title: Oregon (định hướng)

text:
"Oregon" có thể là tên của một tiểu bang của Hoa Kỳ cũng như một số nơi ít biết đến hơn tại Hoa Kỳ.

Những nơi tại Hoa Kỳ có tên là Oregon:
 Oregon, tiểu bang nằm trong vùng Tây Bắc Hoa Kỳ
 Oregon, Illinois
 Oregon, Missouri
 Oregon, Ohio
 Thị trấn Oregon và Làng Oregon ở Wisconsin
 Thành phố Oregon, California
 Thành phố Oregon, Oregon
 Quận Oregon, Missouri
 Oregon Hill, một khu dân cư tại Richmond, Virginia
 Oregon Inlet, một đảo nhỏ trong tiểu bang Bắc Carolina
 Xã Oregon, Michigan
 Xã Oregon, Pennsylvania

Sử dụng trong lịch sử gồm có:
 Xứ Oregon
 Hội truyền giáo Oregon
 Lãnh thổ Oregon
 Đường mòn Oregon

Các nghĩa khác:
 Douglas-fir, một loại cây gỗ thường được biết tên như "oregon" hay "thông oregon".
 USS Oregon, tên chung của một số chiến hạm vinh danh tiểu bang Oregon
 USS Oregon City, một chiếc tàu được đặt tên để vinh danh Thành phố Oregon
 CSS Oregon, một chiếc tàu khác được đặt tên của tiểu bang
 Oregon (âm nhạc) là một nhóm nhạc jazz của thế giới và Mỹ
 Oregon, một bản nhạc viết cho ban nhạc hòa tấu của James Swearingen
 Oregon Scientific, một hãng sản xuất đồ điện tử

Các trường đại học:
 Đại học Oregon ("Oregon" for short)
 Đại học Tiểu bang Oregon ("Oregon State" for short)


title: Cambarus strigosus

text:
Cambarus strigosus là một loài tôm hùm đất trong họ Cambaridae. Chúng thường được tìm thấy ở Bắc Mỹ.

Chú thích

Tham khảo

Cambarus
Động vật được mô tả năm 1981
Động vật giáp xác nước ngọt Bắc Mỹ


title: Elsenheim

text:
Elsenheim là một xã thuộc tỉnh Bas-Rhin trong vùng Grand Est đông bắc Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Bas-Rhin

Tham khảo
 INSEE commune file

Xã của Bas-Rhin


title: Varzo

text:
Varzo là một đô thị ở tỉnh Verbano-Cusio-Ossola trong vùng Piedmont của Ý, có cự ly khoảng 130 km về phía đông bắc của Torino và khoảng 35 km về phía tây bắc của Verbania, ở biên giới với Thụy Sĩ. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 2.209 người và diện tích là 94,4 km².

Varzo giáp các đô thị: Baceno, Bognanco, Crevoladossola, Crodo, Grengiols (Thụy Sĩ), Ried-Brig (Thụy Sĩ), Trasquera, Zwischbergen (Thụy Sĩ).

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune.varzo.vb.it/

Đô thị tỉnh Verbano-Cusio-Ossola
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: Schwantesia

text:
Schwantesia là một chi thực vật thuộc họ Aizoaceae.

Bao gồm các loài:

 Schwantesia acutipetala L.Bolus, 1937
 Schwantesia borcherdsii L.Bolus, 1929
 Schwantesia clivorum L.Bolus, 1928
 Schwantesia cognata L.Bolus, 1928
 Schwantesia constanceae, N.Zimm. 1996
 Schwantesia dissita L.Bolus, 1928
 Schwantesia herrei L.Bolus, 1931
 Schwantesia loeschiana Tisch. 1936
 Schwantesia marlothii L.Bolus, 1932
 Schwantesia moniliformis L.Bolus, 1928
 Schwantesia pillansii L.Bolus 1929
 Schwantesia proxima L.Bolus, 1928
 Schwantesia ruedebuschii Dinter 1927
 Schwantesia speciosa L.Bolus, 1959
 Schwantesia succumbens Dinter, 1927
 Schwantesia triebneri L.Bolus, 1937

Chú thích

Tham khảo


title: Beilschmiedia kweo

text:
Beilschmiedia kweo là một loài thực vật thuộc họ Lauraceae. Đây là loài đặc hữu của Tanzania.

Tham khảo

 Lovett, J. & Clarke, G.P. 1998. Beilschmiedia kweo. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Tanzania
K
Thực vật dễ tổn thương


title: Megachile cingulata

text:
Megachile cingulata là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1903.

Chú thích

Tham khảo

C
Động vật được mô tả năm 1903


title: Niederzissen

text:
Niederzissen là một đô thị thuộc huyện Ahrweiler, bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị Niederzissen có diện tích 11,95 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 2733 người.

Tham khảo


title: Ergalatax dattilioi

text:
Ergalatax dattilioi là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Ergalatax
Động vật được mô tả năm 1998


title: Krông Pa

text:
Krông Pa là một huyện thuộc tỉnh Gia Lai, Việt Nam.

Địa lý
Tên huyện được đặt theo tên 2 con sông: sông Krông năng và sông Pa (một trong những con sông lớn ở miền Trung Việt Nam).

Vị trí địa lý
Huyện Krông Pa nằm ở phía đông nam của tỉnh Gia Lai, có diện tích 1.628 km², dân số năm 2021 là 89.646 người. Huyện lỵ là thị trấn Phú Túc, cách thành phố Pleiku 150 km về phía đông nam. Huyện có tọa độ địa lý từ 12°58'B đến 13°33'Đ, từ 108°26'Đ đến 108°49'Đ.

Huyện có địa giới hành chính:
Phía đông giáp các huyện Đồng Xuân, Sơn Hòa và Sông Hinh thuộc tỉnh Phú Yên
Phía tây giáp thị xã Ayun Pa
Phía nam giáp huyện Ea Kar và tây nam giáp huyện Krông Năng, tỉnh Đắk Lắk
Phía bắc giáp huyện Ia Pa.

Ở độ cao trung bình 140 m so với mặt nước biển, là bậc thềm quan trọng, án ngữ trên quốc lộ 25 - một trong những cửa ngõ nối đồng bằng ven biển miền Trung trung bộ (ở phía đông) với cao nguyên Plây Ku (ở phía tây). Quốc lộ 25 hôm nay, vốn là con đường nổi tiếng trong lịch sử với cái tên Đường 7 – Sông Bờ. Trung tâm của huyện là thị trấn Phú Túc, nằm bên bờ nơi hợp thủy của hai con sông, thuộc tả ngạn sông Ba và hữu ngạn sông Mlah thơ mộng. Từ đây, có thể xuôi quốc lộ 25 khoảng 80 km về phía đông để đến thành phố Tuy Hòa (tỉnh Phú Yên) hoặc ngược lên phía tây, vượt đèo Tô Na[1] để đến thị xã Ayun Pa (tỉnh Gia Lai) và tiến sâu vào miền cao nguyên đất đỏ Chư sê - Mỹ Thạch - Plây Ku.

Địa hình - khí hậu
Theo kết quả nghiên cứu địa chất, địa bàn huyện Krông Pa ngày nay thuộc vùng trũng Cheo Reo - Phú Túc, có cấu tạo địa chất khá phức tạp, bao gồm 2 nhóm đất chính là bồi tích phù sa và trầm tích hỗn hợp, là kiểu địa hình đồng bằng tích tụ - bóc mòn, với các dạng địa hình bậc thềm và bãi bồi chiếm diện tích chủ yếu, nhưng quá trình tích tụ ở đây hạn chế hơn so với khu vực Cheo Reo. Do còn thuộc địa hình thung lũng giữa núi, nên trong vùng còn có dạng địa hình đồi núi sót chiếm diện tích nhỏ[1], xen lẫn vùng đất bằng. Thung lũng phân bố dọc theo các sông suối, khá bằng phẳng, ít bị chia cắt, được bao phủ bởi lớp phù sa cũ và mới.

Ngoài địa hình trũng, rìa phía đông nam có hai dãy núi cao là Chu Dju cao 1.230 m, Chu Dlé Ya cao 1.215 m. Địa hình có dạng đồi hoặc núi thấp nhưng lượn sóng mạnh và chia cắt sâu.

Khí hậu mang tính chất nhiệt đới hơi khô. Do có địa hình núi án ngữ, che chắn hướng gió từ đông và tây nam, nên đặc điểm khí hậu của huyện Krông Pa có phần khác với các vùng khác ở Gia Lai và Tây nguyên. có hai mùa rõ rệt: mùa mưa và mùa khô. Mùa mưa bắt đầu từ tháng 5 đến tháng 10. Mùa khô chủ yếu từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau. Trong mùa khô, thường có 4 tháng khô hạn. có lượng mưa trung bình 1.200mm/năm, độ ẩm trung bình là 83%. Tháng 9 là tháng có lượng mưa cao nhất. Các tháng cuối mùa khô thường nắng nóng, lượng nước bốc hơi cao, trung bình 96 mm/năm.

Mật độ sông suối của huyện không lớn. Huyện bị chia cắt thành hai vùng bởi dòng sông Ba chảy từ tây bắc xuống đông nam. Đây là hệ thống sông lớn ở phía đông Trường Sơn, nó bắt nguồn từ dãy núi Kông Ka King, tỉnh Kon Tum, chảy qua địa phận các huyện Kbang, An Khê, Kông Chro, IaPa, Ayun Pa và Krông Pa tỉnh Gia Lai, về tỉnh Phú Yên rồi đổ ra biển Đông với hệ thống chi lưu, phụ lưu đa dạng. Các nhánh phụ lưu chính của sông Ba là sông Ayun, hợp lưu với sông Ba tại thị xã Ayun Pa, sông Krông Năng chảy vào sông Ba ở phần phía đông nam thuộc xã Krông Năng, huyện Krông Pa, tỉnh Gia Lai; và sông Hinh tỉnh Phú Yên rồi đổ về phía đông. Phía bắc huyện còn có hệ thống các sông Ea Rsai, Ea Mlah, Ea Kà Lúi. Phía nam huyện, có sông Krông Năng, Ea Uôr (Uar). Hệ thống sông suối tạo ra những vùng soi nà và vùng bãi bồi ven sông có đất đai màu mỡ dọc từ Ơi Nu đến buôn Tờ Khế, Ia Rsai xuống vùng Ma Rôk xã Chư Gu, vùng Phú cần, Chư Ngọc, IaRMok, IaHDreh, Krông Năng; vùng Quang Hiển xã Đất Bằng,... thuận lợi cho việc trồng trọt, phát triển sản xuất nông nghiệp.

Sông ngòi và Thác ghềnh, Suối  nhỏ
Mật độ sông suối của huyện Krông Pa không lớn. Huyện bị chia cắt thành hai vùng phía bắc và nam sông, bởi dòng sông Ba (phần thượng lưu gọi là EaPa, IaPa, phần hạ lưu thuộc tỉnh Phú Yên gọi là sông Đà Rằng). Đây là hệ thống sông lớn ở phía đông Trường Sơn, đồng thời cũng là sông lớn nhất vùng ven biển trung Trung bộ; chảy theo hướng Bắc - Nam và chuyển sang hướng Tây bắc - Đông nam khi qua huyện Krông Pa, rồi đi vào địa phận tỉnh Phú Yên theo hướng Tây - Đông; với lưu vực 13,900 km²; lưu lượng 18,264m3/s, có chiểu dài 388 km, bắt nguồn từ núi Ngọc Rô, vùng Kông Ka King, tỉnh Kon Tum, chảy qua địa phận các huyện Kon Plông, tỉnh Kon Tum; huyện Kbang, Đăk Pơ, An Khê, Kông Chro, Ia Pa, Ayun Pa và Krông Pa tỉnh Gia Lai, về tỉnh Phú Yên rồi đổ ra biển Đông với hệ thống chi lưu, phụ lưu đa dạng. Các nhánh chính của sông Ba là Ayun, hợp lưu với sông Ba tại thị xã Ayun Pa, phụ lưu sông Krông H'Năng chảy vào sông Ba ở xã Krông Năng, phần phía đông nam huyện Krông Pa và phụ lưu sông Hinh tỉnh Phú Yên rồi đổ về phía đông ra biển đông qua cửa sông Đà Diễn tỉnh Phú Yên. Phía bắc huyện còn có hệ thống các sông Ia Rsai, Ia Mlah, Ia Kà Lúi. Về phía nam có Krông Năng, Ia Uôr (Uar). Hệ thống sông suối như suối EaDjip, EaUt, EaUr, EaTral ở phía tây, tây nam của huyện, suối EaSai, EaKia ở phía bắc, tây bắc huyện, suối EaPua phía đông bắc, tạo ra những vùng soi nà và vùng bãi bồi ven sông suối, có đất đai màu mỡ dọc từ Ơi Nu đến Uar, ChưDrang, EahDreh, Krong Năng phía tây nam, cho đến buôn Tờ Khế, Ia Rsai xuống vùng Ma Rôk xã Chư Gu, vùng IaMlah, vùng Quang Hiển xã Đất Bằng... thuận lợi cho việc trồng trọt, chăn nuôi phát triển nông nghiệp.

Thác thuộc Suối Ea Ur nhánh Ea Ut với lưu vực gần 4.000ha, xuất phát từ các đỉnh núi Chư Dou, Chư Tion, Chư MuaYe thuộc địa phận xã Ia RMok và một phần ChưDrang; thác thuộc địa phận xã Ia RMok. Trước tạm gọi Thác Cao hùng, thác 3 tầng cao trên dưới 100 mét.

Hành chính
Huyện Krông Pa có 14 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, gồm thị trấn Phú Túc (huyện lỵ) và 13 xã: Chư Gu, Chư Ngọc, Chư Drăng, Chư Rcăm, Đất Bằng, Ia HDreh, Ia Mlăh, Ia RMok, Ia RSai, Ia RSươm, Krông Năng, Phú Cần, Uar.

Lịch sử
Tên huyện được đặt theo tên gọi của sông Ba.

Trước năm 1945
Trong những năm đầu của thiên niên kỷ thứ hai sau công nguyên, vùng trũng Krông Pa với những người Jrai là chủ nhân của nó đã từng thuộc vương quốc Champa, dấu vết hiện còn lại là phế tích của tháp Chăm mà người dân địa phương gọi là Bang Keng ở Krông Năng.

Sau cuộc chinh phục Vương quốc Champa năm 1471, Lê Thánh Tông gọi cả vùng đất phía tây Nam Trung Bộ là Nam Bàn, nhưng trên thực tế, cả vùng đất Tây Nguyên nói chung, Krông Pa hiện nay nói riêng vẫn là nơi cư trú của các dân tộc có tổ chức xã hội phổ biến là các làng độc lập, riêng vùng Krông Pa, trước thế kỷ XX đã có một tổ chức xã hội cao hơn làng, chi phối một vùng tương đối rộng lớn gọi là Tơring (tring).

Đầu thế kỷ XX, nói riêng, Tây Nguyên nói chung thuộc quyền bảo hộ của Pháp. Từ năm 1904-1907, phần đất Cheo Reo thuộc tỉnh Phú Yên. Nghị định của Toàn quyền Đông Dương ngày ngày 4 tháng 7 năm 1905, tách toàn bộ vùng núi phía tây tỉnh Bình Định, Phú Yên trong đó có Krông Pa để lập thành tỉnh Pleiku Đer.

Gần hai năm sau đó, Nghị định của Toàn quyền Đông Dương ngày 25/4/1907 bãi bỏ tỉnh Pleiku Đer. Vùng đất của tỉnh Pleiku Đer từ đây được chia làm hai: một phần thuộc đại lý hành chính Kon Tum (bao gồm cả Pleiku) và sáp nhập trở lại tỉnh Bình Định, đặt dưới sự cai trị của Công sứ Bình Định. Phần còn lại, lập đại lý hành chính Cheo Reo, sáp nhập vào tỉnh Phú Yên, đặt dưới quyền cai trị của Công sứ Phú Yên.

Ngày 9 tháng 2 năm 1913, Toàn quyền Đông Dương ra Nghị định số 215 thành lập tỉnh Công Tum (Kon Tum). Địa giới của tỉnh Kon Tum bao gồm: đại lý hành chính Cheo Reo (trong đó có Krông Pa) tách ra khỏi tỉnh Phú Yên, đại lý Kon Tum tách ra khỏi tỉnh Bình Định (tức là toàn bộ tỉnh Pleiku Đer cũ) và đại lý Đăk Lăk (nguyên là tỉnh Đăk Lăk nhưng đến nghị định này lại đổi thành đại lý).

