title: Josiah Willard Gibbs

text:
Josiah Willard Gibbs (11 tháng 2 năm 1839 - 28 tháng 4 năm 1903) là một nhà khoa học người Mỹ đã có những đóng góp lý thuyết đáng kể cho vật lý, hóa học và toán học. Các công trình của ông về các ứng dụng của nhiệt động lực học đã đưa ngành hóa lý trở thành một khoa học quy nạp chặt chẽ. Cùng với James Clerk Maxwell và Ludwig Boltzmann, ông đã sáng lập nên ngành cơ học thống kê (một thuật ngữ do ông đặt ra), giải thích các định luật nhiệt động lực học như là hệ quả của các đặc tính thống kê của tập hợp các trạng thái có thể có của một hệ vật chất bao gồm nhiều hạt. Gibbs cũng nghiên cứu việc áp dụng các phương trình Maxwell vào các vấn đề trong quang học vật lý. Là một nhà toán học, ông đã phát minh ra phép tính vectơ hiện đại (độc lập với nhà khoa học người Anh Oliver Heaviside, người đã thực hiện công trình tương tự trong cùng thời kỳ).

Năm 1863, trường đại học Yale trao cho Gibbs bằng tiến sĩ kỹ thuật, và là người Mỹ đầu tiên nhận được học vị này. Sau ba năm lưu trú ở châu Âu, Gibbs dành phần còn lại của sự nghiệp tại Yale, nơi ông là giáo sư vật lý toán từ năm 1871 cho đến khi qua đời. Nghiên cứu trong sự tương đối cô lập, ông trở thành nhà khoa học lý thuyết sớm nhất ở Hoa Kỳ đạt được danh tiếng quốc tế và được Albert Einstein ca ngợi là "bộ óc vĩ đại nhất trong lịch sử Hoa Kỳ." Năm 1901, Gibbs được trao huy chương Copley của Hiệp hội Hoàng gia London, khi đó được coi là giải thưởng cao nhất trong cộng đồng khoa học quốc tế, "cho những đóng góp của ông cho vật lý toán."

Các nhà bình luận và viết tiểu sử đã nhận xét về sự tương phản giữa cuộc đời yên bình, đơn độc của Gibbs trong thế kỷ biến đổi của New England và tác động quốc tế to lớn của những ý tưởng của ông. Mặc dù công trình của ông gần như hoàn toàn là lý thuyết, nhưng giá trị thực tiễn của những đóng góp của Gibbs đã trở nên rõ ràng với sự phát triển của hóa học công nghiệp trong nửa đầu thế kỷ 20. Theo Robert A. Millikan, trong khoa học thuần túy, Gibbs "đã đóng góp cho cơ học thống kê và nhiệt động lực học như những gì Laplace đã làm cho cơ học thiên thể và Maxwell đã làm cho điện động lực học, cụ thể là, khiến lĩnh vực của ông trở thành một cấu trúc lý thuyết hoàn thiện đẹp."

Tiểu sử

Nền tảng gia đình

Gibbs sinh ra ở New Haven, Connecticut. Ông thuộc một gia đình Yankee lâu đời đã sản sinh ra các giáo sĩ và học giả nổi tiếng của Mỹ kể từ thế kỷ 17. Ông là con thứ tư trong gia đình có 5 người con và là con trai duy nhất của ông Josiah Willard Gibbs Sr., và bà Mary Anna, nhũ danh Van Cleve. Về phía họ cha, ông là hậu duệ của Samuel Willard, người từng giữ chức chủ tịch Đại học Harvard từ năm 1701 đến năm 1707. Về phía họ mẹ ông, một trong những tổ tiên của ông là linh mục Jonathan Dickinson, chủ tịch đầu tiên của trường New Jersey College. (sau này là đại học Princeton). Tên đã đặt của Gibbs, giống như của cha ông và một số thành viên khác trong đại gia đình của họ, bắt nguồn từ tổ tiên của ông là Josiah Willard, người đã từng là bí thư của tỉnh Vịnh Massachusetts vào thế kỷ 18. Bà nội của ông, Mercy (Prescott) Gibbs, là em gái của Rebecca Minot Prescott Sherman, vợ của một trong những người lập quốc Hoa Kỳ Roger Sherman; ông cũng là anh họ thứ hai của Roger Sherman Baldwin, xem về thuyền buồm Amistad bên dưới.

Người lớn tuổi trong họ Gibbs thường được gia đình và đồng nghiệp gọi là "Josiah", trong khi cậu con trai được gọi là "Willard". Bố của ông, Josiah Gibbs là một nhà ngôn ngữ học và thần học, người từng là giáo sư thánh văn tại trường Thần học Yale từ năm 1824 cho đến khi ông qua đời năm 1861. Ngày nay ông được nhớ đến nhiều nhất với tư cách là người theo chủ nghĩa bãi nô. Ông đã tìm một phiên dịch viên cho các hành khách châu Phi trên thuyền buồm Amistad, cho phép họ biện hộ trong phiên tòa xét xử những người này khi họ nổi dậy chống lại việc bị bán làm nô lệ.

Roger Sherman Baldwin cũng là cụ nội của nhà toán học Hassler Whitney, một trong những người sáng lập lý thuyết điểm kỳ dị, và có những nghiên cứu nền tảng về đa tạp, các khái niệm phép nhúng, phép dìm, lớp đặc trưng và lý thuyết tích phân hình học.

Giáo dục

Willard Gibbs học phổ thông tại trường Hopkins và vào trường Yale College năm 1854 ở tuổi 15. Tại Yale, Gibbs đạt được giải thưởng xuất sắc về toán học và tiếng Latinh, và anh tốt nghiệp năm 1858 với thứ hạng gần đứng đầu lớp. Anh vẫn ở Yale với tư cách là một nghiên cứu sinh tại phân viện Khoa học Sheffield. Ở tuổi 19, ngay sau khi tốt nghiệp đại học, Gibbs được nhận vào Học viện Khoa học và Nghệ thuật Connecticut, một tổ chức học thuật chủ yếu gồm các thành viên của trường Yale.

Có tương đối ít tài liệu từ thời kỳ này còn tồn tại và rất khó để tái tạo lại các chi tiết về sự nghiệp ban đầu của Gibbs một cách chính xác. Theo ý kiến của các nhà viết tiểu sử, người cố vấn chính và ảnh hưởng tới Gibbs, cả ở Yale và ở học viện Connecticut, có lẽ là nhà thiên văn học và toán học Hubert Anson Newton, chuyên gia nghiên cứu hàng đầu về thiên thạch. Sau này ông vẫn là người bạn và người bạn tâm giao suốt đời của Gibbs. Sau khi cha ông qua đời vào năm 1861, Gibbs được thừa kế số tiền đủ để ông độc lập về tài chính.

Bệnh phổi tái phát khiến người thanh niên Gibbs và các bác sĩ của anh lo ngại rằng anh có thể dễ mắc bệnh lao, căn bệnh đã làm mẹ anh tử vong. Anh cũng mắc chứng loạn thị, mà cách điều trị khi ấy vẫn còn xa lạ với các nhà nhãn khoa, vì vậy Gibbs phải tự chẩn đoán và mài mắt kính cho chính anh. Mặc dù trong những năm sau đó, ông chỉ sử dụng kính để đọc sách hoặc cho các việc nhìn gần, sức khỏe yếu và thị lực không tốt của Gibbs có lẽ giải thích lý do tại sao ông không tình nguyện chiến đấu trong nội chiến 1861–65. Ông không phải nhập ngũ và ở lại Yale trong suốt thời gian của chiến tranh.

Năm 1863, Gibbs nhận bằng tiến sỹ (Ph.D.) về kỹ thuật đầu tiên được cấp ở Hoa Kỳ, cho luận án có tên "On the Form of the Teeth of Wheels in Spur Gearing", trong đó ông sử dụng các kỹ thuật hình học để khảo sát thiết kế tối ưu cho bánh răng. Năm 1861, Yale trở thành trường đại học đầu tiên của Hoa Kỳ cấp bằng tiến sĩ và Gibbs là tiến sĩ thứ năm được cấp bằng ở Mỹ trong các lĩnh vực khác nhau.

Sự nghiệp giai đoạn 1863–73

Sau khi tốt nghiệp, Gibbs được bổ nhiệm làm trợ giảng tại trường cao đẳng trong thời hạn ba năm. Trong hai năm đầu, ông dạy tiếng Latinh và trong năm thứ ba, ông dạy "triết học tự nhiên" (tức là vật lý). Năm 1866, ông được cấp bằng sáng chế cho một thiết kế về phanh cho tàu đường sắt và đọc một bài báo trước Học viện Connecticut, có tựa đề "Tầm quan trọng thích hợp của các đơn vị độ dài", trong đó ông đề xuất một kế hoạch hợp lý hóa hệ thống các đơn vị đo lường được sử dụng. trong cơ học.

Sau khi kết thúc nhiệm vụ trợ giảng, Gibbs đã đến châu Âu cùng với các chị gái của mình. Họ trải qua mùa đông 1866–67 ở Paris, nơi Gibbs tham dự các bài giảng tại Sorbonne và Collège de France, được thuyết giảng bởi các nhà khoa học toán học nổi tiếng như Joseph Liouville và Michel Chasles. Sau khi thực hiện một chế độ học tập nghiêm khắc với bản thân, Gibbs bị cảm lạnh nghiêm trọng và một bác sĩ, với lo sợ bệnh lao, đã khuyên anh nên nghỉ ngơi ở Côte d’Azur, nơi anh và các chị gái của mình đã ở lại vài tháng và anh hồi phục hoàn toàn.

Chuyển đến Berlin, Gibbs tham dự các bài giảng toán học của Karl Weierstrass và Leopold Kronecker, cũng như của nhà hóa học Heinrich Gustav Magnus. Tháng 8 năm 1867, em gái của Gibbs là Julia kết hôn với tại Berlin Addison Van Name, người bạn cùng lớp với Gibbs ở Yale. Cặp đôi mới cưới trở lại New Haven, còn Gibbs và chị anh Anna ở lại Đức. Ở đại học Heidelberg, Gibbs được tiếp cận các công trình nghiên cứu của các nhà vật lý Gustav Kirchhoff và Hermann von Helmholtz, và nhà hóa học Robert Bunsen. Ở thời điểm ấy, giới hàn lâm Đức đang dẫn đầu thế giới về khoa học tự nhiên, đặc biệt là hóa học và nhiệt động lực học.

Gibbs trở lại Yale vào tháng 6 năm 1869 và dạy tiếng Pháp trong một thời gian ngắn cho các sinh viên kỹ thuật. Có lẽ trong khoảng thời gian này ông đã nghiên cứu về thiết kế mới cho bộ điều tốc của động cơ hơi nước, khảo cứu quan trọng cuối cùng của ông cho ngành kỹ thuật cơ khí.  Năm 1871, ông được bổ nhiệm làm giáo sư toán lý tại Yale, và là chức danh giáo sư đầu tiên ở Hoa Kỳ. Gibbs, người có khả năng độc lập tài chính và vẫn chưa công bố một nghiên cứu nào, được chỉ định chỉ dạy các sinh viên và được thuê mà không có lương.

Sự nghiệp giai đoạn 1873–80

Gibbs công bố công trình nghiên cứu đầu tiên của mình vào năm 1873. Các bài báo của ông về biểu diễn hình học của các đại lượng nhiệt động lực học đăng trong Transactions of the Connecticut Academy. Những bài báo này đã giới thiệu việc sử dụng các biểu đồ pha loại khác nhau, là những công cụ hỗ trợ yêu thích của ông cho quá trình tưởng tượng khi thực hiện nghiên cứu, thay vì các mô hình cơ học, chẳng hạn như các mô hình Maxwell đã sử dụng để xây dựng lý thuyết điện từ của mình, mà có thể không đại diện hoàn toàn cho hiện tượng nghiên cứu tương ứng. Mặc dù tạp chí có ít độc giả có khả năng hiểu bài báo của Gibbs, nhưng ông đã chia sẻ các bản in với các nhà vật lý ở châu Âu và nhận được sự hưởng ứng nhiệt tình từ James Clerk Maxwell tại  Cambridge. Maxwell thậm chí còn tự tay làm ra một mô hình đất sét minh họa cấu trúc của Gibbs. Sau đó, mô hình được ông làm ra hai mẫu bằng thạch cao và gửi chuyển một mẫu đến Gibbs. Mẫu đó được trưng bày tại khoa vật lý Yale cho đến ngày nay.

Maxwell đã bao gồm một chương về công trình của Gibbs trong ấn bản tiếp theo của Lý thuyết về nhiệt của ông, xuất bản năm 1875. Ông giải thích tính hữu ích của các phương pháp đồ họa của Gibbs trong một bài giảng cho Hiệp hội Hóa học London và thậm chí còn đề cập đến nó trong bài báo trên "Diagrams" mà anh ấy đã viết cho Encyclopædia Britannica. Triển vọng hợp tác giữa ông và Gibbs đã nhanh chóng bị chấm dứt bởi sự qua đời của Maxwell vào năm 1879, ở tuổi 48. Đã có một câu chuyện đùa sau đó được lưu truyền ở New Haven rằng "chỉ có một người đàn ông hiện tại có thể hiểu được các bài báo của Gibbs. Đó là Maxwell, và bây giờ ông ấy đã qua đời."

Sau đó, Gibbs đã mở rộng phân tích nhiệt động lực học của ông sang các hệ thống hóa học nhiều pha (tức là đến các hệ thống bao gồm nhiều hơn một dạng vật chất) và xem xét một loạt các ứng dụng cụ thể. Ông đã mô tả nghiên cứu đó trong một chuyên khảo có tiêu đề "Về sự cân bằng của các chất không đồng nhất" (On the Equilibrium of Heterogeneous Substances), được xuất bản bởi Học viện Connecticut thành hai phần xuất bản lần lượt vào năm 1875 và 1878. Công trình này, bao gồm khoảng ba trăm trang và chứa chính xác bảy trăm phương trình toán học được đánh số, bắt đầu bằng một trích dẫn của Rudolf Clausius diễn tả điều mà sau này được gọi là định luật thứ nhất và thứ hai của nhiệt động lực học: "Năng lượng của thế giới là không đổi. Entropy của thế giới có xu hướng đạt cực đại. "

Chuyên khảo của Gibbs đã áp dụng một cách chặt chẽ và khéo léo các kỹ thuật nhiệt động lực học của ông vào việc giải thích các hiện tượng vật lý - hóa học, giải thích và liên hệ những gì trước đây là một khối các sự kiện và quan sát riêng rẽ với nhau. Công trình của ông được coi như là "Principia của nhiệt động lực học" và là một công trình có "phạm vi áp dụng thực tế không giới hạn". Nó đã đặt nền tảng vững chắc cho ngành hóa lý. Wilhelm Ostwald, người đã dịch chuyên khảo của Gibbs sang tiếng Đức, gọi Gibbs là "người sáng lập ra bộ môn năng lượng hóa học". Theo các nhà bình luận hiện đại,

Gibbs tiếp tục làm việc không nhận thù lao cho đến năm 1880, khi đại học Johns Hopkins mới thành lập ở Baltimore, Maryland đề nghị cho ông một vị trí với mức lương 3.000 đô la mỗi năm. Đáp lại, trường Yale đề nghị mức lương hàng năm là 2.000 đô la, mà ông đã hài lòng chấp nhận.

