title: Hồng Nhung

text:
{{Thông tin nhạc sĩ
| Nền = ca sĩ hát đơn
| Tên = Hồng Nhung
| image = Hồng Nhung at concert 26-10-2012 cropped.jpg
| caption = Hồng Nhung tại một buổi hòa nhạc năm 2012.
| imagesize = 250px
| Tên khai sinh = Lê Hồng Nhung
| Sinh ngày =
| Nơi sinh = Hà Nội, Việt Nam Dân chủ Cộng hòa
| Nguyên quán = Hà Nội
| Nghề nghiệp = Ca sĩ, Nhạc sĩ, Người viết lời bài hát, Diễn viên
| Nhạc cụ = Mezzo-soprano vocal, guitar, piano
| Thể loại = Nhạc thiếu nhi, ca khúc về Hà Nội, nhạc tiền chiến, nhạc trẻ, nhạc Trịnh, nhạc phản chiến, nhạc đỏ, pop, ballad, folk, world music, jazz, rock, new-age, nhạc điện tử, nhạc kịch, dân ca quan họ
| năm hoạt động = 1985–nay
| Ca khúc = Trường ca Đoá hoa vô thường, Lời của gió, Nhớ về Hà Nội, Ngẫu hứng sông Hồng, Nhớ mùa thu Hà Nội, Hạ trắng, Cô bé vô tư, Có phải em mùa thu Hà Nội, Vẫn hát lời tình yêu, Cho em một ngày, Ru tình, Một mình, Họa mi hót trong mưa, Một ngày mới, Ru em từng ngón xuân nồng
| Tên thân mật = Bống
| Nhạc sĩ tiêu biểu = Trịnh Công Sơn, Dương Thụ
| nghệ danh = *Diva Việt Nam
Ngôi sao ca nhạc
}}

Lê Hồng Nhung (sinh ngày 15 tháng 3 năm 1970, tại Hà Nội), thường được biết đến với nghệ danh Hồng Nhung, tên thân mật là "Bống", là một nữ ca sĩ người Việt Nam, từng giành được 8 đề cử cho giải Cống hiến. Cô đã thành công trong việc đổi mới nhạc Trịnh từ những năm đầu thập niên 90. Hồng Nhung là một nghệ sĩ có sức ảnh hưởng lớn và được công nhận là một trong Bộ tứ Diva của Việt Nam bên cạnh Thanh Lam, Mỹ Linh và Trần Thu Hà.

Hồng Nhung được công chúng biết đến khi tuổi đời còn trẻ, gây ấn tượng với một giọng hát đầy nội lực mà tinh tế, sáng và vang. Cô chịu ảnh hưởng lớn từ Sinéad O'Connor và Whitney Houston. Hồng Nhung cũng là một nghệ sĩ tích cực tham gia nhiều chiến dịch như trở thành đại biểu của Việt Nam lên tiếng về vấn đề bảo vệ loài tê giác, gấu; tham gia dự án âm nhạc chống nạn ấu dâm, các hoạt động thiện nguyện. Ngoài ra, cô cũng nổi tiếng về sự thông minh, khéo léo trong giao tiếp cũng như cách làm việc của cô.

Hồng Nhung từng thể hiện thành công những bài hát của nhiều nhạc sĩ nổi tiếng như Văn Cao, Dương Thụ, Trần Tiến, Phú Quang, Quốc Trung, Thanh Tùng, Hồng Đăng, Từ Huy, Duy Thái, Trần Quang Lộc, Lã Văn Cường, Bảo Chấn, Bảo Phúc, Quốc Bảo, Huy Tuấn... nhưng thành công nhất vẫn là những nhạc phẩm của Trịnh Công Sơn.

 Tiểu sử
Hồng Nhung sinh ra trong một gia đình Hà Nội trí thức. Ông nội của Hồng Nhung là họa sĩ Lê Văn Ngoạn; ông ngoại là nhà ngôn ngữ học Đới Xuân Ninh; bố cô là dịch giả Lê Văn Viện. Cô có họ hàng với ca sĩ Bằng Kiều (gọi bằng chú). Bố mẹ Hồng Nhung chia tay khi cô chưa đầy 2 tuổi. Vì là con một nên khi chia tay, ông đã kiên quyết nhận nuôi Hồng Nhung. Từ đó, cô sống với bố và ông bà nội nhưng những ngày cuối tuần thì đến thăm mẹ. Bố Hồng Nhung tái hôn với một người phụ nữ tên Mai, hơn cô 10 tuổi.

Năm 1983, Hồng Nhung có tên trong danh sách những học sinh giỏi toàn thành phố, được Thủ tướng Phạm Văn Đồng tặng bằng khen. Đồng thời cũng là học sinh giỏi toàn diện 7 năm liền và tốt nghiệp PTCS với số điểm 36/40, từng được cử đi thi học sinh giỏi Văn cấp thành phố rồi đi thi Học sinh giỏi Quốc gia. Hồng Nhung tốt nghiệp đại học khoa Tiếng Anh của Đại học Khoa học và Xã hội Nhân Văn, Thành phố Hồ Chí Minh.

 Sự nghiệp
Thời thơ ấu và khởi nghiệp

Năm 10 tuổi, Hồng Nhung thi tuyển vào đội Họa mi của Cung Văn hóa Thiếu nhi Hà Nội và trở thành thành viên của đội Họa mi. Năm 11 tuổi, Hồng Nhung được tới Đài Tiếng nói Việt Nam thu âm bài hát đầu tiên mang tên "Lời chào của em", do Nghiêm Bá Hồng sáng tác, và biểu diễn trong Đội nghệ thuật Măng non Hà Nội.

Năm 1984, lần đầu tiên được cử đi dự "Liên hoan nghệ thuật quốc tế" ở Libya, trở thành giọng hát thiếu nhi được yêu mến tại Hà Nội lúc bấy giờ. Năm 1985, khi mới 15 tuổi, cô đoạt Huy chương vàng "Hội diễn chuyên nghiệp toàn quốc" lần thứ 4 tại Hải Phòng với "Diều ơi cho em bay" của Nguyễn Cường. Cô gặp gỡ nhạc sĩ Dương Thụ và được ông dìu dắt vào nghề. Khoảng hơn 1 năm sau, Hồng Nhung gặp nhạc sĩ Quang Vinh, gia nhập Đoàn ca nhạc nhẹ Trung ương và bắt đầu bước vào con đường ca hát chuyên nghiệp rồi nhanh chóng trở thành một hiện tượng nhạc trẻ bấy giờ. Năm 1987, được chọn đi thi "Giọng hát hay Hà Nội", lúc đó cô mới học năm thứ nhất hệ trung cấp ở Trường nghệ thuật Hà Nội và giành giải nhất với ca khúc "Nhớ về Hà Nội". Đây là một bước ngoặt quan trọng trong sự nghiệp ca hát của cô.

Năm 1988, ra mắt album Tiếng hát Hồng Nhung, được tái bản nhiều lần. Cô chính thức gia nhập Đoàn ca múa nhạc nhẹ Trung ương. Năm 1989, cô biểu diễn tại liên hoan nhạc nhẹ ở Berlin, Cộng hòa Dân chủ Đức và biểu diễn tại Festival thế giới lần thứ 19 tại Triều Tiên. Năm 1990, cô lưu diễn tại Iraq. Năm 1991, sau chuyến lưu diễn tại Trung Quốc và Singapore, Hồng Nhung chính thức gia nhập Đoàn ca nhạc nhẹ Sài Gòn và đoạt giải nhất "Cuộc thi đơn ca nhạc nhẹ toàn quốc năm 1991", các ca khúc trong cuộc thi đã được đưa vào album Sao anh không đến với 5 ca khúc Việt Nam và 4 ca khúc nước ngoài. Năm 1992, cô lưu diễn tại Nga, Ba Lan, Hàn Quốc, Trung Quốc.

Tháng 9 năm 1991, Hồng Nhung đoạt giải nhất "Đơn ca nhạc nhẹ toàn quốc lần thứ 2" với các ca khúc "Hãy đến với em" (Duy Thái), "Vì sao anh không đến" (Từ Huy) và "Nothing Compares to You" (Sinéad O'Connor).

Năm 1992, Năm 20 tuổi, cô theo bố vào Thành phố Hồ Chí Minh, may mắn gặp gỡ nhạc sĩ Trịnh Công Sơn và tạo nên một mối nhân duyên âm nhạc vô cùng đẹp và cũng là bước ngoặt lớn làm thay đổi cuộc đời âm nhạc của Hồng Nhung, có ảnh hưởng mạnh mẽ đến cá tính âm nhạc và con đường âm nhạc của Hồng Nhung. Cô hát nhạc Trịnh Công Sơn bằng phong cách mới, tạo ấn tượng mạnh.

Năm 1993, album nhạc Trịnh Công Sơn Bống bồng ơi ra mắt nhanh chóng trở thành hiện tượng âm nhạc, một bước ngoặt lớn đối với sự nghiệp ca hát của Hồng Nhung và mang dấu ấn lịch sử đối với âm nhạc Trịnh Công Sơn. Bống bồng ơi là cầu nối chuyển giao thế hệ từ Khánh Ly sang Hồng Nhung, khơi thông mạch chảy có "linh hồn" cho dòng nhạc Trịnh trong đời sống âm nhạc Việt sau năm 1975.

Năm 1994, Hồng Nhung phát hành album Lênh đênh - 10 ca khúc Hồng Đăng, cùng ca sĩ Thanh Lam thu âm băng nhạc Từ Huy chủ đề "Ngày anh đến"; cùng Phương Thanh thu thanh album Tôn Thất Lập - Tình ca mùa xuân. Tham gia chương trình Duyên dáng Việt Nam một với ca khúc "Bống bồng ơi" của Trịnh Công Sơn được chính tác giả giới thiệu, dẫn chuyện trước khi Hồng Nhung ra biểu diễn.

Năm 1995, hợp tác với nhạc sĩ Đức Trí sản xuất  album Chợt nghe em hát – được coi là album chủ đề đầu tiên của nhạc Việt với các sáng tác lần đầu tiên được ra mắt của hai nhạc sĩ Lã Văn Cường và Trần Quang Lộc.

Năm 1996, tiếp tục hợp tác cùng Đức Trí, Tam Ca Áo Trắng ra mắt album "Hát mừng giáng sinh", thành công vượt ngoài mong đợi với hơn 100.000 bản băng cassettte được tiêu thụ trở thành album giáng sinh được yêu thích nhất ở Việt Nam, tái bản liên tục cả trong nước (Viết Tân Studio phát hành) và hải ngoại (Trung tâm Mưa hồng phát hành). Gây ấn tượng mạnh với khán giả truyền hình trong đêm chung kết SV96 với ca khúc "Nhớ mùa thu Hà Nội" (Trịnh Công Sơn). Là đại diện duy nhất của Việt Nam được mời tham gia chương trình "Dream come true" do hãng truyền hình NHK - Nhật Bản tổ chức tại Tokyo - một chương trình dành cho các ngôi sao âm nhạc hàng đầu Châu Á, Hồng Nhung đã trình diễn  "Hạ trắng" của Trịnh Công Sơn. Năm 1996, Hồng Nhung tạo nên hiện tượng trên sân khấu biểu diễn Thành phố Hồ Chí Minh cùng ca khúc "Cho em một ngày" của Dương Thụ với bản phối của nhạc sĩ Nguyễn Hà cùng ghita Vĩnh Tâm.

 1997–1999: Đoản khúc thu Hà Nội, Hồng Nhung & những bài Topten và Bài hát ru cho anh
Năm 1997, Hồng Nhung tổ chức chuyến lưu diễn xuyên Việt đầu tiên mang tên Hồng Nhung và Bống bồng ơi với 9 đêm diễn tại Thành phố Hồ Chí Minh, Hà Nội và Đà Nẵng vào tháng 12 năm 1997). Ngày 21 tháng 7 cùng năm, cô ra mắt album phòng thu đầu tay Đoản khúc thu Hà Nội với phần hòa âm, phối khí của nhạc sĩ Bảo Chấn đã tạo được tiếng vang lớn về nghệ thuật và số lượng đĩa tiêu thụ, trở thành album Hà Nội kinh điển, đoạt giải thưởng "Đĩa hát vàng 97" và gắn thương hiệu Hồng Nhung với dòng nhạc viết về Hà Nội. Tháng 9 năm 1997 chương trình Làn Sóng Xanh ra đời, Hồng Nhung là ca sĩ có nhiều bài nhất lọt Topten LSX 97 với thứ hạng cao, Ca Khúc " Có Đôi Khi " sáng tác Lã Văn Cường đoạt giải Làn Sóng Xanh đầu tiến năm 1997. Ngoài ra  tiêu biểu là ca khúc "Đóa hoa vô thường" chiếm lĩnh hạng nhất trên bảng xếp hạng 4 tuần tháng 11 năm 1997. Video âm nhạc "Đóa hoa vô thường" của Hồng Nhung được phát hành trên truyền hình và băng đĩa tạo nên hiện tượng âm nhạc đặc biệt, ngoài phần âm nhạc xuất sắc thì điểm nhấn độc đáo là video âm nhạc được dàn dựng thành một câu chuyện có mở kết hoàn chỉnh, mang đậm dấu ấn văn hóa Phương Đông, đây là một bước tiến so với thời điểm bấy giờ. "Đóa hoa vô thường" được đánh giá một trong những video âm nhạc đỉnh cao của nhạc nhẹ Việt Nam.

Năm 1998, Hồng Nhung phát hành album phòng thu thứ hai, Hồng Nhung & những bài Topten, bao gồm 9 ca khúc lọt Bảng xếp hạng Topten Làn Sóng Xanh 97; tiếp tục hợp tác thành công với nhạc sĩ Đức Trí trong album phòng thu thứ ba, Bài hát ru cho anh, phát hành ngày 4 tháng 12 năm 1998. Album phác họa đầy đủ, sinh động nhất chân dung âm nhạc của Dương Thụ, nhạc sĩ đánh giá Hồng Nhung là người hát hay nhất và thành công nhất nhạc của ông. Cùng lúc đó ca khúc " Vườn Yêu ' sáng tác tác Nhạc sỹ  Lã Văn Cường do Đức Trí hoà âm phối khí đoạt Giai thưởng Làn Sóng Xanh 98. Cô cũng hợp tác cùng MC Lại Văn Sâm và VTV3 tổ chức chương trình Khách mời VTV3 – Bắt đầu từ hôm qua dành cho hơn 10 ngàn cho sinh viên tại Trường Đại học Y Hà Nội, chương trình truyền hình được khán giả yêu thích nhất năm 1998 của VTV3 với số thư yêu cầu nhiều nhất và số lần phát lại nhiều nhất.

Năm 1999, Hồng Nhung tổ chức thành công chuyến lưu diễn xuyên Việt lần thứ hai mang tên Bài hát ru 99 – Vì cuộc sống trẻ thơ với sự tham gia của đạo diễn sân khấu Phạm Hoàng Nam, nhạc sĩ hòa âm Đức Trí, ban nhạc Hy vọng và ca sĩ Bằng Kiều, chương trình đã tạo được tiếng vang lớn không chỉ về mặt nghệ thuật và cả về ý nghĩa nhân văn, Bài hát ru 99 gắn với Tuyên truyền và gây quỹ ủng hộ phòng chống sốt xuất huyết cho các em nhỏ, Hồng Nhung đã dành trọn 200 triệu tiền vé thu được để ủng hộ quỹ.

2000–2002: Ru tình, Cháu vẽ ông mặt trời và Ngày không mưa

Năm 2000, Hồng Nhung cho ra mắt album phòng thu thứ tư, Ru tình, với 10 tình khúc Trịnh Công Sơn, Bảo Chấn, Thanh Tùng, Phú Quang do Đức Trí hòa âm, Hồng Nhung hát theo phong cách tự do, ngẫu hứng, thiên về kỹ thuật hát nói, bài hát "Một mình", do Thanh Tùng sáng tác, lần đầu tiên được Hồng Nhung thu âm. Với phần trình diễn đột phá về nghệ thuật trên sân khấu Duyên dáng Việt Nam 9 với ca khúc "Ru con giữa rừng đại ngàn" của Dương Thụ, Hồng Nhung chia sẻ: "Nhung rất thích ca khúc "Ru con giữa rừng đại ngàn".

Năm 2001, Hồng Nhung phát hành album phòng thu thứ năm, Cháu vẽ ông mặt trời, với 11 ca khúc, album thiếu nhi nhưng được êkip Hồng Nhung, Bảo Chấn, Dương Thụ thực hiện rất công phu, độc đáo, chuyên nghiệp, trở thành một dấu ấn đẹp trong sự nghiệp của Hồng Nhung.

