title: Atlético Madrid

text:
Club Atlético de Madrid (; nghĩa là "Câu lạc bộ thể thao của Madrid") thường được biết đến với cái tên Atlético Madrid, hay đơn giản là Atlético, là một câu lạc bộ bóng đá chuyên nghiệp Tây Ban Nha có trụ sở tại Madrid, hiện đang thi đấu tại La Liga. Câu lạc bộ tổ chức các trận đấu sân nhà tại Metropolitano, có sức chứa 68.456 chỗ ngồi.

Về mặt số lần vô địch giải đấu, Atlético Madrid là câu lạc bộ thành công thứ ba trong bóng đá Tây Ban Nha - sau Real Madrid và Barcelona. Atlético đã giành chức vô địch La Liga mười một lần, bao gồm cú đúp giải đấu và cúp năm 1996; giành Copa del Rey mười lần; hai Supercopas de España, một Copa Presidente FEF và một Copa Eva Duarte; tại châu Âu, họ đã giành European Cup Winners' Cup năm 1962, là á quân vào các năm 1963 và 1986, là á quân UEFA Champions League vào các năm 1974, 2014 và 2016, đã giành chức vô địch Europa League vào các năm 2010, 2012 và 2018, và giành chức vô địch UEFA Super Cup vào các năm 2010, 2012 và 2018 cũng như 1974 Intercontinental Cup.

Trong suốt lịch sử, câu lạc bộ đã được biết đến bằng một số biệt danh, bao gồm Los Colchoneros ("Những người làm đệm"), do các dải màu của đội hình đầu tiên cùng màu với những chiếc đệm truyền thống. Trong những năm 1970, họ được biết đến với tên Los Indios, một số người cho rằng điều này là do câu lạc bộ ký hợp đồng với một số cầu thủ Nam Mỹ sau khi hạn chế về việc ký hợp đồng với cầu thủ nước ngoài được gỡ bỏ. Tuy nhiên, cũng có một số lý thuyết khác cho rằng họ được đặt tên như vậy bởi vì sân vận động của họ được "cắm trại" trên bờ sông, hoặc bởi vì Los Indios (Người Ấn Độ) là kẻ thù truyền thống của Los Blancos (Những người Trắng), đó là biệt danh của đối thủ cùng thành phố, Real Madrid. Felipe VI, vua của Tây Ban Nha, đã là chủ tịch danh dự của câu lạc bộ kể từ năm 2003.

Lịch sử

Nền tảng và năm đầu tiên (1903-1939)
Câu lạc bộ được thành lập vào ngày 26 tháng 4 năm 1903 như Athletic Club de Madrid bởi ba học sinh Basque sống ở Madrid. Những người sáng lập đã nhìn thấy câu lạc bộ mới như là một chi nhánh thanh niên của đội thời thơ ấu của họ, Athletic Bilbao. Năm 1904, họ được các thành viên bất đồng chính kiến của Real Madrid tham gia. Họ bắt đầu chơi màu xanh và trắng, tương tự như Athletic Bilbao, nhưng đến năm 1911, Athletic đã chơi với màu đỏ và sọc trắng hiện tại. Nhiều người tin rằng sự thay đổi này đã bị ảnh hưởng bởi vì những chiếc sọc đỏ và trắng là các sọc rẻ nhất, vì sự kết hợp giống nhau đã được sử dụng để làm nệm giường, và vải không dùng được dễ dàng chuyển thành áo sơ mi bóng đá. Phát hiện ra một lựa chọn rẻ hơn có thể thuyết phục họ thay đổi và ảnh hưởng đến câu lạc bộ Madrid được gọi là biệt danh Los Colchoneros. Một lý do hợp lý khác để thay đổi màu sắc là cả Athletic Bilbao và Athletic Madrid đều mua các bộ dụng cụ màu trắng và trắng của Blackburn Rovers ở Anh. Một lần vào năm 1911, Juanito Elorduy, cựu cầu thủ và thành viên ban giám đốc Athletic Madrid, đã sang Anh để mua bộ dụng cụ cho cả hai đội. Khi anh ta thất bại trong việc tìm mua các bộ dụng cụ của Blackburn Rovers, anh ấy đã mua những chiếc áo đỏ và trắng của Southampton. Athletic Madrid đã thông qua chiếc áo đỏ và trắng nhưng đã chọn để giữ những chiếc quần short màu xanh của Blackburn Rovers, dẫn tới họ cũng được biết đến với cái tên Los Rojiblancos.

Căn cứ đầu tiên của Atlético, Ronda de Vallecas, nằm trong khu vực tầng lớp lao động cùng tên ở phía nam thành phố. Vào năm 1919, Compañía Urbanizadora Metropolitana - công ty điều hành hệ thống thông tin liên lạc ngầm ở Madrid - đã có được một số đất, gần Đại học Ciudad. Và vào năm 1921, Athletic Madrid đã trở thành độc lập của câu lạc bộ phụ huynh Athletic Bilbao. Là một phần của dự án này, công ty đã xây dựng một sân vận động thể thao mang tên sân vận động Metropolitano de Madrid, và Athletic đã có một ngôi nhà mới với sức chứa 35.800 chỗ. Metropolitano đã được sử dụng cho đến năm 1966, khi họ chuyển tới Vicente Calderón mới.

Trong những năm 1920, Athletic đã giành Campeonato del Centro ba lần và là Copa del Rey chạy vào năm 1921; Trớ trêu thay, trận chung kết này đã khiến họ phải đối mặt với CLB bóng đá Athletic Bilbao, cũng như vào cuối năm 1926. Dựa vào kỷ lục này, họ được mời tham dự Primera División của La Liga lần đầu tiên vào năm 1928. Trong mùa La Liga ra mắt của họ, câu lạc bộ được quản lý bởi Fred Pentland, nhưng sau hai mùa giải ở Primera División, họ lại xuống hạng Segunda División. Họ quay trở lại La Liga một thời gian ngắn vào năm 1934 nhưng sau đó lại xuống hạng vào năm 1936 sau khi Josep Samitier tiếp tục vào giữa mùa giải từ Pentland. May mắn thay cho Los Colchoneros, Cuộc nội chiến ở Tây Ban Nha đã làm cho câu lạc bộ phải nghỉ ngơi, vì Real Oviedo đã không thể chơi được do sự phá hủy sân vận động của họ trong các vụ đánh bom. Như vậy, cả La Liga và Athletic đều bị trì hoãn, sau đó là chiến thắng trong trận play-off với Osasuna, nhà vô địch của giải Segunda División.

Athletic Aviación de Madrid (1939-1947)
Đến năm 1939, khi La Liga tiếp tục, Athletic đã sáp nhập với Aviación Nacional của Zaragoza để trở thành Athletic Aviación de Madrid. Aviación Nacional được thành lập vào năm 1939 bởi các thành viên của Không quân Tây Ban Nha. Họ đã được hứa hẹn một nơi trong Primera División cho mùa giải 1939-40, chỉ để bị từ chối bởi RFEF. Như một sự thỏa hiệp, câu lạc bộ này sáp nhập với Athletic, đội đã mất 8 cầu thủ trong suốt cuộc nội chiến. Nhóm nghiên cứu đã được trao một chỗ trong 1939-1940 chiến dịch La Liga chỉ như là một thay thế cho Real Oviedo. Với huyền thoại Ricardo Zamora là người quản lý, câu lạc bộ sau đó đã giành danh hiệu La Liga đầu tiên của mùa giải đó và giữ lại chức vô địch năm 1941. Cầu thủ có ảnh hưởng nhất trong những năm này là đội trưởng Germán Gómez, người đã được ký kết từ Racing de Santander năm 1939. Anh chơi tám mùa liên tiếp cho Rojiblancos cho đến chiến dịch 1947-48. Từ vị trí tiền vệ trung tâm của mình, anh đã lập một tiền vệ huyền thoại cùng với Machín và Ramón Gabilondo. Năm 1941, một nghị định do Francisco Franco cấm đội từ việc sử dụng tên nước ngoài và câu lạc bộ trở thành Atlético de Aviacion Madrid. Năm 1947, câu lạc bộ quyết định từ bỏ tên của hiệp hội quân đội và đặt căn cứ vào tên hiện tại của CLB Atlético de Madrid. Cùng năm đó, Atlético đã đánh bại Real Madrid 5-0 tại Metropolitano, chiến thắng lớn nhất của họ trước đối thủ này.

Thời kỳ hoàng kim (1947-1965)
Dưới thời Helenio Herrera và với sự giúp đỡ của Larbi Benbarek, Atlético lại vô địch La Liga vào các năm 1950 và 1951. Với sự ra đi của Herrera vào năm 1953, câu lạc bộ bắt đầu tụt lại phía sau Real Madrid và Barcelona và trong khoảng thời gian còn lại của những năm 1950, họ phải cạnh tranh với Athletic Bilbao để giành danh hiệu đội thứ ba ở Tây Ban Nha.

Tuy nhiên, trong những năm 1960 và 1970, Atlético Madrid đã thách thức Barcelona cho vị trí thứ hai. Mùa giải 1957-58 chứng kiến Ferdinand Daučík dẫn dắt Atlético, nơi anh dẫn họ tới vị trí thứ hai tại La Liga. Điều này dẫn đến việc Atlético đủ điều kiện tham dự Cúp C1 châu Âu 1958-1959, vì đội vô địch La Liga, Real Madrid, là đương kim vô địch châu Âu. Được truyền cảm hứng từ tiền đạo trung tâm người Brazil Vavá và Enrique Collar, Atlético đã lọt vào bán kết sau khi đánh bại Drumcondra, CSKA Sofia và Schalke 04. Ở bán kết, họ đã gặp Real Madrid, đội đã thắng trận lượt đi với tỷ số 2-1 tại sân nhà Santiago Bernabéu trong khi Atlético thắng 1-0 tại Metropolitano. Trận đấu được đá lại và Real thắng 2-1 tại Zaragoza.

Tuy nhiên, Atlético đã phục thù được khi dưới sự dẫn dắt của cựu huấn luyện viên Real José Villalonga, họ đã đánh bại Real trong hai trận chung kết Copa del Rey liên tiếp vào năm 1960 và 1961. Năm 1962, họ giành chức vô địch Cúp Cúp Châu Âu, đánh bại Fiorentina 3-0 sau khi phát lại.  Thành tích này có ý nghĩa quan trọng đối với câu lạc bộ, vì Cup Winners 'Cup là chiếc cúp châu Âu duy nhất mà Real Madrid không bao giờ giành được. Một năm sau đó câu lạc bộ đạt đến 1963 cuối cùng, nhưng thua English phía Tottenham Hotspur 5-1.  Enrique Collar, người tiếp tục là một cầu thủ có ảnh hưởng trong thời đại này, bây giờ đã có sự tham gia của những tiền vệ như Miguel Jones và tiền vệ trung tâm Adelardo.

Các năm tốt nhất của Atlético trùng hợp với các đội Real Madrid thống trị. Giữa năm 1961 và 1980, Real Madrid đã thống trị La Liga, giành chiến thắng trong cuộc thi 14 lần. Trong thời kỳ này, chỉ có Atlético đã đưa ra bất kỳ thách thức nghiêm trọng nào cho Real, giành chức vô địch La Liga vào những năm 1966, 1970, 1973 và 1977 và kết thúc giải đấu năm 1961, 1963 và 1965. Câu lạc bộ đã thành công hơn nữa khi giành Copa del Rey vào ba lần vào năm 1965, 1972 và 1976. Năm 1965, khi họ kết thúc khi La Liga chạy đến Real sau một trận đấu dữ dội cho danh hiệu, Atlético đã trở thành đội đầu tiên đánh bại Real ở Bernabéu trong tám năm.

Chung kết Cúp Châu Âu (1965-1974)
Các tay vợt nổi tiếng từ thời này bao gồm Adelardo và các cầu thủ thường xuyên Luis Aragonés, Javier Irureta và José Eulogio Gárate, đội Pichichi ba lần vào năm 1969, 1970 và 1971. Trong những năm 1970, Atlético cũng tuyển mộ một số nhân viên Argentina, Rubén Ayala, Panadero Díaz và Ramón "Cacho" Heredia cũng như HLV Juan Carlos Lorenzo. Lorenzo tin tưởng vào kỷ luật, thận trọng và phá vỡ lối chơi của đối phương, và mặc dù gây nhiều tranh cãi, phương pháp của anh đã thành công - sau khi chiến thắng La Liga năm 1973, câu lạc bộ đã vươn tới Chung kết Cúp Châu Âu 1974.  Trên đường đến trận chung kết, Atlético đã đánh bại Galatasaray, Dinamo Bucureşti, Red Star Belgrade và Celtic.  Trong trận lượt đi của bán kết gặp Celtic, Atlético có Ayala, Díaz, và thay Quique tất cả bị đuổi khỏi sân trong một cuộc gặp gỡ cứng đã chiến đấu trong những gì đã được báo cáo là một trong những trường hợp tồi tệ nhất của hoài nghi hà giải đấu đã chứng kiến. Do chủ nghĩa hoài nghi này, họ đã có một trận hòa 0-0, tiếp theo là chiến thắng 2-0 trong trận lượt về với các bàn thắng của Gárate và Adelardo.  Tuy nhiên, trận chung kết tại sân vận động Heysel là một sự mất mát cho Atlético. Đối đầu với đội Bayern Munich bao gồm Franz Beckenbauer, Sepp Maier, Paul Breitner, Uli Hoeneß và Gerd Müller, Atlético đã thi đấu trên chính họ. Mặc dù thiếu Ayala, Díaz và Quique thông qua đình chỉ, họ đã đi trước trong thêm thời gian chỉ còn lại bảy phút. Aragonés ghi bàn bằng một cú đá miễn phí, trông như người chiến thắng, nhưng ở phút cuối cùng của trận đấu, hậu vệ Georg Schwarzenbeck của Bayern cân bằng với một cú sút xa 25 yard mà thủ môn Miguel Reina của Atlético bất động.  Trong một phát lại tại Heysel hai ngày sau đó, Bayern giành chiến thắng 4-0 thuyết phục, với hai bàn thắng của Hoeneß và Müller.

Những năm Aragonés (1974-1987)
Không lâu sau khi thất bại tại Cúp Châu Âu, Atlético đã bổ nhiệm cầu thủ kỳ cựu Luis Aragonés làm huấn luyện viên. Aragonés sau đó đã từng là huấn luyện viên trong bốn dịp riêng biệt, từ năm 1974 đến năm 1980, từ năm 1982 đến năm 1987 một lần nữa năm 1991 cho đến năm 1993 và cuối cùng từ 2002 đến 2003. Thành công đầu tiên của ông đã nhanh chóng như Bayern Munich đã từ chối tham gia vì tắc nghẽn cố định Trong Cúp Intercontinental và khi họ giành chức vô địch Cúp Châu Âu, Atlético đã được mời thay thế. Các đối thủ của họ là Independiente của Argentina, và sau khi thua 1-0, họ đã giành chiến thắng 2-0 với bàn thắng của Javier Irureta và Rubén Ayala.

Trong suốt nhiệm vụ thứ hai của mình, Aragonés dẫn đầu câu lạc bộ tới La Liga và giành huy chương tại Copa del Rey, cả năm 1985. Anh đã nhận được sự trợ giúp đáng kể từ Hugo Sánchez, người đã ghi được 19 bàn thắng ở giải đấu và giành chiến thắng Pichichi. Sánchez cũng ghi hai bàn trong trận chung kết cúp như Atlético đánh bại Athletic Bilbao 2-1. Tuy nhiên, Sánchez chỉ ở lại câu lạc bộ trong một mùa giải trước khi anh chuyển tới Real Madrid. Mặc dù mất Sánchez, Aragones tiếp tục dẫn dắt câu lạc bộ để thành công trong Siêu cúp bóng đá Tây Ban Nha trong năm 1985 và sau đó hướng dẫn họ đến Cúp European Cup Winners' cuối cùng trong năm 1986. Atlético, tuy nhiên, đã thua trận chung kết thứ ba liên tiếp ở châu Âu, Lần này 3-0 cho Dynamo Kyiv.

Các Jesús Gil năm (1987-2003)
Năm 1987, chính trị gia gây tranh cãi và doanh nhân Jesús Gil trở thành chủ tịch câu lạc bộ, điều hành câu lạc bộ cho đến khi ông từ chức vào tháng 5 năm 2003.

