title: Keiferia lycopersicella

text:
Keiferia lycopersicella (tên tiếng Anh: Tomato Pinworm) là một loài bướm đêm thuộc họ Gelechiidae. Nó được tìm thấy ở warm areas in México, California, Texas, Georgia, Florida, Hawaii, Cuba, Haiti và Bahamas. It has also been reported from greenhouses in Delaware, Mississippi, Missouri, Pennsylvania và Virginia.

Sải cánh dài 9–12 mm. Có từ 7-8 thế hệ một năm.

Ấu trùng ăn các loài Solanaceae, bao gồm Lycopersicon esculentum, Solanum melongena, Solanum tuberosum, Solanum carolinense, Solanum xanthii, Solanum umbelliferum và Solanum bahamese. Ấu trùng non dùng tơ để làm tổ kén.

Tham khảo

Liên kết ngoài
tomato pinworm on the UF / IFAS Featured Creatures Web site
Species info
BugWood wiki

Keiferia
Côn trùng châu Âu
Động vật Hawaii


title: Amblycerus megalobus

text:
Amblycerus megalobus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Ribeiro-Costa miêu tả khoa học năm 1997.

Chú thích

Tham khảo

Amblycerus


title: Andrena fulica

text:
Andrena fulica là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Warncke mô tả khoa học năm 1974.

Chú thích

Tham khảo

F
Động vật được mô tả năm 1974


title: Auriac-Lagast

text:
Auriac-Lagast  là một xã ở tỉnh Aveyron, thuộc vùng Occitanie ở miền nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Aveyron

Tham khảo

Auriaclagast


title: Seugy

text:
Seugy là một xã ở tỉnh Val-d’Oise, thuộc vùng Île-de-France ở miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Val-d’Oise

Tham khảo

Association of Mayors of the Val d'Oise
INSEE
IGN

Liên kết ngoài

Official website
Land use (IAURIF)

Xã của Val-d'Oise


title: Conasprella comatosa

text:
Conasprella comatosa là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae, họ ốc cối.

Giống như tất cả các loài thuộc chi Conasprella, chúng là loài săn mồi và có nọc độc. Chúng có khả năng "đốt" con người, do vậy khi cầm chúng phải hết sức cẩn thận.

Miêu tả

Phân bố

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 The Conus Biodiversity website

Conasprella
Động vật được mô tả năm 1904
Động vật chân bụng Úc


title: Lugagnan

text:
Lugagnan là một xã thuộc tỉnh Hautes-Pyrénées trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 391 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE

Xã của Hautes-Pyrénées


title: Prompsat

text:
Prompsat  là một xã ở tỉnh Puy-de-Dôme trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes miền trung nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 450 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE commune file

Xã của Puy-de-Dôme


title: Quảng An (quận)

text:
Quảng An (chữ Hán giản thể: 广安区, Hán Việt: Quảng An khu) là một quận thuộc địa cấp thị Quảng An (广安市), tỉnh Tứ Xuyên, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận này có diện tích 1536 km² dân số 1,2 triệu người, trong đó dân số phi nông nghiệp là 179.400 người. Quận Quảng An được chia thành 30 trấn, hương và 5 nhai đạo biện sự xứ, các đơn vị này lại được chia ra thành 844 thôn hành chính, 50 ủy ban cư dân., 1150 km², dân số năm 2002 là 410.000 người.

Tham khảo

Quảng An
Đơn vị cấp huyện Tứ Xuyên


title: Calliostoma boucheti

text:
Calliostoma boucheti là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Calliostomatidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

B


title: Midden-Drenthe

text:
Midden-Drenthe () là một đô thị ở đông bắc Hà Lan. Đô thị này được lập năm 1998, sau khi sáp nhập các đô thị Beilen, Smilde, và Westerbork. Giữa thời kỳ 1998 và 2000, tên đô thị là Middenveld.

Các trung tâm dân cư
Balinge, Beilen, Bovensmilde, Brunsting, Bruntinge, Drijber, Elp, Eursinge, Garminge, Hijken, Hijkersmilde, Holthe, Hoogersmilde, Hooghalen, Laaghalen, Laaghalerveen, Lieving, Makkum, Mantinge, Nieuw-Balinge, Oranje (Drenthe), Orvelte, Smalbroek, Smilde, Spier, Terhorst, Westerbork, Wijster, Witteveen, Zuidveld và Zwiggelte.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang mạng chính thức

Đô thị Drenthe


title: Giải quần vợt Pháp Mở rộng 2008 - Đôi nam nữ

text:
Đương kim vô địch Nathalie Dechy và Andy Ram thua cặp Dominika Cibulkova và Gael Monfils ngay từ vòng 1.

Victoria Azarenka và Bob Bryan giành chức vô địch sau khi thắng Katarina Srebotnik và Nenad Zimonjic trong trận chung kết với tỷ số 6–2, 7–6(4).

Hạt giống

  Katarina Srebotnik /  Nenad Zimonjic (Chung kết)
  Kveta Peschke /  Pavel Vizner (Bán kết)
  Victoria Azarenka /  Bob Bryan (Vô địch)
  Chia-jung Chuang /  Jonathan Erlich ''(Vòng một)

<ol start="5">
  Yan Zi /  Mark Knowles ''(Vòng hai)
  Cara Black /  Paul Hanley ''(Vòng hai)
  Lisa Raymond /  Simon Aspelin ''(Vòng một)
  Alicia Molik /  Jonas Bjorkman ''(Vòng một)

Sơ đồ
 VL = Vượt qua vòng loại
 DC = đặc cách
 TM = thua cuộc may mắn
 TT = Thay thế
 BC = bỏ cuộc
 KO = không có đối thủ

Chung kết

Nửa trên

Nửa dưới

Liên kết ngoài
Sơ đồ thi đấu

Đôi nam nữ


title: Nam Lộc

text:
Nam Lộc, tên đầy đủ là Nguyễn Nam Lộc (sinh năm 1944) là một nhạc sĩ người Mỹ gốc Việt. Ông được biết đến qua một số nhạc phẩm và vai trò MC cho chương trình ca nhạc của Trung tâm Asia.

Thân thế
Nam Lộc sinh ra tại Bắc Ninh, người con thứ 2 trong gia đình 11 anh chị em. Ông di cư vào Nam năm lên 10.

Sinh hoạt âm nhạc
Lớn lên ở Sài Gòn ông tham gia phong trào nhạc trẻ vào đầu thập niên 1960 rồi mở lối "Việt hóa" nhiều bản nhạc ngoại quốc thịnh hành bằng cách đặt lời tiếng Việt. Cũng trong nhóm đó có những nhạc sĩ tên tuổi như Phạm Duy, Trường Kỳ, Nguyễn Duy Biên, Tùng Giang, Jo Marcel... Vào những năm đó Nam Lộc điều hành quán cà phê "Quán Gió". Ông cũng hợp tác với Cục Tâm lý chiến thuộc Nha Chiến tranh Tâm lý trình diễn Đại hội Nhạc trẻ quy mô ở sân vận động Hoa Lư rồi Thảo Cầm Viên Sài Gòn.

Hoạt động cộng đồng
Năm 1975, ông cùng gia đình sang tị nạn tại Hoa Kỳ và bắt tay làm việc tại cơ quan thiện nguyện USCC giúp đồng bào định cư.

Đối với cộng đồng người Mỹ gốc Việt, Nam Lộc góp sức trong việc xây dựng Tượng đài Chiến sĩ Việt Mỹ ở Westminster, California.

Ngày 12 Tháng Bảy năm 2022, Nam Lộc được Sở Di Trú và Nhập Tịch Hoa Kỳ (USCIS) chọn làm một trong tám “Đại Sứ Quốc Tịch” (Citizenship Ambassador). Theo USCIS, nhiệm vụ của Đại Sứ Quốc Tịch bao gồm chia sẻ kinh nghiệm về thủ tục nhập tịch, nhấn mạnh lợi ích của việc trở thành công dân Mỹ, xóa tan tin đồn và hiểu lầm, và khuyến khích mọi người trở thành công dân Mỹ.

Tác phẩm

Nhạc ngoại quốc, lời Việt
Chỉ là giấc mơ qua ("Yellow Bird")
Cho Quên thú đau thương ("Main dans la main")
Chủ nhật xám
Dĩ vãng buồn ("I’ll Never Fall In Love Again")
Dòng đời ("My way")
Đời du ca ("Espana Cani")
Mây Lang thang ("The Cowboy's Work Is Never Done")
Một thời để yêu (nhạc phẩm tiếng Pháp "Les Amoureux Qui Passent")
Mùa thu lá bay (ký tên Lệ Thanh)
Ngày hôm qua ("Yesterday")
Người tình em yêu
Như mùa thu lá bay ("Ben")
Phút bên em ("L’Amour Avec Toi")
Tình ca cho em ("Goodbye To Love")
Tình yêu! Tình yêu! ("Sabaay! Sabaay!")
Trưng vương khung cửa mùa thu (ký tên Nam Lộc - Nguyễn Thị Lệ Thanh, nhạc khúc tiếng Anh "Tell Laura I Love her")

Nhạc và lời của Nam Lộc
Anh đã quên mùa thu (viết chung với Tùng Giang)
Em vẫn chờ anh
Giọt tình sầu (thơ của Trần Mộng Tú)
Mẹ ơi khi con vừa trở lại
Một mai khi trở lại
Một ngày vui năm đó
Người di tản buồn
Sài Gòn bây giờ buồn không em?
Sài Gòn ơi! Vĩnh biệt
Xin đời một nụ cười

Tham khảo
Trò chuyện với nghệ sĩ Nam Lộc
Nam Lộc theo RFA
Tiểu sử nhạc sĩ Nam Lộc
Phỏng vấn MC Nam Lộc

Chú thích

Nhạc sĩ hải ngoại
Người Mỹ gốc Việt
Người Bắc Ninh


title: Pseudozalissa

text:
Pseudozalissa là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae


title: Nghệ nhân

text:
Nghệ nhân là người chuyên làm nghề nghệ thuật biểu diễn hoặc một nghề thủ công mĩ nghệ, với trình độ cao.
Nghệ nhân còn là một từ lóng chỉ người xứ Nghệ, người Nghệ Tĩnh (Nghệ An, Hà Tĩnh). Cách gọi này đã xuất hiện nhiều trên báo chí chính thống, được chấp nhận rộng rãi và được nhiều người nổi tiếng sử dụng, ví dụ như TS. Nguyễn Sĩ Dũng (nguyên Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội) đã tự nhận Tôi là Nghệ nhân trong một bài phỏng vấn công khai năm 2014.

Nghệ nhân và nghệ sĩ
Có thể nhận thấy nghệ nhân thực chất cũng có thể coi là nghệ sĩ, nhưng có sự khác biệt là có tài năng nghệ thuật ở mức cao. Theo gốc tiếng Hán thì "nhân" có nghĩa là người, thế nhưng người Việt Nam không dùng từ này để chỉ người làm nghệ thuật nói chung như từ nghệ sĩ. Trên thực tế, người Việt sử dụng từ này chủ yếu đối với người làm nghề thủ công mĩ nghệ và một số hình thái nghệ thuật biểu diễn truyền thống, như gốm, kim hoàn, tuồng, ca trù,... Người Việt cũng rất ít khi dùng từ "nghệ sĩ" với những nghề thủ công mĩ nghệ. Để chỉ những người chuyên làm những công việc này nhưng trình độ không cao như nghệ nhân, người ta dùng từ "thợ", như thợ gốm, thợ kim hoàn,...; còn với ca trù, tuồng,... người ta cũng thường dùng từ "nghệ sĩ".

- Nghệ nhân khác với các nghệ sĩ là không học ở trường lớp nào cả, mà phần lớn là được truyền dạy.
- Trong văn hóa dân gian Ở Tây Nguyên thường gọi các nhóm đối tượng này là: Nghệ nhân Cồng chiêng, nghệ nhân Hát kể Sử thi, nghệ nhân dệt thổ cẩm, đan lát...chỉ đến những người có tài năng đặc biệt về một lĩnh vực nào đó trong dân gian được lưu truyền từ nhiều đời để cho xã hội tương lai.
Cũng Nhờ những nghệ nhân này mà xã hội có nhiều cử nhân, tiến sĩ, thậm chí là giáo sư trong lĩnh vực Văn hóa. Tuy nhiên ngành văn hóa nước ta vẫn chưa coi trọng việc ghi nhận danh hiệu cho các nghệ nhân là một việc làm cấp thiết để trả ơn với những bậc thầy văn hóa.

Xem thêm: nghệ sĩ

Danh hiệu nghệ nhân

Nghệ nhân dân gian
Nghệ nhân dân gian là danh hiệu cao quý do Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam đã trao cho những người có thành tích đóng góp trong việc bảo tồn và phát huy những giá trị của văn hóa phi vật thể, giữ vai trò quan trọng trong sáng tạo, sở hữu, bảo tồn và truyền dạy các giá trị văn hóa dân gian ở nhiều lĩnh vực khác nhau, như hát chèo, ca trù, quan họ, hát xoan, chầu văn…

Nghệ nhân ưu tú
Đối tượng được đề nghị xét tặng danh hiệu Nghệ nhân ưu tú phải đạt các tiêu chuẩn sau:
Trung thành với Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa; có phẩm chất đạo đức tốt, tận tụy với nghề, gương mẫu, thực sự là tấm gương sáng cho mọi người và đồng nghiệp noi theo;
Là người thợ giỏi tiêu biểu được đồng nghiệp thừa nhận, có thâm niên trong nghề tối thiểu 15 năm, có trình độ kỹ năng, kỹ xảo nghề nghiệp điêu luyện, sáng tác thiết kế được 10 mẫu sản phẩm đạt trình độ nghệ thuật cao đã trực tiếp làm ra trên 15 tác phẩm có giá trị kinh tế, kỹ thuật, mỹ thuật;
Là người có ảnh hưởng rộng rãi trong ngành và xã hội:
Có nhiều thành tích trong việc giữ gìn, truyền nghề, dạy nghề cho trên 100 người, sáng tạo và phát triển ngành nghề thủ công mỹ nghệ;
Là Nghệ nhân đầu đàn tiêu biểu được đồng nghiệp thừa nhận, quần chúng mến mộ, kính trọng;
Có tác phẩm đạt trình độ nghệ thuật cao, được tặng giải (loại vàng hoặc bạc) tại các hội chợ triển lãm quốc gia hoặc quốc tế.

Nghệ nhân nhân dân
Đối tượng được đề nghị xét tặng danh hiệu Nghệ nhân nhân dân phải đạt các tiêu chuẩn sau:
Trung thành với Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa; có phẩm chất đạo đức tốt, tận tụy với nghề, gương mẫu, thực sự là tấm gương sáng cho mọi người và đồng nghiệp noi theo;
Là người thợ giỏi xuất sắc được đồng nghiệp thừa nhận, có thâm niên trong nghề tối thiểu 20 năm; đã được phong tặng danh hiệu nghệ nhân ưu tú từ 5 năm trở lên; có trình độ kỹ năng, kỹ xảo nghề nghiệp điêu luyện, sáng tác thiết kế được 10 mẫu sản phẩm đạt trình độ nghệ thuật cao đồng thời đã trực tiếp làm ra trên 20 tác phẩm có giá trị kinh tế, kỹ thuật, mỹ thuật;
Là người có ảnh hưởng rộng rãi trong ngành và xã hội:
Có nhiều thành tích trong việc giữ gìn, truyền nghề, dạy nghề cho trên 150 người, sáng tạo và phát triển ngành nghề thủ công mỹ nghệ;
Tiếp tục giữ vững và phát huy ảnh hưởng của Nghệ nhân ưu tú. Là Nghệ nhân ưu tú tiêu biểu xuất sắc được đồng nghiệp thừa nhận, quần chúng mến mộ, kính trọng;
Đạt giải thưởng quốc gia hoặc quốc tế tính từ sau khi được phong tặng danh hiệu Nghệ nhân ưu tú.

Một số nghệ nhân nổi tiếng
Nghệ nhân Hà Thị Cầu: là nghệ nhân hát xẩm đã được phong tặng Nghệ nhân dân gian, Nghệ sĩ ưu tú.
Gia đình các nghệ nhân họ Điểu (Điểu K’lưt, Điểu Kâu, Điểu K’Lung ở Tây Nguyên) là kho sử thi.
Nghệ nhân Y Lon Niê: lĩnh vực cồng chiên Tây Nguyên.

Chú thích

Nghệ sĩ
Nghệ nhân
Nghề nghiệp nghệ thuật
Xây dựng
Kỹ năng


title: Supermarine Swift

text:
Supermarine Swift là một loại máy bay tiêm kích một chỗ của Anh do công ty Supermarine chế tạo, nó được trang bị cho Không quân Hoàng gia (RAF). Sau một thời gian phát triển kéo dài, Swift được đưa vào trang bị với vai trò tiêm kích đánh chặn, do một loạt các vụ tai nạn, tuổi thọ phục vụ thấp. Biến thể trinh sát ảnh đã giải quyết các vấn đề của Swift.

Thiết kế và phát triển
Swift được phát triển từ một số mẫu thử, đầu tiên là mẫu thử tiêm kích phản lực Type 510. Nó được thiết kế dựa trên Supermarine Attacker, đây là một loại máy bay tiêm kích phản lực cánh thẳng của Không quân hải quân. Type 510 có thiết kế cánh xuôi sau, bay lần đầu năm 1948; một năm sau khi mẫu thử hải quân đầu tiên của Attacker bay thử. Type 510 trở thành máy bay đầu tiên của Anh có cánh chính xuôi sau và cánh đuôi cũng xuôi sau. Type 510 có sự khác biệt là máy bay cánh xuôi đầu tiên cất hạ cánh từ một tàu sân bay, trong các thử nghiệm của Không quân hải quân (FAA) hoàng gia Anh. Tuy nhiên, mối quan tâm của hải quân hoàng gia (RN) đã nhanh chóng suy giảm, dù các sửa đổi từ hãng Supermarine đã giúp máy bay cải thiện hiệu năng.

