title: Cầu Sully

text:
Cầu Sully (tiếng Pháp: Pont de Sully hay Pont Sully) là một cây cầu bắc qua sông Seine thuộc địa phận Paris, Pháp. Cây cầu này nối quận 4 với quận 5 theo trục từ đại lộ Henri IV qua đại lộ Saint-Germain. Cầu Sully bắt đầu từ kè Henri IV ở bờ phải, kéo dài đến kè Anjou và kè Béthune trên đảo Saint-Louis, kết thúc ở chỗ nối giữa kè Saint-Bernard và kè Tournelle ở bờ trái.

Lịch sử
Vào thế kỷ 19 cầu Sully gồm 2 phần riêng biệt ngăn cách bởi đảo Saint-Louis, phần ở bờ phải được gọi là Cầu Damiette (Passerelle Damiette) còn phần ở bờ trái được gọi là Cầu Constantine (Passerelle de Constantine). Đây là hai cầu treo dành cho người đi bộ được Surville xây dựng. Cây cầu ở bờ phải được xây dựng trong thời gian Cách mạng Pháp 1848 còn cây cầu ở bờ trái có tuổi đời lâu hơn, được xây dựng từ năm 1636 đến năm 1638), cây cầu sau đã bị phá huỷ năm 1872 do hệ thống treo bị ăn mòn.

Cầu Sully hiện nay được bắt đầu xây dựng năm 1876, đây là một phần trong dự án quy hoạch lại Paris của Georges Eugène Haussmann, nó được khánh thành ngày 25 tháng 8 năm 1877. Cầu mới được đặt tên là Cầu Sully để vinh danh Maximilien I de Béthune, công tước Sully (1560-1641), một bộ trưởng của Henri IV. Đây là công trình của hai kỹ sư Paul Vaudrey và Gustave Brosselin. Trên đoạn chính dài 159 m của cầu Sully có 3 nhịp vòm bằng sắt dài lần lượt 46, 49 và 46 m. Đoạn phụ dài 82 m của cầu có một vòm trung tâm cũng bằng sắt dài 42 m. Độ rộng của cầu là 20 m (12 m đường và 8 m vỉa hè).

Với độ nghiêng 45 độ so với bờ, cầu Sully cho phép quan sát đảo Saint-Louis và Nhà thờ Đức Bà Paris với một góc rất đẹp.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Bài viết trên trang của thành phố Paris
 Structurae: Cầu bờ trái
 Structurae: Cầu bờ phải

Sully
Sully
Sully
Sully
Sully
Sully


title: Zaventem

text:
Zaventem là một đô thị trong tỉnh Vlaams-Brabant, vùng Flanders, một trong ba vùng của Bỉ. Đô thị này bao gồm các thị xã Nossegem, Sint-Stevens-Woluwe, Sterrebeek và Zaventem proper. Tại thời điểm ngày 1 tháng 1 năm 2006,  Zaventem có tổng dân số 28.651 người. Tổng diện tích là 27,62 km² với mật độ dân số là 1.037 người trên mỗi km².

Sân bay Brussels tọa lạc ở đô thị này.
Ngôn ngữ chính thức là tiếng Hà Lan (như ở những nơi khác ở Flanders). Các cộng đồng thiểu số đến từ các nước Liên minh châu Âu, Hoa Kỳ và Canada.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang mạng chính thức  - Chỉ bằng tiếng Hà Lan
 Brussels Airport - Practical information in tiếng Anh

Đô thị của Vlaams-Brabant


title: 571

text:
Năm 571 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện
Triệu Quang Phục bị Lý Phật Tử cướp ngôi vua. Lý Phật Tử xưng là Hậu Lý Nam Đế.
Vua Tùy là Tùy Vũ Đế đòi Lý Phật Tử phải sang chầu. Lý Phật Tử không sang chầu vua Tùy mà trấn giữ Vạn Xuân. Vua Tùy tiếp theo là Tùy Văn Đế - người con đã kế vị Tùy Vũ Đế - tức giận sai quân đánh Vạn Xuân, quân Tùy bắt được Hậu Lý Nam Đế, giải về Trung Hoa.

Sinh

Mất
 Triệu Việt Vương

Tham khảo

Năm 571


title: La Línea de la Concepción

text:
La Línea de la Concepción (La Línea) là một đô thị trong tỉnh Cádiz, Tây Ban Nha.

Dân số

Nguồn: INE

Tham khảo

 La Línea. Encyclopædia Britannica Online, 2006.
 La Línea. The Columbia Encyclopedia, 2004

Liên kết ngoài
 News from La Linea and surrounding areas

Đô thị ở Cádiz


title: Aphanophleps

text:
Aphanophleps là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Sterrhini
Sterrhinae


title: Porphyrosela neodoxa

text:
Porphyrosela neodoxa là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Ấn Độ (Bihar).

Ấu trùng ăn Cajanus cajan, Cajanus indicus, Desmodium, Rhynchosia (bao gồm Rhynchosia minima). Chúng có thể ăn lá nơi chúng làm tổ.

Chú thích

Tham khảo

Porphyrosela


title: 5839 GOI

text:
5839 GOI (1974 SJ3) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 21 tháng 9 năm 1974 bởi N. S. Chernykh ở Đài vật lý thiên văn Crimean.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 5839 GOI

Thiên thể phát hiện năm 1974
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Odorrana kuangwuensis

text:
Odorrana kuangwuensis là một loài ếch trong họ Ranidae. Nó là loài đặc hữu của Trung Quốc.

Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ôn hòa và sông. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo

Kuangwuensis
Động vật lưỡng cư Trung Quốc
Động vật đặc hữu Trung Quốc
Động vật được mô tả năm 1966


title: 13014 Hasslacher

text:
13014 Hasslacher (1987 WJ1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 17 tháng 11 năm 1987 bởi R. P. Binzel ở trạm Anderson Mesa thuộc Đài thiên văn Lowell.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 13014 Hasslacher

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1987


title: La Roche-sur-Yon (tổng)

text:
Tổng La Roche-sur-Yon-Nord là một tổng, nằm ở tỉnh la Vendée trong vùng Pays de la Loire.

Các xã
Tổng La Roche-sur-Yon-Nord bao gồm các xã sau:
 La Roche-sur-Yon (thủ phủ): 50 800 người (2005) dont 22 769 dans ce canton
 Mouilleron-le-Captif: 3 967 người (2005)
 Venansault: 3 877 người (2004)

Tham khảo

Roche-sur-Yon-Nord


title: Branches, Yonne

text:
Branches là một xã của Pháp,tọa lạc ở tỉnh Yonne trong vùng Bourgogne.

Branches là một bộ phận của khu vực đô thị Auxerre, là một xã thành phần của Cộng đồng các xã Auxerrois. Branches có Sân bay Auxerre-Branches.

Thông tin nhân khẩu

Nhân vật nổi bật

Pichon Clément, Lozé Adrien

Xem thêm
 Xã của Yonne

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang mạng chính thức de la Cộng đồng các xã Auxerrois
 Branches trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Xã của Yonne


title: Anoides tricolor

text:
Anoides tricolor là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Laboissiere miêu tả khoa học năm 1940.

Chú thích

Tham khảo

Anoides


title: Colletes senilis

text:
Colletes senilis là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Eversmann mô tả khoa học năm 1852.

Chú thích

Tham khảo

Colletes
Động vật được mô tả năm 1852


title: Đại đội 9

text:
Đại đội 9 (tiếng Nga: 9 Рота) là bộ phim hành động khai thác đề tài Chiến tranh Afghanistan (1978–1992) của đạo diễn Fyodor Bondarchuk, ra mắt lần đầu năm 2007.

Nội dung
Chuyện phim kể về những người lính thuộc Đại đội 9 - đơn vị có nhiệm vụ ở lại sau cùng, cảnh giới để toàn bộ quân đội Liên Xô rút khỏi Afghanistan và thật trớ trêu, Bộ Tư lệnh lại quên mất sự hiện diện của họ. Những người lính này bị bỏ rơi trên một cao điểm: Cao điểm 3234.

Những binh sĩ trong Đại đội 9 không phải là quân nhân thực thụ, họ là sinh viên, là thợ điện, là đầu bếp, là bác sĩ, là họa sĩ. Họ đến với quân đội một cách tự nguyện, họ tình nguyện sang Afghanistan để thực hiện nghĩa vụ quốc tế ngăn chặn sự đe dọa của chủ nghĩa tư bản.

Bộ phim có hai cảnh quay đáng nhớ là Mikhail lấy sợi dây nịt lau chùi đến bóng loáng cái huy hiệu búa liềm Soviet, một cảnh nữa là khi Lyutyi nhận được thư báo tin mẹ đang bệnh nặng - mà cậu là người con duy nhất. Khi viên Tư lệnh hỏi "Có ai muốn về nhà không ?", Lyutyi đã phân vân định bước ra, nhưng anh ngước lên ngọn cờ búa liềm, vẫn không nói gì. Sau đó, tất cả những người lính nhất loạt hét vang "Vì Tổ quốc Soviet !", đoạn phim điệp lại khá nhiều lần hình ảnh lá cờ búa liềm.

Tuy nhiên, những binh sĩ Đại đội 9 đã nhanh chóng tan tành ảo ảnh, mới bước vào môi trường Quân đội nhân dân Xã hội chủ nghĩa, viên sĩ quan huấn luyện đã dạy họ ba bài học cơ bản:

1. Trong quân đội, anh không tốt cũng không xấu, anh không phải là người, anh là cứt!

2. Chỉ có người chết mới không cầm súng bắn anh, anh hãy giết kẻ thù để bảo vệ bản thân!

3. Mệnh lệnh của người chỉ huy trực tiếp còn lớn hơn Tổng Tư lệnh.

Quá trình huấn luyện thật gian khổ! Tay sĩ quan chỉ huy không ngần ngại dùng những cú đánh thô bạo vào đám lính tập sự ngay giữa lúc nửa đêm, họ phải đánh những người bạn của mình đến hộc máu, phải trải qua những bài tập kinh hoàng như nằm ngửa cho xe tăng cán qua... Anh chàng họa sĩ thường xuyên phát ngôn những câu trí tuệ, triết lý, tuy nhiên ngay sau đó viên sĩ quan đáp lại bằng những cú đấm và đá. Nhưng đó mới chỉ là bắt đầu...

Họ sang Afghanistan, nhiệt tình ban đầu đã hết, những người lính chỉ còn mong được sống sót và trở về nhà. Nhân vật chính - người sống sót sau cùng - tình cờ gặp một người ở sân bay Afghanistan, ông ta đã mãn hạn quân ngũ và được trở về nước, ông ta rất vui mừng, tặng anh một tấm bùa mau mắn mà ông đã đeo suốt 20 năm. Người đàn ông lạ mặt vừa bước lên máy bay, chiếc máy bay vừa cất cánh đã trúng ngay một quả tên lửa. Chiếc máy bay bốc cháy trong ánh mắt sững sờ của anh chàng nọ...!

Vào Đại đội 9, những chàng trai trẻ được gặp những người bạn mới, cũng là lính tình nguyện. Chiến tranh hoàn toàn không phải là cái gì đẹp đẽ hào hùng như họ tưởng tượng, mà là máu, sự tàn bạo, sự khốc liệt ghê rợn.

Anh chàng thư sinh Sitas vừa cười với một chú bé Afghanistan, đã bị chú ta móc AK-47 xả liền bốn phát và anh là người đầu tiên ngã xuống! Trong khi cả nhóm gục đầu khóc lóc bên xác Stas, tên lửa Katyusha (Kachiusa) đã san phẳng ngôi làng chú bé đó. Một cụ già Afghanistan đang ngắm mắt nhìn bầu trời đầy nắng, và từ xa, hàng trăm quả tên lửa Katyusha (Kachiusa) bay vèo vèo tới ngôi làng nhỏ bé của cụ... Đêm Giáng sinh, tất cả đã cùng nguyện cầu cho Sitas và những ai trước đó đã không may mắn sống sót đến ngày Giáng sinh!

Và sau đêm Noel tĩnh lặng, Đại đội 9 liên tiếp hứng chịu những đợt tấn công liều mạng của quân du kích Hồi giáo (Mujahideen). Lần lượt những binh sĩ khác ngã xuống. Anh chàng họa sĩ bị bắn một phát đạn trúng đầu khi đang vẽ dang dở một bức tranh. Thế rồi Gumov, thế rồi Mikhail... cũng lần lượt bị đạn pháo sát hại. Viên chỉ huy cứng nhắc cũng chịu chung số phận. Chỉ còn lại sáu người. Tất cả, dù chỉ là lính tình nguyện, song họ đều quyết chiến đấu tới hơi thở cuối cùng...

Phiến quân Hồi giáo cứ tiến lên, và sáu người của Đại đội 9 cứ quyết tâm giữ vững cao điểm. Họ bắn kẻ thù, hết đạn họ rút lưỡi lê và lao vào đối phương, dao gãy, họ dùng cả mũ sắt, đất đá, chiến trường đầy những cảnh tàn bạo và máu me. Thế rồi lại thêm hai đồng đội nữa ngã xuống. Những người lính trước khi chết đã hét lên: "Vì nhân dân của chúng ta !". Không lùi một bước, bốn người còn lại của Đại đội 9 nhảy ra khỏi chiến hào, họ ào lên! Một người gục xuống ngay từ bước chân đầu tiên. Người thứ hai bị dính bốn phát đạn vào hai tay và chân, anh khóc, có lẽ lúc đó anh nghĩ tới cô bạn gái đáng yêu của anh. Cô ấy đang chờ anh vào sinh nhật sắp tới, chỉ vài tuần nữa thôi là anh sẽ về Nga... Thế mà... Anh đang ở những giây cuối cùng của cuộc đời, anh rút một quả lựu đạn, bật chốt, chờ kẻ thù tới gần và anh tự sát, hi sinh đến giọt máu cuối cùng. Người thứ ba bị một chiến binh Hồi giáo nã một băng đạn vào ngực nhưng vẫn gồng hết sức tàn đè anh ta xuống và bóp cổ, máu đầy tay và mặt anh, anh gục xuống, ánh mắt vẫn trừng lên đầy quyết tâm!

Mãi lâu sau mới có những chiếc trực thăng Mi-24 đến dọn sạch phiến quân Hồi giáo, họ đã đến quá trễ. Cả Đại đội 9 chỉ còn lại một người cuối cùng: anh chàng nhân vật chính đeo tấm bùa may mắn... Viên Tổng Tư lệnh bước xuống, anh đứng nghiêm chào: "Thưa tư lệnh, Đại đội 9 đã kết thúc sứ mệnh vinh quang ! Quân đội Soviet có thể triển khai ở khu vực này !". Thế nhưng, ông ta lạnh lùng nói "Không có quân đội nào ở đây cả !", và anh lính may mắn gào lên "Chúng tôi đã trấn giữ cao điểm đến giọt máu cuối cùng ! Quân đội có thể triển khai ở khu vực này !".Viên Tư lệnh bực tức "Không, không có quân đội gì ở đây nữa, con trai ạ. Tất cả đã kết thúc, anh có hiểu không ? Chúng ta đã rút quân khỏi cái nơi chó chết này, anh có hiểu không ?...". Nhân vật chính - trên mặt còn dính đầy máu của đồng đội - đứng nhìn sững sờ... Một sự hi sinh vô nghĩa của Đại đội 9. Đơn giản vì Tổ quốc Soviet - hay những vị Tư lệnh "đáng kính" - đã lãng quên họ!

Lịch sử
Trong phim mô tả Đại đội 9 chiến đấu trong tình thế bị cô lập và chỉ còn lại một người tại cứ điểm do quân đội Liên Xô lãng quên. Tuy nhiên, trên hực tế lịch sử, đơn vị Đại đội 9 thuộc Trung đoàn lính dù cận vệ 345, với sự hỗ trợ của hỏa lực cực mạnh, đã chốt giữ cao điểm 3234 trong hai ngày 7 và 8 tháng 1 năm 1988, ngăn chặn 3 cuộc tấn công của 200-250 phiến quân Mujahideen. Quân số Đại đội gồm 39 người, khi tham gia chiến đấu mất 6 người, 28 người bị thương nặng. 4 trong 6 người hi sinh được tặng thưởng Huân chương Sao vàng Anh hùng Liên Xô. Đơn vị giữ được liên lạc thường xuyên với bộ chỉ huy và nhận được đầy đủ mệnh lệnh từ Trung đoàn trưởng, Đại tá Valery Vostrotin. Đơn vị cũng được cung cấp đầy đủ về lương thực, đạn dược, quân tiếp viện và máy bay trực thăng di tản những người bị thương.

