title: Phim mì ăn liền

text:
Phim mì ăn liền () là một khẩu ngữ thông dụng để mô tả dòng phim thương mại ở Việt Nam giai đoạn đầu thập niên 1990. Những bộ phim này hầu hết dùng chất liệu băng từ, phần lớn sản xuất tại miền Nam và nắm vai trò thống lĩnh thị trường phim toàn Việt Nam trong thời kì vài năm. Tuy nhiên, thoái trào trầm trọng đúng lúc chương trình Chấn hưng điện ảnh cấp nhà nước được triển khai là bằng chứng cho thấy, điện ảnh Việt Nam còn thụ động trước các trào lưu nghệ thuật và thương mại quốc tế.

Lịch sử
Cuối thập niên 1980 đầu thập niên 1990, điện ảnh Việt Nam rơi vào khủng hoảng nghiêm trọng. Những năm trước, trong thời kỳ bao cấp, các hãng phim được nhà nước cấp kinh phí để sản xuất phim, khâu phát hành phim do cơ quan khác quản lý. Đây là một trong những lý do làm giảm chất lượng phim.

Thời kỳ này, việc cắt giảm ngân sách của Nhà nước làm cho điện ảnh không đủ kinh phí để sản xuất phim. Việc phân cấp các rạp và đội chiếu bóng về cho tỉnh, thành và quận, huyện được từ đầu thập niên 1980, tới thời gian này được thực hiện triệt để. Nhà nước bắt đầu xóa bỏ bao cấp dành cho điện ảnh, chuyển từ chế độ bao cấp sang chế độ hạch toán kinh tế, có sự tài trợ một phần của Nhà nước. Các máy móc thiết bị làm phim đã cũ kỹ, tiền của Nhà nước đầu tư cho điện ảnh cũng bị thất thoát.

Trong khi đó số bộ phim màn ảnh rộng được sản xuất rất ít và không hấp dẫn được khán giả, thì lượng máy chiếu phim video trên tivi nhập vào Việt Nam tăng nhanh, phim video đơn giản, không đòi hỏi đầu tư lớn nên nhiều hãng phim quay sang sử dụng chất liệu này. Với đặc điểm của phim video, các phim mì ăn liền được sản xuất trong một thời gian chóng vánh để thu hồi vốn. Dòng phim này đã tạo nên một thế hệ minh tinh điện ảnh mới như Lý Hùng, Diễm Hương, Việt Trinh, Lê Công Tuấn Anh, Lê Tuấn Anh, Thái San, Y Phụng, Công Hậu, Thu Hà, Mộng Vân, Giáng My...

1990 - 1993
Giai đoạn sơ khởi, số lượng phim điện ảnh được sản xuất giảm đáng kể, số lượng rạp chiếu phim cũng giảm bớt, nhiều rạp chiếu phim bị phá bỏ, hoặc chuyển sang kinh doanh lĩnh vực khác, biến thành vũ trường.

Vị đắng tình yêu, được Hãng phim Giải Phóng sản xuất năm 1991 trình chiếu năm 1992, do Lê Hoàng đạo diễn với các diễn viên Thủy Tiên, Lê Công Tuấn Anh, Lê Cung Bắc, Y Phụng, Phước Sang... Vai Quang "Don Quixote" là vai diễn dấu ấn của Lê Công Tuấn Anh. Tại Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 10 năm 1993, Vị đắng tình yêu đã giành nhiều giải quan trọng: Bông sen vàng, Đạo diễn xuất sắc, Nam diễn viên chính xuất sắc. Đây được xem là một bộ phim vừa thành công về doanh thu lẫn nghệ thuật. Phạm Công - Cúc Hoa và Vị đắng tình yêu thành công vang dội cả nghệ thuật lẫn doanh thu đã gây động lực cho tham vọng "sống dậy" của giới điện ảnh Việt Nam.

Năm 1993, chương trình Chấn hưng điện ảnh cấp Nhà nước được chính phủ Việt Nam tạm thời thông qua. Đến năm 1995, Thủ tướng Chính phủ ký Nghị định 48/CP Tổ chức và hoạt động điện ảnh, cùng với chương trình Mục tiêu về điện ảnh được rót kinh phí 265 tỉ đồng để điện ảnh Việt có cơ hội thăng hoa, tuy nhiên càng về sau ngân sách đổ vào càng cao, do cả nhà nước và tư nhân đóng góp với kì vọng thúc đẩy điện ảnh Việt Nam tiến nhanh ra thị trường quốc tế, nếu có cơ hội thì vượt qua cái bóng điện ảnh Hồng Kông bấy giờ đang thống trị châu Á.

1994 - 1996
Sang giai đoạn kế, các nhà làm phim đua nhau khai thác đề tài dã sử võ hiệp như Thạch Sanh - Lý Thông, Tráng sĩ Bồ Đề, Thăng Long đệ nhất kiếm, Lửa cháy thành Đại La... phỏng theo dòng phim chưởng Hồng Kông Đài Loan, hấp dẫn hàng triệu lượt khán giả chen chân tới rạp. Những phim thời này được quảng cáo rất giản đơn, đôi khi chỉ bằng hình ảnh các tờ rơi hoặc bằng xe chở loa phát thanh chạy trên đường và trong hẻm thành thị.

Thời kì này gắn với giai đoạn thăng hoa đỉnh thịnh của văn hóa giải trí Hồng Kông và Đài Loan, nên xu hướng điện ảnh Việt Nam có sự cố gắng sao phỏng những thói quen tiếp cận thể tài của hai nền điện ảnh lớn này. Đương đại, một số minh tinh như Lý Hùng, Hoàng Phúc, Đơn Dương, Giáng My, Lý Hương, Ngọc Hiệp, Lê Tuấn Anh, Nguyễn Quang Hải thường xuất hiện trong các sản phẩm điện ảnh hợp tác với Hồng Kông, Mỹ, Pháp.

1997 - 1999
Thời kỳ cuối cùng, cũng là giai đoạn phát triển mãnh liệt nhất, các phim mì ăn liền khai thác những truyện tình bi lụy như Sau những giấc mơ hồng, Em không dối lừa, Sau cơn mưa trời lại sáng, Tóc gió thôi bay, Sao em vội lấy chồng... Đương thời xuất hiện một quan điểm về phim chiếu rạp: Mua vé xem phim có hai loại "để suy nghĩ" và "để quên đi những điều đang suy nghĩ".

Đây cũng là giai đoạn điện ảnh Việt Nam tích cực hợp tác với điện ảnh ngoại quốc một cách trực tiếp nhất, thay vì chỉ đóng vai trò phụ trợ trang thiết bị và diễn viên quần chúng như trước. Chủ yếu các đối tác là Hồng Kông, Đài Loan và Trung Quốc. Đề tài thường nặng xu hướng du đãng võ hiệp, khai thác yếu tố bần cùng trong xã hội thành thị, duy một số ít phim hợp tác với điện ảnh Hoa lục thì khai thác giá trị nhân văn trong số phận con người sau chiến tranh biên giới.

Tuy nhiên, dần dà, các phim mì ăn liền bị đánh giá là kém thuyết phục về mặt nghệ thuật, chạy đua theo lợi nhuận. Từ "mì ăn liền" được hiểu với nghĩa phim sản xuất nhanh và ít đầu tư. Hầu hết minh tinh của dòng phim mì ăn liền ít nhiều còn tham dự các trào lưu điện ảnh sau.

Kĩ thuật

Đơn vị

 Hãng phim truyện Việt Nam
 Hãng phim Truyền hình TPHCM
 Hãng phim Giải Phóng
 Trung tâm Băng nhạc Làng Văn
 Trung tâm Băng nhạc Rạng Đông
 Hãng phim Lý Huỳnh
 Hãng phim Hải Đăng
 Hãng phim Trẻ
 Hãng phim Nhất Phương
 Hãng phim Mê Kông
 Saigon Vafaco
 Hãng phim Đào Thu
 Hãng phim Phương Nam
 Hãng phim Bến Nghé
 Hãng phim Nguyễn Đình Chiểu
 Hãng phim Bông Sen
 Hãng phim Phương Đông
 Saigon Audio
 Hãng phim Tây Đô

Chuyên viên

 Lê Dân
 Lê Hoàng Hoa
 Lý Huỳnh
 Lê Cung Bắc
 Lê Hữu Lương
 Lê Mộng Hoàng
 Trần Cảnh Đôn
 Phan Hoàng
 Lê Xuân Hoàng
 Xuân Cường
 Lê Hoàng
 Đặng Nhật Minh
 Lý Sơn
 Hoàng Nhuận Cầm
 Võ Văn Thênh
 Nguyễn Khánh Dư
 Ngụy Ngữ
 Thế Ngữ
 Lê Xuân Hoàng
 Nguyễn Hữu Phần
 Nguyễn Cao Thụy
 Phạm Thùy Nhân
 Cao Thành Danh
 Nhất Phương
 Đào Thu
 Châu Thổ
 Phượng Hoàng
 Lưu Bạch Đàn
 Hà Văn Trọng
 Đường Tuấn Ba
 Lý Hùng
 Lê Hoàng Khải
 Hứa Văn Định
 Lộng Chương

Nghệ sĩ

 Bảo Châu
 Bảo Chung
 Bảo Quốc
 Băng Châu
 Bùi Bài Bình
 Cao Minh Đạt
 Cát Phượng
 Chi Bảo
 Chí Trung
 Chiều Xuân
 Công Hậu
 Bùi Đại Nghĩa
 Diễm Hương
 Diễm My
 Diệu Ái
 Duy Phương
 Đơn Dương
 Hà Kiều Anh
 Hoàng Phúc
 Hoàng Trinh
 Hồng Ánh
 Hồng Đào
 Hồng Vân
 Huỳnh Anh Tuấn
 Lê Khanh
 Lý Hùng
 Lý Huỳnh
 Lý Hương
 Lý Sơn
 Lý Thu Thảo
 Lê Công Tuấn Anh
 Việt Trinh
 Lê Tuấn Anh
 Thái San
 Y Phụng
 Mộng Vân
 Nguyễn Quang Hải
 Thu Hà
 Hữu Nghĩa
 Yến Chi
 Quyền Linh
 Thương Tín
 Kim Khánh
 Trần Gia Linh
 Minh Thư
 Kim Xuân
 Việt Anh
 Thiệu Ánh Dương
 Nguyễn Chánh Tín
 Ngọc Hiệp
 Minh Nhí
 Thế Anh
 Trọng Trinh
 Trịnh Kim Chi
 Trương Ngọc Ánh
 Thành Lộc
 Mỹ Duyên
 Đinh Ngọc Diệp
 Thủy Tiên
 Trung Dân
 Mạc Can
 Ngô Mỹ Uyên
 Ngọc Hiệp
 Phước Sang
 Hồng Tơ
 Ngọc Giàu
 Khánh Huyền
 Nhất Phương
 Nguyễn Huỳnh
 Nguyễn Hậu
 Thanh Mai
 Trung Dũng
 Hồng Hạnh
 Mai Thanh Dung
 Thanh Lan
 Nguyên Hạnh
 Nguyễn Dương
 Lân Bích
 Minh Đức
 Hà Xuyên
 Phương Dung
 Vũ Linh
 Nhật Cường
 Trần Lực
 Út Bạch Lan
 Hồng Nga
 Yến Vy
 Võ Thế Vỹ
 Võ Sông Hương
 Thùy Liên
 Hiền Mai
 Hương Giang
 Mai Thành
 Lâm Tới
 Hồ Kiểng
 Minh Phượng
 Tài Linh
 Hoàng Sơn
 Thạch Kim Long
 Phú Quý
 Thúy Loan
 Kiều Mai Lý
 Mai Trần
 Võ Hoài Nam

Xuất phẩm

Phê bình
 Nguyễn Minh Ngọc (kí giả, tác giả sách Ba lô trên thảm đỏ): "Mì ăn liền là một món dễ ăn, thậm chí nhiều người cho là ngon, nhưng ít chất. Phim mì ăn liền cũng có những đặc điểm tương tự. Đó là dòng phim thương mại có câu chuyện đơn giản dễ xem, nhạc hay, diễn viên đẹp. Khai thác đủ đề tài về tình yêu, dã sử, kinh dị... những bộ phim ấy chủ yếu được sản xuất theo hình thức video trong thời gian ngắn và ít tốn kém. Mỗi phim chỉ tốn khoảng 150 triệu -200 triệu đồng, tức là bằng một nửa kinh phí sản xuất phim nhựa".
 Đỗ Quốc Trung (đạo diễn điện ảnh): "Nhìn lại thời kỳ này có nhiều phim hay, được nhiều người yêu thích và dòng phim giải trí đã có chỗ đứng trong lịch sử điện ảnh Việt. Điển hình là năm 1993, phim 'Vị đắng tình yêu' giành giải Bông sen Vàng ở hạng mục Phim hay nhất, Đạo diễn xuất sắc nhất và Nam diễn viên chính xuất sắc - Lê Công Tuấn Anh. Và điều đặc biệt nữa là thời kỳ này, chúng ta cũng có những ngôi sao điện ảnh thực thụ như Lý Hùng, Diễm Hương, Lê Tuấn Anh, Việt Trinh, Lê Công Tuấn Anh, Y Phụng, Thu Hà... Họ diễn xuất tự nhiên chân thực, lấy được cảm xúc khán giả và thực sự là những ngôi sao điện ảnh mà cho tới bây giờ cũng khó có được diễn viên nào được mến mộ đến như vậy".
 Thu Hà (diễn viên): "Chúng tôi là những diễn viên được khán giả yêu mến vô cùng. Đến tận bây giờ, tôi vẫn không thể nào quên những kỷ niệm cũ, khi chúng tôi đi quay phim và được khán giả săn đón cuồng nhiệt. Lần nào, chúng tôi cũng phải tránh cửa chính của khách sạn khi ra vào nhưng cũng không thoát. Có lần, anh Lý Hùng còn bị khán giả gần như lột sạch cả áo trên người để làm kỷ niệm. Nổi tiếng khi đó có đi kèm một chút phiền toái nhưng thực sự đó là niềm hạnh phúc khó tả mà bất cứ diễn viên nào cũng mong muốn được trải qua".

Tham khảo

 Trong nhà ngoài phố
 Cổ tích Việt Nam
 Mưa bụi

Tài liệu

Tư liệu
 Hãy nhớ cái chết của thời kỳ "mì ăn liền" - Tuổi Trẻ // Chủ Nhật, 22.05.2011, 09:00 (GMT+7)
 Nghệ sĩ lên tiếng - Chấn hưng điện ảnh, bắt đầu từ đâu? - Kim Anh & Thúy Phương - Thế Giới Điện Ảnh // Thứ Tư, 26.10.2011, 15:10 (GMT+7)
 Liên hoan phim Việt Nam tôn vinh dòng phim mì ăn liền - VietNamNet // Thứ Năm, 15.12.2011, 15:32:36 (GMT+7)
 Lê Công Tuấn Anh "tái ngộ" khán giả qua sóng K+ - Thể thao & Văn hóa // Thứ Tư, 29.02.2012, 07:29 (GMT+7)
 Bốn lãng tử làm "điên đảo" phụ nữ Việt - Báo Yên Bái // Thứ Hai, 14.05.2012, 09:06:39 (GMT+7)
 Ngôi sao còn sót lại của dòng phim thị trường những năm 1990 - Dân Trí // Chủ Nhật, 22.09.2013, 13:40 (GMT+7)
 Những tài tử khuynh đảo trái tim triệu cô gái Việt thập niên 1990 - VietnamNet // 07.10.2013, 14:50 (GMT+7)
 Những "người tình" màn ảnh nổi tiếng nhất của Việt Trinh - VietnamNet // 02.08.2015, 03:00 (GMT+7)
 Truyện đời nhan sắc Việt bị bắt oan, mất trắng danh tiếng - VietnamNet // 09.08.2015, 03:00 (GMT+7)
 Y Phụng lần đầu lên tiếng về tình yêu với Lý Hùng - VietnamNet // 16.08.2015, 03:00 (GMT+7)
 Những phim cổ trang tượng nhất thập niên 1990 1 2 3 - VietnamNet // 22-08-2015, 05:00 (GMT+7)
 Dòng phim "mì ăn liền" đang trở lại ?  - Zing // 02-09-2015, 17:00 (GMT+7)
 Thời đại phim mì ăn liền đã chấm dứt  - Zing // 03-09-2015, 09:31 (GMT+7)
 Lý Hùng, Lê Tuấn Anh - hai lãng tử một thời - Ngôi Sao // 30-09-2015, 00:09 (GMT+7)
 Trào lưu phim mì ăn liền lần thứ ba bắt đầu lộ diện - Văn Bảy (Thể Thao & Văn Hóa) // Thứ Tư, 08-06-2016 07:02 (GMT+7)
 Nhìn lại dòng phim mì ăn liền: Hãy bớt khắt khe - Tiểu Phong (Thể Thao & Văn Hóa) // Thứ Tư, 29-05-2019, 07:09 (GMT+7)
 Dàn sao là "người tình màn ảnh" của Lý Hùng sau nhiều năm bây giờ ra sao ? - Đông Du (Lao Động) // Thứ Tư, 18-11-2020, 09:30 (GMT+7)
 Việt Trinh, Lý Hùng và dàn tài tử, minh tinh thập niên 90: Có còn sức hút ? - Đông Du (Lao Động) // Thứ Tư, 25-11-2020, 17:10 (GMT+7)


title: Nectandra sordida

text:
Nectandra sordida là một loài thực vật thuộc họ Lauraceae. Đây là loài đặc hữu của Bolivia và Peru. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 World Conservation Monitoring Centre 1998. Nectandra sordida. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Peru
Thực vật Bolivia
Nectandra
Thực vật dễ tổn thương


title: Prata d'Ansidonia

text:
Prata d'Ansidonia là một đô thị thuộc tỉnh L'Aquila trong vùng Abruzzo của Ý. Ý. Đô thị này có diện tích 19 km², dân số 547 người. Các đô thị giáp ranh gồm: Barisciano, Caporciano, Fagnano Alto, San Demetrio ne' Vestini, San Pio delle Camere

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh L'Aquila


title: Oudenaarde

text:
Oudenaarde (tiếng Pháp Audenarde, tiếng Anh đôi khi gọi là Oudenarde) là một đô thị ở tỉnh Oost-Vlaanderen. Đô thị này bao gồm thành phố  of Oudenaarde và các thị xã Bevere, Edelare, Eine, Ename, Heurne, Leupegem, Mater, Melden, Mullem, Nederename, Volkegem, và Welden.