Mẫu thử thứ hai là Type 528, bay lần đầu tháng 3/1950. Ngay sau khi bay thử, rất nhiều sửa đổi đã được thực hiện trên cấu trúc máy bay và nó được định danh thành Type 535, bay lần đầu vào tháng 8/1950. Biến thể cuối cùng là Type 541, kiểu mẫu tiền sản xuất của Swift, Bộ hàng không Anh đã đặt mua 100 chiếc để dự phòng trường hợp chương trình Hawker Hunter thất bại. Swift cũng được bộ hàng không coi là một sự thay thế cho Gloster Meteor trong vai trò phòng không.

Type 541 thay động cơ tuabin luồng ly tâm Rolls-Royce Nene bằng động cơ tuabin luồng trục Rolls-Royce AJ.65 và Avon. Khung thân được thiết kế để lắp động cơ Nene nên không phải thiết kế lại cho các đồng cơ nhỏ hơn như AJ.65 và Avon. 2 chiếc Type 541 đã được chế tạo, mẫu thử đầu tiên bay lần đầu năm 1951 và mẫu thử thứ hai bay thử vào năm 1952.

Swift được ra lệnh sản xuất với "ưu tiên cao", một chính sách do Sir Winston Churchill đưa ra sau khi lên làm Thủ tướng năm 1951, giai đoạn này là giai đoạn căng thẳng giữa NATO và khối Warszawa trong Chiến tranh lạnh khi chiến tranh Triều Tiên nổ ra năm 1950. Biến thể sản xuất đầu tiên là biến thể tiêm kích có tên định danh Swift F Mk 1, 18 chiếc được chế tạo. F.1 được đưa vào trang bị cho Phi đoàn 56 RAF tháng 2/1954, nó là máy bay cánh xuôi sau đầu tiên của RAF. F.1 được trang bị động cơ Avon 109 có lực đẩy7.500 lbf (33,4 kN) và mang 2 khẩu pháo ADEN 30 mm.

Biến thể thứ hai là F Mk 2, có 16 chiếc được chế tạo. Thực chất đây là F.1 thêm 2 khẩu ADEN. Tuy nhiên, việc thêm pháo gây ra các vấn đề về khung thân máy bay dẫn tới nhiều sửa đổi để khắc phục các vấn đề đó.

Biến thể thứ ba của Swift là F Mk 3, có 25 chiếc được chế tạo, trang bị động cơ Avon 114 có chế độ đốt tăng lực. Nó không được RAF trang bị và được dùng để làm mô hình giảng dạy. Biến thể tiếp theo là F Mk.4, cánh đuôi được thay đổi để giải quyết các vấn đề từ các biến thể trước. Và biến thể này đã khắc phục được những vấn đề từ các biến thể trước, nhưng chế độ đốt tăng lực không thực sự hoạt độg hiệu quả khi máy bay ở độ cao lớn, điều này làm tăng thêm những vấn đề mà các biến thể Swift đã bị.

Biến thể tiếp theo là FR Mk 5, nó có mũi dài hơn để lắp camera cho phép nó trở thành máy bay trinh sát không ảnh. FR 5 cũng được chuyển đổi thành F 1 mang 2 pháo ADEN nếu cần. FR 5 bay thử lần đầu năm 1955 và đưa vào trang bị năm 1956. Nó thực hiện trinh sát chủ yếu ở độ cao thấp.

2 biến thể khác cũng được chế tạo là PR Mk 6, đây là biến thể trinh sát không ảnh không có vũ khí. Tuy nhiên, đây chỉ là chương trình ngắn ngủi do vấn đề về đốt tăng lực. Biến thể cuối cùng là, đây là biến thể đầu tiên của Swift được trang bị tên lửa điều khiển, nó có thể mang tên lửa không đối không Fairey Fireflash và lắp động cơ Avon mới. Chỉ có 14 chiếc được chế tạo và không được đưa vào trang bị của RAF, nó được dùng để thử nghiệm tên lửa điều khiển.

Lịch sử hoạt động
Bi kịch đã sớm xảy ra trong sự nghiệp của Swift khi F 1 và F 2 xảy ra một số vụ tai nạn, trong đó có những vụ dẫn đến tử vong. F 1 bị cấm bay vào tháng 8 cùng năm đưa vào trang bị trong khi F 2 thay thế F 1 cũng sớm bị cấm bay. Tất cả các biến thể tiêm kích của Swift bị rút khỏi biên chế của RAF sau một thời gian ngắn phục vụ và bị Hawker Hunter thay thế.

FR.5 là biến thể Swift cuối cùng được trang bị cho RAF và cuối cùng bị Hunter FR.10 thay thế, FR.5 rời RAF vào năm 1961. FR 5 được coi thích hợp cho nhiệm vụ của mình và đóng tại căn cứ RAF Germany trong Chiến tranh lạnh. Swift không bao giờ tham chiến khi trong biên chế RAF. Nó đã phá vỡ một số kỷ lục tốc độ vào thời kì đó; tại Libya ngày 26/9/1953, một chiếc F.4 (WK198) do Mike Lithgow điều khiển đã phá vỡ kỷ lục tốc độ thế giới, máy bay đạt tốc độ 737,7 mph (1.187 km/h), dù vậy ngay sau đó 8 ngày một chiếc tiêm kích Douglas Skyray của Hải quân Hoa Kỳ đã lại phá vỡ kỷ lục đó. Swift có điều đặc biệt là máy bay cuối cùng sản xuất ở Anh giữ kỷ lục tốc độ (trước đó còn có máy bay thử nghiệm Fairey Delta 2). Một số chiếc Swift được gửi đến Australia để tham gia Chiến dịch Buffalo năm 1956, nó được dùng làm vật thí nghiệm trong các thử nghiệm bom nguyên tử.

Dù biến thể cuối cùng đã giải quyết các vấn đề nhưng chương trình Swift vẫn bị ngừng lại. Loại máy bay Hunter đã thay thế Swift trong biên chế RAF.

Quốc gia sử dụng

 Không quân Hoàng gia
 Phi đoàn 2 RAF sử dụng FR 5
 Phi đoàn 4 RAF sử dụng FR 5
 Phi đoàn 56 RAF sử dụng F 1 và F 2
 Phi đoàn 79 RAF sử dụng FR 5

Những chiếc còn sót lại
VV106 (Supermarine Type 517) lưu giữ tại Bảo tàng Không quân hải quân hoàng gia Anh, Yeovilton, Anh.
WK198 (mẫu thử F.4, chỉ có thân) từng giữ kỷ lục vận tốc thế giới, hiện được trưng bày tại Bảo tàng Brooklands, Surrey; đầu tiên thuộc Bảo tàng máy bay North East, Sunderland, Anh, ngày 2/4/2008 nó được chuyển tới Bảo tàng RAF Millom, Cumbria , but with that museum's closure in September 2010, WK198 was transferred to Brooklands on ngày 3 tháng 2 năm 2011.
WK275 (F.4) trưng bày tại Upper Hill, Herefordshire, Anh.
WK277 (FR.5) trưng bày tại Bảo tàng hàng không Newark, Newark, Anh.
WK281 (FR.5) trưng bày tại Bảo tàng hàng không quân sự Tangmere, Tangmere, Anh.
G-SWIF (F.7, the former XF114) lưu giữ tại Solent Sky, Southampton, Anh.

Tính năng kỹ chiến thuật (Supermarine Swift FR Mk 5)

Dữ liệu lấy từ Supermarine Aircraft since 1914

Đặc điểm riêng
Tổ lái: 1
Chiều dài: 42 ft 3 in (12,88 m)
Sải cánh: 32 ft 4 in (9,85 m)
Chiều cao: 13 ft 2 in (4,02 m)
Diện tích cánh: 328 ft² (30,5 m²)
Trọng lượng rỗng: 13.435 lb (6.094 kg)
Trọng lượng cất cánh tối đa: 21.673 lb (9.381 kg)
Động cơ: 1 động cơ tuabin Rolls-Royce Avon RA.7R/114, lực đẩy 7.175 lbf (31,9 kN), tăng lực 9.450 lbf (42,0 kN)

Hiệu suất bay
Vận tốc cực đại: 713 mph (1.148 km/h)
Tầm bay: 630 mi (1.014 km)
Trần bay: 45.800 ft (13.960 m)
Vận tốc lên cao: 74,5 m/s

Vũ khí
2 pháo ADEN
Bom, rocket.

Xem thêm

Máy bay có cùng sự phát triển
 Supermarine Spiteful
 Supermarine Attacker

Máy bay có tính năng tương đương
 Hawker Hunter
 Mikoyan-Gurevich MiG-15
 North American F-86 Sabre

Tham khảo

Ghi chú

Tài liệu

 Winchester, Jim. The World's Worst Aircraft: From Pioneering Failures to Multimillion Dollar Disasters. Luân Đôn: Amber Books Ltd., 2005. ISBN 1-904687-34-2.

Đọc thêm
 Birtles, Philip. Supermarine Attacker, Swift and Scimitar (Postwar Military Aircraft 7). Luân Đôn: Ian Allan, 1992. ISBN 0-7110-2034-5.
 Curry, Alan and Frank Goodridge. "The Rise and Fall of the Swift." FlyPast: Key Publications, May and July 1987.
 Taylor, John W.R. "Supermarine Swift." Combat Aircraft of the World from 1909 to the present. New York: G.P. Putnam's Sons, 1969. ISBN 0-425-03633-2.
 Walpole, Nigel. Swift Justice, the full story of the Supermarine Swift. Pen and Sword Books Ltd. 2004. ISBN 1-84415-070-4

Liên kết ngoài

Swift at Thunder and Lightnings
Picture of a Swift F.Mk.1
Picture of an early Swift
Picture of the Supermarine 510 VV106

Swift
Máy bay quân sự Anh thập niên 1940
Máy bay tiêm kích Anh
Máy bay tiêm kích đánh chặn
Máy bay trinh sát
Máy bay một động cơ
Máy bay phản lực
Máy bay cánh dưới
Máy bay một động cơ phản lực


title: Calice Ligure

text:
Calice Ligure là một đô thị ở tỉnh Savona ở vùng Liguria của Ý, có khoảng cách khoảng 60 km về phía tây nam của Genoa và khoảng 20 km về phía tây nam của Savona. Tại thời điểm ngày 31/12 năm, 2004, đô thị này có dân số 1.496 người và diện tích là 19,4 km². Calice Ligure giáp các đô thị: Bormida, Finale Ligure, Mallare, Orco Feglino, Rialto, và Tovo San Giacomo.

Quá trình biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune.calice-ligure.sv.it/

Đô thị tỉnh Savona


title: FTA

text:
FTA có thể là một trong các nghĩa sau:
Hiệp định thương mại tự do (Free trade agreement)
Khu vực mậu dịch tự do (Free trade area)


title: Aulacophora formosa

text:
Aulacophora formosa là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Chapuis miêu tả khoa học năm 1879.

Chú thích

Tham khảo

Aulacophora


title: Thyriodes

text:
Thyriodes là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Euteliinae


title: Mũi Đôi

text:
Mũi Đôi là điểm cực Đông trên đất liền của Việt Nam, vị trí nằm trên bán đảo Hòn Gốm, thuộc xã Vạn Thạnh, huyện Vạn Ninh, tỉnh Khánh Hòa. Về hướng đông bắc 600 mét là Hòn Đôi.

Đã từng có những tranh cãi giữa ngành du lịch hai tỉnh Khánh Hòa và Phú Yên về điểm cực Đông trên đất liền của lãnh thổ Việt Nam giữa hai vị trí là Mũi Đại Lãnh (còn gọi là Mũi Điện) thuộc xã Hòa Tâm, thị xã Đông Hòa, tỉnh Phú Yên và Mũi Đôi. Kết quả quan trắc và đo đạc chính xác do thấy Mũi Đại Lãnh có tọa độ 12 độ-53 phút-48 giây Bắc, 109 độ-27 phút-25 giây Đông. Còn Mũi Đôi có tọa độ 12 độ-38 phút-54,2 giây Bắc và 109 độ-27 phút-41,9 giây Đông, nằm về phía Đông Mũi Đại Lãnh chỉ 16,9 giây góc. Cục Đo đạc, Bản đồ và Thông tin địa lý Việt Nam xác định Mũi Đôi là điểm cực Đông trên đất liền của lãnh thổ Việt Nam.

Tham khảo

Four Extreme Points Of Vietnam (Part 1)

Xem thêm
 Danh sách điểm cực trị của Việt Nam

Điểm cực trị của Việt Nam


title: Xanthograpta

text:
Xanthograpta là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Các loài
 Xanthograpta basinigra Sugi, 1982
 Xanthograpta glycychroa Turner, 1904
 Xanthograpta purpurascens Hampson, 1910
 Xanthograpta trilatalis Walker, [1866]

Tham khảo

 Natural History Museum Lepidoptera genus database
 Xanthograpta at funet.fi

Acontiinae


title: Yên Quang, Ý Yên

text:
Yên Quang là một xã thuộc huyện Ý Yên, tỉnh Nam Định.

Lịch sử
Mảnh đất Yên Quang ngày xưa là phần đất quan trọng thuộc phủ Ứng Phong vào thế kỷ XII-XIII; Yên Quang _ Ý Yên khi đó được coi là khu vực phụ cận của Cố đô Hoa Lư, đồng thời nằm trên đường thiên lý từ Hoa Lư ra Thăng Long nên được các vua Lý, Trần quan tâm phát triển nông nghiệp và xây dựng thành trung tâm Phật giáo.
.....

.....

Ngày 27 tháng 12 năm 1975, hai tỉnh Nam Hà và Ninh Bình hợp nhất thành tỉnh Hà Nam Ninh, huyện Ý Yên thuộc tỉnh Hà Nam Ninh, gồm 31 xã: Yên Bằng, Yên Bình, Yên Chính, Yên Cường, Yên Đồng, Yên Dương, Yên Hồng, Yên Hưng, Yên Khang, Yên Khánh, Yên Lộc, Yên Lợi, Yên Lương, Yên Minh, Yên Mỹ, Yên Nghĩa, Yên Nhân, Yên Ninh, Yên Phong, Yên Phú, Yên Phúc, Yên Phương, Yên Quang, Yên Tân, Yên Thắng, Yên Thành, Yên Thọ, Yên Tiến, Yên Trị, Yên Trung, Yên Xá.

Ngày 12 tháng 8 năm 1991, tái lập tỉnh Nam Hà từ tỉnh Hà Nam Ninh cũ, Xã Yên Quang _ Huyện Ý Yên trở lại thuộc tỉnh Nam Hà.

Ngày 6 tháng 11 năm 1996, tái lập tỉnh Nam Định từ tỉnh Nam Hà cũ, Xã yên Quang thuộc - Huyện Ý Yên trở lại thuộc tỉnh Nam Định.

Địa lý - Hành chính
Xã nằm tiếp giáp với xã Yên Bằng và thành phố Ninh Bình (qua con sông Đáy), có 2 cây cầu bắc sang bên Ninh Bình từ Yên Quang qua cầu Sắt cũ và cầu Non Nước mới.

Xã được phân thành 8 cụm dân cư (gọi là các trại), gồm Trại 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7A và 7B. Các trại 4, 5 thường được gọi chung là thôn Đông Duy. Các trại 6. 7A, 7B thường được gọi chung là thôn Vọng Doanh.

Nút giao thông Cao Bồ (liên kết với quốc lộ 10), Cách Trung tâm Xã Yên Quang khoảng 1 km, nên rất thuận tiện cho các phương tiện vận chuyển và các nhà đầu tư..

Đường cao tốc Cầu Giẽ – Ninh Bình (ký hiệu toàn tuyến là CT.01) là một đoạn tuyến của tuyến đường cao tốc Bắc – Nam phía Đông qua địa phận ba tỉnh thành Hà Nội, Hà Nam và Nam Định.

Tuyến đường cao tốc này dài 50 km, có điểm đầu tiếp nối với đường cao tốc Pháp Vân – Cầu Giẽ tại huyện Phú Xuyên, Hà Nội và điểm cuối là nút giao Cao Bồ giao với Quốc lộ 10 tại huyện Ý Yên, Nam Định, nối tiếp với đường cao tốc Cao Bồ – Mai Sơn.

Hiện tại, toàn tuyến có 4 nút giao để ra vào, lần lượt từ Bắc xuống Nam là

Nút giao Đại Xuyên (liên kết với Quốc lộ 1, chỉ có lối vào cao tốc);

Nút giao Vực Vòng (liên kết với quốc lộ 38);

Nút giao Liêm Tuyền (liên kết với đường tỉnh 494, quốc lộ 21B và đường vành đai thành phố Phủ Lý);

Nút giao Cao Bồ (liên kết với quốc lộ 10).

Kinh tế
Yên Quang chủ yếu là nghề nông và hiện nay trở thành một vùng đệm của thành phố Ninh Bình, làm các việc sản xuất (trồng hoa, rau...) cung cấp cho Ninh Bình.

Nhân vật - Huy hiệu
Trong kháng chiến chống Thực dân Pháp, Xã Yên Quang, cùng các Xã khác ở Huyện Ý Yên đã lừng danh với các chiến công vang dội như: trận Đê Đáy, Cao Bồ, Vũ Dương, An Cừ, La Ngạn, Vọng Doanh, Đông Duy, Đống Cao… đồng thời là hậu phương vững chắc cung cấp sức người, sức của cho cuộc kháng chiến chống Mĩ. Với những thành tích đó,  Xã Yên Quang  được Nhà nước phong tặng Danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang năm 2002.

Bí thư Chi Ủy đầu tiên Xã Tứ Mỹ, giờ là Xã Yên Quang là Cụ Nguyễn Văn Đăng Nguyên Đại Tá _ Vụ trưởng vụ tổ chức Bộ Công An!