Atlético đã không giành được La Liga trong mười năm và đã tuyệt vọng cho sự thành công của giải đấu. Ngay sau đó, Gil đã dành rất nhiều thời gian, mang về một số hợp đồng đắt giá, đặc biệt là cầu thủ chạy cánh người Bồ Đào Nha Paulo Futre, người vừa đoạt cúp châu Âu với Porto.  Tuy nhiên, tất cả chi tiêu này chỉ mang lại hai danh hiệu Copa del Rey trong năm 1991 và 1992 khi danh hiệu giải đấu tỏ ra khó nắm bắt. Các Atlético gần nhất đến giải La Liga là mùa giải 1990-91 khi họ kết thúc chạy bằng mười điểm cho Johan Cruyff của Barcelona. Trong quá trình, Gil đã phát triển một danh tiếng tàn nhẫn do cách thức mà ông điều hành câu lạc bộ. Để theo đuổi thành công của giải đấu, anh đã thuê và sa thải một số huấn luyện viên nổi tiếng như César Luis Menotti, Ron Atkinson, Javier Clemente, Tomislav Ivić, Francisco Maturana, Alfio Basile cũng như huyền thoại của đội bóng Luis Aragonés.

Gil cũng đóng cửa học viện trẻ của Atlético vào năm 1992,  một hành động sẽ chứng minh quan trọng thành viên học viện do 15 tuổi Raúl người, kết quả là, đã đi khắp thành phố để sau đó đạt được sự nổi tiếng trên toàn thế giới với các đối thủ Real Madrid.  Động thái này được đưa ra như là một phần của kế hoạch tái cấu trúc kinh doanh của Gil được khởi xướng bởi câu lạc bộ; Atlético đã trở thành một Sociedad Anonima Deportiva, một cơ cấu công ty được hưởng lợi từ tình trạng pháp lý đặc biệt được đưa ra gần đây theo luật doanh nghiệp của Tây Ban Nha, cho phép các cá nhân mua và bán cổ phiếu của câu lạc bộ.

Trong chiến dịch giải đấu 1994-95, Atlético chỉ tránh được xuống hạng nhờ trận hòa vào ngày cuối cùng của mùa giải. Điều này đã thúc đẩy một sự thay đổi quản lý khác cùng với việc giải phóng mặt bằng bán buôn trong suốt mùa hè năm 1995. Một phần bất ngờ, trong mùa giải 1995-1996, Radomir Antić mới đến, với một đội gồm các cổ động viên: Toni, Roberto Solozábal, Delfi Geli, Juan Vizcaíno, José Luis Caminero, Diego Simeone và Kiko, cũng như các vụ mua lại mới Milinko Pantić, Luboslav Penev, Santi Denia và José Francisco Molina cuối cùng cũng đã giành được nhiều danh hiệu vô địch sau khi Atlético giành được chiến thắng của La Liga / Copa del Rey.

Mùa giải tiếp theo, 1996-97, lần đầu tiên câu lạc bộ tham gia Champions League. Với sự mong đợi và tham vọng, các hợp đồng chuyển nhượng mùa hè đáng chú ý nhất là tiền đạo Juan Esnáider từ Real Madrid và Radek Bejbl, người đã có một màn trình diễn tuyệt vời cho Cộng hòa Séc tại Euro 1996. Chơi trên hai mặt trận, Atlético rơi ra khỏi danh hiệu vô địch ngay từ đầu, trong khi ở Champions League, họ đã bị Ajax đánh bại trong một thời gian dài ở vòng tứ kết. Trước mùa giải 1997-98, chi tiêu nặng nề tiếp tục với các bản hợp đồng của Christian Vieri và Juninho. Tuy nhiên, tất cả thành công đều tạo ra sự thay đổi nhỏ trong chiến lược của Gil, Và mặc dù Antić sống sót qua ba mùa liên tiếp phụ trách, anh đã được thay thế vào mùa hè năm 1998 với Arrigo Sacchi, người chỉ còn lại vị trí quản lý trong vòng chưa đầy sáu tháng. Antić sau đó trở lại một thời gian ngắn vào đầu năm 1999 chỉ để được thay thế bởi Claudio Ranieri vào cuối mùa giải. Mùa 1999-2000 chứng tỏ là tai hại cho Atlético. Vào tháng 12 năm 1999, Gil và ban giám đốc của ông đã bị đình chỉ trong khi điều tra về việc sử dụng sai của các quỹ của câu lạc bộ, với quản lý do chính phủ José Manuel Rubí điều hành các hoạt động hàng ngày của Atlético. Với việc bãi nhiệm chủ tịch câu lạc bộ Jesús Gil và ban lãnh đạo của anh, các cầu thủ đã thi đấu tồi tệ và câu lạc bộ lúng túng. Ranieri đã từ chức với câu lạc bộ ngồi thứ 17 trên 20 trong bảng xếp hạng và hướng về phía xuống hạng. Antić, trở lại với đợt tập huấn thứ ba, đã không thể ngăn cản điều không tránh khỏi. Mặc dù đạt được Copa del Rey cuối cùng, Atlético đã được xuống hạng.

Atlético đã trải qua hai mùa giải ở Segunda División, sau đó giành chức vô địch Segunda División vào năm 2002. Luis Aragonés là lần thứ tư và cũng là huấn luyện viên của Atlético, người đã đưa họ trở lại Primera División.  Anh cũng huấn luyện đội bóng trong mùa giải tới, và cho Fernando Torres của anh ra mắt tại La Liga.

Thời kỳ Aguirre (2006-2009)
Năm 2006, Atlético đã ký các tiền vệ Bồ Đào Nha Costinha và Maniche, cũng như tiền đạo người Argentina Sergio Agüero. Vào tháng 7 năm 2007, Fernando Torres đã rời câu lạc bộ Liverpool với giá 26,5 triệu bảng,  trong khi Luis García đã chuyển hướng ngược lại vào cùng thời điểm trong một vụ chuyển nhượng không liên quan.  Câu lạc bộ cũng đã mua Uruguay quốc tế và tiền thân của European Golden Boot / Pichichi chiến thắng Diego Forlán cho khoảng 21.000.000 € từ Villarreal.  Các bổ sung khác bao gồm cầu thủ chạy cánh người Bồ Đào Nha Simão từ Benfica và cầu thủ chạy cánh José Antonio Reyes với giá 12 triệu Euro.

Vào tháng 7 năm 2007, hội đồng Atlético đã đạt được một thỏa thuận với Thành phố Madrid để bán đất nơi sân vận động của họ nằm và di chuyển câu lạc bộ đến sân vận động Olympic của thành phố. Tuy nhiên, sân vận động mới sẽ thay đổi tay vào năm 2016 và thuộc sở hữu của câu lạc bộ. Madrid đã đăng ký tổ chức Thế vận hội 2016, thua lỗ tại Rio de Janeiro.

Các mùa giải 2007-08 chứng minh là mùa thành công nhất cho câu lạc bộ trong thập kỷ qua. Đội đã vươn tới vị trí 32 trong cúp UEFA, nơi họ bị Bolton Wanderers đánh bại. Họ cũng vươn tới vòng tứ kết Copa del Rey, nơi họ bị Valencia đánh bại. Đáng kể hơn, đội đã kết thúc mùa giải Liga ở vị trí thứ tư, đủ điều kiện cho Champions League lần đầu tiên kể từ mùa giải 1996-97.
Diego Forlán ghi được 32 bàn thắng cho Atlético của La Liga trong năm 2008-09, khiến anh trở thành cầu thủ ghi bàn hàng đầu ở Tây Ban Nha và châu Âu
Vào ngày 3 tháng 2 năm 2009, Javier Aguirre bị loại khỏi chức vụ quản lý của anh sau một lần khởi đầu thất vọng vào mùa giải, và không có chiến thắng trong sáu trận đấu. Ông sau đó tuyên bố rằng điều này là không chính xác, và rằng ông đã để lại bởi chấm dứt lẫn nhau hơn là thông qua việc sa thải.  Có một thái độ oán giận công khai sau khi sa thải, nhiều người tin rằng ông không phải là nguyên nhân gây ra các vấn đề của Atlético, đó là cầu thủ Diego Forlán. Ông đã ủng hộ cựu huấn luyện viên của ông và nói rằng, "Huỷ bỏ Javier là cách dễ dàng, nhưng ông không phải là nguyên nhân gây ra vấn đề của chúng tôi. Các cầu thủ là do lỗi vì chúng tôi đã không chơi tốt và chúng tôi đã có nhiều sai sót. " Điều này đã dẫn tới việc bổ nhiệm Abel Resino làm giám đốc mới của Atlético.

Thành công của Atlético tiếp tục ở nửa sau của mùa giải khi họ xếp thứ tư một lần nữa trong bảng xếp hạng, giành được vị trí trong vòng playoff của UEFA Champions League. Tiền đạo Diego Forlán được trao tặng chiếc cúp Pichichi và cũng giành được chiếc giày vàng Châu Âu sau khi ghi được 32 bàn thắng cho Atlético mùa giải đó.  Atlético thấy thành công trong nước này như một cơ hội để củng cố đội hình của họ cho mùa giải Champions League sắp tới. Họ thay thế thủ môn kỳ cựu Leo Franco cùng David de Gea từ các đội trẻ và ký hợp đồng với cầu thủ trẻ Sergio Asenjo từ Real Valladolid. Atlético cũng mua Real Betis hậu vệ và Juanito Tây Ban Nha trên một chuyển nhượng tự do. Mặc dù áp lực từ các câu lạc bộ lớn để bán cầu thủ ngôi sao Agüero và Forlán, Atlético vẫn cam kết duy trì được cơ sở tấn công mạnh mẽ của mình với hy vọng cho một mùa giải thành công mới.

Các Atlético mùa giải 2009-10, tuy nhiên, bắt đầu kém với nhiều thất bại và bàn thua. Vào ngày 21 tháng 10, Atletico đã bị búa 4-0 bởi câu lạc bộ Chelsea Anh ở vòng bảng Champions League.  Sự thất bại này đã khiến ban quản lý Atletico thông báo rằng người quản lý Abel Resino đã phải rời đi.  Sau khi thất bại trong việc ký hợp đồng với cựu vô địch bóng đá Michael Laudrup của Đan Mạch, Atlético Madrid đã tuyên bố chính thức rằng huấn luyện viên mới cho phần còn lại của mùa giải là Quique Sánchez Flores.

La Liga và những thành công của châu Âu (2009-)
Với sự xuất hiện của Quique Sánchez Flores là huấn luyện viên vào tháng 10 năm 2009, Atlético đã chứng kiến sự thay đổi lớn lao của vận may. Mặc dù họ vẫn tiếp tục tụt hậu ở La Liga trong mùa giải 2009-10, kết thúc ở vị trí thứ chín, họ đã giành vị trí thứ 3 trong bảng xếp hạng của UEFA Champions League 2009-10 và sau đó gia nhập đội hình Europa League mùa giải năm sau, Tiếp tục giành chiến thắng ở Europa League, đánh bại đội Anh Liverpool trong trận bán kết và cuối cùng là Fulham trong trận chung kết tại HSH Nordbank Arena ở Hamburg vào ngày 12 tháng 5 năm 2010.  Diego Forlán ghi hai bàn, Thứ hai là một người chiến thắng thêm vào phút thứ 116, khi Atlético Madrid thắng 2-1.

Đây là lần đầu tiên kể từ Cúp Châu Âu 1961-62 mà Atlético đã giành danh hiệu châu Âu. Họ cũng đã đến trận chung kết Copa del Rey vào ngày 19 tháng 5 năm 2010, nơi họ phải đối mặt với Sevilla, nhưng đã thua 2-0 tại Camp Nou ở Barcelona. Bằng cách chiến thắng Europa League, họ đã đủ điều kiện cho Super Cup 2010 vào lưới Internazionale, người chiến thắng của UEFA Champions League 2009-10, thi đấu ở Monaco vào ngày 27 tháng 8 năm 2010. Atlético giành chiến thắng 2-0 với bàn thắng của José Antonio Reyes và Sergio Agüero, chiến thắng đầu tiên của Atlético trong suốt giải đấu Siêu cúp.

Atlético đã có một mùa giải đáng thất vọng năm 2010-11, kết thúc chỉ có thứ bảy trong League và đã bị loại tại vòng tứ kết Copa del Rey và vòng bảng của Europa League. Điều này dẫn đến sự ra đi của huấn luyện viên Sánchez Flores trước khi kết thúc mùa giải, người được thay thế bởi cựu huấn luyện viên Sevilla, Gregorio Manzano, và người đã giành được vị trí cuối cùng của Europa League cho Atlético. Chính Manzano đã được thay thế bởi Diego Simeone vào tháng 12 năm 2011 sau khi một lối chơi nghèo nàn ở La Liga.

Simeone dẫn Atlético giành chiến thắng Europa League thứ hai trong ba năm kể từ khi thành lập, khi họ đánh bại Athletic Bilbao 3-0 trong trận chung kết vào ngày 9 tháng 5 năm 2012 tại Bucharest với Radamel Falcao  (2 bàn) và Diego là những người ghi bàn. Một lần nữa, với chiến thắng tại Europa League, họ đã đủ điều kiện dự Super Cup 2012 với Chelsea, nhà vô địch của Champions League mùa trước, thi đấu ở Monaco vào ngày 31 tháng 8 năm 2012. Atlético đã thắng 4-1, bao gồm một hat-trick của Falcao trong hiệp một. Vào ngày 17 tháng 5 năm 2013, Atlético đánh bại Real Madrid 2-1 trong trận chung kết Copa del Rey trong một trận đấu căng thẳng, nơi cả hai đội kết thúc với 10 người. Điều này đã kết thúc một vệt vô địch 14 năm và 25 trận đấu ở trận derby Madrid. Mùa giải 2012-13 đã kết thúc câu lạc bộ với ba danh hiệu trong hơn một năm.

Vào ngày 17 tháng 5 năm 2014, trận hòa 1-1 tại Camp Nou chống lại Barcelona đã đảm bảo danh hiệu La Liga cho Atlético, lần đầu tiên kể từ năm 1996, và danh hiệu đầu tiên kể từ năm 2003-2004 không giành được bởi Barcelona hay Real Madrid. Một tuần sau đó, Atlético đối mặt với đối thủ thành phố Real Madrid trong trận chung kết Champions League đầu tiên của họ kể từ năm 1974, và lần đầu tiên được chơi giữa hai bên từ cùng một thành phố. Họ đã dẫn trước một nửa trước Diego Godin và dẫn đến phút thứ ba khi chấn thương, khi Sergio Ramos ghi bàn gỡ hòa từ một góc; Trận đấu đã đi đến thời gian thêm, và Real cuối cùng đã giành chiến thắng 4-1. Atlético đã có trận chung kết Champions League thứ hai trong ba mùa giải năm 2015-16, một lần nữa đối mặt với Real Madrid, và bị mất điểm sau trận hòa 1-1.

Vào 2018, họ đã giành được danh hiệu Europa League thứ ba trong chín năm bằng cách đánh bại Marseille 3–0 trong chung kết tại Stade de Lyon ở Lyon, nhờ cú đúp của Antoine Griezmann và bàn thắng của đội trưởng câu lạc bộ Gabi trong trận đấu cuối cùng của anh ấy cho câu lạc bộ. Atlético also won another UEFA Super Cup after beating Real Madrid 4–2 at the outset of the following season at the Lilleküla Arena in Tallinn.

Vào ngày 22 tháng 5 năm 2021, chiến thắng 2-1 tại sân vận động José Zorrilla trước Valladolid đã bảo đảm danh hiệu La Liga cho Atlético , bảy năm sau chiến thắng cuối cùng của họ.

Derby Madrid
Real Madrid và Atlético Madrid là những câu lạc bộ có tính chất tương phản và số phận khác nhau. Trong khi Sân vận động Santiago Bernabéu của Real Madrid tự hào mọc trên đại lộ Paseo de la Castellana tại khu phố giàu có Chamartín ở miền bắc Madrid, thì Sân vận động Vicente Calderón ít quyến rũ của Atlético đứng ở phía nam của Madrid, trong tầng lớp lao động barrio của Arganzuela. Về mặt lịch sử, Real Madrid từ lâu đã được coi là thành lập câu lạc bộ. Ở phía bên kia, Rojiblancos luôn được đặc trưng bởi một sentimiento de rebeldía, một cảm giác nổi loạn. Mặc dù trong những năm đầu của chế độ Francisco Franco, Atlético là đội được ưa chuộng của chế độ dù đã bị cưỡng ép.[ Cần dẫn nguồn ] Họ liên quan đến lực lượng không quân (đổi tên là Atlético Aviación), cho đến khi những ưu tiên của chế độ chuyển sang Real Madrid vào những năm 1950.

