title: 772 Tanete

text:
772 Tanete

772 Tanete là một tiểu hành tinh ở vành đai chính, có đường kính là khoảng 117.66 km. Nó được A. Massinger phát hiện ngày 19.12.1913 ở Heidelberg và có lẽ được đặt theo tên thành phố Tanete trên đảo Sulawesi của Indonesia.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Orbital simulation from JPL (Java) / Ephemeris
 Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1913


title: Steganomus junodi

text:
Steganomus junodi là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Gribodo mô tả khoa học năm 1895.

Chú thích

Tham khảo

Steganomus
Động vật được mô tả năm 1895


title: Euglossa piliventris

text:
Euglossa piliventris là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Guérin-Méneville mô tả khoa học năm 1845.

Chú thích

Tham khảo

Euglossa
Động vật được mô tả năm 1845


title: Cảm giác kèm

text:
Cảm giác kèm (tiếng Anh: synesthesia hay synæsthesia) là một hiện tượng tri giác, trong đó một kích thích của một con đường về giác quan hay nhận thức dẫn đến những trải nghiệm không tự ý ở một con đường về giác quan hay nhận thức khác.

Với một loại cảm giác kèm thường gặp, được gọi cảm giác kèm tự vị → màu (grapheme → color synesthesia), các chữ cái và chữ số được cảm giác là có màu sắc cố hữu. Với tính cách hóa số-chữ (ordinal linguistic personification, OLP), các số, ngày trong tuần, và tháng trong năm gợi lên tính cách, trong khi với loại không gian–dãy hoặc khuôn số (number form), chúng gợi lên những vị trí chính xác trong không gian (chẳng hạn 1980 có thể "xa hơn" 1990) hoặc có thể cảm giác một năm là một bản đồ ba chiều. Một loại nữa mới được khám phá, cảm giác kèm chuyển động thị giác → âm thanh, làm cho nghe tiếng động khi nào thấy chuyển động thị giác và ánh sáng lung linh. Hơn 60 loại cảm giác kèm được báo cáo, nhưng chỉ có một số loại được các nhà khoa học nghiên cứu. Ngay cả trong nhóm người có cùng loại, mỗi người có thể cảm giác kèm đến độ khác nhau, và mỗi người nhận thấy khả năng cảm giác kém đến độ khác nhau.

Tuy các ẩn dụ đa giác quan (thí dụ như "câu văn sáng sủa") đôi khi được coi là có tính "cảm giác kèm", nhưng cảm giác kèm thật sự là không tự ý. Có ước lượng rằng tỷ lệ người có cảm giác kèm có thể cao đến một trong 23 người khi tính vào các loại. Chứng cảm giác kèm truyền mãi trong gia đình, nhưng cách di truyền chưa rõ. Nó cũng được báo cáo trong lúc sử dụng ma túy, sau khi bị đột quỵ, trong lúc lên cơn động kinh thùy thái dương (temporal lobe epilepsy), hoặc do mù mắt hay điếc tai. Cảm giác kèm không có nguồn gốc di truyền được gọi "cảm giác kèm tự sinh" (adventitious) để phân biết với những loại "bẩm sinh" thông thường hơn. Cảm giác kèm tự sinh do ma túy hoặc đột quỵ (nhưng không do mù điếc) hình như chỉ gây ra một số liên kết giác quan như âm thanh → thị giác hoặc tiếp xúc → thính giác; không có hay không có nhiều trường hợp được biết đến có liên quan đến kiến thức hay văn hóa, như là tự vị, từ vị, ngày trong tuần, hoặc tháng trong năm.

Các nhà khoa học đã nghiên cứu rất nhiều về cảm giác kèm vào cuối thế kỷ 19 và đầu thế kỷ 20, nhưng hội chứng chủ yếu bị bỏ rơi vào giữa thế kỷ 20 và chỉ mới được nhà nghiên cứu hiện đại khám phá lại. Các nhà nghiên cứu tâm lý học đã chứng minh rằng sự kiện cảm giác kèm có thể có ảnh hưởng dáng điệu đo được, và các bài nghiên cứu dùng hình ảnh thần kinh chức năng đã nhận ra những kiểu mẫu kích thích não khác nhau. Nhiều người có cảm giác kèm lợi dụng khả năng đặc biệt của họ trong quá trình sáng tạo, và nhiều người không có cảm giác kèm đã sơn vẽ tác phẩm nghệ thuật để cố gắng bắt chước hội chứng này. Các nhà tâm lý học và nhà thần kinh học nghiên cứu về cảm giác kèm để rút kinh nghiệm về những quá trình nhận thức và tri giác đều có trong người thường và người có cảm giác kèm.

Chú thích

Giác quan
Nhận thức
Hệ thần kinh
Hội chứng


title: Vần luật (kiến trúc)

text:
Vần luật trong kiến trúc, còn gọi là nhịp điệu kiến trúc, là một trong những quy luật bố cục không gian kiến trúc cơ bản. Vần luật trong kiến trúc là sự lặp đi lặp lại có quy luật, sự biến hóa có tổ chức các yếu tố bố cục tạo hình kiến trúc cơ bản (như điểm kiến trúc, tuyến (hay đường nét), diện (bề mặt), màu sắc, chất cảm (cảm quan của chất liệu), hình khối, không gian, đơn thể và quần thể kiến trúc), đem lại cho con người một ấn tượng mỹ cảm nhất định. Như vậy, vần luật kiến trúc vừa tạo ra sự thống nhất nhờ việc lặp lại một cách có quy luật các yếu tố tạo hình kiến trúc, nhưng cũng vừa tạo ra sự đa dạng nhờ tính biến hóa có tổ chức trong sắp xếp bố cục kiến trúc.

Vai trò của vần luật trong ngôn ngữ tạo hình kiến trúc
Vần luật là phương tiện quan trọng trong nghệ thuật tổ hợp kiến trúc, thiếu nó tác phẩm kiến trúc trở nên vô hồn và câm lặng, đồng thời lại hỗn độn vô tổ chức.

Số lượng các chu kỳ của sự nhắc lại (lặp lại) trong vần luật thường phải lớn hơn ba thì mới tạo được hiệu quả thẩm mỹ. Với những số chu kỳ lẻ như 3, 5, 7, 9 tạo thành những đơn vị vần luật kiến trúc không thể chia cắt được. Quy luật này thường được áp dụng trong thức kiến trúc cổ Việt Nam, với các nhà ở truyền thống của người Việt thường là nhà 3 gian, 5 gian, 7 gian... có nhịp điệu lặp lại theo từng gian với những chi tiết thống nhất như cửa bức bàn, lan can con tiện.

Theo Le Corbusier: "Sự thống nhất các thành phần xây dựng là một sự bảo đảm cho thẩm mỹ, tính đa dạng do các đơn vị ở đưa vào kiến trúc sẽ dẫn đến những bố cục lớn, những nhịp điệu kiến trúc chân chính" (đơn vị ở lớn Marseille).

Các hình thức vần luật trong kiến trúc

Vần luật liên tục
Vần luật liên tục, còn gọi là nhịp điệu đều hay tiết điệu, là vần luật sinh ra do sự sắp xếp lặp lại một cách liên tục một hay một số loại thành phần cơ bản (đường nét, bề mặt, hình khối, không gian) trong bố cục tạo hình kiến trúc. Khi sự lặp lại chỉ với một loại thành phần cơ bản đặt cạnh nhau thì tạo thành vần luật liên tục đơn giản. Nếu sử dụng, trong mỗi lần lặp đi lặp lại một cách liên tục, nhiều (tức là hai hay một số) loại thành phần cơ bản thì sẽ được vần luật liên tục phức tạp.

Vần luật tiệm biến
Vần luật tiệm biến, còn gọi là nhịp điệu tăng giảm đều, là vần luật thay đổi dần dần một cách có quy luật, có sự biến thái trong thành phần của nhịp điệu (tức là các yếu tố kích thước, màu sắc, chất liệu,...).

Vần luật lồi lõm
Nếu vần luật tiệm biến chỉ phát triển đơn hướng hoặc tăng đều hoặc giảm đều, thì vần luật lồi lõm vừa là vần luật tiệm biến (tăng, giảm có quy luật), vừa là vần luật dạng dao động hình sóng, lúc lên lúc xuống, lúc âm lúc dương, lúc hạ thấp lúc đột khởi theo quy luật nhất định.

Vần luật giao thoa
Vần luật giao thoa hình thành do các thành phần kiến trúc đan chéo nhau, chồng lấn giao thoa với nhau.

Chú thích

Tham khảo
Cuốn sách Sáng tác kiến trúc, của Đặng Thái Hoàng, Nhà xuất bản Khoa học và Kỹ thuật, trang 90-93.
Cuốn sách Cơ sở tạo hình kiến trúc, của Đặng Đức Quang, Nhà xuất bản Xây dựng, trang 137-146.
Cuốn sách Nguyên lý thiết kế kiến trúc, của Tạ Trường Xuân, Nhà xuất bản Xây dựng, trang 106-113.
Kiến trúc cổ Việt Nam của Vũ Tam Lang

Lý thuyết kiến trúc


title: Belle-Église

text:
Belle-Église  là một xã thuộc tỉnh Oise trong vùng Hauts-de-France phía bắc Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 49 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

INSEE

Belleeglise


title: Neoschumannia

text:
Neoschumannia là một chi thực vật thuộc phân họ Asclepiadoideae họ Apocynaceae.

Các loài
Chi này có các loài sau (tuy nhiên danh sách này có thể chưa đủ):
 Neoschumannia cardinea (S.Moore) Meve, 1995
 Neoschumannia gishwatiensis Eb.Fisch., Killmann & Meve, 2013
 Neoschumannia kamerunensis Schltr., 1905

Tham khảo


title: Pontiturboella rufostrigata

text:
Pontiturboella rufostrigata là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Rissoidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Pontiturboella


title: Langenbach, Kusel

text:
Langenbach là một xã thuộc huyện Kusel, bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Xã Langenbach, Kusel có diện tích 6,59 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 456 người.

Tham khảo

Xã của bang Rheinland-Pfalz
Xã và đô thị ở huyện Kusel


title: Annezin

text:
Annezin là một xã ở tỉnh Pas-de-Calais trong vùng Hauts-de-France.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Pas-de-Calais

Tham khảo

INSEE
IGN

Liên kết ngoài
 The CWCG graves in the communal cemetery
 Annezin on the Quid website

Xã của Pas-de-Calais


title: Tập đoàn kinh tế nhà nước (Việt Nam)

text:
Theo Luật Doanh nghiệp Việt Nam năm 2005 thì tập đoàn kinh tế được xếp là một thành phần trong nhóm công ty, cụ thể như sau:
"Nhóm công ty là tập hợp các công ty có mối quan hệ gắn bó lâu dài với nhau về lợi ích kinh tế, công nghệ thị trường và các dịch vụ kinh doanh khác. Thành phần của nhóm công ty gồm có:
Công ty mẹ, công ty con.
Tập đoàn kinh tế
Các hình thức khác."

Theo Viện nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương CIEM thì:
"Khái niệm tập đoàn kinh tế được hiểu là một tổ hợp lớn các doanh nghiệp có tư cách pháp nhân hoạt động trong một hay nhiều ngành khác nhau, có quan hệ về vốn, tài chính, công nghệ, thông tin, đào tạo, nghiên cứu và các liên kết khác xuất phát từ lợi ích của các bên tham gia. Trong mô hình này, "công ty mẹ" nắm quyền lãnh đạo, chi phối hoạt động của "công ty con" về tài chính và chiến lược phát triển."

Còn theo ông Hồ Xuân Tùng, Phó trưởng ban Ban Chỉ đạo Đổi mới và Phát triển Doanh nghiệp phát biểu trên báo Nhân dân thì:
"Mô hình tập đoàn là một hình thái tổ chức giữa các doanh nghiệp. Còn nhiều quan niệm khác nhau về tập đoàn, song cũng có một điểm chung nhất là: Tập đoàn doanh nghiệp là tổ chức kinh tế có kết cấu tổ chức nhiều cấp, liên kết nhau bằng quan hệ tài sản và quan hệ hợp tác nhằm đáp ứng đòi hỏi của nền sản xuất hàng hóa; các doanh nghiệp trong tập đoàn đều có pháp nhân độc lập."

Theo TS.Trần Tiến Cường, Trưởng ban nghiên cứu cải cách và phát triển doanh nghiệp (Viện Nghiên cứu và quản lý kinh tế TƯ) trong dự thảo Nghị định về hình thành, tổ chức, hoạt động và giám sát đối với TĐ kinh tế nhà nước thì tập đoàn kinh tế Tập đoàn kinh tế nhà nước là nhóm các công ty, liên kết chủ yếu dưới hình thức công ty mẹ - công ty con, có từ hai cấp DN trở lên, tạo thành tổ hợp kinh doanh gắn bó với nhau...

Tiền thân
Tháng 3/1994, Thủ tướng Chính phủ có quyết định 91/TTg ngày 07/3/1994 thí điểm thành lập tập đoàn kinh doanh. Tuy nhiên, các tổ chức kinh doanh được hình thành theo quyết định này thời gian đầu được gọi là tổng công ty 91. Tháng 3/2005, Thủ tướng Việt Nam quyết định thí điểm hình thành Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam. Từ đó, các tổng công ty 91 đều được chuyển thành các tập đoàn kinh tế thí điểm. Song, phải đến tháng 11/2009, Thủ tướng Việt Nam mới có quyết định thí điểm thành lập tập đoàn kinh tế nhà nước. Mục tiêu thí điểm là:
 Tập trung đầu tư và huy động các nguồn lực hình thành nhóm công ty có quy mô lớn trong các ngành, lĩnh vực then chốt, cần phát triển, nâng cao khả năng cạnh tranh và hội nhập kinh tế quốc tế.
 Giữ vai trò bảo đảm các cân đối lớn trong nền kinh tế quốc dân; ứng dụng công nghệ cao; tạo động lực phát triển cho các ngành, lĩnh vực khác và toàn bộ nền kinh tế.
 Thúc đẩy liên kết trong chuỗi giá trị gia tăng, phát triển các thành phần kinh tế khác.
 Tăng cường quản lý, giám sát có hiệu quả đối với vốn, tài sản nhà nước đầu tư tại các doanh nghiệp trong tập đoàn.
 Tạo cơ sở để tiếp tục hoàn thiện cơ chế chính sách và pháp luật về tập đoàn kinh tế.

Đến thời điểm hiện nay, Việt Nam có 10 tập đoàn kinh tế nhà nước (Sông Đà, HUD và Vinashin trở lại thành tổng công ty) gồm:
Tập đoàn Viễn thông Quân đội (Viettel), thành lập tháng 12/2009;
Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT), thành lập tháng 4/2005;
Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (Vinacomin), thành lập tháng 9/2005 với tổ chức ban đầu là Tập đoàn Than Việt Nam, sau đó thành Vinacomin tháng 01/2006;
Tập đoàn Tài chính-Bảo hiểm Bảo Việt (Bảo Việt), thành lập tháng 12/2005;
Tập đoàn Dệt May Việt Nam (Vinatex), thành lập tháng 12/2005;
Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam (VRG), thành lập tháng 01/2006;
Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), thành lập tháng 7/2006.
Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam (PVN), thành lập tháng 9/2006;
Tập đoàn Công nghiệp Hóa chất Việt Nam (Vinachem);
Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex), thành lập tháng 5/2011.