Yên Quang - Ý Yên là đất học, quê hương của nhiều "Phó bảng, Cử nhân" Giáo Sư, Tiến sỹ….đang công tác và làm việc hiện nay trên mọi miền của tổ quốc..

Di tích - Danh thắng
Hầu hết các thôn đều có một đình, chùa hoặc phủ. Trong đó nổi tiếng nhất là Phủ Bà ở Trại 5, " Thôn Đông Duy" thờ Liễu Hạnh công chúa, Phương Anh Phu nhân,  Phương Dung Công Chúa,  Nơi đây còn lưu giữ được 10 đạo sắc phong cổ, lâu đời nhất đã tồn tại 283 năm gần nhất 99 năm, (Gồm 3 Sắc phong cho Công Chúa Phương Dung, 6 Sắc phong cho Phương Anh Phu Nhân, 1 Sắc phong Mẫu Liễu Hạnh 1925)..

http://www.didulich.net/tin-tuc-su-kien/phu-ba-yen-quang-tho-phung-phuong-anh-phu-nhan-29366

Chú thích

Tham khảo


title: Tasikmalaya

text:
Tasikmalaya (tiếng Indonesia:) là một thành phố Indonesia. Thành phố này thuộc tỉnh Tây Java, trên đảo Java. Thành phố có dân số 633.704 người (theo điều tra dân số năm 2010). Tasikmalaya nằm ở đông nam Tây Java, Indonesia, giữa Bandung và Purwokerto về phía nam của hai tuyến đường chính trên Java. Nó cũng thủ phủ của một huyện cùng tên.

Thành phố này nằm trong khu vực Preanger miền núi của Java ở độ cao 351 mét (1151 feet).

Dân số của thành phố (không bao gồm Regency xung quanh nó) là 633.704 điều tra dân số 2010. Thành phố này là đôi khi được gọi là "Thành phố của ngàn Pesantren," do có nhiều trường Hồi giáo của nó.

Tham khảo

Khu dân cư ở Tây Java


title: Campobasso (tỉnh)

text:
Tỉnh Campobasso (tiếng Ý:Provincia di Campobasso; phương ngữ Molise Croatia: Provìnč de Kambuàš) là một tỉnh ở vùng Molise của Ý. Tỉnh lỵ là thành phố Campobasso.

Tỉnh này có diện tích 2.909 km², tổng dân số là 230.692 người (năm 2001). Có 84 đô thị (Tiếng Ý: comuni) ở trong tỉnh này.

Một số lượng đáng kể dân số có nguồn gốc Croatia và nói ngôn ngữ địa phương tiếng Croatia, phương ngữ Molise Croatia.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức

Campobasso


title: 8911 Kawaguchijun

text:
8911 Kawaguchijun (1995 YA) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 17 tháng 12 năm 1995 bởi T. Kobayashi ở Oizumi.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 8911 Kawaguchijun

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1995


title: Chi Trâm

text:
Chi Trâm (danh pháp khoa học: Syzygium) là một chi thực vật có hoa, thuộc về họ Đào kim nương (Myrtaceae). Chi này chứa khoảng 1.200 loài, và có mặt tại các khu vực nhiệt đới và cận nhiệt đới của Cựu Thế giới và Australia, nhưng đã du nhập sang khu vực nhiệt đới Nam Mỹ. Chúng có quan hệ họ hàng gần với chi Eugenia sinh sống chủ yếu ở khu vực Tân Thế giới; một số nhà thực vật học còn gộp chi Syzygium vào trong chi Eugenia.

Phần lớn các loài là cây thân gỗ và cây bụi thường xanh. Một vài loài được trồng làm cây cảnh vì chúng có tán lá đẹp và một số loài được trồng để lấy quả ăn ở dạng quả tươi hay làm mứt hoặc thạch, trong đó loài quan trọng nhất là đinh hương (Syzygium aromaticum) với các chồi hoa chưa nở là một loại đồ gia vị quan trọng.

Một số loài
 Syzygium abortivum - trâm lạc thai.
 Syzygium aqueum (đồng nghĩa: Eugenia aquea, Jambosa aquea)
 Syzygium aromaticum (đồng nghĩa: Eugenia aromatica, Caryophyllus aromaticus, Eugenia caryophyllata, Eugenia caryophyllus) - đinh hương
 Syzygium attopeuense - rì rì lá lớn.
 Syzygium balsameum - trâm dầu.
 Syzygium boisianum - trâm Bois.
 Syzygium borneense - trâm sẻ, trâm không đều.
 Syzygium bullockii - trâm Bullock.
 Syzygium buxifolium - trâm lá cà mà.
 Syzygium caryophyllatum (đồng nghĩa: S. caryophyllaeum) - Loài điển hình của chi.
 Syzygium cerasiforme - trâm ba vỏ, trâm khế.
 Syzygium chloranthum - trâm hoa xanh.
 Syzygium claviflorum - trâm hoa mảnh, trâm Ba Vì, trâm Wight.
 Syzygium corticosum - trâm bội.
 Syzygium cumini (đồng nghĩa: Syzygium jambolana, Syzygium jambolanum, Consolida major, Eugenia cumini, Eugenia jambolana, Eugenia djouat, Myrtus cumini, Calyptranthes jambolana) - trâm mốc, trâm gối hay vối rừng
 Syzygium cymosum (đồng nghĩa: Eugenia cymosa)
 Syzygium curranii
 Syzygium eucalyptoides
 Syzygium fastigiatum - trâm tiền diệp.
 Syzygium formosum - trâm đẹp.
 Syzygium forte
 Syzygium fruticosum
 Syzygium glomerulatum - trâm chụm.
 Syzygium grande - trâm to.
 Syzygium guineense
 Syzygium hancei - trâm Hance, phèn đen, trâm Cửu Long, trâm Pételot.
 Syzygium hemisphericum - trâm trắng.
 Syzygium imitans - trâm sao.
 Syzygium jambos (đồng nghĩa: Eugenia jambos, Jambosa jambos, Jambosa vulgaris, Caryophyllus jambos) - doi hoa vàng (lý, bồ đào, giối).
 Syzygium levinei - trâm núi.
 Syzygium malaccense (đồng nghĩa: Caryophyllus malaccensis, Eugenia malaccensis) - doi hoa đỏ, miền nam Việt Nam gọi là cây điều hay điều đỏ, miền trung là cây đào. Không nhầm với đào lộn hột (Anacardium occidentale) cũng có tên gọi là điều hay cây đào (Prunus persica).
 Syzygium nervosum
 Syzygium nigrans - trâm hoa có đốm.
 Syzygium oblatum - trâm rộng.
 Syzygium odoratum - trâm thơm.
 Syzygium oleosum
 Syzygium pachysarcum - trâm dày.
 Syzygium paniculatum (đồng nghĩa: Eugenia paniculata, Eugenia paniculata australis)
 Syzygium phamhoangii - trâm Phạm Hoàng Hộ.
 Syzygium pierrei - trâm Pierre.
 Syzygium polyanthum (đồng nghĩa: Eugenia polyantha) - sắn thuyền
 Syzygium polycephaloides
 Syzygium polycephalum
 Syzygium pycnanthum
 Syzygium ripicola - trâm suối,
 Syzygium samarangense (đồng nghĩa với Syzygium javanicum, Eugenia javanica, Eugenia alba, Eugenia formosa, Myrtus samarangense, Myrtus samarangensis) - roi/doi hoa trắng, tại miền nam Việt Nam gọi là mận, không nhầm với các loài mận thực thụ là Prunus salicina (hay Prunus triflora) và Prunus domestica.
 Syzygium smithii (đồng nghĩa: Eugenia elliptica, Eugenia smithii)
 Syzygium sterrophyllum - trâm lá cứng.
 Syzygium suborbiculare
 Syzygium syzygioides - trâm kiền kiền.
 Syzygium tetragonum (đồng nghĩa: Syzygium nienkui)
 Syzygium tonkinense - trâm Bắc Bộ.
 Syzygium tsoongii - trâm trái trắng.
 Syzygium vestitum - trâm dẻo.
 Syzygium yersinii - trâm Yersin.
 Syzygium zeylanicum - trâm Tích Lan, trâm vỏ đỏ.
 Syzygium zimmermannii - trâm Zimmermann.

Khoảng 52 tìm thấy tại Úc. Một số loài ở Úc như sau:
 Syzygium australe
 Syzygium corynanthum
 Syzygium crebrinerve
 Syzygium francisii
 Syzygium hodgkinsoniae
 Syzygium luehmanii
 Syzygium leumanii
 Syzygium moorei
 Syzygium oleosum

Chú thích

Liên kết ngoài

 Syzygium tại www.crfg.org
 Syzygium tại www.plantnames.unimelb.edu.au

Thực vật châu Á
Thực vật châu Phi
Thực vật Úc


title: 4508 Takatsuki

text:
4508 Takatsuki (1990 FG1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 27 tháng 3 năm 1990 bởi Kin Endate và Kazuro Watanabe ở Kitami.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 4508 Takatsuki

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1990


title: Jacques Chevalier (định hướng)

text:
Jacques Chevalier là tên của những nhân vật sau đây:

Diễn viên hài hước Jacques Chevalier (sinh 1961), người Québec
Nhà triết học Jacques Chevalier (1882-1962), chính khách Pháp thời Pétain

Xem thêm
Jacques Chevallier (định hướng)


title: Poenopsis

text:
Poenopsis là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae


title: Sân bay quốc tế Rafael Núñez

text:
Sân bay quốc tế Rafael Núñez  là một cảng hàng không ở thành phố Cartagena, Colombia. Đây là sân bay lớn thứ 2 ở bờ biển Caribê, lớn nhất ở vùng này về số lượng khách thông qua.

Các hãng hàng không và các tuyến điểm đến
Hiện có các hãng hàng không sau đang hoạt động tại sân bay này:

Các tuyến quốc tế
 AIRES (Maracaibo, Oranjestad, Thành phố Panama, Willemstad)
 Avianca (Miami)
 Copa Holdings
 AeroRepública (Thành phố Panama)
 Copa Airlines (Thành phố Panama)
 Spirit Airlines (Fort Lauderdale)

Các điểm đến nội địa
 Aerolínea de Antioquia (Montería, Medellín-Olaya Herrera)
 AeroRepública (Bogotá, đảo San Andrés)
 AIRES (Barranquilla, Medellín-Olaya Herrera, Montería, Valledupar)
 Avianca (Bogotá, Medellín-JMC, Pereira)
 Avianca được cung ứng bởiSAM (Bogotá, Cali, đảo San Andrés)

Tham khảo

Liên kết ngoài
Official Site

Sân bay Colombia


title: Plesiocystiscus variegatus

text:
Plesiocystiscus variegatus là một loài ốc biển rất nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Cystiscidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Plesiocystiscus


title: Cumbres Mayores

text:
Cumbres Mayores là một đô thị và thị trấn ở tỉnh Huelva, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số năm 2005 census, đô thị này có dân số 2.022 người. Đô thị này có diện tích 122 km² và mật độ dân số 16,6 người/km². Thị trấn này nằm ở độ cao 711m và cách tỉnh lỵ Huelva 144 km.

Dân cư

Nguồn: INE (Tây Ban Nha)

Tham khảo

Liên kết ngoài
Cumbres Mayores  - Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía

Đô thị ở Huelva


title: Khu kinh tế (Việt Nam)

text:
Khu kinh tế, theo Nghị định Chính phủ số 29/2008/NĐ-CP ngày 14 tháng 3 năm 2008 là khu vực có không gian kinh tế riêng biệt với môi trường đầu tư và kinh doanh đặc biệt thuận lợi cho các nhà đầu tư, có ranh giới địa lý xác định, được thành lập theo điều kiện, trình tự và thủ tục quy định. Theo Nghị định trên, một khu kinh tế phải có diện tích tối thiểu là 10 ngàn hecta (100 km²), có vị trí địa lý thuận lại cho phát triển kinh tế khu vực (có cảng biển nước sâu hoặc gần sân bay), kết nối thuận lợi với các trục giao thông huyết mạch của quốc gia và quốc tế; dễ kiểm soát và giao lưu thuận tiện với trong nước và nước ngoài; có điều kiện thuận lợi và nguồn lực để đầu tư và phát triển kết cấu hạ tầng kỹ thuật. Do điều kiện thành lập như vậy, tất cả các khu kinh tế hiện nay của Việt Nam đều ở ven biển.

Nghị định trên cũng phân biệt rõ khu kinh tế với khu kinh tế cửa khẩu và khu công nghiệp.

Trung Trung Bộ là khu vực có nhiều khu kinh tế nhất. Có ý kiến cho rằng việc thành lập quá nhiều khu kinh tế ở Trung Bộ làm phân tán nguồn lực để phát triển miền Trung.

Theo Bộ Kế hoạch và Đầu tư, việc quy hoạch tại một số KKT ven biển còn chưa đáp ứng được yêu cầu, quá trình phát triển kinh tế, còn mang tính cục bộ, chưa được xem xét tổng thể lợi ích quốc gia và lợi ích vùng, địa phương. KKT chủ yếu vẫn dựa vào nguồn ngân sách Trung ương để xây dựng kết cấu hạ tầng... Để phát huy hơn nữa vai trò của các KTT ven biển, Chính phủ đã kiến nghị Bộ Chính trị xây dựng Đề án đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt tại Vân Đồn (Quảng Ninh), Bắc Vân Phong (Khánh Hòa) và Phú Quốc (Kiên Giang).

Danh sách khu kinh tế Việt Nam
Khu kinh tế đầu tiên của Việt Nam là khu kinh tế mở Chu Lai, thành lập năm 2003. Ngày 23/9/2008, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 1353/QĐ-TTg về việc phê duyệt đề án "quy hoạch phát triển các khu kinh tế ven biển của Việt Nam đến năm 2020". Đến thời điểm tháng 9 năm 2020, Việt Nam có 18 khu trong quy hoạch nói trên đều đã được chính thức thành lập là khu kinh tế hoặc được hưởng quy chế ưu đãi như khu kinh tế.

Xem thêm
Khu kinh tế cửa khẩu (Việt Nam)
Khu công nghiệp Việt Nam
Khu kinh tế quốc phòng
Khu chế xuất
Khu công nghiệp

Tham khảo


title: Ambulyx matti

text:
Ambulyx matti là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Nó được tìm thấy ở Ấn Độ.

Chú thích

Tham khảo

Ambulyx
Động vật được mô tả năm 1923


title: Roskilde

text:
Roskilde ( là thành phố của Đan Mạch, nằm ở phía đông nam Vịnh hẹp Roskilde, miền trung đảo Zealand. Roskilde có 45.824 cư dân (2008) và là thành phố đông dân thứ 10 ở Đan Mạch. Thành phố cũng là trụ sở của thị xã Roskilde với 80.687 cư dân (2008), thuộc Vùng Zealand.

Lịch sử
Theo Adam of Bremen và Saxo Grammaticus, thì Vua Harald I (Harald Răng xanh) đã dựng 1 nhà thờ và nhà cư trú của Vua tại thành phố này trong thập niên in 980 sau Công nguyên. Theo Saxo Grammaticus thì tên thành phố xuất xứ từ tên vị vua truyền thuyết Vua Roar có lẽ đã cư ngụ ở đây trong thế kỷ thứ 6.

Vua Harald I được mai táng trong lòng nhà thờ cũ bằng gỗ, cũng là địa điểm của Nhà thờ chính tòa Roskilde hiện nay.

Năm 1020, Roskilde trở thành trụ sở giáo phận và là thành phố quan trọng nhất của Giáo hội Công giáo tại Đan Mạch. Giám mục Absalon đã cho xây ngôi nhà thờ bằng gạch trên nền của nhà thờ bằng gỗ cũ vào năm 1170, sau này trở thành nhà thờ chính tòa. Dưới ảnh hưởng của Giám mục Absalon, nhiều nhà thờ khác đã được xây dựng ở thành phố này.

Roskilde được cấp đặc quyền thương trấn năm 1268. Thành phố thời đó có lẽ là thành phố lớn nhất và quan trọng nhất Đan Mạch. Với sự hỗ trợ của Giáo hội Công giáo La mã, thành phố tiếp tục thịnh vượng cho tới năm 1443. Sau cuộc Cải cách sang đạo Tin Lành, thành phố mất dần vị trí quan trọng trước kia, tuy nhiên nhà thờ chính tòa Roskilde vẫn là nơi mai táng các vua và hoàng hậu Đan Mạch.

Thành phố bị nạn dịch hạch, bị tàn phá trong 2 cuộc chiến tranh Thụy Điển - Đan Mạch (1657-1660) và nhiều trận hỏa hoạn trong thế kỷ 17, nhưng sang thế kỷ 18 đã dần dần phục hồi và năm 1847 tuyến đường sắt từ Copenhagen tới đây đã được khai trương. Gần đây thành phố được thừa nhận là 1 trung tâm văn hóa, giáo dục do việc thiết lập Nhà bảo tàng tàu Viking (Roskilde) năm 1969, Liên hoan âm nhạc Roskilde từ năm 1971 và Trung tâm đại học Roskilde năm 1972.

Các nơi hấp dẫn du khách

Nhà thờ chính tòa Roskilde

Cho tới thế kỷ 20, Nhà thờ chính tòa Roskilde là ngôi nhà thờ chính tòa duy nhất của bán đảo Zealand. Nhà thờ được xây bằng gạch đỏ theo lối kiến trúc Gothic trong thế kỷ 12 và 13, trên nền của nhà thờ cũ bằng gỗ do vua Harald I dựng lên từ thập niên 980. Việc xây nhà thờ theo lối kiến trúc Gothic này đã khởi đầu cho 1 loạt công trình kiến trúc Gothic khác trong khắp vùng Bắc Âu. Nhà thờ chính tòa này cũng là nơi mai táng hàng loạt vua và hoàng hậu Đan Mạch và được UNESCO đưa vào Danh sách di sản thế giới từ năm 1995. Hàng năm có khoảng trên 125.000 du khách tới tham quan.

