title: Rừng Na Uy (phim)

text:
là một bộ phim điện ảnh Nhật Bản có đề tài chính kịch lãng mạn do Trần Anh Hùng làm đạo diễn công chiếu năm 2010, dựa theo cuốn tiểu thuyết cùng tên của nhà văn Murakami Haruki. Nội dung phim xoay quanh cuộc đời và tình yêu của chàng thanh niên Nhật Toru (Matsuyama Kenichi) với hai cô gái Naoko (Kikuchi Rinko) và Midori (Mizuhara Kiko). Phim ra rạp tại Nhật Bản vào ngày 11 tháng 12 năm 2010. Tác phẩm khởi chiếu tại Việt Nam vào ngày 31 tháng 12 năm 2010. Bộ phim còn có buổi chiếu tại Liên hoan phim Venezia 2010 và giành được một đề cử cho giải Sư tử vàng.

Cốt truyện
Watanabe Toru là một chàng thanh niên có lối sống nghiêm túc và trầm lặng ở Tokyo của những năm 1960. Cuộc đời Toru gặp biến cố lớn bởi sự ra đi đột ngột của người bạn thân nhất Kizuki sau khi người này tự sát. Nhằm tìm kiếm lối thoát cho bản thân, Toru bèn đăng ký nhập học tại một trường đại học ở Tokyo. Tình cờ trong một lần đi dạo ở công viên, Toru gặp gỡ cô bạn gái cũ của Kizuki là Naoko, và mối quan hệ giữa họ càng trở nên thân thiết. Rồi sức khỏe tinh thần Naoko dần bị hủy hoại bởi sự mất mát của Kizuki và cô càng lún sâu vào vòng xoáy của trầm cảm.

Toru đã ngủ với Naoko vào đúng dịp sinh nhật tuổi 20 của cô. Không lâu sau, Naoko đột ngột rời đi và chuyển đến một viện điều dưỡng nằm ở một khu vực hẻo lánh gần Kyoto. Tình cảnh đó làm cho Toru vô cùng đau khổ vì anh đã trót yêu Naoko sâu đậm, nhưng cô lại không thể đáp lại tình cảm của anh. Toru sống qua ngày với những ám ảnh về cái chết bủa vây mình, còn Naoko thì cảm thấy một phần không thể thiếu trong cô đã biến mất vĩnh viễn. Toru tiếp tục theo học cùng các bạn đồng trang lứa, rồi ở một kỳ học vào mùa xuân, anh gặp cô bạn học cùng lớp rất hấp dẫn tên Midori. Cô có tính cách hoàn toàn trái ngược với Naoko – hướng ngoại, hoạt bát và cực kỳ tự tin. Nội dung phim về sau xoay quanh mối tình tay ba giữa Toru và Naoko–Midori, buộc anh phải lựa chọn giữa hai cô gái, sống cùng quá khứ hoặc hướng đến tương lai.

Phân vai
 Matsuyama Kenichi - Toru
 Kikuchi Rinko - Naoko
 Mizuhara Kiko - Midori
 Tamayama Tetsuji - Nagasawa
 Kora Kengo - Kizuki
 Kirishima Reika - Reiko
 Hatsune Eriko - Hatsumi
 Itoi Shigesato vai giáo sư
 Hosono Haruomi vai chủ cửa tiệm bán đĩa
 Takahashi Yukihiro vai người gác cổng.

Sản xuất
Ngày 31 tháng 7 năm 2008, Trần Anh Hùng được công bố sẽ trở thành đạo diễn cho tác phẩm điện ảnh chuyển thế cuốn Rừng Na Uy lên màn ảnh rộng. Theo đạo diễn Trần Anh Hùng, ông muốn mình không chỉ chuyển thể cốt truyện của tiểu thuyết nổi tiếng Rừng Na Uy mà còn phải chuyển thể được chất thơ và những cảm xúc mà tiểu thuyết đã từng đem lại cho đông đảo độc giả. Cũng theo đạo diễn thì ông dùng phiên dịch trong khi chỉ đạo diễn xuất như một cách khác để tìm kiếm cái "năng lượng khác" của những diễn viên trẻ người Nhật. Vị đạo diễn chia sẻ: "Câu chuyện của Rừng Na Uy sôi nổi nhưng nhạy cảm, dịu dàng và thanh nhã. Đó sẽ là một thách thức lớn đối với tôi vì phải chuyển tải hết được nhiều yếu tố đó lên phim". Nhà sản xuất Rừng Na Uy, ông Shinji Ogawa cho biết lúc đầu nhà văn Murakami đã rất do dự phê duyệt dự án chuyển thể này, nhưng sau khi ông nhìn thấy kịch bản của đạo diễn Trần Anh Hùng ông đã thay đổi quyết định. Vào giai đoạn đầu của dự án, Trần Anh Hùng có trao đổi vài lần với tác giả nguyên tác Murakami Haruki và nhận được lời khuyên từ nhà văn người Nhật: "Hãy làm bộ phim mà bạn có trong đầu. Đó là tất cả những gì bạn cần để làm một bộ phim tốt nhất có thể". Ngày 8 tháng 12 năm 2010, tại một buổi chiếu ở Đại sứ quán Na Uy, Tokyo, Trần Anh Hùng chia sẻ về cuộc nói chuyện với Murakami: "Sau một số gợi ý ban đầu về việc phát triển kịch bản, ông Murakami Haruki đã cho phép tôi tự do sáng tạo những gì mình muốn...Là một nghệ sỹ, ông ấy hiểu rằng một đạo diễn rất cần không gian riêng để tự do sáng tạo". Ngày 19 tháng 5 năm 2009, Matsuyama Kenichi, Kikuchi Rinko và Mizuhara Kiko lần lượt được xác nhận sẽ đóng các vai Toru, Naoko và Midori trong phim.

Trong Rừng Na Uy, ngoại trừ bài hát của ban nhạc The Beatles là cảm hứng cho cái tên của tiểu thuyết, Norwegian Wood, Trần Anh Hùng quyết định sử dụng những bài hát ít được biết đến nhưng với xúc cảm mạnh mẽ để tránh sự ám ảnh của quá khứ với bộ phim. Những cảnh tình dục, vốn đóng vai trò rất quan trọng trong tiểu thuyết, được Trần Anh Hùng tập trung chủ yếu vào khuôn mặt của các nhân vật. Theo đạo diễn, ông muốn mang đến cho khán giả tác động của cảm giác và xúc giác lên Naoko khi cô ngủ với Toru và tránh tất cả những thứ khác có thể làm phân tán sự tập trung của khán giả. Vị đạo diễn nhấn mạnh: "Những gì tôi làm là tập trung vào các nhân vật chính, Watanabe và những cung bậc cảm xúc về tình yêu cũng như mất mát. Tôi muốn cậu ấy học cách làm thế nào để nắm lấy cuộc sống và sau đó có thể nói với người phụ nữ khác rằng 'anh yêu em'. Đó là những yếu tố chính mà tôi muốn tập trung thể hiện".

Công chiếu
Rừng Na Uy từng ra mắt tại Liên hoan phim quốc tế Venezia lần thứ 67 và tham gia tranh cử giải Sư tử vàng tại sự kiện này. Không lâu sau phim cũng ra rạp tại thị trường nội địa Nhật vào ngày 11 tháng 12 năm 2010. Tại Anh Quốc, lịch phát hành của bộ phim là ngày 11 tháng 3 năm 2011. Tại thị trường Mỹ, tác phẩm được công chiếu với suất chiếu có hạn vào ngày 6 tháng 1 năm 2012 tại thành phố New York City và Washington D.C. Tại Canada, phim ra rạp vào ngày 2 tháng 3 năm 2012. Tại Việt Nam, Rừng Na Uy khởi chiều tại các cụm rạp toàn quốc vào ngày 31 tháng 12 năm 2010.

Đón nhận

Đánh giá chuyên môn
The Daily Telegraph cho rằng đạo diễn Trần Anh Hùng đã "dũng cảm" để nỗ lực mang cuốn tiểu thuyết năm 1987 của Murakami Haruki lên màn ảnh rộng, nhưng có nhắc rằng "bộ phim đọng lại [cho khán giả] chỉ như một bản tóm tắt sách của Murakami". Stephen Holden của tờ The New York Times viết rằng bộ phim "ít được nhận thức dưới dạng tường thuật mạch lạc, thay vào đó là một cái ảo mộng luẩn quẩn bị nhấm chìm trong nỗi đau xót thê lương".

Trong một bài nhận xét, Báo Tuổi trẻ viết: "Phim Rừng Na Uy vẫn đậm chất Trần Anh Hùng. Đây là một bộ phim đẹp với từng cảnh quay đẹp, với những góc máy cận cảnh khuôn mặt nhân vật, dù khi ân ái, khi ăn uống hay khi giữa thiên nhiên, với âm nhạc trỗi lên dìu dặt hoặc dồn dập, xen những khoảng lặng cho chỉ những hình ảnh diễn ra. Âm nhạc và âm thanh trong phim tác động mạnh cho cảm xúc nhân vật và cảm xúc người xem." Trang VnExpress thì tổng kết sau khi xem phim: "Nói tóm lại, để có thể đón nhận được Rừng Na Uy của Trần Anh Hùng thì tất cả khán giả phải quên hẳn câu chuyện trong tiểu thuyết và đón nhận như một tác phẩm đứng độc lập hoàn toàn thì mới có thể "cảm" được... Phim nhận được hai luồng ý kiến trái chiều sau khi công chiếu. Một nửa bày tỏ sự thất vọng và cho rằng Rừng Na Uy chẳng khác nào một bức tranh đẹp nhưng vô hồn, trong khi nửa còn lại cảm thấy hài lòng với những cảm xúc mà phim đem lại." Viết cho tờ Thể thao & Văn hóa, nhà báo Minh Đức nhận định: "Xem phim Rừng Na Uy, và cũng giống như lần đầu tiên, lần thứ hai, lần thứ ba sau khi đọc cuốn truyện này, cảm xúc của tôi bị đóng băng khi bước chân ra khỏi rạp. Có lẽ nếu gọi đó là một bộ phim hay thì sẽ hơi gượng ép. Nhưng phần nào nó đã thành công trong việc mang lại cho tôi bầu không khí đặc trưng trong nguyên tác của Haruki Murakami. Hay là bởi vì vừa xem phim, tôi vừa tự ôn lại những lời văn, câu thoại mà mình gần như đã thuộc nằm lòng, nên cảm giác như vậy?"

Giải thưởng

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Trang web chính thức  của phim
  Trang web chính thức
  Trang web chính thức

Phim do Trần Anh Hùng đạo diễn
Phim Nhật Bản
Phim tâm lý
Phim lãng mạn
Phim dựa theo tác phẩm của nhà văn
Phim năm 2010
Phim lấy bối cảnh ở thập niên 1960
Phim chính kịch thập niên 2010
Phim lấy bối cảnh ở Tokyo


title: Stade de France

text:
Stade de France (, ) là sân vận động quốc gia của Pháp. Sân nằm ở xã Saint-Denis, tỉnh Seine-Saint-Denis, ở phía bắc Paris. Sân vận động có sức chứa 80.698 chỗ ngồi, khiến sân trở thành sân vận động lớn thứ bảy ở châu Âu. Sân vận động này được sử dụng bởi đội tuyển bóng đá quốc gia Pháp và đội tuyển rugby union quốc gia Pháp cho các trận đấu quốc tế. Đây là sân vận động lớn nhất ở châu Âu cho các giải đấu điền kinh, với sức chứa 78.338 chỗ ngồi trong các giải đấu đó. Mặc dù vậy, đường chạy điền kinh của sân chủ yếu được che phủ dưới mặt sân bóng đá. Ban đầu được xây dựng cho Giải vô địch bóng đá thế giới 1998, tên của sân vận động được đề xuất bởi Michel Platini, trưởng ban tổ chức World Cup 1998. Vào ngày 12 tháng 7 năm 1998, Pháp đã đánh bại Brasil 3–0 trong trận chung kết World Cup 1998 diễn ra tại đây. Sân sẽ tổ chức các nội dung thi đấu môn điền kinh tại Thế vận hội Mùa hè 2024. Sân cũng sẽ tổ chức các trận đấu của Giải vô địch bóng bầu dục thế giới 2023. Sau cuộc tấn công của Nga vào Ukraina 2022, đã có thông tin cho rằng trận chung kết UEFA Champions League 2022 sẽ được chuyển từ Gazprom Arena đến Stade de France.

Stade de France được UEFA liệt kê là sân vận động Hạng 4. Sân vận động này đã tổ chức các trận đấu tại World Cup 1998, các trận chung kết UEFA Champions League năm 2000, 2006 và 2022, cũng như các trận đấu tại Giải vô địch bóng bầu dục thế giới 1999 và 2007, khiến sân trở thành một trong hai sân vận động duy nhất trên thế giới tổ chức cả trận chung kết Giải vô địch bóng đá thế giới và trận chung kết Giải vô địch bóng bầu dục thế giới (cùng với Sân vận động Nissan ở Yokohama). Sân cũng đã tổ chức bảy trận đấu tại Giải vô địch bóng đá châu Âu 2016, bao gồm cả trận chung kết, nơi Pháp thua Bồ Đào Nha với tỷ số 1–0 sau hiệp phụ. Nơi đây cũng tổ chức giải đấu đua xe Race of Champions vào các năm 2004, 2005 và 2006. Sân vận động đã tổ chức Giải vô địch điền kinh thế giới 2003. Từ năm 1999 đến năm 2016, sân đã tổ chức giải đấu điền kinh hằng năm Meeting Areva.

Ở Pháp, Stade de France đóng vai trò là sân nhà thứ hai của các câu lạc bộ bóng bầu dục của Paris như Stade Français và Racing 92. Nơi đây tổ chức một số trận đấu trên sân nhà trong mùa giải thông thường của Stade Français và Racing 92. Sân cũng tổ chức các trận chung kết cúp quốc nội chính của Pháp, bao gồm Cúp bóng đá Pháp (cả bóng đá và bóng bầu dục), Cúp Liên đoàn bóng đá Pháp, Cúp bóng đá nữ Pháp, và Coupe Gambardella, cũng như trận đấu tranh chức vô địch giải đấu rugby union Top 14.

Sân vận động được sở hữu và điều hành bởi Consortium Stade de France.

Lịch sử

Sau khi Pháp được công bố là chủ nhà của Giải vô địch bóng đá thế giới 1998 vào ngày 2 tháng 7 năm 1992, cuộc thảo luận về việc xây dựng một sân vận động quốc gia ở Pháp đã được diễn ra. Kết quả là nước này và Liên đoàn bóng đá Pháp đã quyết định xây dựng sân vận động toàn chỗ ngồi, có sức chứa hơn 80.000 chỗ ngồi với mọi chỗ ngồi đều được mái che che phủ. Đây là lần đầu tiên sau hơn 70 năm kể từ khi xây dựng Sân vận động Olympic Yves-du-Manoir, một sân vận động ở Pháp được xây dựng cho một sự kiện cụ thể. Do quy mô và tầm quan trọng của sân vận động này, Hội đồng Nhà nước đã được phép đánh giá trực tiếp với cách thức xây dựng và chi phí xây dựng cho sân vận động. Hội đồng đã tìm cách xây dựng sân vận động càng gần thủ đô Paris của Pháp càng tốt, và công ty xây dựng và nhà điều hành sân vận động này sẽ nhận được khoản đóng góp tài chính đáng kể trong khoảng thời gian 30 tháng sau khi hoàn thành sân vận động. Thiết kế của sân được giao cho đội ngũ kiến trúc sư bao gồm Michel Macary, Aymeric Zublena, Michel Regembal và Claude Constantini, những người thuộc tập đoàn CR SCAU Architecture.

Sân vận động đã chính thức sẵn sàng để xây dựng sau khi chính phủ Pháp lựa chọn các công ty xây dựng Bouygues, Dumez và SGE, và giấy phép xây dựng được ký vào ngày 30 tháng 4 năm 1995. Công việc xây dựng được bắt đầu vào ngày 2 tháng 5 năm 1995. 5 tháng sau đó, vào ngày 6 tháng 9, viên đá đầu tiên của sân được đặt xuống. Sau hơn một năm xây dựng, một khu đất rộng hơn 800.000 m² đã được tạo ra và hơn 180.000 m³ bê tông đã được đổ. Công việc lắp đặt mái che và khán đài di động mất hơn một năm để hoàn thành và tiêu tốn 45 triệu euro.

