title: Bất ổn chính trị Thái Lan tháng 4, 2009

text:
Một loạt các cuộc biểu tình chính trị và tình trạng bất ổn theo sau xảy ra ở Thái Lan từ ngày 26 tháng 3 đến 14 tháng 4 năm 2009 tại Bangkok và Pattaya chống lại chính phủ Abhisit Vejjajiva và cuộc đàn áp của quân đội sau đó. Có đến 100.000 người tuần hành ở trung tâm Bangkok vào lúc cực đỉnh của các cuộc biểu tình. Chính phủ của thủ tướng Abhisit gặp phải một sự mất mặt lớn lao sau khi thất bại trong việc ngăn cản hàng trăm người biểu tình tràn ngập nơi tổ chức hội nghị thượng đỉnh có sự tham dự của 16 quốc gia châu Á, buộc phải hủy bỏ cuộc họp và di tản các nhà lãnh đạo bằng trực thăng. Liên hiệp Vương quốc Anh và Bắc Ireland, Singapore và một số nước khác đưa ra các lời khuyên công dân của họ không nên sang du lịch tại Thái Lan, sau khi Thủ tướng Abhisit đưa ra tuyên bố tình trạng khẩn trương trên toàn nước này, nhưng dân chúng vẫn không tuân hành mà còn tiếp tục biểu tình, bạo động dữ dội hơn. Cuộc biểu tình được kêu gọi chấm dứt trước sự đe dọa trấn áp của quân đội.

Nguyên nhân

Thaksin Shinawatra ở chức Thủ tướng Thái Lan từ năm 2001 đến 2006, thắng lớn trong hai cuộc bầu cử. Những người ủng hộ ông phần lớn thuộc thành phần dân nghèo ở nông thôn. Vào năm 2008, Thái Lan ở trong tình trạng bất ổn sau nhiều tháng trời biểu tình chống đối của cả hai phía chống đối và ủng hộ Thaksin, người đã bị quân đội đảo chánh lật đổ năm 2006, lấy lý do là ông tham nhũng và lạm quyền.

Đồng minh chính trị của ông Thaksin được dân chúng bầu lên để thay thế sau đó, nhưng những người thuộc nhóm Liên minh Dân chủ Nhân dân, còn được gọi là nhóm "áo vàng", chống Thaksin buộc liên tiếp hai chính phủ bị coi là thân Thaksin phải từ chức qua các cuộc biểu tình kéo dài nhiều tháng trời của phe chống Thủ tướng Thaksin đã làm chính quyền tê liệt. Những người trong nhóm này phần lớn là giới trung lưu và trí thức trong xã hội Thái Lan, cũng như các thành phần bảo hoàng và sĩ quan hồi hưu.

Ngày 17 tháng 12 năm 2008, Abhisit Vejjajiva, lãnh tụ Đảng Dân chủ được chỉ định làm Thủ tướng, sau khi tòa án Thái Lan ra lệnh giải tán hai chính phủ có khuynh hướng thân Thaksin. Sau khi Somchai Wongsawat, cựu Thủ tướng và cựu phó lãnh đạo cũ của Đảng Sức mạnh Nhân dân bị cấm chỉ không được tham gia vào chính trị trong vòng năm năm bởi tòa án. Việc Abhisit lên nắm quyền và thành lập chính phủ thứ năm ở Thái Lan trong thời gian chưa đầy hai năm nay, diễn ra sau khi những người biểu tình chống hai chính phủ trước đã gây thiệt hại trầm trọng cho kỹ nghệ du lịch ở Thái Lan sau khi người biểu tình chiếm đóng hai phi trường lớn ở thủ đô Bangkok khiến hàng trăm ngàn du khách bị kẹt ở quốc gia này. Những người biểu tình chống hai chính phủ trước đã đưa chính phủ vào tình trạng tê liệt khi họ chiếm đóng văn phòng thủ tướng trong ba tháng trời, phá phách gây thiệt hại vật chất cho nơi này. Quyết định của tòa chấm dứt cuộc đối đầu chính trị tệ hại nhất ở Thái Lan và phía chống ông Thaksin ngưng cuộc biểu tình. Tuy nhiên các phán quyết này tạo sự giận dữ từ phía thành phần ủng hộ Thaksin, những người mặc áo đỏ, vì cho rằng ông Abhisit không có được sự chính thống khi lên nắm quyền.

Ông Thaksin phải lưu vong từ năm 2008 và bị tuyên án khiếm diện tội vi phạm luật chống tham nhũng của Thái Lan. Thaksin vẫn có sự hậu thuẫn mạnh mẽ của dân chúng vùng nông thôn qua các chính sách trợ giúp người nghèo khó, trong khi giới thượng lưu ở thành thị, giới khoa bảng, quân đội và thành phần bảo hoàng cho rằng ảnh hưởng của đa số dân chúng này đe dọa quyền lợi của chính họ. Sau khi lên nắm quyền, Abhisit tìm cách đưa ra một hình ảnh yên bình ở Thái Lan và nhiều lần bác bỏ đòi hỏi từ chức.

Bản chất
Những người biểu tình thuộc tổ chức mệnh danh Mặt trận Thống nhất Dân chủ Chống Độc tài là thành phần ủng hộ cựu Thủ tướng Thaksin, người đã nói chuyện với họ hầu như hằng đêm qua phim băng gửi về từ nơi ông đang lưu vong. Họ nói rằng chính quyền Abhisit lên cầm quyền ba tháng trước đây nhờ vào những thủ đoạn bất hợp pháp và không chính đáng - nhờ một quyết định của tòa ra lệnh giải tán chính phủ thân ông Thaksin. Họ đòi hỏi giải tán quốc hội và kêu gọi chính phủ hãy mở ra các cuộc bầu cử mới. Khi đang ở Luân Đôn để đại diện các quốc gia Đông Nam Á tham dự hội nghị thượng đỉnh G-20, Abhisit bác bỏ lời kêu gọi từ chức. Những người ủng hộ Thaksin nói các phán quyết của tòa có ảnh hưởng chính trị và không công bằng đối với ông Thaksin. Họ cũng cáo buộc thành phần thượng lưu trong xã hội gồm quân đội, giới tư pháp và các viên chức chính phủ không được dân chúng bầu lên, là đã gây nguy hại cho nền dân chủ Thái Lan bằng cách can dự vào chính trị. Shinawatra là người được đa số phía biểu tình coi như là lãnh tụ của họ.

Nội các thoát bỏ phiếu bất tín nhiệm, biểu tình vẫn tiếp tục
Ngày 20 tháng 3 năm 2009, phía đối lập đả kích Ngoại trưởng Kasit Piromya là không xứng đáng để phục vụ trong chính quyền vì ông ủng hộ các cuộc biểu tình vô trật tự trên đường phố Bangkok và cuộc chiếm đóng hai phi trường ở Bangkok. Chính phủ mới lên cầm quyền được ba tháng thoát khỏi cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm ngày 21 tháng 3, tuy nhiên các phân tích gia chính trị nói rằng các cuộc biểu tình chống đối của những người trung thành với cựu thủ tướng đang lưu vong Thaksin Shinawatra sẽ còn tiếp tục. Thủ tướng Abhisit Vejjajiva và năm bộ trưởng trong nội các của ông thắng trong cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm bằng một tỉ số thuận lợi 246-176 phiếu với 12 phiếu trắng tại Hạ viện.

Đảng đối lập Phuea Thai, có lập trường hậu thuẫn những đồng minh chính trị của Thaksin, khởi sự tiến trình bất tín nhiệm nhưng không đạt được kết quả mong muốn dù rằng đã mạnh mẽ chỉ trích chính quyền về các chính sách đối phó với cuộc khủng hoảng kinh tế bấy giờ cũng như việc ủng hộ thành phần biểu tình chống chính phủ từng chiếm đóng hai phi trường ở Bangkok vào năm 2008, gây thiệt hại hàng tỷ đô la Mỹ và làm mất uy tín của quốc gia này. "Thủ tướng nghĩ rằng chính phủ đã có thêm sự ổn định và điều này sẽ làm cho công việc của ông dễ dàng hơn," theo lời phát ngôn viên chính phủ Panithan Wattanayakorn, nói sau cuộc bỏ phiếu. Đảng Dân chủ của Abhisit giữ thế đa số trong liên minh cầm quyền tại Hạ viện. Theo phía đối lập, kết quả cuộc bỏ phiếu không phải là điều đáng ngạc nhiên, nói rằng họ "hài lòng" với những nỗ lực vừa qua và "sẽ tiếp tục theo sát hành động của chính phủ," theo phát ngôn viên đảng Phuea Thai, Prompong Nopparit.

Chaiyan Chaiyaporn, một giáo sư khoa học chính trị ở trường đại học Chulalongkorn tại Bangkok, nói rằng phía đối lập biết họ sẽ không thành công trong cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm nhưng dùng cuộc tranh luận để mở đường cho các cuộc biểu tình phản đối sau này của thành phần ủng hộ Thaksin, cáo buộc chính phủ là đã lên cầm quyền nhờ vào các biện pháp không dân chủ.

Bao vây văn phòng Thủ tướng, đòi chính phủ từ chức
Ngày 26 tháng 3, hơn 20.000 người bao vây văn phòng thủ tướng, đòi hỏi chính phủ phải từ chức và chế diễu việc phân phát tiền bạc cho hàng triệu người có mức thu nhập thấp là một cách mua chuộc. Cuộc biểu tình khởi sự trong lúc chính phủ của Thủ tướng Vejjajiva khởi sự gửi ra các chi phiếu trị giá 2.000 baht (khoảng 55 Mỹ kim) cho hàng triệu người dân Thái trong nỗ lực kích thích nền kinh tế suy thoái của quốc gia này. "Phải chăng ông Abhisit định mua chuộc chúng ta? Điều này sẽ không thành công. Chúng ta sẽ tiếp tục biểu tình cho đến khi nào chính quyền bất hợp pháp này sụp đổ," một nhà lãnh đạo cuộc biểu tình, Nattawut Sai-kua, đặt câu hỏi.

Phía thân ông Thaksin mở ra các cuộc mít tinh với sự tham dự của đông đảo dân chúng tại ít nhất 10 tỉnh ở phía Bắc và Đông Bắc Thái Lan, những nơi mà sự ủng hộ dành cho ông Thaksin rất mạnh mẽ. Những người biểu tình chống chính phủ Abhisit nói họ sẽ bao vây tòa nhà chính phủ trong ít nhất là ba ngày nhưng sẽ không chiếm đóng nơi này như thành phần chống đối Thaksin đã làm trước đó. Tư lệnh cảnh sát đô thành Bangkok, Trung tướng ppWorapong Chiwpreecha]] nói khoảng 10.000 cảnh sát và binh sĩ đã được huy động để bảo vệ an ninh trật tự.

Thủ tướng bác bỏ lời đòi hỏi từ chức của phía đối lập
Ngày 27 tháng 3, Thủ tướng Abhisit bác bỏ những đòi hỏi ông phải từ chức trong khi hàng ngàn người biểu tình chống chính phủ tiếp tục bao vây văn phòng của ông sang tới ngày thứ nhì. Chừng 5.000 người tụ tập biểu tình vào trưa ngày 27/3 trong lúc các giới chức lãnh đạo lên diễn đàn để đọc diễn văn lên án chính quyền hiện tại. Thêm nhiều người khác dự trù sẽ kéo đến tham dự biểu tình và để nghe lời phát biểu của ông Thaksin, ở ngoại quốc, qua bài diễn văn được truyền hình từ một địa điểm bí mật. Abhisit không nghĩ rằng cuộc biểu tình sẽ biến thành bạo động. Các cuộc biểu tình lúc bấy giờ thường ôn hòa. Abhisit không đến văn phòng ngày 27/3 nhưng dự trù đến làm việc nơi đây ngày 30/3 và bác bỏ những đề nghị để chính phủ họp ở những địa điểm tạm thời như chính phủ trước đã làm. Những người ủng hộ Thaksin cũng sử dụng phương pháp "sức mạnh quần chúng" như phía chống đối trước đây.

Sau khi sống lưu vong, cựu Thủ tướng Thaksin vẫn thường xuyên lên tiếng trước những người ủng hộ ông qua các bài diễn văn được truyền hình từ ngoại quốc về. Ông xuất hiện ở nhiều quốc gia tại Châu Á, Trung Đông, Mỹ Latinh và ngày 27 tháng 3 năm 2009 lên tiếng từ Châu Phi. Thaksin công khai cáo buộc cố vấn cho vua Bhumibol Adulyadej là kẻ đã đứng sau những chuẩn bị đưa đến cuộc đảo chính năm 2006. Ông đã nhiều lần đưa ra lời cáo buộc này mà không nêu tên nhân vật đứng đầu Hội đồng Cơ mật của hoàng gia Thái Lan, Prem Tinsulanonda, một cựu tướng lãnh và từng là thủ tướng trong thập niên 1980. "Đừng kéo hoàng gia đi xuống. Hành động can dự vào chính trị của Hội Đồng Cơ Mật là điều rất không thích đáng vì sẽ làm người dân đặt câu hỏi về sự can dự của nhà vua vào chính trị," Thaksin nói, cáo buộc ông Prem và những người khác tội phá hoại nền dân chủ ở Thái Lan. Thaksin cũng lập lại những đòi hỏi của phía biểu tình đòi giải tán Quốc hội và tổ chức bầu cử mới. "Chúng tôi muốn có dân chủ thật sự tại Thái Lan. Chúng tôi muốn thấy công lý," Thaksin nói.

Người biểu tình hứa không chiếm phi trường
Ngày 28 tháng 3, phía biểu tình chống chính phủ nói sẽ không chiếm đóng các phi trường ở Bangkok, như thành phần biểu tình khác đã làm hồi năm 2008, nhưng sẽ tiếp tục có áp lực cho đến khi nào thủ tướng Abhisit phải từ chức. Sau ba ngày bao vây văn phòng của Thủ tướng Abhisit, con số từ khoảng mấy ngàn người biểu tình có giảm xuống so với khoảng 30.000 người hiện diện nơi đây ngày 26/3. "Chúng tôi sẽ ở đây vô hạn định. Chiến lược của chúng tôi là tiếp tục tạo thêm áp lực. Chiến lược này sẽ được điều chỉnh thường xuyên," theo lời một nhân vật lãnh đạo biểu tình, Nattawut Sai-kua, nói thêm rằng các cuộc biểu tình sẽ lan ra một số địa điểm khác mà ông từ chối không tiết lộ.

Abhisit không đến văn phòng
Thủ tướng Abhisit không đến văn phòng của ông ngày 30 tháng 3, trong khi hàng ngàn người biểu tình tiếp tục bao vây nơi này và đòi hỏi ông phải từ chức, bất chấp lệnh của cảnh sát là phải giải tán. Bên ngoài văn phòng thủ tướng, cảnh sát sử dụng loa phóng thanh ra lệnh cho người biểu tình phải giải tán, nếu không sẽ có các biện pháp từ nhẹ đến nặng để đẩy họ đi nơi khác. Tuy nhiên lời cảnh cáo này có vẻ chỉ làm cho người biểu tình cương quyết hơn mà thôi. "Hãy chuẩn bị đối phó với cuộc bố ráp. Nhưng chúng ta không có gì phải sợ. Hàng ngàn người sẽ kéo đến hỗ trợ chúng ta nếu cảnh sát dùng võ lực," theo lời lãnh tụ biểu tình Nattawut Sai-kua nói với đám đông, khuyên họ hãy chuẩn bị khăn ướt và nước sạch để tự bảo vệ nếu cảnh sát dùng hơi cay. Các lãnh tụ phía biểu tình cũng kêu gọi các tài xế xe tắc xi, phần lớn gồm những người đến từ vùng thôn quê và hậu thuẫn ông Thaksin, hãy đậu xe của họ ở các con đường luôn bị kẹt cứng ở thủ đô Bangkok để làm tê liệt thành phố này nếu giới hữu trách tìm cách dẹp đám đông bao vây văn phòng chính phủ.