Năm 2001, Hồng Nhung được mời hát chính cho bộ phim điện ảnh Người mỹ trầm lặng của đạo diễn Phillip Noyce và tham gia vai phụ ca sĩ phòng trà trong bộ phim, Hồng Nhung sang Anh thu âm phần nhạc phim cùng Craig Armstrong với ca khúc "Thiên Thai" và "Nothing in this World" (với Craig Armstrong).

Năm 2003, cô được Đề cử "Best Original Song Written Directly for a Film" cho giải World Soundtrack Award ở Bỉ cho ca khúc "Nothing in This World".

Hồng Nhung lần đầu tiên hợp tác cùng Quốc Trung và ban nhạc Phương Đông ra mắt album Ngày không mưa vào ngày 20 tháng 11 năm 2001. Hồng Nhung đoạt giải thưởng Ca sỹ được yêu thích nhất Làn Sóng Xanh 2002; ca khúc "Ngày không mưa" cũng đạt giải 10 ca khúc được yêu thích nhất của Làn sóng xanh 2002. Ngoài ra Hồng Nhung còn thắng lớn tại VTV – Bài hát tôi yêu ở hạng mục Ca sĩ được yêu thích nhất và giải Ca khúc được yêu thích nhất cho hai bài hát "Họa mi hót trong mưa" và "Ngày không mưa". Cũng trong năm 2002, Hồng Nhung là ca sĩ Việt Nam đầu tiên được mời tham dự Liên hoan âm nhạc Châu Á tổ chức thường niên ở Singapore cùng Trần Mạnh Tuấn với các ca khúc "Inh lả ơi", "Ngày không mưa", "Ru tình" và "Hồ trên núi".

 2003–2005: Thuở Bống là người, Một ngày mới và Khu vườn yên tĩnh

Năm 2003, Hồng Nhung trở thành ca sĩ tâm điểm của năm với giải thương Mai Vàng hạng mục Nữ ca sĩ được yêu thích nhất với ca khúc "Một ngày mới". Video âm nhạc "Một ngày mới" giữ vị trí dẫn đầu trên bảng xếp hạng chung cuộc VTV – Bài hát tôi yêu lần thứ 2 với giải Ca khúc được yêu thích nhất, năm thứ 7 liên tiếp đoạt giải Ca sĩ được yêu thích nhất của Làn Sóng Xanh và là một trong những giọng ca chính  thể hiện ca khúc "Vì một thế giới ngày mai", bài hát chính thức của Đại hội Thể thao Đông Nam Á 2003 tổ chức tại Hà Nội. Cùng năm đó, Hồng Nhung cho ra mắt album phòng thu thứ bảy, Thuở Bống là người, gồm 11 ca khúc viết về thân phận con người, triết lý đời sống, tình yêu do chính nhạc sĩ Trịnh Công Sơn biên tập cùng Hồng Nhung trước khi ông qua đời.

Cũng trong năm 2003, Hồng Nhung cùng nhạc sĩ  Quốc Trung và Huy Tuấn ra mắt album phòng thu thứ tám, Một ngày mới, giới thiệu một hình ảnh mới trẻ trung, tràn đầy năng lượng của Hồng Nhung. Album được thực hiện trong khoảng thời gian 3 tháng, gây sốt với công chúng trẻ tuổi, hơn 10.000 bản CD đã được tiêu thụ trong tuần đầu tiên phát hành. Ngày 28 tháng 10 năm 2004, Hồng Nhung ra mắt album phòng thu thứ chín, Khu vườn yên tĩnh, một album chủ đề được lấy cảm hứng từ khu vườn tại ngôi nhà của Hồng Nhung ở Thành phố Hồ Chí Minh.

 2006–2016: Như cánh vạc bay, Vòng tròn và các dự án âm nhạc khác

Năm 2006, Hồng Nhung lần đầu hợp tác cùng nhạc sĩ Hoài Sa với dự án nhạc Trịnh Công Sơn Như cánh vạc bay, bao gồm album phòng thu thứ mười cùng tên và hai đêm trình diễn của buổi hòa nhạc Như cánh vạc bay tại Nhà hát lớn TP. Hồ Chí Minh với 16 ca khúc của nhạc  sĩ Trịnh Công Sơn, được hòa âm, trình diễn theo phong cách mới mẻ. Hai bài hát "Ru em từng ngón xuân nồng" và "Tuổi đá buồn" nhanh chóng trở thành hai bản hit của Hồng Nhung trên các sân khấu lớn trong và ngoài nước. Hồng Nhung đoạt giải Sự nghiệp tỏa sáng của giải thưởng Ngôi sao Bạch Kim.

Năm 2007, cô ra mắt dự án song ca Hồng Nhung - Quang Dũng, Vì ta cần nhau (CD & live show) do nhạc sĩ Đức Trí sản xuất, hòa âm; CD Vì ta cần nhau là một trong mười album bán chạy nhất năm 2007 và live show Vì ta cần nhau được bình chọn là 1 trong 10 sự kiện văn hóa tiêu biểu năm 2007 của VTV3 và Báo Thể thao & Văn hóa. Cuối năm, Hồng Nhung nhận giải Ca sỹ được yêu thích nhất của 10 năm Làn Sóng Xanh và giải Nghệ sĩ ăn mặc lịch sự nhất năm 2007.

Năm 2009, Hồng Nhung tiếp tục hợp tác cùng nhạc sĩ Hoài Sa ra mắt dự án song ca nhạc Trịnh Công Sơn cùng Quang Dũng chủ đề Có đâu bao giờ (CD&Live show) theo phong cách New Age.

Năm 2011, Hồng Nhung ra mắt album phòng thu thứ mười một, Vòng tròn, theo thể loại nhạc điện tử. Album được Hồng Nhung viết kịch bản văn học, Quốc Trung viết kịch bản âm nhạc, sau đó được các nhạc sĩ khác viết theo đơn đặt hàng.  Với kỹ thuật thanh nhạc điêu luyện và kinh nghiệm biểu diễn, cô luôn được chọn làm người hướng dẫn cho các thí sinh trong các cuộc thi ca hát như Vietnam Idol, Giọng hát Việt. Năm 2011, cô là giám khảo cuộc thi Sáng bừng sức sống, một chương trình truyền hình thực tế tìm kiếm nhóm nhạc nữ Việt Nam. Năm 2013, Hồng Nhung đảm nhiệm vị trí một trong 4 huấn luyện viên (cùng Quốc Trung, Đàm Vĩnh Hưng và Mỹ Linh) của Giọng hát Việt mùa 2.

 2017–nay: Phố à, phố ơi... và Tuổi thơ tôi
Năm 2017, cô ra mắt album phòng thu thứ 11 có tựa đề Phố à, phố ơi... tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Ngày 16 tháng 12 năm 2017, cô tổ chức buổi họp báo chính thức ra mắt album phòng thu thứ 11 có tựa đề Phố à, phố ơi... tại Thành phố Hồ Chí Minh. Trong buổi họp báo còn có sự góp mặt của Hoa hậu Hoàn vũ 2007 Riyo Mori và Vũ Cát Tường. Ngày 6 tháng 5 năm 2018, Hồng Nhung tham gia chương trình The Oriental Mood của Trần Mạnh Tuấn và Nguyên Lê tại nhà hát VOH Music One, Thành phố Hồ Chí Minh. Với vai trò là khách mời, cô đã biểu diễn ca khúc "Bèo dạt mây trôi". Ngày 26 tháng 5 năm 2018, nhân dịp sinh nhật lần thứ 50 của Thái tử Frederik, cô được mời dự tiệc tại cung điện Christiansborg, Copenhagen Đan Mạch. Ngày 20 tháng 6 năm 2018, sự kiện hưởng ứng Ngày hội âm nhạc diễn ra tại Hà Nội do Đại sứ Ý Cecilia Piccioni tổ chức. Trong sự kiện, cô đã thể hiện "Voi che sapete" (Mozart) và "Nhớ mùa thu Hà Nội"' (Trịnh Công Sơn) dưới phần đệm đàn của Đăng Quang.

Ngày 26 tháng 5 năm 2018, nhân dịp sinh nhật lần thứ 50 của Thái tử Frederik, cô được mời dự tiệc tại cung điện Christiansborg, Copenhagen Đan Mạch.

Ngày 1 tháng 3 năm 2019, Hồng Nhung tham gia Chương trình Ánh dương mùa xuân để chào mừng nhà lãnh đạo Kim Jong-un do Nhà hát Ca múa nhạc Việt Nam thực hiện. Trong chương trình, cô đã song ca "Hạ trắng" cùng Quán quân Sao Mai 2017 dòng nhạc nhẹ Thu Thủy trong vào đúng dịp kỷ niệm 80 năm ngày sinh của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn. Ngay sau đó, Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng yêu cầu thể hiện thêm một tác phẩm khác

 Đời tư
Năm 21 tuổi, sau khi vào TP Hồ Chí Minh lập nghiệp, Hồng Nhung gặp Trịnh Công Sơn. Hồng Nhung có mối tình với Nhạc sỹ. Sau đó mối tình tan vỡ. Tuy nhiên, Theo Dịch giả Bửu Ý, Trịnh Công Sơn lại không coi Hồng Nhung là người tình.

Hồng Nhung đã kết hôn hồi tháng 7 năm 2011 với một doanh nhân mang quốc tịch Mỹ tên Kevin Gilmore, anh có một trụ sở kinh doanh ở Mỹ và một ở Hồng Kông. Trước đó, cả hai tổ chức lễ đính hôn vào cuối tháng 6 năm 2007 tại Vũng Tàu. Năm 2012, cô sinh đôi một trai, một gái vào dịp lễ Phục sinh tức ngày 8 tháng 4 tại Mỹ. Hai con của cô có tên là Aiden và Lea, tên thường gọi là Tôm và Tép.

Tháng 6 năm 2018, Hồng Nhung xác nhận đã ly hôn với Gilmore. Trước khi kết hôn với Kevin Gilmore, Hồng Nhung đã từng có một cuộc hôn nhân ngắn khác với một người chồng ngoại quốc.

Năm 2022, Hồng Nhung hẹn hò với kiến trúc sư người Đức Gerhard Heusch
Ngoài ra, Hồng Nhung là cháu họ gọi Bằng Kiều là chú, vì ông nội của cô và bố của Bằng Kiều là hai anh em ruột.

 Phong cách nghệ thuật

Giọng hát
Loại giọng: Lirico mezzo-soprano (nữ trung trữ tình).
Quãng giọng: D3 ~ G5 ~ C#6 (2 quãng tám 5 nốt và 1 bán âm)
Quãng trầm: D3 - A3
Quãng belt giọng pha: G4 - G5
Quãng giọng óc: A4 - C#6
 Longest note (note dài nhất): 20 giây.
Qua âm nhạc, Hồng Nhung đã truyền được nguồn cảm hứng và tư duy âm nhạc lớn đến những thế hệ ca sĩ sau này như Mỹ Tâm, Tùng Dương, Hà Anh Tuấn, Noo Phước Thịnh, Uyên Linh, Vũ Cát Tường, Phạm Hà Linh, Phạm Thu Hà,...

 Hồng Nhung với âm nhạc Trịnh Công Sơn
Cuộc gặp gỡ giữa Trịnh Công Sơn và Hồng Nhung được xem là định mệnh. Điều này đã mở ra cho làng nhạc Việt một hơi thở mới. Hồng Nhung là người đã mang dương tính vào nhạc Trịnh. "Lặng lẽ nơi này" là ca khúc đánh dấu lịch sử khi lần đầu tiên Hồng Nhung hát nhạc của ông. Có thể nói cô là người hát nhạc của vị nhạc sĩ tài hoa này nhiều nhất trong thập niên 90 và 2000.

Khi còn trên "cõi tạm", Trịnh Công Sơn khẳng định: "Hồng Nhung là một người quá gần gũi không biết phải gọi là ai. Hồng Nhung làm mới lại những ca khúc của tôi. Có người thích, có người không thích. Tuy nhiên tôi thích vì đó là cách biểu hiện mới phù hợp với tiết tấu của thời đại - một sự lãng mạn mới. Nó giúp mình có được chỗ ngồi trong hiện tại chứ không phải kẻ nhắc tuồng từ quá khứ".

Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn viết tặng Hồng Nhung 3 ca khúc: "Bống bồng ơi" (1993), "Bống không là Bống" (1994), "Thuở Bống là người" (1997).

 Album nhạc Trịnh Công Sơn - Hồng Nhung đã phát hành:
 Album đầu tiên Bống bồng ơi (1993) với 11 ca khúc do Bảo Phúc biên tập & hoà âm. Tái bản 2006 với tên Em hãy ngủ đi (10 ca khúc)
 Album Níu tay nghìn trùng Album Thuở Bống là người (2003) với 11 ca khúc do Trịnh Công Sơn & Hồng Nhung biên tập; Bảo Phúc & Trần Mạnh Tuấn hoà âm (Album bắt đầu thực hiện từ năm 2000).
 Album Như cánh vạc bay (2006) với 9 ca khúc do Hoài Sa hoà âm.
 Album Có đâu bao giờ (2009) với 10 ca khúc (song ca cùng Quang Dũng) do Hoài Sa hoà âm.
 Live show nhạc Trịnh - Hồng Nhung đã thực hiện:
 2003: Liveshow Thuở Bống là người 2006: Liveshow Như cánh vạc bay 2009: Liveshow Có đâu bao giờ (cùng Quang Dũng)
 2023: Liveshow Bống là ai? Giải thưởng

 Giải thưởng Âm nhạc Cống hiến

 Các giải thưởng khác

 Năm 1982: Giải nhất (A1) Liên hoan giọng hát học sinh thủ đô Hà Nội với bài "Mùa xuân và tuổi hoa"
 Năm 1983: Giải nhất (A2) Liên hoan giọng hát học sinh thủ đô Hà Nội với bài "Lê - na Bê - li - cô - ra"
 Năm 1984: Giải nhất (A1) Liên hoan giọng hát học sinh thủ đô Hà Nội với bài "Mùa hè, mùa thi"
 Năm 1985: Huy chương vàng Hội diễn ca nhạc chuyên nghiệp toàn quốc tại Hải Phòng với bài hát "Diều ơi cho em bay" của nhạc sĩ Nguyễn Cường.
 Năm 1987: Giải nhất giọng hát hay Hà Nội với bài hát "Nhớ về Hà Nội" (Hoàng Hiệp) và bài "Papa" (Paul Anka)
 Tháng 9 năm 1991: Giải nhất "Đơn ca nhạc nhẹ toàn quốc lần thứ 2" với các ca khúc "Hãy đến với em" (Duy Thái), "Vì sao anh không đến" (Từ Huy) và "Nothing Compares to You" (Sinead O'Connor).
 Năm 1996: Nhận giải ca sĩ được yêu thích nhất của báo Đại Đoàn Kết
 Năm 1996, Giải ca sĩ được yêu thích nhất của báo Đại Đoàn Kết. Được NHK (Nhật Bản) mời làm đại diện duy nhất của Việt Nam tham dự chương trình "Dreams Come True" cùng 30 ca sĩ hàng đầu Châu Á tại Tokyo
 Năm 1997, 1998, 1999, 2000, 2001, 2002, 2003: 7 năm liên tiếp nhận giải "ca sĩ được yêu thích nhất" của Làn sóng xanh
 Năm 1997: Giải Topten ca nhạc 97 với "Giọt sương trên mi mắt" của VTV3 và Báo Thể thao Văn hóa tổ chức
 Năm 1997: Album "Đoản khúc thu Hà Nội" được Cục tổ chức biển diễn và Quỹ văn hoá Hà Nội trao giải "Đĩa hát vàng 1997" về số lượng đĩa bán chạy nhất trong năm
 Năm 1998: Giải ca sĩ được yêu thích nhất của báo Người Lao động
 Năm 1998: Giải ca sĩ được yêu thích nhất của báo Mực Tím
 Năm 1998: Chương trình "Bắt đầu từ hôm qua" được bình chọn là chương trình truyền hình được yêu thích nhất và được yêu cầu phát lại nhiều nhất của VTV3.
 Năm 1999: Nhận giải "Nghệ sĩ mốt nhất 99" do báo Mốt trao tặng
 Năm 2000: Nhận giải Ca sĩ hát về Hà Nội hay nhất, nhân kỷ niệm 990 năm Thăng Long Hà Nội do bạn đọc báo Người lao động bình chọn.
 Năm 2001: Nhận giải Ca sĩ được yêu thích nhất của 10 năm báo Hoa học trò
 Năm 2002: Nhận giải ca sĩ được yêu thích nhất của báo Thiếu niên Tiền phong
 Năm 2002: Nhận giải ca sĩ được yêu thích nhất của VTV – Bài hát tôi yêu lần 1
 Năm 2003: Nhận giải Ca khúc được yêu thích nhất của VTV – Bài hát tôi yêu lần 2 với bài hát "Một ngày mới" dẫn đầu bảng bình chọn
 Năm 2003: Nhận giải "Nữ ca sĩ được yêu thích nhất" Mai vàng 2003 với ca khúc Một ngày mới (Huy Tuấn)
 Năm 2003: Đề cử "Best Original Song Written Directly for a Film" cho giải World Soundtrack Award ở Bỉ cho ca khúc "Nothing in This World" trong phim "The Quiet American"
 Năm 2006: Nhận giải "Sự nghiệp tỏa sáng" của Ngôi sao bạch kim do báo Điện ảnh kịch trường tổ chức
 Năm 2007: Nhận giải "Ca sĩ được yêu thích nhất 10 năm Làn sóng xanh" (1997 – 2007)
 Năm 2007: Nhận giải "Nghệ sĩ ăn mặc lịch sự nhất 2007" do báo Mốt trao tặng
 Năm 2007: Liveshow "Vì ta cần nhau" được VTV3 và báo Thể thao văn hoá bình chọn vào top 10 sự kiện văn hoá tiêu biểu nhất năm 2007
 Năm 2007: Album "Vì ta cần nhau" là một trong 10 album bán chạy nhất năm 2007
 Năm 2011: MV Vòng Tròn tham gia "Giải thưởng video nhạc Việt" của kênh MTV Vietnam đoạt 3 giải: Nghệ sĩ được tạo hình xuất sắc nhất, Hình ảnh đẹp nhất, Tác phẩm âm nhạc xuất sắc nhất
 Năm 2012: Giải thưởng "Bài hát yêu thích tháng 8" với "Vòng tròn"
 Năm 2014: Bài hát có tỉ lệ bình chọn cao nhất trong tháng 2 và xuất hiện trong Gala của chương trình "Giai điệu tự hào" với ca khúc "Mùa xuân đầu tiên"

