title: Emil Lê Giang

text:
Emil Lê Giang là cầu thủ bóng đá người Slovakia gốc Việt, từng đeo băng đội trưởng đội tuyển U-15, U-16, U-17 quốc gia Slovakia.

Tiểu sử-sự nghiệp
Emil Lê Giang sinh ngày 26 tháng 2 năm 1991 tại thành phố Lucenec, Tiệp Khắc (nay thuộc Slovakia). Lúc 14 tuổi, khi đang khoác áo đội U14 CLB Filakovo (Slovakia), Emil Lê Giang đã lập kỷ lục ghi tới 66 bàn thắng chỉ trong một mùa giải. 15 tuổi, Emil Lê Giang là thủ quân đội U15 Filakovo và được gọi vào đội tuyển U16 Slovakia.

17 tuổi, Emil Lê Giang được một câu lạc bộ của Đức là Nurnberg chuyển nhượng với giá 1 triệu euro. Patrick Lê Giang - em của Emil Lê Giang hiện là thủ môn số một của đội tuyển U18 Slovakia.

Những năm 2007-2009, làng bóng đá trẻ châu Âu xôn xao với một cái tên khá lạ - Emil Le Giang, cầu thủ có bố là người Việt Nam, mẹ là người Slovakia. Bố của Emil là ông Lê Giang Nam còn mẹ là bà Katarina một thạc sĩ ngôn ngữ người Slovakia. Ông Lê Giang Nam và bà Katarina đã quen nhau từ khi hai người theo học tại Đại học Slovakia cách đây 19 năm.

Ngay trong lần đầu tiên khoác áo đội tuyển quốc gia, Emil Lê Giang đã ghi bàn thắng duy nhất giúp U16 Slovakia giành chiến thắng 1-0 trước U16 Wales.

Sau màn ra mắt ấn tượng đó, Emil đã thi đấu 14 trận, ghi được 14 bàn cho đội tuyển U16 quốc gia Slovakia và lọt vào tầm ngắm của các tuyển trạch viên đến từ những câu lạc bộ như Fulham, Liverpool...

Đến tháng 9/2007, Emil chính thức đầu quân cho Nürnberg (Đức) và đã ghi được 15 bàn trong mùa bóng năm đó.

Được thừa hưởng khả năng ngôn ngữ của cha mẹ, Emil Lê Giang có thể nói được nhiều thứ tiếng như Anh, Đức, Hungary, Ba Lan, Séc. Emil Lê Giang được đeo băng đội trưởng của đội tuyển U15, U16, U17 quốc gia Slovakia. Hiện nay Emil đang học tiếng Việt với hy vọng khi có điều kiện được về thăm quê nội thì có thể nói chuyện với mọi người bằng tiếng Việt.

Chú thích

Liên kết ngoài
 Sau Tết, Emil Lê Giang trở lại Việt Nam thử việc
 Hình ảnh của Emil Lê Giang trong một buổi tập với Navibank SG

Sinh năm 1991
Người Slovakia gốc Việt
Cầu thủ bóng đá Slovakia
Vận động viên gốc Việt
Nhân vật còn sống
Tiền đạo bóng đá


title: Khu sinh học

text:
Biôm hay khu sinh học là thuật ngữ dịch từ tiếng Anh "biome" (phiên âm:) dùng để chỉ tập hợp các sinh vật cùng với môi trường sinh sống của chúng có một số đặc điểm chung nhất định. Trong thực tế, mỗi tên gọi của một khu sinh học (hay một biôm) dùng để chỉ các hệ sinh thái có chung một số đặc điểm cơ bản, ví dụ như "khu sinh học rừng mưa nhiệt đới" (Tropical Rainforests) là tập hợp các rừng mưa nhiệt đới trên toàn Trái Đất.

Theo nghĩa hẹp hơn, một khu sinh học chỉ gồm hệ sinh vật, nghĩa là chỉ tính đến thành phần sinh vật (mà không có thành phần vật lí), nghĩa là một tập hợp quần xã giống nhau trên các lục địa, từ đó mọi khu sinh học trên hành tinh chúng ta họp thành sinh quyển (biosphere). Theo nghĩa đó, khu sinh học là tập hợp các quần xã gồm những cộng đồng sinh học riêng biệt đã hình thành để đáp ứng với khí hậu chung.

Trong khi một quần xã có thể bao phủ các khu vực rộng lớn, microbiome là hỗn hợp các sinh vật cùng tồn tại trong một không gian xác định ở quy mô nhỏ hơn nhiều. Ví dụ, hệ vi sinh vật ở người là tập hợp vi khuẩn, vi rút và các vi sinh vật khác có trong hoặc trên cơ thể người. Biota là tổng số các sinh vật của một khu vực địa lý hoặc một khoảng thời gian, từ quy mô địa lý địa phương và quy mô thời gian tức thời cho đến quy mô toàn bộ hành tinh và toàn thời gian. Các biota của Trái Đất tạo nên sinh quyển.

Lịch sử của khái niệm
Thuật ngữ này được đề xuất vào năm 1916 bởi Clements, ban đầu là một từ đồng nghĩa với cộng đồng sinh học của Möbius (1877). Sau đó, nó đã đạt được định nghĩa hiện tại, dựa trên các khái niệm trước đây về nhận thức, hình thành và thực vật (được sử dụng để đối lập với hệ thực vật), với sự bao gồm của yếu tố động vật và loại trừ yếu tố phân loại của thành phần loài. Năm 1935, Tansley đã thêm các khía cạnh khí hậu và đất vào ý tưởng, gọi đó là hệ sinh thái. Các dự án của Chương trình sinh học quốc tế (1964174) đã phổ biến khái niệm về quần xã.

Tuy nhiên, trong một số bối cảnh, thuật ngữ biome được sử dụng theo một cách khác. Trong văn học Đức, đặc biệt là thuật ngữ Walter, thuật ngữ này được sử dụng tương tự như biotope (một đơn vị địa lý cụ thể), trong khi định nghĩa quần xã được sử dụng trong bài viết này được sử dụng như một thuật ngữ quốc tế, phi khu vực - không liên quan đến lục địa một khu vực có mặt, nó có cùng tên quần xã - và tương ứng với "zonobiome", "orobiome" và "pedobiome" (quần xã được xác định theo vùng khí hậu, độ cao hoặc đất).

Trong văn học Brazil, thuật ngữ "biome" đôi khi được sử dụng như từ đồng nghĩa của " tỉnh địa sinh học ", một khu vực dựa trên thành phần loài (thuật ngữ " tỉnh trồng hoa " được sử dụng khi các loài thực vật được xem xét), hoặc cũng là từ đồng nghĩa của "hình thái học" và miền tế bào học "của Ab'Sáber, một không gian địa lý có kích thước lục địa, với ưu thế là đặc điểm địa mạo và khí hậu tương tự, và của một dạng thảm thực vật nhất định. Cả hai bao gồm nhiều quần xã trong thực tế.

Phân loại
Để phân chia thế giới thành một vài khu vực sinh thái là một nỗ lực khó khăn, đáng chú ý là do các biến thể quy mô nhỏ tồn tại ở mọi nơi trên Trái Đất và do sự thay đổi dần dần từ một quần xã này sang quần xã khác. Do đó, ranh giới của chúng phải được vẽ tùy ý và đặc tính của chúng được thực hiện theo các điều kiện trung bình chiếm ưu thế trong chúng.

Một nghiên cứu năm 1978 trên đồng cỏ Bắc Mỹ  tìm thấy mối tương quan logistic tích cực giữa sự thoát hơi nước tính bằng mm/năm và sản lượng chính trên mặt đất tính bằng g/m²/năm. Kết quả chung từ nghiên cứu là lượng mưa và sử dụng nước dẫn đến sản xuất sơ cấp trên mặt đất, trong khi chiếu xạ mặt trời và nhiệt độ dẫn đến sản xuất chính dưới mặt đất, và nhiệt độ và nước dẫn đến thói quen tăng trưởng mùa mát và ấm. Những phát hiện này giúp giải thích các danh mục được sử dụng trong sơ đồ phân loại sinh học của Holdridge (xem bên dưới), sau đó được Whittaker đơn giản hóa. Tuy nhiên, số lượng các sơ đồ phân loại và sự đa dạng của các yếu tố quyết định được sử dụng trong các sơ đồ đó, tuy nhiên, nên được coi là các chỉ số mạnh cho thấy các quần xã không phù hợp hoàn hảo với các sơ đồ phân loại được tạo ra.

Khu vực sống Holdridge (1947, 1964)
Holdridge phân loại khí hậu dựa trên tác động sinh học của nhiệt độ và lượng mưa đối với thảm thực vật theo giả định rằng hai yếu tố phi sinh học này là yếu tố quyết định lớn nhất của các loại thảm thực vật được tìm thấy trong môi trường sống. Holdridge sử dụng bốn trục để xác định 30 cái gọi là "tỉnh độ ẩm", có thể thấy rõ trong sơ đồ của ông. Mặc dù kế hoạch này hầu như bỏ qua tiếp xúc với đất và mặt trời, Holdridge thừa nhận rằng những điều này rất quan trọng.

Kiểu quần xã sinh vật Allee (1949)
Các kiểu genome chính của Allee (1949):

 Đài nguyên
 Taiga
 Rừng rụng lá
 Đồng cỏ
 Sa mạc
 Cao nguyên
 Rừng nhiệt đới
 Quần xã sinh vật nhỏ trên cạn

Quần xã sinh vật Kendeigh (1961)
Các quần xã sinh vật chính trên thế giới của Kendeigh (1961):

 Thổ địa
 Rừng rụng lá ôn đới
 Rừng lá kim
 Rừng
 Nhà nguyện
 Lãnh nguyên
 Đồng cỏ
 Sa mạc
 Thảo nguyên nhiệt đới
 Rừng nhiệt đới
 Hàng hải
 Sinh vật phù du đại dương và nekton
 Balanoid-gastropod- thallophyte
 Pelecypod -annelid
 Rạn san hô

Các kiểu quần xã sinh vật Whittaker (1962, 1970, 1975)

Whittaker phân loại quần xã sinh vật bằng hai yếu tố phi sinh học: lượng mưa và nhiệt độ. Sơ đồ của anh ta có thể được coi là một sự đơn giản hóa của Holdridge; dễ truy cập hơn, nhưng thiếu tính đặc hiệu lớn hơn của Holdridge.

Whittaker dựa trên cách tiếp cận của mình dựa trên các xác nhận lý thuyết và lấy mẫu theo kinh nghiệm. Ông đã ở một vị trí duy nhất để đưa ra một khẳng định toàn diện như vậy bởi vì trước đây ông đã biên soạn một đánh giá về phân loại quần xã.

Các định nghĩa chính để hiểu sơ đồ của Whittaker

 Sinh lý học: các đặc điểm rõ ràng, các đặc điểm bên ngoài hoặc sự xuất hiện của các cộng đồng hoặc loài sinh thái.
 Biome: một nhóm các hệ sinh thái trên cạn trên một lục địa nhất định có cấu trúc thực vật, sinh lý học, các đặc điểm của môi trường và đặc điểm của các cộng đồng động vật của chúng.
 Hình thành: một loại cộng đồng thực vật chính trên một lục địa nhất định.
 Kiểu sinh học: nhóm các quần xã hội tụ hoặc hình thành của các lục địa khác nhau, được xác định bằng sinh lý học.
 Formation-type: một nhóm các thành tạo hội tụ.

Sự khác biệt của Whittaker giữa biome và sự hình thành có thể được đơn giản hóa: sự hình thành chỉ được sử dụng khi áp dụng cho cộng đồng thực vật, trong khi biome được sử dụng khi liên quan đến cả thực vật và động vật. Quy ước của Whittaker về kiểu sinh học hoặc kiểu hình thành đơn giản là một phương pháp rộng hơn để phân loại các cộng đồng tương tự.

Các tham số của Whittaker để phân loại các loại quần xã
Whittaker, nhận thấy sự cần thiết phải đơn giản hơn để thể hiện mối quan hệ của cấu trúc cộng đồng với môi trường, đã sử dụng cái mà ông gọi là "phân tích độ dốc" của các mô hình ecocline để liên kết các cộng đồng với khí hậu trên phạm vi toàn cầu. Whittaker đã xem xét bốn tuyến sinh thái chính trong vương quốc trên mặt đất.

 Mức độ triều: Độ ẩm của các khu vực tiếp xúc với nước và khô xen kẽ với cường độ thay đổi theo vị trí từ thủy triều cao đến thấp
 Độ ẩm khí hậu
 Độ dốc nhiệt độ theo độ cao
 Độ dốc nhiệt độ theo vĩ độ

Cùng với các độ dốc này, Whittaker lưu ý một số xu hướng cho phép anh ta thiết lập các loại quần xã một cách định tính:

 Độ dốc chạy từ thuận lợi đến cực đoan, với những thay đổi tương ứng trong năng suất.
 Những thay đổi về độ phức tạp sinh lý thay đổi theo mức độ thuận lợi của môi trường (giảm cấu trúc cộng đồng và giảm sự khác biệt về chu kỳ khi môi trường trở nên kém thuận lợi hơn).
 Xu hướng đa dạng về cấu trúc theo xu hướng đa dạng loài; sự đa dạng loài alpha và beta giảm từ môi trường thuận lợi đến môi trường khắc nghiệt.
 Mỗi dạng tăng trưởng (ví dụ như cỏ, cây bụi, v.v.) có vị trí đặc trưng có tầm quan trọng tối đa dọc theo đường ecoc.
 Các hình thức tăng trưởng tương tự có thể chiếm ưu thế trong các môi trường tương tự ở các khu vực khác nhau trên thế giới.

Whittaker đã tổng hợp các tác động của độ dốc (3) và (4) để có được độ dốc nhiệt độ tổng thể và kết hợp điều này với độ dốc (2), độ ẩm độ ẩm, để biểu thị các kết luận trên trong sơ đồ phân loại Whittaker. Biểu đồ biểu đồ lượng mưa trung bình hàng năm (trục x) so với nhiệt độ trung bình hàng năm (trục y) để phân loại các loại quần xã.

Kiểu quần xã sinh học

 Rừng mưa nhiệt đới
 Rừng mưa nhiệt đới theo mùa
 rụng lá
 bán nguyệt
 Rừng mưa nhiệt đới khổng lồ
 Rừng nhiệt đới Montane
 Rừng rụng lá ôn đới
 Rừng thường xanh ôn đới
 cần thiết
 xơ cứng
 Rừng lá kim dưới đất (subiga)
 Rừng elfin
 Rừng gai và rừng
 Chà gai
 Rừng ôn đới
 Cây bụi ôn đới
 rụng lá
 cây thạch thảo
 xơ cứng
 subalpine-Needleleaf
 subalpine-broadleaf
 Savanna
 Đồng cỏ ôn đới
 Đồng cỏ núi cao
 Lãnh nguyên
 Sa mạc nhiệt đới
 Sa mạc ôn đới ấm áp
 Mát mẻ sa mạc ôn đới
 Sa mạc Bắc cực
 Không có gì
 Rừng đầm lầy nước ngọt nhiệt đới
 Rừng đầm lầy nước ngọt ôn đới
 Vùng nước ngập mặn
 Ruộng muối
 Đất ngập nước

Các loại hệ sinh thái Goodall (1974-)
... Loạt hệ sinh thái đa dạng của thế giới, được chỉnh sửa bởi David W. Goodall, cung cấp một phạm vi bao quát toàn diện về "các loại hệ sinh thái hoặc quần xã" chính trên Trái Đất:

Các zonobiome Walter (1976, 2002)
Sơ đồ phân loại cùng tên với Heinrich Walter xem xét tính thời vụ của nhiệt độ và lượng mưa. Hệ thống, cũng đánh giá lượng mưa và nhiệt độ, tìm thấy chín loại quần xã chính, với các đặc điểm khí hậu và kiểu thảm thực vật quan trọng. Ranh giới của mỗi quần xã tương quan với các điều kiện độ ẩm và căng thẳng lạnh là yếu tố quyết định mạnh mẽ của hình thức thực vật, và do đó thảm thực vật xác định vùng. Các điều kiện khắc nghiệt, chẳng hạn như lũ lụt trong một đầm lầy, có thể tạo ra các loại cộng đồng khác nhau trong cùng một quần xã.