Từ thế kỷ 15 đến thế kỷ 18, nhưng đặc biệt vào thế kỷ 16, Oudenaarde nổi tiếng với ngành sản xuất thảm.

Tòa thị chính Oudenaarde theo phong các Gothic và tháp chuông đã được UNESCO công nhận là di sản thế giới năm 1999.  Giáo đường Đức Bà Pamele, bắt đầu xây vào năm 1234 bên bờ Scheldt, và giáo đường St Walburga gần quảng trường là những công trình nổi bật.

Dân địa phương nổi tiếng
Arnold of Soissons, thánh (1040-1087)
Margaret of Parma (1522-1586)
Johannes van den Driesche (1550-1616)
Charles Liedts, nhà chính trị (1802-1878)
Gentil Theodoor Antheunis, nhà thơ, (1840-1907)
Reimond Stijns, nhà văn (1850-1905)
Adriaen Brouwer, họa sĩ (1605-1638)
André Dierickx, cu rơ (sinh năm 1946)
Jotie T'Hooft, nhà thơ (1956-1977)

Thành phố  kết nghĩa
: Arras
: Bergen op Zoom
: Buzău
: Castel Madama
: Coburg
: Hastings

Tham khảo

Liên kết ngoài

Nieuws in Oudenaarde - Chỉ bằng tiếng Hà Lan
Ename - bằng tiếng Anh
Centrum Ronde van Vlaanderen - bằng tiếng Anh
Relief map of Oudenaarde and its fortifications in the 17th century

Đô thị của Oost-Vlaanderen
Di sản thế giới tại Bỉ


title: Tagalopsyche kjaerandseni

text:
Tagalopsyche kjaerandseni là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Chú thích

Tham khảo

Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi
Tagalopsyche


title: Geranomyia austropicta

text:
Geranomyia austropicta là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Geranomyia
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Acolastus hauseri

text:
Acolastus hauseri là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1887.

Chú thích

Tham khảo

Acolastus


title: 4724 Brocken

text:
4724 Brocken (1961 BC) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 18 tháng 1 năm 1961 bởi Cuno Hoffmeister và Joachim Schubart ở Tautenburg.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 4724 Brocken

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1961


title: Dok Khamtai (huyện)

text:
Dok Khamtai () là một huyện (amphoe) của tỉnh Phayao ở phía bắc Thái Lan.

Lịch sử
Ban đầu được thành lập năm 1832, huyện này bị giải thể ngày 23 tháng 12 năm 1917 và được nhập vào huyện Mueang Phayao. Đơn vị này được tái lập làm một tiểu huyện (King Amphoe) ngày 24 tháng 1 năm 1963. Và đã được nâng thành huyện ngày 27 tháng 7 năm 1965.

Địa lý
Các huyện giáp ranh (từ phía bắc theo chiều kim đồng hồ) là Pa Daet của tỉnh Chiang Rai, Chun, Pong và Chiang Muan của tỉnh Phayao, Song của tỉnh Phrae, Ngao của tỉnh Lampang, và Mueang Phayao và Phu Kamyao của Phayao.

Nguồn nước chính ở đây là sông Ing.

Hành chính
Huyện này được chia thành 12 subdistrics (tambon), các đơn vị này lại được chia ra thành 124 làng (muban). Có hai thị trấn (thesaban tambon) - Dok Khamtai nằm trên một phần của tambon Dok Khamtai, Don Si Chum, Sawang Arom, và toàn bộ tambon Bun Koet. Ban Tham nằm trên toàn bộ tambon Ban Tham. Có 9 Tổ chức hành chính tambon.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 amphoe.com

Dok Khamtai


title: Khu kinh tế cửa khẩu quốc tế Bờ Y

text:
Khu kinh tế Cửa khẩu quốc tế Bờ Y là một khu kinh tế cửa khẩu (Việt Nam), gắn với cửa khẩu quốc tế Bờ Y ở xã Pờ Y huyện Ngọc Hồi tỉnh Kon Tum, Việt Nam .

Khu kinh tế Cửa khẩu quốc tế Bờ Y có vị trí rất thuận lợi trong sự giao lưu phát triển với các vùng trọng điểm trong nước, các nước trong khu vực và quốc tế. Nó nằm trên ngã ba biên giới trong tam giác phát triển ba nước Việt Nam - Lào - Campuchia. Nó có các khu chức năng, có môi trường đầu tư, kinh doanh thuận lợi nhất theo các quy định hiện hành bao gồm hạ tầng kinh tế - xã hội và chính sách, cơ chế quản lý thuận lợi cho các hoạt động kinh doanh, phù hợp với cơ chế thị trường. Năm 2013 khu kinh tế này được xếp là một trong 8 Khu kinh tế cửa khẩu được lựa chọn để tập trung đầu tư phát triển từ nguồn ngân sách nhà nước trong giai đoạn 2013 – 2015 .

Tuy nhiên sự thuận lợi nói trên là thuần túy khi nhìn bản đồ, mà bỏ qua hiện trạng vùng đất này là vùng núi rất thưa dân. Bên Lào phải đi 20 km mới đến một bản nhỏ là Ban Pak Na, còn bên Campuchia gần như không người, không phải là một thị trường tiêu thụ tiềm năng. Điều này đã làm cho, mặc dù được quy hoạch từ năm 1999 với mục tiêu lớn, thì đến năm 2015 khu kinh tế phát triển đìu hiu, ngoài con đường láng nhựa phục vụ nhập gỗ và qua lại bên Lào làm cao su, thì chưa có gì đáng giá .

Từ năm 2016 những nỗ lực của tỉnh đang được khởi động trở lại, kể cả những đề xuất tới chính phủ về đầu tư giao thông .

Đặc điểm
Khu kinh tế cửa khẩu quốc tế Bờ Y có diện tích 70.438 ha, bao gồm các xã Sa Loong, Pờ Y, Đăk Xú, Đăk Nông, Đăk Dục và thị trấn Plei Kần, huyện Ngọc Hồi, tỉnh Kon Tum. Có vị trí địa lý:
Phía bắc giáp huyện Đăk Glei
Phía nam giáp huyện Sa Thầy
Phía đông giáp huyện Đăk Tô và xã Đắk Ang
Phía tây giáp Lào và Campuchia (có chung đường biên giới với Lào 30 km, Campuchia 25 km).

Khu kinh tế cửa khẩu quốc tế Bờ Y được thành lập nhằm:
Xây dựng và phát triển Khu kinh tế cửa khẩu quốc tế Bờ Y trở thành Vùng động lực, trung tâm liên kết trên hành lang kinh tế Đông - Tây trong tam giác phát triển ba nước Việt Nam - Lào - Campuchia.
Xây dựng Khu trung tâm, Khu kinh tế cửa khẩu quốc tế Bờ Y trở thành đô thị biên giới, khai thác có hiệu quả các điều kiện về vị trí địa lý, chính trị, kinh tế, văn hoá và xã hội trong quá trình giao lưu kinh tế quốc tế để thúc đẩy phát triển kinh tế, phát huy tác dụng lan toả của Khu kinh tế cửa khẩu quốc tế Bờ Y đối với tam giác phát triển ba nước Việt Nam - Lào - Campuchia trong quá trình hội nhập.
Thúc đẩy phát triển khu vực nông thôn, biên giới và hạn chế tác động tiêu cực đến môi trường sinh thái, văn hoá, xã hội, dân tộc, trật tự an ninh quốc phòng trên cơ sở tạo được nhiều việc làm, thúc đẩy đào tạo, nâng cao dân trí và chất lượng nguồn nhân lực.
Tạo điều kiện bảo vệ chủ quyền lãnh thổ và an ninh biên giới quốc gia, giải quyết có hiệu quả các vấn đề xã hội, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân, bảo đảm đoàn kết dân tộc, tăng cường mối quan hệ hợp tác hữu nghị với các quốc gia trong khu vực.

Chính phủ Việt Nam khuyến khích và bảo hộ các tổ chức, cá nhân Việt Nam thuộc mọi thành phần kinh tế, người Việt Nam định cư ở nước ngoài và các nhà đầu tư nước ngoài tham gia đầu tư kinh doanh tại Khu kinh tế cửa khẩu quốc tế Bờ Y trong các lĩnh vực: xuất nhập khẩu, tạm nhập, tái xuất, vận chuyển hàng hoá quá cảnh phù hợp với Hiệp định vận tải quá cảnh hàng hoá, kho ngoại quan, cửa hàng miễn thuế, hội chợ triển lãm, các cửa hàng giới thiệu sản phẩm, các cơ sở sản xuất, gia công hàng xuất nhập khẩu, các chi nhánh đại diện, các công ty trong và ngoài nước, chợ cửa khẩu, đầu tư cơ sở hạ tầng, du lịch, dịch vụ tài chính, ngân hàng,....

Ban Quản lý Khu kinh tế cửa khẩu quốc tế Bờ Y là cơ quan chức năng trực thuộc Thủ tướng Chính phủ (theo Quyết định số 217/2005/QĐ-TTg ngày 05/9/2005 của Thủ tướng Chính phủ về việc ban hành Quy chế tổ chức và hoạt động của Ban quản lý Khu kinh tế cửa khẩu quốc tế Bờ Y).
Hiện nay là Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Kon Tum trực thuộc UBND tỉnh Kon Tum (theo Quyết định số 2214/QĐ-TTg ngày 31/12/2009 của Thủ tướng Chính phủ về việc thành lập Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Kon Tum)trên cơ sở hợp nhất Ban Quản lý Khu kinh tế cửa khẩu quốc tế Bờ Y, tỉnh Kon Tum với Ban Quản lý các khu công nghiệp tỉnh Kon Tum.

Phân khu chức năng
 Các công trình công cộng, gồm trụ sở cơ quan, công trình y tế, công trình giáo dục, công trình văn hoá, công trình thể dục thể thao, công trình thương mại - dịch vụ, hệ thống chợ, công trình phục vụ du lịch...
 Các khu dân cư đô thị: mỗi khu dân cư đô thị có quy mô khoảng 2.000 - 5.000 dân, diện tích khoảng 30-50 ha, bao gồm các khu dân cư đô thị mật độ cao, các khu dân cư đô thị mật độ thấp, khu ở dành riêng cho người nước ngoài.
 Các khu dân cư nông thôn, bao gồm các xã Pờ Y, Đắk Dục, Đăk Nông, Sa Loong, Đắk Xú, Đắk Kan.
 Mạng lưới công viên cây xanh, quảng trường
 Các khu khác: Làng văn hoá ASEAN (230 ha), làng văn hoá văn hoá các dân tộc Tây Nguyên (127 ha), khu bảo tồn di tích chiến thắng Plei Kần (366 ha)
 Khu công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp (khoảng 2800 ha)
 Khu nghiên cứu khoa học và công nghệ (khoảng 750 ha)
 Khu Hành chính
 Khu Thương mại Quốc tế
 Khu vực sản xuất nông-lâm-ngư nghiệp
 Các khu du lịch sinh thái, khu vui chơi.

Các tranh cãi
Khu kinh tế đặt ở vùng núi, kinh tế chưa phát triển. Đặc biệt là bên phía Lào, Campuchia là vùng núi dân cư thưa thớt. Khu kinh tế được coi là có tầm nhìn quá xa. Cửa khẩu Bờ Y, ngoài vai trò một cửa khẩu trên quốc lộ 40 sang tỉnh Attapeu của Lào để trao đổi gỗ và lâm sản, thì các hoạt động sản xuất chỉ ở mức èo uột.

Vì thế có những đánh giá khác nhau về hiệu quả khu kinh tế, trong đó coi khu kinh tế tại cửa khẩu quốc tế Bờ Y là "giấc mơ đã tan vỡ" . Dẫu rằng thỉnh thoảng có sự hâm lại như coi là "Điểm hẹn lạc quan"  thì câu hỏi "Khu nghiên cứu khoa học và công nghệ khoảng 750 ha để làm gì ở nơi heo hút, chỉ có chế biến lâm sản là chính" vẫn lởn vởn đâu đó. Mặt khác khả năng cạnh tranh chức năng "hành lang đông tây" với tuyến Đà Nẵng - Đăk Ôôc - Bolaven xem ra là thấp .

Tham khảo

Liên kết ngoài
Website chính thức của Khu kinh tế cửa khẩu quốc tế Bờ Y

Bờ Y
Kinh tế Kon Tum
Biên giới Việt Nam-Lào


title: Nabunturan

text:
Nabunturan là một đô thị hạng 2 ở tỉnh Compostela Valley, Philippines. Đây là thủ phủ của Compostela Valley. Theo điều tra dân số năm 2000, đô thị này có dân số 60.543 người trong 12.930 hộ.

Các đơn vị hành chính

Nabunturan được chia thành 28 barangay.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Mã địa lý chuẩn Philipin
 Thông tin điều tra dân số năm 2000 của Philipin

Đô thị của Compostela Valley


title: Achondrostoma oligolepis

text:
Achondrostoma oligolepis là một loài cá vây tia trong họ Cyprinidae. Chúng là loài đặc hữu của Bồ Đào Nha.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 World Conservation Monitoring Centre 1996. Rutilus macrolepidotus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2007.

O


title: Gonomyia varipes

text:
Gonomyia varipes là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Gonomyia
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Molophilus spinosissimus

text:
Molophilus spinosissimus là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Molophilus
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Diplodocus

text:
Diplodocus (, , hay ) là một chi khủng long chân thằn lằn diplodocid lần đầu tiên được phát hiện vào năm 1877 bởi S. W. Williston. Danh pháp chi, đặt bởi Othniel Charles Marsh vào năm 1878, là một thuật ngữ Latinh Mới phái sinh từ tiếng Hy Lạp cổ đại διπλός (diplos) "hai" và δοκός (dokos) "dầm đỡ", nhằm chỉ đến cặp xương chữ V giống dầm đỡ ở mặt dưới cái đuôi, khi đó được coi là khá độc đáo.

Diplodocus thuộc hàng những chi khủng long dễ nhận biết nhất, bởi kiểu dáng của chúng giống khủng long chân thằn lằn điển hình, đuôi và cổ dài, cùng hai cặp chân trụ vững vàng. Trong quá khứ, chúng từng được coi là loài khủng long dài nhất được biết.

Mô tả

Trong số những loài khủng long chân thằn lằn nổi tiếng, Diplodocus là động vật to lớn, có cổ dài, đi đứng bằng bốn chân, với một cái đuôi dài, giống cái roi. Chi trước của chúng thấp hơn chi sau, tạo nên một dáng đứng ngang song song với đất. Cấu trúc xương của những con vật này thường được ví như là những cây cầu treo. Trên thực tế, D. carnegii hiện là loài khủng long dài nhất dựa trên bộ xương hóa thạch khá hoàn chỉnh, với chiều dài đạt khoảng . Khối lượng của D. carnegii được ước tính nằm trong khoảng .