Chắc chắn, nhà nước độc tài đã cố gắng để lấy vốn chính trị ra khỏi cúp Châu Âu của Real Madrid vào thời điểm Tây Ban Nha bị cô lập quốc tế; Bộ trưởng Ngoại giao Franco Maria de Castiella nói: "Real Madrid là đại sứ quán tốt nhất mà chúng tôi từng có".  Các nhận thức như vậy đã có một tác động quan trọng đối với bản sắc bóng đá của thành phố, khai thác vào ý thức tập thể. Theo mạch này, các fan Atlético có lẽ là khởi tạo, và là ca sĩ thường xuyên nhất, của bài hát, hát theo giai điệu của Real Madrid, "Hala Madrid, hala Madrid, el EQUIPO del Gobierno, la vergüenza del Pais" , "Go Madrid, đi Madrid, đội của chính phủ, xấu hổ của đất nước."

Cho đến gần đây, Atlético Madrid đã phải vật lộn trong trận derby, mang một vệt vô địch 14 năm vào mùa giải 2012-13. Tuy nhiên, phép thuật này kết thúc vào ngày 17 tháng 5 năm 2013 sau khi Atlético đánh bại đối thủ thành phố của họ 2-1 tại Santiago Bernabéu trong trận chung kết Copa del Rey và tiếp tục vào ngày 29 tháng 9 năm 2013 khi họ giành chiến thắng 1-0, tại Bernabéu. Không thể đánh bại Real Madrid trong trận derby giải đấu kể từ năm 1999, Atletico cuối cùng đã thắng lợi vào năm 2013, bắt đầu 6 trận bất bại trong các trận derby.

Thành tích
  Vô địch Tây Ban Nha (La Liga): 11
 1939-40, 1940–41, 1949–50, 1950–51, 1965-66, 1969–70, 1972–73, 1976-77, 1995–96,  2013-14,  2020–21
  Cúp Nhà vua Tây Ban Nha (Copa del Rey): 10
 1960, 1961, 1965, 1972, 1976, 1985, 1991, 1992, 1996, 2013
  Siêu cúp bóng đá Tây Ban Nha: 3
 1951, 1985, 2014
  UEFA Cup Winners' Cup/Cúp C2: 1 1962
  UEFA Europa League/Cúp C3: 3 2010, 2012, 2018
  UEFA Super Cup/Siêu cúp bóng đá châu Âu: 3 2010, 2012, 2018
   Intercontinental Cup: 1 1974
 Các mùa giải gần đây
Thống kê từ thập kỷ trước. Để xem lịch sử đầy đủ, xem; Danh sách các mùa giải của Atlético Madrid

Số mùa giải tham gia Cấp độ 1 của hệ thống giải đấu bóng đá Tây Ban Nha (La Liga): 87Số mùa giải tham gia Cấp độ 2 của hệ thống giải đấu bóng đá Tây Ban Nha (Segunda División): 6'Đội hình

Các đội Tây Ban Nha được giới hạn ở ba cầu thủ không có quốc tịch EU. Danh sách đội chỉ bao gồm quốc tịch chính của mỗi cầu thủ; một số cầu thủ không phải người châu Âu trong đội có hai quốc tịch với một quốc gia EU. Ngoài ra, người chơi từ các quốc gia ACP ở Châu Phi, Caribe và Thái Bình Dương là các bên ký kết Thỏa thuận Cotonou không được tính vào hạn ngạch ngoài EU do phán quyết Kolpak.

Đội hình hiện tại

 Đội dự bị

 Các cầu thủ khác theo hợp đồng

 Cho mượn

Điều hành

Ban huấn luyện

Huấn luyện viên

Chủ tịch

 1. Enrique Allende (1903) 2. Eduardo de Acha (1903–07) 3. Ricardo de Gondra (1907–09) 4. Ramón de Cárdenas (1909–12) 5. Julián Ruete (1912–19) 6. Álvaro de Aguilar (1919–20) 7. Julián Ruete (1920–23) 8. Juan de Estefanía (1923–26) 9. Luciano Urquijo (1926–31) 10. Rafael González (1931–35) 11. José L. del Valle (1935–36) 12. José María Fernández (1936–39) 13. Francisco Vives (1939) 14. Luis Navarro (1939–41) 15. Manuel Gallego (1941–45) 16. Juan Touzón (1946–47) 17. Cesáreo Galindez (1947–52) 18. Marqués de la Florida (1952–55) 19. Jesús Suevos (1955) 20. Javier Barroso (1963–64) 21. Vicente Calderón (1964–80) 22. Ricardo Irezábal (1980) 23. Alfonso Cabeza (1980–82) 24. Antonio del Hoyo (1982) 25. Agustín Cotorruelo (1982) 26. Vicente Calderón (1982–87) 27. Francisco Castedo (1987) 28. Jesús Gil (1987–2003) 29. Enrique Cerezo (2003–)''

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Trang web chính thức

Thể thao Madrid

Câu lạc bộ bóng đá Tây Ban Nha
Khởi đầu năm 1903 ở Tây Ban Nha
Câu lạc bộ bóng đá thành lập năm 1903


title: Mang (thú)

text:
Bài này viết về mang như là một chi động vật nhai lại thuộc họ Hươu nai, các nghĩa khác xem bài Mang (định hướng).

Mang, còn gọi là hoẵng, kỉ, mển hay mễn, là một dạng hươu, nai thuộc chi Muntiacus. Mang có lẽ là loại hươu cổ nhất được biết đến, xuất hiện vào khoảng 15-35 triệu năm trước căn cứ trên di tích hóa thạch tìm thấy trong các trầm tích của thế Miocen tại Pháp và Đức.

Các loài ngày nay còn sống có nguồn gốc nguyên thủy ở vùng Đông Nam Á cũng như ở Ấn Độ. Bản địa mển bao gồm cả vùng Hoa Nam, Đài Loan, và các hải đảo thuộc Indonesia. Mang Reeves được du nhập sang Anh và nay đã sinh sản, phổ biến ở một số khu vực ở Anh.

Là một loại động vật nhiệt đới, mển không có chu kỳ động dục theo mùa thời tiết nên khi chuyển sang các khu vực ôn đới có thể cho giao phối ở bất kỳ thời gian nào trong năm. Mang đực có các gạc ngắn có thể mọc lại nhưng có xu hướng cắn xé nhau bằng răng (có răng nanh dài chĩa xuống) để bảo vệ lãnh địa.

Mang là loại động vật được chú ý trong các nghiên cứu về sự tiến hóa do các biến thể lớn trong bộ nhiễm sắc thể của chúng cũng như các phát hiện về các loài mới trong thời gian gần đây.

Phân loài

Mười hai loài:
 Muntiacus atherodes: Mang vàng Borneo
 Muntiacus crinifrons: Mang đầu lông, mang đen, mang đen đầu đỏ
 Muntiacus feae: Mang Fea
 Muntiacus gongshanensis: Mang Cống Sơn, kỉ Cống Sơn
 Muntiacus montanus: Mang Sumatra
 Muntiacus muntjak: Mang Ấn Độ, mang đỏ
 Muntiacus muntjak annamensis: Hoẵng Nam Bộ
 Muntiacus muntjak aureus
 Muntiacus muntjak bancanus
 Muntiacus muntjak curvostylis
 Muntiacus muntjak guangdongensis
 Muntiacus muntjak malabaricus
 Muntiacus muntjak menglasis
 Muntiacus muntjak montanus
 Muntiacus muntjak muntjak
 Muntiacus muntjak nigripes
 Muntiacus muntjak vaginalis
 Muntiacus muntjak yunnanensis
 Muntiacus reevesi: Mang Reeves, mang Trung Quốc
 Muntiacus rooseveltorum: Mang Roosevelt
 Muntiacus puhoatensis: Mang Pù Hoạt
 Muntiacus putaoensis: Mang lá
 Muntiacus truongsonensis: Mang Trường Sơn
 Muntiacus vuquangensis: Mang Vũ Quang, mang lớn

Chú thích

Tham khảo

 Sinh thái học của mang Reeves

Động vật có vú Myanmar
Động vật có vú Ấn Độ
Động vật có vú Indonesia
Động vật có vú Malaysia
Động vật có vú Nhật Bản
Động vật có vú Sri Lanka
Động vật có vú Trung Quốc
Động vật có vú Bhutan
Động vật hoang dã


title: Rhyacophila dgaldanpa

text:
Rhyacophila dgaldanpa là một loài Trichoptera trong họ Rhyacophilidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Rhyacophila


title: Thụy hương lá lanh

text:
Thụy hương lá lanh (danh pháp hai phần: Daphne gnidium) là một loài thực vật thuộc chi Thụy hương (Daphne).
Thụy hương lá lanh có chứa chất độc mezerein và daphetoxin. Tất cả các bộ phận của cây đều được xem là độc tố cao

Danh pháp đồng nghĩa
 Daphne orthophylla St.-Lag.
 Daphne paniculata Lam.
 Laureola gnidium (L.) Samp.
 Mistralia gnidium (L.) Fourr.
 Thymelaea gnidium (L.) All.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

G
Thực vật có hoa có độc
Cây độc
Thực vật được mô tả năm 1753


title: Acanthoscelides trabuti

text:
Acanthoscelides trabuti là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Caillol miêu tả khoa học năm 1919.

Chú thích

Tham khảo

T


title: USS Chenango (CVE-28)

text:
USS Chenango (ACV/CVE/CVHE-28) là một tàu sân bay hộ tống của Hải quân Hoa Kỳ trong Chiến tranh Thế giới thứ hai. Nguyên là một tàu chở dầu trước chiến tranh, nó được Hải quân trưng dụng để phục vụ như một tàu chở dầu quân đội, rồi được cải biến thành một tàu sân bay hộ tống thuộc lớp Sangamon. Chenango đã hoạt động tại Địa Trung Hải và Thái Bình Dương trong Thế Chiến II. Sau chiến tranh, nó được đưa về lực lượng dự bị, rồi được cho ngừng hoạt động vào năm 1946 và bị bán để tháo dỡ vào năm 1960.

Chế tạo – Trưng dụng
Chenango là một trong số 12 tàu chở dầu thuộc lớp Cimarron được chế tạo theo một thiết kế phối hợp giữa Hải quân và Ủy ban Hàng hải mà sau đó được lặp lại bởi kiểu T3-S2-A1. Ban đầu được đặt lườn như là chiếc Esso New Orleans vào ngày 10 tháng 7 năm 1938 bởi hãng Sun Shipbuilding and Dry Dock Company tại Chester, Pennsylvania; nó được hạ thủy vào ngày 1 tháng 4 năm 1939, được đỡ đầu bởi Bà Rathbone; được bàn giao cho hãng Standard Oil Company và hoạt động cùng công ty này cho đến khi bị Hải quân Hoa Kỳ trưng dụng vào ngày 31 tháng 5 năm 1941. Nó được đổi tên thành USS Chenango (AO-31); và được đưa ra hoạt động vào ngày 20 tháng 6 năm 1941 dưới quyền chỉ huy của Thuyền trưởng, Trung tá Hải quân W. H. Mays.

Cải biến thành tàu sân bay hộ tống
Chenango đã phục vụ tại Đại Tây Dương, vùng biển Caribbe và tại Thái Bình Dương cho đến tận Honolulu trong vai trò tàu chở dầu cho quân đội. Chenango đã có mặt tại Aruba vào ngày 16 tháng 2 năm 1942 khi một tàu ngầm U-boat của Đức Quốc xã bắn phá một trong những xưởng lọc dầu trên đảo. Nó được cho ngừng hoạt động tại New York vào ngày 16 tháng 3 để được cải biến thành một tàu sân bay hộ tống thuộc lớp Sangamon. Nó được phân loại thành một tàu sân bay phụ trợ với ký hiệu ACV-28 và được đưa ra hoạt động trở lại vào ngày 19 tháng 9 năm 1942.

Lịch sử hoạt động

1942
Mang theo những máy bay của Không lực Lục quân Hoa Kỳ, Chenango lên đường vào ngày 23 tháng 10 cùng với lực lượng tấn công trong Chiến dịch Torch hướng đến Bắc Phi, và vào ngày 10 tháng 11 đã tung máy bay của nó ra đến cảng Lyautey tại Maroc vừa mới chiếm được. Nó tiến vào Casablanca vào ngày 13 tháng 11 để tiếp nhiên liệu cho 21 tàu khu trục trước khi quay trở về Norfolk, Virginia vào ngày 30 tháng 11, phải né tránh một cơn bão trên đường đi vốn đã gây ra những hư hại đáng kể.

1943
Sau khi được sửa chữa nhanh, Chenango lên đường hướng sang Thái Bình Dương vào giữa tháng 12. Đi đến Nouméa vào ngày 18 tháng 1 năm 1943, nó tham gia đội tàu sân bay hộ tống làm nhiệm vụ hỗ trợ trên không cho các đoàn tàu vận tải tiếp tế hỗ trợ cho việc tấn công và chiếm đóng quần đảo Solomon. Một trong những liên đội không lực của nó được gửi đến sân bay Henderson, Guadalcanal để hỗ trợ gần cho lực lượng Thủy quân Lục chiến. Một trong những nhiệm vụ của Chenango trong giai đoạn này là trực chiến canh chừng ngoài khơi hòn đảo đang bị giành giật quyết liệt này. Như một phần của các hoạt động tại quần đảo Solomon, máy bay của Chenango đã bảo vệ trên không nhằm hộ tống các tàu tuần dương hạng nhẹ St. Louis và Honolulu rút lui an toàn sau khi chúng bị hư hại trong trận Kolombangara vào ngày 13 tháng 7.

Được xếp lại lớp với ký hiệu lườn CVE-28 vào ngày 15 tháng 7, Chenango quay trở về Xưởng hải quân Mare Island vào ngày 18 tháng 8 cho một đợt đại tu, rồi hoạt động như một tàu sân bay huấn luyện cho các liên đội không lực mới cho đến ngày 19 tháng 10. Nó khởi hành từ San Diego để tham gia lực lượng tấn công quần đảo Gilbert tại Espiritu Santo vào ngày 5 tháng 11. Trong cuộc chiếm đóng đảo san hô Tarawa từ ngày 20 tháng 11 đến ngày 8 tháng 12, máy bay của nó đã bảo vệ cho việc tiến quân của lực lượng tấn công, ném bom và bắn phá các bãi biển trước lúc đổ bộ, và bảo vệ các đoàn tàu vận tải ngoài khơi. Nó quay trở về San Diego cho một giai đoạn huấn luyện khác.

1944
Khởi hành từ San Diego vào ngày 13 tháng 1 năm 1944, Chenango đã hỗ trợ cho các cuộc đổ bộ chiếm đóng Roi, Kwajalein và Eniwetok trong Chiến dịch quần đảo Marshall. Sau khi bảo vệ cho nhóm hậu cần tiếp nhiên liệu cho các tàu chiến tham gia tấn công Palau, Chenango về đến Espiritu Santo vào ngày 7 tháng 4. Nó lên đường tham gia các cuộc đổ bộ lên Aitape và Hollandia (ngày nay là Jayapura) từ ngày 16 tháng 4 đến ngày 12 tháng 5, rồi gia nhập Đội đặc nhiệm 53.7 cho hoạt động đổ bộ lên quần đảo Mariana. Máy bay của nó đã đánh chìm tàu bè đối phương, phá hủy các cơ sở sân bay và cảng trên đảo Pagan, cũng như tiến hành các phi vụ trinh sát hình ảnh quý giá tại Guam. Từ ngày 8 tháng 7, nó tham gia việc bắn phá hàng ngày xuống Guam nhằm chuẩn bị cho việc đổ bộ lên đảo. Nó quay trở về đảo Manus vào ngày 13 tháng 8 để nhận tiếp tế và huấn luyện.

Từ ngày 10 đến ngày 29 tháng 9, Chenango tham gia vào việc vô hiệu hóa các sân bay đối phương tại Halmahera nhằm hỗ trợ cho việc chiếm đóng Morotai, một chặng trong con đường trở lại Philippines. Sau khi được chuẩn bị tại Manus, Chenango lên đường vào ngày 12 tháng 10 thực hiện các cuộc không kích lên Leyte chuẩn bị cho cuộc đổ bộ vào ngày 20 tháng 10. Chenango và tàu sân bay chị em Sangamon bị ba máy bay Nhật tấn công vào xế trưa ngày đổ bộ, tất cả đều bị bắn rơi và một phi công bị bắt sống. Đi đến Morotai để nhận máy bay mới, Chenango đã không ở trong vùng chiến sự vào lúc diễn ra Trận chiến vịnh Leyte, nhưng đã quay trở lại vào ngày 28 tháng 10 cung cấp máy bay thay thế cho các tàu sân bay hộ tống chị em, vốn đã thành công trong việc ngăn chặn hạm đội Nhật Bản tiến vào vịnh Leyte. Ngày hôm sau, nó lên đường cho một đợt đại tu tại Seattle, Washington kéo dài đến ngày 9 tháng 2 năm 1945.

