi từ sơ sinh.

Cha của Olmert là Mordechai, một người tiên phong trong việc định cư đất đai của Israel và cựu thành viên của Knesset thứ 2 và thứ 3, lớn lên tại thành phố Harbin Trung Quốc, nơi ông lãnh đạo một phong trào thanh niên Betar địa phương. Ông nội của Olmert, J.J. Olmert định cư tại Harbin sau khi bỏ chạy khỏi nước Nga thời hậu Thế chiến I. Năm 2004, Olmert đã tới thăm Trung Quốc và cả mộ của ông nội ở Harbin. Olmert nói rằng cha mình không bao giờ quên quê hương ở Trung Quốc sau khi chuyển tới Palestine uỷ trị Anh, năm 1933 ở tuổi 22. "Khi ông mất năm 88 tuổi, ông đã thốt ra những lời cuối cùng bằng tiếng quan thoại", ông nhớ lại.

Tháng 10 năm 2007, Olmert thông báo rằng ông mắc ung thư tuyến tiền liệt. Các bác sĩ của ông tuyên bố rằng nó không quá nguy hiểm. Tháng 4 năm 2009, người phát ngôn của Olmert đã ra một thông báo nói rằng bệnh ung thư của Olmert đã giảm bớt.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Ehud Olmert's biography Knesset website
 Profile: Ehud Olmert
 Ehud Olmert
 PBS Frontline/World's piece on Olmert
 Profile: Israel's Prime Minister, Ehud Olmert by Ynetnews
 1967: Israel cannot make peace alone, op-ed by Ehud Olmert, The Guardian 6 tháng 6 năm 2007
 How to Achieve a Lasting Peace, op-ed by Ehud Olmert, The Washington Post 17 tháng 7 năm 2009

|-

Sinh năm 1945
Lãnh đạo chính phủ thế kỷ 21
Người Do thái Ashkenazi
Người theo học Đại học Hebrew Jerusalem
Người Do thái Israel
Lãnh đạo đảng Israel
Chính trị gia Do thái
Người Do thái tại Ottoman và Palestine Anh
Nhân vật còn sống
Thị trưởng Jerusalem
Thành viên Knesset
Người Quận Haifa
Thủ tướng Israel


title: ALL-TIME 100 Novels

text:
All-TIME 100 Novels là danh sách 100 tiểu thuyết được tạp chí Time đánh giá là xuất sắc nhất của văn học tiếng Anh từ năm 1923 đến hiện tại. Danh sách này do các nhà phê bình Lev Grossman và Richard Lacayo thực hiện năm 2006, trong đó các tiểu thuyết được chọn chỉ xếp theo thứ tự bảng chữ cái chứ không xếp hạng cao thấp.

Danh sách

Xem thêm
 Big Read

Tham khảo

Liên kết ngoài
 All-TIME 100 Novels  trên trang của tạp chí Time

Tạp chí Time
Danh sách tiểu thuyết
Danh sách bầu chọn
Giải thưởng văn học Mỹ


title: Sheikhupura

text:
Sheikhupura hay Shekhupur (), tên cũ Kot Dayal Das () hay Singhpuria () hay Virkgarh (ورک گڑھ), là một thành phố công nghiệp thuộc Punjab, phía tây bắc Lahore ở Pakistan. Thành phố có dân số ước tính năm 2010 là 426.980 người. Đây là thành phố lớn thứ 16 quốc gia này. Thành phố nổi tiếng với các địa điểm lịch sử, địa phương gọi là Qila Shaikhupura, bởi vì nó là một thành phố pháo đài được xây dựng bởi hoàng đế Mughal Jahangir. Tên gọi Sheikhupura lấy từ tên hiệu của Jahangir, người có được gọi tên là Sheikhu bởi bố ông Akbar Vĩ đại. Thành phố là nơi đóng trụ sở của quận Sheikhupura và có cự ly khoảng 35 km so với Lahore.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thành phố của Pakistan
Punjab (Pakistan)
Sheikhupura


title: Anthophora pedata

text:
Anthophora pedata là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Eversmann mô tả khoa học năm 1852.

Chú thích

Tham khảo

Anthophora
Động vật được mô tả năm 1852


title: Vellore

text:
Vellore là một thành phố và khu đô thị của quận Vellore thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.

Địa lý
Vellore có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 216 mét (708 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Vellore có dân số 177.413 người. Phái nam chiếm 50% tổng số dân và phái nữ chiếm 50%. Vellore có tỷ lệ 74% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 80%, và tỷ lệ cho phái nữ là 68%. Tại Vellore, 11% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Tamil Nadu


title: Intréville

text:
Intréville  là một xã thuộc tỉnh Eure-et-Loir trong vùng Centre-Val de Loire ở bắc trung bộ nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 146 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Eure-et-Loir


title: Hiếu Trang Hoàng Thái hậu

text:
Hiếu Trang Văn Hoàng hậu (chữ Hán: 孝莊文皇后; ; 28 tháng 3, 1613 - 27 tháng 1, 1688), thường được gọi là Hiếu Trang Thái hậu (孝莊太后), Chiêu Thánh Thái hậu (昭聖太后) hoặc Hiếu Trang Thái hoàng thái hậu (孝莊太皇太后), là một phi tần của Thanh Thái Tông Hoàng Thái Cực, thân mẫu của Thanh Thế Tổ Thuận Trị Hoàng đế và là tổ mẫu của Thanh Thánh Tổ Khang Hi Hoàng đế.

Với tài trí và khả năng chính trị của mình, dù chưa từng thùy liêm thính chính, bà được sử sách tôn vinh là người có sức ảnh hưởng và đóng góp to lớn trong việc ổn định trong buổi ban đầu khi lập quốc của triều đại nhà Thanh. Đặc biệt mối quan hệ gây tranh cãi giữa bà và Nhiếp Chính vương Đa Nhĩ Cổn, giúp con trai bà Thuận Trị Đế ổn định ngai vàng khi còn quá nhỏ tuổi. Sau khi Thuận Trị Đế qua đời, bà dẫn dắt cháu của mình là Khang Hi Hoàng đế, giúp Khang Hi ổn định đăng cơ và mở ra một thời đại thịnh trị nổi tiếng. Trong lịch sử giai đoạn nhà Thanh, bà thường được tôn trọng và đánh giá rất tích cực, nhiều nhận định cho rằng triều đại nhà Thanh có thể tồn tại và tạo nên một thời thịnh thế bởi đóng góp không nhỏ của Hiếu Trang Thái hậu. Dù liên tiếp Thuận Trị Đế và Khang Hi Đế đều là các Hoàng đế lên ngôi còn rất nhỏ, song Hiếu Trang Thái hậu không lợi dụng tình thế mà thùy liêm thính chính, chỉ ở sau cân bằng các thế lực.

