title: Cuil

text:
Cuil (đọc là [kuːl], "cool", theo các tác giả) là máy tìm kiếm được công bố có số lượng chỉ mục lên tới 121 tỉ trang web, bắt đầu đi vào hoạt động từ ngày 28 tháng 7 năm 2008. Chính sách riêng tư mà Cuil đưa ra là nói không với việc cất giữ hoạt động tìm kiếm và địa chỉ IP của những người sử dụng, trong khi các máy tìm kiếm khác thì thu thập những thông tin này.

Trong những người sáng lập ra Cuil có tới 3 người từng làm việc cho Google, gồm có: Anna Patterson, Russell Power và Louis Monier. Đồng sáng lập Tom Costello (hiện nắm chức vụ CEO của Cuil) đã từng làm việc cho IBM và một số công ty khác. Cuil nhận được 33 triệu USD từ các công ty đầu tư mạo hiểm trong đó có Greylock. Công nghệ tìm kiếm được trang web này tuyên bố rằng có khả năng phân tích ngữ nghĩa văn bản nhờ áp dụng các công nghệ mới nhất trong xử lý ngôn ngữ tự nhiên để đưa ra kết quả phù hợp thay vì chỉ áp dụng các thuật toán tìm kiếm thuần túy dựa trên từ khóa và thứ hạng trang (PageRank).

Dư luận cho rằng Cuil có thể trở thành đối thủ của Google trong tương lai.

Tên gọi
Tên gọi Cuil bắt nguồn từ một câu truyện dân gian của người Ireland với nhân vật có tên là Finn McCuill. Cuil trong tiếng Celt (tiếng của người AiLen) còn có nghĩa là kiến thức, sự hiểu biết. Điều này có liên quan đến Tom Costello vì ông là người AiLen và cũng là chồng của Anna Patterson.

Giao diện
Cuil cũng có giao diện ở trang chủ đơn giản như Google, với ô đánh câu hỏi truy vấn và nút search bên phải, khác ở chỗ nó có phông nền màu đen. Kết quả tìm kiếm được chia làm 3 cột chứ không phải duy nhất một cột giống như mặc định của các công cụ tìm kiếm khác. Cuil hỗ trợ khoanh vùng từ khóa bằng cách đưa ra các từ khóa tìm kiếm có khả năng liên quan mật thiết nhất đến chủ đề, chẳng hạn khi tìm kiếm với câu hỏi vietnam, Cuil đưa ra các gợi ý: Provinces Of Vietnam (các tỉnh của Việt Nam), Vietnam War (chiến tranh Việt Nam), Vietnam travel (du lịch ở Việt Nam), Vietnam veterans (cựu binh tham gia chiến tranh Việt Nam) v.v.

Đánh giá
Chỉ mục mà Cuil công bố trong ngày chính thức đưa ứng dụng tìm kiếm này lên mạng là 121.617.892.992 (hơn 121 tỉ) trang web, và họ cho rằng đây là con số lớn nhất so với các công cụ khác, tuy nhiên Danny Sullivan, chủ bút của trang SearchEngineWatch.com nghi ngờ tính xác thực của thông tin này, ông cũng phê phán rằng nó chỉ tập trung vào số lượng hơn là chất lượng. Vào lúc 15h ngày 28 tháng 7 năm 2008, trên trang Cuil.com đã xuất hiện dòng xin lỗi: Do lượng truy cập quá lớn, máy chủ của chúng tôi không trả lại được kết quả. Mong bạn quay trở lại sau, đây là hệ quả sau hàng loạt thông tin trước đó cho rằng có thể Cuil sẽ là công cụ đối trọng với các máy tìm kiếm khổng lồ như Google hay Yahoo được đưa bởi các hãng thông tấn báo chí lớn trên thế giới. Trong một lần trả lời phỏng vấn của báo Lao động, ông Stefan Keuchel - Giám đốc đối ngoại Google Đức tuyên bố: "Khách hàng sẽ là người cuối cùng quyết định sẽ sử dụng công cụ tìm kiếm nào, quan trọng nhất là chất lượng của nó. Do vậy Cuil không có gì đáng sợ".

Chú thích
 Liedtke, Michael, Ex-Google engineers debut 'Cuil' way to search, Associated Press, 28 tháng 7 năm 2008, truy cập 28 tháng 7 năm 2008
 "Cuil's VP Product Bails Out A Month After Launch". washingtonpost.com. Truy cập 2008-09-11
 www.crunchbase.com/company/cuil
  Sullivan, Danny (28 tháng 7 năm 2008). "Cuil Launches -- Can This Search Start-Up Really Best Google?", search engine land blog, Search Engine Land. Truy cập 28 tháng 7 năm 2008
 Cuil không đáng sợ

Xem thêm
Máy tìm kiếm
Máy tìm kiếm của Microsoft
Yahoo

Tham khảo

Liên kết ngoài
Máy tìm kiếm Cuil - Đối thủ tiềm năng của Goongle
Cuil - nối dài danh sách đối thủ tiềm năng của Google
Cuil thách thức Google
Cuil - kẻ phá bĩnh Google

Website Mỹ
Máy truy tìm dữ liệu


title: Thức ăn nhẹ

text:
Thức ăn nhẹ hay thức ăn vặt (tiếng Anh: snack) là các loại thức ăn phục vụ cho việc ăn giữa các bữa ăn và thường dưới hình thức thực phẩm đóng gói và chế biến sẵn cũng như mặt hàng làm từ nguyên liệu tươi được đóng gói ăn liền. Thức ăn nhẹ thông dụng gồm các đồ khô. Thức ăn nhẹ được sử dụng giữa các bữa ăn nhỏ, để làm dịu cơn đói và một số còn giúp bổ sung các chất khoáng cho cơ thể như calci, sắt hoặc giúp giảm cân.

Theo truyền thống, thức ăn nhẹ đã được chuẩn bị từ các thành phần thường có sẵn trong nhà. Thường thì thức ăn thừa, bánh mì làm từ thịt nguội, các loại hạt, trái cây được sử dụng như đồ ăn nhẹ. Đồ uống, chẳng hạn như cà phê, nói chung không được coi là món ăn nhẹ mặc dù họ có thể được dùng giữa các bữa ăn như một món ăn, hoặc cùng với thức ăn nhanh. Nước giải khát có thể được coi là một bữa ăn nhẹ nếu nó đã được pha trộn để tạo ra một sinh tố. Các đồ ăn nhẹ từ ngũ cốc, mì ống và rau cũng là thức ăn nhẹ phổ biến.

Với sự phát triển của các cửa hàng tiện lợi, các loại thực phẩm ăn nhanh đóng gói bây giờ là một mặt hàng được tiêu thụ đáng kể. Thực phẩm ăn nhanh thường được thiết kế để được cầm tay, nhanh chóng và tiện dụng. Công nghệ chế biến thức ăn nhanh được đầu tư để giúp cho thực phẩm hạn chế việc dễ bị hư hỏng hơn, là tiện dung hơn so với thức ăn chế biến. Chúng thường chứa một lượng đáng kể các chất làm ngọt, chất bảo quản và các thành phần hấp dẫn như sô-cô-la, đậu phộng, và hương vị. Một bữa ăn nhẹ ăn ngay trước khi đi ngủ hoặc trong đêm có thể được gọi là một bữa ăn nhẹ nửa đêm.

Thực phẩm ăn nhanh thường được phân loại là đồ ăn vặt bởi vì những loại này thường có ít có giá trị dinh dưỡng, và không được coi là góp phần hướng tới sức khỏe nói chung và tăng cường dinh dưỡng. Với mối quan tâm ngày càng tăng về chế độ ăn uống, kiểm soát cân nặng và sức khỏe nói chung, nhiều nước đã thực hiện một nỗ lực có ý thức để chế độ ăn lành mạnh hơn, đồ ăn nhẹ tự nhiên - chẳng hạn như trái cây, rau, quả hạch và các loại hạt ngũ cốc, trong khi tránh nhiều calo rác chất dinh dưỡng thấp. Một nghiên cứu năm 2010 cho thấy rằng trẻ em ở Hoa Kỳ ăn thức ăn nhẹ trung bình sáu lần mỗi ngày, gấp khoảng hai lần trẻ em Hoa Kỳ trong những năm 1970.

Các loại

 Đậu phộng nước cốt dừa
 Hạnh nhân
 Táo lát
 Bánh mì/bánh mì nướng với bơ, mật ong, mứt,
 Ngũ cốc với sữa
 Thanh kẹo (thỏi kẹo)
 Pho mát ăn nhẹ
 Kẹo kéo bọc Sô cô la
 Khoai tây chiên
 Potato chip
 Cocktail
 Bánh quy kem
 Bánh xốp kem
 Hoa quả sấy khô
 Trái cây cắt lát
 Kem
 Mì ăn liền
 Bánh mì nhân ngọt
 Lương khô
 Đậu phộng
 Bắp rang bơ
 Bim bim
 Khoai tây chiên
 Kẹo chip chip
 Nho khô
 Bánh gạo
 Kitkat
 Sandwich
 Cá hồi hun khói
 Bánh mì nướng
 Sữa chua
 Mì sợi
 Donut

Xem thêm
 Thức ăn nhanh
 Thức ăn đóng gói
 Thức ăn khô

Tham khảo

Dinh dưỡng


title: Sinh sản hữu tính

text:
Sinh sản hữu tính (tiếng Anh: sexual reproduction) là một quá trình tạo ra một sinh vật mới bằng cách kết hợp vật chất di truyền từ hai sinh vật. Nó xảy ra ở cả những sinh vật nhân chuẩn và sinh vật nhân sơ: ở những sinh vật nhân chuẩn đa bào, một cá thể được tạo ra một lần nữa; còn ở những sinh vật nhân sơ, tế bào ban đầu có vật chất di truyền bổ sung hoặc chuyển đổi. Trong một quá trình được gọi là tái tổ hợp di truyền, vật chất di truyền (DNA) có nguồn gốc từ hai cá thể khác nhau cùng tham gia để mà các dãy tương đồng được xếp thẳng hàng với nhau, và theo sau bởi sự trao đổi thông tin di truyền. Sau khi nhiễm sắc thể tái tổ hợp mới được hình thành, nó sẽ được truyền cho thế hệ con cháu.

Sinh sản hữu tính là phương pháp sinh sản chính của phần lớn các sinh vật vĩ mô, bao gồm hầu như tất cả các loài động vật và thực vật. Sự phát triển của sinh sản hữu tính là một câu hỏi lớn. Các bằng chứng hóa thạch đầu tiên của sinh sản hữu tính ở sinh vật nhân chuẩn là từ kỷ Stenos, khoảng một tỷ đến một tỷ hai trăm triệu năm trước. Có hai quá trình chính trong sinh sản hữu tính ở sinh vật nhân chuẩn: giảm phân, liên quan đến việc giảm một nửa số lượng nhiễm sắc thể và thụ tinh, liên quan đến sự hợp nhất của hai giao tử và sự phục hồi số lượng ban đầu của nhiễm sắc thể. Trong giảm phân, các nhiễm sắc thể của mỗi cặp thường xuyên trao đổi thông tin di truyền để đạt được sự tái tổ hợp tương đồng. Tư tưởng của thuyết tiến hóa đề xuất một số giải thích cho lý do tại sao sinh sản hữu tính phát triển và tại sao nó được duy trì. Những lý do này bao gồm việc đấu tranh chống lại sự tích lũy các đột biến có hại, tăng tốc độ thích nghi với những thay đổi của môi trường, đối phó với sự cạnh tranh hoặc thích nghi để sửa chữa những tổn thương của DNA và che giấu những đột biến có hại. Việc duy trì sinh sản hữu tính đã được giải thích bằng những lý thuyết đúng với các cấp độ khác nhau của sự chọn lọc, mặc dù một số các mô hình này vẫn còn gây tranh cãi. Tuy nhiên, những mô hình mới được trình bày trong những năm gần đây đã đưa ra giả thiết về một lợi thế cơ bản cho sinh sản hữu tính ở các sinh vật phức tạp và sinh sản chậm, thể hiện những đặc tính phụ thuộc vào môi trường cụ thể mà các chủng loài đó sống, và các chiến lược tồn tại cụ thể mà chúng sử dụng.

Vi khuẩn và vi khuẩn cổ

Ba quá trình riêng biệt ở sinh vật nhân sơ mà được xem như là tương tự với nguồn gốc và chức năng của giảm phân: 1) Sự chuyển đổi của vi khuẩn có liên quan đến sự kết hợp DNA ở ngoài vào nhiễm sắc thể của vi khuẩn, 2) Sự kết hợp của vi khuẩn là sự chuyển giao plasmid của DNA giữa các vi khuẩn, nhưng plasmid hiếm khi kết hợp vào nhiễm sắc thể của vi khuẩn, 3) Chuyển gen và trao đổi di truyền giữa các vi khuẩn cổ.

Sự chuyển đổi của vi khuẩn có liên quan đến sự tái tổ hợp vật chất di truyền và chức năng của nó chủ yếu là kết hợp với việc sửa đổi DNA. Sự chuyển đổi của vi khuẩn là một quá trình phức tạp được mã hóa bởi rất nhiều gen của vi khuẩn, và là sự thích nghi của vi khuẩn cho việc chuyển giao DNA. Quá trình này xảy ra tự nhiên ở ít nhất 40 chủng loài vi khuẩn. Với một vi khuẩn, để ràng buộc, kết hợp, và tái tổ hợp DNA ngoại sinh vào nhiễm sắc thể của nó, nó phải tiến vào một trạng thái sinh lý đặc biệt gọi là tải nạp (competence) (xem Tải nạp tự nhiên. Sinh sản hữu tính ở những sinh vật nhân chuẩn đơn bào đầu tiên có thể đã tiến hóa từ sự chuyển đổi của vi khuẩn, Hay từ quá trình tương tự ở vi khuẩn cổ (xem bên dưới).

Trái lại, sự kết hợp của vi khuẩn là một hình thức chuyển giao trực tiếp DNA giữa hai vi khuẩn thông qua một cơ quan phụ là lông kết hợp. Sự kết hợp của vi khuẩn được điều khiển bởi những gen plasmid, đã thích ứng với việc phát tán những bản sao của plasmid giữa các vi khuẩn. Sự sáp nhập không thường xuyên của một plasmid vào một nhiễm sắc thể của vi khuẩn chủ, và sự chuyển giao một phần của nhiễm sắc thể của vi khuẩn chủ ngay sau đó có vẻ như không phải là sự thích nghi của vi khuẩn.

Sự tiếp xúc của những chủng loài vi khuẩn dạng cổ ưa nhiệt độ cao thuộc chi Sulfolobus với các điều kiện làm tổn thương DNA gây ra sự tập hợp tế bào, được kèm theo bởi sự trao đổi dấu hiệu di truyền ở tần suất cao. Ajon et al. đưa ra giả thiết rằng sự tập hợp tế bào này giúp tăng cường khả năng sửa chữa DNA tùy theo chủng loài cụ thể bằng sự tái tổ hợp tương đồng. Sự chuyển giao DNA ở chi Sulfolobus có thể là một hình thức tương tác hữu tính ban đầu tương tự như sự chuyển đổi hệ thống ở vi khuẩn mà đã được nghiên cứu kỹ, và cũng có liên quan đến sự chuyển giao DNA tùy theo chủng loài cụ thể, dẫn đến sự tái tổ hợp tương đồng để sửa chữa các thương tổn DNA.

Thực vật
Bài viết chính: Sinh sản ở thực vật

Động vật thường tạo ra các giao tử đực được gọi là tinh trùng, và giao tử cái gọi là trứng và noãn, ngay lập tức sau khi giảm phân, với giao tử được tạo ra trực tiếp bởi giảm phân. Trái lại ở thực vật, có quá trình nguyên phân xảy ra trong bào tử, mà được tạo ra bởi quá trình giảm phân. Các bào tử nảy mầm sang giai đoạn thể giao tử. Các thể giao tử của các nhóm thực vật khác nhau thì đa dạng về kích thước. Thực vật hạt kín có khoảng ba tế bào trong hạt phấn, còn rêu và các loại được gọi thực vật cổ đại khác có thể có đến vài triệu tế bào. Thực vật có sự luân phiên giữa các thế hệ khi mà giai đoạn bào tử được tiếp theo bởi các giai đoạn thể giao tử. Giai đoạn bào tử tạo ra bào tử trong bọc bào tử bằng cách giảm phân.

