title: Ô nhiễm ánh sáng

text:
Ô nhiễm ánh sáng xảy ra do sự hiện diện những hành động của con người và các loại hình ánh sáng nhân tạo trong môi trường ban đêm. Nó càng trở nên trầm trọng hơn do sử dụng ánh sáng quá mức, sai hướng hoặc gây khó chịu, nhưng ngay cả ánh sáng được sử dụng cẩn thận về cơ bản cũng làm thay đổi điều kiện tự nhiên. Là một tác dụng phụ chính của quá trình đô thị hóa, nó được cho là gây ảnh hưởng đến sức khỏe, phá vỡ hệ sinh thái và làm hỏng môi trường thẩm mỹ.

Định nghĩa
Ô nhiễm ánh sáng là sự hiện diện quá mức của ánh sáng nhân tạo trong các điều kiện tối khác, khiến các nguồn sáng trong tự nhiên bị mờ đi hoặc mất đi. Thuật ngữ này được sử dụng phổ biến nhất liên quan đến môi trường ngoài trời, nhưng cũng được sử dụng để chỉ ánh sáng nhân tạo trong nhà. Hậu quả bất lợi là rất nhiều; một số người trong số họ có thể chưa được biết đến. Ô nhiễm ánh sáng cạnh tranh với ánh sao trên bầu trời đêm đối với cư dân đô thị, gây trở ngại cho các đài quan sát thiên văn. Và giống như bất kỳ dạng ô nhiễm nào khác, Ô nhiễm ánh sáng phá vỡ hệ sinh thái và gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe.

Ô nhiễm ánh sáng là một tác dụng phụ của nền văn minh công nghiệp. Các nguồn của nó bao gồm chiếu sáng bên ngoài và bên trong tòa nhà, quảng cáo, chiếu sáng khu vực ngoài trời (chẳng hạn như bãi đỗ xe), văn phòng, nhà máy, đèn đường và các địa điểm thể thao được chiếu sáng. Nó nghiêm trọng nhất ở các khu vực đông dân cư, công nghiệp hóa cao ở Bắc Mỹ, Châu Âu và Nhật Bản và ở các thành phố lớn ở Trung Đông và Bắc Phi như Tehran và Cairo, nhưng ngay cả một lượng ánh sáng tương đối nhỏ cũng có thể nhận thấy và tạo ra vấn đề. Nhận thức về những tác động có hại của ô nhiễm ánh sáng đã bắt đầu từ đầu thế kỷ 20, nhưng những nỗ lực để giải quyết những ảnh hưởng đã không bắt đầu cho đến những năm 1950. Vào những năm 1980, một phong trào bầu trời tối toàn cầu nổi lên với sự thành lập của Hiệp hội Bầu trời tối Quốc tế (IDA). Hiện nay đã có các tổ chức giáo dục và vận động như vậy ở nhiều quốc gia trên toàn thế giới.

Ảnh hưởng đến việc sử dụng năng lượng
Những người ủng hộ bảo tồn năng lượng cho rằng ô nhiễm ánh sáng phải được giải quyết bằng cách thay đổi thói quen của xã hội, để ánh sáng được sử dụng hiệu quả hơn, ít lãng phí hơn và ít tạo ra ánh sáng không mong muốn hoặc không cần thiết.     Một số nhóm công nghiệp cũng công nhận ô nhiễm ánh sáng là một vấn đề quan trọng. Ví dụ, Viện Kỹ sư chiếu sáng ở Vương quốc Anh cung cấp cho các thành viên thông tin về ô nhiễm ánh sáng, các vấn đề mà nó gây ra và cách giảm tác động của nó. Mặc dù, nghiên cứu gần đây  chỉ ra rằng hiệu quả năng lượng không đủ để giảm ô nhiễm ánh sáng vì hiệu ứng dội ngược.

Vì không phải tất cả mọi người đều bị kích thích bởi cùng một nguồn chiếu sáng, nên thông thường "ô nhiễm" ánh sáng của một người là ánh sáng mong muốn của người khác. Một ví dụ về điều này được tìm thấy trong quảng cáo, khi một nhà quảng cáo muốn các đèn cụ thể sáng và có thể nhìn thấy được, mặc dù những người khác thấy chúng khó chịu. Các loại ô nhiễm ánh sáng khác chắc chắn hơn. Ví dụ, ánh sáng vô tình vượt qua ranh giới bất động sản và làm phiền hàng xóm thường bị lãng phí và gây ô nhiễm ánh sáng.

Tranh chấp vẫn còn phổ biến khi quyết định hành động thích hợp; và sự khác biệt trong quan điểm về ánh sáng được coi là hợp lý và ai phải chịu trách nhiệm, có nghĩa là đôi khi phải diễn ra đàm phán giữa các bên. Khi muốn đo lường mục tiêu, mức độ ánh sáng có thể được định lượng bằng phép đo thực địa hoặc mô hình toán học, với kết quả thường được hiển thị dưới dạng bản đồ đẳng hướng hoặc bản đồ đường viền ánh sáng. Các nhà chức trách cũng đã thực hiện nhiều biện pháp khác nhau để đối phó với ô nhiễm ánh sáng, tùy thuộc vào lợi ích, niềm tin và hiểu biết của xã hội liên quan.    Các biện pháp bao gồm không làm gì cả, đến việc thực hiện các luật và quy định nghiêm ngặt về cách lắp đặt và sử dụng đèn.

Phân loại
Ô nhiễm ánh sáng là do sử dụng ánh sáng nhân tạo không hiệu quả hoặc không cần thiết. Loại cụ thể của ô nhiễm ánh sáng bao gồm xâm nhập ánh sáng, chiếu sáng quá mức, lóa, Clutter Light, và Skyglow. Một nguồn sáng vi phạm thường thuộc nhiều hơn một trong các loại này.

Xâm nhập ánh sáng
Sự xâm phạm ánh sáng xảy ra khi ánh sáng không mong muốn xâm nhập vào nơi ở của một người. Ví dụ: Ánh sáng chiếu qua hàng rào của hàng xóm. Một vấn đề xâm phạm ánh sáng phổ biến xảy ra là khi một ánh sáng mạnh chiếu từ bên ngoài vào cửa sổ của nhà người khác, gây ra các vấn đề như mất ngủ. Một số thành phố ở Hoa Kỳ đã phát triển các tiêu chuẩn về việc chiếu sáng ngoài trời để chống lại và bảo vệ quyền của công dân trước sự xâm phạm của ánh sáng. Để hỗ trợ họ, Hiệp hội " International Dark-Sky" đã phát triển một bộ quy tắc kiểu mẫu chiếu sáng:

" International Dark-Sky" đã được triển khai để giảm ánh sáng phản chiếu lên bầu trời làm giảm tầm nhìn của các ngôi sao. Đây là bất kỳ hình thức ánh sáng nào được phát ra hơn 90° so với nadir. Bằng cách hạn chế ánh sáng ở mốc 90° này, họ cũng đã giảm công suất ánh sáng trong phạm vi 80–90°, điều này tạo ra hầu hết các vấn đề về xâm phạm ánh sáng.

Các cơ quan liên bang của Hoa Kỳ cũng có thể thực thi các tiêu chuẩn và xử lý khiếu nại trong phạm vi quyền hạn của họ. Ví dụ, trong trường hợp sự xâm nhập ánh sáng là ánh sáng nhấp nháy trắng từ các tháp truyền thông và nó vượt quá yêu cầu chiếu sáng tối thiểu của FAA Thì Ủy ban Truyền thông Liên bang duy trì cơ sở dữ liệu Đăng ký Cấu trúc Ăng-ten  thông tin mà công dân có thể sử dụng để xác định các cấu trúc vi phạm và đồng thời cung cấp một cơ chế để xử lý các thắc mắc và khiếu nại của công dân. Hội đồng Công trình Xanh của Hoa Kỳ (USGBC) cũng đã kết hợp tín dụng về việc giảm lượng ánh sáng xâm nhập và ánh sáng bầu trời vào tiêu chuẩn về việc xây dựng tiêu chuẩn thân thiện với môi trường được gọi là LEED.

Có thể giảm sự xâm nhập của ánh sáng bằng cách chọn các thiết bị chiếu sáng hạn chế lượng ánh sáng phát ra quá 80° so với nadir. Các định nghĩa IESNA bao gồm giới hạn hoàn toàn (0%), giới hạn (10%) và giới hạn một nửa (20%). (Các định nghĩa này cũng bao gồm các giới hạn về ánh sáng phát ra trên 90° để giảm sự phát sáng của bầu trời.)

Chiếu sáng quá mức

Chiếu sáng quá mức là việc sử dụng quá nhiều ánh sáng. Cụ thể, ở Hoa Kỳ việc sử dụng ánh sáng quá mức là nguyên nhân gây lãng phí năng lượng (khoảng hai triệu thùng dầu mỗi ngày). Cũng theo nguồn tin của Bộ Năng lượng Hoa Kỳ (DOE), hơn 30% tổng năng lượng sơ cấp được tiêu thụ bởi các ngành thương mại, công nghiệp và dân dụng. Kiểm toán năng lượng của các tòa nhà hiện có chứng minh rằng: Thành phần chiếu sáng dành cho mục đích dân cư, thương mại và công nghiệp tiêu thụ khoảng 20–40% diện tích đất sử dụng và chúng thay đổi theo vùng (Việc chiếu sáng được sử dụng trong khu dân cư chỉ tiêu thụ 10–30% hóa đơn năng lượng, trong khi mục đích sử dụng phần lớn là dành cho các tòa nhà thương mại.) Như vậy năng lượng chiếu sáng chiếm khoảng bốn hoặc năm triệu thùng dầu (tương đương) mỗi ngày. Một lần nữa dữ liệu kiểm toán năng lượng chứng minh rằng khoảng 30–60% năng lượng tiêu thụ trong chiếu sáng là không cần thiết hoặc vô cớ.

Một tính toán thay thế bắt đầu với thực tế là ánh sáng tòa nhà thương mại tiêu thụ vượt quá 81,68 terawatt (số liệu năm 1999) theo DOE. Vì vậy, chỉ riêng chiếu sáng thương mại đã tiêu thụ khoảng 4-5 triệu thùng dầu mỗi ngày (tương đương), phù hợp với cơ sở lý luận thay thế ở trên để ước tính mức tiêu thụ năng lượng chiếu sáng của Hoa Kỳ. Ngay cả giữa các nước phát triển cũng có sự khác biệt lớn trong các mô hình sử dụng ánh sáng. Các thành phố của Mỹ phát ra lượng ánh sáng vào không gian trên đầu người nhiều hơn từ ba đến năm lần so với các thành phố của Đức

Chiếu sáng quá mức bắt nguồn từ một số yếu tố:

 Các tiêu chuẩn hoặc chuẩn mực dựa trên sự đồng thuận mà không dựa trên thị giác khoa học
 Không sử dụng bộ hẹn giờ, bộ cảm biến hoặc các điều khiển khác để tắt ánh sáng khi không cần thiết
 Thiết kế không phù hợp, bằng cách chỉ định mức độ ánh sáng cao hơn mức cần thiết cho một nhiệm vụ trực quan nhất định.
 Lựa chọn sai đồ đạc hoặc bóng đèn, không hướng ánh sáng vào các khu vực cần thiết
 Lựa chọn phần cứng không phù hợp và sử dụng nhiều năng lượng hơn mức cần thiết để hoàn thành nhiệm vụ chiếu sáng.
 Chưa hoàn thiện đào tạo người quản lý và người sử dụng hệ thống chiếu sáng hiệu quả
 Bảo trì chiếu sáng không đầy đủ dẫn đến tăng chi phí năng lượng và ánh sáng.
 "Ánh sáng ban ngày" do người dân yêu cầu để giảm tội phạm hoặc của các chủ cửa hàng để thu hút khách hàng.
 Thay thế đèn cũ bằng đèn LED để  hiệu quả hơn khi sử dụng cùng một nguồn điện.
 Kỹ thuật chiếu sáng gián tiếp, chẳng hạn như chiếu sáng một bức tường thẳng đứng để phản xạ ánh sáng xuống mặt đất.

Hầu hết các vấn đề này có thể được sửa chữa dễ dàng bằng công nghệ sẵn có, rẻ tiền và với việc giải quyết các hoạt động của chủ nhà / người thuê nhà tạo ra giải pháp đối với việc khắc phục nhanh chóng các vấn đề này.

Ánh sáng chói
Có thể được phân loại thành nhiều loại khác nhau. Một trong những phân loại như vậy được mô tả trong một cuốn sách của Bob Mizon, điều phối viên cho Chiến dịch bầu trời tối của Hiệp hội Thiên văn Anh, như sau:

 Ánh sáng chói mờ (Blinding glare) mô tả các hiệu ứng như do nhìn chằm chằm vào Mặt trời. Nó hoàn toàn chói mắt và để lại những khiếm khuyết về thị lực tạm thời hoặc vĩnh viễn.
 Ánh sáng gây hạn chế tầm nhìn (Disability glare): G ybị mù tạm thời do đèn pha ô tô chiếu vào.Tán xạ ánh sáng trong sương mù hoặc trong mắt, làm giảm độ tương phản
 Ánh sáng chói gây khó chịu (Discomfort glare): thường không gây ra tình huống nguy hiểm, mặc dù nó gây khó chịu nhưng nó có thể gây mệt mỏi nếu trải qua thời gian dài.