Cùng với Nhà thờ chính tòa, là Dinh Roskilde được xây dựng từ 1733-36, xây trên nền tòa Giám mục cũ. Ngày nay dinh này vừa là nhà bảo tàng và nơi cư trú của Giám mục giáo phận Roskilde (quốc giáo Tin Lành).

Nhà bảo tàng tàu Viking

Nơi hấp dẫn du khách khác là nhà bảo tàng tàu Viking (Roskilde). Nhà bảo tàng này được thành lập năm 1969, chứa 5 tàu Viking được khai quật lên từ đáy Vịnh hẹp Roskilde trong thập niên 1960. Các tàu này được đánh đắm ở cửa Vịnh hẹp Roskilde trong thế kỷ 11 để ngăn tàu địch vào Vịnh. Bảo tàng này cũng có xưởng đóng lại tàu Viking theo nguyên mẫu.

Liên hoan âm nhạc Roskilde

Từ 1971, hàng năm thành phố tổ chức Liên hoan âm nhạc Roskilde tại bãi chợ phiên gần thành phố. Đây là một trong các Liên hoan nhạc Rock and roll lớn nhất châu Âu gồm rock, metal, hip-hop, electronica, và khiêu vũ. Mọi lợi tức thu được đều dành cho việc từ thiện. Bãi chợ phiên này cũng là nơi triển lãm gia súc và nông sản.

Giao thông

Roskilde là đầu mối giao thông đường sắt giữa Copenhagen với vùng nam đảo Zealand cùng các đảo Lolland, Falster, Fyn và bán đảo Jutland.

Nhà ga tàu hỏa chính tại thành phố Roskilde được xây dựng từ năm 1847, đây cũng là nhà ga cổ nhất ở Đan Mạch vẫn còn sử dụng hiện nay.

Thành phố cũng có 1 sân bay nhỏ là Sân bay Roskilde, khai trương từ 1.4.1973, ngày nay chủ yếu dùng cho các hãng Air taxi và việc huấn luyện phi công. Hàng năm có khoảng 100.000 chuyến bay từ sân bay này.

Giáo dục & Đào tạo
Từ năm 1972, thành phố có 1 trường đại học gọi là Trung tâm đại học Roskilde (Roskilde Universitetscenter, viết tắt là RUC) nằm ở vùng gọi là Trekroner (3 Vương miện) ở phía đông thành phố. RUC - qua Hội đồng sinh viên - đã lập câu lạc bộ International Club RUC  để lập quan hệ với các sinh viên quốc tế.
Ngoài ra thành phố còn có 6 trường trung học cùng các trường đào tạo khác.

Xem thêm
 Hòa ước Roskilde
 Nhà thờ chính tòa Roskilde
 Bảo tàng tàu Viking (Roskilde)

Tham khảo

 Municipal statistics: NetBorger Kommunefakta , delivered from KMD aka Kommunedata (Municipal Data)
 Municipal mergers and neighbors: Eniro new municipalities map

Liên kết ngoài

 Nhà thờ chính tòa Roskilde (tiếng Anh)
 Bảo tàng tàu Viking (Roskilde)
 Hình ảnh Roskilde
 Website liên hoan âm nhạc Roskilde
 Gimle (volunteer based music venue)
 Roskilde Portal
 Website của Phòng du lịch Lejre
 Bản đồ Roskilde và thông tin về Cảng Roskilde
 Dansk Center for Byhistorie - Roskilde

Thành phố của Đan Mạch
Cố đô
Roskilde


title: Göhren, Vorpommern-Rügen

text:
Göhren là một đô thị thuộc huyện Vorpommern-Rügen (trước thuộc huyện Rügen), bang Mecklenburg-Vorpommern, miền bắc nước Đức.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Vorpommern-Rügen


title: Nghĩa Đức (xã)

text:
Nghĩa Đức là một xã thuộc huyện Nghĩa Đàn, tỉnh Nghệ An , Phía Tây Nam giáp huyện Tân Kỳ, phía Tây Bắc giáp huyện Quỳ Hợp, Phía Bắc giáp với thị xã Thái Hòa, Phía Đông Bắc giáp với xã Nghĩa An, Phía Đông và Đông Nam giáp với xã Nghĩa Khánh. Nghĩa Đức  là một trong những xã có vị trí cách xa trung tâm huyện Nghĩa Đàn, khoảng 17km đường chim bay, 24km theo đường bộ.

Tổng diện tích tự nhiên là 3549,37 ha. Là xã có địa hình đồi núi phức tạp, 2/3 là diện tích đồi núi. đất đai được phân thành 2 vùng chính: thượng lưu và hạ lưu. Ngăn cách giữa hai vùng là hồ Khe Đá, có diện tích mặt nước là 500ha, là một công trình thủy lợi lớn, lấy nguồn nước tưới cho đồng ruộng của Nghĩa Đức, Nghĩa Khánh và một số xã của huyện Tân Kỳ.

Nguồn lực kinh tế
 Về đất đai:  Đất vùng thượng lưu chủ yếu là đất đồi núi, rừng tự nhiên và rừng trồng phòng hộ. Xen lẫn giữa đồi núi là những dãi đất đen màu mỡ. nguồn nước mạch ở các chân đồi tạo thành khe suối chảy quanh năm ra hồ khe Đá. Rừng tự nhiên đã và đang bị xâm lấn bởi cây công nghiệp, khe suối đang dần biến mất vì không có rừng mà thay vào đó là cây công nghiệp như mía, sắn.

Vùng hạ lưu chủ yếu là khu vực phân bố dân cư và trung tâm văn hoá xã hội của xã.

Nối liền các cụm dân cư là mạng lưới giao thông đường bê tông.

Có sáu loại đất chính,

- Đất nâu đỏ trên Macma Bazan và trung tính.

- Đất đỏ vùng trên đá sét và đất biến chất

- Đất đen (đất bồi tụ)

- Đất kết non đá ong

- Đất vàng nâu trên phù sa cổ.

- Đất thung lũng do sản phẩm bồi tụ

 Khoáng sản

- Đá vôi: trữ lượng 25 tr m3

- Đất sét với trữ lượng 400.000 m3

- Mặt nước với diện tích 540 ha khả năng đưa vào đánh bắt thủy sản là 25ha.

 Khí hậu thời tiết

Chịu ảnh hưởng chung của khí hậu Bắc trung bộ, ngoài ra còn chịu chi phối của khí hậu miền núi, tiểu khí hậu thung lũng Nghĩa Đàn

Nhiệt độ mùa đông có năm < 30C, mùa hè có năm lên đến 40C. có mùa khô hạn và mùa mưa, rất ít năm có lượng mưa phân bổ đều, thường mưa lớn tập trung, lượng mưa bình quân hàng năm là 1200 - 1300mm.

Cây trồng

Cây lâm nghiệp chủ yếu là Keo (tràm) gỗ giấy (chiếm 1/2 diện tích đất trồng cây); Cây công nghiệp ngắn ngày chủ yếu là mía (là vùng nguyên liệu chính cho nhà máý đường Nasu của Tâpj đoàn TH; Cây ăn quả: Cam, quýt, ổi, dưa hấu, mít; Cây lương thực: Lúa, ngô, khoai, sắn

Dân số và diện tích
Mật độ dân số là 137 người/km2, dân cư phân bố không đồng đều, chủ yếu ở vùng hạ lưu với mật độ là 383 người/km2. Vùng thượng lưu với mật độ 17,4 người/km2.

Có 3 dân tộc sinh sống trên địa bàn gồm Kinh, Thái, Thổ

Trong đó:

- Người kinh: 2.526; chủ yếu là dân làm kinh tế mới từ xã Hưng Tiến, huyện Hưng Nguyên

- Người Thái: 1041

- Người Thổ: 1151

Tổng số lao động là 1.530 người

Tham khảo


title: Dicranophragma radiale

text:
Dicranophragma radiale là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranophragma
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Hoàng hậu

text:
Hoàng hậu (chữ Hán: 皇后; Kana: こうごうKōgō; Hangul: 황후Hwang Hu; tiếng Anh: Empress consort) là danh hiệu dành cho chính thê của Hoàng đế, do Hoàng đế sắc phong. Danh hiệu này tồn tại trong thế giới đồng văn Đông Á, bao gồm Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc và Việt Nam.

Hoàng hậu nắm giữ địa vị cao quý nhất trong số tất cả những người vợ của Hoàng đế, là người duy nhất được cử hành nghi thức đại hôn với Hoàng đế. Phi tần có con trai được phong Thái tử cũng không thể trở thành Hoàng hậu nếu như chính thất Hoàng hậu của Hoàng đế vẫn còn tại vị, chỉ được phong Hoàng thái hậu sau khi con lên ngôi và nhận thụy hiệu Hoàng hậu sau khi mất.

Trong ngôn ngữ Việt Nam, [Hoàng hậu] thường chỉ chung [vợ của Vua], từ Quốc vương đến Hoàng đế. Trên thực tế, vợ của Quốc vương gọi là Vương hậu (王后), chữ 「Vương; 王」tiếng Trung đọc hơi giống chữ 「Hoàng; 皇」nên mới xảy ra hiểu lầm. Ngoài ra nhiều người nhầm lẫn Nữ hoàng (女皇) với Hoàng hậu. Điều này khá sai lệch, vì danh xưng Nữ hoàng dùng để chỉ Hoàng đế nữ của một quốc gia (như Lý Chiêu Hoàng của lịch sử Việt Nam hay Võ Tắc Thiên của lịch sử Trung Quốc), không phải vợ của Hoàng đế nam.

Lịch sử

Đông Á
Thời cổ Trung Hoa, các vị thủ lĩnh bộ tộc được gọi là Hậu (后), do đó các vua cổ đại khi còn sống thì gọi là Hậu như Hậu Nghệ hoặc Hậu Tắc, khi qua đời thì gọi là Đế (帝). Đến đời nhà Thương, các vị Vua được gọi là Vương (王), và dùng từ Hậu cho chính thê của Vương, sau này được gọi là Vương hậu để phân biệt với Hoàng hậu. Khi Tần Thủy Hoàng lập ra nhà Tần, ông thiết lập nên danh hiệu Hoàng đế cao quý nhất dành cho quốc chủ của một Đế quốc rộng lớn, thì chính thất của Hoàng đế từ đó cũng được gọi là Hoàng hậu.

Đến khi nhà Hán thiết lập, Lưu Bang lập vợ cả của ông là Lã Trĩ làm Hoàng hậu, hình thành truyền thống danh hiệu "vợ Vua" cao quý nhất trong các quốc gia Đông Á. Nhà Hán thành lập chư hầu mang tước Vương, các chính thê của một Vương chỉ có thể gọi là Vương hậu, còn danh hiệu Hoàng hậu chỉ có thể dùng để gọi chính thê của một Hoàng đế.

Hoàng hậu hiện nay của Nhật Bản là Masako. Trước đó, Michiko, là Hoàng hậu đúng nghĩa duy nhất trên thế giới (bà trở thành Thượng Hoàng hậu vào ngày 30 tháng 4 năm 2019 sau khi chồng bà là Thượng hoàng Akihito thoái vị cùng ngày).

Châu Âu
Chính thê của một quân chủ ngoài Trung Quốc, mang những danh hiệu tương đương với Hoàng đế như Sa Hoàng của Đế quốc Nga, Hoàng đế La Mã thần thánh của Thánh chế La Mã; hay Thiên hoàng của Nhật Bản, cũng đều được gọi là Hoàng hậu, tức [Empress]. Dựa theo tiếng Pháp, nó được ghi là [Imperatrice].

Vốn dĩ, từ [Empress] trong tiếng Anh là dạng nữ hóa của [Emperor; Hoàng đế], tức Nữ hoàng - người phụ nữ trị vì một Đế quốc hoặc Hoàng triều (nghĩa của từ [Empress] là "người phụ nữ quyền lực nhất"). Sang Châu Á, từ này được dùng luôn cho Hoàng hậu, vợ của Hoàng đế dù giữa Nữ hoàng và Hoàng hậu có sự khác biệt lớn. Sau này, văn học thêm từ [Consort; tức "hậu phi"] đằng sau danh hiệu [Empress] để phân biệt Hoàng hậu với Nữ hoàng, nên Hoàng hậu được gọi đầy đủ là [Empress Consort].

Các quốc gia hiện tại, như Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland, Thái Lan, Thụy Điển,... đều chỉ là Vương quốc, các quốc chủ xưng [Vương; King], do đó phối ngẫu của họ chỉ có thể gọi là Vương hậu hoặc Vương phi (dịch từ danh hiệu Princess Consort).

Những tước vị đăng đối
Danh vị [Hoàng hậu] có thể dịch đối với một số tước vị tương tự, vợ của các quốc chủ thuộc những quốc gia thuộc các nhóm Trung-Nam Á hoặc Đông Âu khác. Ví dụ:
 Basilinna: nguyên ngữ [βασιλίννα], danh hiệu dành cho các vợ của Basileus thời Hy Lạp cổ đại.
 Augusta: nguyên ngữ [αὐγούστα], là vinh hiệu dành cho các Hoàng hậu của Đế quốc La Mã và Đế quốc Byzantine.
 Padshah Begum: nguyên ngữ [بیگم پادشاه], danh hiệu dành cho vợ cả của các Hoàng đế của Đế quốc Mogul.
 Haseki sultan: nguyên ngữ [خاصکى سلطان], danh hiệu dành cho vợ cả của các Sultan cai trị Đế quốc Ottoman.
 Bānbishnān bānbishn: có nghĩa [Queen of Queens] theo Anh ngữ, là vợ của các Šāhanšāh của Iran.

Vai trò

Trung Quốc
Trong truyền thống Đông Á nói chung và ở Trung Quốc nói riêng, Hoàng hậu được tôn kính bậc nhất chỉ sau Hoàng đế, mặc dù hầu hết quốc gia Châu Á không cho Hoàng hậu tham gia chính trị (gọi là "Hậu cung bất can chính").

Việc sắc lập Hoàng hậu đối với các triều đình Đông Á và cả các quốc gia Tây phương đều được xem là chuyện quốc gia đại sự. Do lẽ đó, việc phế truất một Hoàng hậu cũng can dự đến ảnh hưởng chính trị, đặc biệt là sự tồn vong của ngoại thích. Trên nguyên tắc, Hoàng đế là người thống trị tối cao của một Đế quốc, mà Hoàng hậu là đứng đầu hậu cung, do vậy địa vị hoàn toàn khác với phi tần. Nói cách khác, Hoàng hậu được coi là chủ nhân của các phi tần.

Hoàng Hậu ở lễ nghi cùng Hoàng đế bình đẳng, ra cùng xe, nhập cùng tòa. Vào thời nhà Hán, đơn vị phục vụ Hoàng hậu gọi là Hoàng hậu Tam khanh (皇后三卿), phụ trách quản lý hậu cung, lý luận với Hoàng đế số lượng Tần ngự. Hậu cung có bao nhiêu Nữ quan, Cung nữ đều dưới quyền quản lý của Hoàng hậu. Bên cạnh công việc hậu cung, Hoàng hậu cũng quản lý các vấn đề trong Phủ của các Hoàng tử, do đó cũng nhận được triều kiến của các Hoàng tử phi, hoặc Mệnh phụ phu nhân bên ngoài triều. Nhiều triều đại quen lấy Hoàng hậu là tấm gương, gọi là 「Phụ nữ phong phạm đích Biểu suất; 婦女風範的表率」

Các vị Hoàng tử do Hoàng hậu sinh ra được gọi là Đích tử (嫡子), thân phận cao quý hơn các Hoàng tử của phi tần và cũng là ứng cử viên sáng giá cho ngôi vị Hoàng thái tử của Hoàng đế. Các Hoàng nữ do Hoàng hậu sinh cũng là Đích công chúa (嫡公主), được hưởng của hồi môn và quy tắc thông thường đều hơn các Hoàng nữ là con gái của phi tần. Hoàng hậu còn là [Hoàng đích mẫu; 皇嫡母] của những người con do các vị phi tần khác sinh. Do Hoàng hậu là Đích mẫu của tất cả Hoàng tử và Hoàng nữ nên tất cả con của Hoàng đế đều gọi Hoàng hậu là Mẫu hậu (母后), gọi sinh mẫu là Mẫu phi (母妃) hoặc Mẫu thân (母親).

Thời nhà Thanh, con của Hoàng đế gọi Hoàng hậu tức Đích mẫu là Hoàng hậu Ngạch niết (皇后額捏), còn Sinh mẫu chỉ được gọi Ngạch niết (額捏). Từ "Ngạch niết" này qua chữ Hán chính là "Mẫu phi", như Ung Chính Đế gọi Nghi phi là "Nghi phi mẫu phi", hoặc Càn Long Đế gọi Thuần Khác Hoàng quý phi là "Dụ Quý phi mẫu phi", Gia Khánh Đế gọi Uyển Quý phi là "Uyển Thái phi mẫu phi" (Xem chi tiết ở bài Hậu cung nhà Thanh).

Việt Nam
Trong lịch sử Việt Nam, danh hiệu Hoàng hậu chỉ chính thức ghi chép từ thời nhà Đinh. Sau 3 triều Đinh - Tiền Lê - Lý đều lập nhiều Hoàng hậu, thì nhà Trần và nhà Hậu Lê về sau chỉ lập duy nhất một Hoàng hậu tại vị.

Triều đại nhà Nguyễn, phỏng theo lệ thời Lê Sơ, rất ít khi quyết định lập Hoàng hậu, cao nhất chỉ là Hoàng quý phi. Tuy nhiên, nhà Nguyễn cũng có Hoàng hậu sắc phong khi còn sống, đó là trường hợp của 3 vị: Thừa Thiên Cao Hoàng hậu Tống thị, Lệ Thiên Anh hoàng hậu Vũ thị và Nam Phương hoàng hậu Nguyễn Hữu thị, cả ba đều được phong danh vị Hoàng hậu khi còn sống. Đặc biệt là Lệ Thiên Anh hoàng hậu, bà là nguyên phối của Tự Đức Đế, được di chiếu tôn làm Hoàng hậu, Hiệp Hòa kế vị đã theo di chiếu, cộng gọi nơi ở (khi ấy bà đang ở Khiêm lăng) nên gọi là 「Khiêm Hoàng hậu; 謙皇后」. Bà trở thành Hoàng hậu đặc biệt, khi được tấn phong Hoàng hậu dù chồng đã qua đời.