Thực vật có hoa

Thực vật có hoa là những dạng thực vật chiếm ưu thế trên mặt đất và chúng sinh sản bằng những phương pháp vô tính lẫn hữu tính. Thường thì đặc điểm phân biệt nhất của chúng là các cơ quan sinh sản, thường được gọi là hoa. Bao phấn tạo ra hạt phấn mà có chứa thể giao tử đực (tinh trùng). Để sự thụ phấn xảy ra, hạt phấn phải gắn liền với đầu nhụy của cơ quan sinh sản giống cái (lá noãn), nơi mà thể giao tử cái (noãn) được đặt bên trong bầu nhụy. Sau khi ống phấn phát triển xuyên qua vòi nhụy của lá noãn, phần nhân tế bào giới tính từ hạt phấn sẽ di chuyển vào bên trong noãn để thụ tinh tế bào trứng và phần nhân nội nhũ bên trong thể giao tử cái bằng một quá trình được gọi là thụ tinh kép. Phần hợp tử được tạo ra sau đó sẽ phát triển thành phôi, trong khi phần nội nhũ tam bội (một tinh trùng và hai tế bào trứng) và phần mô noãn cái sẽ phát triển thành các mô bao quanh hạt đang lớn. Phần bầu nhụy, nơi tạo ra thể giao tử cái sau đó sẽ phát triển thành quả và bao lấy hạt. Thực vật có thể là tự thụ phấn hoặc là thụ phấn chéo. Những thực vật không có hoa như dương xỉ, rêu và rêu tản sử dụng những phương pháp sinh sản hữu tính khác.

Vào năm 2013, những bông hoa có niên đại từ Kỷ Creta (cách đây khoảng 100 triệu năm) được tìm thấy trong các khối hổ phách, là bằng chứng cổ nhất về sư sinh sản hữu tính ở thực vật có hoa. Các hình ảnh hiển vi cho thấy các ống phấn đang mọc ra và đâm xuyên qua đầu nhụy của hoa. Những hạt phấn này thì có tính dính, được cho là đã được mang đi bởi côn trùng.

Dương xỉ

Dương xỉ chủ yếu tạo ra các thể bào tử lưỡng bội lớn với thân rễ, rễ và lá; và trên những lá có khả năng sinh sản được gọi là bọc bào tử thì các bào tử được tạo ra. Những bào tử này được giải phóng và nảy mầm thành các thể bào tử mỏng và ngắn, với hình dạng trái tim nhỏ, màu xanh điển hình. Các thể bào tử này hay còn gọi là tản (thallus), tạo ra cả các tinh trùng có thể di chuyển được từ túi đực, và các tế bào trứng từ các túi chứa noãn riêng biệt. Sau những con mưa hoặc khi sương đọng lại thành một lớp nước mỏng trên lá, các tinh trùng có khả năng di chuyển sẽ văng ra xa khỏi túi đực, mà thường nằm ở phần bên trên của túi chứa noãn. Tinh trùng sẽ bơi theo các lớp nước đến túi chứa noãn, là nơi mà chúng sẽ thụ tinh cho trứng. Để thúc đẩy sự thụ tinh chéo, tinh trùng được giải phóng trước khi trứng có thể nhận được tinh trùng, và có vẻ như tinh trùng sẽ thụ tinh cho trứng trên các tản khác. Một hợp tử được tạo thành sau khi thụ tinh, và sẽ phát triển thành một cây dạng bào tử mới. Tình trạng có các cây con thuộc thể bào tử và thể giao tử riêng biệt gọi là sự luân phiên của các thế hệ. Những thực vật khác cũng có hình thức sinh sản tương tự bao gồm Psilotum, Lycopodium, Selaginella và Equisetum.

Các loài rêu

Các loại rêu, bao gồm rêu tản, rong nước, và ngành rêu đều sinh sản hữu tính hoặc sinh dưỡng. Chúng là những loại thực vật nhỏ được tìm thấy phát triển ở các nơi ẩm ướt và cũng như các loại dương xỉ, chúng có tinh trùng di chuyển được với roi và cần nước để tạo điều kiện cho sinh sản hữu tính. Những thực vật này bắt đầu bằng một bào tử đơn bội mà sẽ phát triển thành một dạng trội hơn, và là một cơ thể đơn bội đa bào với những cấu trúc giống như lá, có khả năng quang hợp được. Những giao tử đơn bội được tạo ra trong túi đực và túi chứa noãn bằng sự nguyên phân. Tinh trùng được giải phóng từ các túi đực phản ứng với những hóa chất giải phóng ra từ các túi chứa noãn đã chín. Và tinh trùng sẽ bơi đến các túi chứa noãn trong một lớp nước mỏng để thụ tinh với tế bào trứng và từ đó tạo ra hợp tử. Hợp tử phân chia bởi quá trình nguyên phân và phát triển thành thể bào tử lưỡng bội. Thể bào tử lưỡng bội tạo ra những cấu trúc gọi là nang bào tử, liên kết với túi chứa noãn bằng tơ cứng. Những nang bào tử này tạo ra các bào tử bằng sự giảm phân, và khi chín, phần nang sẽ nở bung ra và giải phóng các bào tử. Rêu cho thấy sự thay đổi đáng kể trong những cấu trúc sinh sản của chúng và những gì ở trên chỉ là phác họa cơ bản. Cũng như trong một vài chủng loài, mỗi cây có một giới tính trong khi ở vài chủng loài khác, cả hai giới tính trên cùng một cây.

Các loài nấm
Bài viết chính: Giao phối ở nấm

Các loại nấm được phân loại theo những cách thức sinh sản hữu tính mà chúng áp dụng. Kết quả của sinh sản hữu tính hầu như thường là sự tạo ra những bào tử ngủ yên, mà quen với việc chịu đựng những thời kỳ khí hậu khắc nghiệt để phát tán. Có 3 giai đoạn đặc trưng trong quá trình sinh sản hữu tính ở nấm: tích lũy hợp chất nguyên sinh (plasmogamy), kết hợp nhân (karyogamy) và giảm phân.

Động vật

Các loài côn trùng

Các chủng loài côn trùng hiện chiếm hơn hai phần ba tất cả các chủng loài động vật còn tồn tại. Và hầu hết các chủng loài côn trùng đều giao hợp để sinh sản, dù rằng vài chủng loài có thể linh động trong việc trinh sản. Nhiều chủng loài có hiện tượng lưỡng hình hữu tính, trong khi ở các loài khác thì giới tính gần như giống hệt nhau. Thông thường chúng có hai giới tính, với con đực tạo ra tinh trùng, và con cái tạo ra noãn. Noãn phát triển thành trứng với phần bao bọc xung quanh gọi là màng đệm, mà được hình thành trước khi thụ tinh bên trong. Côn trùng có nhiều chiến lược giao phối và sinh sản đa dạng mà kết quả thường là con đực sẽ gởi tinh trùng vào bên trong cơ thể con cái, và con cái sẽ giữ chúng cho đến khi sẵn sàng thụ tinh cho trứng. Sau khi thụ tinh và tạo thành hợp tử, tùy theo mức độ phát triển đa dạng; ở vài chủng loài, trứng thường được để bên ngoài cơ thể con cái, hoặc ở các loài khác thì trứng sẽ phát triển trong cơ thể con cái, và sẽ trở thành con non khi được sinh ra.

Các loài động vật có vú

Có ba loại động vật có vú còn tồn tại: Động vật đơn huyệt, Eutheria, và Thú có túi, tất cả đều thụ tinh bên trong. Ở các loài động vật có vú mang nhau thai (Eutheria), con được sinh ra là con non yếu: có cơ thể hoàn chỉnh với cơ quan sinh dục hiện diện dù rằng chưa có chức năng sinh sản. Sau vài tháng hoặc vài năm, cơ quan sinh dục mới phát triển hơn, đến độ trưởng thành. Và động vật trở nên trưởng thành về sinh dục. Hầu hết các con cái chỉ có thể sinh sản được trong những khoảng thời gian nhất định trong chu kỳ động dục của chúng, và thời điểm mà chúng sẵn sàng giao phối. Các cá thể đực và cái thường tìm gặp nhau và giao phối. Với hầu hết các loài động vật có vú, những con đực và con cái trao đổi bạn tình trong suốt đời sống trưởng thành của chúng.

Động vật có vú mang nhau thai

Giống đực

Hệ thống sinh sản ở động vật có vú giống đực gồm hai bộ phận chính: dương vật và tinh hoàn, và tinh hoàn là nơi mà tinh trùng được tạo ra. Ở người, cả hai bộ phận này nằm ở ngoài khoang bụng, nhưng với nhiều loài động vật khác thì chúng có thể nằm hoàn toàn bên trong. Ví dụ như dương vật của loài chó thường nằm ở trong, chỉ trừ khi chúng giao phối. Việc có tinh hoàn nằm ngoài khoang bụng tạo điều kiện tốt nhất cho việc điều hòa thân nhiệt cho tinh trùng, vì chúng cần một nhiệt độ cụ thể để sống sót được. Vị trí nằm bên ngoài cũng giúp giảm được tỉ lệ đột biến phát sinh bởi sự ảnh hưởng của nhiệt độ ở mô phôi của giống đực. Tinh trùng nhỏ hơn hai giao tử và thường có vòng đời khá ngắn, do đó con đực phải tạo ra liên tục kể từ khi phát triển về sinh dục cho đến khi chết. Những tinh trùng được tạo ra sẽ được trữ ở mào tinh hoàn cho đến khi xuất tinh. Những tế bào tinh trùng có thể di chuyển được và chúng bơi bằng cách sử dụng phần roi giống như chiếc đuôi, đẩy chúng về phía trứng. Tinh trùng dò theo gradien nhiệt độ (thermotaxis) và gradien hóa học (chemotaxis) để xác định vị trí của noãn.

Giống cái

Hệ thống sinh sản ở động vật có vú giống cái cũng tương tự như giống đực, với hai bộ phận chính: âm đạo và tử cung, hoạt động như là nơi tiếp nhận và chứa tinh trùng. Còn buồng trứng tạo ra noãn ở con cái. Những bộ phận này đều nằm bên trong cơ thể. Âm đạo được nối liền với tử cung qua cổ tử cung, còn tử cung được nối liền với buồng trứng qua các ống dẫn trứng. Vào những khoảng thời gian nhất định, buồng trứng sẽ tạo ra một noãn, đi qua ống dẫn trứng và vào tử cung.
Nếu trên đoạn đường di chuyển này mà noãn gặp tinh trùng, thì trứng sẽ chọn một tinh trùng nào đó để hợp nhất; điều này được gọi là sự thụ tinh. Sự thụ tinh thường xảy ra ở vòi trứng, nhưng cũng có thể xảy ra ở tử cung. Hợp tử sẽ tự cấy chính nó vào vách tử cung, nơi mà nó sẽ bắt đầu quá trình phát triển thành phôi và định hình. Khi đã phát triển đầy đủ để sống sót bên ngoài tử cung, sự co giãn cổ tử cung sẽ đẩy thai nhi ra ngoài qua ống sinh, đó là âm đạo.

Noãn là những tế bào sinh dục của con cái, lớn hơn rất nhiều so với tinh trùng và được tạo ra bình thường trong buồng trứng trước khi thai được sinh ra. Chúng hầu như cố định ở một vị trí bên trong buồng trứng trước khi chuyển đến tử cung, và có chứa dưỡng chất cần thiết cho hợp tử và phôi sau này. Trong những khoảng thời gian đều đặn, để phản ứng lại tín hiệu của các kích thích tố, một quá trình tạo trứng xảy ra và sinh ra một noãn rồi đưa xuống ống dẫn trứng. Nếu không được thụ tinh, noãn này sẽ bị đẩy ra ngoài theo chu kỳ kinh nguyệt ở người và các loài khỉ không đuôi lớn, hoặc được tái hấp thụ ở các loài động vật có vú khác trong chu kỳ động dục.

Thai kỳ

Thai kỳ, hay còn gọi là sự mang thai ở người, là khoảng thời gian mà thai nhi phát triển, phân chia bằng nguyên phân bên trong cơ thể con cái. Trong suốt thời gian này, thai nhi nhận được tất cả dưỡng chất và máu có oxy từ con cái, mà đã được lọc qua nhau thai gắn liền với bụng của thai nhi bằng dây rốn. Việc hấp thu chất dinh dưỡng như thế này có thể là một gánh nặng đối với con cái, và con cái cần phải tiêu thụ lượng calo cao hơn bình thường. Ngoài ra, vài vitamin và dưỡng chất khác cũng được yêu cầu cao hơn bình thường, do đó gây ra thói quen ăn uống bất thường. Thời gian thai nghén, hay là giai đoạn mang thai, thay đổi đa dạng tùy vào các chủng loài; khoảng 40 tuần ở người, 50 ~ 60 tuần ở hươu cao cổ và 16 ngày ở chuột hams.

Sự sinh nở
Bài viết chính: Sinh con, đẻ

Một khi thai nhi đã phát triển đầy đủ, những tín hiệu hóa học sẽ bắt đầu quá trình sinh nở, với sự co thắt của tử cung và sự giãn nở của cổ tử cung. Thai nhi sau đó sẽ xuống đến cổ tử cung, nơi mà nó sẽ được đẩy ra ngoài đến âm đạo, cuối cùng là ra khỏi cơ thể con cái. Con non mới sinh, còn được gọi là trẻ sơ sinh ở người, thường sẽ tự bắt đầu hô hấp ngay sau khi sinh. Không lâu sau đó, phần nhau thai cũng được đẩy ra ngoài. Hầu hết các loài động vật có vú sẽ ăn nhau thai, vì nó là một nguồn protein và có chứa các dưỡng chất quan trọng khác cần để nuôi con. Phần cuối của dây rốn gắn liền với bụng của con non cung sẽ tự rơi ra ngoài.

Động vật đơn huyệt
Bài viết chính: Động vật đơn huyệt

Ở động vật đơn huyệt, chỉ có năm chủng loài còn tồn tại. Tất cả đều ở Úc và New Guinea, và là động vật có vú đẻ trứng. Chúng có một cơ quan bài tiết và sinh sản gọi là lỗ huyệt. Chúng giữ trứng trong cơ thể khoảng vài tuần, cung cấp dưỡng chất cho trứng, sau đó đẻ và bao bọc trứng như các loài chim. Sau một khoảng thời gian chưa đến hai tuần trứng sẽ nở ra và con non sẽ bò vào túi của con mẹ, như các loài thú có túi. Chúng sẽ được nuôi dưỡng ở đó vài tuần trong khi đang phát triển.

Thú có túi

Hệ thống sinh sản của thú có túi khác nhau rõ rệt với các loài động vật có vú mang nhau thai. Con cái phát triển một loại túi noãn hoàng trong tử cung mà sẽ cung cấp dưỡng chất cho phôi. Phôi của vài loài thú có túi sẽ hình thành một bộ phận phụ giống như nhau thai và nối phôi với thành tử cung, mặc dù người ta không chắc chắn rằng bộ phận này có chuyển dưỡng chất từ con mẹ sang phôi hay không. Giai đoạn mang thai là khá ngắn, thường chỉ từ 4 ~ 5 tuần, và phôi được sinh ra ở một giai đoạn vừa mới phát triển.

Cá

Phần lớn các loài cá đẻ trứng mà sau đó sẽ được thụ tinh bởi con đực, vài chủng loài cá đẻ trứng trên một bề mặt như đá hay thực vật, trong khi những loài khác phân tán trứng và trứng sẽ được thụ tinh khi trôi hoặc chìm trong nước. Một số loài cá tự thụ tinh trứng trong cơ thể chúng và sau đó phân tán các trứng đang phát triển hoặc sinh ra con non. Những loài cá sinh ra con non bao gồm cá bảy màu, Mollies hay Poecilia. Chúng có thể là dạng noãn thai sinh, khi mà trứng được thụ tinh và nở ra trong cơ thể con cái. Hoặc như ở loài cá ngựa, con đực mang những con non đang phát triển trong túi, và sau đó sinh ra chúng. Các loài cá cũng có thể là dạng sinh con, khi mà con cái cung cấp dưỡng chất cho con non đang phát triển bên trong. Vài loài cá là lưỡng tính, và một cá thể có thể mang cả giới tính đực và cái, tự tạo ra trứng và tinh trùng. Chúng có thể cùng lúc mang cả hai giới tính hoặc thay đổi kế tiếp nhau; bắt đầu bằng một giới tính và sau đó đổi sang giới tính khác. Ở ít nhất một loài cá lưỡng tính, sự tự thụ tinh xảy ra khi mà trứng và tinh trùng được giải phóng cùng lúc. Sự tự thụ tinh bên trong cơ thể có thể xảy ra ở một vài chủng loài. Một loài cá không sinh sản bằng phương pháp hữu tính nhưng giao phối để sinh ra con non; Poecilia formosa là một loài cá đơn tính và thường sử dụng hình thức sinh sản là trinh sản, còn gọi là gynogenesis, mà những trứng không thụ tinh sẽ phát triển thành các phôi và cho ra con cái non. Poecilia formosa sẽ giao phối với những con đực của các loài cá khác mà có thể thụ tinh bên trong cơ thể. Tinh trùng của các loài cá này sẽ không thụ tinh cho trứng của Poecilia formosa, nhưng sẽ kích thích trứng phát triển thành phôi.