Trong giai đoạn xây dựng, sân vận động được gọi bằng tiếng Pháp là Grand Stade ("sân vận động lớn"). Vào ngày 4 tháng 12 năm 1995, Bộ Thể thao đã phát động một cuộc thi để lựa chọn tên gọi cho sân vận động. Sân vận động chính thức được đặt tên là Stade de France sau khi Bộ đồng ý đề xuất tên gọi này từ huyền thoại bóng đá Pháp Michel Platini. Tổng chi phí xây dựng của sân vận động là 364 triệu euro.

Sau 31 tháng xây dựng, sân vận động được khánh thành vào ngày 28 tháng 1 năm 1998 với trận đấu bóng đá giữa Pháp và Tây Ban Nha. Trận đấu có 78.368 khán giả dự khán, trong đó có Tổng thống Jacques Chirac. Pháp giành chiến thắng trước Tây Ban Nha với tỷ số 1–0, với bàn thắng duy nhất của Zinédine Zidane ghi ở phút 20. Đây là bàn thắng đầu tiên được ghi tại Stade de France. Sáu tháng sau, Pháp đã đánh bại Brasil tại đây trong trận chung kết Giải vô địch bóng đá thế giới 1998 để giành chức vô địch World Cup đầu tiên. Tại World Cup 1998, Stade de France đã tổ chức các trận đấu vòng bảng, trận tứ kết, bán kết và trận chung kết. Vào ngày 2 tháng 2 năm 1998, năm ngày sau khi sân được khánh thành, trận đấu đầu tiên của đội tuyển rugby union quốc gia Pháp tại đây đã được diễn ra giữa Pháp và Anh. Pháp giành chiến thắng 24–17 trước Anh, trước sự chứng kiến của 77.567 khán giả. Philippe Bernat-Salles đã ghi điểm đầu tiên tại sân vận động, ở phút thứ 11 của trận đấu.

Vào ngày 24 tháng 5 năm 2000, Stade de France đã tổ chức trận chung kết UEFA Champions League 2000. 78.759 khán giả đã chứng kiến câu lạc bộ Real Madrid của Tây Ban Nha đánh bại đối thủ Valencia của Tây Ban Nha với tỷ số 3–0. Năm 2003, Stade de France là địa điểm chính của Giải vô địch điền kinh thế giới 2003. Ba năm sau, vào năm 2006, nơi đây đã tổ chức trận chung kết UEFA Champions League khác giữa một câu lạc bộ khác của Tây Ban Nha là Barcelona và Arsenal của Anh. Barcelona đã đánh bại Arsenal với tỷ số 2–1. Vào ngày 9 tháng 5 năm 2009, Stade de France đã lập kỷ lục quốc gia về số lượng khán giả dự khán một trận đấu thể thao diễn ra tại Pháp, đó là trận chung kết Cúp bóng đá Pháp 2009, khi 80.832 người đã chứng kiến Guingamp đánh bại kình địch Rennes với tỷ số 2–1. Vào ngày 22 tháng 5 năm 2010, Stade de France đã tổ chức trận chung kết Cúp Heineken 2010. Vào ngày 11 tháng 2 năm 2012, trận đấu bóng bầu dục quốc tế Six Nations giữa Pháp và Ireland đã bị hủy bỏ ngay trước khi bắt đầu, do mặt sân bị đóng băng vì sân vận động không có hệ thống sưởi dưới mặt sân.

Vào ngày 13 tháng 11 năm 2015, trong một loạt các vụ nổ súng và đánh bom phối hợp khắp Paris, Stade de France đã trở thành mục tiêu tấn công. Hai vụ nổ đã xảy ra bên ngoài sân vận động trong trận giao hữu quốc tế giữa Pháp và Đức, với sự có mặt của Tổng thống Pháp François Hollande. Tuy nhiên, kẻ khủng bố đã không thể vào sân vận động. Tiếng nổ có thể nghe thấy được từ bên trong sân vận động, và nhiều khán giả nghĩ rằng đó là một trận pháo hoa bắn ra bên trong sân vận động. Kẻ khủng bố muốn xâm nhập vào sân vận động, nhưng đã sợ hãi bỏ chạy khi thấy nhân viên an ninh và buộc phải cho nổ bom ở bên ngoài sân. Các nhà chức trách biết rất rõ về những gì đã xảy ra bên ngoài sân vận động, nhưng không thông báo cho khán giả và trận đấu vẫn được tiếp tục vì lo ngại rằng việc hủy bỏ trận đấu sẽ gây ra hoảng loạn cho các khán giả. Kể từ đó, Stade de France được sử dụng nhiều lần để diễn tập để đề phòng các vụ tấn công khác, và sân vận động đã được tăng cường an ninh. Kể từ sau vụ tấn công, đã có những hướng dẫn mới do cảnh sát Pháp ban hành, với nhiều phản ứng trái chiều.

Năm 2016, Stade de France được sử dụng làm sân vận động trung tâm của Euro 2016. Tại giải đấu này, sân đã tổ chức bảy trận đấu. Sân vận động được sử dụng cho lễ khai mạc của giải đấu, trong đó có buổi biểu diễn của DJ người Pháp David Guetta. Vào cuối buổi biểu diễn của mình, Guetta đã mời ca sĩ người Thụy Điển Zara Larsson lên sân khấu biểu diễn bài hát chính thức của giải đấu - "This One's for You". Sau buổi lễ, sân đã tổ chức trận khai mạc của giải đấu giữa Pháp và România. Pháp đã đánh bại România với tỷ số 2–1. Trong tháng tiếp theo, sân vận động này đã tổ chức sáu trận đấu khác của giải đấu, bao gồm cả trận chung kết giải vô địch bóng đá châu Âu 2016 giữa Pháp và Bồ Đào Nha. Lễ bế mạc đã diễn ra trước trận chung kết, và David Guetta đã biểu diễn một lần nữa. Bồ Đào Nha đã đánh bại Pháp sau hiệp phụ với tỷ số 1–0 và giành chức vô địch Euro lần đầu tiên trong lịch sử của Bồ Đào Nha.

Trận chung kết UEFA Champions League 2022 giữa Liverpool F.C. và Real Madrid CF đã bị hoãn vì những khó khăn trong việc khán giả vào sân. Gérald Darmanin, Bộ trưởng Nội vụ Pháp, đổ lỗi cho các cổ động viên Liverpool, cho rằng các cổ động viên Liverpool đã mất kiểm soát và cố gắng vào sân vận động bằng vé giả. Cảnh sát Pháp đã sử dụng hơi cay và bình xịt hơi cay để cố gắng giải tán đám đông. Chủ tịch Hiệp hội cổ động viên khuyết tật Liverpool nói với Thượng viện Pháp rằng "Các cổ động viên khuyết tật bị đối xử như động vật." Những người hâm mộ cố gắng rời khỏi sân vận động đã bị tấn công bởi cư dân địa phương. Các cổ động viên, nhà báo và các chính trị gia đã phản bác tuyên bố của chính quyền Pháp. UEFA đã đưa ra một báo cáo độc lập về vụ việc này.

Kiến trúc

Stade de France có một khán đài di động có thể thu vào để lộ ra đường chạy điền kinh. Sân vận động được thiết kế đặc biệt với sự hỗ trợ của một phần mềm mô phỏng đám đông để có được sự quan sát chính xác về số lượng khán giả đến sân. Sân vận động này được xây dựng cũng nhằm thu hút sự quan tâm và phát triển cho khu vực Plaine Saint-Denis, bao gồm các xã Saint-Denis, Aubervilliers và Saint-Ouen. Mục tiêu chính là cải tạo khu vực này bằng cách xây dựng các khu dân cư và khu đô thị mới.

Sân vận động được xây dựng mà không có hệ thống sưởi dưới mặt sân. Năm 2012, trận đấu bóng bầu dục quốc tế Six Nations Tournament giữa Pháp và Ireland đã bị hủy bỏ do mặt sân bị đóng băng.

Năm 2002, Hiệp hội Quốc tế về Công trình Cầu cống và Kết cấu (IABSE) đã trao giải thưởng công nhận cấu trúc độc đáo của Stade de France với nhận xét rằng Stade de France trưng bày "một công trình kiến trúc mở hấp dẫn của thành phố, với sự thanh lịch, tự nhiên và nhẹ nhàng".

Mái che

Mái che của Stade de France được lắp đặt với chi phí hơn 45 triệu euro. Hình dạng elip của mái che tượng trưng cho tính phổ biến của thể thao ở Pháp. Mái che có diện tích 6 ha và khối lượng 13.000 tấn, được nhiều người coi là một kỳ quan kỹ thuật. Mái che được thiết kế để bảo vệ 80.000 khán giả một cách dễ dàng mà không bị che mất mặt sân. Tất cả đèn chiếu sáng và dàn âm thanh, bao gồm 550 đèn và 36 hộp loa, được đặt bên trong mái che để tránh cản trở tầm nhìn. Kính màu ở trung tâm làm giảm độ tương phản và phân bổ ánh sáng tự nhiên. Kính màu lọc bức xạ hồng ngoại và đỏ, tuy nhiên, kính màu cho phép ánh sáng xanh lam và xanh lục đi qua, do sự cần thiết của chúng trong việc chăm sóc mặt cỏ.

Bên trong

Khán đài
Stade de France là sân vận động mô-đun lớn nhất thế giới với ba phòng trưng bày.

Sân vận động có một khán đài di động với sức chứa 25.000 chỗ ngồi. Khán đài này nằm ở tầng 1. Khán đài có thể lùi vào 15 feet để lộ ra toàn bộ đường chạy điền kinh và hố nhảy. Sau khi di chuyển, sức chứa của khán đài giảm xuống còn 22.000 chỗ ngồi. Công việc di chuyển kéo dài 80 giờ, huy động 40 người trong 20h/24h, và được di chuyển thành 10 phần riêng biệt, mỗi phần có khối lượng 700 tấn.

Khán giả có thể đến phòng trưng bày qua 22 cây cầu và có thể tìm thấy ở tầng 3, nơi tập trung nhiều nhà hàng, khu vui chơi giải trí, cửa hàng và an ninh nhà ga trung tâm.

18 cầu thang dẫn khán giả đến phòng trưng bày phía trên nằm ở tầng 6.

Công việc sơ tán 80.000 khán giả trên sân vận động có thể diễn ra trong vòng chưa đầy 15 phút.

Mặt sân
Nằm ở độ cao 11 mét dưới sân, mặt sân có diện tích 9.000 mét vuông (dài 120 mét và rộng 75 mét) trên mặt cỏ rộng 11.000 mét vuông. Gần một tỷ hạt đã được gieo để tạo ra mặt cỏ đầu tiên vào năm 1997. Ngày nay, cỏ có dạng cuộn với kích thước 1,20 m x 8 m. Có ba ngày chuẩn bị và năm ngày lắp đặt để thay đổi mặt sân. Sự thay đổi diễn ra nhiều lần trong năm, tùy thuộc vào sự kiện được tổ chức. Không giống như các sân vận động khác, Stade de France được xây dựng mà không có hệ thống sưởi dưới mặt sân, vì sân vận động được xây dựng trên địa điểm của một xưởng khí đốt cũ, và có những lo ngại rằng nó có thể gây ra một vụ nổ.

Màn hình khổng lồ
Là một phần của chính sách đổi mới cơ sở hạ tầng, Stade de France đã bổ sung thêm hai màn hình lớn mới vào tháng 9 năm 2006. Các màn hình mới có kích thước lớn hơn 58% so với các màn hình trước đó được lắp đặt vào năm 1998. Mỗi màn hình khổng lồ mới bao gồm 4.423.680 LED. Các màn hình này cho hình ảnh nhanh hơn và sáng hơn so với các màn hình trước đó.

Các trận đấu thể thao lớn
Các sự kiện thể thao được tổ chức tại Stade de France bao gồm các trận đấu vòng bảng, các trận đấu vòng đấu loại trực tiếp, cũng như trận chung kết của Giải vô địch bóng đá thế giới 1998, Cúp Liên đoàn các châu lục 2003, Giải vô địch bóng bầu dục thế giới 2007 và Giải vô địch bóng đá châu Âu 2016. Sân vận động cũng được lên kế hoạch tổ chức Giải vô địch bóng bầu dục thế giới 2023, bao gồm trận chung kết. Sân cũng đã tổ chức trận chung kết UEFA Champions League 2022 sau khi Sân vận động Krestovsky ở Sankt-Peterburg, Nga bị tước quyền đăng cai do cuộc tấn công của Nga vào Ukraina.

Buổi hòa nhạc
Sân vận động cũng được sử dụng cho các buổi hòa nhạc. The Rolling Stones, Depeche Mode, Tina Turner, U2, Metallica, Guns N' Roses, Muse, Rihanna, AC/DC, Justin Timberlake, Céline Dion, Bruno Mars, Beyoncé, Jay Z, Coldplay, Red Hot Chili Peppers, One Direction, Eminem, Lady Gaga, Paul McCartney, Roger Waters, Prince, Madonna, The Police, BTS và Blackpink đã biểu diễn tại đây.

Kỷ lục tiếng ồn
Vào ngày 12 tháng 5 năm 2012, ban nhạc heavy metal Gojira của Pháp đã biểu diễn tại sân vận động như màn mở đầu cho Metallica trong chuyến lưu diễn European Black Album Tour của nhóm. Tiếng ồn trong buổi hòa nhạc của Gojira được đo ở mức 120 decibel trong các hành lang ở hậu trường, phá kỷ lục về độ ồn của âm thanh lớn nhất từng được ghi lại tại Stade de France.

Vào ngày 11 tháng 4 năm 2015, độ ồn tạo ra bởi 80.000 người tại Stade de France trong trận chung kết Cúp Liên đoàn bóng đá Pháp 2015 đã lên đến 109 decibel, lập kỷ lục thế giới về sân vận động ồn ào nhất từng được ghi nhận trong trận chung kết của một giải đấu bóng đá.

Đội thuê sân
Stade de France không có đội thuê nhà thường xuyên nào ngoài các đội tuyển bóng đá và bóng bầu dục quốc gia Pháp. Mặc dù đã nhiều lần cố gắng thuyết phục một đội bóng đá hoặc bóng bầu dục chuyên nghiệp chuyển đến đây, nhưng đã thất bại cho đến nay. Sau khi xây dựng sân vận động này, Paris Saint-Germain từ chối chuyển đến đó, chọn ở lại Sân vận động Công viên các Hoàng tử dưới áp lực của chủ sở hữu lúc đó (mạng truyền hình trả tiền Canal Plus) và chính quyền thành phố Paris.

Tuy nhiên, câu lạc bộ bóng bầu dục Paris Stade Français hiện đã trở thành người thuê sân bán thường xuyên. Họ bắt đầu bằng cách lên lịch thi đấu trên sân nhà của Top 14 vào ngày 15 tháng 10 năm 2005 gặp Toulouse tại Stade de France. Chủ tịch của Stade Français, Max Guazzini, công khai nói rằng câu lạc bộ sẽ phải bán 25.000 đến 30.000 vé để hòa vốn. Ba tuần trước khi trận đấu diễn ra, 61.000 vé đã được bán ra, lập kỷ lục của Pháp về lượng vé được bán cho một trận đấu của bất kỳ môn thể thao nào, bao gồm cả bóng đá. Số người dự khán cuối cùng là 79.454 khán giả, phá vỡ kỷ lục khán giả quốc gia của một trận đấu quốc gia ở bất kỳ môn thể thao nào với hơn 20.000 người. Năm phút trước khi kết thúc trận đấu với Toulouse, Guazzini tuyên bố với đám đông rằng trận đấu trên sân nhà theo lịch trình của Stade Français với Biarritz vào tháng 3 năm 2006 cũng sẽ được tổ chức tại Stade de France. Trận đấu Stade-Biarritz đã phá vỡ kỷ lục khán giả từ đầu mùa giải, với 79.604 người có mặt.

