title: XxxHolic

text:
xxxHolic (cách điệu là ×××HOLiC; phát âm là "Holic") là một bộ manga Nhật Bản được viết và minh họa bởi nhóm manga Clamp. Bộ manga được chuyển thể từ một tác phẩm khác của Clamp là Tsubasa: Reservoir Chronicle, chuyện xoay quanh Watanuki Kimihiro, một học sinh trung học bị quấy rầy bởi khả năng siêu nhiên có thể nhìn thấy linh hồn, và Ichihara Yūko, một phù thủy cấp cao sở hữu một cửa hàng bán điều ước. Khi Watanuki yêu cầu Ichihara loại bỏ khả năng nhìn thấy các linh hồn, cô đã đồng ý với điều kiện anh phải trả giá cho mong muốn đó bằng cách làm việc cho cô ấy. Clamp đã tạo ra xxxHolic để liên kết loạt manga siêu nhiên với giả tưởng. Từ năm 2013 đến năm 2016, họ đã sáng tác một loạt manga tiếp theo là xxxHolic: Rei.

xxxHolic được đăng nhiều kỳ trên Young Magazine của Kodansha, định kỳ từ năm 2003 đến tháng 3 năm 2010. Sau đó nó chuyển sang Bessatsu Shōnen Magazine vào tháng 6 năm 2010 rồi kết thúc xuất bản vào tháng 2 năm 2011. Manga xuất bản trong các tập tankōbon dưới nhãn KC Deluxe; tổng cộng đã phát hành mười chín tập. Ở Mỹ manga do Del Rey Manga xuất bản và ở Anh là do Tanoshimi. Năm 2005, Production I.G đã chuyển thể manga thành phim anime, sau đó là hai loạt anime truyền hình, và nhiều OVA khác nhau. Funimation cấp phép cho anime và anime truyền hình đầu tiên là ở Bắc Mỹ, đồng thời phát hành cả hai dưới định dạng DVD cũng như Blu-ray Disc. Một light novel và một trò chơi điện tử cũng đã được phát hành dựa trên manga.

Bộ manga nhận được sự đón nhận nhiệt liệt từ phía độc giả Nhật Bản và Anh, cũng như xuất hiện trong nhiều bảng xếp hạng manga bán chạy nhất. Các nhà phê bình ca ngợi hình vẽ minh họa và sự miêu tả các yếu tố siêu nhiên của manga.

Câu chuyện
Watanuki Kimihiro là 1 học sinh Trung học, có khả năng đặc biệt là có thể thấy được linh hồn nhưng cậu lại bị chúng ám và đuổi theo. Một lần, khi bị một con ma ám theo, cậu đã vô tình chạm vào hàng rào của tiệm Yuuko và con ma ám theo cậu đã bị tan biến. Sau đó, cậu đã đi vào tiệm (dù không cố ý). Cậu gặp Maru, Moro và phù thủy Yuuko. Yuuko là 1 phù thủy chuyên thực hiện các điều ước với 1 mức giá tương xứng. Watanuki đã ước không bị các hồn ma đuổi theo nữa. Điều ước của cậu sẽ trở thành hiện thực nếu cậu chịu làm việc không công trong tiệm Yuuko trong một thời gian nhất định. Cuộc hành trình kì lạ của cậu bắt đầu từ đây.

xxxHolic "tạm" kết thúc với sự biến mất của Yuuko và Watanuki ở lại trông cửa tiệm cũng như chờ Yuuko về. Có thể kết thúc này là gợi ý để CLAMP ra xxxHolic Rei nhưng không thể phủ nhận rằng cái kết mở như vậy khiến người đọc không khỏi cảm thấy mất mát, hụt hẫng.

Sáng tạo và phong cách
Tác phẩm xxxHolic chịu ảnh hưởng của phong cách nghệ thuật Ukiyo-e. Một chủ đề đáng chú ý của tác phẩm, tái hiện trong các tác phẩm khác của CLAMP, là việc sử dụng các nhân vật một mắt hoặc mù để thể hiện cảm giác cô đơn và có lẽ song song với thị lực mắt phải kém của Nanase Ohkawa. Tương tự như vậy, trong loạt phim crossover của xxxHolic, Tsubasa: Reservoir Chronicle, việc mất thị lực cũng là một chủ đề, và Tsubasa bao gồm các tác phẩm nghệ thuật chịu ảnh hưởng của Ukiyo-e.

Nhân vật
Chính

: một cậu học sinh có khả năng nhìn thấy các linh hồn và những thứ " không thuộc về thế giới con người". Cậu vô tình bước chân vào cửa hàng của Yukko-san và cái giá mà cậu phải trả cho việc không nhìn thấy linh hồn nữa là làm việc tại cửa hàng của Yūko. Tuy câu rất hay cằn nhằn và phàn nàn nhưng Watanuki lại vô cùng siêng năng, khéo léo. Cậu còn có một tấm lòng rất nhân hậu. Watanuki vốn là một đứa trẻ mồ côi, không có ký ức về cha mẹ mình. Lý do là trước khi câu chuyện bắt đầu, Watanuki đã vào cửa hàng của Yūko với một điều ước, và cái giá cậu phải trả là ký ức của chính bản thân mình. Trong Tsubasa, Watanuki chính là con của Sakura Clone và Syaoran Clone, thế chỗ cho vị trí của Syaoran - con thật của Sakura Clone và Syaoran Clone.

: chủ cửa hàng thực hiện những điều ước. Cô sở hữu một mái tóc đen dài quyến rũ. Nhưng trái với vẻ ngoài đó, cô lại là một tay hám lợi, luôn luôn bắt Watanuki nấu ăn cho mình và cô rất hay uống rượu. Yūko thực ra đã chết từ rất lâu, trước khi gặp Watanuki. Bản thân cô luôn muốn Watanuki được tồn tại, chính vì vậy mà cô đã tráo đổi thời gian để cậu được sống. Yūko cũng đóng vai trò người mẹ hay người chị của Watanuki, bởi cô rất quan tâm đến cậu. Cuối cùng Yuuko bị biến mất, để lại Watanuki làm chủ của cửa hàng.

: bạn của Watanuki, có năng lực đuổi những linh hồn ở quanh Watanuki. Ban đầu,Watanuki rất ghét Doumeki và luôn đối đầu với Doumeki. Nhưng dần dần, Dōmeki trở thành người bạn thân nhất của Watanuki. Cậu luôn giúp đỡ Watanuki ngay cả khi Yuuko biến mất. Ông của Dōmeki là một nhà bắn cung cự phách, để lại cho cháu một ngôi chùa. Kết hợp với những năng lực cậu có, Dōmeki có thể đuổi những linh hồn bằng việc bắn cung (không tên).

: cô bé mà Watanuki để ý đến và cậu rất trân trọng cô. Cùng với Watanuki và Doumeki, cả ba người tạo nên bộ ba xuyên suốt câu chuyện. Tuy vậy, Himawari lại là người hay mang đến những điều không may mắn (khác với vẻ ngoài xinh xắn, đáng yêu của cô) mặc dù cô không cố ý. Himawari cũng vô cùng kì lạ. Cô không bao giờ sợ những sinh vật kỳ lạ mà trái lại, cô còn thích thú với chúng.

: Một khách hàng của Yūko và là một nhà trừ tà trẻ tuổi từng xuất hiện trên tv. Nhờ sự quan tâm của Yūko và Watanuki, cô đã vượt qua thời kỳ khó khăn khi mà mẹ cô luôn thờ ơ với cô từ khi chồng mất. Kohane là một cô bé luôn luôn ước rằng mẹ mình được hạnh phúc. Cuối cùng, Yūko đã thực hiện được điều ước đó hộ cô, với cái giá là chiếc lông vũ ký ức của Sakura (trong Tsubasa) ẩn sâu trong người cô. Từ đó, cô trở thành bạn của Watanuki.

Maru và Moro: Hai cô bé đáng yêu giúp việc ở cửa hàng Yūko. Họ có thói quen lặp lại lời nói của người khác. Thực chất, hai cô bé không có linh hồn, nên chỉ có thể ở trong cửa hàng, nếu ra ngoài sẽ biến mất. Maru và Moro rất yêu quý Watanuki và Yūko-san. Hai cô bé này bao giờ cũng đi với nhau và thành một bộ đôi song sinh dễ thương.

Mokona Đen: Rất hợp ý với Yūko, luôn hùa cùng với Yūko để trêu chọc Watanuki. Là một vật để liên lạc với nhóm Syaoran trong Tsubasa, Mokona còn kiêm luôn nhiệm vụ thu thập lại các đồ vật tương xứng với điều ước của họ. Rất thích Mokona Trắng và cũng thích luôn uống rượu (giống Yūko)

: là người ông quá cố của Dōmeki.

Phụ

Zashiki-warashi (座敷童, "Tọa phụ đồng tử"): là một cô gái tinh linh sống trên núi với khí thuần khiết và trong lành. Cô ấy rất nhút nhát và dễ khóc, điều này khiến những Người bảo vệ Karasu-Tengu nhỏ bé của cô ấy phải bảo vệ cô. Trớ trêu thay, bọn họ sẽ đến giúp đỡ cô ấy ngay cả khi cô ấy khóc vì sung sướng. Zashiki-warashi nảy sinh tình cảm với Kimihiro Watanuki khi những nỗ lực của cậu được các linh hồn biết đến, và cô gặp cậu ấy lần đầu khi cô ấy vô tình đánh cắp linh hồn của Shizuka Dōmeki trong khi cố gắng kiếm một món quà tốt trong Ngày lễ tình nhân cho Watanuki. Cô được sáng tác dựa trên một tinh linh trong dân gian Nhật Bản, Zhashiki-warashi, lý giải cho tính trẻ con và ngây thơ của cô.

Ame-warashi (雨童女, "Vũ đồng nữ"): là một tinh linh mưa cấp cao có thái độ rất thù địch với con người do "con người không quan tâm hay coi trọng bất kỳ điều gì với thiên nhiên sống". Cô hơi gần gũi và bảo vệ Zashiki-warashi và thường tỏ ra thù địch với Watanuki mặc dù cậu đã giúp thực hiện yêu cầu của cô. Cô sở hữu sinh vật Kudagitsune, sinh vật này sau này trở thành vật bảo vệ của Watanuki. Cô ấy đưa nó cho Yūko Ichihara như một sự đền bù cho việc hoàn thành ước nguyện hồi sinh cây tú cầu bị bệnh.

Kudagitsune (管狐, "Cáo ống"), sau này được đặt tên là Mugetsu (無月, "không trăng" hoặc "không có mặt trăng") bởi Watanuki, là một tinh linh cáo ống được Ame-warashi cho Watanuki. Nó nhanh chóng gắn bó với Watanuki và bảo vệ cậu trong những tình huống nguy hiểm. Nhìn chung, nó là một sinh vật giống rắn nhỏ với đầu cáo, nhưng nó có thể biến thành cáo chín đuôi thật khi bộc lộ sức mạnh thực sự của mình. Nó có thể tạo ra "Foxfire" dưới dạng những quả cầu lửa lớn và nó có thể phát hiện ra những linh hồn xấu xa.

Các thể loại

Anime
Chuyển thể anime của xxxHolic được sản xuất bởi Production IG. Phần đầu tiên của anime truyền hình chuyển thể từ xxxHolic bắt đầu phát sóng trên Tokyo Broadcasting System Television vào ngày 6 tháng 4 năm 2006 tại Nhật Bản và kết thúc vào ngày 28 tháng 9 năm 2006, với tổng cộng 24 tập. Cả phim điện ảnh và phim hoạt hình đều do Tsutomu Mizushima đạo diễn. Ageha Ohkawa , đạo diễn kiêm biên kịch chính của Clamp, từng là nhà sản xuất điều hành và đồng thời là người viết kịch bản cho loạt phim truyền hình. Phần thứ hai, xxxHolic: Kei (xxxHOLiC◆継, Horikku: Kei, "xxxHolic: Sequel"), bắt đầu phát sóng trên TBS vào ngày 3 tháng 4 năm 2008 tại Nhật Bản và kết thúc vào ngày 26 tháng 6 năm 2008, với tổng cộng 13 tập. Dàn nhân sự và dàn diễn viên chính vẫn giữ nguyên như trong mùa đầu tiên. Các tập của phần đầu tiên cũng được thu thập trong tám tập DVD được xuất bản từ ngày 26 tháng 7 năm 2007 đến ngày 21 tháng 2 năm 2008, trong khi hai hộp DVD được phát hành vào ngày 25 tháng 8 năm 2010 và ngày 27 tháng 10 năm 2010. Phần thứ hai được phát hành dưới dạng bảy tập DVD từ ngày 25 tháng 6 năm 2008 đến ngày 17 tháng 12 năm 2008, một hộp DVD được phát hành vào ngày 26 tháng 1 năm 2011.

Manga
Được viết và minh họa bởi Clamp, xxxHolic bắt đầu trên tạp chí seinen manga Weekly Young Magazine của Kodansha vào ngày 24 tháng 2 năm 2003. Bộ truyện đã hoàn thành việc xuất bản trên tạp chí vào ngày 20 tháng 3 năm 2010 và được chuyển sang tạp chí manga shōnen của Kodansha Bessatsu Shōnen Magazine vào ngày 8 tháng 5 cùng năm; một chương one-shot đặc biệt dài 26 trang cũng được đăng trên Tạp chí Weekly Shōnen vào ngày 19 tháng 5 cùng năm. Bộ truyện kết thúc vào ngày 9 tháng 2 năm 2011. Kodansha đã thu thập 213 chương trong 19 tập tankōbon; số lượng chương cho bản phát hành như vậy đã giảm đi bằng cách kết hợp các chương từ lần xuất bản nhiều kỳ ban đầu. Bắt đầu từ tập 16, bộ truyện được đổi tên thành xxxHolic Rō (×××HOLiC ◆ 籠, "xxxHolic Cage"), nhưng số lượng chương theo sau các tập trước. Tập đầu tiên được phát hành vào ngày 25 tháng 7 năm 2003 và là tập cuối một vào ngày 9 tháng 3 năm 2011.

TV Themes
Như tiêu đề ngụ ý, manga tập trung vào việc nghiện những thói quen thông thường. Những chứng nghiện này được mở rộng trong một bối cảnh siêu nhiên đóng vai trò song song với các xã hội trong thế giới thực. Vấn đề liên tục bị linh hồn theo dõi của Watanuki có thể được so sánh với cảm giác của một người bình thường cảm thấy sợ hãi trước niềm tin mà anh ta đang bị cho là quan sát. Xuyên suốt bộ truyện, một số khách hàng mắc các chứng nghiện khác nhau đến cửa hàng của Yuko để tìm kiếm sự giúp đỡ. Giải quyết những trường hợp này dẫn đến những tình huống khó xử về đạo đức. Clamp nhấn mạnh tầm quan trọng của từ ngữ khi vẽ manga. Các cuộc đối thoại của Yuko luôn ảnh hưởng đến các nhân vật khác do cách cô ấy nói trực tiếp và thẳng thắn. Ở những chương đầu, trong khi cô khiến một người phụ nữ nghiện lên internet lo lắng khi gán cho chồng và con mình là "người khác", Yuko đang truyền tải triết lý về chủ nghĩa cá nhân và sức mạnh mà khách hàng của cô có. Trái ngược với Yuko, một khách hàng khác lại có xu hướng nói dối khiến cô gặp nhiều bất hạnh.

Phim
Production I.G đã sản xuất một bộ phim hoạt hình của sê-ri có tựa đề xxxHolic: A Midsummer Night's Dream (×××HOLiC: 真夏ノ夜ノ夢 - xxxHOLiC: Manatsu no Yoru no Yume) được công chiếu vào ngày 20 tháng 8 năm 2005 cùng với Tsubasa Reservoir Chronicle the Movie: Tori Kago no Kuni no Himegimi (Tsubasa Reservoir Chronicle: Công chúa trong Vương quốc lồng chim). Phiên bản DVD được phát hành vào ngày 24 tháng 11 năm 2006.

Khác
Bộ truyện đã bán rất chạy ở Nhật Bản với tập thứ mười ba đứng thứ 43 trong top 50 manga bán chạy nhất ở Nhật Bản năm 2008. Tháng 5 năm 2015, Kodansha thông báo manga đã bán được 13,7 triệu bản. Lần ra mắt đầu tiên của bộ truyện tại Bắc Mỹ cũng thành công với tập đầu tiên xếp thứ sáu trong danh sách các tập bán chạy nhất của Nielsen Bookscan trong tuần đầu tiên. Tập 13 cũng đạt vị trí thứ 6 trong danh sách manga bán chạy nhất của New York Times ngay sau khi ra mắt vào tháng 4 năm 2009. Theo New York Times, xxxHolic là manga bán chạy thứ sáu tại Hoa Kỳ năm 2009. Trong "Giải thưởng Manga hay nhất năm 2005" của Mania Entertainment, xxxHolic là manga chiến thắng hạng nhất ở hạng mục "Thể loại seinen".