Đến tháng 10 năm 2012, Chính phủ tổng kết thí điểm thành lập các tập đoàn kinh tế. Do Sông Đà và HUD không đạt được một số mục tiêu đề ra khi thành lập. Nên Thủ tướng có Quyết định số 1428/QĐ-TTg ban hành ngày 02 tháng 10 năm 2012: Kết thúc thí điểm hình thành Tập đoàn Công nghiệp Xây dựng Việt Nam và Tập đoàn Phát triển nhà và đô thị Việt Nam. Tổ chức lại hai tập đoàn này và đưa chúng quay trở lại thành các tổng công ty. Trong khi đó, Vinashin cũng bị yêu cầu tái cơ cấu.

Sự cần thiết và nhu cầu tất yếu
Do mở cửa hội nhập nên cần phải tổ chức sắp xếp các doanh nghiệp nhỏ, manh muốn thành những doanh nghiệp lớn để đủ khả năng đối tác cũng như cạnh tranh với doanh nghiệp nước ngoài, tăng cường vị trí của doanh nghiệp nhà nước trong việc bảo đảm vai trò chủ đạo, dẫn dắt các doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế khác hoạt động theo định hướng xã hội chủ nghĩa, và các tập đoàn hoạt động có hiệu quả sẽ làm nòng cốt trong nền kinh tế xã hội chủ nghĩa. Do nền kinh tế hội nhập sẽ phải chấp nhận cạnh tranh, cạnh tranh tất yếu dẫn đến tích tụ và tập trung vốn vì vậy tất yếu sẽ hình thành doanh nghiệp lớn,, tức các tập đoàn kinh tế.

Song khác với các tập đoàn kinh tế thế giới, hầu hết đều đi từ các công ty nhỏ, hoạt động rất hiệu quả, tích tụ vốn và phát triển quy mô dần trở thành các tập đoàn khổng lồ, các tập đoàn kinh tế Việt Nam được thành lập dựa trên các tổng công ty có quy mô chưa lớn, yếu kém trong quản lý, quen dựa vào bao cấp đã vừa độc quyền lại thích có thêm quyền, phần lớn vị trí chủ chốt được bổ nhiệm vì lý do chính trị chứ không dựa trên năng lực quản trị kinh doanh nên sự tác hại của tập đoàn kinh tế khi làm ăn thiếu hiệu quả có thể gây tác hại lớn cho nền kinh tế, cần thận trọng trong việc thành lập.

Hiệu quả hoạt động

Sử dụng vốn
Tám tập đoàn kinh tế cùng với 96 tổng công ty, công ty lớn của Nhà nước sở hữu gần 400.000 tỷ đồng, chiếm hầu hết vốn của Nhà nước có tại các doanh nghiệp nhà nước. Các tập đoàn và tổng công ty đang nắm giữ 75% tài sản cố định của quốc gia, khoảng 60% tổng tín dụng ngân hàng trong nước và tổng vốn vay nước ngoài nhưng chỉ tạo ra khoảng 40% tổng sản phẩm trong nước, tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu của các đơn vị này là 17%, 28,8% thu ngân sách. Tính đến cuối năm 2007, tổng số vốn chủ sở hữu của các tập đoàn và tổng công ty đã tăng 18%, tổng tài sản tăng 26%.

Đầu tư trái nghề chính
Tại một hội nghị hồi tháng 4-2008 ở Hà Nội, Bộ Tài chính cho biết tính đến cuối năm 2007, tổng giá trị đầu tư ra ngoài các lĩnh vực kinh doanh chính của 70 tập đoàn, tổng công ty nhà nước là gần 117.000 tỷ đồng, trong đó đầu tư vào lĩnh vực tài chính, ngân hàng và bất động sản là hơn 23.400 tỷ đồng..

Tình hình nợ
Có nhiều số liệu khác nhau và nhiều cách nhìn nhận khác nhau về tỷ lệ nợ vay trên vốn chủ sở hữu của các doanh nghiệp nhà nước mà các tập đoàn kinh tế nhà nước và các Tổng công ty nhà nước là các chủ thể chiếm tỷ trọng tuyệt đối về vốn.

Tỷ lệ nợ phải trả 8 tập đoàn kinh tế cùng với 96 tổng công ty, công ty lớn của Nhà nước lên đến 1,36 lần, tính đến cuối năm 2007 và nợ của các tập đoàn kinh tế vẫn trong vòng kiểm soát

Tỷ lệ nợ vay trên vốn chủ sở hữu của các doanh nghiệp nhà nước rất cao, cá biệt lên đến 42 lần trên vốn của chủ sở hữu. So với mức tỷ lệ nợ vay trên vốn chủ sở hữu của các tập đoàn kinh tế quốc tế là chỉ từ 1 đến 3 lần thì tỷ lệ nợ vay/vốn chủ sở hữu của các tập đoàn kinh tế Việt Nam nếu được công bố sẽ khiến "thế giới phải giật mình", có đại biểu quốc hội đặt nghi vấn cho rằng nguyên nhân của việc thiếu rõ ràng trong bảo lãnh tín dụng, độc quyền, khó kiểm soát nợ của doanh nghiệp nhà nước, các tập đoàn kinh tế, Tổng công ty nhà nước có gốc gác từ lợi ích cục bộ, lợi ích nhóm.

Hoạt động yếu kém, sử dụng quá nhiều nguồn lực, được quá nhiều ưu ái, ưu đãi kể cả lúc kinh tế đất nước gặp nhiều khó khăn, cạnh tranh không bình đẳng, không làm tròn vai trò nòng cốt của nền kinh tế thậm chí đã trở thành là gánh nặng của nền kinh tế, lũng đoạn thông qua quan hệ, coi trọng lợi ích nhóm, các tập đoàn kinh tế được xem là một trong những nguyên nhân gây ra lạm phát cao vào năm 2008.

Có ý kiến so sánh về các tổng công ty nhà nước như sau:

Chú thích

Doanh nghiệp nhà nước Việt Nam


title: Elateridium wianamitensis

text:
Elateridium wianamitensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Tillyard miêu tả khoa học năm 1916.

Chú thích

Tham khảo

Elateridium


title: Acraea stenobea

text:
Acraea stenobea là một loài bướm ngày thuộc họ Nymphalidae. Nó được tìm thấy ở tây nam châu Phi, Botswana, Zimbabwe, Transvaal và Nhà nước Tự do Orange.

Sải cánh dài 48–55 mm đối với con đực và 50–56 mm đối với con cái. Con trưởng thành bay quanh năm ở các vùng khí hậu ấm, đỉnh điểm in tháng 9 và từ tháng 3 đến tháng 5.

Chú thích

Tham khảo

Động vật được mô tả năm 1860
Acraea


title: 6256 Canova

text:
6256 Canova là một tiểu hành tinh vành đai chính với cận điểm quỹ đạo là 2.0156178 AU. Nó có độ lệch tâm là 0.1724936 và chu kỳ quỹ đạo là 1388.5249368 ngày (3.80 năm).

Calinger có vận tốc quỹ đạo trung bình là 19.08215091 km/s và độ nghiêng quỹ đạo là 4.18322°.

Thlà mộtsteroid was được phát hiện ngày 24 tháng 9 năm 1960 bởi Cornelis Johannes van Houten, Ingrid van Houten-Groeneveld và Tom Gehrels.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Cornelis Johannes van Houten
Được phát hiện bởi Ingrid van Houten-Groeneveld
Được phát hiện bởi Tom Gehrels
Thiên thể phát hiện năm 1960


title: Turris ambages

text:
Turris ambages là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Turridae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Turris


title: Forsteronia

text:
Forsteronia là một chi thực vật thuộc họ Apocynaceae.

Bao gồm các loài:

 Forsteronia pycnothyrsus, K. Schum. ex Woodson
 Forsteronia portoricensis Woods, 1934

Tham khảo


title: Mường Mán

text:
Mường Mán (sinh ngày 20 tháng 5 năm 1947) là một nhà văn, nhà thơ, nhà biên kịch người Việt Nam.

Cuộc đời

Ông tên thật là Trần Văn Quảng, quê ở làng An Truyền (làng Chuồn) huyện Phú Vang, tỉnh Thừa Thiên Huế.

Bút danh Mường Mán lần đầu xuất hiện với hai bài thơ ngắn là "Thiếu thời" và "Mùa hạ mới" trên tạp chí Văn năm 1965. Ý nghĩa bút danh lấy từ truyện ngắn cùng tên của Tô Thùy Yên.

Dù vậy, sự nghiệp chính của ông là mảng văn xuôi bao gồm nhiều tập truyện ngắn, truyện dài và tiểu thuyết đã được xuất bản. Mãi tới năm 1995 ông mới in tập thơ đầu tiên là Vọng.

Khi tốt nghiệp tú tài phần thứ hai, ông chọn trở thành phóng viên chiến trường ở miền Trung Việt Nam.

Sau sự kiện 30 tháng 4 năm 1975, Mường Mán xuống Cần Thơ sống vì có anh là kĩ sư nông nghiệp, giảng dạy ở Đại học Cần Thơ. Ông xin vào làm công nhân/tạp vụ ở trường này; đồng thời làm ruộng, nhân giống các loại lúa ở nông trại Ô Môn, trước khi chuyển sang làm tại Hội Văn nghệ Cần Thơ.

Năm 1987 đánh dấu sự trở lại nghề văn của ông với tiểu thuyết Hồng Hạ được Nhà xuất bản Mũi Cà Mau in bán khá chạy với số lượng 35,000 bản.

Ngoài văn và thơ, Mường Mán còn được biết đến qua công việc viết kịch bản phim. Ông từng biên kịch các phim Người trong cuộc (1987), Tiếng đờn kìm (còn có tên là Chuyện Ngã Bảy, 1997), Gió qua miền tối sáng (viết chung, 30 tập, 1995), Trăng không mùa (1998), Duyên phận (16 tập, 2003)…

Năm 1995, nhờ bạn bè giúp đỡ, ông trở lại Sài Gòn làm công việc trình bày sách cho Công ty Cổ phần Văn hóa Phương Nam cho đến khi về hưu vào cuối năm 2007. Từ đó tới nay, ông gác bút dành thời gian chăm sóc gia đình và quản lý nhà hàng Ruốc.

Ông cũng có gần 15 năm trình bày bìa và vẽ hơn 300 tranh minh họa cho sách báo, đặc biệt là tập san Áo Trắng.

Ông là hội viên Hội Nhà văn Việt Nam và Hội Điện ảnh Việt Nam. Riêng cuốn tiểu thuyết Muối trăm năm được giải thưởng của Hội Nhà văn Việt Nam năm 2001.

Ngoài ra, nhạc sĩ Anh Bằng có sáng tác ca khúc Về phổ thơ Mường Mán do Trường Vũ trình bày.

Tác phẩm

Sách

Kịch bản phim
 Người trong cuộc (hãng phim Nguyễn Đình Chiểu, phim nhựa, 1988)
 Gió qua miền tối sáng (viết chung, 30 tập, hãng phim truyện Truyền hình Việt Nam, 1995)
 Tiếng đờn Kìm hay Chuyện Ngã Bảy (hãng phim Truyền hình TP.HCM, 1997)
 Trăng không mùa (hãng phim Giải Phóng, 1998)
 Duyên phận (hãng phim Truyền hình Bình Dương, 15 tập, 2003).

Chú thích

Sinh năm 1947
Người Thừa Thiên Huế
Nhà văn Việt Nam thời kỳ 1945–1975
Nhà văn Việt Nam thời kỳ từ 1976
Nhà thơ Việt Nam thời kỳ từ 1976
Nhà biên kịch điện ảnh Việt Nam
Nhà báo Việt Nam


title: Propsephus campyloides

text:
Propsephus campyloides là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1897.

Chú thích

Tham khảo

Propsephus


title: Oncidium ochmatochilum

text:
Oncidium ochmatochilum Rchb.f. (1852), bị hạ thành đồng nghĩa dưới Cyrtochiloides ochmatochila (Rchb.f.) N.H.Williams & M.W.Chase (2001), là một loài lan thuộc Chi Lan kiếm.

Chú thích

 Pupulin, Franco, Vanishing Beauty, Native Costa Rican Orchids, vol. 1 A-K, pg 197, Sistema Editorial y (Siedin) University of Costa Rica

ochmatochila


title: Schornsheim

text:
Schornsheim là một đô thị thuộc huyện Alzey-Worms, bang Rheinland-Pfalz, Đức. Đô thị này có diện tích 8,91 km².

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Alzey-Worms


title: 25370 Karenfletch

text:
25370 Karenfletch (tên chỉ định: 1999 TW144) là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi dự án Nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất Lincoln ở Socorro, New Mexico, ngày 7 tháng 10 năm 1999. Nó được đặt theo tên Karen Fletcher, an American educator ở Barrington, Rhode Island.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 25001–26000

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thiên thể phát hiện năm 1999


title: Phạm Đăng Hưng

text:
Phạm Đăng Hưng (1764–1825), tự Hiệt Củ (có sách ghi là Khiết Củ), là đại thần nhà Nguyễn trong lịch sử Việt Nam.

Đại thần triều Nguyễn
Phạm Đăng Hưng làm quan cho triều Nguyễn trải qua nhiều chức quan và tước phẩm khác nhau, có lúc bị giáng chức. Ngoài việc là một đại thần trong lục bộ, ông còn là cha vợ của vua Thiệu Trị và cha chồng của công chúa Nguyễn Phúc Vĩnh Trinh.
 Chức quan cao nhất từng nắm giữ khi còn đương chức: Thượng thư Bộ Lễ (hàm chánh nhị phẩm).
 Tước cao nhất được phong: Đức Quốc công.

Tiểu sử

Phạm Đăng Hưng (范登興) là người ở Giồng Sơn Quy, xưa thuộc huyện Tân Hòa, phủ Tân An, tỉnh Gia Định; về sau đổi thuộc tỉnh Gò Công; nay thuộc ấp Lăng Hoàng Gia, xã Long Hưng, thị xã Gò Công, tỉnh Tiền Giang).

Ông là con của ông Phạm Đăng Long và bà Phạm Thị Tánh. Năm Bính Thìn (1796), tại Gia Định, ông thi đỗ tam trường, chuẩn bị thi tứ trường thì bị bệnh nên phải trở về quê . Nhưng vì ông nổi tiếng là người có văn tài và hiền đức nên được bổ làm "Lễ sinh nội phủ" thời chúa Nguyễn Phúc Ánh.

Sau ông được thăng làm Tham luận ở Vệ Phấn Võ, đem quân ra đánh nhau với quân Tây Sơn ở Phú Yên. Năm Kỷ Mùi (1799), Phạm Đăng Hưng làm Tham tri bộ Lại, nhưng thường theo quân đội làm Tham mưu. Đến khi chúa Nguyễn Phúc Ánh lên ngôi lấy niên hiệu là Gia Long (1802), ông lần lượt trải chức: Tham tri bộ Lại kiêm Chưởng trưởng đà sự (trông coi đê điều, 1805), Thanh tra Trường thi Hương ở Kinh Bắc (1807), Thượng thư bộ Lễ (1813) kiêm quản Khâm thiên giám (1815).

Năm 1816, ông xin vua lập Xã thương (kho chứa lúa ở các xã) để chẩn cấp cho dân nghèo khi mất mùa, nhưng không được nghe.

Tháng 12 năm Kỷ Mão (1819), vua Gia Long lâm bệnh nặng. ông phụng thảo di chiếu, rồi cùng với Lê Văn Duyệt đồng lo việc tôn phò vua mới.

