title: Giảm phân

text:
Giảm phân là quá trình phân bào giảm nhiễm trong quá trình hình thành giao tử.

Trong giảm phân, tế bào sinh dục (có bộ 2n) đã chín trải qua hai lần phân bào liên tiếp gọi là giảm phân I và giảm phân II, nhưng nhiễm sắc thể chỉ nhân đôi có một lần ở kỳ trung gian trước giảm phân I, nên sinh ra giao tử có bộ nhiễm sắc thể đơn bội: giao tử đực (tinh trùng hoặc tinh tử) và giao tử cái (trứng hoặc noãn) có n NST đơn.

Diễn biến các kỳ ở giảm phân

Giảm phân I
Gồm Kỳ trung gian và 4 kỳ phân bào chính thức.

Kỳ trung gian I
NST dài mảnh duỗi xoắn, NST nhân đôi thành NST kép, trung tử nhân đôi thành 2 trung tử.

Kỳ đầu I
Bước vào kỳ đầu I, các NST kép bắt đôi với nhau theo từng cặp tương đồng. Sau khi tiếp hợp, các NST bắt đầu co xoắn lại. Tiếp đến, các NST kép trong mỗi cặp NST kép tương đồng dần dần đẩy nhau ra bắt đầu từ tâm động. Trong khi NST tiếp tục co xoắn lại thì thoi phân bào cũng được hình thành và một số sợi thoi được đính với tâm động của các NST.

Trong quá trình bắt đôi, các NST kép trong cặp NST kép tương đồng có thể trao đổi các đoạn crômatit cho nhau. Hiện tượng này là hiện tượng trao đổi chéo, dẫn đến hoán vị gen. Cuối kỳ đầu I, màng nhân và nhân con dần tiêu biến, thoi phân bào xuất hiện.

Kỳ đầu I chiếm phần lớn toàn bộ thời gian của quá trình giảm phân. Tùy theo từng loài, kỳ đầu I có thể kéo dài tới vài ngày thậm chí vài chục năm như ở người phụ nữ.

Kỳ giữa I
Các cặp NST kép tương đồng sau khi bắt đôi và co xoắn cực đại di chuyển về mặt phẳng xích đạo của tế bào và tập trung thành 2 hàng xếp song song. Dây tơ phân bào từ mỗi cực tế bào chỉ đính vào một phía của mỗi NST kép trong cặp tương đồng.

Kỳ sau I
Hai NST kép trong cặp tương đồng tách rời nhau ra và mỗi NST đi chuyển trên thoi phân bào đi về một cực của tế bào. Với bộ nhiễm sắt thể mỗi tế bào n kép

Kỳ cuối I
Sau khi đi về cực của tế bào, chác NST kép dần dần dãn xoắn. Màng nhân và nhân con dần dần xuất hiện. Thoi phân bào tiêu biến đi để quá trình phân chia tế bào chất bắt đầu diễn ra, hình thành 2 tế bào con có lượng NST giảm đi một nửa (n NST kép).

Giảm phân II
Ngay sau khi kết thúc quá trình giảm phân I, các tế bào bước vào giảm phân II mà không nhân đôi NST. Phân bào giảm phân II cơ bản giống như nguyên phân cũng bao gồm 4 kỳ nhưng diễn biến không bao giờ giống quá trình nguyên phân.

Kỳ đầu II
NST vẫn ở trạng thái n NST kép bắt đầu co ngắn và cho thấy số lượng NST kép (đơn bội)

Kỳ giữa II
Các NST kép tập trung và xếp thành một hàng ở mặt phẳng xích đạo của thoi phân bào.

Kỳ sau II
Mỗi NST kép tách nhau ở tâm động thành 2 NST đơn và phân li về 2 cực tế bào.

Kỳ cuối II
Các NST đơn nằm gọn trong nhân mới được tạo thành với số lượng bộ đơn bội (n NST)

Kết quả của giảm phân
Sau khi trải qua hai quá trình giảm phân I và giảm phân II, từ 1 tế bào mẹ (2n NST kép) tạo thành 4 tế bào con có số NST đơn bằng một nửa số NST kép của tế bào mẹ (n NST đơn). Các tế bào con sẽ phát triển, lớn lên và biến đổi hình thành các giao tử.

Đối với động vật, ở con đực, 1 tế bào mẹ hình thành 4 tế bào con tạo thành 4 tinh trùng chui vào lòng ống sinh tinh của tinh hoàn để đi vào túi chứa tinh; ở con cái, sau 2 lần giảm phân 1 tế bào mẹ chỉ hình thành 1 tế bào lớn tạo thành tế bào trứng, 3 tế bào nhỏ khác không làm nhiệm vụ sinh sản (tế bào thể cực, hay còn gọi là thể định hướng). Đối với thực vật, tế bào tạo thành sau giảm phân lại tiếp tục phân bào để tạo thành hạt phấn hay túi phôi.

Ý nghĩa của giảm phân
Giảm phân kết hợp với thụ tinh và nguyên phân là cơ chế duy trì bộ nhiễm sắc thể đặc trưng và ổn định của loài qua các thế hệ về sau. Sự phân li độc lập và tổ hợp tự do của các cặp NST trong quá trình giảm phân đã tạo ra nhiều biến dị tổ hợp giúp giới sinh vật đa dạng, phong phú, là nguyên liệu của chọn lọc tự nhiên và tiến hóa, giúp các loài có khả năng thích nghi với điều kiện sống mới và khẳng định sinh sản hữu tính (chủ yếu là do các biến dị tổ hợp) có ưu thế hơn sinh sản vô tính.

So sánh với nguyên phân
Bảng so sánh dưới đây cho thấy sự khác biệt giữa nguyên và giảm phân.

Hình ảnh

Đột biến ở giảm phân
Cơ chế giảm phân như trên đã trình bày là diễn biến bình thường trong quá trình phân chia của tế bào sinh dục để tạo thành giao tử. Sự phân chia này có thể bị rối loạn do hoá chất, tia phóng xạ, hoặc virut gây ra đột biến về số lượng nhiễm sắc thể là dạng khá thường gặp ở nhiều loài sinh vật, ở người gây ra hiện tượng dị bội thể hoặc thể lệch bội; hoặc có thể gây ra đột biến về cấu trúc nhiễm sắc thể, dẫn đến thay đổi phân bố gen trên một hoặc nhiều nhiễm sắc thể (xem ở trang Đột biến nhiễm sắc thể).

Tham khảo

 Đột biến nhiễm sắc thể.
 Gen hoán vị.
 Tái tổ hợp tương đồng.

Nguồn trích dẫn

Di truyền phân tử
Chu kỳ tế bào
Quá trình tế bào
Khoa học năm 1876


title: Stenosmia flavicornis

text:
Stenosmia flavicornis là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Morawitz mô tả khoa học năm 1878.

Chú thích

Tham khảo

Stenosmia
Động vật được mô tả năm 1878


title: Hydrobiosis umbripennis

text:
Hydrobiosis umbripennis là một loài Trichoptera trong họ Hydrobiosidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Chú thích

Hydrobiosis


title: Melanoxanthus bipartitus

text:
Melanoxanthus bipartitus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1875.

Chú thích

Tham khảo

Melanoxanthus


title: Langenhorn (Nordfriesland)

text:
Langenhorn là một đô thị thuộc huyện Nordfriesland, bang Schleswig-Holstein, Đức.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Nordfriesland


title: Anchastomorphus suturalis

text:
Anchastomorphus suturalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1865.

Chú thích

Tham khảo

Anchastomorphus


title: Asplenium virens

text:
Asplenium virens là một loài dương xỉ thuộc họ Aspleniaceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Nguồn
 Navarrete, H. & Pitman, N. 2003. Asplenium virens. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

virens
Thực vật đặc hữu Ecuador


title: Mô hình IS–LM

text:
Mô hình IS-LM: cũng được biết đến như là mô hình Hicks-Hansen, được nhà kinh tế học người Anh John Hicks (1904-1989) và nhà kinh tế học của Hoa Kỳ Alvin Hansen (1887-1975) đưa ra và phát triển. Mô hình IS-LM đã được sử dụng để kết hợp các hoạt động khác nhau của nền kinh tế: nó là sự kết hợp của thị trường tài chính (tiền tệ) với thị trường hàng hóa và dịch vụ. Trong nền kinh tế đóng thì mô hình không chịu ảnh hưởng của các yếu tố bên ngoài nền kinh tế: xuất khẩu ròng (NX), tỷ giá hối đoái,lãi suất thế giới...

Trong tiếng Anh, IS-LM là viết tắt của Investment/Saving - Liquidity preference/Money supply (Đầu tư/Tiết kiệm - Nhu cầu thanh khoản/Cung tiền).

Cơ sở hình thành mô hình

Xem bài riêng về đường IS và đường LM

Phương trình biểu hiện trạng thái cân bằng trên thị trường hàng hóa của một nền kinh tế đóng:Y = C + I + G
 C = C (Y - T)
 I = I (r)
 G =
 T =
Phương trình biểu hiện trạng thái cân bằng trên thị trường tiền tệ của một nền kinh tế đóng: M / P = L (Y, r)
Xây dựng đường IS:Đường IS là tập hợp các kết hợp khác nhau giữa lãi suất và thu nhập sao cho tổng chi tiêu kế hoạch đúng bằng thu nhập.