Ngoài ra tại Việt Nam, một số vị nữ thần cũng được dân gian tôn phong hoặc triều đình sắc phong với danh hiệu Hoàng hậu.

Nhật Bản
Quân chủ của Hoàng gia Nhật Bản tự xưng Thiên hoàng, vợ của Thiên hoàng là Hoàng hậu (Kōgō; こうごう).

Từ thời Heian, danh vị Hoàng hậu đôi khi còn gọi là Trung cung (Chūgū; 中宮; ちゅうぐう), vì Thiên hoàng Murakami lập Nữ ngự Fujiwara no Anshi (藤原安子; Đằng Nguyên An Tử) làm Trung cung, đồng vị với Hoàng hậu. Về sau, Thiên hoàng Ichijō bị Fujiwara no Michinaga ép buộc, khai sinh ra 「Nhất Đế nhị Hậu; 一帝二后」, liền đem Trung cung tách ra khỏi Hoàng hậu thành một danh vị riêng biệt, trở thành một danh vị ngang bằng với Hoàng hậu, tạo nên hiện trạng Thiên hoàng có thể có hai chính phối. Theo đó thành lệ, các vị Thiên hoàng thường lập nguyên phối làm Trung cung trước, nếu về sau vị chính phối thứ hai được lập, thì đem vị Trung cung đã lập từ trước chính thức sách lập làm Hoàng hậu, và lập vị chính phối thứ hai làm Trung cung.

Từ trung kỳ thời Heian đến Thời kỳ Kamakura, danh hiệu Hoàng hậu trở thành một loại vinh hàm, thỉnh thoảng dùng để phong cấp cho các Cô mẫu cùng các Chuẩn mẫu của Thiên hoàng hoặc các Nội thân vương chưa lập gia đình. Đó là từ cổ ngôn trong hoàng thất Nhật Bản: 「非天皇配偶或血親者也可宣下為后; "Phi Thiên hoàng phối ngẫu hoặc huyết thân giả dã khả Tuyên hạ vi Hậu"」, có nghĩa là dẫu trên thực tế không phải thê tử của Thiên hoàng vẫn có khả năng tôn xưng làm Hoàng hậu. Nếu chỉ là tôn xưng, thì người được tôn xưng không cần phải thực hiện chức trách của một Hoàng hậu, mà chỉ hưởng đãi ngộ và quyền lực của Hoàng hậu hoặc Trung cung mà thôi. Khi đó, Thiên hoàng Horikawa băng ngự khi mới 29 tuổi, kế vị là Thiên hoàng Toba, còn quá nhỏ tuổi (mới 4 tuổi), vì vậy trong huấn mệnh của Thiên hoàng Shirakawa, đã mệnh lệnh Lệnh Tử Nội thân vương (令子內親王) làm Hoàng hậu. Từ đó, Hoàng thất Nhật Bản khai sinh ra thời kì Hoàng hậu với Thiên hoàng có thể không phải vợ chồng mà là cô cháu, chị em hoặc anh em. Đó gọi là chế độ 「Hoàng hậu cung; 皇后宮」

Do vấn đề tiền tài cho việc sắc lập Hoàng hậu lẫn Trung cung, từ Thời kỳ Muromachi trở về sau thì Thiên hoàng hầu như không lập Hoàng hậu và Trung cung nữa. Đến thời Edo, con gái của Tokugawa Hidetada là Tokugawa Masako (徳川和子; Đức Xuyên Hòa Tử) trở thành vợ của Thiên hoàng Go-Mizunoo, vì để duy trì thể diện nên Mạc phủ Edo tăng tiền cung cấp phí sinh hoạt cho triều đình, đã có thể sắc lập Tokugawa Masako làm Hoàng hậu. Dù vậy, hoàng gia Nhật Bản thời Edo vẫn duy trì truyền thống chỉ lập Nữ ngự (女御; にょうご) là vị trí tôn quý nhất, nguyên nhân chính vẫn là do vấn đề kinh tế hoàng gia.

Hàn Quốc và Triều Tiên
Trong lịch sử Hàn Quốc, nhà Cao Ly và nhà Triều Tiên không xưng Hoàng đế, nên các chính thê chỉ là Vương hậu hoặc Vương phi.

Thời Triều Tiên, hậu cung của Quốc vương được gọi là Nội mệnh phụ. Đứng đầu Nội mệnh phụ là Vương phi, hay được giản xưng gọi là Trung điện. Sau khi qua đời, các Vương phi sẽ được truy phong thành Vương hậu. Triều Tiên Vương phi đối với quản lý hậu cung có quyền lực rất cao, thậm chí cả Quốc vương lẫn Vương đại phi cũng không thể tự tiện can thiệp công việc của Vương phi, ngay cả việc sắc phong Tần ngự và định huy hiệu cũng là từ Vương phi định ra rồi ban hạ.

Khi Triều Tiên Cao Tông lên ngôi Hoàng đế do chính quyền Nhật Bản bảo hộ, lập nên Đế quốc Đại Hàn. Để ứng với danh vị mới Hoàng đế, Cao Tông đã truy tặng cho người vợ Mẫn phi đã quá cố của ông làm Hoàng hậu, đó là Minh Thành Thái hoàng hậu nổi tiếng trong lịch sử.

Hoàng hậu duy nhất được sắc phong khi còn sống, và cũng là Quốc mẫu cuối cùng của lịch sử Hàn Quốc là Thuần Trinh Hiếu hoàng hậu.

Các quốc gia Châu Âu và Trung Nam Á
Tại Châu Âu, tình trạng Đế quốc tương đối không phổ biến, đáng kể nhất chỉ gồm Đế quốc La Mã, Đế quốc Byzantine, Thánh chế La Mã, Đế quốc Pháp, Đế quốc Áo-Hung, Đế quốc Nga và Đế quốc Đức.

Tại các quốc gia này, hôn phối của các [Emperor; Hoàng đế] đều như nhau là [Empress; Hoàng hậu]. Các Hoàng hậu của Đế quốc La Mã có thể được tôn xưng kèm danh vị cao quý của người La Mã, Augusta. Còn các Hoàng hậu của Thánh chế La Mã thường được tôn xưng kèm danh vị [Queen of the Germans; Vương hậu của người Đức], sau là [Queen of the Romans; Vương hậu của người La Mã]; cùng một số tước vị đi kèm của người chồng được bầu cử trở thành Hoàng đế của Thánh chế. Danh vị [Empress] tại các quốc gia này luôn hiện hữu thực tế, không có trường hợp truy phong (tặng tước vị sau khi đã mất) như các quốc gia Đông Á.

Địa vị của các [Empress] trong hoàng thất, cũng tương tự như Vương hậu, đều mang tính tượng trưng và đều như nhau không có thực quyền về chính trị. Tuy vậy, sự ảnh hưởng qua hình ảnh ngoại giao, cũng như địa vị cố vấn cho chồng giúp các [Empress] được tôn kính và vị nể trong triều đình hoàng thất. Khi các [Emperor] vắng mặt hoặc còn quá nhỏ tuổi để trị vì, các [Empress] có quyền tạm quyền, gọi là nhiếp chính. Ví dụ như Maria Leopoldina nước Áo nhiếp chính khi chồng bà là Pedro I của Brasil vắng mặt; Hoàng hậu Eugenia xứ Montijo cũng từng nhiếp chính khi chồng bà Napoleon III ủy quyền.

Tương tự các quốc gia Châu Âu, các Hoàng hậu của Đế quốc Ottoman cùng Mughal cũng có thể tham gia chính trị thông qua sự ảnh hưởng lên chồng mình. Thể hiện rõ nhất gồm Hurrem Sultan, vợ của Suleiman I và Nur Jahan, vợ của Hoàng đế Jahangir.

Vấn đề liên quan

Biệt xưng
Trong văn thứ các quốc gia đồng văn dùng chữ Hán, có rất nhiều những tên gọi ám chỉ danh vị Hoàng hậu cùng Hoàng thái hậu, do muốn câu văn được uyển chuyển hơn - một yêu cầu của văn thư. Do đó, trong lịch sử cổ điển Hoa Hạ sinh ra rất nhiều biệt xưng nhằm ám chỉ trong câu văn.

 Tiêu phòng (椒房): thời nhà Hán, tẩm cung của Hoàng hậu dùng ớt bột mà quét vách tường, ý là sưởi ấm tránh ma quỷ, cũng có hàm ý "Nhiều con", hi vọng Trung cung sinh ra Đích tử. Bởi vậy từ "Tiêu Phòng" thường hay dùng để gọi kiêng nể ám chỉ Hoàng hậu, thậm chí nhà Hán còn lấy tên Tiêu Phòng làm Trung cung điện dành cho Hoàng hậu, chính là Tiêu Phòng điện (椒房殿), ngụ tại Vị Ương cung.
 Trường Thu (長秋), Khôn Ninh (坤寧): dạng từ ám chỉ tương tự Tiêu Phòng. Trường Thu là tên chính điện của Hoàng hậu triều Đông Hán, còn Khôn Ninh là chính vị của Hoàng hậu thời nhà Minh và nhà Thanh.
 Trung cung (中宮): cũng gọi Chính cung (正宮), nguyên là vì tẩm cung của Hoàng hậu thời cổ thường là nằm ở giữa hậu cung, bởi vậy từ đó trở thành từ dùng ám chỉ Hoàng hậu.
 Thiên hạ mẫu (天下母), Thiên địa mẫu (天地母): những cụm từ thần thánh hóa vị trí Hoàng hậu.
 Nguyên hậu (元后): cũng gọi Nguyên đích (元嫡), là danh từ dùng để gọi Hoàng hậu là nguyên phối, người vợ chính thức đầu tiên của Hoàng đế. Trong quan niệm triều đình Đông Á, chỉ có nguyên phối Hoàng hậu mới đủ tư cách phối thờ song song với Hoàng đế. Dùng để phân biệt với Kế hậu (繼后).
 Khôn cực (坤極), Khôn vị (坤位): biệt xưng vị trí Trung cung. Vì Hoàng hậu lĩnh đầu nữ giới, biểu thị của quẻ Khôn, đối ứng với Hoàng đế là quẻ Càn.
 Thánh nhân (聖人): biệt xưng dành cho Hoàng hậu thời nhà Tống.
 Quốc mẫu (國母): biệt xưng dành cho Hoàng hậu, Hoàng thái hậu. Ý là ["Toàn quốc chi mẫu"; 全國之母].
 Tiểu quân (小君), Tử đồng (梓童): các khiêm xưng của Hoàng hậu, Hoàng thái hậu, hoặc Hoàng đế đối với Hoàng hậu mà gọi. Cách gọi này là ảnh hưởng từ cách gọi ["Quân phu nhân"; 君夫人] dành cho các chính thất phu nhân của chư hầu thời nhà Chu.
 Hoàng tỷ (皇妣): chỉ dùng trong tế văn của các Hoàng hậu và Hoàng thái hậu. Chữ [妣] có nghĩa là "Người mẹ đã mất", chỉ dùng cho Hoàng hậu hoặc Hoàng thái hậu là đích mẫu và sinh mẫu, và phải có quan hệ huyết thống chính pháp. Nếu là Hoàng đế nhập Tự (dòng thứ kế thừa và nhận Tiền nhiệm Hoàng đế làm cha), thì không thể dùng chữ này để gọi mẹ ruột. Tương tự cha ruột của họ cũng không thể dùng chữ [Khảo; 考].

Sách lập
Hoàng hậu là danh vị cao quý, do Hoàng đế lập nên, gọi là Sách lập (册立).

Đây là một sự kiện tối cao và trọng đại của một quốc gia Đông Á. Muốn sách lập Hoàng hậu, phải bày đại lễ, chiếu cáo thiên hạ, khắp chốn mừng vui, đồng thời còn có nghi thức long trọng hạng nhất chính thức lập Hậu. Ngoài lấy Chiếu thư (诏书) ban cáo thiên hạ, còn phải có Kim sách (金册) lẫn Ấn chương (印章) làm tín vật, khi ấy mới chính thức hóa vị trí Hoàng hậu của người được sách lập.

Nếu Hoàng đế trước khi đăng cơ đã có chính thất, thì thông thường đều trực tiếp phong chính thất làm Hoàng hậu. Một số trường hợp cá biệt, đa phần do gia thế của chính thất kèm theo tình hình chính trị, mà chính thất chỉ là phi tần, sau mới được lập Hậu, như Cung Ai hoàng hậu của Hán Tuyên Đế, Quang Liệt Âm Hoàng hậu của Hán Quang Vũ Đế hay Chính thất Chân phu nhân của Tào Ngụy Văn Đế.

Định số
Trung Quốc lịch đại Hoàng đế, coi Càn-Khôn là một đôi, cho nên Hoàng đế chỉ thường có một Hoàng hậu.

Nhưng thực tế trong lịch sử Trung Quốc, có một số triều đại do người Hồ lập nên, mô phỏng chính quyền Trung Hoa nhưng lại phá vỡ quy tắc một vợ một chồng trên danh nghĩa, do đó thường có hơn một Hoàng hậu cùng được sách phong. Tiêu biểu là Hán Triệu Chiêu Vũ Đế có 9 vị Hoàng hậu, trong cùng một thời gian có nhiều hơn một Hoàng hậu tại vị. Còn có Bắc Chu Tuyên Đế lập một lúc 5 vị Hoàng hậu, hay Bắc Tề Hậu Chủ luôn có 2 Hoàng hậu tại vị song song. Đến thời nhà Nguyên, các hoàng đế đều có rất nhiều Hoàng hậu, duy chỉ Chính thất Hoàng hậu (hay "Hoàng chính hậu") được nhận sách bảo và có lễ thứ khác biệt.

Các Hoàng đế Việt Nam vào thời gian đầu đều lập nhiều Hoàng hậu cùng lúc. Như Đinh Tiên Hoàng lập 5 Hoàng hậu; Lê Đại Hành lập 5 Hoàng hậu, Lê Long Đĩnh lập 4 Hoàng hậu. Không dừng lại ở đó, về sau Lý Thái Tổ lập 9 Hoàng hậu, Lý Thái Tông lập 8 Hoàng hậu, Lý Thánh Tông cũng lập 8 Hoàng hậu, Lý Nhân Tông trước lập 2 Hoàng hậu, sau lập thêm 3 người nữa, Lý Thần Tông lập 3 Hoàng hậu,...đến đời Lý Anh Tông, Lý Cao Tông và Lý Huệ Tông mới không thấy như vậy nữa.

Sử gia Lê Văn Hưu nói về việc này:

Tôn phong

Trưởng bối
Theo thường lệ, một Hoàng hậu tại vị không có huy hiệu nào. Về sau, Tống Thái Tông lấy niên hiệu Khai Bảo của Tống Thái Tổ để dâng cho Hoàng hậu Tống thị, tức là Khai Bảo hoàng hậu. Cuối cùng, nhà Minh tạo ra cách thức hoàn thiện cho trường hợp này, khi đó Hoàng đế kế nhiệm sẽ chọn 2 chữ huy hiệu dâng cho Hoàng hậu ấy, đó chính là trường hợp của Ý An hoàng hậu.

Khi Hoàng đế nhường ngôi về làm Thái thượng hoàng, thì Hoàng hậu sẽ trở thành Thái thượng hoàng hậu. Tuy nhiên, một số trường hợp ở Trung Quốc, Hoàng hậu của Thái thượng hoàng vẫn giữ danh xưng Hoàng hậu như Thành Túc Hoàng hậu của Tống Hiếu Tông, hay Hiếu Trang Duệ Hoàng hậu của Minh Anh Tông. Trong hậu cung Việt Nam, một số Hoàng hậu của Thái thượng hoàng vẫn được tôn Hoàng thái hậu như trường hợp Bảo Thánh hoàng hậu của Trần Nhân Tông.

Khi Hoàng đế qua đời (gọi là Tiên đế) thì sẽ có 3 trường hợp chính xảy ra:
 Hoàng hậu là Đế mẫu: tức Hoàng hậu của Tiên đế và sinh ra Hoàng đế kế vị. Về sau sẽ được tôn làm Hoàng thái hậu.
 Hoàng hậu là Đích mẫu: tức Hoàng hậu của Tiên đế, nhưng Hoàng đế kế vị do phi tần khác sinh. Như vậy Hoàng hậu của Tiên đế được tôn Hoàng thái hậu; sinh mẫu của Hoàng đế tôn làm Hoàng thái phi. Sau khi Đích mẫu qua đời, Hoàng đế có thể tôn sinh mẫu làm Hoàng thái hậu (như Bạc thái hậu, mẹ Hán Văn Đế). Thời Nam-Bắc Triều, sinh mẫu Hoàng đế được tôn Đế thái hậu để phân biệt với Đích mẫu Hoàng thái hậu (như Thiên Nguyên Hoàng hậu, mẹ Bắc Chu Tĩnh Đế). Đến thời nhà Minh và nhà Thanh, các hoàng đế tôn cả Đích mẫu và sinh mẫu làm Hoàng thái hậu nhưng có phân biệt nhất định về đãi ngộ.
 Hoàng hậu là Nghĩa mẫu: tức Hoàng hậu của Tiên đế, nhưng Hoàng đế kế vị do anh/em trai của Tiên đế sinh. Điều này xảy ra khi Tiên đế không có con trai, truyền ngôi cho cháu trong họ, gọi là "nhập tự". Tương tự, Hoàng hậu của Tiên đế được tôn Hoàng thái hậu, cha mẹ ruột của Hoàng đế không được gia tôn vì khi này Hoàng đế trở thành "con thừa tự" của Tiên đế, chỉ được nhận Tiên đế và Hoàng thái hậu là cha mẹ. Tuy nhiên nhiều hoàng đế vẫn phá lệ gia tôn sinh mẫu làm Hoàng hậu (như Cung Hoàng hậu, mẹ Hán Ai Đế), thậm chí Hoàng thái hậu (như Chương Thánh Hoàng thái hậu, mẹ Minh Thế Tông).
Trong lịch sử Việt Nam có một số trường hợp đặc biệt thời nhà Nguyễn. Do tính chất lịch sử của triều đại nhà Nguyễn, khi Hoàng tử lên ngôi sẽ có các trường hợp:
 Khi không có Hoàng quý phi hoặc Hoàng hậu: sinh mẫu được tôn là Hoàng thái hậu, và khi qua đời có thụy hiệu Hoàng hậu. Như Thuận Thiên Cao Hoàng hậu thời Minh Mạng, Nghi Thiên Chương Hoàng hậu thời Tự Đức, Từ Minh Huệ hoàng hậu thời Thành Thái.
 Khi có Hoàng quý phi: Hoàng quý phi sẽ là Hoàng thái hậu, sinh mẫu sẽ là Hoàng thái phi, cả hai khi qua đời đều có thụy hiệu Hoàng hậu (như Phụ Thiên Thuần Hoàng hậu và Hựu Thiên Thuần Hoàng hậu thời Khải Định).