Guazzini sau đó đã đặt sân Stade de France cho cùng hai trận đấu ở giải đấu 2006-07. Trận đấu với Biarritz vào ngày 16 tháng 10 năm 2006 đã thu hút 79.619 người, đây là trận đấu thứ ba liên tiếp của Stade Français tại Stade de France để lập kỷ lục khán giả mọi thời đại của Pháp. Kỷ lục này đã bị phá một lần nữa trong trận đấu với Toulouse vào ngày 27 tháng 1 năm 2007, với 79.741 khán giả lấp đầy khán đài. Stade Français tiếp tục lịch thi đấu ba trận sân nhà tại Stade de France trong mùa giải 2007-08. Trong mùa giải 2008-09, họ đã đặt sân Stade de France cho ba trận đấu trên sân nhà và một trận đấu pool trong Cúp Heineken. Số trận đấu trên sân nhà của Stade Français tại Stade de France đã tăng trở lại cho mùa giải 2009-10, với 5 lịch thi đấu trong Top 14 đã được công bố cho sân vận động.

Ngay cả khi thiếu người thuê giải đấu thường xuyên, doanh thu của sân vận động đã tăng lên rất nhiều trong năm 2007, vì nó được sử dụng rộng rãi trong Giải vô địch bóng bầu dục thế giới 2007 ở Pháp, nơi nó tổ chức nhiều trận đấu pool, một trận tứ kết, cả bán kết và chung kết.

Đội bóng đá Lille OSC đã chơi tất cả các trận "sân nhà" của mình ở giải đấu châu Âu trong mùa giải 2005-06, cả ở UEFA Champions League và Cúp UEFA, tại Stade de France vì sân vận động của chính họ sau đó đang được cải tạo và sân vận động gần hơn duy nhất trên đất Pháp, Sân vận động Bollaert-Delelis, không có sẵn vì đội thuê của sân đó, đối thủ địa phương của Lille, Lens, cũng đang tham dự Cúp UEFA. Stade de France đã tổ chức trận chung kết Champions League ba lần: 2000 (Real Madrid 3–0 Valencia), 2006 (Barcelona 2–1 Arsenal) và 2022 (Liverpool 0–1 Real Madrid).

Phát triển trong tương lai
Cơ quan quản lý của rugby union Pháp, Liên đoàn bóng bầu dục Pháp (FFR), đã thông báo vào tháng 11 năm 2010 rằng họ sẽ không gia hạn hợp đồng sử dụng sân Stade de France cho các trận đấu bóng bầu dục quốc tế khi nó hết hạn vào năm 2013. FFR cũng cho biết họ có kế hoạch xây dựng một sân vận động mới của riêng mình ở vùng Paris.

Được biết, FFR đã ngày càng trở nên thất vọng với một số khía cạnh của thỏa thuận. Theo nhà báo bóng bầu dục Ian Moriarty, "Thỏa thuận với sân Stade de France đã là một thảm họa đối với FFR về mặt tài chính trong những năm qua, buộc những người môi giới quyền lực của Pháp phải nhìn sang kênh tiếng Anh về con bò tiền mặt Twickenham của RFU với sự ghen tị ngày càng tăng." Các báo cáo rất khác nhau về số tiền FFR phải chi để thuê sân vận động, nhưng ước tính dao động từ 3 triệu euro đến 5 triệu euro mỗi trận. Mặc dù Stade de France và Twickenham có quy mô gần giống nhau, nhưng chi phí thuê có nghĩa là FFR được báo cáo là kiếm được khoảng 1/3 từ việc bán tháo ở Stade de France cũng như RFU từ đợt bán bán tại Twickenham. Ngoài ra, đội tuyển bóng bầu dục quốc gia không được hưởng ưu thế tại Stade de France; ưu tiên đội tuyển bóng đá quốc gia và các buổi hòa nhạc lớn. FFR đã phải chuyển hai trong số các trận đấu Test trên sân nhà năm 2010-11 tới Montpellier và Nantes do các cuộc xung đột với đội tuyển bóng đá quốc gia. Ngoài ra, cựu chủ tịch FFR, Serge Blanco, tuyên bố rằng chung kết Top 14 2009 đã phải dời từ tháng 5 sang tháng 6 vì mâu thuẫn với buổi biểu diễn nhạc rock Johnny Hallyday.

Vào tháng 6 năm 2012, FFR thông báo rằng họ đã chọn địa điểm cho sân mới của mình, tạm gọi là Grand Stade FFR. Sân vận động 82.000 chỗ ngồi, có mái che có thể thu vào và sân trượt, được xây dựng trên một đường đua ngựa trước đây ở Évry, cách Paris khoảng 25 km (16 dặm) về phía nam. Sân vận động mới, ước tính trị giá 600 triệu euro, ban đầu dự kiến mở cửa vào năm 2017, nhưng việc hoàn thành sau đó đã bị lùi sang khung thời gian 2021/2022. FFR chính thức từ bỏ dự án sân vận động vào tháng 12 năm 2016.

Truy cập
Mặc dù nằm ở ngã tư của các tuyến đường ô tô A1 và A86, bạn không nên đến đó bằng ô tô trừ khi bạn đã đặt trước chỗ đậu xe. Sân vận động được xây dựng với số lượng chỗ đậu xe rất hạn chế, đó là lý do tại sao giao thông công cộng được coi là phương tiện chính để đến sân vận động. Dịch vụ đưa đón trên sông được cung cấp bởi Kênh đào Saint-Denis.

Giao thông công cộng

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Trang chính thức  của Stade de France
 Stadium Guide Article
 Stats for all rugby matches played at the Stade de France
 Rugby World Cup 2007
 Le Stade de France 3D model (GoogleSketchup)

Địa điểm điền kinh Pháp
Các sân vận động giải vô địch bóng đá thế giới 1998
Các sân vận động Cúp Liên đoàn các châu lục 2003
Địa điểm bóng đá Pháp
Pháp
Sân vận động đa năng Pháp
Các sân vận động giải vô địch bóng bầu dục thế giới
Sân vận động rugby union Pháp
Địa điểm thể thao Seine-Saint-Denis
Địa điểm thể thao Paris
Stade Français
Đội tuyển bóng đá quốc gia Pháp
Các sân vận động giải vô địch bóng đá châu Âu 2016
Thể thao Saint-Denis, Seine-Saint-Denis
Địa điểm thể thao hoàn thành năm 1998
Khởi đầu năm 1998 ở Pháp
Địa điểm thi đấu Thế vận hội Mùa hè 2024
Sân vận động Olympic
Địa điểm điền kinh Olympic
Địa điểm âm nhạc hoàn thành năm 1998


title: Apophylia hajeki

text:
Apophylia hajeki là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Bezdek miêu tả khoa học năm 2003.

Chú thích

Tham khảo

Apophylia


title: Trung Hoa Nhật báo

text:
Trung Hoa Nhật báo (Phồn thể: 中華日報, Bính âm: Zhōnghuá Rìbào) là một tờ báo Trung văn phồn thể phát hành tại thành phố Đài Nam, Trung Hoa Dân Quốc (Đài Loan). Tờ báo được thành lập vào ngày 20 tháng 2 năm 1946 trong thời kỳ Nhật Bản chiếm đóng Đài Loan. Tờ báo được coi là một "báo Đảng" của Trung Quốc Quốc Dân Đảng tại địa phương.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trung Hoa Nhật báo

Báo chí Đài Loan


title: Ngũ kinh

text:
Ngũ Kinh (五經 Wǔjīng) là năm quyển kinh điển trong văn học Trung Hoa dùng làm nền tảng trong Nho giáo. Theo truyền thuyết, năm quyển này đều được Khổng Tử soạn thảo hay hiệu đính. Sách kinh điển gồm hai bộ: Ngũ Kinh và Tứ Thư. Năm quyển Ngũ Kinh gồm có:

Kinh Thi (詩經 Shī Jīng): sưu tập các bài thơ dân gian có từ trước Khổng Tử, nói nhiều về tình yêu nam nữ. Khổng Tử san định thành 300 thiên nhằm giáo dục mọi người tình cảm trong sáng lành mạnh và cách thức diễn đạt rõ ràng và trong sáng. Một lần, Khổng Tử hỏi học trò "học Kinh Thi chưa?", người học trò trả lời "chưa". Khổng Tử nói "Không học Kinh Thi thì không biết nói năng ra sao" (sách Luận ngữ).
Kinh Thư (書經 Shū Jīng): ghi lại các truyền thuyết, biến cố về các đời vua cổ có trước Khổng Tử. Khổng Tử san định lại để các ông vua đời sau nên theo gương các minh quân như Nghiêu, Thuấn chứ đừng tàn bạo như Kiệt, Trụ.
Kinh Lễ (禮記 Lǐ Jì): ghi chép các lễ nghi thời trước. Khổng Tử hiệu đính lại mong dùng làm phương tiện để duy trì và ổn định trật tự. Khổng Tử nói: "Không học Kinh Lễ thì không biết đi đứng ở đời" (sách Luận Ngữ).
Kinh Dịch (易經 Yì Jīng): nói về các tư tưởng triết học của người Trung Hoa cổ đại dựa trên các khái niệm âm dương, bát quái,... Đời Chu, Chu Văn Vương đặt tên và giải thích các quẻ của bát quái gọi là Thoán từ. Chu Công Đán giải thích chi tiết nghĩa của từng hào trong mỗi quẻ gọi là Hào từ. Kinh Dịch thời Chu gọi là Chu Dịch. Khổng Tử giảng giải rộng thêm Thoán từ và Hào từ cho dễ hiểu hơn và gọi là Thoán truyện và Hào truyện.
Kinh Xuân Thu (春秋 Chūn Qiū): ghi lại các biến cố xảy ra ở nước Lỗ, quê của Khổng Tử. Khổng Tử không chỉ ghi chép như một sử gia mà theo đuổi mục đích trị nước nên ông chọn lọc các sự kiện, ghi kèm các lời bình, sáng tác thêm lời thoại để giáo dục các bậc vua chúa. Ông nói: "Thiên hạ biết đến ta bởi kinh Xuân Thu, thiên hạ trách ta cũng sẽ ở kinh Xuân Thu này". Đây là cuốn kinh Khổng Tử tâm đắc nhất, xuân thu có nghĩa là mùa xuân và mùa thu, ý nói những sự việc xảy ra.

Ngoài ra còn có Kinh Nhạc do Khổng Tử hiệu đính nhưng về sau bị Tần Thủy Hoàng đốt mất, chỉ còn lại một ít làm thành một thiên trong Kinh Lễ gọi là Nhạc ký. Như vậy Lục kinh chỉ còn có Ngũ kinh.

Xem thêm
Tứ Thư

Tham khảo

Liên kết ngoài
Văn hóa Trung Quốc

Văn học Trung Quốc
Tác phẩm Nho giáo
Nho giáo


title: Eleutherodactylus lanthanites

text:
Eleutherodactylus lanthanites là một loài ếch trong họ Leptodactylidae.
Nó được tìm thấy ở Brasil, Colombia, Ecuador, và Peru.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.

Tham khảo

 Rodríguez, L., Martinez, J.L., Coloma, L.A., Ron, S., Castro, F., Rueda, J.V., Monteza, J.I., Angulo, A., Gascon, C. & Cisneros-Heredia, D. 2004. Eleutherodactylus lanthanites. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

lanthanites


title: Tebenna silphiella

text:
Tebenna silphiella là một loài bướm đêm thuộc họ Choreutidae. Nó được tìm thấy ở khu vực miền trung của Hoa Kỳ, bao gồm Wisconsin, Illinois và Colorado.
Con trưởng thành bay từ đầu to cuối tháng 5. Có hai lứa trưởng thành một năm.

Ấu trùng ăn Silphium integrifolium. They skeletonize the leaves of their host plant, almost always on the top leaves (those at hoặc near the apex). Ấu trùng trưởng thành dài 12 mm. Ấu trùng được ghi nhận từ tháng 5 đến tháng 6.

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài
mothphotographersgroup
microleps.org

Tebenna


title: Outremécourt

text:
Outremécourt là một xã thuộc tỉnh Haute-Marne trong vùng Grand Est đông bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 350 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Haute-Marne


title: Tournai (huyện)

text:
Huyện Tournai (; ) là một trong bảy huyện hành chính ở tỉnh Hainaut, Bỉ. Huyện này vừa là huyện hành chính và huyện tư pháp. Tuy nhiên, huyện tư pháp Tournai cũng bao gồm đô thị Lessines ở huyện Soignies và tất cả các đô thị của huyện Ath, ngoại trừ các đô thị Brugelette và Chièvres.

Các đô thị

Huyện hành chính Tournai bao gồm các đô thị sau:
 Antoing
 Brunehaut
 Celles
 Estaimpuis
 Leuze-en-Hainaut
 Mont-de-l'Enclus
 Pecq
 Péruwelz
 Rumes
 Tournai

Tham khảo

Tournai
Tournai


title: Hải lưu

text:
Hải lưu hay dòng biển là dòng chuyển động trực tiếp, liên tục và tương đối ổn định của nước biển và lưu thông ở một trong các đại dương của Trái Đất. Các hải lưu có thể lưu thông trên một quãng đường dài hàng ngàn kilômét. Chúng rất quan trọng trong việc xác định khí hậu của các lục địa, đặc biệt ở những khu vực gần biển. Ví dụ nổi bật nhất là dòng Vịnh (còn gọi là hải lưu Gulf Stream từ tiếng Anh Gulf Stream), dòng hải lưu này làm cho phần tây bắc châu Âu có nhiệt độ cao hơn bất kỳ khu vực nào có cùng vĩ độ. Một ví dụ khác là quần đảo Hawaii, ở đó khí hậu có tính cận nhiệt đới và mát hơn đáng kể so với các khu vực có cùng vĩ độ nhiệt đới với nó do hải lưu California gây ra. Tuy nhiên, tầm quan trọng của các hải lưu cũng được làm sáng tỏ thêm bởi hiện tượng El Niño, trong đó sự đảo ngược tạm thời của hải lưu sinh ra những sự thay đổi khí hậu có tính khắc nghiệt hơn dọc theo bờ biển phía tây Nam Mỹ. Các hiệu ứng của El Niño trải rộng đến tận nước Úc.

Các hải lưu bề mặt nói chung được lưu thông bởi gió và có xu hướng chảy theo các xoắn ốc cùng chiều kim đồng hồ ở bắc bán cầu và ngược chiều kim đồng hồ ở nam bán cầu do hiệu ứng Coriolis. Trong các hải lưu chuyển động bởi gió thì hiệu ứng xoắn ốc Ekman làm cho dòng chảy tạo ra một góc nào đó so với hướng gió.

Các hải lưu sâu được lưu thông do các độ chênh lệch (gradient) của mật độ và nhiệt độ. Luân chuyển nhiệt muối, còn được gọi là "băng tải đại dương", được dùng để chỉ các hải lưu sâu chảy trong lưu vực dưới đáy các đại dương. Các dòng lưu chuyển này chảy sâu dưới đáy biển và do đó khó phát hiện và đôi khi còn được gọi là các con sông ngầm dưới đáy biển.

Các hải lưu đóng vai trò rất quan trọng trong quá trình di cư và phân tán của các sinh vật.

Các hải lưu quan trọng

Bắc Băng Dương
Hải lưu Đông Greenland
Hải lưu Tây Greenland
Hải lưu Na Uy
Hải lưu đảo Baffin

Đại Tây Dương
Hải lưu Labrador
Hải lưu Gulf Stream (hay dòng Vịnh)
Hải lưu bắc xích đạo
Hải lưu nam xích đạo
Hải lưu Bắc Brasil
Hải lưu Guinée
Hải lưu Angola
Hải lưu Brasil
Hải lưu Benguela
Hải lưu Nam Đại Tây Dương
Hải lưu Falkland

Thái Bình Dương
Hải lưu Aleut
Hải lưu Bắc Thái Bình Dương
Hải lưu Đông Australia
Hải lưu Humboldt (hay hải lưu Peru)
Hải lưu Kuroshio (hay hải lưu Nhật Bản)
Hải lưu Oyashio
Hải lưu Mindanao
Hải lưu bắc xích đạo
Hải lưu nam xích đạo
Hải lưu Cromwell

Ấn Độ Dương
Hải lưu Agulhas
Hải lưu Đông Madagascar
Hải lưu Somali
Hải lưu Mozambique
Hải lưu Leeuwin
Hải lưu Indonesia
Hải lưu bắc xích đạo
Hải lưu nam xích đạo
Hải lưu Tây Úc
Gió mùa Ấn Độ

Nam Đại Dương
Hải lưu vòng Nam Cực
Dòng xoay tròn Weddell

Xem thêm
Luân chuyển thủy nhiệt
Luân chuyển nhiệt muối

Tham khảo

Liên kết ngoài
NOAA Ocean Surface Current Analyses – Realtime (OSCAR) Near-realtime Pacific Ocean Surface Currents derived from satellite altimeter and scatterometer data.
RSMAS Ocean Surface Currents

Hải dương học

Đại dương


title: Molophilus pleurolineatus

text:
Molophilus pleurolineatus là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Molophilus
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Bầu cử tổng thống Afghanistan 2009

text:
Cuộc bầu cử tổng thống năm 2009 được tổ chức tại Afghanistan được mô tả với việc bị hoãn vì vấn đề an ninh. Việc tổ chức bầu cử rất khó khăn và nguy hiểm vì tiềm năng chống phá của Taliban. Trong lần đầu ngày 20 tháng 8, tỷ lệ cử tri đầu phiếu rất thấp, tuy nhiên không xảy ra những hành động khủng bố có quy mô có tầm mức đáng kể và cuộc bầu cử đã được coi là thành công về mặt an ninh. Nhưng sau đó ủy ban giám sát do Liên Hợp Quốc bảo trợ tìm thấy rất nhiều sự kiện bất bình thường nhất là tại những vùng xa xôi hẻo lánh.