Sự nghiệp giai đoạn 1880–1903

Từ năm 1880 đến năm 1884, Gibbs đã nghiên cứu phát triển dựa trên đại số ngoài của Hermann Grassmann thành phép tính vectơ phù hợp với nhu cầu của các nhà vật lý. Với đối tượng này, Gibbs đã phân biệt giữa tích vô hướng và tích chéo của hai vectơ và đưa ra khái niệm về dyadic. Nghiên cứu tương tự đã được thực hiện độc lập, đồng thời bởi nhà vật lý toán học và kỹ sư người Anh Oliver Heaviside. Gibbs đã tìm cách thuyết phục các nhà vật lý khác về sự tiện lợi của phương pháp vectơ so với phép tính quaternion của William Rowan Hamilton, khi phép tính này đã được các nhà khoa học Anh sử dụng rộng rãi. Điều này đã dẫn ông đến một cuộc tranh luận với Peter Guthrie Tait và những người khác trên tạp chí Nature vào đầu những năm 1890.

Các ghi chú bài giảng của Gibbs về phép tính vectơ đã được in riêng vào năm 1881 và 1884 để học sinh của ông sử dụng, và sau đó được Edwin Bidwell Wilson chuyển thể thành sách giáo khoa, Vector Analysis, xuất bản năm 1901. Cuốn sách đó đã giúp phổ biến ký hiệu "del" được sử dụng rộng rãi ngày nay trong điện động lực học và cơ học chất lỏng. Trong một công trình toán học khác, ông đã phát hiện lại "hiện tượng Gibbs" trong lý thuyết về chuỗi Fourier (điều mà ông và các học giả sau này không biết, đã được một nhà toán học người Anh ít tên tuổi, Henry Wilbraham, mô tả 50 năm trước).

Từ năm 1882 đến năm 1889, Gibbs đã viết năm bài báo về quang học vật lý, trong đó ông nghiên cứu hiện tượng lưỡng chiết và các hiện tượng quang học khác và bảo vệ lý thuyết điện từ về ánh sáng của Maxwell chống lại các lý thuyết cơ học của Huân tước Kelvin và những người khác. Trong công trình nghiên cứu về quang học, cũng như trong công trình nghiên cứu về nhiệt động lực học, Gibbs cố tránh suy đoán về cấu trúc vi mô của vật chất và cố ý giới hạn các vấn đề nghiên cứu của mình vào những vấn đề có thể giải quyết được từ các nguyên lý chung tổng quát và các sự kiện đã được thực nghiệm xác nhận. Các phương pháp mà ông sử dụng rất độc đáo và kết quả thu được cho thấy tính đúng đắn của lý thuyết điện từ của Maxwell.

Gibbs đã đặt ra thuật ngữ cơ học thống kê và đưa ra các khái niệm chính trong mô tả toán học tương ứng của các hệ thống vật lý, bao gồm các khái niệm về thế hóa học (1876), và tổ hợp thống kê (statistical ensemble)(1902). Suy luận của Gibbs về các định luật nhiệt động lực học từ các đặc tính thống kê của hệ thống bao gồm nhiều hạt đã được trình bày trong cuốn sách có ảnh hưởng lớn của ông Những nguyên lý cơ bản trong Cơ học thống kê (Elementary Principles in Statistical Mechanics), xuất bản năm 1902, một năm trước khi ông qua đời.

Tính cách lui về và sự tập trung cao độ vào công việc của Gibbs đã hạn chế khả năng tiếp cận của các sinh viên với ông. Nghiên cứu sinh chính của ông là Edwin Bidwell Wilson, người dù sao cũng giải thích rằng "ngoại trừ trong lớp học, tôi gặp Gibbs rất ít. Ông ấy có một thói quen, vào cuối buổi chiều, đi dạo trên những con phố nằm giữa phòng nghiên cứu của ông ở Phòng thí nghiệm Sloane cũ và nhà của ông — một quãng tập thể dục nhỏ giữa giờ làm việc và bữa tối — và thỉnh thoảng người ta có thể bắt gặp ông ấy vào lúc đó." Gibbs đã giám sát luận án tiến sĩ về toán kinh tế toán do Irving Fisher viết năm 1891. Sau khi Gibbs qua đời, Fisher đã tài trợ cho việc xuất bản Toàn tập các công trình (Collected Works) của ông. Một sinh viên ưu tú khác là Lee De Forest, sau này là nhà tiên phong của công nghệ vô tuyến.

Gibbs qua đời ở New Haven vào ngày 28 tháng 4 năm 1903, ở tuổi 64, do chứng tắc ruột cấp tính. Buổi tang lễ được tổ chức hai ngày sau tại nhà riêng của ông số 121 High Street, và thi hài được chôn cất ở nghĩa trang đường Grove gần đó. Đến tháng 5, trường Yale đã tổ chức một buổi tưởng niệm tại phòng thí nghiệm Sloane. Nhà vật lý nổi tiếng người Anh J. J. Thomson đã tham dự và có một bài phát biểu ngắn.

Cá tính và cuộc sống riêng

Gibbs không bao giờ kết hôn, ông sống cả đời trong ngôi nhà thời thơ ấu của mình với em gái Julia và chồng cô là Addison Van Name, thủ thư Yale. Ngoại trừ những kỳ nghỉ hè theo thông lệ của ông ở núi Adirondacks (tại Thung lũng Keene, New York) và sau đó là ở White Mountains (ở Intervale, New Hampshire), chuyến lưu trú của ông ở châu Âu vào năm 1866–69 gần như là thời gian duy nhất mà Gibbs dành ở bên ngoài New Haven. Ông gia nhập Nhà thờ Đại học Yale (một nhà thờ thuộc Giáo đoàn) vào cuối năm thứ nhất đại học và vẫn thường xuyên tham dự lễ nhà thờ trong suốt phần đời còn lại của mình. Gibbs thường bỏ phiếu cho ứng cử viên Đảng Cộng hòa trong các cuộc bầu cử tổng thống nhưng, giống như các "Mugwump" khác, mối quan tâm của ông về nạn tham nhũng ngày càng tăng liên quan đến bộ máy chính trị khiến ông ủng hộ Grover Cleveland, một đảng viên Đảng Dân chủ bảo thủ, trong cuộc bầu cử năm 1884. Người ta biết rất ít về quan điểm tôn giáo hoặc chính trị của ông do ông chủ yếu giữ kín.

Gibbs đã không có nhiều thư từ cá nhân đáng kể và nhiều bức thư của ông sau đó đã bị thất lạc hoặc bị hỏng. Ngoài các bài viết kỹ thuật liên quan đến nghiên cứu của mình, ông chỉ xuất bản hai tác phẩm khác: một cáo phó ngắn gọn viết về Rudolf Clausius, một trong những người sáng lập ra lý thuyết toán học của nhiệt động lực học, và một cuốn hồi ký tiểu sử dài hơn về người thầy của ông tại Yale, H. A. Newton. Theo quan điểm của Edward Bidwell Wilson,

Theo Lynde Wheeler, sinh viên của Gibbs tại Yale, trong những năm về sau của Gibbs

Ông là một nhà đầu tư và nhà quản lý tài chính cẩn thận, và khi ông qua đời vào năm 1903, tài sản của ông trị giá 100.000 đô la (khoảng 2,85 triệu đô la ngày nay). Trong nhiều năm, ông từng là người được ủy thác, thư ký và thủ quỹ của trường ông từng học, trường Hopkins. Tổng thống Hoa Kỳ Chester A. Arthur đã bổ nhiệm ông làm một trong những ủy viên của Hội nghị Quốc gia của các kỹ sư điện, được triệu tập tại Philadelphia vào tháng 9 năm 1884, và Gibbs chủ trì một trong các phiên họp của nó. Là một kỵ mã sắc sảo và điêu luyện, Gibbs thường được nhìn thấy ở New Haven khi lái xe ngựa chở em gái mình. Trong một cáo phó đăng trên American Journal of Science, học sinh cũ của Gibbs là Henry A. Bumstead đã đề cập đến tính cách cá nhân của Gibbs:

Các đóng góp lớn cho khoa học

Nhiệt động lực học hóa học và điện hóa học

Các bài báo của Gibbs trong thập niên 1870 giới thiệu ý tưởng biểu diễn nội năng  U của một hệ theo các số hạng entropy S, cùng với các biến trạng thái thông thường của thể tích V, áp suất p, và nhiệt độ T. Ông cũng giới thiệu khái niệm thế hóa học (chemical potential)  của một loại hóa chất nhất định, xác định tốc độ tăng trong U liên quan đến sự tăng số phân tử N của loại hóa chất đó (ở entropy và thể tích không đổi). Do đó, chính Gibbs là người đầu tiên kết hợp định luật thứ nhất và định luật thứ hai của nhiệt động lực học bằng cách biểu diễn sự thay đổi vô cùng nhỏ trong nội năng, dU, của một hệ kín theo công thức:

với T là nhiệt độ tuyệt đối, p là áp suất, dS là lượng thay đổi vô cùng bé của entropy và dV là lượng thay đổi vô cùng bé của thể tích. Số hạng cuối cùng là tổng, xác định trên tất cả các loại chất trong một phản ứng hóa học, của thế năng hóa học, μi, của chất thứ i, nhân với lượng thay đổi vô cùng nhỏ trong số lượng mole, dNi của chất đó. Bằng cách áp dụng biến đổi Legendre cho biểu thức này, ông đưa ra định nghĩa enthalpy, H  và năng lượng tự do Gibbs, G.

Nhận xét biểu thức này có dạng khá giống với biểu thức năng lượng tự do Helmholtz, A.

Khi năng lượng tự do Gibbs của một phản ứng hóa học là âm thì phản ứng sẽ diễn ra tự phát. Khi một hệ hóa học ở trạng thái cân bằng, sự thay đổi trong năng lượng tự do Gibbs bằng 0. Hằng số cân bằng có liên hệ đơn giản với sự thay đổi năng lượng tự do khi chất phản ứng ở trong trạng thái tiêu chuẩn của chúng.

Thế năng hóa học thường được xác định như là đạo hàm riêng của năng lượng tự do Gibbs theo mole.

Gibbs cũng thu được kết quả mà về sau được biết đến là "phương trình Gibbs–Duhem".

Trong một phản ứng điện hóa đặc trưng bởi một lực điện động ℰ và lượng điện tích vận chuyển Q, phương trình ban đầu của Gibbs trở thành .

Bài báo được công bố Về trạng thái cân bằng của các chất không đồng nhất  ("On the Equilibrium of Heterogeneous Substances") (1874–78) ngày nay được coi như là bước ngoặt trong sự phát triển của hóa học. Trong đó, Gibbs đã phát triển một lý thuyết toán học chặt chẽ cho các hiện tượng vận chuyển khác nha, bao gồm hấp phụ, điện hóa, và hiệu ứng Marangoni trong hỗn hợp chất lỏng. Ông cũng đưa ra quy tắc pha

cho số các biến F được kiểm soát độc lập trong một hỗn hợp cân bằng của C thành phần tồn tại ở P pha. Quy tắc pha rất hữu ích trong nhiều lĩnh vực khác nhau, như luyện kim, khoáng vật học và thạch học. Nó cũng có thể được áp dụng cho các vấn đề nghiên cứu khác nhau trong hóa lý.

Cơ học thống kê

Cùng với James Clerk Maxwell và Ludwig Boltzmann, Gibbs thành lập "cơ học thống kê", một thuật ngữ mà ông đặt ra cho nhánh vật lý lý thuyết giải thích cho các tính chất nhiệt động lực học quan sát được của các hệ thống về mặt thống kê tập hợp (statistics of ensemble) của tất cả các trạng thái vật lý có thể có. một hệ thống bao gồm nhiều hạt. Ông đưa ra khái niệm "pha của một hệ thống cơ học". Ông đã sử dụng khái niệm này để định nghĩa các tập hợp chính tắc lớn (grand canonical ensemble), tập hợp chính tắc (canonical ensemble) và tập hợp vi chính tắc (microcanonical ensemble); tất cả đều liên quan đến độ đo Gibbs, do đó có được một công thức tổng quát hơn về các tính chất thống kê của hệ nhiều hạt so với Maxwell và Boltzmann đã đạt được trước ông.

Gibbs tổng quát hóa cách giải thích bằng thống kê của Boltzmann về entropy  bằng cách định nghĩa entropy của một hệ tập hợp bất kỳ bằng
 ,
với  là hằng số Boltzmann, với tổng xác định trên tất cả vi trạng thái khả dĩ , với  là xác suất tương ứng của vi trạng thái (xem công thức entropy Gibbs). Cùng với công thức này sẽ đóng vai trò quan trọng trong lý thuyết thông tin của Claude Shannon và do vậy thường được coi như là cơ sở của giải thích lý thuyết thông tin hiện đại của nhiệt động lực học.

Theo Henri Poincaré, viết năm 1904, mặc dù trước đó Maxwell và Boltzmann đã giải thích tính không thể đảo ngược của các quá trình vật lý vĩ mô bằng các thuật ngữ xác suất, "người đã nhìn thấy nó rõ ràng nhất, trong một cuốn sách quá ít người đọc được vì độ khó, là Gibbs, trong cuốn Elementary Principles of Statistical Mechanics của ông." Phân tích của Gibbs về tính không thể đảo ngược (quá trình không thuận nghịch), và công thức của ông về H-định lý của Boltzmann và giả thuyết ergodic, là những ảnh hưởng lớn đến vật lý toán của thế kỷ 20.

Gibbs nhận thức rõ rằng việc áp dụng định luật phân bổ đều (equipartition theorem) cho các hệ lớn các hạt cổ điển đã không giải thích được kết quả các phép đo nhiệt dung của cả chất rắn và chất khí, và ông cho rằng đây là bằng chứng về sự nguy hiểm của cơ sở nhiệt động lực học dựa trên "các giả thuyết về cấu thành của vật chất ". Khuôn khổ lý thuyết do Gibbs xây dựng cho cơ học thống kê, dựa trên tập hợp các vi trạng thái không thể phân biệt được ở cấp vĩ mô, có thể được tiếp tục gần như nguyên vẹn sau khi phát hiện ra rằng các định luật vi mô của tự nhiên tuân theo các nguyên lý của cơ học lượng tử, hơn là các định luật cổ điển mà Gibbs và những người cùng thời với ông biết đến. Sự lý giải của ông trong "nghịch lý Gibbs", về entropy của hỗn hợp các chất khí, hiện nay thường được coi là một sự miêu tả trước về khả năng không thể phân biệt được các hạt như đòi hỏi của vật lý lượng tử.

Giải tích vectơ

Các nhà khoa học Anh, bao gồm cả Maxwell, đã dựa vào các quaternion của Hamilton để biểu thị động lực học của các đại lượng vật lý, như điện trường và từ trường, có cả độ lớn và hướng trong không gian ba chiều. Dựa theo cuốn Elements of Dynamic (1888) của W.K. Clifford, Gibbs lưu ý rằng tích của các quaternion có thể được tách thành hai phần: một đại lượng một chiều (vô hướng) và một vectơ ba chiều, do đó việc sử dụng các quaternion có liên quan đến các phức tạp toán học và những dư thừa có thể tránh được vì sự đơn giản và tạo điều kiện thuận lợi cho việc giảng dạy. Trong các cuốn sổ ghi chú tại lớp học Yale của mình, ông đã định nghĩa các tích vô hướng và tích chéo riêng biệt cho các cặp vectơ và giới thiệu ký hiệu phổ biến như hiện nay cho chúng. Thông qua cuốn sách Giải tích vectơ năm 1901 do E. B. Wilson biên soạn từ các ghi chú của Gibbs, ông có đóng phần lớn trong việc phát triển các kỹ thuật của giải tích vectơ vẫn được sử dụng ngày nay trong điện động lực học và cơ học chất lỏng.