Tham khảo thêm

Tham khảo

Liên kết ngoài

 xxxHolic (manga) trên trang web Del Rey
 xxxHolic: A Midsummer Night's Dream và xxxHolic loạt TV series tại trang web Production I.G
 xxxHolic and Tsubasa  anime trên trang web Funimation Entertainment
 xxxHolic ~Watanuki no Izayoi Sowa~ trang web trò chơi chính thức

CLAMP
Anime và manga kỳ ảo
Funimation
Manga dài tập
Manga năm 2003
Tiểu thuyết Nhật Bản
Seinen manga
Anime và manga siêu nhiên
Anime và manga kỳ ảo u tối
Production I.G
Manga phát hành bởi Nhà xuất bản Kim Đồng


title: Mithridates Đại đế

text:
Mithridates Đại đế trong cách sử dụng thông dụng của tiếng Anh thường là:
 Mithridates VI của Pontus, người chiến đấu trong chiến tranh Mithridatic chống lại Đế quốc La Mã.

Đây cũng có thể là:
 Mithridates II của Parthia


title: Quận Gasconade, Missouri

text:
Quận Gasconade là một quận thuộc tiểu bang Missouri, Hoa Kỳ. Theo điều tra dân số năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có dân số người . Quận lỵ đóng ở

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có tổng diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Xa lộ

Quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu
Theo điều tra dân số  năm 2000, quận đã có dân số 15.342 người, 6.171 hộ gia đình, và 4.288 gia đình sống trong quận hạt. Mật độ dân số là 30 người trên một dặm vuông (11/kmТВ). Có 7.813 đơn vị nhà ở với mật độ trung bình là 15 trên một dặm vuông (6/kmТВ). Cơ cấu dân tộc của cư dân sinh sống ở quận này bao gồm 98,69% người da trắng, 0,12% da đen hay Mỹ gốc Phi, 0,18% người Mỹ bản xứ, 0,16% châu Á, Thái Bình Dương 0,01%, 0,14% từ các chủng tộc khác, và 0,70% từ hai hoặc nhiều chủng tộc. Khoảng 0,42% dân số là người Hispanic hay Latino thuộc một chủng tộc nào.

Có 6.171 hộ, trong đó 31,00% có trẻ em dưới 18 tuổi sống chung với họ, 58,00% là đôi vợ chồng sống với nhau, 7,60% có một chủ hộ nữ và không có chồng, và 30,50% là không lập gia đình. 27,00% hộ gia đình đã được tạo ra từ các cá nhân và 14,60% có người sống một mình 65 tuổi hoặc cao tuổi hơn. Cỡ hộ trung bình là 2,44 và cỡ gia đình trung bình là 2,95.

Trong quận này cơ cấu độ tuổi dân cư bao gồm 24,80% dưới độ tuổi 18, 6,90% 18-24, 25,90% 25-44, 23,70% từ 45 đến 64, và 18,80% từ 65 tuổi trở lên. Độ tuổi trung bình là 40 năm. Đối với mỗi 100 nữ có 94,60 nam giới. Đối với mỗi 100 nữ 18 tuổi trở lên, đã có 92,90 nam giới.

Thu nhập trung bình cho một hộ gia đình trong đã đạt mức USD 35.047, và thu nhập trung bình cho một gia đình là USD 41.518. Phái nam có thu nhập trung bình USD 29.659 so với 20.728 USD của phái nữ. Thu nhập bình quân đầu người là 17.319 USD. Có 7,00% gia đình và 9,50% dân số sống dưới mức nghèo khổ, bao gồm 11,20% những người dưới 18 tuổi và 10,00% của những người 65 tuổi hoặc hơn.

Tham khảo

Quận của Missouri

Khu dân cư thành lập năm 1820
Khởi đầu năm 1820 ở Lãnh thổ Missouri
Quận của Missouri trên sông Missouri
Missouri Rhineland


title: Archebios

text:
Archebios Dikaios Nikephoros (Tiếng Hy Lạp:  nghĩa là "Người công bằng, người Chiến Thắng") là một vị vua Ấn-Hy Lạp, ông cai trị ở khu vực Taxila. Osmund Bopearachchi xác định niên đại của ông là vào khoảng năm 90-80 trước Công nguyên, và RC Senior cũng xác định cùng một niên đại tương tự. Ông có lẽ là một trong những vị vua Ấn-Hy Lạp cuối cùng trước khi vị vua của người Saka, Maues, chinh phục Taxila, và đã cai trị cùng thời với vua Hermaeos ở phía tây. Ông có thể có là một người họ hàng của Heliokles II, vị vua đã sử dụng một hình ảnh đảo ngược tương tự và cũng dùng tước hiệu Dikaios.

Tiền xu
Archebius đã ban hành đồng bạc với hình nhà vua đội vương miện hoặc đội mũ giáp, đôi khi đang chuẩn bị phóng ngọn giáo đi. Ở mặt sau của đỗng xu là hình ảnh thần Zeus đang đứng đối mặt, giữ một tia sét hoặc trên một số đồng tiền là một chiếc khiên aegis.

Archebios cũng đúc một loạt các đồng tetradrachm hiếm theo kiểu Attic và được tìm thấy ở Bactria.

Ông đã ban hành huy chương đồng với hình một con cú / Nike.

Tham khảo

 "The Shape of Ancient Thought. Comparative studies in Greek and Indian Philosophies" by Thomas McEvilley (Allworth Press and the School of Visual Arts, 2002) ISBN 1-58115-203-5
 "Buddhism in Central Asia" by B. N. Puri (Motilal Banarsidass Pub, ngày 1 tháng 1 năm 2000) ISBN 81-208-0372-8
 "The Greeks in Bactria and India", W. W. Tarn, Cambridge University Press.

Liên kết ngoài
Coins of Archebios

Vua Ấn Độ
Vua Ấn-Hy Lạp


title: 7 tháng 6

text:
Ngày 7 tháng 6 là ngày thứ 158 (159 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 207 ngày trong năm.

Sự kiện
1099 – Cuộc thập tự chinh thứ nhất: Liên quân Cơ Đốc bắt đầu bao vây Jerusalem nhằm đoạt thành từ Đế quốc Fatima Hồi giáo.
1654 – Louis XIV cử hành nghi lễ đăng quang quốc vương của Pháp.
1942 – Chiến tranh thế giới thứ hai: Hải quân Hoa Kỳ đánh bại cuộc tấn công của Hải quân Đế quốc Nhật Bản tại đảo san hô Midway.
1981 – Không quân Israel phá hủy Lò phản ứng hạt nhân Osiraq của Iraq trong Chiến dịch Opera.
1991 – Núi lửa Pinatubo tại Philippines phun trào tạo ra cột tro bụi cao 7 km.
2006 – Thủ lĩnh của Al-Qaeda tại Iraq là Abu Musab al-Zarqawi bị giết chết khi Không lực Hoa Kỳ đánh bom một cứ điểm gần Baqubah

Sinh
 1502 – João III, Vua của Bồ Đào Nha
1786 – Chief Seattle, thủ lĩnh người Mỹ
1959 – Mike Pence, Phó Tổng thống Hoa Kỳ
 1969 – Hoàng tử Joachim của Đan Mạch, hoàng tử của Đan Mạch
 1970 – Nguyễn Thị Phương Thảo, doanh nhân Việt nam
 1985 – Charlie Simpson, ca sĩ nhạc pop người Anh
 1988 – Michael Cera, nam diễn viên Mỹ
 1993 – Park Ji-Yeon, thành viên nhóm nhạc T-ara của Hàn Quốc

Mất
 1891 – Đỗ Huy Liêu, danh sĩ và quan nhà Nguyễn Việt Nam (s. 1845)
1738 – Nguyễn Phúc Chú, chúa Nguyễn thứ 6 của Đàng Trong (s. 1697).
2013 - Richard Ramirez, kẻ sát nhân hàng loạt năm 1985 ở California Hoa Kỳ.(s .1960)

Ngày lễ và kỷ niệm

Tham khảo

07
Ngày trong năm


title: Platyja

text:
Platyja là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Các loài
 Platyja cyanopasta Turner, 1908
 Platyja exequialis Lucas, 1901
 Platyja umbrina (Doubleday, 1842)
 Platyja umminia Cramer, [1780]

Tham khảo

 Natural History Museum Lepidoptera genus database
 Platyja at funet.fi

Erebidae


title: Saint-Julien-le-Petit

text:
Saint-Julien-le-Petit () là một xã của tỉnh Haute-Vienne, thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine, miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Haute-Vienne

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Haute-Vienne


title: Nhái cây mí

text:
Nhái cây mí (danh pháp khoa học: Feihyla palpebralis) là một loài ếch trong họ Rhacophoridae. Chúng được tìm thấy ở Trung Quốc và Việt Nam. Đây là một loài đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, sông, đầm nước, đầm nước ngọt, và đầm nước ngọt có nước theo mùa.

Chú thích

Tham khảo

 van Dijk, P.P., Truong, N.Q., Shunqing, L. & Datong, Y. 2004. Chirixalus palpebralis, 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.
 10. New Tree-Frogs from Indo-China and the Malay Peninsula Malcolm A. Smith M.R.C.S., L.R.C.P., F.Z.S.. Proceedings of the Zoological Society of London. Volume 94, Issue 1, pages 225–234, March 1924 Pdf

P
Động vật được mô tả năm 1924
Động vật lưỡng cư Trung Quốc
Động vật lưỡng cư Việt Nam


title: Andrena nigroclypeata

text:
Andrena nigroclypeata là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Linsley mô tả khoa học năm 1939.

Chú thích

Tham khảo

N
Động vật được mô tả năm 1939


title: Vriesea carinata

text:
Vriesea carinata là một loài thuộc chi Vriesea. Đây là loài đặc hữu của Brasil.

Giống
 Vriesea 'Brachystachys-Splendens'
 Vriesea 'Cardinalis'
 Vriesea 'Christiane'
 Vriesea 'Crimson Glow'
 Vriesea 'Karamea Tipsy'
 Vriesea 'Kienastii'
 Vriesea 'Lucille'
 Vriesea 'Main Roads'
 Vriesea 'Mariae'
 Vriesea 'Marjolein'
 Vriesea 'Medio-Rosea'
 Vriesea 'Morreniana'
 Vriesea 'Nitida'
 Vriesea 'Pendant'
 Vriesea 'Pulchella'
 Vriesea 'Rose Marie'
 Vriesea 'Saffron Flame'
 Vriesea 'Serene'
 Vriesea 'Sweet One'
 Vriesea 'Tenuis'
 Vriesea 'Versaillensis'
 Vriesea 'Witte Senior'

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

BROMELIACEAE DA MATA ATLÂNTICA BRASILEIRA  truy cập 22 tháng 10 năm 2009
BSI Cultivar Registry  Truy cập 11 tháng 10 năm 2009

Thực vật Brasil
carinata


title: Vendeuil

text:
Vendeuil  là một xã ở tỉnh Aisne, vùng Hauts-de-France thuộc miền bắc nước Pháp.
http://www.vendeuil02.fr

Xem thêm
Xã của tỉnh Aisne

Tham khảo

Xã của Aisne


title: Leptotarsus ohakunensis

text:
Leptotarsus ohakunensis là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Leptotarsus


title: Fusus follicus

text:
Fusus follicus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Fasciolariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

follicus


title: (16662) 1993 VU1

text:
{{DISPLAYTITLE:(16662) 1993 VU1}}

(16662) 1993 VU1 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Seiji Ueda và Hiroshi Kaneda ở Kushiro, Hokkaidō, Nhật Bản, ngày 11 tháng 11 năm 1993.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 16001–17000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1993
Được phát hiện bởi Hiroshi Kaneda
Được phát hiện bởi Seiji Ueda
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Thurins

text:
Thurins là một xã thuộc tỉnh Rhône trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes phía đông nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 432 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Rhône


title: Lasioglossum tricinctum

text:
Lasioglossum tricinctum là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Schenck mô tả khoa học năm 1874.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1874


title: Zophochroa

text:
Zophochroa là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae, hiện tại nó được coi là đồng nghĩa của Elaphristis.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae


title: Caupolicana dimidiata

text:
Caupolicana dimidiata là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Herbst mô tả khoa học năm 1917.

Chú thích

Tham khảo

Caupolicana
Động vật được mô tả năm 1917


title: Langballig

text:
Langballig () là một đô thị thuộc huyện Schleswig-Flensburg, trong bang Schleswig-Holstein, nước Đức. Đô thị Langballig có diện tích 15,42 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 1462 người. Đô thị này nằm gần biển Baltic, khoảng 13 km về phía đông của Flensburg.

Langballig là thủ phủ của Amt ("đô thị chung") Langballig.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Schleswig-Flensburg


title: Hypogaea brunnea

text:
Hypogaea là một chi nấm trong họ Agaricaceae. Đây là chi đơn loài, chứa một loài Hypogaea brunnea.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Hypogaea at Index Fungorum

Hypogaea


title: Andrena berberidis

text:
Andrena berberidis là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1905.

Chú thích

Tham khảo

B
Động vật được mô tả năm 1905


title: Vellefrie

text:
Vellefrie là một xã ở tỉnh Haute-Saône trong vùng Franche-Comté phía đông Pháp. Xã có diện tích 5,91 km², dân số năm 2006 là 116 người. Khu vực này có độ cao từ 232-324 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Haute-Saône


title: Hồng Quốc Vinh

text:
Hồng Quốc Vinh (Hanja:洪國榮, Hanja:홍국영, Hong Guk-yeong)(1748-1781) là 1 vị quan nổi tiếng của nhà Triều Tiên và là cánh tay phải của Triều Tiên Chính Tổ.

Cuộc đời
Hồng Quốc Vinh là con một vị quan nhỏ dưới thời vua Triều Tiên Anh Tổ. Vì vậy, theo lệ "thế tập", ông cũng được bổ làm quan như cha mình. Do trung thành với Triều Tiên Chính Tổ từ khi còn là Thế tử nên Hồng đã bị một số quan lại thuộc phái Lão luận (phái chống lại Triều Tiên Chính Tổ) chèn ép đến mức phải từ quan về ẩn dật (1773-1775). Sau 3 năm đó ông đã được sự tính nhiệm của vua Anh Tổ cho làm chức Tổng Thanh tra. Lý do được tính nhiệm là vì vua Anh Tổ muốn tìm hiểu và trừng trị những người có mưu ám sát Thế tử. Khi còn đương chức Hồng Quốc Vinh đã giúp đỡ rất nhiều trong việc đăng cơ của Triều Tiên Chính Tổ, ông đã đóng góp rất nhiều công lao trong việc củng cố vương vị của nhà vua và trấn áp sự chống đối của các quan lại phái Lão luận. Người em gái của ông, Nguyên tần họ Hồng (1766-1779) đã được vua Chính Tổ tuyển làm phi tần, tuy nhiên bà qua đời chỉ một năm sau khi thụ phong.

Tuy nhiên, Hồng Quốc Vinh cũng là 1 người có tham vọng lớn về quyền lực, mặc dù tham vọng đó chỉ nhằm để giúp đỡ cho chủ nhân mình (Triều Tiên Chính Tổ) nói riêng và cho nhà Triều Tiên nói chung. Sự lộng quyền của Hồng Quốc Vinh và tội âm mưu phản nghịch ám hại Hiếu Ý vương hậu đã buộc vua Chính Tổ phải xuống lệnh lưu đày ông ra khỏi kinh đô.

Trong văn hoá đại chúng
Thể hiện bởi Kim Sang-kyung trong bộ phim truyền hình của đài MBC sản xuất năm 2001 Hong Guk-yeong.
 Thể hiện bởi Han Sang-jin trong bộ phim truyền hình của đài MBC sản xuất năm 2007–2008 Lee San, Triều đại Chosun.
 Thể hiện bởi Kang Hoon trong bộ phim truyền hình của đài MBC sản xuất năm 2021 Viền đỏ trên tay áo.

Tham khảo

Sinh năm 1748
Mất năm 1781
Người Triều Tiên


title: Vòng loại AFC Challenge Cup 2008

text:
Vòng loại AFC Challenge Cup 2008 diễn ra từ ngày mùng 2 tháng 4 cho tới ngày 28 tháng 5 năm 2008 tại bốn địa điểm thi đấu khác nhau. 16 đội tuyển tham dự vòng loại, được chia làm 4 bảng đấu, thi đấu vòng tròn một lượt tính điểm, lấy đội đứng đầu mỗi bảng cùng Ấn Độ, CHDCND Triều Tiên, Turkmenistan và Myanmar tham dự vòng chung kết.