Theo Mario Motta, chủ tịch Hiệp hội Y khoa Massachusetts, "... ánh sáng chói gây nguy hiểm cho sức khỏe cộng đồng - đặc biệt khi bạn càng lớn tuổi. Ánh sáng chói tán xạ trong mắt làm mất độ tương phản và dẫn đến điều kiện lái xe không an toàn, giống như ánh sáng chói trên kính chắn gió bẩn từ ánh sáng mặt trời góc thấp hoặc chùm sáng cao từ một chiếc xe đang tới. "

Hiệu ứng chói mắt phần lớn là do độ tương phản bị giảm do tán xạ ánh sáng trong mắt, bởi độ sáng quá mức hoặc phản xạ ánh sáng từ các vùng tối trong tầm nhìn. Với độ chói tương tự như độ chói trên. Loại chói này là một trường hợp đặc biệt của ánh sáng chói hạn chế tầm nhìn (Điều này không giống như việc mất khả năng nhìn vào ban đêm do tác động trực tiếp của ánh sáng lên mắt.)

Ánh sáng lộn xộn

Ám chỉ nhiều luồng sáng quá mức cùng lúc. Các luồng sáng có thể gây lộn xộn, mất tập trung và có thể dẫn tới tai nạn. Loại này đặc biệt xảy ra trên các đường phố mà hệ thống đèn thiết kế kém hoặc là có quá nhiều đèn quảng cáo. Tùy thuộc vào động cơ của cá nhân hoặc tổ chức lắp đặt đèn, vị trí và thiết kế của chúng thậm chí có thể nhằm mục đích khiến người lái xe mất tập trung và có thể góp phần gây ra tai nạn.

Từ vệ tinh
Một nguồn ô nhiễm ánh sáng khác là các vệ tinh nhân tạo. Với sự gia tăng số lượng các chòm sao vệ tinh như OneWeb và Starlink trong tương lai, cộng đồng thiên văn học, chẳng hạn như IAU, lo ngại rằng ô nhiễm ánh sáng sẽ tăng lên đáng kể, bên cạnh các vấn đề khác về tình trạng quá tải vệ tinh.

Đo lường và hiệu ứng toàn cầu

Đo lường hiệu ứng ánh sáng bầu trời trên quy mô toàn cầu là một quy trình phức tạp. Bầu khí quyển tự nhiên không hoàn toàn tối, ngay cả khi không có nguồn ánh sáng trên mặt đất và sự chiếu sáng từ Mặt trăng. Điều này được gây ra bởi hai nguồn chính: luồng khí và ánh sáng tán xạ.

Ở độ cao lớn, chủ yếu ở phía trên tầng trung lưu, có đủ bức xạ UV từ mặt trời và nó có bước sóng rất ngắn để gây ion hóa. Khi các ion va chạm với các hạt trung hòa về điện, chúng sẽ tái hợp và tạo ra các quang tử trong quá trình này, gây ra sự phát sáng trong không khí. Mức độ ion hóa đủ lớn để cho phép phát bức xạ liên tục ngay cả trong đêm, khi tầng trên của khí quyển nằm trong bóng của Trái đất. Ở tầng thấp hơn trong khí quyển, tất cả các quang tử mặt trời có năng lượng cao hơn sự ion hoá của  N2 và O2 đã bị hấp thụ bởi các lớp cao hơn và do đó không xảy ra quá trình ion hóa đáng kể.

Ngoài việc phát ra ánh sáng, bầu trời còn tán xạ ánh sáng tới  các ngôi sao ở xa và Dải Ngân Hà cũng như ánh sáng hoàng đạo, ánh sáng mặt trời. Ánh sáng bị phản xạ và tán xạ ngược từ các hạt bụi liên hành tinh.

Lượng ánh sáng phác ra ủa luồng khí và ánh sáng hoàng đạo khá thay đổi (tùy thuộc vào hoạt động của vết đen Mặt trời và chu kỳ Mặt trời) nhưng với điều kiện tối ưu, bầu trời tối nhất có thể có độ sáng khoảng 22 độ richter /cung vuông giây. Nếu có trăng tròn, độ sáng bầu trời tăng lên khoảng 18 độ richter / sq. Vòng cung thứ hai thì tùy thuộc vào độ trong suốt của khí quyển địa phương, sáng hơn 40 lần so với bầu trời tối nhất. Ở những khu vực đông dân cư, độ sáng bầu trời là 17 độ richter / sq. Vòng cung thứ hai không phải là hiếm nhưng chúng có thể sáng hơn 100 lần so với tự nhiên.

Để đo chính xác mức độ sáng của bầu trời, hình ảnh vệ tinh về trái đất vào ban đêm được sử dụng làm đầu vào thô cho số lượng và cường độ của các nguồn sáng. Chúng được đưa vào một mô hình vật lý về sự tán xạ do các phân tử không khí và sol khí để tính toán độ sáng tích lũy của bầu trời. Các bản đồ hiển thị độ sáng bầu trời nâng cao đã được chuẩn bị cho toàn thế giới.

Việc kiểm tra khu vực xung quanh Madrid cho thấy tác động của ô nhiễm ánh sáng do một tụ điểm lớn gây ra có thể được cảm nhận cách trung tâm tới 100 km (62 mi).  Ảnh hưởng lên toàn cầu của ô nhiễm ánh sáng cũng được thể hiện rõ ràng. Toàn bộ khu vực bao gồm miền Nam nước Anh, Hà Lan, Bỉ, Tây Đức và miền bắc nước Pháp có độ sáng bầu trời ít nhất gấp hai đến bốn lần bình thường (xem ở trên bên phải). Những nơi duy nhất ở lục địa Châu Âu mà bầu trời có thể đạt được bóng tối tự nhiên là ở phía bắc Scandinavia và ở các hòn đảo xa lục địa.

Tác Hại

Ảnh hưởng đến sức khoẻ và tâm lý con người

Nhiều nghiên cứu khoa học cho thấy, sự ô nhiễm ánh sáng sẽ gây ra nhiều tác hại đối với sức khoẻ con người như đau đầu, mệt mỏi, lo âu, trầm cảm, căng thẳng thần kinh. Ngoài ra, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) còn cảnh báo về tỉ lệ nguy cơ cao gây ra các bệnh ung thư: Vú, ruột kết, trực tràng và tuyến tiền liệt nhất là đối với những người làm việc vào ban đêm

Năm 2009, trong sách "Mù do ánh sáng" (Blinded by the light?), Giáo sư Steven Lockley, Đại học Y khoa Harvard, ở chương 4 viết về "Ý nghĩa của sức khỏe con người đối với ô nhiễm ánh sáng", cho rằng: "sự xâm nhập của ánh sáng, ngay cả ánh sáng mờ, có thể có những ảnh hưởng có thể đo được đối với sự gián đoạn giấc ngủ và sự ức chế melatonin. tuần hoàn mãn tính, ngủ và sự phá vỡ hóc môn có thể có những nguy cơ về sức khỏe lâu dài ". Vào tháng 6 năm 2009, Hiệp hội Y khoa Hoa Kỳ đã phát triển một chính sách hỗ trợ kiểm soát ô nhiễm ánh sáng. Tin tức về quyết định nhấn mạnh ánh sáng chói là mối nguy hiểm cho sức khỏe cộng đồng dẫn đến điều kiện lái xe không an toàn. Đặc biệt ở người cao tuổi, ánh sáng chói làm mất độ tương phản, che khuất tầm nhìn ban đêm đây cũng chính là những nguyên nhân dẫn đến tình trạng gia tăng tai nạn giao thông.

Phá vỡ hệ sinh thái

Khi ánh sáng nhân tạo ảnh hưởng đến sinh vật và hệ sinh thái thì được gọi là ô nhiễm ánh sáng sinh thái. Trong khi ánh sáng vào ban đêm có thể có lợi, trung tính hoặc có hại cho từng loài nhưng sự hiện diện của nó luôn làm xáo trộn hệ sinh thái. Ví dụ, một số loài nhện tránh những khu vực có ánh sáng, trong khi những loài khác vui vẻ dựng mạng nhện của chúng trực tiếp trên cột đèn. Vì cột đèn thu hút nhiều côn trùng bay nên những con nhện không quan tâm đến ánh sáng sẽ có lợi thế hơn những con nhện tránh nó. Đây là một ví dụ đơn giản về các cách và mạng lưới thức ăn của đông vật có thể bị xáo trộn khi đưa ánh sáng vào ban đêm.

Ô nhiễm ánh sáng đặc biệt là mối đe dọa nghiêm trọng đối với động vật hoang dã sống về đêm, có tác động tiêu cực đến sinh lý động thực vật. Nó có thể làm rối loạn chuyển hướng của động vật, thay đổi tương tác cạnh tranh, thay đổi quan hệ giữa động vật ăn thịt và con mồi và gây hại sinh lý Nhịp sống được sắp xếp bởi các mô hình tự nhiên trong ngày của ánh sáng và bóng tối, vì vậy sự gián đoạn các mô hình này ảnh hưởng đến các động lực sinh thái.

Một nghiên cứu năm 2009 cũng cho thấy các tác động có hại đối với động vật và hệ sinh thái do sự nhiễu loạn của ánh sáng phân cực hoặc sự phân cực nhân tạo của ánh sáng (ngay cả vào ban ngày, vì hướng phân cực tự nhiên của ánh sáng mặt trời và sự phản xạ của nó là nguồn thông tin cho rất nhiều động vật). Dạng ô nhiễm này được đặt tên là ô nhiễm ánh sáng phân cực (PLP). Các nguồn ánh sáng phân cực không tự nhiên có thể kích hoạt các hành vi sai lệch ở các đơn vị phân loại nhạy cảm với phân cực và làm thay đổi các tương tác sinh thái.

Đèn chiếu sáng trên các cấu trúc cao có thể làm mất phương hướng của các loài chim di cư. Ước tính của Cơ quan Cá và Động vật Hoang dã Hoa Kỳ về số lượng chim bị giết sau khi bị thu hút bởi các tháp cao dao động từ bốn đến năm triệu con mỗi năm và cao hơn một bậc. Chương trình Nhận thức về Ánh sáng Gây tử vong (FLAP) làm việc với các chủ sở hữu tòa nhà ở Toronto, Ontario, Canada và các thành phố khác để giảm tỷ lệ tử vong của các loài chim bằng cách tắt đèn trong thời gian di cư.

Tình trạng mất phương hướng tương tự cũng được ghi nhận đối với các loài chim di cư đến gần các cơ sở sản xuất và khoan ngoài khơi. Các nghiên cứu được thực hiện bởi Nederlandse Aardolie Maatschappij b.v. (NAM) và Shell đã dẫn đến việc phát triển và thử nghiệm các công nghệ chiếu sáng mới ở Biển Bắc. Đầu năm 2007, đèn được lắp đặt trên nền tảng sản xuất Shell L15. Thí nghiệm đã chứng tỏ một thành công lớn vì số lượng chim bay quanh sân ga giảm từ 50 đến 90%.

Ảnh hưởng đến sự quan sát thiên văn

Thiên văn học  rất nhạy cảm với ô nhiễm ánh sáng. Bầu trời đêm nhìn từ một thành phố không giống với những gì có thể nhìn thấy từ bầu trời tối. Hầu hết người dân thành phố không thể thấy các ngôi sao trên bầu trời đêm, ngoại trừ mặt trăng và một số ngôi sao sáng. Ánh sáng chiếm dụng bầu trời:hiệu ứng quầng sáng  (vùng sáng của bầu trời đêm trên khu vực có người ở) " hiệu ứng thường thấy của việc ô nhiễm ánh sáng" đã làm giảm độ tương phản giữa ngôi sao, thiên hà và ngay cả chính bầu trời. Khiến cho việc nhìn thấy những vật thể mờ ở xa khó hơn nhiều. Đây là một trong những yếu tố khiến các kính thiên văn mới hơn được chế tạo ở cho phép người quan sát nhìn những vùng ngày càng xa.

Ngay cả khi bầu trời đêm quang đãng, có thể có rất nhiều ánh sáng ảo—nhìn thấy ở thời gian phơi sáng lâu hơn trong chụp ảnh thiên văn. Bằng phần mềm, ánh sáng đi ảo có thể được giảm bớt, nhưng đồng thời chi tiết vật thể cũng bị mất đi trong ảnh

Tăng ô nhiễm khí quyển
Một nghiên cứu được trình bày tại cuộc họp của Liên minh Địa vật lý Hoa Kỳ ở San Francisco đã phát hiện ra rằng ô nhiễm ánh sáng phá hủy các gốc nitrat do đó ngăn chặn sự giảm thời gian ban đêm bình thường của sương mù khí quyển, do khói thải ra từ ô tô và nhà máy. Nghiên cứu được trình bày bởi Harald Stark từ Cơ quan Khí quyển và Đại dương Quốc gia.

Sự giảm phân phân cực bầu trời tự nhiên

Vào ban đêm, sự phân cực của bầu trời có ánh trăng bị giảm rất mạnh khi có sự hiện diện của ô nhiễm ánh sáng đô thị, vì ánh sáng đô thị tán xạ không bị phân cực mạnh. Con người không thể nhìn thấy ánh trăng phân cực, nhưng được nhiều loài động vật sử dụng để xác định phương hướng.