Chú thích

Tham khảo
 Pang, K. "Certificate Biology: New Mastering Basic Concepts", Hong Kong, 2004
 Journal of Biology of Reproduction, accessed in August 2005.

Đường dẫn ngoài
 Khan Academy, video lecture

Sinh sản hữu tính
Giới tính (xã hội học)
Sinh học phát triển
Tính dục
Sinh sản


title: Augochlora praeclara

text:
Augochlora praeclara là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Cresson mô tả khoa học năm 1865.

Chú thích

Tham khảo

Augochlora
Động vật được mô tả năm 1865


title: Sân bay Siegerland

text:
Sân bay Siegerland  là một sân bay ở Siegen, Đức, ở vùng Siegerland. Sân bay này có 3 đường băng, hai là mặt cỏ.

Các hãng hàng không và các tuyến điểm
Sân bay này chỉ được được sử dụng cho hàng không tổng hợp và nhảy dù.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Sân bay Siegerland

Sân bay Đức


title: Laguardia, Álava

text:
Laguardia là một đô thị trong tỉnh Álava, thuộc Xứ Basque, phía bắc Tây Ban Nha.
Đô thị này nằm ở tọa độ 42º 33' 00" N 002º 34' 59" W, độ cao 635m trên mực nước biển. Laguardia cách tỉnh lỵ Victoria 44 km, diện tích là 81,08 km². Dân số đô thị này là 1.484 người (INE 2007) với mật độ 18,3 người/km². Mã số bưu chính là: 01300 / 01308 / 01309 / 01321

Tham khảo

Liên kết ngoài
 LAGUARDIA in the Bernardo Estornés Lasa - Auñamendi Encyclopedia

Laguardia


title: Elbasan

text:
Elbasan là một thành phố nằm trong hạt Elbasan của Albania. Thành phố Elbasan có diện tích  km², dân số theo điều tra dân số năm 2001 là 95.554 người, ước tính thời điểm năm 2009 là 100.372 người. Đây là thành phố lớn thứ 4 tại Albania, sau thủ đô Tirana, Durrës và Vlorë.

Nó được gọi là Neokastron (New Castle) bằng tiếng Hy Lạp, Novigrad (thành phố mới) ở Slavic và Terra Nuova ở Ý. Tên hiện đại có nguồn gốc từ tiếng Il-basan của Thổ Nhĩ Kỳ ("pháo đài").

Tham khảo

Thành phố của Albania
Hạt Elbasan
Khu dân cư ở hạt Elbasan
Khởi đầu năm 1466


title: Olloix

text:
Olloix  là một xã ở tỉnh Puy-de-Dôme trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes miền trung nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 820 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE commune file

Xã của Puy-de-Dôme


title: Dictyneis

text:
Dictyneis là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được Baly miêu tả khoa học năm 1865.

Các loài
Các loài trong chi này gồm:
 Dictyneis brevispinus Jerez R, 1991
 Dictyneis campanensis Jerez R, 1991
 Dictyneis parvus Jerez R, 1991

Chú thích

Tham khảo

Họ Ánh kim


title: Emmelia

text:
Emmelia là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Loài
 Emmelia deleta Staudinge, 1877
 Emmelia fascialis Hampson, 1894
 Emmelia trabealis – Spotted Sulphur Scopoli, 1763
 Emmelia viridisquama Guenée, 1852

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 Emmelia at funet.fi
 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae

Acontiini


Giải của Hiệp hội phê bình phim Toronto cho đạo diễn xuất sắc nhất là một trong các giải thưởng hàng năm của Hiệp hội phê bình phim Toronto dành cho đạo diễn của một phim, được bầu chọn là xuất sắc nhất.

Các đạo diễn đoạt giải

Thập niên 1990

Thập niên 2000

Tham khảo

Giải thưởng điện ảnh
Giải thưởng điện ảnh Canada


title: Thắng lợi chiến lược

text:
Chiến thắng chiến lược là chiến thắng đem lại lợi thế lâu dài để giành thắng lợi quyết định trong chiến tranh, cũng như làm rối loạn khả năng của đối phương khi tiến cuộc chiến tranh. Thắng lợi chiến lược có tầm quan trọng thứ 2 trong chiến tranh, cao hơn thắng lợi chiến thuật, và tạo tiền đề để giành thắng lợi quan trọng nhất là thắng lợi quyết định – có ý nghĩa quyết định kết cục cuộc chiến.

Để hiểu rõ vai trò của chiến thắng chiến lược thì cần hiểu rõ vai trò của chiến lược quân sự trong chiến tranh. Là lĩnh vực hoạt động thực tiễn, chiến lược quân sự xác định đối tượng tác chiến, mục tiêu và nhiệm vụ chiến lược cho các lực lượng vũ trang và lực lượng khác, đề xuất và tổ chức thực hiện những biện pháp chuẩn bị đất nước và lực lượng vũ trang trong những điều kiện cụ thể của chiến tranh, lập kế hoạch tác chiến chiến lược, tổ chức và triển khai lực lượng vũ trang trên các chiến trường tác chiến, chỉ đạo tiến hành các hoạt động tác chiến chiến lược, các chiến cục và chiến dịch chiến lược... xuất phát từ đường lối chính trị, đường lối quân sự và phục vụ cho các đường lối đó. Những thành tựu của chiến lược quân sự được ban lãnh đạo chính trị và quân sự sử dụng khi xác định mục đích của chiến tranh và những phương thức để đạt tới các mục đích đó..

Đối với các bộ phận hợp thành khác của nghệ thuật quân sự (nghệ thuật chiến dịch, chiến thuật quân sự), chiến lược quân sự giữ vai trò chủ đạo. Do vậy, thắng lợi chiến lược là mục tiêu của tất cả các bên tham chiến trong mọi cuộc chiến, bởi nếu không có nó sẽ không thể giành thắng lợi chung cuộc. Trong nhiều trường hợp, các yếu tố chiến thuật có thể được hi sinh (một bên chấp nhận thương vong cao) để phục vụ cho việc đạt được mục tiêu chiến lược (binh pháp phương Đông còn gọi đây là "Bỏ ít lấy nhiều, bỏ tốt lấy xe").

Ví dụ, trong Chiến tranh Liên minh thứ nhất, khi quân Đồng minh Áo – Phổ giao tranh với quân Pháp Cách mạng trong trận Valmy vào năm 1792, không bên nào đạt được thắng lợi ở cấp độ chiến thuật nhưng liên quân phải rút lui và chấm dứt cuộc xâm chiếm Paris, mang lại một chiến thắng mang tính chiến lược cho Quân đội Pháp. Thời Nội chiến Hoa Kỳ, có thể kể đến trận Shiloh (1862) nơi quân đội Liên bang miền Bắc chịu thiệt hại rất nặng nhưng đã giành được thắng lợi chiến lược vang dội trước quân Liên minh miền Nam. Hoặc, có thể kể đến trận Antietam, nơi cả hai đoàn quân đều phải hứng chịu tổn thất hết sức nặng nề và trận chiến kết thúc bất phân thắng bại về mặt chiến thuật. Tuy nhiên, sau trận đánh đẫm máu này, quân miền Nam phải triệt binh về Virginia, do đó trận chiến đã trở thành một thắng lợi chiến lược của quân miền Bắc, tạo điều kiện cho Tổng thống Abraham Lincoln đọc Tuyên ngôn Giải phóng Nô lệ vào năm 1862. Một trường hợp khác, trong trận sông Marne lần thứ nhất giữa quân Đức và quân Đồng minh Anh - Pháp vào năm 1914 trong cuộc Chiến tranh thế giới thứ nhất, cả hai bên đều bị tổn hại nghiêm trọng trong khi liên quân không thể nào diệt được quân Đức, nhưng quân Đức phải thoái binh và thủ đô Paris được cứu nguy, đánh dấu một thắng lợi chiến lược to lớn của liên quân. Hoặc cũng trong cuộc Đại chiến, lực lượng Hải quân Anh và Đức đã giao chiến trong trận Jutland vào năm 1916. Dẫu cho Hải quân Đức đã gây tổn thất nặng nề cho Hải quân Anh và tuyên bố chiến thắng, Hải quân Anh vẫn làm chủ Biển Bắc và phong tỏa nước Đức, do đó đây là chiến thắng về mặt chiến lược của Hải quân Anh.

Vai trò của chiến lược trong các cuộc chiến tranh tại Việt Nam
Trong cuộc kháng chiến lần thứ nhất của nước Đại Việt dưới triều nhà Trần chống lại cuộc xâm lược của Đế quốc Mông Cổ, quân nhà Trần do vua Trần Thái Tông thân chinh thống lĩnh đã bị quân Mông Cổ dưới quyền Tướng Ngột Lương Hợp Thai đánh bại trong trận Bình Lệ Nguyên. Danh tướng Lê Phụ Trần đã khuyên nhà vua tổ chức lui binh, và cuộc triệt thoái của Quân đội nhà Trần đã gặt hái thành công, khiến cho quân Mông Cổ bị thất bại hoàn toàn trong kế hoạch đánh nhanh thắng nhanh và tiêu diệt quân chủ lực của Đại Việt. Sau đó, quân Mông Cổ chiếm được kinh thành Thăng Long nhưng triều Trần đã bỏ hoang kinh đô. Cuối cùng, vua Trần tổ chức phản công và đại thắng trong trận Đông Bộ Đầu buộc quân Mông Cổ phải tháo chạy về nước.

Một ví dụ khác, trong Chiến tranh Đông Dương và Chiến tranh Việt Nam, xác định đường lối chiến lược luôn là yếu tố tiên quyết cho thắng lợi của Quân đội Nhân dân Việt Nam, cụ thể là:

- Xây dựng lực lượng vũ trang 3 thứ quân: dân quân tự vệ - bộ đội địa phương và bộ đội chủ lực.

- Ở hậu phương của chiến tranh: phát triển đường lối quốc phòng toàn dân, toàn diện, dựa vào sức mình là chính đồng thời ra sức tranh thủ viện trợ quốc tế. Kết hợp đấu tranh chính trị với đấu tranh vũ trang, kết hợp tiến công và nổi dậy bằng hai lực lượng (chính trị và quân sự), với ba mũi giáp công (quân sự, chính trị, binh vận), đánh địch trên cả ba vùng chiến lược.

- Kết hợp chiến tranh du kích với chiến tranh chính quy của các binh đoàn chủ lực, phát huy chiến quả của các chiến dịch trước cho các chiến dịch sau

Do vậy dù luôn là bên yếu thế hơn và khó có thể chiến thắng quân viễn chinh Pháp và Mỹ trong các trận đánh quy ước, nhưng nhờ biết cách phát động các chiến dịch để tạo ra những thắng lợi chiến lược mà nhờ đó Quân đội Nhân dân Việt Nam lại là bên chiến thắng chung cuộc. Các chiến dịch tạo ra những bước chuyển chiến lược cho Quân đội Nhân dân Việt Nam có thể kể đến như: Chiến dịch Biên giới Thu đông 1950, chiến dịch Hòa Bình năm 1952, Tổng tấn công Tết Mậu Thân năm 1968, chiến dịch năm 1972, chiến dịch phòng không Hà Nội - Hải Phòng 12 ngày đêm năm 1972.

Xem thêm
 Thắng lợi chiến thuật
 Thắng lợi quyết định

Tham khảo

Chiến lược quân sự
Chiến thuật quân sự


title: Craugastor raniformis

text:
Craugastor raniformis là một loài ếch thuộc họ Leptodactylidae.
Loài này có ở Colombia, Panama, và có thể cả Venezuela.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, vùng đồng cỏ, vườn nông thôn, và rừng trước đây suy thoái nghiêm trọng.

Hình ảnh

Tham khảo

 Solís, F., Ibáñez, R., Jaramillo, C., Fuenmayor, Q. & Lynch, J. 2004. Craugastor raniformis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Liên kết ngoài

Craugastor
Động vật lưỡng cư Colombia
Động vật lưỡng cư Panama


title: Escames

text:
Escames là một xã thuộc tỉnh Oise trong vùng Hauts-de-France tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 125 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

INSEE

Xã của Oise


title: Olèrdola

text:
Olèrdola là một đô thị trong ’’comarca’’ Alt Penedès, Barcelona, Catalonia, Tây Ban Nha.

Biến động dân số

Tham khảo

 Panareda Clopés, Josep Maria; Rios Calvet, Jaume; Rabella Vives, Josep Maria (1989). Guia de Catalunya, Barcelona:Caixa de Catalunya. ISBN 84-87135-01-3 (Spanish). ISBN 84-87135-02-1 (Catalan).

Liên kết ngoài
Official website
Information - Generalitat de Catalunya
Statistical information - Institut d'Estadística de Catalunya

Đô thị ở Barcelona
Alt Penedès


title: Melanochromis lepidiadaptes

text:
Melanochromis lepidiadaptes là một loài cá thuộc họ Cichlidae. Nó là loài đặc hữu của Malawi. Môi trường sống tự nhiên của chúng là hồ nước ngọt.

Nguồn
 Kasembe, J. 2005. Melanochromis lepidiadaptes. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 4 tháng 8 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Động vật Malawi
Melanochromis


title: Saint-Hilaire-de-Loulay

text:
Saint-Hilaire-de-Loulay là một xã ở tỉnh Vendée trong vùng Pays de la Loire, Pháp. Xã này có diện tích 40,62 km², dân số năm 2006 là 3934 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 47 mét trên mực nước biển.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Saint-Hilaire-de-Loulay trên trang mạng Viện địa lý quốc gia

Saint-Hilaire-de-Loulay


title: Alaginella

text:
Alaginella là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Marginellidae.

Các loài
Các loài thuộc chi Alaginella bao gồm:

 Alaginella atracta (Tomlin, 1918)
 Alaginella cottoni Boyer, 2001
 Alaginella zeyheri (Krauss, 1852)

Chú thích

Tham khảo

Marginellidae


title: Pulgaon

text:
Pulgaon là một thành phố và là nơi đặt hội đồng đô thị (municipal council) của quận Wardha thuộc bang Maharashtra, Ấn Độ.

Địa lý
Pulgaon có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 285 mét (935 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Pulgaon có dân số 36.506 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Pulgaon có tỷ lệ 80% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 85%, và tỷ lệ cho phái nữ là 75%. Tại Pulgaon, 10% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Maharashtra


title: Quận Hall, Texas

text:
Quận Hall (tiếng Anh: Hall County) là một quận trong tiểu bang Texas, Hoa Kỳ. Quận lỵ là thành phố Memphis. Quận được thành lập vào năm 1876 và sau đó được thiết lập vào năm 1890. Quận được đặt tên theo Warren D. C. Hall, một bộ trưởng chiến tranh của Cộng hòa Texas. Theo kết quả từ cuộc điều tra dân số năm 2010, quận có dân số là 3,535 người.

Địa lý
Theo Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ, tổng diện tích của quận là , trong đó  là diện tích phần đất và  (3.8%) diện tích được nước bao phủ.

Các quận liền kề
 Quận Donley (phía bắc)
 Quận Collingsworth (phía đông bắc)
 Quận Childress (phía đông)
 Quận Cottle (phía đông nam)
 Quận Motley (phía nam)
 Quận Briscoe (phía tây)

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Texas


title: Chính sách tài khóa

text:
Chính sách tài khóa (fiscal policy) trong kinh tế học vĩ mô là chính sách thông qua chế độ thuế và đầu tư công để tác động tới nền kinh tế. Chính sách tài khóa cùng với chính sách tiền tệ là các chính sách kinh tế vĩ mô quan trọng, nhằm ổn định và phát triển kinh tế.

Tác dụng
Chính sách tài khoá: Khi nền kinh tế đang ở tình trạng suy thoái, nhà nước có thể giảm thuế, tăng chi tiêu (đầu tư công) để chống lại. Chính sách tài chính như thế gọi là chính sách tài khóa mở rộng.