 Thành công/Đánh giá
"Chuyện Hồng Nhung không còn răng khểnh không làm giảm tình yêu của tôi với cô ấy. Đặc biệt đó lại là người Trịnh Công Sơn đã chọn để hát ca khúc của ông. Tôi tin ông ấy không bao giờ chọn lầm. Quả thật, nàng rất xứng đáng.""Chị Nhung nói đã vang rồi, chưa cần hát."

"Linh có thiên hướng hát lúc nào cũng tròn trịa, lên sân khấu cách trình diễn vừa phải, nhả chữ đẹp, tròn vành rõ chữ. Chị Lam có vẻ là người hơi bất ổn, thất thường nhưng là giọng hát đặc biệt. Khi chị ấy kiềm chế được tình cảm bồng bột hát rất hay. Chị Lam thường hát bốc quá không kìm chế được. Chị Hồng Nhung giỏi trong chuyện luôn làm mới hình ảnh. Tức là nếu Mỹ Linh hướng đến sự tròn trịa về hát, Hồng Nhung hướng đến hình ảnh hoàn hảo, lên sân khấu luôn phải đẹp, nói chuyện duyên dáng, vừa phải. Chị Nhung là người giỏi, làm nghề lâu năm nhưng mỗi lần xuất hiện vẫn gây được sức hút lớn với người xem."

— Ca sĩ Trần Thu Hà

 Học trò
Năm 2013, Hồng Nhung đảm nhiệm một trong bốn vị trí "Huấn luyện viên" Chương trình truyền hình Giọng hát Việt (mùa 2).
 Vũ Cát Tường
 Phạm Hà Linh
 Âu Bảo Ngân
 Hoàng Nhật Minh
 Trương Thảo Nhi
 Nguyễn Đức Tùng (Nhóm O-plus)
 Nguyễn Xuân Lân
 Đỗ Thành Nam
 Trần Cao Cẩm Tú
Ngoài ra, cô còn hướng dẫn các thí sinh trong Chương trình truyền hình Vietnam Idol: Thần tượng Âm nhạc Việt Nam, Học viện ngôi sao với tư cách là khách mời. Hồng Nhung đã hướng dẫn cho hàng loạt các ca sĩ thành danh sau này Uyên Linh, Văn Mai Hương, Yasuy, Hoàng Quyên, Bảo Trâm,...

 Danh sách đĩa nhạc Đoản khúc thu Hà Nội (1997)Hồng Nhung & những bài Topten (1998)Bài hát ru cho anh (1998)Ru tình (2000)Cháu vẽ ông mặt trời (2001)Ngày không mưa (2001)Thuở Bống là người (2003)Một ngày mới (2003)Khu vườn yên tĩnh (2004)Như cánh vạc bay (2006)Vòng tròn (2011)Phố à, phố ơi... (2017)Tuổi thơ tôi (2020)Bống là ai? (2023)

Liveshow
 Năm 1997: Liveshow xuyên Việt đầu tiên mang tên "Hồng Nhung – Bống bồng ơi" với 9 đêm diễn tại Sài Gòn, Đà Nẵng, Hà Nội.
 Năm 1998: Đêm nhạc "Hồng Nhung – Bắt đầu từ hôm qua" thuộc chuỗi chương trình "Khách mời của VTV3" dành cho hơn 10 ngàn sinh viên Đại học Y Hà Nội.
 Năm 1999: Liveshow xuyên Việt "Hồng Nhung – Bài hát ru'99" với chủ đề "Vì cuộc sống trẻ thơ" với 9 đêm diễn tại Sài Gòn, Đà Nẵng, Hà Nội.
 Năm 2003: Liveshow nhạc Trịnh Công Sơn "Thuở Bống là người" tại Bình Quới với sự tham dự của hơn 5000 khán giả.
 Năm 2003: Liveshow "Một ngày mới" mở màn cho loạt chương trình "Âm nhạc và những người bạn" của VTV3.
 14/11/2004: Liveshow "Khu vườn yên tĩnh" thuộc chương trình "Giai điệu bè bạn" của HTV7 Đài truyền hình TP. Hồ Chí Minh.
 Năm 2006: Liveshow nhạc Trịnh Công Sơn "Như cánh vạc bay" tại Nhà hát Thành phố Hồ Chí Minh.
 Năm 2007: Liveshow cùng Quang Dũng với chủ đề "Vì ta cần nhau" tại Nhà hát Thành phố Hồ Chí Minh.
 Năm 2009: Liveshow nhạc Trịnh Công Sơn cùng Quang Dũng mang tên "Có đâu bao giờ".
 04/10/2012: Liveshow  tại Cung Văn hóa Hữu nghị Hà Nội.
 05/12/2013: Liveshow "Phố à phố ơi... Bống à Bống ơi!" tại Cung Văn hóa Hữu nghị Hà Nội.
 18/06/2017: Liveshow "In the spotlight: Tuổi thơ tôi" tại Cung Văn hóa Hữu nghị Hà Nội - với Bằng Kiều, Nhật Minh và Ngọc Linh.
 11-12/03/2023: Liveshow nhạc Trịnh Công Sơn "Bống là ai?"'' tại Nhà hát lớn Hà Nội

Phim

Tham khảo

Liên kết ngoài

Ca sĩ nhạc trẻ Việt Nam
Người Hà Nội
Diva Việt Nam
Nữ ca sĩ Việt Nam
Ca sĩ tiếng Việt
Ca sĩ pop Việt Nam
Nữ ca sĩ thế kỷ 21
Ca sĩ nhạc Trịnh Công Sơn
Người giành giải Mai vàng
Người họ Lê tại Việt Nam
Nữ ca sĩ thế kỷ 20
Ca sĩ nhạc điện tử
Ca sĩ nhạc thiếu nhi Việt Nam
Cựu học sinh trường Trung học cơ sở Trưng Vương, Hà Nội
Lấy chồng Tây
Ca sĩ tình khúc 1954–1975


title: Callulops glandulosus

text:
Callulops glandulosus là một loài ếch trong họ Nhái bầu. Chúng là loài đặc hữu của Papua New Guinea.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Nguồn
 Richards, S. & Zweifel, R. 2004. Callulops glandulosus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Callulops
Động vật lưỡng cư Papua New Guinea


title: Leptotarsus atrirostris

text:
Leptotarsus atrirostris là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Leptotarsus


title: 1593 Fagnes

text:
1593 Fagnes (1951 LB) là một tiểu hành tinh bay qua Sao Hỏa được phát hiện ngày 1 tháng 6 năm 1951 bởi Sylvain Julien Victor Arend ở Uccle, Brussels, Bỉ.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 1593 Fagnes

Được phát hiện bởi Sylvain Julien Victor Arend
Thiên thể phát hiện năm 1951


title: Tata Daewoo

text:
Tata Daewoo (tiếng Hàn: 타타대우상용차) là một công ty chuyên về sản xuất xe tải của Hàn Quốc, đặt trụ sở chính tại quận Soryong-dong, thành phố Gunsan, tỉnh Jeolla Bắc.

Lịch sử và sự thành lập
Năm 2003, tập đoàn Daewoo phá sản do những tác động từ cuộc khủng hoảng tài chính châu Á. Một năm sau đó, công ty Tata Motors đến từ Ấn Độ đã tiến hành mua lại bộ phận sản xuất xe tải của Daewoo để thành lập "Công ty Cổ phần Thương mại Tata Daewoo".

Các dòng xe tải
GMK/Chevrolet/Isuzu Truck (Công ty Ô tô GM Korea, 1971)
SMC Truck (Công ty Ô tô Saehan, 1976)
Elf (Công ty Ô tô Saehan, 1976)
Daewoo Truck (Công ty Ô tô Daewoo, 1983)
Elf New Model (Công ty Ô tô Daewoo, 1986)
Daewoo Truck New Model (Công ty Ô tô Daewoo, 1986)
Daewoo Truck Super New Model (Công ty Ô tô Daewoo, 1993)
Daewoo Chasedae Truck (Công ty Ô tô Daewoo, 1995)
Daewoo Novus Truck (Tata Daewoo, 2004)

Đọc thêm
Daewoo Bus
GM Daewoo

Tham khảo

Liên kết ngoài

Công ty sản xuất xe hơi Hàn Quốc


title: Tilly-Capelle

text:
Tilly-Capelle là một xã trong vùng Hauts-de-France, thuộc tỉnh Pas-de-Calais, quận Arras, tổng Heuchin. Tọa độ địa lý của xã là 50° 26' vĩ độ bắc, 02° 11' kinh độ đông. Tilly-Capelle nằm trên độ cao trung bình là 58 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 42 mét và điểm cao nhất là 130 mét. Xã có diện tích 6,31 km², dân số vào thời điểm 1999 là 157 người; mật độ dân số là 25 người/km².

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Xã của Pas-de-Calais


title: Buziet

text:
Buziet là một commune tỉnh Pyrénées-Atlantiques, thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine, tây nam nước Pháp.

Xem thêm
Commune của tỉnh Pyrénées-Atlantiques

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Pyrénées-Atlantiques


title: Saint-Jacques-sur-Darnétal

text:
Saint-Jacques-sur-Darnétal là một xã thuộc tỉnh Seine-Maritime trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-Maritime
Seine-Maritime
Normandy

Tham khảo
INSEE

Liên kết ngoài
Saint-Jacques-sur-Darnétal on the Quid website

Xã của Seine-Maritime


title: Ngô Văn Sở

text:
Ngô Văn Sở (chữ Hán: 吳文楚, ? - 1795), còn có tên là Ngô Hồng Chấn, Ngô Văn Tàng, là một danh tướng của nhà Tây Sơn trong lịch sử Việt Nam.

Thân thế và sự nghiệp
Ông sinh trưởng tại làng Bình Thạnh, huyện Tuy Phước, tỉnh Bình Định (nay thuộc huyện Tây Sơn, tỉnh Bình Định).

Tổ tiên ông là người ở Trảo Nha, huyện Thiên Lộc (nay là huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh) di cư vào huyện Tây Sơn lúc nào chưa rõ. Ông nội là Ngô Mãnh đã từng làm quan đến chức Đô thống thời Trương Phúc Loan, trấn đóng nơi địa đầu Linh Giang và Trường Dục. Cha ông là Ngô Văn Diễn, giữ chức Khinh xạ Vệ úy triều Lê – Trịnh, trấn giữ đất Quảng Nam (Có tài liệu nói mẹ ông tên là Nguyễn Thị Mỹ nhưng không rõ người quê gốc ở đâu).

Ngô Văn Diễn có bốn con trai là Ngô Văn Sở, Ngô Văn Trị, Ngô Văn Ngữ và Ngô Văn Dần. Con cháu Ngô Văn Ngữ hiện ở phường Nhơn Bình, TP Quy Nhơn. Ngô Văn Sở và Ngô Văn Ngữ được thờ ở ngôi nhà khi xưa các ông sống tại nơi nói trên. Còn con cháu 3 vị khác đều trốn chạy khỏi quê hoặc không sống ở quê trước khi nhà Tây Sơn sụp đổ năm 1801 (Phả hệ họ Ngô Việt Nam).

Do tính cương trực, Ngô Mãnh không chịu luồn cúi nên bị Trương Phúc Loan tìm cách hãm hại, vu cho tội thông đồng với Chúa Trịnh, bị tước thu binh quyền, tịch thu gia sản và phải tội lưu đày. Ngô Mãnh trốn thoát cảnh ngục tù, một thân cùng cháu nhỏ là Ngô Văn Sở không dám về quê, đành cải danh là Đặng Hải Siêu và Đặng Sơn Điêu vào Nam, lưu lạc lên Tây Sơn.

Trên đường đi, Hải Siêu lâm bệnh, nên ông cháu xin nương nhờ nơi vườn nhà Bùi công ở thôn Xuân Hòa. Bùi công nuôi dưỡng tử tế. Một hôm, vào nửa đêm, nhà Bùi công bị cướp, Ngô Mãnh ra tay cứu trợ, đánh tan bọn cướp. Bùi công ân cần thăm hỏi, Hải Siêu đem tất cả sự thật ra giãi bày. Từ đó, ông trở thành thầy dạy võ cho bà Bùi Thị Xuân con gái Bùi công. Ngô Văn Sở cũng học cùng, tức bạn đồng môn với Bùi Thị Xuân.

Sau ba năm ẩn náu tại Bùi gia trang, Ngô Mãnh bị bạo bệnh qua đời. Ngô Văn Sở buồn rầu xin giã biệt Bùi công đi xuống hạt Quy Nhơn và định cư tại Bình Thạnh, Tuy Viễn (Tuy Phước).

Gian lao với phong trào Tây Sơn
Năm 1771, ba anh em Tây Sơn là Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ và Nguyễn Lữ cùng khởi binh, Ngô Văn Sở đến đầu quân ngay từ buổi đầu.

Năm 1773, Ngô Văn Sở được cử làm Chinh nam Đại tướng quân cùng Lê Văn Lộc, Lê Văn Hưng vào đánh chiếm ba phủ Phú Yên, Diên Khánh, Bình Thuận.

Mặt tây được hai Vua Thủy, Hỏa yểm hộ, binh Tây Sơn cứ thẳng tiến vào Nam. Đi tới đâu được hoan nghênh tới đó, và lấy ba thành dễ dàng như trở bàn tay. Tướng nhà Nguyễn là Nguyễn Văn Hiền bị giết, và Nguyễn Khoa Kiên bị bắt sống. Đại thắng, Ngô Văn Sở kéo binh về, để Nguyễn Văn Lộc và Lê Văn Hưng ở lại trấn giữ.

Năm 1775, ông lại theo Nguyễn Huệ và rồi cùng đánh tan hơn hai vạn quân Nguyễn do tướng Tống Phúc Hiệp ở Phú Yên. Kể từ lúc ấy, Ngô Văn Sở trở thành một trong những tướng lĩnh cao cấp của Bộ chỉ huy quân Tây Sơn.

Năm 1778, Nguyễn Nhạc xưng đế, phong Ngô Văn Sở chức Đại Tư mã. Lúc Nguyễn Huệ ra đánh Thuận Hóa đem theo Ngô Văn Sở và Phan Văn Lân theo làm Tham tán quân vụ để chia bớt binh quyền.

Năm 1782, Trịnh Sâm chết, hai con là Trịnh Khải và Trịnh Cán tranh nhau làm chúa. Trịnh Khải giết Hoàng Đình Bảo, người phụ tá của Trịnh Cán (còn nhỏ), giành lấy ngôi chúa. Thủ hạ của Đình Bảo là Nguyễn Hữu Chỉnh chạy vào nam đầu hàng Tây Sơn.