Chính vì điều này mà bà hay được hình dung một cách đối lập và vượt xa con cháu mình là Từ Hi Thái hậu - người bị cho là có trách nhiệm chính trong việc khiến triều đại nhà Thanh sụp đổ, khi đã lợi dụng hoàn cảnh chính trị để thùy liêm thính chính, độc bá triều cương trong nhiều năm.

Tiểu sử

Dòng dõi cao quý

Hiếu Trang Văn Hoàng hậu nguyên là Cách cách của Khoa Nhĩ Thấm Bác Nhĩ Tề Cát Đặc thị, sinh ngày 8 tháng 2 (âm lịch) năm thứ 41 niên hiệu Vạn Lịch triều Minh (1613). Tên đầy đủ của bà theo phiên âm Hán là Bố Mộc Bố Thái (布木布泰; ), cũng gọi Bản Bố Thái (本布泰), có nghĩa là "Thiên giáng Quý nhân". Tương truyền bà còn có Hán danh là Đại Ngọc Nhi (大玉儿), tuy nhiên cái tên này được xác định có từ tiểu thuyết thời Dân quốc cùng phim ảnh hiện đại.

Xuất thân cao quý người Mông Cổ, dòng dõi của Hiếu Trang Hoàng thái hậu là hậu duệ trực hệ của Chuyết Xích Cáp Tát Nhi - em trai cùng mẹ của Thành Cát Tư Hãn. Cao tổ phụ là Bát Địa Đạt Lãi (博地达赉), Bối lặc lâu đời của Khoa Nhĩ Thấm Mông Cổ và là hậu duệ đời thứ 16 của Chuyết Xích Cáp Tát Nhi. Bộ tộc Khoa Nhĩ Thấm, cư trú thuộc vùng Nội Mông hiện nay là một gia tộc Mông Cổ cao quý có nhiều phân nhánh dày đặc. Trong lịch sử Mãn Thanh, dòng họ Ái Tân Giác La đối với Khoa Nhĩ Thấm luôn xem là [Cữu gia], vì số lần liên hôn của hai nhà đặc biệt nhiều, và Ái Tân Giác La thường ưu ái ban nhiều tước vị Thân vương cho Khoa Nhĩ Thẩm sau khi thành lập.

Vào đầu thời nhà Thanh, ghi chép không thật sự đủ đầy, theo nhiều nhìn nhận thì dòng dõi của Hiếu Trang Hoàng thái hậu có thể là một phân nhánh của Khoa Nhĩ Thẩm khi ấy. Tằng tổ phụ của Hiếu Trang Hoàng thái hậu tên gọi Nạp Mục Tắc (纳穆塞), có tước Bối lặc truyền đời. Tổ phụ Mãng Cổ Tư (莽古斯), con trai của Nạp Mục Tắc, được kế vị tước hiệu Bối lặc Khoa Nhĩ Thấm.

Vào cuối đời nhà Minh, Mãng Cổ Tư cùng em trai đã đi theo các tộc trưởng nhánh lớn của Khoa Nhĩ Thẩm tham dự vào một chiến dịch quân sự gọi là [Cửu bộ liên quân; 九部联军] để thảo phạt Nỗ Nhĩ Cáp Xích của dòng Ái Tân Giác La đang rất lớn mạnh. Chiến sự thất bại, hai bên nghị hòa, Mãng Cổ Tư chấp nhận sự lôi kéo của Nỗ Nhĩ Cáp Xích mà thường xuyên qua lại, cả hai bên đều nhận thấy giải pháp tốt nhất chính là liên hôn. Mãng Cổ Tư có con trai, trong đó có Trại Tang (寨桑) kế vị Bối lặc của bộ tộc. Ông còn một người con gái, chính là Triết Triết, người được cha chỉ định kết hôn với con trai thứ 8 của Nỗ Nhĩ Cáp Xích là Hoàng Thái Cực để tiến hành liên hôn. Không rõ Mãng Cổ Tư mất khi nào, về sau ông được triều đình nhà Thanh truy phong ["Hòa Thạc Phúc Thân vương"; 和碩福親王]. Con trai ông là Bối lặc Trại Tang về sau cưới Tiểu phi Mỗ thị làm chính thê, sinh ra hai con trai Ô Khắc Thiện (乌克善), Mãn Châu Tập Lễ (满珠习礼), con gái Hải Lan Châu cùng một cô con gái nhỏ, chính là Hiếu Trang Thái hậu.

Kết hôn Hoàng Thái Cực
Năm Vạn Lịch thứ 42 (1614), Hoàng Thái Cực kết hôn với cô ruột của bà là Triết Triết làm Phúc tấn. Vì 11 năm mà Triết Triết phúc tấn không sinh được bất kỳ người con nào nên anh của Triết Triết là Bối lặc Trại Tang tiến cử con gái Bố Mộc Bố Thái nhập cung làm phúc tấn cho Hoàng Thái Cực, mục đích muốn bà sinh con trai nối dõi có dòng máu Ái Tân Giác La và Bác Nhĩ Tề Cát Đặc. Ở thời điểm này, quý tộc người Mãn thừa hành chế độ đa thê đa thiếp, các phúc tấn đều là vợ và có địa vị ngang hàng nhau.

