title: Đế quốc Áo

text:
Đế quốc Áo () là một cường quốc đa dân tộc ở Trung Âu tồn tại từ năm 1804 đến năm 1867. Trong suốt thời gian tồn tại, Đế quốc Áo là đế quốc đông dân thứ ba sau Đế quốc Nga và Vương quốc Anh ở Châu Âu. Cùng với Vương quốc Phổ, nó là một trong hai cường quốc lớn trong Liên minh các quốc gia nói tiếng Đức. Về mặt địa lý, đây là đế quốc lớn thứ ba ở châu Âu sau Đế quốc Nga và Đệ nhất Đế chế Pháp (621.538 km vuông; 239.977 dặm vuông). Được khai sinh để đáp lại sự ra đời của Đệ Nhất Đế chế Pháp, nó chồng chéo một phần với Đế chế La Mã Thần thánh cho đến khi đế chế này bị giải thể vào năm 1806.

Vương quốc Hungary – tồn tại như một vương quốc độc lập – được quản lý bởi các thể chế riêng của mình tách biệt với phần còn lại của đế chế. Sau khi Áo bị đánh bại trong Chiến tranh Áo-Phổ năm 1866, Thỏa hiệp Áo-Hung năm 1867 được thông qua, Vương quốc Hungary kết hợp với Đế quốc Áo thành Đế quốc Áo-Hung. Sau thất bại trong Chiến tranh thế giới thứ nhất, Đế quốc Áo-Hung đã bị giải thể và chia ra thành các quốc gia riêng biệt mới.

Lịch sử

Sự ra đời

Những thay đổi hình thành bản chất của Đế chế La Mã Thần thánh đã diễn ra trong các hội nghị ở Rastatt (1797–1799) và Regensburg (1801–1803). Vào ngày 24 tháng 3 năm 1803, Đế quốc Áo (tiếng Đức: Reichsdeputationshauptschluss) đã được khai sinh, làm giảm số lượng các quốc gia thuộc giáo hội từ 81 xuống còn 3 và các thành phố tự do từ 51 xuống 6. Dự luật này nhằm thay thế hiến pháp cũ của Thánh chế Đế quốc La Mã, nhưng hậu quả thực sự của dự luật là sự kết thúc của đế quốc La Mã Thần thánh. Với sự thay đổi đáng kể này, Hoàng đế Franz II đã tạo ra tước hiệu Hoàng đế Áo cho chính ông và những người kế vị của ông.

Năm 1804, Hoàng đế La Mã Thánh Franz II, cũng là người cai trị các vùng đất của chế độ quân chủ Habsburg đã thành lập Đế chế Áo gồm tất cả các vùng đất của ông. Khi làm như vậy, ông đã tạo ra một cấu trúc bao quát chính thức cho chế độ quân chủ Habsburg, vốn đã hoạt động như một chế độ quân chủ đa hợp trong khoảng ba trăm năm. Ông làm vậy bởi vì đã đoán trước sự cáo chung của Đế quốc La Mã Thần thánh hay sự lên ngôi Hoàng đế La Mã Thần thánh của Napoléon, người trước đó có danh hiệu Hoàng đế của người Pháp; Franz II cuối cùng đã từ bỏ danh hiệu Hoàng đế La Mã Đức từ sau năm 1806. Để bảo vệ địa vị hoàng gia của triều đại, ông đã ban hành thêm tước hiệu Hoàng đế Áo cha truyền con nối. Ngoài việc có tước hiệu "Kaiserthum" mới, các hoạt động của cấu trúc tổng thể và tình trạng của các vùng đất của nó ban đầu vẫn còn giống như lúc còn tồn tại dưới chế độ quân chủ đa hợp trước năm 1804.

Đặc biệt là trạng thái của Vương quốc Hungary, một quốc gia chưa bao giờ là một phần của Đế quốc La Mã Thần thánh và luôn được coi là một vương quốc riêng biệt – một trạng thái đã được khẳng định bởi Điều X, được bổ sung vào Hiến pháp năm 1790 của Hungary trong giai đoạn chế độ quân chủ đa hợp và mô tả nhà nước là một Regnum Independens (từ tiếng La tinh nghĩa là vương quốc độc lập). Các vấn đề của Hungary vẫn được quản lý bởi các tổ chức của riêng họ (Vua và Nghị viện) như trước đây. Do đó, không có tổ chức Hoàng gia nào tham gia vào chính phủ của nó.

Sự sụp đổ và giải thể của Đế chế La Mã Thánh được thúc đẩy bởi sự can thiệp của Pháp vào tháng 9 năm 1805. Ngày 20 tháng 10 năm 1805, một đội quân Áo do Tướng Karl Mack von Leiberich lãnh đạo đã bị quân Pháp đánh bại gần thị trấn Ulm. Chiến thắng của Pháp đã thu hút 20.000 binh sĩ Áo và nhiều khẩu pháo. Quân đội của Napoléon giành được một chiến thắng khác tại Austerlitz vào ngày 2 tháng 12 năm 1805. Franz bị buộc phải đàm phán với người Pháp từ ngày 4 đến ngày 6 tháng 12 năm 1805 và cuối cùng phải đình chiến vào ngày 6 tháng 12 năm 1805.

Những chiến thắng của Pháp đã khuyến khích những người cai trị một số vùng lãnh thổ thuộc đế quốc liên minh với người Pháp và tuyên bố độc lập với Đế quốc. Ngày 10 tháng 12 năm 1805, Maximilian IV Joseph, tuyển hầu tước và công tước Bayern tự xưng là vua. Kế tiếp là Công tước Württemberg Friedrich III cũng xưng vương vào ngày 11 tháng 12. Karl Friedrich, Phiên hầu tước Baden đã được trao danh hiệu Đại Công tước vào ngày 12 tháng 12. Các nước này đều trở thành đồng minh của Pháp. Hòa ước Pressburg giữa Pháp và Áo được ký tại Pressburg (ngày nay là Bratislava, Slovakia) vào ngày 26 tháng 12 đã mở rộng vòng ảnh hưởng của Napoleon vào các vùng đất của người Đức.

Franz II đã đồng ý với Hòa ước Pressburg đáng hổ thẹn (26 tháng 12 năm 1805), điều trên thực tế có nghĩa là sự giải thể Đế quốc La Mã Thần thánh lâu đời và sự cải tổ dưới ảnh hưởng của Napoleon ở các vùng lãnh thổ Đức bị mất trong quá trình trở thành một trạng thái tiền thân mà sau này trở thành nước Đức hiện đại, những lãnh thổ này trên danh nghĩa là một phần của Đế quốc La Mã Thần thánh trong biên giới hiện tại của Đức, cũng như các biện pháp khác làm suy yếu Áo và nhà Habsburg theo nhiều cách. Một số lãnh thổ của Áo ở Đức đã được chuyển cho các đồng minh của Pháp – vua Bayern, vua Württemberg và tuyển hầu tước Baden. Tuyên bố của Áo về những quốc gia Đức đã bị từ bỏ mà không có ngoại lệ.

Vào ngày 12 tháng 7 năm 1806, Liên minh sông Rhine được thành lập gồm 16 vương quốc và thành bang. Liên minh này, dưới ảnh hưởng của Pháp, đã chấm dứt Đế quốc La Mã Thánh. Vào ngày 6 tháng 8 năm 1806, ngay cả Franz cũng công nhận tình trạng mới và tuyên bố sự tan rã của Đế chế La Mã Thần thánh vì ông không muốn Napoleon thành công. Hành động này đã không được công nhận bởi George III của Vương quốc Anh cũng là Tuyển hầu tước xứ Hanover, người đã mất các vùng lãnh thổ Đức quanh Hanover vào tay Napoléon. Những tuyên bố của ông sau đó được giải quyết bằng việc tạo ra Vương quốc Hanover được thành lập bởi những người thừa kế vua George cho đến khi Victoria của Anh lên ngôi đã chia cắt các gia đình hoàng gia Anh và Hanover.

Kỷ nguyên Metternich

Klemens von Metternich trở thành Bộ trưởng Ngoại giao vào năm 1809. Ông cũng giữ chức vụ Chưởng ấn từ năm 1821 đến năm 1848 dưới thời cả Franz II và Ferdinand I. Giai đoạn 1815-1848 còn được gọi là "Kỷ nguyên Metternich". Trong thời kỳ này, Metternich kiểm soát chính sách đối ngoại của Vương triều Habsburg. Ông cũng có ảnh hưởng lớn trong nền chính trị châu Âu. Ông được biết đến với quan điểm và cách tiếp cận bảo thủ mạnh mẽ. Các chính sách của Metternich chống lại cách mạng và chủ nghĩa tự do một cách mạnh mẽ. Theo quan điểm của ông, chủ nghĩa tự do là một hình thức của cuộc cách mạng được hợp pháp hóa. Metternich tin rằng chế độ quân chủ chuyên chế là hệ thống chính quyền thích hợp duy nhất. Quan niệm này đã ảnh hưởng đến chính sách chống cách mạng của ông để đảm bảo sự tồn tại của chế độ quân chủ Habsburg ở châu Âu. Metternich là người thực hành chính sách ngoại giao cân bằng quyền lực. Chính sách đối ngoại của ông nhằm duy trì trạng thái cân bằng chính trị quốc tế để duy trì quyền lực và ảnh hưởng của nhà Habsburg trong các vấn đề quốc tế. Sau các cuộc chiến tranh của Napoléon, Metternich là kiến trúc sư trưởng của Đại hội Vienna năm 1815. Đế quốc Áo là nước hưởng lợi chính từ Đại hội Vienna và nó đã thiết lập một liên minh với Anh, Phổ và Nga để tạo thành Liên minh tứ cường. Đế quốc Áo cũng giành được các lãnh thổ mới từ Đại hội Vienna và ảnh hưởng của nó mở rộng ra phía bắc thông qua Liên minh các quốc gia nói tiếng Đức và cả sang Ý. Do Đại hội Vienna năm 1815, Áo là thành viên hàng đầu của Liên minh các quốc gia nói tiếng Đức. Sau Đại hội, các cường quốc châu Âu lớn nhất trí sẽ gặp nhau và thảo luận về các nghị quyết trong trường hợp có tranh chấp hoặc cách mạng trong tương lai. Do vai trò chính của Metternich trong kiến trúc của Đại hội, các cuộc họp này còn được gọi là "Đại hội Metternich" hoặc "Hệ thống Metternich". Dưới thời Metternich làm ngoại trưởng Áo, các đại hội khác sẽ nhóm họp để giải quyết các vấn đề đối ngoại của châu Âu. Chúng bao gồm các Đại hội ở Aix-la-Chapelle (1818), Carlsbad (1819), Troppau (1820), Laibach (1821), và Verona (1822). Các đại hội Metternich nhằm duy trì sự cân bằng chính trị giữa các cường quốc châu Âu và ngăn cản các nỗ lực cách mạng nhằm lật đổ các chính thể quân chủ. Các cuộc họp này cũng nhằm giải quyết các vấn đề và tranh chấp đối ngoại mà không cần dùng đến bạo lực. Nhờ những cuộc gặp gỡ này và bằng cách liên minh Đế quốc Áo với các cường quốc châu Âu khác mà các quốc vương có cùng mối quan tâm trong việc duy trì đường lối chính trị bảo thủ, Metternich đã có thể thiết lập ảnh hưởng của Đế quốc Áo đối với nền chính trị châu Âu. Ngoài ra, vì Metternich sử dụng nỗi sợ hãi về các cuộc cách mạng giữa các cường quốc châu Âu, điều mà ông cũng chia sẻ, ông đã có thể thiết lập an ninh và ưu thế của nhà Habsburg ở châu Âu.

Dưới thời Metternich, các cuộc nổi dậy theo chủ nghĩa dân tộc ở Áo, phía bắc Ý và ở các quốc gia Đức đã bị đàn áp. Tại quê nhà, ông theo đuổi một chính sách tương tự để đàn áp những lý tưởng cách mạng và tự do. Ông sử dụng Nghị định Carlsbad năm 1819, sử dụng sự kiểm duyệt nghiêm ngặt về giáo dục, báo chí và ngôn luận để đàn áp các khái niệm cách mạng và tự do. Metternich cũng sử dụng một mạng lưới gián điệp rộng khắp để giảm bớt tình trạng bất ổn.

Metternich rất tự do về vấn đề đối ngoại dưới triều đại Hoàng đế Franz II. Franz qua đời năm 1835. Ngày này đánh dấu sự suy giảm ảnh hưởng của Metternich ở Đế quốc Áo. Sau cái chết của Hoàng đế Franz II vào năm 1835, người kế vị của ông là Hoàng đế Ferdinand I không thể thực hiện quyền cai trị một cách đúng nghĩa vì ông bị thiểu năng. Quyền lãnh đạo của Đế chế Áo được chuyển giao cho một hội đồng gồm Metternich, Đại Công tước Ludwig, anh trai của Franz II và Bá tước Franz Anton Kolowrat, người sau này trở thành Bộ trưởng kiêm Thủ tướng đầu tiên của Đế quốc Áo. Các cuộc Cách mạng tự do năm 1848 ở Đế quốc Áo đã buộc Metternich phải từ chức. Metternich được nhớ đến vì thành công trong việc duy trì hiện trạng và ảnh hưởng của Habsburg trong các vấn đề quốc tế. Không có ngoại trưởng nào của Habsburg sau Metternich giữ một vị trí tương tự trong đế chế trong một thời gian dài như vậy và cũng không có ảnh hưởng lớn như vậy đối với các vấn đề đối ngoại của châu Âu.

Các sử gia thường cho rằng, thời Metternich là một thời kỳ trì trệ: Đế chế Áo không chiến tranh cũng như không tiến hành bất kỳ cuộc cải cách nội bộ triệt để nào. Tuy nhiên, nó cũng được coi là thời kỳ phát triển kinh tế và thịnh vượng của Đế quốc Áo. Dân số Áo tăng lên 37,5 triệu người vào năm 1843. Việc mở rộng đô thị cũng diễn ra và dân số của Vienna đạt 400.000 người. Trong thời kỳ Metternich, Đế quốc Áo cũng duy trì một nền kinh tế ổn định và đạt được ngân sách gần như cân bằng, mặc dù có thâm hụt lớn sau các cuộc chiến tranh Napoléon.

Cách mạng 1848

Từ tháng 3 năm 1848 đến tháng 11 năm 1849, Đế quốc bị đe dọa bởi các phong trào cách mạng, hầu hết đều có tính cách dân tộc chủ nghĩa. Bên cạnh đó, các trào lưu tự do và thậm chí cả xã hội chủ nghĩa đều chống lại chủ nghĩa bảo thủ lâu đời của đế quốc. Mặc dù hầu hết các kế hoạch cách mạng đều thất bại nhưng một số thay đổi đã được thực hiện; Những cải cách quan trọng bao gồm việc bãi bỏ chế độ nông nô, bãi bỏ kiểm duyệt và lời hứa của Ferdinand I của Áo là tạo ra một hiến pháp trên toàn Đế quốc.