D. hallorum, chỉ mới được biết đến thông qua một số mảnh xương, còn khổng lồ hơn, và các ước tính cho rằng loài này to bằng bốn con voi cộng lại. Khi mới được mô tả vào những năm 1991, David Gillette tính toán chiều dài của mẫu vật là 33 m (110 ft) bằng phương pháp chiếu đẳng cự (isometric scaling) lấy D. carnegii làm quy chiếu. Tuy nhiên, ông về sau đính chính lại và cho rằng nó có lẽ dài khoảng , qua đây ngụ ý rằng một số cá thể có thể dài tận 52 m (171 ft) và nặng từ 80 tới 100 tấn, biến nó trở thành loài khủng long dài nhất từng được khám phá (tất nhiên là ngoại trừ những mẫu vật sơ sài của Amphicoelias hoặc Maraapunisaurus).

Da thịt
Phát hiện năm 1990 về vết hằn da của một loài diplodocid đã cho thấy rằng một số loài sở hữu các gai keratin mỏng và nhọn, giống gai cự đà. Những gai này có thể dài đến , hiện diện trên phần đuôi "quật" của chúng, và có lẽ trải dài từ cổ xuống lưng, giống các hadrosaurid. Một số phiên bản phục dựng  Diplodocus ngày nay cũng bắt đầu biểu diễn các gai nhọn kiểu đó, ví dụ như trong chương trình Walking with Dinosaurs.

Phát hiện và lịch sử nghiên cứu

Chiến tranh Xương và Diplodocus longus
Dấu ấn đầu tiên của Diplodocus được phát hiện tại mỏ đá của Marshall P. Felch ở Garden Park gần Thành phố Cañon, Colorado, vào năm 1877, sau khi Benjamin Mudge và Samuel Wendell Williston thu thập hàng chục hóa thạch tại đó. Bộ mẫu vật đầu tiên (YPM VP 1920) rất sơ sài, chỉ bao gồm hai đốt đuôi hoàn chỉnh, một xương chữ V, và hàng chục mảnh đốt đuôi. Chúng được chuyển tới Bảo tàng Peabody Yale và được đặt danh pháp Diplodocus longus ('hai dầm đỡ dài') bởi nhà cổ sinh vật học Othniel Charles Marsh vào năm 1878. Marsh đề ra cái tên này trong thời kỳ Chiến tranh Xương, một cuộc thi thu thập hóa thạch giữa ông và nhà cổ sinh vật học gốc Philadephia Edward Drinker Cope.

Phân loại và danh mục loài

Phát sinh chủng loại
Diplodocus vừa là chi mẫu, vừa là nguồn gốc cái tên của họ Diplodocidae mà nó trực thuộc. Các thành viên trong họ này, tuy cũng to lớn như các khủng long chân thằn lằn khác, lại sở hữu thể hình thon thả hơn các họ như titanosaur và brachiosaur. Tất cả thành viên Diplodocidae đều có đặc trưng là cổ và đuôi dài, cùng tư thế thân nằm ngang, chi trước thấp hơn chi sau. Diplodocid sinh sôi nảy nở ở Bắc Mỹ và Châu Phi vào thế Jura muộn.

Cận họ Diplodocinae được dựng lên để gộp Diplodocus với các họ hàng thân cận, bao gồm Barosaurus. Một trong những họ hàng xa hơn của Diplodocus là Apatosaurus, một chi mà vẫn được coi là diplodocid song không phải diplodocine, do nó là thành viên của họ chị em Apatosaurinae. Loài Dinheirosaurus ở Bồ Đào Nha và Tornieria ở Châu Phi cũng đã được một số tác giả xác định là có quan hệ mật thiết với Diplodocus. Diplodocoidea bao gồm các diplodocid, cũng như các dicraeosaurid, các rebbachisaurid, Suuwassea, Amphicoelias có lẽ cả Haplocanthosaurus, và/hoặc các nemegtosaurid. Nhánh này là nhóm chị em với Macronaria (các camarasaurid, các brachiosaurid và các titanosauria).

Biểu đồ phân nhánh Diplodocidae theo Tschopp, Mateus, và Benson (2015) được trình bày bên dưới:

Các loài hợp lệ
 D. carnegii (cách viết khác là D. carnegiei), tên riêng đặt theo Andrew Carnegie, là loài Diplodocus được biết đến rộng rãi nhất. Danh tiếng này chủ yếu bắt nguồn từ bộ xương gần hoàn chỉnh với biệt danh Dippy (mẫu vật CM 84) được thu thập bởi Jacob Wortman, hiện được trưng bày tại Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Carnegie ở Pittsburgh, Pennsylvania, về sau được mô tả và đặt danh pháp bởi John Bell Hatcher vào năm 1901. Đây được coi là loài điển hình của chi Diplodocus.
 D. hallorum, lần đầu tiên được mô tả vào năm 1991 bởi Gillette với tư cách loài Seismosaurus halli từ các mảnh đốt sống, xương hông và xương sườn (mẫu vật NMMNH P-3690). Vì tên riêng của loài này vinh danh hai nhân vật là Jim và Ruth Hall (của Ghost Ranch), George Olshevsky đã đề xuất đổi danh pháp thành S. hallorum, sử dụng dạng số nhiều sở hữu cách bắt buộc; Gillette theo đó mà tu chỉnh tên loài, khiến cho một số nhà nghiên cứu hậu thân cứ thế noi theo, chẳng hạn như Carpenter (2006). Năm 2004, một bài thuyết trình tại hội nghị hằng năm của Hiệp hội Địa lý Hoa Kỳ biện luận rằng Seismosaurus thực chất là loài đồng nghĩa vị thành niên của Diplodocus. Luận đề này được tiếp nối bởi một nghiên cứu chi tiết hơn vào năm 2006, theo đó các tác giả không chỉ trả lại tên cũ Diplodocus hallorum cho loài, mà còn khơi gợi giả thuyết cho rằng loài này và D. longus thực chất là một. Lập trường cho rằng D. hallorum nên được coi là D. longus cũng nhận được sự ủng hộ của đội ngũ các tác giả tái mô tả loài Supersaurus, bác bỏ giả thuyết trước đó cho rằng Seismosaurus và Supersaurus là đồng nghĩa. Một phân tích năm 2015 về các mối quan hệ diplodocid đã bình chú rằng các ý kiến này dựa trên cơ sở các mẫu vật hoàn chỉnh hơn của D. longus. Các tác giả của nghiên cứu này đồng tình rằng những mẫu vật ấy đúng là D. hallorum, còn bản thân danh pháp D. longus là nomen dubium.

Nomina dubia (loài bị nghi ngờ)

 D. longus, loài điển hình của Diplodocus, mới chỉ được biết đến với hai đốt đuôi hoàn chỉnh và hàng tá đốt đuôi vỡ mảnh từ Thành hệ Morrison (Felch Quarry) của Colorado. Tuy rằng một số mẫu vật hoàn chỉnh hơn từng được quy cho D. longus, phân tích chi tiết cho thấy hóa thạch gốc thiếu các đặc trưng cần thiết để cho phép sự so sánh đối chiếu chính xác giữa các mẫu vật. Vì lý do này, nó hiện được coi là nomen dubium, điều mà khiến Tschopp et al. cho rằng đây là trường hợp không lý tưởng cho tư cách loài điển hình của chi Diplodocus nổi tiếng. Một đơn thỉnh cầu trình lên Ủy ban Quốc tế về Danh mục Động vật học (ICZN) đã từng được cân nhắc, trong đó đề xuất chọn D. carnegii làm loài điển hình mới. ICZN đã bác đơn và giữ nguyên tư cách loài điển hình của D. longus. Tuy nhiên cũng phải lưu ý rằng, trong các bình luận về đơn thỉnh cầu, một số tác giả coi D. longus vẫn có khả năng hợp lệ.
 D. lacustris là một nomen dubium được Marsh đặt danh pháp vào năm 1884, dựa trên mẫu vật YPM 1922 được tìm thấy bởi Arthur Lakes, trong đó bao gồm một xương mõm và hàm trên của một con vật nhỏ hơn ở Morrison, Colorado. Di cốt này giờ đây được cho là thuộc về một con vật non, hơn là của một loài khác. Vào năm 2013, Mossbrucker et al. phỏng đoán rằng hàm dưới và răng của Diplodocus lacustris thực chất thuộc về loài Apatosaurus ajax. Sau này vào năm 2015, mõm của mẫu vật này được phát hiện là thuộc về chi Camarasaurus.

Các loài từng được chỉ định
 D. hayi được William Jacob Holland đặt danh pháp vào năm 1924 dựa trên hóa thạch của một hộp sọ và một bộ xương hậu sọ phân mảnh (HMNS 175), bao gồm một chuỗi đốt sống gần hoàn chỉnh, được tìm thấy ở địa tầng thuộc Thành hệ Morrison gần Sheridan, Wyoming. D. hayi từng được coi là một loài Diplodocus cho tới khi Emmanuel Tschopp và đồng nghiệp xác định nó thực chất là Galeamopus vào năm 2015. Nghiên cứu này cũng chỉ ra rằng hai mẫu vật AMNH 969 và USNM 2673 không phải là Diplodocus, mà hóa ra là cũng thuộc về Galeamopus.

Cổ sinh học

Dựa trên lượng lớn mẫu vật thu được, Diplodocus là một trong những chi khủng long được nghiên cứu rõ nhất. Tuy nhiên nhiều bình diện tập tính của chúng vẫn chỉ là giả thuyết từ bấy lâu nay. So sánh giữa vòng mắt xơ cứng của các diplodocine và các loài chim hiện đại lẫn thằn lằn gợi ý rằng chúng có lẽ là loài hoạt động cả ngày lẫn đêm theo từng đợt nhỏ (cathemeral).

Marsh và sau là Hatcher cho rằng Diplodocus là loài thủy sinh, bởi vì họ quan sát thấy lỗ mũi của chúng nằm trên đỉnh sọ. Điều này cũng được suy rộng cho các loài khủng long chân thằn lằn khác, chẳng hạn như Brachiosaurus và Apatosaurus. Nghiên cứu của Kenneth A. Kermack (1951) đã chứng minh rằng khủng long chân thằn lằn không thể thở dưới nước ngay cả khi có lỗ mũi trên đỉnh đầu, bởi lẽ áp lực nước lên ngực chúng rất lớn. Kể từ những năm 1970, đồng thuận chung cho rằng khủng long chân thằn lằn là loài chỉ sống trên cạn, ăn lá cây, dương xỉ, và bụi cây.

Các nhà khoa học hiện vẫn đang tiếp tục suy đoán cách thức hít thở của những con khủng long khổng lồ cổ dài này, đặc điểm mà đáng lẽ là sẽ tạo ra nhiều khoảng chết. Chúng có lẽ sở hữu một hệ hô hấp giống chim, vốn hiệu quả hơn hệ thống của thú và của thằn lằn. Phục dựng cổ và ngực của Diplodocus đã phát lộ nhiều xoang chứa khí bên trong xương, đặc điểm mà có lẽ đã tham gia vào quá trình hô hấp giống ở chim.

Tư thế

Minh họa về đáng đi đứng của Diplodocus đã thay đổi rất nhiều kể từ những phát hiện ban đầu. Ví dụ, phục dựng của Oliver P. Hay vào năm 1910 khắc họa hai con Diplodocus có tư thế chân doãi ra hai bên. Hay cho rằng Diplodocus có dáng đi giống thằn lằn với chân doãi ra hai bên, và ý kiến đó được Gustav Tornier ủng hộ. Giả thuyết này bị thách thức bởi William Jacob Holland, người mà đã chỉ ra rằng nếu điều này đúng thì Diplodocus sẽ cần một cái rãnh bên dưới để kéo lê bụng của nó. Những phát hiện dấu chân vào thập niên 1930 rốt cuộc đã làm sụp đổ giả thuyết của Hay.

Về sau, các diplodocid thường được mô tả với cái cổ chĩa lên trời, cho phép chúng ăn lá cây trên cao. Các nghiên cứu tập trung vào dáng cổ của khủng long chân thằn lằn đã chứng minh rằng cổ của Diplodocus nằm gần như song song với đất, hơn là chĩa thằng đứng lên, và các nhà khoa học như Kent Stevens đã dựa vào luận cứ này để chỉ ra rằng các loài khủng long chân thằn lằn như Diplodocus hiếm khi nâng cổ hơn mức bả vai. Một dây chằng gáy có lẽ đã đảm nhiệm chức năng đó. Một nghiên cứu năm 2009 chỉ ra rằng các loài động vật bốn chân giữ phần đáy cổ theo chiều dãn đứng cực đại nhất có thể khi chúng đang trong tư thế cảnh giác, bình tĩnh, và biện luận rằng điều tương tự có thể được áp dụng cho các khủng long chân thằn lằn (tất nhiên là nếu không tính đến các đặc điểm mô mềm độc nhất mà ta chưa biết). Nghiên cứu này tìm ra một số sai lầm trong ngộ nhận của Stevens khi đề cập đến khoảng chuyển động cổ của khủng long chân thằn lằn; và dựa trên đối chiếu với cổ của các loài vật sống, nghiên cứu cũng chỉ ra rằng mô mềm sẽ gia tăng đáng kể tính dẻo dai của cổ mà bình thường chỉ mỗi xương không có khả năng đó. Vì vậy, Diplodocus có lẽ giữ cổ của chúng ở một góc nghiêng nhất định, thay vì nằm ngang hoàn toàn như ở trong các nghiên cứu trước.

Cũng như các chi thân cận như Barosaurus, cái cổ siêu dài của Diplodocus đã và đang là đề tài gây nhiều tranh cãi trong giới cổ sinh vật học. Một nghiên cứu năm 1992 của Đại học Columbia về cấu trúc cổ của diplodocid chỉ ra rằng một cái cổ dài như vậy sẽ cần một trái tim nặng 1,6 tấn – tương đương một phần mười khối lượng của con vật. Nghiên cứu đề xuất rằng chúng sẽ cần "những quả tim" phụ trợ ở cổ, mục đích nhằm bơm máu lên các trạm tim liên tiếp cho đến khi tới được não. Một số cho rằng tư thế cổ ngang bằng đất sẽ triệt tiêu vấn đề liên quan đến tuần hoàn máu.

Chế độ ăn

Diplodocine sở hữu kiểu răng khá khác thường khi so với các khủng long chân thằn lằn khác. Thân răng của chúng dài và mỏng, có hình ê-líp khi cắt ngang, trong khi cuống răng có hình mũi tam giác cùn. Bề mặt bị hao mòn nhiều nhất là cuống răng, song không giống kiểu mẫu hao mòn ở răng của các khủng long chân thằn lằn khác; ở diplodocine, vết hao mòn thường xuất hiện ở cạnh răng gần má, cả răng trên và dưới.

Cổ sinh thái học

Thành hệ Morrison là một chuỗi các bồi tích đất sét và cát biển nông, mà theo phương pháp định tuổi bằng đồng vị phóng xạ, có niên đại từ 156,3 triệu năm trước (Ma) ở lớp đáy tới 146,8 triệu năm trước ở lớp đỉnh, tức là nằm trong kỳ Oxford, Kimmeridge, và Tithon Sớm của thế Jura Muộn. Thành hệ này trước kia có khí hậu nửa khô hạn với mùa mưa và mùa khô phân biệt rõ rệt. Bồn địa Morrison trải dài từ New Mexico tới Alberta và Saskatchewan, thuở xưa là nơi sinh sống của nhiều loài khủng long đa dạng, đã được khai sinh khi Dãy Front thuộc Mạch núi Rocky đùn lên phía tây. Các lớp lắng đọng từ các lưu vực hướng đông của chúng sau được các mạch sông và suối thải vào các vùng đất lầy, ao hồ, kênh sông, và bãi bồi. Thành hệ này có niên đại gần như Thành hệ Lourinha ở Bồ Đào Nha và Thành hệ Tendaguru ở Tanzania.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Diplodocus trong Dino Directory
 Museo Nacional de Ciencias Naturales, Madrid
 Diplodocus Marsh, bởi J.B. Hatcher 1901 – Cốt học, Phân loại học, và Tập tính khả dĩ, cùng một bản phục dựng khung xương của chúng. Kỷ yếu của Bảo tàng Carnegie, Volume 1, Number 1, 1901. Toàn văn, miễn phí để đọc.
 Phục dựng khung xương của các diplodocid bao gồm D. carnegii, D. longus, và D. hallorum, tại trang web Scott Hartman's Skeletal Drawing.