Năm Thiên Mệnh thứ 10 (1625), anh trai Ngô Khắc Thiện đưa em gái Bố Mộc Bố Thái đến Thịnh Kinh, Hoàng Thái Cực thu nạp làm vợ, trở thành Phúc tấn, năm đó bà mới 13 tuổi. Cùng năm, Triết Triết sinh con gái thứ 2 cho Hoàng Thái Cực. Năm Thiên Thông thứ 3 (1629), ngày 8 tháng 1, bà sinh hạ con gái thứ 4 của Hoàng Thái Cực tên Nhã Đồ (雅圖), sau là Cố Luân Ung Mục Trưởng Công chúa. Năm Thiên Thông thứ 6 (1632), tháng 2, Trát Lỗ Đặc Bát Nhĩ Tể Cát Đặc thị, con gái của Bối lặc Đái Thanh (戴青) nhập cung, phong làm Đông cung Phúc tấn (東宮福晉), ở thời điểm này cô của bà là Triết Triết đã được phong làm "Trung cung Phúc tấn", không rõ bà có phải là "Tây cung Phúc tấn" hay không. Ngày 12 tháng 2 năm đó, bà hạ sinh con gái thứ 5 cho Hoàng Thái Cực, tên là A Đồ (阿圖), sau là Cố Luân Thục Tuệ Trưởng Công chúa. Năm Thiên Thông thứ 7 (1633), ngày 16 tháng 11, bà hạ sinh tiếp tục con gái thứ 7 của Hoàng Thái Cực, tức là Cố Luân Đoan Hiến Trưởng Công chúa.

Năm Sùng Đức nguyên niên (1636), Hoàng Thái Cực xưng Hoàng đế, triều đại nhà Thanh chính thức thành lập. Hoàng Thái Cực học theo quy chế Trung nguyên, thiết lập hậu cung tần phi với danh hiệu được tham khảo theo lịch sử Trung nguyên. Ông cho lập Đại Phúc tấn Triết Triết làm Hoàng hậu, là Quốc quân Phúc tấn. Bên cạnh đó, Hoàng Thái Cực còn thiết định danh hiệu của phi tần hậu cung, lập ra Tứ phi (四妃) dành cho 1 vị phi tần có địa vị cao nhất. Khi ấy, sủng phi của ông Hải Lan Châu là [Đông cung Đại Phúc tấn], phong hiệu là Thần phi (宸妃), ở Quan Thư cung, địa vị đứng đầu chúng phi. Trắc phi Na Mộc Chung mới nhập cung được phong làm [Tây cung Đại Phúc tấn], phong hiệu Quý phi (贵妃), ở Lân Chỉ cung; Ba Đặc Mã Tảo phong [Đông cung Trắc Phúc tấn], phong hiệu Thục phi (淑妃), ở Diễn Khánh cung; còn Bố Mộc Bố Thái được phong [Tây cung Trắc Phúc tấn], phong hiệu Trang phi (莊妃), ban Vĩnh Phúc cung, nên gọi là [Vĩnh Phúc cung Trang phi; 永福宮莊妃]. Trong Tứ phi, phân vị Trang phi là địa vị thấp nhất.

Năm Sùng Đức thứ 3 (1638), ngày 13 tháng 1 (tức ngày 15 tháng 3 dương lịch), Trang phi Bố Mộc Bố Thái sinh hạ cho Hoàng Thái Cực Hoàng tử thứ 9, đặt tên là Phúc Lâm.

Mẫu nghi thiên hạ

Con trai được lập

Năm Sùng Đức thứ 8 (1643), ngày 9 tháng 8 (tức ngày 21 tháng 9 dương lịch), Hoàng Thái Cực mất tại Thịnh Kinh.

Vào thời điểm Hoàng Thái Cực qua đời, ông chưa lập ai làm Trữ quân, cũng không để lại chiếu thư, điều này đã gây nên sự xung đột tranh chấp ngôi vị trong nội bộ hoàng tộc. Lúc bây giờ, hai thế lực mạnh nhất là Duệ Thân vương Đa Nhĩ Cổn, người em thứ 14 cùng cha khác mẹ của Hoàng Thái Cực, là tướng soái đứng đầu Bát Kỳ, và người kia là Túc Thân vương Hào Cách, con trai cả của Hoàng Thái Cực.

Trong tình cảnh lúc đó, Duệ Thân vương Đa Nhĩ Cổn người có quyền lực nhất trong tám vị Nghị chính Đại thần, đã ý thức được rằng cán cân quyền lực chính trị và quân sự giữa hai bên bằng nhau, bất cứ bên nào lên làm Hoàng đế đều làm mất thế cân bằng, gây ra sự xung đột và chiến tranh ngay trong nội bộ triều nhà Thanh. Cuối cùng, ông quyết định ủng hộ con trai thứ chín của Hoàng Thái Cực là Hoàng tử Phúc Lâm kế vị. Về lý do Đa Nhĩ Cổn ủng hộ Phúc Lâm, phần lớn nhiều người nhận định còn mơ hồ, cũng bởi vì Phúc Lâm khi ấy chỉ tầm 6 tuổi, rất nhiều Hoàng tử khác lớn hơn Phúc Lâm, còn nếu Đa Nhĩ Cổn sợ chọn người lớn tuổi sẽ khó bề kiểm soát, thì dưới Phúc Lâm cũng còn có Bác Mục Bác Quả Nhĩ nhỏ hơn rất nhiều, con trai do Ý Tĩnh Đại Quý phi sinh ra. Về quyết định khó hiểu này của Đa Nhĩ Cổn, rất nhiều nhận định cho rằng chủ yếu là do mối quan hệ tình cảm giữa Đa Nhĩ Cổn và Trang phi Bố Mộc Bố Thái. Đó cũng là một trong những lý do khiến người đời tin rằng giữa hai người có tình cảm.

Cùng năm, ngày 26 tháng 8 (tức ngày 8 tháng 10 dương lịch), Hoàng cửu tử Phúc Lâm lên ngôi ở Thịnh Kinh, sử gọi Thanh Thế Tổ Thuận Trị Hoàng đế. Vào lúc này, Thuận Trị Đế chỉ mới 6 tuổi, tám vị Nghị chính Đại thần bầu ra hai vị là Duệ Thân vương Đa Nhĩ Cổn cùng Trịnh Thân vương Tế Nhĩ Cáp Lãng làm hai vị phụ chính. Sau đó, Đa Nhĩ Cổn được phong ["Nhiếp Chính vương"], quyền hành cao nhất.