Ê-kíp
 Quay phim: Maksim Osadchy
 Dựng phim: Igor Litoninsky
 Âm nhạc: Dato Evgenidze

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Thông tin trên Website KinoPoisk
 Thông tin trên Website Film.RU
 Thông tin trên Website Kino-Teatr

Phim năm 2007
Phim do Fyodor Bondarchuk đạo diễn
Phim của STS
Phim Ukraina
Phim Phần Lan
Phim hành động Nga
Phim về Chiến tranh Soviet tại Afghanistan
Phim chiến tranh
Phim lấy bối cảnh ở thập niên 1980
Phim tiếng Nga


title: Minden, Bitburg-Prüm

text:
Minden là một đô thị thuộc huyện Bitburg-Prüm, bang Rhineland-Palatinate, Đức.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Bitburg-Prüm


title: 214 Aschera

text:
Aschera  (định danh hành tinh vi hình: 214 Aschera) là một tiểu hành tinh kiểu E ở vành đai chính. Ngày 29 tháng 2 năm 1880, nhà thiên văn học người Áo Johann Palisa phát hiện tiểu hành tinh Aschera khi ông thực hiện quan sát ở Pola và đặt tên nó theo tên nữ thần Asherah của thành phố Sidon.

Xem thêm
 Danh sách tiểu hành tinh: 1–1000

Tham khảo

Liên kết ngoài
 The Asteroid Orbital Elements Database
 Minor Planet Discovery Circumstances
 Asteroid Lightcurve Data File

Asherah
Aschera
18800229
Aschera
Tiểu hành tinh kiểu E (Tholen)
Tiểu hành tinh kiểu Xc (SMASS)
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Guazzora

text:
Guazzora là một đô thị ở tỉnh Alessandria trong vùng Piedmont của Italia, có vị trí cách khoảng 90 km về phía đông của Torino và khoảng 20 km về phía đông bắc của Alessandria. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 311 người và diện tích là 2,9 km².

Guazzora giáp các đô thị: Alzano Scrivia, Castelnuovo Scrivia, Isola Sant'Antonio, Molino dei Torti, và Sale.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Alessandria
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: .rs

text:
.rs là tên miền quốc gia cấp cao nhất (ccTLD) tương lai được để dành cho Cộng hòa Serbia.
theo quyết định vào ngày 26 tháng 9 năm 2006 của Cục Bảo trì ISO 3166 phân phối RS như mã ISO 3166-1 alpha-2 cho Cộng hòa Serbia. Quyết định này là kết quả của sự chia tách Serbia và Montenegro thành hai quốc gia riêng rẽ vào tháng 6 năm 2006. Cùng với tên miền ME của Montenegro, RS thay thế cho mã YU được gán cho Serbia và Montenegro cũ.

Vào ngày 8 tháng 7 năm 2006, Cơ quan đăng ký tên miền Internet quốc gia Serbia - RNIDS được thành lập bởi Bộ Khoa học và một nhóm 34 tổ chức có quan tâm đến tên miền.

ICANN đã quyết định rằng tên miền .yu cũ sẽ hoạt động tạm thời bởi Cơ quan đăng ký tên miền Internet quốc gia Serbia, cơ quan điều hành đăng ký tên miền .rs mới, cho đến khi nó chấm dứt hoạt động trước ngày 30 tháng 9 năm 2009.

Quyết định này là kết quả của việc tuyên bố độc lập từ Serbia và Montenegro của Montenegro vào ngày 3 tháng 6 năm 2006, đất nước Serbia và Montenegro cũ sử dụng mã YU.

Việc ủy quyền máy chủ tên của IANA, cho đến năm 2007, vẫn đang trì hoãn.

Tham khảo

Liên kết ngoài
  Future RNIDS.RS web site

Rs
Truyền thông ở Serbia

sv:Toppdomän#R


title: Leptocerus bahuchaka

text:
Leptocerus bahuchaka là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Chú thích

Leptocerus


title: Adscita statices

text:
Adscita statices là một loài bướm đêm thuộc họ Zygaenidae. Nó được tìm thấy ở châu Âu. Sải cánh dài . Con trưởng thành bay in sunshine from mid-May to đầu tháng 8. Ấu trùng ăn various species of Rumex, such as Rumex acetosa và Rumex acetosella.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 The Forester at UKmoths

Động vật được mô tả năm 1758
S
S
Procridinae
Nhóm loài do Carl Linnaeus đặt tên


title: Bruchus pyrrhoceras

text:
Bruchus pyrrhoceras là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Fåhraeus miêu tả khoa học năm 1839.

Chú thích

Tham khảo

Bruchus


title: Havelaue

text:
Havelaue là một đô thị thuộc huyện Havelland, bang Brandenburg, Đức.

Tham khảo


title: Trần Nhân Tông

text:
{{Thông tin nhân vật hoàng gia
| tên = Trần Nhân Tông
| tên gốc = 陳仁宗
| tước vị = Danh sách vua Việt Nam
| tước vị thêm =
| thêm = vietnam
| hình = Trần Nhân Tông.jpg
| ghi chú hình = Chân dung Vua Trần Nhân Tông người sáng lập Thiền phái Trúc Lâm.
| chức vị = Hoàng đế Đại Việt
| tại vị = 8 tháng 11 năm 1278 –  16 tháng 4 năm 1293()
| kiểu tại vị = Trị vì
| đăng quang =
| tiền nhiệm = Trần Thánh Tông
| nhiếp chính = Trần Thánh Tông (1278-1290)
| kiểu nhiếp chính = Thái thượng hoàng
| kế nhiệm = Trần Anh Tông
| chức vị 1 = Thái thượng hoàng Đại Việt
| tại vị 1 = 16 tháng 4 năm 1293 – 16 tháng 12 năm 1308()
| tiền nhiệm 1 = Trần Thánh Tông
| kế nhiệm 1 = Trần Anh Tông
| tên đầy đủ = Trần Khâm (陳昑)
| tên tự =
| tên hiệu =
| kiểu tên đầy đủ = Tên húy
| thông tin phối ngẫu = ẩn
| kiểu phối ngẫu = Hậu phi
| phối ngẫu = Khâm Từ Hoàng hậu  Tuyên Từ Hoàng hậu  Đệ ngũ Cung phi
| thông tin con cái = ẩn
| con cái =
| triều đại = Hoàng triều Trần
| tước hiệu =
| tước vị đầy đủ =
| niên hiệu =
| thời gian của niên hiệu =
| tôn hiệu =
| miếu hiệu = Nhân Tông
| thụy hiệu = Pháp Thiên Sùng Đạo Ứng Thế Hóa Dân Long Từ Hiển Huệ Thánh Văn Thần Võ Nguyên Minh Duệ Hiếu Hoàng Đế法天崇道應世化民隆慈顯惠聖文神武元明睿孝皇帝
| cha = Trần Thánh Tông
| mẹ = Nguyên Thánh Hoàng hậu
| sinh =
| nơi sinh = Thăng Long, Đại Việt
| mất =
| nơi mất = Am Ngọa Vân, núi Yên Tử
| ngày an táng =
| nơi an táng = Lăng Quy Đức, phủ Long Hưng, Đại Việt
| học vấn =
| nghề nghiệp =
| tôn giáo = Phật giáo Đại thừa
| chữ ký =
}}

Trần Nhân Tông (chữ Hán: 陳仁宗, 7 tháng 12 năm 1258 – 16 tháng 12 năm 1308), tên khai sinh là Trần Khâm (陳昑), tự là Thanh Phúc, là vị vua Việt Nam thứ ba của nhà Trần nước Đại Việt. Vua Trần Nhân Tông trị vì từ ngày 8 tháng 11 năm 1278 đến ngày 16 tháng 4 năm 1293, sau đó làm Thái thượng hoàng rồi đi tu Sáng lập ra Thiền phái Trúc Lâm cho đến khi qua đời. Trần Nhân Tông được sử Việt đánh giá là một vị Hoàng đế anh minh, đã có nhiều đóng góp cho sự phát triển bền vững của Đại Việt cuối thế kỷ XIII, cũng như việc bảo vệ nền độc lập và mở rộng lãnh thổ đất nước. Ngoài ra, Trần Nhân Tông cũng là một thiền sư lớn của Phật giáo Việt Nam thời trung đại. Ông là 1 trong 14 vị anh hùng dân tộc Việt Nam.

Là đích trưởng tử của Trần Thánh Tông Trần Hoảng (vua thứ 2 triều Trần) và là đích trưởng tôn của Trần Thái Tông Trần Cảnh (vua đầu tiên triều Trần), Trần Nhân Tông đã được truyền ngôi vào tháng 11 năm 1278 – lúc ông chưa đầy 20 tuổi. Do nguy cơ trước sự lăm le của Nguyên Mông, sau khi lên ngôi Trần Nhân Tông đã triển khai nhiều biện pháp nhằm nâng cao sức mạnh kinh tế và ổn định chính trị – xã hội của Đại Việt, đồng thời xây dựng quan hệ tích cực với nước láng giềng phía nam là Chiêm Thành. Năm 1285, hoàng đế nhà Nguyên Hốt Tất Liệt đã huy động một lực lượng lớn (theo Đại Việt sử ký toàn thư là 50 vạn người) tấn công Đại Việt. Quân dân Đại Việt ban đầu gặp nhiều tổn thất; nhưng dưới sự chỉ huy của vua Nhân Tông, thượng hoàng Trần Thánh Tông và Quốc công Tiết chế Trần Hưng Đạo, người Việt đã dần dần xoay chuyển tình thế và đánh bật quân Nguyên ra khỏi đất nước. Sau đó, 2 vua Trần và Hưng Đạo vương tiếp tục lãnh đạo dân Việt đánh bại một cuộc xâm lược khác của Mông – Nguyên vào năm 1287.

Sau khi đẩy lùi các cuộc xâm lược của người Mông Cổ, Trần Nhân Tông đã khôi phục sự hưng thịnh của Đại Việt đồng thời thực thi phương sách ngoại giao vừa mềm dẻo, vừa cứng rắn với nhà Nguyên. Năm 1293, ông truyền ngôi cho Thái tử Trần Thuyên (tức vua Trần Anh Tông) và lên làm Thái thượng hoàng. Sau đó Nhân Tông xuất gia tu hành theo đạo Phật và lấy hiệu Trúc Lâm Đại Sĩ (竹林大士); nhưng ông vẫn tham gia điều hành chính sự, đánh dẹp quân Ai Lao xâm phạm biên giới và mở rộng . Trần Nhân Tông cũng chính là vị tổ sáng lập Thiền phái Trúc Lâm, một dòng thiền Phật giáo mang bản sắc văn hóa Việt Nam và tinh thần nhập thế.

Thân thế
Trần Nhân Tông tên thật là Trần Khâm (陳昑), Trần Nhật Tuấn/Trần Nhật Tôn (陳日燇), sinh ngày 11 tháng 11 âm lịch năm Mậu Ngọ niên hiệu Thiệu Long năm thứ 1 (tức ngày 7 tháng 12 năm 1258). Ông là đích trưởng tử của Trần Thánh Tông Trần Hoảng (vua thứ 2 triều Trần) và Nguyên Thánh Thiên Cảm Hoàng hậu Trần Thị Thiều, cũng là đích trưởng tôn của Trần Thái Tông Trần Cảnh (vua đầu tiên triều Trần). Theo Đại Việt sử ký toàn thư (bộ quốc sử Đại Việt biên soạn năm 1479 thời Lê Thánh Tông), Trần Khâm ngay từ khi sinh ra đã được tinh anh thánh nhân, thuần túy đạo mạo, sắc thái như vàng, thể chất hoàn hảo, thần khí tươi sáng, nên vua cha và ông nội – Thái thượng hoàng Trần Thái Tông đã gọi ông là Kim Tiên đồng tử (金仙童子). Các sách Tam Tổ thực lục và Thánh đăng ngữ lục (đều ra đời vào khoảng thế kỷ XIV) chép biệt hiệu này là Kim Phật (金佛). Cả hai sách này và Đại Việt Sử ký Toàn thư đều kể rằng bên vai trái Trần Khâm có nốt ruồi đen lớn như hạt đậu; người xem tướng đoán rằng hoàng tử về sau sẽ làm được việc lớn.

Năm 1274, ở tuổi 16, Trần Khâm được vua cha sách phong làm Hoàng thái tử. Trần Thánh Tông cũng lập trưởng nữ của Hưng Đạo vương Trần Quốc Tuấn (tức Khâm Từ Hoàng hậu sau này) làm Thái tử phi. Trần Thánh Tông còn vời các nho sĩ có tài đức trong cả nước về hầu cận thái tử. Tướng Lê Phụ Trần được phong chức Thiếu sư, kiêm Trừ cung Giáo thụ, đảm trách việc dạy học thái tử. Bản thân nhà vua cũng viết thơ và sách Di hậu lục (2 quyển) giáo huấn cho thái tử. Các chú giải của Trần Quang Chỉ trong tranh Trúc Lâm đại sĩ xuất sơn đồ cho biết Trần Khâm đã đạt được trình độ cao về các lĩnh vực như quân sự, âm nhạc, lịch số học và thiên văn học. Ông cũng học kỹ về tam giáo Phật-Lão-Nho và am hiểu tường tận giáo pháp nhà Phật. Sách Thánh đăng ngữ lục cũng viết: "Bản chất Ngài rất thông minh và hiếu học, có nhiều tài năng, xem khắp hết các sách, thông suốt cả nội điển lẫn ngoại điển".

Tuy ở ngôi thái tử và có hôn nhân hạnh phúc, Trần Khâm có chí hướng xuất gia theo Phật. Ông đã nhiều lần xin nhường ngôi Thái tử cho em là Tá Thiên vương Trần Đức Việp nhưng không được vua cha chấp thuận. Có lần, Trần Khâm nhân đêm khuya vượt thành đi vào núi Yên Tử ẩn tu, đến chùa Tháp ở núi Đông Cứu thì trời sáng, ông đã thấm mệt nên vào nghỉ trong tháp. Vị tu sĩ ở chùa thấy ông có dung mạo phi thường bèn mời cơm. Sau Trần Thánh Tông và hoàng hậu biết tin, sai quan quân đi tìm và thỉnh cầu ông về kinh đô; Trần Khâm bèn miễn cưỡng nhận ngôi thái tử.

Hoàng đế Đại Việt
Ngày 22 tháng 10 âm lịch năm Mậu Dần (tức ngày 8 tháng 11 năm 1278) Trần Khâm được cha truyền ngôi, tức vua Trần Nhân Tông. Ông tự xưng làm Hiếu Hoàng (孝皇) và được bá quan dâng tôn hiệu là Pháp Thiên Ngự Cực Anh Liệt Vũ Thánh Minh Nhân Hoàng Đế (法天御極英烈武聖明仁皇帝). Thánh Tông lên làm Thái thượng hoàng và cùng trị vì với Nhân Tông cho đến khi mất năm 1290. Mùa xuân năm 1279, nhà vua lấy niên hiệu là Thiệu Bảo (紹寶). Đến tháng 9 âm lịch năm 1285 ông đổi niên hiệu thành Trùng Hưng (重興) và dùng niên hiệu này tới khi nhường ngôi năm 1293.

Trong thời kỳ làm vua, Trần Nhân Tông vẫn sống thanh tịnh trên tinh  thần Phật giáo. Khi rảnh việc nước, ông thường mời các thiền giả đến hỏi về yếu chỉ Thiền tông. Đặc biệt, theo Thánh đăng ngữ lục, ông học đạo với Thiền sư Tuệ Trung Thượng Sĩ (tức Hưng Ninh vương Trần Quốc Tung, anh của Nguyên Thánh Thiên Cảm Hoàng hậu), "đạt sâu tới chỗ thiền tủy và thờ Thượng Sĩ làm thầy". Ngoài ra, ông từng ăn chay khổ hạnh đến mức thân hình gầy guộc, khiến Thượng hoàng phải ngăn lại. Sách Thánh đăng ngữ lục kể: "Thánh Tông khóc, bảo: Ta nay già rồi, trông cậy một mình con, nếu con làm như thế thì sự nghiệp của Tổ tông sẽ ra sao? Ngài [Nhân Tông] nghe vua cha nói vậy cũng rơi nước mắt".