Ngày 2 tháng 7 năm 1923, Pháp lại tách đại lý Đăk Lăk ra khỏi tỉnh Kon Tum để thành lập tỉnh Đăk Lăk.

Ngày 24 tháng 5 năm 1925, đại lý hành chính Pleiku được thành lập dưới sự cai quản của Công sứ Kon Tum.

Ngày 24 tháng 5 năm 1932, Nghị định của Toàn quyền Đông Dương tách một phần đất phía nam tỉnh Kon Tum, bao gồm đại lý Pleiku và đại lý Cheo Reo để lập tỉnh Pleiku.

Như vậy, cho đến trước Cách mạng tháng 8 năm 1945, Cheo Reo là 1 trong 5 huyện, thị của tỉnh Pleiku. Khu vực thuộc vùng đất phía đông của huyện Cheo Reo (Krông Pa ngày nay), có tên gọi là Mlah.

Giai đoạn (1946-1954)
Ngày 25 tháng 6 năm 1946, Pháp chiếm lại Gia Lai và vẫn giữ nguyên tên tỉnh là Pleiku.

Về phía chính quyền cách mạng: Sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, chính quyền cách mạng đổi tên tỉnh là Gia Lai. Huyện Cheo Reo trực thuộc Ủy ban kháng chiến hành chính tỉnh này. Từ tháng 3 năm 1946, Cheo Reo thuộc sự chỉ đạo trực tiếp của Ban vận động Quốc dân thiểu số Tây Nam Trung Bộ.

Ngày 6 tháng 11 năm 1947, theo Quyết định số 51/TB-NĐ của Ủy ban Kháng chiến hành chính Nam Trung bộ, Cheo Reo được tách ra khỏi Gia Lai và giao cho Phân ban liên lạc hành chính Tây Nguyên, trực thuộc Khu 15.

Đến tháng 8 năm 1948, Đại diện Chính phủ tại miền Nam Trung bộ ra Quyết định số 203- ĐD/CP, đặt Cheo Reo dưới sự chỉ đạo của Ủy ban Kháng chiến hành chính tỉnh Đăk Lăk.

Ngày 30 tháng 5 năm 1953, Ủy ban Kháng chiến hành chính Nam Trung bộ ra Nghị định số 477-MN/TOC, chia huyện Cheo Reo thành hai huyện thuộc tỉnh Đak Lak là Đông Cheo Reo (huyện H2, nay là huyện Krông Pa) gồm các xã phía đông và phía bắc sông Ba và Tây Cheo Reo (H3) gồm các xã phía tây sông Ba.

Giai đoạn (1954-1975)
Về phía chính quyền Sài Gòn

Theo Nghị định 549 ngày 3 tháng 10 năm 1958, quận Cheo Reo gồm 10 tổng, 2 xã và là một trong 4 quận của tỉnh Pleiku.

Đến ngày 22 tháng 12 năm 1959, theo Nghị định 1746 của chính quyền Sài Gòn, quận Cheo Reo gồm 6 tổng, 19 xã.

Ngày 1 tháng 9 năm 1962, Sắc lệnh số 186 của chính quyền Sài Gòn tách một phần đất phía nam của tỉnh Pleiku (thuộc Cheo Reo), cùng với một phần phía bắc tỉnh Đak Lak (huyện Thuần Mẫn) thành lập tỉnh Phú Bổn. Tỉnh này gồm các quận: Phú Túc (còn gọi là quận Mlah), nay là địa bàn huyện Krông Pa; Phú Thiện (nay thuộc thị xã Ayun Pa, huyện Phú Thiện và huyện Ia Pa), huyện Thuần Mẫn (nay thuộc huyện Ea H’Leo tỉnh Đak Lak) và thị xã Hậu Bổn (thị trấn Cheo Reo cũ). Tỉnh lỵ đặt tại thị xã Hậu Bổn. Tỉnh Phú Bổn về địa giới không thay đổi cho đến tháng 3 năm 1975.

Như vậy là từ năm 1962 cho đến ngày giải phóng (tháng 3 năm 1975), huyện Krông Pa hiện nay mang tên quận Phú Túc, thuộc tỉnh Phú Bổn. Quận Phú Túc được chia làm hai tổng: Tổng Phú Mỹ và tổng Đức Bính gồm 13 xã.

Về phía chính quyền cách mạng

Cả vùng Cheo Reo trong thời kỳ kháng chiến (gồm cả khu vực các huyện Phú Thiện, Ia Pa, Krông Pa và thị xã Ayun Pa ngày nay) vẫn thuộc tỉnh Đak Lak. Toàn bộ vùng này gồm 2 huyện: huyện Đông Cheo Reo được gọi là H2 và huyện Tây Cheo Reo gọi là H3. Đầu năm 1960, theo quyết định của Liên khu uỷ V, tỉnh Đak Lak được chia thành bốn đơn vị riêng là B3, B4, B5 và B6 dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Liên tỉnh IV và Liên khu uỷ V. Huyện H2 thuộc B3 (bắc tỉnh Đak Lak), có ranh giới từ đèo Tô Na trở xuống, dọc theo đường 7 giáp đến huyện MaĐrak, bao cả vùng Plei Pa, buôn Broăi, xã Ia Tul, nay thuộc huyện Ia Pa tỉnh Gia Lai.

Tháng 8 năm 1960, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Đak Lak lần thứ nhất hợp nhất hai huyện H2 và huyện MĐrak (A1) thành liên huyện A10. Đến cuối năm 1961 lại tách ra như cũ.

Năm 1962, để tăng cường sự chỉ đạo sát với phong trào, tỉnh Đăk Lăk tách vùng ven thị xã Hậu Bổn thành lập huyện 7 (H7).

Tháng 11 năm 1971, tỉnh Gia Lai cắt một phần phía nam Khu 7 giáp phía bắc sông Ayun và vùng giáp huyện H2 và H3 của tỉnh Đak Lak lập Khu 11.

Năm 1973, huyện H7 được sáp nhập với H3 thành H37 thuộc tỉnh Đak Lak. Tháng 12 năm 1973, H2 được đổi tên thành huyện Sông Ba, theo tên của con sông chảy dọc địa phận của huyện.

Từ 1975 đến nay
Sau ngày miền hoàn toàn giải phóng 1975, tỉnh Đak Lak tổ chức lại các huyện. Tháng 7 năm 1975, huyện Sông Ba được sáp nhập với huyện 37 (thị xã Hậu Bổn và vùng Tây Cheo Reo) thành huyện Cheo Reo, thuộc tỉnh Đak Lak. Huyện lúc đó là một phần của huyện Cheo Reo.

Tháng 1 năm 1976, theo Quyết định của Chính phủ, huyện Cheo Reo thuộc tỉnh Đak Lak được chuyển giao về tỉnh Gia Lai - Kon Tum. Ngày 15 tháng 1 năm 1976, Hội nghị Tỉnh uỷ Gia Lai - Kon Tum ra Nghị quyết về kiện toàn, xây dựng huyện mạnh, thống nhất địa giới hành chính và phát triển kinh tế - xã hội địa phương. Huyện Cheo Reo được sáp nhập với Khu 11 thành huyện mới AyunPa.

Ngày 23 tháng 4 năm 1979, theo Quyết định số 178-CP của Hội đồng Chính phủ, huyện AyunPa được chia tách thành 2 huyện: AyunPa và Krông Pa.

Huyện Krông Pa được thành lập trên cơ sở tách từ phần đất phía đông của huyện Ayun Pa. Sau khi thành lập, địa giới hành chính của huyện Krông Pa từ đèo Tô Na xuống phía đông, đến bắc cầu Kà Lúi và tây sông Krông Năng, bao gồm 6 xã: Ia Rsai, Chư Drăng, Ia Rmok, Đất Bằng, Ia Dréh và Krông Năng.

Ngày 17 tháng 8 năm 1981, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định 30-HĐBT. Theo đó:
Chia xã Ia Rmok thành 2 xã: Ia Rmok và Phú Cần
Chia xã Đất Bằng thành 2 xã: Đất Bằng và Ia Mlah
Chia xã Chư Drăng thành 2 xã: Chư Drăng và Chư Gu
Chia xã Ia Rsai thành 2 xã: Ia Rsai và Ia Siơm.

Ngày 13 tháng 1 năm 1989, chia xã Phú Cần thành 2 đơn vị hành chính: xã Phú Cần và thị trấn Phú Túc.

Ngày 12 tháng 8 năm 1991, tỉnh Gia Lai được tái lập, huyện Krông Pa thuộc tỉnh Gia Lai.

Ngày 11 tháng 7 năm 1994, Chính Phủ ban hành nghị định số 67-CP. Theo đó:
Chia xã Ia DRéh thành 2 xã: Ia Dreh và Chư Ngọc
Chia xã Ia Rsai thành 2 xã: Ia Rsai và Chư Rcăm
Chia xã Chư Drăng thành 2 xã: Chư Drăng và Uar.

Huyện Krông Pa có 1 thị trấn và 13 xã như hiện nay.

Văn hóa
Vì thế Krông Pa được mệnh danh là xứ sở "NHẤT THỔ, TỨ SƠN, THẤT GIANG, LƯỠNG PHÚ QUÝ" (nghĩa là: Một dải đất có 4 núi, 7 sông, phú quý nhân đôi".

Huyện có 2 dân tộc chiếm số lượng dân cư đông nhất là người Jrai (người Gia-Rai) và người Kinh. Ngoài ra, trên vùng đất hiện còn có một bộ phận nhỏ dân cư thuộc các dân tộc ít người khác như Tày, Nùng...

Kết quả khảo cổ học đã chứng minh, Gia Lai là vùng đất sớm được con người chọn làm địa bàn cư trú. Trên vùng đất nay là Krông Pa, tuy chưa được điều tra cơ bản về khảo cổ học, nhưng một số phát hiện mới nhất cho thấy có những dấu vết cư trú của con người trên vùng đất này từ hậu kỳ đá mới, sơ kỳ kim khí.

Hiện nay bộ phận dân cư sinh sống lâu đời nhất trên vùng đất là người Jrai thuộc nhóm Mthur, chiếm 68% dân số. Đây là một trong năm nhóm Jrai địa phương của tỉnh Gia Lai, thuộc ngữ hệ Đảo (Malayo- Polinesien). Người Jrai Mthur gồm 2 bộ phận, một bộ phận là những cư dân thuộc các làng đã sinh sống ở vùng này từ lâu đời và bộ phận dân cư thứ hai di chuyển từ phía đông lên muộn hơn. Điển hình của bộ phận dân cư đến sau này là Nhóm dân ở buôn Ơi Nu (xã Ia Sươm).

Tổ chức, cơ cấu xã hội truyền thống của đồng bào Jrai Mthur cũng như các nhóm dân tộc Jrai trên địa bàn tỉnh là làng. Ở khu vực, người Jrai gọi làng của mình là buôn hoặc bôn.

Buôn làng của người Jrai ở là kết cấu xã hội điển hình và bền vững, một cộng đồng cư trú của cư dân. Người Jrai Mthur thường chọn những vùng đất ở gần nguồn nước, thuận tiện cho việc sinh hoạt và sản xuất để lập làng. Quy mô làng lớn hay nhỏ, số các gia đình trong mỗi buôn nhiều hay ít phụ thuộc vào điều kiện tự nhiên, đất canh tác và môi trường sống. Mỗi buôn làng bao gồm nhiều gia đình lớn mẫu hệ hoặc gia đình nhỏ mới được chia tách. Người Jrai ở cư trú trong những ngôi nhà sàn dài. Trước kia, cửa chính của những ngôi nhà dài thường mở ở đầu hồi phía bắc. Tên làng thường được đặt theo nguồn nước, hoặc tên người lập làng.Trong từng gia đình, theo truyền thống mẫu hệ, vai trò và quyền lực của người phụ nữ rất được coi trọng.

Từ những năm cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX, tại khu vực nay là thị trấn Phú Túc đã có một bộ phận người Kinh ở đồng bằng ven biển miền Trung lên quan hệ giao lưu buôn bán, trao đổi hàng hoá với cư dân bản địa và chọn nơi này làm quê hương thứ hai của mình. Làng Quang Hiển (xã Đất Bằng), thôn Thắng Lợi (xã Phú Cần)... là làng Việt được lập trên đất sớm nhất. Tại thôn Thắng Lợi, xã Phú Cần, dân làng đã lập đền thờ Tiền Hiền của làng là ông Phan Hữu Phàn[1], người có công đưa những người Kinh đầu tiên từ Phú Yên lên lập làng trên vùng đất vào năm 1925.

Do cư trú trong khu vực tiếp giáp với người Jrai Chor, người Ê Đê (ở Đak Lak) và người Chăm Hroi (ở Phú Yên) nên đặc điểm văn hóa của người Jrai ở Krông Pa ít nhiều có sự khác biệt so với các nhóm Jrai khác cùng trong tỉnh.

Nằm trên vùng văn hoá cổ của Tây Nguyên, văn hoá các dân tộc mang đậm bản sắc dân gian truyền thống, phong phú và độc đáo. Do địa bàn tiếp giáp với tỉnh Đak Lak và Phú Yên, nền văn hoá ít nhiều ảnh hưởng văn hoá của các dân tộc Ê Đê và Chăm.

Trên địa bàn huyện còn lưu lại dấu tích văn hoá Champa cổ. Tại xã Đất Bằng, trong thập kỷ 80 của thế kỷ XX các nhà nghiên cứu đã phát hiện ra một bức phù điêu Chăm[1]... và trên địa bàn buôn Jú, xã Krông Năng cũng đã phát hiện một dấu tích tháp chàm có tên gọi Bang Keng[2]. Phế tích của tháp Bang Keng nằm trên bờ bắc sông Krông Năng, khuất lấp trong một lùm cây rậm rạp có dây leo bao phủ. Người dân buôn Jú và vùng phụ cận với tín ngưỡng đa thần, đều cho rằng Bang Keng là sang yang ia (nhà của thần nước). Những dấu văn hóa Champa trên vùng Krông pa là cơ sở để khẳng định rằng từ xa xưa người Chăm đã từng hiện diện như một bộ phận dân cư trên vùng đất này.

Trên địa bàn huyện vẫn lưu giữ kho tàng văn hoá nghệ thuật dân gian phong phú.

Văn hoá vật thể thể hiện qua cấu trúc đơn vị buôn làng, nhà cửa, nghệ thuật điêu khắc, chạm trổ... Nhóm người Jrai Mthur cũng như Jrai Chor khu vực Cheo Reo - đều không có nhà Rông - ngôi nhà chung của buôn làng, mọi sinh hoạt trong cộng đồng được tổ chức tại một gian gọi là gian khách (amang) của ngôi nhà dài của chủ làng (khoa bôn, buôn). Nhà dài là kiến trúc độc đáo của người Jrai Mthur, là nơi sinh sống của nhiều thế hệ trong đại gia đình, đó cũng còn là nơi sinh hoạt văn hoá cộng đồng, uống rượu cần và tiến hành các công việc của cộng đồng theo luật tục... Kiến trúc nhà dài với nghệ thuật điêu khắc trang trí mang những sắc thái riêng của dân tộc Jrai Mthur- Krông Pa.

Văn hoá truyền thống của đồng bào dân tộc còn là nền mỹ thuật mang đậm tính đặc thù nguyên bản trong trang trí tượng nhà mồ, tượng nam nữ, mẹ bồng con, tượng động vật... tái hiện lại những sinh hoạt của con người bên cạnh thế giới của người đã khuất. Các tượng gỗ được tạc tuy đường nét thô phác nhưng sống động, thể hiện lòng khát khao tự do, tình yêu nam nữ, tình yêu cuộc sống. Những mô típ trang trí trên cây nêu trong lễ hội đâm trâu, hoa văn trên vách nhà, hình khắc trên cột nhà, cầu thang và hoa văn trang trí trên đồ đan lát, gùi... đều thể hiện sự quan sát tinh tế và phản ánh tình cảm của nghệ nhân.

Hoa văn trang trí trên trang phục như: tấm choàng, khố, các loại áo chui đầu, váy quấn cũng mang nét văn hoá đặc trưng của đồng bào vùng Krông Pa. Người Jrai Krông Pa cũng đặc biệt ưa thích các loại đồ trang sức như vòng cổ, vòng chân, tay... bằng đồng, bạc, hạt cườm các loại.