Trong nội cung, Hoàng hậu Triết Triết của Thanh Thái Tông trở thành Hoàng thái hậu, là Hoàng thái hậu chính thức duy nhất khi ấy, còn sinh mẫu Trang phi Bố Mộc Bố Thái được tôn gọi Thánh mẫu (聖母). Về điều này, Thanh thực lục triều Thuận Trị (soạn dưới thời Khang Hi) có nói rõ, Trang phi cho đến khi được chính thức dâng tôn hiệu vào năm Thuận Trị Đế thân chính (tức năm Thuận Trị thứ 8) thì chỉ kính gọi ["Thánh mẫu"], còn ["Hoàng thái hậu"] tức chỉ đến Hoàng hậu Triết Triết. Xét điều này có bất đồng với ghi chép của Hoàng triều Văn hiến thông khảo (皇朝文獻通考) cùng Thanh sử cảo, cả hai đều ghi Trang phi được tôn Hoàng thái hậu cùng lúc, nhưng có lẽ niên đại quá xa, cũng có ít nhiều khó khảo chứng mà ghi tượng trưng, vì Thông khảo soạn vào đời Càn Long, và Thanh sử cảo soạn tận thời Dân Quốc.

Tấn tôn Hoàng thái hậu
Năm Thuận Trị nguyên niên (1644), Lý Tự Thành tiến công Bắc Kinh, Sùng Trinh Nhà Minh tự vẫn tại núi Vạn Thọ, nhà Minh diệt vong. Cha của Ngô Tam Quế bị Lý Tự Thành giết rồi treo trên cổng thành, Ngô Tam Quế uất hận gửi thư cầu viện Nhà Thanh, mở cửa Sơn Hải Quan cho thiết kỵ quân Bát Kỳ tiến vào trung nguyên. Đầu hạ năm đó, sau khi đã đánh tan quân Lý Tự Thành, Đa Nhĩ Cổn đã tiến thẳng vào thành Bắc Kinh. Từ đây nhà Thanh đã thống nhất toàn bộ Trung Nguyên.

Năm Thuận Trị thứ 8 (1651), tháng 1, sau khi Hiếu Đoan Văn hoàng hậu băng thệ, Thuận Trị Đế cũng bắt đầu thân chính, triều thần đề nghị tôn Thánh mẫu Trang phi làm Hoàng thái hậu. Ngày 10 tháng 2, bà được dâng tôn hiệu là Chiêu Thánh Từ Thọ Hoàng thái hậu (昭聖慈壽皇太后), bắt đầu thiết nghi trượng. Chiếu cáo thiên hạ.

Sách tôn rằng:

Cùng năm ấy, tháng 8, dâng thêm tôn hiệu 2 chữ, toàn xưng Chiêu Thánh Từ Thọ Cung Giản Hoàng thái hậu (昭聖慈壽恭簡皇太后).

Năm Thuận Trị thứ 10 (1653), ngày 23 tháng 7, Thuận Trị Đế dẫn lời Hoàng thái hậu rằng: 「"Ta thân cư ngụ ở thâm cung, chưa từng biết chuyện bên ngoài. Nay nghe nói mưa lớn gây ngập lụt, nhà cửa sụp đổ, điền hòa bao phủ, binh dân khốn khổ, thật là xót xa. Nay ta lấy 8 vạn 200 lượng bạc tiết kiệm được từ trong cung phân ra, cứu tế dân chúng Mãn-Hán"; 予居深宫之中，不闻外事。近知雨潦为灾，房舍倾颓，田禾淹没，兵民困苦，深可悯恻，特发宫中节省银八万两，赈济满汉兵民。」. Năm Thuận Trị thứ 11 (1654), ngày 25 tháng 2, Hoàng thái hậu nghe nói các địa phương phát sinh thiên tai, hạ chỉ trong cung thu dụng đồ vật tiết kiệm được 40.000 lượng bạc quyên góp dân chúng. Cùng năm ấy, Thuận Trị Đế truy tặng cha bà là Trại Tang làm [Hòa Thạc Trung Thân vương; 和硕忠亲王], còn mẹ bà là [Trung Thân vương Hiền phi; 忠亲王贤妃].

Năm Thuận Trị thứ 11 (1654), ngày 21 tháng 6 (âm lịch), nhân dịp sách lập Hiếu Huệ Chương Hoàng hậu, Thuận Trị Đế dâng thêm tôn hiệu cho bà hai chữ [An Ý; 安懿], toàn xưng là Chiêu Thánh Từ Thọ Cung Giản An Ý Hoàng thái hậu (昭聖慈壽恭簡安懿皇太后).

Năm Thuận Trị thứ 13 (1656), ngày 12 tháng 8 (âm lịch), Hoàng thái hậu lại nghe nói nạn dân khắp vùng quanh kinh kỳ gặp thiên tại, thu gom được 30.000 lượng bạc để cứu tế. Ngày 24 tháng 12 (âm lịch), nhân dịp Thuận Trị Đế sách phong Đổng Ngạc phi làm Hoàng quý phi, lại dâng thêm 2 chữ trong tôn hiệu, toàn xưng là Chiêu Thánh Từ Thọ Cung Giản An Ý Chương Khánh Hoàng thái hậu (昭聖慈壽恭簡安懿章慶皇太后).

Thái hoàng thái hậu uy quang
Năm Thuận Trị thứ 18 (1661), ngày 7 tháng 1 (tức ngày 5 tháng 2 dương lịch), Thuận Trị Đế băng hà vì bệnh đậu mùa, khi chỉ mới 24 tuổi.