Xếp loại hạt giống
In đậm là các đội tham dự vòng chung kết, In nghiêng là các đội bỏ cuộc.

5.
6.
7.
8.

9.  (bỏ cuộc ngày 14 tháng 5 năm 2008)
10.
11.
12.

13.
14.
15.
16.

17.
18.
19.
20.  (bỏ cuộc ngày 2 tháng 5 năm 2008)

Lễ bốc thăm chia bảng cho vòng loại diễn ra vào ngày 18 tháng 1 năm 2008 tại trụ sở của Liên đoàn bóng đá châu Á ở Kuala Lumpur, Malaysia.

Kết quả

Bảng A
Tất cả các trận đấu diễn ra ở Đài Bắc, Đài Loan

|}

Bảng B
Tất cả các trận đấu diễn ra ở Iloilo, Philippines

|}

Bảng C
Tất cả các trận đấu diễn ra ở Bishkek, Kyrgyzstan
Lào bỏ cuộc vào ngày 2 tháng 5.

|}

Bảng D
Tất cả các trận đấu diễn ra ở Phnôm Pênh, Campuchia
Palestine bỏ cuộc vào ngày 14 tháng 5.

|}

Vòng chung kết
Vòng chung kết gồm 8 đội, diễn ra từ ngày 30 tháng 7 đến 13 tháng 8 năm 2008 tại Ấn Độ.

Các đội vượt qua vòng loại
Danh sách các đội tuyển sau đây vượt qua vòng loại:
  - tự động vào thẳng
  - tự động vào thẳng
  - tự động vào thẳng
  - tự động vào thẳng
  - Nhất bảng A
  - Nhất bảng B
  - Nhất bảng C
  - Nhất bảng D

Danh sách cầu thủ ghi bàn

5 bàn
 Kasun Jayasuriya

3 bàn
 Ju Manu Rai
 Muhammad Qasim
 Channa Ediri Bandanage
 Numonjon Hakimov
 Yusuf Rabiev

2 bàn
 Nuth Sinoun
 Trương Hàm
 Zachary Pangelinan
 Che Chi Man
 Jamshed Anwar
 Nimal Dehiwalage
 Chathura Maduranga Siyaguna

1 bàn
 Ata Yamrali
 Mohamed Hasan Ameli
 Nawang Dendup
 Passang Tshering
 Khayrun Bin Salleh
 Chan Rithy
 Trần Bách Lương
 Giang Thế Lộc
 Hoàng Vĩ Nghi
 La Chí An
 Thái Hiến Đường
 Christopher Mendiola
 Roman Kornilov
 Ruslan Sydykov
 Trần Kiện Tinh
 Sandip Rai

1 bàn
 Adnan Ahmed
 Tanveer Ahmed
 Mohammad Essa
 Zahid Hameed
 Michael Masih
 Abdul Rehman
 Farooq Shah
 Emelio Caligdong
 Chad Gould
 Phil Younghusband
 Sabras Mohamed
 Dzhomikhon Mukhidinov

phản lưới nhà
 Pema Rinchen (trong trận gặp Philippines)
 Trần Bách Lương (trong trận gặp Sri Lanka)
 Iltaf Ahmed (trong trận gặp Guam)

Chú thích

Liên kết ngoài
Trang web chính thức của giải

2008


title: Cneorane fokiensis

text:
Cneorane fokiensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1922.

Chú thích

Tham khảo

Cneorane


title: Denis Diderot

text:
Denis Diderot (5 tháng 10 năm 1713 – 31 tháng 7 năm 1784) là một nhà văn và nhà triết học người Pháp.

Tiểu sử
Denis Diderot sinh năm 1713 ở Langres, một thành phố cổ ở miền đông Pháp, trong một gia đình thợ rèn khá giả. Do khước từ ước muốn của dòng họ là phụng sự tôn giáo, Diderot đã phải sống lang thang bữa đói bữa no. Cái nghèo đeo đẳng ông cho đến những năm cuối cùng của cuộc đời. Ông ra đi vào năm 1784 tại thủ đô Paris.

Sự nghiệp
Denis Diderot là một nhà triết học duy vật nổi tiếng. Ông là một nhà tư tưởng của giai cấp tư sản thế kỷ 18. Ông cũng là một "nhà thơ lớn, nhà họa sĩ lớn, nhà điêu khắc lớn, nhà nhạc sĩ lớn, tuy chưa từng làm thơ, vẽ tranh, soạn nhạc, tạc tượng".

Trong hệ thống triết học của mình, Diderot chịu ảnh hưởng từ nhiều nhà triết học lừng danh đương thời như Montesquieu, Voltaire, Jean-Jacques Rousseau, Paul Henri d'Holbach,... Đây là những con người được Diderot rất yêu quý.

Quan niệm về thế giới và con người

Thế giới
Diderot đã cho thấy tính duy vật triệt để khi nói về vấn đề này. Ông cho rằng thế giới là vật chất tồn tại khách quan trong trạng thái thường xuyên vận động. Vì vậy, khởi điểm của thế giới là phải bắt đầu từ vật chất.

Đối với nhà triết học này, không thể có hai thực thể như suy nghĩ của những ai theo nhị nguyên luận. Tất cả các sự vật hiện tượng trong thế giới đều có chung nguồn gốc vật chất. Vật chất là toàn bộ những vật thể có quảng tính, có hình thức, có tính chất không thể xuyên qua. Vật chất tồn tại trong không gian và thời gian. Đó là hai thuộc tính tồn tại khách quan của vật chất nên không thể chia tách. Diderot viết rằngː

Thông quan việc phản bác quan điểm của Rousseau cho rằng vật chất là một thực thể trơ ỳ, Diderot đã khẳng định rằng vận động là một thuộc tính của vật chất chứ không phải là cái gán ghép từ bên ngoài vào. Với quan điểm này, Diderot đã có một đóng góp lớn cho chủ nghĩa duy vật thế kỷ 18. Nhiều nhà nghiên cứu cho rằng Diderot chính là nhân vật tạo ra cốt lõi của chủ nghĩa duy vật dương thời. Tuy không chặt chẽ bằng d'Holbach nhưng chí ít, Diderot đã tạo ra "một phong cách triết học duy vật mới".

Diderot đã chia vận động làm hai dạng vận động cơ giới (di chuyển vị trí trong không gian) và vận động bên trong (thay đổi từ bên trong).

Diderot cũng cho rằng vận động không phải là mặt đối lập của vật chất như các nhà triết học duy tâm đã nghĩ. Vận động không thể tách rời vật chất, do vậy trong giới tự nhiên không có cái gì đứng im tuyệt đối. Tuy nhiên, việc thừa nhận chỉ có hai hình thức vận động đã cho thấy một thực tế làː dù khoa học đang rất phát triển thời kỳ này thì các nhà triết học vẫn đang giậm chân tại chỗ trong quan niệm về vận động. Họ vẫn chịu ảnh hưởng không hề nhỏ từ cơ học Newton.

Thế giới vật chất, Diderot nghĩ rằng, là thế giới của các vật thể vô cùng phong phú và đa dạng. Ở đó, các dạng vật chất không ngừng biến đổi kẻ từ các phân tử nhỏ bé cho đến con người. Không gì khác hơn là một dây chuyền khăng khít.

Con người
Khi nói về con người Diderot yêu cầu phải xuất phát từ "người nào muốn trình bày trong Viện Hàn lâm quá trình hình thành của con người thì nhất thiết phải dựa trên những nhân tố vật chất, tác dụng của những nhân tố ấy đưa đến kết quả hợp lý là sản sinh một vật thể biết cảm giác, biết suy nghĩ, một vật thể vĩ đại, đáng ngạc nhiên, đang già cỗi, đang mất đi, chết đi, tan rã và trở lại đất đai phì nhiêu". Con người là sự thống nhất hữu cơ giữa linh hồn và thể xác. Trong đó linh hồn là tổng thể tất cả các hiện tượng tâm lý, vì thế linh hồn sẽ không là cái gì cả nếu không có thể xác của con người.

Con người không phải là đặc ân của Thiên Chúa. Sự hình thành và phát triển của nó như một chuỗi biến dịch của vật chất. Từ vật chất trở về vật chất. Quan điểm tuy na ná với quan điểm "thân cát bụi lại trở về cát bụi", nhưng nó khác ở chỗ con người là sự tự thân phát triển của vật chất. Linh hồn chỉ là trạng thái tâm lý được hình thành trong sự phát triển của vật chất để tạo ra một vật thể có suy nghĩ.

Nhận thức luận
Trong vấn đề này, Diderot đi theo lập trường cảm giác luận. Ông chia quá trình nhận thức làm hai giai đoạnː cảm giác và lý trí. Cảm giác là giai đoạn thứ nhất của nhận thức giới tự nhiên. Nó cũng là nguồn gốc mọi sự hiểu biết của chúng ta. "Ông xem cảm giác là bằng chứng về sự tồn tại của giới tự nhiên, lý trí là quan tòa dùng để kiểm soát cảm giác. Vì vây, các triết gia duy tâm phủ nhận sự tồn tại của các sự vật khách quan ở bên ngoài chúng ta chỉ là "một cơn mê sảng khi đàn phong cầm biết cảm giác tưởng rằng nó là nhạc cụ duy nhất trên thế giới, rằng sự nhioj nhàng của vũ trụ đều diễn ra ở nó"".

Diderot đã tiến bộ ở chỗ ông đã phỏng đoán được mối quan hệ hữu cơ giữa cảm giác và lý tính.

Quan điểm xã hội
Dù là một nhà duy vật nổi tiếng, Diderot lại cho thấy tư tưởng duy tâm ở vấn đề xã hội. Ông cho rằng phong tục tập quán tùy thuộc vào pháp luật và hình thức cai trị. Đối với một nhà nước thì sự cần thiết là là luật pháp của nhà nước phải phù hợp với yêu cầu của lý tính và đó là nền tảng của cuộc sống có đạo đức, cho công dân có học thức, có tự do và không đánh rơi mất cái thiện.

Vấn đề tôn giáo
Diderot cho rằng không có Chúa vì không cần đến Chúa vẫn có vạn vật. Vạn vật có gốc từ vật chất. Chúa là do con người thần thánh hóa điều kiện sống của mình mà tạo ra. Vì vậy, tôn giáo không tạo ra con người mà con người tạo ra tôn giáo.

Vì vậy, nếu khoa học nối dài các giác quan của con người, chắp cánh cho trí tuệ của con người vươn xa thì sẽ thấy tôn giáo chỉ đem lại cho con người những bánh vẽ, vây quanh con người bằng những ảo tưởng của sự ngu dốt. "Chúa của những người Cơ Đốc giáo là người cha chỉ biết coi trọng đám mây chứ không lưu tâm gì đến những đứa con của ông ta" đang hiện hữu trên mặt đất.

Diderot giải thích rằng tôn giáo là đoạn dây cương mềm yếu, không đủ sức ngăn chặn hành vi phạm tội của con người, bởi vì cuộc sống trên mặt đất này đầy cám dỗ trong khi "sự đe dọa trừng phạt của địa ngục thì quá xa xôi" và chỉ có "trẻ con mới chấp nhận được".

Phê phán mạnh mẽ tôn giáo là thế, Diderot lại không chỉ ra được các yếu tố kinh tế - xã hội tạo nên tôn giáo, nên những giải pháp ông đưa ra để xóa bỏ tôn giáo như tiêu diệt giới tu hành, mở rộng hệ thống giáo dục không mang tính thực tế.

Các tác phẩm

 Essai sur le mérite et la vertu, written by Shaftesbury French translation and annotation by Diderot (1745)
 Pensées philosophiques, essay (1746)
 La promenade du sceptique (1747)
 Les bijoux indiscrets, novel (1748)
 Lettre sur les aveugles à l'usage de ceux qui voient (1749)
 L'Encyclopédie, (1750-1765)
 Lettre sur les sourds et muets (1751)
 Pensées sur l'interprétation de la nature, essai (1751)
 Le Fils naturel (1757)
 Entretiens sur le Fils naturel (1757)
 Le père de famille (1758)
 Paradoxe sur le comédien (1758)
 Discours sur la poesie dramatique (1758)
 Salons, critique d'art (1759-1781)
 La Religieuse, Roman (1760; revised in 1770 and in the early 1780s; the novel was first published as a volume posthumously in 1796).
 Le neveu de Rameau, dialogue (1761?)
 Lettre sur le commerce de la librairie (1763)
 Mystification ou l’histoire des portraits (1768)
 Entretien entre D'Alembert et Diderot (1769)
 Le rêve de D'Alembert, dialogue (1769)
 Suite de l'entretien entre D'Alembert et Diderot (1769)
 Paradoxe sur le comédien (1769?)
 Apologie de l'abbé Galiani (1770)
 Principes philosophiques sur la matière et le mouvement, essai (1770)
 Entretien d'un père avec ses enfants (1771)
 Jacques le fataliste et son maître, novel (1771-1778)
 Supplément au voyage de Bougainville (1772)
 Histoire philosophique et politique des deux Indes, in collaboration with Raynal (1772-1781)
 Voyage en Hollande (1773)
 Éléments de physiologie (1773-1774)
 Réfutation d'Helvétius (1774)
 Observations sur le Nakaz (1774)
 Essai sur les règnes de Claude et de Néron (1778)
 Lettre apologétique de l'abbé Raynal à Monsieur Grimm (1781)
 Aux insurgents d'Amérique (1782)
 Salons Câu nói nổi tiếng

 Chú thích

 Tham khảo

 Furbank, P. N. Diderot: A Critical Biography. New York: A. A. Knopf, 1992. ISBN 0-679-41421-5.
 Gregory, Mary Efrosini. Diderot and the Metamorphosis of Species (Studies in Philosophy). New York: Routledge, 2006. ISBN 0415955513
 Havens, George R. The Age of Ideas. New York: Holt, 1955. ISBN 0-89197-651-5.
 Simon, Julia. Mass Enlightenment. Albany: State University of New York Press, 1995. ISBN 0-7914-2638-6
 Hoyt, Nellie and Cassirer, Thomas.Encyclopedia, Selections:Diderot, D'Alembert, and a Society of Men of Letters.'' New York: Bobbs-Merrill Company, Inc, 1965. LCCN 65-26535. ISBN 0-672-60479-5

Liên kết ngoài

 Diderot's listing at the Bibliotheque Nationale de France (bằng tiếng Pháp)
 Denis Diderot Website (bằng tiếng Pháp)
 The Project Gutenberg eBook of Diderot by John Morley
  On line version of the Encyclopédie. The articles are classified in alphabetical order (26 files).Use rather Mozilla Firefox then Internet Explorer, which doesn't allow to open big files.
 Denis Diderot,"État de la Chine selon ses détracteurs ," 1781.
 Short biography
 Denis Diderot Bibliography
 Le Neveu de Rameau - Diderot et Goethe

Nhà triết học thế kỷ 18
Nhà triết học người Pháp
Sinh năm 1713
Mất năm 1784
Nhà văn Pháp thể kỷ 1818
Nhà triết học Pháp
Nhà triết học vô thần
Triết gia thế kỷ 18
Triết gia thời kỳ Khai sáng
Nhà triết học về tính dục


title: Quận Clarke, Alabama

text:
Quận Clarke là một quận thuộc tiểu bang Alabama, Hoa Kỳ. Quận được đặt tên theo tướng John Clark. Dân số quận năm 2000 là 27.867 người. Quận lỵ đóng ở Grove Hill.

Tham khảo

Quận của Alabama


title: Nguyễn Bá Nghi

text:
Nguyễn Bá Nghi (阮伯儀, 1807-1870), hiệu là Sư Phần, là một đại thần nhà Nguyễn trong lịch sử Việt Nam. Ông được nhiều người biết đến từ khi được cử vào Nam thay thế tướng Nguyễn Tri Phương, lo việc cản ngăn thực dân Pháp, nhưng trước sau chỉ thấy (ông) nghị hòa.

Thân thế và sự nghiệp
Nguyễn Bá Nghi sinh năm Đinh Mão (1807), người làng Thời Phố (sau đổi là Lạc Phố), huyện Mộ Đức, tỉnh Quảng Ngãi.

Năm Tân Mão (1831), dưới thời Minh Mạng (1820-1840), ông thi đỗ cử nhân, tại trường Hương Thừa Thiên, và năm sau (1832) đỗ luôn phó bảng.