Trong khi nghiên cứu về giải tích vectơ vào cuối những năm 1870, Gibbs phát hiện ra rằng cách tiếp cận của ông tương tự như cách mà Grassmann đã thực hiện trong "đa đại số" của ông. Gibbs sau đó đã tìm cách công bố công trình nghiên cứu của Grassmann, nhấn mạnh rằng nó vừa tổng quát hơn vừa mang tính lịch sử trước đại số quaternion của Hamilton. Để thiết lập mức độ ưu tiên cho các ý tưởng của Grassmann, Gibbs đã thuyết phục các thế hệ sinh viên của Grassmann tìm cách xuất bản ở Đức bài luận "Theorie der Ebbe und Flut" về thủy triều mà Grassmann đã nộp lên khoa tại Đại học Berlin vào năm 1840, nơi ông đã giới thiệu lần đầu tiên khái niệm về cái mà sau này được gọi là không gian vectơ (không gian tuyến tính).

Như Gibbs đã chủ trương vào những năm 1880 và 1890, các quaternion cuối cùng đã bị các nhà vật lý từ bỏ để ủng hộ cách tiếp cận vectơ do ông và Oliver Heaviside phát triển một cách độc lập. Gibbs đã áp dụng các phương pháp vectơ của mình để xác định quỹ đạo của các hành tinh và sao chổi. Ông cũng phát triển khái niệm bộ ba vectơ tương hỗ lẫn nhau mà sau này được chứng minh là có tầm quan trọng trong nghiên cứu tinh thể học.

Quang học vật lý

Mặc dù ngày nay nghiên cứu của Gibbs về quang học vật lý ít được biết đến hơn các công trình khác của ông, nhưng nó đã đóng góp đáng kể vào lý thuyết điện từ cổ điển bằng cách áp dụng các phương trình Maxwell vào lý thuyết về các quá trình quang học như lưỡng chiết, tán sắc và sự quay quang học (optical rotation). Trong các nghiên cứu đó, Gibbs đã chỉ ra rằng những quá trình đó có thể được miêu tả bằng phương trình Maxwell mà không cần thêm bất kỳ giả định đặc biệt nào về cấu trúc vi mô của vật chất hoặc về bản chất của môi trường mà sóng điện từ được cho là lan truyền (khi ấy gọi là ête ánh sáng). Gibbs cũng nhấn mạnh rằng sự vắng mặt của sóng điện từ dọc, điều cần thiết để giải thích cho các đặc tính quan sát được của ánh sáng, được đảm bảo một cách tự động bởi các phương trình Maxwell (do cái mà ngày nay được gọi là "bất biến chuẩn"), trong khi trong các lý thuyết cơ học về ánh sáng, chẳng hạn như của Lord Kelvin, thì tính chất này phải được áp đặt như một điều kiện đặc biệt đối với các thuộc tính của aether.

Trong bài báo cuối cùng của ông về quang học vật lý, Gibbs kết luận rằng

Ngay sau đó, bản chất điện từ của ánh sáng đã được chứng minh trong các thí nghiệm của Heinrich Hertz ở Đức.

Công nhận khoa học

Gibbs làm việc vào thời điểm mà ở Hoa Kỳ có ít truyền thống về khoa học lý thuyết chặt chẽ. Nghiên cứu của ông không dễ hiểu đối với sinh viên hoặc đồng nghiệp của mình, và ông đã không cố gắng phổ biến các ý tưởng của mình hoặc đơn giản hóa việc trình bày của chúng để khiến các nghiên cứu dễ tiếp cận hơn. Công trình nổi tiếng của ông về nhiệt động lực học được xuất bản chủ yếu trên tạp chí Transactions of the Connecticut Academy, một tạp chí do người em rể thủ thư của ông biên tập, tạp chí này ít được đọc ở Mỹ và thậm chí còn được đọc ít hơn ở châu Âu. Khi Gibbs nộp bài báo dài của mình về sự cân bằng của các chất không đồng nhất cho viện, cả Elias Loomis và HA Newton đều cho rằng họ không hiểu nghiên cứu của Gibbs, nhưng họ đã giúp tăng số tiền cần thiết để trả cho việc sắp chữ của nhiều ký hiệu toán học trong bài báo. Một số giảng viên trường Yale, cũng như những doanh nhân và chuyên gia ở New Haven, đã đóng góp quỹ cho mục đích đó.

Mặc dù đồ thị cho công thức của các định luật nhiệt động lực học của Gibbs đã được Maxwell chấp nhận ngay lập tức, cách biểu diễn này chỉ được sử dụng rộng rãi vào giữa thế kỷ 20, với công trình của László Tisza và Herbert Callen. Theo James Gerald Crowther,

Mặt khác, Gibbs đã nhận được các danh hiệu lớn có thể có cho một nhà khoa học hàn lâm ở Mỹ lúc đó. Ông được bầu vào Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia Hoa Kỳ năm 1879 và nhận giải thưởng Rumford năm 1880 từ Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Hoa Kỳ cho công trình nghiên cứu về nhiệt động lực học hóa học. Ông cũng được trao bằng tiến sĩ danh dự của Đại học Princeton và trường Williams College.

Ở châu Âu, Gibbs được vinh danh là thành viên danh dự của Hiệp hội Toán học London vào năm 1892 và được bầu làm thành viên nước ngoài của hội Hoàng gia Anh vào năm 1897. Ông được bầu làm thành viên trao đổi thông tin của Viện Hàn lâm Khoa học Phổ và Pháp và nhận bằng tiến sĩ danh dự từ các trường đại học Dublin, Erlangen, và Christiania (nay là Oslo). Hội Hoàng gia tiếp tục vinh danh Gibbs vào năm 1901 với huy chương Copley, khi đó được coi là giải thưởng quốc tế cao nhất trong khoa học tự nhiên, với lý do rằng ông là "người đầu tiên áp dụng định luật thứ hai của nhiệt động lực học để nghiên cứu toàn diện về mối quan hệ giữa năng lượng hóa học, điện năng, nhiệt năng và khả năng sinh công ngoài". Gibbs, vẫn sống ở New Haven, đã nhận huy chương Copley từ Tư lệnh Richardson Clover, tùy viên hải quân Hoa Kỳ tại London.

Trong cuốn tự truyện của mình, nhà toán học Gian-Carlo Rota kể về việc khi đang xem xét các ngăn xếp toán học của thư viện Sterling và ông tình cờ thấy một danh sách liệt kê thư viết tay, đính kèm với một số ghi chú khóa học của Gibbs, trong đó liệt kê hơn hai trăm nhà khoa học đáng chú ý trong thời của ông, bao gồm cả Poincaré, Boltzmann, David Hilbert và Ernst Mach. Từ đó, Rota kết luận rằng công trình của Gibbs được giới khoa học ưu tú thời đó biết đến nhiều hơn so với các tài liệu đã xuất bản. Lynde Wheeler đã sao chép danh sách gửi thư đó trong phần phụ lục cho tiểu sử của ông về Gibbs. Việc Gibbs thành công trong việc thu hút các học giả châu Âu chú ý tới các nghiên cứu của mình được chứng minh bằng thực tế là cuốn chuyên khảo của ông "On the Equilibrium of Heterogeneous Substances" đã được dịch sang tiếng Đức (khi đó là ngôn ngữ hàng đầu cho hóa học) bởi Wilhelm Ostwald vào năm 1892 và sang tiếng Pháp bởi Henri Louis Le Châtelier năm 1899.

Ảnh hưởng
Ảnh hưởng trực tiếp và rõ ràng nhất của Gibbs là đối với hóa học vật lý và cơ học thống kê, hai ngành mà ông đã đóng góp rất nhiều kết quả quan trọng. Đương thời Gibbs, quy tắc pha của ông đã được xác thực bằng thực nghiệm bởi nhà hóa học Hà Lan Hendrik Willem Bakhuis Roozeboom, người đã chỉ ra cách áp dụng nó trong nhiều tình huống, do đó thúc đẩy quy tắc được sử dụng rộng rãi hơn. Trong hóa học công nghiệp, đã có nhiều ứng dụng lý thuyết nhiệt động lực học của Gibbs trong suốt đầu thế kỷ 20, từ điện hóa đến sự phát triển của quy trình Haber để tổng hợp amonia.

Khi nhà vật lý người Hà Lan J. D. van der Waals nhận giải Nobel năm 1910 "cho công trình nghiên cứu phương trình trạng thái của chất khí và chất lỏng", ông thừa nhận ảnh hưởng to lớn của công trình của Gibbs đối với chủ đề đó. Max Planck đã nhận được giải Nobel năm 1918 cho công trình nghiên cứu về cơ học lượng tử, đặc biệt là bài báo năm 1900 của ông về định luật Planck cho sự lượng tử hóa đối với bức xạ vật đen. Công trình này phần lớn dựa trên nhiệt động lực học của Kirchhoff, Boltzmann và Gibbs. Planck tuyên bố rằng tên của Gibbs "không chỉ ở Mỹ mà trên toàn thế giới sẽ luôn được coi là một trong những nhà vật lý lý thuyết nổi tiếng nhất mọi thời đại."

Nửa đầu thế kỷ 20 chứng kiến sự xuất bản của hai cuốn sách giáo khoa có ảnh hưởng và nhanh chóng được coi là tài liệu sáng lập của nhiệt động lực học hóa học, cả hai đều sử dụng và mở rộng công trình của Gibbs trong lĩnh vực đó: đó là Nhiệt động lực học và Năng lượng tự do của các quá trình hóa học (Thermodynamics and the Free Energy of Chemical Processes) (1923) của Gilbert N. Lewis và Merle Randall, và Nhiệt động lực học hiện đại theo phương pháp của Willard Gibbs (Modern Thermodynamics by the Methods of Willard Gibbs) (1933), của Edward A. Guggenheim.

Công trình của Gibbs về tập hợp thống kê (statistical ensembles), như được trình bày trong cuốn sách của ông năm 1902, đã có tác động lớn đến cả vật lý lý thuyết và toán học thuần túy. Theo nhà toán lý Arthur Wightman,

Ban đầu không biết về những đóng góp của Gibbs trong lĩnh vực đó, Albert Einstein đã viết ba bài báo về cơ học thống kê, công bố từ năm 1902 đến năm 1904. Sau khi đọc sách giáo khoa của Gibbs (được Ernst Zermelo dịch sang tiếng Đức vào năm 1905), Einstein tuyên bố rằng phương pháp tiếp cận của Gibbs vượt trội hơn ông và giải thích rằng ông sẽ không viết những bài báo đó nếu như ông biết đến các công trình của Gibbs.

Các bài báo ban đầu của Gibbs về sử dụng phương pháp đồ thị trong nhiệt động lực học phản ánh sự hiểu biết mạnh mẽ ban đầu về lý thuyết mà về sau các nhà toán học gọi là "giải tích lồi", bao gồm các ý tưởng, mà theo như Barry Simon, "nằm ngủ trong khoảng bảy mươi lăm năm". Các khái niệm toán học quan trọng dựa trên các công trình của Gibbs về nhiệt động học và cơ học thống kê bao gồm bổ đề Gibbs trong lý thuyết trò chơi, bất đẳng thức Gibbs trong lý thuyết thông tin, cũng như lấy mẫu Gibbs trong thống kê tính toán.

Sự phát triển của phép tính vectơ là một đóng góp khác của Gibbs cho toán học. Cuốn sách Vector Analysis xuất bản năm 1901 của E. B. Wilson, dựa trên các bài giảng của Gibbs tại Yale, đã giúp lan truyền rất nhiều về sử dụng các khái niệm và phương pháp của giải tích vectơ trong cả toán học và vật lý lý thuyết, dẫn đến sự thay thế hoàn toàn cho quaternion mà vẫn còn chiếm ưu thế trong các tài liệu khoa học khi ấy.

Tại Yale, Gibbs cũng là thầy hướng dẫn cho Lee De Forest, người đã phát minh ra bộ khuếch đại triode và được gọi là "cha đẻ của radio". De Forest ghi nhận ảnh hưởng của Gibbs đối với nhận thức "rằng những người dẫn đầu trong phát triển điện sẽ là những người theo đuổi lý thuyết cao hơn về sóng và dao động và sự truyền tải bằng những phương tiện thông minh và sức mạnh này." Một sinh viên khác của Gibbs, người đã đóng một vai trò quan trọng đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của công nghệ vô tuyến là Lynde Wheeler.

Gibbs cũng có ảnh hưởng một cách gián tiếp đến toán kinh tế. Ông giám sát luận án của Irving Fisher, người đầu tiên nhận bằng tiến sĩ trong kinh tế học của trường Yale năm 1891. Trong công trình đó, được xuất bản năm 1892 với tên gọi Nghiên cứu Toán học trong Lý thuyết Giá trị và Giá cả (Mathematical Investigations in the Theory of Value and Prices), Fisher đã rút ra một phép tương tự trực tiếp giữa trạng thái cân bằng Gibbs trong các hệ thống vật lý và hóa học, và trạng thái cân bằng chung của thị trường, và ông sử dụng khái niệm vectơ của Gibbs. Một sinh viên tiến sĩ khác của Gibbs là Edwin Bidwell Wilson sau này trở thành thầy và cố vấn cho nhà kinh tế hàng đầu người Mỹ và người đoạt giải Nobel Paul Samuelson. Năm 1947, Samuelson xuất bản cuốn Cơ sở của Phân tích Kinh tế (Foundations of Economic Analysis), dựa trên luận án tiến sĩ của mình, trong đó ông viết lời tựa dựa theo câu của Gibbs: "Toán học là một ngôn ngữ." Samuelson sau đó giải thích rằng trong cách hiểu của ông về giá cả, "khái niệm các khoản nợ chủ yếu không từ Pareto hay Slutsky, mà từ nhà nhiệt động lực học vĩ đại, Willard Gibbs ở Yale."

Nhà toán học Norbert Wiener đã trích dẫn việc sử dụng xác suất của Gibbs trong việc xây dựng cơ học thống kê là "cuộc cách mạng vĩ đại đầu tiên của vật lý thế kỷ 20" và là một ảnh hưởng lớn đến quan niệm của ông về điều khiển học. Wiener giải thích trong lời tựa cho cuốn sách The Human Use of Human Beings của ông rằng nó "dành cho tác động của quan điểm Gibbs đối với cuộc sống hiện đại, cả thông qua những thay đổi cơ bản mà nó đã tạo ra đối với nghiên cứu khoa học và thông qua những thay đổi mà nó tác động một cách gián tiếp trong thái độ của chúng ta đối với cuộc sống nói chung."

Tưởng niệm

Khi nhà hóa học vật lý người Đức Walther Nernst đến thăm Yale vào năm 1906 để thực hiện bài giảng Silliman, ông đã rất ngạc nhiên khi không tìm thấy một đài tưởng niệm hữu hình nào cho Gibbs. Nernst đã quyên góp $ 500 phí thuyết trình của mình cho trường đại học để giúp trả tiền cho một tượng đài phù hợp. Điều này cuối cùng đã được công bố vào năm 1912, dưới dạng một bức phù điêu bằng đồng của nhà điêu khắc Lee Lawrie, được lắp đặt trong Phòng thí nghiệm Vật lý Sloane. Năm 1910, Hiệp hội Hóa học Hoa Kỳ đã thành lập Giải thưởng Willard Gibbs cho những công trình xuất sắc trong lĩnh vực hóa học ứng dụng hoặc thuần túy. Năm 1923, Hiệp hội Toán học Hoa Kỳ trao tặng Giải người thuyết trình Josiah Willard Gibbs,, "để phổ biến tới công chúng một số ý tưởng về các khía cạnh của toán học và các ứng dụng của nó".