Hai ứng cử viên là đương kiêm Tổng thống Hamid Karzai và Abdullah Abdullah. Gian lận không phải chỉ xảy ra do từ phía chính quyền của Tổng thống Karzai mà còn ở phía các ứng cử viên đối lập. Chẳng hạn thùng phiếu tại một địa điểm có 600 lá phiếu thì 95% bầu cho một ứng cử viên, nơi khác hầu hết lá phiếu trong một thùng viết bằng cùng một cây bút hay cùng một cách đánh dấu. Nhưng phút cuối, Abdullah tuyên bố rút lui và cuộc bầu cử bị hoãn. Karzai được tuyên bố làm Tổng thống Afghanistan thêm nhiệm kỳ 5 năm.

Tranh cãi về ngày tiến hành bầu cử
Ngày thứ Tư, 4 tháng 3, 2009 ủy ban bầu cử của Afghanistan nói những cuộc bầu cử tổng thống tại Afghanistan không thể được tổ chức vào tháng tới như Tổng thống Hamid Karzai yêu cầu và phải giữ nguyên như đã được ấn định lúc đầu vào ngày 20 tháng 8 năm 2009. Karzai ban hành một sắc lệnh vào cuối tháng 2 năm 2009, đòi cuộc bầu cử phải được tổ chức sớm hơn vào tháng 4 để phù hợp với hiến pháp, một hành động đã khuấy động sự rối loạn chính trị vào một lúc mối đe dọa do cuộc nổi dậy của Taliban đang gia tăng đều đặn.

"Vì vấn đề thời tiết, an ninh, ngân sách và các khó khăn kỹ thuật mà chúng ta phải đương đầu, những cuộc bầu cử không thể được tổ chức trên căn bản sắc lệnh của tổng thống," theo lời ông Azizullah Ludin, người đứng đầu ủy ban bầu cử do chính phủ chỉ định. Người ta dự đoán các lãnh tụ đối lập sẽ đòi ông Karzai bước xuống sau ngày 21 tháng 5, như sự đòi hỏi của hiến pháp, hoặc ít nhất buộc tổng thống phải cam kết sẽ không sử dụng quyền hành của ông để vận động tranh cử. Hoa Kỳ, các nhóm đối lập tại Afghanistan và những người có thể ra tranh cử tổng thống đều ủng hộ ngày bầu cử nguyên thủy vào tháng 8.

Bản hiến pháp nói nhiệm kỳ của tổng thống chấm dứt vào ngày 21 tháng 5 và những cuộc bầu cử phải được tổ chức ít nhất một tháng trước ngày đó. Các lãnh tụ đối lập đã đồng ý với Karzai 11 tháng trước đó rằng tổ chức một cuộc bầu cử vào mùa xuân là điều không thực tế, bởi vì điều đó có nghĩa sẽ phải chuẩn bị cuộc bầu cử giữa mùa đông khắc nghiệt của Afghanistan.

Nhưng sau khi những cuộc bầu cử được ấn định vào ngày 20 tháng 8, cũng những lãnh tụ đối lập đó bắt đầu nêu lên những ngờ vực về sự chính đáng của ông Karzai khi ở lại chức vụ sau ngày 21 tháng 5. Sắc lệnh của ông được coi như một phương cách để buộc những người chống đối phải công nhận sự chính đáng của ông sau ngày 21 tháng 5 và cho phép ông duy trì những lợi thế về quyền hành trong khi ông đi vào chiến dịch tranh cử.

Với những vấn nạn khổng lồ về an ninh ở Afghanistan, ít có ai nghĩ những cuộc bầu cử có thể được tổ chức chỉ vỏn vẹn trong vòng một tháng. Tại một cuộc họp báo, Ludin nói, vì những yếu tố khác và tình trạng thiếu sẵn sàng của ủy ban nhằm thiết lập các phòng bỏ phiếu kịp thời, những cuộc bầu cử phải được tổ chức vào ngày 20 tháng 8.

Đặc sứ của Liên Hợp Quốc tại Afghanistan, Kai Eide, nhanh chóng hoan nghênh quyết định của ủy ban bầu cử, rằng ngày bầu cử nguyên thủy đóng vai trò quan trọng cho sự ổn định chính trị trong nước. Ngày bầu cử đó cũng sẽ cung cấp thời gian cần thiết cho ủy ban và một phần của cộng đồng quốc tế liên hệ đến việc trợ giúp những cuộc bỏ phiếu bằng tiền bạc và an ninh. Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương, lúc này cầm đầu một lực lượng 56.000 người ở Afghanistan, cũng hoan nghênh quyết định của ủy ban bầu cử, nói ngày bầu cử tháng 8 sẽ giúp có thời gian để bố trí thêm 17.000 binh sĩ Hoa Kỳ, cộng với những tăng viện tạm thời khác dành cho cuộc bầu cử.

Mỹ phản ánh
Đặc sứ của Tổng thống Barack Obama nói cuộc bầu cử của Afghanistan sẽ không hoàn hảo, nhưng người ta không thể trông đợi một tiêu chuẩn dân chủ mà ngay cả Hoa Kỳ cũng chật vật để đạt tới. Chuyến đi của Richard Holbrooke tới tỉnh Ghazni ở miền Trung Afghanistan trùng hợp với vụ tụ tập tranh cử đầu tiên của Tổng thống Hamid Karzai ở Kabul, để vận động cho cuộc bầu cử tổng thống vào ngày 20 tháng 8. Karzai ca ngợi vai trò của các binh sĩ ngoại quốc nhưng hứa hẹn sẽ thay đổi các quy định chi phối sự hiện diện của họ nếu ông tái đắc cử.

"Những cuộc bầu cử ở đây sẽ không hoàn hảo," Holbrooke nói ngày 24 tháng 7 giữa những cuộc thuyết trình tại một căn cứ quân sự do các binh sĩ Ba Lan và Hoa Kỳ điều hành. "Nhưng tôi là một người Mỹ đã trải qua một cuộc bầu cử không hoàn hảo tám năm trước đây. Tôi sẽ không đòi hỏi Afghanistan phải đạt những tiêu chuẩn mà ngay cả Hoa Kỳ cũng không đạt được. Điều mà chúng tôi mong mỏi là một cuộc bầu cử sẽ phản ánh ý nguyện chính đáng của người dân Afghanistan và bất cứ người nào đắc cử cũng được cộng đồng quốc tế ủng hộ."

Với cuộc nổi dậy đe dọa những vùng rộng lớn trong nước, có những lo sợ rằng không đủ cử tri tham gia vào những cuộc bỏ phiếu để các kết quả có thể chấp nhận được - đặc biệt trong số những người thuộc sắc tộc Pashtun, một nhóm chủng tộc chiếm đa số trong hàng ngũ Taliban. Ông Karzai cũng là một người Pashtun.

Tại Ghazni, Holbrooke nói điều khó khăn nhất trong nhiệm vụ của ông là "bảo đảm rằng công luận châu Âu và Mỹ hiểu tầm quan trọng trong việc ở lại Afghanistan." Cùng đi với Holbrooke có Ngoại trưởng Carl Bildt của Thụy Điển và một số các nhà ngoại giao Âu Châu đặt trụ sở ở Kabul. Holbrooke nói chuyến viếng thăm hỗn hợp cho thấy rằng Liên Hiệp Âu Châu và Hoa Kỳ là những đồng minh không thể thiếu nhau.

Vấn đề an ninh
Ba lính Nhảy dù Anh đã tử trận trong một cuộc phục kích của Taliban trong lúc đang tuần tiễu ở vùng Nam Afghanistan, ngày 7 tháng 8, nâng tổng số quân nhân thuộc lực lượng quốc tế tử trận trong tuần lễ đầu của tháng 8 lên 18 người. Ba binh sĩ Nhảy Dù này thuộc một Đơn vị Hỗ trợ Lực lượng Đặc biệt và đang ngồi trên một xe thiết vận xa loại Jackal thì bị trúng mìn ở phía Bắc Lashkar Gah trong tỉnh Helmand ngày 6 tháng 8. Phiến quân sau đó đã nổ súng và đơn vị tuần tiễu bắn trả nhưng không rõ tổn thất địch. Các cuộc giao tranh đã làm ít nhất 75 binh sĩ quốc tế thiệt mạng trong tháng 7 năm 2009, con số tổn thất cao nhất trong một tháng kể từ năm 2001, theo các bản báo cáo quân sự. Hàng ngàn binh sĩ Thủy quân Lục chiến Hoa Kỳ được đưa đến tăng cường cho khu vực Nam Afghanistan, nơi được coi là cái nôi của Taliban, trong nỗ lực nhằm chặn đứng sự phát triển của phiến quân và cũng để tạo an ninh cho cuộc bầu cử vào ngày 20 tháng 8 được tiến hành tốt đẹp. Sự hiện diện quân sự gia tăng và sự căng thẳng chính trị chung quanh cuộc bầu cử đã gây căng thẳng cho những quan hệ giữa Hoa Kỳ và Afghanistan. Tổng thống Hamid Karzai đã giận dữ cáo buộc Hoa Kỳ là thúc đẩy một cuộc bầu cử vòng nhì trong một cuộc họp gay gắt với vị đặc sứ Mỹ, theo các viên chức hiểu biết về cuộc gặp gỡ. Karzai đã bảo đảm với Đặc Sứ Richard Holbrooke rằng ông sẽ chấp nhận các kết quả bầu cử nhưng đã nổi giận khi Holbrooke hỏi liệu ông có đồng ý với một cuộc bầu cử vòng nhì hay không - nếu không có người nào trong số 36 ứng cử viên đạt được hơn 50% số phiếu. Karzai đã giận dữ cáo buộc Hoa Kỳ là thúc đẩy một cuộc bầu cử vòng nhì dù trước khi tất cả phiếu bầu đã được kiểm điểm.

Ứng cử viên

Tổng thống Hamid Karzai, ứng cử viên hàng đầu, đã ít vận động để chuẩn bị cho cuộc bầu cử nhưng dẫn đầu trong một danh sách đông đảo gồm 41 ứng cử viên. Ông gởi các đại diện tới hầu hết các dịp vận động và không tham gia vào một cuộc tranh luận được truyền hình với hai đối thủ dẫn đầu của ông ngày 23 tháng 7. Hai ứng cử viên kia tiếp tục cuộc tranh luận bên cạnh bục dành cho ông Karzai bị bỏ trống.

Trong cuộc tranh luận truyền hình, hai đối thủ dẫn đầu của ông Karzai, cựu Ngoại Trưởng Abdullah Abdullah và cựu Bộ trưởng Tài chính Ashraf Ghani, đều đã nêu lên các tổn thất của thường dân, những vụ lục soát nhà mà không có phép và việc bắt giữ người vô cớ như những lý do chính đưa đến sự chống đối sự hiện diện của các lực lượng Mỹ và các nước khác. Karzai có cuộc vận động tranh cử lớn đầu tiên ở thủ đô ngày 7 tháng 8, thu hút hàng ngàn người ủng hộ hoan nghênh nhiệt liệt. Nhiều người trong số này thuộc bộ tộc Shiite Hazara, bộ tộc thiểu số ở Afghanistan.

Người bộ tộc Hazara, chiếm vào khoảng 10% dân số Afghanistan, đã bỏ phiếu cho Karzai trong cuộc bầu cử lần trước. Ông đã thu hút được sự ủng hộ của họ bằng cách bổ nhiệm người gốc Hazara vào các bộ quan trọng cũng như các vị trí khác trong chính quyền. Cùng xuất hiện với ông Karzai có hai ứng viên phó tổng thống, Mohammad Qasim Fahim, người từng là cấp chỉ huy trong Liên Quân Bắc giúp lật đổ chế độ Taliban năm 2001, và lãnh tụ của dân Hazara, Karim Khalili, lúc này là phó tổng thống.

Karzai được giới quan sát chính trị Afghanistan cho là trước sau gì cũng tái đắc cử, nhưng Abdullah Abdullah, một cựu ngoại trưởng, trong thời gian gần đây đã trở thành đối thủ mạnh nhất và có vẻ đã thu ngắn khoảng cách với lập trường tranh cử kêu gọi chấm dứt tình trạng yếu kém, tham nhũng trong chính quyền cũng như vấn đề bạo động gia tăng.

Tân tổng thư ký NATO trong khi đó nói liên quân đồng minh cần có thêm quân ở Afghanistan nếu muốn thành công nơi đây. Tổng Thư ký Anders Fogh Rasmussen tuyên bố với đài BBC rằng tiến triển của NATO trong việc chống phiến quân Taliban trong vùng Nam Afghanistan mùa hè năm 2009 đã có được nhờ việc tăng cường quân số trong vùng. Cấp chỉ huy Hoa Kỳ tại mặt trận này có lẽ sẽ yêu cầu được tăng cường thêm quân sau khi hoàn tất bản phúc trình liên quan đến mục tiêu đánh bại Taliban ở Afghanistan. Theo dự trù, các kết quả chung cuộc sẽ có vào tháng 9, nhưng những con số từng phần được công bố vào cuối tháng 8 cho thấy Karzai đang dẫn trước Abdullah và 34 ứng cử viên khác, nhưng không đủ mức 50% cần thiết để tránh một vòng bầu cử quyết định.

Gian lận bầu cử
Đặc sứ Kai Eide từng xác nhận rằng tình trạng gian lận khắp nơi xảy ra trong cuộc bầu cử tổng thống ngày 20 tháng 8. Tuy nhiên, Ủy ban điều tra bầu cử Afghanistan, có sự hỗ trợ của Liên Hợp Quốc, được coi là giới chức sẽ cứu vãn được uy tín cuộc bầu cử này. Các giới chức Tây Phương và Afghanistan đều tin là ủy ban sẽ loại bỏ được các phiếu gian lận và đưa ra một kết quả công bằng.

Ngày 10 tháng 9, Ủy ban điều tra bầu cử Afghanistan đưa ra quyết định đầu tiên của họ là hủy bỏ kết quả tại 83 phòng phiếu ở những nơi được coi là có sự hậu thuẫn mạnh mẽ cho Tổng thống Karzai. Cuộc bầu cử ngày 20 tháng 8 đã ngày càng bị nhiều chỉ trích vì các báo cáo nói có tình trạng gian lận thùng phiếu và các vụ kiểm phiếu đáng nghi ngờ. Theo một nhóm quan sát bầu cử Hoa Kỳ, "có một số lớn các phòng phiếu với kết quả cử tri đi bầu vượt mức 100%" và đối thủ chính của Tổng thống Karzai cáo buộc có tình trạng "nhà nước tổ chức gian lận."

Karzai lúc này có hơn 50% số phiếu, căn cứ theo kết quả kiểm phiếu sơ khởi. Tuy nhiên nếu ủy ban kiểm soát bầu cử hủy bỏ kết quả ở những nơi bị nghi là có gian lận, Karzai có thể bị tuột xuống dưới mức này và phải tham dự cuộc bầu cử vòng nhì. Ủy ban Khiếu nại Bầu cử hủy bỏ kết quả ở 51 phòng phiếu tại tỉnh Kandahar, 27 ở Ghazni và năm tại Paktika. Cả ba tỉnh này là nơi có người bộ tộc Pastun chiếm đa số, và cũng là những nơi Karzai, một người gốc Pastun, được dự trù sẽ thắng lớn. Ủy ban không nói có bao nhiêu phiếu bị hủy bỏ. Ngoài ra, ủy ban cũng yêu cầu kiểm lại phiếu ở Ghazni.