Buổi đầu, ông làm Tri huyện, sau thăng Tri phủ. Nhờ có tiếng là ngay thẳng, ông được trao chức Thự Án sát tỉnh Vĩnh Long. Tại đây có lần xử án, ông chưa làm hết trách nhiệm, nên bị cách chức một thời gian.

Đầu thời Thiệu Trị (1841), Nguyễn Bá Nghi làm thự Giảng học sĩ, Tham biện việc Nội các, rồi thăng Thự Thị lang bộ Lại, nhưng chẳng bao lâu bị giáng xuống chức vị cũ, phải theo thuyền sang Quảng Đông (Trung Quốc) làm việc. Khi thuyền bị cháy, Nguyễn Bá Nghi phải theo đường bộ về. Dọc đường, ông bị thổ phỉ nước Thanh cướp bóc, vua nghĩ thương, cất ông làm Thị độc học sĩ tham biện việc Nội các.

Năm 1844, ông được thăng làm Thự Bố chính An Giang. Gặp lúc Chân Lạp muốn thần phục nhà Nguyễn, Đốc thần Nguyễn Tri Phương liền cử ông sang thương lượng.

Năm 1846, Nguyễn Bá Nghi về kinh, giữ chức Thị lang bộ Lễ, sung làm việc ở Nội các. Năm sau, có kỳ xét công, ông được vua khen, chuẩn cấp cho hưởng lương tòng nhị phẩm.

Năm Tự Đức thứ nhất (1848), nhà vua định bổ Nguyễn Bá Nghi làm Tuần phủ Hưng Hóa, nhưng xét thấy Hà Tiên là nơi trọng yếu, mà ông thì đã từng làm quan ở An Giang, nên đổi bổ ông đến đó.

Không lâu sau ông được cử làm Hộ lý Tổng đốc Bình Phú (Phú Yên và Bình Định), rồi Tham tri bộ Lại, sung Kinh duyên nhật giảng quan (giảng sử sách hàng ngày trong cung vua) Cơ mật viện đại thần.

Năm Ất Dậu (1853), có kỳ xét công, nhà vua cho ông là người chăm siêng, cẩn thận, nhắc lên làm Tổng đốc Sơn Hưng Tuyên (Sơn Tây, Hưng Hóa, Tuyên Quang). Các hạt ấy nước lụt luôn mấy năm, tình hình quẫn bách, Nguyễn Bá Nghi xin cho chẩn cấp cứu tế và xóa thuế ruộng cho dân, được nhà vua chấp thuận.

Năm Tự Đức thứ 12 (1859), nhà vua cho triệu ông về làm Thượng thư bộ Hộ, sung vào viện Cơ mật.

Năm Tân Dậu (1861), quân Pháp đánh hạ Đại đồn Chí Hòa ở Gia Định, tướng Nguyễn Tri Phương trúng đạn bị thương, triều đình cử Nguyễn Bá Nghi làm Khâm sai đại thần vào kinh lý Gia Định, để tìm ra cách đối phó với quân Pháp.

Nhưng vì ngại vũ khí mạnh của đối phương, ông cử người đến gặp tướng Pháp là Leonard Charner để nghị hòa (thừa cơ hội này, quân Pháp đánh chiếm Định Tường ngày 14 tháng 4 năm 1961), rồi đem việc tâu lên, bị vua Tự Đức ban dụ quở trách rằng: Bá Nghi từ ngày sai ra đến nay, chỉ thấy chú ý nghị hòa...

Tháng 7, Nguyễn Bá Nghi lại gửi sớ tâu rằng: Tình hình Biên Hòa suy yếu, đánh giữ đã không được, mà hòa lại không xong, xin giảm bớt quân thứ, phái người đi cầu viện nước khác. Nhà vua lại truyền dụ quở trách

Đầu năm 1862, thành Biên Hòa thất thủ, ông bị giáng chức xuống làm Tham tri nhưng vẫn lưu lại ở quân thứ Bình Thuận để cùng với Tổng thống đại thần Nguyễn Tri Phương tiếp tục tìm kế sách chống ngoại xâm.

Trước đây, vào tháng chạp năm Quý Dậu (1861), Tạ Văn Phụng ở Bắc Kỳ tự xưng mình là Lê Duy Minh, thuộc dòng dõi nhà Lê (mạo nhận là hậu duệ vua Lê Trang Tông) làm cuộc nổi dậy lật đổ nhà Nguyễn. Thấy quân Tạ Văn Phụng ngày càng lớn mạnh, nên sau khi ký Hòa ước Nhâm Tuất với Pháp (tháng 6 năm 1862), nhà vua liền cử nhiều tướng lĩnh ra Bắc đánh dẹp, trong số đó có Nguyễn Bá Nghi. Buổi đầu, ông làm Than tán ở quân thứ, rồi làm Hộ lý Tổng đốc Sơn Hưng Tuyên kiêm coi việc quân.

Mùa hạ năm 1864, Bá Nghi cáo ốm xin về hưu, bị nhà vua quở trách là trốn tránh chức việc, giáng 3 cấp, nhưng vẫn phải ở lại đánh dẹp quân người Mèo đang nổi dậy. Năm sau, ông lại dâng sớ xin chịu tội vì chưa làm tròn trách nhiệm. Nhà vua gia hạn cho 6 tháng, phải mưu tính sao cho được yên ổn. Sau, vì thu phục được thành Tuyên Quang, vỗ yên hạt Sơn Tây, ông được bổ làm Tổng đốc Sơn Hưng Tuyên hay Tam Tuyên (Sơn Tây, Hưng Hóa, Tuyên Quang).

Năm 1868, ông được thăng thự Hiệp biện đại học sĩ, nhưng vẫn lĩnh chức Tổng đốc như cũ. Năm Canh Ngọ (1870), tướng soái nhà Thanh là Phùng Tử Tài sang phối hợp đánh quân Ngô Côn, tàn dư của Thái Bình Thiên Quốc nhưng đã biến chất. Bá Nghi và Đào Trí vì cung ứng lương thực cho quân Thanh không kịp thời, nên bị tướng Phùng phàn nàn, đại thần Võ Trọng Bình đem việc ấy tâu lên, Bá Nghi và Đào Trí đều bị cách hết chức tước, nhưng vẫn phải ở lại quân thứ lấy công chuộc tội. Sau đó, Võ Trọng Bình lại tâu rằng Bá Nghi giải lương và thuốc đều đã khá đủ, cũng là biết cố gắng, nhà vua cho ông làm Bố chính Sơn Tây. Ông biết việc khai phục là do lời xin của Võ Trọng Bình, nên từ chối.

Tháng 4 (âm lịch) năm đó (1870), Nguyễn Bá Nghi mất tại nhiệm sở, thọ 67 tuổi. Nghe tin, vua Tự Đức thương, cho khai phục lại hàm Tổng đốc, cấp tiền tuất và cho quan quân đưa quan tài ông về quê.

Tác phẩm
Tác phẩm của ông còn để lại gồm:
Sư Phần thi văn tập.
Ngự chế cổ kim thư pháp.

Giải quyết việc Nam Kỳ
Sau thất bại nặng nề ở Đại đồn Chí Hòa, triều đình Huế rất bối rối. Vua Tự Đức tức tốc phái Nguyễn Bá Nghi làm Khâm sai đại thần, Tôn Thất Đính làm Đề đốc mang 4.000 lính vào Biên Hòa tiếp viện. Nhưng rồi, vị tướng này sau đó tâu về triều rằng: "Việc nước ta ngày nay, trừ một chước hòa không có chước nào khác. Hòa thì không ổn rồi, nhưng trông mong sự khôi phục về sau"...

Tiếp theo đó, tướng Nghi sai người đem thư nghị hòa sang đồn Pháp. Đô đốc Chaner đòi triều đình Huế phải tiếp nhận 12 khoản, trong đó có khoảng 2 (nhượng Định Tường và các vùng kế cận), khoảng 4 (nhượng Thủ Dầu Một) và khoảng 11 (bồi thường chiến tranh cho Pháp 4 triệu nguyên bạc)...là những điều tai hại nhất, khiến "triều đình thì chua xót mà dân chúng cũng nộ khí ngất trời." Bởi vậy, vua Tự Đức đã ban dụ trách:
Bá Nghi trước sau chỉ chủ hòa, vì trước đã vụng về, khinh suất trong việc hòa giải nên giờ đây thêm khó. Vậy việc Nam Kỳ, Tôn Thất Cáp lỗi lúc đầu, Nguyễn Tri Phương lầm lỡ khúc giữa, các người sau cũng không làm nên công trạng gì...

Nói đến cách Nguyễn Bá Nghi đối phó với quân Pháp, GS. Nguyễn Phan Quang viết:
Trong khi quân Pháp đang ì ạch kéo xuống Mỹ Tho, vì phải đối phó với các lực lượng dân quân trên bờ sông, kênh; thì ngót 5.000 quân của Nguyễn Bá Nghi vẫn đóng yên ở Biên Hòa!

Sách Hỏi đáp lịch sử Việt Nam (tập 4) chép tương tự:
Từ khi nhậm chức, Nguyễn Bá Nghi chỉ đóng quân ở Biên Hòa. Công việc đầu tiên của ông là cử đại diện đi tìm gặp chỉ huy của quân Pháp là Charner để xin được "nghị hòa" trong khi đó Charner đang cử quân đi do thám ở Định Tường...

Nhận xét
Tuy cách đối phó của Nguyễn Bá Nghi đối với thực dân Pháp, có nhiều việc cần phải bàn nhưng nhân cách của ông, các tác giả đều có những nhận xét khá tốt.

Trong Từ điển nhân vật lịch sử Việt Nam:
...Nhiều lần Nguyễn Bá Nghi bị triều đình ghép tội vô cớ và giáng cấp vì quan điểm, lập trường của ông với thời cuộc có nhiều khác biệt với Tự Đức. Ông là người có danh vọng cao, tiết tháo, giao du thân mật với các danh sĩ đương thời như Nguyễn Văn Siêu, Phan Thanh Giản, Trương Quốc Dụng, Phạm Phú Thứ...<ref>Từ điển nhân vật lịch sử Việt Nam, tr. 484-485.</ref>

Trên website Quảng Ngãi:Đường hoạn lộ của Nguyễn Bá Nghi kéo dài gần 40 năm, trải khắp ba miền Bắc, Trung, Nam; nhiều gian nan, gập ghềnh nhưng lúc nào cũng thể hiện là một người mẫn cán, kiên nghị, giàu kiến văn, chuộng thực tiễn...

Con
Nguyễn Bá Nghi, có người con trai là Nguyễn Bá Loan (? - 1908). Ông tham gia các cuộc khởi nghĩa Cần Vương vào tháng 7 năm 1885. Khi các cuộc khởi nghĩa đều đã thất bại, ông trở về gia nhập Duy Tân hội ở Quảng Ngãi. Năm 1908, phong trào "kháng thuế chống sưu" ở Quảng Nam-Quảng Ngãi bùng nổ dữ dội, Nguyễn Bá Loan được cử vào Ban lãnh đạo đấu tranh của nhân dân Quảng Ngãi. Ngày 07 tháng 4 năm 1908, ông bị Pháp bắt và giam ở Huế. Công sứ Pháp là Daudet và Tuần phủ Ưng Định khuyên ông qui hàng sẽ được trọng đãi, nhưng ông kiên quyết từ chối. Ông bị chém chết tại chợ Quảng Ngãi ngày 23 tháng 4 năm 1908 .

 Chú thích

Sách tham khảo
Quốc sử quán triều Nguyễn, Đại Nam chính biên liệt truyện (truyện Nguyễn Bá Nghi). Nhà xuất Văn học, 2004.
Quốc sử quán triều Nguyễn, Quốc triều sử toát yếu. Nhà xuất Văn học, 2002.
Nguyễn Q. Thắng - Nguyễn Bá Thế. Từ điển nhân vật lịch sử Việt Nam. Nhà xuất bản Khoa học xã hội, Hà Nội, 1992.
Nguyễn Khắc Thuần, Việt sử giai thoại(Tập 5). Nhà xuất bản Giáo dục, 1998.
Nguyễn Phan Quang, Việt Nam thế kỷ XIX, Nhà xuất bản Thành phố Hồ Chí Minh, 2002.
Phạm Văn Sơn, Việt sử tân biên (Quyển 5, Tập Thượng, Sài Gòn, 1962.
Hoàng Văn Lân-Ngô Thị Chính, Lịch sử Việt Nam (1858-cuối XIX), Quyển 3, Tập 1, Phần 1. Nhà xuất bản Giáo dục, 1979.
Nhiều tác giả, Hỏi đáp lịch sử Việt Nam (Tập 4)''. Nhà xuất bản Trẻ, 2007.

Liên kết ngoài
Nguyễn Bá Nghi: Tâm huyết với vận mệnh quốc gia

Đại học sĩ triều Nguyễn
Sinh năm 1807
Mất năm 1870
Phó bảng
Người Quảng Ngãi


title: Raúl Castro

text:
Đại tướng Raúl Modesto Castro Ruz (sinh ngày 3 tháng 6 năm 1931) là nhà cách mạng, nhà chính trị người Cuba. Ông vừa là em trai, cũng vừa là người bạn chiến đấu từ những ngày đầu của Cách mạng Cuba cùng với cựu Chủ tịch Cuba Fidel Castro. Cùng với Fidel Castro và Che Guevara, ông là một trong 3 nhân vật nổi bật nhất của Cách mạng Cuba. Ông là Bí thư thứ nhất Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Cuba đến 19 tháng 4 năm 2021, kế nhiệm bởi Miguel Díaz-Canel. Ngày 19 tháng 4 năm 2018, ông thôi giữ chức Chủ tịch Hội đồng Nhà nước, Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng, Tổng tư lệnh tối cao Các Lực lượng Vũ trang Cách mạng Cuba sau khi Phó chủ tịch thứ nhất Miguel Díaz-Canel được bầu kế nhiệm.

Tiểu sử
Cha Raul, Ángel Castro là một người di cư từ Tây Ban Nha, mẹ ông, bà Lina Ruz là một phụ nữ người Cuba gốc Galicia. Ông là con út của một gia đình có sáu người con. Khi còn nhỏ, Raul và anh trai bị đuổi học khi học tiểu học. Sau đó cũng như anh trai Fidel Castro, Raul chuyển sang Trường Dòng Tên Dolores tại Santiago và Trường Dòng Tên Belen tại La Habana. Khi là sinh viên, Raul học ngành khoa học xã hội. Trong khi Fidel Castro là một sinh viên xuất sắc, Raul chỉ đạt học lực trung bình. Ông là một nhà xã hội chủ nghĩa nhiệt tình sớm gia nhập Đoàn Thanh niên Xã hội chủ nghĩa, một tổ chức liên kết với Đảng Cộng sản Cuba thân Liên Xô.

Ngay từ thời thanh niên, ông đã tham gia các hoạt động bạo động của sinh viên chống chế độ độc tài Fulgencio Batista. Năm 1953, Raul cùng Fidel và Tổ chức 26 tháng Bảy tấn công trại lính Moncada, nhưng thất bại và bị kết án 22 tháng tù giam. Mãn hạn tù, hai anh em nhà Castro vượt biên sang México, ở đó họ gặp gỡ và tham gia tổ chức của nhà cách mạng Che Guevara.

Năm 1956, Raul cùng Fidel và đồng đội đổ bộ lên Cuba từ du thuyền Granma và tổ chức thành công cách mạng Cuba, lật đổ chế độ Fulgencio Batista và tuyên bố thành lập Nhà nước cách mạng tự do đầu tiên ở vùng biển Caribe và Mỹ Latinh vào ngày 1 tháng 1 năm 1959.

Chủ tịch Cuba

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Raul Castro Stamps His Mark, Havana Times, ngày 4 tháng 3 năm 2009
 Who is Raul Castro, Cuba's new leader?,  Times Online, ngày 19 tháng 2 năm 2008.
 Biography by CIDOB Foundation  (in Spanish)
 Speech by Raúl Castro on ngày 26 tháng 7 năm 2007 (English translation), Escambray Digital, ngày 27 tháng 7 năm 2007.

 "Cuba in transition"  in Starbroek News, ngày 19 tháng 4 năm 2007
 "Regime readies path for Raúl Castro's rise" by Frances Robles, Miami Herald, ngày 14 tháng 7 năm 2006.
 Raul Castro Books
 BBC Profile: Raul Castro, ngày 24 tháng 2 năm 2008
 Time Magazine: Castro Family Values: Fidel vs. Raul  ngày 17 tháng 4 năm 2008
 Photographs of Raul Castro, 1964 – Duke University Libraries Digital Collections

Chủ tịch Cuba
Đại tướng Cuba


title: Norilsk

text:
Norilsk (tiếng Nga: Норильск) là một thành phố công nghiệp thuộc chủ thể Krasnoyarsk Krai, Nga. Thành phố nằm phía trên Vòng Bắc Cực, phía đông sông Yenisei và phía nam bán đảo Taymyr phía tây. Nó có dân số thường trú 175.000. Nếu tính cả dân số tạm trú, dân số của thành phố đạt 220.000.