1945
Sau giai đoạn đại tu, Chenango lại đi sang phía Tây, đến Tulagi thuộc quần đảo Solomon vào ngày 4 tháng 3. Nó tiến hành huấn luyện, rồi khởi hành từ Ulithi vào ngày 27 tháng 3 cho cuộc tấn công Okinawa. Nó hỗ trợ trên không cho cuộc đổ bộ nghi binh lên mỏm cực Nam của hòn đảo, rồi được giao nhiệm vụ vô hiệu hóa các căn cứ kamikaze tại Sakashima Gunto. Ngày 9 tháng 4, một máy bay tiêm kích gặp tai nạn khi hạ cánh đã gây một đám cháy nghiêm trọng trong số máy bay đang chất đầy vũ khí trên sàn đáp của Chenango. Việc cứu hộ thành thạo của thủy thủ đoàn đã giúp nó tránh được hư hại nặng, và Chenango tiếp tục ở lại ngoài khơi Okinawa cho đến ngày 11 tháng 6. Sau khi hộ tống một đoàn tàu vận tải chở dầu đến vịnh San Pedro, Chenango lên đường vào ngày 26 tháng 7 gia nhập lực lượng tiếp liệu cho Đệ Tam hạm đội, rồi tham gia đợt tấn công cuối cùng lên chính quốc Nhật Bản.

Sau chiến tranh – Tháo dỡ
Sau khi cuộc xung đột kết thúc, Chenango đã hỗ trợ cho lực lượng chiếm đóng, và đã giải cứu khoảng 1.900 tù binh chiến tranh Đồng Minh cùng 1.500 thường dân khỏi các trại lao động khổ sai. Nó rời vịnh Tokyo vào ngày 25 tháng 10, và sau một đợt đại tu ngắn tại San Diego, quay trở lại nhiệm vụ "Magic Carpet", vận chuyển cựu chiến binh từ Okinawa và Trân Châu Cảng quay trở về vùng Bờ Tây. Chenango khởi hành từ San Pedro, California vào ngày 5 tháng 2 năm 1946 để đi Boston, và được đưa về lực lượng dự bị tại đây vào ngày 14 tháng 8. Nó được tái xếp lớp thành CVHE-28 vào ngày 12 tháng 6 năm 1955, được rút khỏi Đăng bạ Hải quân vào ngày 1 tháng 3 năm 1959, bị bán và rút khỏi tài sản của hải quân vào ngày 12 tháng 2 năm 1960.

Phần thưởng
Chenango được tặng thưởng Đơn vị Tuyên dương Hải quân cùng 11 Ngôi sao Chiến đấu do thành tích hoạt động trong Thế Chiến II.

Chú thích

Tham khảo

 Bài này có các trích dẫn từ nguồn :en:Dictionary of American Naval Fighting Ships thuộc phạm vi công cộng

Liên kết ngoài
 Photo gallery at Navsource.org

Tàu chở dầu Kiểu T3-S2-A
Lớp tàu chở dầu Cimarron (1939)
Tàu phụ trợ của Hải quân Hoa Kỳ
Tàu phụ trợ trong Thế Chiến II
Tàu chở dầu của Hải quân Hoa Kỳ
Tàu chở dầu trong Thế Chiến II
Lớp tàu sân bay hộ tống Sangamon
Tàu sân bay hộ tống của Hải quân Hoa Kỳ
Tàu sân bay hộ tống trong Thế Chiến II


title: La Fermeté

text:
La Fermeté là một xã của tỉnh Nièvre, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Nièvre

Tham khảo

 INSEE commune file

Xã của Nièvre


title: Dampierre-en-Burly

text:
Dampierre-en-Burly là một xã trong tỉnh Loiret, vùng Centre-Val de Loire bắc trung bộ nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 117-161 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Dampierreenburly


title: Metatrichoniscoides

text:
Metatrichoniscoides là một chi giáp xác nước ngọt trong họ Trichoniscidae

Các loài
Chi này có 4 loài đã được miêu tả:

 Metatrichoniscoides celticus Oliver & Trew, 1981
 Metatrichoniscoides fouresi Vandel, 1950
 Metatrichoniscoides leydigi (Weber, 1880)
 Metatrichoniscoides nemausiensis Vandel, 1943

Chú thích

Tham khảo

Trichoniscidae


title: Parornix ampliatella

text:
Parornix ampliatella là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Áo, Croatia, Corse và Ý.

Chú thích

Tham khảo

Parornix
Côn trùng châu Âu


title: Lương Khánh

text:
Lương Khánh (chữ Hán giản thể:良庆区, bính âm: Liángqìng Qū, Hán Việt: Lương Khánh khu) là một quận tại thành phố Nam Ninh, khu tự trị dân tộc Choang, Quảng Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận này có diện tích 1369 km2, dân số năm 2004 là 208.000 người.

Hành chính
Quận này được chia thành các đơn vị hành chính gồm 5 trấn: Lương Khánh, Na Mã, Na Trần, Đại Đường, Nam Hiểu.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang web chính quyền quận Lương Khánh

Đơn vị cấp huyện Quảng Tây
Nam Ninh


title: 27711 Kirschvink

text:
27711 Kirschvink (1988 VT4) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 4 tháng 11 năm 1988 bởi C. S. Shoemaker và E. M. Shoemaker ở Palomar. Nó được đặt theo tên California Institute of Technology professor Joseph L. Kirschvink, who was a student thuộc E. M. Shoemaker as an undergraduate.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 27711 Kirschvink

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1988


title: (46597) 1993 DK2

text:
{{DISPLAYTITLE:(46597) 1993 DK2}}

(46597) 1993 DK2 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Robert H. McNaught ở Đài thiên văn Siding Spring ở Coonabarabran, New South Wales, Australia, ngày 24 tháng 2 năm 1993.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 46001–47000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1993
Được phát hiện bởi Robert H. McNaught
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Rutland

text:
Rutland là một hạt ở miền trung của Anh. Hạt có diện tích km2, dân số người. Thủ phủ hạt đóng ở Oakham.
Rutland bao quanh phía tây và phía bắc bởi Leicestershire, phía đông bắc Lincolnshire và phía đông nam của Peterborough (một cơ quan đơn nhất nghi thức trong Cambridgeshire) và Northamptonshire.
Khoảng cách lớn nhất phía bắc đến phía nam chiều dài của nó là chỉ có 18 dặm (29,0 km), bề rộng lớn nhất đông sang phía tây, 17 dặm (27,4 km). Đây là hạt có dân số nhỏ nhất ở ở đại lục nước Anh (chỉ thành phố London là nhỏ hơn về diện tích), và là quận xếp 348/354 quận về dân số. Nó là nhỏ nhất lịch sử tiếng Anh quận hạt, dẫn đến việc thông qua phương châm Multum Latin Trong Parvo hay "nhiều trong ít" do Hội đồng quận trong năm 1950 [1] Trong số các hạt hiện đại nghi lễ Isle of Wight, thành phố London và thành phố Bristol là nhỏ hơn. Quận cũ của London, trong sự tồn tại 1889-1965, cũng đã có một diện tích nhỏ hơn.

Các thị xã ở Rutland gồm có Oakham, và Uppingham. Tại trung tâm của quận là các hồ chứa nhân tạo lớn, Rutland Water, với một diện tích bề mặt tương tự như Windermere. Nó là một khu bảo tồn thiên nhiên quan trọng là nơi trú đông cho loài chim trú đông.
Các khu nhà cũ Rutland của được xây dựng từ đá vôi, quặng sắt và nhiều mái nhà của Collyweston đá phiến đá hoặc lá.

Tham khảo

Hạt của Anh
Rutland


title: 22824 von Neumann

text:
22824 von Neumann là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 1301.7531867 ngày (3.56 năm).

Nó được phát hiện ngày 12 tháng 9 năm 1999, và is đặt tên theo Hungarian và U.S. nhà toán học John Ludwig von Neumann.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1999


title: Leptotarsus dux

text:
Leptotarsus dux là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Leptotarsus


title: .ie

text:
.ie là tên miền quốc gia cấp cao nhất (ccTLD) của Cộng hòa Ireland. Tuy nhiên, điều kiện đăng ký rất thoáng cho những người đăng ký sống ở, hoặc có liên hệ với đảo Ireland, bao gồm cả Bắc Ireland thuộc Vương quốc Anh và Bắc Ireland.

Tên miền.ie được quản lý bởi Đại học Cao đẳng Dublin, rồi chuyển giao đến Jon Postel vào năm 1989, cho đến khi Cơ quan tên miền IE (IEDR) được thành lập vào năm 2000;trường đại học hiện nay vẫn là Tổ chức Tài trợ cho IANA. IEDR được xem là bảo thủ hơn các cơ quan khác và đặt ra một số giới hạn về đăng ký. Ví dụ nó có chính sách đối với tên riêng.

Chính sách đăng ký đã được tự do hơn trong những năm gần đây và những quy định như việc không cho đăng ký tên miền chung chung đã được bỏ. Những người nộp đơn xin tên miền.ie vẫn phải cung cấp bằng chứng về quyền hợp pháp đối với tên miền họ định đăng ký.

Giá của tên miền.ie vào khoảng từ €30 đến €100, khá mắc so với các tên miền cấp cao khác như.com hay.net. Tuy nhiên, IEDR đã giảm giá sỉ của.ie trong vài năm gần đây và số lượng đăng ký tên miền.ie đăng tăng lên dần dần.

Cách thông thường để đăng ký tên miền.ie là thông qua Các cơ quan bán lại.ie  mặc dù có thể đăng ký trực tiếp qua IEDR. Đăng ký trực tiếp khá mắc tiền.

Không có chính sách về tên miền cấp 2. Tuy nhiên một số tên miền cấp hai rõ ràng là tồn tại như edu.ie và gov.ie. Có những thảo luận trong cộng đồng Internet Ireland trong những năm qua về việc giới thiệu thêm các tên miền cấp 2 nhưng rất ít được thực hiện.

Chính phủ Ireland sử dụng tên miền con của gov.ie cho nhiều trang web của nó nhưng mỗi cơ quan chính phủ đã có tên miền.ie riêng. Trang cổng thông tin chính của Chính phủ Ireland nằm ở irlgov.ie .

Một số tên miền cấp cao khác, chủ yếu là các tên miền 2 chữ và những tên miền có khả năng xúc phạm (như porn.ie) bị cấm không được đăng ký. Tuy nhiên các tên miền hai chữ bao gồm một ký tự và một số được cho phép. Một ngoại lệ duy nhất là tên miền ul.ie được đăng ký bởi trường Đại học Limerick trước khi luật nào được áp dụng. Tên miền trong mục cấm sẽ trả về thông tin ở WHOIS nhưng không nằm trong khu vực của.ie.

Xem thêm
 HEAnet
 INEX
 ITnet

Tham khảo

Liên kết ngoài
 IANA.ie whois information
 IE Domain Registry
 IE Domain Registered resellers

I e
I e
I e
Khoa học và công nghệ Cộng hòa Ireland

sv:Toppdomän#I


title: Lot (tỉnh)

text:
Lot là một tỉnh của Pháp, thuộc vùng hành chính Occitanie, tỉnh lỵ Cahors, bao gồm các quận với các quận lỵ còn lại là: Figeac, Gourdon.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Préfecture
 Conseil général

Occitanie
Tỉnh của Pháp
Khởi đầu năm 1790 ở Pháp
Lot


title: Đạ Tẻh

text:
Đạ Tẻh là một huyện miền núi nằm ở phía tây nam tỉnh Lâm Đồng, Việt Nam.

Vị trí địa lý
Huyện nằm ở trên vùng tiếp giáp giữa cao nguyên Di Linh và vùng Đông Nam Bộ, có vị trí địa lý:

 Phía đông và phía bắc giáp huyện Bảo Lâm
 Phía tây giáp huyện Cát Tiên và huyện Tân Phú, tỉnh Đồng Nai
 Phía nam giáp huyện Đạ Huoai.

Hành chính
Huyện Đạ Tẻh có 9 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm thị trấn Đạ Tẻh (huyện lỵ) và 8 xã: An Nhơn, Đạ Kho, Đạ Lây, Đạ Pal, Mỹ Đức, Quảng Trị, Quốc Oai, Triệu Hải.

Địa hình
Là một trong những huyện nằm trong vùng tiếp giáp cao nguyên Bảo Lộc-Di Linh và khu vực Đông Nam Bộ, thực chất đây là một bình nguyên, Đạ Tẻh có độ cao trung bình 100-300m so với mặt biển. Đỉnh núi cao nhất trong huyện là núi Đăng Lu Gu ở phía Đông với 708m. Đạ Tẻh có 2 sông chính là Đạ Nha dài 50 km và sông Đạ Tẻh dài 30 km chảy ra sông Đồng Nai.

Đạ Tẻh có thác Đakala (Đạ Bin) và thác Triệu Hải. Rừng Đạ Tẻh tiếp giáp một phần với rừng Cát Lộc thuộc huyện Cát Tiên, có nhiều thú quý hiếm như: voi, sơn dương, khỉ, tê giác,… Tuy nhiên, nơi đây lại xảy ra vụ phá rừng nghiêm trọng xảy ra tại huyện Đạ Tẻh nằm trong tiểu khu 543 thuộc địa bàn thôn Tôn K’Long- xã Quảng Trị.

Lịch sử
Đạ Tẻh có quá trình hình thành và phát triển gắn liền với các huyện lân cận trên cao nguyên Bảo Lộc. Khi mới bắt đầu phát hiện ra vùng đất này, người Pháp gọi chung cho cả vùng là B’lao. Năm 1899, Pháp lập tỉnh Đồng Nai Thượng, bao gồm toàn bộ phần đất nằm trên cao nguyên Bảo Lộc-Di Linh và một phần của cao nguyên Lang Biang. Năm 1905, tỉnh Đồng Nai Thượng bị giải thể, đất đai sáp nhập vào tỉnh Bình Thuận. Năm 1920, tỉnh Đồng Nai Thượng được tái lập.

Thời Việt Nam Cộng hoà, vùng đất Đạ Tẻh thuộc quận Bảo Lộc của tỉnh Lâm Đồng. Về phía chính quyền cách mạng, trước năm 1975, huyện Đạ Tẻh ngày nay nằm trong vùng căn cứ địa cách mạng tỉnh Lâm Đồng, giữa hành lang chiến lược các tỉnh: Ninh Thuận, Bình Tuy, Lâm Đồng, Đồng Nai, Phước Long, Đắk Lắk, còn được gọi là K4.

Sau năm 1975, K4 được sáp nhập vào huyện Bảo Lộc, vùng đất Đạ Tẻh ngày nay được gọi là xã Lộc Trung.

Từ giữa năm 1976, thực hiện chủ trương của Nhà nước trong việc bố trí và điều động dân cư, xây dựng vùng kinh tế mới, xã Lộc Trung được quy hoạch là địa bàn đón dân xây dựng kinh tế mới của tỉnh Lâm Đồng. Lực lượng tiền trạm và thanh niên xung phong của các địa phương như Thường Tín, Ứng Hòa (tỉnh Hà Sơn Bình cũ) và người dân thành phố Huế đã đến xây dựng vùng kinh tế mới.

Đến năm 1978, người dân các huyện: Triệu Hải (Quảng Trị); An Nhơn, Hoài Nhơn (Bình Định); Thạch Thất, Mỹ Đức, Quốc Oai, Phú Xuyên, Thường Tín (Hà Sơn Bình); Xuân Thủy, Hải Hậu, Thanh Liêm, Hoa Lư (Hà Nam Ninh); Hương Phú, Hương Điền (Bình Trị Thiên) đã đến xây dựng vùng kinh tế mới.

Năm 1979, tách một phần huyện Bảo Lộc, trong đó có xã Lộc Trung để thành lập huyện Đạ Huoai.

Ngày 6 tháng 6 năm 1986, chia huyện Đạ Huoai thành 3 huyện: Đạ Huoai, Đạ Tẻh, Cát Tiên. Huyện Đạ Tẻh khi có thị trấn Đạ Tẻh và 9 xã: An Nhơn, Đạ Kho, Đạ Lây, Hà Đông, Hương Lâm, Mỹ Đức, Quảng Trị, Quốc Oai, Triệu Hải.

Ngày 31 tháng 12 năm 2002, chia xã Triệu Hải thành 2 xã: Triệu Hải và Đạ Pal.

Ngày 1 tháng 1 năm 2020, sáp nhập xã Hà Đông vào xã Mỹ Đức và sáp nhập xã Hương Lâm vào xã Đạ Lây.