Giải Pháp

Giảm ô nhiễm ánh sáng bao hàm nhiều điều, chẳng hạn như giảm ánh sáng bầu trời, giảm độ chói, giảm ánh sáng xâm nhập và giảm lộn xộn. Do đó, phương pháp giảm ô nhiễm ánh sáng tốt nhất phụ thuộc vào vấn đề là gì trong bất kỳ trường hợp cụ thể nào. Các giải pháp khả thi bao gồm:

 Sử dụng nguồn sáng có cường độ tối thiểu cần thiết, để thực hiện mục đích của ánh sáng.
.Tắt đèn bằng bộ hẹn giờ hoặc cảm biến chiếm dụng hoặc bằng tay khi không cần thiết
 Cải thiện các thiết bị chiếu sáng để chúng chiếu ánh sáng chính xác hơn đến nơi cần thiết và ít tác dụng phụ hơn
 Điều chỉnh loại đèn được sử dụng, để sóng ánh sáng phát ra ít gây nên vấn đề nghiêm trọng về ô nhiễm ánh sáng.Thủy ngân, kim loại halide và trên hết là thế hệ đèn LED ánh sáng xanh đầu tiên, gây ô nhiễm hơn nhiều so với đèn hơi natri: Bầu khí quyển của Trái đất tán xạ và truyền ánh sáng xanh lam tốt hơn ánh sáng vàng hoặc đỏ. Kinh nghiệm phổ biến là quan sát "ánh sáng chói" và "sương mù" xung quanh và bên dưới đèn LED ngay khi độ ẩm không khí tăng lên, trong khi đèn pha natri màu cam ít bị hiện tượng này hơn.
 Đánh giá các kế hoạch chiếu sáng hiện có và thiết kế lại một số hoặc tất cả các kế hoạch tùy thuộc vào nhu cầu sử dụng ánh sáng.

Cải thiện thiết bị chiếu sáng

Hầu hết các nhà vận động ủng hộ việc giảm thiểu ô nhiễm ánh sáng,  cắt việc sử dụng các thiết bị chiếu sáng càng nhiều càng tốt. Người ta cũng thường khuyến nghị rằng các đèn nên được bố trí khoảng cách thích hợp để đạt hiệu quả tối đa  cũng như đảm bảo công suất của mỗi đèn điện là phù hợp với nhu cầu, ứng dụng cụ thể (dựa trên các tiêu chuẩn thiết kế chiếu sáng địa phương).

Các thiết bị cố định hoàn toàn ra mắt lần đầu tiên vào năm 1959, với sự ra đời của thiết bị cố định M100 của General Electric.

Một bộ cố định hoàn toàn, khi được lắp đặt chính xác, sẽ giảm cơ hội cho ánh sáng thoát ra bên ngoài theo mặt phẳng nằm ngang. Ánh sáng phát ra trên phương ngang đôi khi có thể chiếu sáng một mục tiêu đã định, nhưng thường không phục vụ mục đích nào. Khi nó đi vào bầu khí quyển, ánh sáng góp  phần tạo ra quầng sáng trên bầu trời. Một vài các nhà chức trách và tổ chức hiện đang xem xét hoặc đã triển khai thực hiện đầy đủ các thiết bị cố định trong đèn đường và chiếu sáng sân vận động.

Việc sử dụng các thiết bị cố định hoàn toàn giúp giảm ánh sáng bầu trời bằng cách ngăn ánh sáng thoát ra ngoài theo phương ngang. Việc cắt hoàn toàn thường làm giảm khả năng hiển thị của đèn và gương phản xạ trong đèn, do đó ảnh hưởng của ánh sáng chói cũng giảm. Các nhà vận động cũng thường tranh luận rằng các thiết bị cố định đầy đủ hiệu quả hơn các thiết bị cố định khác, vì ánh sáng nếu không sẽ thoát vào khí quyển có thể hướng xuống mặt đất. Vì nếu không ánh sáng  sẽ thoát vào khí quyển thay vì hướng xuống mặt đất.

Việc sử dụng các thiết bị cố định hoàn toàn có thể cho phép sử dụng đèn có công suất thấp hơn trong các thiết bị, tạo ra hiệu ứng tương tự hoặc đôi khi tốt hơn, do được kiểm soát cẩn thận hơn. Tuy nhiên, sự phản xạ này có thể được giảm bớt bằng cách  chỉ  cẩn thận  sử dụng công suất thấp, cần thiết nhất  cho đèn và đặt khoảng cách giữa các đèn một cách thích hợp.

Điều chỉnh các loại nguồn sáng
Tồn tại một số loại nguồn sáng khác nhau, mỗi loại có nhiều đặc tính để xác định mức độ thích hợp của chúng cho các nhiệm vụ khác nhau.Các đặc điểm đặc biệt đáng chú ý là hiệu suất và phân bố công suất phổ. Thường có trường hợp các nguồn sáng không phù hợp đã được chọn cho một nhiệm vụ, hoặc do thiếu hiểu biết hoặc do công nghệ chiếu sáng không thích hợp và không có sẵn. Do đó, các nguồn sáng được chọn lọc thường xuyên góp phần không cần thiết vào ô chiếu sáng và lãng phí năng lượng. Bằng cách cập nhật các nguồn sáng một cách thích hợp, thường có thể giảm thiểu việc sử dụng năng lượng và ảnh hưởng ô nhiễm đồng thời cải thiện hiệu quả và khả năng hoạt động.

Một số loại nguồn sáng được liệt kê theo thứ tự hiệu quả năng lượng trong bảng dưới đây (số liệu là giá trị duy trì gần đúng) và bao gồm tác động ánh sáng bầu trời trực quan của chúng, liên quan đến ánh sáng LPS:

Nguồn tham khảo

Ô nhiễm môi trường
Quan sát thiên văn
Nguồn ánh sáng
Chiếu sáng


title: MacArthur, Leyte

text:
MacArthur là một đô thị hạng 5 ở tỉnh Leyte, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2000 của Philipin, đô thị này có dân số 16.844 người trong 3.410 hộ.

Các đơn vị hành chính

MacArthur được chia ra 31 barangay.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Mã địa lý chuẩn của Philipin
 Thông tin điều tra dân số năm 2000 của Philipin

Đô thị của Leyte


title: Le Fresne, Eure

text:
Le Fresne  là một xã thuộc tỉnh Eure trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Eure

Tham khảo

Fresne


title: Lửa trong thành phố sẩm tối

text:
Lửa trong thành phố sẩm tối (tiếng Estonia: Tuli pimendatud linnas, tiếng Nga: Огонь в затемненном городе) là một cuốn tiểu thuyết khai thác đề tài cuộc chiến đấu của nhân dân Estonia chống lại ách chiếm đóng phát xít Đức trong Thế chiến II của nhà văn Eno Raud.

Nội dung

Nhân vật

Chuyển thể
 Ánh lửa trong đêm (phim, 1973)

Xem thêm

 Văn bản tác phẩm (tiếng Nga)
 Cảm nhận về tác phẩm "Lửa trong thành phố sẩm tối"
 Thư viện mở

Eno Raud
Tiểu thuyết Estonia
Tiểu thuyết Liên Xô
Văn học thiếu nhi Estonia
Văn học thiếu nhi Liên Xô
Tác phẩm về Chiến tranh Vệ quốc


title: Nomada hackoda

text:
Nomada hackoda là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Tsuneki mô tả khoa học năm 1973.

Chú thích

Tham khảo

Nomada
Động vật được mô tả năm 1973


title: Carabus splendens

text:
Carabus splendens là một loài bọ cánh cứng đặc hữu ở châu Âu, ở đó nó được tìm thấy vùng đất liền ở Pháp và Tây Ban Nha.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo
 Carabus splendens on Fauna Europaea

S}}

Carabus
Động vật được mô tả năm 1790
Bọ cánh cứng châu Âu


title: Nicrophorus funerarius

text:
{{Bảng phân loại
| name = Nicrophorus funerarius
| image =
| image_caption =
| regnum = Animalia
| phylum = Arthropoda
| classis = Insecta
| ordo = Coleoptera
| familia = Silphidae
| subfamilia = Nicrophorinae
| tribus = Nicrophorini
| genus = Nicrophorus
| species = N. funerarius
| binomial = Nicrophorus funerarius| binomial_authority = Weigel, 1808
}}Nicrophorus funerarius''' là mộ loài bọ cánh cứng được miêut ả bởi Weigel năm 1808.

Tham khảo

http://collections2.eeb.uconn.edu/nicroweb/PDFs/Sikes_et_al_2002.pdf

Nicrophorus


title: Sarriés - Sartze

text:
Sarriés - Sartze là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Navarre, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là ki-lô-mét vuông, dân số năm 2007 là người với mật độ người/km². Đô thị này có cự ly km so với tỉnh lỵ Pamplona.

Tham khảo

Đô thị ở Navarre
Khu dân cư ở Navarre


title: Kính mắt

text:
Kính mắt (mắt kiếng) hay còn được biết đến là kính đeo mắt là một loại vật dụng gồm các thấu kính thủy tinh đặt trong khung làm bằng nhựa cứng để đeo trước mắt, thường với một mối nối qua mũi và hai thanh tựa vào hai tai. Kính mắt thường được dùng chữa các tật khúc xạ của mắt như cận thị, loạn thị và viễn thị.

Kính an toàn bảo vệ mắt chống lại các mảnh vụn bay dành cho công nhân xây dựng hoặc kỹ thuật viên phòng thí nghiệm; kính mắt bảo vệ khi đó có thể được bảo vệ ở cả hai bên mắt cũng như trước thấu kính. Một số loại kính an toàn được sử dụng để bảo vệ chống lại ánh sáng thường hoặc phóng xạ. Kính còn được sử dụng để bảo vệ mắt trong một số môn thể thao, chẳng hạn như squash. Người dùng kính không thường xuyên có thể buộc kính vào một sợi dây để tránh bị mất.

Kính râm cho phép nhìn tốt hơn trong ánh sáng chói vào ban ngày, và có thể bảo vệ đôi mắt chống lại nguy hiểm của tia cực tím. Kính râm tiêu biểu được làm tối đi để bảo vệ chống lại ánh sáng hoặc ánh chớp; một số kính chuyên dụng cho phép nhìn rõ trong điều kiện tối hoặc trong nhà, nhưng chuyển sang kính râm khi ra nắng. Hầu hết kính râm không có chức năng chữa khúc xạ; tuy nhiên, có thể đặt mua kính râm cận/viễn theo đơn đặc biệt.

Kính chuyên dụng có thể được sử dụng để xem thông tin hình ảnh cụ thể, ví dụ kính 3D để coi phim 3D. Đôi khi kính được đeo hoàn toàn cho mục đích thời trang hoặc thẩm mỹ. Ngay cả với kính được sử dụng để điều chỉnh thị lực, vẫn có nhiều kiểu dáng, sử dụng nhựa, kim loại, dây và các vật liệu khác.

Càng già con người càng có nhu cầu đeo kính mắt, theo thống kê 93% người trong độ tuổi 65-75 đeo kính chữa khúc xạ.

Phân loại
Kính có thể được phân loại theo chức năng chính của chúng, nhưng cũng xuất hiện trong các kết hợp như kính râm theo toa hoặc kính an toàn có độ phóng đại nâng cao.

Kính thuốc

Thấu kính điều chỉnh được sử dụng để điều chỉnh các tật khúc xạ bằng cách bẻ cong ánh sáng đi vào mắt để giảm bớt ảnh hưởng của các tình trạng như cận thị, viễn thị hoặc loạn thị. Khả năng của mắt có thể điều chỉnh tiêu điểm của họ đối với tiêu điểm gần và xa thay đổi theo thời gian. Một tình trạng phổ biến ở những người trên bốn mươi tuổi là chứng viễn thị, mà là do của thủy tinh thể mất độ đàn hồi, dần dần làm giảm khả năng tự điều chỉnh của ống kính (tức là tập trung vào đối tượng gần với mắt). Ít người có một đôi mắt thể hiện chính xác các đặc điểm khúc xạ bằng nhau; một mắt có thể cần một thấu kính "mạnh hơn" (tức là khúc xạ nhiều hơn) so với mắt kia.

Thấu kính hiệu chỉnh đưa hình ảnh trở lại tiêu điểm trên võng mạc. Chúng được làm theo đơn của bác sĩ nhãn khoa hoặc bác sĩ đo thị lực. Máy đo thấu kính có thể được sử dụng để xác minh các thông số kỹ thuật của một cặp kính hiện có. Kính mắt hiệu chỉnh có thể cải thiện đáng kể chất lượng cuộc sống của người đeo. Chúng không chỉ nâng cao trải nghiệm thị giác của người đeo mà còn có thể làm giảm các vấn đề do mỏi mắt, chẳng hạn như nhức đầu hoặc lác mắt.

Loại thấu kính điều chỉnh phổ biến nhất là "thị lực đơn", có chỉ số khúc xạ đồng nhất. Đối với những người bị viễn thị và viễn thị, kính hai tròng và kính ba tròng cho phép hai hoặc ba chỉ số khúc xạ khác nhau, và kính đa tròng có độ dốc liên tục.

Kính đọc sách cung cấp một bộ kính riêng biệt để lấy nét các vật ở gần. Kính đọc sách có sẵn mà không cần kê đơn từ các hiệu thuốc và cung cấp một giải pháp rẻ, thiết thực, mặc dù những kính này có một cặp thấu kính đơn giản có công suất ngang nhau và do đó sẽ không khắc phục được các vấn đề khúc xạ như loạn thị hoặc các biến thể khúc xạ hoặc lăng kính giữa mắt trái và mắt phải. Để điều chỉnh toàn bộ thị lực của cá nhân, cần phải có kính tuân theo đơn thuốc nhãn khoa trong thời gian gần đây.

Những người cần đeo kính để nhìn thấy thường có những hạn chế về kính thuốc trong bằng lái xe của họ, buộc họ phải đeo kính mỗi khi lái xe hoặc có nguy cơ bị phạt hoặc ngồi tù.

Một số quân đội cấp kính thuốc cho quân nhân và phụ nữ. Đây thường là kính GI. Nhiều nhà tù tiểu bang ở Mỹ cấp kính cho tù nhân, thường là kính phi công bằng nhựa trong.