Cùng bối phận
Trường hợp Tiên đế là anh/em của Hoàng đế kế nhiệm cũng khá phổ biến. Khi này, Hoàng hậu của Tiên đế là [hoàng tẩu], không phải mẹ Hoàng đế nên không tôn Hoàng thái hậu mà vẫn là Hoàng hậu, đặt huy hiệu riêng để phân biệt với Hoàng hậu vợ Hoàng đế. Điển hình là Hiếu Huệ Trương hoàng hậu của Hán Huệ Đế, dưới thời Hán Văn Đế, bà được ban ở Bắc cung nên gọi [Bắc Cung Hoàng hậu; 北宮皇后] để phân biệt với Hiếu Văn Đậu Hoàng hậu. Tương tự thời nhà Thanh, Hiếu Triết Nghị Hoàng hậu của Đồng Trị Đế cũng được tôn [Gia Thuận Hoàng hậu; 嘉顺皇后] khi Quang Tự Đế vừa lên ngôi.

Cũng có vài vị hoàng tẩu chưa từng làm Hoàng hậu khi chồng còn sống, nhưng được em chồng tôn phong Hoàng hậu như Sùng Nghĩa Hoàng hậu, chị dâu Bắc Chu Vũ Đế hay Văn Tương Hoàng hậu, chị dâu Bắc Tề Văn Tuyên Đế. Tại hậu cung nhà Nguyễn, Lệ Thiên Anh hoàng hậu, chị dâu của Hiệp Hòa, được Hiệp Hòa thuận theo di chiếu của Tự Đức tôn làm Hoàng hậu, gọi là [Khiêm Hoàng hậu; 謙皇后].

Khác với vợ Hoàng đế, các vị hoàng tẩu được xem là cựu Hoàng hậu, chỉ có danh xưng mà không có thực quyền như một Hoàng hậu đương nhiệm, sống an phận trong cung thờ phụng chồng đến hết đời.

Truy phong
"Truy phong", "truy thụy" hay "truy điệu" là các cụm từ chỉ hành động phong [thụy hiệu] (posthumous title; 谥号) cho người đã khuất. Trên thực tế, khá nhiều sinh mẫu của Hoàng đế chỉ là phi tần khi còn sống. Do đó sau khi lên ngôi, trừ trường hợp "nhập tự", các Hoàng đế đều theo tư tưởng "lấy hiếu vị Thiên" truy tôn người mẹ quá cố làm Hoàng hậu (hay Hoàng thái hậu), với điều kiện vị Hoàng thái hậu chính danh đã qua đời. Trường hợp Đế mẫu đầu tiên được truy tôn Hoàng thái hậu là Triệu tiệp dư, mẹ Hán Chiêu Đế, tuy nhiên không có thụy hiệu Hoàng hậu. Về sau Hán Hòa Đế truy thụy [Cung Hoài Hoàng hậu; 恭懷皇后] cho sinh mẫu Lương thị, bắt đầu tiền lệ Đế mẫu luôn nhận thụy hiệu Hoàng hậu. Một số ít dưỡng mẫu của Hoàng đế cũng được tôn Hoàng thái hậu và có thụy hiệu Hoàng hậu dù không phải chính thất của Tiên đế như Bảo Khánh Hoàng thái hậu, mẹ nuôi Tống Nhân Tông và Khang Từ Hoàng thái hậu, mẹ nuôi Hàm Phong Đế.

Trường hợp khác là Hoàng đế truy phong chính thất đã mất trước khi họ đăng cơ, như Thái Mục Đậu hoàng hậu của Đường Cao Tổ... Cũng có trường hợp hiếm hoi phi tần không phải Hoàng hậu hay chính thất, cũng không sinh Thái tử kế vị nhưng được Hoàng đế sủng ái và phá lệ truy tặng như Hiếu Vũ Hoàng hậu của Hán Vũ Đế; Trinh Thuận Hoàng hậu của Đường Huyền Tông; Ôn Thành Hoàng hậu của Tống Nhân Tông hay Hiếu Hiến Đoan Kính Hoàng hậu của Thuận Trị Đế.

Phế hậu và tái hôn
Hoàng hậu cũng có thể bị phế bỏ, tước đi hậu vị, thường gọi là Phế hậu (廢后). Trong lịch sử có rất nhiều Hoàng hậu bị phế vì nhiều nguyên nhân khác nhau, như Hoàng đế nguội lạnh tình cảm với Hoàng hậu, Hoàng hậu không sinh được Đích tử, gia đình hay bản thân Hoàng hậu phạm lỗi đều khiến Hoàng đế muốn phế truất... Đa phần sau đó Hoàng đế lập phi tần được sủng ái làm Kế hậu.

Sau khi bị phế, Hoàng hậu thường bị biếm làm thứ nhân, giam cầm trong tẩm cung hoặc cung điện biệt lập nào đó, hoặc bị cưỡng chế xuất gia. Trường hợp may mắn hơn thì theo con trai sang đất phong sinh sống (như Quang Vũ Quách Hoàng hậu của Hán Quang Vũ Đế), hoặc hạ xuống bậc phi tần rồi tiếp tục ở trong cung (như Bát Nhĩ Tề Cát Đặc Phế hậu của Thuận Trị Đế). Thực tế, hầu hết các phế hậu không thể xuất cung mà đều bị giam lỏng hoặc ban pháp hiệu và bị ép tu hành. Một số ít bị ban chết, nhưng thường là do phạm đại tội.

Phế hậu không thể tự do tái hôn. Tuy nhiên, cũng có nhiều trường hợp vì lý do chính trị đặc biệt, cũng có trường hợp Hoàng hậu tái hôn với các Hoàng đế của triều đại mới lập nên. Thời Đông Tấn, Dương Hiến Dung là Hoàng hậu của Tấn Huệ Đế, sau lại trở thành Hoàng hậu của Tiền Triệu Mạt Đế Lưu Diệu. Ở Việt Nam, Lý Chiêu Hoàng là trường hợp đặc biệt này, bà bị Trần Thái Tông phế truất vì không thể sinh được Đích tử, sau bị ban tái hôn cho một tùy tướng tên Lê Phụ Trần.

Một số người nổi tiếng

Đế quốc La Mã
 Livia Drusilla - vợ của Hoàng đế Augustus, mẹ của Hoàng đế Tiberius, bà là vị Hoàng hậu La Mã đầu tiên được công nhận.
 Valeria Messalina - vợ thứ ba của Hoàng đế Claudius. Dù là một người phụ nữ có quyền lực nhưng bà lại bị mang tiếng là tạp hôn, người ta cho rằng bà đã âm mưu chống lại chồng mình và bị xử tử sau khi âm mưu bại lộ.
 Julia Agrippina - là cháu gái đồng thời là vợ thứ tư của Hoàng đế Claudius, mẹ của Hoàng đế Nero. Các sử gia cổ đại và đương đại miêu tả bà là người hiểm độc, tham vọng, tàn bạo, và độc đoán.
 Julia Domna - vợ của Hoàng đế Septimius Severus, đồng thời là mẹ của hai vị Hoàng đế Caracalla và Geta. Bà được xem là một trong những người phụ nữ quan trọng nhất từng thực thi quyền hành đằng sau ngai vàng của Đế chế.
 Aelia Eudocia - vợ của Hoàng đế Theodosius II. Một nhân vật lỗi lạc trong thời kỳ hình thành mạnh mẽ Kitô giáo tại La Mã.
 Theodora - vợ cả của Hoàng đế Justinianus I. Bà nổi tiếng với quyền lực chính trị, trong một thời gian dài thực hiện đồng trị vì với chồng, một số sử gia đề cập bà với tư cách một Nữ hoàng hơn là Hoàng hậu.
 Irene thành Athena - vợ của Hoàng đế Leon IV. Bà từ vị Hoàng hậu, lên Hoàng thái hậu nhiếp chính dưới thời con trai là Hoàng đế Konstantinos VI. Một người phụ nữ độc đoán, Irene khi nhận thấy con trai chống lại mình thì ngay lập tức hạ sát con trai để tự cai trị, và bà cũng là người phụ nữ đầu tiên của Đế chế La Mã cổ tự xưng Nữ hoàng. Chính sự không chính danh này của Irene, Giáo hoàng Lêô III có cớ lập nên Thánh chế La Mã, phong Charlemagne lên làm Hoàng đế.
 Thánh Theodora - vợ của Hoàng đế Theophilos, đồng thời cũng là nhiếp chính cho Hoàng đế Mikhael III. Bà được biết đến là người đã chấm dứt sự bài trừ thánh tượng trong lòng Đế quốc Đông La Mã và khôi phục lòng tôn kính các biểu tượng tôn giáo, vì vậy mà bà được thờ phụng như một vị thánh trong Giáo hội Chính Thống giáo Đông phương.
 Zoë Porphyrogenita - vợ của ba vị Hoàng đế liên tiếp Romanos III Argyros, Mikhael IV và Konstantinos IX. Trong lần lượt các triều đại này, bà giữ vị trí đồng cai trị với tư cách Nữ hoàng cho đến khi giao lại quyền hành cho chồng là Konstantinos IX.
 Eirene Doukaina - vợ của Hoàng đế Alexios I Komnenos, mẹ của Hoàng đế Ioannes II Komnenos và nữ sử học gia Anna Komnene.
 Helena Dragaš - vợ của Hoàng đế Manuel II Palaiologos. Bà được tôn kính như một vị thánh của Giáo hội Chính Thống giáo Hy Lạp và Giáo hội Chính Thống giáo Serbia dưới tên [Saint Hypomone].
 Maria xứ Trebizond - vợ của Hoàng đế Ioannes VIII Palaiologos. Hoàng hậu cuối cùng của Đế chế Đông La Mã.

Thánh chế La Mã
 Ermengarde xứ Hesbaye - vợ đầu của Hoàng đế Louis Mộ Đạo. Hoàng hậu đầu tiên được ghi nhận của Thánh chế La Mã.
 Judith xứ Bavaria - vợ thứ của Hoàng đế Louis Mộ Đạo. Xuất thân là con gái Bá tước xứ Bavaria, việc kết hôn với Louis đã khiến Judith trở thành một nhân vật tầm cỡ trong triều đại Carolingian. Bà sinh ra người kế vị cho Louis, Hoàng đế Charles le Chauve.
 Richardis - vợ của Hoàng đế Carolus Pinguis. Bà nổi tiếng do lòng mộ đạo, cũng như là Nữ tu trưởng đầu tiên của Andlau. Truyền thuyết kể rằng dù có tấm lòng trong sạch, bà vẫn bị chồng sỉ nhục, từ đó bà cũng trở thành một biểu tượng kiên trung bị phũ phàng trong lòng giáo dân. Những truyền thuyết khiến bà được phong Thánh.
 Adelaide nước Ý - vợ của Otto Đại Đế. Bà cùng trở thành Hoàng hậu trong buổi đăng quang của chồng, và tiếp tục giữ vai trò chính trị to lớn trong suốt các triều đại về sau. Cháu nội bà là Hoàng đế Otto III kế vị khi còn nhỏ, Adelaide giữ vai trò nhiếp chính sau khi mẹ của Otto III là Theophanu mất, mãi cho đến khi vị Hoàng đế trẻ này tự trị vì.
 Matilda của Anh - vợ của Henry V, Hoàng đế của La Mã Thần thánh, do đó là Hoàng hậu cuối cùng của triều đại Salian. Con gái của Henry I của Anh, Matilda đòi quyền trị vì nước Anh nhưng không thành công do thế lực của Stephen. Bà là mẹ của Henry II của Anh.
 Leonor của Bồ Đào Nha - vợ của Frederick III, Hoàng đế La Mã Thần thánh. Vị Hoàng hậu đầu tiên của triều đại Habsburg.
 Isabel của Bồ Đào Nha - vợ của Hoàng đế Karl V. Bà sinh hạ Felipe II của Tây Ban Nha, đồng thời cũng là mẹ của vị Hoàng hậu của La Mã Thần thánh tiếp theo, María của Áo - vợ của em họ Hoàng đế Maximilian II. Cũng như chồng mình, Isabel là một người cháu của hai vị Quân chủ Công giáo trứ danh, và bà thường được so sánh với bà ngoại Isabel I vì tính quyết đoán trong nhiều vấn đề chính trị. Khi Karl V phải thường xuyên đi công du và các chiến dịch quân sự, chính Isabel đã giúp ông quản lý các vấn đề trong toàn Đế chế, đặc biệt là ở Tây Ban Nha.
 Anna xứ Tyrol - vợ của Hoàng đế Matthias. Với tư cách Hoàng hậu, một người cháu của Hoàng đế Ferdinand I, Anna xuất thân từ nhà Habsburg chính gốc, đem về cho bà lợi thế can thiệp chính trị. Sự kiện đáng nhớ nhất về bà là khi bà chịu trách nhiệm dời đô từ Praha đến Vienna, biến nơi này thành một trung tâm văn hóa của Châu Âu trong nhiều thập kỉ sau. Bà cũng là vị Hoàng hậu đầu tiên của nhà Habsburg được làm lễ trao Hậu miện.
 Eleonora Gonzaga - vợ thứ ba của Hoàng đế Ferdinand III. Bà nổi tiếng là một người phụ nữ có học vấn cao cùng tinh thần mộ đạo. Với tư cách Hoàng hậu, bà tham gia nhiều vấn đề về tôn giáo ở Vienna, được chú ý khi dù là người Công giáo ngoan đạo, bà vẫn rất bao dung và kiên nhẫn với phe Kháng Cách.
 Eleonor Magdalene xứ Neuburg - vợ của Hoàng đế Leopold I, mẹ ruột của Hoàng đế Joseph I. Xuất thân cao và có học vấn uyên thâm nổi tiếng, Eleonor tham gia nhiều vấn đề chính trị dưới thời chồng và con trai. Từng là nhiếp chính lâm thời vài tháng trong năm 1711, bà tham gia việc ký kết Hiệp ước Szatmár, đánh dấu quyền cai trị của gia đình của bà tại Vương quốc Hungary.
 Maria Theresia của Áo - con gái của Hoàng đế Karl VI, vợ của Hoàng đế Franz I đồng thời là mẹ đẻ của Hoàng đế Joseph II. Người cuối cùng của gia tộc nhà Habsburg đầy quyền lực, Maria Theresia đã đòi hỏi quyền kế vị ngai vàng Thánh chế, gây nên Chiến tranh kế vị Áo, cuối cùng khiến Maria Theresia trở thành Hoàng hậu trong khi chồng bà là Franz I tiếp nhận ngai vị. Dù là Hoàng hậu, rồi là Hoàng thái hậu, Maria Theresia vẫn nắm thực quyền của một đồng cai trị trong suốt rất nhiều năm, biến bà thành một Nữ hoàng trên thực tế trong lịch sử của Thánh chế La Mã.
 Maria Teresa của Napoli và Sicilia - Hoàng hậu cuối cùng của Thánh chế La Mã, đồng thời là Hoàng hậu đầu tiên của Đế quốc Áo với tư cách là vợ cả của Franz II của Thánh chế La Mã.