Năm 1821 đời vua Minh Mạng, sung ông làm Quốc sử quán Phó tổng tài. Cùng năm này, ông bị giáng xuống 2 cấp vì việc mạo tặng bằng sắc ở bộ Lễ.
Sau lại được bổ làm Học sĩ Viện Hàn lâm, rồi thăng làm Tả tham tri bộ Lại, coi sóc luôn Viện Hàn lâm. Ít lâu sau nữa, ông lại được phục hồi chức cũ ở Quốc sử quán, kiêm Ấn vụ bộ Lại, sung Khâm tu ngọc phổ toản tu (tức coi việc biên soạn gia phả cho nhà vua).

Năm Giáp Thân (1824), ông được phục chức Thượng thư bộ Lễ. Tháng 4 năm Ất Dậu (1825), khi nhà vua đi tuần thú dinh Quảng Nam, ông được cử chức Chưởng quản Kinh thành Huế. Nhưng đến ngày 14 tháng 6 năm này (tức 29 tháng 7 năm 1825) thì ông mất vì bệnh tại Huế, thọ 60 tuổi.

Thương tiếc, vua Minh Mạng thăng Phạm Đăng Hưng hàm Vinh Lộc đại phu, Trụ quốc Hiệp biện đại học sĩ, thụy Trung Nhã.

Đến năm 1849 đời vua Tự Đức (vua gọi ông Hưng là ông ngoại), phong tặng ông là Đặc tấn Vinh lộc đại phu, Thái bảo, Cần chánh điện đại học sĩ, tước Đức Quốc công, được thờ ở miếu Trung hưng công thần và được dự tên trong miếu Hiền lương. Vợ ông được phong là Đức quốc nhất phẩm phu nhân, thụy Đoàn từ. Đồng thời, nhà vua cho dựng từ đường thờ vợ chồng ông ở Kim Long (nay thuộc thành phố Huế) và gia tặng cho các đời trước.

Tương truyền, Phạm Đăng Hưng còn được người đương thời gọi là “ông Ba Bị” vì "đi đâu ông cũng mang theo ba bị ngũ cốc để phân phát cho dân nghèo"

Phạm Đăng Hưng cùng với Tôn Thất Địch nhận lệnh vua biên soạn lại:
Ngọc phả (Gia phả nhà Nguyễn) và phác thảo bộ Đại Nam thực lục.

Câu chuyện về tấm văn bia
Năm 1857, Vua Tự Đức xuống chỉ cho Hiệp biện Đại học sĩ, Lễ Bộ Thượng thư Phan Thanh Giản và Hình Bộ Thượng Thư Trương Quốc Dụng soạn thảo một bài văn bia ghi công Đức Quốc Công Phạm Đăng Hưng, khắc vào bia đá rồi cho chờ bằng ghe về Gò Công để dựng ở mộ ông. Theo một số sử liệu, trên đường di chuyển vào Nam, tấm bia đã lọt vào tay quân Pháp sau một cuộc đụng độ giữa hai bên. Một chuyện kể khác lưu truyền trong tộc họ Phạm Đăng cho rằng khi về gần đến địa phận Cần Giờ, do sóng to gió lớn, chiếc thuyền chở văn bia bị lật chìm, quân lính không có khả năng vớt lên, sau đó hải quân Pháp đã làm công việc này. Dù gì thi cuối cùng tấm văn bia cũng đã nằm trong tay thực dân Pháp. Ngày 07 tháng 12 năm 1860, trong một cuộc đụng độ giữa lính Pháp với nghĩa quân Việt Nam gần chùa Khải Tường (Sài Gòn), một sĩ quan cao cấp của Pháp là đại úy Barbé bị tử trận và bị quân ta cắt đầu. Các đồng đội của viên sĩ quan này có tấm văn bia trong tay, đã tiện thể biến nó thành mộ bia cho đồng đội họ. Họ khắc chồng lên những dòng chữ Hán các hàng chữ Pháp tạm dịch như sau:

Đây là nơi an nghỉ của Barbé, Đại úy thủy quân lục chiến tử trận trong một cuộc phục kích ngày 07.12.1860

Kỷ niệm của các thân hữu.

Về sau, con đường chạy qua nơi Barbé tử trận được đặt tên là đường Barbé, ngồi chùa Khải Tường nằm ở vị trí bảo tàng chứng tích chiến tranh ngày nay (đường Võ Văn Tần) được người dân quen gọi là chùa Barbé. Cũng theo một số sử liệu, khoảng năm 1867, thực dân Pháp đã cho san phẳng ngôi chùa, có lẽ để xóa sạch vết tích kỷ niệm vệ một trong những tổn thất lớn của họ trong quá trình thuộc địa hóa vùng đất Nam Kỳ. Riêng tấm văn bia có kích thước 220x147cm đã được cắm trên mộ của Barbé tại nghĩa trang Mạc Đỉnh Chi (đường Mạc Đĩnh Chi) từ ấy cho đến ngày giải tỏa nghĩa trang vào năm 1984.

Việc bị Pháp lấy mất tấm văn bia là một tổn thất tinh thần to lớn đối với bà Từ Dụ Thái Hậu và cả hoàng tộc triều Nguyễn lúc bấy giờ. Tuy nhiên theo quy tắc đã định, vua Tự Đức không thể ban tấm văn bia đó lần thứ hai, và việc này đã ám ảnh bà Từ Dụ suốt hơn 30 năm trời. Năm Thành Thái thứ 3 (1891), với tư cách Thái Thái hoàng thái hậu, bà "thỉnh cầu" Tôn Nhơn phủ và triều đình cho khắc một tấm văn bia thứ hai với nội dung y như tấm bia trước, chỉ khác là kích thước nhỏ hơn. Bia đặt ở trước cổng Đức Quốc Công từ (nhà thờ họ Phạm Đăng) tại Kim Long (Huế), trong một bi đình với ba bậc đá thanh cao khoảng 79 cm. Bên phải bi đình, dưới mặt đất, có một bia nhỏ ghi dòng chữ "khuynh cái hạ mã" (đến đây phải thì "nghiêng lọng xuống ngựa" để tỏ lòng thành kính), hiện nay vẫn còn. Năm 1955, Huế bị lụt lớn, do sức nước quá mạnh, bi đình đổ, phần lớn cột kèo trôi theo dòng nước, riêng văn bia vẫn không hề hấn gì. Ngày nay, văn bia đã được tộc họ Phạm Đăng đặt trong sân nhà thờ Đức Quốc Công Phạm Đăng Hưng ở Huế.

Hành trình xin lại tấm văn bia
Khoảng đầu thập niên 90, nhà văn Lê Nguyễn có đăng một bài viết trên tạp chí Kiến Thức Ngày nay nhắc về lịch sử tấm văn bia và có ghi rằng sau khi giải tỏa nghĩa trang Mạc Đỉnh Chi để biến nó thành công viên Lê Văn Tám, không rõ số phận của văn bia ra sao. Bài viết chẳng phải một phát hiện gì (theo lời của chính nhà văn), vì câu chuyện đã được nhắc tới hồi trước 1975, nhà văn chỉ bổ sung một vài kiến thức lịch sử có liên quan. Song trong con mắt của một người khác thì nó lại quá mới mẻ và bất ngờ. Người đó là ông Phạm Đăng Phùng (P.Đ.P), cháu trực hệ 9 đời của cụ Phạm Đăng Hưng. Đọc bài xong, ông P.Đ.P đã liên hệ với nhà văn Lê Nguyễn và bắt đầu cuộc hành trìn tìm lại tấm văn bia để xin đưa nó về nơi an nghỉ của Đức Quốc Công Phạm Đăng Hưng. Cũng từ đó, nhà văn Lê Nguyễn và ông P.Đ.P đã trở thành đôi bạn vong niên, làm chứng nhận chứng cho những nỗ lực không biết mệt mỏi của một người con, người cháu hiếu đễ thuộc dòng tộc họ Phạm Đăng. Cuối cùng thì công sức đó đã được đền đáp, giữa năm 1998, lãnh đạo Ủy ban Nhân dân và Sở Văn hóa Thông tin thành phố Hồ Chí Minh quyết định bàn giao tấm văn bia trên, đang do Bảo tàng Cách mạng Thành phố Hồ Chí Minh quản lý, cho Sở Văn hóa Thông tin tỉnh Tiền Giang và nơi đây đã tiến hành thủ tục để đưa về Gò Công, đặt tại lăng mộ của chủ nó là Đức Quốc Công Phạm Đăng Hưng. Việc bàn giao được tiến hành trung tuần tháng 07.1998 giữa các đơn vị chức năng của hai địa phương.

Thế là sau đúng 140 năm lưu lạc, văn bia đã chính thức ghi nhận tiểu sử và công lao của một đại thần triều Nguyễn đã trở về đúng nơi mà nó phải về, dù cho có phải mang trên mình "vết thương" là những dòng chữ ngoại lai liên quan đến cái chết của một sĩ quan thực dân Pháp. Đó là một trong những giai thoại độc đáo trong lịch sử đầy biến động của Việt Nam vào thể kỷ 19.

Lăng Hoàng Gia

Dòng họ Phạm Đăng đã sống lâu đời ở đất Gò Công. Ông Phạm Đăng Khoa là người khai hoang lập nghiệp ở xứ này. Phạm Đăng Hưng là hậu duệ đời thứ năm. Vì là ông ngoại vua Tự Đức, cha của Hoàng thái Hậu Từ Dụ, tước Đức Quốc công, nên sau khi Phạm Đăng Hưng mất, triều đình nhà Nguyễn cho xây dựng tại đây nhà thờ và lăng mộ dòng họ Phạm Đăng.

Tên gọi "lăng Hoàng gia" không biết xuất hiện từ thời điểm nào, vì theo quy định của triều đình, danh từ Hoàng gia chỉ gắn với nội tộc, không được gọi với ngoại tộc. Nhưng có lẽ, do vị thế của Phạm Đăng Hưng nên người Nam bộ mới gọi khu lăng của ông là "lăng Hoàng gia". Khu di tích có diện tích hàng ngàn mét vuông với phức hợp các công trình kiến trúc: đền thờ, sân vườn, đường nội khu, hồ sen, giếng nước, lăng mộ... xây dựng vào nhiều thời điểm khác nhau từ đầu thế kỷ 19 đến đầu thế kỷ 20.

Đền thờ Phạm Đăng Hưng được vua Thành Thái xây dựng vào năm 1888, trùng tu tôn tạo vào năm 1921 dưới thời vua Khải Định với những đặc điểm kiến trúc và trang trí nội thất cũng như bài trí đồ tế tự mang tính cung đình. Đây là một công trình kiến trúc hiếm có ở Nam bộ với các đồ án hoa văn trang trí rồng phụng, hoa lá hóa rồng, bát bảo, tứ quý..., có kỹ thuật chạm trổ tinh xảo, sơn son thiếp vàng mang phong cách hoàng gia.

Tiêu biểu trong quần thể di tích là kiến trúc lăng mộ Phạm Đăng Hưng. Dấu tích còn lại đến nay cho thấy kiến trúc khu lăng mộ được xây bằng hợp chất với nhiều lớp thời gian khác nhau, trong đó đáng chú ý là những viên gạch thẻ xây ở khu vực giếng nước có các ký hiệu của các xưởng gạch triều đình giai đoạn đầu thế kỷ 19 như Đinh nhị, Giáp tam...

Hiện tại kiến trúc lăng Phạm Đăng Hưng nhìn về hướng bắc, mặt bằng kiến trúc có dạng hình thuẫn, cao dần từ ngoài sân tế vào trong bình phong hậu, kích thước tổng thể rộng ngang 19 m, dài sâu 26 m, cao nhất (bình phong hậu) so với cốt nền là 4 m. Kết cấu kiến trúc từ ngoài vào trong gồm: trụ biểu hai bên, sân tế, nhà bia tả hữu, khu cửa lăng, nhang án, bia mộ, nấm mộ, bình phong hậu Toàn bộ khu kiến trúc khu lăng được bao quanh bởi hai lớp tường thành kết hợp với các trụ biểu. Nhiều đồ án hoa văn bằng chất liệu hợp chất đề cá hóa rồng, ngũ quả, lá nho, đèn lồng, đài hoa… mang những đặc điểm điển hình trong trang trí mỹ thuật thời Nguyễn giai đoạn đầu thế kỷ 20 chịu ảnh hưởng của phương Tây đã từng gặp trên lăng Khải Định ở Huế.

Điều đặc biệt là nấm mộ Thượng thư có dạng gò cao, hình bát giác, như một lá sen lớn úp xuống. Tương truyền khi an táng, ông được an vị trong tư thế ngồi. Trước nấm mộ dựng một tấm bia được lập vào năm Minh Mệnh thứ 6 (1825), "do các con trai là Tá và Tuấn cùng dâng kính thờ tự".

Đặc biệt nơi đây có đến hai nhà bia ghi lại công trạng của Phạm Đăng Hưng, với lý do sau:
 Nhà Bia phía bên phải được làm bằng đá cẩm thạch trắng (đá Ngũ Hành Sơn ở Đà Nẵng) có khắc bi văn do Phan Thanh Giản soạn năm 1858. Nhưng khi di chuyển từ Huế vào đến Sài Gòn thì bị quân Pháp lấy làm mộ bia cho Đại úy Barbé vừa bị nghĩa quân Trương Định chém chết 1860. Năm 1998, tấm bia này đã được chuyển về đây. Tính ra tấm bia đá mang tên hai người chết một Pháp một Việt này đã luân lạc đúng 140 năm (1858-1998).
 Nhà bia phía bên trái dựng tấm bia bằng đá hoa cương (đá Ganis) do vua Thành Thái sai làm năm 1899, sau khi tấm bia đầu đã bị quân Pháp chiếm đoạt. Nội dung tấm bia này giống y tấm bia trước.

Năm 1992, Lăng Hoàng Gia được Bộ Văn hóa-Thông tin (nay là Bộ văn hóa, Thể thao và Du lịch) công nhận di tích cấp Quốc gia

Gia đình
 Vợ Phạm Thị Du (1768-1821) Chánh Thất, sinh được 2 trai, 1 gái:
Phạm Đăng Tuấn (1784-1839)

Phạm Đăng Tá (1807-1836)

Phạm Thị Hằng (1810-1901) tức Thái Hoàng Thái Hậu Từ Dụ
 Vợ Nguyễn Thị Hữu, kế thất, sinh được 1 gái:
Phạm Thị Thuận (1794-1870)
 Vợ Trần Thị Đình, kế thất 3, sinh được 2 trai, 1 gái:
Phạm Đăng Chánh

Phạm Đăng Đáng

Phạm Thị Thiều
 Vợ Trần Thị Hữu, kế thất 4, sinh được 2 trai, 1 gái:
Phạm Đăng Thiệu

Phạm Đăng Thuật, phò mã, chồng của công chúa Nguyễn Phúc Vĩnh Trinh (con gái thứ 18 của Minh Mạng)

Phạm Thị Nga

Chú thích

Sách tham khảo chính
 Quốc sử quán triều Nguyễn, Quốc triều sử toát yếu (bản dịch). Nhà xuất bản Văn học, 2002.
 Huỳnh Minh, Gò Công xưa. Nhà xuất bản Thanh niên tái bản năm 2001.
 Nguyễn Q. Thắng - Nguyễn Bá Thế, Từ điển nhân vật lịch sử Việt Nam. Nhà xuất bản Khoa học xã hội, Hà Nội, 1992.
 Trịnh Vân Thanh, Thành ngữ điển tích danh nhân từ điển (Quyển 2). Nhà xuất bản Hồn thiêng, Sài Gòn, 1966.