Các vùng sinh thái Schultz (1988)
Schultz (1988) định nghĩa chín ecozones (lưu ý rằng khái niệm của ông ecozone là tương tự như khái niệm về quần xã sinh vật sử dụng trong bài viết này hơn là các khái niệm về ecozone của BBC):

 vùng cực / phân cực
 vùng bắc cực
 giữa vĩ độ ẩm
 khô cằn giữa vĩ độ
 vùng đất nhiệt đới / cận nhiệt đới
 Cận nhiệt đới kiểu Địa Trung Hải
 nhiệt đới theo mùa
 cận nhiệt đới ẩm
 vùng nhiệt đới ẩm

Khu sinh thái Bailey (1989)
Robert G. Bailey gần như đã phát triển một hệ thống phân loại địa lý sinh thái cho Hoa Kỳ trong một bản đồ được xuất bản năm 1976. Sau đó, ông đã mở rộng hệ thống để bao gồm phần còn lại của Bắc Mỹ vào năm 1981 và thế giới vào năm 1989. Hệ thống Bailey, dựa trên khí hậu, được chia thành bảy miền (cực, ôn đới, khô, ẩm và nhiệt đới), với các phân chia tiếp theo dựa trên các đặc điểm khí hậu khác (cận nhiệt đới, ôn đới ấm áp, ôn đới nóng và cận nhiệt đới; lục địa, đất thấp và núi).

Tham khảo

Môi trường sống
Quần xã sinh vật


title: Baheri

text:
Baheri là một thành phố và là nơi đặt ban đô thị (municipal board) của quận Bareilly thuộc bang Uttar Pradesh, Ấn Độ.

Địa lý
Baheri có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 183 mét (600 foot).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Baheri có dân số 58.577 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Baheri có tỷ lệ 43% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 51%, và tỷ lệ cho phái nữ là 35%. Tại Baheri, 18% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Uttar Pradesh


title: Hyposmocoma arenella

text:
Hyposmocoma arenella là một loài bướm đêm thuộc họ Cosmopterigidae. Nó là loài đặc hữu của Hawaii. Loài địa phương ở Kona, nơi nó được tim thấy ở độ cao 2,000 feet.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Insects of Hawaii. Volume 9, Microlepidoptera

Hyposmocoma
Loài đặc hữu của Hawaii


title: Sorède

text:
Sorède () là một xã trong tỉnh Pyrénées-Orientales, vùng Occitanie phía nam nước Pháp. Xã Sorède nằm ở khu vực có độ cao trung bình 80 mét trên mực nước biển.

Chú thích
 INSEE commune file

Tham khảo

Xã của Pyrénées-Orientales


title: Trémont, Maine-et-Loire

text:
Trémont là một xã thuộc tỉnh Maine-et-Loire trong vùng Pays de la Loire phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 74 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Maine-et-Loire


title: Neuf-Marché

text:
Neuf-Marché là một xã thuộc tỉnh Seine-Maritime trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-Maritime
Seine-Maritime
Normandy

Tham khảo
INSEE

Liên kết ngoài
Neuf-Marché on the Quid website

Xã của Seine-Maritime


title: Aeolus melanurus

text:
Aeolus melanurus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1859.

Chú thích

Tham khảo

biologie|2011|10|30}}

Aeolus


title: Đại Thông Hồ

text:
Khu quản lý Đại Thông Hồ (chữ Hán giản thể: 大通湖管理区) là một khu quản lý thuộc địa cấp thị Ích Dương tỉnh Hồ Nam Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Khu quản lý này được thành lập tháng 8 năm 2000 trên cơ sở các cơ quan: nông trường Đại Thông Hồ, nông trường Bắc Châu, nông trường Kim Bồn, nông trường Thiên Sơn Hồng, ngư trường Đại Thông Hồ, nông trường quân khẩn Nam Loan Hồ. Khu quản lý này nằm ở bờ nam hồ Động Đình. Về mặt hành chính, khu quản lý này được chia thành 4 trấn, 2 biện sự xứ.
Trấn: Hà Bá, Bắc Châu Tử, Kim Bồn và Thiên Sơn Hồng.
Biện sự xứ: Sa Bảo Châu và Nam Loan Hồ.

Tham khảo

Ích Dương
Đơn vị cấp huyện Hồ Nam


title: Carinapex

text:
Carinapex là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Turridae.

Các loài
Các loài thuộc chi Carinapex bao gồm:

 Carinapex minutissima
 Carinapex papillosa (Garrett, 1873)

Chú thích

Tham khảo

Drilliidae


title: Nguyễn Viên

text:
Nguyễn Viên (1752-1804) là quan nhà Nguyễn trong lịch sử Việt Nam.

Thân thế
Nguyễn Viên quê làng Bột Thượng, xã Hoằng Lộc huyện Hoằng Hóa, tỉnh Thanh Hóa, sinh ra trong một gia đình nổi tiếng về văn học, thuộc hàng khoa mục xứ Thanh.

Ông tổ 5 đời của ông là Nguyễn Đăng Thịnh, thụy là Đức Minh (1628-1705), thi đỗ Hương tuyển rồi làm nghề dạy học.

Ông tổ 4 đời của ông là Nguyễn Bổng (1655-1705), từng làm Giám sinh Quốc Tử Giám.

Ông nội ông là Nguyễn Quỳnh (hay còn gọi là Trạng Quỳnh) là danh sĩ thời Lê Trung Hưng, có tài năng xuất chúng, được nhân dân đương thời ca tụng liệt vào "Tràng An tứ hổ" (Nhất Quỳnh, nhì Nham, tam Hoàn, tứ Tuấn).

Người bác ruột Nguyễn Viên là Nguyễn Cục, đỗ cử nhân đời vua Lê Hiển Tông, khoa thi Quý Hợi (1743). Người chú ruột là Nguyễn Xưởng thi đỗ cử nhân đời vua Lê Hiển Tông, khoa thi Quý Dậu (1753).

Cuộc đời và sự nghiệp
Sinh ra trong một gia đình có truyền thống nho học, Nguyễn Viên say xưa học tập, nghiên cứu từ nhỏ. Ông vốn là người thông minh sớm có lòng ham mê tìm tòi, học tập, lại được sự dạy dỗ rèn luyện của gia đình nên Nguyễn Viên học rất giỏi về mọi mặt: văn học, thiên văn, đồ chí... nên nổi tiếng cả một vùng Hoằng Hóa. Được tiếp nhận sách vở của nhiều đời mà gia đình lưu giữ được, ông có điều kiện đọc nhiều và hầu như Nguyễn Viên thâu tóm được đầy đủ điển chương tinh hoa của mọi sách vở.

Năm 1779, Nguyễn Viên đi thi Hương và đã giành giải Nguyên (đỗ đầu kì thi Hương). Bước đường công danh mở ra nhiều hứa hẹn, nhưng Nguyễn Viên lại chán cảnh loạn ly, chuyện tranh giành ngôi chúa, đến loạn kiêu binh nơi cung vua phủ chúa. Phía Nam, 3 anh em Tây Sơn là Nguyễn Nhạc, Nguyễn Lữ, Nguyễn Huệ khởi nghĩa chống lại chúa Nguyễn, lập nên nhà Tây Sơn. Nguyễn Viên quyết định đã lui về quê nhà chuyên tâm làm nghề dạy học.

Năm 1789, nhà Hậu Lê mất, Nguyễn Viên cùng học trò ra ứng nghĩa, muốn vào Gia Định theo chúa Nguyễn Ánh nhưng đường nghẽn không thể đi được. Khi đến biển Cân Hải, trấn Nghệ An (nay thuộc địa phận xã Quỳnh Phương, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An), Nguyễn Viên đã vào thăm đền Tứ vị thánh nương. Tại đền thờ ông đã tỏ khí trung phẫn của mình bằng việc ứng khẩu hai câu đối:
Xã tắc phát phu, bất vi ư Mông Cổ đồng thiên địa
Cương thường nhật nguyệt, trường đối ly thiên chiến cổ kim

Nghĩa là:

Da tóc của non sông không đội trời chung với Mông Cổ
Cương thường như nhật nguyệt soi cùng kim cổ mãi trời Nam

Năm Tân Dậu (1801), Nguyễn Ánh lấy lại được đất chúa Nguyễn đến Phú Xuân (Huế), ban bố chính sách chiêu hiền, kêu gọi các cựu thần nhà Lê ra giúp. Nguyễn Viên biết tin bèn cùng một số cựu thần nhà Lê như: Lễ bộ thượng thư Đặng Đức Siêu, Tham tri Phạm Như Đăng lần lượt yết kiến Nguyễn Vương. Khi vào yết kiến, Nguyễn Vương thấy Nguyễn Viên là người có học thức, tinh thông thiên văn địa lý, võ bị, binh thư, thái ất... tính cách lại khoáng đạt, nên đã cho làm ngay bên cạnh, giúp giải quyết mọi công việc và từ đây mở ra một bước ngoặt lớn trong cuộc đời và sự nghiệp ông và ông có điều kiện để đem tài năng, tâm huyết của mình cống hiến cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ đất nước.

Tháng 5 năm Nhâm Tuất (1802), Nguyễn Ánh tiêu diệt nhà Tây Sơn, lên ngôi vua, mở đầu triều đại nhà Nguyễn (1802-1945), định đô ở Phú Xuân (Huế). Trước đó, Nguyễn Viên đã được trọng dụng bổ làm chánh điện Học sĩ kiêm Thái thường tự khanh.

Làm quan dưới triều Nguyễn, Nguyễn viên đã đóng vai trò quan trọng trong việc tổ chức bộ máy cai trị ở kinh đô, đặc biệt giúp Gia Long chọn người hiền tài, dùng người tài năng vào bộ máy nhà nước, nên nội trị của nhà Nguyễn dần dần được ổn định .

Nguyễn Viên là người tài giỏi, được Gia Long trọng dụng ban cho chức tước cao sang, nhưng ông vẫn một mực khiêm tốn nói:
"Thần hổ thẹn là học trò nghèo chỉ biết tự giữ, vào kinh bái yết lần đầu, ban cho cơm áo, được thấm nhuần ơn lớn, tự nghĩ đã vượt ra khỏi bổn phận, nay chưa qua một tháng, lại được 2-3 quan đại thần đề cử lên cho làm quan đến Cần chính điện Học sĩ kiêm Thái thường tự khanh, trộm nghĩ chức học sĩ là riêng của nhà vua vâng sắc chỉ, phòng hỏi han; chức Thái thường thì ngang với tào Bộ Lễ để cúng tế, thờ thần kỳ, hai chức ấy thường mà khẩn yếu, thần không có tài năng gì, khắc được lên đến quan sang, đó là vinh cho kẻ áo vải...".

Năm Quý Hợi (1803), Nguyễn Viên do có nhiều công lao trong việc triều chính, lại là người cẩn thận siêng năng, thanh liêm, ngay thẳng, không xu nịnh, ông được ăn lương Tòng nhị phẩm tương đương với các chức quan, Tham tri, Tả hữu phó Đô ngự sử Đô sát viện và Tân lý. Mỗi khi triều đình có việc trọng đại đem hỏi đến ông, chẳng hạn như bỏ lễ tế chay; lễ cũ hàng năm cứ đầu xuân năm mới triều đình làm lễ tế chay, khi thấy việc làm lễ tế chay rất vô vị, vua Gia Long bèn bàn với Nguyễn Viên bỏ lễ ấy đi. Vua Gia Long còn tin cậy giao cho ông soạn các lời truyền cộng đồng, điều lệ hương ẩm và xét rõ Tôn Thất phả hệ xa gần .

Mùa thu cùng năm, ông theo Gia Long ngự giá Bắc tuần, ngự giá đến Nghệ An. Gia Long ban sắc cho dân từ Nghệ An trở ra Bắc ai có nỗi đau khổ, oan khuất gì thì đến nới hành tại tâu lên, rồi sai Nguyễn Viên thu nhận đơn thư và theo mức độ tâu xin xử án, còn nếu kẻ nào vu cáo thêu dệt thì bị xử tội.

Năm Gia Long thứ 3 (1804), Nguyễn Viên ốm nặng rồi mất tại kinh đô Phú Xuân. Lúc này ông mới 53 tuổi. Vua Gia Long thương tiếc ông, truy tặng là Thanh tiết Công thần Bình tự khanh, Phụng huấn đại phu, tước Châu phong hầu và ban cho 2 cây gấm Tống, 100 quan tiền cùng đôi câu đối:
Cần chính điện thanh, nhân giám tại
Châu phong sơn trĩ, đức tính huy

Tạm dịch
Cần chính điện còn đó tấm gương soi cho mọi người
Đỉnh núi Châu Phong ưa đức sáng cao vời vợi

Sau đó thi hài ông được đưa về quê nhà chôn cất và nhà thờ ông hiện ở xã Hoằng Lộc huyện Hoằng Hóa, do con cháu dòng họ trông nom, cúng tế.

Gia quyến

Theo gia phả họ Lưu ở Thanh Oai (Đông Anh, Đông Sơn, Thanh Hóa), vợ ông tên là Lưu Thị Sinh (con ông Lưu Hồng Quỳ - thi đậu Hương Cống rồi ra làm Quốc Tử Giám Giám sinh Tấn sự lang, sau nhà Nguyễn có sắc phong là Phúc Thần - Hiện sắc đang được lưu giữ ở dòng họ Lưu ở thôn Thanh Oai), sinh được người con là Nguyễn Tư Hồng thi đậu cử nhân sau làm chi phủ Lạng Giang.

Xem thêm
 Nguyễn Quỳnh

Chú thích

Quan lại nhà Nguyễn
Người Thanh Hóa
Sinh năm 1752
Mất năm 1804


title: Amphineurus glabristylatus

text:
Amphineurus glabristylatus là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Amphineurus
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Pseudanchoscelis

text:
Pseudanchoscelis là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Cuculliinae


title: Luperodes

text:
Luperodes là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1858 bởi Motschulsky.

Các loài
Các loài trong chi này gồm:
 Luperodes aethiops (Weise, 1923)
 Luperodes alboplagiatus Motschulsky, 1858
 Luperodes andicola Bechyne, 1956
 Luperodes angustofasciatus Bowditch, 1923
 Luperodes antennalis (Laboissiere, 1931)
 Luperodes apicalis Jacoby, 1888
 Luperodes apicicornis Jacoby, 1888
 Luperodes artificiosus Peyerimhoff
 Luperodes basalis Motschulsky, 1858
 Luperodes biannularis Jacoby, 1888
 Luperodes bilineatus (Weise, 1923)
 Luperodes binotatus Bowditch, 1923
 Luperodes bolivianus Jacoby, 1893
 Luperodes braekeli (Laboissiere, 1932)
 Luperodes callangensis Bechyne, 1956
 Luperodes callopterus Bechyne, 1956
 Luperodes carcacasus Bechyne, 1956
 Luperodes castaneus Jacoby, 1903
 Luperodes cayennensis Bechyne, 1956
 Luperodes cincta (Weise, 1921)
 Luperodes circumcinctus (Laboissiere, 1919)
 Luperodes coerulea (Laboissiere, 1939)
 Luperodes columbicus Weise, 1921
 Luperodes curvicollis Laboissiere, 1922
 Luperodes cyaneoplagiatus Bowditch, 1925
 Luperodes debilis Laboissiere, 1940
 Luperodes deprimozi Laboissiere, 1924
 Luperodes dimidiaticornis Jacoby, 1888
 Luperodes dorsalis Motschulsky, 1866
 Luperodes elongatus Bowditch, 1923
 Luperodes epipleuralis (Weise, 1923)
 Luperodes famelicus Weise, 1910
 Luperodes felix Bechyne, 1956
 Luperodes filicornis Bechyne, 1956
 Luperodes flavipennis Bowditch, 1925
 Luperodes flavonigrum Laboissiere, 1925
 Luperodes freyi Bechyne, 1956
 Luperodes fulvofasciatus Jacoby, 1888
 Luperodes fumescens Bowditch, 1923
 Luperodes geminatus Allard, 1889
 Luperodes granifer Bechyne, 1956
 Luperodes gregalis (Weise, 1923)
 Luperodes humeralis Jacoby, 1883
 Luperodes humilis (Weise, 1923)
 Luperodes impressicollis Jacoby, 1888
 Luperodes inornatus Jacoby, 1889
 Luperodes intramarginalis Kirsch, 1883
 Luperodes jacobyi (Baly, 1886)
 Luperodes julius Bechyne, 1956
 Luperodes klageri Bowditch, 1925
 Luperodes lateralis (Jacoby, 1904)
 Luperodes leucopygus Bechyne, 1956
 Luperodes limbellus Baly, 1886
 Luperodes lineolatus Laboissiere, 1925
 Luperodes mapirii Bowditch, 1925
 Luperodes marcpatensis Bechyne, 1956
 Luperodes masoni Bowditch, 1923
 Luperodes melabonus Bechyne, 1956
 Luperodes melanocephalus Jacoby, 1888
 Luperodes metallicus Jacoby, 1888
 Luperodes mimeograptus Bechyne, 1956
 Luperodes minutus Jacoby, 1888
 Luperodes nigricornis Jacoby, 1888
 Luperodes nigrifrons Allard, 1889
 Luperodes nigrocinctus Motschulsky, 1858
 Luperodes notatus Bowditch, 1923
 Luperodes obscuricornis Weise, 1909
 Luperodes obscurus Bowditch, 1923
 Luperodes ocellata (Laboissiere, 1939)
 Luperodes pallidipennis Bowditch, 1923
 Luperodes pallipes Bowditch, 1923
 Luperodes palmarensis Bechyne, 1956
 Luperodes parilis (Weise, 1923)
 Luperodes pereirai Bechyne, 1956
 Luperodes peryensis Laboissiere, 1931
 Luperodes philippinensis Laboissiere, 1938
 Luperodes pilosus Bowditch, 1925
 Luperodes procerulus (Weise, 1923)
 Luperodes pustulatus Bowditch, 1923
 Luperodes rosenbergi Bowditch, 1923
 Luperodes rozei Bechyne, 1956
 Luperodes rufescens Weise, 1910
 Luperodes sallaei Jacoby, 1888
 Luperodes salvini Jacoby, 1892
 Luperodes scutellaris Weise, 1910
 Luperodes scutobliquus Laboissiere, 1924
 Luperodes submonilis (Wickham, 1914)
 Luperodes subrugosus Jacoby, 1892
 Luperodes sulfuripennis Jacoby, 1899
 Luperodes sumatranus (Weise, 1924)
 Luperodes surrubrensis Bechyne, 1956
 Luperodes tantalus (Weise, 1923)
 Luperodes tibialis (Laboissiere, 1939)
 Luperodes tibiellus Weise, 1921
 Luperodes variabilis (Jacoby, 1894)
 Luperodes variegata (Laboissiere, 1939)
 Luperodes wittmeri Bechyne, 1956

Chú thích

Tham khảo

Luperini


title: Uehara Yūsaku

text:
sinh ngày 6 tháng 12 năm 1856, mất ngày 8 tháng 11 năm 1933, là một Nguyên soái trong Lục quân Đế quốc Nhật Bản.