Dân chúng tiếp tục bao vây văn phòng Thủ tướng
Ngày 1 tháng 4, hàng ngàn người biểu tình bất chấp án lệnh của tòa là phải chấm dứt việc cản trở con đường dẫn vào văn phòng thủ tướng, cương quyết tiếp tục bao vây nơi này cho đến khi chính phủ từ chức. Cuộc biểu tình ngày 1/4 là sự trộn lẫn của các bài diễn văn nảy lửa và bầu không khí vui vẻ nhộn nhịp. Người biểu tình ca hát nhảy múa những bài nhạc cổ truyền trên đường phố trong giờ nghỉ giải lao. Thực phẩm và các món giải khát được cung cấp miễn phí cho người biểu tình. "Chúng tôi sẽ không đi đâu cho đến khi đạt chiến thắng. Chúng tôi phải đưa Thái Lan trở lại con đường dân chủ qua sự bất tuân hành dân sự," theo lời lãnh tụ phía biểu tình, Nattawut Sai-kua.

Ông Nattawut cũng nói phía biểu tình sẽ kháng án quyết định của tòa sơ thẩm đưa ra ngày 31/3 buộc họ phải chấm dứt việc cản đường. Trong một nỗ lực nhằm gia tăng áp lực đối với chính quyền, người biểu tình dự trù tuần hành đến Bộ Tài chánh ngày 2 tháng 4, để bày tỏ sự không hài lòng với việc điều hành nền kinh tế trong nước. Họ kêu gọi hàng chục ngàn người ủng hộ họ trên cả nước hãy cùng tham dự cuộc mít tinh ngày 1/4. Hàng trăm cảnh sát chống bạo loạn và binh sĩ võ trang khiên và nón sắt đứng canh gác bên trong tòa nhà chính phủ. Hàng trăm người khác được bố trí quanh đó. Nhưng không có chỉ dấu nào cho thấy lực lượng an ninh sẽ thi hành án lệnh của tòa. "Chúng tôi kêu gọi người biểu tình hãy tuân theo án lệnh. Tuy nhiên chúng tôi sẽ không dùng võ lực vì sẽ chỉ đưa quốc gia vào tình trạng hỗn loạn," Phó Thủ tướng Suthep Thuaksuban nói.

Abhisit bày tỏ sự lo ngại
Vào tối ngày 6 tháng 4, Thủ tướng Abhisit lên đài truyền hình toàn quốc để bày tỏ sự lo ngại của chính phủ về tình trạng bạo động có thể xảy ra và cảnh cáo rằng lực lượng an ninh sẽ có mọi biện pháp cần thiết để duy trì luật pháp và trật tự. "Chúng ta sẽ không để xảy ra nội chiến hay cuộc nổi dậy của quần chúng. Nếu tình hình này dẫn đến bạo loạn, chính phủ sẽ không đứng yên," Abhisit nói.

Người biểu tình tấn công xe thủ tướng
Ngày 7 tháng 4, người biểu tình bao vây xe của thủ tướng Abhisit và đập bể một cửa kính khi ông đi ngang nơi dân chúng đang tụ tập, làm tăng thêm sự căng thẳng chỉ một ngày trước khi phía chống chính phủ dự trù tổ chức một cuộc biểu tình lớn lao mà Abhisit cho rằng đang gây ra mối lo ngại về nội chiến ở quốc gia này. Thủ tướng Abhisit không bị hề hấn gì trong cuộc tấn công của khoảng 20 người biểu tình, vây quanh đoàn xe của ông khi rời khỏi một khách sạn ở Pattaya, cách thủ đô Bangkok chừng 150 cây số về phía Nam, theo lời phát ngôn viên chính phủ Isara Suntornwat. Người biểu tình đập, đá và đập vào xe bằng "vật cứng" trong một cuộc đối đầu ngắn ngủi trước khi đoàn xe chạy đi. Các nhân viên an ninh sau đó chuyển ông Abhisit sang xe khác trước khi tiếp tục đi về Bangkok. "Tôi không hoảng sợ. Tôi vẫn có thể làm việc bình thường," Abhisit tuyên bố với báo chí ở Bangkok.

Cuộc tấn công này là hành vi bạo động đầu tiên nhắm vào Abhisit, và cũng có tính cách hung hãn nhất kể từ khi những người biểu tình kéo đến bao vây văn phòng chính phủ hai tuần trước đây để đòi Thủ tướng Abhisit từ chức. Những người biểu tình dự trù sẽ tuần hành từ văn phòng chính phủ đến nhà riêng của cố vấn cao cấp nhất của Vua Bhumibol Adulyadej là cựu Thủ tướng Prem Tinsulanonda, cáo buộc ông này là đã tổ chức cuộc đảo chính năm 2006 để lật đổ Thaksin. Prem đã bác bỏ lời cáo buộc tổ chức đảo chính nhưng lời tố cáo ít thấy nhắm vào Hội đồng Cơ mật mà ông Prem đứng đầu đã phá vỡ một điều cấm kỵ ở Thái Lan, nơi hoàng gia và những cận thần đều được nể vì. Theo Tư lệnh cảnh sát đô thành Bangkok, Trung tướng Worapong Chiewpreecha, thì hơn 4.000 cảnh sát viên được bố trí bên ngoài nhà ông Prem và văn phòng thủ tướng ngày 8/4.

Phản đối cố vấn của nhà vua

Đến ngày 8 tháng 4, khoảng 100.000 người biểu tình đòi lật đổ chính phủ hiện hữu bày tỏ sự phẫn uất của họ đối với cựu Thủ tướng Prem Tinsulanonda vì cáo buộc rằng ông đã gây nguy hại cho nền dân chủ bằng cách tổ chức cuộc đảo chính của quân đội vào năm 2006. Phần lớn những người biểu tình tập trung ở căn nhà gần Bangkok của chủ tịch Prem, để đòi hỏi ông phải từ chức tại hoàng cung vì đã tổ chức cuộc đảo chính lật đổ người họ ngưỡng mộ, là cựu Thủ tướng Thaksin. Họ cũng đòi hỏi đương kim Thủ tướng Abhisit phải từ nhiệm. Những người biểu tình mặc áo đỏ vỗ tay reo hò trong khi các nhân vật lãnh đạo đọc những bài diễn văn nảy lửa để lên án ông Prem, nguyên tham mưu trưởng quân đội và cựu thủ tướng, đồng thời cáo buộc quân đội, guồng máy tư pháp và những viên chức chính quyền không do dân bầu lên đã can thiệp vào chính trị ở Thái Lan. "Hãy ngưng việc giật dây từ sau hậu trường cho một thiểu số và gây phương hại cho đa số. Chúng tôi không chấp nhận điều đó!" ông Jatuporn Phromphan, một nhân vật lãnh đạo phía biểu tình hô lớn.

Ông Prem, người bác bỏ các cáo buộc liên quan đến vụ đảo chính, ở trong nhà được sự bảo vệ của quân đội và cảnh sát ngoài đường phố cũng như trong sân nhà của ông. Vua Bhumibol Adulyadej được đại đa số dân chúng Thái Lan kính trọng, và theo truyền thống, sự kính nể này cũng dành cho những người chung quanh ông. Việc đưa ra lời cáo buộc cố vấn nhà vua can dự vào chính trị là điều húy kị chưa từng thấy trong lịch sử Thái Lan. Cuộc biểu tình vĩ đại ngày 8/4 có thể đã đánh dấu một thời điểm quyết định nữa trong cuộc khủng hoảng chính trị ở Thái Lan vốn đã kéo dài từ khi có những cuộc biểu tình chống ông Thaksin với lời cáo buộc tham nhũng và lạm quyền, dẫn đến cuộc đảo chính năm 2006.

An toàn cho các nguyên thủ đến dự Hội nghị ASEAN
Ngày 9 tháng 4, những người biểu tình làm tê liệt giao thông tại một số nơi trong thủ đô Bangkok và đe dọa sẽ kéo về biểu tình ở khu nghỉ mát dự trù có cuộc họp thượng đỉnh của khối ASEAN, trong lúc giới hữu trách tìm cách trấn an các nhà lãnh đạo 15 quốc gia dự trù sẽ đến tham dự vào vài ngày sắp tới rằng họ sẽ được bảo vệ an toàn.

Các nhà lãnh đạo cuộc biểu tình ở Bangkok thảo luận xem có nên kéo về Pattaya, nằm cách Bangkok khoảng 145 cây số về phía Nam, để tạo thêm áp lực lên Thủ tướng Abhisit hay không. Các cuộc biểu tình lan ra khắp thủ đô Bangkok ngày 9/4 khi những người chống đối dùng xe tắc xi để cản đường, gây ra tình trạng kẹt xe trầm trọng, hầu tạo thêm áp lực lên chính phủ Abhisit. Tài xế xe tắc xi có cảm tình với những người chống đối đã đậu xe của họ ngay giữa một khu vực vốn đã bị kẹt xe là Đài Kỷ niệm Chiến thắng, làm tê liệt nhiều con đường. "Chúng tôi kêu gọi có thêm các tài xế tắc xi làm điều này nếu Abhisit không từ chức. Những người như chúng tôi có đến hàng ngàn," theo lời một phát ngôn viên của giới tài xế tắc xi, ông Kongkiat Janpeum. Giám đốc cảnh sát đô thành Bangkok, Trung tướng Worapong Chiewpreecha, kêu gọi người biểu tình hãy chấm dứt tình trạng cản trở lưu thông, nhưng cũng nói cảnh sát sẽ không dùng võ lực để giải tán họ.

Biểu tình ngay tại địa điểm họp hội nghị thượng đỉnh Đông Á
Hàng ngàn người biểu tình chống chính phủ kéo về thành phố nghỉ mát Pattaya, nơi có một hội nghị thượng đỉnh châu Á để tạo thêm áp lực đòi chính phủ Abhisit phải từ chức, nhưng đồng ý rút lui sau một ngày đối đầu với binh sĩ, hứa hẹn sẽ quay trở lại nơi đây để tiếp tục biểu tình.

Hội nghị Đông Á diễn ra bao gồm khối ASEAN với 10 thành viên và Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Ấn Độ, Úc, và New Zealand. Các nhà lãnh đạo từ các quốc gia nêu trên đều tham dự, ngoại trừ Ấn Độ, và các cuộc họp sơ khởi của các giới chức cao cấp đã khởi sự ngày 9/4 tại một khách sạn sang trọng ở Pattaya. Những người biểu tình đe dọa sẽ cản trở cuộc họp của các nhà lãnh đạo thuộc 16 quốc gia châu Á, có mục tiêu giải quyết cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu và gia tăng mức trao đổi mua bán trong vùng. Theo Thủ tướng Abhisit, cuộc họp thượng đỉnh sẽ tiếp tục như đã định. "Tôi muốn nhấn mạnh rằng chúng tôi có bảo vệ an ninh và bảo đảm rằng các cuộc họp tại đây sẽ diễn ra một cách tốt đẹp," ông tuyên bố trong một cuộc họp báo với đa số câu hỏi liên quan đến cuộc biểu tình. Cuộc đối đầu giữa khoảng 2.000 người biểu tình mặc áo đỏ và vài trăm binh sĩ trang bị chống bạo động là biến chuyển mới trong cuộc khủng hoảng chính trị kéo dài ở Thái Lan và một sự xấu hổ cho quốc gia này.

Các nhà lãnh đạo từ các quốc gia Đông Nam Á đến địa điểm họp an toàn, theo lời Abhisit. Tuy nhiên các đại biểu khác phải tự kiếm cách đi vòng qua khu vực biểu tình, vốn đã dựng lên các chướng ngại vật trên con đường dẫn đến nơi họp nằm trên ngọn đồi. Một số những người này phải đi bộ dọc theo bờ biển, trong các bộ quần áo sang trọng để đến nơi họp.

Dù đã rút đi vào chiều ngày thứ Sáu, 10 tháng 4, những người biểu tình nói họ có thể sẽ trở lại. "Chúng tôi đã nói được điều muốn nói. Chính phủ này không hợp pháp. Chúng tôi sẽ quay trở lại ngày mai nếu những đòi hỏi của chúng tôi không được đáp ứng," theo lời Arisman Pongreungrong, một người lãnh đạo đoàn biểu tình. Những người biểu tình đòi một đại diện quốc tế, chứ không muốn gặp một viên chức Thái Lan, ra nhận một bức thư đòi Abhisit phải từ chức. Một người đại diện phái đoàn Malaysia ra nhận thư để đoàn biểu tình rút lui. Trên đường trở ra, đoàn biểu tình này bị vài trăm người thuộc phía ủng hộ ném đá và họ phản ứng lại. Hai bên hỗn chiến cho đến khi cảnh sát đến nơi giải tán.

Cuộc họp thượng đỉnh khởi sự sáng ngày 10/4 với cuộc họp của các ngoại trưởng từ 10 quốc gia thành viên Hiệp Hội Các Quốc gia Đông Nam Á và buổi họp chính diễn ra ngày 11/4 khi các vị nguyên thủ ASEAN gặp các nhà lãnh đạo Trung Quốc, Nhật Bản và Nam Hàn. Các cuộc họp chấm dứt ngày 12/4 sau Hội nghị Thượng đỉnh Nam Á, có thêm các quốc gia Ấn Độ, Úc và New Zealand, nâng tổng số quốc gia tham dự lên 16 nước. Phó tổng giám đốc cảnh sát quốc gia Thái Lan, Wiroj Pahonvej, ước lượng có khoảng 2.000 người biểu tình đã đến nơi này. Khoảng 8.000 cảnh sát viên được huy động đến canh gác ở Pattaya. Không biết rõ con số binh sĩ được đưa đến nơi này.

Người biểu tình tràn ngập nơi họp, chính phủ hủy bỏ hội nghị thượng đỉnh Đông Á
Những người biểu tình tràn vào một trung tâm hội nghị nơi các nhà lãnh đạo châu Á sẽ họp ngày 11 tháng 4, phá cửa và đi lùng từng phòng để kiếm thủ tướng. Chính phủ Thái Lan thông báo hủy bỏ hội nghị và di tản các nhà lãnh đạo bằng trực thăng. Những người biểu tình tuyên bố chiến thắng và bỏ ra khỏi trung tâm hội nghị này khoảng một tiếng đồng hồ sau đó. "Chúng tôi đã chiến thắng. Chúng tôi ngăn không cho họ tổ chức hội nghị thượng đỉnh. Tuy nhiên chúng tôi chưa đạt được mục tiêu của mình. Chúng tôi sẽ tiếp tục biểu tình ở Bangkok cho đến khi Abhisit từ chức," theo lời Jakrapob Penkair, một trong những người lãnh đạo phía biểu tình.

Abhisit lên đài truyền hình toàn quốc để ban hành tình trạng khẩn trương trong khu vực quanh hội nghị, nhưng thu hồi lệnh này khoảng sáu giờ sau đó khi các nhà lãnh đạo quốc tế đã rời khỏi Pattaya an toàn. Ông gọi những người biểu tình là "kẻ thù của Thái Lan." Vụ rối loạn này là một sự bẽ mặt lớn lao cho Abhisit. Vụ này làm tăng sự căng thẳng, và gia tăng khả năng có cuộc đụng độ giữa quân đội và người biểu tình. Mặc dù có khoảng 8.000 cảnh sát viên được huy động để bảo vệ hội nghị ở Pattaya, khi khoảng 2.000 người biểu tình tràn vào trung tâm hội nghị thì chẳng thấy số cảnh sát này đâu mà chỉ gặp sự ngăn cản yếu ớt của một nhóm nhỏ binh sĩ không võ trang và sau đó nhanh chóng bị đè bẹp.

Chín nhà lãnh đạo các quốc gia trong khối ASEAN đã có mặt trong một khách sạn gần đó, ngay trong khu vực hội nghị, khi người biểu tình tràn vào phòng họp. Thủ tướng Abhisit nói rằng các nhà lãnh đạo "rất thông cảm" về việc bất ngờ phải hủy bỏ cuộc họp. Phát ngôn viên chính phủ, Panitan Wattaavagorn, hy vọng cuộc họp thượng đỉnh sẽ được tổ chức lại trong vài tháng tới.