 Lê Nguyễn, Mấy mẫu chuyện về tấm văn bia của Đức Quốc Công Phạm Đăng Hưng (01.08.2014)

Người Gò Công
Đại học sĩ triều Nguyễn
Tổng tài Quốc sử quán triều Nguyễn
Công tước nhà Nguyễn


title: Catocala agrippina

text:
Catocala agrippina là một loài bướm đêm thuộc họ Erebidae. Nó được tìm thấy ở miền nam New Jersey phía nam đến Florida, phía tây đến Texas và miền đông Oklahoma và phía bắc đến miền nam Indiana.

Sải cánh dài 75–85 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 6 đến tháng 8 tùy theo địa điểm.

Ấu trùng ăn Carya cordiformis.

Liên kết ngoài
Species info
Bug Guide

Chú thích

Catocala


title: Chơi dây

text:
Chơi dây là một trò chơi phổ biến trên khắp thế giới. Khi chơi dây, người chơi dùng một sợi dây (được nối thành vòng) và các thao tác của tay để tạo thành những hình khác nhau. Trò chơi không khó nhưng đòi hỏi sự linh hoạt và khéo léo để tạo nên nhiều hình thù độc đáo, đẹp mắt. Thông thường, người chơi luồn dây qua các ngón tay, cổ tay và có thể dùng miệng, ngón chân... Một số động tác chơi dây đòi hỏi sự kết hợp giữa nhiều người chơi.

Chơi dây đơn thì có thể tạo dây thành nhiều hình, ví dụ những hình cơ bản là cái bát, cái chổi, cái cầu, con cua, bông hoa... Một trong những hình thù được phổ biến nhất thế giới là làm hình "chuồng mèo" (Cat's cradle). Ngoài ra, cũng có thể làm một số trò ảo thuật.

Trong truyện Doraemon, Nobita là cao thủ của trò chơi này.

Tham khảo

Trò chơi
Thủ công
Trò chơi trẻ em


title: 3578 Carestia

text:
3578 Carestia là một tiểu hành tinh vành đai chính với cận điểm quỹ đạo là 2.529843 AU. Nó có độ lệch tâm là 0.2100107 và chu kỳ quỹ đạo là 2099.0609851 ngày (5.75 năm).

Cantor có vận tốc quỹ đạo trung bình là 16.62719555 km/s và độ nghiêng quỹ đạo là 21.32422°.

Nó được phát hiện ngày 11 tháng 2 năm 1977 ở Felix Aguilar Observatory.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1977


title: Smicridea gomphotheria

text:
Smicridea gomphotheria là một loài Trichoptera thuộc họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Smicridea


title: Bình Ân

text:
Bình Ân là một xã thuộc huyện Gò Công Đông, tỉnh Tiền Giang, Việt Nam.

Địa lý
Xã Bình Ân có vị trí địa lý:
 Phía đông giáp xã Tân Điền
 Phía tây giáp thị xã Gò Công và xã Bình Nghị
 Phía nam giáp các xã Bình Nghị và Tăng Hòa
 Phía bắc giáp các xã Kiểng Phước và Tân Đông.

Xã có diện tích 13,78 km², dân số năm 1999 là 9.628 người, mật độ dân số đạt 699 người/km².

Hành chính
Xã Bình Ân được chia thành 5 ấp: Gò Me, Xóm Đen, Chợ Bến, Kinh Trên, Kinh Dưới.

Trụ sở xã đặt tại Ấp Gò Me.

Lịch sử
Sau năm 1975, Bình Ân là một xã thuộc huyện Gò Công cũ.

Ngày 13 tháng 4 năm 1979, Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định số 155-CP. Theo đó, chia huyện Gò Công thành hai huyện Gò Công Đông và Gò Công Tây, xã Bình Ân thuộc huyện Gò Công Đông như hiện nay.

Danh nhân
Trương Mỹ Hoa, nguyên Phó Chủ tịch nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam
Nhà thơ Hoàng Tố Nguyên cũng xuất thân từ xã. Ông nổi tiếng với bài thơ Gò Me sáng tác năm 1957 về tuổi thơ quê nhà mình.
"Quê tôi đó: Mặt trông ra bể
Đốm hải đăng tắt, lóe đêm đêm..."

Chú thích

Tham khảo


title: Polycentropus azulus

text:
Polycentropus azulus là một loài Trichoptera trong họ Polycentropodidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Polycentropus


title: Le Gué-de-Velluire

text:
Le Gué-de-Velluire là một xã ở tỉnh Vendée trong vùng Pays de la Loire, Pháp. Xã này có diện tích 12,81 km², dân số năm 2006 là 514 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 36 mét trên mực nước biển.

Danh xưng dân địa phương trong tiếng Pháp là Guétréens.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Le Gué-de-Velluire trên trang mạng Viện địa lý quốc gia
 Site officiel de l'Office de Tourisme des Isles du Marais Poitevin

Gue-de-Velluire


title: Hannibal

text:
Hannibal, con trai của Hamilcar Barca(sinh năm 247 trước Công nguyên - mất 183 trước Công nguyên), là một tướng lĩnh và nhà chiến thuật quân sự người Carthage. Chữ "Hannibal" nghĩa là "niềm vui của thần Baal" (vị thần chủ của người Carthage), còn dòng họ "Barca" của ông có nghĩa là "tia chớp". Chữ Barca có thể được viết là "Barak" hay "Barcas". Cha ông là Hamilcar Barca chỉ huy quân Carthage trong chiến tranh Punic lần I, và 2 em trai của ông là Mago và Hasdrubal và anh rể của ông cũng có tên là Hasdrubal.

Hannibal sống trong suốt thời kì rối loạn tại Địa Trung Hải, khi nền Cộng hòa La Mã thiết lập quyền lực tối cao với các nước lớn như Carthage, Vương quốc Macedonia, Syracuse và Vương quốc Seleukos. Hannibal là tướng lĩnh nổi tiếng nhất người Carthage. Thành tựu nổi bật nhất của ông là khi nổ ra chiến tranh Punic lần hai, Hannibal đã dẫn một đội quân, gồm voi chiến, từ Iberia qua 2 dãy núi Pyrenees và Alps vào phía Bắc Ý.

Trong suốt cuộc xâm chiếm Ý của mình, Hannibal đã đánh tan tác quân La Mã trong hàng loạt cuộc chiến, trong đó bao gồm những trận chiến tại Trebia, Trasimene và Cannae. Sau trận Cannae, rất nhiều đồng minh của nước Cộng hòa La Mã đã gia nhập với Hannibal khi ông hứa sẽ cho họ độc lập và một chính quyền tự trị. Theo một số nhà sử học, Hannibal thiếu các khí tài vây hãm cần thiết để có thể tấn công thành trì kiên cố La Mã, nhưng theo J. F. Lazenby chỉ ra thì đó không phải là sự thiếu các loại vũ khí công thành cần thiết mà là do sự thiếu hụt nguồn tiếp tế và ý định chính trị (political agenda). Ông duy trì một đạo quân tại Ý trong hơn một thập kỉ sau đó và không bao giờ thua một trận đánh lớn nhưng cũng không thể ép người La Mã chấp nhận các điều khoản cho hòa bình. Một cuộc xâm lược phản công vào Tây Ban Nha và sau đó là Châu Phi của quân La Mã buộc Hannibal phải trở lại Carthage, nơi mà ông đã bị đánh bại trong trận chiến Zama.

Sau cuộc chiến, ông đã trở thành một quan chấp chính thành công ở Carthage. Ông đã cho ban hành những cải tổ về chính trị và kinh tế để phục hồi Carthage sau khi trả các bồi thường chiến tranh cho Cộng hòa La Mã. Những cải cách của ông bị tầng lớp thượng lưu Carthage chống đối. Bị những thành viên của Viện Nguyên Lão La Mã vốn sợ hãi tài năng quân sự của Hannibal nghi ngờ, ông đã bị La Mã ép đi đày. Trong thời gian bị đi đày, ông sống tại cung điện của Vương quốc Seleukos, nơi mà ông đã trở thành cố vấn quân sự cho vua Antiokhos III trong cuộc chiến chống lại La Mã. Sau khi Antiokhos III thất bại và bị ép chấp nhận các điều khoản của người La Mã, Hannibal tới dừng chân ở Armenia, nơi ông làm việc như một nhà quy hoạch cho việc lập thủ đô mới. Hannibal sống tại cung điện của Bithynia, nơi lẽ ra ông đã có thể giành được chiến thắng thủy chiến vang dội bằng chiến tranh sinh học, nhưng ông bị phản bội và bị đem nộp cho những người La Mã. Để bảo toàn danh dự, Hannibal đã uống thuốc độc tự sát.

Hannibal được công nhận là một trong những vị tướng và nhà chiến thuật tài ba nhất trong lịch sử quân sự thế giới. Nhà sử học quân sự Theodore Ayrault Dodge đã một lần gọi Hannibal là "cha đẻ của chiến thuật". Lời khen này đã giúp ông giành được tiếng vang trong thế giới hiện đại và ông được những vị danh tướng thời cận đại như Napoléon Bonaparte hay Công tước Wellington coi là một trong những "thiên tài quân sự". Cuộc đời của Hannibal đã được đề cập trong nhiều bộ phim và tư liệu.

Ông cũng được biết đến với một câu nói nổi tiếng (Aut inveniam viam aut faciam trong sử liệu tiếng Latinh):

Bối cảnh và khởi nghiệp
Hannibal là một trong những người con của Hamilcar Barca một nhà lãnh đạo người Carthage. Ông có một vài chị gái và 2 em trai là Hasdrubal Barca và Mago Barca. Những người anh rể của ông là Hasdrubal Ngay thẳng và vua Naravas xứ Numibia. Ông là một đứa trẻ khi hai chị gái lập gia đình và được các anh rể nuôi nấng trong khi cha ông chiến đấu trong cuộc chiến tranh lính đánh thuê và cuộc chiến tranh Punic chinh phục Iberia. Trong tên hiệu của Hamilcar Barca, các sử gia cho là tên họ của gia đình Hamilcar là Barca. Tuy nhiên, có cuộc tranh luận để xem tên riêng Barca (có nghĩa là "tia sét") đã được áp dụng cho riêng Hamilcar hay là cho cha truyền con nối. Nếu vậy, Hannibal và các em đều được gọi là 'Barca'.

Sau thất bại của người Carthage trong cuộc chiến tranh Punic lần thứ nhất, Hamilcar đã ra đi để tìm kiếm vận may cho gia đình và người Carthage. Với tài trí và sự trợ giúp của Gades, Hamilcar bắt đầu cuộc chinh phục những bộ tộc ở bán đảo Iberia. Carthage lúc này đã trở thành một thành bang nghèo khó đến mức hạm đội của họ không thể vận chuyển quân đội của ông tới Iberia. Thay vào đó, Hamilcar đã phải hành quân vòng qua khu vực "Những cây cột của Hercules" và được chở qua eo biển Gibraltar.

Cha của Hannibal đã tham gia vào cuộc chinh phục xứ Tây Ban Nha. Ông đã hi sinh trong một trận đánh. Anh rể của Hannibal là Hadrusbal nắm quyền chỉ huy quân đội với sự phục vụ của Hannibal như là một tướng lĩnh dưới quyền. Hasdrubal theo đuổi một chính sách của Carthage là củng cố mối quan tâm đối với Iberia, thậm chí ký kết một hiệp ước với Rome mà qua đó Carthage sẽ không mở rộng phía bắc sông Ebro trong khi người La Mã cũng không được mở rộng về phía nam. Hasdrubal cũng theo đuổi chính sách củng cố quyền lực của người Carthage thông qua mối quan hệ với các bộ tộc. Như một phần của chính sách, Hasdrubal bố trí cho Hannibal kết hôn với một công chúa Iberia tên là Imilce.

Sau khi Hasdrubal bị ám sát năm 221 TCN, Hannibal đã được tôn lên làm tổng chỉ huy bởi quân đội và được sự chấp nhận của chính quyền Carthage. Livy, một nhà La Mã học đã đưa ra miêu tả về chàng trai người Carthage trẻ tuổi:
{{cquote|
Không có gì sớm hơn là ông ấy đến... những người lính già cảm tưởng như là họ thấy Hamilcar thời trai trẻ trở lại với họ.
}}
Sau khi ông được thừa nhận là chỉ huy, Hannibal đã dành hai năm tiếp theo để củng cố địa vị của mình và hoàn tất việc chinh phục Hispania tới tận phía nam sông Ebro. Tuy nhiên, La Mã, lo sợ sự tăng cường sức mạnh của Hannibal ở Iberia nên đã thiết lập liên minh với Saguntum, một thành bang nằm dọc theo sông Ebro về phía nam làm phên dậu bảo vệ cho họ. Hannibal nhận thức thấy điều này như là một sự vi phạm của các hiệp ước ký với Hasdrubal và do đó ông tiến hành vây hãm thành phố, sau 8 tháng thì hạ được thành. La Mã đã có những phản ứng rõ ràng với những vi phạm hiệp ước và đòi hỏi phải thực thi công lý đối với Carthage. Với sự coi trọng Hannibal cực lớn, chính quyền Carthage đã không ngăn cản chiến dịch của Hannibal. Và cuộc chiến tranh mà ông đề nghị đã được chấp nhận vào cuối năm. Hannibal đã xác định trọng tâm là đưa chiến tranh vào trung tâm của Ý và đã tiến hành cuộc hành quân băng qua Hispania và miền nam Gaul.

 Cuộc chiến tranh Punic lần II ở Ý (218-203 TCN)

 Cuộc hành trình đường bộ đến Ý

Cuộc hành trình đã được lên kế hoạch từ đầu bởi anh rể của Hannibal, Hasdrubal. Hasdrubal trở thành chỉ huy người Carthage tại Iberia vào năm 229 TCN, duy trì trong suốt 8 năm cho tới năm 221 TCN. Người La Mã đã nhận thấy được liên minh giữa người Carthage và người Celt ở thung lũng sông Po, miền bắc Ý là nhằm chuẩn bị lực lượng cho việc xâm lược Ý. Dẫu vậy người La Mã ưu tiên xâm chiếm vùng đồng bằng sông Po năm 225 TCN. Tới năm 220 TCN, người La Mã chiếm thêm khu vực Gallia Cisalpina. Hasdrubal đã bị ám sát vào cùng thời điểm này (221 TCN) và việc này đã đưa Hannibal lên nắm quyền.

Hannibal đã qua các vùng lãnh thổ được mệnh danh là Carthage mới vào cuối mùa xuân của năm 218 TCN. Ông đã chiến đấu với các bộ tộc ở phía Bắc trên đường đi tới Pyrenees, bằng các chiến thuật tập kích bất ngờ và thông minh xuyên qua vùng nói non. Ông đã để lại 11.000 quân để chinh phục những vùng đất mới. Tại Pyrenees, ông cũng đã cho 11.000 lính Iberia ở lại, những người tỏ ra không muốn rời xa quê hương của mình. Theo các sử gia Hannibal đã tới Gaul cùng với 40.000 lính bộ và 12.000 kị binh.

Hannibal nhận ra rằng ông cần phải vượt qua Pyrenees, dãy Alps, và nhiều con sông đáng kể. Ngoài ra còn phải chiến đấu chống lại sự chống đối của người Gaul, những người chủ của những vùng đất mà ông vượt qua. Bắt đầu vào mùa xuân năm 218 TCN, ông dễ dàng đánh bại những bộ tộc phía bắc trên đường tới dãy Pyrenees, và thu phục được những thủ lĩnh người Gaul cùng đi và đến sông Rhône trước khi người La Mã có những biện pháp để ngăn chặn bước tiến của ông. Đến sông Rhône vào tháng 12, quân số của Hannibal còn lại 38.000 bộ binh, 8.000 kị binh và 37 voi chiến. Sau khi vượt qua những bộ lạc ngăn chặn, Hannibal đã tránh một lực lượng La Mã ngăn chặn vừa hành quân từ Địa Trung Hải bằng cách di chuyển qua thung lũng sông Rhône.