Đế quốc Nga
 Marta Elena Skavronskaya - vợ của Pytor Đại đế. Bà trước là nhân tình, sau được công nhận là vợ chính thức của ông, do đó trở thành Hoàng hậu Nga. Trước khi qua đời, Pytor chỉ định bà trở thành Nữ hoàng của Đế quốc Nga, và bà được biết đến như [Yekaterina I]. Bà sinh ra hai con gái cho Hoàng đế Pyotr, một là Anna, thứ là Yelizaveta, người sau này cũng trở thành Nữ hoàng Nga với danh hiệu Yelizaveta.
 Sophie xứ Anhalt-Zerbst-Dornburg - vợ của Hoàng đế Peter III của Nga. Từ vị Hoàng hậu, Yekaterina sử dụng binh biến và trở thành vị Nữ hoàng vĩ đại [Yekaterina Đại đế] trong lịch sử Nga.
 Sophie Dorothea xứ Württemberg - vợ của Hoàng đế Pavel I của Nga. Xuất thân từ Công quốc Württemberg, Maria Feodorovna có một nền học vấn xuất sắc, bà được chọn làm vợ kế cho Hoàng đế Pavel (lúc này còn là Thái tử) sau khi vợ đầu của ông là Natalia Alexeievna qua đời. Từ khi còn là Hoàng hậu, bà đã ảnh hưởng to lớn thông qua chồng, sau đó tiếp tục khi bà là Hoàng thái hậu dưới hai triều đại của hai người con trai, Hoàng đế Aleksandr và Nicholas.
 Luise xứ Baden - vợ của Hoàng đế Aleksandr I của Nga. Xuất thân từ Bá quốc Baden gốc Đức, Elizabeth có vai trò lớn trong việc giúp đỡ chồng bà bước lên hoàng vị. Dù vậy, khi là Hoàng hậu, Elizabeth bị áp chế bởi người mẹ chồng là Hoàng thái hậu Maria Feodorovna, và Elizabeth Alexeievna cùng chồng mình gần như là ly thân trong suốt triều đại Aleksandr I.
 Charlotte của Phổ - vợ của Hoàng đế Nicholas I của Nga. Xuất thân là một công chúa người Phổ, Alexandra Feodorovna từ khi là Hoàng hậu luôn cố gắng giúp đỡ cố quốc, nhưng đồng thời bà cũng chia sẻ và ủng hộ những tư tưởng chính trị của chồng mình.
 Marie xứ Hessen và Rhein - vợ của Hoàng đế Alexander II của Nga. Xuất thân từ Đại công quốc Hesse, Maria Alexandrovna nhận được một nền giáo dục hoàn hảo, nhưng bà lại không thích đảm nhận vai trò Hoàng hậu mà hay làm những công việc từ thiện lặng lẽ. Bởi lẽ đó, Maria Alexandrovna không được quý tộc Nga mến mộ.
 Dagmar của Đan Mạch - vợ của Hoàng đế Alexander III của Nga. Con gái của Christian IX của Đan Mạch, bà là em gái của Vương hậu Alexandra của Liên hiệp Anh, Vua Frederik VIII của Đan Mạch và Vua Georgios I của Hy Lạp. Bà sinh ra vị Hoàng đế cuối cùng của Nga, Nikolai II.
Alix xứ Hessen và Rhein - vợ của Hoàng đế Nikolai II của Nga. Hoàng hậu cuối cùng của Đế quốc Nga, Alexandra là một người cháu (bên họ ngoại) của Victoria của Anh, bà nổi tiếng hơn với cái tên thời con gái là [Alix]. Với sự ủng hộ Nikolas II cố gắng giữ chế độ quân chủ, cùng những vấn đề xoay quanh Grigori Rasputin đã khiến Alexandra bị ghét bỏ bởi dân chúng Nga trong những năm cuối cùng của Đế quốc. Bà cùng gia đình gồm chồng, 4 cô con gái và con trai độc nhất đã bị sát hại vào năm 1918.

Đế quốc Áo
 Maria Teresa của Napoli và Sicilia - Hoàng hậu cuối cùng của Thánh chế La Mã, đồng thời là Hoàng hậu đầu tiên của Đế quốc Áo với tư cách là vợ của Franz II của Thánh chế La Mã.
 Maria Ludovika xứ Austria-Este - Hoàng hậu của Đế quốc Áo với tư cách là vợ hai của Hoàng đế Franz I. Bà xuất thân là công chúa thuộc hoàng gia Habsburg, con gái của Ferdinand Karl, Đại công tước xứ Austria-Este và là cháu nội của Hoàng đế Francis I và Hoàng hậu Maria Theresia.
 Karoline Auguste của Bayern - Hoàng hậu của Đế quốc Áo với tư cách là vợ ba của Hoàng đế Franz I. Bà là con gái của Quốc vương Maximilian I Joseph của Bayern, và trước đó từng có một đời chồng là Thái tử William của Vương quốc Württemberg.
 Maria Anna xứ Sardinia - vợ của Hoàng đế Ferdinand I của Áo.
 Elisabeth xứ Bayern - vợ của Hoàng đế Franz Joseph I của Áo, mẹ đẻ của Thái tử Rudolf. Bà được biết đến với tên gọi [Sisi], được ngưỡng mộ bởi dân chúng vì là một trong những vị Hoàng hậu đẹp nhất trong lịch sử Châu Âu.
 Zita của Borbone-Parma - vợ của Hoàng đế Karl I của Áo. Vị Hoàng hậu cuối cùng trong lịch sử Đế quốc Áo.

Đế quốc Đức
 Augusta xứ Saxe-Weimar-Eisenach - vợ của Wilhelm I, Hoàng đế Đức. Xuất thân từ Đại công quốc Saxe-Weimar-Eisenach, Augusta là cháu ngoại của Hoàng đế Pavel I của Nga cùng Hoàng hậu Maria Feodorovna.
 Victoria Adelaide của Liên hiệp Anh, Vương nữ Vương thất - vợ của Friedrich III, Hoàng đế Đức và là mẹ của Wilhelm II, Hoàng đế Đức. Bà là người con gái lớn nhất của Victoria của Anh thuộc Vương quốc Liên hiệp Anh. Do xuất thân nhạy cảm, Vctoria không có một cuộc sống ổn định ở Đức mà bà thường xuyên phải đối mặt với những vấn đề chính trị do các phe phái chống lại bà. Sau khi chồng bà qua đời, mặc dù là Hoàng thái hậu nhưng bà nhanh chóng bị gạt ra khỏi triều đình, và bà thường được gọi danh hiệu [Hoàng hậu] kèm theo tên chồng, tức [Kaiserin Friedrich].
 Augusta Victoria xứ Schleswig-Holstein - vợ đầu của Wilhelm II, Hoàng đế Đức. Xuất thân từ Công quốc Schleswig-Holstein, Augusta Victoria thông qua mẹ là Princess Adelheid, trở thành một người cháu (theo họ mẹ) của Victoria của Anh. Bà là mẹ của Hoàng thái tử Wilhelm, và cũng là Hoàng hậu cuối cùng của Đế quốc Đức.

Trung Quốc
 Lã hậu - nguyên phối của Hán Cao Tổ Lưu Bang, vị Hoàng hậu và Hoàng thái hậu đầu tiên trong lịch sử. Bà nổi tiếng với sự tàn độc và là Nữ chủ nhân chính trị lớn thời kì đầu của Đế quốc Trung Hoa.
 Trần A Kiều - nguyên phối của Hán Vũ Đế Lưu Triệt, cháu ngoại của Đậu Thái hoàng thái hậu và là con gái của Quán Đào công chúa, người có công lớn trong việc giúp Vũ Đế lên ngôi. Sau bị phế với lý do "ghen tuông hãm hại" cùng "không sinh được con", trở thành một trong những Phế hậu nổi tiếng nhất lịch sử.
 Vệ Tử Phu - kế phối của Hán Vũ Đế Lưu Triệt. Nổi tiếng xinh đẹp hiền đức, rất được Vũ Đế sủng ái. Tại vị ngôi Hậu 38 năm, là vị Hoàng hậu tại ngôi lâu dài nhất trong lịch sử nhà Hán. Sự đăng quang của bà đem nhiều vinh quang cho cả gia tộc vốn có nguồn gốc thấp kém.
 Vương Chính Quân - Hoàng hậu duy nhất của Hán Nguyên Đế Lưu Thích, mẹ của Hán Thành Đế Lưu Ngao. Bà nổi tiếng là một trong những Hoàng hậu trường thọ nhất lịch sử. Việc Tây Hán diệt vong được cho là một phần lỗi của bà, do bà dung túng cháu ruột là Tân triều Hoàng đế Vương Mãng.
 Võ Tắc Thiên - kế phối của Đường Cao Tông Lý Trị. Từ vị phi tần của Đường Thái Tông, Võ thị dần dần trở thành Hoàng hậu của người kế vị là Cao Tông bằng nhiều thủ đoạn gây tranh cãi trong lịch sử. Là mẹ của hai vị Hoàng đế liên tiếp Đường Trung Tông Lý Hiển và Đường Duệ Tông Lý Đán, Võ thị lần lượt phế truất và tự cai trị với tư cách Nữ hoàng. Bà trở thành Nữ hoàng được công nhận chính danh duy nhất trong lịch sử Trung Quốc.
 Từ Thánh Quang Hiến Hoàng hậu - kế phối của Tống Nhân Tông Triệu Trinh, nhiếp chính thời Tống Anh Tông Triệu Thự và Tống Thần Tông Triệu Hú. Nổi tiếng nhân từ và đức độ, bà là người đầu tiên đứng đầu phái Cựu đảng, cùng cháu là Tuyên Nhân Thánh Liệt hoàng hậu phản đối tân pháp của Vương An Thạch. Bà được biết đến là một bậc [Nữ trung Nghiêu Thuấn].
Tuyên Nhân Thánh Liệt hoàng hậu - nguyên phối của Tống Anh Tông Triệu Thự. Thừa hành quyền nhiếp chính dưới thời cháu trai Tống Triết Tông Triệu Hú, tuy được xem là khá độc tài và gây mâu thuẫn chính trị sâu sắc với Hoàng đế, bà vẫn được sử sách nhà Tống tán dương là [Nữ trung Nghiêu Thuấn], tức "Bậc Nghiêu và Thuấn trong giới đàn bà của thiên hạ", một nhận xét khẳng định vị thế minh quân của bà.
 Hiếu Hiền Thuần Hoàng hậu - nguyên phối của Thanh Cao Tông Càn Long Đế. Bà nổi tiếng hiền hậu, thi hành tiết kiệm hợp lý, lại khoản đãi hậu cung, giúp đỡ Càn Long Đế chuyện trong ngoài hết mực đắc lực. Sau khi bà mất, Càn Long Đế dùng cả đời để thương tiếc bà.
 Kế Hoàng hậu Na Lạp thị - kế phối của Thanh Cao Tông Càn Long Đế. Bà là Hoàng hậu duy nhất của nhà Thanh bị tịch thu sách bảo, giam cầm trong cung, khi qua đời thì không có thụy hiệu.
 Hiếu Trinh Hiển hoàng hậu - kế phối của Thanh Văn Tông Hàm Phong Đế. Nổi tiếng với tôn hiệu [Từ An Thái hậu], là đồng nhiếp chính cùng với Từ Hi Thái hậu. Một vị Hoàng hậu nổi tiếng đức độ trong thời gian tại vị, cái chết của bà được cho là do Từ Hi Thái hậu hạ độc thủ.
 Hiếu Định Cảnh hoàng hậu - nguyên phối của Thanh Đức Tông Quang Tự Đế. Bà là Hoàng thái hậu dưới thời Tuyên Thống Đế Phổ Nghi, nổi tiếng trong lịch sử vì đã ký nghị định thoái vị của triều đình Mãn Thanh, về cơ bản đã chấm dứt chế độ quân chủ Trung Hoa hơn 1000 năm lịch sử. Về chính thức, bà là Hoàng hậu cuối cùng của chế độ quân chủ Trung Hoa.
 Uyển Dung - nguyên phối của Tuyên Thống Đế Phổ Nghi. Bà là Hoàng hậu cuối cùng của Mãn Thanh, nhưng không phải Hoàng hậu chính thức của chế độ quân chủ Trung Hoa, do bà kết hôn với Phổ Nghi sau khi ông đã thoái vị.

Việt Nam
 Đại Thắng Minh hoàng hậu - trước là Hoàng thái hậu nhà Đinh, sau là Hoàng hậu nhà Tiền Lê với tư cách là vợ cả của Lê Đại Hành. Bà không được ghi lại tên thật, nhưng rất nổi tiếng với cái tên dã sử là [Dương Vân Nga].
 Linh Hiển hoàng hậu - chính thất của Lý Thái Tổ, sinh mẫu của Lý Thái Tông và Uy Minh vương Lý Nhật Quang. Có thuyết cho rằng bà là con gái của Dương hoàng hậu và Lê Đại Hành.
 Thượng Dương hoàng hậu - chính thất của Lý Thánh Tông, vốn dĩ được tôn làm Hoàng thái hậu nhiếp chính. Sau do sự tranh đoạt của Linh Nhân thái hậu mà bị bức chết, cùng 72 cung nữ khác.
 Linh Từ quốc mẫu - chính thất của Lý Huệ Tông. Bà nổi tiếng vì là mẹ của Lý Chiêu Hoàng và Hiển Từ Thuận Thiên hoàng hậu. Sau khi nhà Lý bị nhà Trần thay thế, Linh Từ quốc mẫu sau đó lấy Trần Thủ Độ - người được cho là đạo diễn lớn nhất diễn ra cuộc đổi ngôi giữa hai triều đại này.
 Lý Thiên Hinh - chính thất đầu tiên của Trần Thái Tông, sau bị phế. Bà nổi tiếng vì là Nữ hoàng đế duy nhất trong lịch sử Việt Nam.
 Hiển Từ Thuận Thiên hoàng hậu - kế thất của Trần Thái Tông. Bà là chị ruột của Lý Thiên Hinh, sinh mẫu của Trần Quốc Khang, Trần Thánh Tông và Trần Quang Khải. Bà giữ vai trò quan trọng khiến hai nhà Lý-Trần có mối liên kết vĩnh cữu, khi sinh ra người thừa kế mang cả hai dòng máu này, tức Trần Thánh Tông.
 Hiến Từ Tuyên Thánh hoàng hậu - chính thất của Trần Minh Tông. Là con gái của Huệ Vũ đại vương Trần Quốc Chẩn, bà nổi tiếng như là một Hoàng hậu đức độ và là biểu tượng hiền hậu của nhà Trần. Về sau bà đóng vai trò quan trọng trong việc đưa Dương Nhật Lễ kế vị, và bản thân bà cũng bị Dương Nhật Lễ ám hại không lâu sau đó.
 Lê Thần Tông Trịnh hoàng hậu - chính thất của Lê Thần Tông. Đương thời bà nổi danh với phẩm hạnh và học vấn uyên thâm, truyền thuyết kể rằng bà còn là bạn thơ của Nữ trạng nguyên Nguyễn Thị Duệ.
 Bắc Cung hoàng hậu Lê Ngọc Hân - trắc thất của Quang Trung Đế Nguyễn Huệ. Vốn là công chúa nhà Lê trung hưng, con gái Lê Hiển Tông. Nổi tiếng với cuộc hôn nhân chính trị, Lê Ngọc Hân thường được nhắc đến trong rất nhiều truyền thuyết xoay quanh về Nguyễn Huệ.
 Thừa Thiên Cao Hoàng hậu - chính thất của Hoàng đế Gia Long, sinh mẫu của Anh Duệ Hoàng thái tử Nguyễn Phúc Cảnh. Hoàng hậu đầu tiên của triều Nguyễn, Thừa Thiên Cao Hoàng hậu nổi danh với vị thế vợ cả của Hoàng đế Gia Long, và cũng là Hoàng hậu duy nhất của triều Nguyễn được "song táng" cùng Hoàng đế trong hoàng lăng, vì các Hoàng hậu (do truy phong) khác đều được chôn ở mộ phần riêng so với Hoàng đế.
 Lệ Thiên Anh hoàng hậu - chính thất của Hoàng đế Tự Đức. Bà được tôn làm [Khiêm Hoàng hậu] do di chiếu, trở thành một trong ba vị Hoàng hậu "chính danh" hiếm hoi của nhà Nguyễn.
 Nam Phương Hoàng hậu - chính thất của Hoàng đế Bảo Đại. Bà là Hoàng hậu cuối cùng của nhà Nguyễn, và cũng là Hoàng hậu cuối cùng của nền quân chủ chuyên chế trong lịch sử Việt Nam.

Nhật Bản
 Thần Công Hoàng hậu - Hoàng hậu theo thần thoại của Thiên hoàng Trọng Ai. Bà nổi tiếng vì là người đã giữ nhiệm vụ nhiếp chính và lãnh đạo thực tế của Nhật Bản từ khi chồng bà chết năm 201, mãi cho đến khi con trai bà Thiên hoàng Ứng Thần lên ngôi năm 269. Trong thời kì trước của Nhật Bản, nhiều nhận định bà là Nữ Thiên hoàng đầu tiên, nhưng thực tế không ai xác định được sự hiện hữu thực tế của bà.
 Ōtomo no Koteko - Hoàng hậu của Thiên hoàng Sùng Tuấn. Trong lịch sử nhiều năm của hoàng thất Nhật Bản, bà là [Hoàng hậu] được công nhận đầu tiên. Theo Nhật Bản thư kỷ, bà có liên quan đến cái chết của chồng mình, liên quan đến một chuỗi sự kiện ám sát chủ mưu bởi Soga no Umako.
 Thiên hoàng Thôi Cổ - em gái đồng thời là Hoàng hậu của Thiên hoàng Mẫn Đạt. Xuất thân hoàng tộc Nhật Bản, là con gái Thiên hoàng Khâm Minh, bà trở thành Hoàng hậu của Mẫn Đạt, đồng thời về sau cũng trở thành Thiên Hoàng sau khi Mẫn Đạt qua đời. Với sự lên ngôi này, bà chính thức trở thành Nữ Thiên hoàng đầu tiên trong lịch sử Nhật Bản.
 Thiên hoàng Hoàng Cực - Hoàng hậu của Thiên hoàng Thư Minh, về sau trở thành Nữ Thiên hoàng thứ 2 trong lịch sử. Triều đại của bà bị gián đoạn do chính biến cung đình của Thiên hoàng Thiên Trí.
 Thiên hoàng Trì Thống - cháu gái và cũng là Hoàng hậu của Thiên hoàng Thiên Vũ, về sau trở thành Nữ Thiên hoàng thứ 3 trong lịch sử. Bà là vị Thái thượng Thiên hoàng là nữ giới đầu tiên, đồng thời là vị Hoàng hậu cuối cùng của lịch sử Nhật Bản được lên ngôi Thiên hoàng.
 Tōchi - Hoàng hậu của Thiên hoàng Hoằng Văn, con gái của Thiên hoàng Thiên Vũ. Cuộc đời bi kịch khi phải chứng kiến chính cha ruột của bà ra tay giết chồng mà không làm gì được.
 Quang Minh Hoàng hậu - Hoàng hậu của Thiên hoàng Thánh Vũ, vị Hoàng hậu đầu tiên của dòng họ quyền lực Fujiwara - gia tộc nắm quyền cai trị thực tế của Nhật Bản trong nhiều thế kỉ vào thời Asuka, thời Nara và thời Heian. Cha bà là Fujiwara no Fuhito, một trong những quyền thần đương thời của Nhật Bản, và là một trong những người đặt nền móng cho gia tộc Fujiwara.
 Fujiwara no Shōshi - Hoàng hậu của Thiên hoàng Nhất Điều. Mẹ của Thiên hoàng Hậu Nhất Điều và Thiên hoàng Hậu Chu Tước. Xuất thân từ gia tộc danh giá Fujiwara, bà là con gái lớn nhất của Fujiwara no Michinaga. Sự kiện đáng nhớ nhất về bà chính là việc bà đã được hầu cận bởi Murasaki Shikibu - nữ danh sĩ của Nhật Bản.
 Fujiwara no Nariko - Hoàng hậu của Thiên hoàng Điểu Vũ, đồng thời là mẹ của Thiên hoàng Cận Vệ. Từ vị Nữ ngự, Nariko nhanh chóng chiếm được sự sủng ái của Pháp hoàng Điểu Vũ, và điều này khiến bà tham gia vào đấu tranh chính trị đương thời, khi đưa con trai duy nhất trở thành Thiên hoàng.
 Taira no Tokuko - Hoàng hậu của Thiên hoàng Cao Thương, con gái của Taira no Kiyomori. Bà nổi tiếng vì là người sống sót duy nhất của gia tộc Taira sau trận chiến lịch sử trứ danh của Nhật Bản, Trận Dan no Ura.
 Tokugawa Masako - Hoàng hậu của Thiên hoàng Hậu Thủy Vĩ và là mẹ của Thiên hoàng Minh Chính. Bà xuất thân từ gia tộc Tokugawa quyền lực của Nhật Bản, với tư cách là con gái của Tokugawa Hidetada, và cũng là Hoàng hậu Nhật Bản duy nhất mang họ Tokugawa. Việc kết hôn của bà giúp hoàng thất và Mạc phủ tạo một liên hệ, giúp hoàng thất gỡ được vấn đề tài chính đang thiếu thốn, cũng như khoảng cách nhạy cảm của Mạc phủ với hoàng gia.
 Ichijō Masako - Hoàng hậu của Thiên hoàng Minh Trị. Được biết đến với tôn hiệu [Chiêu Hiến Hoàng thái hậu] dưới thời Thiên hoàng Đại Chính.