Tháng 3 năm 1786, dân Bắc Hà bị nạn đói, giá gạo tăng vọt, thây chết nằm liền nhau. Trịnh Khải hạ lệnh ai nộp của sẽ trao cho quan chức, nhưng không ai hưởng ứng, bèn dùng sắc lệnh bắt ức nhà giàu để lấy tiền chia ra phát chẩn. Nhận thấy thời cơ đánh Bắc Hà, Nguyễn Huệ đề nghị Nguyễn Nhạc đánh ra bắc nhưng Nguyễn Nhạc ngần ngại chưa quyết.

Sang tháng 4 năm đó, Phạm Ngô Cầu sai sứ là Nguyễn Phú Như vào Quy Nhơn mượn tiếng trao đổi vấn đề biên giới, nhưng thực ra muốn dò tình hình Tây Sơn. Phú Như vốn có quen biết với Nguyễn Hữu Chỉnh, bèn mang tình hình Thuận Hóa nói lại. Hữu Chỉnh bèn xin Nguyễn Nhạc ra quân đánh Thuận Hóa. Lúc đó Nguyễn Nhạc mới quyết định. Nguyễn Nhạc cử Nguyễn Huệ làm tổng chỉ huy các cánh quân thủy bộ, Vũ Văn Nhậm làm Tả quân đô đốc, Nguyễn Hữu Chỉnh làm Hữu quân đô đốc, Nguyễn Lữ chỉ huy đội dự bị thủy quân. Ngô Văn Sở cũng đi theo. Sau đó theo Nguyễn Huệ vượt sông Gianh đánh ra Bắc Hà (1786).

Năm 1787, Ngô Văn Sở cùng Tiết chế Vũ Văn Nhậm ra diệt Nguyễn Hữu Chỉnh, đánh chiếm Thăng Long.

Tháng 4 năm 1788, Lê Chiêu Thống đã bỏ kinh đô lưu vong. Sau khi diệt Chỉnh, Vũ Văn Nhậm lập Lê Duy Cẩn (hay Cận) làm Giám quốc. Cựu thần nhà Lê không người nào theo. Vũ Văn Nhậm chuyên quyền. Ngô Văn Sở bèn làm mật tấu cùng Bắc Bình Vương (tức Nguyễn Huệ).

Nguyễn Huệ hay tin lập tức truyền lệnh xuất sư, đem quân ra Bắc lần thứ hai. Đi suốt ngày đêm, hơn 10 ngày đến Thăng Long. Diệt Vũ Văn Nhậm (1788). Đại Tư mã Ngô Văn Sở nắm giữ chính quyền, thống lĩnh quân đội, được giao trọng trách trông coi 11 trấn Bắc Hà. Đô đốc Võ Văn Dũng, Nội hầu Phan Văn Lân, Chưởng phủ Nguyễn Văn Dụng, Đô đốc Nguyễn Văn Tuyết, Hộ bộ Trần Thuận Ngôn, Học sĩ Ngô Thì Nhậm, Phan Huy Ích đều theo Ngô Văn Sở giữ Thăng Long.

Theo sách "Đại Nam chính biên liệt truyện", trước khi về lại Phú Xuân, trong buổi trao quyền cho Ngô Văn Sở, Bắc Bình vương Nguyễn Huệ đã nói: "Sở và Lân là nanh vuốt của ta. Dụng và Ngôn là lòng dạ của ta. Nhậm là bề tôi mới của ta. Nay ta lấy cái việc quân vụ và quốc chính của 11 trấn Bắc Hà ủy thác cho. Ta thuận cho theo tiện nghi mà làm việc, phải hội đồng thương nghị với nhau, chớ vì cũ mới mà xa nhau".

Năm 1788, vua Lê Chiêu Thống dẫn nhiều vạn quân Thanh do Tôn Sĩ Nghị chỉ huy vào xâm lược Việt Nam. Ngô Văn Sở làm kế hoãn binh sai người đến dinh họ Tôn cầu hòa. Lời đề nghị bị bác khước.

Quân Tây Sơn do Đại Tư mã Ngô Văn Sở chỉ huy, theo mưu kế của Ngô Thì Nhậm, cho gọi binh các trấn Kinh Bắc, Thái Nguyên, Hải Dương, Sơn Tây về hội tại Bắc Thành trấn Sơn Nam rồi chủ động rút quân về đóng ở Tam Điệp - Biện Sơn (Ninh Bình) cố thủ, đồng thời cho Nguyễn Văn Tuyết về Phú Xuân cáo cấp.

Được tin cấp báo, ngày 25 tháng 11 năm Mậu Thân (21 tháng 12 năm 1788) Nguyễn Huệ lên ngôi Hoàng đế, lấy niên hiệu là Quang Trung. Ngay sau khi làm lễ đăng quang tại núi Bân (Phú Xuân), nhà vua trực tiếp mang đại quân ra Bắc để đánh đuổi quân xâm lược.

Ngày 20 tháng chạp năm Mậu Thân (1789), đại binh vua Quang Trung đến Tam Điệp. Ngô Văn Sở ra chịu tội, Quang Trung biết là mưu của Ngô Thời Nhậm, nên bỏ qua. Ngô Văn Sở và Phan Văn Lân được lệnh đem tiền quân tiến về Thăng Long.

Trong chiến dịch phản công này, Đại Tư mã Ngô Văn Sở được ở bên cạnh vua Quang Trung để cùng chỉ huy đạo quân chủ lực đánh vào hai thành trì quan trọng của đối phương, đó là Hà Hồi và Ngọc Hồi.

Nhờ lập nhiều công lao, nên khi xét thưởng ông được nhà vua phong tới tước Ích Quốc công. Ngô Văn Sở và Phan Văn Lân ở lại Thăng Long, tổng thống việc quân quốc. Ngô Thì Nhậm và Phan Huy Ích phụ trách việc giao thiệp với Trung Hoa.

Tháng 1 năm 1790, Ngô Văn Sở lãnh giao nhiệm vụ dẫn đầu phái đoàn 100 người đưa giả vương Phạm Công Trị sang Yên Kinh nhà Thanh dự lễ Bát tuần đại thọ vua Càn Long. Khi về nước ông được phong Thủy sư Đô đốc.

Năm 1792, vua Quang Trung đột ngột qua đời, Nguyễn Quang Toản lên nối ngôi (tức Cảnh Thịnh). Ngô Văn Sở được triệu hồi về Phú Xuân. Bùi Đắc Tuyên được Ngô Văn Sở ủng hộ, nên được trọng đãi. Vua Cảnh Thịnh lên ngôi tấn phong chức Đại Đổng lý, tước Quận công (Chấn Quận công), coi sóc cả việc quân và dân ở Bắc Hà.

Trong sách Tây Sơn Lương tướng ngoại truyện có đoạn chép về ông như sau: "Ngô Văn Sở làm quan không cầu danh lợi, tiếng tăm, lúc nào cũng muốn tránh quyền thế. Thường ngày, ông yêu kính quân tử mà vẫn giữ lòng thương xót tiểu nhân. Ông cùng với Trần Quang Diệu, Võ Văn Dũng và Bùi Thị Xuân đều là danh tướng, được người đương thời gọi là Tứ kiệt".

Do nhà vua còn nhỏ, quyền hành nhanh chóng rơi vào tay người cậu vua là Thái sư Bùi Đắc Tuyên. Kể từ đó, triều đình Tây Sơn sinh ra lục đục mãi. Theo tài liệu của các giáo sĩ phương Tây có mặt tại Phú Xuân lúc bấy giờ thì Bùi Đắc Tuyên muốn lật đổ vua Cảnh Thịnh, thanh trừng các công thần Tây Sơn để đưa con mình là Bùi Đắc Trụ lên làm vua.

Năm 1793, Nguyễn Ánh đem quân đánh Nguyễn Nhạc. Nguyễn Nhạc cầu cứu ra triều đình Phú Xuân. Quang Toản sai Ngô Văn Sở, Phạm Công Hưng đem 17.000 quân và 80 thớt voi vào cứu, quân Nguyễn Ánh rút lui. Tuy Ngô Văn Sở can ngăn nhưng Phạm Công Hưng vẫn chiếm cứ kho tàng, giải giáp quân đội của vua Thái Đức. Lúc đó Nguyễn Nhạc đang bệnh trên giường, nghe tin đất phong của con mình là Nguyễn Văn Bảo bị chiếm mất thì uất quá thổ huyết mà qua đời. Quang Toản an trí Nguyễn Văn Bảo ra huyện Phù Ly, phế làm Hiếu công và cai quản toàn bộ đất đai của dòng trưởng.

Không ngăn cản được việc cướp chính quyền của Phạm Công Hưng, nhưng Ngô Văn Sở đã can thiệp cho các quan văn võ đại thần của vua Thái Đức khỏi bị hại. Lớp xin được cáo quan về làng, lớp thuận quy phục Cảnh Thịnh thì bị phân tán đi các nơi xa. Sau đó Ngô Văn Sở lại trở về Phú Xuân.

Năm 1794, xảy ra vụ án Lê Văn Hưng. Để hãm hại Hưng, Đắc Tuyên tâu vua cử Hưng mang quân vào đánh chiếm Phú Yên. Sau chiến thắng, Lê Văn Hưng về Phú Xuân báo tiệp thì bị Bùi Đắc Tuyên tấu xàm là Lê Văn Hưng chưa có lệnh vua đã rút, ý muốn tạo phản. Cảnh Thịnh vì còn nhỏ tuổi ra lệnh giết hại ông dù đã được Ngô Văn Sở và Trần Văn Kỷ can ngăn.

Nội bộ lục đục, bị dìm chết
Năm 1795, Đắc Tuyên gọi Vũ Văn Dũng ở Bắc Hà về Phú Xuân, và cho Ngô Văn Sở ra thay.

Vũ Văn Dũng về đến trạm Hoàng Giang thì gặp Trần Văn Kỷ bị Bùi Đắc Tuyên đày ở đó. Kỷ nói với Dũng rằng: Thái sư chuyên quyền tác oai tác phúc, sẽ là điều bất lợi cho xã tắc; nếu không sớm trừ đi, sau này hối cũng không kịp.

Nghe lời bàn của Trần Văn Kỷ, Đại Đô đốc Võ Văn Dũng gấp rút dẫn quân về Phú Xuân, bí mật phối hợp với Nguyễn Văn Huấn, Phạm Công Hưng vây bắt Bùi Đắc Tuyên ngay ở cung của vua Cảnh Thịnh.

Cho rằng Ngô Văn Sở là người cùng phe cánh với Đắc Tuyên, Vũ Văn Dũng cho làm chiếu lệnh giả ra Thăng Long bắt Ngô Văn Sở giải về Phú Xuân. Ngô Văn Sở và hai cha con Bùi Đắc Tuyên bị nhốt vào cũi sắt, đem xuống sông Hương dìm chết. Đó là năm 1795.

Theo danh sĩ Nguyễn Trọng Trì (1854-1922) thì Ngô Văn Sở không phải là người có nhiều tham vọng. Cho nên ông tự nguyện đi theo Bùi Đắc Tuyên hay bị viên Thái sư này gán ép (để tạo thanh thế), hoặc bị tướng Võ Văn Dũng vu oan (nhằm loại trừ một thế lực), cần phải tìm hiểu thêm.

Nhận xét
Năm 1788, sau khi Vũ Văn Nhậm bị giết chết, Ngô Văn Sở được giao nhiệm cai quản Bắc Hà. Trong buổi trao quyền, Bắc Bình Vương Nguyễn Huệ đã tuyên bố rằng: (Ngô Văn) Sở và (Phan Văn) Lân đều là nanh vuốt của ta. Điều này cho thấy tài năng của ông và sự tin cậy của cấp trên đối với ông.

Trong sách Tây Sơn lương tướng ngoại truyện của Nguyễn Trọng Trì cũng có đoạn chép về Ngô Văn Sở như sau:
Ngô Văn Sở làm quan không cầu danh lợi tiếng tăm, lúc nào cũng muốn tránh quyền thế. Thường ngày, (ông) yêu kính quân tử mà vẫn giữ lòng thương xót tiểu nhân. Ông cùng với Trần Quang Diệu, Võ Văn Dũng và Bùi Thị Xuân đều là danh tướng, được người đương thời gọi là Tứ kiệt.

Trùng tên
Cùng thời với ông có tướng Ngô Văn Sở quê ở Gia Định gốc Thừa Thiên, từng theo quân Tây Sơn làm đến chức Đô úy, sau đầu hàng chúa Nguyễn, năm Kỷ Mùi (1799) theo Võ Tánh trấn giữ thành Bình Định.
Sách Đại Nam Liệt truyện viết về tướng Ngô Văn Sở này như sau:

Vợ của tướng Ngô Văn Sở người Gia Định là bà Nguyễn Thị Đích, sinh được 1 con gái và 2 con trai: bà Ngô Thị Chính là con gái đầu lòng, hai người em trai tên Thắng và Thọ. Do trùng tên, Đại Tư mã Ngô Văn Sở thường bị hiểu lầm là cha của Tuệ Khiết Hiền phi Ngô Thị Chính - một phi tần nổi tiếng của vua Minh Mạng.

Trong văn hoá đại chúng

Xem thêm
 Nguyễn Huệ
 Võ Văn Dũng
 Bùi Đắc Tuyên
 Trần Văn Kỷ
 Phòng tuyến Tam Điệp

Chú thích

Sách tham khảo
Quách Tấn-Quách Giao, Nhà Tây Sơn. Bảo tàng Quang Trung (Bình Định) xuất bản, 2002.
Trịnh Vân Thanh, Thành ngữ điển tích danh nhân từ điển (quyển 2). Nhà xuất bản Hồn Thiêng, Sài Gòn, 1967.
Nguyễn Đắc Xuân, Chín đời chúa mười ba đời vua Nguyễn, Nhà xuất bản Thuận Hoá - Huế, 1988.
Nhiều tác giả, Danh nhân Bình Trị Thiên (tập I), Nhà xuất bản Thuận Hóa, 1986.
TS. Đinh Văn Liên, Bình Định: Đất võ trời văn. Nhà xuất bản. Trẻ, 2008.
Nguyễn Khắc Thuần, Danh tướng Việt Nam (tập 3). Nhà xuất bản Giáo dục, 2005.
Nguyễn Q. Thắng & Nguyễn Bá Thế, Từ điển nhân vật lịch sử Việt Nam. Nhà xuất bản KHXH, Hà Nội, 1992.

Liên kết ngoài
Danh tướng Ngô Văn Sở và vua Càn Long

<noinclude>

Trang cần được biên tập lại
Người Bình Định
Võ tướng nhà Tây Sơn
Nhà ngoại giao Việt Nam thời Tây Sơn
Người Đàng Trong
Công tước nhà Tây Sơn


title: Pseudolimnophila legitima

text:
Pseudolimnophila legitima là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Pseudolimnophila
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Independence Hall

text:
Independence Hall (dịch nghĩa: Hội trường Độc Lập) là phần chính của Công viên Lịch sử Quốc gia Độc Lập tọa lạc tại Philadelphia, Pennsylvania, nằm giữa hai con số 5 và 6 trên phố Chestnut. Nó được biết đến nhiều bởi dấu ấn lịch sử của nó bởi tại đây, bản Tuyên ngôn Độc Lập và Hiến pháp Hoa Kỳ được thảo luận và phê chuẩn.
Tòa nhà được hoàn thành năm 1753 dưới cái tên Tòa nhà Bang Pennsylvania, lúc đó thì gọi là Tỉnh Pennsylvania. Đây là tòa nhà quốc hội đầu tiên của Pennsylvania. Nó đã trở thành nơi họp mặt chính thức của Hội nghị Lục địa II từ 1775 đến 1783 và còn là địa điểm diễn ra Hội nghị Hiến pháp Hoa Kỳ vào mùa hè năm 1787. Tòa nhà là một phần của Công viên Lịch sử Quốc gia Độc Lập và đã trở thành một di sản thế giới UNESCO kể từ năm 1979.