Quyết định của ủy ban được coi là tối hậu theo luật bầu cử ở Afghanistan. Ủy ban đang có các quyết định dựa theo kết quả điều tra từ những tỉnh bị tố cáo có gian lận. Ủy ban, có sự hậu thuẫn của Liên Hợp Quốc, gồm một thành viên người Mỹ, một Canada, một Hà Lan và hai người Afghanistan. Sự chỉ trích quốc tế về cuộc bầu cử tổng thống ở Afghanistan gia tăng từ ngày 8/9, khi các giới chức bầu cử công bố kết quả sơ khởi từ 92% các phòng phiếu, theo đó Karzai được 54,1%, vượt xa đối thủ của ông là Abdullah Abdullah có 28,3%. Kết quả đưa ra ngày 8/9 đã lần đầu tiên cho thấy Karzai đã vượt qua mức 50% để khỏi phải vào tranh cử vòng nhì.

Thành viên ủy ban điều tra gian lận bầu cử từ chức
Một trong hai thành viên người Afghanistan trong Ủy ban Điều tra Gian lận Bầu cử ngày 12/10/2009 loan báo quyết định từ chức, lấy lý do là có sự cản trở của người ngoại quốc. Giới hữu trách xác nhận là lỗi lầm và trở ngại về liên lạc tạo nhiều khó khăn cho cuộc điều tra về các lời tố cáo gian lận. Một khi kết quả cuộc bầu cử được biết rõ ràng, Tổng thống Obama dự trù sẽ hoàn tất việc duyệt xét chiến lược tại Afghanistan để đối phó với sự gia tăng hoạt động của phiến quân và quyết định có chấp nhận lời yêu cầu của Tư lệnh chiến trường nơi đây, Tướng Stanley A. McChrystal, là gửi thêm 40.000 quân nữa hay không.

Khi lên tiếng loan báo quyết định từ chức, Maulavi Mustafa Barakzai nói ba người ngoại quốc trong ủy ban, một người Mỹ, một người Canada và một người Hòa Lan, luôn "tự ý có quyết định của họ" mà không hỏi ý kiến những người khác. Ủy ban bác bỏ lời tố giác này và nói Barakzai "là một phần của ủy ban và có quyền ngang hàng trong các cuộc họp." Barakzai được Tối cao Pháp viện Afghanistan chỉ định vào ủy ban này và không rõ là tòa có sẽ bổ nhiệm người thay thế hay không.

1/3 phiếu bầu cho Karzai bị loại
Ngày 19 tháng 10, các điều tra viên trong ủy ban điều tra bầu cử gian lận loan báo loại bỏ gần 1/3 tổng số phiếu bầu cho Karzai khi vẫn chưa có kết quả chính thức để công bố. Ủy ban điều tra độc lập tìm thấy những bằng chứng hiển nhiên đáng tin cậy về nhiều sự kiện bất bình thường như những thùng trong đó các lá phiếu được điền bằng cùng một cây viết hoặc cùng cách đánh dấu. Quyết định này hạ số phiếu Karzai có được xuống còn khoảng 48% tổng số, dưới mức 50% cộng một phiếu mà ông cần có để không phải vào vòng nhì với đối thủ theo sát nhất, theo sự tính toán của các quan sát viên độc lập.

Tuy nhiên, không rõ là liệu Ủy ban Bầu cử Độc lập của Afghanistan có chấp nhận kết luận của ủy ban điều tra hay không. Ủy ban này loan báo ngày bầu cử vòng nhì nếu có. Phát ngôn viên của Karzai nói còn quá sớm để có kết luận dựa trên con số do ủy ban điều tra đưa ra. Điều này có thể gây ra sự trì trệ hơn nữa trong việc thành lập một chính phủ mới mà phía Hoa Kỳ cho là cần thiết để chống lại cuộc nổi dậy của phiến quân Taliban đang ngày càng gia tăng. Một cuộc khủng hoảng kéo dài cũng sẽ dẫn đến tình trạng bất ổn chính trị.

"Đây sẽ điều vô cùng quan trọng đối với thế giới để thấy rằng giới lãnh đạo Afghanistan thực tâm muốn có tiến trình này có sự chính thống," theo lời tùy viên báo chí Tòa Bạch Ốc Robert Gibbs nói tại Washington ngày 19/10. Tòa Bạch Ốc cũng nói sẽ không có quyết định gì liên quan đến vấn đề gửi thêm quân sang Afghanistan cho tới khi cuộc khủng hoảng bầu cử được giải quyết, một thái độ được tái khẳng định ngày 19/10 bởi tổng thư ký khối NATO. Thượng Nghị sĩ Hoa Kỳ John Kerry, chủ tịch ủy ban Ngoại giao Thượng viện, người đi cùng với phái đoàn quốc tế đến Kabul vào giữa tháng 10 để kêu gọi Tổng thống Karzai chấp nhận quyết định của ủy ban điều tra, ngày 19/10 cũng quay trở lại để tiếp tục cuộc họp với Karzai.

Karzai chấp thuận bầu cử vòng nhì
Hội đồng bầu cử Afghanistan sau khi điều tra và loại bỏ rất nhiều phiếu vô giá trị trong cuộc bầu cử ngày 20 tháng 8 công bố kết quả không có ứng cử viên nào đạt được tỷ lệ cần thiết là trên 50% tổng số phiếu nên sẽ phải có cuộc bầu cử vòng nhì vào ngày 7 tháng 11. Tổng thống Karzai trong một cuộc họp báo ngày 20 tháng 10 tuyên bố chấp nhận quyết định của hội đồng và sẽ tranh cử lại với đối thủ đứng hàng thứ hai là Abdullah Abdullah. Đã có lo ngại là Karzai có thể không đồng ý với kết luận của ủy ban bầu cử và vẫn đòi hỏi mình là người thắng cuộc, như thế khủng hoảng chính trị ở Afghanistan sẽ kéo dài và chắc chắn phương hại tới những nỗ lực chiến tranh chống Taliban. Đứng bên cạnh Tổng thống Karzai trong buổi họp báo tại thủ đô Kabul có John Kerry và Kai Eide. Điều ấy chứng tỏ đã có những áp lực quốc tế mạnh mẽ đối với đương kim tổng thống Afghanistan để đi đến sự đồng ý. Từ Hoa Kỳ, Tổng thống Barack Obama gọi điện thoại bày tỏ sự hoan nghênh việc Karzai chấp thuận tổ chức bầu cử lại và cho rằng đây là "một tiền lệ quan trọng cho nền dân chủ non trẻ tại Afghanistan."

Chủ tịch Hội đồng Bầu cử Azizullah Lodin trước khi loan báo Karzai chiếm được 49,7% phiếu, nói rằng "không muốn dân chúng Afghanistan phải ở trong tình trạng bất ổn định chính trị lâu thêm nữa". Theo lời ông tất cả mọi việc được chuẩn bị đầy đủ để tổ chức cuộc bầu cử ngày 7 tháng 11. Thượng Nghị sĩ Kerry cũng ca ngợi thiện chí của Tổng thống Karzai và khẳng định là cộng đồng quốc tế sẽ quyết tâm hỗ trợ 100% cho cuộc bầu cử vòng nhì thành công. Ngoại trưởng Hà Lan Maxime Verhagen, một nước NATO có quân đội tham gia Lực lượng Quốc tế Hỗ trợ An ninh tại Afghanistan kêu gọi cộng đồng quốc tế giám sát và trợ giúp hữu hiệu vào việc ngăn chặn gian lận trong kỳ bầu cử sắp tới. Phát Ngôn viên Tòa Bạch Ốc Robert Gibbs nói là Liên Hợp Quốc, NATO và Hoa Kỳ đã sẵn sàng để hỗ trợ cho cuộc bầu cử vòng nhì. Tuy nhiên ông không biết quyết định của Tổng thống Obama về việc gởi thêm quân đến Afghanistan có chịu tác động bởi sự kiện này hay không. Trả lời các phóng viên trên đường bay đến Tokyo, Bộ trưởng Quốc phòng Robert Gates nói: "Tôi thấy sự việc đang diễn ra ở Kabul là một chuyển biến tốt và tổng thống sẽ có quyết định trong điều kiện ấy."

Sa thải phân nửa viên chức ban tổ chức bầu cử
Ngày 21 tháng 10, một nửa các nhân viên đặc trách bầu cử thuộc cấp quận ở Afghanistan bị cho nghỉ việc, để ngăn ngừa tình trạng gian lận tái diễn trong cuộc bầu cử tổng thống vòng nhì, nhằm tạo uy tín cho quốc gia và nhận được sự hỗ trợ quốc tế. 200 trong số 380 viên chức bầu cử quận do Ủy ban Bầu cử Độc lập của Afghanistan bổ nhiệm bị thay thế sau khi ủy ban điều tra thấy tình trạng gian lận rộng lớn trong cuộc bầu cử. Afghanistan gặp phải vấn đề tổ chức rất khó khăn vì chỉ hơn hai tuần kế tiếp là đến ngày bầu cử và mùa Đông giá lạnh nhanh chóng kéo tới khiến nhiều nơi trong nước rất khó đi lại.

Abdullah rút lui
Ứng cử viên đối lập, Abdullah, bất bình vì Karzai không đồng ý với các biện pháp tránh gian lận, ngày 1 tháng 11 tuyên bố rút khỏi cuộc tranh cử vòng nhì. Việc này tạo điều kiện để Tổng thống Hamid Karzai tái đắc cử, nhưng cũng gây lo ngại về uy tín của chính phủ trong giai đoạn Hoa Kỳ tìm cách có một đồng minh thực sự hiệu quả trong cuộc chiến chống Taliban. Abdullah phải đi đến quyết định này sau khi Karzai bác bỏ lời yêu cầu có sự thay đổi trong Ủy ban Bầu cử Độc lập và các biện pháp khác mà theo ông sẽ ngăn ngừa việc tái diễn tình trạng gian lận lớn lao như trong kỳ bầu cử vòng đầu vào tháng 8.

Abdullah không kêu gọi tẩy chay bầu cử và cũng yêu cầu những người ủng hộ ông đừng xuống đường biểu tình phản đối. Azizullah Lodin, người đứng đầu ủy ban bầu cử do Karzai bổ nhiệm, phải tham khảo với các luật sư chuyên môn về Hiến pháp trước khi quyết định có tiến hành cuộc bầu cử vòng nhì mà không có Abdullah hay không. Trên lý thuyết, lúc này đã quá trễ để Abdullah rút ra. Theo đặc sứ Kai Eide, trong bản thông cáo gửi đến báo chí "bước tới là làm sao đưa tiến trình bầu cử này đến giai đoạn kết thúc một cách hợp pháp và nhanh chóng."

Trước khi Abdullah tuyên bố quyết định của mình, Ngoại trưởng Hoa Kỳ Hillary Clinton tìm cách hạ thấp tầm quan trọng của việc ông rút lui, nói rằng điều này sẽ không làm giảm sự chính thống của cuộc bầu cử. Tuyên bố với báo chí ở Abu Dhabi ngày 31 tháng 10, Clinton nói, "tôi không nghĩ điều này có liên hệ gì với sự chính thống của cuộc bầu cử. Đây chỉ là sự lựa chọn cá nhân."

Tuy nhiên các tin tức từ Kabul nói các cuộc thương thảo nhằm đạt một giải pháp chia sẻ quyền lực giữa Karzai và Abdullah chưa chấm dứt. Các giới chức chính phủ Obama đồng ý với một giải pháp chia quyền nếu hai ông Karzai và Abdullah thỏa thuận được với nhau về một công thức nào đó. Sự kiện Abdullah không kêu gọi người ủng hộ mình xuống đường phản đối hay tẩy chay bầu cử được coi là để cửa cho các cuộc thương thảo tiến hành.

Hủy bỏ vòng nhì và tuyên bố người thắng
Ngày 2 tháng 11, Ủy ban bầu cử Afghanistan tuyên bố Tổng thống Karzai chiến thắng, hủy bỏ kế hoạch tổ chức cuộc đầu phiếu vòng nhì và chấm dứt cuộc khủng hoảng chính trị kéo dài hai tháng rưỡi qua sau cuộc bầu cử đầy tai tiếng trước đó. Chính phủ Obama, vốn trông đợi có một chính phủ được coi là chính thống ở Kabul trước khi loan báo quyết định về việc đưa thêm quân tới quốc gia này, nhanh chóng tán thành quyết định của ủy ban bầu cử. "Chúng tôi chúc mừng Tổng thống Karzai trước chiến thắng của ông trong cuộc bầu cử lịch sử này và trông đợi cùng làm việc với ông trong thời gian tới" để hỗ trợ cải cách và tăng cường an ninh, Tòa Đại Sứ Hoa Kỳ nói trong bản thông cáo gửi đến báo chí. Anh và Liên Hợp Quốc cũng đưa ra lời chúc mừng.

Việc hủy bỏ bầu cử là một điều nhẹ nhõm cho thành phần tổ chức đang vội vã chuẩn bị trước khi mùa Đông ở Afghanistan khởi sự cũng như đối với giới hữu trách lo sợ về các cuộc tấn công của Taliban. Chủ tịch ủy ban bầu cử Azizullah Lodin loan báo Karzai là người chiến thắng trong cuộc họp báo ở Kabul. Ủy ban có thẩm quyền đưa ra quyết định này vì Hiến pháp Afghanistan chỉ cho phép có cuộc bầu cử vòng nhì giữa hai ứng cử viên. Hoa Kỳ nói quyết định của ủy ban "phù hợp với quyền hạn của họ theo luật Afghanistan." Tuy nhiên một phát ngôn viên của Abdullah nói rằng quyết định này không phản ảnh luật lệ Afghanistan nhưng cũng không cho biết ông có chống lại quyết định này hay không. Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc Ban Ki-moon bất ngờ đến Kabul ngày 2 tháng 11, trong một cuộc họp báo cũng tán thành việc hủy bỏ cuộc bỏ phiếu vòng nhì và cam kết Liên Hợp Quốc sẽ tiếp tục trợ giúp trong nỗ lực tái thiết Afghanistan.

Karzai hứa tạo đoàn kết và diệt tham nhũng
Ngày 3 tháng 11, Karzai hứa hẹn rằng chính phủ mới của ông sẽ tiêu diệt tham nhũng và tạo đoàn kết quốc gia sau nhiều tháng trời trong tình trạng hỗn loạn chính trị và cũng bày tỏ sự hòa hoãn với phía Taliban. Dưới áp lực của Obama để tiêu diệt tham nhũng sau một cuộc bầu cử đầy tai tiếng, Karzai trong lần xuất hiện đầu tiên trước công chúng kể từ khi ủy ban bầu cử loan báo ông là người chiến thắng để hứa hẹn sẽ có một chính phủ trong sạch hơn.

"Hình ảnh của Afghanistan bị hoen ố vì tham nhũng. Hình ảnh của chính quyền bị hoen ố vì tham nhũng," Karzai tuyên bố trong một cuộc họp báo, bên cạnh Phó Tổng thống Mohammad Qasim Fahim, người bị nhiều cáo buộc vi phạm nhân quyền. "Chúng ta sẽ cố gắng, bằng mọi cách, để xóa vết nhơ này." Nhiều nhà lãnh đạo trên thế giới kêu gọi Karzai hãy bảo đảm là chính quyền sắp tới của ông có được sự ủng hộ của tất cả dân chúng Afghanistan.

"Chính phủ tương lai sẽ là chính phủ của tất cả mọi người dân Afhganistan... Chúng ta hy vọng là sẽ không ai bị bỏ rơi bởi chính phủ này," ông nói. Karzai cũng kêu gọi các "người anh em" Taliban hãy "quay về với tổ quốc." Tuy nhiên phía Taliban chế diễu Karzai, coi ông chỉ là bù nhìn của Tây phương và bác bỏ lời kêu gọi này. "Chúng tôi không xem những lời tuyên bố hòa bình của Karzai có giá trị gì vì đây chỉ là những lời trống rỗng," theo Yousuf Ahmadi, một phát ngôn viên của Taliban, nói với AFP. Obama và Ban Ki-moon cùng các nhà lãnh đạo khác của thế giới chúc mừng Karzai. Tuy nhiên Tổng thống Obama cũng kêu gọi có "nỗ lực mạnh mẽ hơn" để diệt trừ tham nhũng.