Ngược lại, khi nền kinh tế ở tình trạng lạm phát và có hiện tượng nóng, thì nhà nước có thể tăng thuế và giảm chi tiêu của mình để ngăn cho nền kinh tế khỏi rơi vào tình trạng quá nóng dẫn tới đổ vỡ. Chính sách tài khóa như thế này gọi là chính sách tài khóa thắt chặt.

Tranh luận về hiệu quả

Hiệu quả của chính sách tài khóa qua phân tích IS-LM
Xem bài chính về phân tích IS-LM
Các trường phái kinh tế học Keynes cho rằng chính sách tài khóa có hiệu quả to lớn trong chống chu kỳ kinh tế. Họ sử dụng phân tích IS-LM để cho thấy chính sách tài khóa phát huy tác dụng thông qua sự dịch chuyển của đường IS thế nào. Bản thân John Maynard Keynes đề cao chính sách tài khóa thông qua công cụ chi tiêu chính phủ.

Các công cụ của chính sách tài khóa bao gồm các công cụ về thuế, công cụ chi tiêu, và công cụ tài trợ cho thâm hụt ngân sách. Có nhiều loại thuế khác nhau chẳng hạn như thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế bất động sản, v.v... nhưng tựu trung lại có thể chia ra làm hai loại thuế là thuế trực thu (direct taxes) và thuế gián thu (indirect taxes). Thuế trực thu là thuế đánh trực tiếp lên tài sản và/hoặc thu nhập của người dân, còn thuế gián thu là thuế đánh lên giá trị của hàng hóa, dịch vụ trong lưu thông thông qua các hành vi sản xuất và tiêu dùng của nền kinh tế.

Các chính sách chi tiêu của chính phủ cũng hết sức đa dạng nhưng cũng có thể tạm chia thành hai phần chính là chi tiêu thường xuyên (chẳng hạn như chi lương cho công chức, chi cho các hoạt động giáo dục, y tế, khoa học-công nghệ, an ninh-quốc phòng) và chi đầu tư phát triển (chẳng hạn như chi xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội).

Tuy nhiên, dựa vào phân tích IS-LM có thể thấy chính sách tài khóa phát huy tác dụng hoàn toàn khi đường IS dốc xuống phía phải cắt đường LM ở đoạn nằm ngang, và phát huy tác dụng không hoàn toàn khi đường IS cắt đường LM ở đoạn dốc lên phía phải. Còn khi đường IS cắt đường LM ở đoạn thẳng đứng, chính sách tài chính không hề có tác dụng. Giả dụ nhà nước thực hiện chính sách tài khóa nới lỏng, đường IS sẽ dịch song song sang phía phải. Phân tích IS-LM cho thấy lãi suất thực tế sẽ tăng lên, gây khó khăn cho các hãng đi vay để đầu tư mở rộng sản xuất. Hiện tượng chính sách tài khóa không phát huy hiệu quả hay phát huy không đầy đủ như thế này gọi là hiện tượng hất ra.

Hiệu quả trong nền kinh tế mở
Trong nền kinh tế mở, hiệu quả của chính sách tài khóa phụ thuộc vào chế độ tỷ giá hối đoái. Nếu là chế độ tỷ giá hối đoái cố định, chính sách tài chính sẽ phát huy hiệu quả. Còn nếu là chế độ tỷ giá hối đoái thả nổi, chính sách tài chính(chính sách tài khóa) sẽ không có hiệu lực do những thay đổi tỷ giá gây ra bởi chính sách tài chính sẽ triệt tiêu hiệu quả của chính sách.

Thuyết cân bằng Barro-Ricardo
Xem bài chính về Cân bằng Ricard

Nhà nước thực hiện chính sách tài chính nới lỏng bằng cách tăng chi tiêu chính phủ. Nhưng để có nguồn tài chính cho các khoản chi tiêu đó, nhà nước lại phát hành công trái và trái phiếu. Robert Barro khẳng định: người ta, với kỳ vọng hợp lý (rational expectations), sẽ hiểu rằng hôm nay nhà nước đi vay thì tương lai nhà nước sẽ tăng thuế để có tiền trả nợ, nên sẽ giảm tiêu dùng và tăng tiết kiệm hôm nay để tương lai có tiền nộp thuế. Như thế, tuy nhà nước tăng tiêu dùng của mình, nhưng lại làm giảm tiêu dùng cá nhân, nên hiệu quả của chính sách tài chính sẽ không cao như nhà nước mong đợi.

Những trở ngại về chính trị
Ở nhiều nước, chính phủ muốn tiến hành đầu tư (chi tiêu chính phủ) thường phải xin quốc hội phê duyệt. Khả năng bị quốc hội bác bỏ không phải là không có. Vì thế, không phải cứ muốn thực hiện chính sách tài chính nới lỏng thông qua tăng chi tiêu chính phủ là luôn có thể làm được. Mặt khác khi đã chi và tiến hành đầu tư rồi, mà lại muốn thực hiện chính sách tài chính thắt chặt lại cũng khó khăn vì không thể bỏ dở các công trình đầu tư đang triển khai được.

Thực hiện chính sách tài chính nới lỏng thông qua giảm thuế thì dễ. Nhưng khi muốn thực hiện chính sách tài chính thắt chặt thông qua tăng thuế lại rất dễ bị người dân phản đối.

Độ trễ trong phát huy hiệu quả của chính sách tài chính
Chính phủ muốn thực hiện chính sách tài chính nới lỏng bằng cách tăng chi tiêu chính phủ. Giả sử được quốc hội thông qua thì cũng đã mất thời gian chờ đợi quốc hội xem xét thảo luận. Sau đó, để triển khai còn phải tiến hành các hoạt động như lập kế hoạch dự án, khảo sát-thiết kế để triển khai đầu tư. Những việc này cũng mất không ít thời gian. Chính vì vậy, có một độ trễ để chính sách tài chính nới lỏng bắt đầu phát huy tác dụng.

Xem thêm
 Chính sách tiền tệ
 Đường IS
 Phân tích IS-LM
 Mô hình Mundell-Fleming

Tham khảo


title: Cerochroa nigripennis

text:
Cerochroa nigripennis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Laboissiere miêu tả khoa học năm 1920.

Chú thích

Tham khảo

Cerochroa


title: Sân bay Kagoshima

text:
là một sân bay hạng hai nằm ở Kirishima, Kagoshima, Nhật Bản, cách ga Kagoshima-Chūō  về phía đông bắc thuộc thành phố Kagoshima. Đường băng mở cửa hoạt động năm 1944, mặc dù các chuyến bay không thường xuyên cho đến năm 1962. Năm 2000 sân bay vận chuyển hơn 2,5 triệu khách.

Các hãng hàng không và điểm đến

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Airport website
 Ministry of Land, Infrastructure and Transport

Kagoshima
Kagoshima
Giao thông Kagoshima


title: Lacon atayal

text:
Lacon atayal là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Kishii miêu tả khoa học năm 1991.

Chú thích

Tham khảo

Lacon


title: Duhort-Bachen

text:
Duhort-Bachen là một xã trong tỉnh Landes ở Aquitaine tây nam nước Pháp

Tham khảo

Xem thêm
 Xã của tỉnh Landes

Biến động dân số

Duhortbachen


title: (43952) 1997 BG7

text:
{{DISPLAYTITLE:(43952) 1997 BG7}}

(43952) 1997 BG7 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 28 tháng 1 năm 1997.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 43001–44000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1997
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: 4629 Walford

text:
4629 Walford (1986 TD7) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 7 tháng 10 năm 1986 bởi E. F. Helin ở Đài thiên văn Palomar.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 4629 Walford

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1986


title: Spatalistis

text:
Spatalistis là một chi bướm đêm thuộc phân họ Tortricinae của họ Tortricidae.

Các loài
Spatalistis aglaoxantha Meyrick, 1924
Spatalistis armata Razowski, 1966
Spatalistis bifasciana (Hubner, [1787])
Spatalistis christophana (Walsingham, 1900)
Spatalistis crocomis (Meyrick, 1908)
Spatalistis delta Razowski, 2003
Spatalistis droserantha (Meyrick, 1930)
Spatalistis dulcedana Kuznetzov, 1992
Spatalistis egesta Razowski, 1974
Spatalistis gerdia Diakonoff, 1976
Spatalistis gratiosa Razowski, 1964
Spatalistis hormota Meyrick, 1907
Spatalistis nephritica Razowski, 1966
Spatalistis numismata Diakonoff, 1968
Spatalistis orbigera Meyrick, 1912
Spatalistis philauta Diakonoff, 1983
Spatalistis rhopica Meyrick, 1907
Spatalistis translineata Meyrick, 1921
Spatalistis tyrophthora Meyrick, 1912
Spatalistis violacea Diakonoff, 1953
Spatalistis zygota Razowski, 1964

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

 tortricidae.com

Tortricini


title: 496 Gryphia

text:
496 Gryphia

496 Gryphia là một tiểu hành tinh ở vành đai chính. Nó được xếp loại tiểu hành tinh kiểu S  và thuộc nhóm tiểu hành tinh Flora. Nó có đường kính khoảng 15 km và một suất phản chiếu ánh sáng là 0.168 .

Tiểu hành tinh này do Max Wolf phát hiện ngày 25.10.1902 ở Heidelberg, và được đặt theo tên
thi sĩ người Đức Andreas Gryphius.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Orbital simulation from JPL (Java) / Ephemeris

000496
000496
000496
19021025
Được phát hiện bởi Max Wolf
Tiểu hành tinh được đặt tên
000496


title: Noé, Haute-Garonne

text:
Noé là một xã thuộc tỉnh Haute-Garonne trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 195 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Haute-Garonne


title: (181822) 1998 SQ9

text:
{{DISPLAYTITLE:(181822) 1998 SQ9}}

(181822) 1998 SQ9 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 17 tháng 9 năm 1998.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 181001–182000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1998
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Đại học Bách khoa Hà Nội

text:
Đại học Bách khoa Hà Nội (BKHN;  – HUST; mã đại học: BKA) là đại học theo lĩnh vực kỹ thuật và công nghệ có trụ sở tại Hà Nội, Việt Nam. Đại học Bách khoa Hà Nội được xem là một trong những đại học kỹ thuật lớn nhất Việt Nam, trực thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo và được xếp vào nhóm các đại học trọng điểm quốc gia.

Tiền thân của Đại học Bách khoa Hà Nội vốn là Trường Đại học Bách khoa Hà Nội được thành lập vào ngày 6 tháng 3 năm 1956. Ngày 5 tháng 12 năm 2022, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 1512/QĐ-TTg về việc chuyển Trường Đại học Bách khoa Hà Nội thành Đại học Bách khoa Hà Nội, đưa Bách khoa Hà Nội trở thành đại học đa thành viên thứ 6 của Việt Nam.

Tầm nhìn của đại học là trở thành một đại học nghiên cứu hàng đầu khu vực với nòng cốt là kỹ thuật và công nghệ, tác động quan trọng vào phát triển nền kinh tế tri thức và góp phần gìn giữ an ninh, hòa bình đất nước, tiên phong trong hệ thống giáo dục đại học Việt Nam. Đại học Bách khoa Hà Nội cũng là thành viên của Hiệp hội các đại học kỹ thuật hàng đầu khu vực châu Á – Thái Bình Dương (AOTULE; Asia–Oceania Top University League on Engineering).

Lịch sử
Trường Đại học Bách khoa Hà Nội được thành lập theo Nghị định số 147/NĐ ngày 6-3-1956 do Bộ trưởng Bộ Giáo dục Việt Nam Nguyễn Văn Huyên ký. Đây là trường đại học kỹ thuật đầu tiên của Việt Nam có nhiệm vụ đào tạo kỹ sư công nghiệp cho công cuộc xây dựng CNXH ở miền Bắc và đấu tranh giải phóng miền Nam Việt Nam. Với 60 năm xây dựng và phát triển, Đại học Bách khoa Hà Nội đã trải qua các giai đoạn:

1956–2021: Trường Đại học Bách khoa Hà Nội

1956–1965
Trong giai đoạn này các thế hệ cán bộ và sinh viên của Trường Đại học Bách khoa Hà Nội đã trải qua chặng đường đầu tiên với muôn vàn khó khăn, thách thức. Trường đã bắt đầu gần như từ không đến có để trở thành một trường đại học kỹ thuật công nghiệp tương đối hoàn chỉnh. Ngày 15-10-1956 trường đã chính thức làm Lễ khai giảng khóa học chính quy đầu tiên cho gần 1000 sinh viên thuộc 14 chuyên ngành của 4 Liên khoa Cơ – Điện, Mỏ – Luyện kim, Hóa – Thực phẩm và Xây dựng. Giáo sư Trần Đại Nghĩa là hiệu trưởng đầu tiên, người đặt nền móng cho trường đại học khoa học, kỹ thuật và công nghệ đầu tiên của Việt Nam - chiếc nôi nuôi dưỡng một lực lượng cán bộ khoa học kỹ thuật và cán bộ quản lý phục vụ công cuộc tái thiết và xây dựng đất nước sau này.Trong giai đoạn này đã đào tạo khoảng 4000 kỹ sư công nghiệp hệ chính quy, thực hiện hơn 100 đề tài nghiên cứu khoa học và hợp đồng kinh tế, kỹ thuật.

1965–1975
Trong giai đoạn này Trường đã không ngừng phát triển về số lượng, nâng cao về chất lượng toàn diện để tham gia xây dựng CNXH trước mắt và lâu dài. Gắn nội dung giảng dạy và nghiên cứu khoa học với cuộc cách mạng kỹ thuật, đào tạo cán bộ thích ứng với yêu cầu về kinh tế, quốc phòng của Việt Nam. Trường đã nghiên cứu và ứng dụng thành công nhiều đề tài vào sản xuất và phục vụ quốc phòng. Trường đã đào tạo được gần 7000 sinh viên tốt nghiệp hệ chính quy và 2302 sinh viên hệ tại chức thuộc 58 chuyên ngành. Hưởng ứng phong trào "Ba sẵn sàng", gần 200 cán bộ và trên 2700 sinh viên lần lượt nhập ngũ bổ sung kịp thời một số đáng kể cán bộ kỹ thuật cho quân đội nhân dân Việt Nam.

1975–1985
Trường đã triển khai và thực hiện kế hoạch đào tạo đáp ứng nhu cầu cán bộ kỹ thuật của Việt Nam về số lượng, chất lượng và đa dạng ngành nghề. Trường đã tiến hành cải tiến nội dung chương trình, phương pháp đào tạo, kết hợp học với hành, kết hợp nghiên cứu tại trường với phục vụ sản xuất. Để đáp ứng nhu cầu cán bộ khoa học, kỹ thuật trình độ cao, năm 1976 trường đã mở hệ đào tạo sau đại học và năm 1979 bắt đầu tuyển nghiên cứu sinh thuộc 9 chuyên ngành. Trong giai đoạn này được sự quan tâm của Đảng, Chính phủ Việt Nam, đặc biệt là sự giúp đỡ của Liên Xô, cơ sở vật chất và trang thiết bị đã được hiện đại hóa. Việc đào tạo và bồi dưỡng cán bộ trong giai đoạn này đã tiến bộ vượt bậc, tính đến năm 1985 số cán bộ giáo dục và phục vụ giáo dục là 1467 người, trong đó có trên 33% cán bộ giảng dạy có trình độ sau đại học, đã đào tạo gần 9000 kỹ sư hệ chính quy, 2200 kỹ sư hệ tại chức và 26 tiến sĩ, phó tiến sĩ.

1986–2021
Thực hiện mục tiêu chiến lược xây dựng Trường Đại học Bách khoa Hà Nội không chỉ là trung tâm đào tạo đa ngành, đa lĩnh vực, trình độ cao mà còn là trung tâm Nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ tiên tiến của Việt Nam. Trường đã tăng cường quy mô đào tạo của cả hệ đại học và sau đại học, đa dạng hóa loại hình đào tạo, mở thêm ngành và chuyên ngành mới, đổi mới căn bản mục tiêu, nội dung chương trình và phương thức đào tạo.

Đại học Bách khoa Hà Nội đang đào tạo trên 40.000 sinh viên, học viên cao học và nghiên cứu sinh với 67 chuyên ngành đại học và 33 chuyên ngành cao học, 57 chuyên ngành tiến sĩ.