Tòa nhà

Hội trường Độc Lập được xây dựng từ 1732 đến 1753, thiết kế bởi Edmund Woolley và Andrew Hamilton, và xây dựng bởi Woolley. Ban đầu nó là trụ sở của chính quyền thực dân Pennsylvania, được biết đến như tòa nhà bang từ 1732 tới 1799.
Hội trường là một tòa nhà gạch đỏ thiết kế theo phong cách Georgia. Nó bao gồm một tòa nhà trung tâm có tháp chuông, gắn với hai cánh nhỏ hơn hai bên. Điểm cao nhất tính tới đỉnh của gác chuông là 168 foot. Hai cánh nhỏ của nó đã bị phá hủy trong 1811 và 1812, mặc dù đã được xây dựng lại nhiều lần.
Hai tòa nhà nhỏ hơn gồm có Toà thị chính cũ ở phía Đông, và Hội trường Quốc hội ở phía Tây. Ba tòa nhà nối lại với nhau tạo thành một khối được gọi là Quảng trường Độc Lập, cùng với Hội trường Triết Học – trụ sở ban đầu của Hội Triết học Mỹ. Kể từ giữa thế kỷ 20, tại đây đã xuất hiện một con phố buôn bán gọi là Phố buôn bán Độc Lập.

Chuông Tự Do

Tháp chuông của hội trường là địa điểm ban đầu mà Chuông Tự Do được đặt. Ngày nay tháp chuông này đặt một quả chuông gọi là Chuông Trăm Tuổi, được đúc vào triển lãm nhân lễ kỷ niệm ngày nước Mỹ tròn 100 tuổi. Quả chuông ban đầu của Hội trường Độc Lập – Chuông Tự Do – hiện đang được đặt tại Trung tâm Chuông Tự Do, nổi tiếng với vết rạn nứt của nó. Năm 1976, Nữ hoàng Elizabeth II đến thăm Philadelphia và trao cho người Mỹ một bản sao của Chuông Trăm Tuổi là Chuông Hai Trăm Tuổi. Chuông Hai Trăm Tuổi hiện treo trong một tháp chuông hiện đại trên phố số 3, gần Hội trường Độc Lập.

Tuyên Ngôn Độc Lập và Hội nghị Lục địa II

Từ 1775 tới 1783, Tòa nhà Bang Pennsylvania là nơi diễn ra Hội nghị Lục địa II, một cuộc họp của các đại diện từ 13 thuộc địa Anh khác nhau tại Bắc Mỹ.
Tại Phòng Hội đồng của Tòa nhà Bang Pennsylvania ngày 14 tháng 6 năm 1775, các đại biểu của Hội nghị đã đề cử George Washington là chỉ huy của Lục quân Lục địa. Quốc hội cũng chỉ định Benjamin Franklin làm Bộ trưởng đầu tiên của những gì sau này trở thành Bộ Bưu điện Hoa Kỳ.
Tuyên ngôn Độc Lập được phê chuẩn ngày 4 tháng 7 năm 1776 và đã được đọc tại nơi mà sau này trở thành Quảng trường Độc Lập. Tài liệu này đã tuyên bố ly khai khỏi Anh của 13 thuộc địa Bắc Mỹ. Kể từ đó, ngày 4 tháng 7 trở thành Ngày Độc Lập của Hoa Kỳ.
Quốc hội tiếp tục họp ở đó cho tới ngày 12 tháng 12 năm 1776, ngày mà Quốc hội Mỹ phải sơ tán khỏi Philadelphia. Trong thời gian Anh chiếm đóng Philadelphia, Hội nghị Lục địa II đã tiếp tục diễn ra tại Baltimore, Maryland (từ 20 tháng 12 năm 1776 tới 27 tháng 2 năm 1777). Quốc hội trở lại Philadelphia từ 4 tháng 3 năm 1777 tới 18 tháng 9 năm 1777.
Giữa tháng 9 năm 1777, quân đội Anh lại quay trở lại chiếm Philadelphia, khiến một lần nữa Quốc hội phải rời khỏi Tòa nhà Bang. Sau đó họ đã tiếp tục họp tại Lancaster, Pennsylvania trong một ngày (27 tháng 9 năm 1777), và ở York, Pennsylvania trong chín tháng (30 tháng 9 năm 1777 tới 27 tháng 6 năm 1778). York cũng là nơi mà Các điều khoản Hợp bang được phê chuẩn vào tháng 11 năm 1777. Hội nghị Lục địa II một lần nữa quay trở lại Hội trường Độc Lập cho những cuộc họp cuối cùng, từ ngày 2 tháng 7 năm 1778 tới 1 tháng 3 năm 1781.
Theo Các điều khoản Hợp bang, Quốc hội Hợp bang họp tại Hội trường Độc Lập từ 1 tháng 3 năm 1781 tới 21 tháng 6 năm 1783. Tuy nhiên, trong Cuộc binh biến Pennsylvania, Quốc hội một lần nữa phải chuyển từ Pennsylvania vào tháng 6 năm 1783 đến Princeton, New Jersey, và cuối cùng lại tới một thành phố khác.

Hội nghị Hiến pháp Hoa Kỳ

Tháng 9 năm 1786, ủy viên từ 5 tiểu bang khác nhau đã gặp nhau tại Hội nghị Annapolis để thảo luận về việc điều chỉnh Các điều khoản Hợp bang giúp cải thiện thương mại. Họ mời đại diện các tiểu bang về Pennsylvania để thảo luận về cách cải tiến cho chính phủ liên bang. Sau một hồi tranh luận, Quốc hội Hợp bang đã phê chuẩn kế hoạch sửa đổi Các điều khoản Hợp bang vào ngày 21 tháng 2 năm 1787. 12 tiểu bang, Rhode Island là ngoại lệ, đã chấp nhận lời mời này và cử các đại biểu tới đó vào tháng 6 năm 1787 tại Hội trường Độc Lập.
Nghị quyết kêu gọi Hội nghị đề xuất việc sửa đổi Các điều khoản, nhưng Hội nghị lại đề nghị viết lại Hiến pháp. Hội nghị Hiến pháp đã đóng kín các cửa sổ của Hội trường Độc Lập trong suốt một mùa hè để thảo luận. Kết quả là việc thiết lập nền tảng mới của một chính phủ cơ bản. Ngày 17 tháng 9 năm 1787, bản Hiến pháp đã được hoàn thành, và có hiệu lực từ ngày 4 tháng 3 năm 1789, khi Quốc hội mới gặp nhau lần đầu tiên tại New York.

Bảo tồn

Đầu năm 1816, Khối thịnh vượng chung Pennsylvania bán Tòa nhà Bang cho thành phố Philadelphia, với một hợp đồng có chữ ký của thống đốc. Philadelphia đã sở hữu Tòa nhà Bang và một số tòa nhà lân cận kể từ thời điểm đó.
Năm 1948, đồ nội thất trong tòa nhà đã được khôi phục lại theo hiện trạng ban đầu của nó. Công viên Lịch sử Quốc gia Độc Lập đã được thành lập bởi Quốc hội Mỹ vào cùng năm đó để bảo tồn di tích lịch sử gắn liền với Cách mạng Mỹ. Công viên Lịch sử Quốc gia Độc Lập bao gồm một cảnh quan có bốn khu phố, cũng như một số di tích quan trọng như: Quảng trường Độc Lập, Hội trường Thợ mộc (nơi diễn ra Hội nghị Lục địa I), căn nhà của Benjamin Franklin, ngôi nhà Graff (nơi Thomas Jefferson viết Tuyên ngôn Độc Lập), City Tavern (trung tâm của các hoạt động cách mạng trong thời kỳ chiến tranh). Công viên còn giữ cả Chuông Tự Do, chiếc bàn của Franklin, các bộ sưu tập chân dung. Các di tích này, được quản lý bởi Công viên, đã được UNESCO đưa vào danh sách di sản thế giới thuộc dạng Văn hóa, cùng với ba di sản đầu tiên của Mỹ là Tượng Nữ thần Tự do, Pueblo de Taos và cụm di tích Đại học Virginia và Monticello.
Hội trường Độc Lập và Chuông Tự Do hiện đang được bảo vệ nghiêm ngặt. Sau vụ khủng bố ngày 11 tháng 9 năm 2001, như là một phần nhỏ trong số các nỗ lực bảo vệ di tích lịch sử quốc gia của Bộ An ninh Nội địa Hoa Kỳ, giao thông xung quanh Quảng trường và Phố buôn bán Độc Lập bị hạn chế tạm thời bởi các rào cản và kiểm lâm. Năm 2006, Cục Công viên Quốc gia Hoa Kỳ đề xuất việc cài đặt một hàng rào an ninh bảy chân xung quanh Hội trường và Phố buôn bán Độc Lập. Tuy nhiên, kế hoạch này đã bị phản đối bởi Thống đốc Pennsylvania Ed Rendell và Thượng nghị sĩ Arlen Specter. Tính đến tháng 1 năm 2007, kế hoạch của Cục Công viên Quốc gia Hoa Kỳ đã bị loại bỏ để du khách có thể tự do ra vào di tích lịch sử này.

Tham khảo

Di sản thế giới tại Hoa Kỳ
Philadelphia


title: Austrolimnophila duseni

text:
Austrolimnophila duseni là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Austrolimnophila
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Chùa Phật Lớn (An Giang)

text:
Chùa Phật Lớn, tên đầy đủ là Thiền viện chùa Phật Lớn, là một ngôi chùa danh tiếng, hiện tọa lạc trên núi Cấm, thuộc xã An Hảo, huyện Tịnh Biên, tỉnh An Giang, Việt Nam.

Lịch sử
Chùa Phật Lớn được xây dựng năm 1912, trên một khoảng đất rộng bên triền, gần đỉnh núi (ở độ cao 526 m so với mặt nước biển). Sở dĩ có tên như thế là vì trong chùa có thờ một tượng Phật cao 1,8 m. Vào thời điểm ấy, pho tượng này cao lớn hơn các tượng thờ khác ở trong vùng. Và gọi vậy, còn để phân biệt với chùa Phật Nhỏ ở hướng đông, cũng trên núi này.

Sau khi ông Bảy Do (Cao Văn Long), người đầu tiên xây dựng và tu ở chùa, bị thực dân Pháp bắt, chùa Phật Lớn trở nên hoang vắng. Mãi đến năm 1914, ông cựu hương quản làng An Khánh  đến núi Cấm thấy cảnh chùa hoang phế quá, bèn đến chùa Linh Sơn (Sài Gòn) nhờ Cò Mi Chấn (Phó Hội trưởng Hội Nam Kỳ Nghiên cứu Phật học) đứng ra xin phép để được tái thiết chùa.

Tìm mọi cách mà nhà cầm quyền không chấp thuận, ông Chấn bảo ông Lầu làm liều cất đại một am lá để che mưa nắng cho tượng Phật. Có người mật báo với Chủ tỉnh Châu Đốc, ông Lầu bị tra vấn, còn Cò Mi Chấn thì nhận được công văn của tỉnh buộc phải tháo dỡ am. Nhưng Cò mi Chấn trả lời qua thư rằng: Theo tục lệ An Nam, không thể để Phật ngồi giữa trời dầm mưa, dãi nắng như thế... Chủ tỉnh lại gởi công văn lần nữa, lần này Cò mi Chấn đáp: Cái am lỡ cất rồi, tôi là người đạo Phật, sợ phạm tội nên không dám dỡ!... Nhờ sự đôi co ấy mà am không bị phá bỏ và tượng Phật được bảo quản tốt cho đến nay.

Hiện nay (tháng 7 năm 2008), chùa Phật Lớn đang được tôn tạo lại trên nền cũ, và mở rộng diện tích lên đến 13,6 ha, gồm khu chánh điện, nhà chuông, khu nhà nghỉ, hệ thống điện, nước... để phục vụ cho việc thờ cúng và cho khách đến hành hương hay vãng cảnh.

Ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài
Chùa Phật Lớn trên núi Cấm
Mở rộng chùa Phật Lớn trên đỉnh Núi Cấm

Chùa tại An Giang
Tịnh Biên


title: Isthmohyla picadoi

text:
Isthmohyla picadoi là một loài ếch trong họ Nhái bén.
Nó được tìm thấy ở Costa Rica và Panama.
Môi trường sống tự nhiên của nó là các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Tham khảo

 Solís, F., Ibáñez, R., Chaves, G., Savage, J., Jaramillo, C. & Fuenmayor, Q. 2004. Isthmohyla picadoi. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

Isthmohyla


title: Neopsilochorema tricarinatum

text:
Neopsilochorema tricarinatum là một loài Trichoptera thuộc họ Hydrobiosidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Neopsilochorema


title: Saint-Clair-sur-l'Elle

text:
Saint-Clair-sur-l'Elle  là một xã thuộc tỉnh Manche trong vùng Normandie tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 55 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintclairsurlelle


title: Taiyaki

text:
là một loại bánh nướng truyền thống hình cá tráp biển của Nhật Bản. trực dịch là "bánh nướng cá tráp biển". Nhân của bánh này thường là đậu Azuki, đôi khi có thể là kem trứng custard, sô-cô-la hay phô mai, matcha,... Một số cửa hàng còn bán taiyaki nhân okonomiyaki, gyoza hoặc xúc xích hoặc taiyaki với kem lạnh.

Taiyaki thường được làm từ bột mì. Bột này được đổ vào hai mặt khuôn có hình con cá tráp. Sau đó, hai mặt khuôn được gắn lại, để lên khay và cho vào lò nướng. Cho đến khi cả hai mặt đã chuyển màu nâu vàng là dùng được.

Taiyaki được nướng lần đầu tại một cửa hàng đồ ngọt tên là Naniwaya ở Azabu, Tokyo vào năm 1909, và ngay này ta có thể mua chúng ở bất cứ đâu trên nước Nhật, đặc biệt là tại khu thực phẩm nấu chín của siêu thị và trong các .

Loại bánh này tương tự như , một loại bánh nướng hình tròn cũng có nhân là đậu Azuki hay kem trứng.

Tại Hàn Quốc, người ta gọi bánh taiyaki là bungeoppang.

Xem thêm
Ẩm thực Nhật Bản
Wagashi
Bungeoppang
Oyoge! Taiyaki-kun
 Danh sách các loại bánh mì

Tham khảo

Japan Times

Wagashi
Bánh mì
Bánh Nhật Bản
Bánh ngọt
Ẩm thực Nhật Bản


title: Leptotes unicolor

text:
Leptotes unicolor là một loài phong lan bản địa Brasil, Argentina và Paraguay.

Hình ảnh

Chú thích

unicolor
Thực vật Paraguay


title: Asen (định hướng)

text:
Asen có thể là mang một trong các nghĩa sau:

 Asen (vương triều) - Vương triều Asen trị vì Đế quốc Bungary thứ hai từ năm 1187 đến 1280.
 ASEN - The Australian Student Environment Network.
 asen (artifact) - a metal pole topped with a small circular alter for receiving offerings.
 Asen, Asena hoặc là Ashina - Vương triều của người Thổ Nhĩ Kỳ cổ đại khoảng thập niên 500.
 Asen, từ tiếng Đức Æsir (số ít: Ase)
 Association for the Study of Ethnicity and Nationalism (ASEN) – một hiệp hội quốc tế về nghiên cứu, giáo dục, học sinh-sinh viên, nhà báo và các liên quan khác nhằm nên tầm tri thức của người dân tộc thiểu số và tinh thần dân tộc.
 Asen (bang), một khu vực hành chính vào cuối chiến tranh thế kỷ 17 của người Ghana hiện đại.
 Arsenic, nguyên tố thuộc họ Nitơ-phosphor
 asen, một đơn vị đo lường cổ xưa (cũng viết aasen, aces), bằng một phần hai mươi gam, hoặc ít hơn 0,0018 ounce.

Khác
 Asin: hợp chất của Asen


title: Laugnac

text:
Laugnac  là một xã thuộc tỉnh Lot-et-Garonne trong vùng Nouvelle-Aquitaine phía tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 120 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Lot-et-Garonne


title: La Douze

text:
La Douze (tiếng Occitan là La Dosa) là một xã của Pháp, nằm ở tỉnh Dordogne trong vùng Aquitaine của Pháp.

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Liên kết ngoài
 La Douze trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Douze


title: Dicranomyia pertruncata

text:
Dicranomyia pertruncata là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranomyia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Acrolepia

text:
Acrolepia là một chi bướm đêm trong họ Acrolepiidae.