Chú thích

Bầu cử 2009 tại châu Á
Bầu cử tại Afghanistan
Afghanistan 2009


title: Ambloy

text:
Ambloy là một xã của tỉnh Loir-et-Cher, thuộc vùng Centre-Val de Loire, miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Loir-et-Cher

Tham khảo

Xã của Loir-et-Cher


title: Bulbophyllum hyalinum

text:
Bulbophyllum hyalinum là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

hyalinum]]

H


title: Neufchâteau (tổng)

text:
Tổng Neufchâteau là một tổng của Pháp, tọa lạc tại tỉnh Vosges trong vùng Lorraine của Pháp.

Phân chia hành chính
Tổng Neufchâteau được chia thành 25 xã:
Neufchâteau
Liffol-le-Grand
Bazoilles-sur-Meuse
Grand
Rollainville
Landaville
Mont-lès-Neufchâteau
Rebeuville
Attignéville
Certilleux
Circourt-sur-Mouzon
Pompierre
Pargny-sous-Mureau
Fréville
Trampot
Harchéchamp
Villouxel
Sartes
Jainvillotte
Beaufremont
Barville
Tilleux
Houéville
Brechainville
Lemmecourt

Hành chính

Tham khảo

Neufchâteau, Canton de


title: Phylidorea melanommata

text:
Phylidorea melanommata là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Phylidorea
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Calliostoma megaloprepes

text:
Calliostoma megaloprepes là một loài ốc biển kích thước trung bình-nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Calliostomatidae.

Chú thích

Tham khảo

Đọc thêm
 Powell A. W. B., New Zealand Mollusca, William Collins Publishers Ltd, Auckland, New Zealand 1979 ISBN 0-00-216906-1

M
Động vật chân bụng Úc


title: Macarostola japonica

text:
Macarostola japonica là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Nhật Bản (Honshū và Satunan).

Sải cánh dài 9–10 mm.

Ấu trùng ăn Euscaphis japonica. There are four or five instars. In the first two instars the larvae are of sap-feeding type with a flat head, và in the third to supposed fifth instars they are tissue-feeders, with a round head và a cylindrical body as in usual lepidopterous larvae. The mine starts as a tortuous serpentine mine, which is located inside the lower epidermis of a leaf và is whitish in colour. The second instar larva expands the linear mine to an elongated blotch along the leaf-margin. In this stage the mine occupies the lower layer of spongy parenchyma. The larva of the third instar feeds on the whole parenchymal tissues remaining inside the blotch-mine, then makes it into a tentiform type. After the third moult, the larva leaves the mine through a round hole và migrates to another leaf, which it cuts from the edge towards the midrib. This cut edge is rolled to form a cone on the underside of the leaf, then the larva continues to feed inside the cone. When full-grown the larva leaves the cone to pupate. Pupation takes place at a margin of the same leaf or another one. The cocoon is whitish, boat-shaped, without any bubbles on its upper side.

Chú thích

Tham khảo

Macarostola


title: Hồng cầu

text:
Hồng cầu, hay hồng huyết cầu (có nghĩa là tế bào máu đỏ), là loại tế bào máu có chức năng chính là hô hấp, chuyên chở hemoglobin, qua đó đưa O2 từ phổi đến các mô. Enzyme carbonic anhydrase trong hồng cầu làm tăng hàng nghìn lần vận tốc của phản ứng giữa CO2 và H2O tạo ra axit cacbonic (H2CO3). Nhờ đó, nước trong huyết tương vận chuyển CO2 dưới dạng ion bicarbonat (HCO3—) từ các mô trở lại phổi để CO2 được tái tạo và thải ra dưới thể khí. Ở nhiều động vật bậc thấp, hemoglobin hòa trong dòng huyết tương. Với tổ chức của cơ thể người, hemoglobin cần phải được chứa trong hồng cầu, vì nếu ở dạng tự do, nó sẽ thấm dần qua các mao mạch và bị thất thoát qua nước tiểu. Là một protein, hemoglobin còn có chức năng đệm kiềm-toan, đây cũng là một chức năng quan trọng của hồng cầu. Hồng cầu được tạo ra từ các tế bào máu gốc trong tủy xương, đa số hồng cầu bị hủy ở lách. Tuy là một tế bào, hồng cầu trưởng thành lại không có nhân, ti thể hay ribôxôm. Các kháng nguyên trên bề mặt hồng cầu được dùng để định nghĩa nhóm máu. Nhiều hệ thống nhóm máu đã được thiết lập, trong đó sớm nhất và quan trọng nhất là hệ thống nhóm máu ABO.

Đặc điểm hình thái

Dưới kính hiển vi quang học, hồng cầu được thấy có hình tròn; nên thời trước người ta cho rằng các tế bào đó hình cầu  (hình cầu nhìn dưới mọi góc độ đều thấy tròn) - đây là nguồn gốc tên gọi "hồng cầu". Dưới kính hiển vi điện tử như hình bên, tế bào hồng cầu có hình đĩa lõm hai mặt với đường kính khoảng 7,8 µm (1.000.000 µm = 1m), độ dày 2,5 µm ở chỗ dày nhất và không quá 1 µm ở trung tâm. Thể tích trung bình của hồng cầu vào khoảng 90-95 µm³ (có tác giả cho rằng từ 76 - 96). Hồng cầu có khả năng biến dạng rất cao mà không bị vỡ, rách khi di chuyển qua các mao mạch chật hẹp. Đó là nhờ màng tế bào hồng cầu vừa có tính dẻo dai lại có thừa khả năng chứa các thành phần bên trong (được ví như một chiếc bao đựng còn nhiều khoảng trống).

Số lượng
Số lượng hồng cầu trong máu:
 Ở nam giới: 5,2 ± 0,3 G/ML
 Ở nữ giới: 4,7 ± 0,3 G/ML

Cư dân sống ở vùng cao sẽ có mật độ hồng cầu cao hơn (sẽ bàn sau).

Ghi chú: G/ML (giga/mililít) = 109/ML

Lượng hemoglobin trong hồng cầu
Nồng độ hemoglobin trong bào tương của hồng cầu có thể lên đến 34 g/dL tế bào. Đó là nồng độ tối đa không làm rối loạn chức năng tạo hemoglobin trong hồng cầu. Ở người khỏe mạnh bình thường, nồng độ hemoglobin trong hồng cầu luôn ở gần mức tối đa này. Tuy nhiên, khi chức năng tạo hemoglobin bị suy yếu, nồng độ này tụt giảm đáng kể, có thể làm thể tích hồng cầu giảm theo.

Trung bình, nồng độ hemoglobin trong máu là:
 Ở nam giới: 15 g/dL (13 - 18)
 Ở nữ giới: 14 g/dL (11,5 - 16).

"Sinh, trụ, diệt" của hồng cầu

Cơ quan sản xuất hồng cầu
Trong những tuần đầu tiên của phôi, những tế bào hồng cầu có nhân được tạo ra trong túi noãn hoàng. Ba tháng giữa thai kì, gan (chủ yếu), lách và các hạch lympho là những cơ quan tạo hồng cầu (tạo hồng cầu có nhân). Từ những tháng cuối thai kì về sau, chỉ có tủy xương là nơi tạo hồng cầu.

Dưới 5 tuổi, hầu như tủy xương nào cũng tạo hồng cầu. Lớn lên, tủy các xương ống (trừ đoạn gần của xương cánh tay và xương chày) dần dần mỡ hóa và không sản xuất hồng cầu nữa. Sau tuổi 20, hồng cầu được tạo ra trong tủy các xương dẹt (như xương đốt sống, xương ức, xương sườn, xương vai, xương chậu, xương sọ). Càng lớn tuổi, chức năng sinh hồng cầu càng giảm.

Quá trình tạo hồng cầu
Các tế bào máu gốc đa năng là nguồn tạo ra tất cả các loại tế bào máu, bao gồm hồng cầu. Các tế bào đa năng sinh sôi, một số tế bào con sẽ tiếp tục làm nguồn tế bào gốc đa năng, còn đa số sẽ biệt hóa qua nhiều giai đoạn để thành các dòng hồng cầu, bạch cầu và tiểu cầu.

Chi tiết của các quá trình biệt hóa này được trình bày trong bài tế bào máu.

Riêng về dòng hồng cầu, các giai đoạn phát triển sau tế bào gốc đa năng gồm:
 CFU-S (chung cho hồng cầu và bạch cầu, trừ bạch cầu lympho)
 CFU-B
 CFU-E
 Nguyên tiền hồng cầu (từ giai đoạn này trở đi là dòng hồng cầu đích danh)
 Nguyên hồng cầu ưa base (bắt màu khi nhuộm với chất kiềm), bắt đầu sự tích lũy hemoglobin.
 Nguyên hồng cầu đa sắc
 Nguyên hồng cầu ưa acid
 Hồng cầu lưới (nhân hồng cầu đã bị cô đặc và trục ra khỏi tế bào từ các giai đoạn trước, hệ lưới nội mô cũng bị hấp thu, trong hồng cầu lưới chỉ còn sót một phần chưa tiêu hủy hết của các bào quan như bộ máy Golgi, ti thể v.v.)
 Hồng cầu trưởng thành

Sự tăng trưởng và sinh sản của các tế bào gốc được điều khiển bởi các protein gọi là các chất cảm ứng tăng trưởng, mỗi chất có những đặc điểm riêng. Interleukin-3 là chất cảm ứng tăng trưởng tác động lên hầu hết các dòng tế bào máu, trong khi các chất cảm ứng tăng trưởng khác chỉ ảnh hưởng đến một vài loại tế bào mà thôi.

Các chất cảm ứng tăng trưởng không có vai trò trong sự biệt hóa các dòng tế bào máu. Đây là nhiệm vụ của loại protein khác - các chất cảm ứng biệt hóa.

Các chất cảm ứng (biệt hóa và tăng trưởng) được tạo ra bên ngoài tủy xương.

Hồng cầu lưới xuyên mạch, rời tủy xương đi vào máu tuần hoàn. Tàn dư của các bào quan cũng tiêu hết trong vòng 1 đến 2 ngày.

Điều hòa hoạt động tạo hồng cầu - vai trò của erythropoietin
Lượng hồng cầu trong cơ thể cần được giữ ở mức thích hợp, không quá ít nhằm đảm bảo chức năng cung cấp oxy cho cơ thể, nhưng cũng không quá nhiều làm cản trở sự tuần hoàn của máu.

Yếu tố chủ yếu điều hòa sản xuất hồng cầu: mức độ oxy hóa của cơ thể
Bất kỳ lý do nào làm giảm lượng oxy chuyên chở tới các mô cũng kích thích sự tạo hồng cầu. Bởi vậy, khi cơ thể bị thiếu máu, tủy xương sẽ tăng sinh hồng cầu. Khi phần lớn tủy xương bị hủy hoại (chẳng hạn do xạ trị ung thư), các phần tủy còn sót lại cũng sẽ tăng dưỡng để bù đắp cho cán cân cung - cầu.

Càng lên cao so với mực nước biển, nồng độ oxy trong không khí càng loãng. Sự tạo hồng cầu ở cư dân các vùng cao (như Đà Lạt, Sa Pa, La Paz v.v.) cũng nhiều hơn so với cư dân các vùng thấp. Trong trường hợp này, sự thiếu oxy chứ không phải thiếu máu đã kích thích tạo hồng cầu mới.

Sự sản xuất hồng cầu cũng được đẩy mạnh trong một số bệnh. Nhất là các bệnh của hệ tuần hoàn và hệ hô hấp làm giảm chức năng bơm máu đến các mô, hoặc giảm khả năng hấp thu oxy tại phổi.

Erythropoietin và đáp ứng với tình trạng thiếu oxy
Một hormon tên gọi erythropoietin (EPO) là chất kích thích chính yếu của quá trình tạo hồng cầu để đáp ứng với tình trạng thiếu oxy. Đó là một glycoprotein có khối lượng phân tử 34 KDa. Thiếu vắng hormon này, tình trạng thiếu oxy không làm tăng hoặc làm tăng không đáng kể hoạt động tạo hồng cầu. Bình thường, tình trạng thiếu oxy sẽ làm tăng đáng kể sự sản xuất erythropoietin, kéo theo là sự tăng sản xuất hồng cầu cho đến khi tình trạng thiếu oxy được giải quyết.

Erythropoietin được sản xuất chủ yếu tại thận
Ở người bình thường, 90% lượng erythropoietin trong cơ thể được sản xuất ở thận (phần còn lại chủ yếu được sản xuất ở gan). Hiện nay người ta chưa biết chính xác phần nào của thận sản xuất hormon này.

Có giả thuyết cho rằng các tế bào biểu mô ống thận tiết erythropoietin, bởi ống thận có nhu cầu oxy rất cao, sự thiếu oxy sẽ kích thích khu vực này tiết EPO.

Tuy nhiên, khi có tình trạng thiếu oxy cục bộ tại những cơ quan khác (khi thận vẫn được cấp máu đầy đủ), chức năng tạo erythropoietin của thận vẫn được kích thích. Do đó người ta tin rằng còn có những cảm thụ quan ngoài thận đã gửi tín hiệu đến thận. Thực nghiệm đã cho thấy norepinephrin, epinephrin và vài prostaglandin có vai trò kích thích sản xuất erythropoietin.

Khi cả hai thận bị mất chức năng do bệnh hoặc bị cắt bỏ, bệnh nhân sẽ bị thiếu máu nặng, do lượng erythropoietin sản xuất bởi gan và các mô khác chỉ đảm bảo cho sự sản xuất hồng cầu được có 1/3 đến 1/2 nhu cầu.

Tác động của erythropoietin trong sự tạo sinh hồng cầu
Bài chính erythropoietin

Người ta biết rằng erythropoietin đẩy nhanh sự phát triển của các nguyên hồng cầu qua các giai đoạn biệt hóa tiếp theo. Dĩ nhiên, tác động của erythropoietin cũng có kiểm soát, tuân theo cơ chế phản hồi.

Sự trưởng thành của hồng cầu - nhu cầu vitamin B12 và axit folic
Với một đời sống chỉ độ 120 ngày, hồng cầu là một trong những loại tế bào được thay thế nhiều nhất của cơ thể. Lẽ dĩ nhiên, vai trò của dinh dưỡng rất quan trọng trong sự sinh sản và trưởng thành của hồng cầu.

Vitamin B12 và axit folic là các chất dinh dưỡng hết sức cần thiết cho sự trưởng thành của hồng cầu. Cả hai đều tham gia (bằng hai cơ chế khác nhau) vào việc tạo thymidin triphosphat, một trong 4 thành phần chính của DNA. Do đó, thiếu vitamin B12 và axit folic gây thiếu DNA hoặc tạo ra các DNA bất thường, ảnh hưởng đến sự trưởng thành của nhân và sự phân chia tế bào. Lúc đó, các tủy bào thay vì phát triển nhanh chóng, chúng lại đi vào máu tuần hoàn dưới dạng hồng cầu bất thường (đại bào), với lớp màng mong manh và thường có dạng trứng, to thay vì dạng đĩa lõm hai mặt. Các đại bào vẫn thực hiện được chức năng chở oxy nhưng với hình dạng và lớp màng như vậy, chúng rất yểu mệnh, tuổi thọ chỉ bằng 1/3 đến 1/2 so với hồng cầu bình thường.

Thiếu máu ác tính và vitamin B12
Nguồn vitamin B12 trong thức ăn chủ yếu là thịt, trứng, sữa. Đậu nành lên men được cho là có chứa một ít vitamin B12, tuy nhiên nhiều loại thực vật không chứa B12 hoặc có dưới dạng không thích hợp với người. Trong thức ăn chay, người ta thường phải bổ sung B12 tổng hợp. Bệnh thiếu máu ác tính thật ra không phải do chế độ ăn thiếu B12 mà do cơ thể không thể hấp thụ được vitamin này, thường là do các bệnh ảnh hưởng đến tế bào thành (như teo niêm mạc dạ dày).

Sự hấp thu vitamin B12 phụ thuộc vào một loại glycoprotein gọi là yếu tố nội tại do các tế bào thành trong dạ dày tiết ra. Đại khái sự hấp thu này trải qua 3 bước như sau:
 Yếu tố nội tại gắn chặt vào vitamin B12, qua đó bảo vệ B12 khỏi sự phân hủy bởi môi trường khắc nghiệt của dạ dày.
 Xuống đến hồi tràng, cặp B12 + yếu tố nội tại này bám vào các vị trí thụ thể trên các tế bào nhầy tại bờ bàn chải.
 Trong vài giờ tiếp theo, qua cơ chế ẩm bào vitamin 12 (vẫn luôn dưới dạng liên kết với yếu tố nội tại) được hấp thu vào các tế bào ở thành ruột rồi đưa vào máu.