Diplodocidae
Khủng long kỷ Jura
Khủng long Bắc Mỹ
Liên họ Lương long
Dự án Khủng long/Theo dõi
Andrew Carnegie
Khủng long Jura Muộn Bắc Mỹ


title: Akuma: Demon Spawn

text:
Akuma: Demon Spawn (tạm dịch Ác ma: Lũ quỷ) là game thuộc thể loại nhập vai (RPG) bối cảnh thế giới hư cấu do hãng JC Research đồng phát triển và phát hành vào ngày 19 tháng 10 năm 1999.

Cốt truyện
Câu chuyện diễn ra vào thời kỳ ma quỷ đang đe dọa thế giới. Chúa quỷ Satan sống lại và thâu tóm mọi miền đất nước. Vốn ở những quốc gia khác nhau nhưng cùng chung lý tưởng trừ ma diệt quỷ, ba chiến binh nọ đã đến với nhau, thề tiêu diệt quỷ dữ cho đến khi thế giới hòa bình trở lại. Ba chiến binh đó bao gồm Elim, một kiếm sĩ quý tộc Hàn Quốc cùng Kusa, một thầy phù thủy Nhật Bản và Reaning, một nữ tướng có tài bắn cung khéo léo.

Elim đã hứa hôn với Shining, một cô gái đẹp dược anh cứu khỏi bàn tay quỷ dữ. Elim chỉ có thể sống với nàng một khi thế giới đã vắng bóng quỷ ma. Kusa luôn mang trên lưng một hộp nhỏ chứa xương của người cha đã hy sinh vì quỷ dữ. Chàng đã thề sẽ báo thù trước linh cữu cha mình, với mong muốn linh hồn ông được thanh thản nơi chín suối. Còn Reaning vốn là vợ chưa cưới của một hoàng tử, một phụ nữ mạnh bạo luôn muốn chứng tỏ rằng nàng không hề thua kém bất kỳ một nam binh thực thụ nào.

Nhóm chiến binh đi từ làng này sang làng khác, giúp đỡ những người vô tội và thực hiện nhiệm vụ được giao. Họ sẽ nhận lại tiền, vũ khí và sức mạnh. Để hoàn thành nhiệm vụ, họ phải không ngừng tích lũy kinh nghiệm và nâng cao kỹ năng. Mục đích cuối cùng của họ là giết chết chúa quỷ Satan và giải phóng thế giới. Để làm việc đó thì phải đoạt được thanh Huyết Kiếm (Blood Sword) – thứ vũ khí duy nhất có thể kết liễu Satan.

Cách chơi
Tuy lối chơi phần nào y hệt Diablo nhưng cũng có đôi chút khác biệt, game cho phép người chơi điều khiển riêng từng chiến binh hoặc cả nhóm cùng một lúc, có 5 chỉ số xuất hiện trong từng nhân vật là Health (chỉ số máu), Strength (sức sát thương và phòng thủ), Magic (khả năng phép thuật), Dexterity (tốc độ), Intelligent (chỉ số thông minh, giúp tăng kỹ năng chiến đấu) và cuối cùng là Skill (kỹ năng chiến đấu, nếu chỉ số này cao thì giúp tăng khả năng đánh trúng đòn kẻ địch của người chơi còn chúng khó có thể đánh trúng lại được).

Game cũng có phần chơi nối mạng nhưng người chơi chỉ được phép chọn một người trong bộ ba kể trên. Vào thời điểm bắt đầu, mỗi chiến binh đều có một món vũ khí riêng biệt, nhưng để tăng cường sức mạnh hơn nữa, họ cần phải được trang bị thêm và đeo những đồ vật giúp tăng khả năng chiến đấu, phòng thủ và các thanh trạng thái khác. Những món đồ như nhẫn, vòng xuyến, nữ trang thì có thể kiếm được từ các tiệm kim hoàn, riêng thông tin phục vụ cho mục đích chuyến đi sẽ xuất hiện một khi người chơi biết cách cư xử và nói năng tế nhị nhằm thu phục cảm tình của dân làng. Đây là yếu tố rất quan trọng, bởi những thông tin đó sẽ giúp người chơi tránh được những sự cố không cần thiết và lãng phí thời gian. Trên đường đi, người chơi có thể mua một số vật dụng giúp hồi phục sinh lực và tăng khả năng tấn công như móng rồng, lông hạc, tim rồng, nước thánh,….Nhưng cũng có những thứ không thể mua được bằng tiền như bùa tăng phép thuật, trí thông minh, sức khỏe, tốc độ, khiên rồng, mũ ma thuật vì chúng đòi hỏi sức phấn đấu và kiếm tìm thực sự của các chiến binh.

Một vài sự kiện trong game chỉ diễn ra theo trình tự thời gian, nhưng khi người chơi bước vào thế giới trong lòng đất thì các nhiệm vụ sẽ được đưa ra lần lượt. Ví dụ người chơi phải hiểu rõ tình hình và đời sống trong thế giới này để biết ai đang chống lại ai và quyết định đi theo phe nào ví dụ như dưới lòng đất có hai tên quỷ vừa chống lại sự thống trị của Satan vừa đánh lẫn nhau. Tuy nhiên có hai phe chủ đạo là quỷ dữ và con người, do đó người chơi phải tìm xem ai là người hiểu biết về thanh Huyết Kiếm, về sức mạnh bí ẩn của nó cũng như nơi cất giấu. Việc thâm nhập vào thế giới này trong game không đơn giản mà người chơi phải bỏ ra một thời gian dài luyện tập để giúp nhân vật thăng cấp, nâng chiêu cũng như thu gom tiền của, kinh nghiệm và những loại vũ khí có chất lượng.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang chủ chính thức của JC Research

Trò chơi điện tử năm 1999
Trò chơi điện tử nhập vai
Trò chơi trên Windows


title: Rebollar, Cáceres

text:
Rebollar là một đô thị trong tỉnh Cáceres, cộng đồng tự trị Extremadura Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là ki-lô-mét vuông, dân số năm 2007 là người với mật độ người/km². Đô thị này có cự ly km so với tỉnh lỵ Cáceres.

Tham khảo

Đô thị ở Cáceres
Tỉnh Soria
Đô thị ở Soria


title: Sanchón de la Sagrada

text:
Sanchón de la Sagrada là một đô thị ở tỉnh Salamanca, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số năm 2004 của Viện thống kê quốc gia Tây Ban Nha, đô thị này có dân số 51 người.

==Tham khảo==

Đô thị ở Salamanca


title: Megachile barbiellinii

text:
Megachile barbiellinii là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Moure mô tả khoa học năm 1944.

Chú thích

Tham khảo

B
Động vật được mô tả năm 1944


title: Vauvillers, Haute-Saône

text:
Vauvillers là một xã ở tỉnh Haute-Saône trong vùng Bourgogne-Franche-Comté phía đông nước Pháp.

Xem thêm
Thị trấn của tỉnh Haute-Saône

Tham khảo
INSEE

Xã của Haute-Saône


title: Exora olivacea

text:
Exora olivacea là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Fabricius miêu tả khoa học năm 1801.

Chú thích

Tham khảo

Exora


title: Asparagus sp. nov. A

text:
Asparagus sp. nov. A là một loài thực vật thuộc họ Asparagaceae. Đây là loài đặc hữu của Yemen. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.

Nguồn
 Miller, A. 2004. Asparagus sp. nov. A. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

Tham khảo

Thực vật Yemen
Chi Măng tây
Thực vật đặc hữu


title: Antocha parvicristata

text:
Antocha parvicristata là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Antocha
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Nephelistis

text:
Nephelistis là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Loài
 Nephelistis congenitalis Hampson, 1905
 Nephelistis differens (Druce, 1889)

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database
Nephelistis at funet

Hadeninae


title: Molophilus anthracinus

text:
Molophilus anthracinus là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Molophilus
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Hypena senicula

text:
Hypena senicula là một loài bướm đêm thuộc họ Erebidae. Đây là loài đặc hữu của Kauai.

Chú thích

Tham khảo
 World Conservation Monitoring Centre 1996. Hypena senicula. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 31 tháng 7 năm 2007.

Chú thích

S
S
Bướm đêm đặc hữu Hawaii


title: Bulbophyllum corythium

text:
Bulbophyllum corythium là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

C


title: Gymnopilus konkinyerius

text:
Gymnopilus konkinyerius là một loài nấm thuộc họ Cortinariaceae.

Xem thêm

Danh sách các loài Gymnopilus

Tham khảo

Liên kết ngoài
Gymnopilus konkinyerius at Index Fungorum

konkinyerius
Nấm Bắc Mỹ


title: Aulnoy, Seine-et-Marne

text:
Aulnoy là một xã ở tỉnh Seine-et-Marne, thuộc vùng Île-de-France ở miền bắc nước Pháp.

Dân số
Người dân ở đây được gọi là Alnaisiens.

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-et-Marne

Tham khảo

Liên kết ngoài
Official site
1999 Land Use, from IAURIF (Institute for Urban Planning and Development of the Paris-Île-de-France région
Map of Aulnoy on Michelin

Xã của Seine-et-Marne


title: Rinorea haughtii

text:
Rinorea haughtii là một loài thực vật thuộc họ Violaceae. Đây là loài đặc hữu của Colombia.

Chú thích

Tham khảo
 Calderon, E. 1998. Rinorea haughtii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Rinorea
Thực vật đặc hữu Colombia


title: Sony Ericsson Xperia Play

text:
Sony Ericsson Xperia Play, tên mã Zeus, là một thiết bị chơi game cầm tay, điện thoại thông minh do Sony Ericsson phát triển. Thuộc dòng điện thoại thông minh Xperia chạy Android 2.3 (Gingerbread), thiết bị này sẽ là một phần của chương trình PlayStation Certified đồng nghĩa với việc nó sẽ có khả năng chơi các trò chơi PlayStation Suite.

Thiết bị này được lộ diện chính thức trong một quảng cáo của Super Bowl vào ngày Chủ nhật, 6 tháng 2 năm 2011. Một số chi tiết khác sẽ được Sony Ericsson công bố vào ngày 13 tháng 2 năm 2011, ra mắt vào tháng 3 năm 2011. Ở Anh, O2, Vodafone, Orange và T-Mobile khẳng định họ có ý định đặt hàng sau dịp tháng 4 năm 2011.

Trang công nghệ Engadget đã công bố một số bức ảnh rò rỉ của thiết bị vào tháng 8 năm 2010.

Xem thêm
 PlayStation Portable
 Next Generation Portable
Danh sách thiết bị chạy Android
Danh sách thiết bị Xperia

Tham khảo

Xperia Play
Điện thoại cảm ứng
Thiết bị Wi-Fi
Thiết bị Android
Điện thoại thông minh
Điện thoại di động được giới thiệu năm 2011


title: Cademène

text:
Cademène là một xã của tỉnh Doubs, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền đông nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Doubs

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Doubs


title: Võ Hoành (chí sĩ)

text:
Võ Hoành (1873-1946), hiệu Ngọc Tiều; là chí sĩ và là giáo viên Đông Kinh Nghĩa Thục và 1 nhà yêu nước ở đầu thế kỷ 20 trong lịch sử Việt Nam.

Tiểu sử
Võ Hoành sinh năm Quý Dậu (1873) tại làng Thanh Liệt, huyện Thanh Trì, tỉnh Hà Đông (nay là xã Thanh Liệt, huyện Thanh Trì, thành phố Hà Nội).

Ông là người nhiệt tình yêu nước, đã từ bỏ cả khoa cử, tích cực tham gia phong trào Đông Du và phong trào Duy Tân ở đầu thế kỷ 20.

Tháng 3 năm 1907, ông cùng một số nhà yêu nước: Nguyễn Quyền, Lương Văn Can, Đào Nguyên Phổ, Dương Bá Trạc,...thành lập Đông Kinh Nghĩa Thục với mục đích là khai trí cho dân.

Để có kinh phí cho trường hoạt động, Võ Hoành được giao nhiệm vụ lạc quyên tài chính, vận động sự tài trợ của các nhà hảo tâm. Tuy nhiên, trường hoạt động chưa đầy năm thì bị chính quyền thực dân Pháp buộc phải giải tán vào tháng 11 năm 1907 vì lo ngại cho chế độ.

Sau vụ chống thuế Trung Kỳ (tháng 3 năm 1908) và vụ đầu độc lính Pháp ở Hà Nội (tháng 6 năm 1908), nhà cầm quyền Pháp nhân đó cho bắt nhiều giáo viên Đông Kinh Nghĩa Thục, đóng cửa Đăng Cổ Tùng Báo, cấm diễn thuyết, cấm lưu hành và tàng trữ các tác phẩm của trường. Trong số giáo viên của trường bị bắt và bị đày ra Côn Đảo có Võ Hoành.

Đến năm 1912, Võ Hoành, Nguyễn Quyền, Lương Văn Can được thả về, nhưng buộc mỗi người phải cư ngụ một nơi. Lương Văn Can ở Nam Vang, Nguyễn Quyền ở Bến Tre, còn Võ Hoành ở Sa Đéc.

Ông cùng gia đình vào ở tại làng Tân Qui Đông (Sa Đéc), tự sinh sống bằng nghề Đông y và dạy chữ Hán. Mặc dù bị theo dõi, nhưng Võ Hoành vẫn bí mật liên hệ được với các nhà yêu nước như Nguyễn Quang Diêu, Nguyễn Thần Hiến, Dương Bá Trạc,...

Sau, gia đình ông có phần khá giả, một phần nhờ vợ và con gái tảo tần buôn bán, nên ông tạo được một số ruộng ở Ba Thê (tức Vọng Thê, thuộc huyện Thoại Sơn, An Giang), mục đích chính là để có tiền tài trợ và có chỗ náu thân khi đồng đội gặp nguy biến. Nhà cầm quyền Pháp biết được liền hăm dọa, rồi mua chuộc, nhưng ông vẫn thản nhiên.

Tháng 3 năm 1945, Nhật lật đổ Pháp trên toàn bộ Đông Dương. Đến ngày 2 tháng 9, Việt Nam tuyên bố độc lập, nhưng chỉ mấy ngày sau thì quân Pháp nổ súng tiến chiếm lại Việt Nam.

Võ Hoành và nhiều học trò của ông hăng hái đi theo lực lượng kháng chiến. Do tuổi già, tháng 12 năm 1946, ông qua đời trong chiến khu Đồng Tháp Mười, thọ 73 tuổi.

Ban đầu, ông được an táng tại làng Mỹ Hội (Cao Lãnh), sau được cải táng về Nghĩa trang Liệt sĩ tỉnh Đồng Tháp.

Thơ Võ Hoành
Sinh thờ, Võ Hoành có làm thơ để tỏ chí. Giới thiệu một bài:
Ngao ngán lòng tôi tối lại mai,Lòng tôi, tôi biết giải cùng ai?
Ngàn năm cố quốc hồn chưa tĩnh,Hai chữ đồng tâm nét cũng phai!
Mài lệ chép thơ phơi trước mắt,Coi tiền như mạng bỏ ngoài tai.
Thôi thôi biết nói chi cho hết!Càng nói càng thêm nỗi thở dài.

Tài liệu liên quan
Tháng 8 năm Canh Tuất (1910), rời nhà lao Côn Đảo, Dương Bá Trạc bị an trí tại Long Xuyên. Một lần, ông bí mật đến gặp Võ Hoành, khi về ông có làm bài thơ liên hoàn mang tên là Tới Sa Đéc gặp Võ Hoành:

Chú thích

Tham khảo
 Võ Hoành trên Cổng thông tin Đồng Tháp
Nguyễn Q. Thắng-Nguyễn Bá Thế, Từ điển nhân vật lịch sử Việt Nam, Hà Nội, 1992.
Chương Thâu, Dương Bá Trạc: con người và thơ văn. Nhà xuất bản Phụ Nữ, 2004.

Người Hà Nội
Nhà giáo Việt Nam
Phong trào Đông Du


title: Vovinam

text:
Việt Võ Đạo (Chữ Hán: 越武道) hoặc Vovinam (Võ Việt Nam), tên gọi chính thức một hệ phái võ thuật lớn tại Việt Nam do Sáng Tổ (danh từ đặc biệt của môn phái để chỉ Tổ sư sáng lập) là Nguyễn Lộc, sáng lập vào năm 1936 (hoạt động âm thầm) đến năm 1938 mới đem ra công khai với hy vọng rằng bằng cách dạy cho dân chúng kĩ năng chiến đấu, người Việt Nam sẽ đánh đổ thực dân Pháp, giải phóng dân tộc mà không cần sự trợ giúp từ bên ngoài. Ông đồng thời đề ra chủ thuyết "cách mạng tâm thân" để thúc đẩy môn sinh luôn canh tân bản thân, và hướng thiện về thể chất lẫn tinh thần.

