title: Chủ nghĩa đế quốc Mỹ

text:
Chủ nghĩa đế quốc Mỹ () là một thuật ngữ nói về sự bành trướng chính trị, kinh tế, quân sự và văn hóa của Hoa Kỳ. Khái niệm "Đế quốc Mỹ" đầu tiên được phổ biến rộng rãi từ kết quả của cuộc chiến tranh Tây Ban Nha-Mỹ vào năm 1898. Nguồn gốc và sự ủng hộ khái niệm này đến từ những người theo trường phái cổ điển Marxist rằng chủ nghĩa đế quốc là một sản phẩm của chủ nghĩa tư bản, cho tới những lý thuyết gia hiện đại của trường phái Tự do và Bảo thủ khi họ nghiên cứu và phân tích chính sách ngoại giao Hoa Kỳ.

Thuật ngữ "chủ nghĩa đế quốc" đầu tiên được dùng để nói về các vấn đề liên quan tới Napoleon, và cũng được dùng khi nói về chính sách ngoại giao của Anh. Thuật ngữ này được sử dụng rộng rãi hơn trong thế kỷ 19. Nó lần đầu tiên được sử dụng phổ biến để nói về Hoa Kỳ bởi tổ chức Liên minh Hoa Kỳ chống Đế quốc, được thành lập năm 1898 để chống chiến tranh Tây Ban Nha–Mỹ và chiến tranh Philippines–Mỹ.

Kể từ sau Thế chiến thứ hai, các đời Tổng thống Mỹ luôn duy trì chính sách can thiệp vào nội bộ các quốc gia khác, thậm chí sẵn sàng dùng sức mạnh quân sự để tấn công nước khác. Kể từ năm 1946 đến 2015, quân đội Hoa Kỳ đã trực tiếp tấn công 9 quốc gia (Triều Tiên, Việt Nam, Campuchia, Grenada, Afghanistan, Iraq, Nam Tư, Panama, Cuba), các cuộc chiến này gây ra cái chết của 10 tới 15 triệu người. Ngoài ra, Hoa Kỳ cũng gây ra đảo chính hoặc ngầm can dự vào xung đột tại 28 quốc gia khác, gây ra cái chết của 9 tới 14 triệu người. Tổng cộng Hoa Kỳ đã trực tiếp hoặc gián tiếp gây ra cái chết của khoảng 20 đến 30 triệu người trong các cuộc chiến tranh và xung đột rải rác trên khắp thế giới kể từ năm 1946 đến 2015.

Các quan điểm về chủ nghĩa đế quốc Mỹ

Chủ nghĩa đế quốc đóng vai trò trung tâm trong chính sách ngoại giao của Hoa Kỳ
Hoa Kỳ có ảnh hưởng kinh tế, chính trị và quân sự trên cán cân quốc tế mà khiến chính sách ngoại giao của Hoa Kỳ là một đề tài quan tâm lớn nhất trên khắp thế giới. Hầu như tất cả các quốc gia có tòa đại sứ tại Washington, D.C, và nhiều lãnh sự quán khắp đất nước. Tương tự, gần như tất cả các quốc gia đều có các sứ bộ ngoại giao tại Mỹ. Tuy nhiên, Iran, Bắc Triều Tiên và Bhutan không có quan hệ ngoại giao chính thức với Hoa Kỳ.

Người theo chủ nghĩa cô lập Mỹ thường hay bất hòa với những người theo chủ nghĩa quốc tế cũng giống như những người theo chủ nghĩa chống đế quốc bất hòa với những người đề xướng cổ vũ cho thuyết Vận mệnh hiển nhiên và Đế quốc Mỹ. Chủ nghĩa đế quốc của Mỹ tại Philippines đã bị Mark Twain, triết học gia William James, và nhiều người khác chỉ trích nặng nề. Sau này, Tổng thống Woodrow Wilson đã đóng vai trò chính trong việc thành lập Hội Quốc Liên nhưng Thượng viện Hoa Kỳ cấm không cho Hoa Kỳ trở thành thành viên của tổ chức này. Chủ nghĩa cô lập đã trở thành một vấn đề trong quá khứ khi Hoa Kỳ nắm vai trò lãnh đạo trong việc thành lập Liên Hợp Quốc, trở thành thành viên thường trực của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc và là nơi đóng tổng hành dinh Liên Hợp Quốc. Hoa Kỳ có mối quan hệ đặc biệt với Anh Quốc và liên hệ chặt chẽ với Úc, New Zealand, Nhật Bản, Israel, và các thành viên đồng sự NATO. Hoa Kỳ cũng làm việc bên cạnh các quốc gia láng giềng qua Tổ chức các quốc gia châu Mỹ và những thỏa thuận tự do mậu dịch như Hiệp định Thương mại Tự do Bắc Mỹ ba bên với Canada và México. Năm 2005, Hoa Kỳ đã chi tiêu 27,3 tỷ đô la trong chương trình trợ giúp phát triển chính thức, đứng nhất trên thế giới. Tuy nhiên nếu tính theo tỉ lệ tổng lợi tức quốc gia (GNI), sự đóng góp của Hoa Kỳ chỉ là 0,22%, đứng thứ 20 trong 22 quốc gia viện trợ tài chánh. Mặt khác, các tổ chức phi chính phủ như các quỹ, công ty, và các tổ chức tôn giáo và giáo dục tư nhân đã cho tặng 95,5 tỷ đô la. Tổng số 122,8 tỷ đô la lần nữa đứng hạng nhất trên thế giới và hạng bảy tính theo phần trăm tổng lợi tức quốc gia.

Năm 2010, chi phí quân sự của riêng Mỹ đã chiếm khoảng 50% chi phí quân sự thế giới. Hoa Kỳ duy trì lực lượng quân sự lớn thứ 2 thế giới về quân số và lớn nhất về số lượng vũ khí Quân đội Hoa Kỳ đã tham chiến trong 10 cuộc chiến lớn và hàng chục cuộc xung đột quy mô nhỏ từ sau Thế chiến thứ 2 trở lại đây.

Các quan điểm ý thức hệ và lý thuyết về chủ nghĩa đế quốc của Mỹ

Trường phái Tự do

Trường phái Dân chủ Xã hội

Trường phái Marx-Lenin

Lý thuyết siêu đế quốc

Lý thuyết đế quốc cổ điển

Lý thuyết tân đế quốc

Căn cứ quân sự của Mỹ ở nước ngoài như một hình thức đế quốc
Cụm từ "tiểu bang thứ 51", khi được dùng một cách tiêu cực, có thể được nói tới các quốc gia đã và đang nằm dưới sự ảnh hưởng hoặc điều khiển từ Chính phủ Hoa Kỳ.

Nhiều nguồn sách báo đã mỉa mai rằng Chiến tranh Iraq là một cuộc chiến thực dân mới để biến Iraq thành một tiểu bang thứ 51 của Mỹ.

Tại Hàn Quốc, nếu xảy ra chiến tranh, quân đội Hàn Quốc không được tự đưa ra quyết định mà họ phải nằm dưới sự chỉ huy của một viên tướng bốn sao thuộc quân đội Mỹ, và rất nhiều người Hàn Quốc từ năm 1953-90 tin rằng quân đội của họ sẽ không thể trụ vững trước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên nếu không dựa vào Mỹ, mặc dù thực lực quân đội Triều Tiên ngày nay cũng bị đặt dấu hỏi ngoại trừ năng lực hạt nhân không bàn cãi của nước này. Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên thì luôn coi quân đội Hàn Quốc chỉ là quân đội tay sai của ngoại quốc để ngăn cản sự nghiệp thống nhất đất nước của dân tộc Triều Tiên.

Năm 2015, David Vine thống kê rằng có 800 căn cứ quân sự Mỹ ở nước ngoài, gồm 174 ở Đức, 113 ở Nhật, 83 ở Hàn Quốc, tiêu tốn 100 tỷ USD kinh phí duy trì mỗi năm.

Ủng hộ chủ nghĩa đế quốc
phải|nhỏ|Tranh châm biếm chỉ Theodore Roosevelt sử dụng vận mệnh Monroe để đánh đuổi các đế quốc Âu châu khỏi Cộng hòa Dominica.
Mặc dù gặp không ít sự chỉ trích, tuy nhiên chủ nghĩa đế quốc Mỹ lại cũng nhận được rất nhiều sự ủng hộ. Ví dụ, thuyết Vận mệnh hiển nhiên (tiếng Anh: Manifest Destiny) là một niềm tin rằng Hoa Kỳ có "vận mệnh mở rộng lãnh thổ từ duyên hải Đại Tây Dương đến Thái Bình Dương", khái niệm này đã được sử dụng để hô hào và biện hộ cho việc chiếm các lãnh thổ khác. Những người cổ vũ cho khái niệm "Vận mệnh hiển nhiên" tin rằng mở rộng lãnh thổ không chỉ tốt đẹp mà còn là "hiển nhiên" và là "vận mệnh". Ban đầu, "Manifest Destiny" là một câu có tính cách thời thế chính trị trong thế kỷ 19 nhưng dần dần nó trở thành thuật ngữ phổ biến, thường được dùng như đồng nghĩa với việc diệt chủng người da đỏ nhằm mở rộng lãnh thổ của Hoa Kỳ khắp lục địa Bắc Mỹ.

Sử gia William Appleman Williams cho rằng chủ nghĩa đế quốc Mỹ đem lại tinh thần về công lý, thịnh vượng và an ninh. Max Boot bênh vực chủ nghĩa đế quốc Mỹ với lý do rằng: "chủ nghĩa đế quốc Mỹ là lực lượng hiệu quả nhất thế kỷ qua. Nó đã đánh bại Cộng sản và phát xít, và đã can thiệp để đánh bại chế độ diệt chủng Taliban và Serbia". Bản thân Boot cũng thừa nhận điều này, cho rằng nó đã "khởi phát từ 1803". Những người theo chủ nghĩa bảo thủ như nhà sử học Anh Paul Johnson, sử gia Ấn Độ Dinesh D'Souza và Mark Steyn, hay những người ôn hòa diều hâu như Zbigniew Brzezinski và Michael Ignatieff cũng ủng hộ chủ nghĩa đế quốc Mỹ.

Sử gia người Anh Niall Ferguson cho rằng "không thể từ chối rằng Hoa Kỳ là một đế quốc nhưng nó cũng không quá tồi tệ" và đã liên tục so sánh nó với chủ nghĩa đế quốc Anh, dù ông thừa nhận Hoa Kỳ giống với Đế quốc La Mã hơn Anh. Ông cũng khẳng định cả hai có điểm tốt và xấu, nhưng những gì tích cực mà người Mỹ làm nhiều hơn những điều tiêu cực họ để lại. Theo Victor David Hanson, Hoa Kỳ "không có ý định bá quyền mà xây dựng một hệ thống có lợi cho tất cả các bên". Ngay bản thân thủ lĩnh độc lập Philippines Emilio Aguinaldo cũng công nhận dù Hoa Kỳ đã để lại sự tàn phá tan hoang ở Philippines, nhưng họ cũng gián tiếp giúp người Philippines thoát khỏi sự cai trị của thực dân Tây Ban Nha.

Một số người cho rằng chủ nghĩa đế quốc Hoa Kỳ dù cũng theo đuổi sự bá quyền, song chỉ là tạm thời. Sử gia Samuel Flagg Bemis cho rằng Chiến tranh Tây Ban Nha–Mỹ chỉ là chủ nghĩa bành trướng tạm thời, là "một dấu mốc lịch sử Hoa Kỳ", không giống như sự bành trướng lãnh thổ thế kỷ 19 của Hoa Kỳ. Sử gia Walter LaFeber cho rằng sự bành trướng của Hoa Kỳ trong chiến tranh Mỹ - Tây Ban Nha nhằm tranh giành Phillipines không phải là một sai lầm, mà là một sự đỉnh điểm trong chính sách mở rộng lãnh thổ về phía Tây.

Những người ôn hoà quốc tế cho rằng Hoa Kỳ, dù đang thống trị ảnh hưởng quốc tế, nhưng không phải là một đế chế theo cách hiểu của thế kỷ 19, và được học giả John Ikenberry nhìn nhận tương tự. Joseph Nye cho rằng Hoa Kỳ tìm cách xây dựng một đế chế văn hóa hơn là chính trị, quân sự bởi ảnh hưởng văn hóa như âm nhạc, phim ảnh, kinh tế, cũng như sự di cư liên tục vào Hoa Kỳ trong những năm qua. Nhưng rất khó để biết chắc chắn liệu Hoa Kỳ sẽ vẫn duy trì uy thế của nó mà không có ưu thế quân sự và kinh tế.

Bành trướng văn hóa

Các cuộc chiến tranh và đảo chính Hoa Kỳ tiến hành

Tiêu diệt người da đỏ bản xứ

Sự hăng hái mở rộng lãnh thổ của người Mỹ về phía tây đã khởi sự một loạt Các cuộc chiến tranh với người bản địa Mỹ kéo dài cho đến cuối thế kỷ 19, khi những người thổ dân da đỏ châu Mỹ bị đuổi khỏi đất đai của họ. Tại nhiều nơi, người da đỏ tổ chức chiến đấu chống lại quân Mỹ nhưng cuối cùng họ vẫn bị đánh bại. Theo báo cáo của Gregory Michno dựa theo hồ sơ lưu trữ quân đội thì chỉ trong 40 năm từ 1850 đến 1890 khoảng 21.586 người (lính lẫn thường dân) bị giết, bị thương hay bị bắt. Theo Russell Thornton thì khoảng 45.000 người da đỏ và 19.000 người da trắng bị giết - trong đó có đàn bà và trẻ em của cả hai bên. Một số cuộc kháng chiến nổi bật của người da đỏ chống lại Mỹ gồm:
 Năm 1776, chiến tranh Cherokee lần 2 xảy ra, dân tộc bản xứ Cherokee chiến đấu chống sự xâm lấn của Mỹ vào khu vực Đông Tennessee và Đông Kentucky của họ. Sau đó cuộc xung đột dai dẳng tiếp diễn với cuộc chiến tranh Chickamaga, khi các bộ tộc, bộ lạc bản xứ liên minh lại với nhau chống quân đội Mỹ. Năm 1794, họ thất bại hoàn toàn và khu vực này bị sáp nhập vào các bang Tennessee và Kentucky của Mỹ.
 Năm 1785, chiến tranh Da đỏ Tây Bắc nổ ra, một chuỗi trận đánh đẫm máu giữa nhiều bộ tộc, bộ lạc bản xứ với quân đội Mỹ nhằm bảo vệ lãnh thổ của họ ở Ohio. Chiến tranh kết thúc năm 1795 với phần thắng thuộc về Mỹ.
 Năm 1810, người da đỏ ở Tây Florida tuyên bố độc lập. Tổng thống Mỹ James Madison ra lệnh cho lục quân Hoa Kỳ đến tiêu diệt nhà nước non trẻ và sáp nhập Tây Florida vào Liên bang Mỹ.
 Năm 1812, Mỹ đánh chiếm vùng Ohio.
 Năm 1816, Mỹ viện cớ người da đỏ Seminole chứa chấp những nô lệ da đen đang ẩn náu, và cho quân đánh chiếm, sáp nhập lãnh thổ của người Seminole vào Bắc Florida. Năm 1819, tất cả những vùng ở Florida sáp nhập vào nước Mỹ.
 Năm 1835 - 1842, người Seminole lần nữa nổi dậy giành lại Florida nhưng đều bị quân Mỹ đàn áp triệt để. Chính phủ Mỹ cưỡng ép lưu đày người Seminole qua phía Tây Mississippi, kết thúc 7 năm kháng chiến của người Seminole.

Ngoài ra còn có khoảng 100 cuộc chiến và hàng chục ngàn trận chiến nhỏ khác đã diễn ra từ năm 1783 đến 1924. Năm 1924, Chiến tranh Apache tại mặt trận Tây Nam giữa bộ tộc Apache chống đỡ cuộc xâm lăng của quân đội Mỹ kết thúc với thất bại của bộ tộc Apache, đã đánh dấu thất bại cuối cùng của cuộc kháng chiến dài 302 năm của người da đỏ chống thực dân châu Âu (kể từ trận Jamestown năm 1622 giữa thực dân Anh và liên minh Powhatan ở thuộc địa Virginia) và 141 năm chống quân Mỹ của thổ dân da đỏ bản xứ.

Hàng triệu người da đỏ cũng đã chết trong quá trình mở rộng lãnh thổ của người Mỹ. Theo ước tính người da đỏ có vào khoảng 15 triệu khi người Tây phương bắt đầu xâm lược, chỉ còn lại chưa đầy 250 ngàn vào năm 1890. Phần lớn những người sống sót bị dồn vào những khu đất cằn cỗi, hẻo lánh mà chính quyền Mỹ gọi là những "khu bảo tồn" (Reservations).