Buổi đầu trị nước
Trần Nhân Tông lên ngôi trong lúc nền độc lập Đại Việt bị đe dọa trầm trọng. Ở phương Bắc, Nguyên–Mông đã chinh phục hầu hết Nam Tống và bắt đầu dòm ngó Đại Việt. Ngay sau khi ông đăng quang, vua Nguyên là Hốt Tất Liệt cử Lễ bộ Thượng thư Sài Thung sang Đại Việt, lấy cớ Nhân Tông "không xin mệnh mà tự lập" (nghĩa là tự xưng làm vua mà không chịu xin phép "thiên triều" Nguyên) để ép vua Trần sang triều kiến. Trần Nhân Tông đã đối đãi tử tế với Sài Thung, nhưng kiên quyết không sang chầu. Thung đành đi tay không về nước. Nhân Tông lại sai Trịnh Đình Toản và Đỗ Quốc Kế sang cống nạp nhà Nguyên. Tháng 12 năm 1279, Hốt Tất Liệt giam cầm Đình Toản ở thành Đại Đô, rồi ép Quốc Kế đi cùng một phái bộ mới của Sài Thung sang dụ Đại Việt. Nhân Tông vẫn không nhân nhượng, mặc dù Thung đã dọa nạt rằng nếu không sang chầu, "thì hãy sửa sang thành trì của ngươi, để đợi sự phán xét".

Đứng trước hiểm họa xâm lược từ Mông Cổ, Hoàng đế đã có nhiều nỗ lực nhằm phát triển kinh tế, đảm bảo sự ổn định và đoàn kết trong nước. Cụ thể, tháng 1 âm lịch năm 1280, ông ra lệnh hợp nhất hệ thống đo lường để thúc đẩy thương mại trên toàn quốc. Ngoài ra, ông khuyến khích nông dân tăng cường sản xuất, và nhờ vậy, Đại Việt đã "được mùa to, lúa ruộng ở hương Trà Kiều thuộc Khoái Lộ một giò hai bông" (theo Đại Việt sử ký toàn thư) vào tháng 10 âm lịch năm 1280. Mùa xuân năm 1284, Hoàng đế lại sai vét sông Tô Lịch nhằm biến sông này thành trục giao thông chính của kinh đô.

Trên phương diện Chính trị – Xã hội, tháng 2 âm lịch năm 1280, Trần Nhân Tông cho điều tra và cập nhật dân số, đồng thời giải quyết nhanh các khiếu nại oan sai của người dân. Đại Việt sử ký toàn thư thuật lại, Chi hậu cục thủ Đỗ Khắc Chung có người em tên Đỗ Thiên Hư từng kiện cáo một người; dù Thiên Hư trái về cả tình lẫn lý nhưng viên quan xử án tỏ ra bênh vực. Người bị kiện thấy vua Trần Nhân Tông đang đi ngoài thành, bèn đón và kêu oan. Nhà vua phán: "Đó là do sợ mà né tránh Khắc Chung đấy", rồi cử ngay Chánh chưởng Nội thư hỏa là Trần Hùng Thao kiêm chức Kiểm pháp quan để điều tra lại, cuối cùng Thiên Hư phải nhận sai. Sử quan nhà Hậu Lê Ngô Sĩ Liên có nhận định về việc làm của vua Trần Nhân Tông:

Cũng trong năm 1280, thủ lĩnh người Ngưu Hống tại Đà Giang là Trịnh Giác Mật nổi dậy, Trần Nhân Tông sai Chiêu Văn vương Trần Nhật Duật đi thuyết phục phiến quân quy hàng. Trần Nhật Duật nhờ khéo ngoại giao và hiểu biết văn hóa dân bản địa nên đã thu phục được Giác Mật mà không phải giao chiến. Chiêu Văn vương đưa cả nhà Giác Mật vào chầu Trần Nhân Tông. Nhà vua hết mực khen ngợi Nhật Duật, sau này tha Giác Mật và gia đình về Đà Giang. Từ đây, Ngưu Hống thần phục Đại Việt cho đến khi nổi dậy vào mùa đông năm 1329 thời Trần Hiến Tông.

Về quan chế, vua Trần Nhân Tông đã đặt ra một số chức quan mới: Hàn lâm viện học sĩ phụng chỉ (1282), Tả hữu bộc xạ (1283).

Về giáo dục, năm 1281, Trần Nhân Tông dựng nhà học ở phủ Thiên Trường (đất phát tích của hoàng triều, nay thuộc Nam Định). Tuy nhiên, nhà vua vẫn theo lệ cũ, cấm các chiến sĩ hiệu quân Thiên Thuộc được vào học. Cũng từ đầu đời vua Nhân Tông, chữ Nôm bắt đầu được sử dụng rộng rãi trong các tác phẩm thơ văn ở Đại Việt. Theo Đại Việt Sử ký Toàn thư, dưới trướng Nhân Tông có Hình bộ Thượng thư Nguyễn Thuyên thạo thơ phú Quốc ngữ; năm 1282, khi có cá sấu tới sông Hồng, hoàng đế sai Nguyễn Thuyên làm văn tế cá sấu thả xuống sông. Sau này cá sấu bỏ đi, nhà vua cho là Nguyễn Thuyên có tài như Hàn Dũ, mới đổi gọi là Hàn Thuyên.

Trong việc đối ngoại, Trần Nhân Tông ứng xử vừa khéo léo, vừa cứng rắn với nhà Nguyên. Sau khi tiếp đón Sài Thung lần 3 vào năm 1280, năm 1281 Nhân Tông phái Trần Di Ái cùng Lê Mục, Lê Tuân thay ông sang chầu vua Nguyên. Hốt Tất Liệt vẫn quyết tâm xâm lược phương Nam; nhà Nguyên cử một số quan lại sang giám sát các châu huyện của Đại Việt, nhưng Nhân Tông đã trục xuất những người này về Trung Quốc. Không bỏ cuộc, khoảng năm 1281–1282, vua Nguyên lập Trần Di Ái làm "An Nam Quốc vương", Lê Mục làm "Hàn lâm học sĩ" và Lê Tuân làm "Thượng thư", rồi lại sai Sài Thung đem 1 nghìn quân hộ tống nhóm Di Ái về bản quốc. Vua Nhân Tông đã huy động lực lượng chặn đánh ở ải Nam Quan và bắt giữ nhóm Di Ái, song vẫn nghênh đón Sài Thung về Thăng Long. Thất bại của việc lập Di Ái làm vua bù nhìn Đại Việt đã khiến Sài Thung tức giận đến mức khi "vua sai Quang Khải đến sứ quán khoản tiếp. Xuân [cách gọi khác của Sài Thung] nằm khểnh không ra, Quang Khải vào hẳn trong phòng, hắn cũng không dậy tiếp." Phải đến khi Hưng Đạo vương Trần Quốc Tuấn đóng giả làm một tăng sĩ Trung Hoa đi vào sứ quán, Thung mới chịu tiếp.

Khoảng tháng 9 – 11 năm 1282, nhà Nguyên một mặt cử tướng Toa Đô từ Quảng Châu tấn công Chiêm Thành, mặt khác sai Trấn Nam vương Thoát Hoan tập trung 50 vạn quân chuẩn bị "mượn đường đánh Chiêm" (mà thực chất là xâm lược Đại Việt). Vào tháng 11, Nhân Tông mở Hội nghị Bình Than để thảo luận với bá quan về phương án tổ chức kháng chiến. Viết về hội nghị này, sử sách có đề cập việc phục chức Nhân Huệ vương Trần Khánh Dư, một tướng có tài, trước đã được Trần Thánh Tông phong làm Thiên tử nghĩa nam, sau bị đoạt hết quan tước, tịch biên tài sản vì tội thông dâm với Công chúa Thiên Thụy. Khi thuyền Nhân Tông đỗ trên bến Bình Than, nhà vua nhìn thấy một chiếc thuyền lớn chở than củi, người lái đội nón lá, mặc áo ngắn. Ông nhận ra ngay là Nhân Huệ vương Trần Khánh Dư. Nhà vua sai nội thị chèo thuyền đuổi theo, dẫn Trần Khánh Dư đến yết kiến. Vua Nhân Tông xuống chiếu tha tội Khánh Dư, phục chức Phó Đô tướng quân. Đại Việt sử ký toàn thư chép: "Vua ban cho áo ngự, cho ngồi các hàng dưới các vương, trên các công hầu, cùng bàn việc nước, nhiều điều hợp ý vua". Sau, Hưng Đạo vương giao cho Khánh Dư trấn giữ Vân Đồn, lập công lớn đánh bại đoàn thuyền lương của Trương Văn Hổ.

Cũng tại hội nghị này, sử cũ ghi lại việc Nhân Tông thấy Hoài Văn hầu Trần Quốc Toản còn nhỏ, không cho dự việc nước. Quốc Toản phẫn kích, bóp nát quả cam trong tay, rồi lui về huy động hàng nghìn thân quyến và gia nô, sửa sang khí giới, thuyền chiến và dựng lá cờ thêu 6 chữ: "Phá cường địch, báo hoàng ân" (Phá giặc mạnh, báo ơn vua). Trong cuộc chiến chống Nguyên năm 1285, Quốc Toản chiến đấu rất hăng, luôn đi đầu trận tuyến đánh quân Nguyên. Theo An Nam truyện của Nguyên sử, Quốc Toản tử trận ở sông Như Nguyệt trên đường truy kích bại binh Nguyên vào tháng 5 âm lịch năm 1285. Sử Việt kể vua Nhân Tông đích thân viết văn tế, lại truy tặng tước vương.

Tháng 10 âm lịch năm 1283, Trần Nhân Tông phong Hưng Đạo vương Trần Quốc Tuấn làm Quốc công Tiết chế thống lĩnh chư quân, đồng thời tuyển các quân hiệu có năng lực, chia nhau chỉ huy các đơn vị quân đội. Cùng với Hưng Đạo vương, Nhân Tông đã trực tiếp chỉ đạo các hoạt động huấn luyện, diễn tập của lục quân và thủy quân. Tháng 10 năm 1284, triều đình chia quân trấn giữ các địa bàn quan trọng trong cả nước. Bên cạnh đó, Nhân Tông vẫn cử một số sứ giả mang lễ vật đi xin Thoát Hoan "hoãn binh" trong nửa cuối năm 1284.

Không những đương đầu với người Mông Cổ, Trần Nhân Tông đã xây dựng mối quan hệ tích cực với nước Chiêm Thành ở phía Nam. Tháng 12 năm 1282, ông đã gửi 2 vạn quân cùng 500 chiến thuyền sang hỗ trợ người Chiêm chặn đánh cánh quân Nguyên của Toa Đô. Nhưng trong các văn thư gửi cho người Nguyên, Trần Nhân Tông một mực phủ nhận hành động này.

Kháng chiến chống Nguyên (1285)

Tháng 1 năm 1285, Thoát Hoan đưa quân đến sát ải Nam Quan và viết thư đòi "mượn đường" tấn công Chiêm Thành. Nhân Tông sai sứ thuyết phục Thoát Hoan rằng: "Từ nước tôi đến Chiêm Thành, đường thủy, đường bộ đều không tiện cả"; và đồng thời, nhà vua ra lệnh cho Hưng Đạo vương thành lập tuyến phòng thủ trên biên giới. Ngày 27 tháng 1, quân Nguyên vượt biên giới, đánh bại quân Đại Việt tại các cửa ải Vĩnh Châu, Nội Bàng, Thiết Lược và Chi Lăng. Hưng Đạo vương phải rút quân chạy về bến Vạn Kiếp (nay thuộc thị xã Chí Linh, tỉnh Hải Dương). Sau khi nhận tin này, Nhân Tông bỏ cả bữa ăn sáng để đi thuyền nhẹ xuống Hải Đông và hội kiến với Quốc Tuấn. Trên đường đi, có người lính tên Trần Lai dâng cơm, dù gạo xấu nhưng hoàng đế ghi nhận lòng trung thành của Lai, cho Lai chức Thượng phẩm kiêm Tiểu tư xã xã Hữu Triều Môn ở Bạch Đằng. Tại Hải Đông, ông truyền cho Trần Quốc Tuấn gọi quân từ các lộ phía đông bắc như Vân Trà, Ba Điểm về tập kết tại Vạn Kiếp. Các vương hầu như Hưng Vũ vương Trần Quốc Nghiện, Hưng Trí vương Trần Quốc Nghiễn, Hưng Nhượng vương Trần Quốc Tảng cũng mang 20 vạn quân đến giữ nơi này. Để động viên tinh thần tướng sĩ, Nhân Tông đã đề ở cuối thuyền 2 câu thơ rằng:Cối Kê việc cũ người nên nhớ Hoan Diễn kia còn chục vạn quân.Ngày 11 tháng 2 năm 1285, Thoát Hoan sai Ô Mã Nhi đem binh thuyền tấn công Vạn Kiếp. Quân Đại Việt do nhà vua và Trần Quốc Tuấn chỉ huy đánh trả quyết liệt, giết được tướng Nguyên là Nghê Nhuận. Tuy nhiên, người Việt đã quyết định rút lui để tránh thế địch mạnh, thực hiện nghi binh khiến địch mệt mỏi rồi mới phản kích. Đến ngày 14, Ô Mã Nhi tổ chức bao vây 10 vạn quân của Nhân Tông tại Bình Than. Một trận thủy chiến lớn diễn ra và quân Nguyên cuối cùng đã không cản được quân Việt rút lui. Nhân Tông cùng Quốc Tuấn rút đại quân từ Vạn Kiếp, Phả Lại, Bình Than về đóng trên sông Hồng gần Thăng Long. Tại đây, vua Trần cho tập trung thủy quân và xây dựng các chiến lũy bằng gỗ trên bờ nam để cầm chân quân Nguyên, tạo thời gian cho việc sơ tán quân dân khỏi kinh thành theo kế vườn không nhà trống. Ngày 17 tháng 2, quân Nguyên lập doanh trại trên bờ bắc sông Hồng. Vua Nhân Tông muốn tìm người sang thương thuyết, thực tế là thăm dò tình hình quân Nguyên. Chi hậu cục thủ Đỗ Khắc Chung xung phong đi, nhà vua cả mừng nói: "Ngờ đâu trong đám ngựa xe kéo xe muối lại có ngựa kỳ, ngựa ký như thế!". Khắc Chung đem thư giảng hòa sang trại Ô Mã Nhi. Theo sử sách, tài đối đáp của Khắc Chung đã khiến các tướng Nguyên phải nhận xét: "Nước nó còn có người giỏi, chưa dễ mưu tính được". Hôm sau, Khắc Chung về chỗ vua Trần đóng quân, ngay sau đó hai bên Nguyên-Việt đại chiến bên sông Hồng. Quân Nguyên giành được thế thượng phong, nhưng quân dân Đại Việt đã kịp thời di tản khỏi Thăng Long. Thánh Tông, Nhân Tông dẫn đại quân triệt thoái theo đường sông Hồng về hướng phủ Thiên Trường (Nam Định). Thoát Hoan chia quân làm 2 đường thủy bộ ráo riết truy kích. Hai vua và Trần Quốc Tuấn đã tổ chức một số trận đánh chặn tại bãi Đà Mạc và ải Hải Thị, nhưng bị thất bại. Sau trận Hải Thị, quân vua Trần lui hẳn về đóng quân tại Thiên Trường (Nam Định) và Trường Yên (Ninh Bình).

Tháng 3 năm 1285, cánh quân Nguyên của Toa Đô từ Chiêm Thành đánh thốc vào mạn nam Đại Việt. Hưng Đạo vương xin Trần Nhân Tông sai Thượng tướng Thái sư Trần Quang Khải đón đánh Toa Đô ở Nghệ An. Quân Nguyên nhanh chóng đánh bật quân Việt khỏi Nghệ An và Thanh Hóa, đẩy đại quân của Nhân Tông vào thế bị ép từ 2 mặt Bắc-Nam. Trần Quốc Tuấn đưa hai vua chạy về vùng bờ biển ở Quảng Ninh, Hải Phòng ngày nay. Trong hành trình rút lui, hai vua bị quân Nguyên đuổi gấp. Khi thấy quân Toa Đô đã rời Thanh Hóa tiến lên đóng ở Trường Yên (Ninh Bình), ngày 7 tháng 4 năm 1285 Nhân Tông và Phụ hoàng lại vượt biển vào Thanh Hóa, thoát khỏi thế bị đối phương kìm kẹp. Toa Đô đã đưa quân vào Thanh Hóa truy lùng nhà vua, nhưng không thể tìm ra ông.

Trong thời gian này, nhiều tôn thất hoàng gia như Chiêu Quốc vương Trần Ích Tắc, Thượng vị Chiêu Văn hầu Trần Lộng đầu hàng quân Nguyên. Tuy nhiên, quân Nguyên cũng gặp nhiều khó khăn do thiếu hụt lương thực, không hạp khí hậu và liên tục bị dân binh Việt đánh phá sau lưng.