Vovinam được phát triển dựa trên môn Vật cổ truyền Việt Nam, kết hợp với những tinh hoa của các môn phái võ thuật ngoại quốc như: Trung Quốc, Hàn Quốc và Nhật Bản. Dựa trên nguyên lý Cương Nhu Phối Triển.

Là môn võ mang tính thực chiến và dùng để tự vệ, hầu hết các bộ phận đều có thể làm vũ khí mạnh mẽ, môn sinh Vovinam được tập luyện những đòn thế tay không, cùi chỏ, chân, gối cho đến các loại vũ khí như kiếm, đao, mã tấu, dao, côn, quạt... Ngoài ra, môn sinh còn được học cách đối phó với vũ khí bằng tay không, các lối phản đòn, khóa gỡ và các đòn vật.

Trong các môn võ của Việt Nam, Vovinam phát triển với quy mô rộng lớn nhất với nhiều môn sinh có mặt ở gần 70 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới với hơn 2 triệu võ sinh, trong đó có Ba Lan, Bỉ, Campuchia, Đan Mạch, Đức, Hoa Kỳ, Maroc, Na Uy, Nga, Pháp, România, Thụy Sĩ, Thụy Điển, Singapore, Uzbekistan, Thái Lan, Ý, Úc, Ấn Độ, Iran, Tây Ban Nha, Algérie, Đài Loan…

Xuất xứ tên gọi "Vovinam"
Vovinam là tên gọi "Tây ngữ hóa" từ Võ Việt Nam, để phân biệt các võ phái khác ở Việt Nam và để cho người ngoại quốc dễ đọc dễ nhớ.

Nội dung Vovinam gồm 2 phần: Võ thuật Việt Nam (Việt Võ Thuật), Võ đạo Việt Nam (Việt Võ Đạo)

Việt Võ Thuật là gốc rễ - cội nguồn, còn Việt Võ Đạo là hoa trái của Việt Võ Thuật sau quá trình mấy chục năm phát triển.

Vì vậy có thể gọi Vovinam hay Việt Võ Đạo đều được. Đầy đủ hơn là Vovinam - Việt Võ Đạo. Hiện tại cách gọi Vovinam là phổ biến nhất.

Lịch sử
Sáng Tổ môn phái, người sáng lập ra môn phái Vovinam là võ sư Nguyễn Lộc.

Năm 1936, võ sư Nguyễn Lộc sáng lập ra môn phái Vovinam. Nhưng lúc này cố võ sư cùng một số đồng môn và bạn bè thân hữu âm thầm, nghiên cứu và tập luyện.

Năm 1938, võ sư sáng tổ Nguyễn Lộc giới thiệu Vovinam ra công chúng, với ý định cung cấp cho võ sinh các kĩ thuật tự vệ hiệu quả sau khi học một thời gian ngắn. Võ sư Nguyễn Lộc tin rằng võ thuật có thể góp phần giải phóng Việt Nam lúc đó đang bị thực dân Pháp chiếm đóng từ năm 1859 mà không cần sự trợ giúp từ bên ngoài. Vovinam, từ nhỏ ông đã có kiến thức căn bản của võ cổ truyền Việt Nam nên môn võ do võ sư Nguyễn Lộc tổng hợp từ kiến thức về võ thuật cổ truyền Việt Nam của chính mình và các tinh hoa võ thuật của một số nền văn hóa, được tạo ra nhằm đối phó riêng lẻ với sự chiếm đóng của quân Pháp, mục đích quảng bá tinh thần dân tộc cho người Việt Nam.

Năm 1960, võ sư Nguyễn Lộc qua đời tại Sài Gòn sau khi trao quyền lãnh đạo Vovinam cho người môn đệ trưởng tràng của mình là võ sư Lê Sáng. Từ 1960, võ sư Lê Sáng tiếp nhận chức Chưởng Môn môn phái và chịu trách nhiệm phát triển và quảng bá rộng rãi Vovinam ra toàn thế giới.

Từ năm 1966, môn Vovinam được đưa vào giảng dạy ở một số trường công lập thuộc nền Giáo dục Việt Nam Cộng hòa.

Năm 1974, ở Pháp, giáo sư Phan Hoàng gây dựng nền móng phát triển Vovinam ở Châu Âu, rồi lại được võ sư Trần Nguyên Đạo kế thừa. Ông từng giữ chức Chủ tịch và Tổng Thư ký của Tổng Liên đoàn Vovinam Việt Võ Đạo Thế giới.

Trong khi đó sau sự kiện 30 tháng 4 năm 1975, một số võ sư đi ra nước ngoài đã phổ biến Vovinam ra toàn thế giới, những võ sư còn lại bao gồm Chưởng Môn Lê Sáng ở lại tiếp tục duy trì việc phát triển Vovinam tại nơi đã khai sinh ra nó là Việt Nam.

Tháng 10 năm 2007, Đại hội thành lập Liên đoàn Vovinam Việt Nam (VVF) diễn ra tại Khách sạn Rex, Thành phố Hồ Chí Minh. Ông Lê Quốc Ân - Chủ tịch Tập đoàn Dệt may Việt Nam được các đại biểu bầu vào vị trí Chủ tịch VVF, Võ sư Nguyễn Văn Chiếu - Phó trưởng ban điều hành Vovinam Việt Nam là Phó Chủ tịch VVF phụ trách kỹ thuật.

Tháng 9 năm 2008, Đại hội thành lập Liên đoàn Vovinam Quốc tế (IVF) diễn ra tại Thành phố Hồ Chí Minh  GS-TS Nguyễn Danh Thái - Thứ trưởng thường trực Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Việt Nam kiêm Chủ tịch Ủy ban Olympic Việt Nam được đại hội tín nhiệm bầu vào vị trí chủ tịch. Ông Lê Quốc Ân - Chủ tịch VVF làm Phó Chủ tịch Thường trực IVF, Võ sư Nguyễn Văn Chiếu là Phó Chủ tịch IVF phụ trách kỹ thuật; sau đó đổi tên thành Liên đoàn Vovinam Thế giới (WVVF). Việc thành lập này là để hợp thức hóa việc quản lý Vovinam ở tầm quốc tế khi mà ở thời điểm này Vovinam đã xuất hiện ở hơn 30 nước trên thế giới.

Tháng 2 năm 2009, Đại hội thành lập Liên đoàn Vovinam châu Á (AVF) diễn ra tại Tehran, Iran do Ông Mohamed Nouhi làm Chủ tịch.

Tháng 7 năm 2009, Giải Vô địch Vovinam Thế giới lần thứ nhất được tổ chức tại Thành phố Hồ Chí Minh. Thực ra giải này đã từng được tổ chức 4 lần trước đó với tên gọi "Giải Vovinam Quốc tế", nhưng lần này vẫn được gọi là lần thứ nhất bởi tính từ cột mốc Liên đoàn Vovinam Thế giới ra đời vào năm 2008 thì đây là giải thế giới lần đầu tiên do tổ chức này điều hành.

Ngày 31 tháng 3 năm 2010, Chưởng Môn Lê Sáng ký quyết định thành lập Hội đồng Võ Sư Chưởng Quản Môn Phái. Người đứng đầu hội đồng này được gọi dưới danh hiệu là Chánh Trưởng Quản và là người đứng đầu môn phái. Như vậy, danh xưng Chưởng Môn trong môn phái sẽ không còn dùng trong tương lai nữa. Kể từ đây, khi gọi Sáng Tổ Nguyễn Lộc, Chưởng Môn Lê Sáng thì đó là những danh hiệu riêng biệt, liên quan đến những thời kỳ đặc biệt của môn phái. Cũng kèm theo đó, võ sư Nguyễn Văn Chiếu được bổ nhiệm làm Chánh Chưởng Quản môn phái.

Ngày 27 tháng 9 năm 2010, võ sư Chưởng Môn Lê Sáng qua đời. Võ sư Nguyễn Văn Chiếu được bổ nhiệm làm Chánh Chưởng quản, hiện tại đây là cương vị cao nhất của Vovinam.

Ngày 16 tháng 10 năm 2010, Đại hội thành lập Liên đoàn Vovinam châu Âu (EVVF) diễn ra tại Paris.

Ngày 28 tháng 12 năm 2010, Đại hội thành lập Liên đoàn Vovinam Đông Nam Á (SEAVF) diễn ra tại Campuchia.

Năm 2011, Vovinam lần đầu tiên được đưa vào chương trình thi đấu chính thức tại SEA Games 26.

Ngày 11 tháng 1 năm 2012, Đại hội thành lập Liên đoàn Vovinam châu Phi (AFVF) diễn ra tại Alger (Algeri).

Kỳ hiệu & Phù hiệu
Phù hiệu và kỳ hiệu, dùng màu sắc và hình nét biểu tượng lý tưởng của VOVINAM - VIỆT VÕ ĐẠO, do đó mang một ý nghĩa rất thiêng liêng cao quý.

Người môn sinh VOVINAM VIỆT VÕ ĐẠO cảm thấy sức sống, tinh thần, ý chí, danh dự của mình đã được biểu lộ trên màu sắc và hình nét của phù hiệu và kỳ hiệu.

Kỳ hiệu

Chiều ngang bằng 3/5 chiều dài, ở chính giữa có vòng tròn Âm Dương. Giao tương giữa lưỡng cực là bản đồ Việt Nam cong theo hình chữ S, điển trưng cho sự Tương Thôi - Tương Giao - Tương Sinh và Thường Dịch của dòng Sống Miên Sinh phối hợp, hài hòa. Bao bọc Lưỡng Nghi là vòng tròn trắng tượng trưng cho Đạo Thể với sứ vụ Điều Hòa – Khắc Chế - Bao Dung giữa Âm tố và Dương tố để tác thành vĩnh cửu sự sống của muôn loài.

Phù hiệu

½ phần trên hình vuông, ½ phần dưới hình tròn. Tượng trưng cho sự vuông tròn hướng về Nhu Cương phối triển. Ở chính giữa cũng có vòng tròn Âm Dương, bản đồ Việt Nam và vòng Đạo Thể với sự tương đồng về phần ý nghĩa của Kỳ Hiệu.

Môn phái Vovinam-Việt Võ Đạo đã chọn 4 màu chánh để tượng trưng cho Ý nghĩa. đó là: xanh, vàng, đỏ, trắng:

Xanh: Trỏ Âm Tố, tượng trưng cho Biển Cả và Hy Vọng. Màu của biển thắm đồng xanh, và của năm châu bốn biển. Màu đậm nét Quê Hương. Hàm sức Sứ vụ mang Võ Đạo quảng phát muôn phương.

Đỏ: Trỏ Dương Tố, tượng trưng cho lửa sống hào hùng kiên quyết của dòng Việt xuyên suốt hơn bốn nghìn năm Dựng Nước.

Vàng: Màu Vương Đạo Á Đông, màu da chủng tộc, màu của vinh quang hiển hách.

Trắng: Màu của tinh khiết, thanh thịnh, cao cả, trỏ Đạo Thể huyền nhiệm Không Hình, Không Sắc điễn trưng cho Xương Tủy, cho sự thâm viễn tuyệt vời. Màu của Tinh Hoa Nghệ thuật và Quãng Đại Bao Dung.

Ý nghĩa Phù Hiệu và Kỳ Hiệu của VOVINAM VIỆT VÕ ĐẠO tượng trưng cho Lý Tưởng, Đường Đi, Đích Tới của Môn Phái và toàn thể các môn đồ xuyên suốt qua hơn 65 năm.

Võ thuật

Vovinam lấy gốc là môn Vật cổ truyền Việt Nam, kết hợp hợp tinh hoa của nhiều môn phái Trung Quốc, Hàn Quốc và Nhật Bản, đòn thế của vovinam có rất nhiều tương đồng với các môn phái khác nhưng vẫn tạo được nét tinh hoa riêng của môn phái. Vovinam bao gồm phần võ thuật như những thế đấm, đá, gạt, đỡ, gối, chỏ, vật, đòn chân, khoá siết,… và phần binh khí như việc sử dụng và chống đỡ kiếm, đao, côn, thương, dao găm, súng trường, mã tấu,… Tiếp đó là việc luyện tập ngạnh công, nhuyễn công, khí công giúp dưỡng sinh và bảo tồn sức khỏe.

Đòn thế Vovinam được đưa vào hệ thống "Một phát triển thành Ba" nên tất cả các đòn thế được tập luyện từ thế căn bản (tấn công, phản đòn, khóa gỡ,…), qua đơn luyện (quyền pháp, chiến lược,…) và đến các dạng đa luyện (song luyện, đối luyện, tam đấu, tứ đấu,…). Võ thuật Vovinam đa dạng và thức thời, phù hợp với mọi lứa tuổi.

Trong thời gian phong trào "Võ thuật học đường" (1965), vì không đủ huấn luyện viên có rất nhiều huấn luyện viên của các môn phái võ nước ngoài và võ cổ truyền tham gia vào Vovinam. Họ đã mang nhiều kỹ thuật của các môn võ khác bổ sung vào Vovinam.

Tiêu biểu: Võ sư Nguyễn Hữu Nhạc của võ đường Sa Long Cương đã mang bài Long Hổ Quyền vào Vovinam. Đây là một trong những bài quyền được coi là rất đặc trưng của Vovinam.

Vì lý do nói trên, hệ thống kỹ thuật của Vovinam sau thời "Võ thuật học đường" đã khác một cách cơ bản so với hệ thống võ thuật do võ sư Nguyễn Lộc truyền dạy.

Các bài quyền
Theo thứ tự học, Vovinam có các bài quyền tay không sau:
 Khởi quyền
 Nhập môn quyền (rèn luyện các thế tấn như đinh tấn, trung bình tấn, tam giác tấn, hồi tấn...; đòn căn bản như các lối chém cạnh tay, các lối đấm, các lối gạt, các lối chỏ, các lối đá...)
 Thập tự quyền (bài ghép mười thế chiến lược từ số 1 đến số 10)
 Nhu khí công quyền (có bốn bài từ trình độ thấp đến cao)
 Long hổ quyền
 Tứ trụ quyền (là bài quyền được ghép lại từ các thế phản đòn cơ bản trình độ một)
 Ngũ môn quyền (ghép của mười thế chiến lược từ 11 đến 20)
 Viên phương quyền (được tạo thành từ các thế phản đòn căn bản trình độ hai)
 Thập thế bát thức quyền (ghép của 10 thế chiến lược từ 21 đến 30)
 Lão mai quyền (võ khỉ già)
 Việt võ đạo quyền
 Xà quyền (võ rắn)
 Ngọc trản quyền
 Hạc quyền (võ hạc)
 Trấn môn quyền

Các bài võ với vũ khí bao gồm:
 Dao găm: Song dao pháp
 Kiếm:
 Tinh hoa lưỡng nghi kiếm pháp
 Tiên long song kiếm
 Việt điểu kiếm pháp
 Đao:
 Thái cực đơn đao pháp
 Bát quái song đao
 Mã tấu pháp (mã tấu)
 Côn / roi:
 Mộc bản pháp (thước gỗ)
 Tứ tượng côn pháp (gậy dài)
 Giáng long phục ma côn
 Đại đao: Nhật nguyệt đại đao pháp
 Súng gân lưỡi lê: Thương lê pháp

Võ đạo
Chủ thuyết "cách mạng tinh thần" là phần thực dụng của vũ trụ quan, nhân sinh quan của Việt Võ Đạo, nhưng không phải là triết học, và không bị ảnh hưởng của nhị nguyên luận. Chủ thuyết giáo dục người Việt mới, về tâm và thân. Đó không phải là lý thuyết, mà là ứng dụng thực tế vào mọi sinh hoạt võ học, với các định lý: tâm thân phối triển, cương nhu phối triển, tri hành phối triển, việt ngã, độ tha, và thăng hóa, cả tâm hồn và thân chất, để truyền thông, nghị lực mới với các thế hệ môn sinh kế tục, đòi hỏi tính kiên trì để học, hỏi, hiểu, và hành.

Môn sinh Vovinam luôn tự thực hiện cuộc "cách mạng Tâm Thân" để phát triển toàn diện về tâm, trí và thể. Ngoài việc luyện tập đòn thế để thân thể cường tráng, dẻo dai và khỏe mạnh, môn sinh Vovinam còn trau dồi một tâm hồn thanh cao, hiến ích, tự tin, can đảm, cao thượng, bất khuất và tính nhân bản theo lời dạy của võ sư Nguyễn Lộc "sống cho mình, giúp cho mọi người khác sống, sống cho mọi người".

Võ đạo của Vovinam còn được xem như một nhân cách sống hay một triết lý làm người.