Nổi loạn ở Bangkok tiếp theo việc ban hành tình trạng khẩn trương
Ngày 12 tháng 4, Thaksin Shinawatra kêu gọi có cuộc cách mạng tiếp theo việc dân chúng nổi loạn ở thủ đô Bangkok. Người biểu tình chiếm đoạt các xe buýt công cộng và bao vây các xe quân đội trong sự thách đố công khai tiếp theo việc chính phủ tuyên bố tình trạng khẩn trương tại thủ đô. Các nhóm người chống chính phủ xuất hiện tại nhiều nơi ở Bangkok, một số hung hăng đập phá xe chở thủ tướng Abhisit Vejjajiva và các phụ tá của ông, trong khi những người khác đánh đập người qua đường có lời nói sỉ vả họ. Có ít nhất 10 ngã tư bị người biểu tình chiếm đóng, dùng xe buýt để cản trở lưu thông trên các con đường lớn, gây ra tình trạng kẹt xe trầm trọng. Tướng cảnh sát Vichai Sangparpal nói có tới 30.000 người biểu tình xuống đường ở nhiều nơi trong thành phố. Các xe cảnh sát vứt bỏ lại ở một số ngã tư bị cướp phá.

Thaksin kêu gọi có cuộc cách mạng và nói ông có thể sẽ trở về để lãnh đạo cuộc cách mạng này. "Khi chiến xa được đưa ra ngoài đường phố, đó cũng là lúc người dân tiến hành cuộc cách mạng. Và nếu cần, tôi sẽ trở về quê hương," ông nói trong một thông điệp gửi bằng điện thoại tới những người đang bao vây văn phòng chính phủ.

Việc ban hành tình trạng khẩn trương cấm sự tụ tập của hơn năm người, cấm báo chí loan tải những tin tức bị coi là đe dọa đến trật tự xã hội và cho phép chính phủ được huy động quân đội để đàn áp nổi dậy. Phát ngôn viên quân sự, đại tá Sansern Kaewkamnerd, nói binh sĩ và cảnh sát được đưa đến hơn 50 vị trí quan trọng trong thủ đô, kể cả các nhà ga và trạm xe buýt. Sự hiện diện của quân đội không phải là dấu hiệu sắp có đảo chính, một nét đặc trưng trong lịch sử chính trị Thái Lan.

Ngày 12 tháng 4 có các chỉ dấu cho thấy chính phủ một lần nữa có thể sẽ không ngăn cản được người biểu tình. Người biểu tình bao vây hai trong số ba chiếc thíêt vận xa đậu bên ngoài một khu thương xá sang trọng ở trung tâm thủ đô Bangkok, vẫy cờ Thái Lan trong sự vui mừng. Một phụ nữ lớn tuổi leo lên một trong các xe này và hô lớn "Dân chủ!" trước khi người biểu tình ra lệnh cho các binh sĩ phải lái thiết vận xa trở về doanh trại.

Bên ngoài bộ Nội vụ, một đám đông giận dữ tấn công chiếc xe của thủ tướng Abhisit bằng các cây dài, thang, và ngay cả các chậu cây khi chíêc xe này tìm cách thoát đi một cách chậm chạp giữa vòng vây. Tùy viên của thủ tướng và tài xế của ông ta cũng bị tấn công và bị thương tích nặng nề. Cảnh sát với trang bị chống biểu tình đứng gần đó nhưng không có hành động gì. "Tôi tin rằng mọi người đã nhìn thấy điều gì xảy ra cho tôi. Họ đã nhìn thấy người biểu tình tìm cách hành hung tôi và đập chiếc xe," ông Abhisit phát biểu trên đài truyền hình.

"Chính phủ này sẽ không làm được gì. Chúng tôi sẽ cho họ thấy điều mà hàng chục ngàn người dân không có võ khí trong tay sẽ làm được. Người dân sau cùng sẽ cai trị đất nước Thái Lan thân yêu của mình," theo lời Lada Yingmanee, 37 tuổi. Một trong số những người lãnh đạo cuộc biểu tình ở Pattaya ngày 11/4, ông Arisman Pongruengrong, bị bắt ngày 12/4 và chở bằng trực thăng đến một trại lính để bị thẩm vấn.

Cũng có tin nói đã xảy ra các cuộc biểu tình ở một số nơi trong vùng bắc và đông bắc Thái Lan, với một nhóm biểu tình đe dọa sẽ cản trở lưu thông trên cây cầu chính nối liền Thái Lan và Lào qua sông Mê Kông. Chủ tịch Hội đồng Du lịch Thái Lan, Kongkrit Hiranyakit, nói quốc gia này có thể sẽ mất ít nhất 200 tỉ baht (khoảng 5,6 tỉ mỹ kim) nếu du khách ngần ngại không đến nơi đây như đã từng xảy ra sau khi có cuộc chiếm đóng hai phi trường tại Bangkok. Du lịch là nguồn ngoại tệ chính của Thái Lan và rất quan trọng trong tình trạng suy thoái kinh tế toàn cầu lúc bấy giờ.

Nhiều nước khuyên công dân đừng đến Thái Lan
Ngày 12/4, Bộ Ngoại giao Anh đưa ra lời khuyến cáo các công dân Anh hãy xem xét lại dự định tới thăm Thái Lan của họ, chiếu theo tình hình hỗn loạn. Hàng năm có vào khoảng một triệu du khách Anh sang thăm Thái Lan, nhất là vào mùa hè. Vào thời điểm này cũng có vào khoảng 40.000 công dân Anh đang sinh sống tại Thái Lan, nên Bộ Ngoại giao Anh cũng phải kêu gọi các người này, tránh di chuyển gần các nơi có các cuộc biểu tình, mà nên lưu lại trong nhà thì an toàn hơn.

Cùng ngày 12/4, Bộ Ngoại giao Singapore cũng khuyến cáo các công dân của mình tránh sang thăm Thái Lan, hay đến các nơi nghỉ mát lý tưởng của Thái Lan, như bãi biển Pattaya, ngoại trừ trong các trường hợp cần thiết mà thôi. Bộ Ngoại giao và Thương mại Úc cũng khuyên can các công dân Úc nên xem lại việc sang thăm Bangkok cũng như các tỉnh lân cận, và cảnh giác các công dân Úc đã có mặt sẵn tại Thái Lan, là hãy tránh các sự di chuyển không cần thiết. Chính phủ Canada cũng đưa ra các lời báo động đối với các công dân của mình, là tránh du lịch sang Thái lan, và nếu đã lỡ có mặt bên trong Thái Lan, thì hãy tránh đến gần các khu vực đã có biểu tình hay sắp sửa có biểu tình.

Giao tranh trên đường phố Bangkok
Hàng ngàn binh sĩ nổ súng cảnh cáo và bắn lựu đạn cay để đẩy lui những người biểu tình chống chính phủ vào tối ngày 13 tháng 4 ở thủ đô Bangkok, buộc họ phải rút vào một khu phố nơi các cuộc đụng độ với dân chúng địa phương làm hai người thiệt mạng.

Cuộc nổ súng vào đêm 13/4 xảy ra sau một ngày đụng độ giữa thành phần biểu tình, và các binh sĩ được trải ra khắp thành phố. Phía quân đội nổ súng chỉ thiên và bắn lựu đạn cay về phía người biểu tình, sau cùng dồn phần lớn chạy vào khu vực bên ngoài tòa nhà chính phủ. Tại nơi đây, thành phần lãnh đạo phong trào biểu tình nói họ sẽ cố thủ đến cùng. Có hai người thiệt mạng trong các vụ đụng độ giữa người biểu tình và dân chúng thành phố giận dữ vì các hành vi bạo động. Có hơn 100 người bị thương trong các cuộc hỗn chiến kéo dài trong suốt 12 tiếng đồng hồ trên đường phố thủ đô.

Kết thúc
Nhiều lãnh đạo biểu tình tự nguyện nộp mình cho cảnh sát ngày 14 tháng 4, chấm dứt bạo động. Khi quân đội bao vây địa điểm chính của cuộc biểu tình, gần Nhà Chính phủ, những người biểu tình đồng ý chấm dứt hoạt động của họ. Chính phủ khẳng định các biện pháp hòa bình đối với những người biểu tình, đưa đón miễn phí được cung cấp cho những người biểu tình trở về nhà của họ ở các tỉnh. Các cuộc biểu tình kết thúc một cách 'chính thức' và ôn hòa trong khoảng thời gian giữa trưa.

Ngày 14/4, nhà cầm quyền Thái Lan đưa ra trát bắt giam 13 người, kể cả ông Thaksin, về tội khuyến khích dân chúng phạm luật và làm rối loạn trật tự công cộng. Những tội danh này có hình phạt từ bảy năm đến hai năm tù. "Ông Thaksin chỉ là một biểu tượng... Tôi khâm phục ông ta nhưng nếu ông về nước và làm điều sai quấy thì chúng tôi cũng sẽ từ bỏ ông. Đây không phải là vì ông Thaksin. Đây là vì người dân Thái Lan. Tôi muốn được quyền quyết định vận mệnh đất nước này," theo lời Surasak Chaiyanond, 36 tuổi, một trong 200 người đến trước cửa tòa án Bangkok để bày tỏ sự ủng hộ tinh thần đối với thành phần lãnh đạo nhóm biểu tình bị bắt.

Dư âm

Thaksin kêu gọi hòa giải
Cựu Thủ tướng Thaksin hưởng ứng lời kêu gọi của phía đối nghịch với ông là phải có sự hòa giải tuy nhiên những bất đồng ý kiến dẫn đến tình trạng bạo loạn trên đường phố Bangkok vẫn còn tiếp tục ngày 16/4, khi những người ủng hộ ông từ chối không chịu chấm dứt cuộc tranh đấu của họ nhằm lật đổ chính phủ Thái Lan.

Thaksin bác bỏ hình thức bạo động tràn lan trên đường phố thủ đô Thái Lan, khi những người ủng hộ ông và các đồng minh có các cuộc đối đầu với cảnh sát và quân đội cũng như với dân chúng sinh sống trong một số khu vực, khiến ít nhất hai người thiệt mạng và hơn 130 người khác bị thương. Thaksin nói với phái viên AP tại Dubai, nơi ông đang sống lưu vong, chỉ vài giờ sau khi đối thủ chính trị của ông, Thủ tướng Abhisit cũng lên tiếng kêu gọi hòa giải.

"Chiến tranh sẽ không bao giờ chấm dứt bằng chiến tranh, chỉ có thể chấm dứt bằng thương thuyết," theo lời Thaksin, người trước đó đã kêu gọi thành phần ủng hộ ông hãy khởi sự một "cuộc cách mạng" để đòi dân chủ. "Nếu chính phủ muốn có hòa giải, tôi sẽ khuyến khích phía áo đỏ tham gia," Thaksin nói, đề cập đến màu áo mà những người ủng hộ ông đang mặc để dễ phân biệt với phía chống ông Thaksin mặc áo vàng. Thaksin cũng muốn vị vua Bhumibol Adulyadej giúp hàn gắn những rạn nứt chính trị trầm trọng. "Tôi kính xin Hoàng Thượng hãy can thiệp... đó là giải pháp duy nhất," ông nói trong cuộc phỏng vấn kéo dài 20 phút.

Thiệt hại kinh tế
Tình trạng bạo động đe dọa làm giảm lợi nhuận thu được từ kỹ nghệ du lịch và có thể làm 200.000 người trong kỹ nghệ này bị mất việc, theo lời Hongkrit Hiranyakit, chủ tịch Hội đồng Du lịch Thái Lan. Tình hình cũng có thể làm cho giới đầu tư ngoại quốc phải suy nghĩ lại trước khi đổ tiền vào xây dựng các cơ xưởng hay các hình thức đầu tư khác, nhất là khi cuộc bạo động này xảy ra chỉ vài tháng sau khi một nhóm đối nghịch chống chính quyền trước đây đã chiếm đóng hai phi trường ở Bangkok trong một tuần lễ, làm hàng trăm ngàn du khách bị kẹt lại và gây thiệt hại nặng nề cho nền kinh tế.

Tình trạng bất ổn khiến cho các khu thương xá và cửa hàng phải đóng cửa, các buổi lễ do chính phủ tổ chức để đón mừng năm mới phải hủy bỏ. Hơn một chục quốc gia, kể cả Hoa Kỳ, đưa ra lời khuyến cáo dân chúng nên tránh đến Thái Lan trong tình hình lúc này và những người đang ở nơi này không nên ra đường và tránh xa nơi có biểu tình.

Ghi chú

Lịch sử chính trị Thái Lan
Thái Lan năm 2009
Bạo động 2009
Bạo động tại Thái Lan
Biểu tình


title: Melanotus smetanai

text:
Melanotus smetanai là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia & Schimmel miêu tả khoa học năm 2001.

Chú thích

Tham khảo

Melanotus


title: Aulacophora papuana

text:
Aulacophora papuana là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1894.

Chú thích

Tham khảo

Aulacophora


title: Homophylax rentzi

text:
Homophylax rentzi là một loài Trichoptera trong họ Limnephilidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Tân bắc
Homophylax


Các Hệ phái Tin Lành và Tinh thần của Chủ nghĩa Tư bản là một luận văn của Max Weber, hình thành từ những quan sát của ông về các doanh nhân Hoa Kỳ nhân chuyến đi trong năm 1904, thăm viếng họ hàng của ông đang sinh sống ở Ohio và North Carolina, cũng như dành thời gian để tra cứu tại các thư viện của những viện đại học có quan hệ với các giáo hội Tin Lành (Kháng Cách). Mặc dù tại Hoa Kỳ đã có sự phân lập triệt để giữa giáo hội và nhà nước, Weber nhận thấy trong giới doanh nghiệp người ta vẫn có thói quen tìm hiểu các mối quan hệ tôn giáo của đối tác; dần dà, ông hiểu ra rằng thói quen kỳ quặc này (theo cách nhìn của người châu Âu) là một cách "kiểm tra uy tín". Theo Weber, bất cứ ai hiểu biết về văn hóa nước Mỹ đều dễ dàng nhận ra rằng các mối quan hệ tôn giáo luôn thủ giữ vai trò quan trọng trong đời sống xã hội và trong môi trường kinh doanh, cũng được xem như là yếu tố then chốt trong việc xây dựng mối quan hệ tín cẩn và lâu bền.

Có hai lý do: Thứ nhất, gia nhập một giáo hội thuộc cộng đồng Kháng Cách là hành động tự nguyện (không giống các giáo hội được nhà nước bảo trợ ở châu Âu), các giáo hội này chỉ công nhận tư cách thành viên đối với những người được xem là đã đáp ứng một số chuẩn mực đạo đức. Bất cứ thành viên nào không chịu theo đuổi một nếp sống đáp ứng những chuẩn mực nhất định sẽ bị áp lực tự thay đổi, hoặc bị mất quyền thành viên. Do đó, những thành viên có tiếng tốt thuộc các hệ phái khác nhau được xem là những người đáng tin cậy trong kinh doanh. Người dân chỉ tin cậy những người nhiệt thành với niềm tin tôn giáo, và đến mua hàng tại các cửa hiệu của họ, bởi vì chỉ ở đó mới có các giao dịch chân thật và không bao giờ bị nói thách.

Thứ hai, trong các hệ phái Kháng Cách, quyền điều hành giáo hội được trao cho các thành viên; mục sư được giáo đoàn tuyển dụng (không giống các giáo hội được nhà nước bảo trợ, mục sư được nhà nước chỉ định). Nếu mục sư thiếu tinh thần trách nhiệm hoặc thối nát, các thành viên trong giáo đoàn có quyền mời một mục sư khác đến thế chỗ. Các giáo đoàn thường yêu cầu mục sư giảng luận về đạo đức tôn giáo trong cuộc sống chứ không chỉ đơn thuần thuyết giảng các giáo lý (mà họ xem là không quan trọng bằng cách ứng dụng đức tin trong thực tế cuộc sống).