Tại Thanh Hóa, vua Trần đã chỉnh đốn, tổ chức lại lực lượng. Khoảng tháng 3 – 4 âm lịch, Nhân Tông đã nhận định trong một cuộc họp với các quan:

Trên tinh thần đó, hai vua và Trần Quốc Tuấn chia đại quân thành nhiều mũi thực hiện tổng phản công. Dưới sự thống lĩnh của Trần Quốc Tuấn, Trần Quốc Tung, Trần Nhật Duật, Trần Quang Khải, Nguyễn Khoái và một số tướng khác, các cánh quân Đại Việt đã liên tiếp đánh thắng quân Nguyên tại đồn A Lỗ (nơi gần điểm hợp lưu của sông Luộc với sông Hồng), cửa Hàm Tử (nay thuộc Khoái Châu, Hưng Yên), Chương Dương Độ (nay thuộc Thường Tín, Hà Nội) và giải phóng Thăng Long trong hai tháng 5, 6. Quyển 209 của Nguyên sử có nhận định:

Ngày 7 tháng 6 năm 1285, Hoàng đế Trần Nhân Tông rước Thượng hoàng ra bắc, đích thân đánh bại một lực lượng Nguyên trong trận Trường Yên ngày 7 tháng 6 năm 1285. Quân Nguyên chết hại "nhiều không kể xiết".

Ngày 24 tháng 6, hai vua tấn công quân chủ lực của Toa Đô tại Tây Kết (Khoái Châu). Quân hai vua thắng to, chém chết Nguyên soái Toa Đô, bắt được hơn 5 vạn quân Nguyên, tịch thu một lượng lớn khí giới. Tổng quản quân Nguyên là Trương Hiển đầu hàng. Đến nửa đêm, Ô Mã Nhi trốn qua cửa sông Thanh Hóa, hai vua thúc quân truy kích nhưng không bắt được, Ô Mã Nhi dùng thuyền vượt biển thoát thân. Theo Toàn thư, Nhân Tông khi thấy thủ cấp của Toa Đô đã nhận xét "người làm tôi phải nên như thế này", rồi cởi áo ngự phủ lên và sai người khâm liệm tử tế. Cùng lúc đó, hai anh em Trần Quốc Tuấn, Quốc Tung mở nhiều cuộc tấn công lớn trên bờ bắc sông Hồng và quét sạch cánh quân Thoát Hoan khỏi Đại Việt. Ngày 9 tháng 7 năm 1285, hai vua ca khúc khải hoàn trở về Thăng Long. Sách Việt sử tiêu án có ghi lại lời bàn của sử thần về cách lãnh đạo của Trần Nhân Tông:

Kháng chiến chống Nguyên (1287-1288)

Sau khi đánh bại cuộc tấn công của Nguyên – Mông, tháng 7 năm 1285, vua Nhân Tông đã phóng thích các tù binh người Chiêm Thành (họ bị quân Nguyên bắt tòng quân khi Toa Đô xâm lược Chiêm Thành năm 1283) về nước. Tù binh quân chính quy Nguyên-Mông cũng được trở về quê hương vào mùa xuân năm 1286. Về nội trị, tháng 9 năm 1285, ông đã tiến hành phong thưởng các quan, tướng có công và trừng phạt những người từng đầu hàng địch. Đến tháng 11, ông ra lệnh xét duyệt hộ khẩu trong cả nước. Có bầy tôi ngăn cản vua, cho là dân vừa trải qua nhiều vất vả, nên việc duyệt hộ khẩu lúc này là không cần thiết. Vua Nhân Tông quả quyết: "Chỉ có thể định hộ khẩu vào lúc này, chẳng nên qua đó mà xem xét [tình trạng] hao hụt, điêu tàn của dân ta hay sao?"; các quan bèn nghe theo. Sử gia Ngô Thì Sĩ có phê phán quyết định của vua Nhân Tông:

Cuối năm 1286, Hốt Tất Liệt huy động 30 vạn quân và 500 thuyền chiến chuẩn bị xâm lược Đại Việt lần hai. Nhận được tin này từ các quan biên giới, vua Nhân Tông hỏi Hưng Đạo vương: ""Năm nay thế giặc ra sao?" và được trả lời: "Nước ta thái bình lâu ngày, dân không hiểu việc binh, cho nên năm trước quân Nguyên vào cướp, còn có kẻ ra hàng hay trốn tránh. Nhờ uy linh tổ tôn, ta đã quét sạch bụi Hồ. Nếu giặc lại đến, quân ta đánh đã quen, quân nó ngại đi xa. Ý thần xem ra tất phá được giặc". Sau đó, hai vua đôn đốc vương hầu chiêu mộ, huấn luyện binh sĩ, đồng thời chế tạo binh khí và tàu thuyền để chuẩn bị kháng chiến.

Tháng 12 năm 1287, quân thủy bộ nhà Nguyên chia làm 3 đạo tiến vào Đại Việt. Khác với cuộc chiến năm 1285, quân Việt chỉ đánh có tính kìm chân rồi chủ động lui khỏi biên giới. Thoát Hoan lại tung 2 vạn quân thủy bộ tấn công và chiếm Vạn Kiếp làm căn cứ, sau đó tiến về Thăng Long. Ngày 2 tháng 2 năm 1288, quân Nguyên mở màn đánh phá Thăng Long. Quân Đại Việt bỏ thành rút lui. Cũng ngày này, hải quân Đại Việt do Trần Khánh Dư chỉ huy đã tập kích và tiêu diệt hoàn toàn đoàn thuyền lương của Trương Văn Hổ tại Vân Đồn (Quảng Ninh). Các đoàn thuyền lương khác của quân Nguyên cũng không vào được Đại Việt vì bị bão biển, hoặc vì đi lạc tới Chiêm Thành.

Sau khi Thăng Long thất thủ, Thoát Hoan sai Ô Mã Nhi truy đuổi cha con vua Trần. Nhưng Thánh Tông và Nhân Tông đã lui xuống hạ lưu sông Hồng rồi eo cửa Giao Thủy đi ra biển vòng lên Tháp Sơn (Đồ Sơn). Thoát Hoan đành thu quân về Thăng Long, sau đó cử Ô Mã Nhi đi tìm đoàn thuyền lương của Trương Văn Hổ. Lúc này hai vua và Trần Quốc Tuấn đã tập trung quân thủy bộ ở Tháp Sơn. Khi quân Ô Mã Nhi qua đây, Nhân Tông tổ chức tập kích ở cửa Văn Úc (ngày 10 tháng 2 năm 1288), và trên biển gần Tháp Sơn, gây nhiều thiệt hại cho quân Nguyên. Ô Mã Nhi bèn dẫn quân trở lại Vạn Kiếp.

Ở Thăng Long mà không có lương thực, Thoát Hoan lúng túng. Không những thế, quân Đại Việt đã phản công mạnh mẽ và kiểm soát vùng Hải Dương và Hải Phòng đẩy Thoát Hoan vào nguy cơ bị cắt đường về Vạn Kiếp. Tình huống này buộc Thoát Hoan rút quân khỏi Thăng Long quay về Vạn Kiếp. Hai vua Trần một mặt sai Hưng Ninh vương Quốc Tung đến giả vờ hẹn ngày đầu hàng để làm quân Nguyên mất cảnh giác, mặt khác cứ đến đêm lại tung quân đột kích vào Vạn Kiếp. Cuối tháng 3 năm 1288, Thoát Hoan quyết định lui quân khỏi Đại Việt; Ô Mã Nhi được lệnh dẫn một cánh quân thủy rút về trước. Ngày 9 tháng 4, cánh quân này tiến đến sông Bạch Đằng và lọt vào trận địa mai phục của đại quân Việt. Dưới sự chỉ huy trực tiếp của hai vua và Trần Quốc Tuấn, quân Đại Việt đã tiêu diệt toàn bộ cánh thủy quân Nguyên, bắt sống nhiều tướng lĩnh (trong đó có Ô Mã Nhi, Phàn Tiếp, Tích Lệ Cơ) và tịch thu 400 thuyền chiến.

Ngày 18 tháng 4, hai vua Trần về phủ Long Hưng (Thái Bình) và đưa các bại tướng của trận Bạch Đằng bị bắt đến trình diện trước lăng Trần Thái Tông. Tương truyền khi đó chân của các tượng ngựa đá trong lăng đều lấm bùn, như thể những vật này cũng vừa mới tham gia chiến đấu. Nhân Tông tức cảnh ngâm hai câu thơ rằng:Xã tắc hai phen bon ngựa đá,Non sông ngàn thuở vững âu vàng.Một ngày trước trận Bạch Đằng, đại quân Nguyên bắt đầu rút từ Vạn Kiếp lên biên giới. Hữu thừa Nguyên là Trình Bằng Phi chọn những binh sĩ thiện chiến yểm hộ cho Thoát Hoan chạy về nước. Quân Nguyên về tới ải Nội Bàng (thị trấn Chũ và xã Bình Nội của Bắc Giang ngày nay) thì bị quân Đại Việt phục kích dữ dội, Vạn hộ Nguyên là Trương Quân phải đem 3000 quân liều chết chiến đấu mới thoát khỏi cửa ải. Qua được Nội Bàng, Thoát Hoan lại nhận tin trinh sát rằng phía trước có 30 vạn quân Đại Việt trải dọc suốt 100 dặm mai phục, đành đổi hướng đi qua Đơn Kỷ (khoảng huyện Đình Lập tỉnh Lạng Sơn ngày nay) về Lộc Châu. Tuy nhiên qua đường này, quân Nguyên vẫn bị quân Đại Việt tập kích. Quân Đại Việt từ trên cao bắn tên độc, giết các tướng Trương Ngọc và Abaci. Theo Nguyên sử, quân Nguyên lúc đó đã "thiếu ăn lại mệt vì chiến đấu, tướng tá nhìn nhau thất sắc" nhưng vẫn phải "cố xông vào mà đánh" và "buộc vết thương lại mà đánh". Đến ngày 19 tháng 4 năm 1288, quân Nguyên đã bị quét sạch hoàn toàn khỏi Đại Việt.

Trong bộ Khâm định Việt sử Thông giám Cương mục biên soạn thời vua Nguyễn Dực Tông (cai trị 1847 – 1883), sử quan Đại Nam có nhận xét về vai trò của vua Trần Nhân Tông và các tướng lĩnh tài ba trong hai lần đánh bại quân Nguyên:

Những năm cuối trị vì
Đối nội
Sau hai cuộc kháng chiến chống Nguyên thắng lợi, Hoàng đế Trần Nhân Tông đã bắt tay vào việc tái thiết kinh tế, xã hội Đại Việt. Khoảng tháng 5 năm 1288, ông xuống chiếu đại xá thiên hạ và cắt giảm thế má, sưu dịch cho dân chúng. Đặc biệt, các vùng bị chiến tranh tàn phá đều được miễn thuế và sưu dịch hoàn toàn. Theo Đại Việt Sử ký Toàn thư, trong thời gian này Trần Nhân Tông đã hòa giải thành công sự bất hòa của một số quan viên trong triều:"Lệ cũ, mỗi khi tuyên đọc lời vua, thì viện Hàn lâm lĩnh đưa bản thảo tờ chiếu cho Hành khiển để giảng tập trước. Đến khi tuyên đọc, thì giảng cả âm nghĩa cho dân thường dễ hiểu, vì chức Hành khiển để dùng hoạn quan thôi. Bấy giờ, Lê Tòng Giáo làm tả phụ, vốn bất hòa với Hàn lâm phụng chỉ Đinh Củng Viên. Ngày tuyên đọc lời vua đã đến rồi mà Củng Viên vẫn cố ý không đưa bản thảo. Tòng Giáo đòi nhiều lần vẫn không được.Hôm ấy, xa giá sắp ra ngoài cung, Củng Viên mới đưa bản thảo. Tòng Giáo tuyên đọc tờ chiếu đại xá, không hiểu âm nghĩa, phải im lặng. Vua gọi Củng Viên đứng đằng sau, nhắc bảo âm nghĩa. Tòng Giáo rất thẹn. Tiếng nhắc của Củng Viên to dần, mà tiếng đọc của Tòng Giáo lại nhỏ đi, trong triều chỉ còn nghe thấy tiếng của Củng Viên thôi. Vua về trong cung, gọi Tòng Giáo dụ bảo:"Củng Viên là sĩ nhân, ngươi là trung quan sao lại bất hòa đến thế? Ngươi là lưu thủ Thiên Trường, dùng con rươi quả quýt đi lại, đưa tặng lẫn nhau thì có việc gì?"Từ đó, Tòng Giáo và Củng Viên giao hảo với nhau càng gắn bó."Sử gia Ngô Sĩ Liên ca ngợi: "Vua bảo bề tôi giao hảo với nhau là để cùng nhau làm tốt việc của nhà vua. Nhà Trần trung hậu như thế [qua việc này] có thể thấy được'', nhưng phê phán vua Nhân Tông vì lấy một hoạn quan không biết chữ như Lê Tòng Giáo làm Hành khiển.

Tháng 4 âm lịch năm 1289, cùng với Thượng hoàng Trần Thánh Tông, Hoàng đế Trần Nhân Tông xét công lao các tướng lĩnh trong cuộc chiến với Nguyên – Mông. Hưng Đạo vương Quốc Tuấn được thăng lên Đại vương, Hưng Vũ vương Quốc Nghiễn được phong Khai quốc công, Hưng Nhượng vương Quốc Tảng nhận chức Tiết độ sứ; Nguyễn Khoái được phong tước Liệt hầu và được cấp hẳn một hương làm thực ấp. Hai vua cũng phong quan tước cho các tù trưởng người dân tộc có công như Lương Uất và Hà Tất Năng. Bên cạnh đó, Nội Minh tự Đỗ Hành là người đã bắt Ô Mã Nhi trong trận Bạch Đằng, nhưng chỉ được phong Quan nội hầu vì không đem Ô Mã Nhi nộp cho Hoàng đế mà lại nộp Thượng hoàng. Hưng Trí vương Quốc Nghiễn cũng không được thăng chức vì cố chặn đánh tàn quân Nguyên ở biên giới dù nhà vua có lệnh không truy kích. Đối với những người từng đầu hàng quân Nguyên, quan lại thì bị xử tử hoặc bắt đi đày, còn quân dân thì được tha chết nhưng phải chịu các loại hình phạt khổ sai như "chở gỗ đá, xây cung điện để chuộc tội", hoặc phải làm lính hầu, nô tỳ cho vương hầu và tể tướng.

Tháng 2 âm lịch năm 1290, Nhân Tông cử quan văn đi trấn nhậm các lộ trong cả nước, để cơ cấu lại bộ máy hành chính vốn đã bị quân sự hóa trong chiến tranh. Ông cũng quan tâm theo dõi công việc của quan lại địa phương. Khi nghe tin An phủ sứ Diễn Châu là Phí Mạnh hay nhũng nhiễu dân, Nhân Tông đã triệu Phí Mạnh về kinh đô và phạt đánh bằng trượng. Sau lần đó, Phí Mạnh trở nên đức độ đến mức người dân truyền tụng rằng quan An phủ Diễn Châu trong sạch như nước. Nhà vua còn cất nhắc những văn thần có công trong thời chiến như Phùng Sĩ Chu làm Hành khiển (1289), Trần Thì Kiến làm An phủ sứ lộ Yên Khang (1292). Bên cạnh đó, hai vua Thánh Tông, Nhân Tông đã chủ trương hạn chế tối đa số viên chức nhà nước. Sau này khi Nhân Tông làm Thái thượng hoàng, có lần ông đã phàn nàn với Trần Anh Tông vì vua này bổ nhiệm quá nhiều quan chức: "Sao lại có một nước bé bằng bàn tay mà phong quan tước nhiều như thế".

Tháng 5 âm lịch năm 1290, Thượng hoàng Thánh Tông qua đời ở cung Nhân Thọ. Sau 3 tháng để tang, tháng 9 âm lịch, Ngự sử đại phu Đỗ Quốc Kế khuyên vua Nhân Tông: "Phàm để tang không nên làm thương tổn người sống. Nay thiên tử đều dùng kiệu khiêng, thế là người sống bị tổn thương, xin hãy cưỡi ngựa". Lời tâu này được nhà vua chấp thuận. Ngày 15 tháng 12 âm lịch năm 1290, Nhân Tông mai táng thượng hoàng ở Dụ Lăng, tôn miếu hiệu là Thánh Tông, thụy hiệu Tuyên Hiếu Hoàng đế. Từ đây đến năm 1293, Nhân Tông là vị hoàng đế duy nhất cai trị nước Việt.