Theo thông tin từ Livy, việc băng qua dãy Alps đã gặp nhiều khó khăn lớn. Sự khắc phục của Hannibal với sự khéo léo là đã sử dụng dấm và lửa để phá vỡ những tảng đá. Theo Polybius ông đến Ý cùng với 20000 bộ binh và 4000 kị binh cùng với một vài con voi. Nếu Polybius là chính xác về số lượng quân đội của ông khi vượt qua sông Rhone thì ông đã mất gần một nửa quân đội. Nhiều nhà sử học như Serge Lancell đã đặt câu hỏi về số lượng chính xác quân đội ông đã có khi ông rời Hispania.Kể từ đầu, ông có vẻ đã tính toán được rằng ông sẽ hoạt động mà không có sự tiếp viện từ Hispania.

Tầm nhìn của Hannibal về vấn đề quân sự, bắt nguồn một phần từ việc giảng dạy bởi những người gia sư Hy Lạp của ông và kinh nghiệm thu được cùng với cha mình, trải dài trên hầu hết thế giới Địa Trung Hải vào thời gian của ông. Thật vậy, bề rộng tầm nhìn của ông giúp ông phát triển chiến lược lớn của ông nhằm chinh phục Rome bằng cách mở một mặt trận phía Bắc và chinh phục liên minh các thành thị trên bán đảo chứ không phải bằng cách tấn công trực tiếp vào Rome. Những sự kiện lịch sử, dẫn đến thất bại của Carthage trong Chiến tranh Punic lần thứ nhất khi cha của ông chỉ huy quân đội Carthage, đã dẫn đến việc Hannibal lên kế hoạch xâm lược Ý bằng đường bộ qua dãy núi Alps. Nó được coi là nhiệm vụ khó khăn nhất. Nó liên quan đến việc huy động từ 60.000 đến 100.000 quân (xem Proctor, 1971) và đào tạo một quân đoàn voi chiến.

 Trận Trebia

Cuộc hành quân gian nan của Hannibal đưa ông tới các vùng đất của người La Mã và làm thất bại mọi cố gắng của kẻ thù để đánh nhau ở lãnh thổ bên ngoài. Ông bất ngờ có mặt ở vùng đất của người Gaul ở thung lũng sông Po, hơn nữa, cho phép ông tách những bộ lạc này với sự liên minh với người La Mã và sau đó đưa họ tham gia vào cuộc nổi loạn.

Publius Cornelius Scipio, chấp chính La Mã, người được gửi đến để ngăn chặn Hannibal, cùng cha của Scipio Africanus đã không đoán được rằng Hannibal đã thực hiện một nỗ lực để băng qua dãy Alps, kể từ lúc người La Mã chuẩn bị để tiến hành chiến tranh ở Iberia. Với một vài cứ điểm nhỏ vẫn còn ở Gaul, Scipio cố gắng tiến hành một nỗ lực để ngăn cản Hannibal. Nhanh chóng thông qua quyết định và di chuyển nhanh chóng, ông đã đưa quân đội của mình bằng đường biển để gặp Hannibal. Lực lượng của Hannibal di chuyển qua các thung lũng của sông Po và tham gia vào một cuộc chạm trán nhỏ với người La Mã tại Ticinus. Tại đây, Hannibal buộc người La Mã, bằng việc sử dụng hiệu quả lực lượng kị binh hùng mạnh của mình, tháo lui vào đồng bằng Lombardy. Bằng chiến thắng nhỏ đó, ông đã khuyến khích những bộ lạc người Gaul và Ligurians tham gia vào quân đội của người Carthage, những người giúp quân đội của ông lên đến 40.000 người. Scipo đã bị vài vết thương và ông đã được cứu sống bởi người con trai đã đến kịp lúc. Scipio đã rút lui vượt qua sông Trebia trở về trại của ông tại Placentia với đội quân nguyên vẹn của mình.

Một đội quân khác của chấp chính La mã đã đến thung lũng sông Po. Ngay cả trước khi tin tức về thất bại tại Ticinus về tới Rome, viện nguyên lão đã ra lệnh cho chấp chính quan Sempronius Longus mang quân đội của mình trở về từ Sicilia để hội quân với Scipio và đối mặt với Hannibal. Hannibal, bởi những hành động quyết đoán và khéo léo, là ở vị trí để anh ta ra đi, để họ đóng trên con đường nối Placentia và Arminum, mà Sempronius sẽ phải hành quân để hỗ trợ Scipio. Sau đó, ông chiếm Clastidium, qua đó ông đã giành được một lượng lớn lương thực dành cho binh lính của mình. Tại nơi đây, Trebia, vào tháng 12 năm đó, Hannibal đã có một cơ hội thể hiện kỹ năng quân sự bậc thầy của mình, trường hợp sau khi mặc xuống bộ binh La Mã cao ông sau đó cắt nó ra từng mảnh với một cuộc tấn công bất ngờ và phục kích từ hai cánh.

 Trận hồ Trasimene

Bảo vệ được vị trí của mình ở miền bắc Ý bởi chiến thắng trên, Hannibal cho quân của mình đóng quân qua mùa đông cùng với người Gauls, những người đã hỗ trợ cho ông. Trong mùa xuân của năm 217 TCN, Hannibal đã quyết định tìm một căn cứ đáng tin cậy hơn cho các hoạt động xa hơn về phía nam. Hannibal chờ đợi để tiến về Rome, Cnaeus và Gaius Servilius Flaminius (những chấp chính quan mới của Rome) đã đưa đội quân của mình tới để chặn các tuyến đường phía đông và phía tây mà Hannibal có thể sử dụng.

Con đường duy nhất lúc này để đến được miền trung Ý nằm ở cửa sông Arno. Con đường này thực tế là một đầm lầy rộng lớn. Hannibal biết rằng con đường này đầy khó khăn, nhưng nó là con duy nhất và chắc chắn là con đường nhanh nhất để tới miền trung Ý. Polybius tuyên bố rằng những người lính của Hannibal đã hành quân trong bốn ngày ba đêm, "thông qua một con đường nằm dưới nước", với sự đau đớn kinh khủng từ mệt mỏi và sự đòi hỏi một giấc ngủ. Ông đã vượt qua Apennines (trong lúc đó ông bị mất mắt phải của ông vì viêm kết mạc) và Arno dường như mà không có sự ngăn cản, nhưng trong vùng đầm lầy của Arno, ông bị mất một phần lớn lực lượng của mình, bao gồm, có lẽ cả những voi còn lại của mình.

Sau khi đến Etruria vào mùa xuân năm 217 TCN, Hannibal đã quyết định thu hút quân đội La Mã dưới quyền Flaminius, vào một trận chiến chủ định, bằng cách tàn phá khu vực mà Flaminius đã được gửi tới để bảo vệ. Theo Polybius kể lại, "ông [Hannibal] tính toán rằng, nếu ông ta vượt qua các khu trại và tạo ra một cuộc đột kích từ bờ biển vào các quận bên ngoài, Flaminius (một phần vì sợ khiển trách của số đông và một phần của ham muốn cá nhân) sẽ không thể thụ động chịu đựng sự tàn phá đất nước nhưng một cách tự phát sẽ đuổi theo ông... và cho ông cơ hội để tấn công. ". Đồng thời, Hannibal đã cố gắng để phá vỡ lòng trung thành của các đồng minh của Rome bằng việc chứng tỏ rằng Flaminius hoàn toàn không có khả năng để bảo vệ họ. Mặc dù vậy, Flaminius vẫn thụ động hạ trại ở tại Arretium. Không thể lôi kéo Flaminius vào trận chiến chỉ bằng cách tàn phá, Hannibal mạnh dạn hành quân vào khu vực xung quanh sườn trái đối thủ và tỏ ra có hiệu quả trong việc cắt đứt Flaminius với Rome. Tiến qua các vùng cao nguyên của Etruria, Hannibal khiến cho Flaminius vội vã đuổi theo, vây ông ta trong một hẻm núi trên bờ của hồ Trasimenus, quân đội La Mã bị hủy diệt ở dưới nước hoặc trên dốc đồi tiếp giáp, giết chết cả Flaminius (xem Trận hồ Trasimene). Đây là cuộc phục kích gây thiệt hại nặng nề nhất cho người La Mã mà họ chưa bao giờ gặp phải cho đến khi họ chống lại người Parthian trong trận Carrhae. Ông đã đánh bại lực lượng còn lại duy nhất ngăn cản ông với Rome, nhưng ông nhận ra rằng nếu không có các thiết bị vây hãm, ông không thể hy vọng chiếm được thành phố, ông sử dụng chiến thắng của mình bằng cách tiến vào miền trung và miền nam Ý và khuyến khích một cuộc nổi dậy chống lại quyền lực tối cao của Rome với những nơi này. Sau trận hồ Trasimene, Hannibal nói, "Tôi đã không đến để chống lại người Ý, nhưng thay mặt cho người Ý chống lại Rome".

Người La Mã ngay lập tức bổ nhiệm Fabius Maximus giữ chức nhà độc tài của họ(dictator). Xuất phát từ truyền thống quân đội La Mã, Fabius đã thông qua chiến lược mang tên ông: tránh các trận giao chiến, trong khi một số đội quân La Mã được bố trí trong vùng lân cận của Hannibal để hạn chế hoạt động của ông.Hannibal ad Portas. Konrad Theiss Verlag, Stuttgart, 2004.

Sau khi tàn phá Apulia mà không khiến Fabius tham gia vào cuộc chiến, Hannibal quyết định hành quân qua Samnium để tới Campania, một trong những tỉnh giàu nhất và màu mỡ nhất của Ý, với hy vọng rằng sự tàn phá sẽ lôi kéo Fabius vào trận chiến. Fabius theo sát con đường mà Hannibal đã hủy diệt, vẫn từ chối không để cho mình được ra khỏi các vị trí phòng thủ. Chiến lược này đã không phổ biến với nhiều người La Mã, người ta tin rằng đó là một hình thức hèn nhát.

Hannibal đã quyết định rằng sẽ là không khôn ngoan khi trú đông ở vùng đất thấp đã bị tàn phá của Campania, nhưng Fabius đã đảm bảo rằng tất cả những con đường ra khỏi Campania đều đã bị chặn. Để tránh điều này, Hannibal đã lừa người La Mã với suy nghĩ rằng quân đội Carthage đã trốn thoát xuyên qua rừng cây. Khi người La Mã đi chuyển ra phía trước khu rừng, quân đội của Hannibal chiếm lấy hẻm núi, và quân đội của ông đã thực hiện theo cách của ông và việc vượt qua hẻm núi không kho khăn.

 Trận Cannae

Vào mùa xuân năm 216 TCN, Hannibal đã có một sáng kiến và chiếm lấy kho cung cấp lớn tại Cannae ở vùng đồng bằng Apulian. Bằng cách chiếm Cannae, Hannibal đã đặt mình giữa những người La Mã và nguồn cung cấp quan trọng của họ. Một cuộc bầu cử trong viện nguyên lão La Mã tiếp tục chọn chấp chính quan của họ trong năm 216TCN, họ bổ nhiệm Gaius Terentius Varro và Lucius Aemilius Paullus làm chấp chính quan. Trong khi đó, những người La Mã, với hy vọng sẽ đạt được thành công thông qua sức mạnh tuyệt đối về số lượng, phát triển một đội quân mới có số lượng lớn chưa từng có, theo ước tính của một số người là khoảng 100.000 người, nhưng nhiều khả năng khoảng 60-80000.

Các quân đoàn La Mã và đồng minh, quyết định đối đầu với Hannibal, họ hành quân xuống phía nam để tới Apulia. Cuối cùng họ tìm thấy ông trên bờ trái sông Aufidus, và hạ trại cách đó sáu dặm đường(10 km). Nhân dịp này, hai quân đội đã kết hợp thành một, các chấp chính quan thay phiên nhâu chỉ huy hàng ngày. Varro, người chỉ huy vào ngày đầu tiên, là một người đàn ông có chất liều lĩnh và ngạo mạn, và đã quyết đánh bại Hannibal. Hannibal vốn trông chờ vào sự háo hức của Varro và đã thu hút ông ta vào một cái bẫy bằng cách sử dụng một chiến thuật dạng túi, trong đó loại bỏ lợi thế về số lượng của người La Mã bằng cách giảm khu vực tác chiến. Hannibal xây dựng một đội hình theo hình bán nguyệt ở trung tâm là các đơn vị bộ binh đáng tin cậy và với cánh gồm kị binh Gaul và Numidia. Các quân đoàn La Mã buộc phải sắp xếp theo cách của họ nhằm vào khu trung tâm yếu của Hannibal, nhưng các lính đánh thuê Libya ở hai bên cánh, đe dọa sườn của họ.Cuộc tấn công bởi kỵ binh của Hannibal là không thể ngăn cản, và Maharbal, chỉ huy trưởng kỵ binh của Hannibal, người lãnh đạo lực lượng kỵ binh cơ động người Numidia bên phải, đã đánh bại kỵ binh La Mã chống lại họ. kỵ binh nặng Tây Ban Nha và Gaul của Hannibal, dẫn đầu bởi Hanno bên trái, đánh bại kỵ binh nặng La Mã, và sau đó cả kỵ binh nặng của Carthage và người Numidia tấn công cácc quân đoàn từ phía sau. Kết quả là, quân đội La Mã đã bị bao vây không có cách nào để trốn thoát.

Bằng chiến thuật tuyệt vời, Hannibal, với số lượng kém hơn nhiều, đã cố gắng để bao vây và tiêu diệt tất cả. Tùy thuộc vào nguồn, ước tính khoảng 50,000-70,000 người La Mã đã bị giết hoặc bị bắt Trong số những người chết có chấp chính quan La Mã Lucius Aemilius Paullus, cũng như hai quan chấp chính các năm trước, hai quan coi quốc khố, hai mươi chín trong bốn mươi tám quan bảo dân và tám mươi nguyên lão La Mã(vào thời điểm viện nguyên lão La Mã bao gồm không quá 300 người, chiếm khoảng 25% -30% của các cơ quan chủ quản).Đây là thất bại thảm khốc nhất trong lịch sử La Mã cổ đại, và là một trong những trận đánh đẫm máu nhất trong lịch sử con người (về số người chết trong vòng một ngày). Sau Cannae, Người La Mã đã rất do dự để đối đầu với Hannibal trong những trận chiến lớn, thay vào đó làm suy yếu ông bằng cách tiêu hao, dựa vào lợi thế của họ về quân đội, nguồn cung cấp, và nhân lực. Kết quả là, Hannibal đã không có nhiều trận đánh lớn tại Italia cho phần còn lại của cuộc chiến. Người ta tin rằng sự từ chối không đưa chiến tranh đến Rome chính là do thiếu sự cam kết hỗ trợ từ Carthage,tiền binh lính và trang thiết bị - chủ yếu là thiết bị bao vây. Dù lý do nào đi nữa, sự lựa chọn này đã được nhắc tới bởi Maharbal, "Hannibal, ngài biết làm thế nào để đạt được một chiến thắng, nhưng không biết làm thế nào để sử dụng nó."