Phương trình đường tổng chi tiêu kế hoạch: AE = C (Y - T) + I (r) + G
Xây dựng đường LM: Đường LM là tập hợp các kết hợp khác nhau giữa lãi suất và thu nhập sao cho cầu tiền thực tế bằng cung tiền thực tế.

Trạng thái cân bằng đồng thời trên cả hai thị trường hàng hóa và tiền tệ

Trạng thái cân bằng đồng thời trên cả hai thị trường hàng hóa và tiền tệ là trạng thái được biểu hiện sự kết hợp hai thị trường này trong cùng một mô hình.
Điểm cân bằng trên cả hai thị trường này phải thỏa mãn đồng thời hai phương trình:
(IS): Y = C (Y - T) + I (r) + G
(LM): M / P = L (Y, r)

Kết hợp hai đường IS và LM

Có thể kết hợp hai đường IS và LM vào cùng một đồ thị với trục tung là các mức lãi suất thực tế r và trục hoành là các mức thu nhập Y. Giả định là không có tình huống nào hai đường này không gặp nhau.

Giao điểm E giữa đường IS và đường LM chính là điểm cân bằng đồng thời cả thị trường hàng hóa lẫn thị trường tiền tệ. Điểm E giúp xác định mức thu nhập cân bằng Y* và mức lãi suất thực tế cân bằng r*.

Mỗi đường đều có thể có hình dáng thông thường, tức là đường IS dốc xuống phía phải và đường LM dốc lên phía phải. Mỗi đường đều có thể có hình dáng nằm ngang và mỗi đường đều có thể có hình dáng thẳng đứng.

Như vậy, sẽ có bảy tình huống hai đường IS và LM gặp nhau và hai tình huống hai đường không gặp nhau (chúng ta sẽ không xem xét hai tình huống này).

Tình huống thông thường

Chính sách tài chính và chính sách tiền tệ phát huy hiệu lực, nhưng mức độ phụ thuộc vào độ dốc của hai đường IS và LM.

Khi hai chính sách cùng được thực hiện một lúc và theo cùng hướng nới lỏng hay cùng hướng thắt chặt, hiệu quả đối với tăng thu nhập là rất lớn. Còn khi hai chính sách cùng được thực hiện một lúc, nhưng một chính sách theo hướng nới lỏng còn một chính sách theo hương thắt chặt, thì hiệu quả tới thu nhập nhỏ. Đây gọi là ảnh hưởng triệt tiêu.

Tình huống đặc biệt
Chính sách tiền tệ vô hiệu lực:
Đường LM ở đoạn nằm ngang gặp đường IS dốc xuống phía phải (tình huống 2) hoặc đường IS thẳng đứng (tình huống 3). Các tình huống này gọi là bẫy thanh khoản. Lúc này chỉ có chính sách tài chính là phát huy được tác dụng, còn chính sách tiền tệ vô hiệu lực. Chính phủ nới lỏng tài chính bao nhiêu thì thu nhập tăng lên bấy nhiêu, và thắt chặt bao nhiêu thì thu nhập giảm bấy nhiêu. Tương tự khi đường LM ở đoạn dốc lên gặp đường IS thẳng đứng (tình huống 4).
Chính sách tài chính vô hiệu lực
Đường LM ở đoạn thẳng đứng gặp đường IS dốc xuống (tình huống 5) hoặc đường IS nằm ngang (tình huống 6). Lúc này chính sách tài chính vô hiệu lực. Ngược lại, chính sách tiền tệ phát huy tác dụng tối đa; cung tiền tăng bao nhiêu thì thu nhập tăng bấy nhiêu. Tương tự khi đường IS nằm ngang gặp đường LM ở đoạn dốc lên (tình huống 7).

Hình minh họa các tình huống

Xem thêm
Đường IS
Đường LM
Chính sách tài chính
Chính sách lưu thông tiền tệ
Kinh tế học Keynes
Trường phái kinh tế học vĩ mô tổng hợp
Mô hình Mundell–Fleming

Tham khảo

Đường cong kinh tế
Mô hình kinh tế
Lý thuyết cân bằng tổng thể
Kinh tế học Keynes
Kinh tế năm 1937


title: Ophraea melancholica

text:
Ophraea melancholica là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1886.

Chú thích

Tham khảo

Ophraea


title: Quản trị tri thức

text:
Có nhiều cách hiểu về quản trị tri thức, dưới đây là một số định nghĩa đã được đưa ra:
Quản trị tri thức là tạo ra tri thức, và việc này được nối tiếp với việc thể hiện kiến thức, truyền bá và sử dụng kiến thức, và sự duy trì (lưu giữ, bảo tồn) và cải biên kiến thức.
Quản trị tri thức là quá trình của việc quản lý một cách cẩn trọng tri thức để đáp ứng các nhu cầu hiện hữu, để nhận ra và khai thác những tài sản tri thức hiện có và có thể đạt được và để phát triển những cơ hội mới.
Quản trị tri thức là hoạt động mà hoạt động này quan tâm tới chiến lược và chiến thuật để quản lý những tài sản mà trọng tâm là con người (human center assets).
Quản trị tri thức là quá trình hệ thống của việc nhận dạng, thu nhận và chuyển tải những thông tin và tri thức mà con người có thể sử dụng để sáng tạo, cạnh tranh và hoàn thiện.

Trên cơ sở tổng kết các định nghĩa khác nhau về quản trị tri thức, McAdam và McGreedy (1999) đã chỉ ra rằng chúng thể hiện một miền rộng lớn từ những quan điểm có tính cơ giới (coi tri thức là tài sản) tới quan điểm thiên về định hướng xã hội (tri thức được tạo ra trong tổ chức thông qua những quan hệ xã hội). Các định nghĩa về quản trị tri thức thể hiện nổi bật các đặc tính sau:
 Quản trị tri thức là một lĩnh vực có liên quan chặt chẽ với lý luận và thực tiễn, và là một lĩnh vực mang tính đa ngành đa lĩnh vực.
 Quản trị tri thức không phải là công nghệ thông tin. Công nghệ thông tin chỉ là yếu tố hỗ trợ, nhưng lại đóng vai trò rất quan trọng trong việc quản trị tri thức.
 Quản trị tri thức lấy yêu tố con người làm trọng tâm.

Nhu cầu dẫn tới quản trị tri thức

Xuất phát từ nhu cầu nhân sự

Từ khía cạnh nhân sự, những nhu cầu về việc tăng việc trao đổi, chia sẻ và sáng tạo trong các nhóm hoạt động gồm nhiều lĩnh vực khác nhau là một trong những lý do chính dẫn tới việc xây dựng quản trị tri thức. Bên cạnh đó, nhu cầu tăng khả năng xử lý của nhân viên trong các tình huống phức tạp và lưu giữ những tri thức khi các nhóm làm việc tan rã hay tái lập cũng khiến việc xây dựng hệ thống QTTT trở nên cần thiết.

Thứ nhất, nhu cầu về việc đẩy mạnh trao đổi, chia sẻ và sáng tạo trong các nhóm hoạt động ngày càng lớn hơn. Lý do là vì các công ty đang có xu hướng kết hợp với nhau để tăng khả năng cạnh tranh. Do đó, nhân viên trong các công ty khác nhau thường xuyên phải làm việc với nhau. Hơn nữa, để phát triển một sản phẩm đòi hỏi phải có sự kết hợp của nhiều lĩnh vực khác nhau (thiết kế, kĩ thuật, marketing, v.v.). Nói cách khác, thành viên của một nhóm làm việc phải từ các bộ phận khác nhau, mà họ thường chỉ biết rõ về lĩnh vực chuyên môn của mình mà thiếu những hiểu biết cần thiết về các lĩnh vực khác. Sự khác biệt về văn hóa cũng có thể gây khó khăn trong quá trình làm việc nhóm. Vì vậy, việc tăng khả năng và hiệu quả làm việc nhóm, mà điển hình là việc chia sẻ và trao đổi, của các thành viên trong nhóm là vô cùng cần thiết. Quản trị tri thức có thể trở thành lời giải tối ưu cho bài toán này, bởi vì nó thúc đẩy thảo luận và chia sẻ tri thức trong nhóm và tổ chức.

Lý do thứ hai là về việc các nhóm làm việc được thành lập và giải tán. Hiện nay, các nhóm làm việc thường được thành lập để giải quyết những vấn đề, những dự án trong thời gian ngắn. Sau khi hoàn thành nhiệm vụ, các nhóm này thường được giải tán, thành viên trở về với công việc thường ngày hoặc tham gia các nhóm làm việc khác, nơi mà khả năng chuyên môn của họ có giá trị hơn là tri thức thu được ở các lĩnh vực khác trong dự án. Điều quan trọng là, những tri thức đó lại không được lưu trữ lại, trở thành "tài sản cá nhân" của nhân viên. Khi nhân viên đó ra đi, tri thức của công ty cũng mất đi theo. Quản trị tri thức có thể giúp công ty giải quyết vấn đề này một cách hiệu quả, bởi vì trong đó có quá trình "nắm bắt" các tri thức ẩn – qua các quá trình trao đổi trực tiếp và việc lưu trữ tri thức ẩn dưới dạng hiện.