Những năm dưới thời Bach
Năm 1852, sau cái chết của Hoàng thân Felix xứ Schwarzenberg, Bộ trưởng Nội vụ – Nam tước Alexander von Bach là người đề ra chính sách chủ yếu ở Áo và Hungary. Bach tập trung hóa quyền hành chính của Đế quốc Áo nhưng ông cũng tán thành các chính sách phản động làm giảm quyền tự do báo chí và từ bỏ các phiên tòa xét xử công khai. Sau đó, ông đại diện cho khuynh hướng chủ nghĩa chuyên chế (hay Klerikalabsolutist) mà đỉnh điểm là hiệp ước vào tháng 8 năm 1855 đã trao cho Giáo hội Công giáo La Mã quyền kiểm soát giáo dục và cuộc sống gia đình. Thời kỳ này trong lịch sử của Đế quốc Áo được gọi là kỷ nguyên của chủ nghĩa tân chuyên chế hay chủ nghĩa chuyên chế của Bach.

Các trụ cột của cái gọi là hệ thống Bach (Hệ thống Bachsches), theo cách nói của Adolf Fischhof, là bốn "đội quân": một đội quân đứng của những người lính, một đội quân ngồi là những viên chức, một đội quân quỳ gối của các linh mục và một đội quân bợ đỡ, nịnh hót của những kẻ lén lút. Các nhà tù chứa đầy tù nhân chính trị như nhà báo và nhà văn dân tộc chủ nghĩa người Séc Karel Havlíček Borovský, người đã bị trục xuất bắt buộc (1851–1855) đến Brixen. Cuộc lưu đày này đã làm suy yếu sức khỏe của Borovský và ông qua đời ngay sau đó. Vụ này khiến Bach mang tiếng xấu trong cộng đồng người Séc và sau đó dẫn đến sự lớn mạnh của phong trào dân tộc chủ nghĩa Séc.

Tuy nhiên, quan điểm tư tưởng thoải mái của Bach (ngoài chủ nghĩa tân chuyên chế) đã dẫn đến sự trỗi dậy mạnh mẽ của tự do kinh tế vào những năm 1850. Các thuế quan nội địa được bãi bỏ và nông dân được giải phóng khỏi các nghĩa vụ phong kiến.

Với tư cách là nhà lãnh đạo của Liên minh các quốc gia nói tiếng Đức Đức, Áo đã tham gia cùng các tình nguyện viên trong Chiến tranh Schleswig lần thứ nhất (1848–1850).

Vương quốc Sardegna liên minh với Pháp để chinh phục Lombardia-Veneto. Áo đã bị đánh bại trong cuộc xung đột vũ trang năm 1859. Các hiệp ước Villafranca và Zürich đã loại bỏ Lombardia, ngoại trừ phần phía đông của sông Mincio, nơi được gọi là Mantovano.

Sau năm 1859
Hiến pháp năm 1861 tạo ra Thượng viện (Herrenhaus) và Hạ nghị viện (Abgeordnetenhaus). Nhưng hầu hết các quốc gia theo chế độ quân chủ vẫn không hài lòng.

Sau cuộc chiến thứ hai với Đan Mạch năm 1864, Holstein nằm dưới sự quản lý của Áo, Schleswig và Lauenburg dưới sự quản lý của Phổ. Nhưng những khó khăn nội tại vẫn tiếp diễn. [14] Nghị viện thay thế quốc hội ở 17 tỉnh, người Hungary đòi quyền tự trị và Venezia bị thu hút bởi nước Ý hiện đã thống nhất.

Sau khi Áo bị đánh bại trong chiến tranh Áo-Phổ năm 1866 và Liên minh các quốc gia nói tiếng Đức bị giải thể, Thỏa hiệp Áo-Hung năm 1867 đã được thông qua. Với Thỏa hiệp này, Vương quốc Hungary và Đế quốc Áo với tư cách là hai thực thể riêng biệt đã kết hợp với nhau trên cơ sở bình đẳng để hình thành Chế độ quân chủ kép Áo-Hung.

Tên viết tắt thường dùng K.u.K. (Kaiserliche und Königliche, "Hoàng đế và Vương thất") không đề cập đến chế độ quân chủ kép đó mà bắt nguồn từ năm 1745, khi phần "Vương thất" ám chỉ Vương quốc Hungary.

Chính sách đối ngoại

Chiến tranh Napoléon đã chi phối chính sách đối ngoại của Áo từ năm 1804 đến năm 1815. Quân đội Áo là một trong những lực lượng đáng gờm nhất mà người Pháp phải đối mặt. Sau khi Phổ ký hiệp ước hòa bình với Pháp vào ngày 5 tháng 4 năm 1795, Áo buộc phải gánh vác gánh nặng chiến tranh chính với nước Pháp thời Napoléon trong gần mười năm. Điều này đã gây quá tải nghiêm trọng cho nền kinh tế Áo khiến cuộc chiến không còn được dân chúng ủng hộ. Hoàng đế Franz II do đó đã từ chối tham gia thêm bất kỳ cuộc chiến nào chống lại Napoléon trong một thời gian dài. Mặt khác, Franz II tiếp tục âm mưu về khả năng trả thù chống lại Pháp, ký một thỏa thuận quân sự bí mật với Đế quốc Nga vào tháng 11 năm 1804. Công ước này nhằm đảm bảo sự hợp tác lẫn nhau trong trường hợp nổ ra một cuộc chiến mới chống lại Pháp.

Dù không sẵn lòng gia nhập Liên minh thứ ba nhưng Áo đã xiêu lòng bởi sự trợ cấp của Anh. Nhưng Áo đã rút khỏi cuộc chiến một lần nữa sau thất bại quyết định trong trận Austerlitz. Mặc dù ngân sách của Áo bị ảnh hưởng bởi các khoản chi tiêu thời chiến và vị thế quốc tế của nước này bị suy giảm đáng kể nhưng Hiệp ước Pressburg nhục nhã đã mang lại nhiều thời gian để củng cố quân đội và kinh tế. Hơn nữa, Đại Công tước Karl và Johann Philipp von Stadion đầy tham vọng không bao giờ từ bỏ mục tiêu tiếp tục chiến tranh với Pháp.

Công tước Karl của Áo từng là Người đứng đầu Hội đồng Chiến tranh và Tổng tư lệnh quân đội Áo. Được trời phú cho sức mạnh mở rộng, ông đã cải tổ Quân đội Áo để chuẩn bị cho một cuộc chiến khác. Johann Philipp von Stadion, bộ trưởng ngoại giao, có hiềm khích cá nhân với Napoléon do bị Napoléon tịch thu tài sản của ông ở Pháp. Ngoài ra, người vợ thứ ba của Franz II, Maria Ludovika của Áo-Este, đồng ý với những nỗ lực của Stadion để bắt đầu một cuộc chiến mới. Klemens Wenzel von Metternich lúc đó đang ở Paris đã kêu gọi tiến hành cẩn thận trong trường hợp chiến tranh chống lại người Pháp. Sự thất bại của quân đội Pháp trong trận Bailén ở Tây Ban Nha vào ngày 27 tháng 7 năm 1808 đã châm ngòi cho cuộc chiến. Vào ngày 9 tháng 4 năm 1809, một lực lượng Áo gồm 170.000 người đã tấn công Bayern.

Bất chấp những thất bại quân sự — đặc biệt là các trận Marengo, Ulm, Austerlitz và Wagram — và hậu quả là bị mất lãnh thổ trong suốt các cuộc chiến tranh Cách mạng và Napoléon (Hiệp ước Campo Formio năm 1797, Lunéville năm 1801, Pressburg năm 1806, và Schönbrunn năm 1809), Áo vẫn đóng một vai trò quyết định trong việc lật đổ Napoléon trong các chiến dịch 1813–14. Áo đã tham gia vào cuộc xâm lược Pháp lần thứ hai vào năm 1815 và chấm dứt chế độ của Murat ở miền nam nước Ý.

Giai đoạn sau của Chiến tranh Napoléon, Metternich có ảnh hưởng lớn đến chính sách đối ngoại của Đế quốc Áo, một vấn đề trên danh nghĩa do Hoàng đế quyết định. Metternich ban đầu ủng hộ một liên minh với Pháp, dàn xếp cuộc hôn nhân giữa Napoléon và con gái của Franz II, Marie-Louise; tuy nhiên, đến chiến dịch năm 1812, ông đã nhận ra sự sụp đổ không thể tránh khỏi của Napoléon và đưa Áo tham chiến chống lại Pháp. Ảnh hưởng của Metternich tại Đại hội Vienna là rất lớn. Ông không chỉ trở thành chính khách hàng đầu ở châu Âu mà còn là người cai trị ảo của Đế quốc cho đến năm 1848 – Năm của những cuộc cách mạng – và sự trỗi dậy của chủ nghĩa tự do tương đương với sự sụp đổ chính trị của ông. Kết quả là Đế quốc Áo được coi là một trong những cường quốc sau năm 1815 nhưng cũng là một thế lực phản động và là trở ngại cho khát vọng dân tộc ở Ý và Đức.

Trong thời gian này, Metternich đã có thể duy trì sự cân bằng phức tạp giữa Phổ, các quốc gia ít người Đức hơn và Áo trong Liên minh các quốc gia Đức. Nhờ những nỗ lực của ông, Áo được coi là đối tác cao cấp cùng với Phổ trông nom toàn bộ các vùng lãnh thổ nói tiếng Đức. Hơn nữa, Metternich phản đối sự suy yếu của nước Pháp hậu Napoléon và xem chế độ quân chủ mới ở Paris như một công cụ hữu hiệu trong việc giữ Nga ở vị thế cô lập. Từ năm 1815 đến năm 1848, Metternich đã lèo lái chính sách đối ngoại của Đế quốc Áo và thực tế là đường lối của cả châu Âu và cố gắng duy trì hòa bình trên lục địa này bất chấp các phong trào tự do và cấp tiến ngày càng tăng ở hầu hết các cường quốc. Việc từ chức của ông vào năm 1848, do những người ôn hòa trong triều đình và những người theo đường lối cách mạng trên đường phố ép buộc có thể đã khiến các cuộc cách mạng lan rộng khắp các chế độ quân chủ. Người ta cho rằng sự ra đi của Metternich đã khuyến khích các phe phái tự do ở Áo và Hungary, nhưng điều này không thể được xác nhận một cách chắc chắn.

Lãnh thổ

Lãnh thổ thuộc quyền kiểm soát của Đế quốc Áo từ sau Đại hội Vienna năm 1815 gồm có:

 Đại Công quốc Áo (Erzherzogtum Österreich):
 Hạ Áo (Erzherzogtum Österreich unter der Enns)
 Thượng Áo (Erzherzogtum Österreich ob der Enns)
 Công quốc Salzburg (Herzogtum Salzburg), 1815–1850 là quận Salzach (Salzachkreis) của Thượng Áo
 Công quốc Steiermark (Herzogtum Steiermark)
 Thân vương quận Tyrol cùng với Vorarlberg (Gefürstete Grafschaft Tirol mit dem Lande Vorarlberg), được tách ra vào năm 1861
 Vương quốc Illyria (Königreich Illyrien), được chia nhỏ vào năm 1849/1850:
 Công quốc Kärnten (Herzogtum Kärnten)
 Công quốc Krain (Herzogtum Krain)
 Lãnh thổ duyên hải (Küstenland)
Thân vương quận Gorizia và Gradisca (Gefürstete Grafschaft Görz und Gradisca)
Thành phố tự do hoàng gia Trieste (Triest)
Phiên hầu quốc Istria (Markgrafschaft Istrien)
 Lãnh thổ vương quyền Bohemia – gồm Vương quốc Bohemia, Margraviate của Moravia
Vương quốc Bohemia (Königreich Böhmen)
Phiên hầu quốc Mähren (Markgrafschaft Mähren)
Công quốc Schlesien (Herzogtum Schlesien)
 Vương quốc Galicia và Lodomeria (Königreich Galizien und Lodomerien) cùng với:
 Công quốc Bukowina, tách ra vào năm 1850
 Vương quốc Hungary (Königreich Ungarn) (cho đến năm 1867)
 Vương quốc Lombardia–Veneto (Lombardo-Venezianisches Königreich), mất năm 1859/1866
 Đại Thân vương quốc Siebenbürgen (Großfürstentum Siebenbürgen) (cho đến năm 1867)
 Lãnh địa sứ quân Serbia và Banat của Temeschwar (Woiwodschaft Serbien und Temescher Banat), từ năm 1849 được sáp nhập vào Hungary và Slavonia năm 1860
Lãnh địa sứ quân Serbia, thực thể tự trị trên thực tế vào năm 1848/49 nhưng không được công nhận chính thức
Banat
 Vương quốc ba ngôi Croatia, Slavonia và Dalmatina (Dreieinige Königreich Kroatien, Slawonien und Dalmatien)
Vương quốc Slavonia (Königreich Slawonien)
Vương quốc Dalmazia (Königreich Dalmatien) (cho đến năm 1862)
Biên giới quân sự Croatia (Kroatische Militärgrenze)
Biên giới quân sự Slavonia (Slawonische Militärgrenze)
 Biên giới quân sự (Militärgrenze)
Biên giới quân sự Banat (Banater Militärgrenze)
Biên giới quân sự Siebenbürgen (Siebenbürger Militärgrenze) sáp nhập vào Siebenbürgen năm 1853

Các lãnh thổ cũ của nhà Habsburg ở hải ngoại (thuộc Pháp, Đức và Thuỵ Sĩ ngày nay) đã bị mất trong Hiệp ước Pressburg năm 1805. Từ năm 1850 Vương quốc Croatia, Vương quốc Slavonia và Biên giới quân sự hợp thành một lãnh thổ duy nhất với cơ quan đại diện quản lý cấp tỉnh và bộ máy quân sự tách biệt.

Giáo dục
Tiếng Đức là ngôn ngữ chính bậc giáo dục đại học của đế quốc.

Thư viện ảnh

Xem thêm
 Đế quốc Áo-Hung
 Các cựu quốc gia ở Châu Âu sau năm 1815
 Cisleithanien của Đế chế Áo sau Thỏa hiệp Áo-Hung năm 1867

Tham khảo

 Lalor, John J. (Ed.), 1881. Encyclopædia of Political Science, Political Economy, and the Political History of the United States by the Best American and European Writers. New York: Maynard, Merrill, and Co.
 Manfred, Albert M., 1973. Napoleon Bonaparte. Praha, Czech Republic: Svoboda.
 Skřivan, Aleš, 1999. European Politics 1648–1914 [Evropská politika 1648-1914]. Praha, Czech Republic: Aleš Skřivan.
 Austrian Army during the Napoleonic Wars
 The empire of Austria; its rise and present power (Third millennium library)

Khởi đầu năm 1804
Chấm dứt năm 1867
Cựu quốc gia châu Âu
Cựu đế quốc
Châu Âu thế kỷ 19
Lịch sử Croatia
Vương tộc Habsburg-Lothringen
Cựu quốc gia quân chủ châu Âu
Lịch sử hiện đại Áo

Hungary thuộc Habsburg
Croatia thuộc Habsburg
Serbia thuộc Habsburg
Bohemia thuộc Habsburg
Cựu quốc gia Balkan
Quốc gia thuộc Liên minh các quốc gia nói tiếng Đức
Lịch sử hiện đại Ý
Vương quốc và quốc gia của Áo-Hung
Lịch sử hiện đại Hungary
Lịch sử hiện đại Slovenia
Áo thế kỷ 19
Khởi đầu năm 1804 ở châu Âu
Khởi đầu năm 1804 ở Đế quốc Áo
Quốc gia và vùng lãnh thổ bị giải thể vào năm 1867
Quốc gia và vùng lãnh thổ bị giải thể vào năm 1919
Chấm dứt năm 1867 ở Đế quốc Áo
Quốc gia Kitô giáo


title: Okondo

text:
Oquendo (Basque: Okondo) là một đô thị trong tỉnh Álava, thuộc Xứ Basque, phía bắc Tây Ban Nha.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 OQUENDO in the Bernardo Estornés Lasa - Auñamendi Encyclopedia

Đô thị ở Álava
Khu dân cư ở Álava


title: Nam Dong

text:
Nam Dong là một xã thuộc huyện Cư Jút, tỉnh Đắk Nông, Việt Nam.