Trong tác phẩm Đạo đức Kháng Cách và Tinh thần Chủ nghĩa Tư bản, Weber lập luận rằng việc xây dựng một lực lượng doanh nhân là những người được tín nhiệm do tư cách đạo đức cá nhân là nhân tố quan trọng góp phần phát triển chủ nghĩa tư bản, và hiện tượng này có nguồn gốc từ cuộc Cải cách Kháng Cách (đặc biệt là trong các giáo hội chịu ảnh hưởng Thần học Calvin), mặc dù về sau hiện tượng này cũng dần bị thế tục hóa.

Quan niệm cho rằng người tuân thủ các giá trị đạo đức dù bị thiệt thòi sẽ được ban thưởng, theo Weber, là phổ biến trong các nền văn hóa trên khắp thế giới. Tuy nhiên, chỉ có các giáo hội Kháng Cách mới nối kết ý tưởng này với nền đạo đức tôn giáo, phù hợp với nguyên lý của chủ nghĩa tư bản thời kỳ sơ khai: "Sự chân thật là giải pháp tốt nhất." Tuy mối quan hệ này chỉ được tìm thấy trong các giáo phái Kháng Cách, sự tồn tại liên tục và tính nhất quán của nó vượt quá phạm vi tôn giáo. Weber đưa ra một ví dụ, trong đó liệt kê những điều các tín hữu Giám Lý không được phép làm:
Nói thách khi mua bán
Trốn thuế
Cho vay lấy lãi cao hơn mức quy định của luật pháp
"Tích lũy của cải trên đất" (làm giàu vì những mục tiêu vị kỷ)
Theo đuổi nếp sống xa hoa trong mọi hình thức

Tuy nhiên, khi ảnh hưởng tôn giáo sút giảm (đặc biệt tại các thành phố lớn), những tổ chức doanh nghiệp đảm trách việc thực hiện các chức năng này. Những tổ chức nghề nghiệp cũng đòi hỏi các thành viên phải đáp ứng một số chuẩn mực đạo đức được xây dựng bởi chính các thành viên. Các nhân viên bán hàng lưu động, chẳng hạn, phải luôn gắn trên ve áo huy hiệu hội đoàn nghề nghiệp của mình, nếu không, chẳng ai tin họ cả. Là thành viên của các tổ chức như thế cũng là điều mà các di dân muốn có trong nỗ lực của họ hội nhập vào nền văn hóa Mỹ. Như thế, huy hiệu gắn trên ve áo ngụ ý, "Tôi là người tử tế, đã được sát hạch và qua giai đoạn thử thách để được kết nạp thành viên." Điều đó có nghĩa là trong kinh doanh, tư cách đạo đức đã được chứng thực là yếu tố quan trọng hàng đầu.

Không chỉ được bảo đảm uy tín đạo đức, một doanh nhân là thành viên của một hội đoàn có thể nhận được sự trợ giúp tài chính trong trường hợp người ấy rơi vào tình huống khó khăn ngoài ý muốn, từ những thành viên khác, dựa trên nguyên tắc "cho mượn mà không đòi hỏi báo đáp", hoặc cho vay với lãi suất rất thấp.

Xem thêm
Max Weber
Nền đạo đức Tin Lành và tinh thần của chủ nghĩa tư bản

Chú thích

Liên kết ngoài
Online ebook of The Protestant Sects and the Spirit of Capitalism

Max Weber
Sách Xã hội học


title: Dracontogena

text:
Dracontogena là một chi bướm đêm thuộc phân họ Olethreutinae, họ Tortricidae Tortricidae.

Các loài
Dracontogena bernardi Karisch, 2005
Dracontogena hoppei Karisch, 2005
Dracontogena lucki Karisch, 2005
Dracontogena metamorphica (Meyrick, 1928)
Dracontogena niphadonta Diakonoff, 1970
Dracontogena schnirchi Karisch, 2005
Dracontogena tonitrualis (Meyrick, 1934)

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

 tortricidae.com

Grapholitini


title: Siêu cúp bóng ném châu Âu

text:
Siêu cúp bóng ném châu Âu (tiếng Anh: European Handball Federation Men’s Champions Trophy) là một giải tranh cúp của Liên đoàn bóng ném châu Âu dành cho các đội câu lạc bộ nam quốc gia thành viên của Liên đoàn, đã đoạt cúp của Liên đoàn trong mùa giải trước. Giải này được tổ chức hàng năm, bắt đầu từ năm 1996.

Tổng kết

Tính theo quốc gia

Tham khảo

Giải đấu của Liên đoàn bóng ném châu Âu


title: Germainville

text:
Germainville  là một xã thuộc tỉnh Eure-et-Loir trong vùng Centre-Val de Loire ở bắc trung bộ nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 115 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Eure-et-Loir


title: Raphitoma asperrima

text:
Raphitoma asperrima là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Conidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Raphitoma
Động vật được mô tả năm 1827


title: Acrocercops argyrodesma

text:
Acrocercops argyrodesma là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Loài này có ở New South Wales.

Chú thích

Tham khảo

Acrocercops


title: Mont-Saint-Martin, Ardennes

text:
Mont-Saint-Martin là một xã ở tỉnh Ardennes, thuộc vùng Grand Est ở phía bắc nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Ardennes

Tham khảo

Montsaintmartin


title: Cầu Kè

text:
Cầu Kè là một huyện thuộc tỉnh Trà Vinh, Việt Nam.

Địa lý

Vị trí địa lý
Huyện Cầu Kè nằm ở phía tây của tỉnh Trà Vinh, nằm cách thành phố Trà Vinh khoảng 40 km về phía tây, cách trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh khoảng 230 km, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp huyện Càng Long
Phía tây giáp huyện Cù Lao Dung và huyện Kế Sách thuộc tỉnh Sóc Trăng
Phía nam giáp huyện Tiểu Cần
Phía bắc giáp huyện Trà Ôn và huyện Vũng Liêm thuộc tỉnh Vĩnh Long.

Huyện Cầu Kè có diện tích 245 km², dân số năm 2019 là 102.767 người, mật độ dân số đạt 420 người/km².

Huyện có diện tích 245 km² và dân số là 116.000 người. Huyện Cầu Kè cũng là nơi có loại dừa sáp nổi tiếng.

Điều kiện tự nhiên
Địa hình

Huyện Cầu Kè mang tính chất chung của vùng đồng bằng sông Cửu Long nên tương đối bằng phẳng. Ngoài những giồng cát có địa hình cao đặc trưng (>1,8m). Dọc theo Sông Hậu có địa hình khá cao (cao ven sông) và thấp dần về hướng Đông (vào nội đồng).

Địa hình thấp nhất (0,4 - 0,6m) ở khu vực phía Đông Nam thuộc các địa bàn (Phong Thạnh, Phong Phú) và nằm rải rác ở các khu vực Đông Bắc (Thạnh Phú, Thông Hòa). Đặc biệt có khu vực địa hình trũng thấp (<0,4m) ở ấp Sóc Kha (xã Hoà Ân); Cây Gòn (xã Phong Thạnh).

Nhìn chung, địa hình huyện Cầu Kè thích hợp cho canh tác lúa, hoa màu và cây lâu năm. Tuy nhiên ở một số khu vực trũng thấp và gò cao cục bộ thường bị ngập úng, khô hạn.

Thủy văn

Sông Cầu Kè là sông chạy qua khu vực trung tâm thị trấn, thuyền bè có trọng tải 20 - 30 tấn giao thông dễ dàng. Bề rộng của sông 20 - 24m, sâu 4m, chịu tác động chế độ bán nhật triều không đều trên biển Đông; mực nước đỉnh triều hàng tháng thay đổi từ 1,0 đến 1,4m.

Huyện Cầu Kè chịu ảnh hưởng triều sông Hậu với 21 km chiều dài nằm dọc bờ sông Hậu và hệ thống sông rạch chính đều bắt nguồn từ sông Hậu như sông Bông Bót - Tổng Tồn - Bà Nghệ, rạch Tân Định. Ngoài ra huyện còn chịu ảnh hưởng triều của sông Cổ Chiên khá mạnh thông qua kênh Trà Ngoa ở phần đất xã Thạnh Phú.

Huyện chịu ảnh hưởng chế độ bán nhật triều không đều ngày lên xuống 2 lần; mỗi tháng có 2 lần triều cường, sau ngày 1 và 15 âm lịch và 2 lần triều kém, sau ngày 7 và 23 âm lịch từ 2 - 3 ngày.

Dân số: Toàn huyện có 31.148 hộ với các dân tộc anh em sinh sống như: Kinh, Khmer, Hoa cùng chung sống dân số 111.964 người, trong đó dân tộc Kinh 88.523 người, chiếm 67,28%, dân tộc Khmer 42.746 người, chiếm 32,49%, dân tộc Hoa 306 người, chiếm 0,23% và khu thị trấn Cầu Kè có 6.889 người chiếm 6,16% dân số toàn huyện. Dân tộc thiểu số 38.965 người 30,93%.

Nguồn lao động: Lao động chủ yếu là sản xuất nông lâm nghiệp. Tính đến thời điểm năm 2018, có 77.864 người trong độ tuổi lao động, chiếm 62% dân số của huyện. Tỷ lệ lao động có việc làm thường xuyên: 72.694/77.864 người, chiếm 93,4%. Hàng năm có thêm khoảng 1.500 lao động. Đây là nguồn lao động dồi dào của huyện.

Hành chính
Huyện Cầu Kè có 11 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm thị trấn Cầu Kè và 10 xã: An Phú Tân, Châu Điền, Hòa Ân, Hòa Tân, Ninh Thới, Phong Phú, Phong Thạnh, Tam Ngãi, Thạnh Phú, Thông Hòa.

Lịch sử

Cầu Kè là quận thuộc tỉnh Cần Thơ từ năm 1913, gồm có 2 tổng: Thạnh Trị với 5 làng và Tuân Giáo với 8 làng.

Ngày 07 tháng 6 năm 1954, tách 3 làng Tích Thiện, Vĩnh Xuân, Trà Côn của tổng Thạnh Trị nhập vào quận Trà Ôn cùng tỉnh.

Ngày 09 tháng 2 năm 1956, quận Cầu Kè thuộc tỉnh Tam Cần.

Ngày 22 tháng 10 năm 1956, quận Cầu Kè thuộc tỉnh Vĩnh Bình, gồm tổng Tuân Giáo với 8 xã, quận lỵ đặt tại xã Hòa Ân.

Sau ngày 30 tháng 4 năm 1975, Cầu Kè là huyện của tỉnh Cửu Long.

Từ năm 1976 đến nay
Ngày 26 tháng 11 năm 1991, tỉnh Cửu Long được chia thành 2 tỉnh: Vĩnh Long và Trà Vinh, huyện Cầu Kè thuộc tỉnh Trà Vinh, bao gồm 9 xã: An Phú Tân, Châu Điền, Hòa An, Ninh Thới, Phong Phú, Phong Thạnh, Tam Ngãi, Thạnh Phú và Thông Hòa.

Ngày 07 tháng 10 năm 1995, Thủ tướng Việt Nam ban hành Nghị định số 62-CP, thành lập thị trấn Cầu Kè trên cơ sở tách ra từ xã Hòa Ân.

Ngày 2 tháng 3 năm 1998, Chính phủ Việt Nam ban hành Nghị định số 13/1998/NĐ-CP về việc thành lập xã Hòa Tân trên cơ sở 1.261,72 ha diện tích tự nhiên và 5.198 nhân khẩu của xã Hòa Ân; 1.657,97 ha diện tích tự nhiên và 4.501 nhân khẩu của xã An Phú Tân.

Huyện Cầu Kè có 1 thị trấn và 10 xã như hiện nay.

Kinh tế
Do vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên nên huyện Cầu Kè không phát triển nhiều về ngành nuôi trồng thủy sản như một số huyện ở hạ lưu sông Cửu Long. Cầu Kè vẫn là huyện thuần nông nhất của tỉnh, diện tích trồng lúa ước khoảng 30.000 ha, sản xuất ra sản lượng lương thực ước đạt 157.000 tấn lúa/ năm (2006). Tuy nhiên trong những năm gần đây, huyện đang có sự dịch chuyển từ việc trồng lúa sang nuôi trồng thủy sản, đặc biệt là các xã nằm ven sông Hậu.

Văn hóa - du lịch
Văn hóa: Nhà cổ Cầu Kè (nhà Huỳnh Kỳ) tọa lạc ở khóm 4, thị trấn Cầu Kè.

Du lịch

Hoạt động du lịch phát triển, nhất là du lịch sinh thái kết hợp với lễ hội truyền thống. Đến Cầu Kè, bạn sẽ có dịp tham quan nơi ngụ cư của những người Khmer. Các cuộc dâng bông, lễ hội hầu như diễn ra thường xuyên.

Huyện có nhiều tiềm năng về du lịch sinh thái của một vùng sông nước, nhất là các cồn dọc theo sông Hậu, có Cồn Tân Quy thuận lợi cho việc phát triển du lịch; du lịch tâm linh nhất là lễ hội chùa Ông hằng năm. Ngoài ra, huyện còn có nhà bia tưởng niệm nữ anh hùng liệt sĩ Chị Nguyễn Thị Út còn gọi là Út Tịch

Kết hợp với du lịch vườn cây ăn trái của Huyện, tạo nên những tour du lịch khép kín trong toàn tỉnh.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
Hiệu quả từ phong trào dịch chuyển cơ cấu kinh tế ở Trà Vinh


title: Nectopsyche utleyorum

text:
Nectopsyche utleyorum là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Nectopsyche


title: Loxorhombia

text:
Loxorhombia là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae
Oenochrominae


title: Quảng Điền

text:
Quảng Điền là một huyện thuộc tỉnh Thừa Thiên Huế, Việt Nam.

Địa lý
Quảng Điền là huyện đồng bằng ven biển và đầm phá nằm ở phía bắc tỉnh Thừa Thiên Huế, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp thành phố Huế
Phía tây giáp huyện Phong Điền
Phía nam giáp thị xã Hương Trà
Phía bắc giáp huyện Phong Điền và Biển Đông.

Diện tích của huyện là 165,2 km2  và dân số là 92.750 người.

Sông Bồ là ranh giới tự nhiên phía nam giữa huyện Quảng Điền với thị xã Hương Trà. Ngoài ra, huyện còn có phần lớn diện tích của phá Tam Giang nằm trên địa bàn. Hầu hết các xã, thị trấn của huyện đều nằm ven phá Tam Giang, trong đó hai xã Quảng Công và Quảng Ngạn nằm ven biển ở phía bắc của phá.

Hành chính
Huyện Quảng Điền có thị trấn Sịa và 10 xã: Quảng An, Quảng Công, Quảng Lợi, Quảng Ngạn, Quảng Phú, Quảng Phước, Quảng Thái, Quảng Thành, Quảng Thọ, Quảng Vinh.

Lịch sử
Sau năm 1975, huyện Quảng Điền thuộc tỉnh Bình Trị Thiên, gồm 7 xã: Quảng Lộc, Quảng Lợi, Quảng Ngạn, Quảng Phú, Quảng Phước, Quảng Thọ và Quảng Vinh.

Ngày 11 tháng 3 năm 1977, huyện Quảng Điền sáp nhập với các huyện Hương Trà và Phong Điền thành huyện Hương Điền.

Ngày 6 tháng 1 năm 1983:
Tách đất xã Quảng Lợi lập xã Quảng Thái
Tách đất xã Quảng Lộc lập xã Quảng Thành
Tách đất xã Quảng Ngạn lập xã Quảng Công.

Ngày 30 tháng 6 năm 1989, tỉnh Thừa Thiên Huế được tái lập từ tỉnh Bình Trị Thiên, huyện Hương Điền thuộc tỉnh Thừa Thiên Huế.

Ngày 29 tháng 9 năm 1990, huyện Hương Điền được chia lại thành 3 huyện: Hương Trà, Phong Điền và Quảng Điền.

Ngày 17 tháng 3 năm 1997, thành lập thị trấn Sịa (thị trấn huyện lỵ huyện Quảng Điền) trên cơ sở 1.118,4 ha diện tích tự nhiên và 8.610 người của xã Quảng Phước.

Huyện Quảng Điền có 1 thị trấn và 10 xã như hiện nay.