Văn hoá nghệ thuật dân gian của người Jrai Mthur Krông Pa thể hiện đời sống văn hoá tinh thần phong phú, với nhiều loại hình như sử thi, truyện cổ, múa, hát dân ca... Sử thi là di sản văn học dân gian tiêu biểu của cư dân Jrai, người Jrai gọi sử thi là là Hơri hay akhan. Loại hình văn học dân gian này là đặc trưng văn hóa của vùng Tây nguyên và mang bản sắc riêng của từng dân tộc, ở khu vực người Jrai Krông Pa, sử thi vẫn được truyền tụng và diễn xướng trong sinh hoạt của cộng đồng. Ngoài sử thi, trong kho tàng văn học dân gian của đồng bào vùng còn lưu truyền nhiều truyện cổ, truyện thơ, câu đố, nói vần, ca dao...

Cũng như các dân tộc khác, người Jrai Mthur - yêu thích âm nhạc, được thể hiện trong những dịp lễ hội cộng đồng hoặc dòng họ. Các nhạc cụ như cồng chiêng, kơ nhí, kơ tía, tơrưng,... là những nhạc cụ tiêu biểu. Âm nhạc và nhạc cụ gắn liền với sinh hoạt nghi lễ, tín ngưỡng. Cồng chiêng ngoài chức năng là nhạc cụ, còn được coi là tài sản quí, vật linh thiêng của cộng đồng, xuất hiện hầu hết trong các nghi lễ, gắn bó với cuộc sống của mỗi con người, là một phần không thể vắng mặt trong cuộc sống sinh hoạt của đồng bào.

Ngày nay, Không gian văn hoá cồng chiêng Tây Nguyên, trong đó có Gia Lai đã được UNESCO công nhận là di sản văn hoá truyền khẩu và phi vật thể của nhân loại. Người Jrai Krông Pa tự hào rằng văn hóa cồng chiêng của họ cũng là một bộ phận quan trọng làm nên một Không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên. Chiêng được coi là tài sản quí và thường được lấy để so sánh sự giàu có của từng gia đình trong buôn làng. Trước kia, theo quan niệm của đồng bào, những tù trưởng giàu có trong cộng đồng là những người có nhiều chiêng, nhiều ché. Sau ngày đất nước giải phóng, trong các buôn làng đều còn lưu giữ ít nhất vài ba bộ chiêng. Ngày nay, trong khu vực người Jrai ở Krông Pa vẫn lưu giữ được hơn 500 bộ cồng chiêng; Krông Pa cũng tự hào bởi có những nghệ nhân chỉnh chiêng nổi tiếng, còn lưu giữ được nhiều bài chiêng cổ trong khu vực tam giác các tỉnh Gia Lai, Đak Lak, Phú Yên như Nay Phai.

Lễ hội cổ truyền là sinh hoạt tín ngưỡng - văn hoá làm nên bản sắc riêng trong văn hóa Krông Pa. Trong cộng đồng người Jrai trong huyện có hai hệ thống lễ hội chính: Lễ hội vòng đời người như thổi tai, lễ trưởng thành, cầu sức khoẻ và lễ cúng tang, bỏ mả (Hoă lui) sau khi chết. Lễ hội trong một chu kỳ canh tác nương rẫy thường được tiến hành theo chu kỳ của một mùa vụ tính từ khi phát rẫy, trỉa hạt, đến khi thu hoạch, như lễ trỉa lúa, cầu mưa, mừng lúa mới... Lễ hội gắn với sản xuất nông nghiệp và sinh hoạt đời sống của cộng đồng, trong đó lễ hội đâm trâu (hiến sinh trâu) là lễ hội đặc trưng lớn nhất được duy trì và phát triển, thường được tổ chức trong các lễ mừng chiến thắng, khánh thành nhà mới... Lễ hội thể hiện bản sắc văn hoá vật thể và phi vật thể của từng cộng đồng dân tộc. Tinh thần thượng võ, tình cảm chân thật của đồng bào dân tộc thể hiện qua những tiếng chiêng ngân, điệu soang, qua trang phục và lời khấn cúng của già làng và cả trong men rượu cần nồng say. Lễ hội mang đậm tính tự nhiên và quan hệ con người, thể hiện sự gắn bó gần gũi giữa con người với tự nhiên và sự hoà đồng giữa con người với con người trong cộng đồng gắn kết bền vững.

Sinh hoạt tôn giáo, tín ngưỡng gắn liền với đời sống cộng đồng buôn làng. Về tín ngưỡng dân gian, buôn làng chính là cộng đồng mang tính tâm linh. Đồng bào Jrai Mthur - luôn mang một ý niệm về một lực lượng siêu nhiên thần bí tồn tại (Yang) bảo vệ con người trước những rủi ro trong đời sống hàng ngày. Trong tiềm thức của đồng bào, có một lực lượng vô hình trong thế giới tự nhiên luôn tác động đến mọi mặt hoạt động của con người. Do vậy, nghi lễ thờ cúng đều liên quan đến các vị thần, nhằm cầu mong điều tốt lành đến với mọi người như các thần ruộng rẫy (yang hma), thần bến nước (yang pin ia), thần núi (yang chư), thần làng (yang bôn), thần nhà (yang sang)... đó là những vị thần được coi trọng hơn cả trong cuộc sống của người dân.

Cũng như vùng Cheo Reo, đồng bào Jrai đã sớm có chữ viết. Cụ Nay Der, buôn Ơi Nu- nhà giáo đầu tiên của đồng bào Jrai vùng Cheo Reo đã sớm nghiên cứu, phiên âm chữ viết cho người Jrai trên cơ sở mẫu tự Latinh do người Pháp khi đặt chân xâm lược lên Tây nguyên đặt ra. Tuy chữ viết Jrai phổ biến chưa rộng, nhưng đồng bào Jrai đã có chữ viết riêng của mình để tập đọc, tập viết trong thời kỳ sau cách mạng tháng 8 năm 1945.

Tham khảo


title: Không gian tên

text:
Với nghĩa chung chung, không gian tên (tiếng Anh: namespace) là một vật chứa trừu tượng cung cấp ngữ cảnh cho đối tượng (tên, thuật ngữ kỹ thuật, hay từ). Nó cho phép phân biệt các đối tượng có cùng tên (ở các không gian tên khác nhau).

Theo quy tắc, các tên nằm trong một không gian tên không thể nhiều hơn một nghĩa. Nghĩa là, hai hoặc nhiều đối tượng không thể cùng chia sẻ một tên. Một không gian tên còn được gọi là một ngữ cảnh, với một ý nghĩa hợp lệ của tên có thể thay đổi phụ thuộc vào việc đang sử dụng không gian tên nào. Các tên trong không gian tên đó có thể đại diện cho đối tượng hoặc khái niệm, cho dù đó là ngôn ngữ tự nhiên, thuật ngữ kỹ thuật chuyên ngành, phương ngữ, hay một ngôn ngữ nhân tạo (chẳng hạn ngôn ngữ lập trình)

Trong nhiều ngôn ngữ lập trình, không gian tên là ngữ cảnh cho các định danh (identifier). Trong các hệ điều hành, một ví dụ về không gian tên là thư mục. Các đối tượng chứa trong nó phải có tên phân biệt. Trong ngôn ngữ lập trình java, những gì xuất hiện trong không gian tên có một tên ngắn (địa phương) và các tên dài không trùng nhau để sử dụng bên ngoài không gian tên. Ngoài ra, một vài ngôn ngữ (chẳng hạn C) kết hợp các không gian tên và tên trong một quá trình xử lý được gọi là name mangling (tên xác định trong lệnh) để loại bỏ sự nhập nhằng về tên.

Ví dụ về một không gian tên trong ngôn ngữ lập trình C++:

//không gian tên Box1
namespace Box1{
   int boxSide = 4;
}

//không gian tên Box2
namespace Box2{
   int boxSide = 12;
}

int main () {
  cout << Box1::boxSide << endl;  //In ra giá trị biến boxSide trong không gian tên Box1 với giá trị 4
  cout << Box2::boxSide << endl;  //In ra giá trị biến boxSide trong không gian tên Box2 với giá trị 12

  return 0;
}

Tham khảo

Quy ước đặt tên


title: Anthidiellum perplexum

text:
Anthidiellum perplexum là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Smith mô tả khoa học năm 1854.

Chú thích

Tham khảo

Anthidiellum
Động vật được mô tả năm 1854


title: Oldenlandia ocellata

text:
Oldenlandia ocellata là một loài thực vật thuộc họ Rubiaceae. Đây là loài đặc hữu của Yemen. Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng nhiều đá.

Chú thích

Tham khảo

 Miller, A. 2004. Oldenlandia ocellata. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Yemen
Oldenlandia
Thực vật dễ tổn thương


title: Emmaus

text:
Emmaus, Nicopolis, Nikopolis, Imwas, Amwas là một vùng đất thuộc Palestine (từ thế kỷ thứ III đến thế kỷ thứ VII sau Công Nguyên nơi đây là một thành phố), cách Jerusalem khoảng 30 cây số về phía tây, nằm trên ranh giới giữa vùng Judea và Ajalon tại điểm mà con đường nối Jaffa với Jerusalem bị phân thành hai nhánh: nhánh phía bắc đi qua Beit Horon và nhánh phía nam đi qua Kiryat Yearim. Ngày nay vùng đất thánh Em-mau được định vị trên vòng xoay Latrun, giữa Jerusalem và thành phố Tel Aviv, cách sân bay quốc tế Ben-Gourion) 20 phút và Em-mau luôn mở cửa đón tiếp khách hành hương. Hiện Cộng Đoàn Thiên Phúc là chủ quản nơi thánh, chủ quản vùng Emmau.

Địa lý và địa danh

Trong cuốn Tal-mud Giê–ru–sa–lem và trong sách luận Sê-vi-it 9, 2 (Shevi’it 9, 2) (tham khảo: Le Talmud de Jérusalem, Moise Schwab chuyển ngữ, các Nhà xuất bản Maisonneuve và Larose, Paris, tập 2, trang 416; Jerusalem Talmud, tractate Sheviit 9, 2, H. Guggenheimer, trans. Berlin-NY 2001, trang 609), tình hình địa lý của Em-mau được diễn tả như sau: "Từ Bet-hô-ron cho tới biển, ta gộp nó lại thành một tỉnh thôi chăng», phần còn lại được hiểu là vùng lân cận ? R. Yohanan đáp rằng, không ! ta gặp ở đó núi, đồng bằng và thung lũng; từ Bet-Hô–ron cho tới Em-mau là núi; từ Em-mau cho đến Lod là đồng bằng và từ Lod cho đến biển là thung lũng".

Địa điểm Em-mau còn được vẽ trên bản đồ địa lý thời La Mã: theo bản đồ cổ Pơ-tin-giê (Peutinger) thì Em-mau cách Giê–ru–sa–lem 19 dặm (khoảng 28 km) về phía tây và theo bản đồ P-tô–lê–mê (Ptolémée) thì khoảng cách trên phải là 20 dặm (tương đương 29,5 km). Các dữ liệu này được xác định bởi các nhân chứng sau: một số bản chép tay và bản dịch cổ của Tin Mừng theo thánh Lu-ca (đặc biệt trong bản Codex Sinaiticus) cho biết khoảng cách từ Giê–ru–sa–lem đến Em-mau là 160 xtat (1 xtat tương đương 160m), thánh Ơ-dep-bơ Đơ Xê-da-rê , một người hành hương vô danh từ Bordeaux, thánh Giê–rôm  và nhiều người khác.
Tên gọi Em-mau chắc hẳn có nguồn gốc từ chữ « Hammat » hoặc « Hamta » trong tiếng Do Thái, có nghĩa là « suối nước nóng » (danh địa này đã được trích dẫn trong cuốn Midrash Zouta, chương 6 câu 8 viết về sách Diễm Tình Ca và cuốn Midrash Rabba chương 1 câu 45 viết về sách Ai-ca. Tên gọi này rất có thể đã được Hy-lạp hoá vào thế kỷ thứ II trước Công Nguyên và nó được sử dụng trong văn chương Do Thái cổ dưới nhiều dạng khác nhau: Ammaus, Ammaum, Ammaous, Emmaum, Maous, và al Amous: Άμμαούμ, Άμμαούς, Έμμαούμ, Έμμαούς, אמאוס, אמאום, עמאוס, עמאום, עמוס, מאום, אמהום…

Lịch sử

Em-mau được nhắc đến nhiều trong Tân Ước. Vì nằm trong một vị trí chiến lược, nên trong lịch sử Em-mau đã có một vai trò hành chính, kinh tế và quân sự quan trọng. Địa danh ấy đã được nhắc đến lần đầu tiên trong sách Ma–ca-bê quyển thứ nhất chương 3 và 4, trong bối cảnh Giu-đa Ma-ca-bê đứng dậy chống lại quân Hy-lạp (thế kỷ thứ II trước Chúa giáng sinh). Rồi vào thời Hat-mo-nê–en, Em-mau đã trở thành vùng trọng điểm trong thung lũng Ai–a–lon và có vị thế là trung tâm hành chính vùng (trung tâm của các vùng Pa-let-tin dưới quyền kiểm soát của quân La-mã.) (xem Fơ-la-vi-ut Giô-sep, Cuộc chiến Do Thái chống người La-mã 2, 4, 3; 2, 20, 4; 3, 3, 5; 4, 8, 1; 5, 1, 6; Cổ vật Do thái 14, 11, 2; 14, 15, 7; 17, 10,7-9). Mặt khác, ông ta còn nói đến sự phá hủy của Em-mau do quân La-mã gây nên vào năm thứ 4 trước CN (Do Thái thời cổ đại 17, 10, 7-9). Bị san bằng bởi quân La-mã, Em-mau bỗng biến thành một ngôi làng nhỏ và tiếp đến được nhắc đến trong Tin Mừng theo thánh Lu-ca chương 24, 13…31: « Cũng ngày hôm ấy, có hai người trong nhóm môn đệ đi đến một làng kia tên là Em-mau, cách Giê-ru-sa-lem chừng 160 xtat. Họ trò chuyện với nhau về tất cả những sự việc mới xảy ra. Đang lúc họ trò chuyện và bàn tán, thì chính Đức Giê-su tiến đến gần và cùng đi với họ. Nhưng mắt họ còn bị ngăn cản, không nhận ra Người… Khi gần tới làng họ muốn đến, Đức Giê-su làm như còn phải đi xa hơn nữa. Họ nài ép Người rằng: "Mời ông ở lại với chúng tôi, vì trời đã xế chiều, và ngày sắp tàn." Bấy giờ Người mới vào và ở lại với họ. Khi đồng bàn với họ, Người cầm lấy bánh, dâng lời chúc tụng, và bẻ ra trao cho họ. Mắt họ liền mở ra và họ nhận ra Người... "

Sau sự thất bại của cuộc nổi dậy Ba-rơ-Ko-khơ-ba vào giữa nửa đầu thế kỷ thứ II sau Công Nguyên, người La-mã và Sa-ma-ri-a đã đến cư ngụ tại Em-mau. Vào đầu thế kỷ thứ III sau Công Nguyên, một nhà văn uyên bác Kitô giáo gốc La–mã tên là Giu-let A-phơ-ri-ken (Julius Africanus) sống và làm việc tại Em-mau. Theo các sử gia thời By-zăng-tinh {thánh Ơ-dep-bơ Đơ Xê-da-rê (Eusèbe de Cesarée), thánh Giêrôm (Jérôme), Phi-lip-pơ Đơ Xit-đơ (Philippe de Side) và một số người khác}, thì Giu-let A-phơ-ri-ken đã từng đứng đầu một phái đoàn đại diện cho dân vùng Em-mau yết kiến vua La–mã Ê-ga-ban-lơ (Elagabale), nhờ vậy nhà Vua đã ban đặc huệ nâng Em-mau lên cấp thành phố (còn được gọi là «polis») và tên thành phố là Ni-cô-pô-lit sẽ tồn tại cho đến cuối thời La-mã và trong suốt thời By-zăng-tinh.

« Em-mau, nơi xuất thân của Cơ-lê–ô–phat, người được nói đến trong Tin Mừng theo thánh Luca, hôm nay gọi là Ni-cô-pô-lit, một thành phố danh tiếng của Pa-let-tin » (thánh Ơ-dep-bơ Đơ Xê-da-rê, « Onomasticon », 90, 15-17, đoạn văn được viết vào năm 290-325 Công Nguyên). Trong thời By-zăng-tinh, Em-mau Ni-cô-pô-lit đã được biến thành một thành phố lớn, và có cả toà Giám mục nữa. Ngay tại nơi Chúa Kitô Phục sinh hiện ra đã được xây dựng một khu phức hợp dành cho các hoạt động của Giáo hội, tại đó rất nhiều khách hành hương đã được tiếp đón, các tàn tích của công trình còn lưu lại cho đến hôm nay. Với sự chiếm đóng của người Hồi giáo vào thế kỷ thứ VII, Em-mau đã lấy lại tên gốc Sê–mit của mình, tiếng Ả-rập: « Amwas », « Imwas », nhưng không còn nắm giữ một vai trò nào với tư cách là trung tâm vùng cả.