Ngoài ra, trong thời đại kinh tế cạnh tranh khốc liệt hiện nay, đòi hỏi về kĩ năng và khả năng ra quyết định của nhân viên ngày càng cao hơn. Ngày nay, thời gian chính là yếu tố cạnh tranh quyết định giữa mọi công ty. Bạn có thể phải đối mặt với những thay đổi, những sáng tạo bất ngờ từ phía đối thủ, sự chuyển dịch mạnh mẽ của thị trường không ổn định. Công ty của bạn rất có thể sẽ không bắt kịp được những bước tiến của môi trường bên ngoài. Vì vậy, việc phản ứng và ra quyết định trước một tình huống của nhân viên cần phải không những chính xác mà còn phải càng nhanh càng tốt. Điều này đòi hỏi trình độ tri thức của nhân viên phải cao hơn và thông tin phải được cung cấp nhanh chóng, chính xác hơn. Nếu quản trị tri thức tốt, bạn hoàn toàn có thể giải quyết được những vấn đề này.

Xuất phát từ nhu cầu kinh tế
Lý thuyết kinh tế cũ cho rằng mọi tài sản đều dễ bị giảm giá trị khi thu hồi, nhưng điều này không đúng với tri thức. Những quy luật chi phối tri thức thì khác hẳn những quy luật chi phối thế giới vật chất. Ví dụ:
 Cùng một cái máy tính, khi người A đang sử dụng, những người khác không sử dụng được nữa.
 Sau khi người A sử dụng và chuyển giao cho người khác, chất lượng máy tính coi như bị hao mòn và giảm giá trị.

Nhưng với tri thức, khi một người đang dùng, những người khác cũng có thể sử dụng được. Và tri thức càng sử dụng nhiều thì càng tăng giá trị. Các nhà kinh tế học gọi đó là quy luật tăng lợi nhuận: càng sử dụng, càng cung cấp nhiều giá trị - từ đó tạo ra một chu trình tự tăng cường. Tri thức là biến số duy nhất lý giải nguyên nhân có một khoảng cách ngày càng lớn giữa giá trị thị trường và cơ sở tài sản của một công ty thành đạt. Không như các tài nguyên có giới hạn như đất, vốn, và nhân công, tài sản tri thức và trí tuệ là những nguồn tài khuyên không giới hạn có thể sinh ra nhiều lợi nhuận qua hệ thống sử dụng và ứng dụng chúng. Tri thức rộng giúp bạn có cái nhìn đa chiều về cùng một hiện tượng, một biến đổi bất thường trên thị trường. Từ đó vừa có khả năng chống đỡ, vừa có lợi thế cạnh tranh so với đối thủ. Muốn có được điều này, các doanh nghiệp bắt buộc phải không ngừng sáng tạo, sáng tạo không ngừng nghỉ để bắt kịp với xu thế chung của thời đại. Cứ như thế tri thức ngày càng gia tăng.

Quản trị tri thức mang đến cơ hội duy nhất biến tri thức thành hệ thống giúp công ty của bạn tạo ra lợi thế về thời gian giữ cho sự cạnh tranh được liên tục, tạo ra giá trị kinh tế và giá trị thị trường không thể chối cãi được.

Công nghệ và nhu cầu về một hệ thống quản trị tri thức

Sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin đã thay đổi hoàn toàn công việc. Hiện nay chúng ta có thể thu thập và lưu trữ một khối lượng lớn thông tin dễ dàng, truyền tải chúng một cách nhanh chóng. Các công việc được hoàn thành dựa vào công nghệ, đặc biệt là máy tính, ngày càng nhiều. Sự quan trọng của công nghệ là không thể phủ nhận. Nhưng, công nghệ không tạo ra yếu tố cạnh tranh cho công ty của bạn. Bạn vừa sở hữu một công nghệ hoàn toàn mới, giúp công ty bạn vượt lên trên đối thủ của mình. Nhưng, thời gian sau đó, khi mà đối thủ tạo ra công cụ tương tự, hoặc cũng mua công nghệ đó, thì yếu tố cạnh tranh của bạn sẽ bị mất đi. Trong thời đại công nghệ hiện nay thời gian cho một cuộc chạy đua công nghệ như vậy ngày càng ngắn dần, do vậy, chúng ta không thể coi công nghệ như yếu tố cạnh tranh lâu dài.

Trong khi đó, công nghệ với hai lợi ích chính là lưu trữ và truyền tải thông tin lại cho phép ta xây dựng một hệ thống lưu trữ và phân phối thông tin hiệu quả. Công nghệ trở thành một nhân tố giúp lưu trữ, phân phối và trao đổi tri thức hữu hiệu. Bằng cách kết hợp công nghệ với quản trị tri thức một cách hiệu quả, công ty có thể tạo ra các yếu tố cạnh tranh mới, nâng cao khả năng cạnh tranh lâu dài của mình.

Bên cạnh đó, nhờ có công nghệ phát triển mà các công việc, các quy trình được hoàn thành nhanh chóng và hiệu quả hơn. Vòng đời của sản phẩm, từ lúc được nghiên cứu, sản xuất, tới khi bán ra và các dịch vụ hậu mãi cũng do đó ngắn lại. Các sản phẩm cũng liên tục được nâng cấp và cải tiến, thị trường liên tục thay đổi. Do vậy, thời gian cho ra sản phẩm trở thành một yếu tố sống còn đối với công ty, các quyết định ngày càng phải được đưa ra nhanh chóng và chính xác hơn. Vậy yếu tố nào khiến cho công ty làm được điều này? Công nghệ có thể giúp chúng ta thu thập, lưu trữ, truyền tải thông tin một cách vô cùng hiệu quả, nhưng để biến thông tin thành tri thức, thành quyết định, thì lại cần đến con người và kiến thức, kinh nghiệm của họ.

Tri thức chứ không phải công nghệ trực tiếp giúp nhân viên sở hữu nó ra quyết định. Quản trị tri thức, với sự hỗ trợ của công nghệ, có thể giúp cho nhân viên của công ty làm việc hiệu quả hơn, tự mình đưa ra những quyết định sáng suốt hơn, giảm bớt sai lầm và thoả mãn yêu cầu của khách hàng đúng lúc nhất, v.v.

Cơ cấu tổ chức và nhu cầu về một hệ thống quản trị tri thức

Cũng giống như công nghệ, cơ cấu tổ chức ngày nay thay đổi quá nhanh.Chính những thay đổi về cơ cấu tổ chức này đã đặt chúng ta vào tình thế không thể không có một hệ thống quản trị tri thức hữu hiệu.

Hãy thử tưởng tượng rằng, bạn đang phụ trách một dự án lớn và đột nhiên gặp phải một vấn đề nan giải. Sau một thời gian tìm kiểm giải pháp, một thành viên trong đội nhớ ra rằng trong một dự án trước kia, vấn đề tương tự cũng đã nảy sinh và được giải quyết khá hiệu quả. Bạn lục tìm chồng hồ sơ cao chất ngất cố gắng tìm ra một quy trình nào đó hay ít nhất là một gợi ý nhưng tất cả những gì mà bạn phát hiện ra là các thành viên của đội dự án đó đang làm việc ở khắp các chi nhánh của công ty trên toàn thế giới.

Ngày nay, các công ty làm việc theo định hướng dự án. Mỗi thành viên được nhặt ra từ các bộ phận chức năng khác nhau để tạo ra một đội duy nhất. Các đội sau khi hoàn thành xong dự án thường chuyển lên một dự án khác cao hơn hoặc phân tán sang các dự án khác. Các tri thức, kinh nghiệm, kỹ năng thu được trong suốt quá trình phát triển sản phẩm, dịch vụ lại không được chuyển đến các đội dự án phụ trách việc phát triển các phiên bản sau trong quá trình tiến hoá dịch vụ sản phẩm đó. Ngoài ra với cơ cấu tổ chức làm việc theo đội và dự án, các kỹ năng được phát triển trong quá trình hợp tác thưòng sẽ bị mất đi khi đội đó tan rã và các tri thức quy trình mà đội thu được sẽ không có điều kiện để sử dụng lại trong tương lai. Một hệ thống quản tri tri thức trong trường hợp này sẽ giúp công ty bạn nắm bắt được các tri thức dự án, cho phép bạn sử dụng lại nó trong tương lai.

Toàn cầu hoá tạo ra một sân chơi phẳng, cạnh tranh hơn bao giờ hết. 20 năm trước cả bạn và tôi không ai có thể nghĩ Ấn Độ lại có thể trở thành sân sau của Mĩ với hàng loạt các "call center" nằm rải rác khắp đất nước, cung cấp dịch vụ cho khách hàng trên toàn thế giới, đặc biệt là các khách hàng từ châu Âu và Mĩ. Ngày nay, Microsoft không nhất thiết phải động tay vào tất cả các giai đoạn tạo ra một phần mềm. Họ có thể chuyển phần việc gia công "ít chất xám" sang các nước khác với mức lương chỉ bằng ½ mức phải trả cho một lập trình viên tại Redmond. Cũng lúc đó, để sản xuất ra một chiếc máy tính xách tay, Dell có một tập hợp hơn 40 nhà cung cấp – là những công ty, xưởng, nhà máy trên toàn thế giới chuyên sản xuất linh kiện lắp ráp. Toàn cầu hoá những công thức bí truyền, chiến lược kinh doanh, các thiết kế... Đó là lý do vì sao chúng ta cần quản trị tri thức.