Đây là thành phố cực bắc của thế giới với hơn 100.000 dân và là thành phố lớn thứ hai (sau Murmansk) bên trong Vòng Bắc Cực. Norilsk và Yakutsk là những thành phố lớn duy nhất nằm trong vùng đóng băng vĩnh cửu liên tục.

Norilsk phần lớn được xây dựng bởi những lao động nô lệ của hệ thống trại cải tạo Gulag thời Liên Xô.

Mỏ niken của Norilsk-Talnakh là mỏ trữ lượng niken-đồng-paladi lớn nhất được biết đến trên thế giới. Việc nấu chảy quặng niken chịu trách nhiệm trực tiếp cho ô nhiễm nghiêm trọng, thường xuất hiện dưới dạng mưa axit và khói bụi. Theo một số ước tính, một phần trăm lượng phát thải lưu huỳnh điôxit toàn cầu đến từ các mỏ niken của Norilsk.

Lịch sử

Norilsk được thành lập vào cuối những năm 1920, nhưng ngày thành lập chính thức là theo truyền thống vào năm 1935, khi Norilsk được mở rộng như một khu định cư cho khu phức hợp khai thác luyện kim Norilsk và trở thành trung tâm của hệ thống trại cải tạo lao động Norillag. Nó đã được cấp tình trạng định cư kiểu đô thị vào năm 1939 và tình trạng thị trấn vào năm 1953.

Norilsk nằm giữa đồng bằng Tây Xibia và cao nguyên Trung Xibia dưới chân cao nguyên Putoran cao 1.700 mét (5.600 ft), trên một số mỏ niken lớn nhất trên Trái Đất. Do đó, khai thác và luyện quặng là ngành công nghiệp chính. Norilsk là trung tâm của một khu vực nơi khai thác niken, đồng, coban, platin, paladi và than đá. Các mỏ khoáng sản ở Siberia Craton đã được biết đến trong hai thế kỷ trước khi Norilsk được thành lập, nhưng việc khai thác chỉ bắt đầu vào năm 1939, khi các phần chôn của các cuộc xâm nhập của Norilsk-Talnakh được tìm thấy bên dưới địa hình đồi núi.

Talnakh là mỏ khai thác/làm giàu chính hiện nay từ nơi một nhũ tương quặng được làm giàu được bơm đến các nhà máy luyện kim của Norilsk.

Để hỗ trợ thành phố mới, tuyến đường sắt Norilsk đến cảng Dudinka trên sông Yenisei đã được thành lập, đầu tiên là một tuyến đường hẹp (mùa đông 1935- 36), sau đó là 1.520 mm (4 ft 11 27⁄32 in) theo tiêu chuẩn đường đo của Nga (hoàn thành vào đầu những năm 1950). Từ Dudinka, niken và đồng được vận chuyển đến Murmansk bằng đường biển và sau đó, đến nhà máy luyện kim Monchegorsk trên Bán đảo Kola, trong khi khoáng sản quý giá hơn đi ngược dòng sông đến Krasnoyarsk. Giao thông vận tải này chỉ diễn ra trong mùa hè. Cảng Dudinka bị đóng cửa và tháo dỡ trong trận lũ lụt do băng tan lên tới 20 mét (66 ft) vào cuối tháng 5 (một sự kiện mùa xuân điển hình trên tất cả các con sông tại Siberia).

Đầu những năm 1950, tuyến đường sắt Salekhard-Igarka đang được xây dựng từ thành phố than châu Âu Vorkuta qua Salekhard /sông Obi và Norilsk có một nhà ga rộng rãi được xây dựng với mong muốn phục vụ tàu tới thủ đô Moskva, nhưng việc xây dựng đã dừng lại sau khi Joseph Stalin qua đời.

Theo tài liệu lưu trữ của Norillag, 16.806 tù nhân đã chết ở Norilsk trong điều kiện lao động cưỡng bức, đói khát và lạnh giá trong suốt thời gian tồn tại của trại (1935-1956). Tử vong đặc biệt cao trong chiến tranh thế giới thứ hai từ năm 1942, khi mà nguồn cung cấp thực phẩm đặc biệt khan hiếm. Các tù nhân đã tổ chức cuộc nổi dậy phi bạo lực Norilsk vào năm 1953. Một số tù nhân vô danh nhưng đáng kể vẫn tiếp tục phục vụ và chết trong hầm mỏ cho đến khoảng năm 1979. Norilsk-Talnakh tiếp tục là một mỏ nguy hiểm để làm việc. đã có 2,4 vụ tai nạn trên một nghìn công nhân trong năm 2005. Năm 2017, Norilsk Niken tuyên bố rằng họ đã giảm gần 60% tỷ lệ thương tật do mất thời gian nói chung kể từ năm 2013.

Địa lí
Norilsk là thành phố cực bắc của thế giới với hơn 100.000 dân và là thành phố lớn thứ hai (sau Murmansk) nằm bên trong Vòng Bắc Cực. Norilsk, Yakutsk và Vorkuta là những thành phố lớn duy nhất nằm trong vùng đóng băng vĩnh cửu liên tục. Nó nằm giữa quận Taymyrsky Dolgano-Nenetsky ở phía bắc và quận Turukhansky ở phía nam.

Khí hậu

Mặc dù nằm trong Vòng Bắc Cực, Norilsk có khí hậu cận cực (phân loại khí hậu Köppen Dfc) với mùa đông rất dài, lạnh khắc nghiệt và mùa hè rất ngắn, ôn hòa. Thành phố được bao phủ bởi tuyết trong khoảng 250-270 ngày mỗi năm, với những cơn bão tuyết trong khoảng 110-130 ngày. Hiện tượng mặt trời mọc lúc nửa đêm nằm phía trên đường chân trời từ 21 tháng 5 đến 24 tháng 7 (65 ngày) và khoảng thời gian mặt trời không mọc, hay còn gọi là ban đêm vùng cực, là từ khoảng 30 tháng 11 đến 13 tháng 1 (45 ngày). Nhiệt độ đôi khi có thể tăng lên trên 25 °C (77 °F) vào tháng Bảy. Phần lớn các khu vực xung quanh là lãnh nguyên tự nhiên. Chỉ có một vài cây tồn tại ở Norilsk.

Tình trạng hành chính
Trong khuôn khổ của các bộ phận hành chính, cùng với khu định cư đô thị của Snezhnogorsk, Krasnoyarsk Krai, được thành lập như một thành phố krai của Norilsk, một đơn vị hành chính có địa vị ngang bằng với các quận. Là một bộ phận của thành phố, thành phố Norrask của krai được hợp nhất thành Norilsk Urban Okrug.

Nhân khẩu

Dân số
Dân số của Norilsk là 175.365 người (Điều tra dân số năm 2010) sau khi Liên Xô sụp đổ, dân số giảm 40.000, nhưng điều này đã được bù đắp bằng việc sáp nhập các thị trấn Kayerkan và Talnakh vào Norilsk sau đó, duy trì dân số thường trú là 175.000. Tính cả cư dân tạm trú, dân số đạt 220.000 người.

Tuổi thọ cho cư dân địa phương thấp hơn khoảng mười năm so với tuổi thọ trung bình của người Nga.

Tôn giáo

Kitô giáo là tôn giáo chính ở Norilsk. Có một nhà thờ Chính thống Nga, một số nhà thờ Chính thống Nga và một nhà thờ Chính thống Ukraine. Có một nhà thờ Hồi giáo ở Norilsk. Được xây dựng vào năm 1998 và thuộc cộng đồng người Tatar địa phương, nó được coi là nhà cầu nguyện Hồi giáo cực bắc trên thế giới.

Kinh tế
MMC Norilsk Niken, một công ty khai thác khoáng sản, là chủ nhân chính trong khu vực Norilsk.

Thành phố được phục vụ bởi Sân bay Alykel và Sân bay Valek. Có một tuyến đường sắt chỉ vận chuyển hàng hóa, đường sắt Norilsk giữa Norilsk và cảng Dudinka. Có một mạng lưới đường bộ xung quanh Norilsk (như A-382 liên kết với Sân bay Dudinka và Norilsk Alykel), nhưng không có đường bộ hoặc đường sắt đến phần còn lại của Nga. Về bản chất, Norilsk và Dudinka hoạt động như một hòn đảo. Vận tải hàng hóa bằng thuyền trên Bắc Băng Dương hoặc trên sông Yenisei.

Trong một thời gian, internet chỉ có sẵn thông qua một kết nối vệ tinh chậm. Tuy nhiên, một dây cáp thông tin dài 957 km đã được đặt dọc theo sông Yenisei về phía Krasnoyarsk, với công việc hoàn thành vào năm 2017.

Quặng niken Norilsk-Talnakh

Quặng niken của Norilsk-Talnakh là quặng niken-đồng-palladi lớn nhất được biết đến trên thế giới. Mỏ khoáng sản này được hình thành cách đây 250 triệu năm trong vụ phun trào của đá magma Siberian Traps (STIP). STIP phun trào hơn một triệu km khối dung nham, một phần lớn của nó thông qua một loạt các ống dẫn dung nham nằm phẳng bên dưới Norilsk và dãy núi Talnakh.

Quặng được hình thành khi magma phun trào trở nên bão hòa trong lưu huỳnh, tạo thành các khối pentlandite, chalcopyrite và các sulfide khác. Các lưu huỳnh này sau đó được "rửa sạch" bởi dòng thác magma tiếp tục phun trào, và nâng cấp kỳ hạn của chúng bằng niken, đồng, bạch kim và palađi.

Tài nguyên hiện tại được biết đến với sự xâm nhập khoáng hóa này vượt quá 1,8 tỷ tấn. MMC Norilsk Niken, có trụ sở tại Moskva, là nhà khai thác chính ở Norilsk-Talnakh. Quặng được khai thác dưới lòng đất thông qua một số trục và suy giảm. Các mỏ quặng hiện đang được khai thác ở độ cao hơn 1.200 m (3.900 ft) dưới mặt đất và được khoan từ bề mặt. Sản lượng niken trong năm 2008 lên tới 299,7 nghìn tấn. Sản lượng đồng trong năm 2008 lên tới 419 nghìn tấn.

Các khoản trầm tích đang được khám phá bởi một công ty do chính phủ Nga kiểm soát. Công ty được biết là đang sử dụng địa vật lý trường điện từ, với các vòng trên bề mặt hơn 1.000 m (3.300 ft) ở một bên. Chúng cho phép hình ảnh kết luận về quặng niken dẫn điện ở độ sâu vượt quá 1.800 m (5.900 ft).

Sự ô nhiễm

Quặng niken được luyện ở khu chế biến của công ty tại Norilsk. Sự nóng chảy này chịu trách nhiệm trực tiếp cho ô nhiễm nghiêm trọng, thường xuất hiện dưới dạng mưa axit và khói bụi. Theo một số ước tính, một phần trăm lượng phát thải sulfur dioxide toàn cầu đến từ các mỏ niken của Norilsk. Ô nhiễm kim loại nặng gần Norilsk nghiêm trọng đến mức giờ đây nó trở nên khả thi về mặt kinh tế đối với đất bề mặt, vì đất đã thu được nồng độ platin và palađi cao như vậy.

Viện Blacksmith từng đưa Norilsk vào danh sách mười nơi ô nhiễm nhất trên Trái đất. Danh sách trích dẫn ô nhiễm không khí bởi các hạt, bao gồm đồng vị phóng xạ strontium-90, và Caesium-137 và các kim loại niken, đồng, coban, chì và selen; và bằng các chất khí (như nitơ và oxit carbon, sulfur dioxide, phenol và hydro sulfide). Viện ước tính bốn triệu tấn cadmium, đồng, chì, niken, asen, selen và kẽm được thải vào không khí mỗi năm.

Dịch vụ Thống kê Nhà nước Liên bang Nga liệt kê Norilsk là thành phố ô nhiễm nhất ở Nga. Năm 2017, Norilsk đã sản xuất 1,798 triệu tấn chất ô nhiễm carbon - gấp gần sáu lần so với 304,6 nghìn tấn do thành phố ô nhiễm thứ hai của Nga, Cherepovets tạo ra. Norilsk, báo cáo tuyên bố, khử nhiễm gần một nửa lượng khí thải.

Theo báo cáo của BBC News tháng 4 năm 2007, Norilsk Niken đã chấp nhận trách nhiệm cá nhân đối với những gì đã xảy ra với rừng và nhấn mạnh rằng công ty đang thực hiện các biện pháp để giảm ô nhiễm. Năm 2016, Chủ tịch công ty Vladimir Potanin thừa nhận rằng vấn đề lớn nhất của nó là môi trường.

Năm 2017, Norilsk Niken tuyên bố đã đầu tư 14 tỷ đô la vào một chương trình phát triển lớn nhằm giảm 75% lượng khí thải sulfur dioxide ở Norilsk vào năm 2023, so với năm 2015 là năm gốc. Một trong những bước tiến lớn hơn để chống ô nhiễm là đóng cửa nhà máy luyện cũ của Nornickel ở Norilsk, nguồn phát thải SO2 chính trong phạm vi thành phố từ năm 1942. Norilsk Niken đã tuyên bố rằng tổng lượng khí thải của các hoạt động tại Nga trong năm 2016 thấp hơn 6% so với năm 2015, chủ yếu là do các nhà máy đã ngừng hoạt động. Chương trình môi trường của công ty cũng bao gồm nâng cấp Bộ tập trung Talnakh, để tăng xử lý lưu huỳnh thành chất thải và xây dựng các đơn vị tái chế để chiết xuất sulfur dioxide từ khí thải tại Nhà máy luyện kim và nhà máy luyện kim Nadezhda.

Vào tháng 9 năm 2016, hình ảnh xuất hiện trên phương tiện truyền thông xã hội của sông Daldykan gần đó, đã chuyển sang màu đỏ. Bộ Môi trường Nga đã ban hành một tuyên bố tuyên bố rằng bằng chứng sơ bộ chỉ vào các ống nước thải thuộc sở hữu của Nornickel từ một nhà máy luyện kim gần đó là nguồn gốc của sự ô nhiễm. Công ty đề cập đến lượng mưa lớn và nhấn mạnh rằng sự cố màu trầm tích không gây nguy hiểm cho người hoặc động vật hoang dã. Nhà máy luyện kim, công ty cho biết, đang trong quá trình hiện đại hóa.

Vào ngày 29 tháng 5 năm 2020, một bể chứa nhiên liệu, thuộc sở hữu của công ty con Nornickel, NTEK, đã sụp đổ, làm ngập dòng sông Ambarnaya gần đó với 20.000 tấn nhiên liệu diesel. Tổng thống Nga Vladimir Putin đã tuyên bố tình trạng khẩn cấp. Nhiên liệu là nguồn dự trữ được sử dụng làm dự phòng cho việc cung cấp khí chính cho nhà máy điện

Văn hóa
Norilsk có một bảo tàng lịch sử và một phòng trưng bày nghệ thuật, Nhà hát kịch Polaril Norilsk, một vườn thú, một trung tâm văn hóa, một khu liên hợp thể thao và giải trí, và nhiều di tích và tòa nhà lịch sử

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Official website of Norilsk
 MMC Norilsk Nickel
 "Would You Live in This Toxic, Closed-Off City?", video profile of city by The Atlantic (2017)

Thành phố của Nga
Vùng Krasnoyarsk
Thành phố Liên Xô
Thành phố bị đóng cửa
Khu dân cư Nga Bắc Cực


title: Gibberula savignyi

text:
Gibberula savignyi là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Cystiscidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Gibberula


title: Lưu Kỳ (sinh năm 1942)

text:
Lưu Kỳ (chữ Hán: 刘淇, bính âm: Líu qí; tháng 11 năm 1942), từng là Uỷ viên Bộ Chính trị Đảng Cộng sản Trung Quốc, Bí thư Thành ủy Bắc Kinh từ năm 2003 đến năm 2012.

Tiểu sử
Lưu Kỳ sinh ngày 3 tháng 11 năm 1942, dân tộc Hán, quê quán Vũ Tiến, Giang Tô. Ông gia nhập Đảng Cộng sản Trung Quốc vào tháng 9 năm 1975 và tham gia công tác từ tháng 6 năm 1968.