Địa lý
Xã Nam Dong có vị trí địa lý:
Phía đông giáp tỉnh Đắk Lắk với ranh giới là sông Sêrêpôk
Phía tây giáp xã Đắk D'rông
Phía nam giáp thị trấn Ea T'ling và các xã Cư Knia, Trúc Sơn, Tâm Thắng
Phía bắc giáp xã Ea Pô.

Xã Nam Dong có diện tích 43,73 km², dân số năm 2019 là 15.018 người, mật độ dân số đạt 343 người/km².

Hành chính
Xã Nam Dong được chia thành 19 thôn: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, Tân Bình, Tân Ninh, Trung Tâm.

Lịch sử
Trước đây, Nam Dong là một xã thuộc thị xã Buôn Ma Thuột.

Ngày 26 tháng 1 năm 1989, Hội đồng Bộ trưởng đã có Quyết định số 09/QĐ-HĐBT về việc thành lập xã Nam Dong trên cơ sở tách một phần diện tích và dân số của xã Cư Jút cũ.

Ngày 19 tháng 6 năm 1990, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định 227-HĐBT. Theo đó, chuyển xã Nam Dong thuộc thị xã Buôn Ma Thuột về huyện Cư Jút mới thành lập.

Ngày 26 tháng 5 năm 1992, Ban Tổ chức Chính phủ ban hành Quyết định số 313-TCCP. Theo đó, thành lập xã Đắk D'rông trên cơ sở tách thôn 5, thôn 6, buôn Dier, buôn U của xã Nam Dong với 6.300 ha diện tích tự nhiên và 3.222 người.

Kinh tế
Nam Dong là đơn vị hành chính cấp xã có tốc độ phát triển kinh tế xã hội khá cao so với các địa phương khác ở huyện Cư Jút trong những năm gần đây và đóng góp nhiều trong phát triển kinh tế xã hội của huyện. Tốc độ đô thị hóa có xu hướng tăng. Đời sống của người dân được nâng lên rõ rệt. Tình hình xây dựng công trình công cộng và nhà ở trên địa bàn có nhiều thay đổi về cả quy mô và chất lượng cho thấy trung tâm xã Nam Dong đang có nhiều chuyển biến mạnh mẽ và mang diện mạo của khu vực đô thị.

Mức tăng trưởng kinh tế bình quân giai đoạn 2016 – 2019 là 16%/năm; tổng thu ngân sách năm 2019 gần 11,25 tỷ đồng; tổng giá trị sản xuất của các ngành là 459,48 tỷ đồng. Cơ cấu kinh tế và tỷ trọng các ngành là:
Thương mại – dịch vụ chiếm 36%: Giá trị tăng bình quân hàng năm khỏang 15%.
Công nghiệp – tiểu thủ công nghiệp – xây dựng chiến 32%: Giá trị sản xuất công nghiệp – tiểu thủ công nghiệp – xây dựng tăng bình quân 11,5% giai đoạn 3 năm gần đây
Nông lâm nghiệp chiếm 32%.

Khu vực trung tâm xã Nam Dong là trung tâm dịch vụ của cụm các xã phía bắc huyện, do vậy có chợ trung tâm và một số hoạt động kinh doanh khá phát triển. Hoạt động thương mại ngày càng phát triển, đáp ứng nhu cầu giao thương hàng hoá. Theo thống kê năm 2019, thu nhập của người dân trên địa bàn xã Nam Dong thu nhập bình quân đạt 42 triệu đồng/người/năm, hộ nghèo giảm còn 2,4%.

Giao thông
Hệ thống giao thông trên địa bàn xã Nam Dong trong những năm qua đã được xây dựng với tổng vốn đầu tư rất lớn và làm thay đổi diện mạo của xã cũng như góp phần thúc đẩy mối liên hệ giữa xã và các vùng lân cận phát triển theo.

Hệ thống hạ tầng kỹ thuật khác như cấp điện, cấp nước, thông tin liên lạc giao thông đang được đầu tư xây cùng với hệ thống giao thông với yêu cầu quy chuẩn kỹ thuật phục vụ ở mức cao hơn tiêu chuẩn đối với quy hoạch xã nông thôn mới trước đây để đáp ứng các yêu cầu nâng loại lên đô thị loại V.

Chú thích

Tham khảo


title: Graçay

text:
Graçay là một xã thuộc tỉnh Cher trong vùng Centre-Val de Loire miền trung Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Cher

Liên kết ngoài
Official town website
Graçay on the Quid website

Ghi chú
This article is based on the equivalent article from the French Wikipedia, consulted 20 tháng 4 năm 2009.

Xã của Cher


title: Setodes peniculus

text:
Setodes peniculus là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Chú thích

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Setodes


title: Janville, Oise

text:
Janville là một xã thuộc tỉnh Oise trong vùng Hauts-de-France tây bắc nước Pháp. nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 32 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

INSEE

Xã của Oise


title: Quận Fall River, South Dakota

text:
Quận Fall River là một quận thuộc tiểu bang Nam Dakota, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở , Nam Dakota. Quận được đặt tên theo. Dân số theo điều tra năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ là người.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận này có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Các quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

F


title: Château-Porcien

text:
Château-Porcien là một xã ở tỉnh Ardennes, thuộc vùng Grand Est ở phía bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ardennes

Tham khảo

Chateauporcien


title: Mesnil-Saint-Georges

text:
Mesnil-Saint-Georges là một xã ở tỉnh Somme, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Địa lý
Thị trấn này tọa lạc trên đường D930, khoảng 15 dặm Anh về phía đông nam của Amiens, gần với chỗ giáp ranh với tỉnh Oise.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Somme

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Mesnil-Saint-Georges trên trang mạng của INSEE
 Mesnil-Saint-Georges trên trang mạng của Quid

Xã của Somme


title: Plecophthalma pubescens

text:
Plecophthalma pubescens là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev & Regalin miêu tả khoa học năm 1997.

Chú thích

Tham khảo

Plecophthalma


title: Colostethus mystax

text:
Colostethus mystax là một loài ếch thuộc họ Dendrobatidae.
Đây là loài đặc hữu của Ecuador.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và sông ngòi.

Chú thích

Tham khảo
 Coloma, L.A., Ron, S. & Grant, T. 2004. Colostethus mystax. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

Colostethus
Động vật lưỡng cư Ecuador
Động vật đặc hữu Ecuador


title: Ozodicera perfuga

text:
Ozodicera perfuga là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Ozodicera


title: Muirancourt

text:
Muirancourt là một xã thuộc tỉnh Oise trong vùng Hauts-de-France phía bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 56 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

INSEE

Xã của Oise


title: Galadra

text:
Galadra là một chi bướm đêm thuộc họ Crambidae.

Chú thích

Tham khảo

Acentropinae


title: Đô đốc hải quân (phim 2008)

text:
Đô đốc Hải quân (tiếng Nga: Адмиралъ) là một bộ phim lịch sử, có phần lãng mạn về cuộc đời vị Toàn quyền đầy dũng mãnh của nước Nga - Đô đốc Hải quân Aleksandr Vasilyevich Kolchak.

Nội dung
Chuyện phim kể về Aleksandr Kolchak (Konstantin Khabensky) - một người hùng Hải quân trong Thế chiến I - đã thống lĩnh quân Bạch vệ tham gia các trận đánh chống lại chính quyền Bolshevik ở Siberia rồi nhanh chóng trở thành nhà cầm quyền ở nước Nga trước khi bị bắt và xử tử.

Ê-kíp
 Âm nhạc: Gleb Matveychuk
 Dựng phim: Tom Rolf
 Quay phim: Eduard Melnikov

Hậu trường
Với kinh phí 20 triệu USD, bộ phim mô tả Kolchak trong chân dung một sĩ quan không hề biết sợ hãi, một người cha đáng yêu, một người tình sôi nổi đã tự phá vỡ cuộc hôn nhân với gia đình mình để lao vào cuộc tình với Anna - vợ người bạn thân nhất - và nhà lãnh đạo Bạch vệ có nguyên tắc trong cuộc chống cự cuối cùng giữa mùa đông tuyết giá. Sau khi từ biệt người tình yêu dấu, ông giao chiến với Hồng quân trước cửa một nhà thờ trong đêm đông và đã từ chối bịt mắt khi bị hành quyết.

Tác phẩm điện ảnh này được coi là câu trả lời của điện ảnh Nga đối với bộ phim bom tấn "Titanic" của Hollywood khi nó xoáy đến motif những mối tình bất hạnh, bi kịch. Có mặt tại các rạp chiếu Nga với số bản phim kỷ lục là 1.250, ê-kíp thực hiện "Đô đốc Hải quân" đã rất hi vọng nó sẽ đạt được thành công tương tự như bộ phim rùng rợn "Tuần đêm" (2004) của đạo diễn Timur Bekmambetov ở thị trường nội địa cũng như nước ngoài.

Chi tiết thú vị
Mặc dù trong thời Soviet bị coi như kẻ thù theo chế độ Sa hoàng, nhưng hình ảnh Aleksandr Kolchak đang trở lại nước Nga - điều mà cách đây hai thập kỷ người dân xứ sở bạch dương khó chấp nhận.

Xem thêm

 Thông tin trên Website Film.RU
 Thông tin trên Website KinoPoisk
 Thông tin trên Website Kino-Teatr

Phim do Andrey Kravchuk đạo diễn
Phim của Kênh truyền hình 1
Phim Nga
Phim về Nội chiến Nga
Phim tuyên truyền Nga
Phim năm 2008
Phim lấy bối cảnh năm 1964
Phim chính kịch thập niên 2000
Phim lấy bối cảnh năm 1916
Phim lấy bối cảnh năm 1917
Phim lấy bối cảnh năm 1918
Phim lấy bối cảnh năm 1919
Phim lấy bối cảnh năm 1920


title: Kitakata, Fukushima

text:
là một thành phố thuộc tỉnh Fukushima, Nhật Bản.

Lịch sử
Khu vực Kitakata ngày nay là một phần của tỉnh Mutsu cổ đại và đã được hình thành trong khu vực Aizu trong thời Edo. Sau khi phục hồi Meiji, nó được tổ chức như là một phần của huyện Yama, và Kitakata được thành lập như một thị trấn vào năm 1875. Năm 1882, hơn 3.000 nông dân tập trung tại sân Danjo-ga-hara ở Shiokawa và sau đó đi bộ trên đồn cảnh sát Kitakata để nổi dậy chống lại sự đàn áp của chính quyền tỉnh. Được biết đến như Sự kiện Kitakata năm 1882, nó là phong trào quyền của người đầu tiên trong khu vực Tohoku.

Thị xã Kitakata được nâng lên thành thành phố vào ngày 31 tháng 3 năm 1954. Vào ngày 4 tháng 1 năm 2006, các thị trấn Shiokawa và Yamato, và các làng Atsushiokanō và Takasato (tất cả từ huyện Yama) được sáp nhập vào Kitakata.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thành phố tỉnh Fukushima


title: Cyrtidiorchis

text:
Lan suý điểu (danh pháp: Cyrtidiorchis) là một chi thực vật có hoa trong họ Lan (Orchidaceae). Hiện nay có 5 loài lan suý điểu đã được phát hiện, tất cả đều là thực vật bản địa của vùng Nam Mỹ.

Xem thêm
Danh sách các chi Phong lan

Tham khảo

Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (1999). Genera Orchidacearum 1. Oxford Univ. Press.
Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2001). Genera Orchidacearum 2. Oxford Univ. Press.
Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2003). Genera Orchidacearum 3. Oxford Univ. Press
Berg Pana, H. 2005. Handbuch der Orchideen-Namen. Dictionary of Orchid Names. Dizionario dei nomi delle orchidee. Ulmer, Stuttgart

Danh sách các chi phong lan


title: Agriotes infuscatus

text:
Agriotes infuscatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Desbrochers des Loges miêu tả khoa học năm 1870.

Chú thích

Tham khảo

Agriotes


title: Cryptocephalus infirmior

text:
Cryptocephalus infirmior là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Kraatz miêu tả khoa học năm 1876.

Chú thích

Tham khảo

I


title: Fremont, California

text:
Fremont, California là một thành phố tại quận Alameda, tiểu bang California, Hoa Kỳ. Dân số theo điều tra năm 2010 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ là 214.089 người, diện tích là km2. Thành phố được lập ngày 23 tháng 1 năm 1956 từ sự hợp nhất năm cộng đồng nhỏ hơn: Centerville, Niles, Irvington, Mission San Jose, và Warm Springs. Thành phố được đặt tên theo John Charles Frémont, "the Great Pathfinder."
Nằm ở phần đông nam của vùng vịnh San Francisco ở vùng Đông Vịnh, Fremont ngày nay là thành phố lớn thứ 4 ở vùng vịnh San Francisco.
Fremont là thành phố kết nghĩa với Puerto Peñasco, Mexico; Fukaya, Nhật Bản; Horta, Azores, Bồ Đào Nha; Thành phố Lipa của Philippines; và Jaipur ở Ấn Độ.

Tham khảo

Thành phố của California
Quận Alameda, California


title: Shan

text:
Shan là một bang của Myanmar, lấy tên từ người Shan, một trong những dân tộc sống ở khu vực này. Đây là bang rộng nhất trong 14 bang và các phân chia hành chính khác của Myanmar. Phía bắc giáp bang Kachin, phía nam giáp bang Kayah và giáp biên giới với các tỉnh Mae Hong Son, Chiang Mai, Chiang Rai của Thái Lan và các tỉnh Bokeo, Luang Namtha của Lào (với sông Mê Kông là biên giới tự nhiên), phía đông giáp tỉnh Vân Nam của Trung Quốc, phía tây giáp các vùng Sagaing, Mandalay và bang Kayin. Bang này phần lớn là nông nghiệp với 3 thành phố đáng kể như: Lashio, Kengtung và thủ phủ Taunggyi. Các chức vị trong hoàng tộc cũ của Shan hôm nay tạo thành tiểu bang lớn nhất tại Myanmar, nằm ở phía đông bắc của đất nước. Chỉ đứng sau Mandalay tăng dưới chân núi hùng vĩ đầu tiên của cao nguyên Shan, có thể đạt độ cao hơn 2.000 mét (6.562 ft). Phong cảnh miền núi này rất đẹp, và khí hậu ôn hòa của bang này khiến những người Anh đô hộ rất thích. Trong ngày tại đây nhiệt độ ấm áp, nhưng vào ban đêm nhiệt độ có thể giảm đáng kể do độ cao.

Chú thích

Bang của Myanmar


title: Hohenstein, Nordhausen

text:
Hohenstein là một đô thị ở huyện Nordhausen, trong bang Thüringen, Đức. Đô thị Hohenstein, Nordhausen có diện tích 60,81 km².

Tham khảo


title: Madhugiri

text:
Madhugiri là một thị xã của quận Tumkur thuộc bang Karnataka, Ấn Độ.