Kinh tế - xã hội
Đạ Tẻh là huyện mới thành lập từ chính sách di dân mở khu kinh tế mới. Cho đến nay, kinh tế huyện chủ yếu vẫn dựa vào nông lâm nghiệp. Năm 1999, toàn huyện 7.461ha diện tích trồng cây lương thực. Trong đó, thế mạnh của huyện là cây lúa. Số lượng đàn bò là 5.395 con, đàn lợn là 8.088 con. Các ngành nghề thủ công nghiệp, khai thác lâm sản phụ làm đũa tre, tăm nhang, vật liệu xây dựng tiếp tục phát triển.

Những năm gần đây, cùng với phát triển kinh tế, mạng lưới giao thông cũng không ngừng được cải thiện. Thị trấn Đạ Tẻh nằm trên trục đường 721 nối liền quốc lộ 20 với huyện Cát Tiên. Đường giao thông đã cơ bản thông suốt bảo đảm cho việc đi lại từ huyện về các xã nông thôn.

Trên địa bàn huyện có nhiều thắng cảnh đẹp, là điều kiện để phát triển du lịch, dịch vụ. Đến đây, du khách có thể tham quan thác Đạ K’Lả (Đạ Bin) cao hơn 50m, phía trên có 6 thác giật cấp, đứng xa hàng chục ki lô mét vẫn có thể nhìn thấy. Phía trên thác là khu rừng rậm với những lũng nước sâu trong vắt có thể hình thành những hồ bơi thơ mộng và có thể là vệ tinh của khu du lịch Đam Bri, thành phố Bảo Lộc. Hồ Đạ Tẻh rộng 21.000ha, cách trung tâm huyện 9 km. Đây không chỉ là công trình thủy lợi mà còn là một điểm đến rất thú vị dành cho khách du lịch.

Tham khảo


title: Helicopsyche chiriquensis

text:
Helicopsyche chiriquensis là một loài Trichoptera trong họ Helicopsychidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Helicopsyche


title: Đại học Lund

text:
Đại học Lund (), nằm ở thành phố Lund, tỉnh Scania, Thụy Điển, là một trong những trường đại học Bắc Âu danh giá nhất  và là một trong các tổ chức lớn nhất về giáo dục và nghiên cứu ở vùng Scandinavia,, thường xuyên được xếp hạng trong top 100 trường đại học hàng đầu thế giới. Trường đại học được thành lập năm 1666 và là trường đại học lâu đời thứ hai tại Thụy Điển (trước đó là Đại học Uppsala thành lập vào năm 1477), tuy nhiên tiền thân của nó là một studium generale được thành lập năm 1438 tại Lund.

Đại học Lund có tám khoa, với các cơ sở phụ tại các thành phố Malmö và Helsingborg, với 47.000 sinh viên trong hơn 274 chương trình khác nhau và 2000 các khóa học riêng biệt. Nó là thành viên của Liên đoàn các Đại học nghiên cứu châu Âu cũng như mạng lưới toàn cầu Universitas 21.

Khuôn viên đại học truyền thống tọa lạc tại công viên Lundagård tiếp giáp với Nhà thờ chính tòa Lund, các khoa và trung tâm phân bố khắp các nơi trong thành phố, nhưng chủ yếu tập trung ở vành đai phía bắc kéo dài từ công viên kết nối với các khu vực bệnh viện đại học và tiếp tục ra ngoại vi phía đông bắc của thành phố, trong đó có khuôn viên rộng lớn của Trường Kỹ thuật (LTH).

Các gương mặt nổi bật
Lars Hörmander (1931-2012) là nhà Toán học có đóng góp quan trọng cho cơ sở của Lý Thuyết Phương Trình Đạo hàm riêng, nhận Huân Chương Fields năm 1962. Ông bảo vệ bằng tiến sĩ ở Lund năm 1955 và làm giáo sư ở đây từ năm 1968 đến 1996 khi ông nghỉ hưu.

Marcel Riesz (1886-1969), là nhà Toán học nổi tiếng với các định lý Riesz, hàm Riesz, trung bình Riesz và thế Riesz, ông là em trai của nhà Toán học Frigyes Riesz, ông cũng là giáo sư hướng dẫn của Lars Hörmander.

Manne Siegbahn (1886-1978) là nhà Vật Lý được trao tặng giải Nobel Vật Lý năm 1924 về các khám phá và nghiên cứu về tia X. Con trai của ông là Kai Siegbahn cũng đạt giải Nobel Vật Lý trong lãnh vực này năm 1981. Ông bảo vệ tiến sĩ ở Lund năm 1911, ông làm giáo sư ở đây cho tới năm 1922.

Oskar Klein (1894-1977) là nhà Vật lý lý thuyết nổi tiếng với lý thuyết Kaluza–Klein, phương trình Klein–Gordon, phương pháp Rydberg–Klein–Rees. Ông giảng dạy ở Lund từ năm 1926 đến 1930.

Bertil Ohlin (1899-1979), giải Nobel Kinh tế năm 1977 cho những đóng góp đột phá vào lý luận thương mại quốc tế và dịch chuyển vốn quốc tế. Ông tốt nghiệp bằng cử nhân ở Lund năm 1917.

Sune Bergström (1916-2004), Giải Nobel Sinh lý và Y khoa năm 1982 chung với Bengt I. Samuelsson và John Robert Vane cho các phát hiện liên quan tới các prostaglandin cùng các chất liên quan. Ông là giáo sư ở Lund từ năm 1947 đến 1958.

Arvid Carlsson (1923-2018), Giải Nobel Sinh lý và Y khoa năm 2000 chung với Eric Kandel và Paul Greengard vì các nghiên cứu về hoạt chất dần truyền thần kinh dopamin và tác động của nó đến bệnh Parkinson. Ông bảo vệ luận văn tiến sĩ ở Lund năm 1951 và giảng dạy ở đây cho tới năm 1958.

V. Walfrid Ekman (1874-1954), nhà Hải dương học nổi tiếng với xoắn ốc Ekman, số Ekman. Ông là giáo sư ở Lund từ năm 1910 đến khi ông nghỉ hưu năm 1939.

Carl Linnaeus (1707 – 1778) là một nhà thực vật học, một bác sĩ kiêm nhà động vật học. Ông được biết đến như là cha đẻ của hệ thống phân loại hiện đại ngày nay. Ông cũng được tôn vinh là một trong những người tiên phong của ngành sinh thái học hiện đại và được tôn vinh là "Hoàng tử của giới thực vật học". Ông là sinh viên ở Lund từ năm 1727 đến 1728.

Tham khảo

Trường đại học cao đẳng Thụy Điển
Đại học công lập
Khởi đầu năm 1666
Trường đại học và cao đẳng Thụy Điển


title: Molophilus spetai

text:
Molophilus spetai là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Molophilus
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Bạch Nga

text:
Bạch Nga hay Nga Trắng (tiếng Belarus: Белая Русь = Rus trắng) là một tên gọi lịch sử nhằm ám chỉ một vùng đất ở Đông Âu, bao gồm một phần lớn lãnh thổ miền Đông Belarus, tính cả các thành phố Polatsk, Vitsyebsk, Mogilev.

Trong tiếng Anh, Bạch Nga (White Russia) ám chỉ Belarus "trong quá khứ" như đã đề cập. Trong các ngôn ngữ khác, Bạch Nga ám chỉ Belarus ngày nay.

Từ "Bạch Nga" có nhiều nghĩa khác nhau (và dễ gây lầm lẫn) xuất hiện trong và sau thời kỳ của Cách mạng tháng Mười Nga và trong nhóm Bạch vệ hay Белоэмигрант. Một số người dân Belarus xem từ "Bạch Nga" là một từ ngữ mang ý xúc phạm vì nó liên quan tới mối liên hệ mà họ cho là ép buộc giữa Belarus và Nga.

Ý nghĩa của cái tên "Bạch Nga"

"Bạch Nga" là cách dịch theo nghĩa đen - mặc dù không hoàn toàn chính xác - của từ Белая Русь (Belaya Rus). Vấn đề phát sinh từ đây: cách dịch "Bạch Nga" khiến người ta dễ lầm tưởng vùng đất này là một phần của Liên bang Nga; trong khi đó "Nga" (Rossiya) là một tên gọi dân cư bắt nguồn từ một tên cổ là Русь (Rus) hay Рутения (Ruthenia) (xem thêm Từ nguyên của Rus và các từ bắt nguồn từ nó, Từ nguyên của cái tên Belarus).

Ruthenia là phiên bản La Tinh hóa của chữ Rus’, một vùng đất nằm ở Đông Âu với cư dân chủ yếu là người Xlavơ và là cái nôi của Nga Kiép, một quốc gia tồn tại từ thế kỷ thứ 9 đến thế kỷ thứ 12 mà lãnh thổ của nó bao trùm lãnh thổ các quốc gia Belarus, Ukraina, Nga và miền Đông Ba Lan ngày nay.

Mặc dù Belarus thường được dịch là "Bạch Nga" hay "Nga Trắng" trong nhiều ngôn ngữ hiện đại (nhất là trong các ngôn ngữ Giécmanh) do nhiều nguyên nhân lịch sử, việc xem "Rus’" tương đồng với "Russia" (Nga) bị nhiều nhà sử học phản đối. Nhất là nhiều người Belarus hiện nay cho rằng việc đánh đồng "Rus" với "Nga" là một sự tổn hại cho nền độc lập tự chủ của Belarus, nhất là xét trong bối cảnh nhiều học thuyết của Đế quốc Nga và Liên Xô bắt đầu khơi gợi lại sự thống nhất của "một nước Nga không thể bị chia cắt" như xưa.

Tuy nhiên, trong nhiều ngôn ngữ thì "Nga" và "Rus" được phân biệt khá rõ ràng. Ví dụ:

 Tiếng Ba Lan: Białoruś ám chỉ Bạch Nga và Rosja ám chỉ Nga;
 Tiếng Ukraina: Білорусь (Bilorus) ám chỉ Bạch Nga và Росія (Rosia) ám chỉ Nga;

Trong nhiều ngôn ngữ khác thì hai khái niệm Rus và Nga không được phân biệt rõ ràng. Ví dụ như trong tiếng Đức, Belarus vẫn được gọi là "Bạch Nga" (Weißrussland), mặc dù trong các văn bản chính thức (ví dụ như các văn kiện ngoại giao) thì ngưới Đức vẫn dùng chính xác cái tên "Belarus". Ngay cả trong một số trường hợp "trang trọng" thì cái tên "bình dân" Bạch Nga vẫn được dùng, ví dụ như Thủ tướng Đức Angela Dorothea Merkel khi phát biểu tại Hội nghị Cấp cao của Liên minh châu Âu vào tháng 3 năm 2007 vẫn dùng cái từ "Bạch Nga" (Weißrussland). Tương tự, trong tiếng Hà Lan thì cái tên "Bạch Nga" (Wit-Rusland) vẫn rất thông dụng và tiếng Na Uy cũng thế (Hviterussland).

Lịch sử

Nhiều cách gọi tên vùng đất này được tìm thấy trong các bản đồ cổ, có thể kể ra như: Russia Alba, Russija Alba, Wit Rusland, Weiss Reussen, White Russia, Hvite Russland, Hvíta Rússland, Weiss Russland, Ruthenia Alba, Ruthenie Blanche và Weiss Ruthenien (Weißruthenien). Phạm vi lãnh thổ của Bạch Nga cũng không được thống nhất và rõ ràng là khác xa so với "Bạch Nga" Belarus hiện nay - thậm chí nhiều tài liệu còn sáp nhập cả Novgorod vào lãnh thổ của khái niệm "Bạch Nga".

Chỉ đến cuối thế kỷ thứ XVI thì Bạch Nga mới trở thành cái tên ám chỉ cho vùng đất tương ứng với lãnh thổ Belarus ngày nay. Suốt một thời gian dài sau thời điểm đó người dân Bạch Nga được gọi với cái tên là Litvin - có nghĩa là người Litva - vì lãnh thổ của Bạch Nga đã bị sáp nhập vào Đại công quốc Lietuva từ thế kỷ thứ 13,14. Một cái tên khác để ám chỉ họ là Ruthenia vì những vùng lãnh thổ này xưa kia thuộc các công quốc Ruthenia.

Nguồn gốc của cái tên này - có lẽ bắt đầu từ tận thế kỷ 14 - đến nay vẫn chưa được rõ ràng Từ điển của Vasmer cho rằng việc phân biệt giữa những ruộng đất "trắng" và ruộng đất "bị đánh thuế" ở Domostroi có thể gợi ý rằng "Bạch Nga" ám chỉ những vùng lãnh thổ Nga không bị nằm dưới sự khống chế của Hãn quốc Kim trướng. Vasmer cũng cho rằng màu sắc của trang phục người dân Bạch Nga (và có thể cả màu tóc của họ) đã góp phần làm nên cái tên này. Nhưng Trubachev lại cho cả hai giả thuyết của Vasmer là "hoàn toàn hoang đường".

Một khả năng khác là "màu trắng" trong cái tên Bạch Nga có ý nghĩa chỉ vị trí địa lý: màu trắng là một trong 4 màu dùng để chỉ bốn hướng Đông Tây Nam Bắc mà các dân tộc Xlavơ và Trung Á hay dùng. Ở đây màu trắng ám chỉ phương Bắc. Cụ thể, chiếc cột trụ thần Svitovyd của người Xlavơ cổ có 4 màu khác nhau ở 4 mặt: màu Trắng ở hướng Bắc (ứng với Bạch Nga), màu đỏ ở hướng Tây (ứng với Hồng Nga - Chervona Rus' ), màu Lục ở hướng Đông (ứng với Ukraina Lục - Zelenyji klyn) và màu Đen ở hướng Nam (ứng với Hắc Nga - Chornaya Rus’). Tuy nhiên cách giải thích này khiến việc xác định vị trí địa lý chính xác của hướng Nam - Hắc Nga - trở nên rất rắc rối. Hiện nay Hắc Nga được cho là các phần lãnh thổ Tây Bắc Belarus: Hrodna, Slonim, Navahrudak, Vaukavysk và một phần khu vực Minsk

Một số dân tộc Xlavơ khác cũng được ám chỉ bằng màu sắc ví dụ như:
 Người Croatia có ba màu Trắng, Đỏ và Đen. Croat Trắng và Croatia Trắng là khu vực lãnh thổ Croatia giáp Đông Nam Ba Lan và Tây Ukraina, nằm phía Nam dãy Carpath. Croat Đỏ và Croatia Đỏ nằm ở khu vực phía Tây sông Đông. Croat Đen thì nằm ở Tây Bắc Cộng hòa Séc.
 Người Sorb thì có màu Trắng (Sorb Trắng) ám chỉ số dân cư Sorb sống ở miền Đông Nam nước Đức.

Một giả thuyết nữa là cái tên Bạch Nga có nguồn gốc từ việc các Nga hoàng muốn phân biệt họ với La Mã và Đế quốc Đông La Mã, dựa trên học thuyết cho rằng Nga là "La Mã thứ ba" - là người thừa kế trực tiếp di sản của đế quốc La Mã và đế quốc Đông La Mã. Tác phẩm Rerum Moscoviticarum Commentarii của Sigismund von Herberstein cho rằng các nguyên thủ của Đại công quốc Moskva dùng màu trắng để phân biệt họ với La Mã (màu tía) và Đông La Mã (màu đỏ). Chính vì vậy Nga hoàng cũng được gọi là "Bạch Nga hoàng". Tác phẩm Rerum Moscoviticarum Commentarii của Sigismund cụ thể viết: Sunt qui principem Moscovuiae Album Regem nuncupant. Ego quidem causam diligenter quaerebam, cur Regis Albi nomine appellaretur, hay Weisse Reyssen oder weissen Khünig nennen etliche unnd wöllen damit ain underscheid der Reyssen machen.

Bản thân các Nga hoàng cũng thường được gọi là "Đại Bạch Nga hoàng", trong khi đó bản thân họ tự xưng mình là: "Đấng cầm quyền chuyên chính Toàn Nga: Đại Nga, Tiểu Nga, và Bạch Nga". Danh hiệu đó cùng với cái tên "Bạch Nga hoàng" được sử dụng cho đến tận khi chế độ quân chủ chuyên chế Nga hoàng sụp đổ năm 1917. Một điều đáng nói là cái tên Bạch Nga về sau lại được dùng để ám chỉ các nhóm Bạch vệ phản cách mạng chống lại chính quyền Xô Viết công nông.