Hiện nay đại học có quan hệ hợp tác trong đào tạo, Nghiên cứu khoa học với trên 200 trường đại học, trung tâm Nghiên cứu khoa học, viện nghiên cứu và tổ chức giáo dục của 32 quốc gia trên thế giới, là thành viên của 8 tổ chức mạng lưới đại học quốc tế. Thông qua hợp tác quốc tế, trường đã cử khoảng 500 cán bộ và sinh viên đi nước ngoài học tập, nghiên cứu, trao đổi,...Xây dựng hàng chục dự án quốc tế về đào tạo, trang bị, nghiên cứu khoa học để góp phần tăng cường cơ sở vật chất cho đại học.

Bộ Giáo dục và Đào tạo đã giao cho Trường Đại học Bách khoa Hà Nội thực hiện bốn chương trình đào tạo tiên tiến là chương trình Cơ – Điện tử, Công nghệ Vật liệu, Điện – Điện tử và Kỹ thuật y sinh. Từ năm 1986 đến nay cơ sở vật chất của Trường đã được cải tạo và nâng cấp một cách cơ bản, cơ sở hạ tầng và cảnh quan đã khang trang sạch đẹp hơn nhiều, đã đầu tư nhiều phòng thí nghiệm hiện đại, xây dựng và đang thực hiện nhiều dự án lớn phục vụ công tác đào tạo và nghiên cứu khoa học ở trình độ cao. Điều kiện làm việc và đời sống vật chất, tinh thần của cán bộ, sinh viên không ngừng được cải thiện. Đặc biệt, tháng 9 năm 2006 trường đã đưa vào sử dụng Thư viện điện tử Tạ Quang Bửu với mức đầu tư 199 tỷ VNĐ.

Năm 2006, trường đã xây dựng Đề án: ‘‘Quy hoạch tổng thể xây dựng và phát triển trường Đại học Bách khoa Hà Nội giai đoạn 2006-2030". Ngày 01 tháng 2 năm 2007, Bộ trưởng Bộ GD–ĐT Nguyễn Thiện Nhân đã ký Quyết định số 668/QĐ-BGDĐT phê duyệt bản Đề án này.

Trường Đại học Bách khoa Hà Nội thường được chọn làm nơi cố vấn, in sao đề thi đại học hằng năm.

2022–nay: Đại học Bách khoa Hà Nội
Ngày 5 tháng 12 năm 2022, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 1512/QĐ-TTg về việc chuyển Trường Đại học Bách khoa Hà Nội thành Đại học Bách khoa Hà Nội, đưa Bách khoa Hà Nội trở thành đại học đa thành viên thứ 6 của Việt Nam. Đại học Bách khoa Hà Nội sẽ tổ chức lại cơ cấu tổ chức và hoạt động trên cơ sở Trường Đại Học Bách khoa Hà Nội trước đây theo quy định của luật Giáo dục đại học năm 2012 và luật sửa đổi, bổ sung một số điều của luật Giáo dục đại học năm 2018 cùng quy định pháp luật có liên quan.

Tối 21 tháng 4 năm 2023, Đại học Bách khoa Hà Nội thành lập thêm trường Hoá và Khoa học sự sống, trường Vật liệu, nâng tổng số trường lên 5.

Cơ sở vật chất

Đại học Bách khoa Hà Nội có tổng diện tích phục vụ giảng dạy, nghiên cứu khoa học và hội họp rộng 26,2 hecta. Trường có hơn 200 giảng đường, phòng học, hội trường lớn và hệ thống phòng hội thảo; gần 200 phòng thí nghiệm, trong đó có 12 phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia và khoảng 20 xưởng thực tập, thực hành. Toàn bộ giảng đường được trang bị đầy đủ điều hòa và thiết bị giảng dạy cùng với hệ thống wifi miễn phí trong khuôn viên Trường. Thư viện điện tử Tạ Quang Bửu với diện tích 37.000 m2, có thể phục vụ đồng thời 2.000 sinh viên với 600.000 cuốn sách, 130.000 đầu sách điện tử. Sinh viên được truy cập miễn phí CSDL từ các nguồn như Science Direct, Scopus… Các hệ thống cơ sở vật chất phục vụ bộ môn giáo dục thể chất và phong trào thể thao của sinh viên đầy đủ và hiện đại với 1 sân bóng tiêu chuẩn quốc gia, 1 nhà thi đấu đa năng tiêu chuẩn Đông Nam Á, 1 bể bơi tiêu chuẩn quốc gia, sân tennis tiêu chuẩn quốc gia... Trường có một khu ký túc xá với 420 phòng, đủ khả năng đáp ứng chỗ ở cho khoảng 4500 sinh viên. Tổng diện tích đất sử dụng của Trường: 252.857,8 m², nơi làm việc 15.252m², nơi học 78.846m², nơi vui chơi giải trí: 29.321 m², 1 nhà câu lạc bộ sinh viên với 350 chỗ được trang bị âm thanh hiện đại và 1 trung tâm Y tế hoạt động theo mô hình phòng khám đa khoa chăm sóc sức khỏe thường xuyên cho các cán bộ và sinh viên Trường.

Tổ chức và điều hành

Đại học Bách khoa Hà Nội hiện có 5 trường, các viện đào tạo chuyên ngành, 3 khoa chuyên môn về Giáo dục thể chất, Giáo dục quốc phòng và Lý luận chính trị, 8 viện nghiên cứu và 5 trung tâm nghiên cứu. Khoảng 25.000 sinh viên đại học hệ chính quy, 5.000 học viên cao học và nghiên cứu sinh hiện đang học tập tại trường dưới sự giảng dạy, hướng dẫn của 1250 giảng viên, trong đó hơn 600 giảng viên có trình độ tiến sĩ.

Từ năm 2007, trường có 88 bộ môn, 15 trung tâm và phòng thí nghiệm thuộc 15 khoa và 6 viện; 1 bộ môn, 26 trung tâm và phòng thí nghiệm trọng điểm trực thuộc trường, 3 doanh nghiệp, 21 phòng, ban và nhà xuất bản Bách khoa Hà Nội.

Trường, khoa, viện đào tạo
 Trường Công nghệ Thông tin và Truyền thông
Trường Điện – Điện tử
Trường Cơ khí
Trường Hoá và Khoa học Sự sống
Trường Vật liệu
 Viện Vật lý kỹ thuật
 Viện Kinh tế & Quản lý
 Viện Toán ứng dụng và Tin học
 Viện Sư phạm Kỹ thuật
 Viện Ngoại ngữ
 Viện Đào tạo Sau đại học
 Viện Đào tạo Liên tục
 Viện Đào tạo Quốc tế
 Viện Nghiên cứu quốc tế MICA
 Viện Tiên tiến khoa học và công nghệ
 Khoa Lý luận chính trị
 Khoa Giáo dục quốc phòng
 Khoa Giáo dục thể chất

Trung tâm nghiên cứu
 Trung tâm nghiên cứu vật liệu Polyme
 Trung tâm khoa học và công nghệ cao su
 Trung tâm nghiên cứu vật liệu học và hợp kim đặc biệt
 Trung tâm nghiên cứu ăn mòn và bảo vệ kim loại;
 Trung tâm Nghiên cứu Năng lượng mới;
 Trung tâm Nghiên cứu Quốc tế về Khoa học Vật liệu tính toán;
 Trung tâm Hợp tác Quốc tế R&D Định vị sử dụng Vệ tinh (NAVIS);
 Trung tâm Thông tin Năng lượng nguyên tử;
 Trung tâm phần mềm và giải pháp an ninh mạng;
 Trung tâm tính toán hiệu năng cao;
 Trung tâm phát triển và ứng dụng phần mềm công nghiệp (DASI);
 Trung tâm bảo dưỡng công nghiệp;
 Trung tâm hợp tác khoa học kỹ thuật Việt Đức;
 Trung tâm điện tử Y – Sinh;
 Trung tâm Ngoại ngữ CFL
 Trung tâm tiếng Pháp chuyên ngành;
 Trung tâm đào tạo tài năng và chất lượng cao;
 Chương trình PFIEV;
 Chương trình đào tạo tiên tiến;
 Dự án HEDSPI;
 Chương trình VLIR-HUST;
 Chương trình hợp tác đào tạo quốc tế Genetic Bách khoa;

Hệ thống phòng thí nghiệm

Các đơn vị thành viên khác
 Trường Cao đẳng nghề Bách khoa Hà Nội;
 Nhà Xuất bản Bách khoa Hà Nội;
 Học viện Công nghệ thông tin Bách khoa;
 Công ty TNHH MTV Đầu tư và Phát triển Công nghệ Bách khoa Hà Nội (BK-Holdings);
 Công ty TNHH MTV tư vấn & chuyển giao công nghệ Bách khoa;
 Các phòng ban chức năng khác...

Đội ngũ cán bộ, giảng viên, công nhân viên
Tính đến tháng 1 năm 2020, đội ngũ cán bộ của Trường có 1.748 cán bộ, giảng viên, trong đó 70% giảng viên có trình độ tiến sĩ trở lên
 Giáo sư: 24
 Phó Giáo sư: 235
 Tiến sĩ: 765
Đây là đội ngũ cán bộ có uy tín, kinh nghiệm, nhiệt huyết trong hoạt động đào tạo nghiệp vụ và quản lý, trong nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ.

Các cấp đào tạo
Đại học Bách khoa Hà Nội đang đào tạo trên 30.000 sinh viên (2020), học viên cao học và nghiên cứu sinh với:
 Cử nhân, kỹ sư: 75 chuyên ngành
 Thạc sĩ: 33 mã ngành
 Tiến sĩ: 39 chuyên ngành

Số lượng tuyển sinh hàng năm
Hệ đại học:
 6.930 sinh viên chính quy (2020)
 150 sinh viên văn bằng 2 chính quy (2016)
 2.000 sinh viên tại chức
 1000 sinh viên thuộc chương trình đào tạo hợp tác với nước ngoài

Hệ sau đại học:
 1.000–1.200 học viên
 60–70 nghiên cứu
 Ngoài ra còn hệ vừa học vừa làm

Thành tích đào tạo
Từ lúc lập trường đến năm 2007, trường đã đào tạo được
 Trên 80.000 kỹ sư
 Trên 2.000 thạc sĩ
 Gần 400 tiến sĩ và tiến sĩ khoa học

Mốc thời gian
 Ngày 6 tháng 3 năm 1956: Bộ trưởng Quốc gia Giáo dục Việt Nam Dân chủ Cộng hòa là Nguyễn Văn Huyên ký nghị định số 147/NĐ về việc thành lập Trường đại học Chuyên nghiệp Bách khoa. Thiếu tướng, Giáo sư, Kỹ sư vũ khí Trần Đại Nghĩa được bổ nhiệm làm giám đốc.
 Ngày 15 tháng 10 năm 1956: Khai giảng khóa 1 (K1) cho 848 sinh viên chính quy trong 14 ngành học thuộc 4 liên khoa: Cơ-Điện, Mỏ-Luyện kim, Xây dựng, Hóa-Thực phẩm.
 Ngày mùng 1, Tết Mậu Tuất 1958: Chủ tịch Hồ Chí Minh đến thăm trường lần đầu tiên.
 Ngày 17 tháng 6 năm 1960: Chủ tịch Hồ Chí Minh đến thăm trường lần thứ 2 cùng Đoàn đại biểu chính phủ Anbani.
 Ngày 15 tháng 3 năm 1960: Khởi công xây dựng trụ sở tại đường Đại Cồ Việt do Liên Xô tài trợ.
 Tháng 10 năm 1961: Trường làm lễ phát bằng tốt nghiệp cho 633 kỹ sư khóa 1.
 Ngày 11 tháng 3 năm 1962: Chủ tịch Hồ Chí Minh đến thăm trường lần thứ 3 cùng đoàn đại biểu Lào do nhà Vua dẫn đầu.
 Năm 1963: Trường được Nhà nước phong tặng huân chương Lao động Hạng nhì.
 Những năm 1965–1975: Trường ĐHBK Hà Nội gồm 7000 người cùng hàng trăm tấn thiết bị, đồ dùng học tập thực hiện cuộc hành quân lịch sử rời Hà Nội (khu A) sơ tán lên Lạng Sơn (khu C) lấy tên là Trường văn hóa Hà Huy Tập.
 Những năm 1965–1975: Theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ Quốc và hưởng ứng phong trào "Ba sẵn sàng" gần 200 cán bộ và 2700 sinh viên lần lượt lên đường nhập ngũ.
 Những năm 1965–1975: Trong thời kỳ Kháng chiến chống Mỹ, khoa Vô tuyến điện (tiền thân của khoa Điện tử–Viễn thông ngày nay) đã nghiên cứu và thực hiện thành công nhiều đề tài quan trọng phục vụ chiến đấu, điển hình là đề tài rà phá bom từ trường, đề tài phục hồi 4 hệ thống thông tin vi ba của đài phát thanh "Tiếng nói Việt Nam"...
 Năm 1966: Chính phủ quyết định tách 2 khoa Xây dựng và Mỏ-Địa chất tách thành Trường Đại học Xây dựng, Trường Đại học Mỏ – Địa chất. Các bộ môn Dệt và Thực phẩm tách thành trường đại học Công nghiệp nhẹ.
 Năm 1969–1970: Từ khu C Lạng Sơn trở về Trường.
 Năm 1972: Sơ tán lần 2 về Hưng Yên và Hà Bắc.
 Cuối năm 1972: Trường được tặng thưởng Huân chương Kháng chiến hạng nhất.
 Sau ngày 30 tháng 4 năm 1975: Trường thực hiện nhiệm vụ cung cấp cán bộ khung cho Đại học Bách khoa Thành phố Hồ Chí Minh, Đại học Bách khoa Đà Nẵng, đại học Sư phạm Thủ Đức (tiền thân của đại học Sư phạm Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh ngày nay), đại học Tây Nguyên và hiện nay là các trường đại học Điện lực, đại học Công nghiệp Hà Nội...
 Năm 1976: Trường mở hệ đào tạo sau Đại học.
 Năm 1977: Trường Công nghiệp nhẹ sáp nhập lại vào trường Đại học Bách khoa Hà nội.
 Năm 1979: Bắt đầu đào tạo nghiên cứu sinh với 9 chuyên ngành.
 Năm 1996: Trường được tặng thưởng Huân chương độc lập hạng Nhất.
 Tháng 8 năm 2000: Trường vinh dự là đơn vị đầu tiên trong khối các trường đại học được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng lao động thời kỳ đổi mới.
 Năm 2001: Công đoàn trường được tặng Huân chương lao động Hạng Nhất Đoàn TNCS Hồ Chí Minh của Trường được tặng Huân chương độc lập Hạng Ba.
 Ngày 15 tháng 10 năm 2001: Nhân dịp Kỷ niệm 45 năm thành lập, Trường vinh dự được Nhà nước trao tặng Huân chương Hồ Chí Minh.
 Năm 2006: Vinh dự được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu cao quý Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.
 Năm 2007: Áp dụng đào tạo theo hình thức tín chỉ.
 Ngày 01 tháng 2 năm 2007 Bộ trưởng Bộ giáo dục và Đào tạo phê duyệt đề án "Quy hoạch tổng thể xây dựng và phát triển ĐHBK Hà Nội giai đoạn 2006–2030".
 2009: Triển khai đề án "Đổi mới mô hình và chương trình đào tạo giai đoạn 2009–2015".
 2010: Thực hiện thí điểm Tự chủ Đại học.
 Ngày 28 tháng 3 năm 2011: Bộ trưởng Bộ giáo dục & Đào tạo ký quyết định giao cho trường thí điểm thực hiện một số nội dung tự chủ và tự chịu trách nhiệm giai đoạn 2011–2015.
 Ngày 5 tháng 9 năm 2011: Trường nhận chứng chỉ quản lý chất lượng ISO 9001–2008 của tổ chức BSI.
 Năm 2012: Thí điểm thực hiện quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm một số nội dung: Đào tạo, Tổ chức bộ máy, Biên chế, Tài chính.
 Năm 2012: Vào bảng xếp hạng Scimago về hoạt động NCKH ở các trường/viện nghiên cứu.
 Ngày 20 tháng 11 năm 2012: Đón tiếp Chủ tịch nước Trương Tấn Sang về thăm Trường.
 Năm 2014: Đứng đầu Việt Nam về chỉ số đổi mới, sáng tạo trong bảng xếp hạng Scimago.
 Năm 2015: Trở thành thành viên chính thức của Hiệp hội AOTULE.
 Ngày 15 tháng 10 năm 2016: Vinh dự được nhận Huân chương Hồ Chí Minh lần thứ 2.
 Năm 2016–2017: Đứng thứ 2 trong các trường đại học Việt Nam theo bảng xếp hạng Webometrics.
 Ngày 5 tháng 12 năm 2022, phó Thủ tướng Vũ Đức Đam ký Quyết định số 1512/QĐ-TTg chuyển Trường Đại học Bách khoa Hà Nội thành Đại học Bách khoa Hà Nội.