Tiểu sử

Sinh ra ở thành phố Miyakonojo, tỉnh Hyuga (hiện nay là tỉnh Miyazaki), cha ông là một samurai của miền Satsuma. Ông tốt nghiệp Trường Sĩ quan Lục quân (Đế quốc Nhật Bản) năm 1879, Akiyama Yoshifuru là một trong những bạn học của ông. Uehara được gửi sang Pháp để nghiên cứu kĩ thuật hiện đại hóa quân sự từ năm 1881 đến năm 1885. Sau đó ông tham gia Chiến tranh Nga-Nhật, làm sĩ quan tham mưu của Quân đoàn 4 Nhật Bản. Nguyên soái Nozu Michitsura là cha nuôi của ông.

Năm 1900, Uehara được thăng hàm thiếu tướng và được bổ nhiệm làm hiệu trưởng trường Pháo-Công binh Lục quân. Năm sau, ông làm tư lệnh binh chủng công binh.

Năm 1904, ông làm Tham mưu trưởng Quân đoàn 4. Sau đó đến năm 1906 quay lại làm tư lệnh công binh. Năm 1906, ông được thăng lên hàm trung tướng.

Tháng 9 năm 1907, được ban Nam tước.

Năm 1908, làm sư trưởng sư đoàn 7, rồi sau đó là sư trưởng sư đoàn 14.

Tháng 12 năm 1912, Uehara được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Lục quân thuộc nội các của thủ tướng Kinmochi Saionji. Kể từ khi chính phủ theo đuổi một chính sách thắt chặt tài chính, đã sớm dẫn đến cuộc xung đột với quân đội, khi quân đội yêu cầu tăng kinh phí để thành lập thêm 3 sư đoàn bộ binh. Uehara từ chức Bộ trưởng Chiến tranh trong khi cuộc xung đột xảy ra.

Từ tháng 3 đến tháng 6 năm 1913, Uehara là Tư lệnh của Sư đoàn 3 Lục quân.

Năm 1914, ông là Cục trưởng Cục Quân huấn.

Năm 1915, Uehara được thăng hàm đại tướng lục quân, làm tham mưu quân sự cho Nhật hoàng. Từ tháng 12 năm 1915 đến tháng 3 năm 1923, Uehara giữ cương vị Tổng Tham mưu trưởng. Như vậy, Uehara Yusaku là người đã trải qua cả ba cương vị cao nhất của Lục quân Đế quốc Nhật Bản, đó là Cục trưởng Cục Quân huấn, Tổng Tham mưu trưởng và Bộ trưởng Lục quân. Ngoài Uehara, chỉ có Sugiyama Gen từng trải qua cả ba cương vị này. Khi ở cương vị Tổng Tham mưu trưởng, ông cùng với Tanaka Giichi và Ugaki Issei đã tổ chức Cuộc can thiệp Sibir, hỗ trợ lực lượng Bạch Vệ chống lại Hồng quân Bolshevik.

Năm 1921, Uehara nhận chức Nguyên soái, và nhận được tước hiệu Shishaku (Tử tước), trong hệ thống Kazoku cùng năm.

Ông mất năm 1933 tại Tokyo.

Tham khảo

Sách

Liên ết ngoài

Ghi chú

Nguyên soái Lục quân Đế quốc Nhật Bản
Người Miyazaki
Kazoku


title: Handa

text:
là một thành phố thuộc tỉnh Aichi, Nhật Bản,

Lịch sử
Thành phố được thành lập vào ngày 1 tháng 10 năm 1937.

Thành phố kết nghĩa
 Port Macquarie, Úc.
 Từ Châu, Trung Quốc

Người nổi tiếng
Tác gia nổi tiếng Niimi Nankichi sinh tại Handa năm 1913.

Liên kết ngoài
 Website chính thức
 Tiếng Anh

Ghi chú

Thành phố tỉnh Aichi


title: Torrelles de Foix

text:
Torrelles de Foix là một đô thị trong ‘‘comarca’’ Alt Penedès, Barcelona, Catalonia, Tây Ban Nha.

Biến động dân số

Biến động dân số từ năm 1717 đến năm 2006

Tham khảo

Đô thị ở Barcelona
Alt Penedès


title: Rhyacophila monyulpa

text:
Rhyacophila monyulpa là một loài Trichoptera trong họ Rhyacophilidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Rhyacophila


title: 1082 Pirola

text:
1082 Pirola là một tiểu hành tinh bay quanh Mặt Trời. Ban đầu nó có tên là 1927 UC. The numerical designation indicates this was the 1082nd asteroid discovered.

Xem thêm

List of asteroids/1001–2000

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Phát hiện Circumstances: Numbered Minor Planets

Được phát hiện bởi Karl Wilhelm Reinmuth
Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1927


title: Chalcolepidius costatus

text:
Chalcolepidius costatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Pjatakowa miêu tả khoa học năm 1941.

Chú thích

Tham khảo

Chalcolepidius


title: 10369 Sinden

text:
10369 Sinden (1995 CE2) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 8 tháng 2 năm 1995 bởi D. J. Asher ở Siding Spring.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 JPL Small-Body Database Browser 10369 Sinden

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1995


title: Arenostola

text:
Arenostola là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Các loài
 Arenostola phragmitidis – Fen Wainscot (Hübner, [1803])
 Arenostola taurica (Staudinger, 1899)
 Arenostola unicolor Warren, 1914
 Arenostola zernyi (Schwingenschuss, 1935)

Tham khảo

 Arenostola at funet.fi
 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Acronictinae


title: Daphnella dentata

text:
Daphnella dentata là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo
 Dautzenberg, Ph. (1929). Mollusques testaces marins de Madagascar. Faune des Colonies Francaises, Tome III

Liên kết ngoài

dentata


title: Suturoglypta kevini

text:
Suturoglypta kevini là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Columbellidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Suturoglypta


title: Cardiophorus ligneus

text:
Cardiophorus ligneus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1878.

Chú thích

Tham khảo

Cardiophorus


title: Cryptocephalus orotschena

text:
Cryptocephalus orotschena là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacobson miêu tả khoa học năm 1926.

Chú thích

Tham khảo

O


title: Chimarra puertoricensis

text:
Chimarra puertoricensis là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Chimarra


title: Karacaoğlan

text:
Karacaoğlan (1606 – 1679) – nhà thơ dân gian Thổ Nhĩ Kỳ. Thơ ông là bức tranh sống động về thiên nhiên và cuộc sống của cư dân vùng Tiểu Á.

Tiểu sử
Có rất ít tư liệu về cuộc đời của Karacaoğlan. Một số nhà nghiên cứu cho rằng ông sinh ở vùng núi Kozan trong một ngôi làng có tên là Varsak. Một số khác cho rằng ông sinh ở ngôi làng Karacaoğlan, nay gọi là Osmaniye. Các bộ lạc Barak và Çavuşlu thì khẳng định rằng ông là đồng hương của họ. Tuy nhiên số đông vẫn cho rằng ông sinh ở Çukurova, miền nam Anatolia. Karacaoğlan là bút danh, tên thật của ông được cho là Simayil, Halil hoặc Hasan. Theo nhà sử học Hodja Hamdi Efendi thì ông là một đứa trẻ mồ côi rời bỏ quê hương từ rất sớm. Ông sống chủ yếu ở Çukurova, Maras, và Gaziantep, mặc dù các nhà sử học cho rằng ông mất ở vùng đất mà ngày nay gọi là Mersin.

Ông sống vào thời khủng hoảng chính trị và kinh tế của Đế quốc Ottoman. Các chủ đề chính trong thơ ông là thiên nhiên, tình yêu, nỗi nhớ nhà và cái chết. Trái ngược với thơ ca cung đình, ngôn ngữ trong thơ của Karacaoğlan dân dã, không trau chuốt nhưng dễ nhớ, dễ thuộc. Tình yêu dành cho phái đẹp chiếm một mảng lớn trong toàn bộ thơ của Karacaoğlan. Ông làm thơ theo các thể kosma, turku, mani, varsagi, ücleme, destan, güzelleme và kocaklama. Khoảng 500 bài thơ của ông được lưu truyền đến tận ngày nay.

Tham khảo

Nhà thơ Thổ Nhĩ Kỳ
Mất năm 1680
Sinh năm 1606


title: Derrioides

text:
Derrioides là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae
Ennominae


title: Chân danh nam

text:
Chân danh nam hay chân danh nam bộ, po giang (danh pháp hai phần: Euonymus cochinchinensis) là một loài thực vật thuộc họ Celastraceae (họ Dây gối). Loài này có ở Trung Quốc, Indonesia, Malaysia, Papua New Guinea, Philippines, Đài Loan, Thái Lan, và Việt Nam.

Tại Việt Nam, loài này phân bố từ Đăk Lăk và Ninh Thuận vào đến Phú Quốc.

Đặc điểm
Cây gỗ nhỏ, cao đến 10 m, đường kính từ 15 cm đến 25 cm, mọc rải rác trong rừng thứ sinh. Gỗ có thể dùng trong xây dựng, vỏ cây có thể chữa bệnh.

Chú thích

Tham khảo
 World Conservation Monitoring Centre 1998. Euonymus cochinchinensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 8 năm 2007.

C
Thực vật Việt Nam
Thực vật Trung Quốc
Thực vật Indonesia
Thực vật Malaysia
Thực vật Thái Lan
Thực vật Philippines
Thực vật Đài Loan
Thực vật Papua New Guinea
Thực vật được mô tả năm 1894
Thực vật Hải Nam
Thực vật Malesia
Cây Papua New Guinea


title: Thoires

text:
Thoires  là một xã thuộc tỉnh Côte-d’Or trong vùng Bourgogne-Franche-Comté miền đông nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Côte-d’Or

Tham khảo

Xã của Côte-d'Or


title: Haguro (tàu tuần dương Nhật)

text:
Haguro (tiếng Nhật:羽黒) là một tàu tuần dương hạng nặng của Hải quân Đế quốc Nhật Bản, là chiếc cuối cùng trong lớp Myōkō bao gồm bốn chiếc; những chiếc còn lại trong lớp này là Myōkō, Nachi và Ashigara. Tên của nó được đặt theo ngọn núi Haguro tại tỉnh Yamagata. Haguro đã hoạt động trong Chiến tranh Thế giới thứ hai, và bị đánh chìm tại eo biển Malacca ngày 16 tháng 6 năm 1945.

Thiết kế và chế tạo
Những con tàu trong lớp này có trọng lượng rẽ nước 13.300 tấn, dài 204 m và có thể di chuyển với tốc độ tối đa đến 36 knot (67 km/h). Chúng mang được hai thủy phi cơ và dàn pháo chính bao gồm mười khẩu 203mm (8 inch), hỏa lực mạnh nhất vào thời đó đối với mọi tàu tuần dương trên thế giới.

Haguro được đặt lườn tại xưởng tàu của hãng Mitsubishi tại Nagasaki vào ngày 16 tháng 3 năm 1925, được hạ thủy và đặt tên vào ngày 24 tháng 3 năm 1928, và được đưa ra hoạt động cùng Hải quân Đế quốc Nhật Bản vào ngày 25 tháng 4 năm 1929.

Lịch sử hoạt động
Khởi đầu Thế Chiến II, Haguro có mặt tại Đông Ấn thuộc Hà Lan nơi nó đối đầu cùng tàu chiến đối phương ngoài khơi Makassar ngày 8 tháng 2 năm 1942. Nó đóng một vai trò quan trọng trong Trận chiến biển Java vào ngày 27 tháng 2, và đã góp phần vào việc đánh chìm tàu tuần dương Anh HMS Exeter và tàu khu trục HMS Encounter vào ngày 1 tháng 3.

Ngày 7 tháng 5 năm 1942, Haguro tham gia trận chiến biển Coral. Sau đó nó di chuyển đến khu vực quần đảo Solomon nơi nó tham dự trận chiến Đông Solomons vào ngày 24 tháng 8 năm 1942; hỗ trợ cho cuộc triệt thoái khỏi Guadalcanal vào cuối tháng 1 năm 1943; rồi bị hư hại nhẹ trong Trận chiến vịnh Nữ hoàng Augusta vào ngày 2 tháng 11 năm 1943. Ngày 19 tháng 6 năm 1944, nó sống sót sau khi trải qua trận chiến biển Philippine, và trong các ngày 23-25 tháng 10 năm 1944 nó bị hư hại nhẹ trong trận chiến vịnh Leyte.

Vào tháng 5 năm 1945, Haguro là mục tiêu của các tàu chiến Anh Quốc trong Chiến dịch Dukedom. Chi hạm đội Khu trục 26 tìm thấy nó cùng với tàu khu trục Kamikaze ngay sau nửa đêm 16 tháng 5 năm 1945 và bắt đầu tấn công. Trong trận chiến sau đó, Kamikaze chỉ bị hư hại nhẹ, nhưng Haguro trúng phải đạn pháo và ba quả ngư lôi Mark IX, bắt đầu chạy chậm dần và nghiêng 30 độ qua mạn trái. Đến 2 giờ 32 phút, Haguro bắt đầu chìm với phần đuôi chìm trước trong eo biển Malacca cách Penang 88 km (55 dặm). Kamikaze cứu được 320 người sống sót. Chín trăm người khác trong đó có Phó Đô đốc Shintarō Hashimoto và Thuyền trưởng Chuẩn Đô đốc Kaju Sugiura chìm theo con tàu. Sau này Chuẩn Đô đốc Sugiura được truy thăng lên Phó Đô đốc. Trận đánh này là hoạt động đấu pháo cuối cùng giữa các hạm tàu nổi trong lịch sử.

Haguro được rút khỏi danh sách Đăng bạ Hải quân vào ngày 20 tháng 6 năm 1945. Xác tàu đắm của nó được tìm thấy vào năm 2003, cho thấy sự phá hủy đáng kể cấu trúc thượng tầng do trận chiến cuối cùng và cũng do các trận đánh trước đó.