Vào thời Viễn chinh thập tự, người Kitô giáo tái xuất hiện, nhà thờ By-zăng-tinh được trùng tu, tuy nhiên việc tưởng nhớ Chúa Phục Sinh hiện ra tại Em-mau dần dần được khách hành hương cử hành trong các nơi khác của Đất Thánh như Ha–mô–xa (6 km từ Giê–ru–sa–lem về hướng tây), Ku-bây–bê (12 km phía Tây Bắc Giê–ru–sa–lem, A–bu-gôt-sơ (Abou Gosh) (12 km phía tây Giê –ru –sa –lem).

Ngôi làng Ả-rập Am-vat (Amwas) rồi từ từ sẽ được nhìn nhận lại như là Em-mau được nói trong Kinh Thánh và Ni-co-po-lit la-mã by-zăng-tinh trong thời hiện đại, nhờ vào công trình nghiên cứu của các chuyên gia như: Edward Robinson (1838-1852), M.-V. Guérin (1868), Clermont-Ganneau (1874), J.-B. Guillemot (1880-1887); đồng thời nhờ vào những mạc khải được đón nhận bởi chân phước Ma–ri–am Bê–lem, một vị chân phước địa phương và là nữ đan viện Cát-minh tại Bê–lem, qua đó vào năm 1878 chính Chúa Giê–su đã chỉ cho nữ chân phước biết Am-vat chính là Em-mau của Tân Ước. Khu đất thánh Em-mau đã được các nữ đan viện Cát-minh mua lại từ tay người Hồi Giáo, các công trình khai quật khảo cổ được thực hiện, khách hành hương bắt đầu trở lại Em-mau Ni-cô-pô-lit. Ngôi làng Ả-rập Am-vat rồi lại bị phá hủy hoàn toàn sau đó trong cuộc chiến Sáu ngày năm 1967.

Khảo cổ học

Các công trình khai quật khảo cổ đã được tiến hành tại Em-mau từ cuối thế kỉ thứ XIX là: Clermont-Ganneau (1874), J.-B. Guillemot (1883-1887), các tu sĩ dòng Đa-minh L.-H. Vincent và F.-M. Abel (1924-1930),, M. Gichon (1978), M. Louhivuori, M. Piccirillo, V. Michel, K.-H. Fleckenstein(từ năm 1994).

Trong khi đào xới trên khu công viên Canada (Ai-a-lon) các chuyên gia đã tìm thấy các tàn tích công sự của Em-mau thời Hat-môn, các ngôi mộ cổ Do Thái thời thế kỷ thứ nhất sau Công Nguyên, khu nhà tắm la-mã của thế kỷ thứ III sau CN, các đường dẫn nước la -mã by-zăng-tinh, các máy ép dầu và các ngôi mộ. Trên phần đất thánh Em-mau người ta còn tìm thấy các ngôi mộ Do Thái thế kỷ thứ nhất sau CN, máy ép dầu ô–liu và các ngôi mộ kiểu La–mã By-zăng-tinh, nhiều vật dụng cùng thời như đèn dầu, chén bát, nữ trang… phía ngoài thánh đường By-zăng-tinh được thiết kế thành ba hậu cung, chiếc chậu dùng cho việc rửa tội phía ngoài và các tranh ghép mảnh đa màu được tách ra, đồng thời còn có các bức tường của nhà thờ do Viễn chinh thập tự xây dựng vào thế kỷ thứ XII, tựa vào gian chính phía sau của nhà thờ By-zăng-tinh. Chung quanh Em-mau còn có các câu khắc trên đá bằng tiếng Do Thái, Sa–ma–ri-a, Hi-lạp và La-tinh đã được tìm thấy.

Các bằng chứng thay lời kết

Để khẳng định Em-mau Ni-cô–pô–lit là ngôi làng trong Tin Mừng theo thánh Lu-ca, ta có các bằng chứng sau:

Phần lớn các bản chép tay cổ của Tin Mừng theo thánh Lu-ca mà ta có hôm nay đều cho thấy khoảng cách từ Giê–ru-sa–lem đến Em-mau là 60 xtat (tương đương 12 km). Tuy nhiên các bản chép tay viết hoa (oncial): א (Codex Sinaiticus), Θ, Ν, Κ, Π, 079 và viết thường (cursif): 157, 265, 1079, 1604, 1219, 1223; cũng như các bản dịch la-tinh (một số bản chép tay của Vetus Latina, ví dụ như bản Sangermanensis); các bản chép tay Vul-gat loại có chất lượng cao và có niên đại cao nhất, Fuldensis; vài bản dịch bằng tiếng Aram, ví dụ sách các bài đọc Palestine; vài bản dịch tiếng giê–ô–gi-en và ac-m–ni-en lại đưa ra khoảng cách là 160 xtat (chừng 30 km). Con số 60 xtat được chọn từ thế kỉ thứ XVI cho các sắc Kinh Thánh được in ấn. Để phản bác lại ý kiến 160 xtat, người ta thường lấy lý do là không ai có thể đi về trong ngày với một quãng đường xa như vậy. Tuy nhiên đừng quên rằng nguyên tắc dịch các bản văn cổ là: « Lectio difficilior, lection verior ». Giữa bản gốc và bản chép lại, bản gốc thường khó hiểu hơn, vì các nhà sao chép Kinh Thánh thời cổ đại thường có xu hướng chỉnh sửa một số từ khó hiểu trong bản văn để cho nó sáng nghĩa hơn, tuy nhiên họ không thể làm ngược lại. Cũng nên lưu ý thêm rằng chuyện đi về trong ngày từ Giê–ru–sa–lem đến Em-mau là làm được và kinh nghiệm cho thấy nhiều lần về vấn đề đó.

Các nguồn Do Thái cổ đại (sách Ma–ca–bê quyển thứ nhất, Fơ-la-vi-ut Giô-sep, Tal-mud và Midrash) chỉ biết đến một nơi duy nhất dưới tên là Em-mau thuộc vùng Giê –ru-sa-lem, đó là Em-mau nằm trong thung lũng Ai-a-lon. Flavius còn kể trong sách «Cuộc chiến do thái... » rằng Vespasien, một tướng La-mã, sau này làm vua, đã xếp quân đoàn số V-Macédoine tại Em-mau. Các dữ liệu này đã được xác định bởi các nhà khảo cổ qua việc tìm thấy các phiến đá mộ của các chiến binh thuộc binh đoàn này trong vùng Em-mau Ni-cô–pô-lit. Chúng ta có thể khẳng định một cách chắc chắn rằng vào thế kỷ thứ nhất sau Công Nguyên, ngôi làng Em-mau tồn tại thực sự trên bờ thung lũng Ai-a-lon và chính khu đất này đã được Fơ-la-vi-ut Giô-sep diễn tả trong các bài viết của mình ; Ngôi làng Ha–mot–xa cách Giê–ru–sa–lem 30 xtat (khoảng 6 km) được nói đến trong các bản chép tay thời trung đại về « Cuộc chiến Do Thái » của Fơ-la-vi-ut Giô-sep (2,6,6) với tên Ammaous, rất có thể là do lỗi của các tay sao chép văn.)

Truyền thống Kitô giáo của các Giáo Phụ và các người hành hương Đất Thánh thời La–mã By-zăng–tinh đều nhất trí việc đồng nhất Em-mau Ni-cô –po –lis với Em-mau trong Tin Mừng theo thánh Lu-ca, trong các vị đó phải kể đến Origène, trong phần chú thích bản chép tay nhanh số 194; thánh Ơ-dep-bơ Đơ Xê-da-rê, Onomasticon; thánh Giê-rôm, thơ 108, PL XXII, 833 và một số bản văn khác; Hésichius Giê–ru–sa–lem, Quaestiones, PG XCIII, 1444; Théophane le Confesseur, Chronografia PG CVIII, 160; Sozomène, Lịch sử Giáo hội, PG LXVII, 180; Théodose, trên phần đất thánh …
Năm 1878, chân phước Ma–ri-am Bê–lem (Mariam Bawardi) đã đón nhận sự mạc khải, qua đó Chúa Giê–su cho biết Am-vat (Amwas) là Em-mau thực sự của Tin Mừng, sau đó các nữ đan viện Cát-minh đã chuộc lại khu đất từ tay người Hồi Giáo.
Em-mau đã bảo tồn trong nhiều thế kỷ cái tên cổ kinh của mình, Hơn nữa trong nhiều thế kỷ, bao người Kitô hữu đã tôn kính nơi này vì Chúa Phục Sinh đã hiện ra tại đó.

chú thích

Tham khảo
Emmaus Nicopolis
Edward Robinson, Researches in Palestine, Mount Sinai and Arabia Petrae, tập. II. — Boston: 1841, tr. 363; Biblical Researches in Palestine and the Adjacent Regions, the Voyage of 1852. — Boston: 1856, tr. 146-148
Strack, Billerbeck, Kommentar zum Neuen Testament aus Talmud & Midrasch, tập. II. — München: 1924, 1989, tr. 269-271. ISBN 3406027253
Vincent, Abel Emmaüs. — Paris: 1932.
P. Duvignau, Emmaüs, le site - le mystère. — Paris: 1937.
V. Michel, Le complexe ecclésiastique d’Emmaüs-Nicopolis. — 1996-1997, pro manuscripto.
K.-H. Fleckenstein, M. Louhivuori, R. Riesner Emmaus in Judäa. — Giessen-Basel: 2003.ISBN 3-7655-9811-9.

Lịch sử người Hy Lạp Do Thái cổ đại
Thành phố Tân Ước
Khu định cư Do Thái cổ đại của Judaea


title: Doraemon: Nobita và nước Nhật thời nguyên thủy

text:
là phim khoa học viễn tưởng 1989 của đạo diễn Shibayama Tsutomu. Truyện được tác giả Fujiko F. Fujio đăng trên tạp chí CoroCoro Comic từ tháng 10 năm 1988 đến tháng 3 năm 1989 và được Shogakukan tập hợp ấn hành thành cuốn truyện hoàn chỉnh vào ngày 28 tháng 7 năm 1987. Tại Việt Nam truyện được Nhà xuất bản Kim Đồng phát hành với tên đầu tiên là Chiến thắng quỷ Kamat. Truyện lấy bối cảnh hậu thế Pleistocen tại Nhật Bản và Trung Quốc đại lục có một người xấu xa đến từ thế giới tương lai trở lại quá khứ nhằm thôn tính, thay đổi lịch sử nhân loại. Nobita cùng những người bạn vô tình phiêu lưu đến và giúp bộ tộc cổ đại chống lại Gigazombie. Sau đó tác phẩm được đạo diễn Shibayama Tsutomu chuyển thể thành phim, trở thành phim thứ 10 của loạt phim điện ảnh Doraemon, được công chiếu vào ngày 11 tháng 3 năm 1989. Sau đó phim được Toho phát hành trong định dạng băng và đĩa DVD tại Nhật Bản và tại Việt Nam do Công ty điện ảnh Thành phố Hồ Chí Minh phát hành không bản quyền trong định dạng VCD. Ca khúc mở đầu phim là  do Yamano Satoko trình bày và ca khúc kết thúc là  do Nishida Toshiyuki trình bày. Tại Hong Kong, phim được công chiếu vào ngày 20 tháng 7 năm 1989 còn tại Đài Loan được phát hành trong thập niên 1990.

Nội dung

Câu chuyện bắt đầu khi nhóm bạn Doraemon giận dỗi cha me và bỏ nhà ra đi, trở về thế giới 70 vạn năm trước tại Nhật Bản. Tại đó, họ đã tạo ra một thế giới thật thoải mái cho riêng mình. Cơn giận dỗi kết thúc, họ trở về và phát hiện ra cậu bé Kukuru - người dân của bộ lạc Hikari (Trung Quốc) - bị lỗ hổng thời gian hút lạc vào thế giới Nhật Bản hiện tại. Nhóm bạn Doraemon biết được bộ lạc của Kukuru đang bị bộ tộc Kuracha truy bắt mà dẫn đầu là tên quỷ Gigazombie - lãnh đạo bộ tộc Kuracha. Nobita và các bạn cùng cưỡi những con vật lai giống kì lạ (do chính cậu tạo ra) đi tìm đoàn người bộ lạc Hikari đang bị tên quỷ Gigazombie bắt đi. Sau nhiều ngày họ đã đối mặt với đoàn nô lệ, một trận chiến đã diễn ra và dĩ nhiên phần thắng thuộc về nhóm bạn Doraemon. Họ đưa đoàn người đến Nhật Bản sinh sống và an tâm rằng bộ lạc Hikari có một cuộc sống an toàn. Thế nhưng khi quay về thế giới hiện tại, Doraemon đã nghiên cứu và biết rằng tên quỷ Gigazombie không phải là người bình thường, hắn có một phép thuật siêu nhiên của thế kỉ 23. Nobita và các bạn quay về thời tiền sử ngay nhưng đã quá muộn, đoàn người Hikari an cư chưa được bao lâu thì đã bị bắt đi một lần nữa. Nhóm bạn quyết định đến tận sào huyệt của Gigazombie để giải cứu bộ lạc.

Họ đi đến một vùng lạnh giá đầy băng tuyết ở phía Bắc theo hướng dẫn của gậy thần dẫn đường. Không may Nobita đã bị rơi lại giữa đường. Những người còn lại tìm ra một hang động và sử dụng ''bình cứu nạn'' để giải cứu Nobita nhưng lại bị tên linh thần đất sét - tay sai của Gigazombie phá huỷ. Trong khi chờ đợi, nhóm bạn phát hiện ra cái hang mà mình đang trú ẩn chính là căn cứ của bọn Gigazombie, họ xông thẳng vào nhưng lại bị Gigazombie bắt sống.

Trong khi đó Nobita được một con voi Mamút cứu sống và cưỡi các loài vật lai giống của mình tìm Doraemon và các bạn. Cậu đến vừa kịp lúc khi Doraemon, Jaian, Suneo, Shizuka sắp bị ăn thịt bởi loài báo nanh dài hung dữ. Nhóm bạn chạy trốn nhưng bị tên Gigazombie làm bít cửa hang đá, chặn mọi ngã đường. Đang lúc nguy cấp thì Nobita bỗng nhớ ra chiếc hộp con voi Mamút đưa cho cậu, cậu mở hộp ra và ấn nút. Tín hiệu nhanh chóng phát ra cho đội tuần tra thời gian (cải trang trong lốt voi Mamút), ho nhanh chóng đến giải cứu cho nhóm bạn Doraemon và bộ lạc Hikari. Căn cứ của Gigazombie bị phá huỷ.

Sản xuất
Bộ phim là sản phẩm của:
Hãng hoạt hình Shinei (Shinei Animation).
Nhà xuất bản Shogakukan.
Hãng truyền hình Asahi.

Phân vai

Chú thích

Liên kết ngoài
Trang web phim hoạt hình Doraemon
Lịch sử bộ phim Nobita và nước Nhật thời nguyên thủy

Thế giới Doraemon (tiếng Nhật)

N
Phim năm 1989
Truyện dài Doraemon
Phim lấy bối cảnh ở thời tiền sử
Phim Nhật Bản
Phim Doraemon
Phim hoạt hình Toho


title: Cardiophorus nairobianus

text:
Cardiophorus nairobianus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1935.

Chú thích

Tham khảo

Cardiophorus


title: Leptotarsus aenigmaticus

text:
Leptotarsus aenigmaticus là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Leptotarsus


title: Nước lọc

text:
Nước lọc là nước đã qua xử lý (lọc bỏ các tạp chất hoặc vi khuẩn từ nước ngọt) dùng để uống hoặc sử dụng cho các mục đích khác như sinh hoạt, sản xuất.... Nước lọc được tạo ra có thể bằng các phương pháp truyền thống như chưng, cất hoặc lọc thủ công (dùng lưới, bông, than, cát,... để loại bỏ các tạp chất hoặc cặn bã) và cũng có thể được tạo ra bằng phương pháp công nghiệp thông qua hoạt động của các nhà máy lọc nước, khi đó nguồn nước sẽ được xử lý bằng các công nghệ hóa chất, vật lý, vi sinh vật... tạo ra sản phẩm chất lượng cao đủ để có thể tiêu thụ hoặc sử dụng và ít có nguy cơ gây tổn hại lâu dài hoặc ngay lập tức.