Theo dòng máu từ hồi tràng đổ vào gan qua tĩnh mạch cửa, vitamin B12 được dự trữ ở gan và cung cấp dần vào tủy xương theo nhu cầu. Bình thường, quá trình trưởng thành của hồng cầu đòi hỏi mỗi ngày khoảng 1-3 µg vitamin B12. Gan dự trữ được khoảng 1000 lần nhu cầu hàng ngày, do đó 3-4 năm sau khi có rối loạn hấp thu B12, thiếu máu ác tính mới xuất hiện.

Rối loạn hấp thu axit folic
Axit folic (hay axit pteroylglutamic) có trong các loại rau xanh, nhiều loại trái cây, cũng như gan, thịt động vật. Tuy vậy, nó rất dễ bị hủy trong khi đun nấu. Các rối loạn hấp thu axit folic thường kèm với rối loạn hấp thụ vitamin B12, chẳng hạn trong bệnh sprue (viêm ruột loét miệng). Không hấp thu được axit folic cũng dẫn đến rối loạn sự trưởng thành của hồng cầu.

Vận chuyển oxy là chức năng của hemoglobin
Bài chính hemoglobin

Sinh tổng hợp hemoglobin bắt đầu ở giai đoạn nguyên hồng cầu đa sắc cho đến giai đoạn hồng cầu lưới. Khi vào dòng máu tuần hoàn, hồng cầu có thể tiếp tục tạo một lượng nhỏ hemoglobin cho đến khi nó trở thành hồng cầu trưởng thành. Sự sinh tổng hợp hemoglobin gồm các bước cơ bản sau:
 Succynil-CoA (tạo ra từ chu trình Krebs) gắn với glycin tạo ra phân tử pyrrol.
 4 pyrrol hợp lại thành protoporphyrin IX.
 Protoporphyrin IX gắn với sắt tạo nên hem.
 Phân tử hem gắn với một chuỗi polypeptid gọi là globin để tạo thành một tiểu đơn vị gọi là chuỗi hemoglobin, khối lượng mỗi chuỗi là 16 KDa.
 4 chuỗi hemoglobin gắn với nhau tạo thành phân tử hemoglobin.

Có nhiều loại tiểu đơn vị khác nhau (alpha, beta, gamma, delta). Bình thường ở người lớn, 4 tiểu đơn vị của hemoglobin gồm 2 chuỗi alpha và 2 chuỗi beta, gọi là hemoglobin A (khác với khái niệm nhóm máu A). Hemoglobin A có khối lượng phân tử 68.458 Da.

Mỗi phân tử hemoglobin có 4 nguyên tử sắt, mỗi nguyên tử sắt lại có khả năng gắn với 1 nguyên tử oxy, do đó mỗi phân tử hemoglobin gắn được tối đa 4 nguyên tử oxy. Bản chất của các chuỗi hemoglobin quyết định ái lực của nó với oxy.

Chức năng hô hấp yêu cầu liên kết giữa hemoglobin và oxy phải có tính thuận nghịch (gắn - tách dễ dàng).

Oxy không liên kết với hai hóa trị dương của nguyên tử sắt. Ngược lại, nó gắn lỏng lẻo qua cái gọi là "liên kết đồng hàng" với nguyên tử sắt.

Điều đáng chú ý là oxy không bị ion hóa, nó được vận chuyển dưới dạng phân tử O2. Tại các mô, phân tử oxy được phóng thích nguyên dạng vào dịch ngoại bào.

Sự hủy hồng cầu
Trung bình một hồng cầu người sống được 120 ngày kể từ khi rời tủy xương đi vào máu tuần hoàn. Hồng cầu cũng có thể bị các nguyên sinh vật tấn công và phá hủy, điển hình là trùng kiết lị và trùng sốt rét.

Tuy không có nhân, ti thể và hệ lưới nội chất, trong bào tương hồng cầu vẫn có một số enzym thực hiện chức năng chuyển hóa glucose và tạo ra một lượng nhỏ ATP. Đồng thời, các enzyme đó cũng giúp:
 Gìn giữ sự dẻo dai của màng hồng cầu.
 Đảm bảo trao đổi ion qua màng tế bào.
 Giữ sắt trong hemoglobin dưới dạng hóa trị 2 thay vì hóa trị 3.
 Ngăn chặn phản ứng oxy hóa của các protein trong hồng cầu.

Mặc dầu vậy, theo thời gian, hệ chuyển hóa của hồng cầu ngày càng kém hiệu quả, khiến cho màng hồng cầu trở nên mong manh, dễ vỡ. Do đó, các hồng cầu già sẽ bị vỡ khi đi qua tổ chức chật chội của hệ tuần hoàn, chủ yếu là tại lách và gan. Tủy đỏ của lách có cấu trúc vách mà hầu hết các hồng cầu đều phải đi qua. Cấu trúc này chỉ rộng vẻn vẹn có 3 µm (trong khi hồng cầu có đường kính trên dưới 7,5 µm). Ở những người bị cắt bỏ lách, lượng hồng cầu bất thường lưu thông trong máu tăng lên đáng kể.

Sự hủy hemoglobin
Khi hồng cầu vỡ ra và phóng thích hemoglobin chứa bên trong, hemoglobin gần như lập tức được hấp thụ bởi các đại thực bào tại khắp nơi trong cơ thể, nhưng chủ yếu là bởi các tế bào Kupffer ở gan và các đại thực bào ở lách và tủy xương.

Vài giờ đến vài ngày sau, các đại thực bào sẽ "nhả" sắt lấy từ hemoglobin trở lại máu. Sắt được chuyên chở (như miêu tả trong bài chuyển hóa sắt) đến tủy xương để tạo hồng cầu mới hoặc đến gan và các mô khác để dự trữ.

Thành phần porphyrin của hemoglobin sau khi trải qua một loạt các biến đổi, trở thành sắt tố mật (tức bilirubin), chất này theo tĩnh mạch lách đổ vào tĩnh mạch cửa vào gan, được gan sử dụng để tổng hợp mật phục vụ tiêu hóa.

Xem thêm
 Nhóm máu, công thức máu, thiếu máu, truyền máu
 Tế bào máu
 Hemoglobin, Bệnh hemoglobin, Thalassemia (thiếu máu vùng Địa Trung Hải)
 Hô hấp
 Chuyển hóa sắt
 Tủy xương
 Lách
 Những phương pháp bị cấm trong thể thao (doping).

Tham khảo

Liên kết ngoài
Tiếng Anh:
 Blood Cell Formation
 Transport of O2 by Hemoglobin
 Erythrocytes's rôle in CO2 Transport
 Blood smear May-Giemsa stain, x1000

Tế bào máu
Hô hấp
Huyết học
Tế bào người


title: Chi Cá lệch

text:
Chi Cá lệch hay chi Cá nhệch (tên khoa học: Pisodonophis) là chi động vật thuộc họ Ophichthidae, bộ Cá chình. Chi này gồm có các loài:

 Pisodonophis boro (F. Hamilton, 1822)
 Pisodonophis cancrivorus (J. Richardson, 1848)
 Pisodonophis copelandi Herre, 1953
 Pisodonophis daspilotus C. H. Gilbert, 1898
 Pisodonophis hijala (F. Hamilton, 1822)
 Pisodonophis hoeveni (Bleeker, 1853)
 Pisodonophis hypselopterus (Bleeker, 1851)
 Pisodonophis sangjuensis H. S. Ji & J. K. Kim, 2011
 Pisodonophis semicinctus (J. Richardson, 1848)

Hình ảnh

Tham khảo

Pisodonophis
Cá Bangladesh
Cá Việt Nam


title: Đa thức Bernstein

text:
Trong giải tích số, một đa thức Bernstein, đặt theo tên của Sergei Natanovich Bernstein là một tổ hợp tuyến tính của các đa thức Bernstein cơ sở. Một cách tính ổn định để tính các đa thức trong dạng Bernstein là thuật toán de Casteljau.

Đa thức dưới dạng Bernstein được sử dụng lần đầu tiên bởi Bernstein trong một chứng minh có tính xây dựng của định lý xấp xỉ Stone-Weierstrass. Với sự ra đời của đồ họa máy tính, các đa thức Bernstein, giới hạn trong đoạn x ∈ [0, 1], trở thành quan trọng dưới dạng đường cong Bézier.

Định nghĩa
n + 1 đa thức Bernstein cơ sở bậc n được định nghĩa như là

với  là hệ số nhị thức.

Các đa thức Bernstein cơ sở bậc n tạo thành một cơ sở cho không gian vectơ  của các đa thức bậc n.

Một tổ hợp tuyến tính của các đa thức Bernstein cơ sở

được gọi là một đa thức Bernstein hoặc làđa thức dưới dạng Bernstein với bậc n. Các hệ số βν được gọi là các hệ số Bernstein hay là hệ số Bézier.

Ví dụ
Một vài đa thức Bernstein cơ sở đầu tiên là

Xấp xỉ các hàm số liên tục

Cho f(x) là một hàm số liên tục trên đoạn [0, 1]. Xem xét đa thức Bernstein

Ta có thể chứng minh được

hội tụ đều trên đoạn [0, 1].  Khẳng định này là mạnh hơn khẳng định giới hạn chỉ tồn tại cho từng giá trị x riêng biệt; đó sẽ là hội tụ từng điểm chứ không phải hội tụ đều. Thuật ngữ hội tụ đều chỉ ra rằng

Các đa thức Bernstein do đó đã chỉ ra một cách chứng minh định lý Stone-Weierstrass rằng tất cả các hàm số thực liên tục trên đoạn [a,b] có thể được xấp xỉ đều bởi các hàm đa thức trên R.

Tham khảo

Đa thức
Giải tích số


title: Antimitra

text:
Antimitra là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Clathurellidae.

Các loài
Các loài thuộc chi Antimitra bao gồm:

 Antimitra aegrota (Reeve, 1845)
 Antimitra crenulata (Pease, 1868)
 Antimitra lirata (Adams A., 1865)

Chú thích

Tham khảo

Clathurellidae


title: Coin-lès-Cuvry

text:
Coin-lès-Cuvry là một xã trong vùng Grand Est, thuộc tỉnh Moselle, quận Metz-Campagne, tổng Verny. Tọa độ địa lý của xã là 49° 02' vĩ độ bắc, 06° 09' kinh độ đông. Coin-lès-Cuvry nằm trên độ cao trung bình là m mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 171 mét và điểm cao nhất là 235 mét. Xã có diện tích 6,65 km², dân số vào thời điểm 1999 là 667 người; mật độ dân số là 100 người/km². Xã nằm về phía nam của Metz.

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Xã của Moselle


title: Michael Jackson's This Is It (album)

text:
Michael Jackson's This Is It (hoặc đơn giản This Is It) là một album nhạc phim di sản của nghệ sĩ thu âm người Mỹ Michael Jackson, phát hành ngày 26 tháng 10 năm 2009 bởi MJJ Music. Nó là tập hợp những bài hát từng được Jackson luyện tập cho chuỗi đêm diễn đánh dấu sự trở lại của ông This Is It (2009-10), nhưng đã bị hủy bỏ sau sự ra đi đột ngột của nam ca sĩ, và xuất hiện trong bộ phim tài liệu cùng tên phát hành cùng thời điểm. Ngoài ra, album còn bao gồm những bản thu âm chưa từng được công bố hoặc phát hành của ông. Đây là album di sản thứ sáu của Jackson được phát hành bởi Sony Music và Universal Motown Records, sau khi nam ca sĩ qua đời vào tháng 6 năm 2009.

Sau khi phát hành, Michael Jackson's This Is It nhận được những phản ứng đa phần là tích cực từ các nhà phê bình âm nhạc, và gặt hái những thành công vượt trội về mặt thương mại. Nó ra mắt ở vị trí số một trên bảng xếp hạng Billboard 200 với 373,000 bản được tiêu thụ trong tuần đầu phát hành, trở thành album quán quân thứ sáu của Jackson tại Hoa Kỳ. Album cũng được chứng nhận hai đĩa Bạch kim từ Hiệp hội Công nghiệp ghi âm Mỹ (RIAA), công nhận hai triệu bản đã được tiêu thụ tại đây. Trên thị trường quốc tế, Michael Jackson's This Is It cũng gặt hái những thành công tương tự, ra mắt ở vị trí quán quân trên các bảng xếp hạng thuộc 14 quốc gia, bao gồm Bỉ, Brazil, Canada, Hà Lan, Pháp, Hungary, Ý, Nhật, New Zealand và Thụy Điển, và lọt vào top 5 ở hầu hết những quốc gia khác. Tính đến nay, nó đã bán được hơn sáu triệu bản trên toàn cầu, và là album bán chạy thứ ba của năm 2009 trên toàn thế giới.

Bài hát chủ đề cùng tên với album đã được phát hành làm đĩa đơn, với một video ca nhạc đi kèm với những hình ảnh tập luyện cuối cùng của Jackson trước khi qua đời. Nó được viết lời bởi Jackson và Paul Anka vào năm 1983, và dự định thu âm như là một bản song ca cho album của Anka, Walk a Fine Line. Bài hát được giới chuyên môn đánh giá cao, và nhận được một đề cử giải Grammy cho Trình diễn giọng pop nam xuất sắc nhất tại lễ trao giải thường niên lần thứ 53. Mặc dù đạt được những thành công về mặt chuyên môn lẫn thương mại, album cũng như bộ phim tài liệu Michael Jackson's This Is It đã vấp phải nhiều phản ứng tiêu cực về việc chỉ được phát hành với mục đích lợi nhuận.

Danh sách bài hát

Ghi chú
 Cả hai phiên bản của "This Is It" và toàn bộ đĩa 2 được phát hành riêng biệt dưới dạng EP nhạc số, mang tên Selections from Michael Jackson's This Is It.
 "Smooth Criminal" không xuất hiện trong phiên bản phát hành tại Trung Quốc.
 Mặc dù tất cả những bài hát đều được giới thiệu là bản gốc đầy đủ thời lượng, "Shake Your Body (Down to the Ground)" là bản 7" chỉnh sửa.
 Một phiên bản thân thiện với môi trường được bán độc quyền tại Walmart, và chỉ bao gồm đĩa đầu tiên.

Xếp hạng

Xếp hạng tuần

Xếp hạng cuối năm

Chứng nhận

Xem thêm
 Michael Jackson's This Is It
 This Is It (chuyến lưu diễn của Michael Jackson)
 This Is It (bài hát của Michael Jackson)
 Danh sách album quán quân năm 2009 (Mỹ)

Tham khảo

Liên kết ngoài

Album của Michael Jackson
Album năm 2009
Album quán quân Billboard 200
Nhạc phim năm 2009
Album biên tập năm 2009
Album biên tập phát hành sau khi mất


title: Pilaria imbecilla

text:
Pilaria imbecilla là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Pilaria
Limoniidae ở vùng Nearctic


title: Lasioglossum panagaeum

text:
Lasioglossum panagaeum là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Ebmer mô tả khoa học năm 1978.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1978


title: Asynarchus thedenii

text:
Asynarchus thedenii là một loài Trichoptera trong họ Limnephilidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Cổ bắc
Asynarchus


title: Telmatobius fronteriensis

text:
Telmatobius fronteriensis là một loài ếch thuộc họ Leptodactylidae.
Loài này có ở Chile và có thể cả Bolivia.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là sông ngòi, đầm nước ngọt, đất ngập nước địa nhiệt, và ao.

Chú thích

Tham khảo
 Ortiz, J.C. 2004. Telmatobius fronteriensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Telmatobius
Động vật lưỡng cư Chile
Động vật lưỡng cư Andes
Động vật đặc hữu Chile


title: Tử vi đẩu số

text:
Tử Vi, hay Tử vi đẩu số () là một hình thức bói toán trong văn hóa Trung Quốc nói riêng và văn hóa Á Đông nói chung. Nghiên cứu về mệnh số () là một trong năm nghệ thuật của siêu hình học Trung Quốc. Cùng với Bát tự, tử vi đẩu số cũng là một trong những phương pháp bói nổi tiếng nhất được sử dụng trong ngành nghiên cứu này. Giống như chiêm tinh học của phương Tây, tử vi đẩu số sử dụng vị trí của vũ trụ vào thời điểm sinh của một người để đưa ra quyết định về tính cách, sự nghiệp và triển vọng hôn nhân, v.v.