Theo một ước tính, khoảng 95 triệu tới 114 triệu người da đỏ bản xứ đã bị tiêu diệt trong hơn 300 năm lãnh thổ Bắc Mỹ bị người da trắng xâm chiếm. Trong sách tựa đề "American Holocaust" (Trại diệt chủng ở Hoa Kỳ), nhà sử học người Mỹ là David Stannard cho rằng cuộc càn quét sát hại người bản địa tại châu Mỹ qua nhiều chiến dịch của người châu Âu và các thế hệ sau (Anglo Americans - người da trắng Hoa Kỳ) là một hành động diệt chủng khổng lồ nhất trong lịch sử nhân loại.

Mexico
Chiến thắng của Hoa Kỳ trong Chiến tranh Mexico-Mỹ năm 1848 đưa đến việc Mexico buộc phải ký hòa ước bất bình đẳng Guadalupe Hidalgo, nhượng lại California và phần nhiều những vùng đất mà ngày nay là bang Texas. Mỹ còn gây áp lực ép Mexico phải bán vùng đất Mexican Cession (ngày nay là vùng tây nam Hoa Kỳ) trù phú cho Mỹ với giá 15 triệu USD. Năm 1853, để làm một dự án đường ray xe lửa, Mỹ lại ép Mexico bán rẻ lãnh thổ ở một vùng đất tiềm năng giáp ranh biên giới Hoa Kỳ - Mexico, với giá 10 triệu USD. Vùng này ngày nay là phía nam Arizona và tây nam New Mexico.

Trung Quốc
Trong cuộc Chiến tranh nha phiến lần thứ hai (1856-1860), Mỹ đã hỗ trợ và viện trợ cho thực dân Anh - Pháp xâm lược Trung Quốc, giao tranh với quân đội nhà Thanh. Hải quân Mỹ, dưới sự chỉ huy của 2 tướng Andrew Hull Foote và James Armstrong đã đánh chìm và đánh bại thủy binh nhà Thanh trong trận sông Châu Giang (Quảng Châu).

Năm 1898, Mỹ gửi khoảng 6 vạn quân từ Philippines sang Trung Quốc tham gia Bát quốc liên quân (Liên quân tám nước: Anh, Mỹ, Pháp, Đức, Ý, Nhật, Nga, đế quốc Áo-Hung), dưới sự thống lĩnh của tướng Adna Chaffee, xâm lược Trung Quốc, đánh bại quân nhà Thanh và lực lượng Nghĩa Hòa Đoàn. Sau khi Bắc Kinh thất thủ, nhà Thanh bị ép phải ký hiệp định bất bình đẳng, cắt đất cầu hòa và chịu nhượng bộ nhiều điều khoản bất bình đẳng khác. Các khu tô giới người Mỹ và khu vực đặc quyền của Mỹ được thành lập ở Trung Quốc và các vùng lãnh thổ thuộc nước này.

Philippines
Cuộc chiến tranh giành thuộc địa giữa Tây Ban Nha và Hoa Kỳ bùng nổ vào năm 1898, sau cuộc chiến, Hoa Kỳ giành được Philippines và đảo Guam từ tay Tây Ban Nha, đồng thời xâm lược vịnh Guantanamo của Cuba (lúc này đang là thuộc địa của Tây Ban Nha), và chiếm giữ vịnh này cho đến nay. Cùng năm, Mỹ tấn công vào Puerto Rico, 15 ngàn quân Mỹ đánh bại 8 ngàn quân Tây Ban Nha và 10 ngàn quân bản xứ, xâm chiếm Puerto Rico từ tay Tây Ban Nha.

Tại Philippines, Đệ nhất Cộng hòa Philippines được người bản xứ thành lập để giành độc lập, nhưng ngay lập tức Mỹ đem quân đến trấn áp. Cuộc chiến giữa quân Mỹ và người Philippines kéo dài 3 năm. Kết quả Mỹ chiến thắng, Đệ nhất Cộng hòa Philippines bị Mỹ giải thể, Philippines trở thành thuộc địa của Mỹ cho đến năm 1946.

Afghanistan

Brasil
Năm 1964, tướng Castelo Branco tiến hành đảo chính lập lên chính quyền độc tài quân sự kéo dài suốt 20 năm. CIA đã cung cấp mọi sự hỗ trợ cần thiết để đảm bảo vụ đảo chính thành công, bao gồm tài trợ cho các nhóm sinh viên và lao động đối lập trong biểu tình đường phố, giống như ở Ukraina và Venezuela sau này. Lực lượng lính thủy đánh bộ Mỹ đã chờ sẵn để đổ bộ vào Sao Paolo trong trường hợp cần thiết. Giống như các nạn nhân khác trong những cuộc đảo chính được Mỹ hậu thuẫn ở châu Mỹ Latin, tổng thống dân cử Joao Goulart là một chủ đất giàu có, không phải là Đảng viên Cộng sản, nhưng nỗ lực của ông ta nhằm duy trì vị thế trung lập trong Chiến tranh Lạnh là không thể chấp nhận được đối với Hoa Kỳ. Nền kinh tế của Brazil dưới thời Goulart đang đứng bên bờ vực khủng hoảng. Trong 20 năm chính phủ quân sự thân Mỹ nắm quyền, kinh tế Brazil đã đạt được mức tăng trưởng thần kỳ (có những giai đoạn lên tới 10% mỗi năm), nhiều người đã gọi sự phát triển nhanh chóng của kinh tế Brazil thời kỳ này là Phép màu Brazil (milagre econômico brasileiro). Tuy nhiên, cuộc khủng hoảng dầu lửa năm 1973 đã chấm dứt giai đoạn này và đẩy Brazil lún sâu vào các khoản nợ. Vì nền kinh tế Brazil được xây dựng dựa trên sự đàn áp chính trị, chế độ Goulart đã không có được sự hỗ trợ phổ biến cho các kế hoạch mà người dân Brazil đã không yêu cầu

Chile
Khi Salvador Allende, một người có tư tưởng xã hội chủ nghĩa, trở thành tổng thống vào năm 1970, tổng thống Nixon đã ra lệnh cho CIA lên kế hoạch lật đổ Allende. Để đáp trả lại việc Allende quốc hữu hóa các mỏ đồng và các nhà máy của Mỹ, chính phủ Mỹ đã cắt giảm buôn bán với Chile tạo ra tình trạng khan hiếm và hỗn loạn kinh tế tại quốc gia này (Mỹ là đối tác thương mại hàng đầu của Chile khi đó). CIA và bộ ngoại giao Mỹ đã thực hiện chiến dịch tuyên truyền chống lại Allende ở Chile trong suốt một thập kỷ, tài trợ cho các chính khách bảo thủ, các Đảng phái, các công đoàn, các nhóm sinh viên và tất cả các dạng truyền thông, trong khi mở rộng mối quan hệ với quân đội. Nền kinh tế của Chile dưới thời Allende ngày càng lún sâu vào khủng hoảng. Cuối cùng ông ta bị lật đổ bởi cuộc đảo chính quân sự do Augusto Pinochet cầm đầu.

Sau khi tướng Pinochet lên nắm quyền, CIA tiếp tục trả lương cho các sĩ quan người Chile và hợp tác chặt chẽ với cơ quan tình báo Chile (DINA) trong việc chính phủ quân sự giết hại hàng ngàn người và bỏ tù cũng như tra tấn hàng chục ngàn người khác trong suốt 16 năm của chế độ độc tài quân sự Pinochet. Mỹ cũng ủng hộ chiến dịch truy quét những người Cộng sản của Pinochet (Chiến dịch Kền kền khoang), chiến dịch mà Pinochet xem là cần thiết để để cứu đất nước thoát khỏi chủ nghĩa Cộng sản, đã gây nên cái chết của 3000 người Cộng sản. Một số người Chile hiện nay đổ trách nhiệm cho Hoa Kỳ trong việc để Pinochet lên nắm quyền và thực thi chính sách độc tài, đồng thời cáo buộc hành động can thiệp của Hoa Kỳ vào Chile là đế quốc. Tuy vậy Chile đã có sự phát triển thần kỳ về kinh tế trong những năm Pinochet cầm quyền do áp dụng chính sách Milton Friedman, đến nỗi nhiều người đã ca tụng đó là "Phép màu Chile".

Sau khi thôi chức nguyên thủ vào năm 1990, Pinochet tiếp tục đóng vai trò là Tổng chỉ huy của quân đội Chile cho đến ngày 10/3/1998, khi ông nghỉ hưu và trở thành một thượng nghị sĩ suốt đời và được miễn trách nhiệm hình sự, phù hợp với Hiến pháp năm 1980 do chính ông tạo ra. Tuy nhiên, Pinochet đã bị bắt giữ bởi áp lực quốc tế vào ngày 10 tháng 10 năm 1998 liên quan đến nhiều vi phạm nhân quyền. Tuy nhiên do sức khỏe yếu, ông được ra tù và quản thúc tại gia từ năm 2000, và qua đời năm 2004. Khoảng 300 cáo buộc ở Chilê tố cáo Pinochet vi phạm nhân quyền, trốn thuế và tham ô trong thời gian cai trị của ông ta.

Chile về sau đã có sự chuyển giao sang nền dân chủ một cách hòa bình vào cuối thập niên 80, và hiện nay đã trở thành quốc gia phát triển nhất ở Mỹ Latinh. Mặc dù chế độ độc tài của Pinochet bị nhiều người chỉ trích, song cũng không thể phủ nhận những cải tổ kinh tế của ông đã góp phần tạo nên sự phát triển của nền kinh tế vững mạnh của Chile ngày nay.

Nicaragua
Anastasio Somosa là nhà độc tài cai trị Nicargua trong suốt 43 năm với sự hỗ trợ của Mỹ, lực lượng Vệ Binh Quốc gia của ông ta tự do thực hiện các tội ác từ thảm sát, tra tấn tới cướp bóc và cưỡng hiếp. Lực lượng Sandinistas được Liên Xô và Cuba chống lưng đã tiến hành chiến tranh du kích chống lại chính quyền của Somosa. Hồ sơ nhân quyền tồi tệ của Nicaragua dưới chế độ cai trị của Somosa cũng dần khiến Chính phủ Mỹ không còn ủng hộ ông ta và cắt viện trợ cho chính quyền của ông ta. Kết cục là Somosa bị lật đổ bởi lực lượng Sandinistas vào năm 1979. Somosa về sau cũng bị Tổng thống Mỹ Carter từ chối cho nhập cảnh vào Hoa Kỳ.

Sau khi Mặt trận Sandinista lên nắm quyền, Mỹ đã tích cực viện trợ cho chính phủ mới này để tái thiết lại Nicaragua. Tuy vậy viện trợ ngày càng giảm khi người đứng đầu Sandinista và cũng là lãnh đạo Nicaragua lúc đó là Ortega có ý định biến quốc gia này thành một nhà nước Cộng sản như Cuba. Đến thời Tổng thống Reagan thì viện trợ đã bị cắt hẳn vì có bằng chứng cho thấy Sandinista ủng hộ những người nổi loạn FMLN tại El Salvador. Mỹ cũng không chấp nhận việc thêm một chính phủ cánh tả nữa tồn tại ở khu vực Mỹ Latinh, do đó Nhà Trắng đã quyết định tài trợ cho phe đối lập với chính phủ Sandinista. CIA đã tuyển dụng, huấn luyện và hỗ trợ cho lực lượng lính đánh thuê Contra xâm lược Nicaragua nhằm lật đổ chính quyền Sandinista gây nên sự chỉ trích ngày càng tăng bên trong Hoa Kỳ, kể cả tại Nghị viện.

Năm 1986 Tòa án Quốc tế đã tuyên bố Mỹ có tội trong việc tấn công Nicaragua vì đã triển khai lực lượng Contra và phá hoại các cảng biển của Nicaragua. Hoa Kỳ từ chối chấp nhận Tòa án và cho rằng họ không có thẩm quyền đối với những việc quan hệ của quốc gia có chủ quyền. Tòa án yêu cầu Mỹ chấm dứt tấn công và bồi thường chiến tranh cho Nicaragua, nhưng người Mỹ không bao giờ thực hiện. Một số người đánh giá hành động của Mỹ là vi phạm chủ quyền của Nicaragua và coi đó là hành vi mang tính chất đế quốc chủ nghĩa.

Dominica, Grenada và Panama

Năm 1965, Mỹ đưa quân vào Dominica để tiêu diệt Đảng Cách mạng Dominican và Đảng Cách mạng 14 tháng 6 khi hai Đảng cánh tả này đang tổ chức biểu tình chống chính quyền quân sự thân Mỹ.

Năm 1983, Mỹ đem quân xâm lược đảo quốc Grenada, tiêu diệt Chính phủ Nhân dân Cách mạng Grenada thiên tả và ủng hộ Liên Xô.

Cuối năm 1989, Mỹ đem 2 vạn quân tấn công Panama và lật đổ nhà độc tài Manuel Noriega, ông này là cựu lãnh đạo lực lượng cảnh sát mật Panama và cựu nhân viên tình báo Mỹ (CIA). Kể từ khi Noriega lên cầm quyền, mối quan hệ giữa Panama và Hoa Kỳ đã xấu đi. Noriega cũng có dấu hiệu ngả sang khối Xô Viết, đã nhận viện trợ quân sự từ Cuba, Nicaragua và Libya. Chính phủ Mỹ tuyên bố 4 lý do cho việc tấn công Panama:
Bảo vệ cuộc sống của công dân Hoa Kỳ tại Panama. Nhà độc tài Noriega đã tuyên bố rằng tình trạng chiến tranh tồn tại giữa Mỹ và Panama và ông ta đe dọa cuộc sống của khoảng 35.000 công dân Mỹ sống ở đó. Đã có nhiều cuộc đụng độ giữa các lực lượng Hoa Kỳ và Panama; một lính thủy đánh bộ Mỹ đã bị giết vài ngày trước đó.
"Bảo vệ nền dân chủ và nhân quyền ở Panama" đã bị chính phủ Noriega vi phạm nghiêm trọng.
Chống buôn bán ma túy, Panama đã trở thành một trung tâm rửa tiền và là điểm trung chuyển cho hoạt động buôn bán ma túy sang Mỹ và châu Âu.
Bảo vệ sự toàn vẹn của Hiệp ước Carter Torrijos. Các thành viên của Quốc hội và những người khác trong bộ máy chính phủ Hoa Kỳ tuyên bố rằng Noriega đe dọa tính trung lập của Kênh đào Panama và Hoa Kỳ có quyền tuân thủ hiệp ước bằng hành động can thiệp quân sự để bảo vệ kênh đào.

Ngày 29/12/1989, Đại hội đồng Liên Hợp Quốc bỏ phiếu với tỷ lệ 75–20 với 40 phiếu chống lên án cuộc can thiệp quân sự của Mỹ, coi đó là hành động vi phạm luật pháp quốc tế. Ngày nay, Mỹ vẫn kiểm soát được nền chính trị của Panama nhưng tư tưởng "thoát Mỹ" đang dần trở thành mục tiêu của các lãnh đạo trên quốc gia này.

Cuba
Mỹ đã hỗ trợ cho chế độ độc tài Batista ở Cuba trong thập niên 1950. Với sự giúp đỡ của Mỹ, kinh tế Cuba có sự phát triển khá cao trong giai đoạn này. Cuba là một trong năm nước phát triển nhất trong khu vực Mỹ Latinh lúc đó, tuy nhiên mức bất bình đẳng giàu nghèo là rất cao, với một phần ba dân số vẫn sống trong nghèo khổ (dù tỉ lệ này vẫn thấp hơn so với nhiều quốc gia Mỹ Latinh khác như Chile, Colombia), Trong những năm 1950, GDP bình quân đâu người của Cuba gần ngang bằng với Ý. Trong giai đoạn lãnh đạo của Batista, việc ở gần với Hoa Kỳ khiến Cuba trở thành điểm đến quen thuộc đối với giới thượng lưu Mỹ, những chuyến viếng thăm để chơi cờ bạc, đua ngựa và chơi gôn của họ khiến Thủ đô Havana của Cuba được mệnh danh là "Las Vegas của Mỹ Latinh", một "sân chơi dành cho giới tinh hoa của thế giới". Tuy vậy vấn đề tham nhũng, bất bình đẳng, tội phạm, cùng những tệ nạn xã hội như cờ bạc, mại dâm, ma túy tràn lan mà không có biện pháp giải quyết đã khiến cho chế độ Batista chịu sự bất bình ngày càng gia tăng của người dân.