10 điều tâm niệm hiện nay

10 điều tâm niệm theo chương trình võ đạo mới nhất do võ sư Nguyễn Văn Chiếu biên soạn và công bố từ năm 2009:
 Việt võ đạo sinh nguyện đạt tới cao độ của nghệ thuật để phục vụ dân tộc và nhân loại.
 Việt võ đạo sinh nguyện trung kiên phát huy môn phái, xây dựng thế hệ thanh niên dấn thân hiến ích.
 Việt võ đạo sinh đồng tâm nhất trí, tôn kính người trên, thương mến đồng đạo.
 Việt võ đạo sinh tuyệt đối tôn trọng kỷ luật, nêu cao danh dự võ sĩ.
 Việt võ đạo sinh tôn trọng các võ phái khác, chỉ dùng võ để tự vệ và bênh vực lẽ phải.
 Việt võ đạo sinh chuyên cần học tập, rèn luyện tinh thần, trau dồi đạo hạnh.
 Việt võ đạo sinh sống trong sạch, giản dị, trung thực và cao thượng.
 Việt võ đạo sinh kiện toàn một ý chí đanh thép, nỗ lực tự thân cầu tiến.
 Việt võ đạo sinh sáng suốt nhận định, bền gan tranh đấu, tháo vát hành động.
 Việt võ đạo sinh tự tín, tự thắng, khiêm cung, độ lượng, luôn luôn tự kiểm để tiến bộ.

10 điều tâm niệm khi xưa
 Đạt tới cao độ của nghệ thuật để phục vụ dân tộc và nhân loại.
 Trung kiên phát huy môn phái, xây dựng thế hệ thanh niên Việt Võ Đạo.
 Đồng tâm nhất trí, tôn kính người trên, thương mến đồng đạo.
 Tuyệt đối tôn trọng kỷ luật, nêu cao danh dự võ sĩ.
 Tôn trọng các võ phái khác, chỉ dùng võ để tự vệ và bênh vực lẽ phải.
 Chuyên cần học tập, rèn luyện tinh thần, trau dồi đạo hạnh.
 Sống trong sạch, giản dị, trung thực và cao thượng.
 Kiện toàn một ý chí đanh thép, nỗ lực tự thân cầu tiến.
 Sáng suốt nhận định, bền gan tranh đấu, tháo vát hành động.
 Tự tín, tự thắng, khiêm cung, độ lượng, luôn kiểm điểm để tiến bộ.

Võ phục
Từ năm 1938 đến năm 1964, Vovinam không có võ phục chính thức của mình. Sau cuộc gặp mặt các võ sư Vovinam lần đầu tiên, tổ chức vào năm 1964, màu võ phục chính thức là màu lam. Tuy nhiên phân nhánh ly khai Việt Võ Đạo Federation dùng võ phục màu đen trong những năm 1973-1990. Từ năm 1990 cho đến nay, võ phục Vovinam trên toàn thế giới dùng thống nhất màu lam. Võ phục Vovinam phía bên ngực trái có thêu logo môn phái, bên phải gắn bảng tên được phân theo cấp độ: khung xanh chữ vàng dành cho Lam đai, khung vàng chữ đỏ dành cho hoàng đai và khung đỏ chữ trắng cho hồng đai. Một số nơi còn thêu hình, chữ phía sau áo.

Trong thi đấu, tất cả các võ sĩ yêu cầu bắt buộc mang đai

Ý nghĩa của võ phục
Năm 1964 là năm đánh dấu sự ra đời võ phục của Vovinam. Lúc này, Chưởng Môn Lê Sáng đã chọn màu xanh, màu tượng trưng của hòa bình và biển cả làm màu võ phục với ước mong môn phái Vovinam sẽ được phát triển rộng khắp năm châu.

Hệ thống đẳng cấp và thời gian luyện tập

Tổ đường Môn phái Vovinam Việt Võ Đạo

Tổ đường môn phái hiện đang nằm ở ngôi nhà số 31 Sư Vạn Hạnh, phường 3, quận 10, Thành phố Hồ Chí Minh. Đây là một khu chung cư 4 tầng gồm:
 Tầng trệt là phòng đón tiếp các môn sinh, đăng ký tập luyện.
 Lầu 1 là võ đường nơi để các môn sinh trong và ngoài nước cùng nhau tập luyện.
 Lầu 2 là nơi tiếp khách và làm việc của Văn phòng Chưởng Môn.
 Lầu 3 (sân thượng) là phòng truyền thống và nơi tiếp khách, làm việc, nghỉ ngơi của Võ Sư Trưởng Môn

Đây cũng là nơi thờ di cốt cố võ sư Sáng tổ Nguyễn Lộc.

Võ sư đứng đầu Môn phái qua các thời kì

Từ năm 2010 đến nay
Môn phái Vovinam-Việt Võ Đạo không còn vị trí Chưởng Môn. Thay vào đó là Hội đồng Võ sư Chưởng quản Môn phái Vovinam-Việt Võ Đạo với người đứng đầu Hội Đồng Võ sư là Chánh Chưởng Quản.

Hội Đồng Võ Sư Chưởng Quản bao gồm các vị: Chánh Chưởng Quản, Chánh Vụ Lễ Nghi – Kỹ Thuật, Chánh Vụ Khảo Thí – Kiểm Tra, Chánh Vụ Kế Thống – Nhân Lực, Chánh Vụ Tài Chính – Vật Chất, Chánh Vụ Văn Phòng, và các Chánh Sự.

Các Võ sư Vovinam tiêu biểu

Võ sư đẳng cấp Bạch đai Thượng Đẳng
Cho đến nay (năm 2022), đã có 31 võ sư Vovinam-Việt Võ Đạo trên toàn thế giới được phong thăng đẳng cấp Bạch đai Thượng Đẳng.

Dưới đây là danh sách các Võ sư mang đẳng cấp Bạch đai Thượng Đẳng Vovinam-Việt Võ Đạo:

Võ sư Cao đẳng nổi bật

Võ sư đẳng cấp Hồng đai Đệ Lục đẳng

Võ sư đẳng cấp Hồng đai Đệ Ngũ đẳng
Nguyễn Văn Sen - Chánh Vụ Lễ Nghi – Kỹ Thuật Môn phái Vovinam Việt Võ Đạo

Võ sư đẳng cấp Hồng đai Đệ Tứ đẳng

Võ sư đẳng cấp Hồng đai Đệ Tam đẳng

Võ sư đẳng cấp Hồng đai Đệ Nhị đẳng
Trung tướng Võ Hoài Việt - nguyên Phó Tổng cục trưởng Tổng cục An ninh, Bộ Công an (Việt Nam), hiện là Phó Chủ tịch Liên đoàn Vovinam-Việt Võ Đạo Việt Nam, phụ trách Lực lượng vũ trang

Võ sư đẳng cấp Hồng đai Đệ Nhất đẳng
Lê Hải Bình - nhà ngoại giao Việt Nam, Phó Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương, từng là Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam trẻ nhất, Phó Chủ tịch Liên đoàn Vovinam-Việt Võ Đạo Việt Nam
 Nguyễn Bình Định - con trai Chánh Chưởng Quản Nguyễn Văn Chiếu

Các cá nhân tiêu biểu được vinh thăng Hồng đai Danh dự
Lê Quốc Ân - Chủ tịch Liên đoàn Vovinam Việt Nam
Hun Sen - Thủ tướng Vương quốc Campuchia
Justin Trudeau - Thủ tướng Canada

Xem thêm
Hệ thống đẳng cấp Vovinam Việt Võ Đạo

Chú thích

Liên kết ngoài
Liên Đoàn Vovinam Việt Nam
Luật thi đấu Vovinam áp dụng trong các cuộc thi đấu từ cơ sở đến toàn quốc và thi đấu Quốc tế
Một số phóng sự truyền hình-Radio trong và ngoài nước về Vovinam Việt Võ Đạo
Liên Đoàn Vovinam Việt Võ Đạo Canada
Liên Đoàn Vovinam-Việt Võ Đạo, Hoa Kỳ
International Vovinam Reunion
Thư Viện - Tin tức Vovinam Việt Võ Đạo
Unione Vovinam - Việt Võ Đạo Italia - Hội Vovinam - Việt Võ Đạo Ý

Võ thuật Việt Nam
Môn thể thao cá nhân
Thể thao đối kháng


title: 5149 Leibniz

text:
5149 Leibniz (6582 P-L) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 24 tháng 9 năm 1960 bởi Cornelis Johannes van Houten, Ingrid van Houten-Groeneveld và Tom Gehrels ở Đài thiên văn Palomar.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 5149 Leibniz

Thiên thể phát hiện năm 1960
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Nymphargus pluvialis

text:
Nymphargus pluvialis là một loài ếch trong họ Centrolenidae, formerly placed in Cochranella.
Nó được tìm thấy ở Bolivia và Peru.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng mây ẩm nhiệt đới và cận nhiệt đới, sông, và các đồn điền.
Its conservation status is unclear.

Nguồn
 Rodríguez, L., Martinez, J.L., Reichle, S. &Arizabal, W. 2004. Cochranella pluvialis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 21 tháng 7 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Nymphargus
Động vật lưỡng cư Bolivia
Động vật lưỡng cư Peru
Động vật lưỡng cư Andes


title: Liên kết cộng hóa trị

text:
Liên kết cộng hóa trị, còn gọi là liên kết phân tử là một liên kết hóa học được hình thành bằng việc dùng chung một hay nhiều cặp electron giữa các nguyên tử. Những cặp electron này được gọi là cặp electron dùng chung, và sự cân bằng lực hút và lực đẩy giữa các nguyên tử trong khi chia sẻ các electron được gọi là liên kết cộng hóa trị. Với nhiều phân tử, việc dùng chung electron cho phép mỗi nguyên tử đạt được cấu hình electron bền vững.

Liên kết cộng hóa trị bao gồm nhiều loại liên kết, trong đó có liên kết σ, liên kết π, liên kết kim loại, liên kết agostic, liên kết cong, liên kết tam nhị. Thuật ngữ liên kết cộng hóa trị bắt đầu được sử dụng vào năm 1939. Tiền tố co- nghĩa là cùng nhau, liên kết trong hành động,...; do vậy, bản chất của một "liên kết hóa trị" là các nguyên tử chia sẻ "hóa trị", như đã từng được thảo luận trong thuyết liên kết hóa trị.

Trong phân tử , nguyên tử hydro dùng chung hai electron thông qua liên kết cộng hóa trị. Sự cộng hóa trị là mạnh nhất giữa các nguyên tử có độ âm điện tương đương nhau. Do đó, liên kết cộng hóa trị không nhất thiết phải xảy ra giữa hai nguyên tử của cùng một nguyên tố, chỉ cần độ âm điện của chúng có thể so sánh được. Liên kết cộng hóa trị mà yêu cầu dùng chung electron với nhiều hơn hai nguyên tử được cho là bị bất định xứ.

Lịch sử

Thuật ngữ covalence đề cập tới liên kết được sử dụng lần đầu vào năm 1919 bởi Irving Langmuir trong một bài viết của Tạp chí Hiệp hội Hóa học Hoa Kỳ, tựa là "Sự sắp xếp của các điện tử trong các nguyên tử và phân tử". Langmuir viết rằng "chúng ta sẽ biểu thị thuật ngữ covalence bằng số cặp electron mà một nguyên tử thường chia sẻ với nguyên tử cạnh nó" ("we shall denote by the term covalence the number of pairs of electrons that a given atom shares with its neighbors").

Ý tưởng về liên kết cộng hóa trị có thể đã được tìm ra từ vài năm trước. Vào năm 1916, Gilbert N. Lewis đã mô tả sự dùng chung các cặp electron giữa các nguyên tử. Ông giới thiệu kí hiệu Lewis hoặc dấu chấm electron hay cấu trúc chấm Lewis, trong đó các electron hóa trị (ở lớp vỏ) được biểu diễn dưới dạng những nốt chấm xung quanh các kí hiệu nguyên tử. Các cặp electron nằm giữa các nguyên tử đại diện cho các liên kết cộng hóa trị. Nhiều cặp electron đại diện cho nhiều liên kết, như là các liên kết đôi và liên kết ba. Một cách biểu diễn thay thế, không được trình diễn ở đây, là biểu diễn các cặp electron tạo thành liên kết dưới dạng các gạch thẳng.

Lewis đề xuất rằng một nguyên tử tạo ra đủ các liên kết cộng hóa trị để lấp đầy (đóng kín) lớp vỏ ngoài cùng. Trong hình, nguyên tử carbon có hóa trị bốn, do vậy được bao quanh bởi tám electron (quy tắc bát tử), bốn electron của chính nguyên tử carbon và bốn electron từ các nguyên tử hydro đã liên kết với nó. Mỗi hydro có hóa trị một được bao quanh bởi hai electron (một quy tắc đôi) - một electron của chính nó cộng thêm một electron từ nguyên tử carbon. Số lượng electron tương ứng với số lượng dùng để lấp đầy lớp vỏ ngoài theo thuyết lượng tử của nguyên tử; lớp ngoài cùng của một nguyên tử carbon là n = 2, có thể chứa được tám electron, trong khi lớp ngoài cùng (và duy nhất) của một nguyên tử hydro là n = 1, chỉ chứa được 2 electron.

Trong khi ý tưởng về các cặp electron dùng chung cung cấp một bức tranh định tính hiệu quả về liên kết cộng hóa trị, cần phải có cơ học lượng tử để hiểu được bản chất của các liên kết này và dự đoán cấu trúc cũng như là tính chất của các phân tử đơn giản. Walter Heitler và Fritz London được ghi nhận là những người đầu tiên giải thích thành công một liên kết hóa học (phân tử hydro) bằng cơ học lượng tử vào năm 1927. Công trình của họ được dựa trên mô hình liên kết hóa trị, giả định rằng một liên kết hóa học được hình thành khi có sự chồng chéo tốt các orbital nguyên tử giữa các nguyên tử tham gia.

Các loại liên kết cộng hóa trị
Các orbital nguyên tử (trừ orbital s) có các tính chất định hướng đặc biệt dẫn tới các loại liên kết khác nhau. Liên kết sigma (σ) là liên kết cộng hóa trị mạnh mẽ nhất, do sự chồng chéo orbital của hai nguyên tử khác nhau. Một liên kết đơn thường là liên kết σ. Liên kết pi (π) thì yếu hơn và do sự chồng chéo của các orbital p (hoặc d). Một liên kết đôi giữa hai nguyên tử gồm một liên kết σ và một liên kết π, và một liên kết ba gồm một liên kết σ và hai liên kết π.

Liên kết cộng hóa trị còn bị ảnh hưởng bởi độ âm điện của các nguyên tử tham gia liên kết, quyết định sự phân cực hóa học của liên kết. Hai nguyên tử có độ âm điện tương đương sẽ tạo nên liên kết cộng hóa trị không phân cực, ví dụ như H-H. Một liên kết không cân bằng sẽ tạo nên một lên kết hóa trị phân cực, ví dụ như H-Cl. Tuy nhiên, phân cực còn yêu cầu sự bất đối xứng hình học, hoặc lưỡng cực khác có thể bị hủy bỏ tạo nên phân tử không phân cực.

Cấu trúc cộng hóa trị
Có vài loại cấu trúc liên kết cộng hóa trị, bao gồm cấu trúc các đơn phân tử, cấu trúc phân tử, cấu trúc đại phân tử và cấu trúc cộng hóa trị khổng lồ (giant covalent structures). Đơn phân tử có các liên kết mạnh mẽ giữ cho các nguyên tử ở cạnh nhau, nhưng vẫn có những lực hút không đáng kể giữa các phân tử. Những chất cộng hóa trị như vậy thường ở dạng khí, ví dụ như HCl, SO2, CO2, và CH4. Trong cấu trúc phân tử thì có lực hút yếu. Các chất cộng hóa trị như vậy có nhiệt độ sôi thấp (như ethanol), và nhiệt dộ nóng cháy thấp (như iod và CO2 rắn). Cấu trúc đại phân tử chứa một lượng lớn các nguyên tử liên kết với nhau bởi liên kết cộng hóa trị trong mạch, bao gồm các polymer tổng hợp như polyethylene và nylon, và các polymer sinh học như protein và tinh bột. Cấu trúc mạng lưới cộng hóa trị (hay cấu trúc cộng hóa trị khổng lồ) chứa một lượng lớn các nguyên tử liên kết theo lớp (như than chì), hoặc cấu trúc ba chiều (như kim cương và thạch anh). Những chất này có nhiệt độ nóng chảy và nhiệt độ sôi cao, thường giòn và có điện trở suất cao. Các nguyên tố có độ âm điện lớn, và có khả năng hình thành 3 hay bốn liên kết đôi, thường được tạo thành từ những cấu trúc đại phân tử như vậy.