Giáo dục

Trên địa bàn huyện có 3 trường THPT công lập là:

 Trường THPT Nguyễn Chí Thanh (đóng tại thị trấn Sịa).
 Trường THPT Hóa Châu (đóng tại xã Quảng An).
 Trường THPT Tố Hữu (đóng tại xã Quảng Công).

Ngoài ra, còn có Trung tâm GDNN-GDTX huyện Quảng Điền.

Ở các xã, thị trấn đều có đầy đủ các trường THCS, Tiểu học, Mầm non.

Chú thích

Xem thêm

Huyện duyên hải Việt Nam


title: 311

text:
Năm 311 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện
 Quân nước Hán Triệu tộc Hung Nô đánh chiếm kinh thành Lạc Dương của nhà Tây Tấn ở Trung Quốc, bắt sống Tấn Hoài Đế.

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 311


title: Teucholabis angustifusca

text:
Teucholabis angustifusca là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Teucholabis
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Hyphydrus jaechi

text:
Hyphydrus jaechi là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Wewalka & Biström miêu tả khoa học năm 1989.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Hyphydrus


title: 4134 Schütz

text:
4134 Schütz là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 1274.7403646 ngày (3.49 năm).

Nó được phát hiện ngày 15 tháng 2 năm 1961 bởi Freimut Börngen ở Tautenburg, và đặt tên theo Heinrich Schütz (1585–1672), a German composer và organist.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1961


title: Tipula turcolivida

text:
Tipula turcolivida là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Saint-Aubin-sur-Scie

text:
Saint-Aubin-sur-Scie là một xã thuộc tỉnh Seine-Maritime trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Huy hiệu

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-Maritime
Seine-Maritime
Normandy

Tham khảo
INSEE

Liên kết ngoài
 Official commune website
Saint-Aubin-sur-Scie on the Quid website

Xã của Seine-Maritime


title: Saint-Pierremont, Vosges

text:
Saint-Pierremont là một xã thuộc tỉnh Vosges trong vùng Grand Est miền đông bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Vosges

Tham khảo
INSEE

Xã của Vosges


title: Caloptilia phalaropa

text:
Caloptilia phalaropa là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Sri Lanka.

Chú thích

Tham khảo

Caloptilia


title: Veerakkalpudur

text:
Veerakkalpudur là một thị xã panchayat của quận Salem thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Veerakkalpudur có dân số 16.358 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Veerakkalpudur có tỷ lệ 77% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 83%, và tỷ lệ cho phái nữ là 71%. Tại Veerakkalpudur, 9% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Tamil Nadu


title: Chaux-lès-Passavant

text:
Chaux-lès-Passavant là một xã của tỉnh Doubs, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền đông nước Pháp.

Dân số
Điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số là 144.Ước lượng năm 2004 là 148.

Xem thêm
Passavant
Xã của tỉnh Doubs

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Doubs


title: Par Beliya

text:
Par Beliya là một thị trấn thống kê (census town) của quận Puruliya thuộc bang Tây Bengal, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Par Beliya có dân số 6036 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Par Beliya có tỷ lệ 59% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 69%, và tỷ lệ cho phái nữ là 48%. Tại Par Beliya, 14% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang West Bengal


title: 985 Rosina

text:
985 Rosina là một tiểu hành tinh bay quanh Mặt Trời.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Phát hiện Circumstances: Numbered Minor Planets

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Karl Wilhelm Reinmuth
Thiên thể phát hiện năm 1922


title: Tipula circularis

text:
Tipula circularis là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Nearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Trận chung kết Giải vô địch bóng đá thế giới 2010

text:
Trận chung kết giải vô địch bóng đá thế giới 2010 là trận đấu bóng đá diễn ra ngày 11 tháng 7 năm 2010 tại sân vận động Soccer City ở thành phố Johannesburg giữa hai đội Hà Lan và Tây Ban Nha để xác định nhà vô địch của Giải bóng đá vô địch thế giới 2010. Tây Ban Nha đã đánh bại Hà Lan với một bàn thắng duy nhất được ghi do công của tiền vệ Andrés Iniesta ở phút thứ 116, hiệp phụ thứ hai.Với tỉ số 1–0, Tây Ban Nha trở thành nhà vô địch Giải vô địch bóng đá thế giới 2010 .

Khán giả nổi bật

Cả Hoàng gia Hà Lan và Hoàng gia Tây Ban Nha đều cử đại diện tới Nam Phi cổ vũ cho trận đấu. Về phía nước chủ nhà Nam Phi có sự hiện diện của nữ minh tinh màn bạc Charlize Theron, tổng thống đương nhiệm Jacob Zuma. Cựu tổng thống Nelson Mandela cũng xuất hiện nhanh trên sân trước khi trận đấu diễn ra. Ngoài ra còn phải kể đến sự có mặt của các ngôi sao thể thao Tây Ban Nha như Rafael Nadal (tennis) và Pau Gasol (bóng rổ) để cổ vũ cho đội tuyển nước mình. Trên khán đài cũng có sự có mặt của ngôi sao điện ảnh Hoa Kỳ Morgan Freeman.

Tóm tắt trận đấu
Trận chung kết giải vô địch bóng đá thế giới 2010 được tổ chức thi đấu vào ngày 11 tháng 7 năm 2010 tại sân vận động Soccer City, Johannesburg, Nam Phi. Đội tuyển Tây Ban Nha đánh bại tuyển Hà Lan với tỉ số 1–0 và giành chức vô địch World Cup đầu tiên trong lịch sử của mình. Trận đấu phải thi đấu thêm hai hiệp phụ sau khi hai đội hòa nhau với tỉ số 0–0 sau hai hiệp chính, và tiền vệ của đội Tây Ban Nha Andrés Iniesta đã ghi bàn quyết định trong hiệp phụ thứ hai để xác định đội chiến thắng.

Chung kết giải vô địch bóng đá thế giới 2010 đã lập một kỷ lục mới về số thẻ phạt được rút ra trong một trận chung kết World Cup với tổng cộng 14 thẻ phạt, trong đó có một thẻ đỏ dành cho John Heitinga của Hà Lan sau khi nhận hai thẻ vàng. Ngoài ra còn có thể nhắc đến cú vào bóng bằng gầm giày của Nigel de Jong vào ngực của Xabi Alonso ở giữa hiệp 1 mà chỉ bị phạt 1 thẻ vàng.

Tuyển Hà Lan cũng có một số cơ hội ghi bàn, đáng chú ý nhất là tình huống ở phút thứ 60 của trận đấu khi Arjen Robben thoát xuống sau đường chuyền của Wesley Sneijder và đối mặt với thủ môn Iker Casillas, tuy nhiên pha dứt điểm của tiền đạo người Hà Lan không thắng được thủ thành Tây Ban Nha. Bàn thắng quyết định của trận đấu được ghi ở phút thứ 116 ở hiệp phụ thứ hai từ một cú volley nửa nảy của Andrés Iniesta sau đường chuyền của tiền vệ trẻ Cesc Fabregas.

Trước tình huống ghi bàn, đội Hà Lan được hưởng một quả phạt, bóng chạm hàng rào đội Tây Ban Nha và đi hết vạch biên ngang. Thay vì cho đội tuyển Hà Lan một quả phạt góc, trọng tài đã cho đội Tây Ban Nha một quả phát bóng lên dẫn đến tình huống ghi bàn. Chính vì vậy Joris Mathijsen đã phải nhận 1 thẻ vàng vì đã phản ứng kịch liệt quyết định của trọng tài Webb sau khi bàn thắng được ghi.

Kỷ lục
Khi đoạt cúp vô địch bóng đá thế giới 2010, Tây Ban Nha đã có một số "cái nhất". Họ là đội vô địch ghi được ít bàn thắng nhất trong lịch sử World Cup, chỉ ghi được 8 bàn tại giải; đội bóng đầu tiên ngoài Nam Mỹ đoạt cúp của 1 giải tổ chức ngoài châu Âu; đội bóng đầu tiên đoạt cúp mà thua trận mở màn; và đội vô địch với ít cầu thủ ghi bàn nhất trong cả giải – ba cầu thủ: David Villa, Andrés Iniesta và Carles Puyol.

Chi tiết

Thống kê

 Nguồn: FIFA.com – Match 64 – Final 11 July – Full time statistics

Xem thêm
 Bạch tuộc Paul, dự đoán đúng trận chung kết

Liên kết ngoài
 Web của FIFA

Chú thích

Liên kết ngoài

Chung kết
2010


title: Valette-du-Var (tổng)

text:
Tổng Valette-du-Var là một tổng thuộc tỉnh Var trong vùng Provence-Alpes-Côte d'Azur.

Địa lý
Tổng này được tổ chức xung quanh La Valette-du-Var trong quận Toulon. Cao độ vùng này từ 37 m (La Valette-du-Var) đến 804 m (Le Revest-les-Eaux) với độ cao trung bình 140 m.

Các xã
Tổng Valette-du-Var gồm 2 xã với dân số tổng cộng 25 180 người (điều tra dân số năm 1999, dân số không tính trùng).

|-
| Le Revest-les-Eaux || align="right" | 3 441 || align="right" | 83200 || align="right" | 83103
|-
| La Valette-du-Var || align="right" | 21 739 || align="right" | 83160 || align="right" | 83144
|}

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Tổng Valette-du-Var trên trang mạng của INSEE
 plan du canton de Valette-du-Var sur Mapquest
 Vị trí của tổng Valette-du-Var trên bản đồ Pháp

Valette-du-Var


title: Thái Hồ

text:
Thái Hồ (; nghĩa là "Hồ Lớn") là một hồ ở đồng bằng châu thổ Dương Tử, nằm giữa ranh giới 2 tỉnh Giang Tô (ở phía bắc) và Chiết Giang (ở phía nam) của Trung Quốc. Hồ rộng 2.250 km² và sâu bình quân 1,94 m, là một trong bốn hồ nước ngọt có diện tích bề mặt lớn nhất ở Trung Quốc, cùng các hồ như: Bà Dương, Động Đình và Hô Luân.

Thái Hồ được nối với Đại Vận Hà nổi tiếng. Một số sông nhỏ, như sông Tô Châu, bắt nguồn từ đây.

Khu vực xung quanh là nơi sản xuất ngũ cốc nổi tiếng của Trung Quốc. Hồ này nổi tiếng với các loài cá và các tảng đá vôi hoành tráng không nơi nào có được. Các loại cung thạch độc đáo được dùng làm vật liệu trang trí cho các khu vườn Trung Hoa truyền thống, đặc biệt trong khu vực như Tô Châu.

Trong hồ có khoảng 90 đảo, từ một số "đảo" nhỏ chỉ cỡ vài bước chân tới những hòn đảo lại khá lớn, diện tích khoảng vài km², nằm rải rác trong hồ. Hồ cũng là nơi tham quan và ngắm cảnh lý tưởng bằng những tàu đánh cá.

Nơi tốt nhất để ngắm hồ là từ công viên Tích Huệ (錫惠公園) ở phía tây Vô Tích. Từ tháp Long Quang có thể thấy toàn cảnh Vô Tích và Thái Hồ.

Thái Hồ Thủy (太湖水) là tên một loại bia địa phương sử dụng nước lấy từ hồ để nấu.

Ô nhiễm

Hình thành
Các nghiên cứu khoa học cho rằng cấu trúc thuôn tròn của Thái Hồ là kết quả của va chạm thiên thạch dựa trên phát hiện về các nón tan vỡ, thạch anh biến chất do va chạm, microtektit và các nếp đứt gãy không tải biến chất do va chạm. Dữ liệu khoa học gần đây xác định niên đại của hố va chạm (có thể) này là trên 70.000 năm và có thể từ Hậu Devon. Các hóa thạch chỉ ra rằng Thái Hồ từng là vùng đất khô cạn cho tới khi có sự biển tiến của Đông Hải trong thế Holocen. Các vùng châu thổ đang mở rộng của các sông Dương Tử và Tiền Đường cuối cùng đã tách Thái Hồ ra khỏi biển và các nguồn nước ngọt từ các con sông và mưa đã biến nó thành hồ nước ngọt.

Thư viện ảnh

Ghi chú

Ngũ Hồ
Danh thắng quốc gia Trung Quốc
Hồ Trung Quốc
Thắng cảnh loại AAAAA


title: 5039 Rosenkavalier

text:
5039 Rosenkavalier (1967 GM1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 11 tháng 4 năm 1967 bởi F. Borngen ở Tautenburg.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 5039 Rosenkavalier

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1967


title: Pannes, Loiret

text:
Pannes là một xã trong tỉnh Loiret, vùng Centre-Val de Loire bắc trung bộ nước Pháp.

Xem thêm
Commune của tỉnh Loiret

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Loiret


title: 3828 Hoshino

text:
3828 Hoshino (1986 WC) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 22 tháng 11 năm 1986 bởi Suzuki, K. và Urata, T. ở Toyota.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 3828 Hoshino

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1986


title: Mesnil-Raoul

text:
Mesnil-Raoul là một xã thuộc tỉnh Seine-Maritime trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-Maritime
Seine-Maritime
Normandy

Tham khảo
INSEE

Liên kết ngoài
Mesnil-Raoul on the Quid website

Xã của Seine-Maritime


title: Vieux-Moulin, Vosges

text:
Vieux-Moulin là một xã ở tỉnh Vosges, vùng Grand Est, Pháp. Xã này có diện tích 3,89 km² dân số năm 1999 là 290 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 400 m trên mực nước biển.

Người dân địa phương danh xưng tiếng Pháp là.

Hành chính

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Vieux-Moulin trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
 Vieux-Moulin trên trang mạng của INSEE
 Vieux-Moulin trên trang mạng của Quid
 Localisation de Vieux-Moulin trên bản đồ Pháp với các xã giáp ranh
 Plan de Vieux-Moulin sur Mapquest

 Vosges]]

Xã của Vosges


title: Nokia 5000

text:
Nokia 5000  là một chiếc điện thoại của hãng Nokia, có kiểu dáng khá bắt mắt với nhiều màu sắc và kích thước siêu mỏng (11,1 mm). Khi mới nhìn, 5000 có dáng vẻ gần giống với người em trai 5310 XpressMusic.

Tổng quan

Nokia 5000 có nhiều màu sắc lạ mắt, đặc biệt nếu nhìn không kỹ sẽ lầm tưởng nó với Nokia 5310 XpressMusic.

5000 chỉ có vài điểm nổi bật như: kiểu dáng mỏng, màn hình 2.0inches hiển thị sắc nét và hỗ trợ nhạc chuông MP3. Ngoài ra điểm yếu của 5000 không thể kể hết như: không có thẻ nhớ, bộ nhớ trong quá ít (12MB), không có 1 kết nối nào nổi bật.

Camera 1,3mpx của máy khá rõ nét, với chế độ quay video 1 phút và zoom.

Tính năng

Mạng: GSM (850/900/1800/1900).
Năm công bố:tháng 4 năm 2008
Kích thước: 106 x 46 x 11,1 mm
Thể tích:54cc
Trọng lượng: 74g

Màn hình: TFT, 240x320 pixels (2.0 inches), hỗ trợ tối đa 65k màu

Kết nối: GPRS class 10EDGE Class 6Bluetooth 2.0

Pin: Li-Ion 700mAh

Thời gian chờ: 450 giờ

Thời gian thoại: 5 giờ.

Tham khảo

Điện thoại di động Nokia


title: Macroglossum nubilum

text:
Macroglossum nubilum là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae, chi Macroglossum.

Tham khảo

 Pinhey, E (1962): Hawk Moths of Central và Southern Africa. Longmans Southern Africa, Cape Town.

Macroglossum


title: Sufetula (bướm đêm)

text:
Sufetula là một chi bướm đêm thuộc họ Crambidae.