Bên cạnh toàn cầu hóa, cạnh tranh ngày càng khốc liệt hơn khi các nước đang dần dần dỡ bỏ các quy định, để thị trường tự điều chỉnh theo những quy luật vốn có của nó. Giả sử, bạn đang có lợi thế về giá so với đối thủ cạnh tranh bởi vì nhà cung cấp của bạn ở Hàn Quốc và chính phủ Hàn Quốc thì đã dỡ bỏ các hàng rào quy định khiến đầu vào của bạn rẻ hơn. Trong khi đó, tại Ấn Độ - nơi các hàng rào thuế quan vẫn còn tồn tại, đối thủ của bạn đang phảichật vật mua đầu vào với mức giá cao hơn. Đột nhiên, Ấn Độ quyết định dỡ bỏ tất cả các hàng rào thuế quan. Chuyển gì xảy ra tiếp? Cả bạn và đối thủ cạnh tranh giờ đều xuất phát từ cùng một điểm. Bạn mất đi mất lơi thế cạnh tranh. Thứ duy nhất bạn có thể làm là cắt giảm chi phí. Bạn bắt đầu loay hoay với việc cắt giảm biên chế, xa thải chỗ này một ít, đuổi việc chỗ kia một chút. Bạn quên mất một điều rằng khi bạn đẩy một ai đó ra khỏi công ty bạn cũng đẩy luôn nguồn tri thức ẩn mà anh ta mang trong đầu. Trong khi đó đối thủ của bạn lại lựa chọn một phương thức tiếp cận khác, xây dựng một hệ thống quản trị tri thức và các kỹ năng để tránh sáng tạo lại những gì đã có, đạt được mục tiêu cắt giảm chi phí đồng thời cả lợi thế cạnh tranh dài hạn.

Trong môi trường cạnh tranh như vậy, bạn không thể nói "Tôi có sản phẩm tốt? Vậy thì tại sao tôi lại cần quan tâm đến marketing cơ chứ?". Để phát triển một sản phẩm, dịch vụ mới đòi hỏi sự kết hợp hoàn hảo của nhiều lĩnh vực khác nhau từ marketing, nghiên cứu, thiết kế, sản xuất đến tài chính....Khi có quá nhiều người từ các lĩnh vực chuyên môn khác nhau tham gia vào một dự án rất dễ gây ra sự hiểu lầm cũng như bất đồng ý kiến về lợi ích. Quản trị tri thức trả lời câu hỏi về tài sản tri thức, về quyền sở hữu, về niềm tin trước và sau khi công việc kết thúc

Tham khảo
4. Đinh Quốc Khánh,1998,University of Social Sciences and Humanities
McAdam, R. & McCreedy, S. (1999), "A critical review of knowledge management models," The Learning Organization, Vol. 6, No. 3, pp. 91–100.
Arim Tiwana, "Knowledge management toolkit" pp. 39–62.

Quản trị tri thức
Hệ thống thông tin
Khoa học quản lý
Thuật ngữ kinh doanh
Siêu văn bản


title: Condac

text:
Condac là một xã thuộc tỉnh Charente trong vùng Nouvelle-Aquitaine tây nam nước Pháp. Xã nay có độ cao trung bình 85 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Charente


title: Macrostemum brasiliense

text:
Macrostemum brasiliense là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Macrostemum


title: Aullène

text:
Aullène  là một xã của tỉnh Corse-du-Sud, thuộc vùng Corse, trên đảo Corse ở Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Corse-du-Sud

Tham khảo

Aullene


title: Bulbophyllum flagellare

text:
Bulbophyllum flagellare là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

flagellare]]

F


title: Broye-les-Loups-et-Verfontaine

text:
Broye-les-Loups-et-Verfontaine là một xã thuộc tỉnh Haute-Saône trong vùng Bourgogne-Franche-Comté phía đông nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Haute-Saône

Tham khảo
INSEE

Xã của Haute-Saône


title: Recouvrance

text:
Recouvrance là một làng và xã tại tỉnh Territoire de Belfort, vùng Franche-Comté.

Thông tin nhân khẩu
Theo điều tra nhân khẩu năm 1999, xã này có dân số 63.The estimation for 2005 was 63.

Xem thêm
Xã của tỉnh Territoire de Belfort

Tham khảo

INSEE
IGN

Liên kết ngoài
Official website

Xã của Territoire de Belfort


title: Ordona

text:
Ordona là một đô thị ở tỉnh Foggia, vùng Puglia phía nam Italia.

Ordona giáp các đô thị: Ascoli Satriano, Carapelle, Foggia, Orta Nova, Cerignola.

Kinh tế chủ yếu là nông nghiệp.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Foggia


title: Xenobiston

text:
Xenobiston là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae


title: Flying Without Wings

text:
"Flying Without Wings" là đĩa đơn được phát hành bởi ban nhạc nam đến từ Ireland Westlife, từ album phòng thu đầu tay của họ, Westlife. Khi được phát hành, ca khúc lập tức trở thành hit ở Anh và đã đem lại cho họ đĩa đơn quán quân thứ ba ở đất nước này. Đây cũng là một trong số những đĩa đơn quán quân bán chạy nhất của nhóm tính đến thời điểm này. "Flying Without Wings" cũng đã có mặt trong Pokémon: The Movie 2000.

Năm 2002, nhóm đã thu âm lại ca khúc cùng ca sĩ người México Cristian Castro và ca sĩ người Hàn Quốc BoA. Những phiên bản này đã có mặt trong album Greatest hits của họ đã được phát hành trong năm đó. Năm 2004 Westlife phát hành phiên bản trực tiếp của ca khúc khi họ biểu diễn ở Stockholm, dưới dạng đĩa đơn download và nó đã nhanh chóng trở thành đĩa đơn download #1 ở Anh. Đĩa đơn đã đạt chứng nhận Bạc ở Anh với trên 200.000 bản bán được.

Danh sách track

CD1 Anh
"Flying Without Wings" - 3:35
"Everybody Knows" - 4:09
"CD-Rom"

CD2 Anh
"Flying Without Wings" - 3:35
"That's What It's All About" - 3:20
"Flying Without Wings" (Acappella mix) - 3:29

CD Úc
"Flying Without Wings" - 3:35
"I Have a Dream" - 4:06
"Seasons in the Sun" - 4:10
"CD-Rom"

Xếp hạng

Album video

Một phiên bản karaoke của "Flying Without Wings" đã được phát hành dưới dạng DVD năm 2000 và đạt được #1.

Phiên bản cover

"Flying Without Wings" đã được cover bởi American Idol Ruben Studdard năm 2003. Đĩa đơn đã được phát hành ngày 10 tháng 6 và có mặt ở vị trí #2 trên Billboard Hot 100 ngày 28 tháng 7. "Flying Without Wings". Ở New Zealand, bài hát cũng đã đạt tới vị trí #2 chỉ sau Clay Aiken. Tính đến tháng 12 năm 2006, đĩa đơn đã bán được khoảng 751.000 bản.

Danh sách track
"Flying Without Wings"
"Superstar"

Tham khảo

Liên kết ngoài
"Flying Without Wings" - Westlife cùng BoA, Video âm nhạc chính thức
"Flying Without Wings" - Westlife cùng Cristian Castro, Video âm nhạc chính thức
Westlife - Trang web chính thức

Bài hát của Westlife
Bài hát của Ruben Studdard
Đĩa đơn đầu tay
Đĩa đơn năm 1999
Đĩa đơn năm 2003
Đĩa đơn quán quân tại Vương quốc Liên hiệp Anh
Đĩa đơn quán quân tại Ireland
Pop ballad
Bài hát năm 1999
American Idol
Đĩa đơn quán quân UK Singles Chart
Bài hát viết bởi Steve Mac


title: Hebeloma atrobrunneum

text:
Hebeloma atrobrunneum là một loài nấm ở Hymenogastraceae.