Năm 1945, đại học Yale tạo ra chức danh Giáo sư Hóa học lý thuyết J. Willard Gibbs, được giữ bởi Lars Onsager cho đến năm 1973. Onsager, người cũng giống như Gibbs, tập trung vào việc áp dụng các ý tưởng toán học mới vào các vấn đề trong hóa học vật lý, đã giành được giải Nobel hóa học năm 1968. Ngoài việc thành lập Phòng thí nghiệm Josiah Willard Gibbs và chức danh Trợ lý Giáo sư Toán học J. Willard Gibbs, Yale cũng đã tổ chức hai hội nghị chuyên đề dành riêng cho cuộc đời và nghiên cứu của Gibbs, một vào năm 1989 và một hội nghị khác nhân kỷ niệm một trăm năm ngày mất của ông, vào năm 2003. Đại học Rutgers đã lập ra chức danh Giáo sư J. Willard Gibbs về cơ nhiệt học, do giáo sư Bernard Coleman giữ vào năm 2014.

Gibbs được chọn vào Sảnh danh vọng của những người Mỹ vĩ đại (Hall of Fame for Great Americans) vào năm 1950. Tàu nghiên cứu hải dương học USNS Josiah Willard Gibbs (T-AGOR-1) mang tên ông và phục vụ trong Hải quân Hoa Kỳ từ 1958 đến 1971. Hố va chạm Gibbs, nằm gần rìa phía đông của Mặt Trăng, được đặt tên để vinh danh nhà khoa học vào năm 1964.

Edward Guggenheim đã sử dụng ký hiệu G cho năng lượng tự do Gibbs vào năm 1933, và nó cũng được sử dụng bởi Dirk ter Haar vào năm 1966. Ký hiệu này ngày nay được sử dụng thống nhất và được định nghĩa bởi IUPAC. Năm 1960, William Giauque và những nhà khoa học đề xuất sử dụng tên "gibbs" (viết tắt gbs.) cho đơn vị của entropy ca-lo trên kelvin, nhưng đơn vị này ngày nay không còn được sử dụng, và đơn vị tương ứng trong hệ SI là joule trên kelvin không mang một tên đặc biệt nào khác.

Năm 1954, một năm trước khi qua đời, Albert Einstein đã được một người phỏng vấn hỏi ai là nhà tư tưởng vĩ đại nhất mà ông từng biết. Einstein trả lời: "Lorentz", nói thêm "Tôi chưa bao giờ gặp Willard Gibbs; có lẽ, nếu tôi được gặp ông, tôi có thể đặt ông ấy bên cạnh Lorentz." Tác giả Bill Bryson trong cuốn sách khoa học phổ thông bán chạy nhất của ông A Short History of Nearly Everything xếp Gibbs vào "có lẽ là một trong những người xuất sắc nhất mà đa số mọi người chưa từng nghe đến".

Trong các tài liệu
Năm 1909, nhà sử học và tiểu thuyết gia người Mỹ Henry Adams đã hoàn thành một bài tiểu luận có tựa đề "Quy tắc pha áp dụng cho lịch sử", trong đó ông tìm cách áp dụng quy tắc pha của Gibbs và các khái niệm nhiệt động lực học khác vào một lý thuyết chung về lịch sử loài người. William James, Henry Bumstead và những người khác đã chỉ trích cả việc Adams chưa nắm bắt được các khái niệm khoa học mà ông đã viện dẫn, cũng như sự tùy tiện trong việc áp dụng các khái niệm đó như những phép ẩn dụ cho sự tiến hóa của tư tưởng nhân loại và xã hội. Bài luận vẫn chưa được xuất bản cho đến khi nó xuất hiện vào năm 1919, trong một cuốn sách được biên tập bởi Brooks, em trai của Henry Adams.

Vào những năm 1930, nhà thơ nữ quyền Muriel Rukeyser bị cuốn hút bởi Willard Gibbs và viết một bài thơ dài về cuộc đời và công việc của ông ("Gibbs", nằm trong tuyển tập A Turning Wind, xuất bản năm 1939), cũng như một cuốn tiểu sử dài (Willard Gibbs, 1942). Theo Rukeyser:

Năm 1946, tạp chí Fortune minh họa trang bìa với câu chuyện chủ điểm của số báo về "Khoa học cơ bản" với minh họa mặt nhiệt động học mà Maxwell đã xây dựng dựa trên ý tưởng của Gibbs. Rukeyser gọi mặt này là một "bức tượng nước" và tạp chí nhìn thấy trong đó là "sự sáng tạo trừu tượng của một nhà khoa học vĩ đại người Mỹ, dựa vào chủ nghĩa biểu tượng của các loại hình nghệ thuật đương đại." Tác phẩm nghệ thuật của Arthur Lidov cũng bao gồm công thức toán học của Gibbs về quy tắc pha cho các hỗn hợp không đồng nhất, cũng như màn hình radar, dạng sóng của máy hiện sóng, quả táo của Newton và một biểu diễn nhỏ của biểu đồ pha ba chiều.

Cháu trai của Gibbs, Ralph Gibbs Van Name, giáo sư hóa lý tại Yale, không hài lòng với tiểu sử của Rukeyser, một phần vì cô không được đào tạo khoa học. Van Name đã từ chối cung các giấy tờ của gia đình cho cô ấy và, sau khi cuốn sách của cô được xuất bản vào năm 1942 với những đánh giá tích cực về văn học nhưng hỗn hợp khoa học, ông đã cố gắng khuyến khích các sinh viên cũ của Gibbs tạo ra một cuốn tiểu sử có định hướng kỹ thuật hơn. Cách tiếp cận của Rukeyser đối với Gibbs cũng bị chỉ trích gay gắt bởi các học trò cũ của Gibbs và sinh viên tiến sĩ Edwin Wilson. Với sự khuyến khích của Van Name và Wilson, nhà vật lý Lynde Wheeler đã xuất bản một cuốn tiểu sử mới của Gibbs vào năm 1951.

Cả tiểu sử của Gibbs và Rukeyser về hình ảnh của ông đều nổi bật trong tập thơ True North (1997) của Stephanie Strickland. Trong tiểu thuyết, Gibbs xuất hiện với tư cách là người cố vấn cho nhân vật Kit Traverse trong tiểu thuyết Against the Day (2006) của Thomas Pynchon. Cuốn tiểu thuyết đó cũng thảo luận nổi bật về tính lưỡng chiết của khoáng vật spat Iceland, một hiện tượng quang học mà Gibbs đã nghiên cứu.

Bộ tem Gibbs (2005)

Năm 2005, Bưu điện Hoa Kỳ phát hành loạt tem bưu chính kỷ niệm Các nhà khoa học Hoa Kỳ do nghệ sĩ Victor Stabin thiết kế, mô tả Gibbs, John von Neumann, Barbara McClintock và Richard Feynman. Buổi lễ ngày đầu tiên phát hành của bộ tem được tổ chức vào ngày 4 tháng 5 tại Luce Hall của đại học Yale và có sự tham dự của John Marburger, cố vấn khoa học của tổng thống Hoa Kỳ, Rick Levin, chủ tịch Yale, và các thành viên gia đình của các nhà khoa học được vinh danh, trong đó có bác sĩ John W. Gibbs, một người họ hàng xa của Willard Gibbs.

Kenneth R. Jolls, giáo sư kỹ thuật hóa học tại đại học bang Iowa và là chuyên gia về phương pháp đồ họa trong nhiệt động lực học, đã tư vấn thiết kế tem vinh danh Gibbs. Con tem xác định Gibbs là "nhà nhiệt động lực học" và có một sơ đồ từ ấn bản thứ 4 của Lý thuyết về nhiệt của Maxwell, xuất bản năm 1875, minh họa bề mặt nhiệt động lực học của Gibbs đối với nước. In nhỏ trên cổ áo của chân dung Gibbs là mô tả phương trình toán học ban đầu của ông về sự thay đổi năng lượng của một chất theo entropy và các biến trạng thái khác của nó.

Tóm tắt các nghiên cứu chính
 Hóa lý: năng lượng tự do, biểu đồ pha, quy tắc pha, hiện tượng vận chuyển
 Cơ học thống kê: tập hợp thống kê (statistical ensemble), không gian pha, thế hóa (chemical potential), entropy Gibbs, nghịch lý Gibbs
 Toán học: giải tích vectơ, giải tích lồi, hiện tượng Gibbs
 Điện từ học: phương trình Maxwell, lưỡng chiết

Tham khảo

Thư mục

Thư mục tham khảo chính
 L. P. Wheeler, E. O. Waters and S. W. Dudley (eds.),The Early Work of Willard Gibbs in Applied Mechanics, (New York: Henry Schuman, 1947).  . This contains previously unpublished work by Gibbs, from the period between 1863 and 1871.
 J. W. Gibbs, "On the Equilibrium of Heterogeneous Substances", Transactions of the Connecticut Academy of Arts and Sciences, 3, 108–248, 343–524, (1874–1878).  Reproduced in both The Scientific Papers (1906), pp. 55–353 and The Collected Works of J. Willard Gibbs (1928), pp. 55–353.
 E. B. Wilson, Vector Analysis, a text-book for the use of students of Mathematics and Physics, founded upon the Lectures of J. Willard Gibbs, (New Haven: Yale University Press, 1929 [1901]).
 J. W. Gibbs, Elementary Principles in Statistical Mechanics, developed with especial reference to the rational foundation of thermodynamics, (New York: Dover Publications, 1960 [1902]).

Các bài báo khác của Gibbs trong các tập:
 The Scientific Papers of J. Willard Gibbs, in two volumes, eds. H. A. Bumstead and R. G. Van Name, (Woodbridge, CT: Ox Bow Press, 1993 [1906]). . For scans of the 1906 printing, see vol. I and vol. II.
  The Collected Works of J. Willard Gibbs, in two volumes, eds. W. R. Longley and R. G. Van Name, (New Haven: Yale University Press, 1957 [1928]).  For scans of the 1928 printing, see vol. I and vol. II.

Thư mục tham khảo phụ
 .  Reprinted with some additions in both The Scientific Papers, vol. I, pp. xiii–xxviiii (1906) and The Collected Works of J. Willard Gibbs, vol. I, pp. xiii–xxviiii (1928).  Also available here .
 D. G. Caldi and G. D. Mostow (eds.), Proceedings of the Gibbs Symposium, Yale University, May 15–17, 1989, (American Mathematical Society and American Institute of Physics, 1990).
 W. H. Cropper, "The Greatest Simplicity: Willard Gibbs", in Great Physicists, (Oxford: Oxford University Press, 2001), pp. 106–123.
 M. J. Crowe, A History of Vector Analysis: The Evolution of the Idea of a Vectorial System, (New York: Dover, 1994 [1967]).
 J. G. Crowther, Famous American Men of Science, (Freeport, NY: Books for Libraries Press, 1969 [1937]).
 F. G. Donnan and A. E. Hass (eds.), A Commentary on the Scientific Writings of J. Willard Gibbs, in two volumes, (New York: Arno, 1980 [1936]). .  Only vol I. is currently available online.
 P. Duhem, Josiah-Willard Gibbs à propos de la publication de ses Mémoires scientifiques, (Paris: A. Herman, 1908).
 C. S. Hastings, "Josiah Willard Gibbs", Biographical Memoirs of the National Academy of Sciences, 6, 373–393 (1909).
 M. J. Klein, "Gibbs, Josiah Willard", in Complete Dictionary of Scientific Biography, vol. 5, (Detroit: Charles Scribner's Sons, 2008), pp. 386–393.
 M. Rukeyser, Willard Gibbs: American Genius, (Woodbridge, CT: Ox Bow Press, 1988 [1942]).
 R. J. Seeger, J. Willard Gibbs, American mathematical physicist par excellence, (Oxford and New York: Pergamon Press, 1974).
 L. P. Wheeler, Josiah Willard Gibbs, The History of a Great Mind, (Woodbridge, CT: Ox Bow Press, 1998 [1951]).
 A. S. Wightman, "Convexity and the notion of equilibrium state in thermodynamics and statistical mechanics".  Published as an introduction to R. B. Israel, Convexity in the Theory of Lattice Gases, (Princeton, NJ: Princeton University Press, 1979), pp. ix–lxxxv.
 E. B. Wilson,  "Reminiscences of Gibbs by a student and colleague", Bulletin of the American Mathematical Society, 37, 401–416 (1931).

Liên kết ngoài

 O'Connor, John J.; Edmund F. Robertson, "Josiah Willard Gibbs", Bộ lưu trữ lịch sử toán học MacTutor, Đại học St. Andrews
 "Josiah Willard Gibbs ", in Selected Papers of Great American Scientists, American Institute of Physics, (2003 [1976])

 "Gibbs" by Muriel Rukeyser
 Reflections on Gibbs: From Statistical Physics to the Amistad by Leo Kadanoff, Prof.
 National Academy of Sciences, Biography, Josiah Willard Gibbs
Josiah Willard Gibbs Papers. General Collection, Beinecke Rare Book and Manuscript Library, Yale University.

Sinh năm 1839
Mất năm 1903
Nhà hóa học Hoa Kỳ
Nhà vật lý Mỹ
Nhà toán học Mỹ
Nhà toán học thế kỷ 19
Người New Haven, Connecticut
Người có tên được đặt trên Mặt Trăng
Nhà vật lý lý thuyết
Cựu sinh viên Đại học Yale
Giảng viên Đại học Yale
Cựu sinh viên Đại học Heidelberg


title: Elaphoidella

text:
Elaphoidella là một chi giáp xác nước ngọt trong họ Canthocamptidae.