Trước đó, khi Thuận Trị Đế lâm bệnh nặng nằm liệt giường, Chiêu Thánh Hoàng thái hậu rất ủng hộ Hoàng tam tử Huyền Diệp trong số các hoàng tử, có thể trở thành người thừa kế. Thế là trước khi lâm chung, Thuận Trị Đế đưa mật chỉ, lập Huyền Diệp làm Thái tử. Ngay sau khi Thuận Trị Đế băng, Hoàng thái tử Huyền Diệp kế vị, tức Thanh Thánh Tổ Khang Hi Hoàng đế. Vì Hoàng đế lên ngôi năm ấy chỉ mới 8 tuổi, do đó bốn vị Nghị chính Đại thần phụ giúp Tân đế còn non trẻ được chỉ định, gồm: Sách Ni, Tô Khắc Tát Cáp, Át Tất Long và Ngao Bái. Trong thời gian này, Khang Hi Hoàng đế gọi bà là [Thánh tổ mẫu Hoàng thái hậu; 聖祖母皇太后], vẫn chưa chính thức định danh hiệu Thái hoàng thái hậu.

Ngày 3 tháng 10 (âm lịch) cùng năm, Khang Hi Đế chọn định huy hiệu cho Thánh tổ mẫu, cùng Mẫu hậu Hoàng hậu (tức Hiếu Huệ Chương hoàng hậu) và Mẫu hậu (tức Hiếu Khang Chương hoàng hậu). Huy hiệu của Thái hoàng thái hậu được định rằng Chiêu Thánh Từ Thọ Cung Giản An Ý Chương Khánh Đôn Huệ Thái hoàng thái hậu (昭聖慈寿恭简安懿章庆敦惠太皇太后).

Sách tôn viết:

Năm Khang Hi thứ 4 (1666), nhân đại hôn, lại tôn thêm hai chữ Ôn Trang (温莊). Năm thứ 6 (1668), tôn thêm hai chữ Khang Hòa (康和). Năm thứ 15 (1677), nhân dịp chọn lập Đích tử Dận Nhưng làm hoàng thái tử,tôn thêm hai chữ Nhân Tuyên (仁宣). Năm thứ 20 (1681), nhân dịp bình định loạn Tam phiên, lại dâng thêm hai chữ Hoằng Tĩnh (弘靖). Bấy giờ, Chiêu Thánh Thái hoàng thái hậu là vị Thái hoàng thái hậu đầu tiên của nhà Thanh có tôn hiệu rất dài, lên đến 24 chữ, toàn xưng Chiêu Thánh Từ Thọ Cung Giản An Ý Chương Khánh Đôn Huệ Ôn Trang Khang Hòa Nhân Tuyên Hoằng Tĩnh Thái hoàng thái hậu (昭聖慈壽恭簡安懿章慶敦惠溫莊康和仁宣弘靖太皇太后).

Chiêu Thánh Thái hoàng thái hậu sinh hoạt đơn giản, không thích xa hoa. Khi bình định loạn Tam phiên, Thái hoàng thái hậu đem ngân lượng trong cung đình tiết kiệm được quyên ra khao thưởng binh lính xuất chinh. Mỗi phùng năm mất mùa, bà luôn là đem tiền tiết kiệm trong cung ra cứu tế, toàn lực phối hợp cũng như tận tâm duy trì sự nghiệp của con cháu và tổ tông. Gương tốt phi thường của bà, khiến các Hoàng đế về sau cảm phục mà noi theo. Năm Khang Hi thứ 6, Thái hoàng thái hậu từng chủ trì viết một quyển kinh Phật theo kiểu [Thổ bá đặc; 土伯特] bằng cách nhũ vàng, gọi là [Cam Châu nhĩ kinh; 甘珠尔经]. Khi ấy, Ngao Bái cùng Át Tất Long quyền khuynh triều dã, cực lực phản đối, Thái hoàng thái hậu kiên trì dẹp các luồn ý kiến, nhiều lần hạ ý chỉ, nên rất nhiều Công chúa và Cách cách gả đi ngoại phiên ủng hộ công trình này của bà.

Năm Khang Hi thứ 21 (1682), mùa xuân, Hoàng đế đi tuần Thịnh Kinh, ven đường cơ hồ mỗi ngày phái người viết thư thăm hỏi cuộc sống hàng ngày của Thái hoàng thái hậu, đồng thời báo cáo hành tung của chính mình, hơn nữa đem những món cá tươi ngon mà tự tay ông bắt được, đều phái đem về cung đặc dụ chế biến, trình lên Hoàng tổ mẫu thưởng thức. Năm thứ 22 (1683), mùa thu, Khang Hi Đế bồi Hoàng tổ mẫu tuần du ngoạn Ngũ Đài Sơn, Hoàng đế mỗi khi hạ kiệu, bản thân vì Hoàng tổ mẫu mà tự tay đỡ bà lên.

Qua đời
Năm Khang Hi thứ 26 (1687), tháng 12, Thái hoàng thái hậu lâm trọng bệnh rất nguy kịch. Khang Hi Hoàng đế ngày đêm không rời, thân phụng chén thuốc, cũng tự mình suất lĩnh vương công đại thần đi bộ đến Thiên đàn, kỳ cáo trời xanh, thỉnh cầu trời xanh có mắt giảm đi tuổi thọ của mình, mà tăng tuổi thọ tổ mẫu. Khang Hi Đế khi đọc chúc văn, nước mắt chảy liên tục, vừa run vừa nói:「“Nhớ khi còn nhỏ, sớm mất đi mẫu thân, may nhờ tổ mẫu chăm sóc, ba mươi năm hơn, cúc dưỡng dạy bảo, cứ thế thành công. Thiết nghĩ không có tổ mẫu Thái hoàng thái hậu, tuyệt không thể có đại nghiệp ngày hôm nay, cùng cực chi ân, suốt đời khó báo…… Nếu đại tính hoặc nghèo, nguyện giảm thần linh, ký tăng Thái hoàng Thái hậu mấy năm tuổi thọ”」.

Sang ngày 25 tháng 12 (tức ngày 27 tháng 1 năm 1688), vào giờ Tý, Thái hoàng thái hậu giá băng, hưởng thọ 75 tuổi. Tang lễ của bà diễn ra trọng thể, Nhân Hiến Hoàng thái hậu cùng Hoàng quý phi Đông Giai thị dẫn đầu chúng Phi tần Hậu cung, Hoàng tử, Công chúa đều mặc tang phục khóc tang. Thân vương, văn võ lớn nhỏ quan viên, Ngoại phiên Vương, Vương phi, Mệnh phụ thuộc Bát Kỳ nhị phẩm trở lên đều tụ tập đầy đủ mặc áo tang, mỗi ngày khóc lâm.