Địa lý
Madhugiri có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 787 mét (2582 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Madhugiri có dân số 26.351 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Madhugiri có tỷ lệ 72% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 77%, và tỷ lệ cho phái nữ là 67%. Tại Madhugiri, 11% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thị trấn thuộc huyện Tumkur


title: Thập niên 1540

text:
Thập niên 1540 là thập niên diễn ra từ năm 1540 đến 1549.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo


title: Lợn Móng Cái

text:
Lợn Móng Cái là giống lợn có nguồn gốc từ khu vực thành phố Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh. Do có các đặc tính ưu việt hơn lợn ỉ nên giống lợn này nhanh chóng phát triển ra các vùng lân cận. Ở miền Bắc Việt Nam, hiện lợn Móng Cái dùng làm nái nền chủ yếu để lai với lợn đực ngoại như Đại Bạch, Yorkshire cho sản phẩm con lai dùng để nuôi lấy thịt.

Đặc điểm
Tổ tiên của loài Lợn Móng Cái cũng là một loại lợn rừng. Xuất xứ từ những con lợn rừng nhiệt đới châu Á, được người dân địa phương đưa về thuần hoá và nuôi tại nhà, từ 150 năm trước đây. Vùng biển với khí hậu trong lành, giàu thức ăn có lẽ là nhân tố quan trọng trong việc tạo ra giống lợn có màu lông đặc thù đen, trắng và hồng tím không có ở nơi khác.

Lợn Móng Cái có ba loại: xương to, xương nhỡ và xương nhỏ. Những con xương càng nhỏ thì thịt càng thơm ngon. Thịt thơm ngon, dễ nuôi, đẻ mắn, đẻ sai, thân thiện với con người, chịu được kham khổ,chống đỡ bệnh tật tốt là những đặc điểm của lợn Móng Cái. Chỉ có điều lợn nuôi lâu lớn, về sau không được người dân chuộng nuôi vì năng suất kém mà mất dần vị thế trong bữa ăn, chỉ được biết đến như một loại thực phẩm thịt lợn rất thơm ngon, mềm dẻo vượt trội so với những loại thịt lợn khác. Lợn Móng Cái có hướng sản xuất chung là hướng mỡ, tầm vóc trung bình, có số vú từ 12 vú trở lên, thể chất yếu.

- Nòi xương to: Dài mình, chân cao, xương ống to, móng chẽ nhìn như 4 ngón, mõm dài và hơi hớt, tai to đưa ngang, tầm vóc to, khối lượng 140– 170 kg, có con tới 200 kg, xuất hiện động dục chậm hơn, có thể từ 7-8 tháng mới bắt đầu, đa số có 14 vú, một số ít 12 vú, số con đẻ trung bình 10- 12 con/ lứa.

- Nòi xương nhỏ: Mình ngắn, chân thấp, xương ống nhỏ, hai móng to chụm lại, mõm ngắn, thẳng, tai nhỏ dỏng lên trên, tầm vóc bé, khối lượng 85 kg là tối đa, lập mỡ sớm từ 6 tháng, đa số có 12 vú, số ít có 14 vú, số con đẻ trung bình 8-9 con/1 lứa.

Ngoại hình
Có đặc tính di truyền ổn định, màu lông đồng nhất.
 Có đầu đen, giữa trán có một điểm trắng hình tam giác kéo dài, có cổ phân chia thân lợn ra làm hai phần. Nửa trước màu đen kéo dài đến mắt, nửa sau màu trắng kéo dài đến vai làm thành một vành trắng kéo dài đến bụng và bốn chân.
 Lưng và mông màu đen, mảng đen ở hông kéo dài xuống nửa bụng bịt kín mông và hông có hình yên ngựa.
 Đường ranh giới giữa khoang đen và trắng rộng 3–4 cm, trên có da đen, còn lông thì trắng.
 Có câu thơ miêu tả đặc điểm của lợn: "Trán đốm trắng, lưng mình hơi võng/ Yên ngựa đen, khoang trắng vắt vai".

Xem thêm
 Lợn
 Lợn ỉ

Tham khảo

Liên kết

Giống lợn
L


title: Inquisitor elegans

text:
Inquisitor elegans là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Turridae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Inquisitor


title: Patan

text:
Patan là một thành phố và khu đô thị của quận Patan thuộc bang Gujarat, Ấn Độ.

Địa lý
Patan có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 76 mét (249 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Patan có dân số 112.038 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Patan có tỷ lệ 72% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 78%, và tỷ lệ cho phái nữ là 65%. Tại Patan, 11% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Gujarat


title: Gynoplistia inconjuncta

text:
Gynoplistia inconjuncta là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Gynoplistia
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Neutrino

text:
Neutrino (tiếng Việt đọc là: Niu-tri-nô, được ký hiệu bằng ký tự Hy Lạp ) là một fermion (một hạt sơ cấp có spin bán nguyên ) chỉ tương tác với các hạt sơ cấp khác thông qua tương tác hạt nhân yếu và tương tác hấp dẫn. Khối lượng của neutrino nhỏ hơn rất nhiều so với khối lượng của các hạt cơ bản khác từng được biết đến. Neutrino lớn bằng khoảng 1 yoctomet(ym).

Tên gọi của neutrino xuất phát từ hai tính chất cơ bản, ấy là trung hòa về điện (neutral-) và khối lượng nghỉ rất nhỏ (-ino). Tương tác hạt nhân yếu có khoảng cách tác dụng rất ngắn, tương tác hấp dẫn thì gần như là bằng không ở thang độ lớn hạ nguyên tử, còn bản thân neutrino lại là một lepton do đó không thể tham gia tương tác hạt nhân mạnh. Ba yếu tố kể trên dẫn đến khả năng tương tác cực kỳ yếu của neutrino: hạt này có thể đi xuyên qua một độ dày vật chất rất lớn (độ dài thiên văn) mà không gây ra một tương tác nào.

Tương tác hạt nhân yếu, hay gọi tắt là tương tác yếu, tạo ra một neutrino thuộc một trong ba "hương" bao gồm electron neutrino (ký hiệu ), muon neutrino () hoặc tau neutrino () và một lepton mang điện (, , hoặc ) có cùng hương với neutrino. Mặc dù trong một thời gian dài, neutrino được tin là không có khối lượng, hiện nay chúng ta đã biết rằng có ba trạng thái khối lượng khác nhau của neutrino, và các trạng thái này không tương ứng với các trạng thái hương vừa nêu ở trên. Một neutrino luôn được tạo ra trong một tương tác yếu, với một trạng thái hương xác định. Theo cơ học lượng tử, trạng thái hương này là sự chồng chập của cả ba trạng thái khối lượng. Hệ quả của sự chồng chập này là hiện tượng dao động neutrino, trong đó neutrino có thể thay đổi hương của mình. Ví dụ, một electron neutrino được sinh ra từ một phân rã beta có thể được một máy đo đặt ở xa nhận biết như một muon neutrino hoặc tau neutrino. Cho đến thời điểm hiện tại, chúng ta chỉ mới biết được hai hiệu số bình phương khối lượng, ấy là  (giữa trạng thái khối lượng và ) và  (giữa trạng thái khối lượng và , dấu giá trị tuyệt đối thể hiện rằng chúng ta chưa biết rõ giữa và , trạng thái nào có khối lượng lớn hơn). Các quan sát vũ trụ học chỉ ra rằng tổng khối lượng ba trạng thái của neutrino phải nhỏ hơn một phần triệu khối lượng của một electron.

Tương ứng với mỗi neutrino, tồn tại một phản hạt neutrino cũng mang spin bán nguyên và trung hòa về điện. Hạt và phản hạt neutrino được tách biệt với nhau bởi đối nghịch dấu về số lượng tử lepton (gọi tắt là số lepton) và đối nghịch chiral. Để bảo toàn số lepton, trong phân rã beta(+), electron neutrino được tạo ra cùng với positron (phản hạt electron) chứ không phải với electron. Tương tự như vậy, trong phân rã phản beta (hay nhiều người còn gọi là phân rã beta-), một phản electron neutrino sẽ được tạo ra cùng với một electron.

Neutrino có thể được tạo ra theo nhiều cách, bao gồm: Phân rã beta của các hạt nhân nguyên tử hoặc của các hadron, các phản ứng hạt nhân (như trong các nhà máy điện nguyên tử, trong lõi của các ngôi sao) hoặc khi sử dụng các chùm tia năng lượng cao bắn phá các bia nguyên tử. Phần lớn neutrino trên Trái Đất đến từ các phản ứng nhiệt hạt nhân xảy ra trong lòng Mặt Trời. Trên bề mặt Trái Đất, ước tính khoảng  hay 65 tỷ neutrino đến từ Mặt Trời đi xuyên qua một centimeter vuông diện tích mỗi giây. Neutrino hoàn toàn có thể được tạo ra một cách nhân tạo trong các máy gia tốc hạt hoặc các lò phản ứng hạt nhân.

Hiện nay, các hoạt động nghiên cứu liên quan tới neutrino đang được tập trung đầu tư rất mạnh với mục đích là tìm được khối lượng của neutrino, đo đạc góc pha quyết định sự vi phạm đối xứng CP (góc pha này có vai trò quan trọng trong việc hiểu về hiện tượng leptogenesis diễn ra ngay sau Big Bang), tìm kiếm các dấu hiệu của vật lý ngoài Mô Hình Chuẩn (phân rã beta kép không neutrino hay sự vi phạm số lepton). Neutrino cũng có thể được sử dụng trong kỹ thuật thấu ảnh tomography để phân tích các hiện tượng diễn ra trong lòng Trái Đất.

Lịch sử

Giả thuyết Pauli
Neutrino được nhắc đến đầu tiên bởi Wolfgang Pauli vào năm 1930 để giải thích cho việc bảo toàn năng lượng, động lượng và mô men động lượng (spin) trong phân rã beta. Trái ngược với Niels Bohr, người đã đề xuất rằng bảo toàn năng lượng là một hiện tượng mang tính thống kê nhằm giải thích phổ năng lượng liên tục của electron thoát ra từ phân rã beta, Pauli giả thiết rằng có một loại hạt không quan sát được, phát sinh cùng với electron trong phân rã và do đó mang đi một phần năng lượng. Ông gọi hạt này là "neutron", sử dụng hậu tố -on giống như proton hay electron.

Sau đó hai năm, vào năm 1932, James Chadwick đã tìm ra một loại hạt mới trong cấu phần của hạt nhân nguyên tử, nặng gần bằng proton và cũng đặt tên cho nó là neutron, dẫn đến việc hai loại hạt có cùng một tên gọi. Pauli (vào năm 1932) đã dùng tên gọi "neutron" để chỉ cả hai loại hạt (hạt trung hòa giúp bảo toàn năng lượng trong phân rã beta và một hạt trung hòa được giả thuyết là nằm trong hạt nhân nguyên tử) do ông xem hai hạt này là một. Tên gọi "neutrino" xuất phát từ Enrico Fermi, người đã sử dụng từ này trong một hội nghị ở Paris vào tháng 7 năm 1932 và trong hội nghị Solvay tháng 10 năm 1933. Về sau Pauli cũng bắt đầu sử dụng tên gọi này thay cho "neutron".

Trong lý thuyết Fermi về phân rã beta, neutron - khám phá của Chadwick - có thể phân rã thành một proton, một electron cùng với một hạt trung hòa nhỏ hơn:

Trong một bài báo khoa học viết năm 1934, Fermi đã kết hợp giả thuyết neutrino của Pauli, lý thuyết positron của Paul Dirac và mô hình neutron-proton của Werner Heisenberg trong một khuôn khổ lý thuyết khá vững chắc. Chính lý thuyết của Fermi đã đặt nền móng cho các công trình nghiên cứu thực nghiệm sau này về tương tác yếu nói chung và vật lý neutrino nói riêng. Tuy nhiên, tạp chí Nature đã từ chối đăng kết quả của Fermi vì cho rằng lý thuyết này "quá xa vời so với thực tế". Fermi đã nộp bài báo đó cho một tạp chí chuyên ngành tại ý và được chấp thuận cho đăng, nhưng vì lý thuyết của ông thu hút được quá ít quan tâm của cộng đồng khoa học tại thời điểm đó, ông đã chuyển sang nghiên cứu vật lý thực nghiệm.

Tuy nhiên, ngay trước năm 1934, người ta đã tìm ra một bằng chứng thực nghiệm đi ngược lại với ý tưởng của Bohr về việc năng lượng không được bảo toàn trong phân rã beta. Tại hội nghị Solvay năm 1934, kết quả từ các phép đo phổ năng lượng của các electron trong các phân rã beta đã chỉ ra rằng tồn tại một giới hạn năng lượng (một cận trên) của electron (không có một phân rã nào có thể sinh ra electron với năng lượng lớn hơn giới hạn này). Một giới hạn năng lượng như vậy phải là kết quả của định luật bảo toàn năng lượng bởi nếu năng lượng chỉ được bảo toàn một cách thống kê như ý tưởng của Bohr, sẽ phải có chí ít vài phân rã trong đó năng lượng của electron lớn hơn giới hạn được tìm thấy. Lời giải thích đơn giản cho hiện tượng phổ năng lượng liên tục của electron trong phân rã beta chính là có một loại hạt mới, mà ta chưa quan sát được, đã mang đi một phần năng lượng phân rã, phần còn lại chính là năng lượng của electron mà ta quan sát được. Pauli đã lợi dụng phát hiện mới này để bắt đầu công khai ủng hộ ý tưởng về hạt "neutrino" của mình.

Phát hiện bằng đo đạc trực tiếp

Vào năm 1942, Wang Ganchang lần đầu đề xuất việc sử dụng hiện tượng hấp thụ beta để có thể dò neutrino. Trong ấn phẩm của tạp chí Science ra ngày 20 tháng 7 năm 1956, một bài báo dưới tên Clyde Cowan, Frederick Reines, F. B. Harison, H. W. Kruse và A. D. McGuire đã xác nhận việc trực tiếp đo đạc được neutrino, một kết quả tuyệt vời, xứng đáng với giải Nobel năm 1995.

Trong thí nghiệm đầu tiên tìm ra neutrino, mà ngày nay được gọi với tên thí nghiệm Cowan-Reines, các phản neutrino sinh ra từ một lò phản ứng hạt nhân đã tương tác với các proton để tạo ra neutron và positron. Đây được gọi là phản ứng phân rã beta ngược:

Position là phản hạt của electron nên nhanh chóng bị hủy cặp khi gặp một electron nào đó ở vùng lân cận. Kết quả của sự hủy cặp này là hai tia gamma với năng lượng đặc trưng 0.51 MeV. Neutron có thể được quan sát thông qua việc một hạt nhân sẽ hấp thụ neutron này và giải phóng một bức xạ gamma đặc trưng. Do vậy, dấu hiệu của một neutrino tương tác với máy đo sẽ là 2 dấu hiệu gamma xảy ra gần với nhau, một do hủy positron, một do hấp thụ neutron.

Các hương của neutrino

Phân loại
Có ba loại neutrino sau:
 Neutrino electron νe, xuất hiện cùng lúc với positron trong phân rã beta β dương tính của neutron.
 Neutrino muon νμ, xuất hiện trong phân rã pi π của hạt meson.
 Neutrino tau ντ

Khối lượng và tương tác hấp dẫn
Neutrino được phát ra trong các vụ nổ siêu tân tinh,nó không có trọng lượng. Nhờ Định luật bảo toàn khối lượng (trong hạt vật chất của vũ trụ nếu trọng lượng bị giảm mà năng lượng vẫn còn thì phải có gì đó bù vào).