Các loài
Chi này gồm các loài:

Elaphoidella aberrans Chappuis, 1954
Elaphoidella affinis Chappuis, 1933
Elaphoidella africana (Cottarelli & Bruno, 1994)
Elaphoidella aioii Chappuis, 1955
Elaphoidella algeriensis Rouch, 1987
Elaphoidella amabilis Ishida in Reid & Ishida, 1993
Elaphoidella anatolica Chappuis, 1953
Elaphoidella angelovi Mikhailova-Neikova, 1969
Elaphoidella angirmii Löffler, 1968
Elaphoidella apicata Chappuis, 1950
Elaphoidella apostolovi Wells, 2007
Elaphoidella aprutina Pesce, Galassi & Apostolov, 1987
Elaphoidella arambourgi Chappuis, 1936
Elaphoidella armata (Delachaux, 1918)
Elaphoidella balcanica Apostolov, 1992
Elaphoidella balkanica Apostolov, 1992
Elaphoidella bidens (Schmeil, 1894)
Elaphoidella birsteini Borutsky, 1948
Elaphoidella bisetosa Apostolov, 1985
Elaphoidella bispina Dussart, 1984
Elaphoidella borutzkyi Mikhailova-Neikova, 1972
Elaphoidella botosaneanui Petkovski, 1973
Elaphoidella boui Rouch, 1988
Elaphoidella bouilloni Rouch, 1964
Elaphoidella brehieri Apostolov, 2002
Elaphoidella brevicaudata Apostolov, 2002
Elaphoidella brevifurcata Chappuis, 1954
Elaphoidella brevipes Chappuis, 1935
Elaphoidella bromeliaecola (Chappuis, 1928)
Elaphoidella bryophila Chappuis, 1928
Elaphoidella bulbifera Chappuis, 1937
Elaphoidella bulbiseta (Apostolov, 1998)
Elaphoidella bulgarica (Apostolov, 1991)
Elaphoidella cabezasi Petkovski, 1982
Elaphoidella caeca Miura, 1964
Elaphoidella californica M. S. Wilson, 1975
Elaphoidella calypsonis Chappuis & Rouch, 1959
Elaphoidella capiteradiata Brehm, 1951
Elaphoidella carterae Reid in Reid & Ishida, 1993
Elaphoidella cavatica Chappuis, 1957
Elaphoidella cavernicola Apostolov, 1992
Elaphoidella cavicola Shen & Tai, 1965
Elaphoidella chappuisi Rouch, 1970
Elaphoidella charon Chappuis, 1936
Elaphoidella claudboui Apostolov, 2003
Elaphoidella cliffordi Chappuis, 1932
Elaphoidella coiffaiti Chappuis & Kiefer, 1952
Elaphoidella colombiana Gaviria, 1993
Elaphoidella cornuta Chappuis, 1931
Elaphoidella coronata (G. O. Sars, 1904)
Elaphoidella cottarellii Pesce & De Laurentiis, 1996
Elaphoidella crassa Chappuis, 1954
Elaphoidella crassicaudis Chappuis, 1936
Elaphoidella crenobia Petkovski, 1973
Elaphoidella croatica Petkovski, 1959
Elaphoidella cuspidata Chappuis, 1941
Elaphoidella cvetkae Petkovski, 1983
Elaphoidella cvetkovi Mikhailova-Neikova, 1967
Elaphoidella czerkessica Borutsky, 1972
Elaphoidella damasi Chappuis, 1938
Elaphoidella damianae Wells, 2007
Elaphoidella decorata (Daday, 1901)
Elaphoidella denticulata Chappuis, 1929
Elaphoidella derjugini (Rylov, 1932)
Elaphoidella dispersa Chappuis, 1934
Elaphoidella einslei Petkovski, 1981
Elaphoidella elaphoides (Chappuis, 1923)
Elaphoidella elegans Chappuis, 1931
Elaphoidella elegantula (Chappuis, 1931)
Elaphoidella elgonensis Chappuis, 1936
Elaphoidella elongata Chappuis, 1950
Elaphoidella eucharis Chappuis, 1953
Elaphoidella federicae Pesce & Galassi, 1988
Elaphoidella femurata Basamakov, 1987
Elaphoidella fluviusherbae Bruno & Reid in Bruno et al., 2000
Elaphoidella fonticola Chappuis, 1937
Elaphoidella franci Petkovski, 1983
Elaphoidella ganeshi Reid, 1998
Elaphoidella garbetensis Rouch, 1980
Elaphoidella gordani Karanovic, 1998
Elaphoidella gracilis (G. O. Sars, 1863)
Elaphoidella grandidieri (Guerne & Richard, 1893)
Elaphoidella hallensis Kiefer, 1963
Elaphoidella helenae Chappuis, 1953
Elaphoidella hellmichi Löffler, 1968
Elaphoidella hirsuta Chappuis, 1945
Elaphoidella humboldti Löffler, 1963
Elaphoidella humphreysi Karanovic, 2006
Elaphoidella hyalina Chappuis, 1932
Elaphoidella incerta Chappuis, 1937
Elaphoidella infernalis Rouch, 1970
Elaphoidella insularis Chappuis, 1956
Elaphoidella intermedia Chappuis, 1931
Elaphoidella iskrecensis Apostolov, 1997
Elaphoidella italica Pesce, Galassi & Apostolov, 1987
Elaphoidella jakobii M. H. Nogueira, 1959
Elaphoidella janas Cottarelli & Bruno, 1993
Elaphoidella jasonis Chappuis, 1953
Elaphoidella javaensis (Chappuis, 1928)
Elaphoidella jeanneli (Chappuis, 1928)
Elaphoidella jochenmartensi Dumont & Maas, 1988
Elaphoidella jojoi Petkovski, 1982
Elaphoidella juxtaputealis Damian & Botosaneanu, 1954
Elaphoidella karamani Chappuis, 1936
Elaphoidella karllangi Petkovski, 1973
Elaphoidella kenyensis Chappuis, 1936
Elaphoidella kodiakensis M. S. Wilson, 1975
Elaphoidella labani Löffler, 1973
Elaphoidella laciniata (Douwe, 1911)
Elaphoidella laevis Chappuis, 1950
Elaphoidella leruthi Chappuis, 1937
Elaphoidella limnobia Chappuis, 1938
Elaphoidella lindbergi Chappuis, 1941
Elaphoidella longifurcata Chappuis & Kiefer, 1952
Elaphoidella longipedis Chappuis, 1931
Elaphoidella longiseta Chappuis, 1932
Elaphoidella mabelae Galassi & Pesce, 1991
Elaphoidella madiracensis Apostolov, 1998
Elaphoidella malayica (Chappuis, 1928)
Elaphoidella margaritae Pesce & Apostolov, 1985
Elaphoidella marjoryae Bruno & Reid in Bruno et al., 2000
Elaphoidella massai Chappuis, 1936
Elaphoidella mauro Chappuis, 1956
Elaphoidella michailovae Basamakov, 1970
Elaphoidella millennii Brancelj, 2009
Elaphoidella minos Chappuis, 1956
Elaphoidella miurai Chappuis, 1955
Elaphoidella montenegrina Karanovic, 1997
Elaphoidella moreae Pesce, 1982
Elaphoidella necessaria Kiefer, 1933
Elaphoidella negroensis Kiefer, 1967
Elaphoidella neoarmata Petkovski, 1973
Elaphoidella neotropica Petkovski, 1973
Elaphoidella nepalensis Ishida, 1994
Elaphoidella nuragica Pesce & Galassi, 1986
Elaphoidella nyongi Roen, 1956
Elaphoidella pandurskyi Apostolov, 1992
Elaphoidella pani Por, 1983
Elaphoidella paraelaphoides Pesce, Galassi & Apostolov, 1987
Elaphoidella parajakobii Reid & José, 1987
Elaphoidella paraplesia Kiefer, 1967
Elaphoidella parapostolovi Wells, 2007
Elaphoidella parelaphoides Pesce, Galassi & Apostolov, 1987
Elaphoidella parvifurcata Petkovski, 1983
Elaphoidella pectinata (Delachaux, 1924)
Elaphoidella pescei Apostolov, 1986
Elaphoidella petrovae Apostolov, 1986
Elaphoidella phreatica (Chappuis, 1925)
Elaphoidella pintoae Reid & José, 1987
Elaphoidella plesai Pesce & Galassi, 1994
Elaphoidella plutonis Chappuis, 1938
Elaphoidella prohumboldti Petkovski, 1983
Elaphoidella propedamasi Defaye & Heymer, 1996
Elaphoidella proserpina Chappuis, 1934
Elaphoidella pseudocornuta Dumont & Maas, 1988
Elaphoidella pseudojeanelli Pónyi, 1956
Elaphoidella pseudophreatica Sterba, 1956
Elaphoidella putealis (Chappuis, 1925)
Elaphoidella pyrenaica Rouch, 1970
Elaphoidella quadrispinosa Chappuis, 1938
Elaphoidella quemadoi Petkovski, 1982
Elaphoidella radkei Reid, 1987
Elaphoidella reducta Rouch, 1964
Elaphoidella reedi M. S. Wilson, 1975
Elaphoidella rodriguensis Borutsky, 1969
Elaphoidella romanica Kulhavy, 1969
Elaphoidella rossellae Pesce, Galassi & Apostolov, 1987
Elaphoidella sabanillae Petkovski, 1982
Elaphoidella salvadorica Ebert, 1976
Elaphoidella schubarti Chappuis, 1936
Elaphoidella serbica Petkovski & Brancelj, 1988
Elaphoidella sewelli (Chappuis, 1928)
Elaphoidella shawangunkensis Strayer, 1989
Elaphoidella silverii Pesce, 1985
Elaphoidella silvestris M. H. Lewis, 1972
Elaphoidella similis Chappuis, 1931
Elaphoidella simplex Chappuis, 1944
Elaphoidella siolii Kiefer, 1967
Elaphoidella slovenica Wells, 2007
Elaphoidella spinosa Chappuis, 1952
Elaphoidella stammeri Chappuis, 1936
Elaphoidella striblingi Reid, 1990
Elaphoidella stygia (Apostolov, 1989)
Elaphoidella suarezi Reid, 1987
Elaphoidella subcrenobia Petkovski, 1983
Elaphoidella subgracilis (Willey, 1934)
Elaphoidella subplutonis Pesce, Galassi & Apostolov, 1987
Elaphoidella subterranea (Apostolov, 1991)
Elaphoidella superpedalis Shen & Tai, 1964
Elaphoidella surinamensis (Delachaux, 1924)
Elaphoidella synjakobii Petkovski, 1983
Elaphoidella tarmani Brancelj, 2009
Elaphoidella taroi Chappuis, 1955
Elaphoidella tenera Chappuis, 1937
Elaphoidella thienemanni Chappuis, 1931
Elaphoidella trisetosa Chappuis, 1933
Elaphoidella turgisetosa Petkovski, 1983
Elaphoidella uenoi Chappuis, 1958
Elaphoidella unica Kiefer, 1931
Elaphoidella unidens (Menzel, 1916)
Elaphoidella uva Karanovic, 2001
Elaphoidella vaga Chappuis, 1950
Elaphoidella valkanovi Basamakov, 1973
Elaphoidella vandeli Chappuis & Rouch, 1958
Elaphoidella varians Chappuis, 1955
Elaphoidella vasiconica Rouch, 1970
Elaphoidella vietnamica Borutsky, 1967
Elaphoidella wilsonae Hunt, 1979
Elaphoidella winkleri (Chappuis, 1928)

Chú thích

Tham khảo

Canthocamptidae


title: Lorenzo Lamas

text:
Lorenzo Lamas y de Santos (sinh ngày 20 tháng 1 năm 1958) là một diễn viên Mỹ. Lamas được biết đến với các vai Lance Cumson trong soap opera Falcon Crest thập niên 1980, Reno Raines trong crime drama thập niên 1990 Renegade, và Hector Ramirez trong vở soap opera The Bold and The Beautiful. Lamas xuất hiện trong reality television, giữ vai trò Are You Hot? của ABB và hiện đang đóng trong Leave it to Lamas, một series về cuộc sống gia đình thực của anh.

Tham khảo

Nam diễn viên điện ảnh Mỹ
Nam diễn viên Mỹ thế kỷ 20
Nam diễn viên Mỹ thế kỷ 21
Nam diễn viên truyền hình Mỹ
Vận động viên Taekwondo Hoa Kỳ
Sinh năm 1958
Phi công Mỹ
Người Mỹ gốc Na Uy
Nhân vật còn sống
Nam diễn viên đến từ thành phố New York


title: Dello

text:
Dello là một đô thị thuộc tỉnh Brescia trong vùng Lombardia ở Ý. Đô thị này có diện tích 23 km², dân số 4202 người.
Đô thị này giáp với các đô thị sau: Azzano Mella, Bagnolo Mella, Barbariga, Capriano del Colle, Corzano, Longhena, Mairano, Offlaga.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Brescia
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Ancyroclepsis

text:
Ancyroclepsis là một chi bướm đêm thuộc phân họ Tortricinae của họ Tortricidae.

Các loài
Ancyroclepsis nakhasathieni Tuck, 1995
Ancyroclepsis rhodoconia Diakonoff, 1976

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

 tortricidae.com

Archipini


title: Chimarra sensillata

text:
Chimarra sensillata là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Chimarra


title: Meroglossa setifera

text:
Meroglossa setifera là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Houston mô tả khoa học năm 1975.

Chú thích

Tham khảo

Meroglossa
Động vật được mô tả năm 1975


title: Lost at sea

text:
Lost at sea  có thể đề cập đến:

Âm nhạc
Lost @ Sea, album của The Lads
Lost at Sea (album của Craig's Brother)
Lost at Sea (album), album của Bounding Main

Khác
LAS Magazine, hay Lost At Sea hoặc LostAtSea.net
Lost at Sea, tiểu thuyết của Bryan Lee O'Malley
"Lost at Sea" tập dài một giờ đồng hồ của The Suite Life on Deck


title: Sinispa tayana

text:
Sinispa tayana là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Gressitt miêu tả khoa học năm 1939.

Chú thích

Tham khảo

Sinispa


title: Valletta

text:
Valletta (, ) là thành phố thủ đô của Malta. Nó nằm ở phía đông nam của đảo Malta, giữa Marsamxett ở phía tây và Cảng Lớn ở phía đông. Dân số của thành phố năm 2014 là 6.444 người, trong khi khu vực đô thị xung quanh nó có dân số 393.938 người. Valletta là thủ đô cực nam của châu Âu.

Các tòa nhà từ thế kỷ 16 của Valletta được xây dựng bởi các Hiệp sĩ Cứu tế. Thành phố mang nét đẹp đặc trưng bởi kiến trúc Baroque với môt số yếu tố của Trường phái kiểu cách, Kiến trúc Tân cổ điển, và Kiến trúc Hiện đại mặc dù Chiến tranh thế giới thứ hai đã để lại những dấu tích lớn cho thành phố, đặc biệt là Nhà hát Opera Hoàng gia thế kỷ 19 đã bị phá hủy. Thành phố chính thức được UNESCO công nhận là Di sản thế giới từ năm 1980.

Các công sự của thành phố bao gồm pháo đài, bức thành nối, Cavalier cùng với các cung điện, vườn và nhà thờ kiểu Baroque đã khiến các nhà cai trị của châu Âu đặt cho thành phố biệt danh là Superissima, trong tiếng Latinh có nghĩa là "Đáng tự hào nhất".

Lịch sử

Khu vực bán đảo trước đây được gọi là Xagħret Mewwija (Mu' awiya – Meuia; được đặt tên trong thời kỳ Ả Rập) hoặc Ħal Newwija. Mewwija đề cập đến một nơi được bao bọc. Điểm cuối cùng của bán đảo được gọi là Xebb ir-Ras, trong đó có tên bắt nguồn từ ngọn hải đăng tại đó. Một địa chủ đất đai được gọi là Sceberras và giờ cái tên đó là một tên họ của người Malta. Tại một thời điểm, toàn bộ bán đảo được gọi là Sceberras.

Việc xây dựng một thành phố trên bán đảo Sciberras đã được Hội Thánh Gioan đề xuất vào đầu năm 1524. Trước đó, tòa nhà duy nhất trên bán đảo này chỉ là một tháp canh nhỏ dành riêng cho Thánh Elmo được xây dựng vào năm 1488.

Năm 1552, tháp canh bị phá hủy để thay thế bằng Pháo đài Thánh Elmo lớn hơn. Trong cuộc Đại bao vây năm 1565, pháo đài Thánh Elmo đã rơi vào tay đế quốc Ottoman, nhưng cuối cùng các hiệp sĩ hội đã dành thắng lợi trong cuộc bao vây với sự tiếp viện của những người Sicilia. Anh hùng và là thủ lĩnh của hội Thánh Gioan là Jean de Valette ngay lập tức lên kế hoạch xây dựng một thành phố phòng thủ mới trên bán đảo Sciberras để củng cố vị trí của hội ở Malta và trói chân các hiệp sĩ khác ở lại đảo. Thành phố được lấy tên của ông là La Valletta.

Jean de Valette đã yêu cầu các vị vua và hoàng tử khắp châu Âu giúp đỡ và được chấp nhận nhờ sự nổi tiếng ngày càng tăng của Hội sau khi giành thắng lợi trong cuộc bao vây. Giáo hoàng Piô V đã gửi kiến trúc sư quân sự nổi tiếng của mình là Francesco Laparelli đến Valletta để thiết kế thành phố mới, trong khi Felipe II của Tây Ban Nha cũng đã viện trợ chi phí đáng kể. Viên gạch đầu tiên được chính Jean de Valette đặt vào ngày 28 tháng 3 năm 1566. Viên gạch đầu tiên đó sau này trở thành Nhà thờ Đức Mẹ Đồng Trinh của Chiến thắng.