Trong hầu hết các nước phát triển, nước lọc được cung cấp cho thương mại, hộ gia đình để sinh hoạt, tiêu dùng và trong công nghiệp. Nước lọc được coi là có chất lượng, tiêu chuẩn cao hơn cả là nước dùng để uống hoặc các sản phẩm nước uống đóng chai hay nước uống tinh khiết (thường dùng để uống hoặc tiêu thụ trong khi chế biến thực phẩm...) hoặc một dạng nước lọc được sử dụng rộng rãi là nước máy.

Hình ảnh

Tham khảo

Nước
Hàng gia dụng
Tá dược
Chưng cất
Cung cấp nước


title: (8454) 1981 EG1

text:
{{DISPLAYTITLE:(8454) 1981 EG1}}

(8454) 1981 EG1 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henri Debehogne và Giovanni de Sanctis ở Đài thiên văn La Silla ở Chile, ngày 5 tháng 3 năm 1981.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 8001–9000

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser

Thiên thể phát hiện năm 1981
Được phát hiện bởi Henri Debehogne
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Venterol, Drôme

text:
Venterol là một xã thuộc tỉnh Drôme trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes đông nam nước Pháp. Xã Venterol, Drôme nằm ở khu vực có độ cao từ 298-1165 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Drôme


title: Thủ-lăng-nghiêm-tam-muội kinh

text:
Thủ-lăng-nghiêm-tam-muội kinh (zh. shŏulèngyán sānmèi jīng 首楞嚴三昧經, ja. shuryōgon sanmaikyō, ko. surŭngŏm sammaegyŏng, sa. śūraṃgama-samādhi-sūtra) là một bộ kinh Đại thừa. Tên đầy đủ của kinh này là Phật nói Thủ Lăng Nghiêm Tam Muội Kinh.

Thường hay có sự nhầm lẫn giữa kinh này với Thủ-lăng-nghiêm kinh (hay Lăng-nghiêm kinh), là một bộ kinh có nội dung hoàn toàn khác biệt với cốt lõi dựa trên Bạch Tản Cái Đà La Ni.

Từ nguyên
"Thủ-lăng-nghiêm-tam-muội" là từ phiên âm từ śūraṃgamasamādhi trong tiếng Phạn. Hán dịch ý là Kiện tướng định (zh. 健相), Kiện hành định (zh. 健行), Dũng phục định (勇伏定), và Nhất thiết sự cánh định (一切事竟), chỉ một loại định (sa. samādhi) phá vỡ mọi phiền não.

Nội dung
Bộ kinh này thuộc Phật giáo Đại thừa thời kì đầu, nội dung rất tương quan với kinh Duy-ma-cật sở thuyết (sa. vimalakīrti-nirdeśa-sūtra). Tam-muội có nghĩa là thiền định, là trạng thái của tâm tập trung chuyên nhất vào một điểm (nhất tâm, sa. cittaikāgratā). Trạng thái định được đề cập trong kinh này là Thủ-lăng-nghiêm. Gọi là Kiện hành (zh. 健行) vì bất kì ai đã có được đại định này thì dù ở trong bất kì hoàn cảnh nào cũng có phong cách của vị kiện tướng (sa. śūra), sẽ không gặp bất kì trở lực nào. Kinh này chắc thật có nguồn gốc từ Ấn Độ, nhưng nay chúng ta chỉ còn có vài bản tiếng Phạn không hoàn chỉnh: hai phần trích dẫn trong Tập Bồ Tát học luận (sa. śikṣāsamuccaya) của Tịch Thiên (sa. śāntideva) và một số trang bản thảo được khám phá ở miền Tây xứ Turkestan. Bản kinh hoàn chỉnh được lưu hành hiện nay nhờ hai bản dịch: một do Cưu-ma-la-thập dịch sang tiếng Hán có lẽ vào khoảng từ năm 402–409, và một bản dịch tiếng Tây Tạng vào khoảng đầu thế kỉ thứ 9 được xem là do sự hợp tác của học giả Ấn Độ Thích-ca Quang (sa. śākyaprabha) và các nhà chú giải Trung Hoa khác. Những bản dịch này nay đã thất lạc, chúng ta chỉ còn được biết đến tên kinh. E. Lamotte đã dịch sang tiếng Pháp năm 1965, và bản này đã được Boin-Webb dịch sang tiếng Anh năm 1998. Tên gọi đầy đủ là Phật thuyết Thủ-lăng-nghiêm-tam-muội kinh.

Tham khảo

 Fo Guang Ta-tz'u-tien 佛光大辭典. Fo Guang Ta-tz'u-tien pien-hsiu wei-yuan-hui 佛光大辭典編修委員會. Taipei: Fo-guang ch'u-pan-she, 1988. (Phật Quang Đại Từ điển. Phật Quang Đại Từ điển biên tu uỷ viên hội. Đài Bắc: Phật Quang xuất bản xã, 1988.)
 Das Lexikon der Östlichen Weisheitslehren, Bern 1986.
 Dumoulin, Heinrich:
Geschichte des Zen-Buddhismus I. Indien und China, Bern & München 1985.
Geschichte des Zen-Buddhismus II. Japan, Bern & München 1986.

Liên kết ngoài
 Kinh thủ lăng nghiêm  - Thích Duy Lực dịch từ Hán sang Việt và lược giải - Từ Ân Thiền đường, Santa Ana Hoa Kỳ xuất bản 1990.
 Một số bài viết bằng Anh ngữ và Hoa ngữ về Kinh Lăng Nghiêm
 Khai Thị Về Kinh và Chú Lăng Nghiêm
 Lăng Nghiêm Đại Bi thập chú
 Đại Phật Đỉnh Thủ Lăng Nghiêm
 Phật nói kinh Thủ Lăng Nghiêm Tam Muội

Triết lý Phật giáo
Kinh văn Phật giáo Đại thừa


title: Ljubljana

text:
Ljubljana (, phát âm địa phương: ) là thủ đô và thành phố lớn nhất của Slovenia. Nó đã là trung tâm văn hoá, giáo dục, kinh tế, chính trị, và hành chính của nước Slovenia độc lập từ năm 1991. Thành phố toạ lạc tại vùng trung tâm địa lý của Slovenia.

Vào thời cổ, một thành phố La Mã có tên Emona nằm ở nơi đây. Ljubljana được nhắc đến lần đầu trong văn liệu vào nửa đầu thế kỷ 12. Nó nằm dưới quyền cai trị của Habsburg từ thời Trung cổ cho tới khi đế quốc Áo-Hung sụp đổ năm 1918. Tọa lạc giữa tuyến đường thương mại giữa biển Adriatic và vùng Danube, Ljubljana là thủ phủ lịch sử của Carniola, một khu vực nơi người Slovene cư ngụ dưới nền quân chủ Habsburg.

Khí hậu
Ljubljana có khí hậu đại dương (phân loại khí hậu Köppen Cfb), giáp với khí hậu cận nhiệt đới ẩm (phân loại khí hậu Köppen Cfa). Mùa hè ở đây khá ấm trong khi mùa đông chỉ lạnh vừa phải. Trung bình mỗi năm thành phố có 64 ngày bị sương mù bao phủ. Hiện tượng này chủ yếu xảy ra vào mùa thu và mùa đông do nghịch nhiệt.

Chú thích

Thư mục

 Velušček, Anton (ed.) (2009). Stare Gmajne Pile-Dwelling Settlement and its Era (bilingual English and Slovenian edition). Založba ZRC. .

Liên kết ngoài

 Trang web chính thức
 Vị trí của Ljubljana.
 Ljubljana trên Google Maps

Thủ đô châu Âu
Khu tự quản của Slovenia
Địa lý Kranjska


title: Limnephilus ornatus

text:
Limnephilus ornatus là một loài Trichoptera trong họ Limnephilidae.Loài này được tìm thấy ở miền Cổ bắc và miền Tân bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Cổ bắc
Limnephilus


title: Điện ảnh Hungary

text:
Điện ảnh Hungary (tiếng Hungary: Magyar filmművészet) là tên gọi ngành công nghiệp Điện ảnh của nước Cộng hòa Hungary từ 1896 đến nay.

Lịch sử hình thành và phát triển

Thời kỳ sơ khai
 1896–1901

 1901–1920

Giữa hai cuộc Thế chiến
 1920–1931
 1931–1945
 1945–1947

Cộng hòa Nhân dân Hungary
 1948–1950
 1953–1956
 1956–1960
 1960–1970
 1970–1980
 1980–1990

Cộng hòa Hungary
 1990-2000
 2000-2010
 2010 đến nay

Hãng phim
 MAFILM
 Korda Studios (biệt danh Etyekwood)

Phim nổi tiếng

 Hungarian Requ iem (1991)
 Sátántangó (1994)
 The Gambler (1997)
 Abandoned (2001)
 Tôi yêu Budapest (2001)
 Hukkle (2002)
 Pleasant Days (2002)
 A Long Weekend In Pest And Buda (2003)
 Kontroll (2003)
 Fateless (2005)
 Just Sex and Nothing Else (2005)
 Những đứa trẻ của niềm Kiêu hãnh (2006)
 Johanna (2006)
 Rokonok (2006)
 Taxidermia (2006)
 Kaméleon (2008)
 Delta (2008)
 Người đàn ông đến từ London (2008)
 Katalin Varga (2009)

Nhân vật nổi tiếng

Nhà làm phim tên tuổi
 Béla Tarr
 Miklós Jancsó
 Antal Nimród
 György Pálfi
 István Szabó
 Károly Makk
 Lajos Koltai
 Márta Mészáros

Diễn viên nổi tiếng

Giải thưởng Điện ảnh

Xem thêm
 IMDb
 mmka.hu Official website of the Motion Picture Public Foundation of Hungary
 filmintezet.HU Official website of the National Film Archive
 Film.HU  – a portal dedicated to Hungarian films
 FilmTortenet  – a portal presenting a timeline of Hungarian cinema

Tham khảo


title: Nguyễn Văn Đạo

text:
Nguyễn Văn Đạo (10 tháng 8 năm 1937 – 11 tháng 12 năm 2006) là Nhà cơ học hàng đầu của Việt Nam. Ông là chuyên gia trong lĩnh vực: Dao động phi tuyến và Cơ học giải tích.

Tiểu sử
Nguyễn Văn Đạo sinh tại xã Chí Tiên, huyện Thanh Ba, tỉnh Phú Thọ, cha là Nguyễn Văn Nguyên từng giữ chức vụ Bí thư tỉnh ủy Phú Thọ. Sau khi tốt nghiệp lớp 9 hệ 9 năm của trường Trung hoc phổ thông Hùng Vương, vào học tại Khoa Toán, Đại học Sư phạm Hà Nội. Năm 1957, Nguyễn Văn Đạo tốt nghiệp xuất sắc Khoa Toán, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội và trở thành cán bộ giảng dạy tại Trường Đại học Bách khoa Hà Nội, đến năm 1962 làm chủ nhiệm bộ môn Cơ học lý thuyết.

Năm 1963–1965, ông làm nghiên cứu sinh khoa Toán Cơ tại Đại học Tổng hợp Moskva (Đại học Lomonosov), Liên Xô và bảo vệ thành công luận án phó tiến sĩ Toán - Lý. Sau khi về nước, ông tiếp tục giảng dạy tại Trường Đại học Bách khoa đến năm 1977.

Năm 1977, do viết xong luận án từ trong nước, nên chỉ với 3 tháng, ông bảo vệ thành công luận án tiến sĩ khoa học "Kích động thông số dao động phi tuyến của các hệ động lực" tại Đại học Tổng hợp Vacsava, Ba Lan.

Năm 1977–1993, ông là Phó Viện trưởng kiêm Tổng Thư ký Viện Khoa học Việt Nam. Ông được phong Giáo sư năm 1980 và là Chủ tịch Hội Cơ học Việt Nam. Năm 1979–1990, ông là Viện trưởng sáng lập của Viện Cơ học, Tổng biên tập đầu tiên của Tạp chí Cơ học.

Năm 1994–2001, ông là Giám đốc đầu tiên Đại học Quốc gia Hà Nội.

Từ 2001 là Chủ tịch Hội đồng Khoa học và Đào tạo của Đại học Quốc gia Hà Nội. Ông cũng là Chủ tịch Hội đồng Khoa học Tự nhiên - Hội đồng Khoa học Quốc gia.

Ông còn là Đồng Trưởng ban cùng với Giáo sư Nguyễn Hoa Thịnh chỉ đạo một dự án của Hội Cơ học Việt Nam: "Nghiên cứu, tính toán, thiết kế và chế tạo máy bay siêu nhẹ nhằm phục vụ cho nhu cầu du lịch, cứu nạn, cứu hộ, sản xuất nông nghiệp..."

Ông còn là ủy viên Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Phó Chủ tịch Ủy ban Hòa bình Việt Nam.

Ông được Tập đoàn FPT mời giữ chức Chủ tịch Hội đồng cố vấn trường Đại học FPT.

Ông cũng là Chủ tịch (sáng lập) Hội Liên lạc với người Việt Nam ở nước ngoài từ năm 2002.

Ngày 9 tháng 12 năm 2006, ông bị hôn mê vì chấn thương sọ não, do bị tai nạn giao thông tại Hà Nội. Ngày 11 tháng 12 năm 2006, ông mất đột ngột khi đang điều trị tại bệnh viện Việt Đức, không lâu sau lễ mừng thọ 70 tuổi. Thi hài ông được an táng tại nghĩa trang Mai Dịch, Hà Nội.

Tác phẩm
Ông là nhà Cơ học Việt Nam có nhiều công trình nghiên cứu cơ học: 70 công trình. Một số tác phẩm:

 Cơ học lý thuyết (xuất bản năm 1969).
 Cơ học giải tích.
 Phương pháp tiệm cận ứng dụng trong lý thuyết dao động phi tuyến" (Applied Asymptotic Methods in Nonlinear Oscillations)

Danh hiệu và giải thưởng
 Năm 1996, ông được Tổng thống Ukraina trao Giải thưởng Nhà nước Ukraina về công trình "Các phương pháp tiệm cận mới trong giải tích phi tuyến".
 Năm 2000, ông được tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh trong lĩnh vực khoa học và công nghệ về công trình "Dao động phi tuyến của các hệ động lực".
 Năm 2001, ông được Nhà nước tặng thưởng Huân chương Lao động hạng Nhất.
 Năm 1988, ông cũng đã được bầu là Viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học Tiệp Khắc. Năm 2000, ông được bầu là Viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia Ukraina. Năm 1999, ông được bầu là Viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học Thế giới thứ ba và năm 2002, được bầu là Viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học châu Âu.
 Huy hiệu 40 năm tuổi Đảng.
 Ngày 10/8/2006, ông được tổ chức lễ mừng thọ lần thứ 70 của mình tại nhà riêng.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Giáo sư Nguyễn Văn Đạo tử nạn.
GS. Nguyễn Văn Đạo - Vị giáo sư của sáng tạo và sáng lập .
Giáo sư Nguyễn Văn Đạo từ trần vì tai nạn giao thông.
Những bài viết về Gs NV Đạo trên vietsciences.
35 Các bài viết và hình ảnh về GS. Nguyễn Văn Đạo trên website của Đại học Quốc gia Hà Nội.

Giáo sư Việt Nam
Người Phú Thọ
Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam
Cựu sinh viên Đại học Sư phạm Hà Nội
Cựu giảng viên Đại học Bách khoa Hà Nội
Người nhận giải thưởng Hồ Chí Minh
Nhà cơ học Việt Nam
Tử vong vì tai nạn giao thông
Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội
Sinh tại Phú Thọ
Người họ Nguyễn tại Việt Nam
Phó tiến sĩ Việt Nam tốt nghiệp tại MGU
Tiến sĩ Khoa học Việt Nam tốt nghiệp tại Ba Lan


title: Erioptera luteicornis

text:
Erioptera luteicornis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Erioptera
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: (8346) 1987 DW6

text:
{{DISPLAYTITLE:(8346) 1987 DW6}}

(8346) 1987 DW6 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henri Debehogne ở Đài thiên văn La Silla ở Chile ngày 26 tháng 2 năm 1987.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 8001–9000

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser

Thiên thể phát hiện năm 1987
Được phát hiện bởi Henri Debehogne
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Hợp Tác

text:
Hợp tác có thể là
Cách gọi tắt của hợp tác xã, tổ chức kinh tế tập thể của những người lao động tự nguyện góp vốn và sức lao động để tiến hành sản xuất kinh doanh trong các lĩnh vực sản xuất, dịch vụ, lưu thông.
Thành phố cấp huyện Hợp Tác thuộc châu tự trị dân tộc Tạng Cam Nam, tỉnh Cam Túc, Trung Quốc.


title: Pathum Ratchawongsa (huyện)

text:
Pathum Ratchawongsa () là một huyện (‘‘amphoe’’) ở phía đông tỉnh Amnat Charoen, đông bắc Thái Lan.