Theo kết quả của chiến thắng này, nhiều vùng của Ý đã tham gia phe của Hannibal  Như ghi chép của Polybius, "Có nhiều vấn đề nghiêm trọng hơn nhiều là thất bại tại Cannae, so với trước đó có thể nhìn thấy hành vi của các đồng minh của Rome;. trước cái ngày định mệnh đó, lòng trung thành của họ vẫn chưa bị lay chuyển, bây giờ nó bắt đầu do dự vì lý do đơn giản rằng họ tuyệt vọng với quyền lực La Mã ". Trong cùng năm đó, các thành phố Hy Lạp ở Sicilia đã gây ra cuộc nổi dậy chống lại sự kiểm soát chính trị của La Mã, trong khi đó ở Macedonia, vua Philippos V, cam kết hỗ trợ Hannibal - vì thế Macedonia bắt đầu cuộc Chiến tranh chống lại Rome. Hannibal cũng được bảo đảm một liên minh với Hieronymus mới được bổ nhiệm của Syracuse. Người ta thường cho rằng nếu Hannibal nhận được tiếp viện quân lực từ Carthage, ông có thể đã thành công với một cuộc tấn công trực tiếp vào Rome.

 Sự bế tắc
Cuộc chiến ở Ý sau đó rơi vào sự bế tắc chiến lược. Người La Mã sử dụng chiến lược tiêu hao mà Fabius đã dạy họ, và cuối cùng họ cũng nhận ra, là cách duy nhất khả thi có thể đánh bại Hannibal Thật vậy, Fabius nhận danh hiệu "Cunctator" ("Người trì hoãn") bởi vì chính sách của ông không giao chiến với Hannibal trong trận chiến mở nhưng thông qua các chiến thuật du kích  Người La Mã không cho Hannibal có được một trận chiến quy mô lớn và thay vào đó, tấn công quân đội suy yếu của ông với nhiều đội quân nhỏ hơn trong một cố gắng để làm ông mệt mỏi và tạo ra tình trạng bất ổn trong quân đội của ông. Trong một vài năm tới, Hannibal đã buộc phải duy trì một chính sách đốt phá sạch và chiếm những kho lương thực địa phương dành cho các hoạt động kéo dài và không hiệu quả trên toàn miền nam Ý. Mục tiêu trước mắt của ông đã bị giảm xuống thành các hoạt động nhỏ tập trung chủ yếu là quanh các thành phố của Campania.

Hannibal vẫn giành được một số những chiến thắng đáng chú ý: hủy diệt hoàn toàn hai đội quân La Mã năm 212 trước Công nguyên, và vào cùng một thời điểm, giết chết hai viên chấp chính quan (bao gồm cả Marcus Claudius Marcellus nổi tiếng) trong một trận đánh trong năm 208 TCN. Tuy nhiên, không được hỗ trợ đầy đủ bởi các đồng minh Ý của mình, bị bỏ rơi bởi chính phủ của ông (hoặc bởi vì sự ghen ghét hay chỉ đơn giản là vì Carthage đã quá căng thẳng), và không thể để đối chọi lại với nguồn lực của Rome, Hannibal bắt đầu từ từ mất dần đất, không bao giờ có thể đem về một chiến thắng quyết định có thể tạo ra một thay đổi chiến lược lâu dài.

Mọi quyết định chính trị của người Carthage được đại diện bởi một nhóm đầu sỏ cầm quyền. Trong khi có một viện nguyên lão Carthage, thì sức mạnh thực sự lại nằm bên trong tay "Hội đồng 30 Quý tộc" và hội đồng quan tòa đến từ các gia đình cầm quyền được gọi là "Một Trăm lẻ bốn". Hai cơ quan này gồm các thành viên của những gia đình thương gia giàu có của Carthage. Hai phe phái chính trị hoạt động ở Carthage: phe chủ chiến, còn được gọi là phe "Barca" (tên gia đình Hannibal) và phe chủ hòa được dẫn dắt bởi Hanno II Vĩ Đại. Hanno là tác nhân chính trong việc từ chối yêu cầu tăng viện của Hannibal sau trận Cannae.

Hannibal bắt đầu cuộc chiến tranh mà không có sự ủng hộ đầy đủ của nhóm đầu sỏ Carthage. Cuộc tấn công Saguntum của ông đã buộc nhóm đầu sỏ phải lựa chọn giữa chiến tranh với Rome hoặc bị mất uy tín ở Iberia. Nhóm Đầu sỏ, không có Hannibal, vốn kiểm soát các nguồn tài nguyên chiến lược của Carthage vốn không ủng hộ ông mặc cho Hannibal không ngừng tìm kiếm quân tiếp viện từ một trong hai nơi là Iberia hoặc Bắc Phi. Quân đội của Hannibal bị tổn thất trong chiến đấu đã được thay thế bằng lính đánh thuê ít được đào tạo tốt và tuyển mộ từ Ý hoặc Gaul. Các lợi ích thương mại đã khiến nhóm đầu sỏ Carthage quyết định việc củng cố Iberia hơn là tiếp viện Hannibal trong suốt chiến dịch.
 Hannibal rút lui khỏi Ý
Năm 212 trước Công nguyên, Hannibal đã chiếm được Tarentum, nhưng ông không có được quyền kiểm soát bến cảng. Thủy triều đã lên chậm chạm quay ra chống lại ông, và ủng hộ Rome.

Người La Mã tiến hành hai vây hãm Capua, mà đã thất thủ vào năm 211 trước Công nguyên, và cùng với đó người La Mã cũng đã hoàn tất cuộc chinh phục Syracuse và tiêu diệt của một đội quân Carthage ở Sicilia. Ngay sau đó, người La Mã bình định Sicilia và tham gia vào một liên minh với Liên minh Aetolia để chống lại Phillippos V. Philippos, người đã cố gắng lợi dụng sự bận tâm của Rome ở Ý để chinh phục Illyria, bây giờ thấy mình bị tấn công từ nhiều phía cùng một lúc và đã nhanh chóng bị chinh phục bởi Rome và các đồng minh Hy Lạp. Trong khi đó, Hannibal đã đánh bại Fulvius tại Herdonea ở vùng Apulia, nhưng bị mất Tarentum trong năm sau.

Năm 210 trước Công nguyên Hannibal một lần nữa chứng minh tài năng chiến thuật thượng thặng của mình bằng cách gây một thất bại nặng nề tại Herdonia (hiện nay là Ordona) ở Apulia cho một đội quân của tổng đốc La Mã, và năm 208 trước Công nguyên đã hủy diệt một đội quân La Mã khác tham gia vào cuộc bao vây Locri Epizephyri. Nhưng với việc mất Tarentum trong năm 209 trước Công nguyên và sự tái chiếm dần dần lại Samnium và Lucania của những người La Mã, những vùng đất ông chiếm giữ ở phía nam Ý đã gần như bị mất.
Năm 207 TCN, ông đã thành công một lần nữa trong việc tìm đường vào Apulia, nơi ông chờ đợi sự kết hợp với đội quân của người em Hasdrubal Barca của mình để tiến đánh vào Rome. Tuy nhiên, khi nghe tin về thất bại và cái chết của em trai mình tại Metaurus ông rút lui về Bruttium, nơi ông đã lưu lại trong những năm tiếp theo. Đầu em trai của ông đã bị cắt, bị mang đi khắp Ý, và bị ném qua hàng rào trại để trả lại cho Hannibal. Sự kết hợp của những sự kiện này đánh dấu sự kết thúc thành công của Hannibal tại Ý. Cùng với sự thất bại của người em Mago Barca ở Liguria (205-203 trước Công nguyên) và các cuộc đàm phán riêng của ông với Philippos V của Macedon, hy vọng cuối cùng nhằm phục hồi uy thế của ông ở Ý đã mất. Năm 203 trước Công nguyên, sau gần mười lăm năm chiến đấu ở Ý, và với vận mệnh quân sự của Carthage nhanh chóng suy yếu, Hannibal đã được triệu hồi về Carthage để chỉ huy việc phòng thủ đất nước quê hương của ông chống lại một cuộc xâm lược của La Mã dưới sự chỉ huy của Scipio Africanus.
 Kết thúc chiến tranh Punic lần thứ hai (203-201 TCN)
 Trở về Carthage
Năm 203 trước Công nguyên, Hannibal đã được triệu hồi khỏi Ý bởi phe chủ chiến ở Carthage. Sau khi để lại một ghi chép về cuộc viễn chinh của mình khắc bằng tiếng Punic và Hy Lạp trên một bảng đồng trong đền thờ của thần Juno ở Crotona, ông đã khởi hành trở lại châu Phi. Sự trở về của ông ngay lập tức khôi phục lại ưu thế của phe chủ chiến, họ đặt ông vào vị trí chỉ huy của một đội quân kết hợp bao gồm lính châu Phi được tuyển mộ và lính đánh thuê của ông từ Ý. Năm 202 trước Công nguyên, Hannibal gặp Scipio trong một hội nghị hòa bình nhưng không có kết quả. Mặc dù sự ngưỡng mộ lẫn nhau, các cuộc đàm phán đã bị chìm nghỉm do cáo buộc của người La Mã về "sự lừa lọc của người Punic," đề cập đến hành vi phá vỡ các điều khoản trong hiệp ước kết thúc chiến tranh Punic lần thứ nhất bởi các cuộc tấn công của người Carthage vào Saguntum, và một cuộc tấn công của người Carthage vào một hạm đội La Mã bị mắc kẹt. Scipio và Carthage đã soạn ra một kế hoạch hòa bình mà đã được phê duyệt bởi Rome. Các điều khoản của hiệp ước là khá khiêm tốn, nhưng cuộc chiến đã kéo dài quá lâu cho những người La Mã. Carthage có thể giữ được phần lãnh thổ châu Phi nhưng sẽ mất vùng lãnh thổ đế chế ở hải ngoại, một việc đã rồi. Masinissa (Numidia) được độc lập. Ngoài ra, Carthage phải cắt giảm hạm đội của mình và trả tiền bồi thường chiến tranh. Nhưng Carthage sau đó đã phạm một sai lầm khủng khiếp. Các Công dân vốn chịu đựng sự đau khổ quá lâu của nó đã chiếm được một hạm đội La Mã bị mắc kẹt trong vịnh Tunis và tước đoạt quân nhu, một hành động làm trầm trọng thêm các cuộc đàm phán. Trong khi đó, Hannibal, được triệu tập từ Ý về bởi viện nguyên lão Carthage, đã trở lại với quân đội của ông. Được củng cố bởi cả hai Hannibal và quân nhu, Carthage từ chối các điều ước và sự phản đối của người La Mã. Trận đánh quyết định tại Zama đã xảy ra ngay sau đó.
 Trận Zama
Không giống như hầu hết các trận đánh trong cuộc chiến tranh Punic lần thứ hai, tại Zama, người La Mã đã có sự vượt trội về kỵ binh. Ưu thế về kỵ binh này của người La Mã là do sự phản bội của Masinissa, người trước đó đã hỗ trợ Carthage ở Iberia, nhưng đã đổi phe vào năm 206 TCN với lời hứa về đất đai và do xung đột cá nhân của ông ta với Syphax, một đồng minh của người Carthage. Mặc dù vị tướng Hannibal lão luyện đã bị kiệt sức về tinh thần và sức khỏe xấu đi sau nhiều năm tiến hành chiến tranh tại Ý, người Carthage vẫn có lợi thế về số lượng và được cổ vũ mạnh mẽ về tinh thần bởi sự hiện diện của 80 con voi chiến.

Kỵ binh La Mã đã sớm giành được một chiến thắng bằng việc nhanh chóng đánh tan tác kị binh của người Carthage, và những chiến thuật cơ bản của người La Mã để hạn chế hiệu quả của những con voi chiến Carthage đã thành công, bao gồm cả chơi kèn để khiến cho những con voi hoảng sợ chạy vào hàng ngũ của người Carthage. Một số nhà sử học nói rằng những con voi phá tan kỵ binh Carthage chứ không phải là người La Mã. Tuy nhiên, trận đánh vẫn tiếp tục. Đúng vào lúc khi mà dường như Hannibal đang trên đà chiến thắng, nhưng Scipio đã có thể tập hợp những người lính của mình, và kỵ binh của ông, vốn đã đánh tan kị binh Carthage, tấn công vào phía sau lưng quân đội của Hannibal. Cuộc tấn công theo hai hướng này đã khiến cho đội hình của người Carthaginian tan vỡ.

Với việc vị tướng quan trọng nhất của họ bị đánh bại, Carthage không còn sự lựa chọn nào khác ngoài việc phải đầu hàng. Carthage bị mất khoảng 20.000 quân cùng với thêm 15.000 thương vong. Ngược lại, người La Mã chỉ có 1.500 thương vong. Trận chiến lớn cuối cùng trong cuộc chiến tranh Punic lần thứ hai dẫn đến việc đánh mất sự tôn trọng dành cho Hannibal bởi những người đồng hương Carthage của ông.

 Cuối đời
 Giai đoạn an bình ở Carthage (năm 200-196 TCN)
Hannibal lúc này vẫn mới 43 tuổi và ngay sau đó ông đã cho thấy rằng ông có thể là một chính trị gia tài giỏi như một người lính. Sau khi ký kết một nền hòa bình đã khiến cho Carthage bị tước đoạt sạch trơn đế chế hùng mạnh trước đây của nó, Hannibal đã chuẩn bị để lấy lại vị thế của nó trong một thời gian. Tuy nhiên, sự tham nhũng trắng trợn của chính thể đầu sỏ đã giúp cho Hannibal có được cơ hội để tái xuất hiện và ông được bầu làm chánh án (suffete) hoặc thẩm phán. Chức vụ này vốn đã trở nên khá tầm thường nhưng Hannibal đã khôi phục lại quyền lực và uy quyền lực của nó. Chính thể đầu sỏ vốn luôn luôn ghen tị với ông, thậm chí còn buộc tội ông là đã phản bội lại lợi ích của đất nước mình trong khi ông đang Ý, và thờ ơ với việc có thể đánh chiếm được thành Roma trong khi ông có thể có làm được điều này. Sử dụng quyền lực của mình, Hannibal đã tiến hành cải cách một cách có hiệu quả tới mức khoản triều cống nặng nề do Roma áp đặt có thể được trả dần dần mà không cần phải tăng thêm những khoản thuế đặc biệt nào. Ông cũng cải cách Hội đồng Một trăm lẻ Bốn, và quy định rằng các thành viên của nó sẽ được lựa chọn từ một cuộc bầu cử trực tiếp hơn là bằng việc bổ nhiệm nhanh chóng. Ông cũng lợi dụng sự ủng hộ của người dân để thay đổi thời hạn nhiệm kì trong Hội đồng một trăm lẻ Bốn từ suốt đời xuống còn một năm, cùng với một nhiệm kỳ giới hạn là hai năm.
Lưu đày (Từ năm 195-183/181 TCN)
Bảy năm sau khi giành chiến thắng tại Zama, người La Mã đã lo lắng về việc Carthage dần trở nên thịnh vượng trở lại và họ yêu cầu người Carthage phải giao nôp Hannibal. Hannibal sau đó liền tự nguyện đi sống lưu vong. Ông tiến hành một cuộc hành trình tới Týros, mẫu quốc của Carthage, và sau đó là tới Ephesus, tại đây ông đã được vua Antiochos III của Syria chào đón trong vinh quang, vị vua này lúc đó đang chuẩn bị gây chiến với Roma. Hannibal đã sớm nhận thấy rằng quân đội nhà vua không thể đối trọi lại được người La Mã. Ông đã khuyên nhà vua nên trang bị một hạm đội và đổ bộ một đạo quân lên phía nam của Ý, đồng thời đề nghị để cho bản thân ông nắm quyền chỉ huy. Nhưng ông đã không thể tạo ra được nhiều ấn tượng đối với Antiochos, vốn nghe lời các cận thần của mình và sẽ không giao cho Hannibal bất kỳ chức vụ quan trọng nào. Theo Cicero, trong khi có mặt tại triều đình của Antiochos, Hannibal đã dự một buổi diễn thuyết của Phormio, một nhà triết học, mà phạm vị của nó liên quan đến nhiều chủ đề. Khi Phormio hoàn thành một bài giảng về nhiệm vụ của một vị tướng, Hannibal đã được hỏi về ý kiến của mình. Ông trả lời: "Suốt đời mình, tôi đã gặp nhiều kẻ ngu ngốc lão luyện. Nhưng người này đã vượt xa tất cả bọn họ".Một câu chuyện khác theo Aulus Gellius ghi lại là khi Antiochos III phô trương với Hannibal về đạo quân khổng lồ và được trang bị một cách kĩ lưỡng mà ông ta đã xây dựng nên nhằm xâm lược Hy Lạp, ông ta hỏi ông rằng liệu là họ có đủ để đối phó với Cộng hòa La Mã, Hannibal đã trả lời, "Tôi nghĩ rằng tất cả điều này sẽ là đủ, vâng, khá đủ, cho những người La Mã, mặc dù họ là những kẻ tham lam nhất". Năm 191 trước Công nguyên, người La Mã dưới quyền Manius Acilius Glabrio đánh tan tác quân đội của Antiochos tại Thermopylae và buộc ông ta phải rút quân về châu Á. Người La Mã sau đó tiếp tục tấn công Antiochos ở Anatolia, và hoàn toàn đánh bại quân Seleukos ở Magnesia ad Sipylum trong năm 190 TCN.