Các loài

Sufetula alychnopa (Turner, 1908)
Sufetula anania Solis, Hayden, Sanabria, Gonzalez, Ujueta & Gulbronson, 2019 (from Costa Rica)
Sufetula bilinealis Hampson, 1912
Sufetula brunnealis Hampson, 1917
Sufetula carbonalis Hayden, 2013
Sufetula chagosalis (T. B. Fletcher, 1910) (from Chagos)
Sufetula choreutalis (Snellen, 1879)
Sufetula cyanolepis Hampson, 1912
Sufetula diminutalis (Walker, 1866) (from North America)
Sufetula dulcinalis (Snellen, 1899)
Sufetula grumalis Schaus, 1920
Sufetula hemiophthalma (Meyrick, 1884)
Sufetula hypocharopa Dyar, 1914
Sufetula hypochiralis Dyar, 1914
Sufetula macropalpia Hampson, 1899
Sufetula melanophthalma E. Hering, 1901
Sufetula minimalis T. B. Fletcher, 1910 (from Seychelles)
Sufetula minuscula Inoue, 1996
Sufetula nigrescens Hampson, 1912 (from Africa and Madagascar)
Sufetula nitidalis Hampson, 1908 (from India)
Sufetula obliquistrialis Hampson, 1912
Sufetula polystrialis Hampson, 1912
Sufetula pygmaea Hampson, 1912
Sufetula rectifascialis Hampson, 1896 (from Sri Lanka)
Sufetula sacchari (Seín, 1930)
Sufetula sufetuloides (Hampson, 1917) (from Nigeria and Sierra Leone)
Sufetula sunidesalis Walker, 1859 (from Sri Lanka)
Sufetula sythoffi (Snellen, 1899)
Sufetula trichophysetis Hampson, 1912 (from Ghana)

Chú thích

Tham khảo

 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Lathrotelinae


Trại Họp bạn Hướng đạo Thế giới lần thứ 11 (11th World Scout Jamboree) được Hy Lạp tổ chức năm 1963 ở Marathon.

Đoàn đông nhất tham dự sự kiện này là Vương quốc Anh, với khoảng 1.500 Hướng đạo sinh tham dự.

Trại được chia thành 11 tiểu trại cho các Hướng đạo sinh tham dự, cùng với 5 tiểu trại khác cho các nhân sự kỹ thuật và quản lý. Khu trại trải rộng một vùng tổng cộng 5.000 m².

Các quầy ăn uống và triển lãm rải rác quanh khu đất trại, và thậm chí có một sân khấu 20.000 chỗ. Tiêu điểm của trại là Làng Hy Lạp (Greek Village) cung ứng cảnh và âm thanh, thức ăn và giải trí từ khắp nơi trên đất nước Hy Lạp.

Cũng có một đề tài vận động thể thao cho sự kiện này, gồm trò chơi ba môn và các môn thể thao khác. Sự kiện chính cho Trại Họp bạn là Các công việc của Hercules - một loạt các nhiệm vụ được thiết lập để thử sức mạnh, tài tháo vát, và sức bền của các Hướng đạo sinh tham dự.

Hướng đạo trưởng của Hy Lạp, Thái tử Hy Lạp Constantine, tham dự mọi hết tất cả 11 ngày của trại họp bạn này. Ở một buổi lễ đặc biệt, Hướng đạo trưởng của Khối Thịnh vượng chung Ngài Charles Maclean trao tặng Thái tử một giải Sói bạc (Silver Wolf) - giải thưởng cao nhất trong Hội Hướng đạo Vương quốc Liên hiệp Anh.

Sự kiện bị hoen ố bởi thảm kịch khi đoàn Hướng đạo của Philippines bị mất mạng trong một vụ rơi máy bay.

Phu nhân Olave Baden-Powell (vợ của Robert Baden-Powell, người sáng lập phong trào Hướng đạo) nói ở buổi lễ bế mạc:
"Tôi muốn tạo ra một từ mới để các bạn nhớ; từ đó là "welgo" (vững bước đi).
Vững bước đi bây giờ trên đường của các bạn, mang theo bên bạn ánh sáng Hướng đạo
như ngọn đuốc Marathon, làm việc tốt, chơi tốt, và truyền đi ý tưởng Hướng đạo thật xa
như các bạn có thể. Chúng tôi tin tưởng các bạn, những Hướng đạo sinh của Thế giới
giúp mang đến sự ngự trị của hòa bình và thiện chí trong cả thế giới. Vững bước đi đến với tất cả các bạn!"

Tiếp theo sau bài diễn văn, một ngọn đuốc được trao tay một Hướng đạo sinh Mỹ. Ngọn đuốc sẽ được thắp sáng tại Trại Họp bạn Hướng đạo Thế giới lần kế tiếp, được tổ chức bởi Hoa Kỳ.

Xem thêm
Trại Họp bạn Hướng đạo Thế giới
Hướng đạo Việt Nam
Hướng đạo

Tham khảo

Liên kết ngoài
11th World Scout Jamboree Website
Jamboree Histories at Scoutbase.org
Jamboree Histories at Scout.org

11


title: Lacon madidus

text:
Lacon madidus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1889.

Chú thích

Tham khảo

Lacon


title: Niobi

text:
Niobi hay columbi (phiên từ tên gọi của nguyên tố tại Hoa Kỳ) là tên gọi của một nguyên tố hóa học có ký hiệu Nb và số nguyên tử 41. Là một kim loại chuyển tiếp mềm, dễ uốn, màu xám và hiếm, niobi được tìm thấy trong pyrochlore và columbit. Nó được phát hiện lần đầu tiên trong khoáng vật thứ hai vừa đề cập và vì thế ban đầu được gọi là columbi; vì thế hiện nay khoáng vật đó còn được gọi là "Niobit".Niobi được sử dụng trong việc sản xuất các hợp kim thép đặc biệt cũng như trong hàn, công nghiệp hạt nhân, công nghiệp điện tử, quang học và ngành kim hoàn.

Đặc trưng
Niobi là kim loại mềm màu xám nhưng có ánh lam khi bị phơi ra ngoài không khí ở nhiệt độ phòng trong một thời gian dài. Các tính chất hóa học của niobi là gần giống như của tantali, nguyên tố nằm ngay dưới niobi trong bảng tuần hoàn.

Khi cần làm việc với niobi ở nhiệt độ hơi cao thì nó cần được đặt trong môi trường có bảo vệ. Kim loại này bắt đầu bị oxy hóa trong không khí ở nhiệt độ 200 ° C; trạng thái oxy hóa phổ biến nhất của nó là +3, +5, mặc dù các trạng thái khác cũng tồn tại.

Ứng dụng
Niobi có nhiều ứng dụng: nó là thành phần của một vài loại thép không gỉ và hợp kim của các kim loại phi sắt khác. Nó cũng là thành phần bổ sung rất quan trọng cho thép HSLA, được sử dụng rộng rãi làm thành phần cấu trúc cho các ô tô ngày nay. Các hợp kim này rất bền và thường được dùng làm các đường ống. Các ứng dụng khác có:
 Kim loại này có tiết diện bắt neutron thấp đối với các neutron nhiệt và vì thế có ứng dụng trong công nghiệp hạt nhân.
 Được dùng trong các que hàn hồ quang cho một số cấp ổn định của thép không gỉ.
 Lượng thích hợp niobi trong dạng ferroniobi và niken niobi độ tinh khiết cao được sử dụng trong các siêu hợp kim gốc niken, coban, sắt trong các ứng dụng như chế tạo các bộ phận của động cơ phản lực, tên lửa và các thiết bị chịu nhiệt.
 Niobi được lượng giá như là vật liệu thay thế cho tantali trong các tụ điện.
 Do niobi và một số hợp kim của niobi là trơ về mặt sinh lý (và vì thế ít gây dị ứng), chúng được sử dụng trong ngành kim hoàn và trong các thiết bị y tế như máy điều hòa nhịp tim. Niobi được xử lý bằng hiđroxide natri tạo ra các lớp xốp hỗ trợ cho kỹ thuật cấy ghép xương.
 Cùng với titan, tantali, nhôm, niobi cũng có thể được đốt nóng và anôt hóa bằng điện để tạo ra một mảng các màu sử dụng phương pháp gọi là anôt hóa kim loại phản ứng. Điều này làm cho nó trở nên hấp dẫn để sử dụng trong ngành kim hoàn.
 Niobi cũng được bổ sung vào thủy tinh để thu được chiết suất cao hơn, một tính chất được sử dụng trong công nghiệp quang học để chế tạo các loại kính điều hòa mỏng hơn.
 Năm 2005, Sierra Leone làm đồng tiền để tưởng nhớ Giáo hoàng John Paul II có chứa một đĩa vàng 24 cara (100%) được bọc bằng một vòng niobi màu tía.

Niobi trở thành chất siêu dẫn khi hạ nhiệt độ xuống dưới điểm sinh hàn. Ở áp suất thường, nhiệt độ tới hạn cao nhất của nó để có tính siêu dẫn là 9,3 K. Niobi có hiệu ứng Meissner lớn nhất trong số mọi nguyên tố đã biết. Ngoài ra, nó là một trong ba nguyên tố có tính siêu dẫn kiểu II (cùng vanadi và tecneti). Hợp kim niobi-thiếc và niobi-titan được sử dụng như là dây cuốn cho các nam châm siêu dẫn có khả năng tạo ra từ trường cực mạnh. Niobi cũng được sử dụng ở dạng tinh khiết để làm các cấu trúc gia tốc siêu dẫn cho các máy gia tốc hạt.

Lịch sử
Niobi (nguồn gốc từ tên gọi một vị thần Hy Lạp là Niobe, con gái của Tantalus) được Charles Hatchett phát hiện năm 1801. Hatchett tìm thấy niobi trong một mẫu quặng được John Winthrop gởi từ Anh đến Massachusetts, Hoa Kỳ năm 1734 và đã đặt tên khoáng vật là columbite và nguyên tố mới là columbium theo tên Columbia. Columbium được Hatchett phát hiện có thể là một hỗn hợp của nguyên tố mới với tantali. Đã có một số nhầm lẫn đáng kể về các khác biệt giữa niobi và tantali có quan hệ gần gũi. Năm 1809, Nhà hóa học Anh William Hyde Wollaston đã so sánh cả hai oxide của columbi—columbit, có mật độ 5,918 g/cm³, và tantali—tantalit, với mật độ 7,935 g/cm³, và kết luận rằng đó là 2 oxide khác nhau đáng kể về mật độ, và do đó ông giữ tên gọi tantali. Kết luận này bị phản đối bởi nhà hóa học Đức Heinrich Rose năm 1846, ông cho rằng  có hai nguyên tố khác nhau trong mẫu tantalit, và đặt tên chúng theo tên đứa con của Tantalus: niobium (theo Niobe), và pelopium (theo Pelops). Nhầm lẫn này xuất phát từ sự khác biệt được quan sát rất ít giữa tantali và niobi. Cả tantali và niobi phản ứng với clo và các vết cua oxy, bao gồm cả hàm lượng trong khí quyển, với niobi tạo thành hai hợp chất: niobi pentachloride (NbCl5) dễ bay hơi màu trắng và niobi oxychloride (NbOCl3) không bay hơi. Các nguyên tố mới được công bố là pelopium, ilmenium và dianium thực chất là niobi hoặc các hỗn hợp của niobi và tantali.

Sự khác biệt giữa tantalum and niobium được chứng minh rõ ràng năm 1864 bởi Christian Wilhelm Blomstrand, và Henri Etienne Sainte-Claire Deville, cũng như Louis J. Troost, họ đã xác định các công thức của một số hợp chất vào năm 1865 và cuối cùng bởi nhà hóa học Thụy Sĩ Jean Charles Galissard de Marignac năm 1866, tất cả họ đã chứng minh rằng chỉ có 2 nguyên tố. Các phát hiện này đã không ngăn các nhà khoa học dùng trong các bài báo được xuất bản mãi cho đến năm 1871. năm 1864, De Marignac là người đầu tiên điều chế niobi nguyên chất khi ông khử niobi chloride bằng cách nung nóng nó trong môi trường hiđrô.

Mặc dù de Marignac đã có thể điều chế niobi nguyên chất với quy mô lớn vào năm 1866, mãi cho đến đầu thế kỷ 20 niobi mới được dùng trong thương mại, trong sợi tóc đèn dây tóc. Ứng dụng này nhanh chóng lỗi thời khi niobi bị thay thế bởi tungsten, do nguyên tố này có điểm nóng chảy cao hơn và đó là một lợi thế trong việc sử dụng làm dây tóc bóng đèn. Việc phát hiện ra niobi có khả năng làm tăng độ bền của thép được thực hiện vào thập niên 1920, và vẫn được sử dụng cho đến ngày nay. Năm 1961, nhà vật lý người Mỹ Eugene Kunzler và các cộng sự tại Bell Labs phát hiện ra rằng niobi-kẽm thể hiện tính siêu dẫn trong các dòng điện và từ trường mạnh.

Columbium (ký hiệu Cb) là tên gọi ban đầu Hatchett đặt cho nguyên tố, nhưng IUPAC đã chính thức công nhận tên gọi "niobium" như là tên cho nguyên tố số 41 vào năm 1950 sau khoảng 100 năm tranh chấp. Đây là một kiểu thỏa hiệp do IUPAC chấp nhận tên gọi tungsten thay cho tên gọi wolfram để chiều theo cách gọi tại Bắc Mỹ cho nguyên tố số 74; và niobium thay vì columbium để chiều theo cách gọi tại châu Âu cho nguyên tố số 41. Tuy nhiên, không phải là ai cũng đồng ý với điều này và trong khi nhiều hiệp hội hóa chất hàng đầu cũng như các tổ chức chính phủ đề cập tới nguyên tố này bằng tên gọi chính thức của IUPAC thì vẫn còn nhiều hiệp hội kim loại, các nhà luyện kim hàng đầu khác, và phần lớn các nhà sản xuất thương mại hàng đầu tại Hoa Kỳ vẫn dùng tên gọi "columbium".

Phổ biến

Nguyên tố này không tồn tại ở dạng tự do trong thiên nhiên mà trong các khoáng vật như columbit ((Fe,Mn)(Nb,Ta)2O6), columbit-tantalit hay coltan ((Fe,Mn)(Ta,Nb)2O6), pyrochlore ((Na,Ca)2Nb2O6OH,F) hay  euxenit ((Y,Ca,Ce,U,Th)(Nb,Ta,Ti)2O6). Các khoáng vật chứa niobi thường cũng chứa tantali. Một lượng lớn trầm tích của niobi được phát hiện gắn liền với cacbonatit (các dạng đá lửa cacbon-silicat) và như là thành phần hợp thành của pyrochlore. Brasil và Canada là các nhà sản xuất hàng đầu về khoảng vật niobi cô đặc và các nguồn quặng dự trữ lớn còn có Nigeria, Cộng hòa dân chủ Congo, Nga. Công ty sản xuất lớn nhất tại Brasil là CBMM nằm tại Araxá, Minas Gerais.

Đồng vị

Niobi nguồn gốc tự nhiên chỉ bao gồm 1 đồng vị ổn định (Nb93). Các đồng vị phóng xạ ổn định nhất có Nb92 với chu kỳ bán rã 34,7 triệu năm, Nb94 (20.300 năm), Nb91(680 năm). Nb93 có dạng đồng phân hạt nhân (Nb93m) với đường năng lượng gama ở 31 keV và chu kỳ bán rã 16,13 năm. Hai mươi ba đồng vị phóng xạ khác cũng đã được nêu đặc trưng. Phần lớn trong số này có chu kỳ bán rã nhỏ hơn 2 giờ, ngoại trừ Nb95 (35 ngày), Nb96 (23,4 giờ) và Nb90 (14,6 giờ). Phương thức phân rã chủ yếu của các đồng vị nhẹ hơn Nb93 là bắt điện tử còn phương thức phân rã chủ yếu của các đồng vị nặng hơn Nb93 là bức xạ beta với một số bức xạ neutron diễn ra trong phương thức đầu tiên của hai phương thức phân rã đối với Nb104, Nb109 và Nb110.