Địa lý
Các huyện giáp ranh (từ phía nam theo chiều kim đồng hồ) là Phana, Mueang Amnat Charoen, Chanuman của tỉnh Amnat Charoen, Khemarat, Kut Khaopun và Trakan Phuet Phon của tỉnh Ubon Ratchathani.

Lịch sử
Huyện đã được thành lập ngày 2 tháng 7 năm 1993, gồm ba tambon Kham Phon, Nong Kha and Na Wa từ Chanuman,, Lue and Huai từ Phana và Non Ngam từ Amnat Charoen.

Hành chính
Huyện này được chia thành 7 phó huyện (tambon), các đơn vị này lại được chia thành 73 làng (muban). Na Wa Yai là một đô thị phó huyện (thesaban tambon) nằm trên một phần của tambon Na Wa và Na Pa Saeng. Ngoài ra có 7 tổ chức hành chính tambon.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 amphoe.com

Pathum Ratchawongsa


title: Bursa tuberosissima

text:
Bursa tuberosissima, tên tiếng Anh: yellow mouthed frog shell, là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Bursidae.
Nó có chiều dài từ 20–62 mm. Nó phân bố ở biển dọc theo Philippines và Úc.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

T
Động vật được mô tả năm 1844


title: Nội dung tự do

text:
Nội dung tự do, hay thông tin tự do, là bất kỳ loại tác phẩm (bao gồm phần mềm, từ điển bách khoa, từ điển và sách chữ, tác phẩm nghệ thuật, hoặc nội dung sáng tạo khác) không có hạn chế rõ ràng nào về pháp luật liên quan đến quyền tự do sử dụng, tái phân phối, và tạo ra phiên bản có điều chỉnh và tác phẩm dẫn xuất từ nội dung đó.

Nội dung tự do bao gồm tất cả những tác phẩm trong phạm vi công cộng và kể cả những tác phẩm có bản quyền nhưng được cấp giấy phép tôn trọng và tán thành quyền tự do được nói ở trên. Vì luật pháp mặc nhiên trao cho người nắm giữ bản quyền quyền quản lý độc quyền đối với những sáng tạo của họ, do đó, nội dung có bản quyền phải được tuyên bố một cách rõ ràng là chúng tự do, thường bằng cách chỉ tới hoặc bao hàm những nội dung giấy phép đi kèm với tác phẩm.

(Tác phẩm trong phạm vi công cộng không thể ghi giấy phép vì, theo định nghĩa, bản quyền của nó đã hết hạn hoặc đã từ bỏ hoàn toàn. Tuy nhiên, một tác phẩm như vậy vẫn được xem là nội dung tự do, vì có thể dùng nó với bất cứ mục đích nào — ngoại trừ, đương nhiên, việc tái giữ bản quyền.)

Giấy phép nội dung tự do

Những giấy phép nội dung tự do có thể là copyleft - trong trường hợp đó những điều chỉnh từ tác phẩm đó cũng phải được phân phối với cùng giấy phép tự do gốc - hoặc không-copyleft, có nghĩa là tác phẩm ghi giấy phép có thể được điều chỉnh, sau đó được phân phối lại dưới một giấy phép khác, thậm chí có thể giấy phép đó ít tự do hơn.

Phần lớn những giấy phép nội dung tự do có chứa những điều khoản xác định xem những tác phẩm dẫn xuất có phải ghi công hay công nhận tác giả của tác phẩm gốc hay không, một yêu cầu để khuyến khích sự trung thực về trí tuệ và ngăn chặn sự ăn cắp mà không làm tăng ràng buộc làm suy giảm yêu cầu sự tự do thực sự từ các giấy phép này.

Giấy phép Khoa học Thiết kế (Design Science License - DSL), và Giấy phép Văn bản Tự do GNU (GNU Free Documentation License - GFDL) là những giấy phép copyleft dành cho nội dung tự do. Giấy phép văn bản FreeBSD (FreeBSD Documentation License) là ví dụ về giấy phép không-copyleft. Giấy phép Công cộng chung GNU (GNU General Public License - GPL) cũng có thể được dùng làm giấy phép cho nội dung tự do. Giấy phép phản DRM là một giấy phép tự do copyleft dành cho tác phẩm nghệ thuật phát hành bởi Free Creations.

Những ví dụ khác về giấy phép nội dung tự do là những giấy phép phát hành bởi Creative Commons khi việc sử dụng thương mại và tác phẩm dẫn xuất là không có giới hạn, mặc dù chúng không yêu cầu kèm theo một bản sao giấy phép đó. Chú ý rằng không phải tất cả các giấy phép Creative Commons đều là nội dung tự do như định nghĩa ở đây. Dự án Libre Society cũng có một số giấy phép tự do và một bài phê bình về triết lý Creative Commons.

Hiện đang có thắc mắc về việc giấy phép IANG có thỏa mãn định nghĩa về nội dung tự do ở đây hay không, vì nó đặt trách nhiệm lên việc tái sử dụng sản phẩm, đáng chú ý là bằng cách tiếp cận vào thanh toán tài chính.

Xem thêm

Nhiều dự án của Tổ chức Wikimedia, bao gồm cả Wikipedia, là nội dung tự do.

 Trưng dụng bản quyền
 Creative Commons
 Phong trào Văn hóa Tự do
 Phần mềm tự do và phần mềm mã nguồn mở
 Quyền tự do thông tin
 IMSLP - Dự án Thư viện Bản nhạc Quốc tế
 Tri thức Libre
 Tiếp cận mở
 Nội dung mở
 Xuất bản mở
 Phạm vi công cộng
Dự án Gutenberg
Liên minh Nội dung mở
Định nghĩa về Những tác phẩm văn hóa tự do - một định nghĩa về "nội dung tự do" hoặc "tác phẩm văn hóa tự do" tương tự như định nghĩa phần mềm tự do

Tham khảo

Liên kết ngoài

Nghệ thuật kỹ thuật số
Phần mềm tự do
Việt Nam


title: Megachile kirbiella

text:
Megachile kirbiella là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Rayment mô tả khoa học năm 1935.

Chú thích

Tham khảo

K
Động vật được mô tả năm 1935


title: Wormaldia arizonensis

text:
Wormaldia arizonensis là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Tân bắc
Wormaldia


title: Zanthoxylum psammophilum

text:
Zanthoxylum psammophilum (đồng nghĩa Fagara psammophila Aké Assi) là một loài cây bụi hoặc cây cỡ nhỏ thuộc họ Rutaceae. Đây là loài đặc hữu của Bờ Biển Ngà. Zanthoxylum psammophilum, danh pháp mới lập ra năm 1975 để gộp chi Fagara vào chi Zanthoxylum dựa trên hình thái học và chất trao đổi thứ cấp, là tên gọi được ưa chuộng theo Conservatoire et Jardin botaniques de la Ville de Genève, là một viện bảo tồn thực vật có một bộ phận chuyên về bảo tồn và nghiên cứu đa dạng sinh học của thực vật có hoa của Côte d'Ivoire. Tuy nhiên, International Plant Names Index coi Fagara là cấp chi, và Zanthoxylum là danh pháp đồng nghĩa. Mẫu điển hình của loài được thu thập ở khu vực chuyển tiếp sinh thái giữa các khu rừng Đông Guinea vùng đất thấp (rừng mưa nhiệt đới) và hỗn hợp rừng-xavan Guinea nội địa ở vùng Lagunes.

Tham khảo

Chú thích

Tham khảo
 Assi, A. 1998. Zanthoxylum psammophilum. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 24 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Côte d'Ivoire
P


title: Ochyrotica pseudocretosa

text:
Ochyrotica pseudocretosa là một loài bướm đêm thuộc họ Pterophoridae. Nó được tìm thấy ở New Guinea và Moluccas.

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài
Papua Insects

Ochyrotica


title: Quang phổ kế

text:
Quang phổ kế (Spectrophotometer) là các thiết bị hoạt động dựa trên phân tích quang phổ của ánh sáng, nhằm thu được các thông tin về thành phần, tính chất hay trạng thái của những khối vật chất liên quan đến chùm ánh sáng đó. Phân tích quang phổ là phương pháp hàng đầu trong hóa phân tích.

Thông thường thì Quang phổ kế xác định phân bố cường độ ánh sáng theo bước sóng của ánh sáng do khối vật chất nào đó tự phát ra, hoặc phản xạ hay truyền qua nó. Những khối vật chất khác nhau có đặc tính phát quang hay hấp thụ ánh sáng với các bước sóng, hay mức năng lượng của photon, xác định. Chúng thường được nói đến là các vạch quang phổ. Đo cường độ ánh sáng ở các bước sóng (hay các vạch phổ) đặc trưng này cho phép xác định tỷ lệ (hay hàm lượng) của chất tương ứng trong mẫu vật cần nghiên cứu.

Nguyên tắc cơ bản
Phân tích quang phổ có hai dạng đo cơ bản dựa trên nguồn phát sáng:
 Quang phổ phát xạ: Phân tích quang phổ của ánh sáng do mẫu vật phát ra khi được nung nóng đến nhiệt độ cần thiết, hoặc vốn là các khối vật chất nóng sáng như Mặt Trời, các vì sao,... Trong trường hợp này có thể xác định được cả nhiệt độ của mẫu vật.
 Quang phổ hấp thụ: Dùng ánh sáng chiếu dọi vào khối vật chất, và quan sát phần ánh sáng phản xạ hay truyền qua mẫu vật.

Phần lớn các phân tích quang phổ thực hiện ở vùng ánh sáng nhìn thấy. Một số khác thực hiện ở vùng hồng ngoại, tử ngoại, tia X. Tuy nhiên không thấy nói đến sử dụng vùng tia gamma.

Trong quang phổ kế thì phần cơ bản nhất, là dẫn chùm ánh sáng chứa thông tin đưa tới khối khúc xạ để phân tách ánh sáng theo bước sóng, rồi tới đầu dò để xác định cường độ sáng tại mỗi bước sóng.

Trong quang phổ phát xạ thì vạch phổ đặc trưng hiện ra là vạch sáng, ví dụ "quang phổ phát xạ plasma cảm ứng" (ICP, Inductively-Coupled Plasma). Chúng dễ đo và phân tách với nền tối của phổ. Tuy nhiên việc nung nóng thường làm phá hủy mẫu vật, nên phương cách đo này thường được dùng trong phân tích hàm lượng nguyên tố. Ngoài ra nó được dùng trong nghiên cứu vũ trụ xác định thành phần vật chất ở các ngôi sao phát sáng, hoặc trong kiểm tra chất lượng ánh sáng của các kiểu đèn chiếu sáng.

Trong quang phổ hấp thụ thì vạch phổ đặc trưng hiện ra là vạch tối, nên dễ bị nhiễu loạn. Tuy nhiên phép đo không gây phá hủy mẫu, nên thường được dùng trong phân tích hàm lượng hợp chất, đặc biệt là xác định hàm lượng chất hữu cơ.  Lựa chọn vùng phổ cần chú ý đến mẫu vật có xảy ra hiện tượng huỳnh quang với ánh sáng đó hay không.

Trong thực tế đầu dò chỉ có thể phát hiện ánh sáng trong dải bước sóng δλ và cường độ tối thiểu xác định. Chúng hiện ra trong chỉ tiêu kỹ thuật của máy đo cụ thể nào đó, là "độ phân giải phổ" và "độ nhạy".

Vì rằng trong hóa phân tích quang phổ thì xác định định lượng cường độ sáng là việc bất khả thi và không cần thiết, nên trong phân tích người ta thực hiện theo quy trình đo so sánh với mẫu chuẩn, tức là so kết quả với các mẫu có hàm lượng vật chất biết trước để tính ra cho mẫu vật cần phân tích. Quy trình đo có các bước:
 Đo với các mẫu trắng
 Đo với các mẫu chuẩn
 Đo các mẫu thử
Thời gian được phép đo mẫu vật giữa hai lần chuẩn tùy thuộc thiết bị đo, và thường được nhà cung cấp thiết bị nêu trong hướng dẫn sử dụng.

Đo bằng quang phổ kế
 Trước tiên, đo cường độ của ánh sáng (I 0) đi qua một mẫu chuẩn. Mẫu chuẩn là mẫu không chứa các chất hấp thụ ánh sáng. Việc chuẩn mẫu này là cần thiết bởi vì các ngăn đựng đã tán xạ một ít ánh sáng.
 Thứ hai, đo cường độ của ánh sáng (I) đi qua các mẫu đo.
 Thứ ba, các dữ liệu thử nghiệm được sử dụng để tính toán 2 đại lượng: truyền qua (T) và hấp thụ (A).
T = I/Io
A = -log T

Trong phạm vi mà một mẫu hấp thụ ánh sáng phụ thuộc mạnh mẽ vào bước sóng ánh sáng. Vì lý do này, spectrophotometry sử dụng ánh sáng đơn sắc. Ánh sáng đơn sắc là ánh sáng trong đó tất cả các photon có cùng bước sóng.

Để phân tích các mẫu mới, người phân tích đầu tiên  sẽ xác định phổ hấp thụ. Phổ hấp thụ hiển thị sự hấp thụ ánh sáng tùy thuộc vào bước ánh sáng. Phổ chính là phụ thuộc của độ hấp thụ với bước sóng ánh sáng và là đặc tính của bước sóng max) mà ở đó sự hấp thụ là lớn nhất.

Giá trị của max là rất quan trọng vì một vài lý do. Bước sóng này là đặc tính của mỗi hợp chất và cung cấp các thông tin về cấu trúc điện tử của mẫu phân tích. Để có  sự nhạy  cao nhất và để giảm thiểu  sai lệch từ Định luật Beer, ta phân tích bằng cách sử dụng ánh sáng với bước sóng cận  max. Theo định luật Beer, độ hấp thụ là 1 đường tuyến tính phụ thuộc vào bề dày mẫu và nồng độ mẫu phân tích.
A = e lc
bề dày mẫu l (cm), nồng độ mẫu c (mol/l), e khả năng hấp thụ mol ( l.cm/mol)

Đại lượng e là khả năng hấp thụ mol; trong tài liệu cũ, đôi khi nó được gọi là hệ số tắt.  Khả năng hấp thụ mol là khác nhau với từng bước sóng ánh sáng được sử dụng trong đo lường. Các phổ hấp thụ đôi khi hiển thị theo e vs lamda hơn là A và lamda.

Truyền qua lại là một đại lượng dễ dàng hơn để hiểu hơn hấp thu.  Nếu T = 30%, thì 30% photon đi qua các mẫu đạt đến đầu dò và 70% khác được hấp thu bởi các mẫu. Hấp thụ thì kém trực quan hơn, nếu A = 0, không có photon được hấp thụ, và nếu A = 1,00, thì 90% photon được hấp thu; chỉ có 10% đến đầu dò. Nếu A = 2,00, thì 99% photon được hấp thu; chỉ 1% đến đầu dò. Đó là hấp thụ, tuy nhiên, nó hiển thị một cách dễ dàng phụ thuộc vàol và c (Định luật Beer), và như vậy, hầu hết các nhà phân tích chọn dữ liệu  báo cáo là hấp thụ hơn là truyền qua.

Ứng dụng
Một trong những ứng dụng phổ biến nhất của spectrophotometry là để xác định nồng độ mẫu lỏng. Thử nghiệm khai thác  Định luật Beer, đó là đường dự báo mối quan hệ giữa độ hấp thụ của mẫu lỏng và nồng độ phân tích (giả sử tất cả các tham số  thực nghiệm không thay đổi).

Trong thực tế, một loạt các mẫu chuẩn được chuẩn bị. Một mẫu chuẩn là một mẫu mà nồng độ phân tích được biết một cách chính xác. Phổ hấp thụ của các mẫu chuẩn đã đo lường và được dùng làm đường cong hiệu chỉnh, mà trong trường hợp này là một đồ thị của độ hấp thụ và nồng độ. Các điểm trên đường cong hiệu chỉnh nên cân chỉnh thẳng hàng.

Các mẫu lỏng chưa biết được phân tích sau đó. Phổ hấp thụ của chất chưa biết được giao với đường cong hiệu chỉnh để xác định nồng độ. Các dữ liệu thu được từ các tiêu chuẩn được sử dụng để vẽ đường thẳng. Độ dốc và các giao điểm của những đường này cung cấp một mối quan hệ giữa hấp thụ và nồng độ:
A = slope c + intercept

Chỉ dẫn

Tham khảo

Xem thêm

Liên kết ngoài

Quang phổ học
Hóa phân tích
Thiết bị khoa học


title: Amolops kaulbacki

text:
Amolops kaulbacki là một loài ếch trong họ Ranidae.
Nó được tìm thấy ở Myanma và có thể cả Trung Quốc.