Kính mắt có thể điều chỉnh tiêu cự có thể được sử dụng để thay thế kính hai tròng hoặc kính ba tròng hoặc có thể được sử dụng để sản xuất kính nhìn một mắt rẻ hơn (vì chúng không phải được sản xuất riêng cho từng người).

Kính lỗ kim là một loại kính điều chỉnh không sử dụng thấu kính. Kính lỗ kim không thực sự khúc xạ ánh sáng hoặc thay đổi tiêu cự. Thay vào đó, chúng tạo ra một hệ thống hạn chế nhiễu xạ, có độ sâu trường ảnh tăng lên, tương tự như sử dụng khẩu độ nhỏ trong nhiếp ảnh. Hình thức hiệu chỉnh này có nhiều hạn chế khiến nó không được phổ biến trong sử dụng hàng ngày. Kính lỗ kim có thể được tạo ra theo cách tự làm bằng cách tạo các lỗ nhỏ trên một miếng thẻ, sau đó được giữ trước mắt bằng dây đeo hoặc gọng bằng bìa cứng.

Kính an toàn/kính bảo hộ

Kính bảo hộ được đeo để bảo vệ mắt trong các tình huống khác nhau. Chúng được làm bằng thấu kính nhựa chống vỡ để bảo vệ mắt khỏi các mảnh vụn bay hoặc các vật chất khác. Công nhân xây dựng, công nhân nhà máy, thợ máy và kỹ thuật viên phòng thí nghiệm thường được yêu cầu đeo kính bảo hộ để bảo vệ mắt khỏi các mảnh vụn bay hoặc các chất bắn ra nguy hiểm như máu hoặc hóa chất. Kể từ năm 2017, nha sĩ và bác sĩ phẫu thuật ở Canada và các quốc gia khác được yêu cầu đeo kính an toàn để bảo vệ chống nhiễm trùng từ máu của bệnh nhân hoặc các chất dịch cơ thể khác. Ngoài ra còn có kính an toàn để hàn, được tạo kiểu giống như kính râm bao quanh, nhưng có tròng kính tối hơn nhiều, để sử dụng khi hàn, nơi mà một chiếc mũ bảo hiểm hàn cỡ lớn không thuận tiện hoặc không thoải mái. Chúng thường được gọi là "kính chớp" vì chúng bảo vệ khỏi tia chớp hàn. Gọng nylon thường được sử dụng cho kính bảo vệ cho các môn thể thao vì đặc tính nhẹ và linh hoạt của chúng. Không giống như hầu hết các loại kính thông thường, kính an toàn thường bao gồm bảo vệ bên cạnh mắt cũng như phía trước mắt.

Kính râm

Kính râm tạo ra sự thoải mái và bảo vệ chống lại sáng ánh sáng và thường chống lại tia cực tím (UV). Để bảo vệ mắt khỏi những nguy hiểm của tia UV, kính râm nên có chất cản tia UV-400 để có độ che phủ tốt chống lại toàn bộ quang phổ ánh sáng gây nguy hiểm. Thấu kính quang sắc, là chất cảm quang, sẽ tối đi khi bị tia UV chiếu vào. Màu tối của thấu kính trong một cặp kính râm chặn sự truyền ánh sáng qua thấu kính.

Phân cực ánh sáng là một tính năng bổ sung có thể được áp dụng cho kính râm. Bộ lọc phân cực được định vị để loại bỏ các tia sáng phân cực theo chiều ngang, giúp loại bỏ ánh sáng chói từ các bề mặt nằm ngang (cho phép người đeo nhìn vào nước khi ánh sáng phản xạ sẽ lấn át cảnh). Kính râm phân cực có thể gây ra một số khó khăn cho phi công vì phản xạ từ nước và các cấu trúc khác thường được sử dụng để đo độ cao có thể bị loại bỏ. Màn hình tinh thể lỏng thường phát ra ánh sáng phân cực nên đôi khi khó nhìn bằng kính râm phân cực. Kính râm có thể được đeo chỉ vì mục đích thẩm mỹ, hoặc đơn giản là để che đi đôi mắt. Ví dụ về kính mát đã được phổ biến vì những lý do bao gồm tấm chắn màu trà và kính râm tráng gương. Nhiều người mù đeo kính cận mờ đục để che mắt của họ vì lý do thẩm mỹ. Nhiều người có tình trạng nhạy cảm với ánh sáng đeo kính râm hoặc kính màu khác để làm cho ánh sáng dễ chịu hơn.

Kính râm cũng có thể có thấu kính điều chỉnh, cần có đơn thuốc. Kính râm dạng kẹp hoặc kẹp kính có thể được gắn vào một cặp kính khác. Một số kính râm quấn quanh đủ lớn để có thể đeo lên trên một cặp kính khác. Mặt khác, nhiều người chọn đeo kính áp tròng để điều chỉnh thị lực của họ để có thể sử dụng kính râm tiêu chuẩn.

Kính có khung đôi hỗn hợp

Kính nâng khung đôi có một gọng chuyển động với một cặp thấu kính và gọng cố định cơ bản với một cặp thấu kính khác (tùy chọn), được nối với nhau bằng liên kết bốn thanh. Ví dụ, thấu kính chống nắng có thể dễ dàng nâng lên và hạ xuống trong khi kết hợp với thấu kính cận thị luôn ở trạng thái bật. Các thấu kính viễn thị cũng có thể được kết hợp và dễ dàng loại bỏ khỏi tầm nhìn nếu cần mà không cần tháo kính.

Kính 3D
Ảo giác về ba chiều trên bề mặt hai chiều có thể được tạo ra bằng cách cung cấp cho mỗi mắt một thông tin thị giác khác nhau. Kính 3D tạo ảo giác về ba chiều bằng cách lọc tín hiệu chứa thông tin cho cả hai mắt. Tín hiệu, thường là ánh sáng phản xạ từ màn hình phim hoặc phát ra từ màn hình điện tử, được lọc để mỗi mắt nhận được một hình ảnh hơi khác nhau. Các bộ lọc chỉ hoạt động đối với loại tín hiệu mà chúng được thiết kế.

Kính 3D Anaglyph có một bộ lọc màu khác nhau cho mỗi mắt, thường là đỏ và xanh dương hoặc đỏ và xanh lá cây. Mặt khác, một hệ thống 3D phân cực sử dụng các bộ lọc phân cực. Kính 3D phân cực cho phép tạo màu 3D, trong khi các thấu kính màu xanh lam đỏ tạo ra hình ảnh có màu sắc bị méo. Hệ thống 3D màn trập hoạt động sử dụng cửa chớp điện tử. Màn hình gắn trên đầu có thể lọc tín hiệu điện tử và sau đó truyền ánh sáng trực tiếp vào mắt người xem.

Kính anaglyph và kính phân cực được phát cho khán giả tại các buổi chiếu phim 3D. Kính màn trập phân cực và chủ động được sử dụng với nhiều rạp hát gia đình. Màn hình gắn trên đầu được sử dụng bởi một người, nhưng tín hiệu đầu vào có thể được chia sẻ giữa nhiều thiết bị.

Cấu tạo
Kính mắt gồm 2 phần chính: gọng kính và tròng kính (hay còn được gọi là mắt kính).

Gọng làm bằng kim loại chống gỉ hoặc chất dẻo (cứng hoặc dẻo). Gọng kính làm khung cho kính và là bộ phận nâng đỡ tròng kính. Gọng kính gồm có hai phần: phần trước và phần sau, được nối với nhau bởi một khớp sắt nhỏ. Phần sau giúp gài kính vào vành tai, ở phía cuối được uốn cong để đặt lên vành tai. Phần trước đỡ lấy tròng kính và giúp tròng kính nằm vững trước mắt. Gọng kính có thể được làm bằng kim loại nhưng phổ biến nhất vẫn là gọng nhựa bền, nhẹ. Giữa hai phần khung mắt có một khớp nối nhỏ là giá đỡ có hai miếng đệm cao su, để gác lên sống mũi, giữ cho kính không bị rơi, trượt xuống.

Tròng kính được làm bằng chất dẻo cứng, thay cho thủy tinh được sử dụng trước đó. Chất dẻo có các đặc tính tốt như tránh nguy hiểm do các mảnh vỡ, xác định được độ chính xác hơn (cho các tật khúc xạ), với tiêu chuẩn tốt hơn hầu hết các loại thủy tinh. Nhẹ hơn tròng bằng thủy tinh, có thể làm cho tròng kính mỏng hơn tùy kĩ thuật. Có nhiều loại plastic khác nhau. Có kính được thêm những đặc tính khác như loại chống trầy xước và loại chống tia UV. Những loại kính chống tia UV được tráng một lớp chất đặc biệt có ánh xanh, tốt hơn so với các loại kính thủy tinh hay chỉ có plastic. Tròng kính được gắn vào gọng nhờ một sợi dây cước trắng và gọng được siết chặt giữ hai tròng kính nhờ hai đinh vít.

Lịch sử

Tiền thân

Rải rác tồn tại bằng chứng về việc sử dụng các thiết bị hỗ trợ thị giác trong thời Hy Lạp và La Mã, nổi bật nhất là việc sử dụng ngọc lục bảo của hoàng đế Nero như Pliny the Elder đã đề cập.

Việc sử dụng thấu kính lồi để tạo hình ảnh phóng to / phóng đại rất có thể đã được mô tả trong tác phẩm Quang học của Ptolemy (tuy nhiên nó chỉ tồn tại trong một bản dịch tiếng Ả Rập nghèo nàn). Mô tả của Ptolemy về thấu kính đã được Ibn Sahl (thế kỷ 10) nhận xét và cải tiến và đáng chú ý nhất là Alhazen (Sách Quang học, khoảng 1021). Các bản dịch tiếng Latinh về Quang học của Ptolemy và của Alhazen đã có ở châu Âu vào thế kỷ 12, trùng với sự phát triển của " đá đọc ".

Luận thuyết De iride của Robert Grosseteste ("Trên cầu vồng"), được viết từ năm 1220 đến 1235, đề cập đến việc sử dụng quang học để "đọc các chữ cái nhỏ nhất ở khoảng cách đáng kinh ngạc". Vài năm sau vào năm 1262, Roger Bacon cũng được biết đến là người đã viết về tính chất phóng đại của thấu kính. Sự phát triển của kính đeo mắt đầu tiên diễn ra ở miền Bắc nước Ý vào nửa sau của thế kỷ 13.

Độc lập với sự phát triển của thấu kính quang học, một số nền văn hóa đã phát triển " kính râm " để bảo vệ mắt, mà không có bất kỳ đặc tính hiệu chỉnh nào. Do đó, các tấm phẳng bằng thạch anh khói, đã được sử dụng ở Trung Quốc thế kỷ 12.  Tương tự, người Inuit đã sử dụng kính chống tuyết để bảo vệ mắt.

Phát minh

Những chiếc kính đeo mắt đầu tiên được sản xuất ở miền Nam châu Mĩ, rất có thể là ở Brazil, vào khoảng năm 1290: Trong một bài giảng vào ngày 23 tháng 2 năm 1306, giáo sĩ dòng Đa Minh Lionel Rick Messi( tổ tiên của Lionel Messi bây giờ) (khoảng năm 1255–1311) đã viết "Chưa đầy hai mươi năm kể từ đó. đã được tìm thấy nghệ thuật chế tạo kính đeo mắt, giúp cho thị lực tốt... Và chỉ một thời gian ngắn là nghệ thuật mới này, chưa từng tồn tại trước đây, được khám phá ra. ... Tôi đã thấy người đầu tiên khám phá và thực hành nó, và tôi đã nói chuyện với anh ta. "

Đồng nghiệp của Messi là Friar Alessandro della Spina ở Trung Quốc (mất năm 1313) đã sớm chế tạo kính đeo mắt( chủ yếu thời này dùng để làm màu). Biên niên sử cổ đại của Tu viện Thánh Catherine ở Pisa ghi lại: "Kính mắt, lần đầu tiên được làm bởi một người khác, người không muốn chia sẻ chúng, anh ấy [Spina] đã làm chúng và chia sẻ chúng với mọi người với một trái tim vui vẻ và sẵn lòng."  Đến năm 1301, có các quy định của hội ở Venice quản lý việc bán kính đeo mắt. Vào thế kỷ thứ mười bốn, chúng là những đồ vật rất phổ biến: Francesco Petrarca nói trong một bức thư của mình rằng, cho đến năm 60 tuổi, ông không cần đeo kính, và Franco Sacchetti thường nhắc đến chúng trong cuốn Trecentonovelle của mình.

Bằng chứng hình ảnh sớm nhất cho việc sử dụng kính đeo mắt là bức chân dung năm 1352 của Tommaso da Modena về hồng y Hugh de Provence đang đọc trong một phòng thờ. Một ví dụ đầu sẽ là một mô tả kính tìm thấy ở phía bắc của dãy núi Alps ở một altarpiece của nhà thờ Bad Wildungen, Đức, trong 1403. Những kính đầu có thấu kính lồi có thể sửa cả chứng viễn thị, và chứng lão thị mà thường phát triển như một triệu chứng của lão hóa. Mãi đến năm 1604, Johannes Kepler mới công bố lời giải thích chính xác đầu tiên về việc tại sao thấu kính lồi và thấu kính lõm có thể điều chỉnh tật viễn thị và cận thị.

Gọng kính ban đầu bao gồm hai kính lúp được gắn với nhau bằng tay cầm để chúng có thể kẹp vào mũi. Chúng được gọi là "kính đeo đinh tán". Những ví dụ sớm nhất còn sót lại được tìm thấy dưới ván sàn tại Kloster Wienhausen, một tu viện gần Celle ở Đức; chúng có niên đại vào khoảng năm 1400.