Danh hiệu
Trong 60 năm xây dựng và phát triển, Trường ĐHBK Hà Nội đã được Đảng và Nhà nước trao tặng nhiều phần thưởng cao quý như: Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới năm 2006, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân năm 2006, Huân chương Hồ Chí Minh năm 2001, Huân chương Độc lập hạng Nhất, Nhì, Ba; Huân chương Kháng chiến hạng Nhất, Huân chương Chiến công hạng Nhì, Huân chương Lao động hạng Nhất (2), hạng Nhì (2), hạng Ba (2)… Ngoài ra, có 3 tập thể là Bộ môn Thiết bị Điện, Bộ môn Hệ thống Điện, Viện Vật lý kỹ thuật đạt Giải thưởng Hồ Chí Minh; 3 cá nhân là PGS Trần Tuấn Thanh, GS.TSKH.NGƯT Trần Vĩnh Diệu, GS.TSKH.NGƯT Trần Đình Long đạt danh hiệu Anh hùng Lao động.
 Huân chương chiến công hạng III (năm 1973) cho nhóm cán bộ tham gia đề tài GK1;
 Danh hiệu Anh hùng Lao động (năm 1984) cho tập thể cán bộ, giảng viên bộ môn Thiết bị điện–điện tử, khoa điện
 Danh hiệu Anh hùng Lao động (năm 2000) cho tập thể cán bộ, giảng viên trường;
 Huân chương Hồ Chí Minh (2001);
 Danh hiệu Anh hùng Lao động (năm 2005) cho tập thể cán bộ, giảng viên bộ môn hệ thống điện, khoa điện.

Ngoài ra, trường còn được trao tặng nhiều huân chương các loại. Nhiều đơn vị, cá nhân được nhà nước trao tặng huân chương lao động hạng nhất, nhì, ba và giải thưởng Hồ Chí Minh về khoa học công nghệ.

Danh hiệu và phần thưởng từ 2008 đến 2016

Danh sách giám đốc và hiệu trưởng

Trường Đại học Bách khoa Hà Nội (1956–2021)

Đại học Bách khoa Hà Nội (2022–nay)

Thư viện Tạ Quang Bửu

Ngày 7 tháng 10 năm 2006, thư viện Tạ Quang Bửu – công trình kỉ niệm 50 thành lập trường Đại học Bách khoa Hà Nội được khánh thành. Tổng vốn đầu tư cho xây dựng thư viện Tạ Quang Bửu là hơn 200 tỉ đồng. Thư viện Tạ Quang Bửu hiện là một trong những thư viện lớn nhất trong hệ thống thư viện đại học ở Việt Nam, bao gồm 1 toà nhà 10 tầng với tổng diện tích 37.000m².

Từ tầng 1 tới tầng 5 là hệ thống phòng đọc mở (người đọc có thể tự tìm kiếm, tra cứu sách và tài liệu). Thư viện có hai phòng học đa phương tiện với quy mô mỗi phòng 150 máy tính được kết nối Internet giúp sinh viên truy cập miễn phí. Thư viện có khả năng phục vụ cùng một lúc hơn 2000 sinh viên.

Tổng số máy tính của trường: 2.421.
Dùng cho hệ thống văn phòng: 632.
Dùng cho sinh viên học tập: 1.789.
Mạng thông tin:

Trang web của Thư viện với hơn 600 000 đầu sách và cung cấp các truy cập đến các cơ sở dữ liệu trực tuyến như Science Direct, IEEE, ACM.Trang web của Trung tâm Mạng thông tin cung cấp các thông tin cần thiết về các dịch vụ công nghệ của trường ĐH Bách khoa Hà Nội từ email, tài khoản truy cập Internet, kết nối mạng nội bộ...

Nhà in
Nhà in chịu trách nhiệm in các loại ấn phẩm cho Nhà xuất bản. Hợp đồng in các loại ấn phẩm trong phạm vi kinh doanh của Nhà xuất bản và các đối tác.

Nhân vật đáng chú ý
Phan Thu, Trung tướng, Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân, nguyên Thứ trưởng Bộ Quốc phòng.
Vũ Đình Cự: nguyên Phó chủ tịch quốc hội, giải thưởng Hồ Chí Minh đợt 1 về khoa học và kỹ thuật, cựu giảng viên nhà trường.
Hoàng Trung Hải: K21, Khoa Điện; nguyên Uỷ viên Bộ Chính trị, nguyên Bí thư Thành ủy Hà Nội, nguyên Bộ trưởng Bộ Công nghiệp, nguyên Phó Thủ tướng Chính phủ Việt Nam
 Trương Đình Tuyển : nguyên Bộ trưởng Bộ Thương mại (nay là Bộ Công Thương)
 Phạm Gia Khiêm: Nguyên Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Việt Nam
 Vũ Xuân Thiều: Anh hùng bắn rơi máy bay B52 năm 1972
Hoàng Văn Nghiên: nguyên Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội
 Hoàng Văn Phong: nguyên Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ.
 Nguyễn Minh Hiển: nguyên Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo
 Nguyễn Tiến Sâm, Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân, Phi công Quân đội nhân dân Việt Nam; nguyên Thứ trưởng Bộ Giao thông Vận tải, nguyên Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam.
Nguyễn Quân: Nguyên Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam, nguyên giảng viên, nguyên phó Hiệu trưởng thường trực nhà trường.
Chu Ngọc Anh: nguyên Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam, nguyên Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội, nguyên giảng viên
 Nguyễn Tá Anh: Phó tổng Giám Đốc sản xuất MBF.eCo thuộc Công ty Hệ thống thông tin FPT. Giám đốc Kinh Doanh, Tư Vấn sản phẩm Doanh nghiệp với nhiều sản phẩm nổi tiếng FPT.eInvoice, FPT.eContract,….
Nguyễn Tử Quảng: Cựu sinh viên. Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Bkav.
Hoàng Nam Tiến: Cựu sinh viên. Cựu Chủ tịch hội đồng quản trị FPT Software, Chủ tịch hội đồng quản trị FPT Telecom. Con trai út của Thiếu tướng Hoàng Đan.
Dương Quang Thành: Cựu sinh viên. Chủ tịch Hội đồng thành viên Tập đoàn Điện lực Việt Nam.
Lê Mạnh Hùng: Cựu sinh viên. Tổng giám đốc Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam.
PGS.TS Mai Thanh Phong: Cựu sinh viên. Hiệu trưởng trường ĐH Bách khoa TPHCM.
Trần Mạnh Hùng: Cựu sinh viên. Nguyên chủ tịch Hội đồng thành viên Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam.
GS.TS Hồ Tú Bảo: Cựu sinh viên. Đồng sáng lập Trung tâm xuất sắc John Von Neumann (ĐHQGTPHCM)
Trần Hạnh Phúc: Cựu sinh viên. BTV, MC của Đài truyền hình Việt Nam.
Bùi Đức Bảo: Cựu sinh viên. BTV, MC của Đài truyền hình Việt Nam.
Đại tá Tào Đức Thắng: TGĐ, Chủ tịch HĐQT Viettel Group.
Đặng Thùy Trang: Á hậu 2 Hoa hậu Việt Nam 2010.

Xem thêm
 Danh sách trường đại học công lập tại Việt Nam
 Danh sách trường đại học và cao đẳng tại Hà Nội
 Danh sách các trường đại học trọng điểm đào tạo nhân lực an toàn thông tin ở Việt Nam

Chú thích

Ghi chú

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Trang web chính thức
 Trang thông tin tuyển sinh trường Đại học Bách khoa Hà Nội


title: Hưng Ninh (định hướng)

text:
Hưng Ninh có thể chỉ:
Thành phố cấp huyện Hưng Ninh (chữ Hán giản thể:兴宁市, âm Hán Việt: huyện) là một thành phố thuộc địa cấp thị Mai Châu, tỉnh Quảng Đông, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.
Hưng Ninh thuộc Nam Ninh, Quảng Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.


title: Premilcuore

text:
Premilcuore là một đô thị ở tỉnh Forlì-Cesenatrong vùng Emilia-Romagna, có cự ly khoảng 70 km về phía đông nam của Bologna và khoảng 35 km về phía tây namcủa Forlì. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 889 người và diện tích là 98,8 km².

Premilcuore giáp các đô thị: Galeata, Portico e San Benedetto, Rocca San Casciano, San Godenzo, Santa Sofia.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune.premilcuore.fo.it/

Đô thị tỉnh Forlì-Cesena


title: Volvarina ingolfi

text:
Volvarina ingolfi là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Marginellidae, họ ốc mép.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Volvarina


title: Laval-du-Tarn

text:
Laval-du-Tarn là một xã ở tỉnh Lozère trong vùng Occitanie, phía nam nước Pháp. Khu vực này có độ cao trung bình 810 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

 INSEE commune file

Xã của Lozère


title: Leioproctus minutus

text:
Leioproctus minutus là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1916.

Chú thích

Tham khảo

Leioproctus
Động vật được mô tả năm 1916


title: Cheumatopsyche gaia

text:
Cheumatopsyche gaia là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Cheumatopsyche


title: Croisilles, Pas-de-Calais

text:
Croisilles là một xã của tỉnh Pas-de-Calais, thuộc vùng Hauts-de-France, miền đông nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
 Xã của tỉnh Pas-de-Calais

Tham khảo
 INSEE
 IGN

Liên kết ngoài
 The first CWGC cemetery at Croisilles
 The second CWGC cemetery at Croisilles
 Croisilles on the Quid website
 Website with information about Croisilles

Xã của Pas-de-Calais


title: Quang Châu (định hướng)

text:
Quang Châu có thể là:

 Xã Quang Châu, huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang, Việt Nam
 Tên theo âm Hán Việt của thành phố Gwangju, Hàn Quốc


title: Rhipidia euterpe

text:
Rhipidia euterpe là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Rhipidia
Limoniidae ở vùng Afrotropic


title: Puebla

text:
Puebla là một trong 31 bang, cùng với Quận liên bang, là 32 thực thể Liên bang của México. Nó được chia thành 217 hạt, thủ phủ là thành phố Puebla.

Puebla nằm ở Đông-Trung Mexico. Bang được bao quanh bởi các bang Veracruz về phía bắc và phía đông, Hidalgo, Mexico, Tlaxcala và Morelos về phía tây, Guerrero và Oaxaca về phía nam.

Chú thích

Liên kết

  Government of the state of Puebla
  Detailed Puebla State Map @ Maps-of-Mexico.com
  Puebla Judicial Districts

Bang của México
Khởi đầu năm 1823 ở México


title: Rối loạn lo âu

text:
Rối loạn lo âu (tiếng Anh: Anxiety disorder) là một trong các rối loạn tâm lý có tính phổ biến cao, bệnh thường kết hợp với nhiều rối loạn khác như trầm cảm, rối loạn nhân cách, rối loạn ăn uống, rối loạn dạng cơ thể.

Rối loạn lo âu là sự lo sợ quá mức trước một tình huống xảy ra, có tính chất vô lý, lặp lại, kéo dài gây ảnh hưởng tới sự thích nghi với cuộc sống. Khi lo âu và sợ hãi quá mức ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc sống, vẫn tiếp tục ngay cả khi mối lo thực tế đã kết thúc thì đó là bệnh lý. Nguyên nhân chính xác của rối loạn bao gồm nhiều yếu tố khác nhau, chủ yếu liên quan tới các sang chấn tâm lý kết hợp với yếu tố nhân cách có xu hướng lo âu.

Các dạng rối loạn lo âu

Rối loạn lo âu lan tỏa (GAD)

Thường bắt đầu từ 20-30 tuổi, số lượng người nữ mắc cao gấp đôi so với người nam, đặc điểm của rối loạn này là sự lo âu lan tỏa, dai dẳng và không giới hạn hay nổi bật trong bất cứ tình huống, đối tượng đặc biệt nào. Bệnh có các biểu hiện về tâm trạng như luôn bất an, hồi hộp, còn thể chất thì hay run rẩy, căng cứng bắp thịt, vã mồ hôi, thắt ngực, nóng lưng, đau bụng, khó ngủ. Do các biểu hiện này bệnh nhân thường tìm đến các bác sĩ đa khoa để tìm các tổn thương thể chất cho đến khi không tìm được nguyên nhân thì mới tìm đến các bác sĩ tâm lý. Một trong các tiêu chuẩn chẩn đoán quan trọng là lo âu quá mức hàng ngày trong thời gian ít nhất 6 tháng.

Với những người bị rối loạn lo âu lan tỏa, mỗi ngày diễn ra họ đều phải trải qua cảm xúc lo lắng và căng thẳng quá mức, mặc dù có rất ít hoặc không có vấn đề nghiêm trọng nào. Họ hay dự đoán các sự kiện bất trắc và quá quan tâm đến các vấn đề sức khỏe, tiền bạc, gia đình, hoặc khó khăn trong công việc...

Rối loạn ám ảnh cưỡng chế (OCD)

Trước đây do có ít bệnh nhân đến khám và chịu thừa nhận nên rối loạn này được cho là không phổ biến nhưng những con số thống kê gần đây cho thấy quan niệm này cần phải đính chính lại, theo ước tính ở Mỹ có khoảng 2% người mắc, nam nữ có tỉ lệ như nhau. Đặc điểm của bệnh là các ý nghĩ ám ảnh và hành vi cưỡng chế, người bệnh không làm chủ được các ý nghĩ lặp đi lặp lại một cách vô lý và để giảm bớt độ thôi thúc gây khó chịu cho bản thân họ buộc phải thực hiện hành vi cưỡng chế. Một số hành vi cưỡng chế cụ thể như là nhìn đồng hồ hoặc rửa tay liên tục, sưu tầm các vật vô giá trị, ngăn nắp quá mức, tìm kiếm sự cân đối... Nhiều người ý thức được tính chất bất thường của hành vi nhưng không khống chế được chúng, họ miêu tả điều đó giống như khi bị nấc dù rất muốn nhưng không thể nào dừng lại được.

Người mắc rối loạn ám ảnh cưỡng chế phần nào hiểu rõ tính chất vô ích của ám ảnh. Đôi khi chính họ cũng công nhận ý nghĩ ám ảnh và hành vi cưỡng chế của họ là phi lý. Nhưng phần lớn họ không có nhận định chắc chắn về sự sợ hãi của mình hoặc thậm chí có niềm tin mạnh mẽ rằng những hành vi đó là phù hợp. Những người mắc rối loạn ám ảnh cưỡng chế phải đấu tranh rất quyết liệt để xua những ý nghĩ không mong muốn và hành vi cưỡng chế. Rất nhiều người có thể ngăn các triệu chứng ám ảnh cưỡng chế xuất hiện trong nhiều giờ khi họ ở trong lớp học hay ở nơi làm việc. Nhưng qua thời gian đó sự kháng cự yếu đi và họ bị chi phối bởi hành vi ám ảnh mang tính chất lễ nghi rất mạnh, nó ảnh hưởng đến toàn bộ cuộc sống của bệnh nhân và đôi khi khiến họ khó có thể ở một nơi nào đó ngoài căn nhà của mình.

Rối loạn stress sau sang chấn (PTSD)

Sau một trải nghiệm đau buồn như người thân mất, bị ngược đãi, chiến tranh, thiên tai… phần lớn chúng ta lấy lại được cảm xúc quân bình theo thời gian, tuy nhiên ở một số người nó lại trở thành nỗi bất an dai dẳng, cảm giác đau buồn không nguôi này gọi là rối loạn stress sau sang chấn. Tên gọi PTSD chính thức ra đời sau khi người ta nhận thấy rằng rất nhiều cựu binh Mỹ tham chiến ở Việt Nam sau khi trở về nước mặc dù có cuộc sống như mọi người nhưng lại có nhiều biểu hiện tâm lý bất thường. Các triệu chứng thường thấy là người bệnh hay nhớ lại hoàn cảnh sang chấn ngoài ý muốn hoặc nó có thể đến trong cơn ác mộng. Những người có tuổi thơ bất hạnh, bị lạm dụng tình dục, chứng kiến cái chết thảm khốc của người mà mình thương yêu có khả năng cao mắc bệnh này.