Nguồn
 van Dijk, P.P. & Wogan, G. 2004. Amolops kaulbacki. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Amolops
Động vật lưỡng cư Myanmar
Động vật được mô tả năm 1940
Ếch Ấn Độ


title: Ville-la-Grand

text:
Ville-la-Grand là một xã trong tỉnh Haute-Savoie thuộc vùng Rhône-Alpes đông nam Pháp.

Xem thêm
Crêt
Xã của tỉnh Haute-Savoie

Tham khảo
INSEE

Liên kết ngoài
Official site

Xã của Haute-Savoie


title: Solenocentrum

text:
Solenocentrum là một chi thực vật có hoa trong họ, Orchidaceae.

Xem thêm
Danh sách các chi Phong lan

Tham khảo

Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (1999). Genera Orchidacearum 1. Oxford Univ. Press.
Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2001). Genera Orchidacearum 2. Oxford Univ. Press.
Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2003). Genera Orchidacearum 3. Oxford Univ. Press
Berg Pana, H. 2005. Handbuch der Orchideen-Namen. Dictionary of Orchid Names. Dizionario dei nomi delle orchidee. Ulmer, Stuttgart

Danh sách các chi phong lan
Cranichideae


title: Chanteloup-les-Bois

text:
Chanteloup-les-Bois là một xã thuộc tỉnh Maine-et-Loire trong vùng Pays de la Loire phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 175 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Chantelouplesbois


title: Saint-Genest-Lachamp

text:
Saint-Genest-Lachamp  là một xã ở tỉnh Ardèche, vùng Auvergne-Rhône-Alpes ở đông nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ardèche

Tham khảo

Saintgenestlachamp


title: Cons-la-Grandville

text:
Cons-la-Grandville  là một xã của tỉnh Meurthe-et-Moselle, thuộc vùng Grand Est, đông bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 249 mét trên mực nước biển.

Lâu đài Cons-la-Grandville nằm ở giữa xã này.

Tham khảo

Liên kết ngoài
  Castle Cons-la-Grandville

Conslagrandville


title: Faisalabad (quận)

text:
Faisalabad (trước năm 1979 có tên là Lyallpur) (Punjabi và ) là một quận thuộc tỉnh Punjab, Pakistan. Quận có diện tích 5.856  km², dân số năm 1996 là 5.429.547 người với mật độ 927 người/ km². Thủ phủ là thành phố Faisalabad.

Tham khảo

Quận của Pakistan
Punjab (Pakistan)
Quận Faisalabad


title: Odontomachus cornutus

text:
Odontomachus cornutus là một loài của kiến thuộc họ Ponerinae.

Chú thích

Tham khảo

Chi Kiến bẫy hàm


title: Yaizu

text:
là một thành phố thuộc tỉnh Shizuoka, Nhật Bản.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thành phố tỉnh Shizuoka


title: Auberive (Alta Marna)

text:
Auberive  là một xã thuộc tỉnh Haute-Marne trong vùng Grand Est đông bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 365 mét trên mực nước biển.
Sông Aujon chảy theo hướng tây qua phía đông bắc thị trấn. Sông Aube tạo thành ranh giới phía nam thị trấn, s au đó chảy theo hướng tây bắc qua khu vực phía tây thị trấn.

Hình ảnh

Tham khảo

Xã của Haute-Marne


title: Bryoleuca

text:
Cryphia là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Noctuidae

en:Bryoleuca


title: Dicranoptycha stygipes

text:
Dicranoptycha stygipes là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranoptycha
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Andrena quadrifasciata

text:
Andrena quadrifasciata là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Morawitz mô tả khoa học năm 1876.

Chú thích

Tham khảo

Q
Động vật được mô tả năm 1876


title: I²C

text:
I²C (viết tắt của từ tiếng Anh "Inter-Integrated Circuit", phát âm tiếng Anh I-two-C, hoặc cũng có thể viết là IIC) là một loại bus nối tiếp hai chiều với hai dây tín hiệu được phát triển bởi hãng sản xuất linh kiện điện tử Philips (nay là hãng NXP Semiconductors) cho quá trình giao tiếp giữa các IC. Truyền thông với bus I²C là quá trình truyền thông đồng bộ nối tiếp, hỗ trợ nhiều master và slave trên đường truyền. I²C phù hợp với các ngoại vi mà sự ưu tiên về kết nối đơn giản và chi phí sản xuất thấp quan trọng hơn là yêu cầu về tốc độ truyền.

SMBus (System Management Bus), là một "chuẩn con" của I²C, được giới thiệu bởi Intel vào năm 1995, với đặc tính sử dụng nghiêm ngặt hơn. SMBus nổi bật bởi tính ổn định và độ tương thích cao. Do đó, các hệ thống I²C ngày nay đã sử dụng một số chính sách và nguyên tắc của SMBus, và đôi khi hỗ trợ cả I²C và SMBus, thông qua việc sử dụng câu lệnh (command) hoặc thay đổi kết nối các chân linh kiện.

Lịch sử phát triển
Bus I²C được phát triển vào những năm 1980. Ban đầu, loại bus này chỉ được dùng trong các linh kiện điện tử của Philips. Sau đó, do tính ưu việt và đơn giản của nó, I²C đã được chuẩn hóa và được dùng rộng rãi trong các module truyền thông nối tiếp của vi mạch tích hợp ngày nay.

Từ ngày 10 tháng 10 năm 2006, việc triển khai giao thức I²C trong quá trình sản xuất, thương mại sẽ không bị tính phí. Tuy nhiên, việc sở hữu địa chỉ I²C cho các thiết bị slave cung cấp bởi NXP sẽ bị tính phí.

Các đối thủ cạnh tranh của NXP như Siemens AG (sau này là Infineon Technologies AG, và hiện tại là Intel mobile communications), NEC, Texas Instruments, STMicroelectronics (trước đó là SGS-Thomson), Motorola (sau này là Freescale, hiện tại đã sáp nhập vào NXP), Nordic Semiconductor và Intersil, đã giới thiệu các sản phẩm tích hợp bus I²C từ giữa những năm 1990.

Đặc điểm kĩ thuật
Các thiết bị tương thích với bus I²C đều tích hợp một giao diện trên chip (on-chip interface) cho phép các thiết bị đó giao tiếp với nhau thông qua bus I²C. Các tính năng của một bus I²C:

 Chỉ sử dụng hai đường bus: SDA (serial data line, tạm dịch: đường truyền dữ liệu nối tiếp) và SCL (serial clock line, tạm dịch: đường xung nhịp nối tiếp).
 Hoạt động theo cơ chế master-slave với cả master và slave đều có thể truyền-nhận dữ liệu. Hỗ trợ nhiều master với cơ chế phát hiện va chạm trên đường truyền (collision detection) và phân xử (arbitration) khi có va chạm tín hiệu để ngăn ngừa mất dữ liệu nếu hai hoặc nhiều master truyền tín hiệu cùng lúc.
 Mỗi thiết bị kết nối vào bus được định một địa chỉ duy nhất bằng phần mềm.
 Quá trình truyền dữ liệu nối tiếp hai chiều 8-bit có định hướng có thể đạt tốc độ lên đến 100 kbit/giây với Standard-mode (tạm dịch: chế độ tiêu chuẩn), 400 kbit/giây với Fast-mode (tạm dịch: chế độ nhanh), 1 Mbit/giây với Fast-mode Plus (Fm+) hoặc đến 3.4 Mbit/s với High-speed mode. Ultra Fast-mode là chế độ chỉ truyền đơn hướng với tốc độ có thể lên đến 5Mbit/giây.
Lọc nhiễu các xung nhọn trên đường bus để đảm bảo tính toàn vẹn dữ liệu.
Số lượng IC tối đa có thể kết nối được trên I²C bus chỉ phụ thuộc vào sức chứa tối đa của bus.

Thiết kế kĩ thuật
I²C sử dụng 2 đường dây 2 chiều là SCL và SDA với cực thu hở và cực máng hở, 2 dây này luôn được kéo lên nguồn bằng một điện trở kéo lên có giá trị xấp xỉ 4,7 kΩ. Khi bus ở trạng thái rảnh (free), cả 2 dây SDA và SCL đều ở mức logic cao. Không gian địa chỉ (7-bit hoặc 10-bit địa chỉ) và thông số điện dung của bus sẽ giới hạn số lượng thiết bị hoặc node có thể kết nối vào bus.

Thiết kế tham khảo
Bus I²C sử dụng 7 bit để định địa chỉ. Các node trên bus sẽ đóng 2 vai trò là master hoặc slave:

 Master node: node phát xung clock và khởi tạo giao tiếp với slave.
 Slave node: node nhận xung clock và phản hồi khi được định địa chỉ bởi master.
Có 4 chế độ hoạt động cho một thiết bị trên bus I²C, bao gồm:

 master transmit: Node master đang gởi dữ liệu đến slave
 master receive: Node master đang nhận dữ liệu từ slave
 slave transmit: Node slave đang gởi dữ liệu đến master
 slave receive: Node slave đang nhận dữ liệu từ master
Bus I²C có thể là một bus có nhiều master (multi-master bus). Tức là có thể có nhiều hơn một thiết bị có thể điều khiển các thiết bị khác kết nối vào bus I²C đó.

Về hoạt động tổng quan giữa master và slave, xét 2 ví dụ sau:

Với hình minh họa, xét trường hợp vi điều khiển master (µC Master trên hình) muốn gởi thông tin đến vi điều khiển slave (µC Slave) trên hình, toàn bộ quá trình diễn ra như sau:

 µC Master định địa chỉ (address) µC Slave
 µC Master (khi đó là master-transmitter) sẽ gởi dữ liệu đến µC Slave (khi đó là slave-receiver)
 µC Master hủy quá trình truyền

Với hình minh họa, xét trường hợp vi điều khiển master (µC Master trên hình) muốn nhận thông tin từ vi điều khiển slave (µC Slave) trên hình, toàn bộ quá trình diễn ra như sau:

 µC Master định địa chỉ (address) µC Slave
 µC Master (khi đó là master-receiver) nhận dữ liệu từ µC Slave (khi đó là slave-transmitter)
 µC Master hủy quá trình truyền

Xung nhịp
Tần số xung nhịp đồng hồ có thể xuống 0 Hz. Trên một bus I²C có thể định địa chỉ tới 112 nút, 16 địa chỉ còn lại được sử dụng vào mục đích riêng.

Các hệ điều hành hỗ trợ

 Hệ điều hành AmigaOS hỗ trợ component i2c.resource cho AmigaOS 4.x và MorphOS 3.x hoặc shared library i2c.library (phát triển bởi Wilhelm Noeker) cho các hệ thống cũ hơn.

Nền tảng Arduino với thư viện Wire
Maximite hỗ trợ giao tiếp I2C trong thành phần của MMBasic.
TWI (Two-Wire Interface) hoặc TWSI (Two-Wire Serial Interface) về cơ bản là một dạng I²C bus triển khai trên các bộ xử lý system-on-chip của Atmel và các nhà phân phối khác.

Ứng dụng
Trên thực tế, bus I²C ngày nay đã trở thành một tiêu chuẩn thế giới được triển khai trong hơn 1000 loại IC khác nhau bởi hơn 50 nhà sản xuất IC. Các bus I²C đa tính năng được dùng trong nhiều kiến trúc điều khiển, như SMBus (System Management Bus), PMBus (Power Management Bus), IPMI (Intelligent Platform Management Interface), DDC (Display Data Channel) và ATCA (Advanced Telecom Computing Architecture).

Một điểm mạnh khác của I²C nằm ở khả năng vi điều khiển có thể điều khiển được một mạng lưới các thiết bị khác mà chỉ thông qua 2 chân của vi điều khiển. Với một số công nghệ bus nối tiếp khác cho cùng yêu cầu này, như SPI, thì việc điều khiển sẽ yêu cầu nhiều chân kết nối và dây tín hiệu hơn để kết nối nhiều thiết bị.

Xem thêm

 SMBus

Tài liệu tham khảo

Chú thích

Liên kết ngoài
Bus nối tiếp


title: Plicisyrinx vitjazi

text:
Plicisyrinx vitjazi là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Turridae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Plicisyrinx


title: Pygmaena

text:
Pygmaena là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Macariini


title: Galerudolphia angolae

text:
Galerudolphia angolae là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Bolz & Wagner miêu tả khoa học năm 2005.

Chú thích

Tham khảo

Galerudolphia


title: Apfelberg

text:
Apfelberg (meaning "Apple Mountain" in German) là một đô thị thuộc huyện Knittelfeld trong bang Steiermark, nước Áo. Đô thị Apfelberg có diện tích 9,29 km², dân số cuối năm 2005 là 625 người.

Tham khảo


title: Phan Thúy Thanh

text:
Phan Thúy Thanh, sinh năm 1952; Quê quán huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên; là Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam từ năm 1997-2003.

Quá trình công tác
1969-1974: Sinh viên trường Đại học Ngoại giao (Hà Nội);
1974: Công tác ở Vụ Báo chí, Bộ Ngoại giao;
1980-1984: Thạc sĩ quan hệ ngoại giao ở Hunggari;
1991-1993: Học tại trường Học viện Hành chính Le-na (Pháp);
1994-1997: Tham tán Công sứ của Việt Nam tại Vương quốc Bỉ;
1997-2003: Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao, Vụ trưởng Vụ Thông tin Báo chí;
2003-2007: Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Việt Nam tại Vương quốc Bỉ và Luxembourg, đồng thời là Đại sứ Trưởng Phái đoàn Việt Nam bên cạnh Liên minh châu Âu.

Công việc thường nhật khi là phát ngôn viên
Từ 5h30’ đến 5h45’, nghe đài VOV, sau đó chuyển sang nghe BBC; Vừa làm các công việc nhà, vừa lắng nghe bản tin;
6h00’, xem Chào buổi sáng của Đài Truyền hình Việt Nam;
7h30’, có mặt tại văn phòng, dự giao ban ở cơ quan, xem Internet, đọc báo cáo nhanh;
8h30’, sau khi đã nắm được diễn biến chính ở trong nước cũng như trên thế giới trong 24 giờ qua, phác thảo nhanh những vấn đề mà ngày hôm đó có thể các phóng viên nước ngoài sẽ yêu cầu trả lời.

Phong tặng
Huân chương Leopold Đệ Nhị của Vương quốc Bỉ.

Gia đình và quan hệ
Cha bà là Phan Duy Vẽ, nguyên cán bộ cao cấp ở Cục Chuyên gia (Phủ Thủ tướng cũ). Chồng là Trần Ngọc Thạch, Đại sứ đặc mệnh toàn quyền tại UAE.

Người đồng cấp cùng nhiều thời kỳ và bạn thân là Chương Khởi Nguyệt, Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc.

Quan điểm

Chú thích

Liên kết ngoài
Hiền Lương, Làm dâu của... nhiều nhà, Thế giới & Việt Nam, ngày 29/01/2009, truy cập ngày 25/6/2011.

Người Hưng Yên
Nhà ngoại giao Việt Nam
Phát ngôn viên Việt Nam
Hàm Đại sứ (Việt Nam)
Nữ chính khách Việt Nam


title: Bác Hồ, Bayingolin

text:
Bác Hồ (; ) là một huyện của Châu tự trị dân tộc Mông Cổ Bayin'gholin, khu tự trị Tân Cương, Trung Quốc.

Nhai đạo

Trấn
 Bác Hồ (博湖镇)
 Bản Bố Đồ (本布图镇)

Hương
 Tháp Ôn Giáp Khải (塔温觉肯乡)
 Ô Lan Tái Cách Sâm (乌兰再格森乡)
 Tài Khảm Nặc Nhĩ (才坎诺尔乡)
 Tra Can Nặc Nhĩ (查干诺尔乡)
 Bác Tư Đằng Hồ (博斯腾湖乡)

Khác
 Binh đoàn 25

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang thông tin chính thức

Đơn vị cấp huyện Tân Cương
Bayin'gholin


title: Les Touches-de-Périgny

text:
Les Touches-de-Périgny là một xã trong tỉnh Charente-Maritime trong vùng Nouvelle-Aquitaine, tây nam nước Pháp. Xã Les Touches-de-Périgny nằm ở khu vực có độ cao trung bình 85 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

 INSEE commune file

Xã của Charente-Maritime


title: Attenkirchen

text:
Attenkirchen là một đô thị thuộc huyện Freising trong bang Bayern nước Đức. Đô thị Attenkirchen có diện tích 16,16 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 2608 người.