Khoảng năm 1289–1290, sản xuất nông nghiệp bị đình trệ do sự chuyển biến thất thường của thời tiết. Theo Đại Việt Sử ký Toàn thư, năm 1289 có tình trạng "hạn từ tháng 6 mùa hạ đến tháng 10 mùa đông", sau đó "mùa hạ, tháng 4 [năm 1290], sông Tô Lịch chảy ngược (sông này hễ có mưa to thì nước rút, tràn và chảy ngược)" và đến tháng 9 âm lịch năm 1290, nạn đói xảy ra khiến nhiều người phải bán ruộng đất và bán cả con mình làm nô tỳ cho người khác. Trước tình hình này, Nhân Tông chỉ thị phát chẩn thóc cho người dân và bãi bỏ thuế nhân đinh. Chính sách trị dân của ông đã giúp Đại Việt dần dần phục hồi sau những năm chiến tranh và đói kém. Năm 1293, khi sứ nhà Nguyên là Lương Tăng và Trần Phu sang Đại Việt, họ đã chứng kiến một Đại Việt phồn vinh với những hình ảnh như "lúa mỗi năm gặt bốn lần, tuy vào mùa đông rét, mạ vẫn phơi phới", hay "thôn xóm đều có chợ, mỗi hai ngày họp một lần, trăm món tạp hóa đều dồi dào" và "thuyền bè các nước mọi ngoài biển đều đến rất đông, buôn bán trên thuyền rất rộn rịp" (theo An nam tức sự của Trần Phu). Công nghiệp và thủ công nghiệp của Đại Việt cũng lớn mạnh tạo điều kiện cho triều đình Nhân Tông tu bổ, xây mới toàn bộ những cầu, đường và cung điện đã bị đốt phá trong chiến tranh.

Đối ngoại
Cuối thời Nhân Tông, quân Ai Lao thường hay quấy nhiễu biên giới phía tây Đại Việt, bởi vậy năm 1290 nhà vua quyết định thân chinh đánh Ai Lao. Các quan ngăn cản, lập luận rằng: "Giặc Hồ mới lui, vết thương của dân chưa lành, sao lại đã hưng binh". Vua Nhân Tông đáp lại: "Chỉ nên xuất binh vào lúc này; lân bang sẽ bảo ta có bao nhiêu voi ngựa mất hết, sắp có sự khinh rẻ ta, nên phải đại cử để thị oai"; đình thần không còn ý kiến.

Đối với nhà Nguyên, ông tiếp tục thực thiện chính sách đối ngoại mềm dẻo. Từ tháng 4 đến tháng 11 năm 1288, Nhân Tông đã ba lần cử sứ giả sang Nguyên để triều cống và "tạ tội". Đồng thời, ông gửi vua Nguyên một bức thư biện hộ cho hai cuộc kháng chiến năm 1285 và 1287-1288, trong đó có đoạn: "Năm Chí Nguyên thứ 23 (1286), bình chương A Lý Hải Nha tham công ngoài biên giới, làm trái Thánh chỉ... Mùa đông năm Chí Nguyên thứ 24 (1287) lại thấy đại quân thủy bộ đều tiến sang, thiêu đốt chùa chiền khắp nước, đào bới mồ mả tổ tiên, bắt giết người dân già trẻ, đập phá sản nghiệp trăm họ...". Đến tháng 12 năm 1288, Hốt Tất Liệt sai Lý Tư Diễn và Vạn Nô đi đòi Nhân Tông sang chầu và thả tù binh Nguyên về nước. Vua Trần đã thiết đãi nồng hậu và biếu vàng bạc cho sứ Nguyên, nhưng dứt khoát không chịu sang chầu. Đầu năm 1289, Nhân Tông truyền lệnh đưa hết tù binh Nguyên về nước. Riêng đối với Ô Mã Nhi, Nhân Tông và Hưng Đạo Đại vương quyết định ám sát để trừ hậu họa. Nhà vua sai Nội thư Hoàng Tá Thốn cấp thuyền cho Ô Mã Nhi về, rồi chọn người lặn giỏi làm phu thuyền và nhân lúc đêm tối dùi thuyền thủng cho đắm. Vua Trần đã giải thích với Hốt Tất Liệt rằng Ô Mã Nhi chết đuối do thuyền bị rỉ nước. Người Nguyên không thể tra cứu việc này nên đành lờ đi, không trách cứ. Trong Đại Việt Sử ký Toàn thư, sử thần đời Lê sơ Ngô Sĩ Liên chỉ trích mạnh mẽ hành động của Nhân Tông là "thất tín":

Sau thất bại trong cuộc chiến năm 1288, nhà Nguyên vẫn chưa bỏ mộng xâm lược Đại Việt. Mặc dù Nhân Tông đã sai Nghiêm Trọng Duy và Trần Tử Trường sang Nguyên dâng lễ vật và "tạ tội không vào chầu" vào tháng 9 âm lịch năm 1291, Hốt Tất Liệt lại cử Trương Lập Đạo và Thiếp Mộc Nhĩ sang dụ Nhân Tông đến chầu vào cuối năm 1291 – đầu năm 1292. Theo tư liệu Trương Thượng thư Hành lục chép trong An Nam chí lược của Lê Tắc, vua Nhân Tông đãi Lập Đạo thịt rượu rất thịnh soạn và còn đề thơ tặng sứ giả, nhưng tiếp tục lấy cớ tang cha, từ chối sang chầu. Sau khi Lập Đạo về nước, Nhân Tông sai Nguyễn Đại Phạp và Hà Duy Nghiêm sang cống nhà Nguyên. Năm 1293, sau khi Nhân Tông truyền ngôi cho con là Trần Anh Tông, Hốt Tất Liệt lại sai sứ sang bắt vua Trần vào chầu. Anh Tông cáo bệnh không đi và sai Đào Tử Kỳ sang cống nạp. Nhà Nguyên giam Tử Kỳ ở Giang Lăng và sửa soạn tấn công Đại Việt. Nhưng việc chuẩn bị chưa hoàn tất thì Hốt Tất Liệt chết; tân hoàng đế Nguyên Thành Tông đã hủy bỏ kế hoạch xâm chiếm Đại Việt, đồng thời thả Tử Kỳ về nước.

Thái thượng hoàng

Ngày 9 tháng 3 âm lịch năm Quý Tỵ (tức ngày 16 tháng 4 năm 1293) Trần Nhân Tông truyền ngôi cho Thái tử Trần Thuyên – tức Hoàng đế Trần Anh Tông – rồi lên làm Thái thượng hoàng. Anh Tông tặng vua cha tôn hiệu là Hiến Nghiêu Quang Thánh Thái Thượng Hoàng Đế (憲堯光聖太上皇帝). Năm sau (1294), Thượng hoàng xuất gia tu Phật tại hành cung Vũ Lâm (Ninh Bình). Dựa trên dữ liệu từ Thánh đăng ngữ lục, tiến sĩ Lê Mạnh Thát phỏng đoán rằng Nhân Tông đã nhận được tâm ấn từ Tuệ Trung Thượng sĩ. Bên cạnh đó, Nhân Tông vẫn tham gia cùng Anh Tông trị nước. Tháng 8 âm lịch năm 1294, quân Ai Lao xâm lấn Đại Việt lần hai và Thượng hoàng lại thân chinh đánh dẹp. Quân Việt do Nhân Tông chỉ huy đã đánh tan quân Ai Lao, đồng thời thu được nhiều tù binh và chiến lợi phẩm. Nhân Tông cũng chủ trì tiếp phái bộ Lý Trọng Tân - Tiêu Phương Nhai của nhà Nguyên vào năm 1295 (trong dịp này Nhân Tông đã sáng tác bài Tiến sứ Bắc Lý Trọng Tân, Tiêu Phương Nhai – một trong hơn 30 bài thơ hiện còn lưu hành của ông). Sau đó, tháng 2 âm lịch năm 1295 Thượng hoàng sai Nội viên ngoại lang Trần Khắc Dụng và Phạm Thảo qua Nguyên để thỉnh Đại tạng kinh. Thỉnh cầu này được Nguyên Thành Tông chấp thuận. Các bộ kinh do sứ bộ đem về được cất ở phủ Thiên Trường, ngoài ra Thượng hoàng sai in bản phó để lưu hành trong nước.

Sơ tổ Trúc Lâm

Tháng 10 (âm lịch) năm 1299, Nhân Tông rời đến Yên Tử (Quảng Ninh), lấy pháp danh Hương Vân Đại Đầu đà (香雲大頭陀) và tu hành theo thập nhị đầu đà (mười hai điều khổ hạnh). Ông còn có đạo hiệu là Trúc Lâm Đại Đầu đà (竹林大頭陀) hay Trúc Lâm Đại sĩ (竹林大士) và Giác hoàng Điều ngự (覺皇調御). Tại Yên Tử, Điều ngự đã mở tịnh xá, thuyết giảng độ tăng, thâu nhận được khá nhiều đệ tử. Vào thế kỷ XI – XIII, Phật giáo Đại Việt tồn tại chủ yếu dựa trên 3 dòng thiền Tì-ni-đa-lưu-chi, Thảo Đường và Vô Ngôn Thông. Điều ngự đã hợp nhất các tông phái này vào dòng thiền Trúc Lâm Yên Tử, còn gọi là Thiền phái Trúc Lâm. Đây được xem là giáo hội thống nhất đầu tiên của đạo Phật tại Việt Nam. Thiền phái Trúc Lâm vừa tiếp thu nền tảng Phật giáo Nam Á và thiền Đông Độ, vừa sử dụng các giá trị văn hóa Việt Nam và khuyến khích Phật tử cống hiến cho xã hội trên nền tảng Từ bi – Trí tuệ của Phật pháp. Bản thân Điều ngự không chỉ an cư tại Yên Tử, mà đi thuyết pháp nhiều lần ở các chùa như Phổ Minh (Thiên Trường), Sùng Nghiêm (Chí Linh), Vĩnh Nghiêm (Yên Dũng) và Báo Ân – Siêu Loại (nay thuộc Gia Lâm, Hà Nội). Ông cũng xây dựng nhiều tự viện và đi giáo hóa trong cả nước, kể cả ở thôn quê lẫn thành thị. Trên cương vị là thượng hoàng-thiền sư, ông đã dạy dân bài trừ các tập tục mê tín, dị đoan và tu dưỡng đức hạnh theo giáo pháp Thập thiện (mười điều thiện). Ông vẫn góp ý cho một số vấn đề chính sự, đồng thời khuyên bảo Anh Tông từ bỏ rượu chè và cúng dường cho tăng chúng.

Tháng 3 âm lịch năm 1301, Giác hoàng Điều ngự du hóa đến châu Bố Chính – một vùng đất địa đầu phía nam của Đại Việt – và dựng lên am Trì Kiến. Từ Bố Chính, ông sang Chiêm Thành và ở lại đây gần một năm. Bài dẫn của Trần Quang Chỉ trong tranh Trúc Lâm đại sĩ xuất sơn đồ đã mô tả về chuyến đi này rằng: Có lúc ngài viễn du hóa độ cho các nước lân bang, phía nam đến tận Chiêm Thành, đã từng khất thực ở trong thành. Vua nước Chiêm Thành biết được điều đó, hết sức kính trọng thỉnh mời, dâng cúng trai lễ, sắp sẵn thuyền bè nghi trượng, thân hành tiễn ngài về nước..." Cũng chính trong lần này, Điều ngự đã hứa gả con là công chúa Huyền Trân cho vua Chiêm là Chế Mân; để đáp lễ, Chế Mân xin nhượng hai châu Ô, Lý cho Đại Việt. Hôn lễ giữa Huyền Trân với vua Chiêm được cử hành vào năm 1306. Vua Anh Tông sáp nhập hai châu Ô, Lý vào Đại Việt và đổi tên châu Ô thành châu Thuận, châu Lý thành châu Hóa.

Sau cuộc vân du ở Chiêm Thành, Điều ngự về phủ Thiên Trường vào tháng 1 âm lịch năm 1303 để "mở hội Vô lượng pháp ở chùa Phổ Minh, bố thí vàng bạc tiền lụa để chẩn cấp dân nghèo trong nước và giảng kinh Giới thí" (theo Đại Việt Sử ký Toàn thư). Năm 1304, Điều ngự đến kinh đô Thăng Long trong sự đón tiếp long trọng của Anh Tông cùng vương hầu, quan lại. Tất cả họ đều được trao tâm giới Bồ-tát tại gia. Năm 1304, khi đang hoằng hóa tại huyện Nam Sách (Hải Dương), Điều ngự đã gặp và thu nhận Pháp Loa (Đồng Kiên Cương; 1284 – 1330) và làm đệ tử xuất gia. Sau đó ông đào tạo cho Pháp Loa trở thành người kế thừa thiền phái của mình. Ngày 1 tháng 1 âm lịch năm 1308, Điều ngự chính thức công nhận Pháp Loa làm người nối pháp. Lễ truyền đăng cho Pháp Loa được cử hành tại chùa Báo Ân-Siêu Loại và được tường thuật qua sách Tam Tổ thực lục (tờ 18b3-19a8) như sau:

Trong cuốn Lịch sử Phật giáo Đàng Ngoài (xuất bản năm 1995), tác giả Nguyễn Hiền Đức nhận định buổi lễ này đã cho thấy " Trúc Lâm muốn rằng vua Anh Tông và các đại thần trong triều đình phải chánh thức tôn kính Pháp Loa như "bậc thầy" giống như tôn kính Trúc Lâm. Ngoài ra, Trúc Lâm cũng muốn cho biết rằng: Từ vua, triều thần cho đến tất cả chư Tăng Ni, Phật tử cả nước phải công nhận Pháp Loa là vị Tổ thứ hai, thay thế Trúc Lâm lãnh đạo Giáo hội Phật giáo thống nhất từ thời Trần, tức lãnh đạo phái thiền Trúc Lâm do Trúc Lâm Đầu Đà khai sáng.". Sách Trần Nhân Tông toàn tập (xuất bản năm 2006) của tiến sĩ Lê Mạnh Thát còn có nhận xét rằng việc ban tặng "ngoại thư kinh sử" cho Pháp Loa chứng tỏ Điều ngự yêu cầu đệ tử phải biết kết hợp lý tưởng Bồ-tát của Phật pháp với lý tưởng trượng phu của thế gian.

Tháng 11 âm lịch (tháng 12 dương lịch) năm 1308, Điều ngự Trần Nhân Tông viên tịch trên đỉnh Ngọa Vân (Yên Tử). Về ngày mất của Điều ngự, sách Đại Việt sử ký toàn thư chép là ngày 3 tháng 11 âm lịch năm Mậu Thân (tức ngày 16 tháng 12 năm 1308) trong khi Tam Tổ thực lục và Thánh đăng ngữ lục viết là ngày 1 tháng 11 âm lịch (tức ngày 14 tháng 12). Thánh đăng ngữ lục đã tường thuật về cuộc đối thoại cuối cùng giữa Điều ngự với thị giả Bảo Sát:

Sách Đại Việt sử ký toàn thư cũng cung cấp một số chi tiết khác về sự qua đời của Trúc Lâm đại sĩ:

Theo thiên Tổ linh định mệnh (Linh hồn của Tổ định ngôi) trong sách Nam Ông mộng lục của Hồ Nguyên Trừng – quan nhà Minh gốc Việt đầu thế kỷ XV, khi Trần Anh Tông cùng các vương tử nhận bọc xá-lợi của Điều ngự, một số hạt xá-lợi bay vào tay áo Hoàng tử Trần Mạnh, rồi tỏa ra ánh sáng. Khi được lấy ra, xá-lợi lại bay vào. Theo Hồ Nguyên Trừng, Anh Tông bấy giờ chưa có con với vợ đích, chỉ có Hoàng tử Mạnh là con người vợ thứ. Nhà vua định chờ sinh con đích rồi chọn người nối ngôi. Cho nên việc xá-lợi bay vào ống tay áo Mạnh có nghĩa anh linh Điều Ngự nhắc Anh Tông phải truyền ngôi cho Mạnh. Sau khi vua Anh Tông khấn rằng: "Đâu dám không phụng mệnh", xá-lợi mới không bay nữa. Anh Tông lập Trần Mạnh làm Hoàng thái tử, tức vua Trần Minh Tông sau này.