Các công ty độc quyền của Hoa Kỳ như Bethlehem Steel Corporation và Speyer nắm quyền kiểm soát tài nguyên quốc gia quý giá của Cuba. Các ngân hàng và toàn bộ hệ thống tài chính của Cuba, tất cả sản xuất điện và phần lớn các ngành công nghiệp đã bị chi phối bởi các công ty Mỹ. Các công ty độc quyền của Mỹ sở hữu 25% đất đai của Cuba, gồm những khu vực tốt nhất cho sản xuất 90% xuất khẩu đường thô và thuốc lá của nước này được xuất khẩu sang Mỹ. Năm 1956, các công ty của Mỹ "kiểm soát 90% số điện thoại và dịch vụ điện, khoảng 50% dịch vụ đường sắt, và khoảng 40% trong sản xuất đường thô" theo báo cáo của Bộ Thương mại Mỹ. Lợi nhuận từ các khoản đầu tư này bị các công ty Mỹ thâu tóm, khiến người dân Cuba rất bất mãn.

Cựu đại sứ Mỹ Erl Smith nói tại Quốc hội rằng: "Nước Mỹ có ảnh hưởng rất lớn tại Cuba, đại sứ Mỹ là người quan trọng thứ hai ở Cuba, đôi khi quan trọng hơn cả tổng thống Cuba". Để đối phó lại phong trào chống chính phủ ngày càng rộng lớn cũng như để trấn áp các lực lượng đối lập, chế độ Batista đã thực hiện các hành vi bạo lực, tra tấn và hành quyết trên phạm vi rộng lớn; gây nên cái chết của khoảng 20.000 người. Chính phủ Hoa Kỳ đã cung cấp cho Batista máy bay, tàu, xe tăng và các vũ khí tân tiến nhất, chẳng hạn như bom napalm, mà Batista đã sử dụng để chống lại cuộc nổi dậy của dân chúng. Phải đến tháng 3 năm 1958, khi cảm thấy chiến dịch đàn áp của Batista đã đi quá xa, Mỹ lúc này mới ngừng bán vũ khí cho chính quyền của Batista và không lâu sau đó Mỹ đã áp đặt lệnh cấm vận vũ khí đối với chính phủ Batista. Tháng 3/1958, chính phủ Mỹ gợi ý Batista tổ chức bầu cử, Batista nghe theo song người dân Cuba đã thể hiện sự bất mãn với chính phủ của ông ta bằng cách tẩy chay bỏ phiếu. Trên 75% cử tri ở Thủ đô Havana đã tẩy chay bầu cử. Tại một số khu vực như Santiago, tỷ lệ tẩy chay lên tới 98%.

Mất đi sự ủng hộ của Mỹ, chế độ Batista đã sụp đổ sau thắng lợi của Cách mạng Cuba do Fidel Castro lãnh đạo.

Khi Castro lên nắm quyền ở Cuba, vào giai đoạn đầu Mỹ đã không tỏ thái độ chống lại ông ta. Tuy nhiên thái độ của Mỹ thay đổi khi Castro đưa một loạt các nhân vật có tư tưởng cánh tả hoặc ủng hộ chủ nghĩa xã hội như Osvaldo Dorticós, Che Guevara lên nắm giữ các vị trí quan trọng trong bộ máy chính phủ Cuba. Các quan chức cấp cao Mỹ tin rằng Fidel Castro đang muốn biến Cuba thành một nhà nước Cộng sản chủ nghĩa và điều này được coi là một mối nguy hại lớn đối với an ninh của nước Mỹ (hòn đảo Cuba chỉ cách lãnh thổ Mỹ vài trăm km). Một số luật mới của Castro cũng khiến Mỹ khó chịu, khi nhiều đất đai vốn do các công ty Mỹ kiểm soát, nay được chính phủ phân chia cho nông dân Cuba. Chính phủ Mỹ phản ứng bằng cách tuyên bố sẽ không cung cấp công nghệ và kỹ thuật viên, đồng thời cắt giảm nhập mía đường của Cuba. Castro từ chối khuất phục Mỹ và thông qua các chính sách còn quyết liệt hơn đối với Mỹ. Vào mùa hè năm 1960, Castro quốc hữu hóa các tài sản của Mỹ trị giá 850 triệu USD, đồng thời đàm phán một thỏa thuận để Liên Xô và các nước Đông Âu mua lượng đường mà Mỹ từ chối nhập khẩu. Để đáp trả, chính phủ Mỹ đã áp đặt lệnh trừng phạt kinh tế đối với Cuba, đồng thời gia tăng các hoạt động chống lại chính quyền Castro.

Trong những năm tiếp theo, CIA tiến hành chiến dịch quy mô chống lại Cuba, đào tạo các phần tử lưu vong người Cuba tại Florida, Trung Mỹ và nước Cộng hòa Dominica để ám sát và lật đổ chính quyền Castro. Theo Đại sứ Anh tại Hoa Kỳ, David Ormsby-Gore, tình báo Anh cho Mỹ biết rằng đa số người dân Cuba ủng hộ Fidel Castro và sẽ khó mà xảy ra hiện tượng đào ngũ hoặc khởi nghĩa hàng loạt nếu Mỹ xâm lược, điều này cũng đã được chuyển tới CIA nhưng Mỹ bỏ qua điều này CIA rất tự tin là họ đủ khả năng lật đổ chính phủ Cuba, vì đã có kinh nghiệm thành công trước đây như Cuộc đảo chính ở Guatemala 1954.

Hàng loạt các chiến dịch chống Cuba được tình báo Mỹ (CIA) hậu thuẫn bao gồm cả Sự kiện Vịnh Con Lợn. Mỹ đã cho máy bay ném bom Cuba và yểm trợ một đạo quân gồm 1.300 lính Cuba lưu vong đổ bộ lên Vịnh Con Lợn nhằm mục đích lật đổ Fidel Castro, giao tranh đã khiến 100 lính Cuba lưu vong, 4 lính Mỹ và hơn 2.000 dân thường Cuba thiệt mạng). Nhiều kế hoạch phá hoại khác cũng được thực hiện như những vụ ám sát Fidel Castro và các quan chức khác; vụ đặt bom năm 1960 (3 người Mỹ bị giết và 2 bị bắt) và các vụ đánh bom khủng bố nhằm vào khách du lịch năm 1997; vụ đánh bom tàu của Pháp tại cảng Havana (ít nhất 75 người chết); vụ tấn công sinh học bằng virus bệnh cúm khiến nửa triệu con lợn chết; và vụ đánh bom máy bay Cuba (78 người chết) của Luis Posada Carriles và Orlando Bosch. Hai hung thủ này vẫn tự do tại Mỹ, trong đó Bosch đã được chính tay tổng thống Geogre Bush ký lệnh ân xá.

Ghana
Vào năm 1950 và 1960, đã từng có một tổng thống cánh tả nổi bật ở Ghana là Kwame Nkrumah. Ông là thủ tướng dưới thời người Anh cai trị từ năm 1952 đến 1960, khi Ghana độc lập thì ông trở thành tổng thống. Đó là một người xã hội chủ nghĩa, với tư tưởng chống đế quốc, vào năm 1965 ông viết một cuốn sách lấy tên là "Chủ nghĩa thực dân mới: Giai đoạn cuối cùng của chủ nghĩa đế quốc".

Nkrumah chủ trương thúc đẩy nền văn hóa châu Phi, kêu gọi mở các thư viện quốc tế và nỗ lực hợp tác nghiên cứu về lịch sử và văn hóa. Ông đã tiêu diệt các định kiến về "sự ưu việt tối cao về văn hóa" được áp đặt bởi các sách giáo khoa thời thực dân Anh. Năm 1962, Nkrumah cho khai trương Viện Nghiên cứu Châu Phi.

Một chiến dịch chống hủ tục buộc phụ nữ khoả thân ở phía bắc của đất nước nhận được sự quan tâm đặc biệt từ Nkrumah, ông cũng cho thành lập Liên đoàn Phụ nữ Ghana, nâng cao chương trình nghị sự của chính phủ về dinh dưỡng, nuôi dạy trẻ em và quần áo. Các luật được thông qua vào năm 1959 và 1960 đã chỉ định các vị trí đặc biệt trong quốc hội do phụ nữ nắm giữ, một số phụ nữ được thăng chức lên lãnh đạo. Phụ nữ được vào các trường đại học nhiều hơn, được tham gia nhiều ngành nghề hơn, bao gồm y học và luật pháp, và cũng được tham gia quân đội và không quân. Một số phụ nữ bình dân nhận được sự hỗ trợ từ Phong trào Hợp tác.

Năm 1962, Nkrumah đề ra chính sách phổ cập giáo dục, tất cả trẻ em phải được đi học, cũng như đạt được "một nền tảng đọc viết thường xuyên bằng cả tiếng Anh và tiếng bản xứ". Năm 1961, Nkrumah cho xây Viện tư tưởng Kwame Nkrumah để đào tạo công chức Ghana cũng như thúc đẩy chủ nghĩa liên Phi Năm 1964, Nkrumah đưa ra Kế hoạch Phát triển Bảy năm để Tái thiết và Phát triển Quốc gia, đã xác định giáo dục là một nguồn phát triển chính và kêu gọi mở rộng các trường kỹ thuật.

Nkrumah đề ra chính sách công nghiệp hóa với mục tiêu phát triển đất nước. Tuy nhiên, việc thực thi kém khiến kế hoạch bị thất bại, đồng thời giá ca cao trên thị trường thế giới sụt giảm đã khiến nền kinh tế Ghana dần rơi vào khủng hoảng. Nợ quốc gia tăng lên tới 1 tỉ USD vào năm 1966. Tuy vậy, một số công trình cũng đem lại lợi ích lâu dài cho đất nước, như là đập sông Volta và bến cảng ở Tema.

Sau vụ ám sát nhắm vào Nkrumah vào tháng 8 năm 1962, 500 chính trị gia đối lập đã bị bắt không qua xét xử với lí do là để ngăn chặn đảo chính. Trong cuốn sách "Military Rule and the Politics of Demilitarization", tác giả Hutchful cáo buộc rằng Nkrumah đã "thực hiện chính sách cai trị độc tài, đàn áp các nhóm đối lập chính trị trong nước"

Cuối cùng Nkrumah bị lật đổ trong cuộc đảo chính năm 1966 mà nhiều quan điểm cho rằng tình báo Mỹ (CIA) đã đứng sau hậu thuẫn. CIA đã phủ nhận mọi liên quan nhưng báo chí Anh đưa tin có 40 sĩ quan CIA hoạt động tại đại sứ quán Mỹ đã "cung cấp hào phóng cho các kẻ thù bí mật của tổng thống Nkrumah" và công việc của họ "đã được thưởng công đầy đủ". Cựu sĩ quan CIA John Stockwell tiết lộ thêm về vai trò quyết định của CIA trong vụ đảo chính với cuốn sách "In Search of Enemies". Theo các tài liệu tình báo do Văn phòng sử học Hoa Kỳ công bố sau này, CIA cho rằng "Nkrumah đã làm những việc khiến lợi ích của chúng ta [chính phủ Mỹ] suy yếu nhiều hơn so với bất kỳ người Châu Phi da đen nào khác."

Zaire
Patrice Lumumba, chủ tịch đương nhiệm của phong trào Liên Phi Quốc gia Congo, đã tham gia vào quá trình giành độc lập của Congo và trở thành thủ tướng dân cử đầu tiên của Congo năm 1960. Ông ấy bị lật đổ trong cuộc đảo chính được CIA hậu thuẫn của Joseph-Desire Mobutu, vốn là chỉ huy quân đội. Mobutu giao Lumumba cho phe ly khai và lính đánh thuê được Bỉ hậu thuẫn. Lumumba đã chiến đấu ở tỉnh Katanga và bị bắn trong một vụ đọ súng với lính đánh thuê Bỉ.

Mobutu xóa bỏ bầu cử và tự phong mình làm tổng thống năm 1965, cai trị với chế độ độc tài trong suốt 30 năm. Mobutu giết hại các đối thủ chính trị bằng cách treo cổ công khai, tra tấn tới chết và biển thủ khoảng 5 tỷ USD. Nhưng Mỹ tiếp tục ủng hộ Mobutu, ngay cả khi tổng thống Jimmy Carter công khai giữ khoảng cách, Zaire vẫn nhận được 50% tổng số viện trợ quân sự của Mỹ cho khu vực châu Phi cận Sahara. Chỉ cho tới những năm 1990 thì viện trợ của Mỹ mới bắt đầu giảm đi, Mobutu bị Laurent Kabila lật đổ năm 1997 và chết sau đó.

Iran
Năm 1953, CIA và cơ quan tình báo Anh MI6 lật đổ chính quyền dân cử của Mohammed Mossadegh. Trước đó, Iran quốc hữu hóa công nghiệp dầu mỏ bằng bỏ phiếu công khai tại Quốc hội, chấm dứt sự độc quyền khai thác dầu của Anh tại Iran.

Để trả đũa, quân Anh phong tỏa đường biển và cấm vận kinh tế quốc tế. Sau khi tổng thống Eisenhower lên nắm quyền năm 1953, CIA đồng ý với yêu cầu can thiệp của Anh. Một số hoạt động đảo chính ban đầu thất bại khiến vua Shah và gia đình phải trốn sang Italy, CIA chi hàng triệu USD để mua chuộc các quan chức và trả cho các băng Đảng để gây bạo loạn trên đường phố Tehran. Mossadegh cuối cùng cũng bị lật đổ và vua Shah trở về nắm quyền. Với sự ủng hộ mạnh mẽ từ phía Anh và Mỹ, triều đình Shah trao cho phương Tây các ngành công nghiệp Iran và đàn áp phe đối lập trong tầng lớp tăng lữ Hồi giáo Shia và những người ủng hộ dân chủ. Chế độ của Shah bị nhân dân căm ghét: Quần chúng nhận thức rằng Shah chịu ảnh hưởng lớn - nếu không nói là con rối - của thế lực phi Hồi giáo phương Tây (Hoa Kỳ), rằng văn hóa hưởng thụ Hoa Kỳ đang làm ô uế đất nước Iran; rằng chế độ của Shah quá thối nát và ngông cuồng. Tất cả dẫn tới cuộc cách mạng Iran năm 1979.

Guatemala
Sau chiến dịch lật đổ một chính quyền ở Iran 1953, CIA tiến hành chiến dịch khác để lật đổ chính quyền dân cử của Jacobo Arbenz ở Guatemala năm 1954. CIA đã tuyển dụng và đào tạo một đơn vị lính đánh thuê nhỏ dưới sự chỉ huy của một người Guatemala lưu vong tên là Castillo Armas để chiếm đóng Guatemala, với 30 máy bay Mỹ không mang phù hiệu để hỗ trợ đường không. Đại sứ Mỹ Peurifoy chuẩn bị danh sách những người Guatemala cần xử tử, Armas được chỉ định làm tổng thống. Triều đại thân Mỹ sau đó đã dẫn đến cuộc nội chiến kéo dài 40 năm, có ít nhất 200.000 người đã bị giết, phần lớn là thường dân. Đỉnh điểm của cuộc chiến là chiến dịch diệt chủng ở Ixil của tổng thống Rios Montt, ông ta bị tuyên án tù chung thân vào năm 2013 vì vụ diệt chủng đó nhưng sau đó Tòa án Tối cao Guatemala đã vô hiệu hóa bản án về mặt kỹ thuật.

Tài liệu giải mật của CIA cho thấy chính quyền Ronald Reagan đã được cảnh báo về các hoạt động diệt chủng của lực lượng quân sự Guatemala khi chấp thuận viện trợ quân sự cho quân đội này vào năm 1981, bao gồm các xe quân sự, linh kiện máy bay trực thăng và cố vấn quân sự.

Nam Tư
Năm 1999, với lý do "bảo vệ cư dân ở Kosovo đang bị chính phủ Nam Tư đàn áp" (người dân Kosovo khi đó đang đấu tranh đòi ly khai khỏi Nam Tư sau khi Tổng thống Milosevic bãi bỏ quyền tự trị của vùng này), Mỹ và NATO đã huy động liên quân 13 nước, mở cuộc không kích 78 ngày đêm tấn công vào Cộng hòa Liên bang Nam Tư.

Sau 78 ngày cầm cự với khoảng 1.200 tới 5.700 người Nam Tư thiệt mạng, cuối cùng Nam Tư đã thất bại Cuộc chiến tranh Kosovo đã dẫn tới sự ra đời của đất nước Kosovo độc lập, tách khỏi Liên Bang Nam Tư, đánh dấu sự tan rã của nước Nam Tư. Cựu tổng thống Nam Tư Slobodan Miloeevic bị bắt và bị giam ở Tòa án quốc tế với cáo buộc của Mỹ là ông đã phạm tội ác chiến tranh chống người Kosovo. Vào năm 2015, tòa án quốc tế đã kết luận không có chứng cứ để buộc tội Milošević đã phạm tội ác chiến tranh, nhưng khi đó thì Milosevic đã chết trong tù được 10 năm.