Các liên kết một và ba electron
Các liên kết có một hoặc ba electron có thể tìm thấy trong các loại gốc tự do, với số lượng electron bất thường. Ví dụ đơn giản nhất cho liên kết có 1 electron là liên kết được hình thành trong cation hydro, . Các liên kết một electron thường có năng lượng bằng một nửa của liên kết 2 electron, do vậy còn được gọi là "nửa liên kết". Tuy nhiên vẫn có ngoại lệ: trong trường hợp của dilithium, liên kết một electron  lại mạnh hơn liên kết hai electron Li2. Trường hợp ngoại lệ này có thể giải thích bằng thuật ngữ lai hóa và hiệu ứng dưới lớp vỏ.
trái|nhỏ|150x150px|So sánh cấu trúc electron giữa liên kết 3 electron và liên kết cộng hóa trị.
Ví dụ đơn giản nhất cho liên kết ba electron là liên kết có thể được hình thành trong cation helium dimer, . Đây được coi là một "nửa liên kết" vì nó chỉ chia sẻ một electron (thay vì hai); trong các thuật ngữ orbital phân tử, electron thứ ba là một orbital phản liên kết, hủy bỏ một nửa liên kết hình thành bởi hai electron kia. Một ví dụ khác cho phân tử chứa liên kết ba electron, thêm vào liên kết hai electron, là nitơ monoxide, NO. Phân tử oxy, O2 cũng có thể được coi là có hai liên kết ba electron và hai electron, giải thích cho tính thuận từ của nó và trật tự liên kết của nó là hai. Chlor dioxide, brom dioxide và iod dioxide cũng chứa liên kết ba electron.

Các phân tử có liên kết với số electron bất thường thường có tính phản ứng cao. Các loại liên kết này chỉ duy trì ổn định giữa những nguyên tố có độ âm điện tương đương nhau.

Cộng hưởng
Có những trường hợp mà chỉ mỗi cấu trúc Lewis không đủ để giải thích cấu trúc electron trong một phân tử, do vậy cần có sự chồng chất cấu trúc. Các nguyên tử trong các phân tử này có thể liên kết một cách khác biệt trong những cấu trúc khác biệt (liên kết đơn trong một cái, liên kết đôi trong cái khác, hoặc không có gì cả), dẫn tới các bậc liên kết không nguyên. Ion nitrat là một ví dụ với ba cấu trúc tương đương. Liên kết giữa nitơ và mỗi oxy là một liên kết đôi trong một cấu trúc và một liên kết đơn trong hai cấu trúc còn lại, vậy nên bậc liên kết trung bình trong mỗi tương tác N–O là  = .

400x400px|Công thức cộng hưởng tiêu chuẩn cho ion nitrat

Thơm
Trong hóa học hữu cơ, khi một phân tử với một vòng phẳng tuân theo quy tắc Hückel, với số lượng các electron π đúng với công thức 4n + 2 (n là số nguyên), thì đạt được tính ổn định và tính đối xứng cao. Trong benzen, hợp chất thơm đầu tiên, có 6 electron liên kết π (n = 1, 4n + 2 = 6). Chúng chiếm ba orbital phân tử bất định xứng (thuyết orbital phân tử) hoặc hình thành các liên kết π trong hai cấu trúc cộng hưởng kết hợp tuyến tính (thuyết liên kết hóa trị), tạo ra một hình lục giác thông thường thể hiện tính ổn định lớn hơn giả thuyết 1,3,5-cyclohexatriene.

Trong trường hợp của các chất thơm dị vòng và các benzen được thế, sự khác biệt về độ âm điện giữa các phần của vòng có thể có thể chiếm ưu thế trong hoạt động hóa học của các liên kết vòng thơm, nếu không thì tương đương nhau.

Siêu hóa trị
Một vài phân tử nhất định như xenon difluoride và lưu huỳnh hexafluoride có số phối trí cao hơn con số có thể do quy tắc cộng hóa trị chặt chẽ theo theo quy tắc bát tử. Điều này được giải thích bởi mô hình liên kết tam tứ ("3c–4e") trong đó giải thích hàm sóng phân tử trong terms of non-bonding highest occupied molecular orbitals trong thuyết orbital phân tử và ionic-covalent cộng hưởng trong thuyết liên kết hóa trị.

Thiếu electron
Trong liên kết tam nhị ("3c–2e") ba nguyên tử chia sẻ hai electron trong nguyên kết. Loại liên kết này xảy ra trong hợp chất thiếu electron như diborane. Mỗi liên kết như vậy (2 trên mỗi phân tử trong dibonare) chứa một cặp electron liên kết các nguyên tử bor theo hình dạng một trái chuối, với một proton (hạt nhân của một nguyên tử hydro) ở giữa liên kết, chia sẻ electron với cả hai nguyên tử bor. Trong vài nhóm hóa học nhất định, liên kết gọi là liên kết tứ nhị cũng được đưa ra.

Xem thêm

 Liên kết trong chất rắn
 Bậc liên kết
 Liên kết cộng hóa trị phối hợp
 Phân loại liên kết cộng hóa trị (hoặc ký hiệu LXZ)
 Bán kính cộng hóa trị
 Liên kết disulfide
 Sự lai hóa
 Liên kết hydro
 Liên kết ion
 Liên kết kim loại
 Lien kết phản hóa trị
 Cộng hưởng (hóa học)

Tham khảo

Nguồn

Liên kết ngoài
 Covalent Bonds and Molecular Structure
 Structure and Bonding in Chemistry—Covalent Bonds

Liên kết hóa học


title: Chalcolepidius chalcantheus

text:
Chalcolepidius chalcantheus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1857.

Chú thích

Tham khảo

Chalcolepidius


title: Lạc đà hai bướu

text:
Lạc đà hai bướu (tên khoa học Camelus bactrianus) là loài động vật guốc chẵn lớn, có nguồn gốc từ vùng thảo nguyên của khu vực Đông Á. Gần như toàn bộ lạc đà hai bướu (ước tính khoảng 1,4 triệu con hiện đang sinh sống) ngày nay đã được thuần hóa, tuy vậy trong tháng 10 năm 2002 thì người ta ước tính còn khoảng 950 con vẫn sống cuộc sống hoang dã tại miền tây bắc Trung Quốc và Mông Cổ và chúng được xếp vào danh sách các loài Đã Thuần hóa

Đặc điểm, sinh trưởng

Lạc đà hai bướu trưởng thành cao trên 2 mét (7 ft) tính từ bướu trở xuống và cân nặng trên 725 kg (1.600 pounds). Chúng là động vật ăn cỏ, vì thế chúng ăn các loại cỏ, lá cây, ngũ cốc và có khả năng uống tới 120 lít (32 galông Mỹ) nước một lúc. Miệng của chúng đủ khỏe và cho phép chúng ăn các loại thực vật có gai trên sa mạc.

Chúng có cấu tạo cơ thể thích nghi với đời sống trên sa mạc (rất nóng ban ngày, rất lạnh ban đêm và bão, gió cát); chúng có chân to và lớp da rất dày trên đầu gối và ngực, các lỗ mũi có thể mở ra khép lại, các mắt được bảo vệ bằng lớp lông dày, lông mày rậm rạp và hai hàng lông mi dài. Lớp da và lông trên cơ thể dày giữ cho chúng đủ ấm trong đêm sa mạc lạnh lẽo và cách nhiệt cho chúng trong điều kiện thời tiết khô và nóng ban ngày.

Lạc đà một bướu (Camelus dromedarius) là loài lạc đà khác duy nhất còn tồn tại, có nguồn gốc ở vùng sa mạc Sahara, nhưng ngày nay các lạc đà một bướu không còn tồn tại trong điều kiện đời sống hoang dã. So sánh với chúng thì lạc đà hai bướu có thân hình chắc chắn hơn, có khả năng chịu đựng tốt hơn sự nóng bức mùa hè trên sa mạc ở miền bắc Iran cũng như mùa đông băng giá của Tây Tạng . Lạc đà một bướu thì cao và nhanh hơn, và khi có người điều khiển thì nó có thể đi được với vận tốc 13–15 km/h (8-9 dặm/h), còn lạc đà hai bướu khi chở người chỉ đi được với vận tốc khoảng 4 km/h (2,5 dặm/h) .

Lịch sử
Người ta cho rằng lạc đà hai bướu được thuần hóa vào khoảng trước năm 2500 TCN, có thể là ở miền bắc Iran hoặc tây nam Turkestan. Lạc đà một bướu được cho là đã thuần hóa vào khoảng năm 4000 TCN ở bán đảo Ả Rập.

Phân loại

Gallery

Chú thích

Tham khảo

Bactrian Camel- Ultimate Ungulate Species Account
ADW: Camelus bactrianus: INFORMATION -University of Michigan, Bactrian Camel species account
 EDGE of Existence "(Bactrian camel)" Saving the World's most Evolutionarily Distinct and Globally Endangered (EDGE) species
 National Geographic – Wild Bactrian Camels Critically Endangered
 Wild Camel Protection Foundation
 Journalist Aaron Sneddon Bactrian Camels at the Highland Wildlife Park Scotland
 BBC – Discovery of camels in the Gashun Gobi region

B
Loài EDGE
Động vật Kazakhstan
Động vật Mông Cổ
Động vật có vú Mông Cổ
Động vật có vú Pakistan
Động vật có vú Trung Quốc
Động vật có vú châu Á
Gia súc
Động vật được mô tả năm 1758
Động vật Tajikistan


title: 24649 Balaklava

text:
24649 Balaklava (1985 SG3) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 19 tháng 9 năm 1985 bởi N. S. Chernykh và L. I. Chernykh ở Đài vật lý thiên văn Crimean.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 24649 Balaklava

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Nikolai Chernykh
Được phát hiện bởi Lyudmila Chernykh
Thiên thể phát hiện năm 1985


title: Iki, Nagasaki

text:
là một thành phố thuộc tỉnh Nagasaki, Nhật Bản, nằm cách thành phố Fukuoka 80 km về phía đông bắc. Thành phố gồm 5 đảo có người sinh sống và 17 đảo hoang, và toàn bộ khu vực này nằm trong vườn quốc gia Iki-Tsushima Quasi.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Thành phố Iki

Thành phố tỉnh Nagasaki
Khu định cư cảng Nhật Bản


title: Lưu Cung

text:
Lưu Cung (chữ Hán: 劉恭), tức Hán Tiền Thiếu Đế (漢前少帝) (193 TCN – 184 TCN) là vị Hoàng đế thứ ba của nhà Tây Hán trong lịch sử Trung Quốc, kế vị Hán Huệ Đế.

Tiểu sử
Lưu Cung là con trai của Hán Huệ Đế và Mỗ thị mỹ nhân (Mỗ thị tức không rõ họ), một cung nhân của Hán Huệ Đế Lưu Doanh.. Riêng tên Lưu Cung cũng có khả năng bị ghi nhầm từ Lưu Mỗ (刘某), tức không rõ tên. Khi Lưu Cung ra đời, Mỗ thị cung nhân bị Lã hậu bức tử nhằm đem ông giả làm con của Trương Hoàng hậu, vợ Hán Huệ Đế. Năm đó Trương hoàng hậu 14 tuổi, lại là cháu gọi Huệ Đế bằng cậu nên chưa hề chăn gối, cũng không có con, bị Lã hậu ép giả thai ngay trong lúc Mỗ thị mang thai. Ông trở thành Đích trưởng tử và được phong Thái tử.

Năm 188 TCN, Hán Huệ Đế băng hà, Lưu Cung lên ngôi, sử gọi [Hán Thiếu Đế]. Có rất ít tài liệu ghi chép về cuộc đời và tính cách của Hán Thiếu Đế, vì trong thời gian tại vị Lã thái hậu công khai cai quản toàn bộ triều chính.

Khoảng năm 184 TCN, Lưu Cung biết được sự thật về xuất thân của mình, cũng như việc Lã hậu đã ép chết mẹ ông. Ông nói ra ý định lớn lên sẽ phế truất Lã hậu, giam vào lãnh cung trả thù cho mẹ. Không may, Lã hậu nghe được và đã bí mật sai người giam Thiếu Đế trong cung, công bố ông bị trọng bệnh loạn thần kinh và thông báo cho bá quan rằng ông không thể cai quản triều chính, cần phải tìm người kế ngôi. Các quan trong triều nghe theo và ông đã bị bỏ chết. Em trai ông là Lưu Nghĩa, sau đó đổi tên thành Lưu Hồng lên kế vị, tức Hán Hậu Thiếu Đế.

Lưu Cung bị coi là một vị Hoàng đế bù nhìn của Lã Hậu nên thường bị loại khỏi danh sách chính thức của các vị hoàng đế nhà Hán. Các sử gia đời sau vì sự tôn trọng nên đặt cho ông thụy Tiền Thiếu Đế (前少帝).

Thế phả nhà Hán

Xem thêm
 Lã hậu
 Hán Huệ Đế

Tham khảo

Mất năm 184 TCN
Hoàng đế nhà Hán
[[Thể loại:Vua Trung Quốc bị giết)]
Năm sinh không rõ
Mất thập niên 180 TCN
Năm 184 TCN


title: Megadytes fraternus

text:
Megadytes fraternus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Sharp miêu tả khoa học năm 1882.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Megadytes


title: Chi Gạo sấm

text:
Chi Gạo sấm (danh pháp khoa học: Scleropyrum) là một chi thực vật thuộc họ Santalaceae s. l hay Cervantesiaceae.

Danh sách loài
Chi này có các loài sau (tuy nhiên danh sách này có thể chưa đủ):
 Scleropyrum aurantiacum
 Scleropyrum harmandii
 Scleropyrum leptostachyum
 Scleropyrum maingayi
 Scleropyrum mekongense
 Scleropyrum moschiferum
 Scleropyrum pentandrum
 Scleropyrum ridleyi
 Scleropyrum wallichianum, (Night & Arn.) Arn.: Gạo sấm

Chú thích

Tham khảo

 http://biopl-a-181.plantbio.cornell.edu/
 http://www.mobot.org/MOBOT/Research/APweb/ Site oficial
 http://www.ppp-index.de/
 Botánica sistemática
 http://www.ipni.org/index.html

Thực vật châu Á
S


title: 614 Pia

text:
614 Pia

614 Pia là một tiểu hành tinh ở vành đai chính. Nó được August Kopff phát hiện ngày 11.10.1906 ở Heidelberg và được đặt theo tên Pia, tên họ của phụ nữ Đức, hoặc cũng có thể theo tên Pia-Sternwarte (đài thiên văn Pia) ở Trieste, một đài thiên văn tư nhân của Johann Nepomuk Krieger (1865–1902), một nhà thiên văn học nghiệp dư kiêm nhà nghiên cứu Mặt Trăng người Đức.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Orbital simulation from JPL (Java) / Ephemeris
 Phát hiện Circumstances: Numbered Minor Planets

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1906
Tiểu hành tinh kiểu C
Tiểu hành tinh được đặt tên
614


title: Apophylia pesai

text:
Apophylia pesai là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Bezdek miêu tả khoa học năm 2006.

Chú thích

Tham khảo

Apophylia


title: Xylophanes rhodotus

text:
Xylophanes rhodotus là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Nó được tìm thấy ở Peru và Bolivia.
Nó giống giữa Xylophanes eumedon và Xylophanes titana. Con trưởng thành bay vào tháng 6.

Ấu trùng có thể ăn các loài Rubiaceae và Malvaceae.

Chú thích

Tham khảo

Xylophanes


title: Hatsimla

text:
Hatsimla là một thị trấn thống kê (census town) của quận Barddhaman thuộc bang Tây Bengal, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Hatsimla có dân số 6175 người. Phái nam chiếm 54% tổng số dân và phái nữ chiếm 46%. Hatsimla có tỷ lệ 69% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 75%, và tỷ lệ cho phái nữ là 61%. Tại Hatsimla, 12% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang West Bengal


title: 3296 Bosque Alegre

text:
3296 Bosque Alegre (1975 SF) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 30 tháng 9 năm 1975 bởi Felix Aguilar Observatory ở El Leoncito.

Tênd after the Bosque Alegre astrophysical observatorium in Cordoba (Argentina).
See spanish article: 'Estación Astrofísica de Bosque Alegre'

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 3296 Bosque Alegre

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1975


title: Lasioglossum mystaphium

text:
Lasioglossum mystaphium là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Ebmer mô tả khoa học năm 2002.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 2002


title: Fraisans

text:
Fraisans là một xã của tỉnh Jura, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền đông nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Jura

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Jura


title: Mitrella moleculina

text:
Mitrella moleculina là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Columbellidae.