Trình độ: kỹ sư luyện kim Học viện Gang thép Bắc Kinh, thạc sĩ, công trình sư cao cấp

Quá trình công tác
Từ 1959-1964: Học tại Học viện Gang thép Bắc Kinh

Từ 1964-1968: Nghiên cứu sinh chuyên ngành luyện kim tại học viện Gang Thép Bắc Kinh

Từ 1968-1983: Làm việc tại phân xưởng số 2 công ty Gang thép Vũ Hán

Từ 1983-1985: Phó xưởng trưởng xưởng luyện thép công ty Gang thép Vũ Hán, trưởng phòng sản xuất công ty

Từ 1985-1990: Phó giám đốc thứ nhất công ty Gang Thép Vũ Hán, đảng uỷ viên đảng uỷ công ty

Từ 1990-1993: Giám đốc công ty Gang Thép Vũ Hán, đảng uỷ viên đảng uỷ công ty

Từ 1993-1998: Bộ trưởng Bộ luyện kim Trung Quốc, thành viên ban cán sự đảng bộ

Từ 1998-1999: Phó bí thư, phó thị trưởng Bắc Kinh

Từ 1999-2001: Phó bí thư, thị trưởng Bắc Kinh

Từ 2004-2002: Phó bí thư, Thị trưởng, Chủ tịch Uỷ ban Olympic Bắc Kinh

Từ 2002-2003: Uỷ viên bộ chính trị, bí thư Thành ủy Bắc Kinh, Chủ tịch Uỷ ban Olympic Bắc Kinh

Từ 2003-2012: Uỷ viên bộ chính trị, bí thư Thành uỷ Bắc Kinh, Chủ tịch Uỷ ban Olympic Bắc Kinh

Xem thêm

 Tỉnh trưởng Chính phủ Nhân dân
 Thị trưởng Chính phủ Nhân dân thành phố Bắc Kinh
 Bí thư Tỉnh ủy (Trung Quốc)
 Bí thư Thành ủy thành phố Bắc Kinh

Tham khảo

Bí thư Thành ủy Bắc Kinh
Người Giang Tô
Nhân vật còn sống
Thế vận hội Mùa hè 2008
Thị trưởng Bắc Kinh
Ủy viên Bộ Chính trị Đảng Cộng sản Trung Quốc khóa XVII
Ủy viên Bộ Chính trị Đảng Cộng sản Trung Quốc khóa XVI
Thị trưởng Chính phủ Nhân dân thành phố Bắc Kinh


title: 1668

text:
Năm 1668 ('MDCLXVIII) là một năm nhuận bắt đầu vào Chủ Nhật (liên kết sẽ hiển thị đầy đủ lịch) trong lịch Gregory (hoặc một năm nhuận bắt đầu vào thứ Tư trong lịch Julius chậm hơn 10 ngày).

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 1668


title: Eucera dorsata

text:
Eucera dorsata là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1969.

Chú thích

Tham khảo

Eucera
Động vật được mô tả năm 1969


title: Melissodes montana

text:
Melissodes montana là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cresson mô tả khoa học năm 1878.

Chú thích

Tham khảo

Melissodes
Động vật được mô tả năm 1878


title: Nhạc cụ

text:
Nhạc cụ là những dụng cụ chuyên dùng để khai thác những âm thanh âm nhạc và tạo tiếng động tiết tấu, được sử dụng cho việc biểu diễn âm nhạc. Mỗi nhạc cụ có âm sắc riêng biệt về âm vang, có cường độ âm thanh riêng và âm vực khác nhau. Nhạc cụ xuất hiện gắn liền với lịch sử văn hóa và liên quan tới sự phát triển của nghệ thuật biểu diễn cũng như kỹ thuật chế tạo. Qua quá trình sàng lọc của thực tiễn lịch sử diễn tấu, nhiều nhạc cụ dần mai một. Mặt khác, nhiều loại dần phát triển và ngày càng được hoàn thiện.

Căn cứ vào nguồn âm, có thể chia nhạc cụ thành 5 bộ: bộ dây, bộ hơi, họ màng rung, họ tự thân vang và họ điện tử. Tiếp theo, căn cứ vào cách tác động để sinh âm, có thể chia các nhạc cụ trong một họ thành các chi, ví dụ các chi dây có gẩy, cần kéo, gõ. Không như các phân chia tổ, bộ của dàn nhạc giao hưởng phương Tây. Nhạc cụ Việt Nam được phân theo nguyên tắc phối hợp âm sắc.

Phân loại

Phân loại theo nguồn âm
 Idiophone ("tự thân vang" - âm thanh được tạo ra bằng cách phát ra từ toàn bộ nhạc cụ) như tiếng chuông
 Membranophone ("có màng rung" - tạo ra âm thanh bằng cách rung màng) như trống
 Chordophone ("nhạc cụ dây" - tạo âm thanh qua dây rung)
 Nhạc cụ dây dùng vĩ như violin
 Nhạc cụ phím như dương cầm
 Nhạc cụ dây gảy như guitar, tỳ bà
 Aerophone ("nhạc cụ hơi" - tạo ra âm thanh theo luồng không khí)
 Nhạc cụ hơi
 Nhạc cụ hơi bằng gỗ như sáo
 Nhạc cụ hơi bằng đồng như kèn trumpet
 Nhạc cụ hơi có phím như  đại phong cầm hoặc kéo tay như phong cầm
 Electrophone (phát âm thanh bằng dòng điện, có tai nghe, loa và bộ khuếch đại âm thanh)
 Các nhạc cụ điện cơ như guitar điện với bộ thu âm điện cơ và xử lý tín hiệu tương tự của một quá trình rung cơ học
 Các nhạc cụ điện tử như synthesizer analog, dương cầm điện tử  với  âm thanh  điện tử
Các nhạc cụ kỹ thuật số như dương cầm kỹ thuật số,  hoặc máy tính có khả năng tạo âm thanh kỹ thuật số hoàn toàn, chẳng hạn như với sự trợ giúp của mẫu sampling

Phân loại theo âm vực
Phân loại theo âm vực nhạc cụ
 Nhạc cụ âm vực Soprano: sáo, violin, soprano saxophone, trumpet, clarinet, oboe, piccolo
 Âm vực Alto: alto saxophone, Kèn cor (kèn sừng Pháp), Kèn sừng Anh, viola, alto horn
 Âm vực Tenor: trombone, tenor saxophone, guitar, tenor drum
 Âm vực Baritone: bassoon, baritone saxophone, bass clarinet, cello, baritone horn, euphonium
 Âm vực Bass: double bass, bass guitar, contrabassoon, bass saxophone, tuba, trống trầm

Phân loại theo cách sử dụng
 Nhạc cụ hơi
 Nhạc cụ gõ
  Nhạc cụ dây và Nhạc cụ dây dùng vĩ
 Nhạc cụ phím
 Nhạc cụ dây gảy

Các cách phân loại khác
 Phân loại theo nguyên liệu: Ở Đông Á nhạc cụ được phân biệt theo nguyên liệu cấu tạo. Hệ thống bát âm (八音, Pinyin bāyīn), phân biệt tám nhóm vật liệu: kim loại (金 kim) (vàng, đồng, thép), đá (石 thạch), sợi (絲 ti) (lụa tơ tằm trước kia, nay dùng dây thép hay dây cước hoặc sợi tổng hợp), tre (竹 trúc), vỏ quả bầu hồ lô (匏 bào), đất sét (土 thổ), da  (革 cách) và gỗ (木 mộc)
 theo mục đích: Nhạc cụ của dàn nhạc giao hưởng, nhạc cụ cho trẻ em, nhạc cụ hòa âm, nhạc cụ hiệu ứng,...
 Theo nguồn gốc văn hóa địa lý (nhạc cụ dân tộc, nhạc cụ địa phương)
 Theo thể loại âm nhạc (pop, rock, jazz,...)
 Theo thời kỳ xuất xứ (nhạc cụ thời tiền sử, nhạc cụ cận đại, hiện đại,...)

Nhạc cụ tự chế
Ví dụ như một số nhạc cụ có giá thành đắt đỏ, chúng ta có thể tận dụng những loại đồ đạc đã qua sử dụng hay rau củ; ví dụ như sáo từ ống nước nhựa, trống từ hộp thiếc, đàn guitar hay violon từ bìa cứng, dây chun và rác thải kim loại, đổ nước ra từng chiếc bát sứ hay thủy tinh với lượng nước khác nhau cho ra bộ nhạc cụ gõ bằng que đũa hay chế tạo bộ nhạc cụ thổi từ những chai lọ mà cũng đổ lượng nước khác nhau cho mỗi chai rồi dùng miệng thổi thì ta sẽ nghe giống sáo ống (pan flute),...
Tất cả các loại rác thải có thể sử dụng được, như những thùng phuy, các mảnh kim loại cũ,... đều được tận dụng để tạo nên các nhạc cụ với âm hưởng và giai điệu không thua kém gì các loại nhạc cụ được sản xuất chuyên nghiệp. Ở Việt Nam, nghệ nhân Mai Đình Tới (Thanh Hoá) được coi là bậc thầy về nhạc cụ tự chế.

Xem thêm
 Dàn nhạc giao hưởng
 Danh sách nhạc cụ cổ truyền Trung Quốc
 Nhạc cụ Việt Nam
 Nhạc cụ người dân tộc thiểu số Việt Nam

Tham khảo

Liên kết ngoài


title: Hyphydrus variolosus

text:
Hyphydrus variolosus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Régimbart miêu tả khoa học năm 1906.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Hyphydrus


title: Quận Scotland, North Carolina

text:
Quận Scotland là một quận nằm ở tiểu bang Bắc Carolina.  Tại thời điểm năm 2000, quận có dân số 35.998 người. Quận lỵ đóng ở Laurinburg.

Quận được lập năm 1899 từ khu vực phía nam của quận Richmond. Quận được đặt tên theo Scotland, do nhiều người định cư châu Âu ban đầu ở đây là người Ireland-Scotland.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có tổng diện tích 321 dặm Anh vuông (830 km²), trong đó, 319 dặm Anh vuông (827 km²) là diện tích đất và 2 dặm Anh vuông (4 km²) trong tổng diện tích (0,47%) là diện tích mặt nước.

Các thị trấn
Quận được chia thành 4 xã: Laurel Hill, Spring Hill, Stewartsville, và Williamson.

Các quận giáp ranh
Quận Hoke, Bắc Carolina - Đông bắc
Quận Robeson, Bắc Carolina - Đông nam
Quận Marlboro, Nam Carolina - Tây nam
Quận Richmond, Bắc Carolina - Tây bắc
Quận Moore, Bắc Carolina - Bắc

Thông tin nhân khẩu
Theo cuộc điều tra dân số tiến hành năm 2000, quận này có dân số 35.998 người, 13.399 hộ, và 9.674 gia đình sinh sống trong quận này. Mật độ dân số là 113 người trên mỗi dặm Anh vuông (44/km²). Đã có 14.693 đơn vị nhà ở với một mật độ bình quân là 46 trên mỗi dặm Anh vuông (18/km²).  Cơ cấu chủng tộc của dân cư sinh sống tại quận này gồm 51,49% người da trắng, 37,32% người da đen hoặc người Mỹ gốc Phi, 8,88% người thổ dân châu Mỹ, 0,51% người gốc châu Á, 0,02% người các đảo Thái Bình Dương, 0,46% từ các chủng tộc khác, và 1,33% từ hai hay nhiều chủng tộc.  1,18% dân số là người Hispanic hoặc người Latin thuộc bất cứ chủng tộc nào.

In 2000 Có 13.399 hộ trong đó có 34,40% có con cái dưới tuổi 18 sống chung với họ, 47,10% là những cặp kết hôn sinh sống với nhau, 20,40% có một chủ hộ là nữ không có chồng sống cùng, và 27,80% là không gia đình. 24,40% trong tất cả các hộ gồm các cá nhân và 8,90% có người sinh sống một mình và có độ tuổi 65 tuổi hay già hơn.  Quy mô trung bình của hộ là 2,61 còn quy mô trung bình của gia đình là 3,10,

Phân bố độ tuổi của cư dân sinh sống trong huyện là 28,10% dưới độ tuổi 18, 9,50% từ 18 đến 24, 27,60% từ 25 đến 44, 23,40% từ 45 đến 64, và 11,30% người có độ tuổi 65 tuổi hay già hơn.  Độ tuổi trung bình là 35 tuổi. Cứ mỗi 100 nữ giới thì có 88,40 nam giới. Cứ mỗi 100 nữ giới có độ tuổi 18 và lớn hơn thì, có 83,00 nam giới.

Thu nhập bình quân của một hộ ở quận này là $31.010, và thu nhập bình quân của một gia đình ở quận này là $39.178, Nam giới có thu nhập bình quân $31.212 so với mức thu nhập $23.172 đối với nữ giới. Thu nhập bình quân đầu người của quận là $15.693, Khoảng 17,40% gia đình và 20,60% dân số sống dưới ngưỡng nghèo, bao gồm 29,80% những người có độ tuổi 18 và 17,20% là những người 65 tuổi hoặc già hơn.

Thành phố và thị trấn
East Laurinburg
Gibson
Laurel Hill
Laurinburg
Wagram

Tham khảo

Liên kết ngoài

Scotland County government official website

Quận của North Carolina


title: Platycypha amboniensis

text:
Platycypha amboniensis là một loài chuồn chuồn kim thuộc họ Chlorocyphidae. Đây là loài đặc hữu của Kenya. Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và sông ngòi. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Clausnitzer, V. 2005. Platycypha amboniensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 10 tháng 8 năm 2007.

Động vật Kenya
Platycypha
Động vật đặc hữu Kenya


title: Thanh Chương

text:
Thanh Chương là một huyện trung du, miền núi nằm ở phía tây nam tỉnh Nghệ An, Việt Nam.

Địa lý
Huyện Thanh Chương nằm ở phía tây nam của tỉnh Nghệ An, có vị trí địa lý:

 Phía đông giáp huyện Đô Lương và huyện Nam Đàn
 Phía tây giáp nước bạn Lào với đường biên giới dài khoảng 53 km
 Phía nam giáp huyện Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh
 Phía bắc giáp huyện Anh Sơn.
Thanh Chương được UNESCO công nhận là một trong các huyện thuộc Khu dự trữ sinh quyển Thế giới vào tháng 9/2017 (Khu dự trữ sinh quyển miền Tây Nghệ An).

Sông Lam chảy xuyên huyện Thanh Chương, dãy Trường Sơn ở phía Tây Nam làm biên giới tự nhiên với Lào, Cửa khẩu Thanh Thủy cách thành phố Viêng Chăn 435 km.

Trung tâm của huyện là Thị trấn Dùng (hay còn gọi là thị trấn Thanh Chương). Huyện lỵ cách thành phố Vinh 45 km.

Khí hậu, thổ nhưỡng
Thanh Chương chịu ảnh hưởng trực tiếp của gió mùa Đông Bắc vào mùa đông, gió phơn Tây Nam (gió Lào) vào mùa hè. Mùa đông mưa rét mỗi khi có không khí lạnh tràn về, nhiệt độ trung bình dao động từ 13 - 18 độ C. Mùa hè nóng nhất từ tháng 4 đến tháng 7 có khi lên đến 40 - 41 độ C.

Vào mùa thu, nơi đây cũng chịu ảnh hưởng của nhiều cơn bão nhiệt đới gây thiệt hại lớn cho người dân.

Thanh Chương có 7 nhóm đất (xếp theo thứ tự từ nhiều đến ít): Nhiều nhất là loại đất pheralít đỏ vàng đồi núi thấp rồi đến đất pheralít đỏ vàng vùng đồi, đất phù sa, đất pheralít xói mòn trơ sỏi đá, đất pheralít mùn vàng trên núi, đất lúa vùng đồi núi và đất nâu vàng phát triển trên phù sa cổ và lũ tích. Nhìn chung đất đai cằn cỗi, nhiều sỏi đá. Chỉ một vài vùng đất có thẻ trồng cây công nghiệp (chè, tiêu) ở các xã Hạnh Lâm, Thanh Hà, Thanh Thủy...

Núi Giăng Màn cao 1.026m trên biên giới Việt - Lào là đỉnh núi cao nhất huyện.

Dân số
Số dân Thanh Chương năm 1930 có 64.074 người. Năm 2000 có 228.603 người, đến năm 2019 là 240.808 người. Tốc độ tăng trưởng dân số đã bị chậm lại kể từ dầu thế kỷ XXI bởi làn sóng di cư kinh tế đến Bình Dương, Đồng Nai, Hà Nội, Sài Gòn.

Đa số là người Kinh, một số rất ít người dân tộc như Thái, Mông, Đan Lai.

Kinh tế
Thanh Chương là huyện nghèo, thuần túy về nông lâm nghiệp với các sản phẩm chủ lực là gạo, ngô, khoai, sắn, cam và chè. Công nghiệp không thực sự phát triển với một số nhà máy như Nhà máy Sắn Thanh Ngọc, Nhà máy Gạch Ngói Rào Gang.