Tham khảo

Hebeloma
Nấm châu Âu


title: Saint-Jean-de-Rebervilliers

text:
Saint-Jean-de-Rebervilliers  là một xã thuộc tỉnh Eure-et-Loir trong vùng Centre-Val de Loire miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Eure-et-Loir

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintjeanderebervilliers


title: (48809) 1997 VX4

text:
{{DISPLAYTITLE:(48809) 1997 VX4}}

(48809) 1997 VX4 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Yoshisada Shimizu và Takeshi Urata ở Đài thiên văn Nachi-Katsuura ở Nachikatsuura, Wakayama, Nhật Bản, ngày 4 tháng 11 năm 1997.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 48001–49000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1997
Được phát hiện bởi Takeshi Urata
Được phát hiện bởi Yoshisada Shimizu
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Sermersooq

text:
Sermersooq (tiếng Greenland: Kommuneqarfik Sermersooq) là một khu tự quản mới được thành lập tại Greenland từ ngày 1 tháng 1 năm 2009. Trên địa bàn khu tự quản có Nuuk (trước đây gọi là Godthåb), thủ đô của Greenland, và là khu tự quản đông dân nhất nước với 21.232 người vào tháng 1 năm 2010. Khu tự quản mới gồm có các khu tự quản cũ tại miền đông và tây nam của Greenland, tên của mỗi khu tự quản cũ được đặt theo khu định cư lớn nhất:

 Ammassalik
 Ittoqqortoormiit
 Ivittuut
 Nuuk
 Paamiut

Điểm định cư
Arsuk
Isortoq
Ittoqqortoormiit (Scoresbysund)
Kangilinnguit (Grønnedal)
Kapisillit
Kulusuk (Kap Dan)
Kuummiit
Nuuk (Godthåb)
Paamiut (Frederikshåb)
Qeqertarsuatsiaat
Sermiligaaq
Tasiilaq (Ammassalik)
Tiniteqilaaq

Địa lý
Khu tự quản nằm tại trung-nam và phía đông Greenland, với diện tích . Đây là khu tự quản (municipality) lớn thứ hai thế giới về diện tích, sau Qaasuitsup. Ở phía nam, khu giáp với Kujalleq, với đường ranh giới chạy dọc theo vịnh hẹp Alanngorsuaq. Vùng biển xung quanh bờ biển phía tây khu tự quản thộc biển Labrador, ở phía bắc thu hẹp lại để tạo thành eo biển Davis tách biệt Greenland với đảo Baffin.

Ở phía tây bắc, khu tự quản tiếp giáp với Qeqqata, và xa hơn nữa về phía bắc là Qaasuitsup. Biên giới với khu tự quản sau cùng chạy theo chiều bắc-nam dọc theo kinh tuyến 45° Tây và nằm ở trung tâm của phiến băng Greenland (tiếng Greenland: Sermersuaq). Phía bắc của khu tự quản giáp với Cộng viên quốc gia Đông Bắc Greenland. Ở phía đông, gần điểm định cư Ittoqqortoormiit, bờ biển của khu nằm trên vịnh hẹp Kangertittivaq, và đổ ra biển Greenland lạnh lẽo. Phần bờ biển đông nam giáp với vùng nước của eo biển Đan Mạch, vốn chia tách Greenland và Iceland.

Giao thông
Sermersooq là một trong hai khu tự quản đứng trên cả bờ biển phía đông và phía tây của hòn đảo, nhưng là khu tự quản duy nhất có các điểm định cư trên cả hai bờ biển được kết nối bằng cách chuyến bay giữa sân bay Nuuk và sân bay Kulusuk do Air Greenland khai thác quanh năm.

Ngôn ngữ
Kalaallisut, phương ngữ Tây West Greenland được sử dụng tại các thị trấn và điểm định cư ở bờ biển phía tây. Tiếng Đan Mạch cũng được sử dụng tại các đô thị lớn. Tunumiit oraasiat, phương ngữ Đông East Greenland được sử dụng tại vùng bờ biển phía đông.

Xem thêm
 KANUKOKA

Tham khảo

Khu tự quản Greenland


title: Pseudolimnophila auranticollis

text:
Pseudolimnophila auranticollis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Pseudolimnophila
Limoniidae ở vùng Afrotropic


title: Pseudoquasimus

text:
Pseudoquasimus là một chi bọ cánh cứng trong họ
Elateridae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1997 bởi Dolin.

Các loài
Chi này có các loài:
 Pseudoquasimus arcanus Dolin, 1997

Chú thích

Tham khảo

Negastriini


title: Bình Đường

text:
Bình Đường (chữ Hán giản thể: 平塘县, bính âm: Píngtáng Xiàn, âm Hán Việt: Bình Đường huyện) là một huyện thuộc Châu tự trị dân tộc Bố Y và dân tộc Miêu Kiềm Nam, tỉnh Quý Châu, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 2816 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2002 là 300.000 người. Mã số bưu chính của huyện Bình Đường là 558300. Chính quyền huyện Bình Đường đóng ở trấn Bình Hồ. Về mặt hành chính, huyện này được chia thành 9 trấn, 10 hương.
Trấn: Bình Hồ, Bài Như, Thông Châu, Nha Đan, Đại Đường, Khắc Độ, Đường Biên, Giả Mật, Tứ Trại.
Hương: Bạch Long, Tân Đường, Dân tọc Mao-nam Khải Bồ, Tây Lương, Khải La, Cốc Động, Chưởng Bố, Thử Trường, Cam Trại và Miêu Nhị Hà.

Kính viễn vọng Five hundred meter Aperture Spherical Telescope tọa lạc ở huyện này.

Tham khảo

Kiềm Nam
Đơn vị cấp huyện Quý Châu


title: La Hérelle

text:
La Hérelle là một xã thuộc tỉnh Oise trong vùng Hauts-de-France tây bắc nước Pháp. nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 132 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

INSEE

Herelle


title: 12409 Bukovanská

text:
12409 Bukovanská là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 1380.5328834 ngày (3.78 năm). It có vận tốc quỹ đạo trung bình là 19.12356126 km/s.

Nó được phát hiện ngày 28 tháng 9 năm 1995 ở đài thiên văn Klet.

Nó được đặt theo tên Marcela Bukovanská, a research worker in meteoritics.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1995


title: Tsaiorchis neottianthoides

text:
Tsaiorchis neottianthoides là một loài thực vật]] thuộc họ Orchidaceae. Đây là loài đặc hữu của Trung Quốc.

Tham khảo

 China Plant Specialist Group 2004. Tsaiorchis neottianthoides. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Trung Quốc
Tsaiorchis
Thực vật dễ tổn thương


title: Merimnetria lanaiensis

text:
Merimnetria lanaiensis là một loài bướm đêm thuộc họ Gelechiidae. Nó là loài đặc hữu của Lanai.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Insects of Hawaii. Volume 9, Microlepidoptera

Merimnetria
Loài đặc hữu của Hawaii


title: Leptocodia

text:
Leptocodia là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1952 bởi Spaeth in Hincks.

Các loài
Chi này gồm các loài:
 Leptocodia luctifera (Boheman, 1855)

Chú thích

Tham khảo

Cassidini


title: Sân bay quốc tế Cerro Moreno

text:
Sân bay quốc tế Cerro Moreno  là một sân bay ở Antofagasta, Chile. Sân bay này có một đường cất hạ cánh dài 2599 m bề mặt nhựa đường.

Các hãng hàng không và các tuyến điểm
Hiện có các hãng hàng không sau đang hoạt động tại sân bay này:

LAN Airlines (Calama, Iquique, La Serena, Santiago)
Sky Airline (Arica, Calama, Copiapó, El Salvador, Iquique, Santiago)

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sân bay Chile


title: Gypsonoma

text:
Gypsonoma là một chi bướm đêm thuộc phân họ Olethreutinae trong họ Tortricidae.

Các loài
Gypsonoma aceriana (Duponchel, in Godart, 1842)
Gypsonoma adjuncta Heinrich, 1924
Gypsonoma aechnemorpha Diakonoff, 1982
Gypsonoma amseli Razowski, 1967
Gypsonoma anthracitis Meyrick, 1912
Gypsonoma attrita Falkovitsh, 1965
Gypsonoma bifasciata Kuznetzov, 1966
Gypsonoma buettikeri Razowski, 1995
Gypsonoma contorta Kuznetzov, 1966
Gypsonoma dealbana (Frolich, 1828)
Gypsonoma distincta Kuznetzov, 1971
Gypsonoma ephoropa (Meyrick, 1931)
Gypsonoma erubesca Kawabe, 1978
Gypsonoma euphraticana (Amsel, 1935)
Gypsonoma fasciolana (Clemens, 1864)
Gypsonoma gymnesiarum Rebel, 1934
Gypsonoma haimbachiana (Kearfott, 1907)
Gypsonoma hiranoi Kawabe, 1980
Gypsonoma holocrypta (Meyrick, 1931)
Gypsonoma infuscana Kuznetzov, 1988
Gypsonoma kawabei Nasu & Kusunoli, 1998
Gypsonoma maritima Kuznetzov, 1970
Gypsonoma mica Kuznetzov, 1966
Gypsonoma minutana (Hubner, [1796-1799])
Gypsonoma monotonica Kuznetzov, in Kuznetzov & Mikkola, 1991
Gypsonoma mutabilana Kuznetzov, 1985
Gypsonoma nebulosana Packard, 1866
Gypsonoma nitidulana (Lienig & Zeller, 1846)
Gypsonoma obraztsovi Amsel, 1959
Gypsonoma ochrotona Razowski, 1963
Gypsonoma oppressana (Treitschke, 1835)
Gypsonoma opsonoma (Meyrick, 1918)
Gypsonoma parryana (Curtis, in Ross, 1835)
Gypsonoma penthetria Diakonoff, 1992
Gypsonoma phaeocremna (Meyrick in Caradja & Meyrick, 1937)
Gypsonoma riparia Meyrick, 1933
Gypsonoma rivulana Oku, 2005
Gypsonoma rubescens Kuznetzov, 1971
Gypsonoma salicicolana (Clemens, 1864)
Gypsonoma simulantana (Staudinger, 1880)
Gypsonoma sociana (Haworth, [1811])
Gypsonoma solidata (Meyrick, 1912)
Gypsonoma substitutionis Heinrich, 1923

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

 tortricidae.com

Eucosmini


title: Saint-Jean-de-Beauregard

text:
Saint-Jean-de-Beauregard là một xã ở tỉnh Essonne thuộc vùng Île-de-France miền bắc nước Pháp.