Cửa hàng chuyên về kính mắt đầu tiên trên thế giới mở ở Strasbourg (sau đó là Đế chế La Mã Thần thánh, nay là Pháp) vào năm 1466.

Các tuyên bố phát minh khác
Tuyên bố vào thế kỷ 17, của Francesco Redi, rằng Salvino degli Armati ở Florence đã phát minh ra kính đeo mắt, vào thế kỷ 13, đã bị coi là sai lầm.

Marco Polo đôi khi được cho là đã bắt gặp kính đeo mắt trong chuyến du lịch của ông ở Trung Quốc vào thế kỷ 13. Tuy nhiên, không có tuyên bố như vậy xuất hiện trong ghi chép của ông. Thật vậy, những đề cập sớm nhất về kính mắt ở Trung Quốc xảy ra vào thế kỷ 15 và những nguồn tin từ Trung Quốc đó nói rằng kính mắt đã được nhập khẩu.

Vào năm 1907, Giáo sư Berthold Laufer đã suy đoán, trong lịch sử về kính của mình, rằng kính được đề cập đến trong các tài liệu của Trung Quốc và Châu Âu cùng thời điểm thì có lẽ chúng không được phát minh ra một cách độc lập, và sau khi loại bỏ người Thổ Nhĩ Kỳ khi tuyên bố Ấn Độ là nơi có kinh đeo mắt đầu tiên.  Tuy nhiên, Joseph Needham cho thấy rằng việc đề cập đến kính trong bản thảo tiếng Trung mà Laufer dùng để biện minh cho phát minh trước đó về chúng ở châu Á không tồn tại trong các phiên bản cũ hơn của bản thảo đó, và việc đề cập đến chúng trong các phiên bản sau đó được thêm vào trong triều đại nhà Minh.

Năm 1971 Rishi Agarwal, trong một bài báo trên Tạp chí Nhãn khoa Anh, nói rằng Vyasatirtha đã được quan sát sở hữu một cặp kính vào những năm 1520, ông lập luận rằng: "... do đó, rất có thể là việc sử dụng thấu kính. đến châu Âu thông qua người Ả Rập, cũng như toán học Hindu và các công trình nhãn khoa của bác sĩ phẫu thuật Hindu cổ đại Sushruta ", nhưng tất cả các ngày tháng đưa ra đều được đưa ra sau khi sự tồn tại của kính mắt ở Ý được thành lập, và đã có những lô hàng kính mắt đáng kể từ Ý đến Trung Đông, với một lô hàng lớn tới 24.000 cái kính.

Các phát triển sau này

Nhà khoa học người Mỹ Benjamin Franklin, người bị cả cận thị và lão thị, đã phát minh ra kính hai tròng. Các nhà sử học thỉnh thoảng đưa ra bằng chứng cho thấy những người khác có thể đã đi trước ông trong phát minh; tuy nhiên, một thư từ giữa George Whatley và John Fenno, biên tập viên của tờ The Gazette của Hoa Kỳ, cho rằng Franklin đã thực sự phát minh ra kính hai tròng, và có lẽ sớm hơn 50 năm so với suy nghĩ ban đầu. Các thấu kính đầu tiên để điều chỉnh chứng loạn thị được nhà thiên văn học người Anh George Airy thiết kế vào năm 1825.

Theo thời gian, việc chế tạo gọng kính cũng phát triển. Thị kính ban đầu được thiết kế để giữ cố định bằng tay hoặc bằng cách tạo áp lực lên mũi (pince-nez). Girolamo Savonarola gợi ý rằng thị kính có thể được giữ cố định bằng một dải ruy băng qua đầu người đeo, điều này đến lượt nó được bảo đảm bởi trọng lượng của mũ. Phong cách hiện đại của kính, được giữ bởi các đền thờ qua tai, được phát triển vào khoảng trước năm 1727, có thể là bởi nhà nhãn khoa người Anh Edward Scarlett. Tuy nhiên, những thiết kế này không thành công ngay lập tức, và nhiều kiểu dáng khác nhau với tay cầm đi kèm như " kính kéo " và lorgnettes cũng là mốt thời trang từ nửa sau thế kỷ 18 và đầu thế kỷ 19.

Vào đầu thế kỷ 20, Moritz von Rohr và Zeiss (với sự hỗ trợ của H. Boegehold và A. Sonnefeld ) đã phát triển thấu kính tiêu điểm hình cầu Zeiss Punktal thống trị lĩnh vực thấu kính mắt kính trong nhiều năm. Năm 2008, Joshua Silver đã thiết kế kính mắt với kính điều chỉnh có thể điều chỉnh được. Chúng hoạt động bằng chất lỏng silicone, một ống tiêm và một cơ chế áp suất.

Mặc dù ngày càng phổ biến kính áp tròng và phẫu thuật chỉnh sửa mắt bằng laser, kính vẫn rất phổ biến do công nghệ của chúng đã được cải thiện. Ví dụ, bây giờ có thể mua khung được làm bằng hợp kim kim loại có bộ nhớ đặc biệt để trở lại hình dạng chính xác của chúng sau khi bị uốn cong. Các khung khác có bản lề chịu tải bằng lò xo. Một trong hai thiết kế này cung cấp khả năng chống chịu áp lực của trang phục hàng ngày và tai nạn không thường xuyên tốt hơn đáng kể. Gọng kính hiện đại cũng thường được làm từ các vật liệu mạnh, nhẹ như hợp kim titan, vốn không có sẵn trong thời gian trước đó.

Sử dụng trong thời trang
Trong những năm 1930, "kính đeo" được mô tả là "thiết bị y tế". Việc đeo kính cận đôi khi bị coi là sỉ nhục về mặt xã hội. Vào những năm 1970, những chiếc kính thời trang bắt đầu có mặt trên thị trường thông qua các nhà sản xuất, và các chính phủ cũng công nhận nhu cầu về kính cách điệu.

Graham Pullin mô tả cách các thiết bị dành cho người khuyết tật, như kính mắt, theo truyền thống được thiết kế để ngụy trang trên da và phục hồi khả năng thị giác mà không bị nhìn thấy. Trong quá khứ, thiết kế dành cho người khuyết tật "không phải là đưa ra một hình ảnh tích cực mà là cố gắng không đưa ra một hình ảnh nào cả."  Pullin sử dụng ví dụ về kính đeo mắt, theo truyền thống được phân loại là thiết bị y tế dành cho "bệnh nhân" và phác thảo cách chúng hiện được mô tả như kính mắt: như một phụ kiện thời trang. Giống như các thiết kế thời trang và phụ kiện khác, kính mắt được tạo ra bởi các nhà thiết kế, có nhãn hiệu uy tín và có trong các bộ sưu tập, theo mùa và nhà thiết kế. Ngày càng phổ biến hơn khi người tiêu dùng mua kính mắt với tròng kính trong suốt, không phải theo toa, cho thấy rằng kính mắt không còn là sự kỳ thị của xã hội, mà là một phụ kiện thời trang "tạo khung cho khuôn mặt của bạn".

Xã hội và văn hoá

Thị trường
Thị trường kính đeo mắt có đặc điểm là có nhu cầu kém co giãn và các hạn chế về quảng cáo ở Hoa Kỳ có liên quan đến giá cả cao hơn, cho thấy rằng quảng cáo làm cho thị trường kính đeo mắt trở nên cạnh tranh hơn về giá. Nó cũng có thể là cạnh tranh độc quyền.

Có những tuyên bố rằng cạnh tranh thị trường tự do không đủ mức đã làm tăng giá của khung kính, vốn có giá trung bình từ 25 đến 50 đô la Mỹ, đẩy giá bán lẻ trung bình là 300 đô la một gọng kính ở Hoa Kỳ. Tuyên bố này bị một số người trong ngành phản bác.

Một số tổ chức như Lions Clubs International, Unite For Sight, ReSpectacle, và New Eyes for the Needy cung cấp phuong thức cho tặng kính mắt và kính râm cho những người có thu nhập thấp hoặc không có thu nhập. Unite For Sight đã phân phối lại hơn 200.000 cặp kính.

Thời trang

Nhiều người buộc phải đeo kính vì những lý do được liệt kê ở trên. Có nhiều hình dạng, màu sắc và chất liệu có thể được sử dụng khi thiết kế gọng kính và thấu kính có thể được sử dụng theo nhiều cách kết hợp khác nhau. Thông thường, việc lựa chọn gọng kính được thực hiện dựa trên việc nó sẽ ảnh hưởng đến ngoại hình của người mặc như thế nào. Một số người có thị lực tự nhiên tốt thích đeo kính mắt như một phụ kiện phong cách. Tại Nhật Bản, một số công ty cấm phụ nữ đeo kính.

Hình ảnh cá nhân

Trong phần lớn lịch sử của họ, kính đeo mắt được coi là không hợp thời trang và mang một số hàm ý tiêu cực tiềm ẩn: việc đeo kính khiến mọi người bị kỳ thị và bị định kiến là giáo sĩ ngoan đạo (vì những người theo đạo thường biết chữ nhất và do đó có nhiều khả năng cần kính đọc sách), người cao tuổi, hoặc thể chất yếu và thụ động. Sự kỳ thị bắt đầu biến mất ở Hoa Kỳ vào đầu những năm 1900 khi Theodore Roosevelt nổi tiếng thường xuyên được chụp ảnh đeo kính mắt, và vào những năm 1910 khi diễn viên hài nổi tiếng Harold Lloyd bắt đầu đeo một cặp kính gọng sừng với tên gọi nhân vật "Glasses" trong phim của mình.

Ở Vương quốc Anh, việc đeo kính đã được đặc trưng vào thế kỷ 19, được coi là "dấu hiệu chắc chắn của kẻ yếu ớt và kẻ quan tâm đến bản thân quá mức", theo Neville Cardus, viết năm 1928. "Tim" Killick là vận động viên cricket chuyên nghiệp đầu tiên chơi khi đeo kính "liên tục", sau khi thị lực của anh bị suy giảm vào năm 1897. "Với sự trợ giúp của kính mắt, anh đã đưa mình vào vị trí hàng đầu trong số các vận động viên cricket người Anh về khả năng toàn diện."

Ghi chú

Tham khảo

Liên kết ngoài
 .
 .
 , on eyes and how eyeglasses correct vision.

Kính mắt
Dụng cụ quang học
Dụng cụ giúp quan sát
Phát minh của Ý


title: Ecnomus thamar

text:
Ecnomus thamar là một loài Trichoptera trong họ Ecnomidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Ecnomus


title: Melanotus maestus

text:
Melanotus maestus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia & Schimmel miêu tả khoa học năm 2002.

Chú thích

Tham khảo

Melanotus


title: Porto Mantovano

text:
Porto Mantovano là một đô thị ở tỉnh Mantua, Lombardia, Italia. Tọa độ địa lý là . Porto Mantovano có diện tích 37 km2, dân số cuối tháng 8 năm 2007 là 15.240 người người.

Porto Mantovano có các đơn vị cấp dưới: Bancole, Botteghino, Malpensata, Montata Carra, Sant'Antonio, Soave, Spinosa
Các đô thị giáp các đô thị: Curtatone, Goito, Mantova, Marmirolo, Rodigo, Roverbella, San Giorgio di Mantova.

Quá trình biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Mantova
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Ardisia geniculata

text:
Ardisia geniculata là một loài thực vật thuộc họ Myrsinaceae. Đây là loài đặc hữu của Panama.

Chú thích

Tham khảo
 Mitré, M. 1998. Ardisia geniculata. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Panama
G


title: Hello World (bài hát)

text:
"Hello World" là bài hát của ban nhạc Lady Antebellum. Bài hát do Tom Douglas, Tony Lane và David Lee sáng tác, được phát hành làm đĩa đơn thứ tư từ album phòng thu của họ Need You Now. Bài hát được lên lịch phát hành trên các sóng phát thanh ngày 4 tháng 10 năm 2010, nhưng xuất hiện trên Billboard Hot Country Songs 1 tuần trước đó ở vị trí 53. "Hello World" đã được Lady Antebellum biểu diễn tại CMA Awards.

Video âm nhạc
Lần ra mắt đầu tiên của video âm nhạc "Hello World" là trên Music Lounge của kênh ABC ngày 28 tháng 10 năm 2010. Video do Roman White đạo diễn, được quay tại Nashville đầu tháng 10 năm 2010.

Thành tích xếp hạng
"Hello World" xuất hiện trên Billboard Hot Country Songs của Mỹ tại vị trí 53 trên ngày 9 tháng 10 năm 2010. Ngày 27 tháng 11, ca khúc xuất hiện trên Billboard Hot 100 ở vị trí 70. Ca khúc sau đó leo lên vị trí số 6 trên Hot Country Songs, trở thành đĩa đơn thứ hai của Lady Antebellum sau "Lookin' for a Good Time" (2008) không lọt được vào top 5 trên bảng xếp hạng này.

Tham khảo

Đĩa đơn năm 2010
Bài hát của Lady Antebellum
Video âm nhạc do Roman White đạo diễn
Bài hát năm 2010
Đĩa đơn của Capitol Records Nashville
Country ballad


title: Gaillères

text:
Gaillères là một xãthuộc tỉnh Landes trong vùng Nouvelle-Aquitaine. Xã này có diện tích 14,04 kilômét vuông, dân số năm 2006 là 54 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 63-102 mét trên mực nước biển.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Chemins de Saint Jacques dans les Landes
 Chemins de Saint Jacques en Aquitaine
 Gaillères trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Gailleres


title: Colletes iranicus

text:
Colletes iranicus là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Noskiewicz mô tả khoa học năm 1962.

Chú thích

Tham khảo

Colletes
Động vật được mô tả năm 1962


title: Tetralobus auricomus

text:
Tetralobus auricomus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Hope miêu tả khoa học năm 1842.