Theo Thánh đăng ngữ lục và Tam tổ thực lục, xá lợi của Điều ngự được Anh Tông chia làm ba phần, tôn trí vào ba nơi: lăng Quy Đức (phủ Long Hưng), bảo tháp Huệ Quang tại chùa Hoa Yên (Yên Tử) và chùa Phổ Minh (Thiên Trường). Đại Việt Sử ký Toàn thư còn kể, trước khi đưa về lăng Quy Đức, di hài Nhân Tông Điều ngự được quàn tạm ở điện Diên Hiền. Các quan và nhân dân đổ về cung điện rất đông, cho nên đến gần giờ rước, đoàn linh cữu vẫn chưa đi được. Vua Anh Tông sai Chi hậu thánh chưởng Trịnh Trọng Tử, chỉ huy các quân Hải khẩu và Hổ dực, tìm cách khiến đoàn người giãn ra. Trọng Tử bèn sai quân Hải khẩu, Hổ dực đến trước thềm Thiên Trì, ngồi theo hàng lối rồi hát khúc Long ngâm. Nhiều người nghe thấy, chạy đến xem, từ đấy đoàn linh cữu mới đi được về lăng Quy Đức. Tại đây, Điều ngự được hợp táng với vợ đầu là Khâm Từ Bảo Thánh Thái hoàng thái hậu. Triều đình dâng ông miếu hiệu là Nhân Tông và thụy hiệu Pháp Thiên Sùng Đạo Ứng Thế Hóa Dân Long Từ Hiển Hiệu Thánh Văn Thần Võ Nguyên Minh Duệ Hiếu Hoàng Đế (法天崇道應世化民隆慈顯惠聖文神武元明睿孝皇帝). Anh Tông còn dâng pháp hiệu Đại Thánh Trần Triều Trúc Lâm Đầu Đà Tĩnh Tuệ Giác Hoàng Điều Ngự Tổ Phật (大聖陳朝竹林頭陀靜慧覺皇調御祖佛), lại sai đắp hai pho tượng vàng thờ ông ở chùa Vân Yên (Yên Tử) và chùa Báo Ân (Siêu Loại).

Sách Tam Tổ thực lục khi chép về thời kỳ Trần Minh Tông làm Thái thượng hoàng, có ghi nhận một phần xá-lợi của Nhân Tông đã được đưa vào bảo tháp Đại Thắng Tư Thiên (tháp trong khuôn viên chùa Báo Thiên, xây năm 1057 từ thời Lý Thánh Tông, nay không còn nữa). Từ phần xá-lợi này, tháng 11 âm lịch năm 1329, thiền sư Pháp Loa đem một số xá lợi về an trí trong tháp đá của viện Quỳnh Lâm (nay thuộc thị xã Đông Triều, Quảng Ninh).

Trong bộ Lịch triều hiến chương loại chí, phần Văn tịch chí, danh sĩ thời Nguyễn Phan Huy Chú có nhận xét về nhà vua-tu sĩ Trần Nhân Tông:

Tác phẩm

Trần Nhân Tông được xem là một nhà thơ, nhà văn hóa tiêu biểu của Đại Việt thời trung đại. Tác phẩm của ông bao gồm: Thiền lâm thiết chủy ngữ lục (Ngữ lục về trùng độc thiết chủy trong rừng Thiền).Tăng già toái sự (Chuyện vụn vặt của sư tăng).Thạch thất mỵ ngữ (Lời nói mê trong nhà đá), được vua Trần Anh Tông cho chép vào Đại Tạng kinh để lưu hành.Đại hương hải ấn thi tập (Tập thơ ấn chứng của biển lớn nước thơm).Trần Nhân Tông thi tập (Tập thơ Trần Nhân Tông).Trung Hưng thực lục (2 quyển): chép việc bình quân Nguyên xâm lược.

Các tác phẩm trên đều đã thất lạc, chỉ còn lại 32 bài thơ, kệ chép trong Thánh đăng ngữ lục, Thiền tông bản hạnh, An Nam chí lược, Nam Ông mộng lục, Việt âm thi tập và Toàn Việt thi lục, cộng thêm 3 đoạn phiến trong Đại Việt Sử ký Toàn thư và An Nam chí lược. Theo đánh giá trong sách Thơ văn Lý Trần (tập 2, quyển thượng) do Nguyễn Huệ Chi, Trần Thị Băng Thanh, Đỗ Văn Hỷ và Trần Tú Châu biên soạn, thơ Trần Nhân Tông mang tính chất "kết hợp nhuần nhuyễn giữa cảm quan triết học và cảm quan thế sự, có tinh thần lạc quan, yêu đời, tấm lòng vị tha của một nhân cách cỡ lớn và sự rung động tinh tế, lòng yêu tự do thích thảng của một nhà nghệ sĩ".

Một số bài thơ
Xuân Đình Thụy khởi khải song phiBất tri xuân dĩ quyNhất song bạch hồ điệpPhách phách sấn hoa phiBuổi sớm mùa xuânNgủ dậy ngỏ song mây,Xuân về vẫn chửa hay,Song song đôi bướm trắng,Phất phới sấn hoa bay.(Bản dịch của Ngô Tất Tố)

Thiên Trường vãn vọngThôn hậu thôn tiền đạm tự yênBán vô bán hữu tịch dương biênMục đồng địch lí ngưu quy tậnBạch lộ song song phi hạ điềnBuổi chiều đứng ở phủ Thiên Trường trông raTrước xóm sau thôn tựa khói hồngBóng chiều man mác có dường khôngMục đồng sáo vẳng trâu về hếtCò trắng từng đôi liệng xuống đồng(Ngô Tất Tố dịch)

Thiên Trường PhủLục ám hồng hi bội tịch liêu, Tễ vân thôn vũ thổ hoa tiêu. Trai đường giảng hậu tăng quy viện, Giang quán canh sơ nguyệt thượng kiều.Tam thập tiên cung hoành dạ tháp,Bát thiên hương sát động xuân triều. Phổ Minh phong cảnh hồn như tạc, Phảng phất canh tường nhập mộng nghiêu.Phủ Thiên TrườngLục rậm, hồng thưa cảnh quạnh hiu, Mây quang, mưa tạnh đất tan rêu. Phòng trai giản đoạn, sư về viện,Cầu bến canh đầu, bóng nguyệt treo. Ba chục cung tiên, giường ngủ đặt, Tám nghìn bóng tháp, nước triều reo. Phổ Minh phong cảnh, chùa như cũ,Trong giấc mơ màng Thuấn thấy Nghiêu.(Bản dịch của Ngô Tất Tố)

Cư trần lạc đạo phúCư trần lạc đạo thả tùy duyênCơ tắc xan hề khốn tắc miênGia trung hữu bảo hưu tầm mịchĐối cảnh vô tâm mạc vấn thiền.Bản dịch:Ở đời vui đạo hãy tùy duyên,Đói cứ ăn đi mệt ngủ liền.Có báu trong nhà thôi tìm kiếm,Vô tâm đối cảnh hỏi chi thiền.''
(người dịch: Lê Mạnh Thát)

Gia đình

 Cha: Trần Thánh Tông (Trần Hoảng).
 Mẹ: Nguyên Thánh Thiên Cảm Hoàng hậu Trần thị (元聖天感皇后陳氏 ? – 1287), húy là Thiều (韶), con gái của Khâm Minh Đại vương Trần Liễu.
 Hậu phi:
 Khâm Từ Hoàng hậu Trần Thị Trinh (欽慈皇后; ? – 1293), con gái trưởng của Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn và Nguyên Từ Quốc mẫu.
 Tuyên Từ Hoàng hậu Trần Thị Tĩnh (宣慈皇后; ? – 1318), em gái của Khâm Từ Hoàng hậu, con gái thứ của Hưng Đạo Đại vương.
 Đức phi Đặng Thị Loan, người con gái thôn quê vùng Kinh Bắc.
 Con:
 Trần Thuyên (陳烇), sau trở thành Trần Anh Tông (陳英宗), con của Khâm Từ Hoàng hậu.
 Huệ Vũ Đại vương Trần Quốc Chẩn (惠武大王陳國瑱), không rõ mẹ, có thể là Tuyên Từ Hoàng hậu.
 Thượng Trân Công chúa (上珍公主), lấy Văn Huệ công Trần Quang Triều, cháu nội Trần Hưng Đạo.
 Thiên Trân Công chúa (天珍公主; ? – 1309), lấy Uy Túc công Trần Văn Bích, con Văn Túc vương Trần Đạo Tái, cháu nội Trần Quang Khải.
 Huyền Trân Công chúa (玄珍公主), lấy Chế Mân, Quốc vương Chiêm Thành.

Hình ảnh công cộng
Tên của ông được đặt cho nhiều trường học ở Việt Nam, một số con đường của các thành phố, tỉnh. Trong khi đó, ở các tỉnh miền Trung và miền Nam lại viết là Trần Nhân Tôn.

Đền thờ

Tham khảo

Chú thích

Thư mục

Đọc thêm

Liên kết ngoài

Nhân Tông
Nhà thơ Việt Nam thời Trần
Thái thượng hoàng nhà Trần
Người Hà Nội
Thiền sư Việt Nam
Sinh năm 1258
Mất năm 1308
Anh hùng dân tộc Việt Nam
Người tham gia lực lượng kháng chiến của Đại Việt chống quân Nguyên–Mông xâm lược
Thiền phái Trúc Lâm


title: Ferreras de Abajo

text:
Ferreras de Abajo là một đô thị trong tỉnh Zamora, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 635 người.

Tham khảo

Đô thị ở Zamora


title: Tipula icarus

text:
Tipula icarus là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Indomalaya.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Hypaedalea lobipennis

text:
Hypaedalea lobipennis là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Nó được tìm thấy ở West Africa, bao gồm Cameroon và Uganda.

Chiều dài cánh trước khoảng 22 mm.

Chú thích

Tham khảo

Hypaedalea
Côn trùng Cameroon
Côn trùng Uganda
Macroglossini
Bướm đêm Châu Phi


title: Bussières, Haute-Saône

text:
Bussières là một xã thuộc tỉnh Haute-Saône trong vùng Bourgogne-Franche-Comté phía đông nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Haute-Saône

Tham khảo
 INSEE

Xã của Haute-Saône


title: Filifusus manuelae

text:
Filifusus manuelae là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Fasciolariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

M


title: Philautus pallidipes

text:
Philautus pallidipes là một loài ếch trong họ Rhacophoridae. Chúng là loài đặc hữu của Indonesia.

Môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo

 Iskandar, D. & Mumpuni 2004. Philautus pallidipes. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Động vật lưỡng cư Indonesia
P


title: Abdül Mecid I

text:
Sultan Abdül Mecid I, Abdul Mejid I, Abd-ul-Mejid I và Abd Al-Majid I Ghazi (Tiếng Thổ Ottoman: عبد المجيد الأول ‘Abdü’l-Mecīd-i evvel) (25 tháng 4 năm 1823 – 25 tháng 6 năm 1861) là vị Sultan thứ 31 của đế quốc Ottoman. Được xem như một vị vua trong thời kỳ Duy Tân của đế quốc Ottoman, ông lên ngôi vào ngày 1 tháng 7 (hoặc ngày 2 tháng 7) năm 1839 và trị quốc cho đến khi qua đời. Ông là con của vua Mahmud II đồng thời là anh của vua Abdul Aziz.

Dưới triều ông, những phong trào dân tộc chủ nghĩa trỗi dậy tại các lãnh thổ thuộc Ottoman. Là một vị vua tài ba, ông mong muốn áp đặt chủ nghĩa Ottoman (Osmanlılık) vào những thần dân có tư tưởng ly khai của mình và dập tắt phong trào dân tộc chủ nghĩa tại các lãnh thổ thuộc Ottoman, nhưng không thành công. Tuy thế nhưng ông đã dành cho những thần dân không phải tín đồ Hồi giáo và không phải người Thổ nhiều quyền bình đẳng hơn trong xã hội Ottoman, thông qua những cải tổ và bộ luật mới. Năm 1839, ông ban bố Sắc lệnh "Hatt-i Serif of Gülhane", đến năm 1856, ông lại công bố "Thánh chỉ Hoàng gia" (Hatt-i Hümayun), thực hiện những cải cách về chính trị và xã hội.

Về đối ngoại, ông đã thành lập liên minh với các nước đế quốc Tây Âu như Anh, Pháp, và chiến đấu cùng những nước này trong cuộc chiến tranh Krym chống đế quốc Nga. Trong Hiệp ước Paris năm 1856, đế quốc Ottoman - một trong những nước thắng trận - chính thức được công nhận là một trong những quốc gia châu Âu. Công lao lớn nhất của nhà vua là đề xướng công cuộc Duy Tân Tanzimat (vốn đã được sửa soạn bởi tiên đế Mahmud II). Công cuộc hiện đại hóa Ottoman bắt đầu có hiệu lực từ năm 1839, trong khi đến năm 1868 Thiên hoàng Nhật Bản mới đề xướng cuộc Minh Trị Duy Tân.

Thân thế
Ông sinh ra tại Cung điện Beşiktaş Sahil hoặc tại Hoàng cung Topkapı, ở kinh đô Constantinopolis. Mẹ ông là Bezmiâlem, tên thật Suzi (1807 - 1852), một nô lệ người Circassian, sau được phong làm Hoàng thái hậu.

Thuở bé, Abdül Mecid là một vị hoàng tử không khỏe lắm, nhưng thông minh. Ông nhận lấy một nền giáo dục theo kiểu Tây Âu và nói giỏi tiếng Pháp. Giống như vua em Abdülaziz, ông là người yêu thích văn học và âm nhạc cổ điển, từng chơi những bản nhạc Tây Âu trên đàn pianô. Giống như vua cha Mahmud II, Abdül Mecid là một ông hoàng chủ trương cải cách, và được sự phò tá của những đại thần có tư tưởng tiến bộ như Mustafa Reşit Pasha, Mehmet Emin Ali Paşa và Fuat Pasha. Bên cạnh đó, ông phải đấu tranh với phần tử bảo thủ chống cải cách trong triều đình. Abdül Mecid I cũng là vị hoàng đế đầu tiên đích thân nghe những lời than phiền của quần chúng khi có dịp (thường là vào những ngày thứ sáu), mà không có một người môi giới nào. Abdül Mecid đã đi kinh lý ở các lãnh thổ của đế quốc để xem nhân dân thỉnh cầu những gì về cuộc Duy Tân Tanzimat: năm 1844, ông đến İzmit, Mudanya, Bursa, Gallipoli, Çanakkale, Lemnos, Lesbos và. Năm 1846, ông đến thăm các tỉnh vùng Balkan.

Lên ngôi Sultan
Vua Abdül Mecid I lên ngôi năm 1839, khi đó ông mới 16 tuổi. Ông là vị Sultan đầu tiên nói được tiếng Pháp, từng nhận được một nên giáo dục tốt và có tư tưởng tự do. Trong lúc này, đế quốc Ottoman đã suy yếu: cuối thế kỷ XVIII, quân Thổ Ottoman liên giành thất bại trong các cuộc chiến tranh với đế quốc Nga. Sang thời Mahmud II, đế quốc Ottoman còn mất lãnh thổ Hy Lạp (1830).

Đối nội: những cải cách

Ít lâu sau khi ông lên nối ngôi, vào ngày 2 tháng 7 năm 1839, Đại Vizia Rauf Paşa bị sa thải. Sultan phong Hüsrev Mehmed Paşa làm Đại Vizia ("Sadr-ı Azam", hoặc "Sadrazam"). Đến ngày 8 tháng 6 năm 1840, Đại Vizia Mehmed Paşa bị sa thải và Emin Fuat Paşa trở thành Đại Vizia. Không lâu sau, ngày 4 tháng 12 năm 1841 Sultan đã sa thải Đại Vizia Emin Rafu Paşa và Mehmet Paşa trở thành Đại Vizia lần thứ hai. Sang ngày 30 tháng 12 năm 1842 Emin Rauf Paşa lại trở thành Đại Vizia lần thứ tư.