Người ta nhận thấy sự tác động khác nhau của sự kiện gây sang chấn đến những người khác nhau, với người này thì để lại hậu quả nghiêm trọng người khác thì không. Trong cùng một biến cố thì người trực tiếp là nạn nhân có nguy cơ mắc bệnh cao hơn người chỉ gián tiếp liên quan, chẳng hạn như chỉ nhìn thấy sự kiện. Ngoài ra cũng phải kể đến yếu tố tâm lý riêng của từng người, những người có khả năng chịu đựng stress tốt hơn thì ít nguy cơ hơn, tuy nhiên tất cả mọi người đều có mức độ chịu đựng nhất định, hiếm có người nào sống sót trở về từ các trại tập trung của Đức Quốc xã mà lại không bị tổn thương về tâm lý.

Ám ảnh sợ xã hội

Như tên gọi, người bệnh luôn cảm thấy sợ hãi quá mức trong các tình huống mang tính xã hội như trong các buổi tiệc, nói chuyện trước đám đông, hay thậm chí chỉ là nói chuyện với người khác hoặc bị một ai đó nhìn. Có các biểu hiện như đỏ mặt, run rẩy, buồn nôn… Khi hành động thì luôn sợ hãi rằng mình sẽ làm các hành vi ngớ ngẩn để rồi phải xấu hổ. Theo thống kê khoảng 3.7% người Mỹ mắc căn bệnh này tức là xấp xỉ 5.3 triệu người, nữ có tỉ lệ mắc cao gấp đôi nam giới, thế nhưng tỉ lệ nam giới chủ động tìm kiếm sự giúp đỡ để chữa trị lại nhiều hơn. Bệnh thường khởi phát trong thời kỳ thơ ấu hoặc đầu trưởng thành hiếm khi bị bệnh sau tuổi 25. Nếu không được chữa trị bệnh sẽ làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng sống. Một số tình huống xã hội mà người bệnh thường tránh né nhất đó là:

 Nói chuyện trước đám đông
 Làm việc khi ai đó đang nhìn mình
 Nói chuyện trên điện thoại
 Gặp người lạ
 Hẹn hò
 Ăn ở nơi công cộng
 Trả lời câu hỏi trong lớp học

Rối loạn lo âu khi xa cách
Biểu hiện sự lo âu thái quá khi phải xa cách môi trường hoặc người đem lại cảm giác an toàn. Bệnh có xuất hiện ở người trưởng thành nhưng đối tượng chủ yếu mắc bệnh là trẻ em. Cần nhớ rằng lo âu khi xa cách là một giai đoạn trong quá trình phát triển tự nhiên của trẻ (rất dễ quan sát ở trẻ sơ sinh chúng có thể khóc ngay khi đến nhà người lạ) do vậy chẩn đoán mắc bệnh chỉ có ý nghĩa với các biểu hiện vượt mức cần thiết.

Nguyên nhân

Thuốc
Rối loạn lo âu có thể gây ra bởi lạm dụng rượu quá độ. Tuy nhiên, việc sử dụng rượu vừa phải cũng có thể gây ra sự tăng độ lo âu đối với một số cá nhân. Sự phụ thuộc của Caffeine, rượu và benzodiazepine có thể làm trầm trọng thêm hoặc gây ra sự lo lắng và hoảng loạn.  Rối loạn lo âu thường xảy ra trong giai đoạn cai rượu cấp tính và có thể tồn tại đến 2 năm như một phần của hội chứng cai sau cấp tính, nằm khoảng một phần tư số người khỏi bệnh nghiện rượu.  Trong một nghiên cứu vào năm 1988, bệnh ở khoảng một nửa số bệnh nhân tham gia các dịch vụ sức khỏe tâm thần tại một phòng khám tâm thần của bệnh viện Anh, với các tình trạng bao gồm rối loạn lo âu như rối loạn hoảng sợhoặc ám ảnh sợ xã hội, được xác định là do rượu hoặc sự phụ thuộc của benzodiazepine. Ở những bệnh nhân này, sự gia tăng lo âu ban đầu xảy ra trong thời gian rút tiền sau đó là chấm dứt các triệu chứng lo âu của họ

Điều kiện Y tế
Đôi khi, rối loạn lo âu có thể là tác dụng phụ của một bệnh nội tiết tiềm ẩn gây ra chứng tăng động hệ thần kinh, chẳng hạn như pheochromocytoma   hoặc cường giáp.

Căng thẳng
Rối loạn lo âu có thể phát sinh để đáp ứng với những căng thẳng trong cuộc sống như lo lắng về tài chính hoặc bệnh mãn tính. Lo âu của thanh thiếu niên và thanh niên phổ biến là do những căng thẳng của sự tương tác xã hội, đánh giá và hình ảnh cơ thể. Lo lắng cũng phổ biến ở những người lớn tuổi bị chứng mất trí. Mặt khác, rối loạn lo âu đôi khi bị chẩn đoán sai ở những người lớn tuổi khi các bác sĩ giải thích sai các triệu chứng của bệnh lý thực thể (ví dụ, tim đập do rối loạn nhịp tim) là dấu hiệu của sự lo lắng

Di truyền
GAD chạy trong các gia đình và phổ biến hơn gấp sáu lần ở trẻ em của người mắc bệnh này.

Trong khi lo lắng nảy sinh như một sự thích nghi, trong thời hiện đại, nó hầu như luôn được nghĩ đến tiêu cực trong bối cảnh rối loạn lo âu. Những người mắc các rối loạn này có hệ thống rất nhạy cảm; do đó, hệ thống của họ có xu hướng phản ứng thái quá với các kích thích dường như vô hại. Đôi khi rối loạn lo âu xảy ra ở những người đã từng bị chấn thương, chứng tỏ sự gia tăng tỷ lệ lo âu khi người đó sinh con, người con có thể sẽ có một tương lai khó khăn.  Trong những trường hợp này, rối loạn phát sinh như một cách để dự đoán rằng môi trường của cá nhân sẽ tiếp tục gây ra các mối đe dọa.

Tình trạng lo lắng kéo dài
Ở mức độ thấp, lo lắng không phải là một điều xấu. Trên thực tế, phản ứng nội tiết tố đối với sự lo lắng đã phát triển như một lợi ích, vì nó giúp con người phản ứng với những nguy hiểm. Các nhà nghiên cứu trong y học tiến hóa tin rằng sự thích nghi này cho phép con người nhận ra có một mối đe dọa tiềm tàng và hành động phù hợp để đảm bảo khả năng bảo vệ lớn nhất. Thực tế đã chứng minh rằng những người có mức độ lo lắng thấp có nguy cơ tử vong cao hơn những người có mức độ trung bình. Điều này là do sự vắng mặt của nỗi sợ hãi có thể dẫn đến thương tích hoặc tử vong.  Ngoài ra, những bệnh nhân mắc cả lo âu và trầm cảm được phát hiện có tỷ lệ mắc bệnh thấp hơn so với những người bị trầm cảm đơn thuần.  Ý nghĩa chức năng của các triệu chứng liên quan đến lo âu bao gồm: sự tỉnh táo hơn, chuẩn bị hành động nhanh hơn và giảm khả năng bỏ lỡ các mối đe dọa. Trong tự nhiên, các cá nhân dễ bị tổn thương, ví dụ như những người bị tổn thương hoặc mang thai, có ngưỡng phản ứng lo âu thấp hơn, khiến họ tỉnh táo hơn.  Điều này cho thấy một lịch sử tiến hóa kéo dài của phản ứng lo âu.

Tiến hóa
Người ta đã đưa ra giả thuyết rằng tỷ lệ lo lắng cao là một phản ứng đối với cách môi trường xã hội đã thay đổi từ thời đại Cổ sinh. Ví dụ, trong thời kỳ đồ đá có sự tiếp xúc da kề da nhiều hơn và xử lý nhiều em bé hơn bởi mẹ của chúng, cả hai đều là những chiến lược làm giảm sự lo lắng.  Ngoài ra, có sự tương tác lớn hơn với người lạ trong thời hiện tại trái ngược với sự tương tác chỉ giữa các bộ lạc gần gũi. Các nhà nghiên cứu cho rằng việc thiếu sự tương tác xã hội liên tục, đặc biệt là trong những năm hình thành, là nguyên nhân thúc đẩy tỷ lệ lo lắng cao.

Nhiều trường hợp hiện tại có khả năng là kết quả của một sự không phù hợp tiến hóa, được đặc biệt gọi là "sự không phù hợp tâm lý". Theo thuật ngữ tiến hóa, sự không phù hợp xảy ra khi một cá nhân sở hữu những đặc điểm thích nghi với môi trường khác với môi trường hiện tại của cá nhân đó. Ví dụ, mặc dù một phản ứng lo âu có thể đã được phát triển để giúp giải quyết các tình huống đe dọa tính mạng, đối với các cá nhân nhạy cảm cao trong các nền văn hóa phương Tây chỉ cần nghe tin xấu có thể gợi ra phản ứng mạnh mẽ.

Một quan điểm tiến hóa có thể cung cấp cái nhìn sâu sắc về các lựa chọn thay thế cho các phương pháp điều trị lâm sàng hiện tại cho các rối loạn lo âu. Đơn giản chỉ cần biết một số lo lắng là có lợi có thể làm giảm bớt một số hoảng loạn liên quan đến các điều kiện nhẹ. Một số nhà nghiên cứu tin rằng, về mặt lý thuyết, sự lo lắng có thể được làm trung gian bằng cách giảm cảm giác dễ bị tổn thương của bệnh nhân và sau đó thay đổi sự đánh giá của họ về tình huống.

Các rối loạn tâm thần kết hợp
Theo thống kê riêng ở Mỹ của dự án nghiên cứu National Comorbidity Survey trong năm 2005 (một dự án nghiên cứu về tỉ lệ các rối loạn tâm thần ở người Mỹ) thì 58% bệnh nhân được chẩn đoán trầm cảm có rối loạn lo âu, trong số đó 17,2% là rối loạn lo âu lan tỏa, 9,9% là rối loạn hoảng sợ. Bệnh nhân rối loạn lo âu cũng có tỉ lệ cao bị trầm cảm ngoài ra 22,4% bệnh nhân mắc ám ảnh sợ xã hội, 9,4% bệnh nhân sợ khoảng trống và 2,3% rối loạn hoảng sợ. Nhiều trường hợp các triệu chứng không đủ mạnh để chẩn đoán là rối loạn lo âu hay trầm cảm khi đó chẩn đoán đầu tiên của bệnh nhân sẽ được áp dụng. Có bằng chứng cho thấy việc tiếp xúc lâu dài với dung môi hữu cơ trong môi trường làm việc có thể liên quan đến rối loạn lo âu. Vẽ tranh, sơn phủ và trải thảm là một số công việc trong đó tiếp xúc đáng kể với dung môi hữu cơ có thể xảy ra.

Uống caffeine có thể gây ra hoặc làm trầm trọng thêm chứng rối loạn lo âu,   bao gồm cả rối loạn hoảng sợ.    Những người bị rối loạn lo âu có thể có độ nhạy caffeine cao.   Rối loạn lo âu do caffein là một phân lớp của chẩn đoán DSM-5 về rối loạn lo âu do chất / thuốc gây ra. Rối loạn lo âu do chất / thuốc gây ra thuộc nhóm rối loạn lo âu, và không phải là loại rối loạn gây nghiện và liên quan đến chất gây nghiện, mặc dù các triệu chứng là do ảnh hưởng của một chất.

Sử dụng cần sa có liên quan đến rối loạn lo âu. Tuy nhiên, mối quan hệ chính xác giữa việc sử dụng cần sa và lo lắng vẫn cần phải được xác nhận thêm

Điều trị
Cũng như nhiều rối loạn tâm lý khác việc điều trị bao gồm hai phương pháp chính, đó là sử dụng thuốc và các liệu pháp tâm lý trong đó có liệu pháp hành vi nhận thức, tham vấn tâm lý, thư giãn (người bệnh thực hành những bài tập thả lỏng cơ kết hợp với tập thở khí công...)

Liệu pháp hành vi nhận thức
Trị liệu bằng các liệu pháp hành vi nhận thức hiện còn chưa được phổ biến ở Việt Nam. Việc điều trị bao gồm nhiều nội dung khác nhau như là giáo dục về tâm lý, hướng dẫn cách xử lý khi có những biểu hiện của lo âu, hoảng sợ như là tập thư giãn, tập hít thở sâu, hoặc có những liệu pháp giúp bệnh nhân dần dần thích nghi được với các hoàn cảnh gây ra tình trạng lo âu và các triệu chứng sẽ dần biến mất. Để điều trị hiệu quả thường kết hợp cả hai phương pháp dùng thuốc và hành vi nhận thức.

Dùng thuốc
Loại thuốc đang được dùng phổ biến hiện nay là nhóm thuốc ức chế hấp thu serotonin có chọn lọc (SSRI) mà một số hoạt chất phổ biến như là fluoxetine, sertraline, paroxetine… và loại thuốc chống trầm cảm 3 vòng amitriptylin cùng nhóm benzodiazepine. Tuy nhiên việc lựa chọn loại thuốc nào còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác như là bệnh nhân có bệnh lý khác kết hợp hay không, điều kiện tài chính. Cũng cần phải hết sức lưu ý tác dụng phụ của thuốc khi sử dụng, SSRI là loại thuốc ít có nguy cơ về tim mạch, kháng cholinergic và ngộ độc liên quan đến quá liều nhưng nó có tác dụng phụ trên chức năng tình dục. Khi dùng loại thuốc nhóm benzodiazepin thì có những nguy cơ phụ thuộc thuốc khi sử dụng lâu dài, chỉ nên sử dụng ở các bệnh nhân buộc phải được kiểm soát các triệu chứng một cách nhanh chóng như là bệnh nhân có nguy cơ nghỉ việc, nghỉ học. Loại thuốc chống trầm cảm 3 vòng thường có các nguy cơ tác dụng phụ lên hệ tim mạch, vì vậy cần đặc biệt lưu ý với những bệnh nhân cao tuổi (thường có hệ tim mạch yếu) và những người có bệnh lý cơ thể kèm theo.

Lối sống và chế độ ăn uống
Thay đổi lối sống bao gồm tập thể dục, trong đó có bằng chứng vừa phải cho một số cải thiện, thường xuyên hóa giấc ngủ, giảm lượng caffeine và ngừng hút thuốc.  Ngừng hút thuốc có lợi ích trong lo âu lớn bằng hoặc lớn hơn so với thuốc.  Axit béo không bão hòa đa omega-3 (như dầu cá) có thể làm giảm lo lắng, đặc biệt ở những người có triệu chứng quan trọng hơn.

Ở trẻ em
Thỉnh thoảng, trẻ em cảm thấy lo lắng chẳng hạn như khi chúng bắt đầu đi học hoặc đi nhà trẻ, hoặc chuyển đến một khu vực mới.

Lo lắng là một cảm giác không thoải mái, chẳng hạn sợ hãi, đó là một phản ứng dễ hiểu ở trẻ em để thay đổi hoặc một sự kiện căng thẳng.

Nhưng đối với một số trẻ em, sự lo lắng ảnh hưởng đến hành vi và suy nghĩ của chúng hàng ngày, can thiệp vào trường học, nhà cửa và đời sống xã hội của chúng. Đây là khi bạn có thể cần sự giúp đỡ chuyên nghiệp để giải quyết nó trước khi nó trở thành một vấn đề nghiêm trọng hơn.

Xem thêm
 Rối loạn ám ảnh cưỡng chế
 Rối loạn lo âu lan tỏa
 Ám ảnh sợ xã hội
 Rối loạn nhân cách
 Rối loạn stress sau sang chấn

Liên kết ngoài

 Rối Loạn Lo Âu Có Tự Hết Không? Chữa khỏi hoàn toàn được không?

Chú thích

Chẩn đoán tâm thần
Tâm bệnh học


title: Arhodia

text:
Arhodia là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Các loài
 Arhodia carnea
 Arhodia lasiocamparia Guenée, 1857
 Arhodia ozora
 Arhodia retractaria
 Arhodia rosalinda
 Arhodia semirosea
 Arhodia subpurpurea

Chú thích

Tham khảo

 Arhodia at funet.fi

Geometridae
Bướm đêm Úc
Oenochrominae


title: Schwartziella rarilineata

text:
Schwartziella rarilineata là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Rissoidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Schwartziella


title: Tam Giang Tịnh Lưu

text:
Tam Giang Tịnh Lưu () là một khu vực bảo tồn tại tỉnh Vân Nam, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Đây là thượng nguồn của ba con sông nổi tiếng: sông Dương Tử, sông Mê kông và sông Salween (Nộ Giang) trong khu vực Dãy núi Hoành Đoạn thuộc tỉnh Vân Nam. Tam Giang Tịnh Lưu đã được UNESCO công nhận là Di sản thiên nhiên thế giới vào năm 2007.