Neutrino đối với thiên văn học
Trong các loại neutrino, chỉ có neutrino điện tử mang giá trị thực tiễn trong thiên văn học do khả năng tương tác rất nhỏ của chúng, nói khác đi là nhờ khả năng xuyên thấu rất lớn của nó. Ví dụ: chiều dài quỹ đạo chuyển động tự do của một hạt neutrino, mang năng lượng 1 MeV, trong kim loại chì là 1018m, ứng với 100 năm ánh sáng. Với khả năng này, neutrino trong vũ trụ dễ dàng xuyên qua các phản ứng hạch nhân trong các sao và mang đi một phần năng lượng đáng kể của sao (thiên văn học neutrino).

Do tính tương tác yếu nên các neutrino rất khó nắm bắt được, và chúng được giả định là một thành phần của vật chất tối trong vũ trụ.

Ứng dụng
Chế tạo các kính thiên văn neutrino giúp chúng ta khám phá phần lõi của mặt trời.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Phương pháp mới xác định khối lượng neutrino
 Vũ Trụ Lượng Tử: Cuộc cách mạng trong vật lý hạt cơ bản thế kỷ XXI
 Lời giải cho sự mất tích bí ẩn của các hạt neutrino
 Khám phá bí mật của vũ trụ dưới lòng đất

Neutrino
Thuật ngữ thiên văn học
Vật chất tối
Lepton
Khoa học năm 1930


title: Setodes spinosellus

text:
Setodes spinosellus là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Chú thích

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Setodes


title: Laßnitzthal

text:
Laßnitzthal là một đô thị thuộc huyện Weiz thuộc bang Steiermark, nước Áo. Đô thị  có diện tích 7,59 km², dân số thời điểm cuối năm 2005 là 1085 người.

Tham khảo


title: Mossberg 702 Plinkster

text:
Mossberg 702 Plinkster là loại súng trường sử dụng loại đạn .22 Long Rifle. Plinkster là trong bốn loại súng sử dụng loại đạn.22 có vành mà Mossberg bán.

Mẫu 702 được chế tạo tại Brasil bởi Companhia Brasileira de Cartuchos và được nhập khẩu dưới tên Mossberg. Về cơ bản nó là mẫu CBC Model 7022 trước đó bán dưới tên MagTech, nó được thiết kế lại để phù hợp với các yêu cầu kỹ thuật của Mossberg. Tên gọi Plinkster là tên do Mossberg đặt cho tất cả các loại súng trường bán tự động sử dụng đạn.22 mà hãng này bán.

Nó có thiết kế bán súng và nòng gắn với nhau, bán súng làm bằng vật liệu nhân tạo, nòng làm bằngg thép xanh và có mạ crôm.

Tham khảo

Shideler, Dan (2010). Gun Digest 2011. Krause Publications. ISBN 978-1-4402-1337-3.

Liên kết ngoài
http://www.mossbergintl.com/pages/702plinkster.htm

Súng trường Brasil


title: Hoplitis carinotarsa

text:
Hoplitis carinotarsa là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Wu mô tả khoa học năm 1987.

Chú thích

Tham khảo

Hoplitis
Động vật được mô tả năm 1987


title: Hexatoma baluchistanica

text:
Hexatoma baluchistanica là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Hexatoma
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Bắc Hải (định hướng)

text:
Bắc Hải có thể chỉ:

 Bắc Hải (châu Âu) hay Biển Bắc.
 Bắc Hải thị, một địa cấp thị thuộc Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây, Trung Quốc.
 Bắc Hải quận, địa danh thuộc Trung Quốc cổ đại, chủ yếu chỉ phụ cận Thọ Quang, Sơn Tây ngày nay.
 Công viên Bắc Hải, công viên hoàng gia nhà Thanh tại Bắc Kinh.
 Bắc Hải đạo, âm Hán Việt của Hokkaidō.
 Xã Bắc Hải, huyện Tiền Hải, Thái Bình, Việt Nam.
 Tên gọi cổ trong sử Trung Quốc của hồ Baikal.


title: Meslières

text:
Meslières là một xã của tỉnh Doubs, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền đông nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Doubs

Tham khảo

INSEE
IGN

Liên kết ngoài
Official website
Meslières on the intercommunal Web site of the department

Xã của Doubs


title: Quận Pope, Arkansas

text:
Quận Pope là một quận thuộc tiểu bang Arkansas, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số người. Quận lỵ đóng ở.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ chính

Quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Arkansas

Vùng tiểu đô thị Russellville, Arkansas
Lãnh thổ Arkansas 1829
Khu dân cư thành lập năm 1829


title: Chapuisia sjoestedti

text:
Chapuisia sjoestedti là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1903.

Chú thích

Tham khảo

Chapuisia


title: Năm điều răn của Hội Thánh

text:
Năm điều răn của Hội Thánh (hay gọi tắt là Năm điều răn Hội Thánh) là những điều luật mà Hội Thánh Công Giáo để nhắc nhở những người Công Giáo chu toàn bổn phận thờ phượng Thiên Chúa và cộng tác xây dựng Hội Thánh. Trước đây, Giáo Hộ Công giáo liệt kê sáu điều, nhưng quyển sách Kinh Thánh Giáo lý của Hội Thánh Công Giáo hiện tại tổng hợp còn năm điều. Cùng với Mười Điều Răn, đây là những điều luật quan trọng của người Công Giáo bắt buộc họ phải tuân giữ.

Hội Thánh có năm điều răn:
 Thứ Nhất: Dự lễ và Kiêng việc xác ngày Chúa Nhật cùng các ngày lễ buộc.
 Thứ Hai: Xưng tội trong một năm ít là một lần
 Thứ Ba: Rước Mình Thánh Chúa trong mùa Phục Sinh.
 Thứ Tư: Giữ chay và Kiêng thịt những ngày Hội Thánh buộc.
 Thứ Năm: Góp công,góp của xây dựng Hội Thánh tùy theo khả mình.

Bản cũ
Hội Thánh có sáu điều răn:
 Thứ Nhất: Dự lễ ngày Chúa Nhật cùng các ngày lễ buộc.
 Thứ Hai: Chớ làm việc xác ngày Chúa Nhật cùng các ngày lễ buộc
 Thứ Ba: Xưng tội trong một năm ít là một lần.
 Thứ Tư: Chịu Mình Thánh Đức Chúa Giêsu trong mùa Phục Sinh.
 Thứ Năm: Giữ chay những ngày Hội Thánh buộc.
 Thứ Sáu: Kiêng thịt ngày Thứ Sáu cùng những ngày khác Hội Thánh dạy.

Xem thêm
Mười điều răn

Tham khảo

Giáo hội Công giáo Rôma
Giáo luật Công giáo


title: Clavichorema pillimpilli

text:
Clavichorema pillimpilli là một loài Trichoptera trong họ Hydrobiosidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Chú thích

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Clavichorema


title: Alaus unicus

text:
Alaus unicus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1910.

Chú thích

Tham khảo

Alaus


title: Sceloenopla soluta

text:
Sceloenopla soluta là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1905.

Chú thích

Tham khảo

Sceloenopla


title: Savines-le-Lac

text:
Savines-le-Lac là một xã của tỉnh Hautes-Alpes, thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur, đông nam nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Hautes-Alpes

Tham khảo

Savineslelac


title: Pontey

text:
Pontey là một đô thị ở thung lũng Aosta, Ý. Đô thị này có diện tích 15 km², dân số 708 người.
Đô thị này có làng trực thuộc: Torin, La Bovaye, Lezin, La Salaz, Clapey, Banchet, Semont, Chesanovaz, La Cretaz, l'Epiney, Prelaz et Cloutraz.
Đô thị này giáp các đô thị sau: Chambave, Champdepraz, Châtillon, Saint-Denis.

Biến động dân số

Tham khảo

Pontey


title: Hylaeus mutatus

text:
Hylaeus mutatus là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Perkins mô tả khoa học năm 1899.

Chú thích

Tham khảo

M
Động vật được mô tả năm 1899


title: 8377 Elmerreese

text:
8377 Elmerreese (1992 SD1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 23 tháng 9 năm 1992 bởi K. Endate và K. Watanabe ở Kitami.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 8377 Elmerreese

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1992


title: Ozouer-le-Voulgis

text:
Ozouer-le-Voulgis là một xã ở tỉnh Seine-et-Marne, thuộc vùng Île-de-France ở miền bắc nước Pháp.

Dân số
Người dân ở đây được gọi là Ozouriens.

Điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số là .

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-et-Marne

Tham khảo

Liên kết ngoài
1999 Land Use, from IAURIF (Institute for Urban Planning and Development of the Paris-Île-de-France région
French Ministry of Culture list for Ozouer-le-Voulgis
Map of Ozouer-le-Voulgis on Michelin

Xã của Seine-et-Marne


title: Sông Hương (định hướng)

text:
Sông Hương có thể là:

Sông Hương: con sông chảy qua thành phố Huế
Sông Hương (Hải Dương): con sông nhỏ thuộc hệ thống sông Thái Bình, chảy qua huyện Thanh Hà (Hải Dương) rồi đổ vào sông Văn Úc.

Xem thêm
Nhà hát Sông Hương
Hương Giang


title: Marketing nhúng

text:
Marketing nhúng (quảng cáo nhúng), hay còn gọi là định vị sản phẩm hay đặt sản phẩm trong phim là một phần trong PR (Public Relations), nói về việc đặt các sản phẩm một cách khéo léo vào trong phim (một hình thức của quảng cáo) hoặc cho nhân vật sử dụng sản phẩm thường xuyên để tạo xu hướng.

Đặt sản phẩm trong phim được dịch từ thuật ngữ "Product Placement" trong tiếng Anh. Đây là một lĩnh vực đã phát triển lâu đời ở các nước tiên tiến, nhưng vẫn còn là một mảng khá mới ở Việt Nam, chưa có nhiều hãng phim hoặc sản phẩm được khai thác trên phim truyền hình. Đây là một hình thức quảng cáo mới vì sản phẩm được lồng ghép như là đạo cụ hoặc địa điểm trong phim, không hề giống TVC (quảng cáo truyền hình).

Lợi ích
 Tính hiệu quả: thời lượng tương tác với khán giả xem truyền hình nhiều
 Trói buộc người xem: sản phẩm là một phần của phim (như đạo cụ, dù muốn hay không, khán giả vẫn phải tiếp nhận thông điệp).
 Ít tốn kém: so với các spot quảng cáo trên TV thì chi phí cho "Đặt sản phẩm trong phim" vẫn thấp hơn nhiều.
 Dễ được chấp nhận: vì phim rất gần gũi với đời sống con người nên sản phẩm dễ được chấp nhận hơn
 Tăng lòng trung thành: Nếu sử dụng đúng người quảng cáo cho sản phẩm trong phim, phần lớn số lượng người hâm mộ diễn viên đó sẽ sử dụng sản phẩm theo thần tượng của mình
 Tạo xu hướng: nhất là về lĩnh vực thời trang, "Đặt sản phẩm trong phim" có thể làm dấy lên phong trào mới, có thể dễ thấy ở các phim Hàn Quốc.

Quy trình

Thông thường việc "Đặt sản phẩm trong phim" là do thỏa thuận giữa nhà sản xuất phim và bên cung ứng sản phẩm. Tuy nhiên, các bước cần thiết vẫn là:

 Xác định về mục tiêu, đối tượng truyền thông, kênh quảng cáo, các thể loại phim phù hợp
 Thỏa thuận với hãng phim về thời lượng và giá cả
 Viết kịch bản chuyển cảnh từ kịch bản gốc
 Thông qua với nhà sản xuất phim và đạo diễn
 Thực hiện cảnh quay đã chuyển thể
 Kiểm tra và theo dõi khi phim được trình chiếu

Tham khảo

Thuật ngữ phim và video
Thuật ngữ truyền hình
Kỹ thuật tiếp thị
Truyền thông quảng cáo và tiếp thị


title: ASL Airlines Belgium

text:
ASL Airlines Belgium, tên cũ là TNT Airways, (mã IATA = 3V, mã ICAO = TAY) là hãng hàng không, trụ sở ở Liège, Bỉ. Hãng có dịch vụ vận chuyển hàng hóa và chở khách thuê bao trên khắp thế giới. Căn cứ chính của hãng ở Sân bay Liège.

Lịch sử

TNT Airways được Tập đoàn Bưu điện TNT N.V. thành lập năm 1999 và là thành viên của mạng lưới vận tải TNT Express. TNT Airways có các chuyến bay chở hàng hóa trên 67 sân bay mỗi ngày (chủ yếu ở châu Âu). Tháng 4/2004 hãng bắt đầu có các chuyến bay chở khách thuê bao.

Đội máy bay
Đội máy bay của TNT Airways gốm các máy bay sau:

Tham khảo

Liên kết ngoài

TNT Airways

Hãng hàng không Bỉ
Hãng hàng không vận tải


title: Alcazarén

text:
Alcazarén là một đô thị ở khu vực Tierra de Pinares, tỉnh Valladolid ở cộng đồng tự trị Castilla và León. Đô thị này có diện tích 48 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2007 là 706 người, mật độ dân số 14,71 người/km2. Đô thị này nằm cách tỉnh lỵ Valladolid 37 km. Tên của đô thị này trong chuyển tự tiếng Ả Rập là "al-qasrayn" có nghĩa là "hai lâu đài".

Tham khảo

Liên kết ngoài
ALCAZARÉN. Descripción, historia y fotografías

Đô thị ở Valladolid


title: Taberno

text:
Taberno là một đô thị thuộc tỉnh Almería, ở cộng đồng tự trị Andalusia, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích 44 km², dân số năm 2005 là 1085 người.

Biến động dân số

Nguồn: INE (Tây Ban Nha)

Tham khảo

Liên kết ngoài
  Taberno - Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía
  Taberno  - Diputación Provincial de Almería

Đô thị ở Almería


title: Cnissostages

text:
Cnissostages là một chi bướm đêm thuộc họ Arrhenophanidae.

Các loài
 Cnissostages oleagina Zeller, 1863
 Cnissostages mastictor Bradley, 1951
 Cnissostages osae Davis, 2003

Tham khảo

Liên kết ngoài
Arrhenophanidae family

Arrhenophanidae


title: Megachile dariensis

text:
Megachile dariensis là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Pasteels mô tả khoa học năm 1965.

Chú thích

Tham khảo

D
Động vật được mô tả năm 1965


title: Bulbophyllum roseopunctatum

text:
Bulbophyllum roseopunctatum là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

roseopunctatum]]

R


title: Unstrut-Hainich-Kreis

text:
Unstrut-Hainich là một huyện (Kreis) ở phía bắc của Thüringen, Đức. Các huyện giáp ranh (từ phía bắc theo chiều kim đồng hồ) là: các huyện Eichsfeld, Kyffhäuserkreis, Sömmerda, Gotha, Wartburgkreis và huyện Werra-Meißner ở Hesse.

Lịch sử
Huyện được lập ngày 1 tháng 7 năm 1994 thông qua việc sáp nhập hai huyện cũ Mühlhausen và Bad Langensalza.

Địa lý
Huyện được đặt tên theo sông Unstrut và dãy đồi Hainich. Hainich đã trở thành vườn quốc gia thứ 13 của Đức vào năm 1997.