Vì bà nội mình, Khang Hi Đế đã làm rất nhiều chuyện phá vỡ cựu lệ. Điển hình bao gồm:
 Cắt bím tóc: tức là Cát biện (割辫). Theo chế độ nhà Thanh, chỉ khi Hoàng đế qua đời, thì Tự Hoàng đế sẽ cắt bím tóc của mình. Còn lại, kể cả Thái hậu, Hoàng đế cũng không cần cắt bím tóc. Vào lúc ấy, bộ Lễ án theo tang lễ của Hiếu Đoan Văn Hoàng hậu, Nhân Hiếu Hoàng hậu cùng Hiếu Chiêu Hoàng hậu khi trước mà nói không cần cắt bím tóc, nhưng Khang Hi Đế cự tuyệt nói: ["Từ trước đến nay, tuy tang lễ các Hoàng hậu không cần cắt bím tóc, nhưng Thái hoàng thái hậu có ân dưỡng dục trẫm cực sâu. Trẫm cả đời không thể báo đáp. Chỉ có thể cắt bím tóc để tỏ lòng cuối cùng"]. Thấy như vậy, quan viên đều phải hướng thỉnh Nhân Hiến Hoàng thái hậu ra mặt, và dẫn theo lời dụ của Hoàng thái hậu mà nói: ["Trước khi Thái hoàng thái hậu qua đời, có nói nếu ngài bệnh không qua khỏi, dặn Hoàng đế chớ có cắt bím tóc"]. Nhưng Khang Hi Đế vẫn là quyết không nghe.
 Đồ tang dùng vải bố: theo tục Mãn Châu, đồ tang dùng trong các dịp quốc tang vốn là dùng vải trắng (Bạch phường ti; 白纺丝). Nhưng vào tang lễ của Thái hoàng thái hậu, Khang Hi Đế đã cho đổi thành vải bố (布).
 Tạm quàn qua năm: Mãn Châu tập tục xưa có lệ ["Niên nội tang sự bất lệnh du niên"; 年内丧事不令踰年], chính là quan tài phải được chuyển ra ngoài cung trước khi kết thúc năm ấy. Thái hoàng thái hậu qua đời vào giữa tháng chạp, cho nên các đại thần đều nghị phải 4 ngày sau đó (tức là ngày 29) phải đưa quan tài của Thái hoàng thái hậu xuất cung nhanh nhất có thể. Khang Hi Đế thấy Tử cung của Thái hoàng thái hậu tạm quàn như vậy là quá ngắn, lệnh cho Khâm thiên giám chọn lại ngày khác, quan viên do đó đều kiên trì sớm định ngày dời Tử cung của Thái hoàng thái hậu ra ngoài càng sớm càng tốt, vì lo kiêng kị tục xưa, thế là Khang Hi Đế phản bác: ["Các ngươi nói như thế là kiêng kị, vì bảo toàn thánh thể của trẫm. Nhưng trẫm chẳng để ý mấy cái này. Khi trước ở Thiên đàn, trẫm đã nguyện giảm tuổi của mình để mong Thái hoàng thái hậu trường thọ, há mà còn sợ mấy cái chuyện để quan tài qua năm sao? Nếu có kị ám quở trách, trẫm sẽ tự gánh. Nếu không, mấy cái kiêng kị kia rốt cuộc chỉ là những lời vớ vẩn không đáng tin. Hoặc muốn để cho hậu nhân khỏi nghi vấn, cứ lấy trẫm mà làm định pháp"]. Do đó, Khang Hi Đế quyết chọn ngày 11 tháng 1 (âm lịch) sang năm mới làm lễ đưa Tử cung của Thái hoàng thái hậu ra khỏi cung.
 Trừ tịch và Nguyên đán không hồi cung: ngày Trừ tịch là tất niên, vốn có nhiều kiêng kỵ, mà Nguyên đán là ngày đầu tiên của năm, mang nghĩa hiệp cát. Ấn quán lệ, dù đang có quốc tang thì Hoàng đế cũng sẽ hồi cung vào 2 ngày này. Và từ khi Thái hoàng thái hậu bệnh và qua đời, Khang Hi Đế vẫn luôn ở Từ Ninh cung. Trước ngày Trừ tịch, quần thần thỉnh cầu Hoàng đế hồi cung, ông đáp: ["Ở trong cung thì cung điện nhiều, dời đi cũng tùy tiện. Nhưng nếu ở dân gian, gặp việc hệ trọng này, nơi ở chỉ có 1 căn, thì dời đi chỗ nào? Không thể hồi cung"]. Sau đại thần thỉnh Hoàng thái hậu ra mặt, Khang Hi Đế vì nể tình Thái hậu mà chịu dời ra khu Tiền viện trong Từ Ninh cung, chăm lo giám sát việc các Hoàng tử thủ tang cho tổ mẫu, nhưng vẫn chưa chịu hồi cung.
 Tạm an vẫn không hồi cung: đến tháng giêng sang năm Khang Hi thứ 27, theo lệ đã ước định, Tử cung của Thái hoàng thái hậu được tạm an trong Tấn cung bên ngoài Triều Dương môn (朝暘門). Ấn lệ thường, sau khi Tử cung tạm an, Hoàng đế sẽ hồi cung, song Khang Hi Đế vì muốn thuận tiện tự mình hiến tế, vẫn là quyết định tạm ở Tấn cung. Các đại thần nghe đến lại một lần nữa bôn ba khuyên can, đến mức quỳ khóc cầu xin. Do đó, Khang Hi Đế ở Tấn cung 3 ngày, thì liền hồi cung, nhưng vẫn không về Càn Thanh cung mà ở bên lều trại dựng tạm bên trong Càn Thanh môn (乾清門).

Dâng thụy hiệu
Năm Khang Hi thứ 27 (1688), ngày 16 tháng 10, Khang Hi Đế suất chư Vương, Bối lặc, Văn Võ quần thần, cung phụng sách bảo, thượng tôn thụy hiệu cho Đại Hành Thái hoàng Thái hậu rằng: Hiếu Trang Nhân Tuyên Thành Hiến Cung Ý Dực Thiên Khải Thánh Văn Hoàng hậu (孝莊仁宣誠憲恭懿翊天啟聖文皇后), sang ngày 22 tháng 10 thăng phụ Thái Miếu. Chiếu cáo thiên hạ.