Trong năm 190 trước Công nguyên, Hannibal cũng đã được giao quyền chỉ huy một hạm đội Seleukos, nhưng ông đã bị đánh bại trong trận Eurymedon. Theo Strabo và Plutarch, Hannibal cũng đã nhận được lòng hiếu khách tại triều đình Armenia của Artaxias I. Các tác giả còn thêm một giai thoại về việc Hannibal đã lên kế hoạch và giám sát việc xây dựng kinh thành Artaxata mới như thế nào Khi mà Antiochos dường như chuẩn bị đầu hàng người La Mã, Hannibal đã trốn sang đảo Crete, nhưng ông nhanh chóng quay trở lại vùng Tiểu Á và tìm chỗ ẩn náu ở chỗ vua Prusias I của Bithynia, người lúc này đang tiến hành chiến tranh với đồng minh của Roma, vua Eumenes II của Pergamon. Hannibal đã tham gia vào việc phụng sự Prusias trong cuộc chiến này. Trong một trong những trận thủy chiến mà ông đã giành được thắng lợi trước Eumenes, Hannibal đã cho ném những hũ lớn chứa đầy rắn độc vào các con tàu chiến của Eumenes. Hannibal cũng đã đánh bại Eumenes trong hai trận chiến khác trên đất liền cho đến khi người La Mã can thiệp và đe dọa Bythinia phải giao nộp Hannibal.

Qua đời (183/181 TCN)

Prusias chấp nhận giao nộp ông, nhưng Hannibal quyết tâm không để cho mình rơi vào tay kẻ thù. Tại Libyssa ở bờ phía Đông của biển Marmara, ông đã uống thuốc độc vốn được nghe nói là được ông mang theo mình từ lâu trong một chiếc nhẫn. Trước khi chết, ông đã để lại một lá thư, tuyên bố: "Hãy để chúng giải thoát cho người La mã khỏi sự lo lắng vì họ đã phải trải qua điều đó quá lâu rồi, nhất là khi họ nghĩ là họ không còn có thể kiên nhẫn chờ cho tôi chết già. "

Người ta không biết chắc ông qua đời vào năm nào. Trong biên niên của mình, Titus Pomponius Atticus tường thuật lại là nó xảy ra vào năm 183 TCN, và Livy cũng cho là như vậy. Polybius, người vốn viết trong thời gian gần nhất sau khi nó xảy ra, cho đó là năm 182 TCN. Sulpicius Blitho ghi chép là năm 181 TCN.

 Thời gian biểu

 Chú thích

 http://ancienthistory.about.com/od/hannibal/p/Hannibal.htm
 Tham khảo
 Ghi chú

 Trích dẫn

 Đọc thêm về các cuộc chiến tranh Punic

 Bickerman, Elias J. "Hannibal’s Covenant", American Journal of Philology, Vol. 73, No. 1. (1952), pp. 1–23.
 Bradford, E, Hannibal, London, Macmillan London Ltd., 1981
 Caven, B., Punic Wars, London, George Werdenfeld and Nicholson Ltd., 1980
 Cottrell, Leonard, Hannibal: Enemy of Rome, Da Capo Press, 1992, ISBN 0-306-80498-0
 Daly, Gregory, Cannae: The Experience of Battle in the Second Punic War, London/New York, Routledge, 2002, ISBN 0-415-32743-1.
 Garland, Robert, Hannibal. London: Bristol Classical Press, 2010. Pp. 168 (Ancients in Action)q ISBN 978-1-85399-725-9.
 Delbrück, Hans, Warfare in Antiquity, 1920, ISBN 0-8032-9199-X
 Hoyos, Dexter: Hannibal's Dynasty: Power and Politics in the Western Mediterranean, 247–183 TCN. (Routledge: London & New York, 2003; paperback edition with maps, 2005) - has much discussion of strategy and warfare.
 Hoyos, Dexter, Hannibal: Rome's Greatest Enemy, Bristol Phoenix Press, 2005, ISBN 1-904675-46-8 (hbk) ISBN 1-904675-47-6 (pbk)
 Lamb, Harold, Hannibal: One Man Against Rome, 1959.
 Lancel, Serge, Hannibal, Blackwell Publishing, 1999, ISBN 0-631-21848-3
 Livy, and De Selincourt, Aubery, The War with Hannibal: Books XXI-XXX of the History of Rome from its Foundation, Penguin Classics, Reprint edition, 30 tháng 7 năm 1965, ISBN 0-14-044145-X (pbk)(also )
 Mahaney, W.C., Hannibal's Odyssey: Environmental Background to the Alpine Invasion of Italia, Piscataway, NJ., Gorgias Press, 2008, 222p. ISBN 978-1-59333-951-7
 Prevas, John, Hannibal Crosses the Alps: The Invasion of Italy and the Second Punic War, 2001, ISBN 0-306-81070-0, questions which route he took
 Talbert, Richard J.A., ed., Atlas of Classical History, Routledge, London/New York, 1985, ISBN 0-415-03463-9
 Yardley, J.C. (translator) & Hoyos, D. (introduction, notes, maps and appendix on Hannibal's march over the Alps): Livy: Hannibal's War: Books 21 to 30 (Oxford World's Classics: Oxford Univ. Press, UK & USA, 2006).
 Dodge, Theodore. "Hannibal", Hannibal During the Second Punic War''. New York: Barnes and Noble

Liên kết ngoài

History Blog: Hannibal at Tips.FM
The Biography of Hannibal
Hannibal by Jacob Abbott
Hannibal's life by Cornelius Nepos, Latin transcription and translation to German
The History of Hannibal
Hannibal at FactBehindFiction.com

Người cổ đại tự sát
Tướng Carthago
Hành quân
Quân nhân tự tử
Chính khách tự sát
Tư lệnh Carthago trong Chiến tranh Punic lần thứ hai
Người thế kỷ 3 TCN
Người thế kỷ 2 TCN

Sinh năm 247 TCN
Mất thập niên 180 TCN
Nam giới tự sát


title: Tipula auricularis

text:
Tipula auricularis là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: 7729 Golovanov

text:
7729 Golovanov (1977 QY3) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 24 tháng 8 năm 1977 bởi N. S. Chernykh ở Đài vật lý thiên văn Crimean.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 7729 Golovanov

Thiên thể phát hiện năm 1977
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Swakopmund

text:
Swakopmund (tiếng Đức nghĩa là "miệng của Swakop") là một thành phố ven biển phía tây bắc Namibia, 280 km (175 dặm) về phía tây của Windhoek, thủ đô của Namibia. Đây là thủ phủ của Vùng hành chính Erongo. Là một khu nghỉ mát bên bờ biển, thời tiết lạnh hơn ở đây vào tháng 12 đến tháng 1 (những tháng mùa hè Namibia) do đó các chính quyền lãnh thổ di chuyển đến Swakopmund cho những tháng này. Thành phố có dân số 42.000 dân và 193 km2 đất.

Swakopmund là một khu nghỉ mát bãi biển và một ví dụ của kiến trúc thuộc địa Đức. Nó được thành lập vào năm 1892 cũng là cảng chính cho Tây Nam Phi thuộc Đức, và một phần khá lớn dân số nói tiếng Đức ngày nay.

Thành phố này nằm trên đường B2 và tuyến đường sắt xuyên Namib từ Windhoek Walvis Bay. Thành phố cũng có sân bay Swakopmund.

Các tòa nhà trong thành phố bao gồm nhà tù Altes Gefängnis, được thiết kế bởi Heinrich Bause vào năm 1909. Wörmannhaus, được xây dựng vào năm 1906 với một tháp nổi tiếng, bây giờ là một thư viện công cộng.

Tham khảo

Thành phố Namibia


title: Giá trị hiệu dụng

text:
Giá trị hiệu dụng (ký hiệu hd, rms (tiếng Anh root mean square)) là 1 khái niệm trong kĩ thuật điện và kĩ thuật đo lường dùng để chỉ giá trị trung bình bình phương. Các công thức tính toán trong điện 1 chiều  có thể áp dụng được trong điện xoay chiều với giá trị hiệu dụng khi có hệ số chuyển đổi cho các hàm thông thường, đây là ứng dụng quan trọng nhất của giá trị hiệu dụng.

Định nghĩa
 Giá trị hiệu dụng của 1 tập hợp N giá trị  được tính:

 cho f(t) là 1 hàm số xác định trong khoảng T = , nếu f(t) là hàm tuần hoàn thì T là mọi khoảng xác định của nó, giá trị hiệu dụng được tính theo:

Ví dụ
Cho i(t) là dòng điện hàm sin: i(t) = Io.sin(ωt) = Î.sin(ωt) = Im.sin(ωt); với i(t): giá trị tức thời; Io, Î, Im: giá trị cực đại, thì giá trị hiệu dụng được tính theo:

sin là hàm tuần hoàn,

Tương tự u(t) = Um.sin(ωt):
.

Trong điện 1 chiều, dòng điện I (= I) với hiệu điện thế U (= U) chạy qua điện trở R sẽ cho công suất P = U.I = U2/R = R.I2. Với dòng điện xoay chiều i(t) = Im.sin(ωt) thì công suất được tính P = I2. R = (Im².R)/2; với hiệu điện thế u(t) = Um.sin(ωt): P = U2/R = (Um².R)/2 hay P = U.I = (Um.Im)/2.

Hiệu điện thế, cường độ dòng điện hay công suất,... trong điện xoay chiều khi đo bằng Ampe kế hay Vạn năng kế cho ra giá trị hiệu dụng của nó. Hiệu điện thế, cường độ dòng điện, công suất,... được ghi trên các thiết bị điện cũng là các giá trị hiệu dụng. Ví dụ, 1 đèn bàn 230 V 0,25 A 60 W.

Đối với lưới điện 230 V (tần số f = 50 Hz) thì U = 230 V: giá trị hiệu dụng của hiệu điện thế,  giá trị cực đại , hiệu điện thế tức thời u(t) = 325(V). sin(ωt), với ω = 2πf.

Tham khảo

Điện xoay chiều
[[Thể loại:Kỹ thuật đo lườn


title: Xương sông

text:
Xương sông (còn gọi là xang sông, hoạt lộc thảo, rau húng ăn gỏi; danh pháp khoa học: Blumea lanceolaria) là loài cây dùng làm gia vị và thuốc trong họ Cúc (Asteraceae).

Miêu tả
Cây thảo, cao hơn 0,6–2 m, sống 2 năm. Thân thẳng đứng, có rãnh dọc, gần nhẵn. Lá trứng thuôn dài, mép có răng cưa, những lá phía trên nhỏ hơn. Cụm hoa hình đầu, mọc 2 - bốn cái ở nách các lá bắc. Cụm hoa hình đầu màu vàng nhạt, thành chùy dài ở ngọn, mào lông màu trắng. Tràng hoa cái rất mảnh, 3 răng; tràng hoa lưỡng tính 5 răng, nhị 5. Bao phấn có tai. Bầu có lông. Quả bế hình trụ, 5 cạnh.

Phân bổ
Xương sông mọc dại hoặc được trồng nhiều nơi ở các vùng Nam Á và Đông Nam Á, Hoa Nam, Đài Loan... Cây thường mọc tự nhiên trong vườn hoặc trong rừng ở cao độ thấp do gió thổi các quả bế có lông đi khắp nơi.

Sử dụng
Lá có mùi hơi hăng của dầu, khá đặc trưng không giống các loại rau thơm khác, nên được dùng chủ yếu làm gia vị, nấu canh. Lá non hoặc lá bánh tẻ dùng để làm gia vị trộn trong chả và cuốn chả nướng, ăn với gỏi cá. Có thể dùng để nấu, nêm nếm trong một số món thịt, cá. Thân và lá làm thuốc trị ho, giải nhiệt, kích thích tiết mồ hôi. Lưu ý, khi bắt đầu mùa heo may ở miền Bắc và bắt đầu mùa khô ở miền Nam xương sông chậm phát triển lá giòn hơn, khi nấu canh nước tạo thành bị đen ít cảm quan.

Chú thích

Tham khảo

Gia vị Việt Nam
Cây thuốc
L
L
S


title: Polymera minutissima

text:
Polymera minutissima là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Polymera
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Lanelater judaicus

text:
Lanelater judaicus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Reiche & Saulcy miêu tả khoa học năm 1857.

Chú thích

Tham khảo

Lanelater


title: Parapsaenythia serripes

text:
Parapsaenythia serripes là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Ducke mô tả khoa học năm 1908.

Chú thích

Tham khảo

Parapsaenythia
Động vật được mô tả năm 1908


title: Agabus rufipennis

text:
Agabus rufipennis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Gschwendtner miêu tả khoa học năm 1933.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Agabus


title: Tây Minh

text:
Huyện tự trị dân tộc Ngõa Tây Minh (chữ Hán giản thể: 西盟佤族自治县, âm Hán Việt: Tây Minh Ngõa tộc tự trị huyện, tiếng Wa:  hoặc ) là một huyện tự trị thuộc địa cấp thị Phổ Nhĩ, tỉnh Vân Nam, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 1.391 km², dân số năm 2003 là 80.000 người. Chính quyền huyện đóng ở trấn Mạnh Thoa.

Phân chia hành chính
Về mặt hành chính, huyện này được chia thành 2 trấn, 4 hương và 1 hương dân tộc.
 Trấn: Mạnh Thoa, Mạnh Khải.
 Hương: Ông Dát Khoa, Nhạc Tống, Tân Hán và Trung Khóa.
 Hương dân tộc: Hương dân tộc Lạp Hỗ Lực Sở

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Vân Nam


title: Quyên Thành

text:
Quyên Thành  là một huyện của địa cấp thị Hà Trạch, tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc.