Chú giải

Tử vi
Bói toán
Văn hóa châu Á
Tử vi Đông phương
Vũ trụ học Đạo giáo


title: Nomia mlanjensis

text:
Nomia mlanjensis là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Pauly mô tả khoa học năm 2000.

Chú thích

Tham khảo

Nomia
Động vật được mô tả năm 2000


title: Đảng Tân tiến

text:
Shinshinto (tiếng Nhật: 新進党, "Tân tiến đảng") là một cựu chính đảng Nhật Bản. Đây là một đảng được tạo ra do việc sáp nhập nhiều đảng nhỏ và có tư tưởng đa dạng, có đảng viên gồm những người theo xã hội và những người tân tự do cũng như bảo thủ. Hiện nay đảng này không còn hoạt động nữa.

Đảng này đã được thành lập năm 1994 bởi cựu thủ tướng Nhật Kaifu Toshiki và ngay lập tức trở thành một trong những thành viên của liên minh chống Đảng Dân chủ Nhật Bản đang quyền do Hosokawa Morihiro lãnh đạo. Đảng này đã trợ giúp chính phủ do Tân đảng Nhật Bản lãnh đạo và Đảng Tân sinh trong việc kiểm soát chính phủ cho đến khi chính phủ này bị sụp đổ năm 1996. Năm 1995, cựu lãnh đạo liên minh Hata Tsutomu đã bị Ozawa Ichirō loại bỏ và lãnh đạo đảng này cho đến khi giải thể.

Đảng này đã bị giải thể năm 1998 và các đảng viên đảng này dạt vào các đảng nhỏ khác, bao gồm Đảng Tự do, Câu lạc bộ Cải tổ, Đảng Hòa bình mới và Tân đảng Hữu ái. Các đảng phái này cuối cùng đã được nhập vào Đảng Dân chủ Nhật Bản, một đảng thiên tả.

Tham khảo

Đảng phái chính trị Nhật Bản


title: Dhuizon

text:
Dhuizon là một xã thuộc tỉnh Loir-et-Cher trong vùng Centre-Val de Loire miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Loir-et-Cher

Tham khảo

Xã của Loir-et-Cher


title: Sideroxylon hirtiantherum

text:
Sideroxylon hirtiantherum là một loài thực vật thuộc họ Sapotaceae. Đây là loài đặc hữu của Guatemala.

Chú thích

Tham khảo

 World Conservation Monitoring Centre 1998. Sideroxylon hirtiantherum. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Sideroxylon
Thực vật Guatemala
Thực vật đặc hữu Guatemala
Thực vật dễ tổn thương


title: Dommery

text:
Dommery  là một xã ở tỉnh Ardennes, thuộc vùng Grand Est ở phía bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ardennes

Tham khảo

Xã của Ardennes


title: Agabus paludosus

text:
Agabus paludosus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Fabricius miêu tả khoa học năm 1801.

Hình ảnh

Chú thích

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Agabus


title: Myrina dermaptera

text:
The Lesser Fig-tree Blue or Scarce Fig-tree Blue (Myrina dermaptera) là một loài bướm ngày thuộc họ Bướm xanh. Nó được tìm thấy ở sub-Saharan Africa, nam Arabia và bắc Oman.

Sải cánh dài 26–32 mm đối với con đực và 30–38 mm đối với con cái. Adults are on quanh năm with strong peaks in tháng 11 và từ tháng 4 đến tháng 6.

Ấu trùng ăn Ficus species, bao gồm Ficus sur, Ficus thonningii và Ficus natalensis.

Phụ loài
Myrina dermaptera dermaptera (East Cape to KwaZulu-Natal và Mpumalanga và Limpopo Province, nam Mozambique)
Myrina dermaptera nyassae Talbot, 1935 (Zimbabwe, Malawi, đông Tanzania to Kenya (Nairobi))

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Myrina


title: Người Thủy

text:
Người Thủy (; Tên tự gọi: ai33 sui33) là một dân tộc sinh sống chủ yếu tại tỉnh Quý Châu, Trung Quốc. Họ được công nhận là một trong 56 dân tộc tại Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Có khoảng 92 người Thủy sống tại Tuyên Quang, Việt Nam, tuy nhiên, họ không được công nhận chính thức là một trong 54 dân tộc tại quốc gia này.

Lịch sử
Người Thủy có nguồn gốc từ nhóm dân Bách Việt cổ, nhóm này đã định cư tại miền nam Trung Hoa từ trước thời nhà Hán. Tên gọi "Thủy" (Sui) được đặt từ thời nhà Minh. Ngày nay, 93% người Thủy (tức 322.000) cư trú tại Quý Châu, Trung Quốc, và khoảng một nửa trong số đó sống tại Huyện tự trị dân tộc Thủy Tam Đô.

Ngôn ngữ
Tiếng Thủy là một ngôn ngữ thuộc Ngữ hệ Tai-Kadai. Ngôn ngữ này có 7 phụ âm, . Các nguyên âm kép là . Ngôn ngữ này có 6 hoặc 7 thanh điệu. Ngày nay người Thủy sử dụng chữ Hán trong cuộc sống hàng ngày. Chữ Thủy nói chung đã tuyệt chủng cho dù chính phủ Trung Quốc vẫn đang cố gắng gìn giữ chúng Năm 2006, Chữ Thủy đã được liệt vào danh sách các di sản văn hóa phi vật thể của Trung Quốc.

Xã hội
Người Thủy được tổ chức thành các gia đình thị tộc. Các thôn làng thường có vài trăm cư dân, hầu hết trong số đó có cùng họ.

Nhà truyền thống của người Thủy thường làm bằng cây thông hay cây linh sam, mặc dù ngày nay những ngôi nhà được xây bằng gạch đang tăng lên. Nếu một người vợ góa chồng, họ sẽ phải chùm lên tóc mình bằng một loại vải màu trắng trong 3 năm.

Tham khảo

 Diller, Anthony, Jerold A. Edmondson, and Yongxian Luo eds. 2008. The Tai-Kadai Languages. Routledge Language Family Series. Psychology Press.
 Edmondson, Jerold A., and David B. Solnit (eds). 1988. Comparative Kadai: Linguistic Studies Beyond Tai. Dallas, TX: SIL.
 Edmondson, Jerold A., Esling, John H., Harris, Jimmy G., & Wei, James. 2004. A phonetic study of Sui consonants and tones. Mon-Khmer Studies 34:47-66.
 Stanford, James N. 2009. "Eating the food of our place": Sociolinguistic loyalties in multidialectal Sui villages. Language in Society 38(3):287-309.
 Stanford, James N. 2008. A sociotonetic analysis of Sui dialect contact. Language Variation and Change 20(3):409-50.
 Stanford, James N. 2008. Child dialect acquisition: New perspectives on parent/peer influence. Journal of Sociolinguistics 12(5):567-96.
 Stanford, James N. 2007. Sui Adjective Reduplication as Poetic Morpho-phonology. Journal of East Asian Linguistics 16(2):87-111.
 Wei Xuecun and Jerold A. Edmondson. 2003. Sui (Shui)-Chinese-Thai-English Dictionary. Salaya, Thailand: Mahidol University.
 Zhang, Junru. 1980. Shuiyu Jianzhi [A Sketch of the Sui Language]. Beijing: Minzu yinsha chang

Xem thêm

Liên kết ngoài
 Documentary: The Sui People and their Script
 Dân tộc Thủy ở Tuyên Quang (Báo Sài Gòn Giải Phóng online)

Nhóm sắc tộc được Trung Quốc chính thức công nhận
Các dân tộc Việt Nam


title: Arrhenocoela lineata

text:
Arrhenocoela lineata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Rossi miêu tả khoa học năm 1790.

Chú thích

Tham khảo

Arrhenocoela
Động vật được mô tả năm 1790


title: Cheumatopsyche cheesmanae

text:
Cheumatopsyche cheesmanae là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Cheumatopsyche


title: Pseudomelittia andraenipennis

text:
Pseudomelittia andraenipennis là một loài bướm đêm thuộc họ Sesiidae. Nó được biết đến ở Nam Phi.

Chú thích

Tham khảo

Pseudomelittia


title: Couin

text:
Couin là một xã của tỉnh Pas-de-Calais, thuộc vùng Hauts-de-France, miền bắc nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Pas-de-Calais

Tham khảo
INSEE
IGN

Liên kết ngoài
 The CWGC cemeteries
 Château de Couin website
 Couin on the Quid website

Xã của Pas-de-Calais


title: Meibomeus surrubresus

text:
Meibomeus surrubresus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Pic mô tả khoa học năm 1933.

Chú thích

Tham khảo

Meibomeus


title: 17004 Sinkevich

text:
17004 Sinkevich (1999 CR61) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 12 tháng 2 năm 1999 bởi nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 17004 Sinkevich

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1999


title: 20354 Rebeccachan

text:
20354 Rebeccachan (1998 HA139) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 21 tháng 4 năm 1998 bởi nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 20354 Rebeccachan

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1998


title: Megachile syraensis

text:
Megachile syraensis là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Radoszkowski mô tả khoa học năm 1874.

Chú thích

Tham khảo

S
Động vật được mô tả năm 1874


title: Anthidium amabile

text:
Anthidium amabile là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Alfken mô tả khoa học năm 1932.

Chú thích

Tham khảo

Anthidium
Động vật được mô tả năm 1932


title: Bufo castaneoticus

text:
Bufo castaneoticus là một loài cóc thuộc họ Bufonidae. Loài này có ở Bolivia, Brasil, Colombia, và Peru. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và đầm nước ngọt có nước theo mùa.

Tham khảo

Azevedo-Ramos, C., Rueda, J.V. & Reichle, S. 2004. Bufo castaneoticus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

C
Động vật được mô tả năm 1991
Động vật Nam Mỹ
Động vật lưỡng cư Bolivia
Động vật lưỡng cư Brasil
Động vật lưỡng cư Colombia
Động vật lưỡng cư Peru


title: Cardiophorus impressiventris

text:
Cardiophorus impressiventris là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schwarz miêu tả khoa học năm 1900.

Chú thích

Tham khảo

Cardiophorus


title: Alcetas II của Ipiros

text:
Alcetas II () (313 – 306 trước Công Nguyên) là vua xứ Ipiros. Ông là con của Arymbas, và là cháu nội của Alcetas I. Trước đây ông là con trưởng nhưng Arymbas thấy ông tính khí ngang bướng thất thường, nên trục xuất ông và chọn con thứ là Aeacides làm người thừa kế. Aeacides chết trận khi giao chiến với vua Kassandros xứ Macedonia năm 313 trước Công Nguyên. Sau đó người Ipiros lập anh Aecides là Alcetas II lên làm vua. Kassandros sai Lyciscos kéo quân đến đánh ông nhưng ít lâu sau lại lập liên minh với ông năm 312 trước Công Nguyên. Dân Ipiros giận dữ trước sự phục tùng Macedonia của Alcetas, đã giết ông cùng hai con. Alcetas chết, yrros con Aeacides được cha nuôi là vua Glaukias của người Illyria đưa lên ngôi ở Ipiros vào năm 307 trước Công Nguyên.

Tham khảo
Pausanias (i. 11. § 5)
Diodorus (xix. 88, 89)
Plutarchus (Pyrrhus of Epirus 3.)

Nguồn

Tham khảo

Vua Ipiros cổ đại
Người Hy Lạp thế kỷ 4 TCN
Vua thế kỷ 4 TCN


title: Nga Mi, Tân Trúc

text:
Nga Mi () là một hương (xã) của huyện Tân Trúc, tỉnh Đài Loan, Trung Hoa Dân Quốc (Đài Loan). Hương giáp với huyện Miêu Lật và có địa hình đồi núi. Hương được đặt theo tên của con sông Nga Mi chảy qua địa bàn. Kinh tế của Nga Mi dựa trên linh vực nông nghiệp, tuy nhiên, do địa hình đồi núi nên nông sản chủ yếu chỉ để phục vụ cho nhu cầu của địa phương, ngoài ra còn có ngành công nghiệp chế biến chè. Tổng diện tích của Nga Mi là 46,8010 km², dân số vào tháng 8 năm 2011 là 5.919 người thuộc 2.037 hộ gia đình, mật độ cư trú đạt 126,5 người/km².

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang thông tin chính thức

Tân Trúc (huyện)


title: May Louise Flodin

text:
May Louise Flodin là một hoa hậu đến từ Thụy Điển. Bà đại diện cho Thụy Điển tham dự cuộc thi Hoa hậu Thế giới năm 1952 và đã đoạt danh hiệu Hoa hậu Thế giới 1952. Bà là người phụ nữ Thụy Điển thứ hai liên tiếp giành danh hiệu Hoa hậu Thế giới, sau Kiki Haakonson.

Hiện nay May Louise Flodin đang điều hành một chuỗi khách sạn ở Jordan. Bà có bốn người con và sáu người cháu. Người kế vị của bà là Denise Perrier, đến từ Pháp.

Tham khảo

Flodin, May Louise
Sinh thập niên 1930
Nhân vật còn sống


title: Lasioglossum epicinctum

text:
Lasioglossum epicinctum là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Strand mô tả khoa học năm 1914.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1914


title: Caryedes spyripygus

text:
Caryedes spyripygus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Kingsolver miêu tả khoa học năm 1987.

Chú thích

Tham khảo

Caryedes


title: Tipula nivalis

text:
Tipula nivalis là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Bulbophyllum simile

text:
Bulbophyllum simile là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

simile]]

S


title: Pirka

text:
Pirka là một đô thị thuộc huyện Graz-Umgebung bang Steiermark, nước Áo. Đô thị  có diện tích 9,43 km², dân số thời điểm cuối năm 2005 là 2969 người.

Tham khảo


title: Begnécourt

text:
Begnécourt là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 4,57 km², dân số năm 1999 là 141 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 295 m trên mực nước biển.

Dân địa phương tiếng Pháp gọi là Bégnécurtiens.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Begnécourt trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Begnecourt


title: Rouilly-Saint-Loup

text:
Rouilly-Saint-Loup là một xã ở tỉnh Aube, thuộc vùng Grand Est ở phía bắc miền trung nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
 Xã của tỉnh Aube

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Rouilly-Saint-Loup sur le site de l'Institut géographique national

Rouilly-Saint-Loup


title: Manchita

text:
Manchita là một đô thị trong tỉnh Badajoz, Extremadura, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2005 (INE), đô thị này có dân số là 749 người.

Tham khảo

Đô thị ở Badajoz


title: (11023) 1986 QZ

text:
(11023) 1986 QZ là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henri Debehogne ở Đài thiên văn La Silla ở Chile ngày 26 tháng 8 năm 1986.

Xem thêm
 Danh sách các tiểu hành tinh: 11001–12000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1986
Được phát hiện bởi Henri Debehogne
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Lladorre

text:
Lladorre là một đô thị trong tỉnh Lleida, cộng đồng tự trị Cataluña Tây Ban Nha. Đô thị Lladorre có diện tích là 146,99 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 232 người với mật độ 1,58 người/km². Đô thị Lladorre có cự ly km so với tỉnh lỵ Lleida.

Tham khảo

Đô thị ở Lérida


title: 1211

text:
Năm 1211 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 1211


title: Couturelle

text:
Couturelle là một xã của tỉnh Pas-de-Calais, thuộc vùng Hauts-de-France, miền đông nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Pas-de-Calais

Tham khảo
INSEE
IGN

Liên kết ngoài
 CWGC graves in the commune’s cemetery
 Couturelle on the Quid website

Xã của Pas-de-Calais


title: Ecdytolopha

text:
Ecdytolopha là một chi bướm đêm thuộc phân họ Olethreutinae, họ Tortricidae Tortricidae.

Các loài
Ecdytolopha beckeri Adamski & Brown, 2001
Ecdytolopha coloradana Adamski & Brown, 2001
Ecdytolopha exploramae Adamski & Brown, 2001
Ecdytolopha holodesma (Walsingham, 1914)
Ecdytolopha insiticiana Zeller, 1875
Ecdytolopha leonana Adamski & Brown, 2001
Ecdytolopha mana (Kearfott, 1907)
Ecdytolopha occidentana Adamski & Brown, 2001
Ecdytolopha ricana Adamski & Brown, 2001
Ecdytolopha sinaloana Adamski & Brown, 2001

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

 tortricidae.com

Grapholitini