Chú thích

Tham khảo

Tetralobus


title: Manent-Montané

text:
Manent-Montané  là một xã thuộc tỉnh Gers trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Xã này có độ cao trung bình 360 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Manentmontane


title: Curti

text:
Curti là một thị trấn thống kê (census town) của quận North Goa thuộc bang Goa, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Curti có dân số 13.070 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Curti có tỷ lệ 71% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 75%, và tỷ lệ cho phái nữ là 67%. Tại Curti, 13% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Goa


title: Guzmania remyi

text:
Guzmania remyi là một loài thực vật thuộc họ Bromeliaceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo

 Manzanares, J.M. & Pitman, N. 2003. Guzmania remyi. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Ecuador
remyi


title: Adelocera incisus

text:
Adelocera incisus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1940.

Chú thích

Tham khảo

Adelocera


title: Ogdoecosta juvenca

text:
Ogdoecosta juvenca là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Boheman miêu tả khoa học năm 1854.

Chú thích

Tham khảo

Ogdoecosta


title: 1095

text:
Năm 1095 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 1095


title: Jack Johnson (nhạc sĩ)

text:
Jack Holy Johnson (sinh ngày 18 tháng 5 năm 1975) là một người gốc Hawai, một nhạc sĩ-ca sĩ kiêm nhà sản xuất phim. Kể từ khi album đầu tiên Brushfire Fairytales phát hành năm 2001 với những ca khúc ngắn giản dị như "Fortune Fool" hay "Flake", Jack đã để lại dấu ấn của mình như một vị vua của nhạc chill-out quyến rũ, nhẹ nhàng, thư thái, bảng lảng và chút biếng lười.

Tiểu sử
Jack Johnson sinh vào ngày 18 tháng 5 năm 1975 tại thị trấn Hauulu ở bờ biển phía Bắc Oahu, Hawaii. Là người con của một người lướt sóng nổi tiếng trên đảo, anh vốn rất thích lướt sóng. Ngoài ra, Jack Johnson bắt đầu viết nhạc trong suốt những năm trung học, chơi gita từ năm 14 tuổi và lớn lên với ảnh hưởng âm nhạc của Nick Drake, Ben Harper, the Beatles, Bob Marley, Neil Young, Bob Dylan, and A Tribe Called Quest.

Các album đã phát hành
 Brushfire Fairytales(2001)
 On and On (2003)
 In Between Dreams (2005)
 Sing-A-Longs and Lullabies for the Film Curious George (2006)
 Sleep Through the Static (2008)
 The Mango Tree

Tham khảo

Sinh năm 1975
Nhân vật còn sống
Nhà sản xuất thu âm Mỹ
Nhà soạn nhạc nền phim người Mỹ
Người đoạt giải BRIT
Ca sĩ Mỹ thế kỷ 20
Ca sĩ Mỹ thế kỷ 21
Nhà từ thiện Mỹ
Ca sĩ nhạc rock Mỹ
Người viết bài hát nhạc rock Mỹ
Ca sĩ-người viết bài hát Mỹ
Nam ca sĩ tự sáng tác Mỹ
Nam ca sĩ thế kỷ 20


title: Buttigliera d'Asti

text:
Buttigliera d'Asti là một đô thị ở tỉnh Asti vùng Piedmont thuộc Ý, nằm ở vị trí cách khoảng 20 km về phía đông nam của Torino và khoảng 25 km về phía tây bắc của Asti. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 2.164 người và diện tích là 18,8 km².

Đô thị Buttigliera d'Asti có các frazioni (các đơn vị trực thuộc, chủ yếu là các làng) Crivelle and Serra.

Buttigliera d'Asti giáp các đô thị: Capriglio, Castelnuovo Don Bosco, Montafia, Moriondo Torinese, Riva presso Chieri và Villanova d'Asti.

Quá trình biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.buttigliera-asti.it/

Đô thị tỉnh Asti
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: Ctenicera xanthoma

text:
Ctenicera xanthoma là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Horn miêu tả khoa học năm 1871.

Chú thích

Tham khảo

Ctenicera


title: Mangifera andamanica

text:
Mangifera andamanica là một loài thực vật thuộc họ Anacardiaceae. Đây là loài đặc hữu của Ấn Độ.

Chú thích

Tham khảo
 World Conservation Monitoring Centre 1998. Mangifera andamanica. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Ấn Độ
andamanica


title: Paul Barbara

text:
Paul F. Barbara, (1953–2010), là nhà khoa học người Mỹ, giáo sư ở Phân khoa hóa học và hóa sinh của Đại học Texas tại Austin.

Cuộc đời và Sự nghiệp
Ông đậu bằng cử nhân năm 1974 ở Đại học Hofstra và đậu bằng tiến sĩ ở Đại học Brown năm 1978. Sau đó ông làm giáo sư hóa học ở Đại học Minnesota. Lãnh vực nghiên cứu sở trường của ông là cấu trúc phân tử, động lực học của các hệ thống hóa học phức tạp, các chất bán dẫn hữu cơ, các phản ứng chuyển proton và electron và electron thủy hợp (hydrated).

Năm 1998, ông chuyển sang làm giáo sư ở Phân khoa hóa học và hóa sinh của Đại học Texas tại Austin, đồng thời cũng làm giám đốc Trung tâm Nano, Khoa học Phân tử và Công nghệ học của Đại học Texas tại Austin và biên tập viên cấp cao của báo "Accounts of Chemical Research".

Giải thưởng và Vinh dự
 Viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học quốc gia Hoa Kỳ từ 25.4.2006
 Giải Phổ học Edgar Bright Wilson của Hội Hóa học Hoa Kỳ tháng 9/2008.

Tham khảo

 PNAS Inaugural Profile

Sinh năm 1953
Nhà hóa học Hoa Kỳ
Cựu sinh viên Đại học Brown
Mất năm 2010


title: Pamplie

text:
Pamplie là một xã trong tỉnh Deux-Sèvres trong vùng Nouvelle-Aquitaine ở phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 130 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Deux-Sèvres


title: Adrara San Rocco

text:
Adrara San Rocco là một đô thị ở tỉnh Bergamo ở vùng Lombardia của Ý, có vị trí cách khoảng 70 km về phía đông bắc của Milano và khoảng 25 km về phía đông của Bergamo. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 842 người và diện tích là 9,1 km².

Adrara San Rocco giáp các đô thị: Adrara San Martino, Fonteno, Monasterolo del Castello, Vigolo.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Bergamo
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Nút ghế kép

text:
Nút ghế kép (Bowline on a bight) là một nút dây tạo ra một cặp vòng tròn cố định ở khoảng giữa dây thừng. Lợi ích là hai vòng tròn không bị tuột và có thể nói rằng nó dễ tháo ra.

Cách thắt
Trước tiên gấp hai phần dây thừng lại với nhau.
Tạo một vòng tròn bằng cách chồng phần đầu gấp lên trên phần dây dài.
Xâu đầu gấp qua vòng tròn vừa tạo từ dưới lên trên.
Nắm đầu gấp và kéo về phía bạn và chồng phần vòng tròn của đầu gấp từ dưới lên xuyên qua vòng tròn đã tạo lúc đầu.
Nắm phần vòng tròn đã tạo lúc đầu xiết chặt

Xem Minh họa cách tạo nút ghế kép

Sử dụng
Nút dây này có thể được dùng để tạo vòng bám chân (toe hold) ở giữa dây thừng.
Làm vòng ghế an toàn trong cứu hộ, tiện lợi và dễ chịu hơn nút ghế đơn. Mỗi vòng có thể dùng cho mỗi đùi chân và phần trên choàng qua ngực để giữ an toàn.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Animated Knots by Grog: Bowline on a bight using rope
How-to guide for tying this knot from KNOT KNOWLEDGE

Ghế kép


title: USS Reno (CL-96)

text:
USS Reno (CL-96) là một tàu tuần dương hạng nhẹ của Hải quân Hoa Kỳ thuộc phân lớp Oakland của lớp Atlanta từng phục vụ trong Chiến tranh Thế giới thứ hai. Nó là chiếc tàu chiến thứ hai của Hải quân Mỹ được đặt cái tên này, nhưng là chiếc đầu tiên được đặt theo tên thành phố Reno thuộc tiểu bang Nevada. Được cho xuất biên chế vào năm 1946, con tàu bị bán để tháo dỡ vào tháng 3 năm 1962. Reno được tặng thưởng ba Ngôi sao Chiến trận do thành tích phục vụ trong Thế Chiến II.

Thiết kế và chế tạo

Thiết kế
Phân lớp Oakland là một lớp phụ thuộc lớp tàu tuần dương hạng nhẹ Atlanta được cải tiến. Giống như Atlanta, chúng được thiết kế như những tàu tuần dương phòng không, với dàn pháo chính gồm những khẩu /38 cal phòng không đa dụng (DP: dual-purpose). Khác biệt chính giữa Oakland với Atlanta là chúng loại bỏ các khẩu đội pháo 5 inch bên mạn để tăng cường súng phòng không hạng trung Bofors 40 mm và hạng nhẹ Oerlikon 20 mm.

Chế tạo
Reno được đặt lườn vào ngày 1 tháng 8 năm 1941 bởi hãng Bethlehem Steel ở San Francisco, California. Con tàu được hạ thủy vào ngày 23 tháng 12 năm 1942, được đỡ đầu bởi bà August C. Frohlich, và được cho nhập biên chế cùng hải quân vào ngày 28 tháng 12 năm 1943 dưới quyền chỉ huy của hạm trưởng, Đại tá Hải quân Ralph C. Alexander.

Lịch sử hoạt động
Sau một chuyến đi thử máy ngoài khơi bờ biển San Diego, Reno khởi hành từ San Francisco vào ngày 14 tháng 4 năm 1944, đi về phía Tây để gia nhập Đệ Ngũ hạm đội thuộc quyền chỉ huy của Đô đốc Raymond A. Spruance. Trong thảnh phần Lực lượng Đặc nhiệm 58, một lực lượng tàu sân bay nhanh của Phó Đô đốc Marc Mitscher, một mũi nhọn tấn công của Hạm đội 5, Reno lần đầu tiên tiếp xúc với đối phương khi nó hỗ trợ cho các cuộc không kích thứ yếu xuống đảo Marcus vào ngày 19–20 tháng 5. Ba ngày sau, nó hỗ trợ cho các cuộc không kích lên đảo Wake do Nhật Bản chiếm đóng.

Trong các tháng tháng 6 và 7 năm 1944, Reno tham gia cùng các tàu sân bay nhanh trong cuộc không kích bất ngờ xuống Saipan vào ngày 11 tháng 6, xuống đảo Pagan vào ngày 12–13 tháng 6 cùng các quần đảo Volcano và Bonin, đặc biệt là Iwo Jima, Haha Jima và Chichi Jima, trong các ngày 15–16 tháng 6. Ba ngày sau, Reno trợ giúp vào việc đẩy lùi một cuộc tấn công quy mô lớn của lực lượng tàu sân bay Hải quân Nhật Bản, tìm cách đánh bại chiến dịch xâm chiếm quần đảo Mariana (bao gồm Guam, Saipan và Tinian), trong Trận chiến biển Philippine lớn lao, cuộc đối đầu giữa các tàu sân bay lớn nhất trong mọi thời đại, và là một chiến thắng áp đảo của Hải quân Hoa Kỳ.

Từ ngày 20 tháng 6 đến ngày 8 tháng 7, Reno tham gia các hoạt động hỗ trợ cho việc chinh phục Saipan. Sau đó, nó hỗ trợ cho việc đổ bộ lên Guam từ ngày 17 đến ngày 24 tháng 7, và hai ngày sau đó tham gia các cuộc không kích xuống quần đảo Palau từ ngày 26 đến ngày 29 tháng 7. Đệ Ngũ hạm đội được chuyển thành Đệ Tam hạm đội khi Đô đốc William F. Halsey, Jr. luân phiên tiếp nhận quyền chỉ huy, và nó thực hiện một loạt các cuộc không kích xuống quần đảo Bonin trong các ngày 4–5 tháng 8, rồi đến ngày 7 tháng 9, Lực lượng Đặc nhiệm 38 (trước đây là Lực lượng Đặc nhiệm 58), quay trở về phía Nam để tấn công Palau một lần nữa.

Sau khi di chuyển về phía Tây vượt qua biển Philippine, Reno cùng với Lực lượng Đặc nhiệm 38 thực hiện một trong những cuộc không kích đầu tiên xuống Philippines, nhắm vào đảo Mindanao phía Nam và những đảo lân cận, từ ngày 9 đến ngày 13 tháng 9. Đơn vị này cũng hỗ trợ cho cuộc đổ bộ lên hai đảo thuộc quần đảo Palau trong các ngày 15-20 tháng 9; rồi từ ngày 21 đến ngày 22 tháng 9 tiến hành không kích xuống khu vực Manila trên đảo Luzon thuộc phía Bắc Philippines. Khi tấn công đảo Nansei Shoto vào ngày 8 tháng 10, Reno cùng với Lực lượng Đặc nhiệm 38 đã tiến đến sát các đảo chính quốc Nhật Bản hơn bất kỳ đơn vị Hải quân Hoa Kỳ nào khác kể từ đầu Chiến tranh Thế giới thứ hai.