Các loài
Chi này có các loài sau được phân loại:
Acrolepia adjectella Heyden 1863
Acrolepia afghanistanella Gaedike 1968
Acrolepia aiea Swezey 1933
Acrolepia albicomella Moriuti 1972
Acrolepia albimaculella Weber 1945
Acrolepia aleuritis Meyrick 1913
Acrolepia amseli Geadike 1975
Acrolepia argolitha Meyrick 1932
Acrolepia arnicella Heyden 1863
Acrolepia artemisiella Moriuti 1972
Acrolepia asiatica Gaedike 1971
Acrolepia assectella
Acrolepia aureella Blanchard 1852
Acrolepia aureonigrella Walsingham 1907
Acrolepia autumnitella
Acrolepia beardsleyi Zimmerman 1978
Acrolepia betuletella Stainton 1858
Acrolepia brevipennella Moriuti 1972
Acrolepia bythodes Meyrick 1919
Acrolepia canachopis Meyrick 1913
Acrolepia cariosella Treitschke 1835
Acrolepia caucasica Zagulajev 1980
Acrolepia cestrella Busck 1934
Acrolepia chalarodesma Meyrick 1927
Acrolepia chalcolampra Meyrick 1931
Acrolepia chariphanes Meyrick 1931
Acrolepia chirapanthui Moriuti 1984
Acrolepia christophi Toll 1958
Acrolepia clavivalvatella Moriuti 1972
Acrolepia conchitis Meyrick 1913
Acrolepia corticosa Meyrick 1913
Acrolepia cydoniella Rebel 1916
Acrolepia delta Moriuti 1961
Acrolepia deltoides Gaedike 1971
Acrolepia dioscoreae Moriuti 1961
Acrolepia dioscoreivora Gibeaux, 1989
Acrolepia dorsimaculella Chambers 1873
Acrolepia eglanteriella Mann 1855
Acrolepia elaphrodes Meyrick 1919
Acrolepia exsuccella Erschoff 1874
Acrolepia falkneri Amsel 1974
Acrolepia fulviceps Wocke 1850
Acrolepia fumociliella Mann 1855
Acrolepia gelida Meyrick 1921
Acrolepia glaseri Gaedike 1971
Acrolepia granitella Treitschke 1833
Acrolepia halosema Meyrick 1931
Acrolepia halosticta Meyrick 1914
Acrolepia heleniella
Acrolepia hemiglypha Diakonoff 1976
Acrolepia heringi Klimesch 1956
Acrolepia hoenei Gaedike 1971
Acrolepia honorata Meyrick 1921
Acrolepia incertella Chambers 1872
Acrolepia issikiella Moriuti 1961
Acrolepia japonica Gaedike 1982
Acrolepia jaspidata Meyrick 1919
Acrolepia karolyii Szöcs 1969
Acrolepia kasyi Gaedike 1968
Acrolepia laucoscia Meyrick 1927
Acrolepia lefebvriella
Acrolepia longipennella Moriuti 1972
Acrolepia macedonica Klimesch 1956
Acrolepia maculella Blanchard 1852
Acrolepia manganeutis Meyrick 1913
Acrolepia marcidella
Acrolepia marmaropis Meyrick 1919
Acrolepia mixotypa Meyrick 1931
Acrolepia moriuti Gaedike 1982
Acrolepia nephelota Bradley 1965
Acrolepia niphosperma Meyrick 1931
Acrolepia nitrodes Meyrick 1910
Acrolepia nodulata Meyrick 1921
Acrolepia nothocestri Busck 1914
Acrolepia obscurella Rocci 1931
Acrolepia occidentella Klimesch 1956
Acrolepia orchidophaga Inoue et al. 1982
Acrolepia orientella Klimesch 1956
Acrolepia oxyglypta Meyrick 1929
Acrolepia pappella Walsingham 1907
Acrolepia paradoxa Inoue et al. 1982
Acrolepia parvisignata Weber 1945
Acrolepia perlepidella Stainton 1849
Acrolepia persimilis Moriuti 1974
Acrolepia peyerhimoffella Sand 1879
Acrolepia poliopis Meyrick 1919
Acrolepia postmacula Matsumura 1932
Acrolepia prasinaula Meyrick 1927
Acrolepia pulicariae Klimesch 1956
Acrolepia pygmaeana Haworth 1811
Acrolepia rejecta Meyrick 1922
Acrolepia reticulella Hübner 1796
Acrolepia reticulosa Braun 1927
Acrolepia ruficeps Herrich-Schäffer 1855
Acrolepia rungsella Lucas 1943
Acrolepia sapporensis Matsumura 1931
Acrolepia seraphica Meyrick 1931
Acrolepia sibirica Toll 1958
Acrolepia similella Müller-Rutz 1920
Acrolepia sinense Gaedike 1971
Acrolepia smilaxella Milliére 1864
Acrolepia solidaginis Staudinger 1859
Acrolepia submontana Osthelder 1951
Acrolepia suzukiella Matsumura 1932
Acrolepia syrphacopis Meyrick 1919
Acrolepia tamias Hering 1927
Acrolepia tauricella Staudinger 1870
Acrolepia tharsalea Walsingham 1914
Acrolepia trapezopa Meyrick 1914
Acrolepia ussurica Zagulajev 1981
Acrolepia valeriella Snellen 1878
Acrolepia variella Müller-Rutz 1920
Acrolepia vesperella
Acrolepia vigeliella
Acrolepia volgensis Toll 1958
Acrolepia wolfschlaegeri Klimesch 1956
Acrolepia xiphias Meyrick 1931
Acrolepia xylophragma (Meyrick, 1926)

Chú thích

Tham khảo

Acrolepiidae


title: SsangYong Chairman

text:
SsangYong Chairman là một chiếc sedan hạng sang sản xuất bởi nhà sản xuất ô tô Hàn Quốc SsangYong Motor Company. Nó được chế tạo trên cơ sở chiếc Mercedes-Benz E-Class (được gọi là W124) của những năm 1980, nhưng được thiết kế lại để giống với chiếc Mercedes-Benz S-Class (được gọi là W140) của những năm 1990.

Một model có chiều dài cơ sở lớn cũng được sản xuất, và nó được một số công ty điều hành xe limousine tại Hàn Quốc ưa thích.

Từ năm 1998 đến năm 2000, SsangYong thuộc sở hữu của Daewoo Motors, chiếc xe này được đổi sang thương hiệu Daewoo cho xuất khẩu nhưng vào năm 2000, SsangYong đã lấy lại thương hiệu cũ và tiếp tục sử dụng nó thậm chí sau khi công ty ô tô Trung Quốc Shanghai Automotive Industry Corporation (上海汽車, SAIC) trở thành cổ đông chính của SsangYong motors năm 2004.

Năm 2008, Chairman được đổi tên thành Chairman W để phân biệt model mới với model cũ Chairman H.

Lịch sử
Khi lần đầu tiên xuất hiện ở thị trường Hàn Quốc năm 1997, Chairman là một chiếc sedan hạng sang. Nhà sản xuất của nó, SsangYong, vốn nổi tiếng về những chiếc SUV và RV và Chairman là chiếc sedan duy nhất của họ.

Chairman H (1997-2008)

SsangYong đã đổi tên model Chairman trước năm 2008 thành Chairman H để phân biệt nó với Chairman W. Chairman H có cùng kiểu dáng, nội thất, động cơ, bộ truyền động và các đặc điểm như các model trước. Năm 2003, Chairman được thiết kế lại lưới tản nhiệt trước, đèn trước và sau và nâng cấp nội thất.

Chairman H 2005 (dù dựa trên chiếc Mercedes-Benz 300E cũ năm 1995) có nhiều tính năng điện của một chiếc xe thời gian đó và ở mức giá đó, gồm: các giá giữ cốc có thể làm nóng, làm mát, cảm biến đỗ phía sau, cần gạt nước cảm biến tự động, chống bó cứng phanh, kiểm soát ổn định và độ bám, chữ "Chairman" trên cửa được chiếu sáng và các ghế sau được điều khiển điện độc lập và lùi về sau khi động cơ tắt để tăng khoảng cách cho việc ra vào xe, ghế ngồi của tài xế và vô lăng cũng hoạt động như vậy.

Dù được bán trên toàn thế giới, Chairman H có doanh số kém bên ngoài Hàn Quốc. Điều này bởi cả việc nó bị phê bình kém và thiếu hụt hệ thống đại lý của SsangYong.

Động cơ

Gallery

Chairman W (2008-hiện tại)

SsangYong đã phát triển chiếc xe mũi nhọn Chairman W của mình, trang bị cho New Chairman động cơ V8 5 lít và  bộ truyền động tự động 7 cấp (7G-Tronic) của Mercedes-Benz. Chairman W xuất phát từ chiếc xe ý tưởng SsangYong WZ.

Nhà sản xuất nói rằng 'W' có nghĩa 'World Class' (Tầm cỡ Thế giới) .

Chairman W được cung cấp với sáu kiểu bố trí ngoại thất với hai động cơ, và một phiên bản limo, và hệ dẫn động bốn bánh chủ động    4-Tronic (Mercedes-Benz 4Matic).
XGi360, từng được sử dụng cho New Chairman, được dùng cho model đầu tiên được chuyển thành động cơ 6 xi lanh thẳng hàng và động cơ Mercedes-Benz M113 5 lít và hộp số tự động 7G-Tronic được dùng trên hai model cao cấp, VVIP và phiên bản chiều dài cơ sở lớn. Cả phía trước và phía sau đều có màn hình riêng để điều khiển hệ thống giải trí trong xe, tương tự như MyGig của Chrysler.

Động cơ

Tham khảo

Liên kết ngoài

 SsangYong Chairman homepage
 Global Auto Index entry
 Drive overview
 A SsangYong Chairman enthusiast's site

Chairman
Sedan
Xe thập niên 1990
Xe thập niên 2000
Xe dẫn động bánh sau
Xe giới thiệu năm 1997


title: Luperodes dimidiaticornis

text:
Luperodes dimidiaticornis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1888.

Chú thích

Tham khảo

Luperodes


title: Laccophilus conjunctus

text:
Laccophilus conjunctus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Guignot miêu tả khoa học năm 1950.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Laccophilus


title: Agrypnus pardalinus

text:
Agrypnus pardalinus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1882.

Chú thích

Tham khảo

Agrypnus


title: 21735 Nissaschmidt

text:
21735 Nissaschmidt (1999 RV146) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 9 tháng 9 năm 1999 bởi Nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 21735 Nissaschmidt

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1999


title: Merzenich

text:
Merzenich là một đô thị ở huyện Düren trong bang Nordrhein-Westfalen, Đức. Đô thị này tọa lạc khoảng 4 km đông bắc của Düren.

Tham khảo


title: Rétaud

text:
Rétaud là một xã ở tỉnh Charente-Maritime thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine tây nam nước Pháp.

Xã của tỉnh Charente-Maritime

Chú thích
 INSEE commune file

Tham khảo

Xã của Charente-Maritime


title: Trigona corvina

text:
Trigona corvina là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1913.

Chú thích

Tham khảo

Trigona
Động vật được mô tả năm 1913


title: Fontoy

text:
Fontoy là một xã trong vùng Grand Est, thuộc tỉnh Moselle, quận Thionville-Ouest, tổng Fontoy. Tọa độ địa lý của xã là 49° 21' vĩ độ bắc, 05° 59' kinh độ đông. Fontoy nằm trên độ cao trung bình là 270 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 205 mét và điểm cao nhất là 387 mét. Xã có diện tích 16,88 km², dân số vào thời điểm 1999 là 3149 người; mật độ dân số là 186 người/km². Xã nằm khoảng 18 km về phía tây của Thionville.

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Xã của Moselle


title: UTC−12:00

text:
UTC−12:00 là một múi giờ hàng hải gồm những vùng biển động giữa kinh tuyến 180°Tây và 172°30′Tây. Trừ 12 giờ từ Giờ phối hợp quốc tế để được giờ cho vùng này. Không có người sống trong vùng thời gian này.

Xem thêm
 Giờ tiết kiệm ánh sáng ngày

Tham khảo

Múi giờ
Các tiểu đảo xa của Hoa Kỳ

es:Huso horario#UTC−12:00, Y


title: Austropanurgus punctatus

text:
Austropanurgus punctatus là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Toro mô tả khoa học năm 1980.

Chú thích

Tham khảo

Austropanurgus
Động vật được mô tả năm 1980


title: Ōsaka

text:
là một tỉnh của Nhật Bản, nằm ở vùng Kinki trên đảo Honshū. Osaka cùng Kyoto là hai tỉnh duy nhất mang tên hành chính là phủ trong Đô đạo phủ huyện. Trung tâm hành chính là thành phố Osaka. Phủ Osaka có dân số đông thứ 3 chỉ sau Tokyo và Kanagawa.

Địa lý

Lịch sử

Hành chính

Các thành phố
Phủ Osaka có 33 thành phố:

Các thị trấn và làng
Phủ Osaka có 10 thị trấn (cho) và làng (mura) hợp thành 5 quận.

Giao thông

Tỉnh Osaka có 3 sân bay là (Sân bay quốc tế Kansai, Sân bay quốc tế Osaka, và Sân bay Yao).

Kinh tế

Trung tâm kinh tế lớn thứ hai của Nhật Bản.
 GDP: 40,9 ngàn tỷ ¥
 Sản lượng công nghiệp hàng năm: 17,2 ngàn tỷ ¥
 Doanh số bán lẻ hàng năm: 76,6 ngàn tỷ ¥

Nhiều công ty lớn có trụ sở ở phủ Osaka:
Hankyu, Kintetsu, Matsushita, Sharp, Sanyo, Nissin, Suntory, Glico...

Văn hóa

Giáo dục

Các trường đại học

 Đại học Y khoa Kansai (Moriguchi, Osaka)
 Đại học Osaka (Toyonaka và Suita)
 Đại học Ngoại giao Osaka (Minoh)
 Đại học Osaka Kyoiku (Kashiwara)
 Đại học thành phố Osaka (Osaka,)
 Đại học Phủ Osaka (Sakai)
 Đại học Kansai (Suita, Takatsuki, TP.Osaka)
 Đại học Kinki (Higashiosaka)
 Đại học Kansai Gaidai (Hirakata) (Đại học Ngoại ngữ Kansai)
 Đại học Ritsumeikan (Ibaraki)

Thể thao

CLB Bóng đá
 Gamba Osaka (Suita)
 Cerezo Osaka (Osaka)
 Sagawa Express Osaka S.C. (Osaka city)

Bóng chày
 Orix Buffaloes (Osaka)

Bóng rổ
 Osaka Evessa (Osaka)

Bóng chuyền
 Osaka Blazers Sakai (Sakai)
 Suntory Sunbirds (Osaka)
 Panasonic Panthers (Hirakata)

Du lịch

 Thành Osaka
 Khu du lịch giải trí USJ

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Website chính thức (tiếng Nhật)
 Osaka Tourism & Convention Guidance homepage

Kinki
Tỉnh của Nhật Bản
Tỉnh Osaka
Khu định cư cảng Nhật Bản


title: Saint-Genest-Lerpt

text:
Saint-Genest-Lerpt là một xã trong tỉnh Loire miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Loire

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintgenestlerpt


title: Latirus brinkae

text:
Latirus brinkae là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Fasciolariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Latirus


title: Sulop, Davao del Sur

text:
Sulop là một đô thị hạng 3 ở tỉnh Davao del Sur, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2000, đô thị này có dân số 27.340 người trong 5.800 hộ.

Các đơn vị hành chính

Sulop được chia thành 25 barangay.

<table border=0>
 Balasinon
 Buguis
 Carre
 Clib
 Harada Butai
 Katipunan
 Kiblagon
 Labon
 Laperas
 Lapla
 Litos
 Luparan
 Mckinley
 New Cebu
 Osmeña
 Palili
 Parame
 Poblacion
 Roxas
 Solongvale
 Tagolilong
 Tala-o
 Talas
 Tanwalang
 Waterfall

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn Philipin
Thông tin điều tra dân số năm 2000 của Philipin

Đô thị của Davao del Sur


title: Naviculavolva deflexa

text:
Naviculavolva deflexa là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Ovulidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Naviculavolva


title: Leioproctus phillipensis

text:
Leioproctus phillipensis là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Rayment mô tả khoa học năm 1953.

Chú thích

Tham khảo

Leioproctus
Động vật được mô tả năm 1953


title: Athous belloi

text:
Athous belloi là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Guglielmi & Platia miêu tả khoa học năm 1985.

Chú thích

Tham khảo

Athous


title: Agullana

text:
Agullana là một đô thị trong ‘‘comarca’’ Alt Empordà, Girona, Catalonia, Tây Bna Nha.

Tham khảo

Đô thị ở Girona
Alt Empordà


title: Placé

text:
Placé  là một xã thuộc tỉnh Mayenne trong vùng Pays de la Loire tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 188 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Mayenne


title: Cellorigo

text:
Cellorigo tỉnh và cộng đồng tự trị La Rioja, phía bắc Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 12,43 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 13 người với mật độ 1,05 người/km². Đô thị này có cự ly 20 km so với Logroño.