Theo điều tra dân số năm 1999, dân số xã này là 283 người. Ước tính dân số năm 2006 là 275.

Danh xưng cư dân địa phương Saint-Jean-de-Beauregard trong tiếng Pháp là Bellinagardinois.

Tham khảo

Mayors of Essonne Association
 INSEE commune file

Liên kết ngoài

Mérimée database - Cultural heritage
Land use (IAURIF)

Xã của Essonne


title: Pselliophora rubella

text:
Pselliophora rubella là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Pselliophora


title: 20586 Elizkolod

text:
20586 Elizkolod (1999 RR160) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 9 tháng 9 năm 1999 bởi nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro. Tênd for Elizabeth Kolod, an Intel Science Talent Search finalist from Midwood High School ở Brooklyn College.

Xem thêm
17233 Stanshapiro
20296 Shayestorm
20341 Alanstack
21355 Pikovskaya

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 20586 Elizkolod

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1999


title: Megalopta ochrias

text:
Megalopta ochrias là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Vachal mô tả khoa học năm 1904.

Chú thích

Tham khảo

Megalopta
Động vật được mô tả năm 1904


title: Saint-Rambert-d'Albon

text:
Saint-Rambert-d'Albon là một xã thuộc tỉnh Drôme trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes ở đông nam nước Pháp. Xã Saint-Rambert-d'Albon nằm ở khu vực có độ cao 158 mét trên mực nước biển.

Thành phố kết nghĩa
Saint-Rambert-d'Albon kết nghĩa với:
 Kernen im Remstal, Đức
 Mango, Italia

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintrambertdalbon


title: 5045 Hoyin

text:
5045 Hoyin (1978 UL2) là một tiểu hành tinh vành đai chính.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 5045 Hoyin

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1978


title: Glyptopetalum lawsonii

text:
Glyptopetalum lawsonii là một loài thực vật thuộc họ Celastraceae. Đây là loài đặc hữu của Ấn Độ.

Chú thích

Tham khảo
 World Conservation Monitoring Centre 1998. Glyptopetalum lawsonii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Ấn Độ
Glyptopetalum
Thực vật dễ tổn thương


title: Agonita pictipes

text:
Agonita pictipes là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Chen & Sun miêu tả khoa học năm 1964.

Chú thích

Tham khảo

Agonita


title: Lê Nghi Dân

text:
Lê Nghi Dân (chữ Hán: 黎宜民 tháng 10 năm 1439 – 6 tháng 6 năm 1460), thường được gọi là Lệ Đức hầu (厲德侯), Lạng Sơn vương (諒山王), là vị hoàng đế thứ tư của triều đại Lê sơ trong lịch sử Việt Nam. Ông tiếm vị trong một thời gian ngắn, từ tháng 10 năm 1459 đến khi bị phế truất vào tháng 6 năm 1460, với niên hiệu là Thiên Hưng (天興). Đôi khi, ông cũng được gọi là Thiên Hưng Đế (天興帝).

Lê Nghi Dân sinh ra là con trưởng, trước kia từng được lập làm Hoàng thái tử, sau đó bị phế truất làm phiên vương do mẹ là Dương phi bị thất sủng và bị giáng làm thứ nhân. Em trai của ông là Lê Bang Cơ được lập làm Hoàng thái tử thay thế ông.

Về sau, Lê Nghi Dân làm binh biến, lật đổ em trai ông là Lê Nhân Tông, tự lập lên ngôi vị. Nhưng chưa tròn một năm, Lê Nghi Dân bị các đại thần lật đổ vì cho rằng ông không có tài cán và mang tội phản nghịch. Sau khi bị lật đổ, ông bị giáng làm Lệ Đức hầu và thường không được xem là vị quân chủ chính thống của nhà Hậu Lê.

Thiếu thời
Lê Nghi Dân sinh vào tháng 10 năm 1439 tại Đông Kinh, là con trưởng của Lê Thái Tông, mẹ sinh là Ái phi Dương Thị Bí, người Thanh Hoa (Thanh Hóa). Bấy giờ trong các phi tần, Dương phi đang rất được Lê Thái Tông sủng ái.

Ngày 21 tháng 3, năm Canh Thân (1440), tức năm Đại Bảo thứ nhất, Lê Thái Tông lập Nghi Dân làm Hoàng thái tử. Có con trai là Thái tử, lại được Hoàng đế sủng ái, Dương phi dần có ý kiêu căng, Thái Tông biết được bèn giáng xuống làm Chiêu nghi, muốn cho Dương thị sửa bỏ lỗi lầm. Nhưng Dương thị lại càng hằn học trong lòng, không kiêng nể gì nữa. Lê Thái Tông cho là Dương thị đã cố tình như vậy, thì con bà đẻ ra chưa chắc đã là người khá, mới giáng bà xuống làm thứ nhân, rồi xuống chiếu công bố cho thiên hạ biết là ngôi Thái tử chưa định.

Ngày mồng 9 tháng 5, năm Tân Dậu (1441), Hoàng tử Lê Bang Cơ con của Nguyễn Thần phi (Nguyễn Thị Anh) sinh. Thái Tông Hoàng đế rất mừng, tháng 11 cùng năm, Hoàng đế liền lập Lê Bang Cơ làm Hoàng thái tử, phong Trưởng hoàng tử Lê Nghi Dân làm Lạng Sơn vương (諒山王), Nhị hoàng tử Lê Khắc Xương (黎克昌) làm Tân Bình vương (新平王).

Ngày mồng 4 tháng 8, năm Nhâm Tuất (1442), vua Lê Thái Tông đột ngột mất ở Lệ Chi viên. Các đại thần là Trịnh Khả, Nguyễn Xí, Lê Thụ nhận di mệnh cùng với bọn Đinh Liệt, Lê Bôi tôn Hoàng thái tử Bang Cơ lên ngôi, tức Lê Nhân Tông. Lúc ấy, Hoàng đế mới hơn 1 tuổi, Thần phi Nguyễn thị được tôn làm Hoàng thái hậu để nhiếp chính.

Binh biến Diên Ninh
Lê Nghi Dân lớn lên, ngầm nuôi chí khác, nhòm ngó Hoàng vị. Bấy giờ, Lê Nhân Tông vốn tính tình nhân từ, luôn coi Nghi Dân là chỗ thân tình nên không nghi ngờ gì.

Ngày 3 tháng 10 năm Kỷ Mão (1459) Lê Nghi Dân cùng viên chỉ huy sứ Lê Đắc Ninh, là người chỉ huy vệ binh làm nội ứng, cùng các thủ hạ tin cậy là Phạm Đồn, Phan Ban, Trần Lăng và hơn 100 quân ban đêm bắc thang chia làm ba đường vào cung cấm giết chết Lê Nhân Tông ở tẩm điện. Hôm sau, nhóm quân đó giết chết cả Hoàng thái hậu.

Thiên Hưng đế
Ngày mồng 7 tháng 10, Lạng Sơn vương Lê Nghi Dân lên ngôi Hoàng đế, đại xá, đổi niên hiệu là Thiên Hưng (天興). Ban ân rộng rãi cho các quan văn võ trong ngoài, mỗi người được thăng 1 tư. Trong tháng đó, Nghi Dân sai Nguyễn Như Đổ, Lê Cảnh Huy đi triều cống nhà Minh và xin bỏ việc mò ngọc trai. Sau đó ông lại cử Trần Phong, Lương Như Hộc sang xin Minh Anh Tông phong chức.

Ban tờ đại xá, lời văn rằng:{{cquote|Trẫm là con trưởng của Thái Tông Văn Hoàng đế, trước đây đã được phong là Hoàng thái tử, giữ ngôi chính ở Đông cung. Chẳng may Tiên đế đi tuần miền đông, bỗng băng ở bên ngoài. Nguyễn Thái hậu muốn giữ vững quyền vị, ngầm sai nội quan Tạ Thanh dựng Bang Cơ làm đế, bắt Trẫm làm phiên vương xứ Lạng Sơn. Sau Tạ Thanh tiết lộ việc ấy, lây đến cả Thái úy Trịnh Khả và Tư không Trịnh Khắc Phục, Thái hậu bắt giết cả đi để diệt khẩu. Cho nên từ đó đến giờ, hạn hán sâu bệnh liên tiếp xảy ra, tai dị luôn luôn xuất hiện, đói kém tràn lan, trăm họ cùng khốn. Diên Ninh tự biết mình không phải là con của tiên đế, hơn nữa lòng người ly tán, nên ngày mồng 3, tháng 10 năm nay, đã ra lệnh cho Trẫm lên thay ngôi báu. Trẫm nhờ người trông xuống, tổ tông phù hộ, cùng các vương, đại thần, các quan văn võ trong ngoài đồng lòng suy tôn, xin trẫm nên nối đại thống, hai ba lần khuyên mời, trẫm bất đắc dĩ đã lên ngôi vào ngày mồng 7, tháng 10 năm nay, đổi niên hiệu là Thiên Hưng.|||Lê Nghi Dân - Đại Việt sử ký toàn thư, Đại Việt thông sử}}

Tháng giêng, năm Canh Thìn (1460), Thiên Hưng đế phong Bình Nguyên vương Lê Tư Thành làm Gia vương (嘉王), Tân Bình vương Lê Khắc Xương làm Cung vương (恭王), đặc biệt cho xây phủ đệ ở bên hữu nội điện cho Gia vương Tư Thành ở.