Thị xã và đô thị

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức (tiếng Đức)

Huyện của bang Thüringen
Unstrut-Hainich (huyện)


title: Alghero

text:
Alghero (; , , ; ; ), là một đô thị có chừng 44.000 nằm trên tỉnh Sassari của Sardegna, kế Địa Trung Hải. Một phần dân cư là hậu duệ của người Catalunya đến đây vào thời Trung cổ, khi Sardegna là một phần của Vương vị Aragon. Do vậy, phương ngữ Alghero của tiếng Catalunya là ngôn ngữ đồng chính thức tại đây. Cái tên Alghero bắt nguồn từ Aleguerium, một từ tiếng Latinh nghĩa là 'nơi đọng tảo'.

Alghero là nơi đặt trụ sở khoa Thiết kế và Kiến trúc của Università degli Studi di Sassari. Vào năm 2012, đây là đô thị đón nhiều du khách thứ 10 của Ý.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Đô thị tỉnh Sassari
Thành phố của Ý


title: Manzonia crispa

text:
Manzonia crispa là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Rissoidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Manzonia


title: 9373 Hamra

text:
9373 Hamra (1993 FY43) là một tiểu hành tinh vành đai chính.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 9373 Hamra

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1993


title: 2494 Inge

text:
2494 Inge (1981 LF) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 4 tháng 6 năm 1981 bởi Bowell, E. ở Flagstaff (AM).

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 2494 Inge

Được phát hiện bởi Edward Bowell
Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1981


title: Mx0

text:
là 1 bộ manga hài được viết và minh họa bởi mangaka Kanō Yasuhiro.

Nội dung
Câu chuyện bắt đầu từ một cuộc vấn đáp thi tuyển vào trường trung học tư Seinagi, Kuzumi Taiga được hỏi là cậu sẽ làm gì nếu có thể dùng được phép thuật. Cậu trả lời, "chinh phục thế giới", làm cho một cô bé dễ thương bật cười. Sau kì thi, trường đã từ chối đơn nhập học.
Mặc dù cậu gần như không nhớ chút gì về việc đó, cậu chỉ nhớ mỗi cô bé, và cho rằng nguyên nhân không được chọn vào trường là do cô.
Kuzumi lang thang trước trường cố gắng vào nhưng có bức tường vô hình ngăn cản. Một giáo viên, Hiiragi, nhầm tưởng Kuzumi là học sinh trốn học và lôi cậu vào trong trường.
Trường Seinagi thật ra là trường dạy phép thuật, Kuzumi là một người không biết tí gì về phép thuật, Hiiragi chỉ vô tình lôi Kuzumi vào trong trường.
Câu chuyện bắt đầu từ đó...

Nhân vật
Kuzumi Taiga
Một học sinh 15 tuổi bình thường. Cậu tham dụ thi tuyển vào trường trung học Seinagi mà không hề biết đây là một trường học phép thuật và đã bị đánh rớt vì trả lời sai câu hỏi vấn đáp "Nếu có thể dùng được phép thuật bạn sẽ làm gì?". Vốn dĩ câu trả lời có ngay trong sổ hướng dẫn thi tuyển của trường nhưng chỉ có ai có năng lực phép thuật mới nhìn thấy, vì vậy câu trả lời "Chinh phục thế giới" của cậu không chỉ quyết định số phận không được vào trường mà còn khiến 1 cô bé dễ thương bật cười. Điều đó làm cậu cho rằng nguyên nhân cậu không được vào trường là do cô.
Sau đó cậu lang thang ngoài trường và vô tình bị một giáo viên, Hiiragi, tưởng lầm là học sinh của trường, lôi vào và rắc rối bắt đầu từ đây vì theo luật của trường, cậu buộc phải nhập học, trong khi Seinagi là 1 trường học phép thuật nhưng cậu lại không hề biết 1 tí phép thuật nào.

Hiiragi Aika
Trong kì thi vấn đáp vào trường trung học Seinagi, cô đã bật cười khi nghe câu trả lời " Chinh phục thế giới" của Kuzumi Taiga. Sau đó cô cũng hối hận khi biết Taiga bị rớt và nghĩ rằng đó là lỗi của cô. Là con gái của Hiiragi, giáo viên kiêm giám thị phép thuật trường Seinagi nên cô có năng lực phép thuật nhưng không cao nên nhiều lúc mọi người coi cô là gánh nặng. Sau khi Taiga vào trường, cô bắt đầu có tình cảm với cậu và không ngừng nỗ lực để có thể khẳng định bản thân. Phép thuật của cô là Clear Clean(tàng hình)và Voice Wrap(tấn công bằng giọng). Một đặc điểm nữa là cô chơi cờ khá giỏi do được cha cô, Hiiragi, huấn luyện.

Hiiragi
Giáo viên kiêm giám thị phép thuật trường trung học Seinagi. Trình độ phép thuật rất cao, có thể nói là chỉ sau hiệu trưởng. Tính tình khá nghiêm khắc nên hầu hết học sinh trong trường đều sợ. Sau sự cố nhầm lẫn Kuzumi Taiga là học sinh của trường, ông là người đứng sau trợ giúp Taiga về mặt phép thuật để giúp cậu không bị lộ thân phận và giúp ông không bị đuổi việc. Ông là cha của Hiiragi Aika, rất thương con gái nên nhiều lúc quan tâm thái quá và thường không bằng lòng với việc Aika quá thân thiết với Taiga. Lúc rảnh rỗi, ông thường chơi cờ với hiệu trưởng và luôn là người thắng cuộc.

Manga
M×0 được in trên tạp chí Weekly Shōnen Jump từ 1 tháng 5 năm 2006 tới 19 tháng 5 năm 2008 và được xuất bản bởi Shueisha. Mười tập tankōbon đã được phát hành tại Nhật Bản. Bộ manga được dự định chạy lâu hơn, nhưng do những đánh giá thấp mà nó nhận được trên tạp chí Weekly Shōnen Jump nó đã bị đình bản.

Chú thích

Liên kết ngoài

Shōnen manga
Anime và manga kỳ ảo
Manga năm 2006
Manga dài tập
Anime và manga hành động
Manga Shūeisha


title: Platythelphusa armata

text:
Platythelphusa armata là một loài cua nước ngọt trong họ Potamonautidae.

Chúng thường được tìm thấy ở Burundi, Cộng hòa Dân chủ Congo, Tanzania và Zambia.

Chú thích

Tham khảo

 Cumberlidge, N. & Marjinissen, S. 2004. Platythelphusa armata. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Dados de 10 de Agosto de 2007.

A
Động vật được mô tả năm 1887


title: Gonomyia callisto

text:
Gonomyia callisto là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Gonomyia
Limoniidae ở vùng Afrotropic


title: Alcaudete

text:
Alcaudete là một đô thị trong tỉnh Jaén, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2006 (INE), đô thị này có dân số là 11.164 người.

Tham khảo

Đô thị ở Jaén


title: Saltdal

text:
Saltdal là một đô thị hạt Nordland, Na Uy. Nó là một phần của khu vực truyền thống Salten. Trung tâm hành chính của đô thị này là làng Rognan. Saltdal được thành lập như khu đô thị ngày 1 tháng Giêng 1838 (xem formannskapsdistrikt).

Các mẫu tên theo tiếng Norse cổ là Salptardalr. Yếu tố đầu tiên là trường hợp của Salpt thuộc cách tên sông (nay Saltelva) và phần tử cuối cùng là dalr có nghĩa là "thung lũng" hoặc "dale". Ý nghĩa của tên sông không rõ.

Tham khảo

Thành phố của Na Uy
Đô thị của Nordland


title: L'Alqueria de la Comtessa

text:
L'Alqueria de la Comtessa là một đô thị ở comarca Safor cộng đồng Valencia, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích 2,15 km², dân số thời điểm năm 2006 là 1495 người.

Tham khảo

Alqueria de la Comtessa, L'
Alqueria de la Comtessa, L'
Khu dân cư ở tỉnh Valencia


title: Vị

text:
Vị (hay vị giác) là một hình thức cảm nhận hóa học trực tiếp. Vị giác là một trong năm giác quan của con người. Khái niệm vị giác đề cập đến khả năng phát hiện mùi vị của các chất như thực phẩm, một số khoáng chất và các chất độc (độc tố). Ở con người và động vật có xương sống khác, sự cảm nhận vị kết hợp với một phần cảm nhận mùi trong nhận thức của não về mùi vị. Ở phương Tây, người ta xác định được bốn cảm giác vị truyền thống: mặn, ngọt, chua và đắng. Trong khi đó người phương Đông quan niệm có năm vị cơ bản là mặn, ngọt, chua, cay và đắng, hoặc thậm chí là sáu vị (thêm vị umami). Gần đây, các nhà vật lý tâm thần học và thần kinh học đã đề xuất một danh mục vị (nổi bật nhất là vị của axit béo, cũng như vị kim loại và vị nước, mặc dù vị nước thường được bỏ qua do hiện tượng thích nghi với vị ). Vị giác là một chức năng cảm giác của hệ thần kinh trung ương. Các tế bào tiếp nhận vị của con người có trên bề mặt của lưỡi, dọc theo vòm miệng và trong biểu mô của họng và nắp thanh quản.

Khái quát
Các nhà vật lý tâm thần học từ lâu đã cho rằng có sự tồn tại của bốn vị, được gọi là vị cơ bản: vị ngọt, đắng, chua và mặn. Mặc dù mô tả lần đầu vào năm 1908, chỉ gần đây vị umami mới được công nhận là mùi vị cơ bản thứ năm kể từ khi có nhân bản của một cảm thụ cảm thụ một amino acid vào năm 2002. Vị umami được minh họa bằng cảm giác không mặn khơi dậy bởi một số amino acid tự do như mononatri glutamat (mì chính).

Một đề xuất khác, trong đó có minh họa một vị bằng các axit béo nhất định như axit linoleic.

Một số nhà nghiên cứu vẫn còn tranh luận chống lại các quan niệm về vị cơ bản và thay vào đó cho rằng các cảm thụ cảm nhận vị một cách liên tục tương tự như cảm nhận thị giác về màu sắc.

Tất cả những cảm giác vị phát sinh từ mọi vùng của khoang miệng, và quan niệm sai lầm nhưng khá phổ biến về một "sơ đồ vị giác" trong đó sự cảm nhận các vị khác nhau tương ứng với phần của lưỡi. Quan niệm này do bị dịch nhầm từ một văn bản tiếng Đức, và tồn tại trong các trường học ở Bắc Mỹ kể từ đầu thế kỷ XX. Có sự khác biệt rất nhỏ trong sự cảm thụ các hợp chất của các vùng khác nhau trên lưỡi. Các vị giác đơn lẻ (có chứa khoảng 100 tế bào cảm thụ mùi vị), trên thực tế, thường gợi đến một trong số năm vị cơ bản.

Con người cảm nhận vị thông qua các cơ quan cảm giác được gọi là "vị giác", tập trung trên bề mặt trên của lưỡi, nhưng một số ít cũng được tìm thấy trên khoang miệng, thúc đẩy hơn nữa cảm giác vị mà chúng ta có thể cảm nhận được. Các nhà khoa học mô tả năm vị cơ bản: mặn, đắng, chua, ngọt và vị umami. Các vị cơ bản là chỉ một thành phần góp phần vào cảm giác của thực phẩm trong miệng, các yếu tố khác bao gồm mùi (cảm nhận bằng khứu giác), cấu trúc (phát hiện bằng các thụ thể cơ học) và cảm giác nhiệt (phát hiện bởi các thụ thể nhiệt). Mùi và vị thường được gộp chung thành "mùi vị".

Các vị cơ bản
Trong một thời gian dài, người ta cho rằng có một số hữu hạn và nhỏ các "vị cơ bản". Cũng như với các màu cơ bản, các "vị cơ bản" có nguồn gốc chủ yếu từ bản thân nhận thức của con người, trong trường hợp này là các vị khác nhau của lưỡi con người có thể xác định. Đến những năm 2000, số lượng các "vị cơ bản" được coi là bốn. Gần đây, một vị thứ năm, umami, đã được đề xuất bởi nhiều cơ quan liên quan đến lĩnh vực này. Năm 2015, vị béo cũng được công nhận là "vị cơ bản" thứ sáu

Vị đắng
Vị đắng là vị nhạy cảm nhất trong các vị, và là cảm nhận của nhiều cảm giác khá khó chịu và rõ rệt. Thực phẩm và đồ uống đắng thường là cà phê, ca cao không thêm đường, mướp đắng, bia, quả ô liu, vỏ chanh, nhiều loài thực vật trong họ Cải và chanh. Kinin (quinin hay ký ninh) cũng nổi tiếng với vị đắng của nó. Các ngưỡng kích thích vị đắng của quinin trung bình là 0,000008 mol/l. Ngưỡng cảm nhận vị của các hợp chất đắng khác được so sánh tương đối với quinin (độ đắng của quinin coi bằng 1). Ví dụ, Brucine có chỉ số là 11, đắng hơn nhiều so với quinin, và được phát hiện tại một ngưỡng thấp hơn nhiều. Các hợp chất đắng nhất được biết đến là hóa chất tổng hợp denatonium với chỉ số đắng là 1.000.

Vị mặn
Vị mặn được tạo nên chủ yếu bởi sự hiện diện của các ion natri. Các ion khác của nhóm kim loại kiềm cũng có vị mặn, nhưng ít cảm giác được bằng natri. Kích thước của các ion lithi và ion kali gần tương tự như của natri và do đó vị mặn cũng gần giống nhau. Ngược lại các ion rubidi và caesi lớn hơn rất nhiều vì vậy mùi vị mặn của chúng cũng khác. Độ mặn của các chất được đánh giá tương đối so với natri chloride (NaCl) (độ mặn của NaCl coi bằng 1). Như kali chloride (KCl), là thành phần chủ yếu trong sản phẩm thay thế muối có chỉ số mặn là 0,6.

Các cation hóa trị một như amoni (NH4+) và các cation hóa trị hai của nhóm kim loại kiềm thổ như calci (Ca2+) thường gợi đến vị đắng hơn là vị mặn.

Vị chua

Vị chua là vị cảm nhận được từ tính axit. Độ chua của các chất được đánh giá tương đối theo axit hydrochloric loãng (độ chua bằng 1). Axit tartaric có độ chua 0,7, axit citric là 0,46 và axit cacbonic là 0,06. Cơ chế phát hiện vị chua tương tự như phát hiện vị mặn, dựa trên nồng độ ion hydrôni hình thành nên các axit và nước.

Vị ngọt

Vị ngọt, thường được coi như là một cảm giác tích cực, cảm nhận được từ các loại đường, một số protein và một số hợp chất khác. Vị ngọt thường liên quan tới aldehyde và keton, có chứa một nhóm cacbonyl. Vị ngọt được phát hiện bởi một loạt các protein G kết thụ cùng với gustducin protein G được tìm thấy trên các chồi vị giác. Ít nhất hai biến thể khác nhau của "thụ thể vị ngọt" cần phải được kích hoạt cho não bộ để "đăng ký" vị ngọt.

Ngưỡng phát hiện đối với các chất ngọt được đánh giá tương đối so với saccaroza. Ngưỡng phát hiện trung bình của con người đối với saccaroza là 10 millimol/lít. Đối với lactoza ngưỡng phát hiện là 30 millimol/lít, và chỉ số vị ngọt là 0,3 và 5-Nitro-2-propoxyanilin là 0,002 millimol/lít.

Vị umami

Umami là tên cho cảm giác vị tạo nên từ các amino acid như glutamat. Các hợp chất tạo ra vị umami thường có trong thực phẩm lên men và thực phẩm ủ tàng trữ. Nó cũng được mô tả như là "vị thịt", hay một vị "phong phú". Umami được xem là một mùi vị cơ bản trong ẩm thực của người Việt Nam, Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc, nhưng không được quan tâm nhiều trong ẩm thực phương Tây, ít nhất là trước khi có khái niệm về umami ở phương Tây.