Sách thụy văn rằng:

Trước khi qua đời, bà đã để lại di ngôn với Khang Hi Đế:「"Thái Tông (chỉ Hoàng Thái Cực) cung phụng an cửu đã lâu, tránh vì ta mà kinh động đến. Huống hồ tâm huyết của ta dành trọn cho hai cha con Hoàng đế, chỉ cần an táng gần Hiếu lăng là ta mãn nguyện rồi"」. Vì vậy, Khang Hi Đế tạm an táng Thái hoàng Thái hậu gần Hiếu lăng (孝陵) của Thuận Trị Đế, thuộc Thanh Đông lăng chứ không hợp táng cùng Hoàng Thái Cực như những phi tần khác. Hoàng đế cũng đem hủy bỏ 5 gian ở sinh tiền cư trú Từ Ninh cung của Thái hoàng Thái hậu, xây lại quy mô tương tự dưới chân núi, xưng Tạm An phụng điện (暂安奉殿) và tạm quàn linh cữu của Thái hoàng Thái hậu ở đấy. Đến thời Thanh Thế Tông, lăng mộ của bà được xây riêng biệt, tên là Chiêu Tây lăng (昭西陵), và năm Ung Chính thứ 3 (1725), ngày 10 tháng 12, linh cữu của bà từ Tạm An phụng điện mới được tiến hành đưa chôn vào địa cung.

Thụy hiệu của bà qua các đời đầy đủ là Hiếu Trang Nhân Tuyên Thành Hiến Cung Ý Chí Đức Thuần Huy Dực Thiên Khải Thánh Văn Hoàng hậu (孝莊仁宣誠憲恭懿至德純徽翊天啓聖文皇后).

Đánh giá

Hiếu Trang Thái hậu Bác Nhĩ Tế Cát Đặc Bố Mộc Bố Thái, phụ tá 3 đời Đế vương đầu tiên của triều đại Đại Thanh, đối với việc Mãn Thanh nhập quan diệt Minh, củng cố nền chính trị của Mãn Thanh ở Trung Nguyên thì bà có công đầu tiên. Trong thời gian đầu tiên thời Thuận Trị Đế, bà đóng một vai trò rất lớn trong triều đại của con trai mình. Bà ít khi tham dự chuyện triều chính, không lợi dụng Đế vương tuổi nhỏ mà thùy liêm thính chính, nhưng vai trò của bà là cán cân giữ sự cân bằng trong mối quan hệ giữa Hoàng đế và Nhiếp chính vương Đa Nhĩ Cổn, một mối quan hệ luôn là câu hỏi đối với giới sử học.

Trong thời gian Khang Hi Đế trị vì, tuổi còn nhỏ mà mất mẹ, bà đã nuôi dưỡng và chăm sóc Khang Hi Đế đủ kiến thức và nhận thức, vai trò không nhỏ tạo nên một thời đại Khang Hi phồn vinh của lịch sử Mãn Thanh. Đối với phương diện Tây học, bà được ghi nhận tuyệt đối coi trọng, góp phần tạo nên một giai đoạn Khang Hi cởi mở với thế giới. Ung Chính Đế rất tôn sùng Hoàng tằng tổ mẫu, đã bình luận về bà:「Thống lưỡng triều chi dưỡng hiếu, cực tam thế chi tôn thân; 统两朝之养孝，极三世之尊亲」.

Học giả Dương Trân (杨珍) nói về bà:「"Hiếu Trang Thái hậu được công nhận là một nữ chính trị gia kiệt xuất thời Minh-Thanh, bởi vì ở tình huống đặc biệt khó khăn khi Thanh triều nhập quan, bà đã duy trì đoàn kết của Hoàng thất nhà Thanh. Hơn nữa bà còn bảo hộ bồi dưỡng Thuận Trị, Khang Hi, những danh quân trong lịch sử, đối với tình thế khiến cục diện Trung Quốc từ phân liệt thành thống nhất cực kỳ ý nghĩa. Càng quan trọng hơn, bà không giống như Từ Hi Thái hậu lợi dụng hoàn cảnh mà buông rèm chấp chính, trước sau ở vào phía sau màn, việc này ở Trung Quốc cổ đại đích thực là phi thường hiếm thấy"」.

Người ta tin rằng, Hiếu Trang Thái hậu đã thành hôn với Nhiếp chính vương Đa Nhĩ Cổn sau khi Hoàng Thái Cực mất. Mối quan hệ chị dâu lấy em chồng đối với tập tục dân tộc Mãn Châu là chuyện rất bình thường, nhưng bên trong mối quan hệ này là một câu chuyện tình có nhiều uẩn khuất. Thuyết nói Hiếu Trang Thái hậu hạ giá lấy Đa Nhĩ Cổn, sớm nhất là bởi Trương Hoàng Ngôn (张煌言) khi ông ta đề cập trong 10 đầu thơ 《Kiến di cung từ - 建夷宫词》, trong đó có 1 bài nói:"Thượng thọ thương vi hợp nhi tôn, Từ Ninh cung lí lạn doanh môn. Xuân cung tạc nhật tân nghi chú, thái lễ cung phùng Thái hậu hôn" (Nguyên văn: 上寿觞为合而尊，慈宁宫里烂盈门。春宫昨日新仪注，太礼恭逢太后婚).

Chủ trương nghi vấn Thái hậu hạ giá Đa Nhĩ Cổn nói còn một ít luận cứ: Thứ nhất, Đa Nhĩ Cổn tôn xưng vì “Hoàng phụ Nhiếp chính vương”; thứ hai, theo 《Đông Hoa lục》 của Tưởng Lương Kỳ (蒋良骐) ghi lại, chiếu cáo Đa Nhĩ Cổn tội trạng, không chỉ có có tự xưng “Hoàng phụ Nhiếp chính vương”, còn có “Lại thân đến hoàng cung nội viện”; thứ ba, Hiếu Trang Thái hậu để lại di chúc Khang Hi Đế, không cần đem bà cùng Hoàng Thái Cực hợp táng, có cách nói đây là vì bà đã tái giá Đa Nhĩ Cổn nên hổ thẹn.