Chỉ có Nb95 (35 ngày) và Nb97 (72 phút) và các đồng vị nặng (chu kỳ bán rã chỉ tính bằng giây) là các sản phẩm phân hạch với lượng đáng kể, do các đồng vị khác bị lu mờ bởi các đồng vị rất ổn định hay chu kỳ bán rã rất dài (như Zr93) của nguyên tố zirconi đứng ngay trước nó từ sản phẩm sinh ra thông qua phân rã beta của các mảnh phân rã giàu neutron. Nb95 là sản phẩm phân rã của Zr95 (64 ngày), vì thế sự biến mất của Nb95 trong nhiên liệu hạt nhân đã qua sử dụng là chậm hơn so với có thể dự kiến từ chu kỳ bán rã 35 ngày của chính nó. Các lượng nhỏ của các đồng vị khác cũng có thể sinh ra như là các sản phẩm phân hạch trực tiếp.

Phòng ngừa
Các hợp chất chứa niobi là tương đối hiếm gặp, nhưng một số trong chúng có độc tính và cần cẩn thận khi tiếp xúc. Niobi không có vai trò sinh học đã biết nào. Bụi niobi kim loại là tác nhân gây kích thích mắt và da cũng như chứa đựng nguy hiểm cháy. Tuy nhiên, niobi kim loại (không phải bụi) lại là trơ về mặt sinh lý và vô hại. Nó thường được sử dụng trong nghề kim hoàn.

Xem thêm
 Hợp chất niobi
 Khoáng vật niobi

Tham khảo

 Phòng thí nghiệm quốc gia Los Alamos – Niobi

Liên kết ngoài

 WebElements.com – Niobi
 Trung tâm nghiên cứu quốc tế Tantali-Niobi
 Niobi cho các máy gia tốc hạt

Nguyên tố hóa học
Kim loại chuyển tiếp


title: Tournon-d'Agenais

text:
Tournon-d'Agenais  là một xã thuộc tỉnh Lot-et-Garonne trong vùng Nouvelle-Aquitaine phía tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 103-261 mét trên mực nước biển. Xã Tournon-d'Agenais có diện tích 21,26 km2, dân số năm 2006 là 801 người.

Tham khảo

Tournondagenais


title: Boursinidia atrimedia

text:
Boursinidia atrimedia là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở Chile (Tierra del Fuego, Rio Mc Clelland, Chaiten, Punta Arenas và Ojo Bueno) và Argentina (Nahuel Huapi, San Martin de los Andes và Bariloche).

Sải cánh dài khoảng 42 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 11 đến tháng 12.

Liên kết ngoài
 Noctuinae of Chile

Chú thích

Boursinidia
Động vật Argentina
Động vật Chile
Côn trùng Nam Mỹ
Động vật được mô tả năm 1907


title: Andrena medionitens

text:
Andrena medionitens là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1902.

Chú thích

Tham khảo

M
Động vật được mô tả năm 1902


title: Wormaldia ulmeri

text:
Wormaldia ulmeri là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Wormaldia


title: Gonomyia glabrispina

text:
Gonomyia glabrispina là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Gonomyia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Cassida madagascarica

text:
Cassida madagascarica là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Borowiec miêu tả khoa học năm 1999.

Chú thích

Tham khảo

Cassida


title: Segura de los Baños

text:
Segura de los Baños là một đô thị trong tỉnh Teruel, Aragon, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 39 người.

Tham khảo

Đô thị ở Teruel


title: Bulbophyllum verruculatum

text:
Bulbophyllum verruculatum là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

verruculatum]]

V


title: Braxton Bragg

text:
Braxton Bragg (22 tháng 3 năm 1817 – 27 tháng 9 năm 1876) là sĩ quan Quân đội Hoa Kỳ.

Trong Nội chiến Hoa Kỳ, ông nhận chức đại tướng thống lĩnh quân đội Liên minh miền Nam tại Mặt trận miền Tây.

Tham khảo

Nội chiến Hoa Kỳ
Sinh năm 1817
Mất năm 1876
Đại tướng Hoa Kỳ
Người Mỹ gốc Anh


title: Parornix trepidella

text:
Parornix trepidella là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Hoa Kỳ (bao gồm Pennsylvania).

Chú thích

Tham khảo

Parornix


title: Macroglossum soror

text:
Macroglossum soror là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae, chi Macroglossum.

Tham khảo

 Pinhey, E (1962): Hawk Moths of Central và Southern Africa. Longmans Southern Africa, Cape Town.

Macroglossum


title: Coenonympha hero

text:
The Scarce Heath (Coenonympha hero) là một loài bướm thuộc họ Nymphalidae. Nó có thể được tìm thấy ở Trung Âu, Bắc Âu và châu Á. Nó giống với Coenonympha arcania.

Con trưởng thành bay làm một đợt từ tháng 5 đến tháng 7.

Ấu trùng ăn nhiều loại cỏ.

Sự miêu tả

Chú thích

Tham khảo

Vlindernet
Butterflies of Europe

Coenonympha
Côn trùng châu Âu


title: Vicia lathyroides

text:
Vicia lathyroides (Spring Vetch) là một loài thực vật thuộc Chi Đậu răng ngựa (Vicia). Loài này bản địa châu Âu và tây Á và cũng hiện diện ở các châu lục khác dưới dạng cây du nhập.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
Jepson Manual Treatment
USDA Plants Profile
GRIN Species Profile
Washington Burke Museum
Photo gallery

lathyroides


title: Villalengua

text:
Villalengua là một đô thị ở tỉnh Zaragoza, Aragon, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 của Viện thống kê Tây Ban Nha (INE), đô thị này có dân số là 395 người. Diện tích đô thị này là 40 ki-lô-mét vuông.Đô thị này nằm ở độ cao 770 m trên mực nước biển, cách tỉnh lỵ 113 km.

Tham khảo

Đô thị ở Zaragoza


title: Limnophila expressa

text:
Limnophila expressa là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Limnophila (chi ruồi)
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Castiadas

text:
Castiadas là một đô thị ở tỉnh Cagliari, vùng Sardinia của Italia, có vị trí cách khoảng 35 km về phía đông của Cagliari. Đến thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 1.343 và diện tích là 102,3 km².

Castiadas giáp các đô thị: Maracalagonis, Muravera, San Vito, Sinnai, Villasimius.

Lịch sử biến động dân số

Tham khảo

Thành phố và thị trấn ở Sardegna


title: Lemuria (lục địa)

text:
Lemuria là tên của một vùng đất theo giả thuyết và có vị trí khác nhau ở Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương. Khái niệm này có nguồn gốc trong thế kỷ 19 với các nỗ lực giải thích sự không liên tục trong địa sinh học. Tuy nhiên, khái niệm về Lemuria đã bị xem là lạc hậu bởi sự hiểu biết hiện đại của con người về kiến tạo mảng. Mặc dù quả thực có châu lục chìm đắm, ví dụ như Zealandia tại Thái Bình Dương hay cao nguyên Kerguelen ở Ấn Độ Dương; song không có cấu tạo địa lý nào được biết đến dưới Ấn Độ Dương hay Thái Bình Dương tương ứng với giả thuyết Lemuria.

Lemuria mặc dù không còn được coi là một giả thuyết khoa học hợp lệ, nó đã được một số người viết về chủ đề huyền bí chấp nhận. Có nhiều giả thuyết về Lemuria khác nhau, nhưng tất cả đều có một điểm chung ở niềm tin phổ biến rằng đã từng có một lục địa tồn tại trong thời cổ đại và chìm dưới đại dương do một thay đổi địa chất. Tuy nhiên, không có bằng chứng khoa học để chứng minh cho những công bố này.

Tham khảo

Đọc thêm

 Frederick Spencer Oliver, A Dweller on Two Planets, 1905

Liên kết ngoài
 The Stanzas of Dzyan, by H.P. Blavatsky
 Manufactured folklore: Shasta Lemuria.

Địa danh thần thoại


title: Gunungiella berduri

text:
Gunungiella berduri là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Gunungiella


title: Ninja Assassin

text:
Ninja Assassin là một bộ phim hành động - võ thuật Mỹ đạo diễn bởi James McTeigue và nam ca sĩ Hàn Quốc Rain đảm nhiệm vai chính. Phim được sản xuất bởi Joel Silver và anh em nhà Wachowski, được quay tại Berlin, Đức và công chiếu vào ngày 25 tháng 11 năm 2009.

Nội dung

Gia tộc Ozunu, đứng đầu bởi thủ lĩnh Ozunu, huấn luyện những đứa trẻ mồ côi trên khắp thế giới để chúng trở thành những sát thủ ninja. Raizo là một trong những đứa trẻ mồ côi đó. Việc huấn luyện của gia tộc Ozunu cực kỳ tàn nhẫn, đặc biệt là với Raizo vì cậu được chọn là người kế thừa gia tộc. Tình thương duy nhất cậu cảm nhận được là từ cô bé Kiriko tốt bụng. Thời gian trôi qua, Kiriko dần dần không còn tin tưởng gia tộc và muốn thoát khỏi nó. Một đêm mưa gió, Kiriko rủ Raizo bỏ trốn nhưng cậu muốn ở lại. Kiriko bỏ trốn một mình thì bị bắt lại, bị kết tội phản bội và bị giết chết bởi tên sư huynh Takeshi ngay trước mặt Raizo.

Nhiều năm sau, Raizo lớn lên được thủ lĩnh Ozunu giao nhiệm vụ ám sát đầu tiên ở Berlin. Sau khi hoàn thành nhiệm vụ, lão thủ lĩnh ra lệnh cho anh giết một người bị kết tội phản bội. Nhớ lại cái chết của Kiriko, Raizo chém vào mặt lão thủ lĩnh bằng Kyoketsu-shoge (cọng dây có gắn lưỡi dao) và chiến đấu chống lại những tên ninja khác. Anh ngã khỏi sân thượng và rơi xuống sông. Sau nhiều năm trôi qua, Raizo hồi phục và thường xuyên tập luyện võ thuật.

Trong khi đó, nữ đặc vụ Europol Mika Coretti đang điều tra những vụ ám sát chính trị và biết được chúng có liên quan đến gia tộc Ozunu. Cô cãi lời cấp trên Ryan Maslow và lục lại hồ sơ bí mật để tìm hiểu thêm. Gia tộc Ozunu biết chuyện Mika đang điều tra về chúng nên cử người đến giết cô, nhưng Raizo đã cứu mạng cô. Mika thuyết phục Raizo cung cấp chứng cứ cho cơ quan Europol để chống lại gia tộc Ozunu. Tuy nhiên, Raizo bị lực lượng của Maslow bắt giữ để tra khảo.

Maslow sau đó đưa một thiết bị định vị cho Mika, đề phòng trường hợp khẩn cấp. Nhóm ninja tấn công vào nhà an toàn của Europol để giết Raizo và mọi người bên trong. Trong lúc hỗn loạn, Mika và Raizo bỏ chạy, nhưng Raizo đã bị thương khá nặng. Mika cho Raizo ẩn náu trong một nhà nghỉ, rồi cô đặt thiết bị định vị vào người anh. Mika trốn bên ngoài chờ lực lượng đặc nhiệm đến trong khi bọn ninja lẻn vào nhà nghỉ và bắt Raizo đi.

Bọn ninja đưa Raizo về lại Nhật Bản cho lão thủ lĩnh xử tội anh. Trên đường đi, Raizo đã dùng kỹ thuật ninja để tự chữa lành những vết thương. Nhờ có thiết bị định vị của Mika mà lực lượng Europol đã tìm ra căn cứ bí mật của gia tộc Ozunu, nằm trên vùng núi Nhật Bản. Họ tấn công vào căn cứ đúng lúc lão thủ lĩnh định giết Raizo. Các đặc vụ bắn pháo sáng lên trời, thắp sáng cả màn đêm, giúp họ dễ dàng chiến đấu với bọn ninja. Raizo giết chết Takeshi rồi đối đầu với lão thủ lĩnh trong trận đấu kiếm tay đôi. Mika giúp đỡ Raizo và bị đâm bởi lão thủ lĩnh. Raizo sau đó dùng kỹ năng dịch chuyển siêu tốc rồi chém tới tấp vào người lão thủ lĩnh, kết liễu lão. May mắn là Mika vẫn còn sống sau nhát đâm vì trái tim cô nằm ở ngực bên phải, cô được đưa đi bệnh viện.

Sau khi tiêu diệt bọn ninja, lực lượng Europol rút đi, một mình Raizo ở lại căn cứ Ozunu hoang tàn. Raizo leo lên bức tường mà ngày xưa Kiriko đã từng leo, anh nhìn cảnh vật trước mặt rồi mỉm cười vì giờ đây mình đã được tự do thật sự.

Diễn viên
 Rain vai Raizo, một trong những sát thủ đáng sợ nhất thế giới.
 Lee Joon vai Raizo lúc thiếu niên
 Naomie Harris vai Mika Coretti, đặc vụ Europol.
 Ben Miles vai Ryan Maslow, cấp trên của Mika.
 Sho Kosugi vai thủ lĩnh gia tộc Ozunu.
 Rick Yune vai Takeshi, sư huynh được gia tộc Ozunu gửi đến.
 Anna Sawai vai Kiriko lúc thiếu niên
 Wladimir Tarasjanz vai Aleksei Sabatin
 Eleonore Weisgerber vai bà Sabatin
 Sung Kang vai Hollywood
 Phạm Linh Đan vai nữ ninja
 Randall Duk Kim vai thợ xăm mình

Chú thích

Liên kết ngoài
 Website chính thức

 Danh sách súng trong phim.

Phim năm 2009
Phim Mỹ
Phim tiếng Anh
Phim hành động Mỹ
Phim hành động giật gân Mỹ
Phim võ thuật Mỹ
Phim giật gân Mỹ
Phim giả tưởng Mỹ
Phim của Warner Bros.
Phim của Legendary Pictures
Phim hãng Babelsberg Studio
Phim võ thuật kỳ ảo
Phim về giết người
Phim về trả thù
Phim về trẻ em mồ côi
Phim lấy bối cảnh ở khách sạn
Phim lấy bối cảnh ở Nhật Bản
Phim lấy bối cảnh ở Đức
Phim lấy bối cảnh ở Berlin
Phim lấy bối cảnh ở châu Âu
Phim quay tại Đức
Phim quay tại châu Âu
Phim hành động thập niên 2000
Phim hành động giật gân thập niên 2000
Phim kỳ ảo thập niên 2000
Phim lấy bối cảnh ở thập niên 2000


title: Bruyères-sur-Oise

text:
Bruyères-sur-Oise là một xã ở tỉnh Val-d’Oise, thuộc vùng Île-de-France ở miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Val-d’Oise

Tham khảo

Association of Mayors of the Val d'Oise
INSEE
IGN

Liên kết ngoài
Mérimée database - Cultural heritage
Land use (IAURIF)

Xã của Val-d'Oise


title: Déjà vu

text:
Déjà vu  ( , ; "đã từng thấy"), là một từ mượn tiếng Pháp diễn tả cảm giác mà trong đó, một người cảm thấy như đã trải qua tình huống hiện tại trước đây. Đây là một chứng dị thường của trí nhớ, trong đó, mặc dù có cảm giác hồi ức mãnh liệt, nhưng thời gian, địa điểm, và bối cảnh thực tế của trải nghiệm "lần trước đó" là không chắc chắn hoặc được cho là không thể đã xảy ra. Có hai loại déjà vu được công nhận: loại déjà vu bệnh lý thường liên quan đến chứng động kinh—khi mà nó kéo dài hoặc xảy ra thường xuyên một cách bất thường, hoặc xảy ra đồng thời cùng các triệu chứng khác như ảo giác, thì nó có thể là dấu hiệu của bệnh thần kinh hoặc tâm thần; và loại déjà vu không bệnh lý đặc trưng của những người khỏe mạnh, trong số họ có khoảng hai phần ba đã từng trải nghiệm déjà vu. Những người thường xuyên đi du lịch hoặc thường xuyên xem phim có nhiều khả năng trải nghiệm déjà vu hơn những người khác. Hơn nữa, con người cũng có xu hướng trải nghiệm déjà vu nhiều hơn trong những hoàn cảnh sức khoẻ yếu ốm hoặc nhiều áp lực, và nghiên cứu cho thấy tần suất trải nghiệm déjà vu cũng giảm dần theo tuổi tác.