Iraq
Vào năm 1958, sau khi vương triều phong kiến do Anh hậu thuẫn bị tướng Abdul Qasim lật đổ, CIA đã thuê người thanh niên Iraq 22 tuổi có tên Saddam Hussein để ám sát vị tổng thống mới. Hussein thất bại và phải trốn sang Lebanon, CIA thuê cho ông ta một căn hộ ở Beirut và sau đó chuyển ông ta tới Cairo làm việc cho cơ quan tình báo Ai Cập.

Qasim bị giết trong cuộc đảo chính của những người theo Đảng Baath do CIA hậu thuẫn, giống như ở Guatemala và Indonesia, CIA đưa cho chính phủ mới danh sách gồm ít nhất 4.000 Đảng viên Cộng sản cần thủ tiêu. Nhưng khi đã nắm được quyền lực thì chính phủ của Đảng Baath không cam chịu bị chi phối bởi phương Tây, họ quốc hữu hóa ngành công nghiệp dầu mỏ của Iraq, áp dụng chính sách ngoại giao Arab, xây dựng hệ thống giáo dục và y tế tốt nhất trong thế giới Arab.

Năm 1979, Hussein trở thành tổng thống, ông tiếp tục các cải cách xã hội và trấn áp các đối thủ chính trị của Đảng Baath. Được Mỹ và cả Liên Xô ủng hộ, ông ta tiến hành chiến tranh chống Iran. Trong cuộc chiến này, quân đội Iraq đã rất nhiều lần thực hiện các vụ tấn công bằng vũ khí hóa học, trong đó có cả những vụ tấn công nhằm vào dân thường, chẳng hạn như ở thị trấn Sardasht. Hầu hết những cuộc tấn công này đều được tiến hành theo mệnh lệnh của Saddam. Tuy vậy cả Mỹ và Liên Xô đều không có phản ứng gì đối với những cáo buộc về việc quân đội Iraq sử dụng vũ khí hóa học.

Sau khi Iraq xâm lược Kuwait, một quốc gia đồng minh của phương Tây ở Trung Đông vào năm 1991 thì Mỹ đổi lập trường từ ủng hộ chuyển sang chống lại Hussein với cáo buộc ông ta là nhà độc tài và lật đổ ông ta sau khi Mỹ xâm lược Iraq vào năm 2003 với cáo buộc Iraq sản xuất vũ khí hủy diệt hàng loạt (những vũ khí này đã không thể được tìm thấy sau đó do Hussein đã phá hủy hầu hết kho vũ khí hóa học từ năm 1998).

Năm 2015, Thủ tướng Anh Tony Blair trong cuộc phỏng vấn với CNN đã thừa nhận các báo cáo về việc sản xuất vũ khí hủy diệt hàng loạt tại Iraq là sai sự thật. Tuy nhiên ông này tỏ ra không hề tiếc nuối khi đã đem quân lật đổ Saddam, và cho rằng Saddam "là một nhà độc tài tàn bạo, kẻ đã gây nên cái chết của khoảng 250.000 người". George W. Bush cho biết mình cảm thấy "thất vọng" về thông tin tình báo bị sai lệch, nhưng ông cũng cho rằng việc lật đổ Saddam là điều cần thiết: "Tôi hoàn toàn nhận thức được rằng cơ quan tình báo CIA đã sai, và tôi cũng thất vọng như mọi người. Nhưng những điều không thể phủ nhận được là Saddam Hussein đã từng xâm lược một đất nước, ông ta đã từng sử dụng vũ khí hủy diệt hàng loạt, ông ta có khả năng sản xuất vũ khí hủy diệt hàng loạt, ông ta bắn vào phi công của chúng ta. Ông ta là một nhà tài trợ cho chủ nghĩa khủng bố. Tiêu diệt Saddam Hussein là điều đúng đắn cho nền hòa bình thế giới và an ninh của đất nước chúng ta".

Khi Hussein bị lật đổ, nhiều người dân Iraq đã đổ ra đường ăn mừng và còn cùng nhau kéo sập bức tượng khổng lồ của ông ta. Khi Saddam Hussein bị treo cổ, nhiều kẻ thù của Saddam đã nổ súng chào mừng. Năm 2006, một cuộc thăm dò ý kiến cho thấy 52% số người Iraq được hỏi tin rằng đất nước Iraq đang đi đúng hướng và 61% cho rằng việc lật đổ Saddam Hussein là một điều đúng đắn.

Tuy nhiên, sự hỗn loạn kể từ sau cuộc chiến Iraq, những xung đột sắc tộc kéo dài đã khiến nhiều người Iraq phản đối Saddam xem xét lại quan điểm của họ về cái gọi là "sự tàn nhẫn" nhưng giúp duy trì một xã hội ổn định suốt 35 năm nắm quyền của Saddam. Hiện nay, ngày càng nhiều người Iraq tỏ ý tiếc nuối về sự ra đi của Saddam và nhìn lại kỷ nguyên của ông này với sự luyến tiếc. Ngày càng nhiều người Iraq tới thăm mộ ông để tỏ lòng kính trọng ông, nhiều người đã coi ông là một chiến sĩ "Tử vì đạo"

Sau khi Saddam Hussein bị lật đổ, Iraq hoàn toàn thiếu vắng một nhà lãnh đạo cứng rắn và biết đoàn kết các bộ tộc, chính phủ thân Mỹ thì tham nhũng trong khi lính Mỹ hiện diện khắp nơi khiến người dân nước này rất bất mãn. Do vậy, các mâu thuẫn ngày càng tích tụ và âm mưu ly khai của các nhóm sắc tộc ở Iraq nhanh chóng bùng phát. Các phe phái địa phương ở Iraq nổi loạn khắp nơi. Đất nước Iraq chìm trong chiến tranh suốt từ nằm 2003 tới nay. Tính tới năm 2018, đã có khoảng 600.000 người Iraq thiệt mạng và hàng triệu người khác phải ly tán trong 15 năm chiến tranh tại quốc gia này

Những người phản đối cho rằng hành động can thiệp quân sự của Mỹ thực chất là 1 cuộc chiến vì dầu mỏ, trong đó Mỹ-Anh muốn dựng lên 1 chính phủ thân phương Tây để mở cửa cho các công ty Mỹ và Anh vào khai thác nguồn tài nguyên dầu khí phong phú của Iraq. Dù không tìm thấy vũ khí hủy diệt hàng loạt, cũng không có người Mỹ-Anh nào phải chịu trách nhiệm hay bị "xử lý" vì những thông tin sai và vô căn cứ cả, tất cả đều "vô can". Những quan điểm này cho rằng: Chủ quyền của Iraq đã bị xâm phạm, Tổng thống nước này bị lật đổ và xử tử, còn người dân Iraq thì phải hứng chịu bao khổ đau do chiến tranh gây ra. Những ý kiến phản đối này cũng cho rằng việc Mỹ đem quân lật đổ chính quyền độc tài Hussein là hành vi xâm lược mang tính chất của chủ nghĩa đế quốc.

Theo lời kể của Phó Chủ tịch nước Việt Nam Nguyễn Thị Bình, Saddam Hussein là người rất ủng hộ phong trào giành độc lập ở châu Á, châu Phi khỏi ách cai trị của thực dân phương Tây. Ông có thái độ giao tiếp thân mật, gần gũi chứ không hung hăng như truyền thông phương Tây thường mô tả, và lý do để Mỹ-Anh tấn công Iraq thực chất chỉ là những lời nói dối xấu xa. Saddam từng ủng hộ to lớn cho Việt Nam trong giai đoạn nước này còn gặp rất nhiều khó khăn:
Chuyến đi Iraq năm 1975 để lại cho tôi một kỷ niệm sâu sắc. Lúc đó, Saddam Hussein mới là Phó Tổng thống, nhưng được dư luận coi là "người hùng" ở Iraq. Khi nghe chúng tôi trình bày yêu cầu bức xúc của Việt Nam, ông trả lời ngay: "Chúng tôi đã quyết định tặng Việt Nam 400 ngàn tấn dầu và cho vay 1,5 triệu tấn với lãi suất ưu đãi". Chúng tôi rất xúc động trước tấm lòng của các bạn Iraq. Sau này khi Iraq bị cấm vận, phải đổi dầu để lấy lương thực, các bạn vẫn dành cho Việt Nam những hợp đồng trao đổi thương mại rất thuận lợi trong lúc chúng ta còn nhiều khó khăn về kinh tế.
Năm 2002, tôi đến Iraq lần cuối để giải quyết món nợ kéo dài hơn 20 năm còn chưa trả xong. Theo ý kiến của các đồng chí ở Chính phủ, chúng ta đề nghị chuyển số tiền nợ thành số vốn đầu tư vào một dự án kinh tế ở Việt Nam. Khi tôi gặp ông Saddam Hussein trình bày ý kiến này thì ông cười, nói ngay: "Các bạn Việt Nam không nên bận tâm. Tôi biết các bạn còn khó khăn, ta xem như số nợ này đã trả." Thật xúc động khi biết rằng trong thời điểm đó Iraq bị Mỹ cấm vận, khó khăn chồng chất về các mặt.
Tình hình Iraq đến nay diễn biến ra sao, chúng ta đều biết. Tổng thống Hoa Kỳ G. Bush phát động chiến tranh đánh Iraq với lý do Saddam Hussein có quan hệ với lực lượng khủng bố Al-Queda và tàng trữ vũ khí hủy diệt. Thực tế đã chứng minh đó là những lời nói dối xấu xa, những cái cớ giả mạo Hoa Kỳ đã dựng lên để thực hiện mưu đồ ích kỷ của họ. Saddam Hussein có sai lầm gì trong đối nội, đối ngoại, có tội lỗi gì với nhân dân của ông, lịch sử của Iraq sẽ phán xét. Nhưng đối với Việt Nam, tôi nghĩ chúng ta biết ơn sự giúp đỡ quý báu của ông trong những năm Việt Nam vừa ra khỏi chiến tranh".

Nhà nước Hồi giáo Iraq và Levant
Theo Global Research, cựu nhân viên Cơ quan An ninh Quốc gia Hoa Kỳ (NSA), Edward Snowden, đã tiết lộ rằng tình báo Anh, tình báo Mỹ và tình báo Israel (Mossad) đã làm việc với nhau để tạo ra ISIL. Các tài liệu mật bị rò rỉ tiết lộ rằng nhà lãnh đạo ISIL, giáo sĩ Abu Bakr Al-Baghdadi, đã được huấn luyện quân sự trong suốt một năm dưới sự đào tạo của Mossad, bên cạnh các khóa học về thần học và nghệ thuật phát biểu. Người đứng đầu Viện nghiên cứu vì hòa bình và thịnh vượng Ron Paul, ông Daniel McAdams giải thích rằng: "Thực ra, "phe ôn hòa" (trong cuộc nội chiến Syria) đã được trợ giúp bởi người Mỹ từ lâu, họ đã chiến đấu bên cạnh những người có liên hệ với Al-Qaeda, và sau này là với những chiến binh của ISIS."

Lãnh tụ tối cao Iran, Ali Khamenei đã cáo buộc rằng Mỹ, Israel và Anh đứng đằng sau tổ chức khủng bố Nhà nước Hồi giáo Iraq và Levant tự xưng; ông cho rằng các nước này đã tạo ra Al-Qaeda và Da'esh (tức ISIL) nhằm tạo ra sự chia rẽ và sử dụng chúng trong cuộc chiến chống lại các nước Hồi giáo, nhưng rốt cục các tổ chức này lại quay sang chống lại Mỹ.

Việt Nam

Haiti
Năm 1994, Mỹ thực hiện Nghị quyết 940 của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc đã đem quân vào Haiti lật đổ chính quyền độc tài của Raoul Cédras và đưa cựu tổng thống dân cử từng bị phế truất vào năm 1991 là Jean-Bertrand Aristide quay về cầm quyền. Từ đó, các ngành kinh tế chủ chốt của Haiti đều do các tập đoàn người Mỹ nắm giữ. Trước và sau cuộc đảo chính, Haiti vẫn luôn là nước nghèo nhất, có mức sống thấp nhất châu Mỹ.

Xem thêm

Sự đồng hóa của Mỹ
Chủ nghĩa da trắng thượng đẳng
Chống Mỹ hóa
Chủ nghĩa chống tư bản
Phê phán chủ nghĩa tư bản
Gia tộc Bush
Tiểu bang thứ 51
Quan hệ Hoa Kỳ - châu Mỹ Latinh
Vận mệnh hiển nhiên
Lịch sử quân sự Hoa Kỳ
Chủ nghĩa thực dân
Chủ nghĩa tân thực dân
Chủ nghĩa bảo thủ
Chủ nghĩa tân bảo thủ
Chủ nghĩa đế quốc
Lý thuyết chiếm dầu mỏ
Chủ nghĩa bành trướng hải ngoại của Hoa Kỳ
Sự can thiệp hải ngoại của Hoa Kỳ
Sự khủng bố của nhà nước Hoa Kỳ
Ngân sách quân sự Hoa Kỳ ở hải ngoại
Ngân sách quân sự Hoa Kỳ
Sự thay đổi lãnh thổ của Hoa Kỳ
Niên biểu hoạt động quân sự Hoa Kỳ
Chiến tranh chống khủng bố
Chính sách ngoại giao Hoa Kỳ
Phê phán chính sách ngoại giao Hoa Kỳ
Các lãnh thổ phụ thuộc Mỹ
Các lãnh thổ chưa hợp nhất của Hoa Kỳ
Thế kỷ Hoa Kỳ
Chủ nghĩa đế quốc Trung Hoa
Đế quốc Nhật Bản
Đế quốc Đức
Đế quốc Xô viết

Chú thích

Tham khảo

 online

Liên kết ngoài
 Letter to Editor about U.S. Imperialism in Vietnam, ngày 5 tháng 2 năm 1994

Chủ nghĩa đế quốc
Lịch sử Hoa Kỳ


title: Vallagyris

text:
Vallagyris là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Noctuidae
Noctuinae


title: Lasioglossum perustum

text:
Lasioglossum perustum là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1914.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1914


title: Villeneuvois, Diège et Lot (cộng đồng)

text:
Cộng đồng các xã Villeneuvois, Diège et Lot  là một cộng đồng các xã của Pháp, tọa lạc ở tỉnh l'Aveyron.

Phân chia đơn vị hành chính
Cộng đồng này bao gồm 12 xã:
Ambeyrac
La Capelle-Balaguier
Foissac
Montsalès
Naussac
Ols-et-Rinhodes
Saint-Igest
Saint-Rémy
Sainte-Croix
Salles-Courbatiès
Saujac
Villeneuve

Xem thêm
Liên cộng đồng Aveyron

Tham khảo

Villeneuvois


title: Médonville

text:
Médonville là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 7,27 kilômét vuông, dân số năm 1999 là 84 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 330 m trên mực nước biển.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Médonville trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Medonville


title: Yeonje, Busan

text:
Yeonje-gu (Liên Đê khu) là một gu (quận) ở trung tâm Busan, Hàn Quốc. Quận này có diện tích 12,08 km², dân số khoảng 220.000 người. Yeonje được thành lập tháng 3 năm 1995 sau khi tách khỏi Dongnae-gu. Tên được lấy theo 2 phường được tách ra là Yeonsan-Dong và Geoje-Dong. Tòa thị chính Busan nằm ở quận này.

Các đơn vị hành chính
Yeonje được chia thành 2 phường dong pháp lý, tất cả có 13 phường dong hành chính:
 Yeonsan-dong (9 dong hành chính)
 Geoje-dong (4 dong hành chính)

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Yeonje-gu website

Phân chia hành chính Busan


title: 20477 Anastroda

text:
20477 Anastroda (1999 NQ18) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 14 tháng 7 năm 1999 bởi Nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 20477 Anastroda

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1999


title: Nhận dạng tiếng nói

text:
Nhận dạng tiếng nói là một quá trình nhận dạng mẫu, còn được gọi là nhận dạng giọng nói tự động (ASR), nhận dạng giọng nói máy tính hoặc chuyển đổi giọng nói thành văn bản (STT). Với mục đích là phân lớp (classify) thông tin đầu vào là tín hiệu tiếng nói thành một dãy tuần tự các mẫu đã được học trước đó và lưu trữ trong bộ nhớ. Các mẫu là các đơn vị nhận dạng, chúng có thể là các từ, hoặc các âm vị. Nếu các mẫu này là bất biến và không thay đổi thì công việc nhận dạng tiếng nói trở nên đơn giản bằng cách so sánh dữ liệu tiếng nói cần nhận dạng với các mẫu đã được học và lưu trữ trong bộ nhớ.
Khó khăn cơ bản của nhận dạng tiếng nói đó là tiếng nói luôn biến thiên theo thời gian và có sự khác biệt lớn giữa tiếng nói của những người nói khác nhau, tốc độ nói, ngữ cảnh và môi trường âm học khác nhau. Xác định những thông tin biến thiên nào của tiếng nói là có ích và những thông tin nào là không có ích đối với nhận dạng tiếng nói là rất quan trọng. Đây là một nhiệm vụ rất khó khăn mà ngay cả với các kỹ thuật xác suất thống kê mạnh cũng khó khăn trong việc tổng quát hoá từ các mẫu tiếng nói những biến thiên quan trọng cần thiết trong nhận dạng tiếng nói.