Xem thêm
 Từ nguyên của Nga và các từ bắt nguồn từ nó
 Đại Nga
 Tiểu Nga
 Phong trào Trắng

Tham khảo
 Akta Aleksandra, króla polskiego, wielkiego księcia litewskiego i t.d. (1501—1506). Wyd. F. Papee. Kraków, 1927
 Alexandrowicz S. Rozwój kartografii Wielkiego Księstwa Litewskiego od XV do połowy XVIII w. Poznań, 1989
 Anonymi Dvbnicensis. Liber de rebus Lvdovici R. H. // Analecta Monumentorum Hungariae historicum literarorium maximum inedita. Budapestini, 1986
 I.V. Bellum Prutenum // Smereka E. Zbiór pisarzy polsko–lacińskich. Leopoli, 3, 1933
 Colker M. L. America rediscovered in thirteenth century? // Speculum. A journal of medieval studies. Cambridge. Vol. 54. No. 4. tháng 10 năm 1979
 Cosmographey oder beschreibung aller Laender, Herrschaften, fürnemsten Stetten... Beschriben durch Sebastianum Münsterum... Basel, 1550; Ulrichs von Richental Chronik des Constanzer Concils 1414 bis 1418. Herausgegeben von M. R. Buck. Tübingen, 1882
|Cromer M. Polonia sive de situ, populis, moribus, magistratibus et republica regni Poloni libri duo. Cracoviae, 1901. (паўтоp выданьня 1578 г.)
 Der Weiss Kunig. Eine Erzählung von den Thaten Kaiser Maximilian der Ersten. Wien, 1775
 Historica Russiae monumenta ex antiquis exterarum gentium arcivis et bibliothecis deprompta ab A. I. Turgenevio. V. I. Petropoli, 1841 (Акты исторические, относящиеся к России, извлечённые из иностранных архивов и библиотек А. И. Тургеневым)
 Historiae Ruthenicae Scriptores exteri saeculi XVI. V. I—II. Berolini et Petropoli, 1841—42
 Kronika Jana z Czarnkowa (Joannis de Czarnkow. Chronicon Polonorum). Оprac. J. Szlachtowski // Monumenta Poloniae Historica Lwów, T. II. 1872
 Nordenskjold A. E. Facsimile–atlas to the early history of cartography with reproductions of the most important maps, printed in the XV and XVI centuries. Stockholm, 1889.* Замысловский Е. Е. Геpбеpштейн и его истоpико–геогpафические известия о России. СПб., 1884
|Il Mappamondo di Fra Mauro. A cura di Tullio Gasparini Leporace. Presentazione di Roberto Almagia. Venezia, 1956
|Ioannes Stobnicensis. Introductio in Ptolomei Cosmographiam. Cracoviae, 1512
|Ostrowski W. About the origin of the name «White Russia». London, 1975
|Peter Suchenwirt’s Werke aus dem vierzehnten Jahrhundert. Hrsg. von Alois Primisser. Wien, 1827
 Prisschuch Th. Des conzilis grundveste // Die historischen Volkslieder der Deutschen vom 13. bis 6. Jahrhundert. Bd. 1. Leipzig, 1865
|Prochaska A. Codex epistolaris Vitoldi. Cracoviae, 1882
 Rude & barbarous kingdom. Russia in the accounts of sixteenth–century English voyagers. Ed. by Lloyd E. Berry and Robert O. Crummey. Madison—London, 1968
|Sarmatiae Europeae descriptio. Ab Alexandro Guagnino Veronensi // Poloniae Historiae Corpus. Ex bibliotheca Ioan. Pistorii Nidani. Per Sebastiani Henric Petri. V. I. Basileae, 1588
|Scriptores Rerum Hungaricarum tempore ducum regumque stirpis Arpadianae gestarum. Vol. II. Budapest, 1938
|Starowolski Sz. Polska albo opisanie położenia królestwa Polskiego. Kraków, 1976
|Stryikowski M. Kronika Polska, Litewska, Żmódzka i wszystkiej Rusi. T. I-II. Warszawa, 1846
|Witkowska M. H. S. Vita sanctae Kyngae ducissae Cracoviensis // Roczniki Humanistyczne. T. X, z. 2. Lublin, 1961.
|Імя тваё «Белая Русь». Мн., 1991
|Опись архива Посольского приказа 1626 г. Ч. 1. М., 1977
 Порецкий Я. И. Соломон Рысинский * Solomo Pantherus Leucorussus. Мн., 1983
 ПСРЛ. Т. 2. СПб., 1843; Т. 25. М.—Л., 1949
 Рыбаков Б. А. Русские карты Московии XV — начала XVI в. М., 1974
 Савельева Е. А. Hовгоpод и Hовгоpодская земля в западноевpопейской каpтогpафии XV—XVI вв. // Геогpафия России XV—XVIII вв. (по сведениям иностpанцев). Л., 1984
 Слово избpанное от святых писаний еже на латыню // Попов А. Н. Историко–литературный обзор дpевнеpусских полемических сочинений пpотив латинян. М., 1875}}

Chú thích

Liên kết ngoài
 21 cái tên của Belarus
 Tại sao Nga lại Trắng ?

Kyiv Rus'


title: Scinax nasicus

text:
Scinax nasicus là một loài ếch trong họ Nhái bén.
Nó được tìm thấy ở Argentina, Bolivia, Brasil, Paraguay, và Uruguay.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, xavan ẩm, vùng cây bụi ôn đới, subtropical hoặc tropical dry shrubland, vùng cây bụi ẩm khu vực nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, vùng cây bụi nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng đất cao, vùng đồng cỏ ôn đới, đồng cỏ nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng ngập nước hoặc lụt theo mùa, hồ nước ngọt, hồ nước ngọt có nước theo mùa, đầm nước ngọt, đất canh tác, vùng đồng cỏ, các đồn điền, vườn nông thôn, các khu rừng trước đây bị suy thoái nặng nề, khu vực trữ nước, ao, và kênh đào và mương rãnh.

Tham khảo

 Kwet, A., Aquino, L., Reichle, S., Silvano, D., Lavilla, E., di Tada, I. & Langone, J. 2004. Scinax nasicus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Liên kết ngoài

Scinax


title: 3196 Maklaj

text:
3196 Maklaj (1978 RY) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 1 tháng 9 năm 1978 bởi N. Chernykh ở Nauchnyj.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 3196 Maklaj

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1978


title: Derobrochus aeternus

text:
Derobrochus aeternus là một loài Trichoptera hóa thạch trong họ Polycentropodidae.

Tham khảo

Hóa thạch Bộ Cánh lông
Derobrochus


title: Lillers

text:
Lillers là một xã trong vùng Hauts-de-France, thuộc tỉnh Pas-de-Calais, quận Béthune, tổng Lillers. Tọa độ địa lý của xã là 50° 33' vĩ độ bắc, 02° 28' kinh độ đông. Lillers nằm trên độ cao trung bình là 29 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 18 mét và điểm cao nhất là 88 mét. Xã có diện tích 26,90 km², dân số vào thời điểm 1999 là 9775 người; mật độ dân số là 363 người/km².

Thông tin nhân khẩu

Nhân vật nổi tiếng
 Henri Leconte: vận động viên quần vợt

Tham khảo

Xã của Pas-de-Calais


title: Tổng công ty Xây dựng Trường Sơn

text:
Tổng Công ty Xây dựng Trường Sơn tên quân sự là Binh đoàn 12 (tiền thân là Đoàn 559) là đoàn công binh và vận tải quân sự chiến lược phụ trách vận tải trên tuyến hậu cần chiến lược Đường Trường Sơn, trực thuộc Bộ Tổng Tư lệnh Quân đội nhân dân Việt Nam, nay trực thuộc Bộ Quốc phòng Việt Nam.

Lịch sử
Ngày 19 tháng 5 năm 1959, Thường trực Tổng Quân ủy Trung ương chính thức giao nhiệm vụ cho "Đoàn công tác quân sự đặc biệt" mở đường Trường Sơn, chi viện cho chiến trường miền Nam.

Đầu tháng 6 năm 1959, Đoàn 559 tổ chức đội khảo sát mở tuyến vào Nam bắt đầu từ Khe Hó, phát triển về hướng Tây Nam, điểm đặt trạm cuối cùng là Pa Lin, kế cận trạm tiếp nhận của Liên khu 5.

Ngày 13/8/1959, sau 8 ngày đêm, chuyến hàng đầu tiên vượt Trường Sơn đã được đưa tới Tà Riệp.

Cuối tháng 6 năm 1961, mở đường mới nối liền Đường 12 ở Lằng Khằng tới Pác Nha Năng. Tháng 12 năm 1961 đã thông tới Đường số 9 ở Mường Phìn tỉnh Savannakhet.

Năm 1961, với tuyến mới mở, Đoàn 559 đã vận chuyển giao cho Khu 5 với 317 tấn vũ khí, trang bị, vận chuyển tiếp tế hành quân 91 tấn gạo, tiếp tế cho Mặt trận Trị - Thiên 29 tấn gạo, muối; bảo đảm cho bộ đội Khu 5 ra trực tiếp lấy 324 tấn gạo; đưa đón 7.664 cán bộ, chiến sĩ qua tuyến đường cho các chiến trường và 616 người từ Nam ra Bắc

Lúc đầu Đoàn 559 chỉ có Tiểu đoàn 301 với 440 người làm nhiệm vụ soi, mở tuyến đường, gùi thồ một số hàng, đón đưa một số cán bộ, chiến sĩ từ miền Bắc vào miền Nam. Đoàn 559 từng bước phát triển nhiều đơn vị: bộ binh, phòng không, công binh, vận tải ô tô, vận tải đường sông (suối), đường ống xăng dầu... đủ sức bảo đảm hành quân, cơ động các lực lượng tăng cường cho các chiến trường, tác chiến (độc lập và phối hợp với các lực lượng bạn), bảo vệ tuyến vận tải chiến lược và tham gia nhiệm vụ quốc tế.

Năm 1960, Quân ủy Trung ương và Bộ Tổng Tư lệnh ra quyết định nâng quy mô, tổ chức Đoàn 559 thành đơn vị tương đương cấp sư đoàn và thành lập Trung đoàn 70, năm 1961 thành lập thêm Trung đoàn 71.

Ngày 3 tháng 4 năm 1965, Quân ủy Trung ương ra nghị quyết số 54/QUTƯ nâng quy mô tổ chức Đoàn 559 (tương đương cấp sư đoàn) lên thành một đơn vị tương đương cấp quân đoàn đặt dưới sự lãnh đạo về mọi mặt của Quân ủy Trung ương.

Đến tháng 6 năm 1970, Quân ủy Trung ương tổ chức lại Đoàn 559 thành đơn vị tương đương quân đoàn do Quân ủy Trung ương và Bộ Tổng Tư lệnh lãnh đạo, chỉ huy; lực lượng gồm có 5 bộ tư lệnh khu vực (tương đương sư đoàn): 470, 471, 472, 473 và 571 với gần 30 binh trạm, mặt trận 968 (sau chuyển thành Sư đoàn bộ binh 968) và hàng chục trung đoàn, tiểu đoàn binh chủng, bộ đội chuyên môn. Quân số đến tháng 4 năm 1975 lên tới hơn 90.000 người.

Năm 1965 mở các đường ô tô: Đường 128 song song với đường 129, Đường 20, Đường 12; Mở các tuyến đường thồ: Đường B44, B46 và C4…Năm 1966, Bộ Tư lệnh 559 bỏ Tuyến, thành lập 7 Binh trạm nhằm tăng cường chỉ huy trực tiếp.

Cuối năm 1969, đường ống dẫn xăng dầu từ hậu phương vào chiến trường theo 2 trục: Đường 12 và Đường 18 đã hoàn thành. Hệ thống thông tin tải ba từ Sở chỉ huy Bộ Tư lệnh đến Sở chỉ huy các Binh trạm, Trung đoàn, Tiểu đoàn, Đại đội…trên toàn hệ thống đường bộ, đường sông, đường giao liên đã thông suốt, liên tục.

Cuối năm 1970, Bộ Tư lệnh 559 Thành lập Bộ Tư lệnh khu vực 470, Bộ Tư lệnh Hậu cứ 571 (tương đương cấp sư đoàn), thành lập thêm Cục Tham mưu Phòng không, Cục Chuyên gia, Cục Sản xuất và Văn phòng Bộ Tư lệnh, sáp nhập Sư đoàn quân tình nguyện 968 và Đoàn chuyên gia quân sự 565 về trực thuộc Bộ Tư lệnh 559.

Ngày 29/7/1970, Quân ủy Trung ương quyết định đổi tên Bộ Tư lệnh 559 thành Bộ Tư lệnh Trường Sơn trực thuộc Bộ Tổng Tư lệnh và Quân ủy Trung ương, giao nhiệm vụ cho Bộ Tư lệnh Trường Sơn thống nhất lãnh đạo, chỉ huy tất cả các lực lượng hoạt động của ta tại Trung, Hạ Lào

Tháng 6 năm 1971, thành lập thêm 3 Bộ Tư lệnh khu vực: 471, 472, 473. Mở tuyến đường kín chạy ban ngày dài 800 km từ Long Đại đến Tà Xẻng và mở thêm nhiều tuyến đường mới nối các trục dọc, trục ngang và kéo dài tuyến đường ống vào phía nam.

Giữa năm 1973, được phê chuẩn của Bộ, 2 Bộ Tư lệnh khu vực 571 và 473 được tổ chức thành 2 sư đoàn binh chủng: F571 ô tô vận tải và F473 công binh

Giữa năm 1974, để chuẩn bị lực lượng, thế trận và phương thức vận tải trong giai đoạn cuối của sự nghiệp giải phóng miền Nam, được đồng ý của Quân ủy Trung ương và Bộ Quốc phòng, Bộ Tư lệnh Trường Sơn đã thành lập Sư đoàn ô tô vận tải cơ động 471 và chuyển 2 Bộ Tư lệnh khu vực 472 và 470 thành 2 sư đoàn công binh, thành lập thêm 1 sư đoàn công binh mới là F565…Tuyến đường ống xăng dầu đã tới Bù Gia Mập (Đông Nam Bộ) và phát triển tuyến thông tin trên cả hai tuyến Đông và Tây Trường Sơn nối thẳng đến chiến trường Nam Bộ, bảo đảm vận chuyển cả hai mùa mưa nắng, rút ngắn thời gian vận chuyển từ 22-28 ngày xuống còn 7-10 ngày.

Lực lượng Bộ đội Trường Sơn năm 1973-1975 bao gồm 9 sư đoàn (có 42 trung đoàn từ 4 sư đoàn công binh, 2 sư đoàn ô tô vận tải cơ động, 1 sư đoàn bộ binh, 1 sư đoàn phòng không, 1 đoàn chuyên gia quân sự) và 21 trung đoàn trực thuộc, quân số hơn 10 vạn cán bộ, chiến sĩ và 1 vạn thanh niên xung phong.

Tháng 10/1977, Thủ tướng Chính phủ quyết định thành lập Binh đoàn 12 - Tổng công ty xây dựng Trường Sơn trên cơ sở lực lượng chủ yếu của Bộ đội Trường Sơn, làm nhiệm vụ xây dựng cơ bản, xây dựng thủy lợi, thủy điện, đường giao thông trên những địa bàn trọng yếu của đất nước tại 21 tỉnh, thành phố và 5 tỉnh nước bạn Lào.