Có người cho rằng, mối tình giữa hai người xảy ra trước khi bà kết hôn của Hoàng Thái Cực. Có người cho rằng, đây là kế sách của Hiếu Trang Hoàng thái hậu nhằm duy trì Đế vị cho con trai của mình là Thuận Trị Đế. Theo lịch sử, Nhiếp chính vương Đa Nhĩ Cổn đã cưới một trong những người em họ của bà là Bát Nhĩ Tế Cát Đặc thị - con gái của Tác Nạp Mục (索纳穆), một người con trai khác của Trung Thân vương Trại Tang.

Hậu duệ
Cố Luân Ung Mục Trưởng Công chúa (固倫雍穆長公主, 1629 – 1678), tên là Nhã Đồ (雅圖), hạ giá lấy anh họ là Bật Nhĩ Tháp Cáp Nhĩ (弼尔塔哈尔) thuộc Khoa Nhĩ Thấm Mông Cổ.
Cố Luân Thục Tuệ Trưởng Công chúa (固倫淑慧長公主, 1632 – 1700), tên là A Đồ (阿圖). Đầu tiên thành thân với Tác Nhĩ Cáp (索尔哈) thuộc Chính Hoàng Kì của Mãn Châu, sau đó tái giá với Sắc Bố Đằng (色布腾) thuộc Ba Lâm bộ Mông Cổ.
Cố Luân Đoan Hiến Trưởng Công chúa (固倫淑哲長公主, 1633 – 1648), hạ giá Khanh Cát Nhĩ Cách (铿吉尔格), con của Nội đại thần Ngạc Tề Nhĩ Tang (鄂齐尔桑) thuộc Mãn Châu Tương Hoàng kỳ.
 Hoàng cửu tử Phúc Lâm [福临], tức Thanh Thế Tổ Thuận Trị Hoàng đế.

Trong điện ảnh
Hiếu Trang Thái hậu không chỉ là một chủ đề hấp dẫn đối với giới sử học mà cuộc đời bà đã được đưa vào văn chương và nghệ thuật, đặc biệt là các tác phẩm điện ảnh về thời niên thiếu của Khang Hi Đế, hoặc những phim nói về buổi đầu xây dựng triều Thanh. Tên gọi của bà trong các phim rất hiếm khi thấy chính xác là "Bố Mộc Bố Thái" mà đều là cái tên dân gian hư cấu 「Đại Ngọc Nhi」.

Sau đây là một số bộ phim đáng chú ý có hình tượng của bà.

Xem thêm
 Hậu cung nhà Thanh
 Hoàng Thái Cực
 Mẫn Huệ Cung Hòa Nguyên phi

Chú thích

Tham khảo

 Cát Kiến Hùng (chủ biên), Bước thịnh suy của các triều đại phong kiến Trung Quốc.

 Thanh sử cảo - Liệt truyện nhất Hậu phi truyện, Hiếu Trang Văn Hoàng hậu

Hoàng thái hậu nhà Thanh
Sinh năm 1613
Mất năm 1688
Người Mông Cổ thuộc Thanh


title: Teinobasis bradleyi

text:
Teinobasis bradleyi là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.

Teinobasis bradleyi được Kimmins miêu tả khoa học năm 1957.

Chú thích

Tham khảo

Teinobasis


title: Cheumatopsyche costalis

text:
Cheumatopsyche costalis là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Cheumatopsyche


title: Amphicnemis martini

text:
Amphicnemis martini là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.

Loài này được xếp vào nhóm Loài ít quan tâm trong sách Đỏ của IUCN năm 2007.

Amphicnemis martini được Ris miêu tả khoa học năm 1911.

Chú thích

Tham khảo

Amphicnemis


title: Asterivora fasciata

text:
Asterivora fasciata là một loài bướm đêm thuộc họ Choreutidae. Nó được tìm thấy ở New Zealand.

Ấu trùng ăn các loài Cassinia.

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài
Species of New Zealand Lepidoptera

Asterivora


title: 578 Happelia

text:
578 Happelia

578 Happelia là một tiểu hành tinh ở vành đai chính. Nó được Max Wolf phát hiện ngày 01.11.1905 ở Heidelberg và được đặt theo tên Carl Happel, họa sĩ người Đức và là ân nhân của đài thiên văn Heidelberg (phòng thí nghiệm Happel ở đại học Heidelberg cũng được đặt theo tên ông)

Tham khảo

Liên kết ngoài
Orbital simulation from JPL (Java) / Ephemeris
 Phát hiện Circumstances: Numbered Minor Planets

Tiểu hành tinh được đặt tên
578
Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1905
Được phát hiện bởi Max Wolf


title: Prelà

text:
Prelà là một đô thị ở tỉnh Imperia trong vùng Liguria, tọa lạc khoảng 100 km về phía tây nam của Genova và khoảng 9 km về phía tây bắc của Imperia. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 497 người và diện tích là 15,4 km².

Prelà giáp các đô thị sau: Borgomaro, Carpasio, Dolcedo, Montalto Ligure, và Vasia.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Imperia


title: Crambus ericella

text:
Crambus ericella là một loài bướm đêm thuộc họ Crambidae. Nó được tìm thấy ở châu Âu.

Sải cánh dài 21–28 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 5 đến tháng 9 tùy theo địa điểm.

Ấu trùng ăn Corynephorus canescens, Festuca ovina và Deschampsia flexuosa.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 http://www.waarneming.nl/soort.php?id=9556
 Crambus ericella at UKmoths

Crambus
Côn trùng châu Âu


title: 3054 Strugatskia

text:
3054 Strugatskia (1977 RE7) là một tiểu hành tinh [[vành đai chính, được phát hiện bởi Nikolai Stepanovich Chernykh ở Nauchnyj ngày 11 tháng 9 năm 1977. Nó được đặt theo tên The Strugatsky brothers, Soviet science fiction authors.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 3054 Strugatskia

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1977