Các nghiên cứu về nhận dạng tiếng nói dựa trên ba nguyên tắc cơ bản:

 Tín hiệu tiếng nói được biểu diễn chính xác bởi các giá trị phổ trong một khung thời gian ngắn (short-term amplitude spectrum). Nhờ vậy ta có thể trích ra các đặc điểm tiếng nói từ những khoảng thời gian ngắn và dùng các đặc điểm này làm dữ liệu để nhận dạng tiếng nói.
 Nội dung của tiếng nói được biểu diễn dưới dạng chữ viết, là một dãy các ký hiệu ngữ âm. Do đó ý nghĩa của một phát âm được bảo toàn khi chúng ta phiên âm phát âm thành dãy các ký hiệu ngữ âm.
 Nhận dạng tiếng nói là một quá trình nhận thức. Thông tin về ngữ nghĩa (semantics) và suy đoán (pragmatics) có giá trị trong quá trình nhận dạng tiếng nói, nhất là khi thông tin về âm học là không rõ ràng.

Cách tiếp cận nhận dạng tiếng nói bằng thống kê bao gồm: sử dụng mô hình Markov ẩn, mạng nơ-ron, sử dụng cơ sở tri thức, v.v..

Các hệ thống nhận dạng tiếng nói có thể được phân thành hai loại: "phụ thuộc vào người nói" (speaker-dependent) và "không phụ thuộc vào người nói" (speaker-independent). Các ứng dụng của nhận dạng tiếng nói bao gồm giao diện người dùng bằng giọng nói, quay số bằng giọng nói, điều khiển thiết bị gia đình, tìm kiếm từ khóa, nhập dữ liệu đơn giản, chuẩn bị tài liệu có cấu trúc, xác định đặc điểm của người nói, xử lý văn bản từ giọng nói và nhập liệu giọng nói trực tiếp trong máy bay.

Khác với nhận dạng tiếng nói, thuật ngữ nhận dạng giọng nói hoặc xác định người nói chỉ việc xác định ai đang nói, chứ không phải nội dung của lời nói. Nhận dạng giọng nói có thể đơn giản hóa việc dịch nội dung tiếng nói trong các hệ thống được đào tạo trên giọng nói của một người cụ thể hoặc có thể được sử dụng để chứng thực hoặc xác minh danh tính của người nói trong quá trình bảo mật.

Lịch sử của nhận dạng tiếng nói có nhiều giai đoạn và đột phá quan trọng. Gần đây, lĩnh vực này đã được hưởng lợi từ các tiến bộ trong lĩnh vực học sâu và dữ liệu lớn. Sự tiến bộ được chứng minh không chỉ qua sự gia tăng các bài báo học thuật được xuất bản trong lĩnh vực này, mà quan trọng hơn là việc ngành công nghiệp trên toàn thế giới áp dụng nhiều phương pháp học sâu trong việc thiết kế và triển khai các hệ thống nhận dạng tiếng nói.

Tham khảo

Xử lý ngôn ngữ tự nhiên
Ngôn ngữ học tính toán


title: Scutellaria alborosea

text:
Scutellaria alborosea là một loài thực vật có hoa thuộc họ Lamiaceae.
Loài này chỉ có ở Ecuador.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo
 Montúfar, R. & Pitman, N. 2004. Scutellaria alborosea . 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 7 năm 2007.

Scutellaria
Thực vật đặc hữu Ecuador
Thực vật dễ tổn thương


title: Nomada adducta

text:
Nomada adducta là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cresson mô tả khoa học năm 1878.

Chú thích

Tham khảo

Nomada
Động vật được mô tả năm 1878


title: Balionebris

text:
Balionebris là một chi bướm đêm thuộc họ Cosmopterigidae.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Cosmopterigidae
Agonoxenidae


Giải Quả cầu vàng cho đạo diễn xuất sắc nhất là một trong các giải Quả cầu vàng được Hiệp hội báo chí nước ngoài ở Hollywood trao hàng năm cho đạo diễn xuất sắc của một phim. Giải này được thiết lập từ năm 1943.

Người đoạt giải cả bốn lần được đề cử, Elia Kazan là người đoạt giải này nhiều nhất. Clint Eastwood, David Lean, Miloš Forman và Oliver Stone đều đứng vị trí thứ nhì với 3 lần đoạt giải. Steven Spielberg là người được đề cử nhiều lần nhất (10 lần) nhưng chỉ đoạt giải 2 lần.

Trong danh sách dưới đây, phim và người có tên ở hàng đầu, in chữ đậm trong nền màu xanh, là phim và người đoạt giải, các tên tiếp theo (không in đậm) là các phim và người được đề cử. Các năm trong danh sách là các năm sản xuất phim, năm phát giải là năm sau.

Thập niên 1940

Thập niên 1950

Thập niên 1960

Thập niên 1970

Thập niên 1980

Thập niên 1990

Thập niên 2000

Thập niên 2010

Tham khảo

Specific
General

Giải Quả cầu vàng
Giải cho đạo diễn xuất sắc nhất


title: Quincampoix

text:
Quincampoix là một xã thuộc tỉnh Seine-Maritime trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Huy hiệu

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-Maritime
Seine-Maritime
Normandy

Tham khảo
INSEE

Liên kết ngoài
Official website of Quincampoix
Quincampoix on the Quid website

Xã của Seine-Maritime


title: Grécourt

text:
Grécourt là một xã ở tỉnh Somme, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Địa lý
Thị trấn này tọa lạc trên đường D114, khoảng 8 dặm Anh về phía đông của Roye.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Somme

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Grécourt trên trang mạng của INSEE
 Grécourt trên trang mạng của Quid

Xã của Somme


title: Fontaine-les-Ribouts

text:
Fontaine-les-Ribouts  là một xã thuộc tỉnh Eure-et-Loir trong vùng Centre-Val de Loire ở bắc trung bộ nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 120-174 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Fontainelesribouts


title: Apotactis

text:
Apotactis là một chi bướm đêm thuộc họ Gelechiidae.

Tham khảo

Gelechiidae


title: Aulotarache

text:
Aulotarache là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Acontiini


title: Lasioglossum hirtiventre

text:
Lasioglossum hirtiventre là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1922.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1922


title: Lư Khê ngư bạc

text:
Lư Khê ngư bạc (chữ Hán: 鱸溪漁泊, có nghĩa thuyền đánh cá đỗ bến Vược), là tên hai bài thơ của Mạc Thiên Tứ; một bằng chữ Hán được xếp trong tập Hà Tiên thập vịnh (khắc in năm 1737); một bằng chữ Nôm được xếp trong tập Hà Tiên thập cảnh khúc vịnh (chưa được khắc in). Cả hai bài đều nói đến cảnh thuyền đánh cá đỗ bến Vược, nơi Rạch Vược; nay thuộc phường Thuận Yên, thị xã Hà Tiên, tỉnh Kiên Giang, Việt Nam.

Tên bài thơ
Giải thích từ đầu bài: Lư là cá vược (còn được gọi là cá chẽm. Tên khoa học: Lates calcarifer). Khê là khe nước. Ngư bạc là thuyền câu hay thuyền chài đỗ bến.

Khi khởi xướng mười đầu bài trong Hà Tiên thập vịnh, Mạc Thiên Tứ đã chọn tên bài thơ là Lư Khê ngư bạc, để sóng đôi với Lộc Trĩ thôn cư, vì cả hai đều nói đến cảnh sinh hoạt nghề nghiệp của nhân dân Hà Tiên.

Sau, vì thích cảnh Lư Khê quá, ông đã sai cất một tiểu đình để làm nơi buông câu thư giãn. Không chỉ vậy, ông còn mượn cảnh trí này, làm thêm 32 bài thơ Đường luật, gọi là Lư Khê nhàn điếu tam thập thủ, và một bài phú dài hơn trăm câu, có tên là Lư Khê nhàn điếu tam thập nhị phú. Số thơ và phú này, về sau được khắc bản in thành một tập, có tên là Minh bột di ngư (Ông chài còn sót lại ở đất Minh bột).

Vị trí Lư Khê
Sách Gia Định thành thông chí chép:
Khe Lư Khê ở cách trấn về phía đông 7 dặm rưỡi, lại cách về phía đông núi Tô Châu 4 dặm rưỡi. Phía nam thông với biển cả, phía tây có điếu đình (nhà ngồi câu) là di tích của Mạc Quận công khi rảnh đến ngồi câu. Khe rộng 2 trượng rưỡi, sâu 5 thước ta, dài 5 dặm rưỡi, dòng khe uyển chuyển lên bắc chảy quanh ra Đông Hồ. Bờ phía đông có dân cư thôn Tiên Thuận ở đấy. Thỉnh thoảng có người dắt bạn (đêm), chèo thuyền đi dưới bóng cây sạch mát, rượu thịt ê hề, hừng đông tỉnh giấc Tô Tử; canh gỏi tươi ngon, hơi thu động niềm Trương công. Dân địa phương hay khách lạ tạt qua đều vui cảnh ấy, nên trong 10 cảnh ở Hà Tiên, có cảnh Lư Khê nhàn điếu (rảnh câu Lư Khê) ấy là ghi chép một việc lạc thú vậy .

Rạch Lư Khê, xưa có hai nhánh trổ, một nhánh đổ ra biển, một nhánh thông với vũng Đông Hồ. Nơi hợp lại của hai dòng nước tạo thành một ao rộng, nước sâu trong vắt và nhiều cá. Ngược dòng Lư Khê, hai bên là những ngọn núi nhỏ nhấp nhô cùng với những túp lều tranh lúp xúp của dân chài. Về sau, khi quốc lộ 80 được xây dựng, cửa rạch Lư Khê thông ra biển đã bị lấp, con rạch chỉ còn một nhánh trổ ra vũng Đông Hồ.

Thơ

Bài chữ Hán

Bài chữ Nôm
Bài này nằm trong tập Hà Tiên thập cảnh khúc vịnh, gồm một khúc vịnh dài 34 câu, và kết thúc bằng một bài thơ Đường luật như sau:

Bến Vược nhà ngư chật mấy từng,
Trong nhàn, riêng có việc lăng xăng.
Lưới chài phơi trải đầy trời hạ,
Gỏi rượu hê ha toại nghiệp hằng.
Nghề Thuấn hãy truyền bền trác trác,
Dấu Nghiêu còn thấy đủ răng răng.
Sao đây, mười cảnh thanh hoa lạ,
Hoạ cảnh đào nguyên mới sánh chăng?

Lời bình
Tác giả đã khéo chọn lư (cá vược) đối với lộc (nai), khéo mượn cảnh thuyền chài về đỗ bến đối lại với nghề canh tác ở chốn nông thôn (Lộc trĩ thôn cư); để chứng minh rằng vùng đất mới Hà Tiên, chẳng những đồng ruộng phì nhiêu mà sông biển cũng rất phong phú.
Tất cả làm cho người dân có được một cuộc sống ấm no, an lạc và thái bình như thời Nghiêu, Thuấn.

Xem thêm
Mạc Thiên Tứ
Tao đàn Chiêu Anh Các
Hà Tiên thập vịnh
Hà Tiên thập cảnh khúc vịnh
Minh bột di ngư

Chú thích

Liên kết ngoài
Hà Tiên thập vịnh-3.

Bài thơ Việt Nam
Thơ chữ Hán


title: Hydaticus opaculus

text:
Hydaticus opaculus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Gschwendtner miêu tả khoa học năm 1933.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Hydaticus


title: Thorius infernalis

text:
Thorius infernalis là một loài kỳ giông trong họ Plethodontidae.
Nó là loài đặc hữu của México.

Môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.
Nó bị đe dọa do mất môi trường sống.

Nguồn
 Parra Olea, G. & Wake, D. 2004. Thorius infernalis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Tham khảo

Thorius
Động vật lưỡng cư México
Động vật đặc hữu México


title: Ptilogyna bicolor

text:
Ptilogyna bicolor là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Australia.

Tham khảo

Ptilogyna


title: Pseudocrenilabrus nicholsi

text:
Pseudocrenilabrus nicholsi là một loài cá thuộc họ Cichlidae. Nó được tìm thấy ở lưu vực sông Công châu Phi.

 : Pseudocrenilabrus nicholsi.

Chú thích

Tham khảo

Pseudocrenilabrus
Cá châu Phi
Loài ít quan tâm


title: Baliosus conspersus

text:
Baliosus conspersus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1911.

Chú thích

Tham khảo

Baliosus


title: Lương Phi

text:
Lương Phi là một xã thuộc huyện Tri Tôn, tỉnh An Giang, Việt Nam.

Địa lý
Xã Lương Phi nằm ở trung tâm huyện Tri Tôn, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Châu Lăng
Phía tây giáp xã Vĩnh Phước và xã Lương An Trà
Phía nam giáp xã An Tức
Phía bắc giáp thị trấn Ba Chúc và xã Lê Trì.

Xã Lương Phi có diện tích 41,15 km², dân số năm 2019 là 8.451 người, mật độ dân số đạt 205 người/km².

Hành chính
Xã Lương Phi được chia thành 8 ấp gồm: An Lương, An Nhơn, An Ninh, An Thành, Ô Tà Sóc, Sà Lôn, Tà Dung, Tà Miệt.

Giao thông
Tuyến giao thông chính: ĐT.955B

Di tích - Thắng cảnh

Lịch sử
Quyết định 56-CP ngày 11 tháng 3 năm 1977 của Hội đồng Chính phủ, hợp nhất huyện Tri Tôn và huyện Tịnh Biên thành một huyện lấy tên là huyện Bảy Núi, xã Lương Phi thuộc huyện Bảy Núi.
Quyết định 181-CP ngày 25 tháng 4 năm 1979 của Hội đồng Chính phủ điều chỉnh địa giới và đổi tên một số xã và thị trấn huyện Bảy Núi thuộc tỉnh An Giang, xã Lương Phi đổi tên thành xã An Thành
Quyết định 300-CP ngày 23 tháng 8 năm 1979 của Hội đồng Bộ trưởng chia chia huyện Bảy Núi thành hai huyện lấy tên là huyện Tri Tôn và huyện Tịnh Biên, xã An Thành thuộc huyện Tri Tôn.
Sau này, xã An Thành được đổi tên lại thành xã Lương Phi.

Xem thêm

Chú thích

Tham khảo


title: Liên đoàn bóng đá Đông Timor

text:
Liên đoàn bóng đá Đông Timor ( - FFTL) là tổ chức quản lý, điều hành các hoạt động bóng đá ở Đông Timor. FFTL quản lý đội tuyển bóng đá quốc gia Đông Timor, tổ chức các giải bóng đá như giải vô địch bóng đá Đông Timor, cúp bóng đá Đông Timor,.... FFTL là thành viên của cả Liên đoàn bóng đá thế giới (FIFA), Liên đoàn bóng đá châu Á (AFC) và Liên đoàn bóng đá Đông Nam Á.

Chủ tịch của Liên đoàn bóng đá Đông Timor hiện nay là ông Francisco Kalbuadi Lay.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Liên đoàn bóng đá Đông Timor  trên trang chủ của Liên đoàn bóng đá thế giới (FIFA)
 Liên đoàn bóng đá Đông Timor trên trang chủ của AFC

Đông Timor
Bóng đá Đông Timor
Các tổ chức thể thao Đông Timor


title: Smena 8M

text:
Smena () là dòng máy ảnh giá rẻ sử dụng phim 35 mm được nhà máy LOMO sản xuất tại Liên Xô từ năm 1953 đến 1991. Các dòng máy ảnh này được thiết kế để có giá thành không đắt, đến được tay mọi người tiêu dùng, sử dụng chất liệu bakelite hoặc nhựa đen cho các mẫu máy ảnh sau này, và được điều khiển hoàn toàn thủ công. Vào những năm 60-70 được tập đoàn xuất khẩu Xô viết Mashpriborintorg xuất khẩu (). Công ty Úc Lomographische AG hiện quảng bá Smenas, như một nhà phân phối độc nhất với điều khoản phân phối với LOMO PLC.