Trong cuốn sách Dell’Istoria della Sacra Religione et Illustrissima Militia di San Giovanni Gierosolimitano được viết từ năm 1594 đến 1602, Giacomo Bosio viết rằng, ông đã được nghe một nhóm người lớn tuổi Malta nói: "Iegi zimen en fel wardia col sceber raba iesue uquie", có nghĩa là "Sẽ đến lúc mọi mảnh đất trên đồi Sciberras sẽ có giá trị bằng vàng".

Jean de Valette qua đời vì đột quỵ vào ngày 21 tháng 8 năm 1568 ở tuổi 74 và chưa bao giờ được chứng kiến thành phố của mình được hoàn thành. Thi hài ông ban đầu được an táng, phần còn lại của ông hiện yên nghỉ tại Nhà thờ chính tòa phụ Thánh Gioan cùng với nhiều Thủ lĩnh Hiệp sĩ Malta khác.

Francesco Laparelli là người thiết kế chính của thành phố mang kiến trúc Malta thời Trung cổ với những con đường và con hẻm ngoằn ngoèo bất thường. Ông đã thiết kế thành phố trên một sơ đồ lưới hình chữ nhật. Đường phố được thiết kế rộng và thẳng bắt đầu tại Cổng thành và kết thúc tại Pháo đài Thánh Elmo (được xây dựng lại) nhìn ra Địa Trung Hải. Một số pháo đài được xây dựng cao . Trợ lý của ông là kiến trúc sư người Malta Girolamo Cassar, người sau đó trực tiếp giám sát việc xây dựng thành phố sau cái chết của Laparelli năm 1570.

Thành phố Valletta hầu như hoàn thành vào đầu những năm 1570 và nó trở thành thủ đô vào ngày 18 tháng 3 năm 1571 khi thủ lĩnh Pierre de Monte chuyển từ chỗ ở của mình từ Pháo đài Thánh Angelo ở Birgu đến Cung điện Thủ lĩnh ở Valletta. Bảy khu nhà nghỉ được xây dựng để dành cho các bộ phận khác nhau của Hội và chúng được hoàn thành vào những năm 1580. Cái thứ tám là Auberge de Bavière được thêm vào thế kỷ 18. Dưới triều đại của thủ lĩnh thứ 56 Antoine de Paule, hội đã quyết định xây dựng thêm các công sự để bảo vệ Valletta được gọi là Tuyến Floriana theo tên của kiến trúc sư thiết kế ra là Pietro Paolo Floriani tới từ Macerata. Đến thời kỳ của António Manoel de Vilhena, một thị trấn bắt đầu được hình thành giữa các bức tường của Valletta và Floriana, phát triển từ vùng ngoại ô của Valletta đến Floriana, một thị trấn theo đúng nghĩa.

Năm 1634, vụ nổ nhà máy thuốc súng đã khiến 22 người thiệt mạng tại Valletta. Năm 1749, những người nô lệ Hồi giáo âm mưu giết thủ lĩnh Manuel Pinto da Fonseca và chiếm lấy Valletta, nhưng âm mưu nổi dậy đã bị đàn áp trước khi nó bắt đầu do kế hoạch của họ bị rò rỉ ra. Dưới triều đại của mình, Pinto đã tô điểm cho thành phố bằng nhiều công trình kiến trúc Baroque cùng nhiều tòa nhà quan trọng như Auberge de Castille đã được tu sửa hoặc xây dựng lại hoàn toàn theo phong cách kiến trúc mới. Năm 1775, dưới thời kỳ của Francisco Ximenes de Texada, một cuộc nổi dậy không thành công được biết đến là Cuộc nổi dậy của các linh mục xảy ra. Pháo đài Thánh Elmo và Cavalier Thánh James bị phiến quân chiếm giữ nhưng cuối cùng cuộc nổi dậy đã bị đàn áp.

Năm 1798, các Hiệp sĩ Dòng rời đảo và sự chiếm đóng của Pháp tại Malta bắt đầu. Sau khi người Malta nổi dậy, quân đội Pháp tiếp tục chiếm giữ Valletta và khu vực bến cảng xung quanh, cho đến khi họ đầu hàng người Anh vào tháng 9 năm 1800. Vào đầu thế kỷ 19, Toàn quyền Anh Henry Pigot đã đồng ý phá hủy phần lớn các công sự của thành phố. Việc phá hủy một lần nữa được đề xuất vào những năm 1870 và 1880, nhưng nó không bao giờ được thực hiện và các công sự vẫn còn tồn tại, phần lớn còn nguyên vẹn cho đến ngày nay.

Cuối cùng, các dự án xây dựng ở Valletta được nối lại dưới sự cai trị của Anh. Các dự án này bao gồm mở rộng cổng, phá hủy và xây dựng lại các công trình, mở rộng các ngôi nhà và xây dựng các dự án dân sự. Tuyến đường sắt Malta nối Valletta đển Mdina đã chính thức khai trương vào năm 1883. Tuy nhiên, nó đã bị đóng cửa vào năm 1931 sau khi xe buýt được sử dụng và trở thành phương tiện giao thông phổ biến trên đảo.

Năm 1939, Valletta bị bỏ rơi và trở thành căn cứ Hạm đội Địa Trung Hải của Anh do vị trí nằm gần Ý và trở thành điểm nóng của Cuộc bao vây Malta kéo dài tới 2 năm sau đó. Các cuộc không kích của Đức Quốc xã và Ý trong suốt Chiến tranh thế giới lần thứ hai đã tạo ra cảnh tàn phá ở Valletta và phần còn lại của khu vực cảng. Nhà hát Opera Hoàng gia là một trong những công trình bị phá hủy hoàn toàn.

Năm 1980, Thế vận hội cờ vua lần thứ 24 đã diễn ra tại Valletta. Cùng năm đó, toàn bộ thành phố cũng đã được UNESCO công nhận là Di sản thế giới. Vào ngày 11 tháng 11 năm 2015, Valletta đã tổ chức Hội nghị thượng đỉnh về Nhập cư, trong đó có các nhà lãnh đạo châu Âu và châu Phi cùng nhau thảo luận về Khủng hoảng người nhập cư châu Âu. Thành phố cùng với Leeuwarden được chọn là Thủ đô Văn hóa châu Âu năm 2018.

Địa lý

Bán đảo Valletta có hai bến cảng tự nhiên là Marsamxett và Cảng Lớn Valletta. Lớn hơn cả là Cảng Lớn với một khu cảng dỡ hàng tại Marsa gần đó. Một ga điều hướng đặt dọc theo bờ biển cũ của Bến cảng Valletta nơi mà Thủ lĩnh Manuel Pinto da Fonseca cho xây dựng.

Valletta có khí hậu Địa Trung Hải, ấm áp và khô vào mùa hè, dễ chịu và ẩm ướt vào mùa đông, với nhiệt độ trung bình là trên . Valletta trải qua sự thiếu hụt lượng mưa trong những tháng mùa hè và hầu hết lượng mưa xảy ra trong những tháng mùa đông. Nhiệt độ mùa đông được điều tiết bởi gần biển của thành phố. Kết quả là thành phố có mùa đông ôn hòa. Nhiệt độ trung bình cao dao động quanh  vào tháng 1 cho tới  vào tháng 8, trong khi nhiệt độ trung bình thấp quanh ngưỡng  trong tháng 1 cho tới  trong tháng 8. Phân loại khí hậu Köppen xếp Valletta có khí hậu Địa Trung Hải mùa hè khô nóng.

Kiến trúc

Kiến trúc đường phố và quảng trường ở Valletta mang kiến trúc Baroque thế kỷ 16 cho đến Kiến trúc Hiện đại. Thành phố là trung tâm văn hóa chính của hòn đảo và có một bộ sưu tập độc đáo gồm các nhà thờ, cung điện và bảo tàng và hoạt động như là một trong những điểm thu hút khách chính của thành phố. Khi thủ tướng tương lai của Anh Benjamin Disraeli đến thăm thành phố vào năm 1830, ông đã mô tả nó là "một thành phố của các quý ông được xây dựng bởi các quý ông" và nhận xét rằng, Valletta tương xứng với kiến trúc cao quý của nó, nó nổi trội hơn bất kỳ thủ đồ nào ở châu Âu. Và trong các từ ngữ khác ông còn ví nó với Venice và Cádiz, đầy đủ các cung điện xứng tầm với kiến trúc của Palladio.

Các tòa nhà quan trọng nhất trong thành phố trong đó phải kể đến Nhà thờ chính tòa phụ Thánh Gioan, trước đây được gọi là Nhà thờ Hiệp sĩ Malta. Nó là nơi lưu trữ tác phẩm duy nhất được ký và bức tranh lớn nhất được vẽ bởi họa sĩ Michelangelo Merisi da Caravaggio. Đó là tác phẩm Thánh Gioan bị chặt đầu, là kiệt tác xuất sắc nhất của ông và được Jonathan Jones mô tả là một trong mười tác phẩm hội họa vĩ đại nhất mọi thời đại. Auberge de Castille trước đây là chỗ ngồi chính thức của các Hiệp sĩ Malta ngày nay là Văn phòng của Thủ tướng Malta. Cung điện của Thủ lĩnh được xây dựng từ năm 1571 đến 1574 và trước đây là nơi ở của các Thủ lĩnh Hiệp sĩ Malta, từng là trụ sở của Quốc hội Malta, và hiện nay là Văn phòng của Tổng thống Malta.

Bảo tàng Mỹ thuật Quốc gia là một cung điện mang kiến trúc Rococo có niên đại từ cuối những năm 1570, từng phục vụ như là nơi cư trú chính thức của Tổng tư lệnh Hạm đội Địa Trung Hải của Anh từ những năm 1820 trở đi. Nhà hát Manoel được xây dựng trong 11 tháng đầu năm 1731 theo lệnh của Thủ lĩnh António Manoel de Vilhena là một trong những rạp hát còn hoạt động lâu đời nhất ở châu Âu. Trung tâm hội nghị Địa Trung Hải được xây dựng vào năm 1574 trước đây là một trong những bệnh viện nổi tiếng nhất châu Âu trong thời Phục hưng. Ngoài ra là các công sự của cảng được xây dựng như là một phần của một loạt các pháo đài, cavalier, thành lũy cao khoảng , tất cả đều tạo lên nét đẹp độc đáo của thành phố.

Giao thông vận tải
Thành phố được phục vụ bởi Sân bay quốc tế Malta nằm cách thị trấn Luqa . Hệ thống giao thông công cộng ở Valletta phát triển với việc xe buýt được sử dụng chủ yếu, kết nối với các đô thị ngoài Cổng thành. Giao thông trong chính thành phố bị hạn chế, với một số tuyến đường chính là khu vực dành cho người đi bộ. Vào năm 2006, một hệ thống bến và bãi đỗ xe đã được triển khai để tăng tính diện tích sử dụng của các bãi đỗ xe trong thành phố. Mọi người có thể để xe ở bãi đậu xe Floriana gần đó và chuyển sang xe van trong phần còn lại của chuyến đi.

Năm 2007, kế hoạch về việc thu phí tắc đường để giảm thiểu việc đỗ xe và giao thông đường dài. Hệ thống dựa trên việc Tự động nhận dạng biển số sẽ chụp ảnh các phương tiện khi vào và ra khỏi khu vực và chủ phương tiện được trích lập hóa đơn theo thời gian lưu trú.\

Thành phố kết nghĩa
Valletta kết nghĩa với:

  Palermo, Ý

Tham khảo

Đọc thêm

Liên kết ngoài

 Valletta Local Council
 Valletta 2018
 Valletta Living History
 Valletta, Malta’s capital city and UNESCO World Heritage Site

Thủ đô châu Âu
Di sản thế giới tại Malta
Hội đồng địa phương của Malta
Thành phố của Malta


title: Amoria molleri

text:
Amoria molleri là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Volutidae, họ ốc dừa.

Miêu tả

Phân bố

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

[[Thể loại:Amoria
Amoria


title: Saint-Valérien, Vendée

text:
Saint-Valérien là một xã ở tỉnh Vendée trong vùng Pays de la Loire, Pháp. Xã này có diện tích 14,3 kilômét vuông, dân số năm 2006 là 462 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 40 mét trên mực nước biển.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Saint-Valérien trên trang mạng Viện địa lý quốc gia
 Saint-Valérien trên trang mạng của INSEE
 Saint-Valérien trên trang mạng của Quid
 Vị trí của Saint-Valérien trên bản đồ nước Pháp
 Plan de Saint-Valérien sur Mapquest

Saint-Valerien


title: Say tàu xe

text:
Say tàu xe (hay say sóng, buồn nôn và nôn do say tàu xe) là một phản ứng bình thường trước những kích thích xảy ra khi đi tàu xe, mà bản thân không thích nghi được. Say tàu xe bao gồm tất cả các loại vận chuyển như: say tàu biển, say ô tô, say tàu hỏa, say máy bay.

Nguyên nhân của chứng say tàu xe là do bộ phận nhạy cảm giữ thăng bằng trong tai bị kích thích khác thường, hoặc do não bộ nhận tín hiệu từ mắt nhưng không đồng nhất với tín hiệu từ tai (thí dụ đi tàu mà không có cửa sổ: tai cho biết đang di chuyển, trong khi mắt thì cho cảm giác là không di chuyển).

Triệu chứng
Đây là một dạng chóng mặt mà những triệu chứng tự động đóng vai trò chủ đạo, các triệu chứng gồm: buồn nôn, nôn ói, tái mặt, đổ mồ hôi, nhiều nước bọt, ngáp, khó chịu, thở sâu và mạnh.

Phòng chống

Các thuốc chống nôn dùng dự phòng có tác dụng tốt hơn là để chữa khi đã buồn nôn và nôn. Thuốc chính là các chất kháng muscarinic hyoscine và một số kháng histamin tác dụng lên thần kinh trung ương.

Để dự phòng ngắn hạn việc say tàu xe, thuốc được chọn là hyoscine hydrobromide dùng đường uống, dùng thuốc 30 phút trước khi di chuyển, sau đó 6 giờ lại dùng thuốc lần 2 nếu cần. Hoặc tiêm dưới da hyosin dưới dạng thuốc giải phóng chậm sẽ kéo dài được thời gian tác dụng, nhưng phải tiêm vài giờ trước khi di chuyển.

Các thuốc kháng histamin có hiệu quả kém hyoscin đôi chút trong việc chống say tàu xe, nhưng dung nạp tốt hơn, thông thường dùng theo đường uống. Các kháng histamin thường dùng gồm có: cinnarizin, cyclizin, dimenhydrinat, meclozin, promethazin. Các thuốc này có tác dụng giống nhau, nhưng thời gian bắt đầu tác dụng và tác dụng bao lâu thì khác nhau.

Các thuốc có tác dụng chống nôn nhưng không tác dụng trong say tàu xe
Các thuốc này gồm các chất đối kháng dopamine như domperidon, metoclopramid và chlorpromazine, và các chất đối kháng thụ thể 5-HT3 như ondansetron.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Chứng say tàu xe trên báo Sức khỏe đời sống-Bộ Y tế
Mẹo chống say tàu xe

Y học
Rối loạn thần kinh
Ảnh hưởng của tác nhân bên ngoài


title: Mahmud II

text:
Sultan Mahmud II Adli (1785 – 1839) là vị sultan thứ 30 của Đế quốc Ottoman, trị vì từ năm 1808 đến khi qua đời. Ông được mệnh danh là "Pyotr Đại đế của Thổ Nhĩ Kỳ".

Tiểu sử

Ban đầu
Mahmud II là con trai của Sultan Abdul Hamid I và bà Naksidil Sultana. Ông sinh ngày 20 tháng 7 năm 1785 tại Cung điện Topkapi, Constantinople.