Trong suốt 22 năm trị vì Abdül Mecid I tiếp tục thực hiện chính sách cải cách của vua cha Mahmud II (1808 - 1839). Tháng 11 năm 1839, nhà vua ban bố "chiếu Duy Tân" ("Hatt-i Sharif", còn gọi là "Tanzimat Fermanı"): củng cố và làm cho những cải cách của Mahmud II có hiệu lực, mở đầu phong trào Tây hóa trong lịch sử Thổ Nhĩ Kỳ. Trong giai đoạn cuối của cuộc chiến tranh Krym, tháng 2 năm 1856 nhà vua lại ban hành "Thánh chỉ Hoàng gia" (Hatt-ı Hümayun), bổ sung cho "chiếu Duy Tân". Theo những chiếu chỉ này, chính quyền sẽ bảo vệ tính mạng và tài sản của tất cả mọi tầng lớp nhân dân Ottoman; triều đình sẽ đánh thuế công bằng và luật pháp không thiên vị cho bất cứ ai; tất cả mọi thần dân đều có quyền tự do tôn giáo và quyền bình đẳng không hơn kém. Năm 1858, triều đình còn ban hành một đạo luật ruộng đất, đề cập đến quyền sở hữu và cố gắng thành lập một hệ thống chính quyền trung ương các tỉnh. Cải cách của Abdül Mecid I đã bị những tầng lớp thống trị theo Hồi giáo cùng những thành viên đoàn hiền triết pháp quan đạo Hồi phản đối kịch liệt, và chỉ được thực hiện một phần, đặc biệt là tại những vùng xa xôi. Chính vì thế mà một số người nảy sinh âm mưu làm phản chống lại Sultan Abdül Mecid I. Tuy nhiên, nhà vua đã không hạ lệnh cho quan quân giết những "tên phản nghịch" này. Từ điển Bách khoa nước Anh có nhận định về ông:

Tạm dịch như sau:

Những chính sách quan trọng được đề xướng trong công cuộc Duy Tân của Abdül Mecid I bao gồm:
 Sản xuất tiền giấy của đế quốc Ottoman (1840)
 Tái tổ chức quân đội Đế quốc Ottoman (1843-1844)
 Chọn quốc ca Ottoman và quốc kỳ Ottoman (1844)
 Tái tổ chức hệ thống tài chính Ottoman theo kiểu Pháp
 Cải tổ Bộ luật Dân sự và Hình sự theo kiểu Pháp
 Thiết lập Meclis-i Maarif-i Umumiye (1845), tiền thân của Quốc hội Ottoman thứ nhất (1876)
 Về mặt giáo dục, ông cho thành lập Bộ Giáo dục, xây dựng các trường dự bị quân sự và trường trung học, thành lập trường học của người Thổ tại Paris (1855)
 Khai trương những trường đại học và học viện hiện đại đầu tiên của Thổ Nhĩ Kỳ (1848)
 Bãi bỏ sưu cao thuế nặng đối với những thần dân không theo Hồi giáo, hệ thống thuế trở nên công bằng hơn (1856)
 Những thần dân không theo đạo Hồi trở thành binh sĩ (1856)
 Một số sự chuẩn bị cho việc xây dựng một chế độ công vụ tiên tiến và công cuộc phát triển kinh tế

Ngoài ra, Abdül Mecid I đã đặt khăn trùm đầu turban ra ngoài vòng pháp luật, thay vào đó người Thổ phải đội mũ fez. Triều đình cũng cho phép người dân mặc trang phục Tây Âu. Các cải cách của ông được các nhà văn Tây Âu đánh giá cao. Tuy nhiên, năm 1923 cuộc Chiến tranh giải phóng dân tộc Thổ Nhĩ Kỳ đã hạ bệ Vương triều Ottoman, nước Cộng hòa Thổ Nhĩ Kỳ được sáng lập, hai năm sau (1925) Đại hội đồng Quốc gia Thổ Nhĩ Kỳ đã cấm người dân đội mũ fez.

Nhà phát minh máy điện báo Samuel Finley Breese Morse (người Mỹ) nhận được bằng sáng chế đầu tiên vào năm 1847, tại cố cung Beylerbeyi (Cung điện Beylerbeyi ngày nay đã được xây dựng từ năm 1861 đến năm 1865 ở cùng địa điểm) tại kinh thành Constantinopolis. Sultan Abdül Mecid I đã thử nghiệm phát minh của S. F. B. Morse.

Năm 1844, ông thiết lập đồng tiên Medjidie. Vài năm sau (1852), ông thành lập một huy chương có cùng tên với đồng tiền này - Huy chương Medjidie.

Xã hội Ottoman thời Abdül Mecid I
Dưới triều vua Abdül Mecid I, người Thổ Nhĩ Kỳ đã khánh thành những Trường Đại học đầu tiên. Trường Kuleli Barracks - tức "Trường Đại học Quân sự Kuleli" được xây dựng và một bảo tàng đầu tiên của Thổ Nhĩ Kỳ được mở cửa. Encümen-i Dâniş (tạm dịch là "Hội đồng tri thức") - được xem là Viện Hàn lâm Khoa học đầu tiên trong lịch sử Thổ Nhĩ Kỳ - được triệu tập năm 1851. Những đường dây điện báo đầu tiên đã được lắp đặt giữa cố đô Edirne với các thành phố Varna và Krym. Đường sắt đầu tiên nằm ở giữa các thành phố İzmir và Turgutlu bắt đầu hoạt động.

Về kiến trúc, người Thổ thời Abdül Mecid I có những việc làm nổi bật là sửa sang Cung điện Dolmabahçe, Thánh đường Hồi giáo Ortaköy Mecidiye, Lăng Tiên tri tại Medina và xây dựng Cầu Karaköy. Từ năm 1843 đến năm 1856, Abdül Mecid I hạ lệnh cho xây Cung điện Dolmabahçe - tòa cung điện đầu tiên được xây theo kiểu Tây phương ở Constantinopolis, với chi phí là năm triệu đồng trao vàng Ottoman, tương đương với 35 tấn vàng. Sultan chỉ dùng 14 tấn vàng để trang hoàng trần nhà bên trong của Cung điện. Chiếc đèn chùm pha lê lớn nhất thế giới - quà của nữ hoàng Anh Victoria gửi Sultan - được đặt tại đại sảnh trung tâm của Cung điện Dolmabahçe. Cung điện này có bộ sưu tập đèn chùm pha lê Tiệp Khắc và Baccarat lớn nhất thế giới, ngay cả những chiếc cầu thang trong cung cũng được làm bằng pha lê Baccarat.

Trong thời kỳ này, lần đầu tiên người Ottoman đã thiết lập một tổ chức phát triển nhanh. Về văn học, các nhà văn Thổ Nhĩ Kỳ thường viết tiểu thuyết và truyện ngắn, người ta gọi là "Văn học thời Duy Tân".
Theo ghi nhận của Phan Khôi, giới văn sĩ Ottoman thời đấy đã có quan điểm cấp tiến mới mẻ, vì họ tiếp nhận hệ tư tưởng của giới văn sĩ Pháp. Trong thời kỳ này, giới văn sĩ Ottoman có địa vị cao trong xã hội. Do vậy, người dân Ottoman có sự chuyển biến về quan điểm. Ý tưởng mới của văn học Ottoman cũng lan truyền đến những người đàn bà - vốn không có uy thế trong xã hội đế quốc này.

Đối ngoại: quan hệ với phương Tây

"Vấn đề eo biển" trở thành một vấn đề mới của triều đình Ottoman vào năm 1833. Thời bấy giờ, Nhà nước Ottoman đã suy yếu, bị các nước đế quốc phương Tây gọi là "Âu châu bệnh phu". Đế quốc Nga bắt đầu thực hiện một chiến lược mới dựa trên lời tuyên bố:

Chiến tranh Ai Cập-Thổ Nhĩ Kỳ

Khi vua Abdül Mecid I lên nối ngôi, đế quốc Ottoman lâm vào cuộc khủng hoảng chính trị nghiêm trọng. Ở mọi vùng biên giới của đế quốc, nhân dân sống trong cảnh khó khăn, chiến tranh bùng nổ. Ngày 30 tháng 6 năm 1839, vua Mahmud II mất khi tin quân Ottoman bị phó vương Ai Cập Muhammad Ali đánh bại Nizip về tới kinh đô Constantinopolis. Cùng lúc, Hải quân Đế quốc Ottoman tiến đến Alexandria - thủ phủ xứ Ai Cập. Tới Alexandria, Đề đốc Hải quân Ottoman Ahmed Fevzi Pasha - một người Crete tàn bạo - đã bàn giao Hải quân Đế quốc Ottoman cho quân Ai Cập, lấy cớ là những cận thần của ấu chúa Abdül Mecid I là những kẻ thân đế quốc Nga. Tuy nhiên, các nước đế quốc phương Tây đã can thiệp vào tình hình Ai Cập - Thổ, khiến Muhammad Ali phải ngồi vào bàn đàm phán. Đế quốc Ottoman đã được giữ vững trước những cuộc tấn công của quân Ai Cập đồng thời vẫn nắm quyền cai quản các xứ Syria, Liban và Palestine.

Phong trào cách mạng Hungary (1848 - 1849) thất bại, Kossuth Lajos và các đồng chí chạy sang Đế quốc Ottoman để lánh nạn. Thấy vậy, các đế quốc đã tiêu diệt cách mạng Hungary là Áo-Hung và Nga hoàng kêu gọi Sultan phải nộp cách nhà cách mạng người Hungary cho họ, nhưng ông từ chối. Sự từ chối của Nhà vua Thổ Nhĩ Kỳ đã khiến cho ông được các nhà tự do chủ nghĩa Âu châu ngưỡng mộ.

Viện trợ cho người Ireland
Theo một câu chuyện dân gian, vào năm 1845 xứ Ireland lâm vào nạn đói nghiêm trọng. Nạn đói đã cướp đi sinh mạng của 1 triệu người dân. Thấy vậy, nhà vua Abdül Mecid I tuyên bố ông sẽ gửi 10 nghìn bảng Anh cho những người nông dân Ireland. Tuy nhiên, nữ hoàng Anh là Victoria đề nghị ông chỉ gửi 1 nghìn bảng, vì bản thân bà cũng chỉ gửi 2 nghìn bảng Anh. Sultan bèn gửi 1.000 bảng, nhưng đồng thời bí mật phái ba chiếc thuyền chở đầy đủ lương thực đến viện trợ cho nông dân Ireland. Quan quân Đế quốc Anh đã tìm cách chặn đứng những chiếc thuyền này, nhưng các thủy thủ Ottoman đã đem lương thực đến cảng Drogheda và để chúng ở đó.

Chính vì câu chuyện này mà nhân dân Ireland (đặc biệt là những người Ireland tại Drogheda) tỏ ra thân thiết với người Thổ Nhĩ Kỳ.

Chiến tranh vùng Krym

Vua Abdül Mecid I đã thực hiện chính sách liên minh với các nước đế quốc Tây Âu. Ngày 21 tháng 5 năm 1853, Nga hoàng đe dọa tiến đánh Thổ Nhĩ Kỳ. Trước tình cảnh đó, ngày 25 tháng 6 năm 1853, triều đình Abdül Mecid I đã ký kết liên minh với đế quốc Anh và Pháp, cùng nhau chống lại sự bành trướng của Nga. Ngày 3 tháng 7 năm 1853, quân đội Nga vượt sông Prut và tiến đánh Memleketeyn. Cùng năm, vào ngày 26 tháng 9 Sultan quyết định tuyên chiến với đế quốc Nga, đến ngày 4 tháng 10, cuộc chiến tranh vùng Krym bùng nổ. Ngày 30 tháng 11 năm 1853, quân đội Nga tấn công Sinop. Ngày 27 tháng 3 năm 1854, Anh và Pháp cũng tuyên chiến với Nga. Sau nhiều thắng lợi của phe Anh-Pháp-Thổ, ngày 2 tháng 3 năm 1855 quân đội Nga bại trận và Nga hoàng Nikolai I phải tự tử. Hiệp ước Paris được ký kết vào năm 1856, theo đó, các nước đế quốc phương Tây tạm thời tuyên bố rằng "Nhà nước Ottoman là một quốc gia châu Âu và toàn bộ lãnh thổ của nó nằm dưới sự kiểm soát của chúng tôi".

Vào năm 1856, Sultan nhận Huy chương Garter, trở thành Hiệp sĩ Garter thứ 717, đồng thời là Đại Thập tự thứ 52 của Huy chương Tháp và Gươm.

Ngày 25 tháng 8 năm 1854, triều đình Ottoman đã vay nợ của nước ngoài giữa lúc cuộc chiến tranh Krym vẫn còn tiếp diễn. Triều đình Ottoman lại tiếp tục vay nợ của nước ngoài trong các năm 1855, 1858 và 1860. Cuối cùng, triều đình Ottoman bị vỡ nợ. Sự vỡ nợ này đã khiến cho các nước đế quốc Tây Âu không còn thiện cảm với Thổ Nhĩ Kỳ nữa, và gián tiếp dẫn đến vụ đảo chính và cái chết vua Abdülâziz I trong những năm sau.

Qua đời
Dù là vị hoàng đế công bằng và nhân từ, ông đã uống rượu cồn từ khi còn bé. Khi mới 39 tuổi, Abdül Mecid I bị bệnh lao (giống như Mahmud II năm xưa) và qua đời ngày 25 tháng 6 năm 1861 tại kinh đô Constantinopolis. Cùng năm đó, ông đã cho xây Cung điện Beylerbeyi ngay tại địa điểm của cố cung Beylerbeyi. Ông được an táng ở Constantinopolis, gần lăng mộ của Sultan Selim III. Em trai ông, hoàng thân Abdülâziz - nam giới lớn tuổi nhất trong Hoàng gia Osman - lên nối ngôi vua.

Sultan Abdül Mecid là người khá cao và mảnh khảnh, có nước da đẹp, mái tóc đen và một bộ rông ngắn. Ông sở hữu một đôi mắt nhìn sâu và có màu nâu tối. Ông là người được giáo dục tốt, ông rất đam mê âm nhạc lại còn giỏi viết thư pháp.

Trong văn học
Vua Abdül Mecid I là một nhân vật trong tiểu thuyết The Bellini Card, do Jason Goodwin sáng tác năm 2008.

Gia quyến
Trong đời mình, ông đã kết hôn vài lần. Ông có nhiều con, trong số đó có bốn người lên làm vua sau này, họ bao gồm Murad V, Abdul Hamid II, Mehmed V và Mehmed VI - vị Sultan cuối cùng trong lịch sử Thổ Nhĩ Kỳ.

Cuộc hôn nhân đầu tiên
Ngày 1 tháng 4 năm 1839, Abdul Mecid I thực hiện cuộc hôn nhân đầu tiên: ông cưới Validee Sultan Chevkefza, (Poti, 12 tháng 12 năm 1820 - Constantinopolis, Ortaköy, Cung điện Çırağan, 13 tháng 11 năm 1882 hoặc 17 tháng 8 năm 1889), và có:
 Sultan Murad V
 Công chúa Aliye Sultan (20 tháng 10 năm 1842 - 10 tháng 7 năm 1844)

Cuộc hôn nhân thứ hai
Ngày 10 tháng 11 năm 1841, tại kinh thành Constantinopolis, ông thực hiện cuộc hôn nhân thứ hai trong đời: ông cưới một người Armenia là Valide Sultan Tirimüjgün, còn gọi là Tirimüjgan Kadın Efendi (16 tháng 8 năm 1819 - Constantinopolis, Cung điện Fariya, 3 tháng 10 năm 1852 hoặc 2 tháng 11 năm 1853), và có:
 Sultan Abdul Hamid II
 Công chúa Seniha Sultan (? - 1877), không có chồng và con

Cuộc hôn nhân thứ ba
Ngày 27 tháng 3 năm 1843, tại kinh thành Constantinopolis, ông cưới Valide Sultan Gülcemal Kadın Efendi, (Kavkaz, 1826 - Constantinopolis, Ortaköy, Cung điện Ortaköy, 16 tháng 11 năm 1851 hoặc 29 tháng 12 năm 1895). Efendi - người vợ thứ ba của ông - có tên thật là Sofiya, xuất thân là người Circassian, có các con:
 Công chúa Fatma Sultan (1 tháng 11 năm 1840 - 29 tháng 8 năm 1884), không có chồng và con
 Công chúa Hadice Sultan (7 tháng 2 năm 1842 - 1842), không có chồng và con
 Công chúa Refia Sultan (7 tháng 2 năm 1842 - 4 tháng 1 năm 1880), không có chồng và con
 Sultan Mehmed V
 Công chúa Rukiye Sultan (1850 - ?), không có chồng và con