Gần đây huyện phát triển du lịch với trọng điểm là khu đảo chè Thanh Chương.

Lịch sử
Thanh Chương thời nguyên thủy thuộc nước Việt Thường.

Năm 111 TCN (thời thuộc Hán) vùng đất này nằm trong huyện Hàm Hoan, quận Cửu Chân.

Từ năm 602 (thời thuộc Tuỳ), nằm trong huyện Cửu Đức, quận Nhật Nam.

Khởi nghĩa Mai Thúc Loan (713-722) thì nơi đây là địa bàn hoạt động chủ yếu của nghĩa quân.

Thời Nhà Ngô (939-965), Thanh Chương là thủ phủ Châu Hoan, nơi đặt dinh trấn thủ của quan thứ sử Đinh Công Trứ.

Thời thuộc nhà Minh đô hộ (1406-1428), Thanh Chương là đất huyện Thổ Du phủ Nghệ An.

Thời nhà Lê (1428-1786) huyện được gọi là Thanh Giang, sau đổi thành Thanh Chương (Năm 1729, do húy tên chúa Trịnh Giang).

Trong danh sách phủ huyện thời Hồng Đức (1479-1497) được chép trong Thiên Nam dư hạ tập vẫn còn chép là Thanh Giang. Năm 1490 (năm Hồng Đức thứ 21), Thanh Chương là một huyện thuộc phủ Đức Quang (cùng với Hương Sơn, La Sơn, Thiên Lộc, Nghi Xuân, Chân Phúc), xứ Nghệ An.

Năm 1826 (năm Minh Mạng thứ 7), huyện Thanh Chương tách khỏi phủ Đức Quang nhập vào phủ Anh Sơn.

Năm 1831 (năm Minh Mạng thứ 12), trấn Nghệ An tách thành 2 tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh. Huyện Thanh Chương thuộc phủ Anh Sơn, tỉnh Nghệ An.

Năm 1919, nhà Nguyễn và Pháp bỏ cấp phủ, huyện Thanh Chương trực thuộc tỉnh Nghệ An. Các tổng cũ được phân chia thành 12 xã.

Đầu năm 1954, theo chủ trương phân chia lại cấp xã của Uỷ ban kháng chiến hành chính Liên Khu IV thì huyện Thanh Chương trên cơ sở 12 xã cũ đã chia thành 41 xã mới.

Năm 1969, theo quyết định số 159 - NV của Bộ trưởng Bộ Nội vụ, huyện Thanh Chương đã hình thành nên một số xã mới.

Năm 1984, thành lập thị trấn Thanh Chương, thị trấn huyện lỵ huyện Thanh Chương.

Ngày 1 tháng 1 năm 2020, sáp nhập 3 xã Thanh Tường, Thanh Văn và Thanh Hưng thành xã Đại Đồng.

Hiện nay huyện Thanh Chương có 1 thị trấn và 37 xã.

Văn hiến

Thanh Chương ngày nay nặng về văn hóa họ tộc, với nhiều dòng họ nổi tiếng như Nguyễn Sỹ, Nguyễn Tài, Nguyễn Cảnh... Ảnh hưởng của nho giáo vẫn mạnh với vùng đất này.

Huyện này là một trong những vùng đất truyền thống của Đảng Cộng sản Việt Nam, trung tâm hoạt động của chính quyền xô viết giai đoạn 1930-1931.

Hầu hết chùa chiền miếu mạo đã bị phá hủy trong sự kiện Xô Viết Nghệ Tĩnh (1930-1931) và Cải cách ruộng đất (1953-1956). Hiện còn một số nhà thờ Kitô giáo thuộc Giáo phận Vinh (có 3 xứ, 17 họ chiếm khoảng 3,7% dân số toàn huyện) ở Thanh Đồng, Thanh Phong,...

Trong quyển Nghệ An ký Đốc học Bùi Dương Lịch có ghi rằng:
"Thanh Chương phong tục địa phương khoáng đạt, cảnh sắc thiên nhiên tươi đẹp; kẻ sĩ chăm chỉ đèn sách, trau dồi lễ nghĩa; dân làm nghề nông thì đàn ông chăm lo mùa vụ, đàn bà thì giữ gìn chính chuyên, hiền thục. Mọi người đều rất coi trọng lễ làng, phép nước, chuộng sự cần kiệm và đều coi trọng việc báo đáp công ơn đối với nhà vua cũng như cha mẹ là niềm vui".

Thời phong kiến có:
Các danh thần: Nguyễn Cảnh Chân, Đinh Bô Cương, Nguyễn Cảnh Huy, Nguyễn Cảnh Kiên, Nguyễn Cảnh Hà, Nguyễn Cảnh Quế, Chu Tất Thắng, Nguyễn Tiến Tài, Phạm Kinh Vĩ, Trần Hưng Nhượng, Nguyễn Lâm Thái...
Các danh tướng: Nguyễn Cảnh Dị, Chu Phụng Trực, Chu Phụng Huệ, Nguyễn Cảnh Hoan, Phan Đà, Trần Hưng Học,...
Các danh sĩ: Chu Dy Hiến, Nguyễn Đình Cổn, Đinh Nhật Thận, Phan Sĩ Thục, Hồ Sĩ Tạo...
Các chí sĩ: Đặng Nguyên Cẩn, Đặng Thúc Hứa, Nguyễn Hữu Điển; Trần Tấn,...

Thời hiện đại có:

 Các nhà hoạt động cách mạng: Tôn Quang Phiệt, Nguyễn Sĩ Sách, Tôn Thị Quế.
Các vị lãnh đạo chính quyền: Phó thủ tướng Nguyễn Côn; Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp Võ Thúc Đồng; Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại Quốc hội Trần Văn Hằng; Ủy viên Bộ chính trị ĐCSVN Nguyễn Xuân Thắng; Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Quốc hội Phan Trung Lý; Tổng Kiểm toán Nhà nước Trần Sĩ Thanh.
 Các nhà trí thức nổi bật: GS Đặng Thai Mai; GS VS Nguyễn Duy Quý; GS Trần Đình Hượu; GS BS Hoàng Đình Cầu; GS NGND Nguyễn Tài Cẩn; GS TS Nguyễn Nghĩa Thìn; TS Nguyễn Sĩ Dũng. PCT UBND tỉnh Nghệ An Lê Ngọc Hoa.
 Các nghệ sĩ: Nhạc sĩ Nguyễn Tài Tuệ; NSƯT Đinh Thìn; NSND Hồng Lựu.
 Các nhà Kho học: Kỹ sư Võ Quý Huân.
Các tướng lĩnh: Trung tướng Nguyễn Đệ (Ba Trung) nguyên Tư lệnh QK9; Trung tướng Đặng Xuân Loan; Thiếu tướng Lê Nam Thắng - nguyên tư lệnh QK4; Thiếu tướng GS, TS Nguyễn Phùng Hồng; Thiếu tướng Nguyễn Cảnh Hiền Phó tư lệnh Bộ đội biên phòng; Thiếu tướng Nguyễn Trọng Nhưỡng; Thiếu tướng Lê Đình Đệ; Thiếu tướng Nguyễn Đình Minh; Thiếu tướng Nguyễn Thủ Thanh; Thiếu tướng Nguyễn Thế Công; Thiếu tướng Nguyễn Ngọc Độ; Thiếu tướng Đậu Đình Toàn; Thiếu tướng Nguyễn Hùng Lĩnh; Thiếu tướng Trần Minh Đạo; Thiếu tướng Nguyễn Sĩ Hội; Trung tướng Trần Võ Dũng; Thiếu tướng Lê Văn Minh Tư lệnh vùng 4 Cảnh sát Biển...

Các vị đỗ đại khoa thời phong kiến

1488: Chu Tất Thắng
1530: Chu Quang Trứ
1546: Nguyễn Ngọc Dật
1546: Phan Nhân Tường - Thanh Hà
1546: Trần Đăng Dũng - Đồng Văn
1555: Chu Dy Hiến
1664: Nguyễn Sĩ Giáo - Thanh Mai
1664: Nguyễn Tiến Tài - Thanh Tùng
1676: Nguyễn Đình Cổn - Thanh Giang
1715: Nguyễn Phùng Thời - Xuân Tường
1724: Phạm Kinh Vĩ - Thanh Tùng
1733: Nguyễn Bá Quýnh - Ngọc Sơn
1739: Nguyễn Lâm Thái - Thanh Tùng
1775: Nguyễn Thế Bình - Cát Văn
1838: Đinh Nhật Thận - Thanh Tiên
1844: Nguyễn Sỹ Ấn - Thanh Lương
1848: Lê Đình Thức - Thanh Lĩnh
1848: Bùi Sỹ Tuyển - Thanh Hà
1849: Phan Sĩ Thục - Võ Liệt
1851: Phan Đình Thực - Võ Liệt
1853: Nguyễn Hữu Điển - Thanh Văn
1877: Nguyễn Tài Tuyển - Thanh Văn
1895: Đặng Nguyên Cẩn - Thanh Xuân
1913: Phan Sỹ Bàng - Võ Liệt

Các vị đỗ đạt, làm quan thời phong kiến:

 1780 -.1851: Quan Hàn lâm viện Tu soạn Lê Ngọc Nhuận, Đồng Văn.

Lễ hội truyền thống
 Lễ hội chính: Đền Bạch Mã, xã Võ Liệt, tổ chức từ ngày 09 đến 10 tháng 2 âm lịch hàng năm.

Di tích lịch sử
Di tích lịch sử văn hóa cấp Quốc gia

Đền Bạch Mã - xã Võ Liệt
Đền Hữu, thờ Thái phó, Tấn quốc công Nguyễn Cảnh Hoan
Đình Võ Liệt
Nhà thờ và mộ Tiến sĩ Nguyễn Tiến Tài
Nền tế cờ và nhà thờ họ Trần Tấn - xã Thanh Chi
Nhà thờ họ Nguyễn Sỹ, Nhà thờ Nguyễn Sỹ Sách
Nhà thờ họ Nguyễn Duy
Nhà thờ và mộ Quận công Trần Hưng Học, Trần Hưng Nhượng
Nhà thờ và lăng mộ Phúc Khánh Quận công Nguyễn Cảnh Huy

Di tích lịch sử, văn hóa cấp tỉnh gồm

Nhà thờ họ Trần Võ ở xã Thanh Đồng
Khu mộ tổ họ Nguyễn Cảnh ở xã Ngọc Sơn
Đền thờ và mộ Phan Nhân Tường
Nhà thờ họ Đặng và nhà lưu niệm Đặng Thai Mai
Nhà thờ họ Nguyễn Duy
Nhà thờ Đại tôn họ Nguyễn Trọng tại Thanh Phong
Nhà thờ Nguyễn Hữu Điển
Nhà thờ và lăng mộ Nguyễn Thế Bình ở xã Cát Văn
Nhà thờ Phạm Kinh Vỹ
Nhà thờ họ Lê Kim ở xã Ngọc Sơn
Đình Làng Thượng
Nhà thờ họ Tôn - xã Võ Liệt
Đền Hai Hầu và nhà thờ họ Nguyễn Phùng
Nhà thờ họ Nguyễn Lâm Thái - xã Thanh Tùng
Đền Bà Chúa
Nhà thờ Phan Sỹ Thục
Nhà thờ họ Nguyễn (chi trung tôn)
Khu mộ tổ và nhà thờ họ Chu
Đền thờ quận công Đậu Bá Toàn - xã Thanh Khê
Nhà thờ Đại tôn họ Nguyễn Như - tại Thôn Đại Định, Xã Thanh Văn
Đình làng Văn Thánh - tại Thôn Đại Định, xã Thanh Văn.
Phủ thờ Đàng Cao xã Thanh Văn thờ Cường Quận công Nguyễn Cảnh Vạn
Nhà thờ họ Trần đại tôn tại xã Thanh Phong.
 Đền Gia Ban xã Thanh Hòa
 Đền Đậu Xã Thanh Hà
 Nhà thờ Họ Đậu Trung tôn, xã Thanh Mai
 Nhà thờ họ Nguyễn Văn, xã Phong Thịnh
 Phủ Hòa Quân, xã Thanh Hương

Danh lam thắng cảnh:

 Đảo Chè - xã Thanh An và Thanh Thịnh.
 Thác Mưa - xã Ngọc Lâm
 Thác Cối - xã Thanh Hà

Thanh Chương với âm nhạc
Các ca khúc nổi tiếng về Thanh Chương:

 "Thanh Chương mời bạn về thăm" Sáng tác: Phan Thanh Chương;
 "Nhớ lắm quê mình ơi" Sáng tác: Hồ Hữu Thới;
 "Trở lại Thanh Chương" Sáng tác: Trần Hoàn;
 "Thanh Chương mến thương" Sáng tác: An Thuyên;
 "Lời ru tháng Chín" Sáng tác: Tân Huyền;
 "Tình Quê" Nhạc và Lời: Thái Hà;
 "Khúc hát sông quê" Thơ: Lê Huy Mậu, nhạc: Nguyễn Trọng Tạo;
 "Mơ quê" Sáng tác: Nguyễn Tài Tuệ;
 "Ngọt ngào Thanh Chương" Sáng tác: Nguyễn Như Khôi;
 "Đêm xuân Thanh Mai" Thơ: Trần Duy Ngoãn, nhạc: Ngô Quốc Tính;
 "Về Thanh Chương" Sáng tác: Lê Văn Hoan;
"Nghĩa tình Thanh Chương" - Nhạc: Lê Xuân Hòa - Thơ: Nguyễn Đình Trường
"Về đi anh" - Nhạc Lê Xuân Hòa - Thơ Mai Hoa

Hành chính

Năm 1919, chính quyền thực dân phong kiến bỏ cấp phủ, huyện Thanh Chương trực thuộc tỉnh Nghệ An. Các tổng cũ được phân chia thành 12 xã cụ thể như sau:
Tổng Cát Ngạn chia làm 3 xã: Cát Văn, Minh Sơn, Tam Đồng.
Tổng Võ Liệt: Đồng Thanh, Vịnh Thọ, Kim Bảng.
Tổng Bích Triều: Tân Dân, Xuân Triều.
Tổng Đại Đồng: Đại Đồng, Đồng Văn.
Tổng Xuân Lâm: Minh Tiến, Mai Lâm.

Đầu năm 1954, theo chủ trương phân chia lại cấp xã của UBKCHC Liên Khu IV thì huyện Thanh Chương trên cơ sở 12 xã cũ đã chia thành 41 xã mới như sau:
Xã Cát Văn chia thành 3 xã: Thanh Cát, Thanh Bài và Thanh Bình.
Xã Minh Sơn chia thành 4 xã là: Thanh Đức, Thanh Mỹ, Thanh Nho và Thanh Hòa.
Xã Tam Đồng chia thành 3 xã là: Thanh Tiên, Thanh Liên và ThaThanhnh Chung.
Xã Đồng Thanh chia thành 2 xã: Thanh Hương và Thanh Lĩnh.
Xã Vĩnh Thọ chia thành 4 xã: Thanh Thịnh, Thanh An, Thanh Chi, Thanh Khê.
Xã Kim Bảng chia thành 4 xã: Thanh Minh, Thanh Tân, Thanh Long, Thanh Hà.
Xã Thanh Dân chia thành 4 xã: Thanh Giang, Thanh Mai, Thanh Tùng và Thanh Bích.
Xã Xuân Triều chia thành 2 xã: Thanh Xuân và Thanh Lâm.
Xã Đại Đồng chia thành 5 xã: Thanh Hưng, Thanh Văn, Thanh Tường, Thanh Đồng và Thanh Phong
Xã Đồng Văn chia làm 3 xã: Thanh Ngọc, Thanh Luân, Thanh Tài.
Xã Mai Lâm chia làm 3 xã: Thanh Lam (Lam Sơn – Lam Hồng – Lam Thắng), Thanh Nam, Thanh Trường.
Xã Minh Tiến chia làm 4 xã là: Thanh Dương, Thanh Lương, Thanh Yên và Thanh Khai.

Ngày 15 tháng 4 năm 1967, theo quyết định số 140/NV của Bộ trưởng bộ Nội vụ:
Giải thể Thanh Bích sáp nhập vào hai xã Thanh Giang (thôn Bích Lam và xóm Thanh Lam) và xã Thanh Lâm (thôn Bích Sơn và HTX Bích Hào).
Chia xã Thanh Đức thành hai xã mới là Thanh Đức và Hạnh Lâm.
Lập thêm 2 xã mới là xã Thanh Thủy và Thanh Lạc (hai xã mới này do phong trào khai hoang mà có).