Danh sách thuyền trưởng
 Keitaro Hara (sĩ quan trang bị trưởng): 1 tháng 10 năm 1928 - 25 tháng 4 năm 1929
 Keitaro Hara: 25 tháng 4 năm 1929 - 30 tháng 11 năm 1929
 Sekizo Uno: 30 tháng 11 năm 1929 - 1 tháng 12 năm 1930
 Sonosuke Kobayashi: 1 tháng 12 năm 1930 - 10 tháng 10 năm 1931
 Naokuni Nomura: 10 tháng 10 năm 1931 - 14 tháng 2 năm 1933
 Jo Morimoto: 14 tháng 2 năm 1933 - 15 tháng 11 năm 1933
 Minoru Yamaguchi: 15 tháng 11 năm 1933 - 15 tháng 11 năm 1934
 Michimoto Nakayama: 15 tháng 11 năm 1934 - 15 tháng 11 năm 1935
 Nam tước Tomoshige Samejima: 15 tháng 11 năm 1935 - 1 tháng 12 năm 1936
 Muneshige Aoyagi: 1 tháng 12 năm 1936 - 1 tháng 12 năm 1937
 Masao Yamamoto: 1 tháng 12 năm 1937 - 20 tháng 4 năm 1938
 Saichiro Tomonari: 20 tháng 4 năm 1938 - 27 tháng 12 năm 1939
 Masaki Ogata: 27 tháng 12 năm 1939 - 15 tháng 10 năm 1940
 Kiyoshi Hamada: 15 tháng 10 năm 1940 - 25 tháng 7 năm 1941
 Tomokazu Mori: 25 tháng 7 năm 1941 - 20 tháng 10 năm 1942
 Jisaku Uozumi: 20 tháng 10 năm 1942 - 1 tháng 12 năm 1943 (được thăng lên Chuẩn Đô đốc ngày 1 tháng 11 năm 1943.)
 Chuẩn Đô đốc Kaju Sugiura: 1 tháng 12 năm 1943 - 16 tháng 5 năm 1945 (được thăng lên Chuẩn Đô đốc ngày 1 tháng 5 năm 1945; tử trận, được truy thăng lên Phó Đô đốc)

Tham khảo

Chú thích

Sách

Liên kết ngoài

Haguro's history in detail
Sinking of the Haguro

Tàu tuần dương Thế chiến thứ hai của Nhật Bản
Tàu tuần dương của Hải quân Đế quốc Nhật Bản
Trận chiến biển Coral
Xác tàu đắm trong Thế Chiến II tại Thái Bình Dương


title: Cardiophorus nigripes

text:
Cardiophorus nigripes là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schwarz miêu tả khoa học năm 1898.

Chú thích

Tham khảo

Cardiophorus


title: 5769 Michard

text:
5769 Michard (1987 PL) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 6 tháng 8 năm 1987 bởi CERGA ở Caussols.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 5769 Michard

Thiên thể phát hiện năm 1987
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Con Cuông

text:
Con Cuông là một huyện miền núi thuộc tỉnh Nghệ An, Việt Nam.

Địa lý

Huyện Con Cuông nằm ở phía tây tỉnh Nghệ An, cách thành phố Vinh 120 km về phía tây bắc, cách cửa khẩu Nậm Cắn (huyện Kỳ Sơn) 120 km, có 27 km, có vị trí địa lý:
Phía đông nam giáp huyện Anh Sơn
Phía đông bắc giáp huyện Quỳ Hợp và Tân Kỳ
Phía tây bắc giáp huyện Tương Dương
Phía tây nam giáp Lào với đường biên giới dài 61,8 km.

Theo thống kê năm 2019, huyện có diện tích 1.680,2 km², dân số là 77.830 người, mật độ dân số đạt 46 người/km².

Là huyện vùng cao, lợi thế về vị trí và điều kiện thuận lợi để phát triển nông-lâm nghiệp và du lịch, thương mại. Đây là huyện được UNESCO đưa vào danh sách các địa danh thuộc Khu dự trữ sinh quyển miền tây Nghệ An và Con Cuông là lõi của khu dự trữ, với trung tâm là vườn quốc gia Pù Mát.

Tài nguyên thiên nhiên
Huyện có nhiều sông suối nhỏ rải rác như Khe Mọi, Khe Choăng, Khe Thơi, sông Giăng,... phân bố rộng khắp trên địa bàn. Thực vật đã phát hiện 986 loài, trong đó 44 loài được ghi vào "Sách Đỏ Việt Nam". Với độ tán che trên 70%, rừng Con Cuông có gần 12 triệu m³ gỗ, trên 140 triệu cây nứa, mét và nhiều loại gỗ quý như Pơ Mu, Sa Mu, Trầm, Lát hoa, Kiền kiền. Động vật gồm 64 loài có vú, 137 loài chim, 25 loài lưỡng cư, 45 loài cá với nhiều loài được coi là thú quý như: voọc, vượn đen má trắng, hổ, bò tót,... Đặc biệt, Sao La là loài động quý hiếm ở vùng nhiệt đới. Phong phú về loại hình rừng, thảm động thực vật cùng với các danh thắng, di tích như: thác Khe Kèm, thác Bổ Bố (Vải trắng),... và nhất là 67 nghìn ha rừng thuộc Vườn quốc gia Pù Mát, hơn 6 nghìn ha thuộc khu bảo tồn thiên nhiên Pù Huống đã tạo cho Con Cuông nhiều tiềm năng du lịch, có sức hấp dẫn du khách trong và ngoài nước,...

Ngoài thế mạnh trên, huyện còn có nhiều tài nguyên khoáng sản như đá đen, đá trắng, chì, vàng, sa khoáng,.... Đáng chú ý có một số mỏ đá lớn như mỏ đá hoa Lèn 2/9 tại thị trấn Con Cuông với trữ lượng 4,5 triệu m³, mỏ đá hoa Làng Pha, thuộc xã Yên Khê có trữ lượng 170 triệu m³, mỏ đá vôi đen Tân Lập có trữ lượng 1,33 triệu m³,...

Lịch sử
Theo các nhà khảo cổ học, sau khi nghiên cứu 1.096 mảnh tước và một số vỏ ốc thu được ở xã Yên Khê cho thấy, con người đã có mặt ở Con Cuông hơn 1 vạn năm trước.

Dân gian có cách giải thích về tên gọi Con Cuông khá thú vị. Xưa kia, khúc sông Cả (sông Lam) chảy qua nơi này dần tụ thành một khu đất. Chiều chiều, đàn công ở các làng, bản thường tụ tập về nhảy múa. Vì vậy, người dân gọi vùng đất này là Con Công. Lâu ngày, tên gọi bị biến âm thành Con Cuông.

Xưa kia, Con Cuông được biết đến với "Núi chẳng cao, nước cũng chẳng sâu; Tranh sơn thủy một màu ai khéo vẽ" như câu thơ khắc hoạ của Cử nhân Nguyễn Tạo; bởi địa danh Trà Lân sôi sục "trúc chẻ tro bay" của Bình Ngô đại cáo,... Ngày nay, huyện Con Cuông được biết đến với 67.233 ha rừng thuộc Vườn quốc gia Pù Mát, với thác Kèm và 44 loại cây ghi trong "sách đỏ của Việt Nam",... cùng các mô hình kinh tế nông.

Đến thời Bắc thuộc, vùng đất này thuộc quận Nhật Nam.

Năm 1041, Uy Minh Vương Lý Nhật Quang, con trai thứ tám của Lý Thái Tổ được cử là Tri châu Nghệ An. Ông đã bỏ ra nhiều tâm huyết và công sức để khai phá đất hoang, mở rộng bờ cõi quốc gia Đại Việt. Sau 16 năm bám trụ trên mảnh đất này, Lý Nhật Quang mở thêm 5 châu, 22 trại, 56 sách, trong đó có đất Cự Đồn là Con Cuông ngày nay.

Theo Đại Việt Sử ký toàn thư của Ngô Sĩ Liên, thế kỷ XIII, Con Cuông có tên là Nam Nhung, Kiềm Châu, sau đó đổi là Mật Châu.

Năm 1406, nhà Minh xâm chiếm và đổi nước ta thành quận Giao Chỉ và cũng đổi Mật Châu thành Trà Long rồi Trà Thanh. Nhà Lê gọi là phủ Trà Lân. Nguyễn Trãi trong Bình Ngô đại cáo đã nhắc đến địa danh này: Miền Trà Lân trúc chẻ tro bay.

Năm Minh Mạng thứ 2 (năm 1822), nhà Nguyễn đổi tên phủ Trà Lân thành phủ Tương Dương gồm 4 huyện Tương Dương, Vĩnh Hoà, Hội Nguyên và Kỳ Sơn.

Sau Cách mạng tháng 8 năm 1945, huyện Tương Dương được chia thành hai huyện Tương Dương và Con Cuông. Khi mới thành lập, huyện Con Cuông bao gồm 6 xã: Môn Sơn, Lục Dạ, Chính Yên, Châu Khê, Mậu Thạch, Cam Phục.

Đến năm 1958, xã Chính Yên tách thành 2 xã: Bồng Khê và Yên Khê. Xã Mậu Thạch tách thành 2 xã: Mậu Đức và Thạch Ngàn.

Ngày 27 tháng 2 năm 1961, chia xã Châu Khê thành 3 xã: Chi Khê, Châu Khê và Lạng Khê.

Ngày 5 tháng 7 năm 1963, chuyển xã Bình Chuẩn của huyện Tương Dương về huyện Con Cuông quản lý; chia xã Mậu Thạch thành 2 xã: Mậu Đức và Thạch Ngàn; chia xã Cam Phục thành 2 xã: Cam Lâm và Đôn Phục; sáp nhập chòm Muỗng và Bỏi thuộc xã Đôn Phục vào xã Mậu Đức; sáp nhập chòm Hua Nà thuộc xã Môn Sơn vào xã Lục Dạ.

Ngày 1 tháng 3 năm 1988, tách các xóm Đồng Tiến, Tân Yên, Tân Tiến, Việt Tiến của xã Bồng Khê để thành lập thị trấn Con Cuông.

Sau nhiều lần sáp nhập chia tách, đến nay có 12 xã và 1 thị trấn.

Hành chính
Huyện Con Cuông có 13 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, gồm 1 thị trấn Con Cuông (huyện lỵ) và 12 xã: Bình Chuẩn, Bồng Khê, Cam Lâm, Châu Khê, Chi Khê, Đôn Phục, Lạng Khê, Lục Dạ, Mậu Đức, Môn Sơn, Thạch Ngàn, Yên Khê.

Kinh tế
Bằng việc khai thác rừng hợp lý và hiệu quả, triển khai trồng nhiều loại cây lâm nghiệp khác như: bồ đề, keo tràm, vạng, giàng giàng, trám,... đạt gần 1 nghìn ha/năm.

Nghề nông chuyển biến rõ nét. Khai thác quỹ đất chưa sử dụng còn khá lớn, nhân dân tích cực khai hoang, phục hoá nâng diện tích đất nông nghiệp

Chăn nuôi chất lượng và quy mô các đàn gia súc, gia cầm được nâng cao nhờ những thay đổi trong phương thức chăm sóc.

Thương mại - dịch vụ trong cơ cấu kinh tế huyện không cao, nhưng lại là ngành có bứt phá lớn. Mạng lưới chợ phát triển khá mạnh, các khu chợ nhỏ lẻ, huyện đã hình thành một số trung tâm thương mại, dịch vụ đầu mối với hàng trăm hộ kinh doanh các mặt hàng khác nhau như chợ ở thị trấn, chợ ở các xã Môn Sơn, Châu Khê, Mậu Đức, cung cấp hàng hoá cho cả trong và ngoài huyện.

Lâm nghiệp và các loại hình dịch vụ xe tải, xe khách,... Từ xuất phát điểm thấp, Con Cuông vươn lên mạnh mẽ, một sức sống mới đang tràn khắp núi rừng nơi đây.

Sự chuyển biến về kinh tế làm thay đổi căn bản đời sống nhân dân. Cơ sở hạ tầng như điện, đường, trường, trạm,... đang cải thiện. Nhờ nằm trong vùng quy hoạch Khu du lịch Vườn quốc gia Pù Mát nên mạng lưới giao thông huyện nhanh chóng được nâng cấp. Tính đến hết năm 2003, toàn huyện có 253 km đường các loại, trong đó có trên 20 km trải nhựa, bê tông.

Văn hóa
Vùng đất có những nét văn hoá riêng, đặc sắc với 4 dân tộc cùng sinh sống gồm người Thái, Đan Lai (Thổ), Kinh và Hoa. Tuy khác nhau về trình độ, cách thức sản xuất, sinh hoạt, nhưng các dân tộc luôn đoàn kết.

Mỗi xã đều có trường mầm non, trung học cơ sở, nâng tổng số lên 57 trường. Chất lượng giáo dục được cải thiện với tỷ lệ học sinh tốt nghiệp các cấp đạt trung bình trên 90%. Đến năm 2003, toàn huyện có hơn 60% gia đình văn hoá, 111 bản Hương ước tiến bộ. Các phong trào như toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá, đấu tranh chống tệ nạn xã hội có nhiều chuyển biến tích cực.

Hang Thẩm Hoi là hang dạng karst ở chân dãy núi đá vôi ở cách bản Pha của xã Yên Khê huyện Con Cuông gần 1 km về hướng đông. Theo tiếng dân tộc Thái thẩm Hoi có nghĩa là "hang Ốc". Hang là một di chỉ khảo cổ được phát hiện năm 1967. Năm 1972 Viện Khảo cổ học Việt Nam tiến hành khai quật . Hiện vật thu được gồm các công cụ đồ đá, đồ gốm và mộ táng, nằm trong trầm tích bở rời chứa vỏ trai ốc nước ngọt. Các công cụ có đặc trưng của văn hóa Hòa Bình, ứng với giai đoạn sơ kỳ Đá mới (khoảng 15-5 Ka BP) .

Giao thông
Con Cuông cũng gặp khó khăn về giao thông. Mọi giao thương với bên ngoài chủ yếu thông qua Quốc lộ 7. Do địa hình phức tạp, độ dốc cao nên việc thi công, nâng cấp và bảo vệ những hạng mục hạ tầng cơ sở còn gặp trở ngại lớn. Là huyện vùng cao, Con Cuông có 11/13 xã, thị trấn đang hưởng trợ cấp từ Chương trình 135.

Giao thông vận tải: Vận tải, xe khách theo chiều tuyến từ thành phố Vinh lên Tương Dương, Mường Xén hay Con Cuông đi thành phố Hồ Chí Minh,... đã góp phần giải quyết việc làm, tạo thu nhập cho một bộ phận người dân và mang lại giá trị kinh tế đáng kể cho vùng.

Tham khảo

Xem thêm
 [ Xem vị trí trên Google Maps].

Liên kết ngoài

Huyện biên giới Việt Nam với Lào


title: Cneoranidea parasinica

text:
Cneoranidea parasinica là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Zhang & Yang miêu tả khoa học năm 2005.

Chú thích

Tham khảo

Cneoranidea


title: Alaginella zeyheri

text:
Alaginella zeyheri là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Marginellidae, họ ốc mép.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Alaginella
Marginellidae


title: Skikda

text:
Skikda (tiếng Ả Rập: سكيكدة) là một thành phố thủ phủ của tỉnh Skikda của Algérie. Thành phố có tổng diện tích km², trong đó diện tích đất là km², dân số theo ước tính năm 2005 là 178.687 người. Đây là thành phố lớn thứ 16 Algérie.

Khí hậu

Tham khảo

Liên kết ngoài

Skikda
Thành phố và thị xã của Algérie


title: Rayadurg

text:
Rayadurg là một thành phố và khu đô thị của quận Anantapur thuộc bang Andhra Pradesh, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Rayadurg có dân số 54.127 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Rayadurg có tỷ lệ 56% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 65%, và tỷ lệ cho phái nữ là 47%. Tại Rayadurg, 13% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thị trấn thuộc huyện Anantapur


title: Hans-Ulrich Rudel

text:
Hans-Ulrich Rudel (2 tháng 7 năm 1916 – 18 tháng 12 năm 1982) là một phi công lái máy bay ném bom bổ nhào Stuka trong Chiến tranh thế giới thứ hai và cũng là đảng viên Đảng Công nhân Đức Quốc gia Xã hội chủ nghĩa. Rudel là một trong số 27 quân nhân được trao tặng Huân chương Chữ thập Hiệp sĩ với Lá sồi, Thanh kiếm và Kim cương và là người duy nhất trong suốt cuộc chiến được trao tặng huân chương Chữ thập Hiệp sĩ với Lá sồi Vàng, Thanh kiếm và Kim cương (Ritterkreuz des Eisernen Kreuzes mit goldenem Eichenlaub, Schwertern und Brillanten).

Rudel đã bay tổng cộng 2.530 phi vụ với thành tích phá hủy 2.000 mục tiêu; bao gồm 800 xe vận tải; 519 xe tăng, 150 pháo cao xạ và pháo mặt đất, 1 khu trục hạm, 2 tuần dương hạm, thiết giáp hạm Marat, 70 tàu đổ bộ, 4 tàu hỏa bọc thép, nhiều cây cầu và ngoài ra còn bắn hạ được 9 máy bay.

Cuộc đời

Trước Chiến tranh thế giới thứ hai
Rudel sinh tại Konradswaldau (Silesia), Đức (vùng này trở thành lãnh thổ của Ba Lan từ sau năm 1945), con một mục sư. Khi còn đi học, ông học tốt, có năng khiếu về thể thao. Tháng 8 năm 1936, sau khi kết thúc khóa dự bị đại học, ông gia nhập Luftwaffe với tư cách học viên sĩ quan và bắt đầu được đào tạo về không chiến tại Wildpark-Werder.