Cuộc hôn nhân thứ tư
Ngày 10 tháng 6 năm 1852, nhà vua kết hôn với một người Kavkaz là Verdicenan Kadın Efendi (Kavkaz, 1826 - Constantinopolis, Beşiktaş, Cung điện Beşiktaş, 9 tháng 12 năm 1889) tại kinh đô Constantinopolis, và có:
 Công chúa Munire Sultan (Constantinopolis, 9 tháng 12 năm 1844 - Constantinopolis, 29 tháng 7 năm 1862), kết hôn tại Constantinopolis vào ngày 31 tháng 7 năm 1858 với Damat Ibrahim Ilhami Pasha Beyefendi (3 tháng 1 năm 1836 - Constantinopolis, 9 tháng 9 năm 1860, trở thành Damat năm 1858), và có những người con:
 Công chúa Sultanzade Nail Ibrahim Beyefendi (1858 - Constantinopolis), chết khi còn trẻ
 Công chúa Emine Ibrahim Hanımsultan (Constantinopolis, 24 tháng 5 năm 1858 - Bebek, Bosphorus, 19 tháng 7 năm 1931), kết hôn tại Cairo vào ngày 15 tháng 1 năm 1873, với Muhammed Tewfik Pasha (Cairo, 30 tháng 4 năm 1852 - Helwan, 7 tháng 1 năm 1892), Khedive (Chúa) xứ Ai Cập và Sudan từ năm 1879 đến năm 1892, và có con:
 Công chúa Zeyneb Ibrahim Hanımsultan (Constantinopolis, 1858 - Cairo, 17 tháng 5 năm 1918), kết hôn năm 1880 với Công tử Mahmud Hamdi Ismail Pasha (Cairo, 6 tháng 3 năm 1863 - Cairo, 17 tháng 9 năm 1921), và có con:
 Công chúa Münire Mahmud Hanım (Cairo, 18 tháng 7 năm 1884 - 18 tháng 11 năm 1944), không có chồng và con.
 Công chúa Tevhide Ibrahim Hanımsultan (1860 - Cairo, 1882), không có chộng và con.
 Hoàng tử Şehzade Ahmed Kemaleddin Efendi (Constantinopolis, Hoàng cung Topkapı, 6 tháng 8 năm 1848 - Constantinopolis, Beşiktaş, Cung điện Beşiktaş, 26 tháng 4 năm 1905), kết hôn tại Cung điện Dolmabahçe vào ngày 23 tháng 4 năm 1876 với Fatma Sezadil Hanım Efendi (Adapazarı, 1856 - 9 tháng 2 năm 1943), và có các con:
 Hoàng tử Şehzade Atiyetullah Efendi (1878 - 1878)
 Công chúa Munire Sultan (Constantinopolis, Cung điện Dolmabahçe, 17 tháng 5 năm 1880 - Nice, 7 tháng 10 năm 1939 và được chôn cất tại đó), kết hôn với Tướng quân Mehmed Salih Pasha Beyefendi vào ngày 29 tháng 7 năm 1907 tại Constantinopolis, Beşiktaş, Cung điện Beşiktaş, (1876 - Constantinopolis, 24 tháng 6 năm 1913). Tướng quân Beyefendi trở thành Damat năm 1907, và có con:
 Hoàng tử Sultanzade Ahmed Kemaleddin Keredin Beyzade Beyefendi (Nişantaşı, Cung điện Nişantaşı, 18 tháng 6 năm 1908 - Constantinopolis, 1987), không có vợ và con.
 Công chúa Şehzade Ahmed Nureddin Efendi (1851-1885)

Cuộc hôn nhân thứ năm
Năm 1854, nhà vua cưới Gülüstü Haseki Kadın Efendi - một người Circassian. Bà vợ thứ năm này có các con:
 Công chúa Mediha Sultan (Constantinopolis, Beşiktaş, Cung điện Beşiktaş, 30 tháng 7 năm 1856 - Menton, 7 tháng 1 năm 1928), không có chồng và con
 Sultan Mehmed VI

Cuộc hôn nhân thứ sáu
Ông cưới người vợ thứ sáu là Aisha Sarfiraz Kadın Efendi (1837 - Constantinopolis, Ortaköy, Cung điện Ortaköy, 9 tháng 6 năm 1905), và có con:
 Hoàng tử Şehzade Sulaiman Selim Efendi (Constantinopolis, Cung điện Dolmabahçe, 12 tháng 1 năm 1861 - Constantinopolis, Ortaköy, Cung điện Ortaköy, 16 tháng 6 năm 1909), kết hôn năm 1885 với Filisan Kadın Efendi (1869 - 1947), và có một đứa con trai, kết hôn năm 1886 với Amina Janidun Kadın Efendi, không có con, kết hôn năm 1893 với Fatima Kadın Efendi (1871 - 1932), không có con, và kết hôn ngày 4 tháng 5 năm 1895 với Ayscha Tarzandar Kadın Efendi (1880 - Constantinopolis, 1958), và có một trai một gái:
 Hoàng tử Şehzade Muhammed Abdul Halim Efendi (1894 - Paris, 26 tháng 5 năm 1926), kết hôn năm 1913 với Samiya Khanum Kadın Efendi (1896 - ?), và có các con:
 Công chúa Fatima Sultan (1920 -), có chồng và có con.
 Hoàng tử Şehzade Chengis Efendi (Paris, 1925 - 10 tháng 10 năm 1950), kết hôn với một cô gái quý tộc người Nga, hậu duệ của Shabgul Mustafa và có con:
 Hoàng tử Şehzade Vasiliy Malik Mustafaev Efendi (1950), còn sống / Nadezhda Shabanova (1955)
 Hoàng tử Şehzade Konstantin V Mustafaev Efendi (1980), còn sống, sống ở Canada (người mẫu nam)
 Công chúa Ludmila Sultan V Mustafaeva (1979), còn sống, sống tại Nga (nhà ngoại giao quân sự)
 Hoàng tử Şehzade Malik Mustafaev Efendi (1992), còn sống, sống tại Nga (học viên trường sĩ quan quân đội)
 Công chúa Fakia Sultan Mustafaeva (1990) còn sống, sống tại Nga
 Công chúa Emine Naciye Sultan (Constantinopolis, Ortaköy, Cung điện Ortaköy, 25 tháng 11 năm 1898 - Istanbul, Nişantaşı, Cung điện Nişantaşı, 5 tháng 10 năm 1957), kết hôn năm 1914 với Damat İsmail Enver Pasha Beyefendi (22 tháng 11 năm 1881 - 4 tháng 8 năm 1922), Bộ trưởng Chiến tranh từ năm 1914 đến năm 1918, có con. Emine lại kết hôn năm 1923 với Damat Mohammed Kamil Beyefendi (1900 - 1962), em trai của Enver Pasha, và có con:
 Công chúa Türkan Sultan (1919 - 1990) kế hôn với HH Huveyda Mayatepek efendi.
 Hoàng tử Shehzade Muhammed Sharifuddin Efendi (Constantinopolis, Ortaköy, Cung điện Ortaköy, 19 tháng 5 năm 1904 - Beirut, 1966), kết hôn tại Constantinopolis, Nişantaşı, Cung điện Nişantaşı, vào ngày 14 tháng 11 năm 1923 và ly dị năm 1927 với em họ là Công chúa Hadice Sükriye Sultan Hanım Efendi (Constantinopolis, Üsküdar, Cung điện Çamlıca, 24 tháng 2 năm 1906 - Cairo, 1 tháng 4 năm 1972), không có con. Hoàng tử Shehzade lại kết hôn tại Beirut năm 1929 và ly dị năm 1956 với Semahat Hanın Efendi (1911 - ?), và có con:
 Công chúa Mubachal Sultan (1929 - 1993), không có chồng và con

Cuộc hôn nhân thứ bảy
Nhà vua cưới người vợ thứ bảy là Nalandil Haseki Kadın Efendi (1829 - Constantinopolis, Beşiktaş, Cung điện Beşiktaş, 23 tháng 12 năm 1890), và có con:
 Công chúa Seniha Sultan (22 tháng 11 năm 1852 - Nice, 15 tháng 9 năm 1931), không có chồng và con

Những cuộc hôn nhân khác
Abdül Mecid I cưới một người vợ vô danh và có con:
 Hoàng tử Şehzade Mehmed Ziyaeddin Efendi (10 tháng 2 năm 1842 - 7 tháng 6 năm 1845)

Ông cưới một người vợ vô danh và có con:
 Hoàng tử Şehzade Ahmed Efendi (5 tháng 6 năm 1846 - 6 tháng 6 năm 1846)

Ông cưới một người vợ vô danh và có con:
 Hoàng tử Şehzade Mehmed Abid Efendi (22 tháng 4 năm 1848 - 7 tháng 5 năm 1848)

Ông cưới một người vợ vô danh và có con:
 Hoàng tử Şehzade Mehmed Fuad Efendi (7 tháng 7 năm 1848 - 28 tháng 9 năm 1848)

Ông kết hôn với Neveser Kadın Efendi và có con:
 Hoàng tử Şehzade Mehmed Burhaneddin Efendi (Constantinopolis, Hoàng cung Topkapı, 23 tháng 5 năm 1849 - Constantinopolis, Beşiktaş, Cung điện Beşiktaş, 4 tháng 11 năm 1876), kết hôn tại Constantinopolis, Cung điện Beşiktaş, vào ngày 4 tháng 5 năm 1872 với một người Gruzia là Mestinas Hanım Efendi (Tbilisi, 20 tháng 9 năm 1851 - Constantinopolis, Beşiktaş, Cung điện Beşiktaş, 20 tháng 4 năm 1909), và có con:
 Hoàng tử Şehzade Ibrahim Tevfik Efendi (Constantinopolis, Beşiktaş, Cung điện Beşiktaş, 24 tháng 9 năm 1874 - Nice, 31 tháng 12 năm 1931 và được chôn cất tại đó), kết hôn lần thứ nhất tại Constantinopolis, Cung điện Yıldız, vào ngày 2 tháng 5 năm 1893 với người Gruzia tên là Fevziye Hanım Efendi (Batumi, 5 tháng 8 năm 1876 - Constantinopolis, Cung điện Yıldız, 7 tháng 9 năm 1898), và có một cô con gái, kết hôn lần thứ hai tại Constantinopolis, Cung điện Yıldız, vào ngày 12 tháng 3 năm 1894 với một người Gruzia là Tessrid Hanım Efendi (Poti, 10 tháng 9 năm 1874 - 1945), và có một cô con gái, kết hôn lần thứ ba tại Constantinopolis, Ortaköy, Cung điện Ortaköy, vào ngày 5 tháng 5 năm 1911 và ly hôn năm 1916 với Emine Hanım Efendi (Adapazarı, 28 tháng 10 năm 1890 - 14 tháng 2 năm 1953), và có hai cô con gái. Hoàng tử Şehzade Ibrahim Tevfik Efendi lại kết hôn lần thứ tư tại Constantinopolis, Beşiktaş, Cung điện Beşiktaş, vào ngày 27 tháng 3 năm 1919 và ly hôn năm 1930 với Hadice Sadiye Hanım Efendi (Kabataş, 1 tháng 4 năm 1898 - 9 tháng 8 năm 1986). Cuộc hôn nhân không được Hoàng gia Osman thừa nhận, và họ có hai người con trai cùng một người con gái:
 Công chúa Arife Kadria Sultan (Constantinopolis, Cung điện Yıldız, 24 thnág 3 năm 1895 - Nice, 5 tháng 4 năm 1933), không có chồng và con
 Công chúa Fatma Zehra Sultan (Constantinopolis, Cung điện Yıldız, 28 tháng 5 năm 1895 - Istanbul, 26 tháng 5 năm 1965), không có chồng và con
 Công chúa Râbia Nilüfer Sultan (Constantinopolis, Ortaköy, Cung điện Ortaköy, 22 tháng 10 năm 1912 - Thành phố New York, New York, 21 tháng 9 năm 1997), không có chồng và con
 Công chúa Ayshe Fethiye Osmanoğlu Sultan (Kuruçeşme, 20 tháng 8 năm 1916 - Cairo, 1944), kết hôn với Damat Rached Shafiq Bey Beyefendi (1911 - ?), và có con:
 Công chúa Nilufer Shafiq Hanımsultan, sinh tại thủ đô Cairo ngày 14 tháng 9 năm 1942, không có vợ và con
 Hoàng tử Şehzade Burhaneddin Cem Efendi (sinh tại Constantinopolis, Beşiktaş, Cung điện Beşiktaş, 2 tháng 2 năm 1920 - 31 tháng 10 năm 2008), kết hôn tại Paris năm 1951 với Irene Starosselskaya Hanım Efendi (sinh ngày 30 tháng 9 năm 1928), và có con:
 Công chúa Nilüfer Cem Sultan (sinh tại Monterey, Hạt Monterey, California, 19 tháng 3 năm 1953), kết hôn với Damat người Ý Luigi de Andrea Beyefendi (sinh năm 1953), không có con
 Hoàng tử Şehzade Selim Cem Efendi (sinh tại Frankfurt am Main, 5 tháng 9 năm 1955), không có vợ và con
 Hoàng tử Bayezid Osman Osmanoğlu
 Công chúa Fevziye Osmanoğlu Sultan (sinh tại Paris, 6 tháng 12 năm 1928), kết hôn với Damat Mehmed Hüseyin Hayri Beyefendi (sinh ngày 23 tháng 12 năm 1924), không có con

Abdul Mecid I kết hôn với một vợ vô danh và có con:
 Hoàng tử Şehzade Mehmed Nizameddin Efendi (24 tháng 6 năm 1850 - 28 tháng 5 năm 1853)

Abdul Mecid I kết hôn với một vợ vô danh và có con:
 Hoàng tử Şehzade Mehmed Vamik Efendi (19 tháng 4 năm 1850 - 6 tháng 8 năm 1850)

Ông kết hôn với một vợ vô danh và có con:
 Hoàng tử Şehzade Mehmed Rusdu Efendi (31 tháng 3 năm 1852 - 5 tháng 8 năm 1852)

Ông kết hôn với một vợ vô danh và có con:
 Hoàng tử Şehzade Abdullah Efendi (3 tháng 2 năm 1853 - 3 tháng 2 năm 1853)

Ông kết hôn với một vợ vô danh và có con:
 Công chúa Mevhibe Sultan (8 tháng 5 năm 1840 - 2 tháng 11 năm 1841)

Ông kết hôn với một vợ vô danh và có con:
 Công chúa Naime Sultan (11 tháng 10 năm 1840 - 1 tháng 5 năm 1843)

Ông kết hôn với một vợ vô danh và có con:
 Công chúa Behiye Sultan (22 tháng 2 năm 1841 - 3 tháng 6 năm 1847)

Ông kết hôn với một vợ vô danh và có con:
 Công chúa Neyyire Sultan (14 tháng 10 năm 1841 - 19 tháng 12 năm 1843)

Ông kết hôn với Düzd-i Dil Kadın Efendi (? - tháng 8 năm 1845), và có con:
 Công chúa Cemile Sultan (17 tháng 8 năm 1843 - 26 tháng 2 năm 1915), cưới Damat Mahmud Celaleddin Pasha Beyefendi (1836 - 1884) vào năm 1858, trở thành vợ thứ ba của Celaleddin. Cuộc hôn nhân bị Sultan Abdul Hamid II vào năm 1881, và có những người con:
 Công chúa Fethiye Hanımsultan (1859 - 1887), không có chồng và con
 Hoàng tử Sultanzade Mahmud Celaleddin Beyefendi (1864 - 1916), cũng không có vợ và con
 Hoàng tử Sultanzade Sakib Beyefendi (1864 - 1897), cũng không có vợ và con
 Hoàng tử Sultanzade Besim Beyefendi (? - chết khi còn bé)
 Công chúa Ayse Hanımsultan (1875 - 1937), không có chồng và con
 Công chúa Fatma Hanımsultan (1879 - 1890)
Công chúa Cemile đã nhận hai đứa con của những người vợ trước của Damat Mahmud Celaleddin Pasha Beyefendi làm con nuôi: Ahmet Fazil Bey (? - 1906), không kết hôn và không có con, và Kazim Bey (? - 1918), không kết hôn và không có con

Ông kết hôn với một vợ vô danh và có con:
 Công chúa Samiye Sultan (23 tháng 2 năm 1845 - 18 tháng 4 năm 1845)

Ông kết hôn với một vợ vô danh và có con:
 Công chúa Nazima Sultan (26 tháng 11 năm 1847 - 1 tháng 12 năm 1847)

Ông kết hôn với Rahime Perestu. Tuy Perestu không có con, bà trở thành Hoàng thái hậu vì là mẹ nuôi của vua Abdul Hamid II và người em cùng cha khác mẹ Hamid là Công chúa Cemile Sultan (17 tháng 8 năm 1843 - 26 tháng 2 năm 1915)

Xem thêm
 Mahmud II
 Mạt kỳ của đế quốc Ottoman
 Abdul Aziz
 Murad V
 Abdul Hamid II
 Mehmed V
 Mehmed VI

Chú thích

Tham khảo
 Tiểu sử của Abdulmecid (1839-1861).

 Abdulmecid I (1839 - 1861) - Ottoman Web Site

Liên kết ngoài

 Abdülmecid 1 - Other spelling: Abd el-Mejid
 Turkish Music Portal
 Irish president sparks history debate during Turkey visit
 Abdulmecid (Abdul Mecid)

Sultan nhà Ottoman thế kỉ 19
Vua Turk
Sinh năm 1823
Mất năm 1861
Nhân vật thời Cách mạng năm 1848
Hiệp sĩ Garter
Bắc Đẩu Bội tinh


title: Jacobyana nepalica

text:
Jacobyana nepalica là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev miêu tả khoa học năm 1990.

Chú thích

Tham khảo

Jacobyana