Ngày 24 tháng 3 năm 1969, theo quyết định số 159 - NV của Bộ trưởng Bộ Nội vụ, huyện Thanh Chương đã hình thành nên một số xã mới do hợp nhất từ xã cũ như sau:
Xã Bình Dương (Thanh Hưng và Thanh Văn hợp thành).
Xã Ngọc Sơn (Thanh Lam nhập với Thanh Nam).
Xã Đồng Văn (Thanh Luân nhập với Thanh Tài).
Xã Xuân Tường (Thanh Trường nhập với Thanh Dương).
Xã Phong Thịnh (Thanh Bình nhập với Thanh Chung).
Xã Thanh Mỹ (Thanh Mỹ nhập với Thanh Lạc).
Xã Thọ Lâm (Thanh Thịnh nhập với Thanh An).
Xã Quảng Xã (Thanh Long nhập với Thanh Hà).
Xã La Mạc (Thanh Nho nhập với Thanh Hòa).
Xã Thanh Quả (Thanh Chi nhập với Thanh Khê).
Xã Võ Liệt (Thanh Minh nhập với Thanh Tân).
Xã Hạnh Lâm (Thanh Đức nhập với Hạnh Lâm).

Ngày 21 tháng 4 năm 1969, Bộ Nội vụ ra quyết định số 201/NV của Bộ trưởng Bộ Nội vụ, huyện Thanh Chương tiếp tục hình thành nên một số xã mới do hợp nhất từ xã cũ như sau:
Hợp nhất hai xã Thanh Mai và Thanh Giang lấy tên là xã Thanh Giang.
Hợp nhất 2 xã Thanh Tường và Thanh Đồng lấy tên là xã Tường Đồng.
Hợp nhất 2 xã Thanh Cát và Thanh Bài lấy tên là xã Cát Văn.

Đến đầu năm 1971, các xã Bình Dương, Tường Đồng, Thọ Lâm... được tách ra thành các xã như cũ.

Từ năm 1976 đến năm 1991, huyện Thanh Chương thuộc tỉnh Nghệ Tĩnh, gồm 36 xã: Cát Văn, Đồng Văn, Hạnh Lâm, Ngọc Sơn, Phong Thịnh, Thanh An, Thanh Chi, Thanh Đồng, Thanh Dương, Thanh Giang, Thanh Hà, Thanh Hòa, Thanh Hưng, Thanh Hương, Thanh Khai, Thanh Khê, Thanh Lâm, Thanh Liên, Thanh Lĩnh, Thanh Long, Thanh Lương, Thanh Mai, Thanh Mỹ, Thanh Ngọc, Thanh Nho, Thanh Phong, Thanh Thịnh, Thanh Thủy, Thanh Tiên, Thanh Tùng, Thanh Tường, Thanh Văn, Thanh Xuân, Thanh Yên, Võ Liệt, Xuân Tường.

Ngày 27 tháng 10 năm 1984, thành lập thị trấn Thanh Chương, thị trấn huyện lỵ huyện Thanh Chương trên cơ sở 64 ha đất của xã Đồng Văn; 92 ha đất của xã Thanh Ngọc và 124 ha đất của xã Thanh Đồng.

Từ 1991 đến nay, huyện Thanh Chương thuộc tỉnh Nghệ An.

Ngày 10 tháng 4 năm 2002, thành lập xã Thanh Đức trên cơ sở 17.000,76 ha diện tích tự nhiên và 4.870 nhân khẩu của xã Hạnh Lâm.

Ngày 9 tháng 2 năm 2009, điều chỉnh một phần dân số của huyện Tương Dương về các khu tái định cư thuộc huyện Thanh Chương (dân cư của các xã giải thể để xây dựng hồ thủy điện Bản Vẽ), đồng thời:
Thành lập xã Thanh Sơn trên cơ sở điều chỉnh 6.739,46 ha diện tích tự nhiên của xã Hạnh Lâm và 647,63 ha diện tích tự nhiên của xã Thanh Mỹ thuộc huyện Thanh Chương; 3.650 người của xã Kim Đa và 1.598 người của xã Hữu Dương (các xã vừa giải thể) thuộc huyện Tương Dương chuyển sang
Thành lập xã Ngọc Lâm trên cơ sở điều chỉnh 5.269,79 ha diện tích tự nhiên của xã Thanh Hương, 3.652,85 ha diện tích tự nhiên của xã Thanh Thịnh thuộc huyện Thanh Chương; 2.725 người của xã Kim Tiến, 1.585 nhân khẩu của xã Luân Mai, 1.073 người của xã Hữu Dương (các xã vừa giải thể) và 1.435 người của xã Hữu Khuông thuộc huyện Tương Dương chuyển sang.
Ngày 1 tháng 1 năm 2020, sáp nhập 3 xã Thanh Tường, Thanh Văn và Thanh Hưng thành xã Đại Đồng.

Huyện Thanh Chương có 1 thị trấn và 37 xã như hiện nay:

Thị trấn Thanh Chương (huyện lỵ), Cát Văn, Đại Đồng, Đồng Văn, Hạnh Lâm, Ngọc Lâm, Ngọc Sơn, Phong Thịnh, Thanh An, Thanh Chi, Thanh Đồng, Thanh Đức, Thanh Dương, Thanh Giang, Thanh Hà, Thanh Hòa, Thanh Hương, Thanh Khai, Thanh Khê, Thanh Lâm, Thanh Liên, Thanh Lĩnh, Thanh Long, Thanh Lương, Thanh Mai, Thanh Mỹ, Thanh Ngọc, Thanh Nho, Thanh Phong, Thanh Sơn, Thanh Thịnh, Thanh Thủy, Thanh Tiên, Thanh Tùng, Thanh Xuân, Thanh Yên, Võ Liệt, Xuân Tường.

Đặc sản
Thanh Chương có nhiều đặc sản nổi tiếng, đặc sản nơi đây gắn liền với những người nông dân với việc trồng rừng, làm ruộng, chăn nuôi,...

Nhắc đến Thanh Chương nhắc đến câu thành ngữ "Nhút Thanh Chương, tương Nam Đàn".
Nhút Thanh Chương nổi tiếng nức lòng người Thanh Chương và ấm lòng người Xứ Nghệ có hai loại: Nhút là gì? nói chính xác là nhút mít Thanh Chương, Nhút Thanh Chương làm từ quả mít; loại ngon nhất là nhút làm từ xơ của quả mít chín, trong đó ngon nhất là quả mít bở (mít ướt) hoặc mít dai (mít mật), loại này hiếm, nhà nào trồng nhiều mít mới được thưởng thức thường xuyên, loại này không thấy bán trên thị trường, loại này xào ngon, nấu canh ngon, vắt chấm ngon, nộm ngon và nấu canh chua thì hảo hạng; loại ngon thứ nhì là nhút làm từ quả mít xanh (quả mít còn non), loại này trên thị trường có bán rất nhiều, khoảng 70.000 đồng/hũ/5 lít, loại này chủ yếu là xào, nộm (gỏi), và nấu canh chua.

Ngoài ra còn có các đặc sản khác đã đi vào các câu ca dao, câu hát ở vùng đất này:

"Thanh Chương ngon cá sông Giăng. Ngon khoai La Mạc, ngon măng chợ Chùa"

"Ai hay nước chát măng chua. Đi qua chợ Chùa thì tới Minh Sơn"

"Ai hay mít ngọt, mui bùi. Có về Cát Ngạn với tôi cùng về"

"Ai hay tương ngọt nhút chua. Mời về Ó, Nại mà mua ít nhiều"

"Quê ta ngọt mía Nam Đàn

Ngon khoai chợ Rộ, thơm cam Xã Đoài" (Chợ Rộ ở xã Võ Liệt)...

Đặc sản nổi tiếng khắp cả tỉnh và đã trở thành thương hiệu số 1 của Nghệ An đó chính là "Gà đồi Thanh Chương", thị gà có nhiều cách chế biến như gà luộc, gà nướng, gà rang sả ớt, và đặc biệt là gà nấu xáo, sự khác biệt ở gà nấu xáo Thanh Chương đó là xương gà được băm nhỏ để làm viên nên ăn rất thơm ngon và giòn.Gà ở Thanh Chương được nuôi thả trên những vườn đồi thoai thoải nên thịt gà săn chắc. Gà Thanh Chương đã trở thành món ngon của người Xứ Nghệ và là đặc sản để tiếp đón người thân, bạn bè và du khách thập phương khi đến với Xứ Nghệ, trong các bữa ăn hàng ngày.

Tham khảo
Các tài liệu liên quan
Đại Việt Sử ký Toàn thư
Khâm định Việt sử Thông giám cương mục
Thanh Chương Đất và Người
Nghệ An kí

Liên kết ngoài

Cổng thông tin điện tử huyện Thanh Chương
Trang web của Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Thanh Chương

Huyện biên giới Việt Nam với Lào


title: Marsannay-le-Bois

text:
Marsannay-le-Bois  là một xã ở tỉnh Côte-d’Or trong vùng Bourgogne-Franche-Comté, phía đông nước Pháp. Khu vực này có độ cao trung bình 320 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Marsannaylebois


title: .pn

text:
.pn là tên miền quốc gia cấp cao nhất (ccTLD) của Đảo Pitcairn.

Tên miền cấp cao nhất là chủ đề tranh cãi vào năm 2000, giữa Tom Christian, người được ủy quyền quản lý tên miền của ICANN, vầ chính quyền của đảo, cuối cùng được giải quyết bởi ICANN quy định tên miền được ủy quyền lại cho Hội đồng Đảo Ptcairn.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 IANA .pn whois information
 .pn domain registration website

PN
PN

sv:Toppdomän#P


title: 6219 Demalia

text:
6219 Demalia (1978 PX2) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 8 tháng 8 năm 1978 bởi Chernykh, N. S. ở Nauchnyj.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 6219 Demalia

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Nikolai Chernykh
Thiên thể phát hiện năm 1978


title: Petalium

text:
Petalium là một chi bọ cánh cứng thuộc họ Ptinidae.

Chú thích

Tham khảo

Petaliini


title: Qua Dương

text:
Qua Dương (chữ Hán giản thể: 涡阳县, âm Hán Việt: Qua Dương huyện) là một huyện của địa cấp thị Bạc Châu, tỉnh An Huy, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện Qua Dương có diện tích 1933 km², dân số 1,38 triệu người. Mã số bưu chính của Qua Dương là 233600. Về mặt hành chính, quận này được chia thành 15 trấn và 11 hương.
Trấn: Thành Quna, Cao Lò, Nghĩa Môn, Thanh Thoản, Thạch Cung, Long Sơn, Thành Tây, Song Miếu, Sở Điếm, Thành Đông, Tây Dương, Cao Công, Áp Bắc, Tào Thị, Tân Hưng.
Hương: Lâm Hồ, Điếm Tập, Hoa Câu, Trần Đại, Đan Thành, Mã Điếm, Bài Phường, Cảnh Hoàng, Tiêu Lý, Công Cát Tự, Trương Lão Gia.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện An Huy
Bạc Châu


title: Buissard

text:
Buissard là một xã của tỉnh Hautes-Alpes, thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur, đông nam nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Hautes-Alpes

Tham khảo

Xã của Hautes-Alpes


title: Alitalia

text:
Alitalia là một hãng hàng không của Ý. Hãng này lấy tên gọi, quyền hạ cánh, nhiều máy bay và tài sản từ vụ phá sản của Alitalia-Linee Aeree Italiane và toàn bộ Air One. Trụ sở chính công ty đóng ở Fiumicino, Ý. Căn cứ hoạt động chính nằm ở sân bay Leonardo da Vinci-Fiumicino, Roma.
Từ Roma, hãng có 27 tuyến bay nội địa và 53 tuyến bay quốc tế đến 38 quốc gia châu Phi, châu Mỹ, châu Á và châu Âu. Đây là hãng hàng không vận chuyển hàng khách lớn thứ 19 thế giới tính theo quy mô đội tàu bay.

Hãng hàng không đã được đưa vào diện giám sát đặc biệt kể từ năm 2017 sau nhiều năm không có lợi nhuận. Vào ngày 24 tháng 8 năm 2021, Alitalia thông báo rằng hãng sẽ ngừng hoạt động vào ngày 15 tháng 10 năm 2021, và những hành khách có vé cho các chuyến bay muộn hơn có thể lên lịch lại chuyến bay sớm hơn hoặc yêu cầu hoàn tiền. Vào ngày 15 tháng 10 năm 2021, các hoạt động và tài sản của hãng được chuyển giao cho ITA Airways, một hãng hàng không quốc doanh mới.

Tham khảo

Hãng hàng không Ý


title: Dufourea cypria

text:
Dufourea cypria là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Mavromoustakis mô tả khoa học năm 1952.

Chú thích

Tham khảo

Dufourea
Động vật được mô tả năm 1952


title: Saint-Théoffrey

text:
Saint-Théoffrey là một xã của tỉnh Isère, thuộc vùng Rhône-Alpes, đông nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Isère

Tham khảo
 INSEE commune file

Sainttheoffrey


title: Bédeille, Ariège

text:
Bédeille  là một xã ở tỉnh Ariège, thuộc vùng Occitanie ở phía tây nam nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Ariège

Tham khảo

Bedeille


title: Ipsa childreni

text:
Ipsa childreni là một loài ốc biển từ cỡ nhỏ tới trung bình, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Cypraeidae, họ ốc sứ.

Miêu tả
Vỏ ốc Ipsa childreni nhìn từ hai phía:

Chú thích

Tham khảo

Ipsa


title: Beychac-et-Caillau

text:
Beychac-et-Caillau  là một xã thuộc tỉnh Gironde trong vùng Aquitaine tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 46 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Beychacetcaillau


title: Kim Jaewon

text:
Kim Jaewon (Hangul: 김재원; sinh ngày 18 tháng 2 năm 1981) là nam người mẫu và diễn viên nổi tiếng của Hàn Quốc. Anh xuất hiện lần đầu tiên trong bộ phim của MBC năm 2001.

Danh sách phim

Phim truyền hình

Phim điện ảnh

Chương trình thực tế

Danh sách đĩa nhạc

Album đĩa đơn

Giải thưởng

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1981
Nam diễn viên điện ảnh Hàn Quốc
Nam diễn viên truyền hình Hàn Quốc
Nhân vật còn sống
Cựu sinh viên Đại học Hanyang


title: Craugastor angelicus

text:
Craugastor angelicus (tên tiếng Anh: Rana De Hojarasca) là một loài ếch trong họ Craugastoridae.
Nó là loài đặc hữu của Costa Rica.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và sông.

Nguồn
 Pounds, A. & Bolaños, F. 2004. Craugastor angelicus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Craugastor
Động vật đặc hữu Costa Rica


title: Sân bay quốc tế Nouadhibou

text:
Sân bay Nouadhibou  là một sân bay phục vụ Nouadhibou (tên cũ Port-Étienne), một thành phố ở vùng Dakhlet Nouadhibou của Cộng hòa Mauritanie, Tây Phi.

Hãng hàng không và tuyến bay

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sân bay Mauritanie
Vùng Dakhlet Nouadhibou
Nouadhibou


title: Blanzy-la-Salonnaise

text:
Blanzy-la-Salonnaise  là một xã ở tỉnh Ardennes, thuộc vùng Grand Est ở phía bắc nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Ardennes

Tham khảo

Blanzylasalonnaise


title: Tipula amphion

text:
Tipula amphion là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Tham khảo
<references>

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Cazurra

text:
Cazurra là một đô thị trong tỉnh Zamora, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 90 người.

Tham khảo

Đô thị ở Zamora


title: Cochranella susatamai

text:
Cochranella susatamai là một loài ếch thuộc họ Centrolenidae.
Đây là loài đặc hữu của Colombia.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, và sông ngòi.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo
 Wild, E. & Lynch, J. 2004. Cochranella susatamai. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

Liên kết ngoài

Cochranella
Động vật lưỡng cư Colombia


title: Pernes, Pas-de-Calais

text:
Pernes (or Pernes-en-Artois) là một xã trong tỉnh Pas-de-Calais, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Địa lý
Pernes nằm ở trung đô giữa Saint-Pol-sur-Ternoise và Lillers, trên giao lộ của D70 và D916. Sông Clarence chảy qua đây.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Pas-de-Calais

Tham khảo
INSEE
IGN

Liên kết ngoài
 Pernes on the website of Quid
 Position of Pernes on a map of France
 Map of Pernes on Mapquest

Xã của Pas-de-Calais


title: Athous insularis

text:
Athous insularis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Desbrochers des Loges miêu tả khoa học năm 1869.

Chú thích

Tham khảo

Athous