Cải cách
Mahmud lên kế vị năm 1808, khi đã 24 tuổi. Khi làm thái tử, ông học hỏi các cải cách của sultan Selim III để cứu vãn đế quốc đang suy vong trầm trọng. Mahmud cai trị với tư cách là một hoàng đế năng nổ khác thường. Là một con người thông minh và có nhận thức ông, làm theo các cải cách ở phương Tây. Ông cải tổ cách lại hệ thống pháp luật. Ông được xem là người đã hiện đại hóa Đế quốc Ottoman.

Mahmud không phải là quốc vương đầu tiên của đế quốc đã cố gắng đại tu đế chế. Tuy nhiên, ông là người đầu tiên làm như vậy thành công. Ý nghĩa tốt, nhưng cuối cùng vượt quá tham vọng Selim III đã bị hạ bệ và ám sát phần lớn do cố gắng cải cách quá nhanh và không thể xoa dịu những chỉ trích về quá trình này. Jannisaries đã nổi dậy và đá ông ta khỏi ngai vàng vào năm 1808. Mustafa IV, người đã theo Selim, chỉ nắm quyền lực trong một năm vào năm 1808. Trong thời gian này, Mustafa có rất ít không gian để chứng minh rằng ông ta là người cải cách hay bảo thủ. quyền lực của ông ta bị kiềm chế bởi tình trạng vô chính phủ và nổi dậy càn quét đế chế.

Mahmud II thay thế Mustafa và quản lý để cung cấp sự lãnh đạo mạnh mẽ cần thiết để đưa đế chế trở lại từ bờ vực hỗn loạn, đồng thời xoa dịu những chỉ trích cải cách. Thành tựu lớn nhất của Mahmud II, theo lời của Malcom Yapp, là để thiết lập sự tôn trọng của sự thay đổi. Ông đã chứng minh, nơi mà những người Sultan trước đây như Selim đã cố gắng và thất bại, sự thay đổi đó là cả một lực lượng tích cực và cần thiết và đế chế đang cần cải cách. Những năm cuối cùng của sự cai trị của Mahmud đã chứng kiến sự khởi đầu của những gì các nhà sử học gọi là 'Tanzaniaimat', nghĩa là sự thống trị của đế chế Ottoman. Đó là do những nỗ lực của Mahmud, để chứng minh sự cần thiết của sự thay đổi, mà sau đó, người Sultan đã có thể tiếp tục Tanzaniaimat. Mặc dù sắp xếp lại đế chế, cuối cùng không thể cứu nó khỏi sự sụp đổ vào năm 20 Những năm cuối cùng của sự cai trị của Mahmud đã chứng kiến sự khởi đầu của những gì các nhà sử học gọi là 'Tanzaniaimat', nghĩa là sự thống trị của đế chế Ottoman. Đó là do những nỗ lực của Mahmud, để chứng minh sự cần thiết của sự thay đổi, mà sau đó, người Sultan đã có thể tiếp tục Tanzaniaimat. Mặc dù sắp xếp lại đế chế, cuối cùng không thể cứu nó khỏi sự sụp đổ vào thế kỷ 20.

Từ năm 1821-1829, lãnh thổ của Ottoman ở Hy Lạp nổi dậy. Với sự giúp đỡ của Nga, Anh và Pháp, họ đã bại quân Ottoman và giành được độc lập - thành lập Vương quốc Hy Lạp.

Kiến trúc

Sultan Mahmud II đặc biệt quan tâm đến kiến trúc. Ông cho xây dựng nhiều doanh trại và kho thuốc súng ở trong và ngoài thủ đô, nhiều thánh đường Hồi giáo và nhiều dinh của chính hoàng đế ở bờ biển Bosphorus. Một vài trong số những công trình đó là:Thánh đường Suleymaniye ở Rhodes, Thánh đường Biyikoglu Mahmud ở Izmir, trường Cevi Kalfa, thánh đường Nusretiye, Thánh đường Istanbul Koca Mustafa Pasha, các doan trại Stone.

Sultan Mahmud đồng thời cũng tu bổ cho tất cả các thánh đường Hồi giáo lớn. Ông là một thi sĩ và nhạc sĩ, và viết chữ rất đẹp.

Qua đời
Tháng 7 năm 1839 ông bị bệnh lao va qua đời, hưởng dương 54 tuổi. Ông hài ông được đem về chốn cất ở Divan Yolu.

Gia quyến
 Cha: Abdul Hamid I
 Mẹ: Naksidil Sultana
 Vợ:
 Valide Sultan Bezm-i Alem – Thái hậu thời Abdul Mejid I
 Valide Sultan Pertevniyal – Thái hậu thời Abdul Aziz
 Haciye Pertev-Piyale Nev-fidan
 Ali-cenab
 Fatma
 Asub-i Can
 Haciye Host-yar
 Nurtab
 Misl-i Na-yab
 Perviz-felek Vuslat
 Zer-niga
 Ebr-i Reftar
 Con:
 Bao gồm 14 người con trai và 12 người con gái.

Xem thêm
 Chiến tranh Nga-Thổ Nhĩ Kỳ (1828-1829)
 Cuộc khởi nghĩa Serbia
 Trận Navarino
 Hòa ước Erdine
 Ai Cập dưới thời nhà Muhammad Ali

Tham khảo

 Sultan Mahmoud II
 The Sultans - Mahmud II

Liên kết ngoài

Sultan nhà Ottoman thế kỉ 19
Nhân vật thời chiến tranh giành độc lập Hy Lạp
Sinh năm 1785
Mất năm 1839
Mahmud II
Chết vì bệnh lao


title: Stelis subcaerulea

text:
Stelis subcaerulea là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Cresson mô tả khoa học năm 1878.

Chú thích

Tham khảo

Stelis (chi ong)
Động vật được mô tả năm 1878


title: Austrocidaria parora

text:
Austrocidaria parora là một loài bướm đêm thuộc họ Geometridae. Nó là loài đặc hữu của New Zealand.

Con trưởng thành bay vào tháng 8 và tháng 9.

Ấu trùng ăn các loài Coprosma.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
Lepidoptera và Trichoptera from Paroa, near Greymouth, New Zealand
Crown Pastoral Land Tenure Review

P


title: East Riding of Yorkshire

text:
East Riding of Yorkshire là một hạt của Anh. Hạt có diện tích  km², dân số người. Thủ phủ hạt đóng ở.

Tham khảo

Hạt của Anh
East Riding of Yorkshire


title: Lasioderma

text:
Lasioderma là một chi bọ cánh cứng thuộc họ Ptinidae.

Chú thích

Tham khảo

Lasiodermini


title: Pheidole simplispinosa

text:
Pheidole simplispinosa là một loài kiến bản địa của các khu vực rừng của Fiji.

Chú thích

Tham khảo
Pheidole simplispinosa at PLAZI

Pheidole


title: Episcotia

text:
Episcotia là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Noctuidae
Noctuinae


title: Avrigney-Virey

text:
Avrigney-Virey là một xã thuộc tỉnh Haute-Saône trong vùng Bourgogne-Franche-Comté phía đông nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Haute-Saône

Tham khảo
INSEE

Xã của Haute-Saône


title: 4681 Ermak

text:
4681 Ermak (1969 TC2) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 8 tháng 10 năm 1969 bởi Chernykh, L. I. ở Nauchnyj.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 4681 Ermak

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1969


title: Polyommatus dolus

text:
The Furry Blue (Polyommatus dolus) là một loài bướm ngày thuộc họ Lycaenidae. Nó được tìm thấy ở Tây Ban Nha (from Huesca to Santander - Burgos), in Pháp (Herault và from the Cevennes to the Maritime Alps) và Ý (Central Italy và Maritime Alps).

Habitats are dry acid grassland, dry calcareous grasslands và steppes và sclerophyllous scrub at 600-1800m.
Chúng bay từ tháng 7 đến tháng 8.

Ấu trùng ăn Onobrychis viciifolia và Medicago species.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Pyrgus.de Photographs imago, larvae

D
Côn trùng châu Âu
Động vật được mô tả năm 1823


title: Nomia terminata

text:
Nomia terminata là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Smith mô tả khoa học năm 1876.

Chú thích

Tham khảo

Nomia
Động vật được mô tả năm 1876


title: Hoplitis tuberculata

text:
Hoplitis tuberculata là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Nylander mô tả khoa học năm 1848.

Chú thích

Tham khảo

Hoplitis
Động vật được mô tả năm 1848


title: East End của Luân Đôn

text:
East End của Luân Đôn, còn được gọi đơn giản là East End, là khu vực của Luân Đôn, Anh, phía đông thành phố Luân Đôn Trung cổ có tường thành bao quanh và phía bắc của sông Thames. Mặc dù không được xác định bởi ranh giới chính thức được chấp nhận, sông Lea có thể được coi là một ranh giới khác. Việc sử dụng thuật ngữ với ý miệt thị bắt đầu vào cuối thế kỷ 19, khi sự mở rộng dân số của Luân Đôn đã dẫn đến tình trạng dân số quá đông trên khắp khu vực và sự tập trung của những người nghèo và người nhập cư. Các vấn đề trở nên trầm trọng hơn với việc xây dựng các bến tàu Katharine St (1827) và đường sắt trung tâm Luân Đôn Termini (1840-1875) dẫn đến phải giải phóng mặt bằng khu ổ chuột cũ và các xóm nhà lụp xụp, với nhiều người dân bị di dời chuyển đến East End. Trong suốt một thế kỷ, East End đã trở nên đồng nghĩa với nghèo đói, bệnh tật, tình trạng quá đông và tội phạm.

East End phát triển nhanh chóng trong thế kỷ 19. Ban đầu nó là một khu vực đặc trưng bởi các làng quần tụ quanh các tường thành phố Luân Đôn hoặc dọc theo con đường chính, bao quanh bởi đất nông nghiệp, đầm lầy và các cộng đồng nhỏ ven sông, phục vụ các nhu cầu vận tải biển và Hải quân Hoàng gia. Cho đến khi bến cảng chính thức xuất hiện, tàu bè vận chuyển được yêu cầu đặt hàng hóa trong kho của Luân Đôn, nhưng ngành công nghiệp liên quan đến sửa chữa, xây dựng, và khai lương thực của tàu bè phát triển mạnh mẽ trong khu vực từ thời Tudor. Khu vực thu hút số lượng lớn người dân nông thôn tìm kiếm việc làm. Làn sóng kế tiếp của nước ngoài nhập cư bắt đầu với những người tị nạn Huguenot tạo ra một vùng ngoại ô mới ngoại thành Spitalfields trong thế kỷ 17, sau đó là những người thợ dệt Ailen, người Do Thái Ashkenazi, và trong thế kỷ 20, người Bangladesh. Nhiều người trong số những người nhập cư làm việc trong ngành công nghiệp dệt may. Sự phong phú của lao động bán và không có tay nghề đã dẫn đến mức lương thấp và điều kiện nghèo trong suốt East End. Điều này mang lại sự chú ý của các nhà cải cách xã hội trong thời gian giữa thế kỷ 18 và đã dẫn đến sự hình thành của các đoàn thể và hiệp hội công nhân vào cuối thế kỷ này. Chủ nghĩa cực đoan của East End góp phần vào sự hình thành của Đảng Lao động và nhu cầu cho sự giải phóng phụ nữ.

Nỗ lực chính thức để giải quyết tìnhh trạng nhà ở quá chật chội bắt đầu vào đầu thế kỷ 20 được Hội đồng Quận Luân Đôn thực hiện. Chiến tranh thế giới thứ hai tàn phá East End gồm bến cảng, đường sắt và ngành công nghiệp hình thành một mục tiêu liên tục, dẫn đến sự phân tán dân số các vùng ngoại ô mới và nhà mới đang được xây dựng vào những năm 1950. Việc đóng cửa của các bến cảng East End cuối cùng trong cảng Luân Đôn vào năm 1980 đã tạo ra nhiều thách thức hơn nữa và dẫn đến những nỗ lực tái sinh và sự hình thành của Công ty Phát triển Luân Đôn Docklands. Sự phát triển bến tàu Canary, cơ sở hạ tầng được cải thiện, và Công viên Olympic mang ý nghĩa là East End đang tiếp tục trải qua sự thay đổi, nhưng một số khu vực vẫn tiếp tục tồn tại những người nghèo đói nhất ở Anh.

Tham khảo

Khu vực của Luân Đôn


title: Micropterix rothenbachii

text:
Micropterix rothenbachii là một loài bướm đêm thuộc họ Micropterigidae. Nó được Frey mô tả năm 1856. Nó được tìm thấy ở Ý, Sicilia, Áo, Đức, Thụy Sĩ, Croatia và Slovenia.

Chiều dài cánh trước khoảng 3.6–4.6 mm đối với con đực và 4.5–5 mm đối với con cái.

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

Micropterix
Động vật được mô tả năm 1856
Động vật châu Âu
Côn trùng châu Âu


title: Amphineurus zborowskii

text:
Amphineurus zborowskii là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Amphineurus
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Somatochlora

text:
Somatochlora là một chi chuồn chuồn ngô thuộc họ Corduliidae.

Các loài
Somatochlora albicincta  - Ringed Emerald
Somatochlora alpestris  - Alpine Emerald
Somatochlora arctica  - Northern Emerald
Somatochlora borisi  - Bulgarian Emerald
Somatochlora brevicincta  - Quebec Emerald
Somatochlora calverti  - Calvert's Emerald
Somatochlora cingulata - Lake Emerald
Somatochlora clavata
Somatochlora daviesi
Somatochlora dido
Somatochlora elongata - Ski-tipped Emerald
Somatochlora ensigera  - Plains Emerald
Somatochlora filosa - Fine-lined Emerald
Somatochlora flavomaculata  - Yellow-Spotted Emerald
Somatochlora forcipata  - Forcipate Emerald
Somatochlora franklini - Delicate Emerald
Somatochlora georgiana  - Coppery Emerald
Somatochlora graeseri
Somatochlora hineana  - Hine's Emerald
Somatochlora hudsonica  - Hudsonian Emerald
Somatochlora incurvata  - Incurvate Emerald
Somatochlora japonica
Somatochlora kennedyi  - Kennedy's Emerald
Somatochlora linearis  - Mocha Emerald
Somatochlora lingyinensis
Somatochlora margarita  - Texas Emerald
Somatochlora meridionalis  - Balkan Emerald
Somatochlora metallica  - Brilliant Emerald
Somatochlora minor - Ocellated Emerald
Somatochlora nepalensis
Somatochlora ozarkensis  - Ozark Emerald
Somatochlora provocans  - Treetop Emerald
Somatochlora sahlbergi  - Treeline Emerald
Somatochlora semicircularis  - Mountain Emerald
Somatochlora septentrionalis  - Muskeg Emerald
Somatochlora shanxiensis
Somatochlora tenebrosa  - Clamp-tipped Emerald
Somatochlora uchidai
Somatochlora viridiaenea
Somatochlora walshii  - Brush-tipped Emerald
Somatochlora whitehousei - Whitehouse's Emerald
Somatochlora williamsoni  - Williamson's Emerald

Hình ảnh

Tham khảo

Ghi chú

Liên kết ngoài

 Slater Museum of Natural History
 Wisconsin Odonata Species List

Corduliidae


title: Colus (chi ốc biển)

text:
Colus là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Buccinidae.