Tháng 2 năm 1460, Nghi Dân bàn việc đặt phủ huyện, lại đặt 6 bộ, 6 khoa và các quan ở phủ, huyện, châu. Đây được coi như là thành tựu lớn nhất của ông, và chính sách này vẫn được các triều vua sau làm theo.

Về lĩnh vực tiền tệ, sau khi lên ngôi, vua Lê Nghi Dân cho đúc đồng tiền "Thiên Hưng thông bảo".

Bị lật đổ

Tháng 5 năm 1460, các tể tướng đại thần là Đỗ Bí, Lê Ngang, Lê Thụ, Lê Ê bí mật bàn việc lật đổ. Việc bại lộ, tất cả đều bị bắt giết. Sau lần đó, Lê Nghi Dân tin dùng bọn gian nịnh, thay đổi nhiều pháp chế của đời trước, mọi người oán giận.

Các huân hựu đại thần là Thái phó bình chương quân quốc trọng sự Á quận hầu Nguyễn Xí, Đinh Liệt, Nhập nội Kiểm hiệu Bình chương quân quốc trọng sự Á thượng hầu Lê Lăng, Tư mã tham dự triều chính Đình thượng hầu Lê Niệm, Tổng tri Ngự tiền hậu quân Á hầu Lê Nhân Thuận, Tổng tri Ngự tiền trung quân Quan nội hầu Lê Nhân Khoái, Tổng tri Ngự tiền thiện trạo doanh quân Quan phục hầu Trịnh Văn Sái, Thiêm tri Bắc đạo quân dân bạ tịch Trịnh Đạc, Điện tiền ty Đô chỉ huy Nguyễn Đức Trung, Thiết đột tả quân Đại đội trưởng Nguyễn Yên, Nhập nội Đại Hành khiển Lê Vĩnh Trường, Điện tiền ty Chỉ huy Lê Yên, Lê Giải, cùng bàn với nhau:

Ngày 6 tháng 6 năm Tân Hợi (1460) triều đình có buổi chầu sớm. Khi tan chầu, những người định làm binh biến ngồi ngoài cửa Sùng Vũ nơi Nghị sự đường. Nguyễn Xí phát động lệnh dẫn quân vào giết các bề tôi tin cẩn của Lê Nghi Dân là Phạm Đồn, Phan Ban ở Nghị sự đường. Lê Nhân Thuận chém chết Trần Lăng, giữ chặt quân cấm binh, đóng các cửa thành. Hơn 100 người phe cánh của Lạng Sơn vương bị giết. Lê Nghi Dân bị bắt mang ra khỏi cung, bị phế truất làm Lệ Đức hầu (厲德侯) và trao cho một dải lụa bắt phải thắt cổ tự tử, lúc ấy mới 22 tuổi. Cũng có thuyết là ông và thân mẫu chỉ bị trục xuất tới Lạng Sơn cho tới khi ông qua đời vào năm 1460.

Ngày hôm ấy, các đại thần cho đón Gia vương Lê Tư Thành lên ngôi, tức vua Lê Thánh Tông.

Nhận định

Xem thêm
 Nhà Hậu Lê
 Lê Thái Tông
 Nguyễn Xí
 Vụ án Lệ Chi Viên
 Lê Nhân Tông

Tham khảo
 Lê Quý Đôn (1978), Đại Việt thông sử, Nhà Xuất bản Văn hóa Thông tin, 1976, dịch giả Ngô Thế Long.
 Việt Nam sử lược
 Đại Việt sử ký toàn thư, Nhà Xuất bản Khoa học Xã hội Hà Nội, 1993.
 Phan Duy Kha, Lã Duy Lan, Đinh Công Vĩ (2003), Nhìn lại lịch sử, Nhà Xuất bản Văn hóa Thông tin.

Chú thích

Nghi Dân, Lê
Vua Việt Nam bị giết
Người Hà Nội
Vương tước nhà Lê sơ


title: Medythia quadrimaculata

text:
Medythia quadrimaculata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1887.

Chú thích

Tham khảo

Medythia


title: Bồng chanh đỏ

text:
Bồng chanh đỏ hay bồng chanh lưng đen (danh pháp khoa học: Ceyx erithaca) là loài chim thuộc họ Bồng chanh.

Bồng chanh đỏ có bụng màu vàng-đỏ, lưng màu xanh đen. Đây là loài chim phân bố rộng rãi tại các khu rừng thấp, đặc hữu của Đông Nam Á và tiểu lục địa Ấn Độ, bao gồm Bangladesh, Bhutan, Brunei, Campuchia, Ấn Độ, Indonesia, Lào, Malaysia, Myanma, Singapore, Sri Lanka, Thái Lan và Việt Nam.

Môi trường sống ưa thích của loài chim này là các dòng suối nhỏ trong rừng. Mỗi tổ chim có 4-5 trứng, chim mái và chim trống thay nhau ấp trong thời gian 17 ngày. Thức ăn của chim non là tắc kè, cua, ốc, ếch, dế và chuồn chuồn

Hình ảnh

Chú thích

E
Động vật được mô tả năm 1758
Chim Đông Nam Á


title: Loa máy tính

text:
Xem nghĩa khác của loa từ bài  Loa (định hướng)

Loa máy tính là thiết bị dùng để phát ra âm thanh phục vụ nhu cầu làm việc và giải trí của con người với máy tính cần đến âm thanh. Loa máy tính thường được kết nối với máy tính thông qua ngõ xuất audio của card âm thanh trên máy tính.

Loa máy tính gắn ngoài dùng cho phát âm thanh phục vụ giao tiếp và giải trí thường được tích hợp sẵn mạch công suất, do đó loa máy tính có thể sử dụng trực tiếp với các nguồn tín hiệu đầu vào mà không cần đến bộ khuếch đại công suất (amply).

Loa máy tính cũng có thể là một loa điện động kết nối với mainboard hoặc một loa gốm tích hợp sẵn trong maiboard với chức năng phát tiếng kêu trong quá trình khởi động máy tính (POST) để đưa ra thông báo về tình trạng phần cứng (tùy theo hãng sản xuất bios mà có các "mã bíp" riêng, người sử dụng có thể chẩn đoán lỗi (nếu xuất hiện) thông qua mã bíp của chúng...

Trong một số trường hợp tai nghe (headphone) được sử dụng thay thế cho loa máy tính (thích hợp trong công sở, phòng games hoặc các tụ điểm truy cập Internet có nhiều máy trong một không gian giới hạn). Về cấu tạo, nó cũng là những chiếc loa có kích thước nhỏ gọn, công suất thấp, thiết kế để người dùng có thể đeo vào tai (và thường tích hợp thêm micro). Loại này cắm thẳng vào card âm thanh mà không cần mạch khuếch đại (trừ dạng tai nghe không dây có mạch phát và khuếch đại trực tiếp), chúng có thể được gắn thêm biến trở để điều chỉnh âm lượng phù hợp với âm lượng muốn nghe.

Phần dưới đây trình bày về loa máy tính theo cách hiểu là loại thiết bị phát âm thanh gắn ngoài phục vụ nhu cầu giải trí của người sử dụng máy tính cá nhân.

Đặc điểm của loa máy tính
Loa máy tính (loại gắn ngoài) thường được thiết kế kết hợp các loa thông thường trở thành các hệ thống loa nhỏ gọn phù hợp với người sử dụng máy tính. Nếu sử dụng để nghe nhạc, xem video thì chất lượng âm thanh cảm nhận từ các hệ thống loa máy tính có thể kém hơn so với hệ thống âm thanh giải trí dân dụng. Nhưng với mục đích giải trí khác biệt như chơi games thì hệ thống loa dân dụng không thể đáp ứng được.

Đặc điểm thiết kế
Loa vệ tinh thường được đặt gần màn hình máy tính nên chúng thường được chế tạo với vỏ loa chống từ trường. Do cấu tạo của loa sử dụng các nam châm vĩnh cửu nên việc đặt cạnh các màn hình CRT có thể gây nên hiện tượng nhiễm từ đối với màn hình, do đó lớp vỏ loa vệ tinh được bọc một lớp kim loại có khả năng ngăn chặn từ trường ảnh hưởng ra không gian bên ngoài.

Ở loa tầm trung và tầm thấp, loa vệ tinh thường chỉ sử dụng một loa hoặc hai loa nhưng cùng kích thước màng loa nên chưa tái hiện đầy đủ dải âm trung và giải cao, trong trường hợp này người sử dụng có thể gắn thêm một loa tăng cường tiếng treble (nên sử dụng các loa cóc dụng cho hệ thống loa dân dụng) thông qua một tụ (tụ giấy hoặc tụ hóa) dung lượng 1 đến 4,7 micro fara, điện áp tối thiểu 50V.