Đặc tả

Smena 8M
 Ống kính: bộ ba 43, 40 mm, f/4, 3 thành phần
 Khoảng tiêu cự: 1 m chính diện, tiêu cự cân bằng
 Tốc độ màn trập: B, 1/15, 1/30, 1/60, 1/125, 1/250
 Loại màn trập: màn trập 3 lá
 Độ mở ống kính: f/4, f/5.6, f/8, f/11, f/16
 Loại phim: phim 35 mm
 Kích cỡ: 70 x 100 x 60 mm
 Nặng: 289 g

Các mô-đen
Các mô-đen máy ảnh Smena:
Smena
Smena-2
Smena-2M
Smena-3
Smena-4
Smena-5
Smena-6
Smena-7
Smena-8 hoặc Cosmic 35 cho thị trường Anh.
Smena-8M
Smena-9
Smena-35
Smena-Rapid
Smena-Symbol
Smena-M

Thư viện hình

Dẫn chứng

Liên kết ngoài

 Smena page on the Lomography website
Mashpriborintorg.com

Máy ảnh
Máy ảnh Liên Xô


title: Apodemia

text:
Apodemia, tiếng Anh thường gọi là Metalmarks, là một New World chi metalmark butterflies có ở Canada to Brazil.

Các loài
Apodemia castanea (Prittwitz, 1865) -- Castanea Metalmark
Apodemia chisosensis (Freeman, 1964) -- Chisos Metalmark
Apodemia duryi (Edwards, 1882) -- Mexican Metalmark
Apodemia hepburni (Godman & Salvin, 1886) -- Hepburn's Metalmark
Apodemia hypoglauca (Godman & Salvin, 1878) -- Falcate Metalmark
Apodemia mejicanus (Behr, 1865) -- Sonoran Metalmark hoặc Mexican Metalmark
Apodemia mormo (C. & R. Felder, 1859) -- Mormon Metalmark (type)
Apodemia mormo langei (C. & R. Felder, 1859) -- Lange's Metalmark
Apodemia murphyi (Austin, 1988) -- Murphy's Metalmark
Apodemia multiplaga (Schaus, 1902) -- Narrow-winged Metalmark
Apodemia nais (Edwards, 1876) -- Nais Metalmark
Apodemia palmeri (Edwards, 1870) -- Palmer's Metalmark hoặc Gray Metalmark
Apodemia paucipuncta (Spitz, 1930)
Apodemia phyciodoides (Barnes & Benjamin, 1924) -- Crescent Metalmark
Apodemia virgulti (Behr, 1865) -- Behr's Metalmark
Apodemia walkeri (Godman & Salvin, 1886) -- Walker's Metalmark

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Riodininae


title: Águas de Santa Bárbara

text:
Águas de Santa Bárbara là một đô thị ở bang São Paulo, Brasil. Thành phố này có dân số (năm 2007) là 5360 người, diện tích là 408,471 km², mật độ dân số 15,2 người/km². Águas de Santa Bárbara nằm ở độ cao 544 m, cách thủ phủ bang São Paulo 287 km. Đô thị này nằm ở khu vực khí hậu bán nhiệt đới. Theo điều tra năm 2000, Águas de Santa Bárbara có chỉ số phát triển con người 0,824. Đô thị Águas de Santa Bárbara giáp các đô thị: Agudos, Iaras, Avaré, Cerqueira César, Manduri, Óleo và Santa Cruz do Rio Pardo. Các sông chảy qua Águas de Santa Bárbara gồm: sông Pardo, sông Novo, sông Claro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Página da prefeitura
 Águas de Santa Bárbara no WikiMapia

Đô thị bang São Paulo


title: Chimarra australica

text:
Chimarra australica là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Chimarra


title: Tipula thalia

text:
Tipula thalia là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Hohenzell

text:
Hohenzell là một đô thị trong bang Thượng Áo. Đô thị này thuộc huyện Ried im Innkreis trong Innviertel và có dân số 2.002 người.

Hohenzell nằm ở khu vực có độ cao 478 m trên mực nước biển ở Innviertel. Kích thước là 6,8 km nam-bắc và 5,7 km đông-tây. Tổng diện tích 22,6 km², 10,2% là rừng, 80,1% diện tích sử dụng nông nghiệp. Các khu vực dân cư là Aching, Aschbrechting, Breiningsham, Breitsach, Dürnberg, Emprechting, Engersdorf, Ficht, Gadering, Gonetsreith, Hilprechting, Hohenzell, Kager, Langstadl, Leisen, Mauler, Oberham, Oberlemberg, Obermauer, Plöck, Ponner, Roith, Wöging, Wötzling, Wanger, và Willmerting.

Tham khảo


title: Maddaloni

text:
Maddaloni''' là một đô thị và thị xã của Ý. Đô thị này thuộc tỉnh Caserta trong vùng Campania. Maddaloni có diện tích 36 km2, dân số theo ước tính năm 2004 của Viện thống kê quốc gia Ý là 38.150 người. Malddaloni có khoảng cách 5 km về phía đông nam Caserta, với các nhà ga trên các tuyến đường sắt từ Caserta đến Benevento và từ Caserta đến Avellino.

Thị xã nằm ở chân đồi Tifata, các tháp tòa lâu đài trung cổ và nhà thờ San Michele vươn lên giữa thị xã. Khoảng 4 km về phía đông Valle di Maddaloni là Ponte della Valle, một cầu cạn dẫn nước được xây theo lệnh của Charles III của Napoili. Nó được xây để dẫn nước của Tiburno qua thung lũng giữa núi Longano và núi Gargano.

Các đơn vị dân cư:
Đô thị Maddaloni giáp với các đô thị:

Tham khảo

Đô thị tỉnh Caserta
Thành phố và thị trấn ở Campania


title: Ángel Di María

text:
Ángel Fabián Di María Hernández (sinh ngày 14 tháng 2 năm 1988) là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Argentina hiện đang thi đấu ở vị trí tiền vệ cánh hoặc tiền vệ tấn công cho câu lạc bộ Primeira Liga Benfica và Đội tuyển bóng đá quốc gia Argentina. Được coi là một trong những cầu thủ xuất sắc nhất thế giới và là một trong những cầu thủ Argentina vĩ đại nhất mọi thời đại, anh được biết đến với khả năng rê bóng, kỹ năng kiến tạo và khả năng dứt điểm độc đáo.

Di María bắt đầu sự nghiệp của mình với Rosario Central, nhưng trở nên nổi bật tại Benfica sau khi ký hợp đồng với câu lạc bộ vào năm 2007, ở tuổi 19. Anh đã giúp Benfica giành chức vô địch Primeira Liga, chức vô địch đầu tiên của câu lạc bộ sau 5 năm và hai danh hiệu Taça da Liga. Năm 2010, Di María chuyển đến câu lạc bộ Tây Ban Nha Real Madrid với giá trị chuyển nhượng 25 triệu euro, nơi anh giành được danh hiệu La Liga và UEFA Champions League. Sau đó, anh ký hợp đồng với Manchester United vào năm 2014 trong một bản hợp đồng kỷ lục của Anh khi đó trị giá 59,7 triệu bảng (75,6 triệu euro), nhưng rời đi một năm sau đó để gia nhập Paris Saint-Germain. Trong thời gian ở Anh, Di María đã được chọn vào đội hình FIFPRO Men's World 11 vào năm 2014. Tại Pháp, Di María đã giành được năm chức vô địch Ligue 1, năm Coupe de France và bốn Coupe de la Ligue, bao gồm ba lần ăn bốn quốc nội, và đã giúp câu lạc bộ lọt vào Chung kết Champions League đầu tiên. Anh cũng là cầu thủ ghi bàn nhiều thứ chín của câu lạc bộ và là người dẫn đầu mọi thời đại về số pha kiến tạo.

Di María có trận ra mắt quốc tế cấp cao cho Argentina vào năm 2008 ở tuổi 20, và kể từ đó đã có hơn 120 lần khoác áo đội tuyển, bao gồm cả những lần ra sân ở 9 giải đấu lớn. Anh đã ghi bàn thắng mang về huy chương vàng cho đất nước tại Thế vận hội 2008, và góp mặt tại bốn kỳ FIFA World Cup; Di María cũng đã giúp Argentina vô địch Copa América 2021, ghi bàn thắng duy nhất trong trận chung kết và FIFA World Cup 2022, nơi anh ghi bàn thắng nâng tỉ số 2-0 ( hiệp 1) trong trận chung kết.

Đầu đời
Di María sinh ngày 14 tháng 2 năm 1988 tại Rosario, Santa Fe, là một trong ba người con của Miguel và Diana, và lớn lên ở Perdriel. Khi còn là một đứa trẻ sơ sinh, anh ấy hoạt động bất thường, và theo đề nghị của bác sĩ, anh đã đăng ký chơi bóng đá vào năm ba tuổi. Anh cũng giúp cha mẹ làm công việc của họ tại một bãi than địa phương cùng với hai em gái của anh, Vanesa và Evelyn. Do thu nhập thấp mà gia đình anh kiếm được, việc mua giày bóng đá và theo kịp sở thích của Di María là điều khó khăn đối với cha mẹ anh. Anh ấy tự nhận mình là "người đàn ông của gia đình" và đã sử dụng một số tiền đáng kể tiền lương của mình để "trả lại" cho gia đình. Sau khi được chuyển đến Benfica, anh yêu cầu cha mình không làm việc nữa và mua một căn nhà cho bố mẹ và em gái của mình.

Sự nghiệp câu lạc bộ

Rosario Central
Khi lên bốn tuổi, Di María gia nhập Rosario Central, sau khi chơi ở một câu lạc bộ địa phương Torito. Tiền công là 35 quả bóng.

Di María ra mắt chuyên nghiệp vào ngày 14 tháng 12 năm 2005 trong trận đấu cuối cùng của Rosario tại Apertura, trận hòa 2–2 trước Independiente, bằng cách vào thay Emiliano Vecchio. Anh ghi bàn lần đầu tiên vào ngày 24 tháng 11 năm 2006 trong trận đấu với Apertura của mùa giải tiếp theo trong chiến thắng 4–2 trên sân nhà trước Quilmes, một phút sau khi thay thế Leonardo Borzani ở hiệp một. Sau khi chơi tại FIFA U-20 World Cup 2007 ở Canada, Boca Juniors đã ra giá 6,5 triệu đô la Mỹ cho anh ấy. Anh cũng được câu lạc bộ Anh Arsenal tiếp cận, một động thái đã xảy ra do các quy định nghiêm ngặt của Vương quốc Anh về việc cấp giấy phép lao động cho các cầu thủ từ bên ngoài Liên minh châu Âu.

Benfica
trái|nhỏ|365x365px|Di María thi đấu cho Benfica năm 2007.
Di María được chuyển đến đội bóng Bồ Đào Nha Benfica vào tháng 7 năm 2007, nơi anh chơi ở vị trí tiền vệ cánh. Anh ấy đã được ký hợp đồng để thay thế cho đội trưởng sắp ra đi của Benfica, Simão, người đã gia nhập Atlético Madrid vào đầu mùa hè năm đó. Benfica đã trả cho Rosario Central 6 triệu euro cho 80% quyền thể thao của anh ấy và 50% quyền thể thao của Andrés Díaz. Sau đó, vào tháng 8 năm 2008, câu lạc bộ Bồ Đào Nha trả thêm 2 triệu € cho 20% còn lại, nhưng bán lại 10% cho GestiFute.

Di María ký hợp đồng mới với Benfica vào tháng 10 năm 2009, thêm ba năm nữa cho hợp đồng hiện tại của anh ấy, kéo dài đến ngày 30 tháng 6 năm 2015 với mức phí giải phóng hợp đồng tối thiểu là 40 triệu euro. Cuối tháng đó, anh được Diego Maradona hậu thuẫn để trở thành "siêu sao tiếp theo của Argentina".

Vào ngày 27 tháng 2 năm 2010, Di María ghi hat-trick đầu tiên trong chiến thắng 4–0 kinh điển trước Leixões. Ngày hôm sau, anh ấy đã xuất hiện tiêu đề là "Magic Tri María" trên tất cả các tờ báo thể thao ở Bồ Đào Nha.

Real Madrid

2010–11: Mùa giải ra mắt
Vào ngày 28 tháng 6 năm 2010, Real Madrid đăng trên trang web của họ rằng họ đã đạt được điều khoản với Benfica để chuyển nhượng Di María. Anh ấy đã ký hợp đồng 5 năm với giá 25 triệu euro, cộng với 11 triệu euro tiền ưu đãi, như được thông báo một ngày sau đó bởi tổ chức điều tiết của Sở giao dịch chứng khoán Bồ Đào Nha. Vào ngày 7 tháng 7 năm 2010, Di María đến Madrid trực tiếp từ Buenos Aires, và vượt qua bài kiểm tra y tế vào ngày 8 tháng 7.

Anh có trận ra mắt đầu tiên vào ngày 4 tháng 8 năm 2010 trong một trận giao hữu với đội bóng Mexico América, trận đấu mà Real Madrid đã giành chiến thắng 3–2. Vào ngày 22 tháng 8, Di María ghi bàn thắng đầu tiên trong một trận giao hữu khác trên sân khách trước Hércules, mà Real Madrid thắng 3–1. Trong trận đấu cuối cùng của giai đoạn tiền mùa giải, vào ngày 24 tháng 8, sau một pha chơi cá nhân được mô tả là "khoảnh khắc kỳ diệu", anh đã mở tỷ số trong chiến thắng 2–0 trước Peñarol tại Trofeo Santiago Bernabéu.
nhỏ|Di María đối đầu với các hậu vệ của Tottenham Hotspur, Michael Dawson và Benoît Assou-Ekotto ở Champions League vào tháng 4 năm 2011.
Trận ra mắt La Liga của anh ấy diễn ra vào ngày 29 tháng 8 trong trận hòa 0–0 trước Mallorca. Vào ngày 18 tháng 9, Di María ghi bàn thắng đầu tiên ở giải đấu cho Real Madrid trong chiến thắng 1-2 trên sân khách trước Real Sociedad. Mười ngày sau, anh ghi bàn thắng đầu tiên tại UEFA Champions League trước Auxerre trong chiến thắng 1–0. Anh ghi bàn thắng đầu tiên gây tranh cãi vào lưới Sevilla vào ngày 19 tháng 12. Vài ngày sau, Di María kiến tạo hai bàn thắng của Karim Benzema và Cristiano Ronaldo trong trận thắng đáng kinh ngạc 8–0 trước Levante vào ngày 22 tháng 12. Trong trận lượt về của Vòng 16 đội Champions League gặp Lyon, anh ghi bàn thắng thứ ba và là bàn thắng cuối cùng trong chiến thắng 3–0 để đưa Real Madrid vào tứ kết lần đầu tiên sau bảy năm.

Di María ghi bàn thắng thứ ba cho Real Madrid trong chiến thắng lượt đi tứ kết Champions League trước Tottenham Hotspur vào ngày 5 tháng 4 năm 2011. Vào ngày 20 tháng 4, anh được tung vào sân ở phút thứ 31 của hiệp phụ trong trận chung kết Copa del Rey đối đầu với kình địch Barcelona. Real Madrid đã giành chiến thắng với tỷ số 1–0, bàn thắng duy nhất của trận đấu (ở phút thứ 13 của hiệp phụ) là cú đánh đầu của Cristiano Ronaldo, xuất phát từ đường chuyền của anh ấy, qua đó có được danh hiệu đầu tiên với Real Madrid.

2011–12: Vô địch La Liga
Trong khi bắt đầu mùa giải 2011–12, Di María đã phải trải qua một chuỗi trận khó khăn khi anh phải vật lộn để thích nghi với nhịp độ của giải đấu sau kỳ nghỉ hè. Kết quả là, màn trình diễn đầu mùa của Di María đan xen với những khoảnh khắc chơi tốt thực sự xen kẽ với những khoảnh khắc tuyệt đối điên cuồng của cầu thủ người Argentina. Điểm này đã được minh họa rõ ràng trong trận thua 0-0 của Real Madrid trước Levante, một trận đấu chứng kiến một pha phạm lỗi rõ ràng là Di María đã phạm lỗi kinh hoàng với Juanfran của Levante trong trận đấu. Di María khiến hai đội xảy ra xô xát và một sự cố trên sân xảy ra sau đó. Tuy nhiên, màn trình diễn của Di María sẽ được cải thiện, bao gồm cả việc mở ra một khoảng cách đáng kể ở đầu bảng kiến tạo. Từ tháng 10 năm 2011, Di María đã được chọn bởi huấn luyện viên trưởng của Madrid José Mourinho trước Kaká và Mesut Özil, một dấu hiệu cho thấy phong độ của anh ấy đang được cải thiện.