Các loài
Các loài trong chi Colus gồm có:
 Colus aurariae Fraussen, Rosado, Afonso & Monteiro, 2009
 Colus azygosorius Tiba, 1980
 Colus bukini Kantor, 1984
 Colus dautzenbergi Dall, 1916
 Colus esychus (Dall, 1907)
 Colus glaber (Kobelt, 1876)
 Colus gracilis (da Costa, 1778)
 Colus holboelli (Møller, 1842)
 Colus howsei (Marshall, 1902)
 Colus islandicus (Mohr, 1786)
 Colus jeffreysianus (Fischer P., 1868)
 Colus jessoensis (Schrenck, 1863)
 Colus kujianus Tiba, 1973
 Colus latericeus (Møller, 1842)
 Colus minor (Dall, 1925)
 Colus pubescens (A. E. Verrill, 1882)
 Colus pygmaeus (Gould, 1841)
 Colus roseus (Dall, 1877)
 Colus rushii (Dall, 1889)
 Colus ryukyuensis Lan, 2002
 Colus sabini (Gray J.E., 1824)
 Colus stimpsoni (Mørch, 1868)
 Colus syrtensis (Packard, 1867)
 Colus terraenovae Bouchet & Warén, 1985
 Colus turgidulus (Friele, 1877)

 Các loài được đưa vào đồng nghĩa
 Colus altus (Wood S., 1848): đồng nghĩa của Anomalosipho altus
 Colus cretaceus (Reeve, 1847): đồng nghĩa của Plicifusus kroeyeri
 Colus frielei (Kantor, 1981): đồng nghĩa của Anomalosipho verkruezeni
 Colus hypollispus : đồng nghĩa của Latisipho hypolispus
 Colus kroeyeri (Møller, 1842): đồng nghĩa của Plicifusus kroeyeri
 Colus lachesis : đồng nghĩa của Turrisipho lachesis
 Colus longicauda L.: đồng nghĩa của Fusinus colus
 Colus parvus (Tiba, 1980): đồng nghĩa của Plicifusus parvus
 Colus spitzbergensis : đồng nghĩa của Aulacofusus brevicauda
 Colus tashiensis Lee & Lan, 2002: đồng nghĩa của Eosipho tashiensis
 Colus togatus : đồng nghĩa của Colus sabini
 Colus tortuosus : đồng nghĩa của Colus holboelli
 Colus verkruezeni (Kobelt, 1876): đồng nghĩa của Anomalisipho verkruezeni (Kobelt, 1876)

Chú thích

Tham khảo

Colini


title: Turbinicarpus mandragora

text:
Turbinicarpus mandragora là một loài thực vật thuộc họ Cactaceae. Đây là loài đặc hữu của México. Môi trường sống tự nhiên của chúng là sa mạc nóng.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo
 Fitz Maurice, W.A., Fitz Maurice, B. & Hinton, G. 2002. Turbinicarpus mandragora. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Thực vật México
Turbinicarpus


title: 2713 Luxembourg

text:
2713 Luxembourg (1938 EA) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 19 tháng 2 năm 1938 bởi E. Delporte ở Uccle.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 2713 Luxembourg

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1938


title: Litoria chloronota

text:
Litoria chloronota (tên tiếng Anh: Arfak Mountain Tree Frog) là một loài ếch thuộc họ Pelodryadidae.
Đây là loài đặc hữu của Tây Papua, Indonesia.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, sông ngòi, vườn nông thôn, và rừng trước đây suy thoái nghiêm trọng.

Chú thích

Tham khảo

 Menzies, J. & Richards, S. 2004. Litoria chloronota. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

C
Động vật lưỡng cư Tây New Guinea


title: 20043 Ellenmacarthur

text:
20043 Ellenmacarthur (1993 EM) là một tiểu hành tinh vành đai chính bên trong được phát hiện ngày 2 tháng 3 năm 1993 bởi R. H. McNaught ở Siding Spring. Nó được đặt theo tên English sailor Ellen MacArthur.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 20043 Ellenmacarthur

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1993


title: Andrena amamiensis

text:
Andrena amamiensis là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Hirashima mô tả khoa học năm 1960.

Chú thích

Tham khảo

A
Động vật được mô tả năm 1960


title: Rumont, Meuse

text:
Rumont là một xã thuộc tỉnh Meuse trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 305 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Meuse


title: La Puebla de los Infantes

text:
La Puebla de los Infantes là một đô thị ở tỉnh Sevilla, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số của Viện thống kê quốc gia Tây Ban Nha năm 2005, đô thị này có dân số 3263 người.

Tham khảo

Liên kết ngoài
www.lapuebladelosinfantes.es - Web of the Town hall of La Puebla de los Infantes
La Puebla de los Infantes - Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía

Đô thị ở Sevilla


title: Tridentea pachyrrhiza

text:
Tridentea pachyrrhiza là một loài thực vật thuộc họ Asclepiadaceae. Đây là loài đặc hữu của Namibia. Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng nhiều đá và sa mạc lạnh.

Tham khảo

 Craven, P. 2004. Tridentea pachyrrhiza. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Namibia
Tridentea


title: Quận Erie, Pennsylvania

text:
Quận Erie là một quận trong tiểu bang Pennsylvania, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở Erie. Theo điều tra dân số năm 2010 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có dân số 280.566 người. Quận Erie được lập ngày 12 tháng 3 năm 1800 từ quận Allegheny sáp nhập các khu đất thuộc Erie Triangle tranh chấp năm 1792. Trước năm 1792, khu vực này cả New York và Pennsylvania đều tuyên bố chủ quyền cho đến khi chính quyền liên bang can thiệp See interactive Pennsylvania County Formation Maps

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích km², trong đó có km2 là diện tích mặt nước. Quận Erie phía đông bắc giáp quận Chautauqua, New York, phía đông giáp Warren County, phía nam giáp Crawford County, phía tây giáp quận Ashtabula County, Ohio. Ngay phía bắc của quận là hồ Erie.

Các quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Pennsylvania
Khu dân cư trên Tuyến hỏa xa ngầm


title: Danh sách thành phố Litva

text:
Ở Litva có 103 thành phố (trong tiếng Litva: số ít – miestas, số nhiều – miestai). Thuật ngữ thành phố được định nghĩa bởi Nghị viện Litva là một khu vực dân đông đúc với dân số hơn 3000 người trong đó có ít nhất 2/3 dân số làm việc trong lĩnh vực công nghiệp và dịch vụ. Các khu định cư có dân số ít hơn 3000 người nhưng trong lịch sử có tư cách thành phố thì vẫn được xem là thành phố. Các khu định cư nhỏ hơn được gọi là miestelis (số nhiều miesteliai) được dịch là thị xã. Thậm chí các khu định cư nhỏ hơn (làng) được gọi là kaimas (số nhiều kaimai). Thường thì tư cách chính thức không rõ do dân chúng vẫn gọi cả thị xã/thị trấn và làng là gyvenvietė (số nhiều gyvenvietės) trên thực tế nghĩa là khu định cư.

Theo thống kê năm 2001, có 66,7% dân số Litva sinh sống trong các thành phố và tỷ lệ này đang gia tăng.

Danh sách

Bản đồ
Bản đồ với các thành phố có đốm đỏ. Thành phố lớn hơn có chữ to hơn. Muốn xem bản đồ lớn hơn xin nhấp chuột vào bản đồ.

Chú thích

 Dân số theo Cục thống kê của Chính phủ Cộng hòa Litva 2008 and census of 2001 . Dân số lấy theo năm 2001 vì số liệu năm 2001 đáng tin cậy hơn (số liệu năm 2008 lấy từ điều tra dùng nhiều kiểu mẫu và công thức khác nhau).
 "Quyền thành phố" có nghĩa là quyền tự quản.
 Các quận, đô thị và elderate theo Lithuanian Central Internet Gates  data.
 Stasys Vaitiekūnas, Elena Valančienė, Lietuvos geografija (Geography of Lithuania), Alma littera, 2004, pages 160-162. ISBN 9955-08-534-7
 Lietuvos Respublikos teritorijos administracinių vienetų ir jų ribų įstatymas (Republic of Lithuania Law on Administrative Units and Their Borders), Seimas law database, ngày 19 tháng 6 năm 1994, law no. I-558.
 Tại thời điểm điều tra năm 2001, có 106 thành phố ở Litava, Chính phủ Cộng hòa Lita đã có thay đổi sau:
 Ngày 16/12/2002 Juodupė bị hạ từ thành phố xuống thị xã;
 Ngày 25/2/2003 Kulautuva bị hạ từ thành phố xuống thị xã;
 Ngày 8/4/2003 Tyruliai bị hạ từ thành phố xuống thị xã.

Xem thêm
 Danh sách thị xã Litva
 Phân cấp hành chính Litva

Litva
Litva
Thành phố


title: Pascal (đơn vị)

text:
Pascal (ký hiệu Pa) là đơn vị đo áp suất trong hệ đo lường quốc tế (SI). Nó là một đơn vị dẫn xuất trong SI nghĩa là nó được suy ra từ việc các đơn vị cơ bản.
1 Pa = 1 N/m²
Đơn vị đo lực(N) trong SI cũng là một đơn vị dẫn xuất nên quy về đơn vị cơ bản của SI là:
1 Pa = 1 N/m² = 1kg/m s-2

Ký hiệu Pa còn dùng để chỉ sức căng, độ dẻo, và sức giãn.
Đơn vị này được đặt theo tên của Blaise Pascal, nhà toán lý học và nhà triết học nổi tiếng người Pháp.

Định nghĩa
1 pascal là áp suất tạo ra được từ áp lực 1 newton tác dụng lên bề mặt có diện tích 1 mét vuông.
1 Pa = 1 N/m²

Hệ thống SI

Các tiền tố kết hợp với đơn vị pascal

Bảng chuyền đổi giá trị giữa các ước số-bội số khác nhau

So sánh với các đơn vị áp suất khác

Thời gian

Đơn vị đo áp suất
Đơn vị dẫn xuất trong SI


title: Amelia Earhart

text:
Amelia Earhart (IPA: /ˈɛərhɑːrt/) là người Mỹ, nổi tiếng vì là một phụ nữ đầu tiên trên Thế giới làm phi công và cũng là nữ phi công can đảm, quyết đoán đầu tiên trên Thế giới thực hiện chuyến bay một mình thành công xuyên Đại Tây Dương. Bà còn là một nhà báo, một nhà văn, nổi tiếng do kể lại những chuyến phiêu lưu của mình, đồng thời đã tích cực đấu tranh cho nữ quyền cũng như khích lệ phụ nữ tham gia mọi hoạt động xã hội. Một trong những câu nói của bà được nhiều người ưa thích nhất - khi bà được khuyên là không nên làm những việc nguy hiểm đến tính mạng - đó là câu nói: "Người ta không sợ chết như thế nào, mà phải là sống ra sao".

Bà có tên đầy đủ là Amelia Mary Earhart, sinh ngày 24 tháng 7 năm 1897, được cho là mất tích ngày 2 tháng 7 năm 1937 trong một tai nạn máy bay, và được Chính phủ Hoa Kỳ chính thức thông báo tử nạn ngày 5 tháng 1 năm 1939. Bà là người phụ nữ đầu tiên được nhận Distinguished Flying Cross của Hoa Kỳ, đồng thời cũng  lập ra nhiều kỷ lục thế giới, tác giả của các cuốn sách về kinh nghiệm bay của mình được bán chạy nhất lúc sinh thời; bà còn đóng vai trò chủ chốt trong việc thành lập The Ninety-Nines, một tổ chức cho các phi công nữ. Earhart trở thành thành viên của khoa hàng không Đại học Purdue năm 1935 với nhiệm vụ đưa ra lời khuyên cho những phụ nữ có ước muốn trở thành phi công. Bà cũng là thành viên của National Woman's Party và là người ủng hộ việc sửa đổi về quyền bình đẳng.

Trong một nỗ lực thực hiện chuyến bay vòng quanh Trái Đất năm 1937 trong chiếc Lockheed Model 10 Electra, Earhart đã mất tích giữa trung tâm Thái Bình Dương gần đảo Howland. Chính phủ Mỹ đã bỏ ra nhiều tiền bạc để tìm kiếm bà. Nhưng rốt cuộc, cuộc tìm kếm này đã không thành công. Sự mất tích của Earhart vãn còn là chủ đề gây tranh cãi cho đến tháng 12 năm 2010, khi một đoàn sinh viên đại học tìm thấy hài cốt của một phụ nữ trẻ trên đảo Nikumaroro (Phoenix, Kiribati). Những xét nghiệm DNA cho ra kết luận không dứt khoát để có thể kết luận đây chính là nữ phi công nổi tiếng hay không.

Tiểu sử

Sách của Earhart
Earhart còn là một tác giả thành công và được biết đến rộng rãi. Bà làm việc cho tạp chí Cosmopolitan với vai trò biên tập viên mục hàng không từ năm 1928 đến 1930. Nhiều chuyên mục tạp chí, báo, các bài luận văn và đã xuất bản 2 cuốn sáng dựa vào kinh nghiệm khi là một phi công trong cuộc đời của bà:

20 giờ 40 phút (1928) (tên gốc 20 Hrs., 40 Min.) là một chuyên mục tạp chí về kinh nghiệm của bà trong vai trò nữ hành khách đầu tiên bay xuyên Đại Tây Dương.
Niềm vui của nó (1932) (tên gốc The fun of it) là hồi ký của bà về kinh nghiệm bay và cũng là một bài luận về phụ nữ trong ngành hàng không.
Chuyến bay cuối (1937) (tên gốc Last flight) gồm những mục nhật kí định kì Earhart gửi về Mỹ trong nỗ lực bay quanh địa cầu của bà, được xuất bản trên báo vào những tuần trước khi bà rời khỏi New Guinea. Được biên soạn bởi chồng bà là GP Putnam sau khi bà biến mất trên Thái Bình Dương, nhiều sử gia xem cuốn sách này chỉ có một phần công của Earhart.

Chú thích

Liên kết

 Goldstein, Donald M. and Katherine V. Dillon. Amelia: The Centennial Biography of an Aviation Pioneer. Washington, D.C.: Brassey's, 1997. ISBN 1-57488-134-5.
 Oakes, Claudia M. United States Women in Aviation 1930–1939. Washington, D.C.: Smithsonian Institution Press, 1985. ISBN 0-87474-380-X.
 Lovell, Mary S. The Sound of Wings. New York: St. Martin's Press, 1989. ISBN 0-312-03431-8.
 A 1930's American Hope, Amelia Earhart, Essay by Mariette Vermeulen, ngày 3 tháng 4 năm 1997
 Amelia Earhart Birthplace Museum
 Amelia Earhart Collection of Papers, Memorabilia and Artifacts The world's largest collection of Earhart photographs, artifacts and correspondence. More than 600 photos are now online
 Amelia Earhart's Flight Across America: Rediscovering a Legend
 Amelia Earhart Official Web site
 Amelia Earhart: On The Future Of Women In Flying (listen online)
 Museum of Women Pilots
 Amelia Earhart Memorial flight Recreation
 Life and Mystery of Amelia Earhart slideshow by Life magazine
 Transcript of interview with Earhart biographer Susan Butler, 1997
 Amelia Earhart interview following the 1932 transatlantic flight
 General Correspondence: Earhart, Amelia, 1932–1934, The Wilbur and Orville Wright Papers at the Library of Congress
 Speech by Amelia Earhart from the collection American English Dialect Recordings, Library of Congress
 CG cutter Itasca and the search for Earhart

Sinh năm 1897
Phi công Mỹ
Nữ phi công
Mất năm 1937
Phi công tử nạn
Nhà văn Mỹ thế kỷ 20
Người Mỹ gốc Đức
Nữ nhà văn Mỹ
Nữ nhà văn thế kỷ 20
Người Mỹ theo chủ nghĩa nữ giới
Người mất tích