Tham khảo

Đô thị ở La Rioja


title: Vũ Như Tô

text:
Vũ Như Tô (chữ Hán: 武如蘇, ? - 1517) là một người thợ xây dựng tài ba thời Lê. Ông được cho là tác giả phác thảo kiến trúc của Cửu Trùng đài và cung điện trăm nóc, một công trình kiến trúc cực kỳ tráng lệ trong Hoàng Thành Thăng Long, được mô tả là "tuy chưa hoàn thành mà bóng rợp nửa hồ Tây".

Thân thế
Thân thế Vũ Như Tô không được biết rõ. Sách Đại Việt sử ký toàn thư, phần Bản kỷ thực lục có chép vắn tắt như sau:

Tương Dực vốn là một vị vua thích ăn chơi xa xỉ, rất thích mô hình của ông, bèn bổ nhiệm ông làm quan để trông coi việc xây cất cung điện. Điều này xảy ra vào 1512. Việc làm này được các sử quan Đại Việt không dùng những lời lẽ tốt đẹp để chép sử:

Sự việc này cũng được Khâm định Việt sử Thông giám cương mục (Chính biên, quyển 26) chép như sau:

Như vậy, có thể biết Vũ Như Tô là người xã Minh Quyết, huyện Cẩm Giàng, trấn Hải Dương. Ông vốn xuất thân là một thợ cả xây dựng, rất có tài thiết kế, từng làm mô hình lâu đài trăm nóc để trình lên vua Lê Tương Dực. Vua rất hài lòng và bổ ông làm đô đốc để trong coi việc xây cất.

Phụng sự hôn quân
Việc xây dựng rõ ràng ảnh hưởng đến dân chúng đang cực khổ lầm than trong khi vua thì ăn chơi xa xỉ. Đại Việt sử ký toàn thư chép:

Hậu quả thật thảm khốc, dù đó không phải toàn bộ trách nhiệm của Vũ Như Tô:

Cái chết thảm khốc
Lê Tương Dực tuy là một vị vua có tài,  nhưng không dùng để trị nước mà chỉ dành cho việc hưởng thụ lạc thú. Binh lính và dân chúng đói khổ, các đại thần cũng nhiều người bất mãn. Nhân cơ hội, Trịnh Duy Sản giả mượn tiếng đi đánh giặc, mờ sáng ngày 7 tháng 4 âm lịch năm 1516 đem binh vào cửa Bắc Thần giết vua Tương Dực.

Kinh thành đại loạn. Việc thoán thí này cũng là nguyên nhân cho cái chết thảm khốc của Vũ Như Tô:

Vũ Như Tô xuất thân từ người thợ bình thường, được vua cất nhắc làm đô đốc việc xây dựng cung điện để vua hưởng lạc. Việc phụng sự hôn quân của ông làm dân tình khổ sở trăm bề, buộc tội ông là gian thần hại nước.

Kết cục của Vũ Như Tô được sử quan chép lại:

Khâm Định Việt Sử Thông Giám Cương Mục chép:

Cửu Trùng đài cũng bị đốt phá thành một đống tro tàn trong cơn loạn lạc.

Nỗi oan khuất
Vũ Như Tô được chép trong sách sử với những lời không được đẹp đẽ. Ông bị kết tội gian thần làm hại nước. Tuy nhiên, thực tế ông chỉ là một người thợ, làm theo lệnh vua, vốn không đủ cái tri thức để hiểu thời cuộc và chỉ dùng cái tài của mình để phụng sự hôn quân. Việc kết tội sâu dân mọt nước của các sử quan đối với ông là có phần nặng nề. Hiểu nỗi oan khuất này, năm 1941, nhà văn Nguyễn Huy Tưởng đã viết vở kịch năm hồi Vũ Như Tô đăng trên tạp chí Tri Tân vào năm 1943. Kịch bản sau đó được xuất bản thành sách năm 1946. Tác phẩm phần nào nương nhẹ ngòi bút với Vũ Như Tô, phân trần cho ông vì làm theo lệnh vua, phần nào cũng tiếc nuối cho một tài hoa và một công trình dân tộc vĩ đại.

Giai thoại
Dân gian có lưu truyền một giai thoại về tài nghệ của Vũ Như Tô. Nguyên vua sai ông làm một chiếc ngai vàng để vua ngự thiết triều. Chiếc ngai vàng được chạm trổ rất tinh vi, khi làm xong, ông rất ưng ý bèn ghé ngồi thử, không may bị quân cấm vệ nhìn thấy. Ông bị khép tội khi quân, bị giam chờ án chém. Ngồi trong ngục buồn quá, ông xin được một nắm thóc nếp, bóc vỏ trấu lấy hạt gạo, rồi dùng móng tay khắc thành một đàn voi trắng nhỏ xíu. Chuyện đến tai vua, vua truyền đem lên xem thử, thấy đàn voi giống quá, nhà vua phải kinh ngạc. Cảm thương người thợ tài ba, vua truyền xá tội cho ông.

Chú thích

Người Hải Dương
Kiến trúc sư Việt Nam


title: Con đường Baltic

text:
“Con đường Baltic” (, , ) là một cuộc biểu tình ôn hòa diễn ra vào ngày 23 tháng 8 năm 1989 tại ba nước cộng hòa Xô viết cũ thuộc vùng Baltic.

Đông đảo nhân dân tại ba nước Estonia, Latvia và Litva (xấp xỉ hai triệu người, tuơng đuơng với 25 % dân số của các nước liên quan) đã cùng nắm tay nhau và tạo thành một chuỗi người với chiều dài gần 670 km, kết nối ba thành phố là Tallinn, Riga và Vilnius. Cuộc biểu tình diễn ra trùng với thời điểm đánh dấu 50 năm ngày ký kết hiệp ước Xô-Đức với mục đích là nhằm thu hút sự quan tâm của cộng đồng thế giới về những sự kiện lịch sử đã làm thay đổi vị thế của các nước vùng Baltic. Theo hiệp ước và , Liên Xô và Đức chia sẻ phạm vi ảnh hưởng ở châu Âu với nhau, cụ thể: các nước Phần Lan, Estonia, Latvia, miền đông Ba Lan và Bessarabia chịu sự chiếm đóng của Liên Xô, còn Litva và miền tây Ba Lan thì chịu sự chiếm đóng của Đức.

Cuộc biểu tình cho thấy người dân ngày càng có niềm tin vào cuộc đấu tranh giành lại nền độc lập cho các quốc gia vùng Baltic; chứng minh cho thế giới niềm khát khao khôi phục nền độc lập của các nước và sự đoàn kết của nhân dân trong niềm khao khát này. Các lực lượng tổ chức cuộc mít tinh – bao gồm Mặt trận Nhân dân Estonia, Mặt trận Nhân dân Latvia và Phong trào Sąjūdis tại Litva), đã lợi dụng sự kiện này để cho thấy rằng việc khôi phục nền độc lập của các nước cộng hòa vùng Baltic không chỉ là vấn đề mang tính chính trị mà còn là vấn đề về pháp lý và cả đạo đức. Ngược lại, chính phủ Liên Xô chỉ phản ứng với sự kiện trên bằng những bài phát biểu dài mà không có một động thái thực tế nào nhằm củng cố quan hệ ngoại giao giữa Liên Xô và các nước Baltic. Kết quả là vào ngày 11 tháng 3 năm 1990, tức sáu tháng sau khi cuộc biểu tình “Con đường Baltic” diễn ra, Cộng hòa Litva đã tuyên bố khôi phục nền độc lập của mình.

Bối cảnh
Cuộc biểu tình diễn ra với mục đích tạo sự chú ý của dư luận quốc tề về số phận lịch sử chung mà ba quốc gia vùng Baltic phải gánh chịu.

Trong khuôn khổ của cải cách glasnost và perestroika, các cuộc biểu tình công khai tại Liên Xô ngày càng lan rộng về quy mô cũng như về mức độ ủng hộ của quần chúng. Vào năm 1986 một vài nhóm nhỏ tổ chức biểu tình tại thủ đô của ba nước nhưng nhanh chóng bị cảnh sát giải tán.

Ngày 23 tháng 8 năm 1986, một cuộc tuần hành mang tên Ngày Ruy băng Đen được tổ chức tại 21 thành phố lớn bao gồm New York, Stockholm, London, Toronto... quy tụ hàng chục ngàn người biểu tình với mục đích khơi dậy nhận thức cộng đồng quốc tế về hiệp ước bí mật Xô-Đức nói trên. Các cuộc biểu tình năm 1987 tại ba quốc gia trên đều bị chính quyền trấn áp, bắt bớ. Một năm sau, lần đầu tiên các cuộc biểu tình lớn đã diễn ra trong ôn hoà tuy bị cấm đoán bởi chính quyền.

Một tuần trước cuộc biểu tình, chính quyền Xô Viết thừa nhận rằng hiệp ước bí mật là có thật, nhưng vẫn khẳng định rằng ba nước Baltic tự nguyện sáp nhập vào Liên bang. Vài ngày trước đó, 170 thành viên của Hội đồng phong trào Sajudis của Litva (vừa thắng 36 trong tổng số 42 ghế tại Hội đồng nhân dân nước Cộng hòa Xô Viết Litva) đã bỏ phiếu quyết định độc lập cho Litva thoát sự kiểm soát chính trị, văn hóa của LB Xô Viết.

Quan điểm của các nước vùng Baltic

Trước năm 1989, Liên Xô không thừa nhận ký Nghị định thư bí mật bổ sung cho Hiệp ước Xô – Đức. Theo nghị định thư này, Đế chế Đức công nhận ba nước cộng hòa vùng Baltic nằm trong vùng ảnh hưởng của Liên Xô. Tuy nhiên trên thực tế, văn bản này đã bị các nước phương Tây phát hiện trong quá trình xét xử quân sự tại Nürnberg và sau đó công bố rộng rãi. Liên Xô phủ nhận việc chiếm đóng các nước cộng hòa Baltic và cho rằng các quốc gia này đã gia nhập Liên bang với tinh thần tự nguyện sau khi chính phủ nhân dân mới được thành lập của các quốc gia này nộp đơn đề nghị tương ứng lên Liên Xô. Ngược lại, chính phủ các quốc gia Baltic (không thân Liên Xô) thì miêu tả việc Liên Xô sáp nhập ba nước này là hung hãn và bất hợp pháp vì dựa vào một nghị định thư bí mật. Nếu các chính trị gia Baltic có khả năng chứng minh thành công được mối liên kết giữa việc ba nước Baltic gia nhập Liên Xô với nghị định thư trên, thì nền chính trị của các nước này sẽ chứng kiến hàng loạt sự biến đổi nghiêm trọng – theo đó các nước Baltic có thể tuyên bố sự điều hành của chính phủ Liên Xô đối với ba quốc gia trên là bất hợp pháp và tất cả các đạo luật do ba nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô Viết vùng Baltic ban hành và thực thi kể từ năm 1940 sẽ ngay lập tức bị bãi bỏ vì về mặt pháp lý, ba quốc gia vùng Baltic không phải là thành viên của Liên bang Xô viết. Nhờ đó, các nước trên sẽ trở nên độc lập và khôi phục lại chính phủ quốc gia cũng như đường quốc giới như trước chiến tranh, chấm dứt sự thực thi Hiến pháp Liên Xô trên lãnh thổ của mình và khiến sự hiện diện của các lực lượng vũ trang Liên Xô tại ba quốc gia Baltic trở nên bất hợp pháp.

Cuộc biểu tình

Sự kiện được chuẩn bị kỹ càng để dòng người không bị gián đoạn, mỗi địa phương có dòng người nắm tay nhau "chạy" qua đều tổ chức phương tiện công cộng miễn phí để đưa nhân dân đến đứng tại các đoạn đường giữa các thành phố, thị trấn. Những người biểu tình cùng nhau nắm tay vào lúc 7 giờ tối giờ địa phương. Các chương trình radio đặc biệt góp phần giúp đỡ cho nỗ lực này. Tại Vilnius, hàng ngàn người tập trung tại Quảng trường Nhà thờ Lớn, tay cầm nến hát vang các bài hát ái quốc. Tại các nhà thờ, thánh lễ được tổ chức và chuông được rung lên.

Cuộc biểu tình diễn ra hoàn toàn không có bạo động. Tuy nhiên, dân chúng tham gia không khỏi lo ngại bị đàn áp hay trả đũa. Trong thực tế, chủ tịch Đông Đức Erich Honecker và chủ tịch Rumani Nicolae Ceauşescu đã đồng ý hỗ trợ quân sự trong trường hợp Liên bang Xô Viết quyết định dũng vũ lực phá vỡ cuộc biểu tình.

Tại Quảng trường Pushkin ở Moskva, cảnh sát chống bạo động được huy động để ngăn chặn vài trăm người khi họ định tổ chức một cuộc biểu tình tương trợ. Thông tấn xã TASS đưa tin 75 người bị bắt giữ vì các tội gây rối và phá hoại. Khoảng 13 ngàn người cũng đã biểu tình tại Moldova.

Cuộc biểu tình gây ngạc nhiên cho các nước phương Tây. Hãng tin Reuters ngày hôm sau ước lượng có khoảng 700 ngàn người Estonia, 500 ngàn người Latvia và gần 1 triệu người Litva trong tổng số 8 triệu người dân ở cả ba nước đã tham gia sự kiện này. Hãng thông tấn TASS của Liên Xô đưa ra con số 300 ngàn người tại Estonia và 500 ngàn người tại Litva, không có số liệu được đưa ra cho Latvia.

Kết cục
Chuỗi người cùng nhau nắm tay đã tượng trưng cho tình tương trợ giữa các dân tộc Baltic trong đấu tranh giành độc lập và tự chủ. Nó giúp thiết lập ý tưởng về một khối các "quốc gia Baltic" cùng nhau hợp tác để phát triển. Cuộc tuần hành cũng đã biểu dương sức mạnh quần chúng trong ôn hòa, giúp cổ vũ cho những ai còn nghi hoặc hay còn lo sợ bị đàn áp.

Tháng 11 năm 1989, Bức tường Berlin cuối cùng cũng sụp đổ. Tháng 12, Gorbachev ký tuyên bố lên án Hiệp ước bí mật Xô-Đức. Trong vòng sáu tháng, Litva trở thành nước Cộng hòa Xô Viết đầu tiên tuyên bố độc lập.

Cuộc biểu tình đã được ghi vào sách kỷ lục về hàng người dài nhất trong lịch sử. Sách kỷ lục Litva cũng ghi nhận đây là vụ kẹt xe dài nhất lịch sử do gần 100 cây số đường cao tốc Vilnius-Kaunas bị tắc nghẽn. Những hàng người dài tương tự cũng đã được tổ chức sau này như cuộc tuần hành 228 tại Đài Loan.

Ngày 23 tháng 8 cũng được chọn là Ngày Âu Châu tưởng niệm các nạn nhân của chủ nghĩa Stalin và chủ nghĩa Quốc xã.

Tưởng niệm

Từ năm 1990, cuộc thi Toán học mang tên “Con đường Baltic” được tổ chức hằng năm.

Năm 2009, Tổ chức giáo dục, khoa học và văn hóa của Liên Hợp Quốc công nhận sự kiện này là một hiện tượng đấu tranh bất bạo động và đưa các tư liệu về “Con đường Baltic” vào danh bạ Di sản tư liệu thế giới.

Đài tưởng niệm sự kiện ”Con đường Baltic“ do nhà điêu khắc người Litva Gitenis Umbrasas thực hiện được khánh thành tại Estonia vào tháng 8 năm 2013.

Xem thêm
 Cách mạng ca hát
 Con đường Hồng Kông

Ghi chú

Đọc thêm
 Ann Imse, Baltic Residents Form Human Chain in Defiance of Soviet Rule, Associated Press, 23 tháng 8 1989
 Robin Lodge, Human Chain Spanning: Soviet Baltics Shows Nationalist Feeling, Reuters News, 23 tháng 8 1989
 Mary Dejevsky, Baltic groups plan mass protest; Latvia, Lithuania and Estonia's struggle for independence, The Times, 23 tháng 8 1989
 Baltic residents entwine hands in defiance of rule by Soviets, Associated Press, The Harrisburg Patriot, 24 tháng 8 1989

Liên kết ngoài

 Photo album , hình ảnh trên trang web chính phủ Litva
 Baltic Chain 1989-1999  kỷ niệm 10 năm sự kiện.
 The Baltic Way  Phim tài liệu bởi Arunas Matelis và Audrius Stonys
 The Baltic Way Music Video of 1989 Bài hát chủ đề của con đường Baltic.