Vào ngày 27 tháng 11 năm 2011, Di María đã chơi 60 phút trong trận đấu với đối thủ cùng thành phố Atlético Madrid, trong đó anh ghi một bàn thắng cho Real Madrid. Đội bóng của Mourinho đã giành chiến thắng với tỷ số 4–1. Vào ngày 3 tháng 12 năm 2011, Di María ghi bàn thắng đầu tiên cho Real từ một quả phạt góc trong trận thua 3–0 trước Sporting de Gijón tại La Liga. Anh là một mối đe dọa thường xuyên và có mặt trong đội hình xuất phát khi Real Madrid giành chức vô địch quốc gia lần thứ 32, chơi trong trận thắng 3–0 trước Athletic Bilbao để giành chức vô địch.

2012–14: Gia hạn hợp đồng và La Décima
trái|nhỏ|254x254px|Di María  thực hiện một quả phạt góc trong trận gặp Barcelona vào tháng 4 năm 2011.
Di María đã ghi bàn thắng đầu tiên trong mùa giải vào lưới Barcelona trong trận lượt đi Supercopa de España 2012 tại Camp Nou sau một sai lầm của thủ môn Barcelona, Víctor Valdés.

Mặc dù Di María không có mùa giải tốt nhất, nhưng anh ấy đã đóng góp vào những khoảnh khắc quan trọng, đáng chú ý nhất là bằng đường chuyền dọn cỗ cho bàn thắng của Cristiano Ronaldo vào lưới Manchester United vào ngày 13 tháng 2, anh đã cung cấp 17 pha kiến tạo và ghi được 9 bàn thắng trong cả mùa giải sau 52 lần ra sân, đặc biệt là trước Atlético Madrid và Málaga. Vào ngày 9 tháng 8 năm 2012, Di María ký hợp đồng mới với Real Madrid, giữ anh ở lại câu lạc bộ cho đến năm 2018.

Vào ngày 2 tháng 10 năm 2013, Di María ghi hai bàn vào lưới Copenhagen trong chiến thắng 4–0 Champions League của Real Madrid trước họ. Cuối mùa giải, do quyết định chiến thuật của tân huấn luyện viên của câu lạc bộ Carlo Ancelotti, vị trí chơi của Di María vĩnh viễn được chuyển sang vị trí tiền vệ trung tâm thiên về tấn công, và anh thường xuyên được bố trí trong đội hình xuất phát cùng với Luka Modrić và Xabi Alonso ở vị trí tiền vệ trong sơ đồ 4–3–3 của đội. Anh góp công vào chiến thắng 1–2 của câu lạc bộ trước Barcelona trong trận Chung kết Copa del Rey 2014 với bàn thắng mở tỷ số. Di María là người kiến tạo nhiều nhất ở La Liga trong mùa giải, với 17 lần dọn cỗ.

Trong trận Chung kết UEFA Champions League 2014 với Atlético Madrid vào ngày 24 tháng 5 năm 2014, Di María đã lừa bóng qua hai cầu thủ trước khi cản phá thủ môn Thibaut Courtois. Đồng đội của Di María, Gareth Bale, đã có mặt ở đó để đánh đầu tung lưới đối thủ ở phút 110, giúp Real Madrid dẫn trước Atlético 2–1 trong chiến thắng chung cuộc 4–1. Di María được UEFA vinh danh là cầu thủ xuất sắc nhất trận đấu sau trận đấu, và được trao tặng danh hiệu bởi cựu huấn luyện viên trưởng của Manchester United, Sir Alex Ferguson.

Di María là cầu thủ dự bị không được sử dụng khi Real Madrid giành Siêu cúp châu Âu 2014 trước Sevilla vào ngày 12 tháng 8. Một tuần sau, trong trận lượt đi Supercopa de España, anh chơi 15 phút cuối cùng trong trận hòa 1–1 trên sân nhà trước Atlético Madrid thay cho Luka Modrić.

Manchester United
Vào ngày 26 tháng 8 năm 2014, Di María ký hợp đồng 5 năm với Manchester United với phí chuyển nhượng 59,7 triệu bảng, một trong những vụ chuyển nhượng đắt nhất mọi thời đại và là mức phí cao nhất từng được một câu lạc bộ Anh trả vào thời điểm đó. Anh thừa kế chiếc áo số 7 tại United, chiếc áo mà các huyền thoại của câu lạc bộ như George Best, Bryan Robson, Eric Cantona, David Beckham và Cristiano Ronaldo từng mặc trước đó. Tuy nhiên, anh ấy nói trong một bức tâm thư tới những người hâm mộ Real Madrid rằng anh ấy chưa bao giờ muốn rời Real Madrid, nhưng ban lãnh đạo của họ đã không ủng hộ và không công bằng: "Ai đó có thể không thích tôi".

Di María có trận ra mắt vào ngày 30 tháng 8 trong trận hòa 0–0 với Burnley, trong trận đấu đó anh được thay thế cho Anderson sau 70 phút. Anh ghi bàn thắng đầu tiên cho United vào ngày 14 tháng 9, ghi bàn trực tiếp từ một quả phạt trực tiếp trong chiến thắng 4–0 trước Queens Park Rangers. Anh cũng có một pha kiến tạo cho bàn thắng của Juan Mata trong cùng một trận đấu, giành được cuộc bầu chọn cho Cầu thủ xuất sắc nhất trận. Màn trình diễn của anh ấy được đánh dấu bởi tính năng Player Cam của Sky Sports, tính năng này đã được đưa trở lại đặc biệt cho trận đấu. Trong trận đấu tiếp theo, gặp Leicester City vào ngày 21 tháng 9, anh lại ghi một bàn và cung cấp một pha kiến tạo khác, mặc dù United đã thua với tỷ số 5–3.

Vào ngày 2 tháng 10, Di María đã giành được danh hiệu Cầu thủ xuất sắc nhất tháng của Manchester United cho tháng 9 sau khi ghi hai bàn thắng và hai đường kiến tạo trong bốn trận đấu đầu tiên của anh ấy cho câu lạc bộ. Một tuần sau, anh giành được danh hiệu cá nhân thứ hai tại United sau bàn thắng vào lưới Leicester, trong đó anh đánh bại thủ môn Kasper Schmeichel, được bầu chọn là Bàn thắng của tháng cho câu lạc bộ. Di María tiếp tục phong độ tốt vào ngày 5 tháng 10 khi ghi một bàn thắng và kiến tạo cho Radamel Falcao để giúp United đánh bại Everton 2–1. Di María được thay ra vì chấn thương gân khoeo ở phút 13 trong trận thua 3–0 của United trước Hull City vào ngày 29 tháng 11 và sau đó chỉ có một lần ra sân thay thế trong bảy trận đấu tiếp theo của đội.

Vào ngày 4 tháng 1 năm 2015, Di María trở lại sau chấn thương để ghi một bàn thắng muộn trong chiến thắng 0–2 trước Yeovil Town ở vòng ba FA Cup. Một tuần sau, anh được huấn luyện viên Louis van Gaal sử dụng ở vị trí tiền đạo trong trận thua 0-1 trên sân nhà trước Southampton. Vai trò mới này xuất hiện trong bối cảnh Di María đang có phong độ không tốt, người được cho là đã gặp khó khăn kể từ tháng 10. Di María bị đuổi khỏi sân vào ngày 9 tháng 3 khi United thua 1–2 trên sân nhà trước Arsenal ở vòng sáu FA Cup, bị phạt thẻ vì ăn vạ và túm áo trọng tài Michael Oliver, nhưng trước đó, Wayne Rooney đã gỡ hòa cho đội bóng.

Cuối mùa giải, Di María bị tờ The Daily Telegraph đánh giá là bản hợp đồng tệ nhất mùa giải.

Paris Saint-Germain

2015–16: Chuyển nhượng và cú ăn bốn quốc nội
nhỏ|311x311px|Di María với Paris Saint-Germain năm 2015.
.Vào ngày 25 tháng 7 năm 2015, Di María không thể đáp chuyến bay đến Hoa Kỳ để tham gia chuyến du đấu trước mùa giải của Manchester United như đã định; HLV Louis van Gaal cho biết ông "không biết tại sao". Vào ngày 2 tháng 8, có tin Di María sẽ trải qua một cuộc kiểm tra y tế trước khi chuyển đến Paris Saint-Germain; và bốn ngày sau, Manchester United xác nhận rằng anh đã được bán cho nhà vô địch nước Pháp với mức phí không được tiết lộ, được cho là khoảng 44 triệu bảng Anh, ký hợp đồng bốn năm.

Di María đã có trận ra mắt Ligue 1 vào ngày 30 tháng 8 trên sân khách Monaco khi vào sân thay Lucas ở phút 66, và kiến tạo cho Ezequiel Lavezzi ghi bàn cuối cùng trong chiến thắng 0–3 tại Stade Louis II. Vào ngày 15 tháng 9, Di María ghi bàn thắng đầu tiên cho PSG trong trận ra mắt UEFA Champions League cho câu lạc bộ, trong chiến thắng 2–0 trước Malmö FF tại Parc des Princes. Bảy ngày sau, anh ghi bàn thắng đầu tiên ở Ligue 1 khi PSG đánh bại Guingamp 3–0. Vào ngày 23 tháng 4 năm 2016, Di María ghi bàn thắng quyết định cho PSG trong trận Chung kết Coupe de la Ligue 2016 với Lille tại Stade de France. Di María kết thúc mùa giải 2015–16 lập kỷ lục mới tại Ligue 1 về số đường kiến tạo trong một mùa giải với 18 lần.

2016–2020: Thành công liên tục trong nước và lọt vào chung kết châu Âu
Trong trận đấu trên sân nhà vòng bảng Champions League 2016–17 với Basel vào ngày 19 tháng 10 năm 2016, Di María ghi bàn mở tỷ số ở phút 40 trong chiến thắng 3–0 giúp PSG ghi bàn đầu tiên trong mùa giải. Vào ngày 19 tháng 11, anh mở tỷ số với bàn thắng đầu tiên của mùa giải tại Ligue 1 trong chiến thắng 2–0 trên sân nhà trước Nantes.

Vào ngày 14 tháng 2 năm 2017, Di María ghi một cú đúp khi PSG đánh bại Barcelona 4–0 trong trận lượt đi vòng 16 đội Champions League tại Parc des Princes. Vào ngày 1 tháng 4, anh ghi bàn trong chiến thắng 4–1 của PSG trước Monaco trong trận Chung kết Coupe de la Ligue 2017. Vào ngày 8 tháng 5 năm 2018, anh đã chơi khi PSG giành chiến thắng 2–0 trước Les Herbiers để giành chức vô địch Coupe de France 2017–18.

Trong trận lượt đi vòng 16 đội Champions League với đội bóng cũ Manchester United trong mùa giải 2018–19, Di María dính chấn thương nghiêm trọng sau một pha truy cản từ Ashley Young; tuy nhiên, anh ấy từ chối bị thay ra và trong những khoảnh khắc cuối cùng của trận đấu, anh ấy đã kiến tạo để Kylian Mbappé ghi bàn đem về chiến thắng 0–2 tại Old Trafford. Chung cuộc, PSG thua 1–3 trong trận lượt về và bị loại ở vòng 16 đội mùa thứ ba liên tiếp.

Ở vòng bảng UEFA Champions League 2019–20, Di María ghi một cú đúp trong chiến thắng 3–0 trước câu lạc bộ cũ Real Madrid vào ngày 18 tháng 9 năm 2019. Vào ngày 18 tháng 8 năm 2020, Di María ghi một bàn thắng và ghi hai đường kiến tạo trong chiến thắng 3–0 ở bán kết Champions League của PSG trước RB Leipzig; câu lạc bộ tiếp tục đấu với Bayern Munich trong trận chung kết, nhưng thua trận với tỷ số 0–1.

2020–2021: Kỷ lục kiến tạo và chia tay
Vào ngày 23 tháng 9 năm 2020, Di María bị treo giò 4 trận vì hành vi khạc nhổ với Álvaro González trong trận Le Classique 10 ngày trước đó. Anh ấy sẽ bỏ lỡ các trận đấu của giải đấu với Angers, Nîmes, Dijon, và Nantes. Trong trận đấu UEFA Champions League với RB Leipzig vào ngày 4 tháng 11, Di María ghi bàn mở tỷ số trong trận thua chung cuộc 1–2. Anh ấy trở lại thi đấu tại giải đấu trong trận đấu với Rennes ba ngày sau đó, và ghi một bàn thắng để giúp PSG giành chiến thắng với tỷ số 3–0.

Trong trận đấu trên sân nhà với İstanbul Başakşehir vào ngày 9 tháng 12 năm 2020, Di María đã ghi hai đường kiến tạo; sau đó anh trở thành cầu thủ có nhiều đường kiến tạo thứ ba trong lịch sử UEFA Champions League với 32 pha lập công, chỉ sau Lionel Messi và Cristiano Ronaldo. Vào ngày 12 tháng 3 năm 2021, Di María gia hạn hợp đồng với Paris Saint-Germain thêm một mùa giải với tùy chọn gia hạn thêm một năm. Vào ngày 4 tháng 5, Di María bị đuổi khỏi sân trong trận đấu với Manchester City ở bán kết Champions League vì hành vi đạp vào Fernandinho trong một tình huống tranh chấp bóng bổng. Anh bị cấm thi đấu 3 trận tại các giải đấu ở châu Âu. Trong trận chung kết Coupe de France 2021, khi PSG đánh bại Monaco với tỷ số 2–0, Di María đã phá kỷ lục kiến tạo mọi thời đại cho PSG bằng đường chuyền giúp Kylian Mbappé ghi bàn. Đó là pha kiến tạo thứ 104 của anh ấy với tư cách là một cầu thủ PSG.

Trong mùa giải 2021–22, anh cùng câu lạc bộ vô địch Ligue 1, đây cũng là chức vô địch thứ năm của anh với câu lạc bộ. Vào ngày 20 tháng 5 năm 2022, việc anh rời PSG khi việc kết thúc hợp đồng đã được xác nhận. Trong trận đấu cuối cùng của anh ấy cho câu lạc bộ gặp Metz vào ngày 21 tháng 5, Di María đã ghi một bàn thắng và một pha kiến tạo, giúp đội của anh ấy giành chiến thắng 5–0. Anh ấy đã nhận được sự tôn vinh và hoan nghênh từ Parc des Princes. Anh kết thúc 7 mùa giải tại PSG với 92 bàn thắng và 112 đường kiến tạo trong 295 trận đấu.

Juventus
Vào ngày 8 tháng 7 năm 2022, Di María gia nhập Juventus với tư cách là đại lý tự do sau khi ký hợp đồng một năm. Anh ra mắt câu lạc bộ vào ngày 15 tháng 8, trong trận mở màn mùa giải Serie A của Juventus; anh ấy ghi bàn mở tỷ số và sau đó kiến tạo cho Dušan Vlahović bàn thắng thứ hai trong chiến thắng chung cuộc 3–0 trên sân nhà nhưng bị thay ra ở hiệp hai sau khi dính chấn thương. Vào ngày 15 tháng 9, anh ấy đã có lần thứ 100 ra sân ở Champions League và có trận ra mắt với Juventus trong giải đấu đó, trong trận thua 2–1 trên sân nhà trước câu lạc bộ cũ Benfica. Vào ngày 5 tháng 10, Di María đã lập một hat-trick kiến tạo trong chiến thắng 3–1 trên sân nhà trước Maccabi Haifa ở Champions League, lập nên người cung cấp kiến tạo cao thứ ba trong lịch sử giải đấu. Bất chấp những đóng góp của anh ấy, Juventus vẫn đứng thứ ba trong vòng bảng, đưa họ đến  vòng play-off loại trực tiếp Europa League, và kết quả là họ không thể đi đến vòng đấu loại trực tiếp Champions League lần đầu tiên kể từ năm 2013.

Vào ngày 23 tháng 2 năm 2023, anh ghi một hat-trick trong chiến thắng 3–0 trên sân khách trước Nantes ở Europa League. Vào ngày 9 tháng 3, anh ghi bàn thắng thứ tư trong giải đấu, sau khi ghi bàn thắng duy nhất trong chiến thắng trên sân nhà trước Freiburg. Anh đã gây ấn tượng trong mùa giải, mặc dù bị đa chấn thương gân khoeo khiến thời gian thi đấu của anh bị hạn chế. Vào ngày 6 tháng 6, Di María xác nhận sẽ rời Juventus sau khi hết hạn hợp đồng.