Đại Hàn
 Minh Thành Thái hoàng hậu - vốn là Vương phi của Triều Tiên Cao Tông khi còn là Quốc vương của Triều Tiên. Bà được biết đến như một người phụ nữ thông tuệ trong vương thất Lý thị, sự cứng rắn của bà đối với chính quyền Nhật Bản đã dẫn đến cuộc ám sát đẫm máu của bà. Dù chưa từng là Hoàng hậu, song người Hàn Quốc vẫn tôn xưng bà với thụy hiệu này như một sự tôn sùng.
 Thuần Trinh Hiếu hoàng hậu - Hoàng hậu của Triều Tiên Thuần Tông. Sở dĩ bà được danh xưng Hoàng hậu thay vì Vương phi như những chánh thất của các vua Triều Tiên trước, vì Thuần Tông và Cao Tông xưng Hoàng đế, các vị vua trước chỉ xưng Vương. Bà kế thừa vị trí Trung điện từ Hoàng hậu Minh Thành Hoàng hậu, nhưng lại là người phụ nữ đầu tiên (và duy nhất) ở Hàn Quốc hưởng lễ nghi của một Hoàng hậu.

Xem thêm
Hậu cung nhà Thanh
Hậu cung nhà Nguyễn
Hoàng đế
Hoàng tử
Thái tử
Công chúa
Hoàng phi
Thái hậu
Thái hoàng thái hậu

Tham khảo

Tước hiệu hoàng gia
Chế độ quân chủ
Tước vị
Hoàng hậu


title: Vĩnh Lạc đại điển

text:
Vĩnh Lạc đại điển  là một bộ bách khoa toàn thư của Trung Quốc được biên soạn theo lệnh Minh Thành Tổ từ năm 1403 đến năm 1408. Đây là một trong những bộ bách khoa toàn thư đầu tiên trên thế giới và cho đến nay đây vẫn là một trong những tác phẩm đồ sộ nhất của thể loại này.

Lịch sử
Theo lệnh của hoàng đế Minh Thành Tổ, ban đầu khoảng 147 người làm việc dưới sự giám sát tu sửa của Nội các Đại học sĩ Giải Tấn và vào năm 1404 đã hoàn thành với tên gọi là Văn hiến tập thành. Sau khi xem xét, Minh Thành Tổ cho rằng phần lớn chưa hoàn chỉnh nên năm 1405 ông lại ra lệnh cho Thái tử Thiếu phó Diêu Quảng Hiếu, Lễ bộ Thượng thư Trịnh Tứ, Hình bộ Thị lang Lưu Quý Trì, Giải Tấn cùng trên hai nghìn học giả làm việc từ năm 1405 tới năm 1408 để tập hợp hơn 8.000 văn bản thuộc nhiều thời kỳ của lịch sử Trung Quốc. Các văn bản này đề cập tới đủ mọi lĩnh vực từ khoa học tự nhiên, khoa học xã hội cho đến nghệ thuật và tôn giáo cũng như các văn bản ghi chép lịch sử. Bộ sách được hoàn thành năm 1408 tại Nam Kinh Quốc tử giám (南京國子監) với tổng số 22.877 (hoặc 22.937) cuộn được chia thành 11.095 tập với 50 triệu chữ và chiếm thể tích khoảng 40 mét khối.

Do kích cỡ quá đồ sộ nên Vĩnh Lạc đại điển chỉ có một bản duy nhất mà không được khắc in. Tới năm 1557 thời Minh Thế Tông, bộ sách suýt bị hỏa hoạn trong Tử Cấm Thành thiêu hủy vì vậy Vĩnh Lạc đại điển được chép thêm một bản theo lệnh của hoàng đế nhà Minh. Trải qua nhiều biến loạn lịch sử, đặc biệt là sự kiện Liên quân tám nước tấn công hoàng cung nhà Thanh trong thời gian phong trào Nghĩa Hòa Đoàn, Vĩnh Lạc đại điển bị hủy hoại phần lớn và cho tới nay người ta chỉ còn lưu giữ được khoảng chưa đầy 400 tập của bộ sách này. Bộ sưu tập trọn vẹn nhất các tập Vĩnh Lạc đại điển hiện được cất giữ tại Thư viện Quốc gia Trung Quốc ở Bắc Kinh. Năm 1962, một phần của bộ sách gồm 109 tập đã được xuất bản.

Xem thêm
 Tứ Tống toàn thư
 Tứ khố toàn thư
 Bách khoa toàn thư Trung Quốc
 Hoàng triều đại điển
 Đại Minh hội điển
 Quốc triều hội điển
 Quốc triều chính biên điển lục
 Khâm định Đại Thanh hội điển sự lệ
 Khâm định Đại Nam hội điển sự lệ

Chú thích

Tham khảo
 Ebrey, Patricia Buckley, Anne Walthall, James B. Palais. (2006). East Asia: A Cultural, Social, and Political History. Boston: Houghton Mifflin Company. ISBN 0-618-13384-4.

Sách năm 1408
Hội điển
Văn học thời nhà Minh


title: Nguyên Bình (định hướng)

text:
Nguyên Bình có thể chỉ:

Địa danh

Việt Nam
 Huyện Nguyên Bình thuộc tỉnh Cao Bằng
 Phường Nguyên Bình, thị xã Nghi Sơn, tỉnh Thanh Hóa
 Thị trấn Nguyên Bình, huyện Nguyên Bình, tỉnh Cao Bằng.

Trung Quốc
 Thành phố cấp huyện Nguyên Bình thuộc Hãn Châu.

Tên người
 Tên Hán Việt của Taira Hara, một mangaka của Nhật Bản


title: Sankt Peter am Ottersbach

text:
Sankt Peter am Ottersbach là một đô thị thuộc huyện Radkersburg thuộc bang Steiermark, nước Áo. Đô thị  có diện tích 35,48 km², dân số thời điểm cuối năm 2005 là 2281 người.

Tham khảo


title: Hoa Nghị huynh đệ

text:
Tập đoàn Hoa Nghị huynh đệ (Tiếng Anh: Huayi Brothers Media Corporation) hay còn gọi là Hoa Nghị huynh đệ ảnh nghiệp, là tập đoàn điện ảnh và giải trí Trung Quốc. Tập đoàn được hai anh em Vương Trung Quân và Vương Trung Lỗi thành lập năm 1994.

Tiểu sử
Hoa Nghị huynh đệ được hai anh em Vương Trung Quân (sinh ngày 30 tháng 11 năm 1960) và Vương Trung Lỗi (sinh ngày 4 tháng 4 năm 1970) thành lập năm 1994. Hãng chuyên sản xuất các bộ phim điện ảnh, phim truyền hình, chương trình truyền hình, quản lý các nghệ sĩ. Đến nay, Hoa Nghị huynh đệ đã phát triển thành một tập đoàn.

Các nghệ sĩ trực thuộc quản lý
Tập đoàn Hoa Nghị huynh đệ là nơi quản lý rất nhiều các nghệ sĩ nổi tiếng Trung Quốc.

Các nghệ sĩ đang trực thuộc
Đổng Tuyền
Thích Nghiên Địch
Hoắc Tư Yến
Lý Thiến
Kiều Chấn Vũ
Ngô Bội Từ
Dương Lập Tân
Viên Hiểu Siêu
Chu Tiểu Xuyên
An Dĩ Hiên
Đỗ Thuần
 Lý Hâm Vũ
Tô Nham
 Tiêu Ngạn Bác
Dương Húc Văn
Trương Hàm Dư
Chu Vịnh Đằng
Bảo Kiếm Phong
Phùng Đức Luân
Liệu Phàm
Từ Phàm
Trương Mặc
Zony và Yony
Tào Lộ
Phùng Gia Di
Lý Thần
 Lưu Khoa
Vương Cảnh Xuân
Từ Khiết Nhi
Trương Hiểu Long
Phó Nghệ Vỹ
Trần Hách
Phùng Thiệu Phong
Lỳ Trình Viện
Mã Nghiên Đình
Vương Nhược Tâm
Từ Lộ
Diêu Tinh Đồng
Triệu Hải Đào
Từ Hân Nhiên
Trần Hiểu Đông
Hàn Tú Nhất
Lý Niệm
Bành Quốc Bân
Ôn Bích Hà
Dương Lặc
Vịnh Mai
Trịnh Khải
Lý Trị Đình
Vương Bảo Cường
Đường Nghệ Hân
Đoạn Dịch Hoành
Bảo Kiếm Phong
Trần Nhã Nhàn
Cát Lệ
Lý Hâm Vũ
Lưu Đông Thấm
Chung Sở Hi
Trịnh Duệ Bân
Tô Hiểu Đồng
Tôn Y Hàm

Nghệ sĩ đã hết hợp đồng
 Vu Chấn
 Vương Truyền Quân
 Lưu Vân
 Chu Hoành Gia
 Trương Tử Phong
 Lý Tiểu Lộ
 Mạnh Nghiễm Mỹ
 Lục Nghị
 Hồ Khả
 Giả Nãi Lượng
 Hùng Nãi Cẩn
 Mã Tô
 Vương Lạc Dũng
 Lưu Vũ Hâm
 Thang Yến
 Trương Trữ Giang
 Lee Seung-hyun
 Thượng Văn Tiệp
 Trần Tử Hàm
 Phạm Văn Phương
 Thường Phương Nguyên
 Tát Nhật Na
 Phương Lực Thân
 Vương Hiểu Thần
 Lưu Vũ
 Tề Khuê
 Trương Chí Kiên
 Li Lâm
 Lâm Tâm Như
 Trần Sở Hà
 Phạm Băng Băng
 Quách Gia Minh
 Tiết Giai Ngưng
 Vương Nhất Nam
 Ninh Lộ
 Lưu Quân
 Hà Khiết
 Trương Dịch
 Dương Tử
 La Hải Quỳnh
 Diêu Lỗ
 Phạm Chí Bác
 Huỳnh Hiểu Minh
 Cung Bội Bật
 Vương Thiên Nguyên
 Leon Jay Williams
 Tôn Ninh
 Hà Trác Ngôn
 Đặng Siêu
 Châu Tấn
 Tô Hữu Bằng
 Diêu Thần
 Tỉnh Bách Nhiên
 Lập Uy Liêm
 Chu Á Văn
 Sa Dật
 Thiệu Binh
 A Nhã
 Khương Hồng

Phim truyện
 Điện thoại di động (Movie, 2003)
 Tuyệt đỉnh Kungfu (Movie, 2004)
 Thiên hạ vô tặc (Movie, 2004)
 Kế hoạch Baby (Movie, 2006)
 Dạ yến (Movie, 2006)
 Binh pháp Mặc công (Movie, 2006)
 Hiệu lệnh tập kết (Movie, 2007)
 Tâm trung hữu quỷ (Movie, 2007)
 Phi thành vật nhiễu (Movie, 2008)
 Vua Kung Fu (Movie, 2008)
 Phong thanh (Movie, 2009)
 Tình mộng kỳ duyên (Movie, 2009)
 Suy đoán của Lý Mễ (Movie, 2009)
 Đường Sơn đại địa chấn (Movie, 2010)
 Tuyến nhân (Movie, 2010)
 Địch Nhân Kiệt: Thông Thiên Đế quốc (Movie, 2010)
 Khai tâm ma pháp (Movie, 2011)
 Tân Thiếu Lâm tự (Movie, 2011)
 Yêu (Movie, 2012)
 Nạn đói 1942 (Movie, 2012)
 Họa Bì 2 (Movie, 2012)
 12 Con Giáp (Movie, 2012)
 Thái cực quyền (Movie, 2012)
 Thái cực quyền 2 (Movie, 2012)
 Tư nhân đính chế (Movie, 2013)
 Tây Du Ký: Mối tình ngoại truyện (Movie, 2013)
 Địch Nhân Kiệt: Thần đô Long Vương (Movie, 2013)
 Học Cách Yêu (Movie, 2014)
 Thái Bình Luân (Movie, 2014)
 Thiên tướng hùng sư (Movie, 2015)
 Thất cô (Movie, 2015)
 Hardcore Henry (Movie, 2015)
 Món quà bí ẩn (Movie, 2015)
 Lão Pháo Nhi (Movie, 2015)
 Mệnh trung chú định (2015)
 Ma thổi đèn - Tầm long quyết (Movie, 2015)
 Cậu Bé Ma (2016)
 Warcraft: Đại Chiến Hai Thế giới (2016)
 Free State of Jones (2016)
 Bodi - Chú chó mê nhạc rock (2016)
 Nổi loạn tuổi 17 (2016)
 Những bà mẹ "ngoan" (Movie, 2016)
 Tôi không phải là Phan Kim Liên (Movie, 2016)
 Những bà mẹ "ngoan" 2 (Movie, 2017)
 Khoảng cách giữa chúng ta (Movie, 2017)
 Trò chơi của Molly (Movie, 2017)
 Tây Du Ký: Mối tình ngoại truyện 2 (Movie, 2017)
 Kẻ ngoại tộc (Movie, 2017)
 Thunder Agents (N/A)
 Sát hại Hội Vui vẻ (Movie, 2018)
 Giành anh từ biển (Movie, 2018)
 Peppermint: Thiên thần công lý (Movie, 2018)
 Địch Nhân Kiệt: Tứ đại Thiên Vương (Movie, 2018)
 Mốc 22 (Movie, 2018)
 Bỗng dưng làm sếp (Movie, 2018)
 Chị thấy chị đẹp (Movie, 2018)
 21 cây cầu (Movie, 2019)
 Ma thổi đèn - Vân Nam trùng cốc (Movie, 2019)
 Phàn đăng giả (Movie, 2019)
 Bát bách (Movie, 2020)
 Tuyệt chủng (Movie, 2021)
 Âm dương sư: Thị thần lệnh (Movie, 2021)
 Cherry (Movie, 2021)
 Thiết đạo anh hùng (Movie, 2021)
 Môn phái võ mèo: Huyền thoại một chú chó (Movie, 2022)
 Đặc vụ 355 (Movie, 2022)
 Trăng rơi (Movie, 2022)

Xem thêm
 Thượng Hải Đường Nhân
 Vua Kung Fu

Tham khảo

Liên kết ngoài
 華誼兄弟傳媒官方網站
 華誼兄弟時代文化經紀有限公司官方網站
 華誼兄弟傳媒股份有限公司官方網站
 华谊兄弟影院投资有限公司官方網站
 華誼兄弟天意影視有限公司官方網

Hãng phim Trung Quốc
Hãng phim truyền hình Trung Quốc
Công ty quản lý tài năng Trung Quốc đại lục
Công ty sản xuất phim Trung Quốc


title: Apatania immensa

text:
Apatania immensa là một loài Trichoptera trong họ Apataniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Apatania


title: Castel San Giorgio

text:
Castel San Giorgio là một đô thị (comune) thuộc tỉnh Salerno trong vùng Campania của Ý. Castel San Giorgio có diện tích km2, dân số là người (thời điểm ngày).

Tham khảo

Đô thị tỉnh Salerno
Thành phố và thị trấn ở Campania


title: Vulcaniella grabowiella

text:
Vulcaniella grabowiella là một loài bướm đêm thuộc họ Cosmopterigidae. Nó được tìm thấy ở bán đảo Iberia to Tiểu Á.

Ấu trùng ăn various Lamiaceae species.Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

Tham khảo

Liên kết ngoài
bladmineerders.nl
Fauna Europaea

Vulcaniella
Côn trùng châu Âu


title: Melanotus splichali

text:
Melanotus splichali là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia & Schimmel miêu tả khoa học năm 2002.

Chú thích

Tham khảo

Melanotus


title: Valliguières

text:
Valliguières là một xã trong vùng Occitanie. Xã Valliguières nằm ở khu vực có độ cao trung bình 170 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Valliguieres