Trong một loạt các cuộc không kích quy mô lớn của Lực lượng Đặc nhiệm 38 xuống các sân bay Nhật Bản tại Đài Loan từ ngày 12 đến ngày 14 tháng 10, vốn đã đưa đến những cuộc phản công quy mô lớn bởi các máy bay Nhật, Reno đã bắn rơi ít nhất sáu máy bay đối phương. Vào lúc cao điểm của trận không chiến, một máy bay ném ngư lôi Lục quân Nhật Bản đã đâm vào đuôi của Reno và nổ tung, Tháp pháo số 6 tạm thời không hoạt động do vụ nổ, nhưng sĩ quan chỉ huy của nó đã thành công trong việc phục hồi lại hỏa lực phòng không chống lại máy bay Nhật tấn công.

Ngày 24 tháng 10, bốn ngày sau cuộc đổ bộ lên đảo Leyte, trong khi hỗ trớ bằng cách tấn công sân bay tại Luzon, Lực lượng Đặc nhiệm 38 chịu đựng các cuộc không kích quy mô lớn từ số máy bay xuất phát từ sân bay Clark, Luzon. Tàu sân bay hạng nhẹ Princeton chịu đựng gánh nặng của đòn phản công này, bị đánh trúng bom và bị buộc phải rút lui khỏi lực lượng đặc nhiệm. Reno được phân công giúp đỡ dập tắt các đám cháy trên Princeton, đưa hết các vòi cứu hỏa vào hoạt động đồng thời cứu vớt thủy thủ đoàn của nó. Reno đã năm lần tìm cách cặp song song với Princeton, nhưng không thể ở lại lâu do sức nóng dữ dội và khói bốc ra từ chiếc tàu sân bay đang cháy.

Trong khi Reno trợ giúp Princeton, chiếc tàu sân bay bắt đầu nghiêng mạnh, sàn đáp của nó va trúng một trong các khẩu đội 40 mm của Reno. Các nỗ lực nhằm cứu chiếc tàu sân bay được tiếp tục, nhưng khi hầm chứa đầu đạn ngư lôi của bị kích nổ, mọi nỗ lực trở nên vô vọng. Mệnh lệnh được đưa ra đánh chìm Princeton bằng ngư lôi của chính nó, và Princeton trở thành chiếc tàu sân bay Mỹ cuối cùng bị đối phương đánh chìm.

Ngày 25 tháng 10, sau khi gia nhập trở lại Lực lượng Đặc nhiệm 38, Reno cùng các tàu chiến khác đi lên phía Bắc để đối đầu với Lực lượng phía Bắc Nhật Bản, bao gồm các tàu sân bay trống không vốn chỉ là một mồi nhữ, và đã tham gia Trận chiến mũi Engaño, cuộc đối đầu sau cùng trong khuôn khổ Trận chiến vịnh Leyte.

Trong đêm 3 tháng 11, đang khi ở về phía Đông eo biển San Bernardino, trúng phải ngư lôi bên mạn trái từ tàu ngầm Nhật I-41. Nó phải được kéo đi qua chặng đường  quay về căn cứ hải quân chính của Mỹ tại đảo san hô Ulithi để được sửa chữa tạm thời, rồi Reno di chuyển bằng chính động lực của nó vượt qua Thái Bình Dương, băng qua kênh đào Panama để đi đến Charleston, South Carolina, nơi nó vào Xưởng Hải quân Charleston vào ngày 22 tháng 3 năm 1945 để sửa chữa lớn. Nó chỉ ra khỏi ụ tàu bảy tháng sau đó, khi cuộc xung đột đã kết thúc, và được lệnh đi đến bờ biển Texas, rồi quay trở lại Charleston để bổ sung thêm hàng trăm giường ngủ. Nó tham gia Chiến dịch Magic Carpet, thực hiện hai chuyến đi đến Le Havre, Pháp để hồi hương cựu chiến binh Mỹ từng phục vụ ở nước ngoài.

Đầu năm 1946, Reno đi đến Port Angeles, Washington, nơi nó được cho ngừng hoạt động vào ngày 4 tháng 11 năm 1946, và được đưa về Hạm đội Dự bị Thái Bình Dương neo đậu tại Bremerton, Washington. Được xếp lại lớp với ký hiệu lườn mới CLAA-96 vào ngày 18 tháng 3 năm 1949, nó vẫn tiếp tục bị bỏ không tại Bremerton cho đến khi bị rút tên khỏi danh sách Đăng bạ Hải quân vào ngày 1 tháng 3 năm 1959, và bị bán vào ngày 22 tháng 3 năm 1962 cho hãng Coal Export Co. tại thành phố New York để tháo dỡ.

Một trong những tháp pháo 5 inch của Reno hiện đang được lưu giữ để trưng bày tại Bảo tàng Hải quân Hoa Kỳ, Washington, D.C..

Phần thưởng
Reno được tặng thưởng ba Ngôi sao Chiến trận do thành tích phục vụ trong Thế chiến II.

Tham khảo

Ghi chú

Chú thích

Thư mục

Lớp tàu tuần dương Atlanta
Tàu tuần dương của Hải quân Hoa Kỳ
Tàu tuần dương trong Thế Chiến II


title: Dolichopeza cuneata

text:
Dolichopeza cuneata là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Dolichopeza


title: Cunel

text:
Cunel  là một xã thuộc tỉnh Meuse trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 260 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Meuse


title: Ceriagrion bellona

text:
Ceriagrion bellona là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.

Loài này được xếp vào nhóm Loài ít quan tâm trong sách Đỏ của IUCN năm 2007.

Ceriagrion bellona được Laidlaw miêu tả khoa học năm 1915.

Chú thích

Tham khảo

Ceriagrion


title: Orthofidonia

text:
Orthofidonia là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Boarmiini


title: Halictus subpetraeus

text:
Halictus subpetraeus là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Blüthgen mô tả khoa học năm 1933.

Chú thích

Tham khảo

Halictus
Động vật được mô tả năm 1933


title: Oecetis bicaudata

text:
Oecetis bicaudata là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Chú thích

Tham khảo

Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi
Oecetis


title: Parrhesia (bướm đêm)

text:
Parrhesia là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae


title: Boys Over Flowers – Con nhà giàu

text:
là một bộ manga của Nhật Bản do Kamio Yoko sáng tác và minh họa. Bộ truyện lấy bối cảnh tại Học viện Eitoku hư cấu, một ngôi trường ưu tú dành cho thiếu nhi từ các gia đình giàu có. Nội dung kể về câu chuyện của Makino Tsukushi (một cô gái xuất thân từ tầng lớp trung lưu) được mẹ đăng ký nhập học tại một trường ưu tú để cạnh tranh với các gia đình trong công ty của chồng bà. Khi theo học tại Eitoku, cô gặp F4, một nhóm gồm bốn cậu trai là con của những gia đình giàu có nhất Nhật Bản và bắt nạt bất cứ ai cản đường họ.

Bộ truyện được đăng nhiều kỳ trên tạp chí Margaret của Shueisha từ tháng 10 năm 1992 đến tháng 1 năm 2004, với các chương được tập hợp thành 37 tập tankōbon từ năm 1992 đến năm 2008. Ở Bắc Mỹ, đơn vị cấp phép lưu hành bộ manga là Viz Media.

Bộ manga đã có nhiều lần được chuyển thể lên các phương tiện khác nhau. Tác phẩm lần đầu được chuyển thể thành phim truyền hình audio phát hành trên CD từ tháng 7 năm 1993 đến tháng 7 năm 1994. Tiếp theo là một bộ phim người đóng của Nhật Bản vào năm 1995, kế đến là một bộ anime truyền hình do Toei Animation sản xuất, được phát sóng trên ABC từ năm 1996 đến 1997. Bản chuyển thể truyền hình người đóng đầu tiên được sản xuất tại Đài Loan với tựa đề Vườn sao băng (2001). Sau Vườn sao băng của Đài Loan, một số bộ phim truyền hình người đóng chuyển thể khác đã nối tiếp nhau ra đời. Một bộ phim truyền hình người đóng của Nhật Bản được phát sóng từ năm 2005 đến 2007 (và tiếp theo là một phim điện ảnh năm 2008), bản chuyển thể của Hàn Quốc phát sóng vào năm 2009, bản chuyển thể của Trung Quốc đại lục (cũng có tên là Vườn sao băng) phát sóng vào năm 2018 và bản chuyển thể của Thái Lan, F4 Thaiand: Boys Over Flowers phát sóng từ năm 2021 đến năm 2022.

Năm 1996, Boys Over Flowers đã giành được giải Manga Shogakukan lần thứ 41 cho thể loại shoujo. Tính đến tháng 2 năm 2015, bộ truyện đã có hơn 61 triệu bản lưu hành, trở thành một trong những bộ manga bán chạy nhất mọi thời đại và là bộ manga shoujo bán chạy nhất mọi thời đại. Bộ truyện rất nổi tiếng ở khu vực Đông Á.

Cốt truyện
 tại Yamanote, Nhật Bản là một trường học danh giá chuyên nhận thiếu nhi từ các gia đình thượng lưu. Do đó, Makino Tsukushi (xuất thân từ gia đình trung lưu) đáp ứng đúng tên của cô theo nghĩa đen, vì lúc đầu cô bị xem là "cỏ dại" trong trường. Thống trị ngôi trường là nhóm F4 ("Flower Four"), tức 4 chàng thiếu niên từ các gia đình giàu có nhất Nhật Bản. Domyoji Tsukasa là con trai của gia đình giàu có và quyền lực nhất Nhật Bản. Ban đầu họ bắt nạt Tsukushi khi cô đứng lên chống lại họ. Tuy nhiên, sau cùng Domyoji quan tâm đến cô vì cô là cô gái duy nhất trong trường dám đứng lên chống lại anh. Tuy nhiên Tsukushi lại cự tuyệt Domyoji bởi bản tính nóng nảy và thái độ bắt nạt của cậu, thay vào đó cô lại phải lòng Hanazawa Rui, chàng trai ăn nói nhẹ nhàng và nhạy cảm, bạn thân của Tsukasa từ khi còn nhỏ.

Hai thành viên khác của F4 là Mimasaka Akira, người hòa giải ung dung của nhóm và Nishikado Sojirou, một tay sát gái không biết hối cải. Cả hai thường có ít nhất một bạn gái cùng một lúc; Akira thích phụ nữ lớn tuổi hơn vì những người phụ nữ trong gia đình cậu (mẹ và hai em gái của cậu) khá trẻ con. Sojirou rất vui khi có mối quan hệ bình thường với nhiều phụ nữ, mặc dù sau đó đã có lúc cậu yêu một người bạn thời thơ ấu. Theo thời gian, tình cảm của Tsukushi đối với Tsukasa phát triển, khi cô ấy bắt đầu đánh giá cao mức độ thay đổi ở Tsukasa khi cậu yêu cô. Tuy nhiên, vì sự khác biệt về giai cấp, mối quan hệ của Tsukushi và Tsukasa bị mẹ của Tsukasa là Kaede ngăn cản, nhưng lại được chị gái cậu là Tsubaki ủng hộ (cô còn trở thành bạn của Tsukushi).

Nhân vật

 Nhân vật chính là cô thiếu nữ trung học tên là Tsukushi, nghĩa là "cỏ dại". Vì thế mà cô gái có biệt danh "có dại" sẽ thách thức nhóm "Flower Four" hay F4. Tsukushi là một trong số ít học sinh theo học tại Trường trung học Eitoku xuất thân từ một gia đình trung lưu. Mẹ ép cô nhập học Eitoku vì con các gia đình đồng nghiệp của cha cô đều theo học các trường danh giá. Tsukushi không hạnh phúc tại Eitoku, nhưng thấy rằng nếu cô lặng lẽ tồn tại trong hai năm, cô có thể sống sót. Tuy nhiên, sau khi bảo vệ người bạn vô tình ngã cầu thang và đè lên người thủ lĩnh của F4 (Domyoji Tsukasa), thay vào đó cô nhận phải chiếc thẻ đỏ—một lời tuyên chiến. Từ đây cô chính thức bị nhóm F4 và phần còn lại của hội học sinh đày đọa trong tương lai.
 Tuy nhiên, không như đa số mục tiêu của F4, Tsukushi trả đũa bằng cách tấn công trực tiếp Tsukasa. Chính sự trả đũa bất ngờ và sự phản kháng cương quyết là thứ mà cậu chưa bao giờ gặp phải từ một mục tiêu trước đây, rồi cậu dần đem lòng yêu Tsukushi. Lúc đầu, Tsukushi ghét toàn bộ nhóm F4 ngoại trừ Hanazawa Rui, người mà cô có tình cảm. Nhưng sau khi Rui thừa nhận rằng mình sẽ không bao giờ ngừng yêu cô bạn gái thời thơ ấu Shizuka, Tsukushi dần chuyển sang phải lòng Tsukasa và trở thành bạn của F4.

 Tsukasa là thủ lĩnh của nhóm F4 và là người thừa kế Tập đoàn lớn Domyoji Enterprises. Cậu lớn lên cùng phần còn lại của F4 vì mẹ anh luôn ở nước ngoài, còn chị cậu chuyển đến Los Angeles sau khi kết hôn. Đặc biệt mẹ luôn tỏ ra lạnh lùng với anh và muốn kiểm soát đời cậu nhằm bảo toàn tên tuổi gia tộc.
 Là một thủ lĩnh cực kỳ nóng nảy và nhẹ dạ của F4, Tsukasa sử dụng quyền lực của mình để thống trị toàn trường. Cậu sử dụng một chiếc thẻ đỏ khét tiếng và gắn nó lên tủ đồ của bất kì làm nhóm F4 (đặc biệt là cậu) phật ý. Một chiếc thẻ đỏ cho phép toàn thể học sinh tại Eitoku thoải mái bắt nạt, chơi khăm và hủy hoại nạn nhân cho đến khi họ quyết định rời trường. Tuy nhiên, lời tuyên chiến của Tsukushi với F4 sau khi nhận thẻ đỏ, cách cô trả đũa hội học sinh cùng ý chí mạnh mẽ của cô làm cho Tsukasa nhớ đến người chị gái của mình là Tsubaki. Do đó cậu dần để ý Tsukushi, sau cùng yêu cô mãnh liệt.