Miêu tả
The shell size is 8.5 mm

Phân bố
Chúng phân bố ở Ấn Độ Dương dọc theo Aldabra và Madagascar và ở biển dọc theo Philippines, Hàn Quốc và Nhật Bản.

Chú thích

Tham khảo
 Dautzenberg, Ph. (1929). Mollusques testaces marins de Madagascar. Faune des Colonies Francaises, Tome III [

Liên kết ngoài
 Gastropods.com: Mitrella moleculina; accessed: 5 tháng 11 năm 2010

Mitrella (Columbellidae)
Động vật được mô tả năm 1846


title: Nephrotoma difficilis

text:
Nephrotoma difficilis là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Nephrotoma


title: Saint-Lézin

text:
Saint-Lézin là một xã thuộc tỉnh Maine-et-Loire trong vùng Pays de la Loire phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 98 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintlezin


title: Pech, Ariège

text:
Pech  là một xã ở tỉnh Ariège, thuộc vùng Occitanie ở phía tây nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ariège

Tham khảo

Xã của Ariège


title: 19612 Noordung

text:
19612 Noordung (1999 OO) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 17 tháng 7 năm 1999 ở Črni Vrh Observatory. Nó được đặt theo tên Herman Potočnik Noordung, a Slovene rocket engineer và pioneer of cosmonautics.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1999


title: Pornic

text:
Pornic (Pornizh trong tiếng Breton) là một xã thuộc tỉnh Loire-Atlantique phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 0-31 mét trên mực nước biển. Theo điều tra dân số năm 2006 của INSEE, xã có dân số 13.681 người.
Thị trấn có lâu đài Pornic thời Trung cổ. Xã này kết nghĩa với Scalby, North Yorkshire.

Khí hậu

Tham khảo

Xã của Loire-Atlantique


title: Anthophrys

text:
Anthophrys là một chi bướm đêm thuộc phân họ Tortricinae của họ Tortricidae.

Các loài
Anthophrys spectabilis Diakonoff, 1960

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

 tortricidae.com

Archipini


title: Hoplitis lecerfi

text:
Hoplitis lecerfi là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Benoist mô tả khoa học năm 1929.

Chú thích

Tham khảo

Hoplitis
Động vật được mô tả năm 1929


title: Nectopsyche taleola

text:
Nectopsyche taleola là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Nectopsyche


title: Lioptilodes arequipa

text:
Lioptilodes arequipa là một loài bướm đêm thuộc chi Lioptilodes, có ở Peru và Chile. Loài bướm này bay vào tháng 1 và tháng 4, và có sải cánh khoảng 21 milimét. The specific name "arequipa" refers tới vùng Arequipa, where the Peruvian specimen was collected.

Chú thích

Tham khảo

Lioptilodes


title: Dermophis oaxacae

text:
Dermophis oaxacae là một loài lưỡng cư thuộc họ Caeciliidae.
Đây là loài đặc hữu của México.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, các đồn điền, vườn nông thôn, và rừng trước đây suy thoái nghiêm trọng.

Chú thích

Tham khảo
 Santos-Barrera, G., Flores-Villela, O., Canseco-Márquez, L. & Wilkinson, M. 2004. Dermophis oaxacae . 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

Dermophis
Động vật lưỡng cư México
Động vật đặc hữu México


title: Copelatus mysorensis

text:
Copelatus mysorensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Vazirani miêu tả khoa học năm 1970.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Copelatus


title: Desmia maculalis

text:
Desmia maculalis (tên tiếng Anh: Sâu bướm cuốn lá nho) là một loài bướm đêm thuộc họ Crambidae. Nó được tìm thấy ở miền nam Hoa Kỳ to California. Ở phía đông it occurs phía bắc đến Maryland, Ontario và Michigan.

Sải cánh dài 18–24 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 5 đến tháng 9.

Ấu trùng có thể ăn nho.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Bug Guide

Desmia

en:Desmia maculalis


title: Tardienta

text:
Tardienta là một đô thị trong tỉnh Huesca, Aragon, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 1.072 người.

Tham khảo

Đô thị ở Huesca


title: Quận của tỉnh Hauts-de-Seine

text:
3 quận của tỉnh Hauts-de-Seine gồm:
 Quận Antony, (quận lỵ: Antony) với 12 tổng và 12 xã. Dân số của quận này là 373.097 người năm 1990, 380.371 người năm 1999, tăng trưởng dân số là 1.95%.
 Quận Nanterre, (tỉnh lỵ của tỉnh Hauts-de-Seine: Nanterre) với 24 tổng và 15 xã. Dân số của quận này là 735.586 người năm 1990, và 756.101 người năm 1999, tăng trưởng dân số là 2.79%.
 Quận Boulogne-Billancourt, (quận lỵ: Boulogne-Billancourt) với 9 tổng và 9 xã. Dân số của quận này là 282.975 người năm 1990, và 292.409 người năm 1999, tăng trưởng dân số là 3.33%.

Tham khảo

Hauts-de-Seine


title: Palaeorhiza papuana

text:
Palaeorhiza papuana là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Meade-Waldo mô tả khoa học năm 1914.

Chú thích

Tham khảo

Palaeorhiza
Động vật được mô tả năm 1914


title: Quỳnh Anh

text:
Quỳnh Anh có thể có nghĩa là:
 Quỳnh Anh, nhân vật hư cấu trong tiểu thuyết Thủy hử.
 Phạm Quỳnh Anh (sinh năm 1984), nữ ca sĩ người Việt Nam, từng là thành viên của nhóm nhạc Sắc màu và nhóm H.A.T.
 Phạm Quỳnh Anh (sinh năm 1987), một nữ ca sĩ người Bỉ gốc Việt, được biết đến nhiều qua ca khúc "Bonjour Vietnam"
 Trương Quỳnh Anh (sinh năm 1989), nữ ca sĩ diễn viên Việt Nam, từng biết đến ca khúc "Đơn côi" và phim "Cuộc chiến hoa hồng".
 Ngô Quỳnh Anh (sinh năm 1983), nữ ca sĩ người Việt Nam, từng là thành viên của nhóm nhạc Mắt Ngọc và nhóm H.A.T.
Quỳnh Anh (sinh năm 1993), nữ ca sĩ người Việt Nam, Á quân Sao Mai 2019.
 Phí Quỳnh Anh (hay Quỳnh Anh Shyn) (sinh năm 1996), nữ diễn viên, người mẫu Việt Nam, Fashionista biết đến trong phim 5S Online.
Quỳnh Anh, người mẫu, được biết đến khi là Á quân The Face Vietnam 2018.


title: Sphecodes izumindus

text:
Sphecodes izumindus là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Tsuneki mô tả khoa học năm 1986.

Chú thích

Tham khảo

Sphecodes
Động vật được mô tả năm 1986


title: Euphorbia intisy

text:
Euphorbia intisy là một loài thực vật thuộc họ Euphorbiaceae. Đây là loài đặc hữu của Madagascar. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo

 Haevermans, T. 2004. Euphorbia intisy. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Madagascar
I


title: Boussay, Indre-et-Loire

text:
Boussay, Indre-et-Loire là một xã thuộc tỉnh Indre-et-Loire trong vùng Centre-Val de Loire ở miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Commune của tỉnh Indre-et-Loire

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Indre-et-Loire


title: Gymnopilus permollis

text:
Gymnopilus permollis là một loài nấm thuộc họ Cortinariaceae.

Xem thêm

Danh sách các loài Gymnopilus

Tham khảo

Liên kết ngoài
Gymnopilus permollis at Index Fungorum

permollis
Nấm Bắc Mỹ


title: Cernotina flexuosa

text:
Cernotina flexuosa là một loài Trichoptera trong họ Polycentropodidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Cernotina


title: Only a Fool

text:
"Only a Fool" là đĩa đơn thứ ba trích từ album đầu tay mang tên Under the Surface của nữ ca sĩ nhạc pop người Na Uy Marit Larsen. Đĩa đơn đã được phát hành qua sóng radio và chỉ được phát hành trên các trang trực tuyến. Bài hát đã không thể hiện được sự thành công như hai đĩa đơn trước của Larsen và chỉ có mặt 2 tuần trên bảng xếp hạng Norwegian Top 20.

Xếp hạng

Tham khảo

Liên kết ngoài
Website chính thức của Marit Larsen

Đĩa đơn năm 2006
Bài hát của Marit Larsen
Bài hát năm 2005


title: Bayenghem-lès-Seninghem

text:
Bayenghem-lès-Seninghem là một xã ở tỉnh Pas-de-Calais trong vùng Hauts-de-France.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Pas-de-Calais

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Bayenghem-lès-Seninghem on the Quid website

Bayenghemlesseninghem


title: Born (album)

text:
Born là album đầu tiên phát hành bởi ban nhạc cổ điển Bond. Album rất thành công về mặt doanh thu, nhận chứng nhận đĩa Vàng ở 14 quốc gia và Bạch kim ở 12 quốc gia. Album cũng đạt vị trí quán quân ở UK Classical chart.

Album đã được phát hành lại năm 2001. Bản phát hành này có thêm một bài hát.

Danh sách bài hát
"Quixote" (Magnus Fiennes) – 4:44
"Winter" (Yoad Nevo) – 5:42
"Victory" (Tonci Huljic) – 4:40
"Oceanic" (Camille Saint-Saëns (trích từ The Carnival of the Animals - the Aquarium), sản xuất bởi Magnus Fiennes) – 6:42
"Kismet" (Gay-Yee Westerhoff) – 5:12
"Korobushka" (Traditional, hoà âm Brian Gascoigne) – 4:48
"Alexander the Great" (Tonči Huljić) – 2:57
"Duel" (Huljic) – 4:20
"Bella Donna" (Eos Chater) – 3:15
"The 1812" (Tchaikovsky, hoà âm Gareth Cousins & Julian Kershaw) – 6:37
"Dalalai" (Huljic) – 4:06
"Hymn" (Fiennes) – 4:50
"Victory (Mike Batt Mix)" (Tonci Huljic) – 3:25

Bản phát hành năm 2001 còn có thêm:
"Viva!" (Vivaldi, arr. Del!) – 3:14

Tham khảo

Liên kết ngoài
Website chính thức của Bond
Hãng đĩa thu âm

Album của Bond (ban nhạc)
Album đầu tay năm 2001
Album năm 2001


title: Aloeides merces

text:
Aloeides merces (tên tiếng Anh: Wakkerstroom Copper) là một loài bướm thuộc họ Lycaenidae. Đây là loài đặc hữu của Nam Phi, nơi chúng có ở vùng đồng cỏ miền núi ở KwaZulu-Natal và Mpumalanga.

Sải cánh khoảng 24–28 mm đối với con đực và 26–30 mm đối với con cái. Cá thể trưởng thành mọc cánh từ tháng 10 tới tháng 11. Mỗi năm loài này có một thế hệ .

Chú thích

Tham khảo
 Gimenez Dixon, M. 1996. Aloeides merces. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 31 tháng 7 năm 2007.

Aloeides
Côn trùng Nam Phi
Động vật đặc hữu Nam Phi


title: Coptocephala zulusica

text:
Coptocephala zulusica là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev miêu tả khoa học năm 1987.

Chú thích

Tham khảo

Coptocephala


title: Đảo Jarvis

text:
Đảo Jarvis (trước đây gọi là Đảo Bunker) là đảo san hô không người ở rộng khoảng 4,5 km² nằm trong vùng Nam Thái Bình Dương, khoảng nửa đường từ Hawaii đến Quần đảo Cook. Nó là một trong các đảo thuộc Quần đảo Line và nằm giữa trong nhóm. Là lãnh thổ chưa sáp nhập của Hoa Kỳ được quản lý từ Washington, D.C. qua Cục Bảo vệ Cá và Hoang dã Hoa Kỳ thuộc Bộ Nội vụ Hoa Kỳ.

Không có hải cảng hay bến thuyền nhưng có các điểm neo tàu ngoài khơi. Có một nơi lên xuống tàu ở giữa bờ phía tây và một cái khác ở gần góc tây nam của đảo. Một điểm hướng dẫn tàu thuyền lưu thông nằm giữa bờ phía tây.

Khí hậu nhiệt đới, mưa không nhiều, gió thường xuyên và nắng gắt. Có nhiều cao độ khác nhau so với mặt biển đến 7 mét (23 ft), đất chính là cát và đảo san hô này được bao bọc bởi một dãy đá ngầm. Cỏ chùm thưa thớt, những bụi cây thấp và dây leo là nơi sinh đẻ và sinh sống cho các loại chim và sinh vật biển hoang dã.

Đảo không có nước ngọt tự nhiên.

Vì mục đích thống kê, Đảo Jarvis được xếp vào nhóm các tiểu đảo xa của Hoa Kỳ.

Lịch sử

Đảo được tìm ra vào ngày 21 tháng 8 năm 1821 bởi tàu nước Anh tên Eliza Francis, (hay Eliza Frances) do Edward, Thomas và William Jarvis làm chủ. Hoa Kỳ tuyên bố chủ quyền trên đảo không người này bằng Đạo luật Đảo Phân chim vào tháng 3 năm 1857 và chính thức thôn tính ngày 23 tháng 2 năm 1858. Phân chim được mang về Hoa Kỳ để sử dụng làm phân bón. Khoảng 21 năm, Đảo Jarvis được khai thác phân chim liên tục. Vào năm 1879 thì các doanh nghiệp Hoa Kỳ không còn hứng thú với việc khai thác phân chim nữa nên bỏ hoang đảo sau khi đã khai thác hàng ngàn tấn phân chim.

Vào ngày 3 tháng 6 năm 1889, Anh thôn tính hòn đảo này nhưng chưa từng thực hiện một chương trình khai khẩn nào hơn. Trong thời kỳ này không biết là phân chim có được khai thác hay không.

Hoa Kỳ tái chiếm và tuyên bố chủ quyền trở lại trên đảo vào 1935 như một lãnh thổ chưa sáp nhập (unincorporated territory) được quản lý bởi Bộ Nội vụ Hoa Kỳ ngày 13 tháng 5 năm 1936 đến 27 tháng 6 năm 1974.

Hoa Kỳ thuộc địa hóa đảo 26 tháng 3 năm 1935 đến 7 tháng 2 năm 1942 dưới thẩm quyền của hai trưởng ban kế tiếp đặc trách Vụ Thuộc địa Baker, Howland và Jarvis. Một tiềm thủy đỉnh Nhật Bản trồi lên mặt nước ngoài bờ tây của đảo lúc bắt đầu Chiến tranh thế giới thứ hai. Những người thực dân cứ tưởng là của Hoa Kỳ đến để rước họ nên họ tập trung ra bờ biển nhưng họ bị pháo kích. Rất may là không có thương vong. Tất cả mọi người trên đảo được di tản vào tháng 2 năm 1942.

Khu định cư Millersville nằm ở phía tây của đảo là nơi có cư dân ở và có một trạm thời tiết từ năm 1935 là năm đảo được thuộc địa hóa cho đến Chiến tranh thế giới thứ hai khi nó bị bỏ rơi. Khu định cư này sau đó có người ở trở lại là năm 1957 bởi các khoa học gia thuộc nhóm Năm Địa cầu Quốc tế nhưng sau đó bị bỏ hoang vào 1958.

Từ 27 tháng 6 năm 1974 Đảo Jarvis được quản lý bởi Cục Bảo vệ Cá và Hoang dã Hoa Kỳ. Vào đảo cần có giấy phép sử dụng đặc biệt và chỉ dành riêng cho các khoa học gia và các nhà giáo dục mà thôi. Đảo được viếng thăm thường xuyên bởi Cục Bảo vệ Cá và Hoang dã Hoa Kỳ và Lực lượng Tuần Duyên Hoa Kỳ.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Jarvis Island Home Page - Trang mạng có hình ảnh, thời tiết và hơn nữa.
 Jarvis Trang mạng thông tin Đảo Jarvis
 WorldStatesmen

Vùng bảo vệ hoang dã quốc gia Hoa Kỳ
Các tiểu đảo xa của Hoa Kỳ
Jarvis
Đảo theo Đạo luật đảo phân chim
Khu dân cư cũ ở châu Đại Dương
Đảo Thái Bình Dương không người ở của Hoa Kỳ
Rạn san hô vòng Thái Bình Dương của Hoa Kỳ
Quần đảo Line


title: Lasioglossum oaxacacola

text:
Lasioglossum oaxacacola là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Engel, Hinojosa-Díaz & Yáñez-Ordóñez mô tả khoa học năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 2007


title: 24015 Pascalepinner

text:
24015 Pascalepinner là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 1265.8571463 ngày (3.47 năm).

Nó được phát hiện ngày 9 tháng 9 năm 1999.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1999