Lịch sử Estonia
Lịch sử Latvia
Chủ nghĩa chống cộng
Sự sụp đổ của Liên Xô và Đông Âu
Quan hệ quốc tế năm 1989
Sự sụp đổ của Liên Xô
Di sản tư liệu thế giới


title: Tipula neolenta

text:
Tipula neolenta là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Ecnomus cavatus

text:
Ecnomus cavatus là một loài Trichoptera trong họ Ecnomidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Ecnomus


title: Tremblay

text:
Tremblay () là một xã của tỉnh Ille-et-Vilaine, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc nước Pháp.

Dân số
Người dân ở Tremblay được gọi là Tremblaisiens.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ille-et-Vilaine

Tham khảo

Mayors of Ille-et-Vilaine Association  ;
INSEE ;
IGN

Liên kết ngoài
French Ministry of Culture list for Tremblay

Xã của Ille-et-Vilaine


title: Atractosomus auricomus

text:
Atractosomus auricomus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1859.

Chú thích

Tham khảo

Atractosomus


title: Ozarba chrysaspis

text:
Ozarba chrysaspis là một loài bướm đêm thuộc họ Erebidae. Nó được tìm thấy ở the nửa phía bắc Úc, bao gồm Queensland.
Con trưởng thành có cánh trước có màu nâu nhạt. Cánh sau màu nâu cam với rìa đậm.

Liên kết ngoài
Australian Faunal Directory
Australian Insects

Chú thích

C
Động vật được mô tả năm 1891
C
E


title: Faverolles-et-Coëmy

text:
Faverolles-et-Coëmy  là một xã thuộc tỉnh Marne trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 86 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Faverollesetcoemy


title: Dactylispa echinata

text:
Dactylispa echinata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Gyllenhal miêu tả khoa học năm 1817.

Chú thích

Tham khảo

Dactylispa


title: Gesonia

text:
Gesonia là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Các loài
 Gesonia binotata
 Gesonia concors
 Gesonia crambisata
 Gesonia dinawa (Bethune-Baker, 1906)
 Gesonia elongalis (Viette, 1954)
 Gesonia evulsalis
 Gesonia fallax
 Gesonia festina
 Gesonia fumata
 Gesonia gemma Swinhoe, 1885
 Gesonia grisea Wileman & West, 1928
 Gesonia holochrysa (Meyrick, 1902)
 Gesonia inscitia (Swinhoe, 1885)
 Gesonia irrorata (Bethune-Baker, 1908)
 Gesonia leucopos
 Gesonia mesoscota (Hampson, 1904)
 Gesonia nigripalpa Wiltshire, 1977
 Gesonia nigrofusca
 Gesonia notata
 Gesonia obeditalis Walker, [1859]
 Gesonia pansalis
 Gesonia plumipars
 Gesonia rubicundula
 Gesonia rusticula
 Gesonia secundalis
 Gesonia silvestralis Viette, 1956
 Gesonia stictigramma Hampson, 1926
 Gesonia terrosa
 Gesonia thermesina Hampson, 1926

Chú thích

Tham khảo

 Bates DL, Fenton MB (1990) Aposematism or startle? Predators learn their responses to the defenses of prey. Can J Zool 68:49–52
 Dunning DC, Krüger M (1995) Aposematic sounds in African moths. Biotropica 27:227–231
 Dunning DC, Acharya L, Merriman CB, Ferro LD (1992) Interactions between bats and arctiid moths. Can J Zool 70:2218–2223
 Fullard JH, Fenton MB, Simmons JA (1979) Jamming bat echolocation: the clicks of arctiid moths. Can J Zool 57:647–649
 William Conner (ed.). (2009). Tiger moths and woolly bears: behavior, ecology, and evolution of the Arctiidae. Oxford University Press: New York. ISBN 9780195327373
 Gesonia at funet.fi
 Natural History Museum Lepidoptera genus database
 taxapad

Noctuidae


title: (11310) 1993 SB15

text:
{{DISPLAYTITLE:(11310) 1993 SB15}}

(11310) 1993 SB15 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henry E. Holt ở Đài thiên văn Palomar ở Quận San Diego, California, ngày 19 tháng 9 năm 1993.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 11001–12000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1993
Được phát hiện bởi Henry E. Holt
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Thảo quyết minh

text:
Thảo quyết minh (Tên khoa học: Senna obtusifolia) là một cây rau thuộc chi Senna.
Chúc mọc hoang ở Bắc, Trung, và Nam Mỹ, châu Á, châu Phi, và châu Đại Dương.

Danh pháp đồng nghĩa
 Cassia humilis Collad.
Cassia humilis Steud. is a synonym of Chamaecrista kunthiana
Cassia numilis Collad. is apparently a misprint and refers to Senna tora
 Cassia obtusifolia L.
 Cassia tora auct. non L.
Cassia tora L. is a synonym of Senna tora
 Cassia tora L. var. b Wight & Arn.
 Cassia tora L. var. humilis (Collad.) Collad.
 Cassia tora L. var. obtusifolia (L.) Haines
 Cassia toroides Raf.
 Cassia toroides Roxb.
 Diallobus falcatus Raf.
 Diallobus uniflorus Raf.
 Senna toroides Roxb.
 Senna obtusifolia - Jue ming zi in Chinese

Chú thích

Tham khảo

O
F
O
Thảo mộc
Cây thuốc
Thực vật xâm hại
Thực vật được mô tả năm 1753
Chất dinh dưỡng bổ sung


title: Le Lamentin

text:
Le Lamentin là đô thị lớn thứ nhì ở tỉnh Martinique nước Pháp. Xã này có diện tích 62,32 km2. Dân số theo điều tra năm 2007 của INSEE là 40.015 người.

Xã này nằm ở giữa đảo Martinique, và thuộc vùng đô thị Fort-de-France, vùng đô thị lớn nhất Martinique.
Le Lamentin có sân bay quốc tế Martinique Aimé Césaire, khai trương năm 1950 và đặt tên theo tác gia, nhà chính trị Aimé Césaire năm 2007.

Tham khảo
INSEE

Liên kết ngoài
 Official website  (bằng tiếng Pháp)
 Martinique Aimé Césaire International Airport  (bằng tiếng Pháp)
Mérimée database - Cultural heritage

Xã của Martinique


title: 13565 Yotakanashi

text:
13565 Yotakanashi (tên chỉ định: 1992 UZ5) là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Kin Endate và Kazuro Watanabe ở Đài thiên văn Kitami ở Hokkaidō, Nhật Bản, ngày 28 tháng 10 năm 1992. Nó được đặt theo tên Yoichi Takanashi, nhà thiên văn học nghiệp dư Nhật Bản và người chủ quán nhà hàng.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 13001–14000

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thiên thể phát hiện năm 1992
Được phát hiện bởi Kin Endate
Được phát hiện bởi Kazuro Watanabe


title: Lex loci solutionis

text:
Lex loci solutionis là một thuật ngữ tiếng Latinh để chỉ "luật nơi thực hiện nghĩa vụ" trong xung đột pháp luật. Xung đột pháp luật là một nhánh của tư pháp quốc tế điều chỉnh mọi vụ việc pháp lý có sự tham gia của yếu tố "nước ngoài", trong đó các khác biệt về kết quả sẽ xảy ra, phụ thuộc vào việc hệ thống luật pháp nào được áp dụng.

Giải thích
Khi một vụ việc pháp lý được đưa ra trước tòa án và tất cả mọi đặc điểm, tính chất của nó mang tính chất địa phương, thì tòa án sẽ áp dụng nguyên tắc lex fori (luật tòa án- tức là luật hiện đang có hiệu lực tại khu vực đó), để ra phán quyết cho vụ việc. Nhưng nếu trong vụ việc này có các yếu tố "nước ngoài", thì tòa án phải có trách nhiệm lưu ý tới xung đột pháp luật để cân nhắc:
Tòa án có hay không có quyền tài phán để tiếp nhận và xem xét vụ việc (xem thêm vấn đề lựa chọn tòa án);
Sau đó tòa án phải nêu ra các đặc trưng của các vấn đề, nghĩa là định vị nền tảng thực tế của vụ việc vào các lớp tương ứng của nó; và
Áp dụng các quy tắc lựa chọn luật để quyết định luật nào sẽ được áp dụng đối với mỗi lớp pháp lý này.

Lex loci solutionis là một trong những lựa chọn có thể của các quy tắc luật được áp dụng cho vụ việc trong thử nghiệm hiệu lực pháp lý của một hợp đồng và trong các trường hợp vi phạm hợp đồng. Ví dụ, giả sử một người cư trú tại Bolivia và một người cư trú tại Đức, ký kết một hợp đồng qua thư điện tử (e-mail). Họ thỏa thuận gặp nhau tại Arizona, Hoa Kỳ để nghiên cứu một cuốn sách. Lựa chọn tương ứng có thể của các quy tắc luật sẽ là:
Lex domicilii (luật nơi cư trú), lex patriae (luật bản quốc) hay luật của nơi thường trú để xác định các bên có hay không có năng lực pháp lý để ký kết hợp đồng;
Lex loci contractus (luật nơi ký kết hợp đồng) có thể là khó xác định do chẳng bên nào rời khỏi nước mình (dựa vào các quy tắc bưu chính cho chào hàng và chấp nhận trong một vài lex causae (luật nguyên nhân) giả định có thể tạo ra các kết quả rất khác nhau);
Lex loci solutionis (luật nơi thực hiện nghĩa vụ) có thể là phù hợp nhất do Arizona là nơi có liên hệ gần gũi nhất với thực chất của các trách nhiệm giả định này;
Luật thích hợp; và
Lex fori (luật tòa án) có thể có các vấn đề trật tự công cộng nếu một trong các bên là trẻ vị thành niên.

Xem thêm
Lex loci celebrationis
Lex loci delicti commissi
Lex situs

Ghi chú

Xung đột pháp luật
Thuật ngữ pháp lý tiếng Latinh


title: Niedersoultzbach

text:
Niedersoultzbach là một xã thuộc tỉnh Bas-Rhin trong vùng Grand Est đông bắc Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Bas-Rhin

Tham khảo
 INSEE commune file

Liên kết ngoài
 S'Bladll: Municipal newspaper

Xã của Bas-Rhin


title: Acolastus nuratavicus

text:
Acolastus nuratavicus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Lopatin miêu tả khoa học năm 1992.

Chú thích

Tham khảo

Acolastus


title: Peperomia buxifolia

text:
Peperomia buxifolia là một loài thực vật thuộc họ Piperaceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador.

Chú thích

Tham khảo
 Santiana, J. & Pitman, N. 2004. Peperomia buxifolia. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Ecuador
buxifolia
Thực vật loài thiếu dữ liệu


title: Dicronychus desbrochersi

text:
Dicronychus desbrochersi là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia & Gudenzi miêu tả khoa học năm 2004.

Chú thích

Tham khảo

Dicronychus


title: Rognaix

text:
Rognaix là một xã thuộc tỉnh Savoie trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes ở đông nam nước Pháp.

Xem thêm
Commune của tỉnh Savoie

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Savoie


title: Bất cộng vô minh

text:
Bất cộng vô minh (zh. bùgòng wúmíng 不共無明, ja. fugu mumyō), là Vô minh có một không hai. Đối lại với Tương ưng vô minh (相應無明).

I. Theo Câu-xá luận, thuật ngữ nầy đề cập đến loại vô minh sinh khởi tùy theo tâm thức mà không tương ưng với 10 Tùy miên phiền não (thập tùy miên 十隨眠). Cũng gọi là Độc đầu vô minh (獨頭無明);

II. Theo Duy thức tông thì có hai loại Bất cộng vô minh:
Hằng hành bất cộng vô minh (zh. 恒行不共無明): là tên gọi loại vô minh tương ưng cùng Mạt-na thức (末那識). Vô minh nầy được gọi là "Bất cộng" vì nó hoạt động tương tục, trong khi loại vô minh tương ưng với thức thứ 6 thì chịu sự gián đoạn;
Độc hành bất cộng vô minh (zh. 獨行不共無明): là tên gọi loại vô minh tương ưng với thức thứ 6. Vô minh nầy được gọi là bất cộng vì nó tự sinh khởi nhưng không hoạt động tương quan với bất kì một Căn bản phiền não (根本煩惱) nào khác.

Tham khảo

Fo Guang Ta-tz'u-tien 佛光大辭典. Fo Guang Ta-tz'u-tien pien-hsiu wei-yuan-hui 佛光大辭典編修委員會. Taipei: Fo-guang ch'u-pan-she, 1988. (Phật Quang Đại Từ điển. Phật Quang Đại Từ điển biên tu uỷ viên hội. Đài Bắc: Phật Quang xuất bản xã, 1988.)
Das Lexikon der Östlichen Weisheitslehren, Bern 1986.

Triết lý Phật giáo


title: Bộ Hoa tím

text:
Bộ Hoa tím (Violales) là một danh pháp để chỉ một bộ thực vật có hoa. Tên gọi này được sử dụng trong một số hệ thống phân loại thực vật, mặc dù tên gọi Parietales là phổ biến hơn cho các loại thực vật trong nhóm này. Trong phiên bản năm 1981 của hệ thống Cronquist nó là một bộ thuộc phân lớp Dilleniidae với định nghĩa như sau:
 Bộ Violales
 Họ Achariaceae → bộ Malpighiales
 họ Ancistrocladaceae → bộ Caryophyllales
 họ Begoniaceae → bộ Cucurbitales
 họ Bixaceae → bộ Malvales
 họ Caricaceae → bộ Brassicales
 họ Cistaceae → bộ Malvales
 họ Cochlospermaceae → bộ Malvales (có thể đưa vào trong họ Bixaceae)
 họ Cucurbitaceae → bộ Cucurbitales
 họ Datiscaceae → bộ Cucurbitales
 họ Dioncophyllaceae → bộ Caryophyllales
 họ Flacourtiaceae → đưa vào họ Salicaceae, trong bộ Malpighiales
 họ Fouquieriaceae → bộ Ericales
 họ Frankeniaceae → bộ Caryophyllales
 họ Hoplestigmataceae → vị trí không chắc chắn
 họ Huaceae → nhánh Hoa hồng thực thụ I (eurosids I)
 họ Lacistemataceae → bộ Malpighiales
 họ Loasaceae → bộ Cornales
 họ Malesherbiaceae → bộ Malpighiales (có thể đưa vào trong họ Passifloraceae)
 họ Muntingiaceae → bộ Malvales
 họ Neumanniaceae → ?
 họ Oceanopapaveraceae → ?
 họ Passifloraceae → bộ Malpighiales
 họ Peridiscaceae → bộ Malpighiales
 họ Plagiopteraceae → nằm trong họ Celastraceae, thuộc bộ Celastrales
 họ Scyphostegiaceae → nằm trong họ Salicaceae, thuộc bộ Malpighiales
 họ Stachyuraceae → bộ Crossosomatales
 họ Tamaricaceae → bộ Caryophyllales
 họ Tetramelaceae → bộ Cucurbitales
 họ Turneraceae → bộ Malpighiales (có thể đưa vào trong họ Passifloraceae)
 họ Violaceae → bộ Malpighiales

Tham khảo

Danh pháp thực vật học


title: 21290 Vydra

text:
21290 Vydra là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 1596.5880558 ngày (4.37 năm).

Nó được phát hiện ngày 9 tháng 11 năm 1996.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1996


title: Achaea albifimbria

text:
Achaea albifimbria  là một loài bướm đêm thuộc họ Erebidae. Nó được tìm thấy ở Châu Phi, bao gồm Gabon.

Liên kết ngoài

Chú thích

Achaea (bướm đêm)


title: (21874) 1999 UB6

text:
{{DISPLAYTITLE:(21874) 1999 UB6}}

(21874) 1999 UB6 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 18 tháng 10 năm 1999.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 21001–22000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1999
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Gloeocarpus patentivalvis

text:
Gloeocarpus patentivalvis là một loài thực vật thuộc họ Sapindaceae. Đây là loài đặc hữu của Philippines.

Chú thích

Tham khảo
 van Welzen, P.C. 1998. Gloeocarpus patentivalvis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Philippines
p


title: Pyrearinus basalis

text:
Pyrearinus basalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schwarz miêu tả khoa học năm 1902.

Chú thích

Tham khảo

Pyrearinus


title: 1110

text:
Năm 1110 trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 1110


title: Mantura

text:
Mantura là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1831 bởi Stephens.

Các loài
Các loài trong chi này gồm:
 Mantura ambigua Kutschera, 1862
 Mantura chrysanthemi Koch, 1903
 Mantura cylindrica Miller, 1880
 Mantura horioni Heikertinger, 1940
 Mantura lutea Allard, 1859
 Mantura mathewsi Stephens, 1832
 Mantura nepala Medvedev, 2004
 Mantura obtusata Gyllenhal, 1813
 Mantura rustica Linnaeus, 1766

Chú thích

Tham khảo

Alticini