Tháng 6 năm 1938, Rudel gia nhập phi đoàn I./Sturzkampfgeschwader 168 tại Graz khi đang là học viên sĩ quan cấp cao. Rudel tỏ ra khó khăn trong việc tiếp thu các kỹ thuật mới và không thích hợp để bay chiến đấu do đó đến tháng 1 năm 1939, ông đã bị chuyển sang trường huấn luyện trinh sát không quân tại Hildesheim và được lên hàm Thiếu úy. Sau khi hoàn thành khóa huấn luyện, ông được đưa đến phi đoàn Fernaufklärungsgruppe 121 (trinh sát tầm xa) tại Prenzlau.

Chiến tranh thế giới thứ hai
Tại chiến trường Ba Lan thời kỳ đầu Chiến tranh thế giới thứ hai, Rudel đã bay nhiều chuyến trinh sát đường dài (vai trò quan sát viên) từ căn cứ Breslau với chức vụ Trung úy và vào ngày 11 tháng 9 năm 1939, ông được nhận Huân chương Chữ thập sắt hạng hai. Sau nhiều lần đề nghị, ông đã được cho trở lại đơn vị ném bom bổ nhào, học tại trung đoàn không quân huấn luyện ở Crailsheim, sau đó được gửi tới đơn vị lần trước là phi đoàn I thuộc không đoàn ném bom bổ nhào 3 (I./Sturzkampfgeschwader 3) tại Caen vào tháng 5 năm 1940.

Trong suốt thời gian diễn ra Trận chiến nước Anh, ông đã không được tham gia chiến đấu dù được lên hàm Trung úy. Vẫn bị đánh già là một phi công kém cỏi, ông bị gửi tới phi đoàn dự bị tại Gratz để đào tạo về kỹ thuật ném bom bổ nhào. Sau khi học xong, Rudel được gửi tới Stuttgart và tham gia phi đoàn số 1 của không đoàn ném bom bổ nhào số 2 (Sturzkampfgeschwader 2) căn cứ tại Molaoi, tham gia hoạt động đổ bộ lên đảo Crete tháng 5 năm 1941 nhưng vẫn trong vai trò không chiến đấu trực tiếp.

Chiến tranh Xô-Đức

Rudel được bay chiến đấu lần đầu vào lúc 3 giờ sáng ngày 23 tháng 6 năm 1941 khi Đức Quốc xã bắt đầu cuộc xâm lược Liên Xô. Trong vòng 18 giờ sau đó, ông đã hoàn thành 4 phi vụ. Ngày 18 tháng 7 năm 1941, ông đã được trao tặng Huân chương Chữ thập sắt hạng nhất. Ngày 23 tháng 9 năm 1941, ông và một phi công Stuka khác đã đánh chìm thiết giáp hạm Marat, trong cuộc không kích vào cảng Kronstadt tại Leningrad, với một quả bom 1 tấn trúng ngay mũi tàu.<ref>Piekalkiewicz, Den Annen Verdenskrig 6, trang 95</ref> Trong một phi vụ sau đó, Rudel còn đánh chìm hai tuần dương hạm và một khu trục hạm khác của Liên Xô.

Ngày 24 tháng 12, Rudel đã bay phi vụ thứ 500 và ngày 30 tháng 12, ông được nhận Huân chương Chữ thập Đức bằng vàng do chính tướng Wolfram Freiherr von Richthofen trao tặng. Tiếp theo, Rudel được chuyển về Graz để huấn luyện các phi công Stuka mới. Ngày 15 tháng 1 năm 1942, ông được tặng huân chương Chữ thập Hiệp sĩ và trở lại Mặt trận phía Đông theo nguyện vọng cá nhân vào tháng 6 năm 1942. Vào tháng 9 năm 1942, Rudel nắm quyền chỉ huy phi đội 1 thuộc phi đoàn số 1 thuộc không đoàn ném bom bổ nhào số 2 (1StG2) khi đang tham gia chiến đấu tại Stalingrad. Vào thời gian này, phi đội của ông được giao nhiệm vụ tấn công các xe tăng Nga nhưng việc ném bom chống lại xe tăng đã tỏ ra không còn thích hợp.

Ngày 10 tháng 2 năm 1943, Rudel đã có phi vụ thứ 1.000 và ông trở thành phi công đầu tiên của Luftwaffe có 1.000 phi vụ. Rudel được chuyển sang đơn vị đặc biệt mới có tên "Panzerjagdkommando Weiss", thành lập tại Briansk, để thử nghiệm phiên bản Stuka chống tăng mới Ju-87 D-3. Phiên bản này trang bị hai khẩu cao xạ Bordkanone BK 3.7 37mm gắn dưới cánh và được thiết kế bởi trung tâm thí nghiệm của Luftwaffe tại Rechlin (gần Neustrelitz, Đức). Những chiếc đầu tiên của phiên bản này được dùng thử nghiệm chống tàu đổ bộ Nga trong vùng biển Đen và trong vòng 3 tuần, Rudel đã diệt 70 chiếc tàu. Tháng 3 năm 1943, trong cuộc chiến xe tăng quanh Belgorod, Rudel tiêu diệt chiếc xe tăng đầu tiên với kiểu máy bay này và kể lại "…xạ thủ phía sau tôi nói rằng chiếc tăng nổ như bom và một số phần của nó còn rơi ngay sau lưng chúng tôi." Kể từ đó, nhiều chiếc Ju-87 D-3 được chuyển thành máy bay cường kích chống tăng và được đổi tên thành Ju-87 G-1 (biệt danh "Panzerknacker" - Kẻ diệt tăng, hoặc "Kanonenvogel" - Chim đại pháo) và bắt đầu sử dụng trên mặt trận phía Đông từ tháng 10 năm 1943.

Ngày 14 tháng 4 năm 1943, Hans Rudel được tặng Huân chương Chữ thập Hiệp sĩ với lá sồi. Ngày 5 tháng 7 năm 1943, ngay trong ngày đầu tiên của trận Kursk, Rudel đã bắn cháy 12 xe tăng Liên Xô. Vào thời điểm đó, vì những thành tích của phi đội Rudel mà các phi đội diệt tăng "Panzerstaffels" khác đã được thành lập. Với kinh nghiệm của mình, Rudel phát hiện ra cách tốt nhất để diệt tăng là tấn công từ phía sau (hệ thống động cơ và bộ tản nhiệt của chiếc T-34 ở phía sau không cho phép gắn thêm giáp dày ở đó), hoặc là từ hai bên. Ngoài ra khi tấn công từ phía sau có nghĩa là máy bay sẽ bay về phía quân mình – là một ưu điểm trong trường hợp máy bay bị hư hại trong lúc tấn công.

Ngày 19 tháng 7 năm 1943, Rudel được bổ nhiệm làm phi đoàn trưởng phi đoàn số 3 thuộc không đoàn ném bom bổ nhào số 2 (III./StG 2). Ngày 25 tháng 11 năm 1943, Rudel được tặng huân chương Chữ thập hiệp sĩ với lá sồi và Thanh kiếm. Trong tháng 3 năm 1944, Rudel đã bay phi vụ thứ 1500 và được thăng chức Thiếu tá. Ngày 13 tháng 3 năm 1944, Rudel có thể đã tham gia vào trận không chiến với phi công Anh hùng Liên Xô Lev Shestakov. Shestakov sau đó đã không trở về sau phi vụ và được xem là mất tích trong chiến đấu. Hồi ký Rudel có miêu tả về một cuộc đụng độ của ông với một phi công tài ba lái Lavochkin La-5 và người này đã bị bắn hạ trong lúc cố tìm cách tiêu diệt ông:

Có thể là anh ta bị Gadermann (xạ thủ của Rudel) bắn trúng, hoặc có thể do anh ta lọt vào dòng khí xoáy phía sau động cơ máy bay tôi khi thực hiện các vòng lượn hẹp như vậy? Điều đó không thành vấn đề. Lúc đó tai nghe của tôi bất ngờ bị tràn ngập bởi những lời la hét bằng tiếng Nga, người Nga chắc là chứng kiến một sự kiện gì đó rất quan trọng với họ... theo các thông tin trên radio, chúng tôi biết rằng một phi công tiêm kích rất nổi tiếng của Liên Xô đã bị hạ, người hơn một lần được phong danh hiệu Anh hùng Liên Xô.

Trong một phi vụ vào cuối tháng 3 năm 1944, phi đội của ông bị tấn công bởi các máy bay Liên Xô  Lavochkin La-5. Một chiếc Stuka bị bắn hạ và hạ cánh khẩn cấp với phi hành đoàn không bị thương. Rudel đã quyết định hạ cánh để cứu đồng đội trong vùng địch. Mặc dù cứu được đồng đội, tình trạng địa hình xấu đã khiến máy bay không thể cất cánh và buộc Rudel và đồng đội của mình phải chạy bộ về phòng tuyến quân Đức. Khi đến con sông Dnister, ông và các đồng đội đã bơi 600m qua sông trong tình trạng nước lạnh cóng. Ngay trước khi đến được bờ sông, xạ thủ phía sau ông bị chết đuối. Rudel trong tình trạng bị thương đã trở thành người duy nhất trở về được sau cuộc trốn chạy này. Đây là một trong sáu lần Rudel đã mạo hiểm mạng sống để cứu đồng đội bị bắn rơi.

Ngày 29 tháng 3 năm 1944, ông được trao tặng Huân chương Chữ thập hiệp sĩ với Lá sồi, Thanh kiếm và Kim cương. Ngày 29 tháng 12 năm 1944, ông được thăng hàm Đại tá và được trao tặng Huân chương Chữ thập hiệp sĩ với Lá sồi Vàng, Thanh kiếm và Kim cương. Ông cũng là người duy nhất nhận được huân chương này trong suốt cuộc chiến và được đích thân Adolf Hitler trao tặng ngày 1 tháng 1 năm 1945. Vào thời điểm này, Rudel đã có hơn 2.400 phi vụ và tiêu diệt được 463 xe tăng.

Tháng 11 năm 1944, khi đang bay gần Budapest, ông bị thương ở bắp đùi và vài ngày sau trở lại chiến đấu với chân bó bột bằng thạch cao. Ngày 8 tháng 2 năm 1945, Rudel đã tiêu diệt 12 xe tăng Liên Xô và đang tấn công chiếc thứ 13 thì bị đạn cao xạ (40mm) bắn gãy chân phải. Dù bị thương nặng, ông đã cố gắng đưa máy bay về hạ cánh trên lãnh thổ Đức. Xạ thủ Ernst Gadermann đã cầm máu giúp ông nhưng chân phải của ông sau đó đã phải cắt bỏ. Ông trở lại đơn vị vào ngày 25 tháng 3 và tham gia chiến đấu trở lại vào đầu tháng 4 năm 1945, vẫn trên kiểu máy bay Ju-87G và tiêu diệt được thêm 13 xe tăng.

Trong những ngày cuối cùng của cuộc chiến, Rudel nắm quyền chỉ huy phi đội cường kích Schlachtgeschwader 2 "Immelmann". Ông vẫn còn cùng phi đội của mình chiến đấu đến những ngày cuối cùng của Mặt trận phía Đông. Rudel thậm chí còn muốn bay một phi vụ tự sát cuối cùng nhưng bị ngăn cản bởi thượng cấp vì họ cho rằng "sau này còn cần tới ông". Rudel còn tình nguyện bay máy bay Stuka tới Berlin tháng 5 năm 1945 để cứu Hitler trong vòng vây của Hồng quân.

Ngày 8 tháng 5 năm 1945, khi Đức Quốc xã đầu hàng Đồng Minh, Rudel đang ở Bohemia và cùng với những gì còn lại của phi đội mình gồm 3 chiếc Ju-87 và 4 chiếc FW 190 bay về phía tây trong hai giờ đến đầu hàng quân Mỹ tại sân bay Kitzingen để tránh rơi vào tay Hồng quân. Sau đó, Rudel bị thẩm vấn đầu tiên ở Anh, sau đó ở Pháp và cuối cùng trở lại bệnh viện tại Bavaria để điều trị. Năm 1946, Rudel rời bệnh viện và sau cùng đến Argentina vào năm 1948.
 Thành tích trong chiến tranh
Trong suốt sự nghiệp của mình, Rudel đã bay 2.530 phi vụ, phần lớn là trên kiểu máy bay Stuka (trong đó có 400 phi vụ ông lái kiểu Focke-Wulf 190 và bắn hạ được 11 máy bay), phá hủy 150 khẩu pháo các loại, 519 xe tăng và khoảng 1.000 xe vận tải, 70 tàu đổ bộ, đánh chìm thiết giáp hạm Marat, hai tuần dương hạm và một khu trục hạm. Ông đã bay hơn 600.000 km, sử dụng hơn 5.000.000 lít nhiên liệu, thả hơn 1.000.000 kg bom, bắn 1 triệu viên đạn súng máy, 150 ngàn viên 20mm, hơn 5.000 viên 37mm.

Không có bất kỳ một phi công cường kích nào đạt đến con số phi vụ như Rudel. Rudel bị bắn rơi tổng cộng 32 lần, bị thương 5 lần. Thống chế Ferdinan Schörner đã nói "Rudel có giá trị ngang với cả một sư đoàn." còn Stalin đã đặt phần thưởng 1.000 Rúp cho ai bắt được Rudel nhưng đã không ai làm được.

 Sau chiến tranh
Sau chiến tranh, Rudel có một khoảng thời gian đến Nam Mỹ và tại đây ông đã gặp và kết thân với tổng thống Argentina Juan Perón và nhà độc tài Paraguay Alfredo Stroessner. Mặc dù bị tàn tật, Rudel vẫn còn chơi quần vợt, trượt tuyết và thậm chí trèo lên cả đỉnh núi cao nhất châu Mỹ Anconcagua (6.962 mét), ba lần treo lên đỉnh núi lửa cao thứ 5 thế giới Llullay-Yacu (6.739 mét) tại Argentina. Trong thời gian ở đây, ông còn trở thành bạn của bác sĩ tử thần Josef Mengele.

Rudel trở về Tây Đức năm 1953 và trở thành người lãnh đạo đảng dân tộc cực hữu Đảng Đế chế Đức (Deutsche Reichspartei). Trước khi trở về Đức, tháng 11 năm 1949, ông đã cho xuất bản tại Buenos Aires, Argentina quyển nhật ký trong thời kỳ chiến tranh mang tên Trotzdem ("Tuy nhiên"). Quyển sách này sau đó đã được cho phép xuất bản tại Đức mặc dù nội dung của nó có ủng hộ các chính sách của Đảng Quốc xã. Tại Hoa Kỳ, quyển sách được xuất bản dưới tên gọi Stuka Pilot.

Ông trở thành một thương nhân thành công trong thời gian sau chiến tranh. Năm 1976, Rudel liên quan đến một vụ scandal khiến cho hai vị tướng cấp cao của Bundeswehr là Karl Heinz Franke và Walter Krupinski phải về hưu sớm.

Phương pháp diệt tăng của Rudel về sau đã được sử dụng để nâng cấp kiểu máy bay cường kích A-10.

Rudel mất tại Rosenheim năm 1982 và được chôn cất tại Dornhausen ngày 22 tháng 12 năm 1982. Trong đám tang của Rudel, hai máy bay Phantom đã bay tầm thấp ngang qua mộ của ông. Bốn người tham dự lễ tang đã bị chụp cảnh sử dụng kiểu chào thời Đức Quốc xã và sau đó đã bị điều tra.

 Khen thưởng
 Frontflugspange với vàng và kim cương với con số "2.000"
 Ehrenpokal der Luftwaffe (20 tháng 10 năm 1941)
 Huy hiệu kết hợp phi công-quan sát viên với Vàng và Kim cương
 Huân chương Chữ thập Đức Vàng (2 tháng 12 năm 1941)
 Huân chương Chữ thập (1939)
 Hạng nhì (10 tháng 11 năm 1939)
 Hạng nhất (18 tháng 7 năm 1941)
 Huân chương Chữ thập Hiệp sĩ với Lá sồi Vàng, Thanh kiếm và Kim cương
 Huân chương Chữ thập Hiệp sĩ ngày 6 tháng 1 năm 1942 cấp hàm Oberleutnant (Thượng úy), phi công và nhân viên kỹ thuật của III./StG 2 "Immelmann"
 Lá sồi vào ngày 14 tháng 4 năm 1943 cấp hàm Oberleutnant và là phi đội trưởng của 1./StG 2 "Immelmann"
 Thanh kiếm vào ngày 25 tháng 11 năm 1943 quân hàm Hauptmann (Đại úy) và là phi đoàn trưởng III./StG 2 "Immelmann"
 Kim cương vào ngày 29 tháng 3 năm 1944 quân hàm Thiếu tá và là phi đoàn trưởng III./SG 2 "Immelmann"
 Lá sồi vàng ngày 29 tháng 12 năm 1944 quân hàm Oberstleutnant (Thượng tá) và Phi đoàn trưởng SG 2 "Immelmann"Fellgiebel 2000, trang 35.
 Huân chương Anh dũng Vàng (người nước ngoài duy nhất) của Hungary (14 tháng 1, 1945)
 Medaglia d'Argento al Valore Militare của Ý.