Tên gọi qua các thời kỳ
Chiến tranh chống Mỹ:
 1959: Đoàn 559
 1965: Bộ Tư lệnh 559
 1970: Bộ Tư lệnh Trường Sơn

Sau ngày giải phóng:
 1977: Binh đoàn 12
 1989: Binh đoàn 12 - Tổng Công ty Xây dựng Trường Sơn

Lãnh đạo hiện nay
 Tư lệnh, Tổng Giám đốc: Thiếu Tướng Nguyễn Hữu Ngọc (QĐ 768 ngày 3/7/2023 do Chủ tịch nước ký)
 Phó Tư lệnh, Phó Tổng Giám đốc, Bí thư Đảng ủy: Đại tá Vũ Phúc Hậu
 Phó Tư lệnh, Phó Tổng Giám đốc: Đại tá Nguyễn Tuấn Anh
 Phó Tư lệnh, Phó Tổng giám đốc: Đại tá Khương Tất Thắng
 Phó Tư lệnh, Phó Tổng giám đốc: Đại tá Võ Khắc Hùng
 Phó Tư lệnh, Phó Tổng giám đốc: Thượng tá Lê Xuân Long

Tổ chức

Năm 1968-1970

Năm 1973-1975

Hiện nay
 Phòng Dự án
 Phòng Kinh tế Kỹ thuật
Phòng Tài chính Kế toán
Phòng Xe máy  - Thiết bị
Phòng Tổ chức Lao động
 Phòng Chính trị
 Văn phòng
 Phòng Thanh tra Kiểm soát
 Ủy ban Kiểm tra Đảng
Bảo tàng Đường Hồ Chí Minh
 Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng
 Công ty TNHH MTV XD 384 (Lữ đoàn 384, Đoàn 384, Sư đoàn 474 trước đây)
 Công ty TNHH MTV XD 99 (Lữ đoàn 99, Trung đoàn 99 trước đây)
 Công ty TNHH MTV XD 470 (Lữ đoàn 470, Sư đoàn 470, Bộ Tư lệnh 470 trước đây, nay đã không còn phiên hiệu quân sự)
 Công ty TNHH MTV XD 472 (Lữ đoàn 472, Sư đoàn 472, Bộ Tư lệnh 472 trước đây, nay đã không còn phiên hiệu quân sự)
Công ty TNHH MTV 17 (Lữ đoàn 17, Trung đoàn 17 trước đây, nay đã không còn phiên hiệu quân sự)
Công ty TNHH MTV 492
 Công ty Cổ phần Trường Sơn 185 (Lữ đoàn 185, Lữ đoàn 552 trước đây, nay đã không còn phiên hiệu quân sự)
Công ty Cổ phần Trường Sơn 532 (Lữ đoàn 532, Trung đoàn 532 trước đây, nay đã không còn phiên hiệu quân sự)
Công ty Cổ phần Trường Sơn 145
Công ty Cổ phần Tư vấn Trường Sơn (Viện Khảo sát Thiết kế trước đây, nay không còn thuộc TCT và không còn phiên hiệu quân sự do BQP đã thoái vốn)
 Công ty 98 ( Trung đoàn 98 trước đây, nay là Lữ đoàn 98 mới thành lập)
 Công ty CP XD 565 (Đoàn 565 trước đây, từ tháng 4/2017 không còn thuộc TCT và không còn phiên hiệu quân sự do BQP đã thoái vốn)
 Chi nhánh Miền Trung
Chi nhánh Miền Nam
Chi nhánh Trường Sơn 26
Chi nhánh Trường Sơn 28
Chi nhánh Trường Sơn 97
Trường Trung cấp Cầu đường và Dạy nghề
 Các Ban điều hành thi công dự án

Khen thưởng
 Huân chương Sao vàng (1999)
 Huân chương Quân công hạng Nhất (1967)
 Danh hiệu đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (1979)

Lãnh đạo qua các thời kỳ

Đoàn trưởng, Tư lệnh
 Đại tá Võ Bẩm - Đoàn trưởng Đoàn 559 (05/1959 - đầu 1965)
 Thiếu tướng Phan Trọng Tuệ (đầu 1965 - cuối 1965)
 Đại tá Hoàng Văn Thái (cuối 1965-  cuối 1966)
 Đại tá Đồng Sĩ Nguyên (cuối 1966 - 1976)
 Phan Quang Tiệp, Thiếu tướng
 1989 - 2000: Đỗ Xuân Diễn, Thiếu tướng
 2000 - 2004: Phạm Văn Sang, Thiếu tướng
 2005 - 2012, Lương Sỹ Nhung, Thiếu tướng
 2013-07/2015, Đỗ Giang Nam, Thiếu tướng
 08/2015-09/2016, Nguyễn Đức Thuận, Đại tá
 10/2016 đến 02/2020, Nguyễn Anh Tuấn, Thiếu tướng
03/2020 đến nay, Nguyễn Hữu Ngọc, Thiếu tướng

Chính ủy
 Thiếu tướng Phan Trọng Tuệ (đầu 1965 - cuối 1965)
 Đại tá Vũ Xuân Chiêm (cuối 1965-1972)
 Đại tá Đặng Tính (1972-1973)
 Đại tá Hoàng Thế Thiện (1973-1975),
 Đại tá Lê Xy (1975-1976)
 Thiếu tướng Võ Sở (Phó Tư lệnh, Bí thư Đảng ủy)
 1998-2005: Nguyễn Bá Tòng, Thiếu tướng (Phó Tư lệnh, Bí thư Đảng ủy)
 2005 - 2010: Trần Thanh Hải, Thiếu tướng
 2010 - 09/2016: Đào Văn Tân, Thiếu tướng (2010)
 10/2016: Đại tá Vũ Phúc Hậu (Phó Tư lệnh, Bí thư Đảng ủy)

Phó Tư lệnh
 Đại tá Trần Ngọc Giao, Cục trưởng Cục Vận tải - kiêm Phó Tư lệnh Đoàn 559 (1966-1968).
 Thiếu tướng Phan Khắc Hy
 Thiếu tướng Nguyễn An
 Nguyễn Tường Lân (Thứ trưởng) Bộ Giao thông Vận tải
 Thiếu tướng Hoàng Kiện (1973-1974)
 Đại tá Đặng Hương
 Đại tá Nguyễn Linh Anh
 Đại tá Trần Văn Phúc (? - 2000)
 Đại tá Nguyễn Xuân Điều (1994 - 2000)
 Thiếu tướng Lương Sỹ Nhung (1999-2004)
 Đại tá Mai Duy Trinh
 Đại tá Nguyễn Hữu Quế (2005-2017)
 Đại tá Đặng Công Huynh
 Đại tá Nguyễn Vũ Hùng (2011-2015)
 Đại tá Đào Văn Tuấn (2014 - 2018)
 Đại tá Nguyễn Tuấn Anh (2014 - 2022)
 Đại tá Cao Quang Chiến (2017 - nay)
 Thiếu tướng Nguyễn Hữu Ngọc (2016 - 02/2020)
 Đại tá Nguyễn Tuấn Anh (2017 - nay)
 Thượng tá Ông Vĩnh Hòa (2020 - nay)
 Đại tá Khương Tất Thắng (01/2022-nay)

Chú thích

Quân đoàn của Quân đội nhân dân Việt Nam
Bộ Quốc phòng Việt Nam
559
Khởi đầu năm 1959 ở Việt Nam
Đơn vị quân sự thành lập năm 1959
Đơn vị quân sự giải thể năm 1975


title: Villers-sous-Prény

text:
Villers-sous-Prény  là một xã của tỉnh Meurthe-et-Moselle, thuộc vùng Grand Est, đông bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 200 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Villerssouspreny


title: Hautefage-la-Tour

text:
Hautefage-la-Tour  là một xã thuộc tỉnh Lot-et-Garonne trong vùng Nouvelle-Aquitaine phía tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 214 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Hautefagelatour


title: Armix

text:
Armix là một xã ở tỉnh Ain, vùng Auvergne-Rhône-Alpes thuộc miền đông nước Pháp.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Gazetteer Entry

Xã của Ain


title: Tân Nguyên, Y Lê

text:
Tân Nguyên (; ) là một huyện của Châu tự trị dân tộc Kazakh - Ili (Y Lê), khu tự trị Tân Cương, Trung Quốc.

Trấn
 Tân Nguyên (新源镇)
 A Nhiệt Lặc Thác Biệt (阿热勒托别镇)
 Tháp Lặc Đức (塔勒德镇)
 Na Lạp Đề (那拉提镇)
 Tiêu Nhĩ Bố Lạp Khắc (肖尔布拉克镇)

Hương
 Khảm Tô (坎苏乡)
 Khách Lạp Bố Lạp (喀拉布拉乡)
 A Lặc Mã Lặc (阿勒玛勒乡)
 Thổ Nhĩ Căn (吐尔根乡)

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang thông tin chính thức

Đơn vị cấp huyện Tân Cương
Ili


title: Perdreauville

text:
Perdreauville là một xã của Pháp, nằm ở tỉnh Yvelines trong vùng Île-de-France.
Người dân ở đây trong tiếng Pháp gọi là Perdreauvillois.

Perdreauville nằm trên cao nguyên Mantois, cự ly khoảng 8 km về phía tây nam Mantes-la-Jolie và 12 km về phía nam thủ phủ tổng Bonnières-sur-Seine.

Các xã giáp ranh gồm: Rosny-sur-Seine về phía bắc, Jouy-Mauvoisin và Fontenay-Mauvoisin về phía đông, Favrieux về phía tây nam, Le Tertre-Saint-Denis về phía nam, Ménerville về phía tây nam, Boissy-Mauvoisin về phía tây và Bréval và Saint-Illiers-la-Ville về phía tây bắc.

Biến động dân số

Biểu đồ (biểu đồ wikipedia)

Hành chính

Tham khảo

Liên kết ngoài
Vue aérienne de la commune de Perdreauville trên trang mạng của IAURIF
Perdreauville trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
Perdreauville trên trang mạng của INSEE
Plan d'intendance de la paroisse de Perdreauville sur le site des archives des Yvelines

Xã của Yvelines


title: Ceratina xanthostoma

text:
Ceratina xanthostoma là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1912.

Chú thích

Tham khảo

Ceratina
Động vật được mô tả năm 1912


title: Lasioglossum chloronotum

text:
Lasioglossum chloronotum là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1937.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1937


title: Trương Doãn

text:
Trương Doãn (tiếng Hán: 張允; Phiên âm: Chang Yün) (??? - 208) là tướng lĩnh phục vụ dưới trướng Lưu Biểu cuối thời kỳ nhà Hán. Ông là cháu họ ngoại của Sái Mạo, cũng như cậu của mình, ông rất thạo về thủy chiến. Cả hai người đã cùng thề sẽ trung thành với Tào Tháo khi Lưu Tông đầu hàng Tào Tháo sau cái chết của Lưu Biểu.

Trong tiểu thuyết

Trong tiểu thuyết lịch sử Tam quốc diễn nghĩa của La Quán Trung, Sái Mạo và Trương Doãn được bổ nhiệm làm chính phó đô đốc thủy sư trong chiến dịch Xích Bích chống lại Đông Ngô. Tuy nhiên, Tào Tháo đã trúng kế phản gián của Chu Du rồi mang Sái Mạo và Trương Doãn xử trảm sau khi lầm tưởng họ đang âm mưu ám sát ông.

Tham khảo

Mất năm 208
Năm mất không rõ
Sinh thế kỷ 2
Nhân vật quân sự Tam Quốc


title: Liotrichus nishidai

text:
Liotrichus nishidai là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Kishii miêu tả khoa học năm 1986.

Chú thích

Tham khảo

Liotrichus


title: Dercetina mandarensis

text:
Dercetina mandarensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1900.

Chú thích

Tham khảo

Dercetina


title: Leioproctus semilucens

text:
Leioproctus semilucens là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1929.

Chú thích

Tham khảo

Leioproctus
Động vật được mô tả năm 1929


title: 8706 Takeyama

text:
8706 Takeyama (1994 CM) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 3 tháng 2 năm 1994 bởi T. Kobayashi ở Oizumi.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 8706 Takeyama

Thiên thể phát hiện năm 1994
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Steinfurt

text:
Steinfurt là một đô thị ở huyện Steinfurt, trong Nordrhein-Westfalen, Đức.

Các đô thị giáp ranh
Steinfurt borders Ochtrup, Wettringen, Neuenkirchen, Emsdetten, Nordwalde, Altenberge, Laer, Horstmar và Metelen.

Các khu phố

Tham khảo

Chấm dứt năm 1421
Cựu quốc gia châu Âu
Thị trấn ở Nordrhein-Westfalen


title: Sân bay quốc tế Daegu

text:
Sân bay quốc tế Daegu (Hangul: 대구국제공항; Hanja: 大邱國際空港; Revised Romanization: Daegu Gukje Gonghang; McCune-Reischauer: Taegu Kukche Konghang)  đầu tiên là một sân bay nội địa ở thành phố Daegu, Hàn Quốc. Asiana Airlines và Korean Air cung cấp các chuyến bay quốc tế đến Trung Quốc, Bangkok, và các chuyến bay thuê bao đến Fukuoka và Manila.

Các tuyến bay và các hãng hàng không hoạt động
Air China (Bắc Kinh)
Air Busan (Đà Nẵng)
Air Philippines (Manila)
Asiana Airlines (Jeju, Seoul-Incheon, Thượng Hải-Phú Đông)
China Eastern Airlines (Thượng Hải-Phú Đông)
China Southern Airlines (Shenyang)
Hong Kong Airlines (Hong Kong)
Korean Air (Bangkok-Suvarnabhumi,Bắc Kinh, Jeju, Seoul-Incheon)
Shandong Airlines (Qingdao)
Sichuan Airlines (Quảng Châu)
TransAsia Airways (Taipei-Taiwan Taoyuan)
T'way Airlines (Đà Nẵng)
Yeongnam Air (Jeju)
VietJet Air ( Đà Nẵng; Thuê chuyến: Đà Lạt)

Các hãng hàng không từng hoạt động ở đây
Hainan Airlines (Sanya)
Philippine Airlines (Manila)
PMTair (Siem Reap)
Vietnam Airlines (Hà Nội)

Xem thêm
Danh sách các chủ đề về Triều Tiên
Gia thông ở Hàn Quốc

Tham khảo

Liên kết ngoài

Daegu
Daegu
Căn cứ không quân chiến tranh Triều Tiên


title: Henshin

text:
là từ Tiếng Nhật, viết theo Kanji (Hán tự) suy ra âm Hán Việt đọc là Biến thân, có nghĩa đầy đủ là "biến đổi thân thể". Từ này thường dùng cho manga, anime, và tokusatsu khi một nhân vật thay đổi vẻ ngoài thành một hình dạng mới mang sức mạnh lớn. Ví dụ: Son Goku và Vegeta vận sức mạnh để biến thân thành Super Saiya Jin, khi đó tóc của họ chuyển sang màu vàng. Hoặc trong Kamen Rider Series, các Rider biến thân với một bộ giáp được vật chất hóa lên toàn bộ người.

 thường có một "câu henshin" hay "lệnh biến thân", đó là một câu khẩu lệnh thuộc lòng khi biến thân. Từ "henshin" thường xuyên được dùng trong Kamen Rider Series, trong khi trong các chương trình khác dùng các từ như , hoặc dùng thành ngữ độc nhất trong câu truyện. nếu biến thân sẽ có bộ giáp bao quanh người hay gọi là bộ bảo hộ và nhiều loại như tokusatsu và các loại khác.

Chú thích

Tham khảo

Tokusatsu
Thuật ngữ Anime và manga

en:Glossary of anime and manga#H
ru:Термины и понятия аниме и манги#Х


title: Neolarra penicula

text:
Neolarra penicula là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Shanks mô tả khoa học năm 1978.

Chú thích

Tham khảo

Neolarra
Động vật được mô tả năm 1978


title: Hellinsia emmelinoida

text:
Hellinsia emmelinoida là một loài bướm đêm thuộc họ Pterophoroidea. Nó được tìm thấy ở Tanzania. The species closely resembles the châu Âuan Emmelina monodactyla.

Sải cánh dài 22–24 mm. The moth gặp ở tháng 1, tháng 7 và tháng 12.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Ten new species of Afrotropical Pterophoridae (Lepidoptera)

Hellinsia


title: Sassis

text:
Sassis là một xã thuộc tỉnh Hautes-Pyrénées trong vùng Occitanie khu vực tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 690 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Hautes-Pyrénées


title: Cá kiếm

text:
Cá kiếm, cá mũi kiếm, đôi khi còn gọi là cá đao (danh pháp khoa học: Xiphias gladius) là một loài cá ăn thịt loại lớn, có tập tính di cư với mỏ dài và phẳng, ngược lại với mỏ tròn và trơn nhẵn của các loài cá maclin. Nó là một loại cá thể thao phổ biến, cho dù hơi khó bắt. Cá kiếm có thân hình tròn và thuôn dài, khi trưởng thành mất hết toàn bộ răng và vảy. Kích thước tối đa là 4,3 m (14 ft) và 536 kg (1.182 pao). Đây là kỷ lục câu cá bằng mọi dụng cụ của Hiệp hội câu cá quốc tế (IGFA) đối với con cá kiếm bắt được ngoài khơi Chile năm 1953.

Cá kiếm là loài duy nhất còn tồn tại của chi Xiphias cũng như của họ Xiphiidae. Họ Xiphiidae theo truyền thống xếp trong bộ Cá vược (Perciformes) nhưng gần đây được cho là xếp trong bộ Cá cờ (Istiophoriformes) của nhóm Carangimorphariae (= Carangimorpha/Carangaria).

Chi đã tuyệt chủng là Protosphyraena, sinh sống ở thời kỳ đầu của kỷ Phấn trắng.

Tên gọi khoa học của cá kiếm (gladius- nghĩa là đấu sĩ) là do nó có mỏ nhọn, trông tựa như một thanh kiếm mà nó sử dụng như một loại vũ khí để xiên con mồi cũng như để bảo vệ nó khỏi một số ít các kẻ thù tự nhiên. Cá mập mako vây ngắn là một trong số rất ít các sinh vật của đại dương là đủ to lớn và nhanh nhẹn để có thể săn đuổi và giết chết cá kiếm trưởng thành.