Trấn

Hương

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang thông tin chính thức

Đơn vị cấp huyện Sơn Đông
Hà Trạch


title: Montmorency, Val-d'Oise

text:
Montmorency là một xã trong vùng hành chính Île-de-France, thuộc tỉnh Val-d’Oise, quận Sarcelles, tổng Montmorency (chef-lieu). Tọa độ địa lý của xã là 48° 59' vĩ độ bắc, 2° 19' kinh độ đông. Montmorency nằm trên độ cao trung bình là 130 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 42 mét và điểm cao nhất là 175 mét. Xã có diện tích 5,37 km², dân số vào thời điểm 1999 là 20576 người; mật độ dân số là 3832 người/km².

Thông tin nhân khẩu

Các thành phố kết nghĩa
  Kehl, Đức
  Knutsford, Anh

Nhân vật nổi tiếng
 Jean-Jacques Rousseau đã sống từ 1756 đến 1762 trong Montmorency.

Địa điểm tham quan
 Viện bảo tàng Jean-Jacques-Rousseau
 Nhà thờ Collégiale Saint-Martin
 Auberge du Cheval blanc
 Maison des Commères
 Lâu đài Gaillard
 Lâu đài của Duc de Dino

Xem thêm
Xã của tỉnh Val-d’Oise

Tham khảo

Association of Mayors of the Val d’Oise
INSEE
IGN

Liên kết ngoài
Official website
Mérimée database - Cultural heritage
Land use (IAURIF)

Xã của Val-d'Oise


title: Atysa albofasciata

text:
Atysa albofasciata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1892.

Chú thích

Tham khảo

Atysa


title: Torredelcampo

text:
Torredelcampo là một đô thị trong tỉnh Jaén, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2006 (INE), đô thị này có dân số là 14076 người.

Tham khảo

Đô thị ở Jaén


title: Lược vàng

text:
Cây Lược vàng có tên khoa học là Callisia fragrans thuộc họ Thài lài (Commelinaceae), cây lược vàng còn có tên là (địa) lan vòi, lan rũ, cây bạch tuộc, trái lá phất dũ, giả khóm.
Đây là loại thảo mộc ưa bóng râm. Ở ngoài trời, loài cây này được tìm thấy ở nơi có khí hậu ấm và trong bóng râm.

Mô tả
Cây lược vàng thuộc loại cây thân thảo và lá sáp. Thân của loại cây này có thể phát triển chiều cao khoảng 1m và lá có thể dài 25 cm. Khi lá dài và tiếp xúc với ánh nắng mặt trời mạnh sẽ có màu tím.

Lá lược vàng thuộc loại lá đơn, gân lá song song. Phiến lá có hình ngọn giáo. Hoa lược vàng xếp thành một trục dài và cong thành chùm... Cụm hoa thường gồm khoảng 6 – 12 hoa, màu trắng, cuống hoa dài khoảng 1,5 x 3mm. Hoa có mùi thơm.

Chúng được tìm thấy đầu tiên trên các cánh đồng hoang ở Mexico. Sau đó chúng được di thực sang Nga Tây Ấn, một vài địa điểm rải rác ở Mỹ và một số nơi khác. Ở Việt Nam, chúng được tìm thấy đầu tiên ở Thanh Hóa. Sau đó, loài cây này được trồng ở nhiều nơi trên cả nước và phổ biến nhất là ở Hà Nội.

Nguồn gốc
Theo tài liệu của Nga, cây có xuất xứ từ Nam Mỹ, được trồng làm cảnh trên thế giới đã hơn 100 năm.

Dược tính
Lá cây lược vàng chứa flavonoid có hoạt tính sinh học, glycol-và phospholipids trung tính và các thành phần axit béo của chúng.
C. Fragrans được xem như một loại thuốc chống virus và kháng khuẩn. Ở Đông u, lá của cây này được sử dụng điều trị các bệnh ngoài da, bỏng và rối loạn khớp.

Một số tài liệu cho rằng dược tính của cây lược vàng gồm:

- Nhóm lipid: Triacyglyceride, sulfolipid, digalactosyl diglycerides

- Nhóm acid béo: paraffinic, olefinic

- Các acid hữu cơ

- Sắc tố caroten, chlorophyll

- Thành phần Phytosterol

- Các vitamin PP, B2 và các nguyên tố vi lượng: Fe, Cr, Ni, Cu.

- Các flavonoid: quercetin, kaempferol isoorientin (3′,4′,5,7-tetrahydroxyflavone-6-C-β-D-glucopyranoside).

Chính vì thế, loài cây này được dùng để: thanh nhiệt, giải độc, nhuận phế, tiêu viêm, hóa đàm, lợi thủy. Ngoài ra, người ta còn phát hiện hoạt chất Flavonoid, vitamin P, C trong cây lược vàng có tác dụng làm bền mạch máu. Bên cạnh đó, cây cũng có khả năng chống oxy hóa cao nhờ thành phần Quercetin - hoạt chất năng ngừa sự phát triển của khối u và tế bào ung thư.

Bài viết nghiên cứu về cây lược vàng của tác giả Vladimir – Ogarkov đăng trên Tạp chí sức khỏe đời sống của Nga cho rằng cây lược vàng có tác dụng chữa các bệnh như: viêm họng, viêm phế quản, đau lưng, mỏi khớp, bướu cổ, huyết áp, tim mạch, u nang buồng trứng, xơ vữa động mạch, các bệnh về gan…

Công trình nghiên cứu

Nghiên cứu của Đại học Ben Gurion,Be'er Sheva, Israel do nhóm tác giả gồm: Ludmila Yarmolinsky, Michele Zaccai, Shimon Ben-Shabat và Mahmoud Huleihel thực hiện. Công trình nghiên cứu được đăng trên Thư viện y khoa quốc gia Hoa Kỳ.

Mô tả thí nghiệm:

- Sau khi lấy cây lược vàng từ vườn ươm nhà kính, nhóm nghiên cứu chuẩn bị chiết suất ethanol và chiết suất aquatic từ lá của cây này đem nghiền nát và ủ ở nhiệt độ phòng trong dung môi thích hợp. Thời gian ủ là 48h. Sau đó, các mô này được ly tâm trong 10 phút với tốc độ 2.000 vòng/phút. Phần nổi phía trên được làm bay hơi bằng máy đông khô.

- Phần còn lại mang hòa tan với ethanol 95% (0,5ml) và pha loãng cho đến khi nồng độ đạt 10 mg/ml. Sau đó, dung dịch được khử trùng bằng cách lọc và pha loãng với môi trường chứa 2% huyết thanh bê sơ sinh cho đến khi đạt nồng độ thích hợp. Các chiết suất được phân loại theo nồng độ tăng dần của metanol: 0%, 20%, 40%, 60%, 80% và 100%.

- Aciclovir (ACV), còn được gọi là acyclovir - một loại thuốc chống virus được chọn làm thuốc kiểm soát dương tính với virus.

- Tế bào được chọn làm vật chủ là tế bào thận khỉ xanh Châu Phi (tế bào Vero).

- Các tế bào này được nuôi cấy trong môi trường Eagle sửa đổi. Môi trường này chứa: 10% huyết thanh thai nhi, 1% glutamine, penicillin 50 U/ml, streptomycin 50 50g/ml và được ủ ở 37 °C trong không khí ẩm có chứa 5% CO2.

- 3 loại [virus herpes] gồm: HSV-1, HSV-2 và VZV được nhân giống trong các tế bào vero.

- Nồng độ của chúng được xác định nhờ vào xét nghiệm mảng bám tiêu chuẩn.

- Nhóm nghiên cứu kiểm tra độc tính các chiết suất của cây lược vàng bằng 3 cách: đếm tốc độ sao chép của tế bào bằng máy do huyết áp Neubauer, quan sát bằng kính hiển vi đảo ngược quang học và xét nghiệm MTT.

Kết quả nghiên cứu:

Chiết suất ethanol của cây lược vàng ức chế hiệu quả sự lây nhiễm HSV-1, HSV-2. Trong khi đó, chiết suất aquatic của loại cây này chỉ ức chế VZV.
Chỉ số chọn lọc (độc tính so với hiệu quả) của các chiết suất từ cây lược vàng cao nhưng vẫn thấp hơn so với ACV.
Chiết suất có hoạt tính chống virus đạt hiệu quả cao nhất tại thời điểm nhiễm bệnh.

Hình ảnh

Đọc thêm
 Callisia fragrans trên trang Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ
 Anti-Herpetic Công trình nghiên cứu về dược tính Cây Lược Vàng - Trung tâm Thông tin Công nghệ sinh học Quốc gia Hoa Kỳ
Lược vàng - Khoa học và Công nghệ Cao Bằng
 Chemical investigation of Callisia fragrans Điều tra hóa học của Callisia Fragrans: Chernenko TV, Ulchenko NT, Glushenkova AI, Redzhepov D. Chem Nat Comp. 2007;3:253–5
 Một Vài Dẫn Liệu Sinh Học Về Cây Lược Vàng Tạp chí Nghiên cứu và Phát triển, số 3 (74). 2009. Trang 62.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Lược vàng - cây cảnh hay "thần dược"?
F
Thực vật đặc hữu Mexico
Thực vật vườn
Thực vật được mô tả năm 1840


title: Triệu Châu

text:
Triệu Châu (chữ Hán giản thể: 肇州县, âm Hán Việt: Triệu Châu huyện) là một huyện thuộc địa cấp thị Đại Khánh, tỉnh Hắc Long Giang, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Đây là nơi Kim Thái Tổ Hoàn Nhan A Cốt Đả đánh bại quân Liêu, thành lập nên cơ sở của nước Kim.

Huyện Triệu Châu có diện tích 2445 km², dân số 440.000 người. Mã số bưu chính của huyện Triệu Châu là 166400. Chính quyền nhân dân huyện Triệu Châu đóng tại trấn Triệu Châu. Huyện này được chia thành 6 trấn, 6 hương, 2 trường (场).
Trấn: Triệu Châu, Phong Lạc, Vĩnh Lạc, Nhị Tỉnh, Hưng Thành, Triều Dương Câu.
Hương: Thác Cổ, Triều Dương, Tân Phúc, Song Phát, Vĩnh Thắng, Du Thụ.
Trường: Lạc Viên Lương Chủng, Vệ Tinh Chủng Súc

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Hắc Long Giang
Đại Khánh


title: Hexatoma macrocera

text:
Hexatoma macrocera là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Hexatoma
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: San Candido

text:
Innichen tiếng Đức) hoặc San Candido tiếng Ý) là một đô thị ở Nam Tirol trong vùng Trentino-Nam Tirol của Ý, có vị trí cách khoảng 120 km về phía đông bắc của Trento và khoảng 80 km về phía đông bắc của Bolzano, ở biên giới với Áo. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 3.148 người và diện tích là 80,1 km².

Đô thị Innichen có các frazioni (các đơn vị cấp dưới, chủ yếu là các làng) Innichberg (Monte San Candido), Obervierschach (Versciaco di Sopra), Untervierschach (Versciaco di Sotto), Vierschach (Versciaco), Winnebach (Prato alla Drava).

Innichen giáp các đô thị: Toblach, Innervillgraten (Áo), Sexten, và Sillian (Austria).

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
  Trang mạng của đô thị này
 The Great War in the Dolomites

Đô thị Nam Tirol


title: Ganjam

text:
Ganjam là một thị xã và là nơi đặt ủy ban khu vực quy hoạch (notified area committee) của quận Ganjam thuộc bang Orissa, Ấn Độ.

Địa lý
Ganjam có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 3 mét (9 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Ganjam có dân số 11.312 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Ganjam có tỷ lệ 74% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 85%, và tỷ lệ cho phái nữ là 63%. Tại Ganjam, 11% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Orissa


title: Cryptocephalus singhalus

text:
Cryptocephalus singhalus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Lopatin miêu tả khoa học năm 1995.

Chú thích

Tham khảo

S


title: Bình Xương

text:
Bình Xương (chữ Hán giản thể: 平昌县, Hán Việt: Bình Xương huyện) là một huyện thuộc địa cấp thị Ba Trung, tỉnh Tứ Xuyên, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 2227 km2, dân số năm 2002 là 930.000 người. Huyện Bình Xương được chia thành các đơn vị hành chính gồm 16 trấn, 11 hương.
Trấn: Giang Khẩu, Hưởng Than, Tứ Mã, Đắc Thắng, Bạch Y, Nguyên San, Nhạc Gia, Vân Đài, Lan Thảo, Tây Hưng, Trấn Long, Bút Sơn, Khâu Gia, Hàm Thủy, Thản Khê, Phật Lâu.
Hương: Đại Trại, Lục Môn, Long Cương, Nguyên Thạch, Thanh Vân, Thổ Hưng, Bản Miếu, Nê Long, Nham Khẩu, Hỉ Thần, Vọnh Kinh.

Tham khảo

Lương Sơn, Tứ Xuyên
Đơn vị cấp huyện Tứ Xuyên


title: (6407) 1992 PF2

text:
{{DISPLAYTITLE:(6407) 1992 PF2}}

(6407) 1992 PF2 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henry E. Holt ở Đài thiên văn Palomar ở Quận San Diego, California, ngày 2 tháng 8 năm 1992.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 6001–7000

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser

Thiên thể phát hiện năm 1992
Được phát hiện bởi Henry E. Holt
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Saionji Kinmochi

text:
Hoàng tử  (23 tháng 10 năm 1849 - 24 tháng 11 năm 1940) là một chính trị gia và là người từng ba lần giữ chức Thủ tướng Nhật Bản. Ông được phong từ chức hầu tước lên công tước, thứ bậc cao nhất của quý tộc Nhật Bản, vào năm 1920. Trên cương vị là genrō cuối cùng, ông là chính khách được tôn trọng nhất ở Nhật trong thập niên 1920 và thập niên 1930.

Tham khảo

Liên kết ngoài
National Diet Library photos and biography

Thủ tướng Nhật Bản
Chính khách Nhật Bản
Cải cách Minh Trị
Sinh năm 1849
Mất năm 1940
Kazoku
Sinh viên Đại học Paris
Minh Trị Duy Tân
Người Kyōto


title: Oradour, Cantal

text:
Oradour là một xã ở tỉnh Cantal, thuộc vùng Auvergne-Rhône-Alpes ở miền trung nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
 Xã của tỉnh Cantal

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Oradour sur le site de l'Institut géographique national

Oradour


title: 21928 Prabakaran

text:
21928 Prabakaran (1999 VX55) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 4 tháng 11 năm 1999 bởi Nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 21928 Prabakaran

Thiên thể phát hiện năm 1999
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: 21284 Pandion

text:
21284 Pandion (tên khác: 1996 TC51) là một tiểu hành tinh nằm trên vành Sao Mộc. Nó được phát hiện bởi Eric Walter Elst tại đài quan sát La Sila ở Chile ngày 5 tháng 10 năm 1996. Nó được đặt theo tên Pandion, một sinh vật huyền bí trợ giúp cho Menestheus trong chiến tranh thành Troia.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 21001–22000

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thiên thể phát hiện năm 1996
Được phát hiện bởi Eric Walter Elst


title: Liên đoàn bóng đá Ethiopia

text:
Liên đoàn bóng đá Ethiopia () là tổ chức quản lý, điều hành các hoạt động bóng đá ở Ethiopia. Liên đoàn quản lý đội tuyển bóng đá quốc gia Ethiopia, tổ chức các giải bóng đá như vô địch quốc gia và cúp quốc gia. Liên đoàn bóng đá Ethiopia gia nhập FIFA năm 1953 và CAF năm 1957.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Ethiopia  trên trang chủ của FIFA.

Ethiopia
Bóng đá Ethiopia