Tham khảo


title: Gibberula tahaukuensis

text:
Gibberula tahaukuensis là một loài ốc biển rất nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Cystiscidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Gibberula
Động vật được mô tả năm 2001


title: Zurndorf

text:
Zurndorf là một đô thị ở huyện Neusiedl am See thuộc bang Burgenland ở nước Áo. Đô thị này có diện tích 54,3 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2005 là 1989 người.

Tham khảo

Cities and towns in Burgenland


title: 13249 Marcallen

text:
13249 Marcallen (1998 MD38) là một tiểu hành tinh vành đai chính.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 13249 Marcallen

013249
1998
013249
Tiểu hành tinh được đặt tên


title: Wapedia

text:
Wapedia là một trang web dạng WAP chuyển tải nội dung của Wikipedia tới các thiết bị di động, như điện thoại di động hay PDA. Wapedia, từ ghép tắt của WAP và Wikipedia, được Florian Amrhein tạo ra bằng ngôn ngữ Portmanteau và được Taptu điều hành.

Wapedia cung cấp cho người đọc hầu hết các mục từ của Wikipedia, chẳng hạn như: các bài viết chọn lọc, hình ảnh chọn lọc, mục bạn có biết, và bài ngẫu nhiên... Tuy nhiên, các mục từ ở Wapedia không thể sửa như ở Wikipedia nên Wapedia không cung cấp tài khoản cho người sử dụng.

Từ ngày 4 tháng 11 năm 2013, trang này đã ngừng hoạt động và được thay thế bởi Wikipedia cho Thiết bị Di động.

Liên kết ngoài
Wapedia tiếng Việt: http://wapedia.mobi/vi/ (ngưng hoạt động)

Tham khảo

Phần mềm cho Android (hệ điều hành)
Phần mềm cho iOS
Phần mềm năm 2004


title: Khusrupur

text:
Khusrupur là một thành phố và là một khu vực quy hoạch (notified area) của quận Patna thuộc bang Bihar, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Khusrupur có dân số 12.185 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Khusrupur có tỷ lệ 54% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 62%, và tỷ lệ cho phái nữ là 45%. Tại Khusrupur, 17% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Bihar


title: Thyreus affinis

text:
Thyreus affinis là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Morawitz mô tả khoa học năm 1874.

Chú thích

Tham khảo

Thyreus
Động vật được mô tả năm 1874


title: Lasioglossum asteria

text:
Lasioglossum asteria là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Ebmer mô tả khoa học năm 1978.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1978


title: Mạt đại hoàng tôn

text:
Mạt đại hoàng tôn (末代皇孫, tiếng Anh: The Imperial Wanderers) là một loạt phim truyền hình gồm 55 tập do hãng Đài Thị, Đài Loan sản xuất và được phát sóng lần đầu năm 1992. Lấy bối cảnh Trung Quốc đầu thế kỷ 20 khi Nhà Thanh sụp đổ, bộ phim nói về chuyện tình của Đoan Khang (Hoàng Nhật Hoa) và Như Ý (Châu Hải My), hai người xuất thân từ tầng lớp quý tộc Mãn Châu. Mạt đại hoàng tôn sau khi công chiếu đã nhận được phản ứng tích cực của người xem truyền hình châu Á.

Nhân vật
 Hoàng Nhật Hoa vào vai Phú Trang Đoan Khang
 Châu Hải My vào vai Nạp Lan Như Ý
 La Huệ Quyên vào vai Chiêu Nguyên Bảo
 Tạ Tổ Vũ vào vai Trương Lỗi
 Từ Thiếu Cường vào vai Diêu Thế Xương

Nội dung
Vào những năm cuối cùng của triều nhà Thanh, Đoan Khang và Như Ý, con cái của hai gia đình đại quý tộc gốc Mãn Châu, đem lòng yêu thương nhau nhưng mối tình của họ bị gia đình Đoan Khang phản đối kịch liệt. Cùng lúc đó Cách mạng Tân Hợi nổ ra, gia đình của Như Ý và Đoan Khang đều rơi vào cảnh mất hết quyền lực và tài sản, Đoan Khang và Như Ý đều phải vất vả kiếm sống đồng thời che giấu nguồn gốc quý tộc của mình. Trong cảnh hoạn nạn, Như Ý được Thế Xương giúp đỡ, sau đó cô quyết định lấy anh để trả ơn vì nghĩ rằng Đoan Khang đã chết. Một thời gian sau hai người gặp lại nhau, tình xưa được nối lại nhưng Thế Xương tìm mọi cách để ngăn cản vợ mình đến với người khác. Kết quả là Như Ý quyết định bỏ đi, trong lúc ấy Đoan Khang luôn nhận được sự động viên của Tiểu Bảo và quyết định xin cưới cô làm vợ. Đúng lúc họ chuẩn bị đám cưới thì Đoan Khang một lần nữa gặp lại Như Ý, lúc này là một diễn viên trong đoàn ca xướng.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Mạt đại hoàng tôn  trên trang CNMDb.com

Phim của TTV
Phim truyền hình Đài Loan
Phim lãng mạn
Phim cổ trang
Phim năm 1992


title: Lasionycta haida

text:
Lasionycta haida là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó là loài đặc hữu củaquần đảo Haida Gwaii ở British Columbia.

Sải cánh dài 32–33 mm.

Liên kết ngoài
A Revision of Lasionycta Aurivillius (Lepidoptera, Noctuidae) for Bắc Mỹ và notes on Eurasian species, with descriptions of 17 new species, 6 new subspecies, a new genus, và two new species of Tricholita Grote

Chú thích

Lasionycta


title: Alloeopage

text:
Alloeopage là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Các loài
 Alloeopage cinerea (Warren, 1896)

Chú thích

Tham khảo

 Alloeopage at funet.fi

Geometridae
Geometrinae


title: Phedomenus descriptus

text:
Phedomenus descriptus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1941.

Chú thích

Tham khảo

Phedomenus


title: Craugastor anciano

text:
Craugastor anciano là một loài ếch trong họ Craugastoridae.
Nó là loài đặc hữu của Honduras.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và sông.
Nó bị đe dọa do mất môi trường sống.

Nguồn
 Cruz, G., Wilson, L.D. & McCranie, R. 2004. Craugastor anciano. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Craugastor
Động vật đặc hữu Honduras
Động vật lưỡng cư Honduras


title: Toxorhina latamera

text:
Toxorhina latamera là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Toxorhina
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Paravur

text:
Paravur là một thành phố và khu đô thị của quận Ernakulam thuộc bang Kerala, Ấn Độ.

Địa lý
Paravur có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 10 mét (32 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Paravur có dân số 30.056 người. Phái nam chiếm 48% tổng số dân và phái nữ chiếm 52%. Paravur có tỷ lệ 84% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 86%, và tỷ lệ cho phái nữ là 84%. Tại Paravur, 10% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Kerala


title: Atoposmia hemizoniae

text:
Atoposmia hemizoniae là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1935.

Chú thích

Tham khảo

Atoposmia
Động vật được mô tả năm 1935


title: Mỹ Thạnh, Thủ Thừa

text:
Mỹ Thạnh là một xã thuộc huyện Thủ Thừa, tỉnh Long An, Việt Nam.

Địa lý
Xã Mỹ Thạnh có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Bình An
Phía tây giáp các xã Mỹ An và Mỹ Lạc
Phía nam giáp xã Mỹ Phú
Phía bắc giáp xã Tân Thành.

Xã có diện tích 17,21 km², dân số năm 1999 là 6.297 người, mật độ dân số đạt 366 người/km².

Hành chính
Xã được chia thành 5 ấp: 1, 2, 3, 4, 5.

Lịch sử
Xã Mỹ Thạnh được thành lập vào ngày 14 tháng 1 năm 1983 trên cơ sở tách một phần diện tích và dân số của xã Mỹ Lạc Thạnh cũ.

Chú thích


title: Limonius quadraticollis

text:
Limonius quadraticollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1860.

Chú thích

Tham khảo

Limonius


title: Saint-Léger-sous-la-Bussière

text:
Saint-Léger-sous-la-Bussière là một xã ở tỉnh Saône-et-Loire trong vùng Bourgogne-Franche-Comté nước Pháp.

Sông Grosne chảy qua xã này.

Thông tin nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số 256.Ước tính dân số năm 2007 là 266 người.

Xem thêm
Xã của tỉnh Saône-et-Loire

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Saône-et-Loire


title: Montcel, Savoie

text:
Montcel là một xã thuộc tỉnh Savoie trong vùng Rhône-Alpes ở đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 371-1563 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE

Xã của Savoie


title: Trosly-Breuil

text:
Trosly-Breuil là một xã thuộc tỉnh Oise trong vùng Hauts-de-France phía bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 39 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

INSEE

Village in France.
Place.

Troslybreuil


title: Chùa Võng Thị

text:
Chùa Võng Thị còn có tên là Vinh Khánh tự nằm ở 75 Võng Thị, phường Bưởi, quận Tây Hồ, Hà Nội. Chùa được xây dựng vào cuối thời nhà Lý và đã được sửa chữa nhiều lần. Chính điện được bài trí tôn nghiêm, tầng trên cùng an vị bộ tượng Tam Thế Phật. Mỗi tượng cao 0,9m, kể cả tòa sen là 1,2m, ngang gối 0,54m, tạc bằng gỗ vào thời nhà Mạc. Chùa đã được Bộ Văn hóa công nhận là Di tích lịch sử - văn hóa quốc gia.

Chú thích

Võng
Tây Hồ (quận)


title: Hydropsyche walkeri

text:
Hydropsyche walkeri là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Tân bắc
Hydropsyche


title: Bulbophyllum mutatum

text:
Bulbophyllum mutatum là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

mutatum]]

M


title: Lipotriches generosa

text:
Lipotriches generosa là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Smith mô tả khoa học năm 1875.

Chú thích

Tham khảo

Lipotriches
Động vật được mô tả năm 1875


title: Mochi

text:
là một loại bánh giầy nhân ngọt truyền thống của Nhật Bản làm từ bột gạo nếp hay gạo nếp giã nhuyễn không những được dùng để ăn trong cuộc sống hàng ngày mà còn là vật phẩm dâng lên thần linh và có ý nghĩa mang lại may mắn. Bánh Mochi là vật cúng  không thể thiếu trong các gia đình Nhật Bản nhân dịp năm mới. Họ bày trí Mochi ở hốc tường Toko-noma trang trọng trong phòng khách hoặc trong nhà bếp. Những chiếc bánh này được gọi là Kagami-mochi, tức bánh Mochi dâng lên thần linh. Ngày Tết, Tết Trung Thu, người Nhật cúng bánh Mochi để cầu nguyện cho sự trường thọ. Vào những ngày truyền thống, người Nhật buộc bánh Mochi trên thanh tre dài rồi nướng trong đống lửa. Họ tin rằng khi ăn bánh Mochi nướng tại lễ Dondo-yaki sẽ mang lại sức khỏe cho suốt cả năm. Bánh Mochi cũng có mặt trong lễ dựng nhà mới Choto-shiki của người Nhật.

Điển tích Thỏ ngọc giã bánh giầy trên cung trăng
Nếu như người Việt Nam tưởng tượng trên cung trăng có cây đa và chú Cuội, thì người Nhật tin rằng có một chú thỏ đang sinh sống trên vương quốc của thần Mặt trăng bất tử và đến đêm Otsukimi lại giã bột để làm bánh giầy mochi. Ngoài ra, liên tưởng về một chú thỏ đang ngồi ăn bánh dango cũng xuất hiện ở nhiều địa phương trên nước Nhật.

Một trong những truyền thuyết về Thỏ ngọc được trẻ con Nhật Bản yêu thích có nguồn gốc từ thần thoại Ấn Độ, kể về 3 con vật là khỉ, cáo và thỏ được Thượng đế thử thách khi Thượng đế hóa thân thành một ông lão và đến xin chúng thức ăn.Trong khi khỉ nhanh nhảu trèo lên cây để hái thật nhiều trái ngon, còn cáo thì đi trộm đồ cúng từ các ngôi mộ để biếu tặng ông lão, chỉ có mỗi thỏ là không có gì cả. Vì vậy để có thức ăn biếu ông lão, thỏ đã lao mình vào đống lửa để hiến tặng chính bản thân mình. Cảm động trước tấm lòng của thỏ, Thượng đế đã hồi sinh cho thỏ rồi đưa nó lên cung trăng để tôn vinh trước tất cả mọi người.

Cách làm

Người ta chọn loại gạo nếp ngon, đồ kỹ (có thể đồ hai lượt), rồi giã trong cối tới khi có được một khối bột nếp chín dẻo quánh. Thường chỉ những nam thanh niên mới làm điều này, vì nếu giã không nhuyễn khi ăn hạt gạo sẽ mất ngon, dễ bị hỏng bánh.

Đối với loại mochi có nhân: Pha một giọt màu thực phẩm với 1 chén nước sao cho nước có màu sắc như ý (hoặc không cần màu thực phẩm). Trộn đều bột nếp, đường và nước màu, lưu ý bột nếp làm vỏ bánh sau khi hấp sẽ rất dẻo và dính nên cần cho từ từ từng chút nước vào cho đến khi hỗn hợp bột thành 1 khối dẻo hơi khô.
Lấy màng bọc thực phẩm bọc bột đã nhào. Sau đó cho vào lò vi sóng quay 3 phút chế độ high. Sau đó lấy bánh ra và trộn lại lần nữa bằng muỗng gỗ trong 20 giây, tiếp đến lấy màng bọc lại, cho vào lò vi sóng một lần nữa rồi quay trong 1 phút thì lấy ra, nhanh tay khuấy bột theo đường tròn khoảng 30 giây nữa để làm bột dai.

Nếu không có lò vi sóng thì có thể cho bột vào tô hoặc bọc màng bọc thực phẩm và hấp cách thủy cho đến khi bột chín, trong lại là được.

Rắc đều bột nếp rang chín lên thớt, rồi cho phần bột lên, dùng dao cắt hoặc nhúng tay ướt cho bột không dính tay rồi chia bột thành các phần nhỏ.Xoa một ít bột nếp rang lên tay cho đỡ dính. Bắt đầu vào công đoạn nặn bánh,lấy từng phần vỏ bánh, đập dẹt, cho nhân (đậu đỏ, trà xanh,kem viên nhỏ...) vào rồi đóng bánh lại.
Ngày nay, công nghệ chế biến bánh giầy mochi cũng được tân tiến hoá, không cần phải theo tập tục giã bánh giầy mochi thủ công để đỡ tốn sức, người Nhật còn xay gạo nếp thành bột hay phát minh ra máy làm mochi tự động, chỉ cần cho gạo nếp vào máy sẽ thao tác như một người thợ giã bánh. Mặt khác, bánh giã thủ công khi gạo nếp còn nóng ăn cũng rất ngon.

Sử dụng và bảo quản

Bánh Mochi loại phổ biến nhất là loại mochi trắng không nhân, nhỏ bằng lòng bàn tay, nặn hình tròn dày chừng 1 đến 2 cm. Bánh sau khi nặn xong có thể ăn ngay hoặc cho vào ngăn mát tủ lạnh vài giờ cho mát.

Có một số loại dùng để nướng như kirimochi (切り餅 - bánh dày khô dạng khối chữ nhật) và marumochi (丸餅 - bánh dày dạng tròn dẹt) thông thường ăn trực tiếp cùng xì dầu và nori sau khi nướng.Tết Dương lịch là ngày Tết quan trọng của người Nhật nên họ dùng loại bánh dày nướng này cho việc chế biến canh bánh dày zōni để hưởng thêm tuổi mới và cầu bình an. Không những vậy, có cả món bánh dày tẩm bột chiên, gọi là Mochi tempura (餅天ぷら).

Tầm ảnh hưởng của Mochi tại Hàn Quốc
Người Hàn Quốc có một loại bánh đặc biệt là songpyeon (tiếng Hàn: 송편), tức bánh giầy hình bán nguyệt (tương tự như Mochi của Nhật Bản). Songpyeon được dùng cho ngày Tết Chuseok (tết Trung thu hay lễ Tạ ơn). Một loại khác là gaepi-tteok (개피떡) hoặc Baram-tteok (바람떡) với nhân đậu trắng và quét dầu mè để chống dính.

Daifuku của Nhật được Hàn Quốc làm lại với tên gọi là gyeongdan (경단) và chapssal-tteok (찹쌀떡).

Tham khảo

http://en.rocketnews24.com/2014/06/04/this-amazing-water-cake-just-may-be-the-most-delicate-sweet-ever-created/

Ẩm thực Nhật Bản
Thuật ngữ tiếng Nhật
Bánh ngọt
Các món cơm Nhật Bản