Trong khi cá kiếm là động vật máu lạnh thì chúng lại có các cơ quan đặc biệt bên cạnh mắt của chúng để làm ấm mắt và não. Người ta đã đo được các nhiệt độ cao hơn khoảng 10-15 C° so với nhiệt độ của nước bao quanh. Việc sưởi ấm mắt làm tăng đáng kể thị lực và như thế làm tăng khả năng bắt mồi của chúng. Trong tổng số khoảng trên 29.000 loài cá xương, chỉ có khoảng 22 loài có khả năng làm ấm các bộ phận có chọn lọc của cơ thể như vậy. Chúng bao gồm cá kiếm, cá maclin, cá ngừ v.v cùng một vài loài cá mập.

Thức ăn cho cá kiếm trưởng thành bao gồm các loại cá sống ngoài biển khơi, như các loại cá ngừ, cá nục heo, cá nhồng, cá chuồn, cá thu, cũng như các loài sinh vật sống ở đáy như cá meluc và cá quân. Mực cũng là thức ăn quan trọng khi có thể. Cá kiếm có lẽ có rất ít kẻ thù tự nhiên khi trưởng thành nhưng cá kiếm non lại dễ thương tổn do bị các loài cá sống ngoài biển khơi khác săn bắt.

Phân bổ
Cá kiếm phân bổ trong mọi hệ sinh thái của đại dương thế giới, trong các vùng biển nhiệt đới, cận nhiệt đới và ôn đới, giữa các vĩ độ khoảng 45° vĩ bắc và 45° vĩ nam. Chúng có xu hướng tập trung tại các khu vực mà các dòng hải lưu chính gặp nhau, và dọc theo các frông nhiệt độ. Chúng sinh sống trong các vùng nước bề mặt hỗn hợp với nhiệt độ trên 15 °C nhưng cũng có thể di chuyển và săn mồi tại các vùng nước lạnh tới 5 °C trong một khoảng thời gian ngắn, với sự trợ giúp của các cơ quan trao đổi nhiệt thích nghi đặc biệt, có khả năng làm tăng nhiệt độ của não và mắt của chúng lên tới hơn 10–15 °C.

Các khu vực với sự đông đúc lớn là phía bắc Hawaii, dọc theo khu vực chuyển tiếp ở bắc Thái Bình Dương, dọc theo bờ biển phía tây Hoa Kỳ và México cũng như ở miền tây Thái Bình Dương, phía đông Nhật Bản. Các kiểu di cư vẫn chưa được mô tả rõ mặc dù các dữ liệu thu được từ các cá thể có gắn thẻ chỉ ra rằng có chuyển động về phía đông từ khu vực trung tâm Thái Bình Dương và phía bắc Hawaii về phía bờ biển phía tây Hoa Kỳ. Các theo dõi dấu vết bằng âm thanh chỉ ra một số chuyển động ở các độ sâu lớn hơn trong thời gian ban ngày và chuyển động ở các lớp nước hỗn hợp bề mặt vào thời gian ban đêm. Dường như trong các thời gian này chúng đi theo các lớp phân tán sâu hay các con mồi nhỏ, do đó chúng thực hiện các chuyển động theo chiều dọc này.

Sinh sản
Cá kiếm cái thường lớn hơn cá kiếm đực, do ít khi bắt được cá đực nặng trên 135 kg (300 pao). Cá cái đạt độ trưởng thành sinh dục vào khoảng 4-5 năm tuổi ở tây bắc Thái Bình Dương trong khi cá đực trưởng thành ở độ tuổi 3-4 năm. Cá kiếm được quan sát thấy có đẻ trứng tại Đại Tây Dương, trong các vùng nước không sâu quá 75 m (250 ft). Các ước tính sai lệch nhau đáng kể, nhưng cá kiếm cái có thể mang từ 1 triệu tới 29 triệu trứng trong cơ quan sinh dục của chúng. Các con đực và cái đơn lẻ kết hợp thành cặp trong mùa đẻ trứng. Tại bắc Thái Bình Dương, việc sinh đẻ diễn ra tập thể trong các vùng nước có nhiệt độ trên 24 °C từ tháng 3 tới tháng 7 hàng năm và diễn ra quanh năm ở khu vực ven xích đạo. Việc sinh sản diễn ra quanh năm tại các khu vực như biển Caribe, vịnh Mexico, bờ biển Florida và các vùng nước ấm khác ven xích đạo, trong khi chỉ diễn ra vào mùa xuân và mùa hè trong các khu vực lạnh hơn. Khu vực được ghi nhận diễn ra hoạt động sinh đẻ lớn nhất là Địa Trung Hải, ngoài khơi Italy. Đỉnh cao của sinh sản tại khu vực này diễn ra vào tháng 7 và tháng 8, khi người ta thấy các con đực săn đuổi các con cái. Trứng của chúng thuộc loại nổi trên bề mặt, đường kính khoảng 1,6-1,8 mm. Quá trình phát triển trong phôi diễn ra trong phạm vi 2 ½ ngày sau khi được thụ tinh. Là thành viên duy nhất trong họ này, cá kiếm có kiểu hình dáng của cá bột độc đáo duy nhất. Các con cá bột dài khoảng 4 mm khi mới nở và sống gần bề mặt. Ở giai đoạn này, thân thể của chúng được tô màu nhạt. Mõm tương đối ngắn và thân hình có các vảy có gai phân biệt. Khi lớn dần lên thì thân hình của chúng thu hẹp lại. Khi đạt kích thước dài khoảng 12 mm thì mỏ bắt đầu dài ra và thấy được, nhưng cả hai phần trên dưới vẫn bằng nhau. Vây lưng chạy dọc theo chiều dài của thân. Khi lớn hơn nữa, phần mỏ trên phát triển nhanh hơn phần mỏ dưới, cuối cùng tạo ra mỏ trên kéo dài đặc trưng. Các mẫu thu được có độ dài thân khoảng 23 cm (9 inch) có vây lưng kéo dài trên toàn bộ thân. Khi lớn hơn nữa, vây lưng phát triển một thùy lớn, tiếp theo là một đoạn ngắn vẫn đạt tới cuống đuôi. Khi đạt kích thước dài khoảng 52 cm (20 inch) thì vây lưng thứ hai xuất hiện và khi đạt tới kích thước 150 cm (60 inch) thì vây lưng thứ nhất chỉ còn phần thùy lớn là còn tồn tại.

Ẩm thực
Cá kiếm là một loài cá phổ biến trong ẩm thực. Do là một loài cá lớn, nên thịt của nó được bán dưới dạng các miếng thịt, thường dùng để nướng. Màu thịt của chúng thay đổi theo khẩu phần ăn của chúng, với các loại cá đánh bắt được ở bờ biển phía đông Bắc Mỹ thường có màu hồng hơn.

Tuy nhiên, nhiều nguồn, bao gồm cả của FDA Hoa Kỳ, đã cảnh báo về khả năng nhiễm độc do nồng độ cao của metyl thủy ngân trong thịt cá kiếm . FDA khuyến cáo phụ nữ mang thai hay những người chuẩn bị mang thai không nên ăn quá một đĩa khoảng 200 g (7 aoxơ) trong tháng; những người khác không nên ăn quá một đĩa như vậy trong tuần.

Tình trạng bảo tồn
Do việc đánh bắt cá phục vụ cho thương mại, nên trọng lượng trung bình của một con cá kiếm đã giảm từ 118 kg (260 pao) trong năm 1960 xuống còn 41 kg (90 pao) trong năm 1996. Hiện nay (năm 2006) người ta ước tính số lượng cá kiếm ở Bắc Đại Tây Dương đã giảm tới dưới 50% so với số lượng của khoảng 20 năm về trước và những người đánh bắt cá kiếm tại Hoa Kỳ đánh bắt tới khoảng 33% sản lượng cá kiếm trên toàn thế giới. Sự suy giảm đáng báo động này chủ yếu là do sự phổ biến của loài cá này trong những người ưa thích hải sản. Một phần chủ yếu của vấn đề là do sự đánh bắt thái quá, sự thiếu vắng nói chung của các quy định liên quan tới việc đánh bắt cá trong những thời kỳ then chốt, không có quy định về kích thước tối thiểu của cá được phép đánh bắt và thiếu các quy định về bảo vệ cá sinh sản cũng như các khu vực nuôi dưỡng cá bột. Loài cá này được đưa vào nhiều danh sách các loài cá đang nguy cấp, bao gồm của cả Hiệp hội Audubon.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Cá kiếm
 Michael Hopkin (2005): Cá kiếm sưởi ấm mắt chúng để có thị lực tốt hơn. Tạp chí Nature, ngày 10 tháng 1 năm 2005
 Fritsches Kerstin A., Brill Richard W. và Warrant Eric J. (2005): Sưởi ấm mắt để có thị lực tốt hơn ở cá kiếm . Current Biology 15, 55−58
 FDA cho người tiêu dùng:Thủy ngân trong cá: Nguyên nhân để e ngại?
 "Xiphias gladius". FishBase. Chủ biên Ranier Froese và Daniel Pauly. Phiên bản tháng 10 năm 2005. N.p.: FishBase, 2005.

G
Cá toàn cầu
Động vật được mô tả năm 1758
Cá ăn được
Cá thể thao
Ẩm thực Hy Lạp
Họ Cá kiếm


title: Lobsann

text:
Lobsann là một xã thuộc tỉnh Bas-Rhin trong vùng Grand Est đông bắc Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Bas-Rhin

Tham khảo
 INSEE commune file

Xã của Bas-Rhin


title: Bolitoglossa engelhardti

text:
Bolitoglossa engelhardti là một loài kỳ giông thuộc họ Plethodontidae.
Loài này có ở Guatemala và México.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Tham khảo

 Parra Olea, G., Wake, D. & Acevedo, M. 2004. Bolitoglossa engelhardti. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Bolitoglossa


title: Ischnura lobata

text:
Ischnura lobata là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.

Ischnura lobata được Needham miêu tả khoa học năm 1930.

Chú thích

Tham khảo

Ischnura


title: Leucotenes

text:
Leucotenes là một chi bướm đêm thuộc phân họ Tortricinae của họ Tortricidae.

Các loài
Leucotenes coprosmae (Dugdale, 1988)

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

 tortricidae.com

Archipini


title: Richecourt

text:
Richecourt  là một xã thuộc tỉnh Meuse trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 239 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Meuse


title: La Trinidad, Benguet

text:
La Trinidad là đô thị hạng 1 ở tỉnh Benguet, Philippines. Đây là đô thị thủ phủ của Benguet. Theo điều tra dân số năm 2000, đô thị này có dân số 67.963 người trong 13.658 hộ.

La Trinidad có cự ly 3 km về phía bắc Thành phố Baguio và 256 km về phía bắc Manila. Phía bắc giáp Tublay, phía nam giáp Baguio, phía tây giáp Sablan và Tuba.

Các đơn vị hành chính
La Trinidad is subdivided into 16 khu phố (barangay).
 Alapang
 Alno
 Ambiong
 Bahong
 Balili
 Beckel
 Bineng
 Betag
 Cruz
 Lubas
 Pico
 Poblacion
 Puguis
 Shilan
 Tawang
 Wangal

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Province of Benguet - La Trinidad
 Mã địa lý chuẩn Philipin
 2000 Thông tin điều tra dân số Philipin
 karitoon.com-your online portal to "hometown" Benguet news

Đô thị của Benguet


title: Étricourt-Manancourt

text:
Étricourt-Manancourt là một thị trấn ở tỉnh Somme trong vùng Hauts-de-France, Pháp.

Địa lý
Étricourt-Manancourt is Xã này tọa lạc trên đường D43, khoảng  về phía đông đông bắc của Amiens.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Somme

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Commune of Étricourt-Manancourt website
 Étricourt-Manancourt trên trang mạng của INSEE
 Étricourt-Manancourt trên trang mạng của Quid

Etricourt-Manancourt


title: Tipula umbrosa

text:
Tipula umbrosa là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Nearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Quận Midland, Texas

text:
Quận Midland (tiếng Anh: Midland County) là một quận trong tiểu bang Texas, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở thành phố. Theo kết quả điều tra dân số năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có dân số người.

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Texas


title: Berlstedt

text:
Berlstedt là một đô thị thuộc huyện Weimarer Land, bang Thüringen, Đức. Đô thị này có diện tích 18,94 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 1916 người. Ngày 1 tháng 12 năm 2007, đô thị cũ Hottelstedt đã được sáp nhập vào Berlstedt.

Tham khảo


title: Gradsteinia

text:
Gradsteinia là một chi rêu thuộc họ Amblystegiaceae.

Các loài
Chi này có các loài sau (tuy nhiên danh sách này có thể chưa đủ):
 Gradsteinia torrenticola, Ochyra, C.Schmidt & Bültmann

Chú thích

Tham khảo


title: Nguyễn Quốc Trị (Nghệ An)

text:
Nguyễn Quốc Trị (1921 – 1967) là một sĩ quan của Quân đội Nhân dân Việt Nam, hàm Thượng tá, nguyên Trung đoàn trưởng Trung đoàn Thủ Đô, Hiệu trưởng trường Quân chính Quân khu 4. Ông là một trong 4 anh hùng quân đội đầu tiên của Việt Nam.

Tiểu sử
Nguyễn Quốc Trị sinh năm 1921, tại làng Phượng Kỷ, xã Đà Sơn, huyện Đô Lương, tỉnh Nghệ An. Trước Cách mạng Tháng Tám, ông tham gia hoạt động chống chính sách bắt dân làm phu, nên bị quân đội Pháp bắt giam. Năm 1944, Nhật thế chân Pháp ở Việt Nam, ông cùng các anh em phá ngục, xung phong vào đội tự vệ tiên phong chống Nhật. Trong trận tham gia đánh Nhật đầu tiên, ông cùng tiểu đội diệt 10 quân lính Nhật, đốt 5 xe.

Khi Cách mạng Tháng Tám thành công, ông tham gia bộ đội chủ lực. Cuối năm 1946, đầu năm 1947, ông xung phong tham dự nhiều trận đánh ở Vinh, Huế, Đông Hà cùng đội diệt hàng trăm và bắt sống nhiều lính Pháp và Nhật. Trong Chiến dịch Biên giới Thu đông 1950, Nguyễn Quốc Trị chỉ huy một trung đội đánh hai trung đội của Trung đoàn Lơ-pa-giơ, diệt và bắt 22 người, cùng đơn vị phá gãy kế hoạch hợp quân của Pháp, tạo chia cách, mất thế quân bình, hàng ngũ hoang mang dẫn đến tan rã.

Nguyễn Quốc Trị được phong Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân vào ngày 19 tháng 5 năm 1952, là một trong 4 anh hùng đầu tiên của quân đội nhân dân Việt Nam. Ngày 12 tháng 6 cùng năm, Chủ tịch Hồ Chí Minh dưới bút danh C.B đã viết một bài báo về Nguyễn Quốc Trị và đăng trên Báo Nhân Dân.  Ngày 10 tháng 10 năm 1954, sau khi về thủ đô Hà Nội, ông là Trung đoàn trưởng Trung đoàn Thủ Đô thuộc Đại đoàn Quân Tiên Phong vào tiếp quản Hà Nội và được vinh dự đề cử kéo Quốc kỳ tại lễ mừng giải phóng thủ đô. Ngày 16 tháng 8 năm 1967, lúc đó đang là Hiệu trưởng trường Quân chính Quân khu 4, Nguyễn Quốc Trị hy sinh vì bom nổ tại làng Phượng Kỷ, quê hương ông, trong một lần về thăm quê.

Hiện nay, tên của ông được đặt tên cho một tuyến phố ở Hà Nội, nối từ phố Nguyễn Chánh đến đường trong khu đô thị Nam Trung Yên.

Chú thích

Người Nghệ An
Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân
Thượng tá Quân đội nhân dân Việt Nam
Sư đoàn 308, Quân đội nhân dân Việt Nam


title: Aigre

text:
Aigre là một xã của tỉnh Charente, thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine, tây nam nước Pháp.

Xem thêm

Xã của tỉnh Charente

Tham khảo

Xã của Charente


title: Perdita pulliventris

text:
Perdita pulliventris là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1968.

Chú thích

Tham khảo

Perdita
Động vật được mô tả năm 1968


title: Limnephilus coenosus

text:
Limnephilus coenosus là một loài Trichoptera trong họ Limnephilidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Cổ bắc
Limnephilus


title: Oedostethus telluris

text:
Oedostethus telluris là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Lewis miêu tả khoa học năm 1879.

Chú thích

Tham khảo

Oedostethus