Nguồn gốc thuật ngữ

Thành ngữ "sensation de déjà-vu" (cảm giác đã từng thấy) được triết gia người Pháp Émile Boirac (1851-1917) đặt ra vào năm 1876. Ông đã sử dụng nó trong cuốn sách L'Avenir des science psychiques. Hiện nay nó đã được sử dụng trên phạm vi quốc tế.

Nghiên cứu khoa học
Từ những năm cuối thế kỷ 20, hiện tượng déjà vu được nghiên cứu sâu trong ngành tâm lý học và thần kinh học. Nói một cách khoa học, lời giải thích chính xác nhất về déjà vu không phải là một điều "nhận biết trước" được hành động hoặc là có một tài "dự đoán trước", mà là một tật dị thường của bộ nhớ giữ cho ta một ấn tượng mà ký ức "đang được nhớ lại".

Rối loạn bệnh lý
Déjà vu có liên quan đến chứng động kinh thùy thái dương (Temporal lobe epilepsy). Trải nghiệm này là một bất thường về thần kinh liên quan đến hiện tượng phóng điện động kinh trong não, tạo ra cảm giác mạnh mẽ rằng một sự kiện hoặc trải nghiệm hiện đang trải qua đã từng trải qua trong quá khứ.

Chứng đau nửa đầu kèm theo triệu chứng cũng có liên quan đến déjà vu.

Các nhà nghiên cứu ban đầu đã cố gắng thiết lập mối liên hệ giữa déjà vu và các rối loạn tâm thần như lo âu, rối loạn đa nhân cách và tâm thần phân liệt nhưng không tìm thấy mối tương quan có giá trị chẩn đoán nào. Không có mối liên hệ đặc biệt nào được tìm thấy giữa déjà vu và bệnh tâm thần phân liệt. Một nghiên cứu năm 2008 cho thấy trải nghiệm déjà vu khó có thể là trải nghiệm phân ly bệnh lý.

Một số nghiên cứu đã xem xét di truyền học khi xem xét hiện tượng déjà vu. Mặc dù hiện tại không có gen liên quan đến déjà vu, nhưng gen LGI1 trên nhiễm sắc thể 10 đang được nghiên cứu để tìm mối liên hệ có thể xảy ra. Một số dạng gen nhất định có liên quan đến một dạng động kinh nhẹ, và mặc dù không có gì chắc chắn, déjà vu, cùng với jamais vu, xảy ra thường xuyên trong các cơn động kinh (chẳng hạn như các cơn động kinh cục bộ đơn giản) đến mức các nhà nghiên cứu có lý do để nghi ngờ một mối liên kết nào đó.

Dược lý
Một số sự kết hợp của các loại thuốc đã được báo cáo là làm tăng khả năng xảy ra déjà vu ở người dùng. Taiminen và Jääskeläinen (2001) đã khám phá trường hợp của một người khỏe mạnh bắt đầu trải qua cảm giác déjà vu dữ dội và tái phát khi dùng thuốc amantadine và phenylpropanolamine cùng nhau để giảm các triệu chứng cúm. Do tác dụng tiết dopamine của thuốc và những phát hiện trước đó từ việc kích thích điện cực của não (ví dụ Bancaud, Brunet-Bourgin, Chauvel, & Halgren, 1994), Tamminen và Jääskeläinen đã suy đoán rằng déjà vu xảy ra như là kết quả của hoạt động tăng cường dopaminergic ở thùy thái dương giữa của não. Một trường hợp tương tự của Karla, Chancellor, & Zeman (2007) cho thấy mối liên hệ giữa déjà vu và hệ thống serotonergic, sau khi một phụ nữ khỏe mạnh bắt đầu gặp các triệu chứng tương tự khi dùng kết hợp 5-hydroxytryptophan và carbidopa.

Giải thích

Giải thích theo nhận thức phân chia
Déjà vu có thể xảy ra nếu một người trải qua trải nghiệm giác quan hiện tại hai lần liên tiếp. Trải nghiệm đầu tiên được tiếp xúc ngắn gọn, bị che khuất hoặc mất tập trung. Ngay sau đó, nhận thức thứ hai có thể quen thuộc vì người đó liên hệ nó một cách tự nhiên với thông tin đầu tiên. Một khả năng đằng sau cơ chế này là trải nghiệm đầu tiên liên quan đến quá trình xử lý nông, có nghĩa là chỉ một số thuộc tính vật lý bề ngoài được trích xuất từ kích thích.

Giải thích dựa trên trí nhớ

Bộ nhớ ẩn
Nghiên cứu đã liên kết trải nghiệm déjà vu với chức năng trí nhớ tốt, đặc biệt là bộ nhớ tiềm ẩn dài hạn. Bộ nhớ nhận dạng cho phép mọi người nhận ra sự kiện hoặc hoạt động mà họ đang trải qua đã xảy ra trước đó. Khi mọi người trải nghiệm déjà vu, họ có thể bị kích hoạt trí nhớ nhận dạng bởi những tình huống nhất định mà họ chưa từng gặp phải.

Sự giống nhau giữa tác nhân kích thích déjà-vu và dấu vết ký ức hiện có hoặc không tồn tại nhưng khác biệt có thể dẫn đến cảm giác rằng một sự kiện hoặc trải nghiệm hiện đang được trải nghiệm đã từng được trải qua trong quá khứ. Do đó, việc gặp phải điều gì đó gợi lên những liên tưởng ngầm về một trải nghiệm hoặc cảm giác không thể nhớ được có thể dẫn đến déjà vu. Trong nỗ lực tái tạo cảm giác bằng thực nghiệm, Banister và Zangwill (1941) đã sử dụng thôi miên để khiến những người bị mất trí nhớ sau khi thôi miên họ sẽ nhìn thấy được những gì mình đã từng tiếp cận. Khi điều này xảy ra, việc kích hoạt hạn chế gây ra sau đó do chứng mất trí nhớ sau thôi miên đã khiến 3 trong số 10 người tham gia báo cáo về hiện tượng mà các tác giả gọi là "paramnesias" (chứng mất trí nhớ).

Một nghiên cứu năm 2012 trên Tạp chí Ý thức và Nhận thức (Consciousness and Cognition), sử dụng công nghệ thực tế ảo để nghiên cứu các trải nghiệm déjà vu. Cuộc thử nghiệm trên công cụ tra thực tế ảo này cho thấy rằng sự tương đồng giữa bố cục không gian của một cảnh mới và bố cục của một cảnh đã trải qua trước đó trong trí nhớ (nhưng không thể nhớ lại) có thể góp phần tạo ra trải nghiệm déjà vu. Khi cảnh đã trải qua trước đó không xuất hiện trong tâm trí khi xem cảnh mới, thì cảnh đã trải qua trước đó trong trí nhớ vẫn có thể phát huy tác dụng - hiệu ứng đó có thể là cảm giác quen thuộc với cảnh mới được trải nghiệm một cách chủ quan như cảm giác rằng một sự kiện hoặc trải nghiệm hiện đang được trải nghiệm đã từng được trải qua trong quá khứ hoặc đã từng ở đó trước đây.

Chứng mất trí nhớ
Một lời giải thích khả dĩ khác cho hiện tượng déjà vu là sự xuất hiện của chứng "Cryptomnesia" (mất trí nhớ), đó là khi thông tin được tiếp cận trước đó bị quên nhưng vẫn được lưu trữ trong não và những sự kiện tương tự gợi lên thông tin được lưu trữ, dẫn đến cảm giác quen thuộc vì sự kiện hoặc trải nghiệm đang được trải nghiệm đã từng trải qua trong quá khứ, được gọi là "déjà vu". Một số chuyên gia cho rằng trí nhớ là một quá trình tái cấu trúc, chứ không phải là hồi ức về các sự kiện cố định, đã được xác lập. Sự tái tạo này xuất phát từ các thành phần được lưu trữ, liên quan đến cảm xúc, sự biến dạng và thiếu sót. Mỗi lần nhớ lại liên tiếp một sự kiện chỉ đơn thuần là việc nhớ lại lần tái cấu trúc cuối cùng. Cảm giác nhận biết được đề xuất (déjà vu) liên quan đến việc đạt được sự phù hợp tốt giữa trải nghiệm hiện tại và dữ liệu được lưu trữ có trước đó. Tuy nhiên, sự tái hiện này bây giờ có thể khác rất nhiều so với sự kiện ban đầu, như thể nó chưa từng được trải qua trước đây, mặc dù nó có vẻ giống nhau.

Xử lý thần kinh kép
Năm 1965, Robert Efron của Bệnh viện Cựu chiến binh Boston đề xuất rằng déjà vu là do quá trình xử lý thần kinh kép gây ra bởi các tín hiệu bị trì hoãn. Efron phát hiện ra rằng việc sắp xếp các tín hiệu đến của não được thực hiện ở thùy thái dương của bán cầu não trái. Tuy nhiên, tín hiệu đi vào thùy thái dương hai lần trước khi xử lý, một lần từ mỗi bán cầu não, thông thường có độ trễ nhẹ giữa chúng là mili giây. Efron đề xuất rằng nếu hai tín hiệu đôi khi không được đồng bộ hóa đúng cách thì chúng sẽ được xử lý thành hai trải nghiệm riêng biệt, trong đó tín hiệu thứ hai dường như tái hiện lại tín hiệu đầu tiên.

Giải thích dựa trên giấc mơ
Những giấc mơ cũng có thể được dùng để giải thích trải nghiệm về déjà vu, và chúng có liên quan đến ba khía cạnh khác nhau. Thứ nhất, một số trải nghiệm déjà vu lặp lại tình huống trong giấc mơ thay vì tình trạng lúc thức, theo cuộc khảo sát được thực hiện bởi Brown (2004), 20% số người được hỏi cho biết trải nghiệm déjà vu của họ là từ những giấc mơ và 40% số người được hỏi cho biết trải nghiệm đó đến từ cả thực tế và giấc mơ. Thứ hai, mọi người có thể trải nghiệm déjà vu vì một số yếu tố trong giấc mơ được ghi nhớ của họ đã được hiển thị. Nghiên cứu được thực hiện bởi Zuger (1966) ủng hộ ý tưởng này bằng cách điều tra mối quan hệ giữa những giấc mơ được ghi nhớ và trải nghiệm déjà vu, đồng thời cho rằng có mối tương quan chặt chẽ. Thứ ba, mọi người có thể trải nghiệm déjà vu trong trạng thái mơ, trạng thái này liên kết déjà vu với tần số giấc mơ.

Hiện tượng liên quan

Jamais vu

Trong tâm lý học, thuật ngữ jamais vu (từ tiếng Pháp, có nghĩa là "chưa hề thấy") dùng để mô tả một khung cảnh bất kỳ nào đó rất quen thuộc mà không được công nhận bởi người quan sát.

Các nhà tâm lý học cho rằng hiện tượng này khác với déjà vu, hiện tượng jamais vu đòi hỏi phải có cảm giác kỳ lạ và thật sự ấn tượng đối với người quan sát khi trông thấy một khung cảnh đặc biệt, mà người đó biết chắc rằng đã từng trong khung cảnh đó.

Một ý kiến khác cho rằng, trong quá trình sinh hoạt, giao tiếp hằng ngày, bộ não con người có khả năng tự sắp xếp, liên kết các sự kiện và phân tích một cách logic, từ đó tạo ra những hình ảnh, âm thanh, sự kiện có khả năng xảy ra trong tương lai và ghi vào vùng trí nhớ, điều này gần giống với phương pháp tiên tri. Khả năng tự sắp xếp và liên kết này của não người được hình thành và rèn luyện trong quá trình con người ta suy nghĩ và suy đoán có chủ ý (chẳng hạn cá cược một điều gì đó). Vì thế, khi bắt gặp một trong những sự việc mà bộ não đã phân tích đúng (có thể có một số trường hợp là sai, điều này lý giải tại sao chỉ đôi khi chúng ta mới gặp hiện tượng Déjà vu) thì lúc đó chúng ta sẽ có cảm giác "hình như" mình đã bắt gặp hoặc đã từng ở vào tình huống đó trong quá khứ.

Về mặt lý thuyết, cảm giác jamais vu ở một người mắc chứng rối loạn mê sảng (Delirium) hoặc say rượu có thể dẫn đến lời giải thích mê sảng về nó, chẳng hạn như trong ảo giác Capgras, trong đó bệnh nhân coi một người đã biết là kẻ giả mạo hoặc kẻ mạo danh. Nếu kẻ mạo danh là chính anh ta, thì bối cảnh lâm sàng sẽ giống với bối cảnh được mô tả là Giải thể nhân cách, do đó jamais vus về bản thân hoặc về "thực tế của thực tế", được gọi là cảm giác giải thể nhân cách (hoặc siêu thực).

Cảm giác đã được gợi lên thông qua sự thỏa mãn về mặt ngữ nghĩa. Chris Moulin của Đại học Leeds đã yêu cầu 95 tình nguyện viên viết từ "cánh cửa" 30 lần trong 60 giây. 68% đối tượng cho biết có các triệu chứng của jamais vu, với một số người bắt đầu nghi ngờ rằng "cánh cửa" có phải là một từ có thật hay không.

Trải nghiệm này còn được đặt tên là "vuja de" và "véjà du".

Déjà vécu
Déjà vécu (từ tiếng Pháp, có nghĩa là "đã sống") là một cảm giác mãnh liệt nhưng giả tạo của việc đã trải qua hoàn cảnh hiện tại. Gần đây, nó được coi là một dạng bệnh lý của déjà vu. Tuy nhiên, không giống như déjà vu, déjà vécu có những hậu quả về mặt hành vi. Bệnh nhân mắc chứng déjà vécu thường không thể nhận ra cảm giác quen thuộc này là không có thật. Vì cảm giác quen thuộc mãnh liệt, bệnh nhân trải qua déjà vécu có thể rút lui khỏi các sự kiện hoặc hoạt động hiện tại của họ. Bệnh nhân có thể biện minh cho cảm giác quen thuộc của họ với những niềm tin gần như ảo tưởng.

Presque vu
Presque vu (, từ tiếng Pháp, có nghĩa là "gần như được nhìn thấy") là cảm giác mãnh liệt khi sắp đạt được sự hiển linh, hiểu biết sâu sắc hoặc mặc khải mạnh mẽ mà không thực sự đạt được sự mặc khải. Do đó, cảm giác này thường gắn liền với cảm giác khó chịu, trêu ngươi về sự chưa hoàn thiện hoặc gần như hoàn thiện.

Xem thêm: Đầu lưỡi (Tip of the tongue)

Déjà rêvé

Déjà rêvé (từ tiếng Pháp, có nghĩa là "đã mơ") là cảm giác đã mơ một điều gì đó mà hiện tại đang trải qua.

Déjà entendu
Déjà entendu (nghĩa đen là "đã nghe") là cảm giác chắc chắn về việc đã nghe thấy điều gì đó, mặc dù các chi tiết chính xác không chắc chắn hoặc có lẽ chỉ là tưởng tượng.

Đọc thêm
 Trực giác
 Sự kìm nén (phân tâm học)
 Chủ nghĩa hoài nghi khoa học
 Bộ nhớ màn hình
 Điều kỳ lạ

Tham khảo

Liên kết ngoài

 A new theory that links déjà vu to Near-Death Experience — by Anthony Peake, 2006.
 The Skeptic's Dictionary
 How Déjà Vu Works — a Howstuffworks article
 Déjà Experience Research — Trang web chuyên cung cấp những thông tin và nghiên cứu về hiện tượng Déjà vu
 Phim Deja Vu - Ký ức ảo giác

Thuật ngữ tâm lý học
Thuật ngữ tiếng Pháp
Thuật ngữ
Hiện tượng huyền bí
Tri giác
Triết học tinh thần
Trí nhớ
Khoa học nhận thức
Thời gian trong cuộc sống


title: Giải thưởng Làn Sóng Xanh 2007

text:
10 ca sĩ được yêu thích nhất
Không phân biệt thứ hạng.

10 nhạc sĩ có ca khúc được yêu thích nhất
Không phân biệt thứ hạng

Các giải thưởng khác

Tham khảo

 Kết quả giải thưởng Làn sóng xanh năm 2007: Thay đổi không đáng kể!

Làn Sóng Xanh