Con người có cảm thụ vị đặc biệt khi phát hiện của các amino acid, ví dụ, axit glutamic. amino acid là những cấu trúc từ các protein và có trong thịt, pho mát, cá và các thực phẩm giàu protein khác. Ví dụ về các thực phẩm có chứa glutamat (và do đó có vị umami mạnh) là thịt bò, thịt cừu, pho mát, nước tương và nước mắm. Glutamat cho cảm giác vị mạnh nhất khi kết hợp với ion natri có trong muối ăn. Các loại nước sốt và nước chấm thường có cả vị mặn và vị umami.

Vị béo
Một thụ thể hóa học gọi là CD36 trên các nụ vị giác ở lưỡi cho phép con người nhận ra các phân tử chất béo và độ nhạy của lưỡi về chất béo thay đổi theo từng cá nhân.

Theo nghiên cứu đăng tải trên tạp chí nghiên cứu Lipid, có đến 20% số người được cho là có biến thể của gen CD36, dẫn đến việc sản xuất ít thụ thể CD36 hơn, do đó họ ít cảm nhận thấy vị béo trong thức ăn. Điều này cũng có nghĩa là họ có khuynh hướng dễ béo phì hơn. Phát hiện giúp lý giải tại sao một số người có thể ăn những thực phẩm béo hơn. Đó là bởi vì họ ít nhận ra vị béo trong thực phẩm khi ăn chúng.

Kết quả nghiên cứu trên động vật cho thấy chế độ ăn nhiều chất béo sẽ dẫn đến quá trình sản xuất ít CD36 và khiến có thể ít nhận thấy vị béo.

Các vị khác
Lưỡi cũng có thể cảm thấy những vị khác, nói chung không được phân loại là một trong các vị cơ bản. Đây là những vị chủ yếu được phát hiện bởi hệ thống não.

Vị calci
Trong năm 2008, các nhà di truyền học phát hiện một thụ thể calci CaSR trên lưỡi của chuột. Các cảm thụ CaSR được tìm thấy ở đường tiêu hóa, thận và não. Cùng với các cảm thụ "ngọt T1R3", các cảm thụ CaSR có thể phát hiện calci như là một vị. Chưa rõ hiện tượng này trên người.

Vị chát
Một số thực phẩm, chẳng hạn như hoa quả chưa chín, có chứa chất tanin hoặc calci oxalat gây ra một cảm giác se hoặc thô của màng nhầy của miệng hoặc răng. Ví dụ như trà, rượu vang đỏ, đại hoàng, quả hồng chưa chín và chuối xanh.

Vị chát cho cảm giác "khô", "thô", "kém chất lượng" (đặc biệt là đối với rượu vang), "chua gắt" (thường khi đề cập đến chua), "cao su", "cứng"…

Trong ẩm thực truyền thống Ấn Độ, vị chát là một trong 6 vị cơ bản (Kasaaya trong tiếng Phạn, năm vị khác là ngọt, chua, mặn, đắng và nóng/cay).

Đối với rượu vang, "chát" chỉ có nghĩa là đối lập với "ngọt". Nếu rượu vang cho bạn một cảm giác giống như có bông trong miệng thì có nghĩa là có rất nhiều tannin ở trong đó, nhưng không nhất thiết là vị chát. Có những loại rượu vang chát mà không cho cảm giác thô ráp bên trong má.

Vị kim loại (vị tanh)
Hầu hết mọi người đều cảm nhận vị này (ví dụ: Cu2+, FeSO4 hoặc máu trong miệng). Vị tanh không chỉ được cảm nhận bằng vị giác mà còn được cảm thụ tại bằng khứu giác (Guth và Grosch, 1990), tuy nhiên các nhà sinh học coi là vị để phân loại nó với các cảm giác vị khác. Một trong những lý do chính là nó không phải là vị thường xuyên liên quan đến thực phẩm.

Vị cay (vị nóng)
Các chất như etanol và capsaicin gây ra một cảm giác cháy bằng cách gây một phản ứng thần kinh trigeminal cùng với mùi vị tiếp nhận thông thường. Những cảm giác nóng là do thực phẩm kích thích thần kinh tác động lên các tế bào thụ cảm. Hai hợp chất có nguồn gốc thực vật chính cung cấp cảm giác này là capsaicin từ ớt và piperine từ hạt tiêu đen. Cảm giác cay nóng có thể cảm nhận được từ ớt, hạt tiêu đen và các loại gia vị khác như gừng, cải ngựa. Vị cay nóng được sử dụng trong các món ăn của nhiều dân tộc trên thế giới, như Ethiopia, Peru, Hungary, Hàn Quốc, Indonesia, Lào, Malaysia, México, Nam Á, tây nam Trung Quốc (bao gồm cả các món ăn Tứ Xuyên) Thái Lan và miền trung Việt Nam.

Nếu các mô trong miệng đã bị hỏng hoặc quá nhạy cảm, ethanol có thể được cảm nhận như là cảm giác đau hơn là cảm giác nhiệt. Do vậy những người đã được xạ trị do bệnh ung thư miệng thì có cảm giác đau đớn khi uống rượu.

Cảm giác vị đặc biệt này không được xem là một vị trong kỹ thuật, bởi vì nó được mang đến não bộ bởi một tập hợp khác nhau của các dây thần kinh. Dù dây thần kinh vị giác cũng được kích thích khi sử dụng các loại thực phẩm như ớt, cảm giác thường đượcc hiểu là "nóng" là kết quả từ sự kích thích các sợi thụ cảm (cảm giác đau và cảm giác nhiệt) trên lưỡi. Nhiều bộ phận của cơ thể tiếp xúc với màng não nhưng không gây cảm biến vị (chẳng hạn như khoang mũi, dưới móng tay, hoặc vết thương) mà tạo ra một cảm giác tương tự như khi tiếp xúc với các điểm nóng.

Vị the mát
Một số chất kích hoạt cảm thụ lạnh trigeminal. Chúng có thể cảm nhận một cảm giác mát mẻ (còn được gọi là "vị bạc hà") từ bạc hà, tinh dầu bạc hà (menthol), long não hoặc etanol… do các sản phẩm đó kích thích các kênh ion TRPM8 trên tế bào thần kinh. Đây cũng là tín hiệu lạnh. Không giống như các thay đổi về nhiệt độ thực tế được mô tả của các sản phẩm thay thế đường, vị the mát chỉ là một hiện tượng được nhận thức mà thôi.

Vị tê
Một số thực phẩm từ Trung Quốc gây cảm giác của ngứa ran và tê gây ra do có chứa các loại gia vị như tiêu Tứ Xuyên. Các món ăn của tỉnh Tứ Xuyên (Trung Quốc) và của tỉnh Bắc Sumatra ở Indonesia, thường dùng loại hạt tiêu này.

Vị Kokumi
Một số nhà nghiên cứu Nhật Bản đề xuất vị kokumi trong thực phẩm chứa rượu và thiol-nhóm chức có trong các chiết xuất amino acid, được mô tả khác nhau như "liên tục", "ngon miệng" và "dày dặn".

Nhiệt độ
Nhiệt độ là một yếu tố thiết yếu trong cảm nhận vị của con người. Thực phẩm và đồ uống, trong một số hoàn cảnh và trong một nền văn hóa nhất định có thể được sử dụng ở trạng thái nóng hay nguội, lạnh.

Một số sản phẩm thay thế đường như sorbitol, erythritol, xylitol, mannitol, lactitol và maltitol khi hoà tan trong nước bọt sẽ tạo các hiệu ứng nhiệt làm giảm nhiệt độ trong miệng và gây cảm giác mát. Ngược lại các thức ăn nóng gây cảm giác ngược lại.

Dư vị
Dư vị là cảm giác vị còn lại sau khi nếm. Các đồ uống có cồn như rượu, bia, rượu whisky có dư vị rất mạnh. Các loại thực phẩm có nhiều gia vị, chẳng hạn như thực phẩm Mexico (ví dụ như ớt hạt tiêu), hoặc thực phẩm Ấn Độ (như cà ri) cũng có dư vị mạnh.

Sự kết hợp vị
Mặn, ngọt và umami là các vị "dễ hòa hợp" (hòa quyện) còn đắng và chua là các vị "khó hoà hợp". Các vị dễ hoà hợp hướng đến các chất dinh dưỡng thiết yếu. Các vị "khó hoà hợp" cảnh báo chúng ta về các chất có hại. Hai loại vị trên khi tiếp xúc sẽ gửi tín hiệu đến não. Kết quả xử lý của não có thể nhầm lẫn, trường hợp này gọi là hiện tượng nguỵ trang về vị. Người trưởng thành có thể vẫn cảm nhận được các vị hỗn hợp như trong cà phê đường nhưng trong nhiều hỗn hợp khác thì không.

Các yếu tố ảnh hưởng đến cảm nhận vị
Sự cảm nhận một hỗn hợp của các thành phần không đơn giản như cảm nhận từng thành phần. Một số các vị cơ bản cạnh tranh với nhau, khi thêm một vị có thể làm giảm cường độ cảm nhận của vị khác. Ví dụ đối với nước chanh, là sự kết hợp nước quả chanh (chua), đường (ngọt) và nước. Nếu không có đường, nước chanh có vị rất chua. Khi đường được thêm vào càng nhiều thì càng ít cảm nhận được vị chua. Một ví dụ khác là nước tăng lực, sản phẩm kết hợp từ quinin (rất đắng), đường (ngọt) và nước. Vị đắng làm cho nhiều người không nhận thức nước tăng lực là loại đồ ngọt, mặc dù nó chứa nhiều đường như là các loại nước giải khát thông thường.

Có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến nhận thức mùi vị, bao gồm:
Sự tàng trữ (ủ)
Sự suy giảm về màu sắc
Ảnh hưởng của hormon
Biến đổi gen
Nhiệt độ khoang miệng
Thuốc, hoá chất
Các chất tự nhiên trong thực phẩm
Các nguyên nhân từ thần kinh
Ngạt mũi
Thiếu kẽm
Một điều quan trọng để cảm nhận vị là cảm giác tổng thể gây ra trong quá trình nhai (ví dụ như vị giác, cảm ứng, đau và mùi). Khứu giác đóng một vai trò quan trọng trong cảm nhận về mùi vị.

Trong một số trường hợp, những gì bạn thấy có thể ảnh hưởng đến những gì bạn thích. Ví dụ, nếu bạn ăn một củ khoai tây trong khi nhìn vào một quả táo, bạn có thể có cảm giác bạn đang ăn một quả táo.

Trong dạ dày có chứa các cơ quan cảm thụ và có thể cảm nhận các vị khác nhau như mì chính , glucoza, cacbonhydrat, protein và chất béo.

Chất điều vị
Các hợp chất điều vị có thể tăng cường vị ngọt hay vị mặn cho thực phẩm có thể giúp chống bệnh béo phì và bệnh tim.

Với việc sử dụng chất điều vị, con người có thể vẫn ăn các thực phẩm hấp dẫn đối với họ nhưng thực tế là chứa ít năng lượng hơn.

Chú thích

Liên kết ngoài

 Researchers Define Molecular Basis of Human "Sweet Tooth" and Umami Taste ngày 31 tháng 10 năm 2003

Phân tích cảm quan
Vị giác
Hệ giác quan


title: Teucholabis dasytes

text:
Teucholabis dasytes là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Tham khảo

Teucholabis
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Aglymbus brevicornis

text:
Aglymbus brevicornis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Sharp miêu tả khoa học năm 1882.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Aglymbus


title: Danh sách thí sinh tham gia America's Next Top Model

text:
Dưới đây là danh sách tất cả các thí sinh của chương trình truyền hình thực tế Mỹ America's Next Top Model. Trong chương trình này, các thí sinh sẽ tranh tài với nhau để giành danh hiệu người mẫu đỉnh cao. Thành phần ban giám khảo gồm: siêu mẫu Tyra Banks và các thkjhdbhành viên khác tuỳ từng mùa thi. Người thắng cuộc có cơ hội sở hữu một hợp đồng với công ty quản lý người mẫu danh tiếng trên thế giới, chụp hình trang bìa và có các bài phỏng vấn độc quyền trên tạp chí, sở hữu một hợp đồng quảng cáo trị giá $1.000.000 với thương hiệu mỹ phẩm nổi tiếng. Lên sóng lần đầu năm 2003, đến nay chương trình đã có 14 mùa thi (13 mùa thi đã phát sóng, mùa thi 14 đang chuẩn bị ghi hình). Tổng số thí sinh tham gia đã lên tới 170, trong đó có 13 người đã xướng danh chiến thắng đoạt danh hiệu "Người mẫu đỉnh cao Mỹ".

Các thí sinh có thể nộp đơn đăng ký dự tuyển hoặc tham gia phỏng vấn trực tiếp, và cũng có nhiều hình thức tham gia khác. Đối với Saleisha Stowers (mùa 9) được tuyển chọn qua mạng Myspace, tương tự Analeigh Tipton (mùa 11)

Danh sách

Laura James

Laura LaFrate

Tham khảo


title: Uetz

text:
Uetz là một đô thị thuộc huyện Stendal, bang Sachsen-Anhalt, Đức. Đô thị Uetz có diện tích 5,85 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 199 người.

Tham khảo


title: Isolabella

text:
Isolabella là một đô thị ở tỉnh Torino trong vùng Piedmont, có vị trí cách khoảng 25 km về phía đông nam của Torino. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 414 người và diện tích là 4,7 km².

Isolabella giáp các đô thị: Villanova d'Asti, Poirino, Valfenera, và Cellarengo.

Quá trình biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Torino
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: Lubriano

text:
Lubriano là một đô thị tại tỉnh Viterbo trong vùng Latium của Ý, có cự ly khoảng 90 km về phía tây bắc của Roma và khoảng 25 km về phía bắc của Viterbo.

Lubriano giáp các đô thị: Bagnoregio, Castiglione in Teverina, Orvieto và Porano.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Viterbo


title: Ranstadt

text:
Ranstadt là một đô thị ở huyện Wetterau, bang Hessen, Đức. Đô thị Ranstadt có diện tích 34,26 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 4971 người. Đô thị này có cự ly khoảng 35 kilometers về phía đông bắc Frankfurt am Main.

Tham khảo


title: Scinax eurydice

text:
Scinax eurydice là một loài ếch trong họ Nhái bén. Chúng là loài đặc hữu của Brasil.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, vùng đất ẩm có cây bụi nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, đồng cỏ nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng ngập nước hoặc lụt theo mùa, đầm nước, hồ nước ngọt, hồ nước ngọt có nước theo mùa, đầm nước ngọt, đầm nước ngọt có nước theo mùa, các khu rừng trước đây bị suy thoái nặng nề, và ao. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Hình ảnh

Tham khảo

 Arzabe, C. & Potsch de Carvalho-e-Silva, S. 2004. Scinax eurydice . 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Liên kết ngoài

Scinax
Động vật đặc hữu Brasil


title: Ngô Thanh Nhàn

text:
Ngô Thanh Nhàn (sinh năm 1948) là một nhà ngôn ngữ học chuyên về xử lý ngôn ngữ tự nhiên trên máy tính đang làm việc tại Đại học New York. Ông đã đóng góp trong việc mã hóa và chuẩn mã chữ quốc ngữ, chữ Nôm và chữ Chăm trên máy tính. Ông cũng là phó chủ tịch của Hội Bảo tồn Di sản chữ Nôm.