 Chú thích

 Tham khảo
 Astor, Gerald (1986). The Last Nazi: Life and Times of Doctor Joseph Mengele. Weidenfeld. ISBN 0-297-78853-1
 Berger, Florian (2000). Mit Eichenlaub und Schwertern. Die höchstdekorierten Soldaten des Zweiten Weltkrieges. Selbstverlag Florian Berger. ISBN 3-9501307-0-5.
 Coram, Robert (2004). Boyd: The Fighter Pilot Who Changed the Art of War. Back Bay Books. ISBN 0-316-79688-3
 Fellgiebel, Walther-Peer (2000). Die Träger des Ritterkreuzes des Eisernen Kreuzes 1939-1945. Podzun-Pallas. ISBN 3-7909-0284-5.
 Just, Günther (1986). Stuka Pilot Hans Ulrich Rudel. Atglen, Pennsylvania: Schiffer Military History. ISBN 0-88740-252-6.
 Obermaier, Ernst (1976). Die Ritterkreuzträger der Luftwaffe 1939-1945 Band II Stuka- und Schlachtflieger (in German). Mainz, Germany: Verlag Dieter Hoffmann. ISBN 3-87341-021-4.
 Piekałkiewicz, Janusz (1988). Den Annen Verdenskrig 6'', Norsk Peter Asschenfeldt AS. ISBN 82-401-0523-8.

Liên kết ngoài

 Hans-Ulrich Rudel (nhiều hình ảnh)
 Mộ của Rudel
 Trận chiến giữa Rudel và phi công Anh hùng Liên Xô Lev Shestakov
 phim tư liệu về Rudel (Die Deutsche Wochenschau)

Sinh năm 1916
Mất năm 1982
Phi công Luftwaffe
Đảng viên Quốc xã ở Nam Mỹ


title: Dicronychus annamensis

text:
Dicronychus annamensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1931.

Chú thích

Tham khảo

Dicronychus
Côn trùng Việt Nam


title: Sơ đồ mạng (dự án)

text:
Sơ đồ mạng hay phương pháp sơ đồ mạng (tiếng Anh: Network diagram) là các phương pháp áp dụng lý thuyết đồ thị, cụ thể là cấu trúc mạng lưới (một dạng đồ thị có hướng), vào trong các thuật toán để lập kế hoạch tiến độ và tổ chức thực hiện dự án.

Các phương pháp sơ đồ mạng
Trong lịch sử phát triển của kỹ thuật lập kế hoạch tiến độ dự án, có nhiều loại phương pháp sơ đồ mạng đã được phát triển, mỗi loại có thể kế thừa các kỹ thuật của loại khác, và phát triển thêm các kỹ thuật riêng theo các hướng phát triển khác nhau. Các loại sơ đồ mạng đó là:
Sơ đồ mạng CPM (tức là Phương pháp Đường găng), là phương pháp mà cốt lõi của nó là dùng lý thuyết đồ thị có hướng để xác định đường đi trong mạng, từ thời điểm khởi công dự án đến thời điểm kết thúc dự án, qua một số các công việc và các mối quan hệ giữa các công việc này, có chiều dài lớn nhất. Chiều dài đường găng cũng chính là tổng thời gian thực hiện toàn bộ dự án. Phương pháp này, thường phổ biến áp dụng cho các dự án mà các công việc nằm trong dự án có thời lượng (thời gian công việc) xác định (các công việc đều có định mức sử dụng tài nguyên thông thường và thời gian, được xác định sẵn). Trong trường hợp các công việc chưa từng có định mức, thì phải kết hợp phương pháp này với lý thuyết xác suất thống kê, khi đó thành một phương pháp sơ đồ mạng mới là phương pháp PERT. Có hai dạng phương pháp sơ đồ mạng CPM là dạng "công việc trên nút" (AoN, Activity on node) (các đỉnh của mạng đồ thị có hướng thể hiện các công việc, còn các cung đồ thị nối các đỉnh đại diện cho mối quan hệ), và dạng "công việc trên mũi tên" (AoA, Activity on arrow) (các đỉnh của mạng đồ thị có hướng thể hiện các mối quan hệ giữa các công việc, còn các cung đồ thị nối các đỉnh (mũi tên) đại diện cho công việc). Phương pháp CPM này, được người Mỹ phát triển vào năm 1959 gần như đồng thời với phương pháp PERT, đầu tiên được gắn với dạng thể hiện thứ 2 (công việc trên mũi tên, phương pháp ADM), nên thường được đồng nhất với phương pháp sơ đồ mạng ADM.
Sơ đồ mạng PERT (tức là Kỹ thuật ước lượng và đánh giá chương trình, hay Kỹ thuật ước lượng và kiểm tra dự án), là phương pháp áp dụng kết hợp giữa lý thuyết xác suất thống kê (để ước tính thời lượng công việc trong các dự án mà công việc có thời lượng không xác định trước), với dạng sơ đồ mạng đường găng sử dụng lý thuyết đồ thị. Phương pháp này do người Hoa Kỳ phát triển vào năm 1958.
Sơ đồ mạng ADM (tức là Phương pháp sơ đồ mạng thể hiện bằng mũi tên), là phương pháp sơ đồ mạng CPM thể hiện công việc bằng mũi tên.
Sơ đồ mạng MPM (tức là Phương pháp tiềm lực Metra (tiếng Pháp: Méthode des potentiels Métra, tiếng Anh: Metra potential method), hay Sơ đồ mạng nút công việc MPM), là phương pháp sơ đồ mạng CPM thể hiện công việc bằng nút, quan hệ bằng mũi tên (cũng là lý thuyết mạng đồ thị có hướng), được phát triển độc lập bởi người Pháp vào năm 1958 cùng lúc với PERT.
Sơ đồ mạng PDM (tức là Phương pháp sơ đồ mạng theo quan hệ, hay Phương pháp sơ đồ mạng nút PDM), là phương pháp sơ đồ mạng CPM thể hiện công việc bằng nút, được người Hoa Kỳ phát triển trên cơ sở cải tiến các phương pháp CPM của Hoa Kỳ và phương pháp sơ đồ mạng MPM của người Pháp. Phương pháp này chú trọng việc thể hiện được tất cả các kiểu mối quan hệ trong thực tế giữa các công việc mà phương pháp sơ đồ mạng ADM không thể hiện được (phương pháp ADM chỉ thể hiện được một loại mối quan hệ duy nhất là mối quan hệ tuần tự FS (Finish to Start), với các loại quan hệ khác ADM phải dùng các cách đặc biệt trong đó có việc dùng công việc ảo). Phương pháp PDM này là cơ sở thuật toán cho phần mềm Microsoft Project.
Sơ đồ mạng CCPM (tức là Sơ đồ mạng Chuỗi găng CCM (Critical Chain Method), hoặc Quản lý dự án theo Chuỗi găng CCPM (Critical Chain Project Management)).

Định nghĩa về sơ đồ mạng trong lý thuyết đồ thị
"Sơ đồ mạng là một mạng FF (Ford-Fulkerson) được áp dụng để biểu thị một quá trình nhằm hoàn thành một mục tiêu nào đó." Trong sơ đồ mạng có 2 yếu tố logic:
các đỉnh (ban đầu để biểu diễn sự kiện đánh dấu công việc, nhưng cũng có thể dùng để biểu diễn chính các công việc).
các cung (có thể biểu diễn các công việc (khi đỉnh là sự kiện) hoặc biểu diễn mối quan hệ giữa các công việc (khi đỉnh là công việc)).

Chú thích

Tham khảo
 Bách khoa toàn thư Việt Nam bản điện tử.
 Lý thuyết Tối ưu và Đồ thị, Doãn Tam Hòe, nhà xuất bản Giáo dục.
 Hướng dẫn về những kiến thức cốt lõi trong Quản lý dự án
 Total Construction Project Management (Quản lý tổng thể dự án xây dựng) của George J. Ritz,nhà xuất bản McGraw-Hill,Inc. ISBN 0-07-113630-4.
 Các phương pháp sơ đồ mạng trong xây dựng của Trịnh Quốc Thắng, nhà xuất bản Xây dựng.
 Quản lý dự án bằng sơ đồ mạng của Lê Văn Kiểm và Ngô Quang Tường.
 Tổ chức xây dựng 1: Lập kế hoạch, tổ chức và chỉ đạo thi công của Nguyễn Đình Thám và Nguyễn Ngọc Thanh.
 Ứng dụng MS Project 2003 trong quản lý dự án xây dựng của Trần Hành, Nguyễn Khánh Hùng, Nguyễn Duy Phích.

Quản lý dự án
Quản lý tiến độ dự án
Biểu đồ


title: Mộc Hoa Lê

text:
Mộc Hoa Lê (Muqali, tên theo chữ Hán: 木華黎) (1170-1223), là một trong tứ kiệt của Thành Cát Tư Hãn, gồm có bốn chiến binh có sức mạnh và đồng thời là bốn vị chiến tướng anh dũng, thiện chiến trên chiến trường là Giả Lặc Miệt, Bác Nhĩ Truật, Tốc Bất Đài và Mộc Hoa Lê. Ông là một trong những vị tướng vĩ đại nhất từng phò tá Thành Cát Tư Hãn chinh trong các chiến dịch lớn, từ việc thống nhất các bộ lạc Mông Cổ đến việc đảm nhiệm vị trí chủ lực trong cuộc chinh phạt nhà Kim, cùng nhiều trận đánh giúp đế quốc Mông Cổ kiểm soát hầu hết các vùng Trung Á và Đông Á.

Sự nghiệp
Mộc Hoa Lê thuở nhỏ sống cùng bộ lạc của Thiết Mộc Chân, nổi tiếng nhờ sức mạnh phi thường, sở trường là đô vật, cưỡi ngựa, bắn cung, hay thuật truy vết. Năm 1206, Mộc Hoa Lê đã phò tá Thiết Mộc Chân lên ngôi Đại Hãn (tức Thành Cát Tư Hãn, lập ra đế quốc Mông Cổ.

Trong lễ đăng quang của Thành Cát Tư Hãn, Mộc Hoa Lê được trao quyền chỉ huy của một tumen (đơn vị quân sự 10.000 người) và kiểm soát các bộ lạc phía đông đế quốc. Khi Thành Cát Tư Hãn quyết định phát động chiến tranh với đế quốc Hoa Thích Tử Mô (Khwarezmid), ông đã được trao quyền kiểm soát tất cả các lực lượng thân binh Mông Cổ và được phong vương.

Chinh phạt nhà Kim

Năm 1211, Thành Cát Tư Hãn cùng bốn con trai Truật Xích (Jochi), Sát Hợp Đài (Chagatai), Oa Khoát Đài (Ogedei), Đà Lôi (Tolui) bên cạnh những tướng lĩnh dày dặn kinh nghiệm trận mạc như Triết Biệt (Jube) và Mộc Hoa Lê dẫn quân xâm lược lãnh thổ nhà Kim ở miền bắc Trung Quốc.

Khi quân Kim tập trung hinh lực giữ Vạn Lý Trường Thành, quân Mông Cổ lại dẫn quân vượt Trường Thành bằng cách đi vòng qua vùng Hà Tây, tiến đánh Tây Kinh (tức Đại Đồng), nhiều nơi khác ở vùng Thiểm-Cam, vùng Liêu Đông và cuối cùng là Trung Đô (Bắc Kinh) - thủ đô của nước Kim.

Từ năm 1215, khi Thành Cát Tư Hãn rút quân về bờ bắc sông Hoàng Hà để trú đông và ổn định lực lượng, một bộ phận quân Mông Cổ do tướng Mộc Hoa Lê chỉ huy ở lại chiếm đóng trên vùng lãnh thổ mới thu phục trên đất Kim, như Liêu Đông, Liêu Tây, Hà Bắc, Sơn Tây và Thiểm Tây. Cùng năm đó, Mộc Hoa Lê đã chỉ huy kỵ binh Mông Cổ chiến thắng quân kim trong trận Đồng Quan. Vua Kim chỉ còn giữ được vùng Hà Nam trong tình thế khốn đốn. Bấy giờ đất thực dân của người Mông Cổ đã giáp liền với biên giới nước Nam Tống.

Những cuộc hành quân của Mộc Hoa Lê và con trai Bột Lỗ đã uy hiếp cả hai nước Tống-Kim. Năm 1226, Thành Cát Tư Hãn lại lên đường tiến về phía đông, với mục tiêu đầu tiên là thu phục nước Tây Hạ. Kết quả, các đô thị lớn như Cam Châu, Túc Châu bị chiếm. Mùa đông năm đó, quân Mông Cổ vượt Hoàng Hà, tiêu diệt 30 vạn quân Tây Hạ bên bờ sông.

Năm 1227, Thành Cát Tư Hãn ra lệnh cho Mộc Hoa Lê vây hãm Yên Kinh, đồng thời sai Triết Biệt đóng quân dọc đường từ Khai Phong tới Yên Kinh nhằm chặn đánh tất cả các đoàn tiếp tế lương thảo về phía bắc. Nhưng đến mùa xuân năm đó, thành Yên Kinh vẫn đứng vững, mặc dù lương thực trong thành dần cạn kiệt, vì bị cắt đứt cả hai nguồn tiếp tế chủ yếu: từ các châu, huyện Hoa Bắc, và từ Biện Lương ở phía nam.

Lúc này, vị tướng trấn thủ Yên Kinh quyết định dẫn quân đột phá vòng vây, nhưng các tướng lĩnh dưới quyền đều phản đối. Ông phải dùng máu viết cấp báo lên vua Kim, phân phát tài vật cho thuộc hạ, rồi uống thuốc độc tự vẫn. Đêm đó, các tướng sĩ tranh đoạt lẫn nhau, không ai giữ cửa thành. Một vài toán quân bị bại, mở toang cửa thành ra hàng Mông Cổ.

Mộc Hoa Lê dẫn 15.000 kị binh, cùng 30 binh đoàn thân binh Trung Quốc tràn vào Yên Kinh. Kị binh phi trên xác quân lính và dân chúng. Họ còn đốt phá khắp nơi. Kết quả, có tới 50.000 quân Kim bị giết với khoảng 500.000 dân chúng chết trong đám loạn quân. Khoảng 100.000 phụ nữ lên thành nhảy xuống tự tử, vì sợ bị hãm hiếp. Trong ba tháng, thành Yên Kinh vẫn còn bốc cháy.

Sau đó, nhà Kim phải dời đô về Biện Kinh (tức Khai Phong) để tránh người Mông Cổ. Nước Kim từ đó liên tục thất bại, không kháng cự nổi. Các lực lượng vũ trang nông dân mặc áo đỏ nổi dậy chống lại nhà Kim, dưới tên gọi Hồng áo quân. Năm 1217, tướng Mộc Hoa Lê chỉ huy quân Mông Cổ tiếp tục xâm chiếm đất đai của Kim.

Năm 1223, Mộc Hoa Lê đánh vào Thiểm Tây, tấn công Trường An. Tại đây lực lượng của Kim rất mạnh, đông tới 20 vạn người. Mộc Hoa Lê chuyển sang bao vây Phượng Tường với lực lượng 10 vạn người. Cuộc bao vây kéo dài hơn 1 tháng và quân Mông Cổ bị quấy rối bởi các lực lượng địa phương trong khi quân tiếp viện của Tây Hạ không đến (Mộc Hoa Lê sau đó chết bệnh vì uất ức và quân Mông Cổ rút lui).

Khi hai bên giao chiến ở vùng Sơn Đông, dọc đường mười nhà thì chín nhà bỏ trống, người trên đường chạy nạn, quân Kim tan vỡ, quân lính thua trận chạy về cướp đoạt tiền bạc cưỡng dâm phụ nữ. Đà Lôi và Mộc Hoa Lê cầm quân đánh Kim, đại chiến mấy trận ở Sơn Đông đánh quân Kim đại bại tan rã. Quân sĩ còn lại của nước Kim tập trung ở cửa Đồng Quan, đóng chặt cửa quan cố thủ, không dám ra Sơn Đông nghênh chiến.

Năm 1223, Mộc Hoa Lê chết, thế lực của Mông Cổ suy yếu hơn nên quân Kim có thể thu phục lại một số vùng như Hoắc châu, huyện Hồng Động. Tại phủ Hà Trung, Tuyên Tông bãi Hành tỉnh lập phủ Nguyên soái, bởi vì khi đó thành trì bị phá hoại, người Kim không có khả năng lưu giữ.