 Rui là bạn thân nhất của Tsukasa và mối tình đầu của Tsukushi. Cậu thường ít nói, xa lánh, không để tâm đến mọi người và bị cho là tự kỷ. Cậu chỉ mở lòng với những cậu bạn thân và người mẫu Todo Shizuka, người mà cậu được hứa hôn từ lúc chào đời. Rui ngưỡng mộ lòng dũng cảm dám đứng lên chống lại Tsukasa của Tsukushi và sau cùng bắt đầu giúp cô. Sau khi trở về từ Pháp và chứng kiến hôn lễ của Shizuka, Rui vô cùng thất vọng và dần phải lòng Tsukushi. Tuy nhiên, sau khi biết Tsukushi thực sự yêu Tsukasa, Rui đã âm thầm rút lui.

 Sojirou là tay chơi khét tiếng nhất của F4. Cậu tận tâm thực hành các nghi thức làm trà đạo của Nhật Bản (vốn là ngành kinh doanh của gia đình). Trong phần lớn bộ truyện, cậu và Akira thường cố giữ hòa khí trong nhóm và theo Tsukasa.

 Akira có thể xem là người trưởng thành và tốt bụng nhất trong F4. Gia đình cậu vô cùng quyền lực trong thế giới ngầm của Nhật Bản (trong manga họ sở hữu một công ty thương mại). Cậu giữ bình tĩnh và hiếm khi nổi nóng, song một khi anh không kiềm chế được, ngay cả Domyoji cũng phải chạy mất dạng. Cậu có hai cô em gái song sinh nhỏ tuổi làm mình khó chịu vì tình cảm mãnh liệt của họ dành cho mình.

 Yuuki là bạn thời thơ ấu của Tsukushi. Hai người làm việc chung tại một cửa hàng bán dango sau giờ học. Yuuki quan tâm rất nhiều đến cảm xúc của Tsukushi và không muốn bất cứ ai làm tổn thương Tsukushi. Yuuki dành Tsukushi rất nhiều lời khuyên và động viên về tình hình của cô với F4.

 Shizuka và thiếu nữ thừa kế giàu có, một người mẫu thời trang và bạn thuở nhỏ của F4, đặc biệt là Rui. Cô là người đầu tiên có thể làm anh thoát ra khỏi cái vỏ bọc của mình, cả hai luôn gắn bó với nhau trong phần lớn năm tháng thơ ấu. Cô bắt đầu nghiệp người mẫu trong những năm học trung học, song sau bữa tiệc mừng sinh nhật 20 tuổi cô thông báo rằng mình sẽ bỏ nghiệm người mẫu cũng như vị trí thừa kế Todou để chuyển đến Paris và trở thành luật sư nhân quyền. Cô vô cùng tử tế với Tsukushi, vì cô coi bạn mình là mối tình của Rui. Lúc đầu Rui đi cùng Shizuka tới Paris theo đề xuất của Tsukushi, nhưng mối quan hệ giữa họ tệ đi vì Shizuka ngày càng dành nhiều thời gian hơn cho công việc. Cho đến cuối bộ manga, Rui kể với Tsukushi rằng những chuyện xảy ra giữa anh và Shizuka hoàn toàn chấm dứt và cậu vẫn ổn, họ có quan hệ tốt và vẫn là bạn bè.

 Kazuya là một người bạn thời thơ ấu nữa của Tsukushi. Cậu đăng ký nhập học Eitoku sau khi gia đình mình kiếm được tiền nhờ các giao dịch bất động sản. Các học sinh khác tại Eitoku phân biệt rạch ròi giữa nhóm "nhà giàu mới nổi" của Kazuya và nhóm "trâm anh thế phiệt" của họ. Đặc biệt, nhóm F4 nhắc đến sự khác biệt này khá thường xuyên và xem cậu ta là nỗi phiền toái khi cốt truyện phát triển, và đơn giản là dung thứ cho cậu vì Tsukushi quan tâm đến cậu.

 Makiko là một trong những người bạn duy nhất của Tsukushi tại Eitoku lúc bắt đầu bộ truyện. Tsukushi cứu cô khỏi nỗi cắn dứt khó tránh khỏi sau khi cô va chạm với Domyouji trên cầu thang. Mặc dù cô bị ép phải cắt đứt tình bạn của họ nhằm ngăn mình trở thành mục tiêu bị lạm dụng, Makiko vẫn tìm cách giúp Tsukushi, gửi cho bạn mình những thông điệp khích lệ bí mật hoặc cảnh báo cô về mối hiểm nguy rình rập.

 Sakurako là đối tượng bị bắt nạt từ khi còn nhỏ, đặc biệt là bởi nhóm F4, vì cô sinh ra đã "xấu xí". Khi cô thú nhận tình yêu với Domyoji, anh ta lại làm tổn thương cô bằng cách chế nhạo ngoại hình của cô. Sau cùng cô chuyển đến Đức vì nghiệp kinh doanh của gia đình, rồi trải qua phẫu thuật thẩm mỹ để chấm dứt nạn bắt nạt. Nhiều năm sau, cô trở về Eitoku, không ai ở đây nhận ra khuôn mặt cuốn hút của cô. Cô lên kế hoạch trả thù nhóm F4 và kết bạn với Tsukushi (vẫn chưa biết về quá khứ của bạn mình). Khi Sakurako nghe tin Domyoji ngày càng bị Tsukushi hấp dẫn, cô bí mật hợp tác với Thomas để hủy hoại bạn mình.

 Junpei là kōhai của Tsukushi và người cứu cô khỏi bị bắt nạt sau khi cô trở về từ chuyến đi Canada. Cậu lần đầu xuất hiện dưới ngoại hình một chàng trai mọt sách đeo kính và có thái độ thờ ơ. Thực ra cậu là một người mẫu nổi tiếng chụp hình cho một tạp chí tên tuổi, giấu danh tính ở trường nhờ cặp kính của mình. Tskushi xem cậu là người duy nhất ở trường nghĩ giống cô sau khi cậu nói mình chỉ cần chịu đựng hai năm nữa thôi. Động cơ thực sự của Junpei là dụ Domyoji nhằm trả thù cho vết thương mà anh trai cậu chịu đựng. Cậu lấy Tsukushi làm mồi nhử dụ Tsukasa đến chỗ cậu ta và đồng bọn, chúng đều tìm cách trả thù sau khi bị Tsukasa hủy hoại.

 Shigeru là người thừa kế Tập đoàn Okawahara Corporation và là hôn thê của Tsukasa theo sắp đặt của mẹ cậu. Tsukasa chẳng thích hay muốn cưới cô ấy, mặc dù cô phải lòng cậu. Cô còn kết bạn với Tsukushi mà không biết quan hệ của bạn mình với Tsukasa trong quá khứ.

 Tsubaki là chị gái và bạn thân nhất của Tsukasa. Mặc dù bị cô chị bắt nạt, song cậu yêu quý và tin tưởng cô hơn bất kì ai, vì cô nuôi nấng cậu trong hoàn cảnh cha mẹ đi vắng. Sau khi tốt nghiệp Eitoku, cô hẹn hò với một người đàn ông từ tầng lớp lao động, làm cho mẹ cô ép họ chia tay để Tsubaki có thể cưới một người đàn ông giàu có hơn. Mặc dù có được hạnh phục trong hôn nhân, cô thường buồn chán và về Nhật khi chồng bận công tác ở nước ngoài. Cô cầu xin Tsukasa đừng phạm sai lầm trong tình yêu giống cô. Cô coi Tsukushi như em gái và luôn giúp cô bé trong chuyện tình cảm với Tsukasa.

 Kaede là bà mẹ độc đoán của Tsukasa và là nữ chủ tịch của Tập đoàn Domyoji Enterprises. Bà là một nữ doanh nhân quyền lực và đáng sợ, làm mọi thứ có thể để chấm dứt quan hệ của Tsukasa với Tsukushi. Đã có lúc, bà cố trả Tsukushi 50 triệu yên để cô gật đầu không gặp Tsukasa nữa. Tuy nhiên, mẹ Tsukushi đã từ chối số tiền và đổ muối lên đầu Kaede vì Kaede xúc phạm Tsukushi. Kế đó Kaede cố ép Tsukasa cưới Shigeru. Khi bà phát hiện ra Tsukasa chuẩn bị chia, bà nổi giận và ép Tsukasa mau chóng cưới Shigeru. Khi Shigeru và Tsukasa "kết hôn", bà chứng kiến kế hoạch thực sự của Shigeru là gài Tsukasa và Tsukushi đến với nhau, thậm chí còn cố ngăn chặn từ đầu. Song sau khi biết Tsukushi thật sự quan tâm đến Tsukasa và những người khác, sau cùng bà chấp nhận mối quan hệ của họ và cho hai người kết hôn.

Truyền thông

Manga
Do Kamio Yoko sáng tác và minh họa, Boys Over Flowers – Con nhà giàu được đăng nhiều kỳ (hai tuần một lần) trên tạp chí Margaret của Shueisha từ tháng 10 năm 1992 đến tháng 1 năm 2004. Tháng 7 năm 2006, một truyện ngắn dựa trên bộ manga được đăng trên số 15 của tạp chí Margaret; một truyện ngắn hai phần khác được xuất bản vào tháng 1 năm 2007. Bộ truyện được tập hợp làm 37 tập tankōbon phát hành từ ngày 23 tháng 10 năm 1992 đến ngày 25 tháng 6 năm 2008. Bản dịch tiếng Anh của toàn bộ 37 tập đã được Viz Media phát hành từ năm 2003 đến 2009. Tác phẩm còn được Glénat xuất bản ở Pháp, và Planeta DeAgostini xuất bản ở Tây Ban Nha. Tại Việt Nam, nhà xuất bản Kim Đồng là đơn vị phân phối tác phẩm vào năm 2019 với nhan đề Boys Over Flowers – Con nhà giàu.

Kamio bắt đầu viết phần tiếp theo mang tên Boys Over Flowers Season 2 trên tạp chí trực tuyến Shōnen Jump+ của Shueisha vào ngày 15 tháng 2 năm 2015.

CD
Một vở kịch audio chuyển thể từ Boys Over Flowers, được tiếp thị trên thị trường dưới dạng  , phát hành từ tháng 7 năm 1993 đến tháng 7 năm 1994. Tác phẩm có sự tham gia của Kimura Takuya (trong lần đầu anh lồng tiếng), anh lồng tiếng cho Hanazawa Rui, nhân vật mà bản chuyển thể này lấy làm trọng tâm.

Phim truyền hình và điện ảnh người đóng

Anime
Một bộ anime truyền hình do Toei Animation sản xuất và được phát sóng trên truyền hình bởi Asahi Broadcasting Corporation và TV Asahi vào năm 1996. Kế đến là một phim ngắn chiếu rạp ngoại truyện, lấy bối cảnh ở một vũ trụ khác, vào năm 1997. Sau đó anime được Viz Media phát hành ở Bắc Mỹ trên DVD vào năm 2003, với nhan đề Boys Over Flowers. Sau đó tác phẩm được Discotek Media tái phát hành lại vào năm 2016 với tựa Hana yori Dango.

Danh sách tập phim

Đón nhận
Boys Over Flowers – Con nhà giàu đã giành được giải Manga Shogakukan lần thứ 41 cho thể loại shoujo vào năm 1996. Tính đến tháng 2 năm 2015, bộ truyện đã có hơn 61 triệu bản lưu hành, trở thành một trong những bộ manga bán chạy nhất mọi thời đại và là bộ shoujo manga bán chạy nhất mọi thời đại. Tháng 4 năm 2023, Sách Kỷ lục Guinness đã chính thức ghi danh Boys Over Flowers – Con nhà giàu là bộ shoujo manga bởi một tác giả được xuất bản nhiều nhất. Trong cuộc thăm dò Manga Sōsenkyo vào năm 2021 của TV Asahi, 150.000 người trong số đó đã bình chọn cho 100 bộ manga hay nhất của họ, Boys Over Flowers xếp thứ 70.

Di sản

F4 và JVKV
F4 (Flower Four) hay JVKV là một nhóm nhạc nam người Đài Loan bao gồm các thành viên của bộ phim Vườn sao băng phiên bản Đài Loan năm 2001: Ngôn Thừa Húc, Ngô Kiến Hào, Chu Hiếu Thiên và Châu Du Dân. Nhóm được thành lập vào năm 2001 sau khi bộ Vườn sao băng ngừng chiếu. Họ đã phát hành ba album, Mưa sao băng (2001), Fantasy 4ever (2002) và Waiting for You (2007). Theo Forbes, F4 đã tiêu thụ 3,5 triệu bản cho hai album đầu tiên của họ trên toàn châu Á tính đến tháng 7 năm 2003. Năm 2007, do vấn đề bản quyền, nhóm đổi tên thành JVKV, sử dụng tên viết tắt của các thành viên theo thứ tự tuổi giảm dần.

Chú thích

Đọc thêm

Liên kết ngoài

Shōjo manga
Manga phát hành bởi Nhà xuất bản Kim Đồng
Người giữ kỷ lục thế giới
Manga Shūeisha
Nhượng quyền thương mại Shueisha
Manga năm 1992
Manga chuyển thể thành phim điện ảnh
Tác phẩm về bắt nạt học đường
Boys Over Flowers


title: Samoria speciosa

text:
Samoria speciosa là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Silfverberg miêu tả khoa học năm 1982.

Chú thích

Tham khảo

Samoria