Mô tả

Địa lý
Khu vực bao gồm 15 vùng lõi với tổng diện tích 939.441,4 ha và vùng đệm có diện tích là 758.977,8 ha, trên một vùng với bán kính rộng 180 km và 310 km. Khu vực này là nơi phát tích ba con sông lớn của châu Á chạy song song trên bề rộng 300 km và trên khu vực cao 6000 mét so với mực nước biển.
Đó là sông sông Salween (Nộ Giang) đổ ra Ấn Độ Dương tại cửa sông Mawlamyaing của Miến Điện; sông Mê Kông chảy ra Biển Đông tại các cửa sông miền Nam Việt Nam và sông Dương Tử đổ ra biển Hoa Đông tại Thượng Hải. Các khu vực bảo tồn thiên nhiên đã được thiết lập cùng những địa điểm có cảnh quan đẹp và độc đáo tại đây đã được UNESCO công nhận là Di sản thế giới nhờ sự "đa dạng hầu hết các khu vực nhiệt độ trên Trái Đất" và "vượt trội các tính năng địa hình".

Do vị trí địa lý của nó về địa hình và địa điểm, các khu vực 3 sông chảy song song cùng nhau chứa nhiều loại khí hậu. Lượng mưa hàng năm trung bình khoảng từ 4.600 mm trong Dulongjian tại khu vực phía tây của Gongshan quaän đến 300mm ở trên thung lũng của sông Yangtse. Việc bảo vệ các khu vực xung quanh, khu vực hiện có 6.000 loài cây, 173 loài vật có vú, 417 loài chim, trong đó có 22 loài liệt vào sách đỏ.

Văn hóa các dân tộc
Ngoài đa dạng về sinh học, tự nhiên, các con sông, cảnh quan, địa hình, Tam Giang Tịnh Lưu còn đa dạng cả về thành phần dân tộc thiểu số. Có tất cả 25 dân tộc ở Vân Nam như Độc Long (nhóm dân tộc thiểu số ít người nhất tại Trung Quốc), Tây Tạng, Nộ, Lật Túc, Bạch, Phổ Mễ, Nạp Tây. Nhiều người trong số các dân tộc thiểu số vẫn còn bảo lưu truyền thống rất tốt và họ vẫn sử dụng trang phục truyền thống như là trang phục mặc hàng ngày.

Trong khu vực cũng có Di sản thế giới của UNESCO khác, đó là Thị trấn cổ Lệ Giang.

Các khu vực bảo vệ
Tam Giang Tịnh Lưu bao gồm 15 khu vực bảo vệ trong 8 khu vực địa lý. Bao gồm:
 Ba phần riêng biệt của Khu bảo tồn thiên nhiên quốc gia Cao Lê Cống Sơn (Dãy núi Cao Lê Cống)
 Khu bảo tồn thiên nhiên Núi tuyết Cáp Ba cùng với Hổ Khiêu Hiệp
 Khu bảo tồn thiên nhiên Hồ Bích Tháp, một phần của Vườn quốc gia Phổ Đạt Thố thuộc Shangri-La
 Khu bảo tồn thiên nhiên Dãy núi Vân Lĩnh
 Khu vực cảnh quan Cống Sơn
 Khu danh thắng Nguyệt Lượng Sơn ở Phúc Cống
 Khu danh thắng Phiến Mã ở Lô Thủy
 Khu bảo tồn Bạch Mã-Núi tuyết Mai Lý
 Khu danh thắng Hồ Tụ Long thuộc Đức Khâm
 Khu danh thắng Lão Oa Sơn (老窝山) thuộc Phúc Cống
 Khu danh lam thắng cảnh Hồng Sơn (红山) một phần của Vườn quốc gia Phổ Đạt Thố thuộc Shangri-La
 Khu danh thắng Thiên Hồ Sơn (千湖山) thuộc Shangri-La
 Địa điểm tham quan Lão Quân Sơn (老君山) tại Lan Bình

Động thực vật

Tham khảo

Di sản thế giới tại Trung Quốc
Danh thắng quốc gia Trung Quốc
Mê Kông


title: George Bush

text:
George Bush có thể là:

Nhân danh
 George W. Bush, George Walker Bush, Tổng thống thứ 43 của Hợp chúng quốc Hoa Kỳ (2001–2009)
 George H. W. Bush (1924-2018), George Herbert Walker Bush, Tổng thống thứ 41 Hợp chúng quốc Hoa Kỳ (1989–1993), và là cha của George W. Bush
 George P. Bush, George Prescott Bush, con của thống đốc tiểu bang Florida Jeb Bush và cháu (kêu bằng bác) của George W. Bush, cháu nội của George H. W. Bush
 George Bush (học giả về Kinh Thánh), (1796–1859), học giả về Kinh Thánh và là bà con xa của hai tổng thống Hoa Kỳ.
 George Washington Bush (1779–1863), người định cư da đen đầu tiên ở nơi bây giờ là tiểu bang Washington.

Khác
 USS George H. W. Bush (CVN-77), Hàm không mẫu hạm của Hải quân Hoa Kỳ.


title: 5085 Hippocrene

text:
5085 Hippocrene (1977 NN) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 14 tháng 7 năm 1977 bởi Chernykh, N. S. ở Nauchnyj.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 5085 Hippocrene

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1977


title: Vệ Vũ công

text:
Vệ Vũ công (chữ Hán: 衞武公; 854 TCN-758 TCN), tên thật là Cơ Hòa (姬和), là vị vua thứ 11 của nước Vệ – chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.

Sự nghiệp
Vệ Vũ công là con thứ của Vệ Ly hầu – vua thứ 9 nước Vệ và là em của Vệ Cung bá – vua thứ 10 nước Vệ. Năm 813 TCN, Ly hầu mất, vua anh Cung bá lên ngôi.

Cơ Hòa được Vệ Ly hầu sủng ái và cho nhiều tài vật,Cơ Hòa dùng tài vật mua chuộc võ sĩ. Khi tang cha còn chưa hết, Cơ Hòa phát động binh biến , vua anh Cung bá phải tự sát tại chỗ quàn thi hài vua cha. Cơ Hòa lên ngôi, tức là Vệ Vũ công.

Cơ Hòa thực thi chính sách của Vệ Khang Thúc khiến trong nước được yên ổn.

Năm 771 TCN, quân Khuyển Nhung tiến đánh Cảo Kinh của nhà Chu, giết chết Chu U Vương. Cơ Hòa mang quân cùng Tần Tương công và Tấn Văn hầu cứu nhà Chu, đánh đuổi quân Khuyển Nhung, lập thái tử Nghi Cữu lên ngôi, tức là Chu Bình Vương. Do công lao giúp nhà Chu, ông được thăng lên tước công. Từ đó Vệ trở thành công quốc.

Năm 758 TCN, Vệ Vũ công mất. Ông làm vua được 55 năm. Con ông là Cơ Dương lên nối ngôi, tức là Vệ Trang công.

Trong Đông Chu liệt quốc
Vệ Vũ công xuất hiện tại hồi 3, tiểu thuyết Đông Chu liệt quốc của Phùng Mộng Long. Ông có công đánh quân Khuyển Nhung, lập thái tử Nghi Cữu. Lúc đó ông đã ở tuổi 90. Sau đó, ông còn can ngăn Chu Bình Vương không nên thiên đô sang Lạc Ấp nhưng vua nhà Chu không nghe theo.

Gia quyến
 Tổ phụ Vệ Khoảnh hầu
 Phụ thân Vệ Ly hầu
 Huynh trưởng Vệ Cung bá
 Con trai
 Vệ Trang công Cơ Dương
 Huệ Tôn thủy tổ họ Tôn (孫)
 Quý Vỉ

Xem thêm
Vệ Trang công
Vệ Cung bá

Tham khảo
Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
 Vệ Khang Thúc thế gia
 Phương Thi Danh (2001), Niên biểu lịch sử Trung Quốc, Nhà xuất bản Thế giới

Chú thích

Vua nước Vệ
Năm sinh thiếu
Mất năm 758 TCN


title: Homalopoma micans

text:
Homalopoma micans là một loài ốc biển nước sâu cỡ nhỏ có nắp vôi hóa, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Colloniidae.

Phân bố
Loài này thường gặp ở New Zealand.

Chú thích

Tham khảo

Homalopoma


title: Goizeder Victoria Azúa Barríos

text:
Goizeder Azúa là Hoa hậu Quốc tế 2003 đến từ Venezuela.

Xuất thân
Goizeder Azúa có tên gọi đầy đủ là Goizeder Victoria Azúa Barríos, sinh ngày 23 tháng 2 năm 1984 tại San Felipe, bang Yaracuy, Venezuela. Gốc gác là người Basque nên tên và họ của cô đều dài hơn so với người bình thường.

Các cuộc thi sắc đẹp

Hoa hậu Venezuela 2002
Goizeder Azúa bắt đầu sự nghiệp trong đấu trường nhan sắc từ danh hiệu hoa hậu bang Caraboro 2002, vượt qua cả người đẹp rất được yêu thích trong lần đó là Vanessa Fanesi.
Nhờ danh hiệu trên, cô giành quyền đại diên bang Caraboro tại cuộc thi hoa hậu Venezuela 2002. Goizeder Azúa tiếp tục gây bất ngờ bằng việc đăng quang ngôi vị hoa hậu thế giới Venezuela. Cô cũng được trao danh hiệu hoa hậu ảnh trong cuộc thi này.

Hoa hậu thế giới 2002
Tháng 12 năm 2002, Goizeder Azúa đại diện Venezuela tại cuộc thi hoa hậu thế giới. Bất chấp sự bỏ cuộc của nhiều thí sinh đến từ các nước khác nhằm phản đối thái độ ứng xử với phụ nữ của nước chủ nhà Nigeria, người đứng đầu tổ chức hoa hậu Venezuela - ông Ómel Sousa từ chối yêu cầu được rút lui của cô. Cuối cùng, cô lọt vào top 10 người đẹp nhất cuộc thi.

Miss Mesoamérica 2002
Cuối năm 2002, cô được cử tham dự cuộc thi Miss Mesoamérica và dễ dàng giành được ngôi vị hoa hậu.

Hoa hậu quốc tế 2003
Sang năm 2003, Goizeder Azúa tiếp tục được tín nhiệm bầu là Hoa hậu quốc tế Venezuela 2003 và đại diện nước nhà tham gia cuộc thi hoa hậu quốc tế 2003 được tổ chức tại Trung Quốc và Nhật Bản. Cô một lần nữa làm rạng danh Venezuela bằng việc đăng quang ngôi vị hoa hậu quốc tế 2003. Danh hiệu này cũng giúp Goizender Azúa trở thành hoa hậu Venezuela thành công nhất trên đấu trường quốc tế 5 năm trở lại đây.
Đây cũng là lần thứ 4 Venezuela chiến thắng tại cuộc thi này, một kỉ lục chỉ được san bằng vào năm 2005 bởi Philippines. Tuy nhiên, Venezuela lại có thêm 1 hoa hậu quốc tế nữa 1 năm sau đó 2006, giữ vững vị trí quốc gia thành công nhất tại cuộc thi nói trên.

Cuộc sống sau vương miện
Dù được đánh giá là có những chiến thắng bất ngờ trong các cuộc thi sắc đẹp trong nước nhưng Goizender Azúa có một sự nghiệp khá nổi bật ở ngành thời trang. Cô hiện nay là một trong những siêu mẫu hàng đầu tại Venezuela, nổi tiếng không chỉ vì vẻ đẹp bên ngày mà còn bởi tính cách thân thiện và khả năng trình diễn hấp dẫn.
Ngoài ra, Goizender Azúa còn tham gia làm việc cho Globovision - một hãng truyền hình ở Venezuela và một số đài radio khác với tư cách là phóng viên đưa tin lẫn người dẫn chương trình.

Ghi chú

Tham khảo
 Web Site Oficial del Miss Venezuela
 Goizeder Azua @ Bellas Venezolanas

Hoa hậu Quốc tế
Sinh năm 1984
Hoa hậu Venezuela
Nữ người mẫu Venezuela
Nhân vật còn sống


title: Rusko

text:
Rusko  là một đô thị của Phần Lan.

Vị trí ở tỉnh của Tây Phần Lan thuộc vùng Tây Nam Phần Lan. Đô thị này có dân số 3.722 người (thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004)và diện tích 50,42 km² trong đó có 0,16 km² là diện tích mặt nước. Mật độ dân số là 74,05 người trên mỗi km².

Dân đô thị này chỉ sử dụng tiếng Phần Lan

Tham khảo

Liên kết ngoài
http://www.rusko.fi/ - Trang mạng chính thức (bằng tiếng Phần Lan)

Đô thị của vùng Tây Nam Phần Lan


title: Diacantha duplicata

text:
Diacantha duplicata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Gerstaecker miêu tả khoa học năm 1871.

Chú thích

Tham khảo

Diacantha


title: Melissoptila inducens

text:
Melissoptila inducens là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Brèthes mô tả khoa học năm 1910.

Chú thích

Tham khảo

Melissoptila
Động vật được mô tả năm 1910


title: Castelnaudary

text:
Castelnaudary là một xã trong vùng Occitanie, thuộc tỉnh Aude, quận Carcassonne. Tọa độ địa lý của xã là 43° 19' vĩ độ bắc, 01° 57' kinh độ đông. Castelnaudary nằm trên độ cao trung bình là 165 mét trên mực nước biển. Xã có diện tích 47.72 km², dân số vào thời điểm 1999 là 10.851 người; mật độ dân số là 227 người/km².

Thông tin nhân khẩu

Nhân vật nổi tiếng
 Jean-François-Aimé Dejean (1749-1824) tướng quân đội và Bộ trưởng Bộ Chiến tranh 1802-1810.
 Antoine-François Andréossy (1761-1828), tướng quân đội của Napoléon
 Maria Theresia de Soubiran (1834-1889)
 Antoine Marfan (1858-1942)
 Georges Canguilhem (1904-1995), triết gia

Tham khảo

Xã của Aude


title: Chaetocnema chlorophana

text:
Chaetocnema chlorophana là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Duftschmid miêu tả khoa học năm 1825.

Chú thích

Tham khảo

Chaetocnema


title: Gymnopilus abramsii

text:
Gymnopilus abramsii là một loài nấm trong họ Cortinariaceae. Nó được miêu tả bởi nhà nấm học người Mỹ Murrill vào năm 1917.

Xem thêm
List of Gymnopilus species

Tham khảo

Liên kết ngoài
Index Fungorum

abramsii
Nấm Bắc Mỹ


title: Crocidosema

text:
Crocidosema là một chi bướm đêm thuộc phân họ Olethreutinae, trong họ Tortricidae.

Các loài
Crocidosema accessa (Heinrich, 1931)
Crocidosema apicinota (Turner, 1946)
Crocidosema aporema (Walsingham, 1914)
Crocidosema callida Meyrick, 1917
Crocidosema calvifrons (Walsingham, 1891)
Crocidosema cecidogena (Kieffer, 1908)
Crocidosema compsoptila Meyrick, 1936
Crocidosema cosmoptila Meyrick, 1917
Crocidosema evidens (Meyrick, 1917)
Crocidosema impendens Meyrick, 1917
Crocidosema lantana Busck, 1910
Crocidosema leprarum (Walsingham, in Sharp, 1907)
Crocidosema longipalpana (Moschler, 1891)
Crocidosema marcidellum (Walsingham, in Sharp, 1907)
Crocidosema meridospila (Meyrick, 1922)
Crocidosema orfilai Pastrana, 1964
Crocidosema perplexana (Fernald, 1901)
Crocidosema plebejana Zeller, 1847
Crocidosema pollutana (Zeller, 1877)
Crocidosema pristinana (Zeller, 1877)
Crocidosema pyrrhulana (Zeller, 1877)
Crocidosema roraria Meyrick, 1917
Crocidosema sediliata (Meyrick, 1912)
Crocidosema unica (Heinrich, 1923)
Crocidosema venata Razowski & Wojtusiak, 2006
Crocidosema veternana (Zeller, 1877)

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

 tortricidae.com

Eucosmini