Giải quyết việc gia đình của chủ nhân
Trong quá trình hầu cận cho Thành Cát Tư Hãn, Mộc Hoa Lê đã có công dàn xếp mâu thuẫn trong các bà vợ của Thành Cát Tư Hãn. Quyển Mông cổ bí sử có chép lại việc này như sau:

"Mộc Hoa Lê về tới trại, lạy chào Bật Tê xong, đứng lặng thinh không nói một lời nào cả. Bà hỏi về sức khoẻ của Khả hãn và tất cả những kẻ thân cận mà bà biết, sau cùng không hỏi gì nữa mới hỏi đến lý do cuộc hành trình của Mộc Hoa Lê". Ông nói: "Ngài không theo phong tục tập quán cũ của dân ta, bất chấp lời can gián của hàng quý tộc. Ngài thích cái lều da báo sặc sỡ, và không đợi đến đêm tối, Ngài "ăn nằm" với nàng Cúc Lan ở những chỗ thật là không tiện... Ngài đã lấy nàng Cúc Lan làm vợ để bình định những bộ lạc ở xa... và vì vậy mà Ngài sai tiểu tướng về trình cho lệnh bà hay biết". Bật Tê nói: "Khả hãn nên ban cho Cúc Lan một cái lều mới."

Sau cuộc dàn xếp này, Thiết Mộc Chân nghe như trút được gánh nặng ngàn cân, tiếp tục về Onon trong niềm hoan hỉ. Rồi truyền lệnh dựng riêng cho Cúc Lan một đoàn trại, có bầy gia súc riêng ở gần trại của Bật Tê.

Chú thích

Sinh năm 1170
Mất năm 1223
Tướng Mông Cổ


title: Libnotes comoreana

text:
Libnotes comoreana là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Libnotes
Limoniidae ở vùng Afrotropic


title: Dipseudopsis contorta

text:
Dipseudopsis contorta là một loài Trichoptera trong họ Dipseudopsidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Dipseudopsis


title: Jean-André Deluc

text:
Jean-André Deluc (8 tháng 2 năm 1727 – 7 tháng 11 năm 1817) là nhà địa chất học và khí tượng học người Thụy Sĩ.

Ông được sinh ra ở Geneva là hậu duệ của một gia đình di cư từ Lucca và đã định cư ở Geneva từ thế kỷ 15. Cha của ông là François Deluc, tác giả của một số ấn phẩm phản bác về Mandeville và các nhà văn chủ nghĩa duy lý, là các tác phẩm nổi tiếng từ các câu chuyện hài của Rousseau bao gồm sự chán nản của ông khi đọc chúng; ông đã tạo một môi trường giáo dục tốt cho con trai ông đặc biệt về toán học và khoa học tự nhiên. Jean-André đã tham gia vào thương mại chủ yếu trong 46 năm đầu trong cuộc đời mình, mà không có sự gián đoạn nào khác hơn là các chuyến thương mại tới các nước láng giềng, và các cuộc hành trình khoa học đến dãy An pơ.

Trong suốt thời gian này, ông đã cùng với anh trai Guillaume Antoine Deluc thu thập và lập một bảo tàng khoáng vật và lịch sử tự nhiên tổng quát. Sau đó có thêm sự đóng góp của cháu ông J. André Deluc (1763-1847), là người cũng viết về địa chất. Cũng trong thời gian đó ông cũng dành thời gian nghiên cứu các sự kiện chính trị nổi bật. Năm 1768, ông được chuyển công tác đến đại sứ quán ở Paris. Năm 1770, ông được bầu chọn vào hội đồng 200 thành viên (Council of Two Hundred).

Tham khảo

Sinh năm 1727
Mất năm 1817
Nhà khí tượng học Thụy Sĩ
Nhà địa chất học Thụy Sĩ
Người nhận huy chương Copley
Viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học Pháp
Hội viên Hội Hoàng gia
Người Genève


title: Công an xã (Việt Nam)

text:
Công an xã là một thành phần chính thức trong hệ thống tổ chức của Công an nhân dân Việt Nam; Công an xã là lực lượng vũ trang làm nòng cốt trong phong trào toàn dân bảo vệ an ninh tổ quốc, đảm bảo an ninh, trật tự, an toàn xã hội ở cơ sở..., bố trí tại các xã và thị trấn - để đảm bảo an ninh, trật tự, an toàn xã hội ở địa phương.

Tư cách
Công an xã là bộ phận không chính quy của Công an nhân dân Việt Nam vì họ không có quân hàm, không được đào tạo chính quy ở các trường của Bộ Công an. Ngoài trưởng ban công an xã ra, họ không được hưởng lương và các chế độ tài chính như bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, mà chỉ được phụ cấp. Phụ cấp do chính quyền tỉnh quyết định và không thống nhất giữa các tỉnh. So với lực lượng công an chính quy, công an xã có ít quyền hạn hơn. Bộ Công an coi lực lượng công an xã là lực lượng bán chuyên trách, nghĩa là công tác công an chỉ là nghề nghiệp phụ của những thành viên của lực lượng công an xã.

Tuy vậy, đây vẫn là một lực lượng chính thức của Công an Việt Nam. Họ có quân phục thống nhất trong toàn lực lượng. Công an xã có con dấu riêng và hoạt động trên cơ sở pháp lý quy định bởi pháp lệnh Công an xã.

Tổ chức
Công an xã được bố trí tại các xã, gọi là ban công an xã do một trưởng công an xã đứng đầu. Ngoài ra, còn có phó trưởng công an xã và các công an viên. Công an viên được bố trí theo thôn, bản, buôn, ấp. Việc tuyển dụng các thành viên của ban công an xã do chính quyền xã tiến hành từ những người dân trong xã ở độ tuổi từ 18 trở lên, tối thiểu tốt nghiệp tiểu học. Vị trí trưởng công an xã còn phải được chủ tịch ủy ban nhân dân huyện phê duyệt. Vị trí phó trưởng công an xã còn phải được sự hợp y giữa chủ tịch ủy ban nhân dân xã và trưởng công an huyện. Công an viên do trưởng công an xã lựa chọn và chủ tịch ủy ban nhân dân xã phê duyệt. Vị trí trưởng công an xã thường do một thành viên của ủy ban nhân dân xã nắm giữ.

Hiện, toàn Việt Nam có 9.738 trưởng công an xã, 11.013 phó công an xã, và 94.687 công an viên.

Phù hiệu và trang phục
Phù hiệu công an xã có hình lá chắn, trên nền biểu tượng ở giữa có hình thanh kiếm và ngôi sao năm cánh màu vàng, dưới biểu tượng là hình nửa bánh xe và có hình cuốn thư màu vàng, trên nền cuốn thư có chữ "Công an xã" màu đỏ. Phù hiệu được gắn trên mũ và tay áo bên trái của đồng phục. Đồng phục công an xã màu cỏ úa. Mũ mềm hoặc mũ cứng. Dây lưng màu nâu với khóa vàng. Giầy da đen.

Lịch sử
Lực lượng công an xã được thành lập từ ngày 10 tháng 10 năm 1950 do Hồ Chí Minh ra sắc lệnh thành lập nhằm duy trì trật tự ở những vùng được giải phóng bởi Đảng Cộng sản Việt Nam

Hoạt động
Công an xã hoạt động dựa theo văn bản pháp lý là Nghị định số 40/1999/NĐ-CP  ngày 23 tháng 6 năm 1999 của Chính phủ Việt Nam. Lực lượng này được đánh giá là đã hoạt động hiệu quả trong công tác giữa gìn an ninh và trật tự ở các xã, thị trấn. Do được trang bị kém, lực lượng mỏng, nên công việc của công an xã tương đối nguy hiểm. Từ tháng 6/1999 đến tháng 3/2008 toàn quốc có 41 cán bộ công an xã đã hy sinh và 350 cán bộ công an xã bị thương trong khi thi hành nhiệm vụ.

Tuy nhiên, do ít được đào tạo, tập huấn về pháp luật và do việc lựa chọn tuyển dụng thiếu chặt chẽ, nên không ít trường hợp thành viên của lực lượng công an xã vi phạm pháp luật.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Công an xã: Khi là chiến sĩ, lúc là dân...!
 Vì sao nhiều công an xã xin thôi việc?

Nông thôn Việt Nam
Công an nhân dân Việt Nam


title: Danh sách thành phố của tiểu bang California

text:
Các thành phố tiểu bang California (Hoa Kỳ) xếp theo dân số:

Tham khảo

Thành phố của Hoa Kỳ
Thành phố của California
Thành phố


title: Pyrearinus candens

text:
Pyrearinus candens là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Germar miêu tả khoa học năm 1841.

Chú thích

Tham khảo

Pyrearinus


title: Melanotus cerberus

text:
Melanotus cerberus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Gurjeva miêu tả khoa học năm 1989.

Chú thích

Tham khảo

Melanotus


title: Cỏ ngọt

text:
Cỏ ngọt, cỏ stevia hay cúc ngọt (danh pháp hai phần: Stevia rebaudiana) là một loài thực vật có hoa thuộc họ Asteraceae.

Cỏ ngọt có nguồn gốc từ châu Mỹ, hiện được trồng ở nhiều nơi trên thế giới để làm chất tạo ngọt và làm thuốc.
Hoạt chất chính trong cỏ ngọt là một glycoside tên là steviol, có độ ngọt gấp 300 lần so với đường mía. Vì vậy cỏ ngọt được sử dụng trong các thực đơn ít năng lượng để điều trị các bệnh như đái tháo đường, cao huyết áp...

Lịch sử

Người Ấn Độ đã sử dụng trong nhiều thế kỷ loài Stevia rebaudiana để làm chất tạo ngọt và thuốc.

Năm 1931, nhà hóa học người Pháp đã phân lập một glycoside có hương vị ngọt ngào từ lá của cây này. Chúng được gọi là Stevioside và cô lập như chất aglycone tạo ngọt. Vị ngọt của Stevioside được ước tính vào khoảng 300 lần mạnh hơn mía. Kể từ khi các phân tử khác dựa trên chất ngọt ít hơn được phân lập cùng aglycone, chúng có độ ngọt khác nhau từ 30-450 như các rebaudioside (AF), rubusoside, steviolbioside và dulcoside. Stevioside và rebaudioside là các hợp chất có độ ngọt lớn.

Trong đầu thập niên 1970, người Nhật bắt đầu trồng cây và sản xuất chiết xuất để thay thế các chất làm ngọt nhân tạo như cyclamate hay saccharin. Chiết xuất chất lỏng của lá và tinh khiết được sử dụng như chất làm ngọt Stevioside và tiếp thị tại Nhật Bản từ năm 1971. Chúng chiếm 40% thị trường chất làm ngọt trong năm 2005 tại đất nước này và là nước tiêu dùng lớn nhất thế giới.

Stevia hiện nay được trồng và tiêu thụ ở nhiều nước châu Á: Trung Quốc (từ năm 1984), Hàn Quốc, Đài Loan, Thái Lan và Malaysia. Nó cũng được tìm thấy ở Nam Mỹ (Brasil, Paraguay và Uruguay) và Israel. Paraguay đã phê duyệt stevia vào năm 2004. Trung Quốc là nước có thị trường xuất khẩu cây cỏ ngọt lớn nhất.

Từ 1988, ở Việt Nam cỏ ngọt được trồng tại Hà Giang, Hà Tây, Cao Bằng, Lâm Đồng.

Thành phần
Lá Stevia chứa (% chất khô) 6,2% protein, 5,6% chất béo, 52,8% từ carbohydrate, 15% Stevioside và khoảng 42% chất hòa tan trong nước.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

R
Thực vật Ecuador
Thảo mộc
Chất ngọt
Cây thuốc
Thực vật được mô tả năm 1899


title: Ctenoplectra australica

text:
Ctenoplectra australica là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1926.

Chú thích

Tham khảo

Ctenoplectra
Động vật được mô tả năm 1926


title: Smicridea nigricans

text:
Smicridea nigricans là một loài Trichoptera thuộc họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Smicridea


title: Steve Mandanda

text:
Steve Mandanda Mpidi (; sinh ngày 28 tháng 3 năm 1985) là một cầu thủ bóng đá Pháp thi đấu ở vị trí thủ môn cho câu lạc bộ Olympique de Marseille.

Sự nghiệp bóng đá
Mandanda có trận ra mắt ở giải ngoại hạng Pháp trong màu áo Le Havre tháng 8 năm 2005, và giữ sạch lưới trong 3 trận đầu tiên. Anh chơi 30 trận ở giải ngoại hạng mùa đó và 37 trận ở mùa giải tiếp theo (2006-07). Với phong độ ổn định, Mandanda chuyển sang Marseille vào mùa hè 2007. Anh còn thử việc tại Aston Villa trước mùa bóng 2007-08, tuy nhiên không thành công.. Trong giai đoạn đầu của mùa bóng, anh chỉ là dự bị cho thủ môn Cedric Carraso. Khi Carraso chấn thương đầu gối và phải nghỉ 6 tháng, Mandanda trở thành lựa chọn chính cho vị trí thủ môn và tham dự cả Ligue 1, Champions League và Cúp UEFA.

Ngày 5 tháng 3 năm 2008 Mandanda ký một hợp đồng 4 năm với Marseille.

Sự nghiệp đội tuyển
Mandanda có một số trận khoác áo đội tuyển U21 Pháp và được tham dự Giải vô địch bóng đá châu Âu U21 năm 2006.

Năm 2007, lần đầu tiên anh có tên trong danh sách dự tuyển của đội tuyển Pháp .

Mandanda tham dự trận giao hữu giữa đội tuyển Pháp B gặp Cộng hòa Dân chủ Congo ngày 5 tháng 2 năm 2008, anh ra sân khi hết hiệp một. Trong trận này em trai Mandanda là Parfait khoác áo Congo. Anh có trận ra mắt đầu tiên ở đội tuyển vào ngày 27 tháng 5 năm 2008 trong trận giao hữu thắng Ecuador để khởi động cho Giải vô địch bóng đá châu Âu 2008, ra sân từ hiệp hai để thay cho Sébastien Frey, và sau đó được chọn làm thủ môn thứ ba của Pháp tham dự Euro 2008.

Năm 2018, anh cùng đội tuyển Pháp giành chức vô địch World Cup lần thứ hai sau khi đánh bại  ở trận chung kết.

Đời tư
Steve Mandanda có 3 em trai, trong đó 2 người cũng là thủ môn bóng đá: Parfait, thủ môn của Bordeaux và Cộng hòa Dân chủ Congo; Riffi, thủ môn của Caen và đội tuyển U16 Pháp và Ever.

Thống kê sự nghiệp

Câu lạc bộ

Quốc tế

Tham khảo

Liên kết ngoài
Thành tích của Mandanda tại Ligue 1

Cầu thủ bóng đá nam Pháp
Cầu thủ bóng đá Olympique de Marseille
Thủ môn bóng đá
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Anh
Cầu thủ bóng đá nam Pháp ở nước ngoài
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Pháp
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 2018
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 2010
Cầu thủ đội tuyển bóng đá U-21 quốc gia Pháp
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 2022


title: Motasingha trimaculata

text:
Motasingha trimaculata là một loài bướm ngày thuộc họ Hesperiidae. Loài này có ở Úc.

Sải cánh dài khoảng 35 mm.

Ấu trùng ăn Lepidosperma angustatum, Lepidosperma carphoides, Lepidosperma concavum, Lepidosperma viscidum and Phlebocarya ciliata.

Phụ loài
Motasingha trimaculata trimaculata
Motasingha trimaculata dea
Motasingha trimaculata dilata
Motasingha trimaculata occidentalis

Chú thích

Tham khảo
 Australian Caterpillars

Liên kết ngoài

T
T
Động vật được mô tả năm 1882


title: Aeridovanda

text:
× Aeridovanda viết tắt trong thương mại là Aerdv, là một chi lan lai giữa các chi Aerides và Vanda (Aer x V).

Chú thích

Thể loai:Lan lai


title: Usuki, Ōita

text:
là một thành phố thuộc tỉnh Ōita, Nhật Bản. Thành phố được thành lập ngày 01 tháng 4 năm 1950.

Đến năm 2003, dân số thành phố là 35.106 người trên diện tích 151,83 km², mật độ 231,22 người/ km².