Trở lại Benfica
Vào ngày 6 tháng 7 năm 2023, Di María ký hợp đồng một năm với Benfica và ra mắt trước 2.500 người ủng hộ Benfica trước cổng sân vận động Estádio da Luz. Vào ngày 9 tháng 8, Di María có trận ra mắt thứ hai tại Benfica, ghi bàn mở tỷ số trong chiến thắng 2–0 trước Porto ở giải Supertaça Cândido de Oliveira, giành chiếc cúp đầu tiên của anh khi trở lại với câu lạc bộ.

Sự nghiệp quốc tế

2007–2008: Thành công ở cấp độ trẻ
Năm 2007, Di María được chọn để chơi cho đội U20 Argentina. Anh ấy đã được giới hạn cho giải vô địch U-20 Nam Mỹ năm 2007 tại Paraguay. Năm 2007, anh được triệu tập cho FIFA U-20 World Cup 2007 tại Canada. Họ tiếp tục vô địch giải đấu với Di María ghi ba bàn trong quá trình này.

Vào ngày 28 tháng 1 năm 2008, Di María và một số đồng đội U-20 của anh được gọi vào đội tuyển Argentina cho Thế vận hội Bắc Kinh 2008. Anh ấy đã ghi bàn thắng ấn định chiến thắng trong hiệp phụ nhờ đường chuyền của Lionel Messi ở phút thứ 105 trong chiến thắng tứ kết 2–1 của đội anh ấy trước Hà Lan. Vào ngày 23 tháng 8, Di María ghi bàn thắng quyết định – một cú lốp bóng qua thủ môn từ rìa khu vực – ở phút 57 trong chiến thắng 1–0 của Argentina trước Nigeria để giành huy chương vàng Olympic thứ hai liên tiếp của họ trong trận đấu cuối cùng của giải đấu Olympic.

2008–2010: Ra mắt đội tuyển quốc gia và bắt đầu sự nghiệp ở đội tuyển quốc gia
nhỏ|202x202px|Di María (trái) và Raul Meireles (phải) tranh bóng trong trận đấu giao hữu giữa Argentina và Bồ Đào Nha ngày 9 tháng 2 năm 2011.
Vào ngày 6 tháng 9 năm 2008, Di María có trận ra mắt đội tuyển Argentina trong trận đấu với Paraguay.

Vào ngày 19 tháng 5 năm 2010, Di María được huấn luyện viên Diego Maradona chọn là một trong 23 cầu thủ tham dự FIFA World Cup 2010 tại Nam Phi. Vào ngày 24 tháng 5, Di María ghi bàn thắng quốc tế đầu tiên trong trận giao hữu thắng Canada 5–0. Tại World Cup, anh ấy đã giúp Argentina lọt vào tứ kết, chơi cả 5 trận của Argentina và đá chính 4 trận trong số đó.

Sau World Cup, vào ngày 11 tháng 8 năm 2010, Di María ghi bàn thắng quốc tế đầu tiên tại Sân vận động Aviva mới ở Dublin trong trận giao hữu với Cộng hòa Ireland khi Argentina thắng 1–0.

Di María ra sân ba lần trong Copa América 2011, ghi một bàn trong trận thắng 3–0 trước Costa Rica ở vòng bảng.

2014–2017: Chung kết World Cup và Copa América
Di María đã có 12 lần ra sân trong chiến dịch vòng loại FIFA World Cup 2014 và có tên trong đội hình Argentina tham dự vòng chung kết giải đấu. Trong trận đấu giữa Argentina với Thụy Sĩ ở vòng 16, Di María ghi bàn thắng duy nhất của trận đấu sau 118 phút, từ một pha kiến tạo của Lionel Messi. Trong trận tứ kết với Bỉ, Di María bị rách cơ ở đùi và sau đó được đưa ra khỏi sân. Sau trận đấu đã có thông báo rằng Di María sẽ bỏ lỡ phần còn lại của giải đấu do chấn thương. Trước đó anh ấy đã kiến tạo cho Gonzalo Higuaín ghi bàn thắng duy nhất của trận đấu đưa Argentina vào bán kết gặp Hà Lan. Argentina kết thúc giải đấu với tư cách á quân trước Đức.

Vào ngày 11 tháng 7, Di María đã có tên trong danh sách rút gọn mười người cho giải thưởng Quả bóng vàng của FIFA cho cầu thủ xuất sắc nhất giải đấu.

Vào ngày 3 tháng 9 năm 2014, trong một trận giao hữu trên sân khách với nhà đương kim vô địch thế giới Đức, Di María đã góp công vào cả bốn bàn thắng của Argentina trong chiến thắng 4-2, kiến tạo ba bàn và ghi một bàn.

Vào ngày 28 tháng 5 năm 2015, Di María được điền tên vào đội tuyển Argentina tham dự Copa América 2015. Vào ngày 6 tháng 6, anh được chọn làm đội trưởng đội khi vắng Lionel Messi trong trận khởi động với Bolivia, ghi hai bàn trong chiến thắng 5–0. Một tuần sau, trong trận mở màn của giải đấu với Paraguay ở La Serena, Di María đã giành được một quả phạt đền mà Messi ghi được trong trận hòa 2–2. Vào ngày 30 tháng 6, anh ghi hai bàn và kiến tạo một bàn cho Sergio Agüero, khi Argentina đánh bại Paraguay 6–1 để vào chung kết. Anh ấy bị thay ra vì chấn thương gân khoeo trong nửa giờ đầu tiên của trận chung kết với chủ nhà Chile, đội của anh ấy đã thua trong loạt sút luân lưu sau trận hòa không bàn thắng.

Trong trận mở màn Copa América Centenario của Argentina vào ngày 6 tháng 6 năm 2016, trận tái đấu của trận chung kết giải đấu trước với nhà đương kim vô địch Chile, Di María đã ghi bàn mở tỷ số của trận đấu, và sau đó kiến tạo cho Éver Banega ghi bàn thắng 2-1. Di María dành tặng bàn thắng cho bà của anh, người vừa qua đời. Trong trận đấu thứ hai của quốc gia anh ấy, gặp Panama vào ngày 10 tháng 6, anh ấy đã kiến tạo cho Nicolás Otamendi ghi bàn mở tỷ số, nhưng sau đó bị buộc phải nghỉ thi đấu vì chấn thương. Argentina thắng trận với tỷ số 5–0. Anh bỏ lỡ phần còn lại của giải đấu do chấn thương khi Argentina lọt vào trận chung kết Copa América lần thứ hai liên tiếp, một lần nữa thua Chile trên chấm phạt đền, sau trận hòa 0–0.

2018–2020: Kỳ World Cup thất vọng và vị trí thứ ba tại Copa América

Di María đã có 18 lần ra sân trong chiến dịch vòng loại FIFA World Cup 2018. Vào ngày 22 tháng 5 năm 2018, Di María được huấn luyện viên Jorge Sampaoli điền tên vào đội hình 23 người cho FIFA World Cup 2018 tại Nga. Vào ngày 30 tháng 6, anh ghi một bàn thắng từ xa vào lưới Pháp trong trận thua 3–4 khiến Argentina bị loại khỏi World Cup ở Vòng 16.

Vào ngày 21 tháng 5 năm 2019, anh được đưa vào danh sách 23 người Argentina cuối cùng của Lionel Scaloni cho Copa América 2019.

2021–2022: Vô địch Copa América và World Cup
Vào tháng 6 năm 2021, Di María được đưa vào đội tuyển Argentina tham dự Copa América 2021 tại Brasil. Vào ngày 21 tháng 6, anh kiến tạo bàn thắng duy nhất của trận đấu do Papu Gómez ghi trong trận đấu vòng bảng thứ ba của Argentina với Paraguay; kết quả cho phép đội của anh ấy tiến vào tứ kết. Trong trận chung kết của giải đấu với đội chủ nhà Brasil vào ngày 10 tháng 7, anh ghi bàn thắng duy nhất của trận đấu để mang về cho Argentina danh hiệu Copa América lần thứ 15 cân bằng với kỷ lục của Uruguay và danh hiệu quốc tế đầu tiên của họ kể từ năm 1993. Anh ấy chạy trên một đường chuyền dài từ Rodrigo De Paul vào vòng cấm Brasil. Đường chuyền hơi bị phá ra bởi hậu vệ Brasil Renan Lodi trước khi Di María khống chế bóng bằng chân trái bên ngoài; Sau đó, anh đệm bóng qua thủ môn Ederson, giúp Argentina sớm vươn lên dẫn trước. Mặc dù anh bị thay ra vào cuối hiệp hai của trận đấu, nhưng bàn thắng sẽ được giữ nguyên như bàn ấn định chiến thắng cho Argentina.

Vào ngày 1 tháng 6 năm 2022, Di María ghi bàn thắng thứ hai cho Argentina trong chiến thắng 3–0 trước nhà đương kim vô địch châu Âu Ý tại Sân vận động Wembley trong trận Finalissima 2022.

Vào ngày 11 tháng 11 năm 2022, Di María có tên trong đội hình cuối cùng tham dự FIFA World Cup 2022 tại Qatar. Vào ngày 26 tháng 11, anh có một pha kiến tạo vào bàn mở tỷ số của Messi trong trận đấu thứ hai của Argentina, trong chiến thắng 2–0 trước México. Vào ngày 18 tháng 12, Di María ghi bàn thắng thứ hai cho đội của mình vào lưới Pháp trong trận chung kết, ngay sau khi giành được quả phạt đền cho bàn thắng đầu tiên khi Argentina đánh bại Pháp 4–2 trên chấm phạt đền, sau khi trận đấu kết thúc với tỷ số 3–3 trong hiệp phụ, để vô địch World Cup. Anh ấy đã rất ngạc nhiên trước quyết định của huấn luyện viên để anh ấy xuất phát ở bên trái và nghĩ rằng Scaloni đã "bối rối", nhưng Scaloni đã thuyết phục Di Maria rằng anh ấy muốn kế hoạch thi đấu cụ thể với anh ấy ở bên trái như thế nào.

Phong cách thi đấu
nhỏ|Di María đi bóng với Paris Saint-Germain năm 2015.
Di María là một cầu thủ chạy cánh nhanh nhẹn, mạnh mẽ, lắt léo và tài năng, anh cũng có thể chơi ở vị trí tiền vệ tấn công trung tâm hoặc ở hai bên sân, mặc dù anh chủ yếu là cầu thủ thuận chân trái. Anh ấy cũng đã được triển khai rất hiệu quả ở vị trí tiền vệ trung tâm , đặc biệt là dưới thời Carlo Ancelotti còn khoác áo Real Madrid. Sở hữu thân hình mảnh mai, Di María là một cầu thủ nhanh nhẹn, sáng tạo và có kỹ thuật cao, sở hữu khả năng rê bóng cực tốt.các kỹ năng và khả năng kiểm soát bóng, cũng như tốc độ, sức chịu đựng, di chuyển và tăng tốc tuyệt vời, những thuộc tính cho phép anh ta dễ dàng đánh bại các cầu thủ trong các tình huống một chọi một. Anh ấy cũng có năng khiếu với tầm nhìn tuyệt vời, khả năng giao bóng, chuyền bóng và qua người, cho phép anh ấy hoạt động hiệu quả như một tiền vệ kiến thiết và một nhà cung cấp hỗ trợ, mặc dù anh ấy cũng có khả năng tự ghi bàn và sút phạt chính xác. Mặc dù không có thể lực tốt, anh ấy cũng là một cầu thủ rất chăm chỉ và anh ấy đã cải thiện khía cạnh phòng ngự trong trận đấu của mình dưới thời huấn luyện viên José Mourinho. Được coi là một trong những cầu thủ vĩ đại nhất trong thế hệ của mình và là một trong những cầu thủ Argentina vĩ đại nhất mọi thời đại, Di María cũng đã nhận được nhiều lời khen ngợi trong giới truyền thông về những màn trình diễn quyết định của anh ấy trong các trận đấu quan trọng trong suốt sự nghiệp của anh. Bất chấp khả năng của mình, anh đã thường xuyên phải vật lộn với các chấn thương trong suốt sự nghiệp của mình.

Đời tư
Di María có biệt danh là "Fideo", có nghĩa là "mì" trong tiếng Tây Ban Nha, do thân hình mảnh mai của anh. Là người gốc Ý, anh có quốc tịch Ý. Anh là người Công giáo La Mã.

Anh kết hôn với người đồng hương Argentina Jorgelina (nhũ danh Cardoso) vào năm 2011. Họ có với nhau một cô con gái, Pia, sinh non ba tháng và sống sót sau khi điều trị tại phòng chăm sóc đặc biệt tại Bệnh viện Universitario Montepríncipe ở Madrid.

Nhà của Di María ở Prestbury, Cheshire, là hiện trường của một vụ trộm có kế hoạch vào ngày 31 tháng 1 năm 2015.

Vào ngày 2 tháng 9 năm 2020, có thông tin rằng Di María, cùng với những đồng đội ở PSG là Neymar và Leandro Paredes, đã có kết quả xét nghiệm dương tính với COVID-19. Tờ báo thể thao L'Équipe của Pháp cho biết ba cầu thủ được cho là đã đi nghỉ ở Ibiza. Do đó, họ phải cách ly trong một tuần, các cầu thủ còn lại và nhân viên làm việc được lên lịch kiểm tra virus corona trong cùng tuần.

Trong trận đấu giữa PSG và Nantes vào ngày 14 tháng 3 năm 2021, nhà của Di María bị cướp và gia đình anh bị bắt làm con tin. Anh ấy đã được thay ra khỏi sân bởi huấn luyện viên Mauricio Pochettino, người đã thông báo cho Di María về tình hình. Nhà của cha mẹ đồng đội PSG Marquinhos cũng bị trộm theo cách tương tự.

Hồ sơ Pandora
Di María là một trong 13 nhân vật thể thao có tên trong Pandora Papers do Liên đoàn nhà báo điều tra quốc tế (ICIJ) xuất bản. Anh đã sử dụng một công ty ở Panama để khai thác bản quyền hình ảnh của mình trong nhiều tháng trước khi đến Real Madrid. Anh ấy là chủ sở hữu của một công ty ở Panama được thành lập đặc biệt để quản lý các hợp đồng trị giá hàng triệu đô la cho việc khai thác quyền hình ảnh của anh ấy, một công ty vỏ bọc mà anh ấy đã sử dụng từ năm 2009 và anh ấy vẫn duy trì cho đến ngày nay khi chơi ở Paris Saint-Germain với Lionel Messi. Hồ sơ Pandora tiết lộ rằng anh ta đã xử lý hơn 8 triệu euro từ năm 2013 đến 2017 thông qua một công ty có tên Sunpex Corporation Inc.

Thống kê sự nghiệp

Câu lạc bộ

Đội tuyển quốc gia

Tỷ số và kết quả liệt kê bàn thắng của Argentina trước, cột tỷ số cho biết tỷ số sau mỗi bàn thắng của Di María.

Danh hiệu

Câu lạc bộ

Benfica
 Primeira Liga: 2009–10
 Taça da Liga: 2008–09, 2009–10

Real Madrid
 La Liga: 2011–12
 Copa del Rey: 2010–11, 2013–14
 Supercopa de España: 2012
 UEFA Champions League: 2013–14
 UEFA Super Cup: 2014

Paris Saint-Germain
 Ligue 1: 2015–16, 2017–18, 2018–19, 2019–20, 2021–22
 Coupe de France: 2015–16, 2016–17, 2017–18, 2019–20, 2020–21
 Coupe de la Ligue: 2015–16, 2016–17, 2017–18, 2019–20
 Trophée des Champions: 2016, 2018, 2019, 2020
 UEFA Champions League: Á quân 2019–20

Quốc tế

U-20 Argentina
 FIFA U-20 World Cup: 2007
 South American U-20 Championship: Á quân 2007

Olympic Argentina
 Huy chương vàng Olympic: 2008

Argentina
 FIFA World Cup: 2022
 Copa América: 2021
 CONMEBOL–UEFA Cup of Champions: 2022

Cá nhân
 Argentine Footballer of the Year: 2014
 FIFA FIFPro World11: 2014
 FIFA World Cup Dream Team: 2014
 IFFHS CONMEBOL team of the decade 2011–2020
 UEFA Team of the Year: 2014
 ESM Team of the Year: 2015–16, 2019–20
 UEFA Champions League Squad of the Season: 2013–14
 SJPF Player of the Month: April 2010
 UNFP Ligue 1 Player of the Month: December 2015
 UNFP Ligue 1 Team of the Year: 2015–16, 2018–19

Xem thêm
 Danh sách cầu thủ khoác áo 100 trận trở lên

Tham khảo

Liên kết ngoài

Profile at the Juventus F.C. website

Sinh năm 1988
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá Argentina
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 2022