Học vấn
Từ năm 1968 đến 1972, ông nhận học bổng của bộ ngoại giao Hoa Kỳ và nhận bằng cử nhân (về tiếng Nga) tại Đại học Tiểu bang California tại San José năm 1972. Ông nhận bằng cao học cũng tại trường này trong môn ngôn ngữ lý thuyết năm 1977. Năm 1984, ông nhận bằng tiến sĩ (môn ngôn ngữ học) tại Đại học New York.

Hoạt động chính trị
Từ năm 1968 đến 1972, ông đã tham gia phong trào chống chiến tranh Việt Nam tại Hoa Kỳ. Từ 1972 đến 1976, ông tham gia sáng lập "Liên hiệp Việt kiều tại Mỹ". Từ 1976 đến 1979, ông đã giúp sáng lập "Hội Việt kiều Yêu nước tại Mỹ", sau đó sáng lập "Hội Người Việt Nam tại Mỹ" để kêu gọi chính phủ Hoa Kỳ bình thường hoá, bãi bỏ cấm vận với Việt Nam (1975-1995).

Ông kết hôn với Merle Ratner, một phụ nữ đã từng hoạt động trong phong trào phản chiến và ủng hộ Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam. Hai người đang hoạt động trong Diễn đàn Brecht tại trường Marx. Họ cũng tích cực tham gia hỗ trợ các nạn nhân chất độc da cam, là đồng phối hợp viên trong "Cuộc Vận động Cứu trợ và Trách nhiệm đối với Nạn nhân Chất độc Da cam Việt Nam" tại Mỹ.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang web chính thức
Gương mặt vinh danh nước Việt
Nói chuyện với tiến sĩ Ngô Thanh Nhàn, chuyên gia ngôn ngữ, về công tác bảo tồn văn hóa cổ truyền Việt Nam

Nhà ngôn ngữ học
Người Mỹ gốc Việt
Nhân vật còn sống


title: Định vị (doanh nghiệp)

text:
Định vị của doanh nghiệp là việc thiết kế sản phẩm và hình ảnh của doanh nghiệp với mục đích để thị trường mục tiêu hiểu được và đánh giá cao những gì mà doanh nghiệp đại diện so với các đối thủ cạnh tranh.

Cơ sở
Việc định vị của doanh nghiệp phải dựa trên những hiểu biết rõ thị trường mục tiêu định nghĩa giá trị như thế nào và lựa chọn những người bán

Các bước thực hiện định vị
Bước 1: Sử dụng các công cụ tạo đặc điểm khác biệt, gồm:
Tạo đặc điểm khác biệt cho sản phẩm: tính chất, chất lượng, độ bền, độ tin cậy, khả năng sửa chữa, kiểu dáng, kết cấu
Tạo đặc điểm khác biệt cho dịch vụ: giao hàng, lắp đặt, hướng dẫn khách hàng, tư vấn, sửa chữa, bảo hàng
Tạo đặc điểm khác biệt về nhân sự: năng lực, tín nhiệm, tin cậy, nhã nhặn, nhiệt tình, giao tiếp
Tạo đặc điểm khác biệt về hình ảnh: đặc điểm nhận dạng, biểu tượng, chữ viết, bầu không khí, sự kiện

Bước 2: Xây dựng chiến lược định vị, gồm các chiến lược:
.Định vị thuộc tính
.Định vị lợi ích
.Định vị công dụng
.Định vị người sử dụng
.Định vị đối thủ cạnh tranh
.Định vị loại sản phẩm
.Định vị chất lượng/giá cả

Bước 3: Truyền bá vị trí doanh nghiệp
Doanh nghiệp sau khi chọn được chiến lược định vị cho mình, sẽ thực hiện các bước tiếp theo mà cụ thể là hoạch định những chiến lược Marketing cạnh tranh của mình, quảng bá về chiến lược định vị của mình một cách có hiệu quả

Tham khảo

Philip Kotler, Quản trị Marketing, Nhà xuất bản Thống Kê 2001, tr 330-354

Tiếp thị


title: Anthodioctes holmbergi

text:
Anthodioctes holmbergi là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1927.

Chú thích

Tham khảo

Anthodioctes
Động vật được mô tả năm 1927


title: 7360 Moberg

text:
7360 Moberg (1996 BQ17) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 30 tháng 1 năm 1996 bởi C.-I. Lagerkvist ở Đài thiên văn Nam Âu.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 7360 Moberg

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1996


title: Xenochalepus mucunae

text:
Xenochalepus mucunae là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Maulik miêu tả khoa học năm 1930.

Chú thích

Tham khảo

Xenochalepus


title: Neonomopleus discors

text:
Neonomopleus discors là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Reitter miêu tả khoa học năm 1904.

Chú thích

Tham khảo

Neonomopleus


title: Hayesiana triopus

text:
Hayesiana triopus là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Loài này có ở Nepal, đông bắc Ấn Độ, phía nam Trung Quốc và Thái Lan.

Sải cánh khoảng 64–78 mm.
Đây là một loài sống ban ngày with a fast but bumbling flight. Adults are attracted to the flowers của Agapanthus africanus in Hong Kong.

Ấu trùng được ghi nhận ăn các loài Adina globiflora ở Ấn Độ.

Chú thích

Tham khảo

Hayesiana


title: Quận Santa Fe, New Mexico

text:
Quận Santa Fe là một quận thuộc tiểu bang New Mexico, Hoa Kỳ. Quận này có diện tích km², dân số theo điều tra năm  2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ là người . Quận lỵ đóng tại thành phố , New Mexico.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của New Mexico


title: Trường Trung học phổ thông chuyên Toán và Khoa học NUS

text:
Trường Trung học phổ thông Chuyên Toán và Khoa học NUS (tiếng Anh: NUS High school of Mathematics and Science) là một trường trung học phổ thông tập trung giảng dạy toán và khoa học cho các học sinh năng khiếu trực thuộc Đại học Quốc gia Singapore (National University of Singapore - NUS). Được thành lập năm 2005, ngôi trường được xây dựng để với mục tiêu đào tạo các học sinh có năng khiếu về khoa học, chuẩn bị nguồn cho các trường đại học của Singapore.

Với chương trình học bổng A*Star của chính phủ Singapore, Trường THPT chuyên Toán và Khoa học NUS cũng tiến hành tuyển sinh tại Việt Nam tại một số trường THPT được chỉ định bao gồm: Trường Trung học Phổ thông Chuyên, Đại học Sư phạm Hà Nội, Trường THPT Dân lập Lương Thế Vinh, Trường THCS Archimedes Academy, Trường THPT Thăng Long (Hà Nội), THPT chuyên Lê Hồng Phong (Tp. Hồ Chí Minh) và Trường Phổ thông Năng khiếu, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh (Tp Hồ Chí Minh). Học sinh tham dự chương trình này phải đang học lớp 9, lớp 10 hoặc lớp 11.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Website của Trường THPT chuyên Toán và Khoa học NUS

Chuyên Toán và Khoa học NUS


title: Bathymophila gravida

text:
Bathymophila gravida là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Solariellidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Bathymophila
Động vật chân bụng New Zealand


title: 23271 Kellychacon

text:
23271 Kellychacon là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 1284.7117976 ngày (3.52 năm).

Nó được phát hiện ngày 28 tháng 12 năm 2000.

Kelly Michelle Chacon (b. 1989) was awarded second place in the 2007 Intel International Science và Engineering Fair for her plant sciences project. She attended the American Heritage School in Plantation, Florida, Hoa KỳA và now attends Yale University in New Haven, Connecticut, Hoa Kỳ

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 2000


title: Agapetus phorkys

text:
Agapetus phorkys là một loài Trichoptera trong họ Glossosomatidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Agapetus


title: Phút ánh sáng

text:
Phút ánh sáng (tiếng Anh: light minute) là đơn vị dùng trong thiên văn học và các ngành liên quan, diễn tả khoảng cách không gian mà quang tử di chuyển được trong một phút trong chân không, tương ứng với 17.987.547.480 m.

Ví dụ: Khoảng cách trung bình giữa Trái Đất và Mặt Trời bằng 8,317 phút ánh sáng.

Xem thêm
SI
Năm ánh sáng
Tháng ánh sáng
Tuần ánh sáng
Ngày ánh sáng
Giờ ánh sáng
Giây ánh sáng.

Tham khảo

Đơn vị đo chiều dài (thiên văn học)


title: Yakovlev Yak-14

text:
Yakovlev Yak-14 là một tàu lượn vận tải quân sự tầm trung được Liên Xô sử dụng sau Chiến tranh thế giới II.

Thiết kế và phát triển
Chiến tranh thế giới II đã chứng tỏ sự hữu dụng của những tàu lượn quân sự trong hoạt động chuyên chở trang thiết bị và các đơn vị chiến đấu. Trong suốt thời gian chiến tranh, Liên Xô chỉ sử dụng những tàu lượn hạng nhẹ như Gribovski G-11, Antonov A-7 và KC-20. Chúng không thể vận chuyển phương tiện hoặc súng lớn. Chỉ sau khi chiến tranh chấm dứt, những nhà thiết kế của Liên Xô mới phát triển loại tàu lượn tầm trung. Công việc với Yak-14 bắt đầu vào năm 1948 tại phòng thiết kế Yakovlev, chứ không phải với các phóng thiết kế chuyên về tàu lượn như trước đây.

Mẫu thử nghiệm đã được chế tạo vào năm 1948 và sau thử nghiệm, điều chỉnh trong năm sau. Từ 2 tháng 8 đến 17 tháng 9, năm 1949, sau khi trải qua cuộc thử nghiệm cấp nhà nước, nó đã được mang tên chính thức là Yak-14. Cuộc thử nghiệm đã thành công và chiếc tàu lượn chỉ phải thay đổi một số chi tiết nhỏ. Người ta đã đưa Yak-14 vào sản xuất hàng loạt tại nhà máy số 168 ở Rostov-on-Don. Từ năm 1951 một phiên bản mang tên Yak-14M đã được chế tạo, với hệ thống điều khiển kép. 413 chiếc Yak-14 đã được chế tạo.

Miêu tả
Nó có hình dáng như một máy bay một lớp cánh, nhưng cánh được đỡ bằng các thành chống nâng cao lên sát phần lưng của nó, được chế tạo bằng kim loại, có vải bạt che phủ. Thân máy bay hình chữ nhật trong mặt cắt ngang. Phần mặt trước của cánh được chế tạo bằng hợp kim duralumin. Phần mũi của nó có thể mở ra đóng lại được, do đó xe cộ có thể được chuyển lên khoang vận chuyển của tàu lượn. Buồng lái dành cho 2 phi công được đặt trên lưng của thân tàu lượn, phía bên trái. Các đơn vị lính có thể ngồi trên những ghế dài dọc theo chiều dài của thân tàu lượn. Nó có 3 bánh được kết cấu cố định. Trước khi đổ bộ, nó giải phóng khồn khí từ những bộ giảm xóc, rồi sử dụng những má phanh dưới thân để thu ngắn quãng đường hạ cánh.

Lịch sử hoạt động

Yak-14 được sử dụng trong các đơn vị đổ bộ đường không ở Liên Xô. 2 chiếc đã được chuyển giao cho Tiệp Khắc vào đầu những năm 1950. Nó có thể mang pháo 76 mm với xe jeep GAZ-67B (sau này là GAZ-69), xe GAZ-51, pháo 122 mm, pháo tự hành hạng nhẹ ASU-57 hoặc 35 người lính với trang bị đầy đủ.

Vào tháng 3 1954, 4 chiếc Yak-14 đã được sử dụng để vận chuyển máy móc, trong đó có 1 xe ủi đất, từ Bắc Cực đến trạm nghiên cứu SP-4 trên một tảng băng nổi (chúng là những máy bay duy nhất trong thời gian đó có thể vận chuyển mà không phải tháo dỡ máy móc). Chúng bay từ Tula vào 10 tháng 3, với vài lần dừng lại, xuyên qua Omsk và Krasnoyarsk, đến mũi đất Schmidt tại Sakhalin ở vùng viễn đông và cuối cùng hạ cánh trên tảng băng nổi vào đầu tháng 4, trong thời tiết giá lạnh.

Vào cuối thập niên 1950, tàu lượn vận chuyển đã bị loại bỏ khỏi biên chế, do nó đã quá cũ để vận chuyển, và được thay thế bởi máy bay phản lực cánh quạt Antonov An-12 và trực thăng Mil Mi-4 và Mil Mi-6.

Các phiên bản
Yak-14
Phiên bản sản xuất cơ bản.
Yak-14M
Phiên bản với hệ thống điều khiển kép bắt đầu sản xuất từ năm 1951.

Các quốc gia sử dụng
 Liên Xô:
Không quân Xô viết
 Tiệp Khắc:
Không quân Tiệp Khắc

Thông số kỹ thuật

Đặc điểm riêng
Phi đoàn: 2
Sức chứa:35 lính hoặc 3500 kg hàng hóa
Chiều dài: 18.44 m (60 ft 4 in)
Sải cánh: 26.17 m (85 ft 11 in)
Chiều cao: 7.2 m (24 ft 7 in)
Diện tích : 83.3 m²
Trọng lượng rỗng: 3082 kg (6614 lb)
Trọng lượng cất cánh: 6750 kg (14881 lb)
Trọng lượng cất cánh tối đa: n/a
Động cơ: Shvetsov M-11FM, công suất 108 hp

Hiệu suất bay
Vận tốc cực đại: 300 km/h
Tầm bay: n/a
Trần bay: n/a
Vận tốc lên cao: n/a
Lực nâng của cánh: n/a
Tỷ lệ lượn tốt nhất: 12.5

Tham khảo

Liên kết ngoài
Yak-14 tại Ugolok Neba (Tiếng Nga)

Nội dung liên quan

Máy bay có tính năng tương đương
Airspeed Horsa
CG-4 Waco
Gotha Go 242

Yak-014
Máy bay quân sự Liên Xô thập niên 1940
Tàu lượn
Máy bay quân sự
Máy bay vận tải
Máy bay cánh trên


title: Tipula polycantha

text:
Tipula polycantha là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Nearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Tipula atreia

text:
Tipula atreia là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Nearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Syngamilyta

text:
Syngamilyta là một chi bướm đêm thuộc họ Crambidae.

Các loài
Syngamilyta apicolor (Druce, 1902)
Syngamilyta nympha Munroe, 1960
Syngamilyta pehlkei (E. Hering, 1906)
Syngamilyta pretiosalis (Schaus, 1912)
Syngamilyta samarialis (Druce, 1899)

Chú thích

Tham khảo

 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Margaroniini


title: Aerolíneas Mas

text:
Aerolíneas Mas là hãng hàng không của Cộng hòa Dominican, trụ sở ở Santo Domingo. Hãng có căn cứ chính ở Sân bay quốc tế La Isabela.

Lịch sử

Aerolíneas Mas được thành lập năm 2005. Ban đầu hãng chỉ có các chuyến bay thuê baơ. Ngày nay hãng đã mở các tuyến đường chở khách thường xuyên trong nước và 1 tuyến quốc tế tới Chile.

Các nơi đến

Cộng hòa Dominican
Santiago
Santo Domingo
La Romana
Punta Cana
Pedernales
Barahona
Montecristi
Samana

Đội máy bay

2 BAe Jetstream 32
1 Cessna 206

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Aerolíneas Mas official website

Hãng hàng không Cộng hòa Dominica