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Usuki official website

Thành phố tỉnh Ōita


title: Corquilleroy

text:
Corquilleroy là một xã trong tỉnh Loiret, vùng Centre-Val de Loire bắc trung bộ nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 80-102 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Loiret


title: Draguignan

text:
Draguignan là một xã thuộc tỉnh Var trong vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur, Pháp. Xã này có diện tích 53,7 km², dân số năm 2006 là 37.088 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 181 mét trên mực nước biển. Danh xưng dân địa phương trong tiếng Pháp là Dracénois.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức của thị trấn de Draguignan
 Communauté d'Agglomération dracénoise
 Draguicity
 meteodraguignan

Xã của Var


title: Antocha indumeni

text:
Antocha indumeni là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Tham khảo

Antocha
Limoniidae ở vùng Afrotropic


title: Người Parthia

text:
Người Parthia là một dân tộc miền đông bắc Ba Tư; họ là nền tảng chính trị và văn hóa của Vương quốc Arsaces sau này.

Các văn bản Anh ngữ hay gọi tên dân tộc này là "Parthia" xuất phát từ chữ Parthia trong tiếng Latin, hay từ Parthava trong tiếng Ba Tư, cũng có nghĩa trong tiếng Parthia là "của người Parthia".

Tiếng Việt trong một số tài liệu Phật giáo còn dịch Parthia là An Tức, có thể do các triều vua Arsaces Đệ I và Đệ II đầu công nguyên.

Địa lý
Parthia gần tương đương với một nửa phía tây (Đại) Khorasan. Nó có biên giới giáp với dãy núi Kopet Dag, giới hạn ở phía bắc (ngày nay nằm giữa niên giới của Iran và Turkmenistan) và sa mạc Dasht-e-Kavir, sa mạc ở miền nam. Nó có biên giới với Media ở phía Tây, Hyrcania về phía tây bắc, Margiana về hướng đông bắc, và Aria về hướng đông nam.

Dưới triều đại Arsaces, Parthia đã kết hợp với Hyrcania (mà ngày nay một phần nằm ở Iran và một phần nằm trong Turkmenistan), với tư cách là một đại lý hành chính. Vì thế, Hyrcania tùy vào bối cảnh mà có được xem là một phần của Parthia hay không.

Lịch sử

Dưới triều đại Achaemenes
Là khu vực định cư của người Parthia, địa danh Parthia lần đầu tiên xuất hiện như là một tổ chức chính trị trong danh sách chính quyền của nhà Achaemenes dưới sự cai trị của họ, đứng đầu là một "phó vương". Trước thời kì này, khu vực này dường như là một vấn đề của người Media. Vào thế kỉ thứ 7 TCN, văn bản của người Assyria có đề cập đến đến một quốc gia có tên Partakka hoặc Partukka.

Vào một thời điểm nào đó, một năm sau khi Cyrus Đại đế đánh bại vua Media là Astyages, Parthia đã trở thành một trong những địa phương đầu tiên để xác nhận Cyrus là vua của họ: "và điều này bảo vệ cho phần lãnh thổ phía đông của Cyrus, và cho phép ông tiến hành những chiến dịch hoàng đế đầu tiên của mình -chống lại Sardis". Theo các nguồn của Hy Lạp, sau khi Darius I chiếm được ngai vàng Achaemenes, người Parthia đã liên kết với vua Media là Phraortes, tham gia vào cuộc nổi loạn chống lại ông. Hystaspes, thống đốc nhà Achaemenes của tỉnh này (được cho là cha của Darius) đã cố gắng để dập tắt cuộc nổi loạn mà dường như đã bất chợt nổ ra vào khoảng 522/521 TCN.

Sự nhắc đến đầu tiên về Parthia bởi người Iran bản địa là dòng chữ trên tấm bia đá Behistun của Darius I, nơi Parthia được liệt kê (theo thứ tự chiều kim đồng hồ tiêu biểu của Iran) nằm trong số các Tỉnh trong vùng lân cận của Drangiana. Bản khắc lịch sử bắt đầu vào khoảng năm 520 TCN. Trung tâm của chính quyền "có thể đã nằm tại [nơi mà sau này được gọi là] Hecatompylus". Parthia cũng xuất hiện trong danh sách của Herodotus liệt kê các dân tộc chịu sự cai trị của triều đại Achaemenids;. Nhà sử học ghi lại rằng người Parthia, Chorasmians, Sogdians và Areioi như dân tộc của một tổng trấn riêng rẽ(16), mà hàng năm cống nạp cho đức vua theo ông nói chỉ có 300 talent bạc. Điều này "nếu đúng sẽ gây ra băn khoăn cho các học giả hiện đại."

Trong trận Gaugamela năm 331 TCN giữa quân đội của Darius III và Alexander Đại đế, một trong những đội quân người Parthia được chỉ huy bởi Phrataphernes, người dưới thời Achaemenid đã là thống đốc của Parthia. Sau thất bại của Darius III, Phrataphernes giao nộp chính quyền của mình cho Alexander khi người Macedonia đến đó vào mùa hè năm 330 TCN. Phrataphernes được tái bổ nhiệm làm thống đốc bởi Alexander.

Dưới thời Seleucid
Sau khi Alexander mất, và trong cuộc phân chia tại Babylon năm 323 TCN, Parthia đã trở thành một tỉnh Seleucid dưới quyền Nicanor. Phrataphernes, cựu thống đốc, đã trở thành thống đốc của Hyrcania. Năm 320 TCN, tại cuộc phân chia ở Triparadisus, Parthia nằm dưới quyền của Philip, cựu thống đốc Sogdiana. Một vài năm sau đó, tỉnh này đã bị xâm chiếm bởi Peithon, thống đốc của đại Media, người sau đó đã cố gắng để cho anh trai Eudamus trở thành thống đốc. Peithon và Eudamus đã bị đuổi khỏi, và Parthia vẫn là một tỉnh theo đúng nghĩa của nó.

Năm 316 TCN, Stasander, một chư hầu của Seleukos I Nikator và thống đốc của Bactria (và, có vẻ như, cũng của Aria và Margiana) được bổ nhiệm làm thống đốc của Parthia. Trong 60 năm tiếp theo, nhiều thành viên triều đại Seleucid sẽ được bổ nhiệm làm thống đốc của tỉnh.

Năm 247 TCN, sau cái chết của Antiochus II, vua Ptolemaios III chiếm quyền kiểm soát thủ đô Seleucid tại Antioch, và "để lại tương lai của triều đại Seleukos một câu hỏi vào lúc đó". Lợi dụng tình hình chính trị không ổn định, Andragoras, thống đốc Seleucid của Parthia, tuyên bố độc lập và bắt đầu đúc tiền xu riêng của mình.

Trong khi đó, "một người đàn ông được gọi là Arsaces, xuất xứ từ Scythia hoặc người Bactrian, [đã] được bầu làm lãnh đạo của người Parni", một dân tộc đông-Iran từ Tajen / thung lũng sông Tajend, phía đông nam của biển Caspian. Sau sự ly khai của Parthia từ Đế quốc Seleucid và mất sự hỗ trợ quân sự từ Seleukos, Andragoras gặp khó khăn trong việc duy trì biên giới của mình, và khoảng năm 238 TCN - dưới sự chỉ huy của "Arsaces và em trai Tiridates" của ông - người Parni xâm lược Parthia và chiếm quyền kiểm soát của Astabene (Astawa), khu vực phía bắc của lãnh thổ đó, trung tâm hành chính của vùng đất đó là Kabuchan.

Một thời gian ngắn sau này khi người Parni chiếm giữ phần còn lại của Parthia từ Andragoras, giết chết ông ta trong cuộc chiến. Mặc dù ban đầu cuộc viễn chinh của quân đội Seleucids dưới thời Seleukos II đã không thành công, đế chế Seleucid dưới thời Antiochus III đã tái chiếm lại lãnh thổ do triều đại Arsacid kiểm soát trong năm 209 TCN từ người thừa kế của Arsaces là Tiridates, hoặc Arsaces II. Arsaces II đã phải cầu hòa và chấp nhận địa vị chư hầu,, và tình trạng này đã tồn tại cho đến khi cháu trai của Arsaces II, Phraates I lên ngôi, mà người Arsacids / Parni một lần nữa sẽ bắt đầu khẳng định sự độc lập của họ.

Dưới triều đại Arsaces

Từ căn cứ của họ tại Parthia, triều đại Arsaces cuối cùng đã mở rộng lãnh địa của họ để bao gồm hầu hết vùng Đại Iran. Mặc dù nhà Arsaces chỉ thỉnh thoảng đặt kinh đô của họ ở Parthia, cơ sở quyền lực của họ chính là nơi đó, trong số các gia tộc phong kiến Parthia, mà nhà Arsaces phụ thuộc họ vào quân sự và hỗ trợ tài chính. Đổi lại sự hỗ trợ này, các gia tộc này nhận được vùng đất rộng lớn giữa các vùng lãnh thổ đầu tiên bị chinh phục mà liền kề với Parthia, giới quý tộc Parthia sau đó cai trị như các vị vua tỉnh. Lớn nhất của các tiểu quốc này là Kuchan, Semnan, Gorgan, Merv, Zabol và Yazd.

Từ khoảng năm 105 trước Công nguyên trở đi, sức mạnh và ảnh hưởng của một số gia tộc quý tộc Parthia này đã lớn tới mức họ thường xuyên chống đối quốc vương, và cuối cùng sẽ là một "yếu tố góp phần trong sự sụp đổ của triều đại

Từ khoảng năm 130 trước Công nguyên trở đi, Parthia bị xâm chiếm bởi rất nhiều bởi các bộ tộc du mục khác nhau, bao gồm người Saka, Nguyệt Chi, và Massagetae. Mỗi lần như vậy, nhà Arsaces đều phải tự mình chống trả, ngay cả khi có mối đe dọa nghiêm trọng hơn từ đế chế Seleukos hoặc người La Mã thấp thoáng trên biên giới phía tây của đế chế của họ (như trường hợp của Mithridates I). Phraates II và Artabanus đã phải trả giá bằng mạng sống của mình để bảo vệ đế chế chống lại các cuộc xâm lăng của dân du mục

Khoảng năm 32 trước Công nguyên, một cuộc nội chiến nổ ra giữa một Tiridates quyết tâm nổi loạn chống lại Phraates IV, có thể với sự hỗ trợ của giới quý tộc mà Phraates trước đây đã đàn áp. Cuộc nổi dậy bước đầu đã thành công, nhưng đã thất bại vào năm 25 trước Công nguyên

Chú thích

Tham khảo

 .
 .
 .
 .
 .
 .
 .
 .
 .
 .
 .

Đế quốc Parthia
Dân tộc Iran lịch sử


title: Castrocielo

text:
Castrocielo là một đô thị thuộc tỉnh Frosinone trong vùng Lazio nước Ý. Đô thị này có diện tích 27 km², dân số 3749 người.
Đô thị này giáp các đô thị sau: Aquino, Colle San Magno, Piedimonte San Germano, Pontecorvo, Roccasecca.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Frosinone


title: Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam

text:
Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam là cơ quan ngoại giao hàng đầu của Hợp chủng quốc Hoa Kỳ tại Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam. Sau Chiến tranh Đông dương lần thứ nhất và sự thất bại của Pháp tại Việt Nam, đất nước đã bị chia cắt thành hai miền Nam và Bắc Việt Nam sau Hội nghị Genève vào năm 1954. Hoa Kỳ lúc bấy giờ không công nhận Việt Nam Dân chủ Cộng hòa nên không có quan hệ ngoại giao với quốc gia này. Sau khi Việt Nam thống nhất khoảng 20 năm, Hoa Kỳ và Việt Nam chính thức quan hệ ngoại giao với nhau.

Hoa Kỳ đã mở Văn phòng liên lạc tại Hà Nội ngày 28 tháng 1 năm 1995. Quan hệ ngoại giao được thiết lập ngày 11 tháng 7 năm 1995 và Đại sứ quán tại Hà Nội được thành lập với L. Desaix Anderson là đại biện lâm thời .

Lịch sử

Trong giai đoạn đất nước bị chia cắt đến năm 1975, Hoa Kỳ chỉ có liên hệ ngoại giao với Việt Nam Cộng hòa và có đại sứ quán tại Sài Gòn.

Sau 1975, Hoa Kỳ không có liên hệ ngoại giao với Việt Nam trong 20 năm. Cho đến năm 1995, khi hai nước bình thường hóa quan hệ ngoại giao và ngày 28 tháng 1 năm 1995, Hoa Kỳ đã đặt trụ sở ngoại giao tại Hà Nội, L. Desaix Anderson được bổ nhiệm đại biện lâm thời. Ngày 11 tháng 7 năm 1997, tổng thống Bill Clinton bổ nhiệm ông Pete Peterson làm đại sứ đầu tiên. Tòa nhà nơi đại sứ quán ở được thiết kế bởi M. LaCollogne và được xây dựng vào năm 1921 bởi Indochina Public Property, một phần của chính quyền thuộc địa Pháp, dành cho các Thống đốc Tài chính Đông Dương sống ở đây cho đến năm 1948.

Vào tháng 8 năm 2021, Phó Tổng thống Hoa Kỳ Kamala Harris đã tuyên bố xây dựng Đại sứ quán mới của Hoa Kỳ tại Việt Nam. Theo Đại sứ quán, khu phức hợp Đại sứ quán Mỹ dự kiến xây dựng tại Hà Nội có tổng ngân sách 1,2 tỉ USD, quy mô 39.000m2 trên khu đất có tổng diện tích 3,2 hecta.

Danh sách Đại sứ Hoa Kỳ

Quốc gia Việt Nam

Việt Nam Cộng hòa

Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam

Xem thêm
Quan hệ Hoa Kỳ – Việt Nam
Danh sách Đại sứ Hoa Kỳ trên thế giới hiện nay
Đại sứ Việt Nam tại Hoa Kỳ

Tham khảo

Tham khảo
United States Department of State: Ambassadors to Vietnam
United States Embassy in Hanoi

Liên kết ngoài

 Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ: Các Trưởng Phái đoàn tại Việt Nam
 Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ: Việt Nam
 Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Hà Nội

Quan hệ Hoa Kỳ – Việt Nam


title: Aulacophora robusta

text:
Aulacophora robusta là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Duvivier miêu tả khoa học năm 1884.

Chú thích

Tham khảo

Aulacophora


title: Eltmann

text:
Eltmann là một đô thị ở Haßberge bang Bavaria thuộc nước Đức.

Tham khảo

 http://www.steigerwald.org/unser_steigerwald/unser_steigerwald.html
 http://www.eltmann.de
 http://www.92ndma.org/missions.htm
 http://www.ngw.nl/int/dld/e/eltmann.htm
 http://www.beers-of-the-world.com/directory/local/eltmann.germany/
 http://www.oke-gmbh.de
 http://www.stein-vetter.de/frontend.php?en/aee570631bbcfc2f9c2b5b607d6ad7ab/template/3/n/n/n
 http://www.fag.com/content.fag.de/en/regions/region-germany.jsp?country_id=53&continent_id=39&location_id=80230&
 http://www.wein.com/info/en/regions/franconia.htm
 http://fuenf-sterne.t3-kundenserver.de/
 http://www.sg-eltmann.de/


title: Bulbophyllum modicum

text:
Bulbophyllum modicum là một loài thực vật biểu sinh có thể đã tuyệt chủng thuộc họ Orchidaceae. Đây là loài đặc hữu của Cameroon, và môi trường sông tự nhiên của chúng thuộc rừng khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới của khu vực núi Cameroon ở độ cao khoảng 900 và 1.200 mét) đang bị đe dọa. Nó được miêu tả vào năm 1957.

Cả (3) mẫu vật được xác định của B. modicum đều đến từ ngoại ô thị trấn Buea. Một mẫu khác từ Bambui (Bamenda) là vô sinh, và chưa được xác nhận là loài này.

Các đe dọa đối với B. modicum, nếu chúng còn tồn tại, đều bắt nguồn từ việc gia tăng xóa bỏ môi trường sống trong rừng của chúng, có thể để khai thác củi gỗ, xóa đất rừng để trồng trọt hoặc mở rộng đô thị.

Chú thích

Tham khảo

modicum]]

M
Thực vật mô tả năm 1957
Thực vật Cameroon
Thực vật được mô tả năm 1957


title: Éragny-sur-Epte

text:
Éragny-sur-Epte là một xã thuộc tỉnh Oise trong vùng Hauts-de-France tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 71 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

 INSEE commune file

Eragnysurepte


title: Les Isles-Bardel

text:
Les Isles-Bardel là một xã ở tỉnh Calvados, thuộc vùng Normandie ở tây bắc nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Calvados

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Les Isles-Bardel sur le site de l'Institut géographique national

Isles-Bardel, Les


title: 10013 Stenholm

text:
10013 Stenholm (1978 RR8) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 2 tháng 9 năm 1978 bởi Claes-Ingvar Lagerkvist ở Đài thiên văn Nam Âu. Nó được đặt theo tên nhà thiên văn Thụy Điển Björn Stenholm.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 JPL Small-Body Database Browser ngày 10013 Stenholm

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1978