Loa trầm thường có thùng loa gắn các linh kiện của bộ khuếch đại công suất nên cần giải quyết các vấn đề:
 Thùng loa thường được thiết kế để nén và cộng hưởng âm. Với nguyên lý nén giống như các loa nén (tên gọi khác: loa nón).
 Mạch công suất phải được thiết kế đặc biệt với các linh kiện được đổ keo định vị chống rung; Hệ thống tản nhiệt bố trí hợp lý ra phía ngoài thùng để tránh làm tăng nhiệt độ thùng; Nguồn điện phải được chống nhiễu tuyệt đối với các dây tín hiệu tương tự đầu vào để tránh tạo âm nhiễu tại loa.
Với một số hệ thống loa máy tính dùng amply rời thì có nhiều thuận lợi hơn trong thiết kế (nên có thể cho chất lượng cao hơn), tuy nhiên giá thành các hệ thống này thường cao hơn, thường nhắm vào người sử dụng cao cấp.

Sự khác biệt với hệ thống loa giải trí dân dụng
Sự thua kém của hệ thống loa máy tính thường là chất lượng âm trầm. Đối với hệ thống loa dân dụng do có các thùng loa kích thước lớn, với ít nhất hai thùng loa nên tạo ra âm trầm chắc, mạnh. Loa máy tính chỉ bao gồm một thùng loa trầm, màng loa kích thước giới hạn, thùng loa bị chiếm nhiều diện tích bởi các linh kiện chế tạo amply nên cho âm thanh thường không đạt như hệ thống loa dân dụng.

Sự lợi thế hơn ở loa máy tính là khi sử dụng chơi games trên máy tính: với các hệ thống loa 5.1 hoặc 7.1 sẽ diễn tả đầy đủ âm thanh của games. Games thủ có thể hòa mình và cảm nhận mọi âm thanh từ các hướng trong games để định hướng chính xác cho nhân vật mình nhập vai hoặc khi đua xe, games thủ có thể nhận rõ xe đối phương ở phía sau, vượt bên phải hay bên trái mình.

Khi mà hiện nay phim DVD trở lên thông dụng thay thế cho các thể loại phim phát hành trên VCD thì sự thưởng thức phim trở lên hoàn hảo hơn với hệ thống loa máy tính bởi tái hiện đầy đủ âm thanh trong phim, sống động với nhân vật với các hệ thống loa 5.1 (trở lên) thì loa máy tính tỏ ra lợi thế bởi các hệ thống loa dân dụng mới chỉ thông dụng ở các hệ thống hai loa và 4 loa.

Các loại loa máy tính
Loa máy tính loại độc lập thường được phân loại theo số lượng loa vệ tinh và thùng loa siêu trầm, ký hiệu bởi hai thông số ngăn cách nhau bằng một dấu chấm: dạng X.Y, trong đó: X là số loa vệ tinh, Y là số loa trầm (trong thời điểm hiện tại, Y = 1). Ví dụ: 2.0: Bộ loa gồm 2 loa thông thường, không có loa trầm; 2.1: Bộ loa gồm 2 loa vệ tinh, một loa trầm; 9.1: Bộ loa gồm 9 loa vệ tinh và 1 loa trầm.

Loa máy tính còn có thể được tích hợp sẵn trên máy tính xách tay và tích hợp sẵn trên màn hình máy tính, các loại này chỉ đơn thuần là hệ thống 2.0 (cá biệt cũng có loại loa tích hợp trên các màn hình máy tính có thể hợp chuẩn 2.1 khi có thêm loa trầm - Một số loại màn hình LCD của hãng ASUS đã xuất hiện loại này).

Các kiểu ngõ tín hiệu đầu vào loa máy tính
Ngõ đầu tín hiệu đầu vào loa máy tính gồm hai loại: Ngõ tương tự (analog) thông thường và ngõ vào tín hiệu số (digital).

 Ngõ tín hiệu đầu vào tương tự: Là chuẩn đầu vào thông dụng nhất trong loa máy tính và các hệ thống dàn âm thanh giải trí dân dụng. Với kiểu này có thể kết nối loa với Tivi, đầu CD, VCD, DVD, máy nghe MP3...
 Ngõ tín hiệu đầu vào số (coaxial: ngõ đồng trục hay optical: ngõ quang): Là kiểu kết nối thông qua tín hiệu số, tín hiệu truyền đến loa được chính xác và loại bỏ nhiễu có thể xuất hiện trên đường truyền so với kiểu tín hiệu tương tự. Do vậy ngõ tín hiệu số chỉ xuất hiện trên các hệ thống loa máy tính cao cấp.

Điều khiển loa máy tính
Do đặc tính khuếch đại công suất trong loa máy tính nên bao giờ loa máy tính cũng có núm chỉnh âm lượng.

Các điều khiển khác tùy từng loại, có thể bao gồm:
 Điều chỉnh tổng thể bằng thiết bị điều khiển từ xa: Giống như các thiết bị giải trí gia đình khác (ti vi, đầu đọc CD/DVD...) dùng điều khiển toàn bộ hoặc một phần chức năng của loa.
 Điều chỉnh sơ lược về tần số phát (núm tone): Núm này dùng để điều chỉnh phạm vi tần số được phát trên loa máy tính giúp người nghe có thể điều chỉnh âm thanh tổng thể tăng hoặc giảm dải tần số cao (treble). Thực chất trong mạch khuếch đại, núm điều chỉnh này chỉ bao gồm một tụ điện nối tiếp với một biến trở để có thể loại bỏ bớt thành phần tín hiệu có tần số cao.
 Điều chỉnh tần số trầm và cao (bass và treble): Một số loa có hai nút riêng biệt để điều chỉnh cường độ phát của âm trầm và âm thanh ở tần số cao (loại này có nguyên lý khác biệt với núm tone trình bày ở trên.
 Điều chỉnh lựa chọn ngõ vào: Với loại loa có nhiều đầu vào trên loa thường có ít nhất một nút điều khiển lựa chọn đầu vào âm thanh phát chính thức cho loa.
 Điều chỉnh âm thanh giả lập: Một tính năng cộng thêm cho loa máy tính để có thể phát các âm thanh xoay vòng giả lập được thực hiện trực tiếp trên loa (so với cách tạo trên các phần mềm). Chức năng này có thể sử dụng cho việc phát đầy đủ âm thanh trên hệ thống loa có nhiều loa vệ tinh (từ 4.1 trở lên) nhưng card âm thanh chỉ hỗ trợ 2 ngõ ra âm thanh. Chất lượng âm thanh giả lập tạo ra trên loa thường không thể bằng các hiệu ứng tạo ra do phần mềm.

Cách sắp xếp loa hợp lý
Nếu hệ thống loa máy tính chỉ gồm hai loa (2.0) thì cách bố trí rất đơn giản: Chỉ việc đặt hai loa hai bên màn hình máy tính, đối diện người sử dụng máy tính và chú ý đến loa phải, trải theo đúng quy định.

Với các hệ thống loa X.1 cách bố trí như sau:
 Loa 2.0: Bố trí hai bên màn hình hoặc phía sau của màn hình, chú ý về vị trí trái/phải để đảm bảo đúng âm thanh khi chơi games.
 Loa 2.1: Bố trí như loa vệ tinh như loa 2.0, thùng loa trầm đặt dưới đất, tốt nhất đặt gần góc phòng để tăng hiệu ứng âm trầm.
 Loa 4.1: Hai loa vệ tinh phía trước và loa trầm bố trí như loa 2.1, hai loa sau đặt phía sau của tai người ngồi trước màn hình máy tính.
 Loa 5.1: Bố trí như hệ loa 4.1, thêm loa giữa đặt tại phía trên của màn hình (nếu là loại màn hình CRT) hoặc có thể treo trên tường phía sau màn hình (đối với loại tinh thể lỏng)
 Loa 7.1: Bố trí như 5.1, thêm hai loa hai bên đặt hai bên ngang tai người sử dụng máy tính. Một cách khác khi bố trí loa 7.1 là đặt hai loa ngang tai sang vị trí như hai loa vệ tinh của hệ 5.1 nhưng đối xứng ra xa màn hình hơn so với hai loa vệ tinh phía trước.

Trong một số loại loa máy tính có đủ đường vào theo các tiêu chuẩn X.1 nhưng số loa vệ tinh không đúng là X thì có thể sắp xếp các loa kết hợp ở phía trước giống như các loa máy tính kiểu của loa (X-2).1 bởi các loa phía sau có thể được tích hợp sẵn vào các loa phía trước nhưng xoay hướng để giả lập hệ loa với nhiều loa vệ tinh hơn (Ví dụ có các hệ thống có đầy đủ đường vào theo chuẩn 5.1 nhưng thực chất chỉ có 3 loa vệ tinh thì hai loa phía sau được gắn cùng với các loa phía trước nhưng bố trí hướng phát lệch đối xứng về hai bên)

Trong mọi trường hợp sau khi lắp đặt các loa vệ tinh, cần phải kiểm tra các vị trí của chúng để đảm bảo tính đúng đắn của các kênh trái và phải. Thông thường các card âm thanh đều có các phần mềm kèm theo cho phép kiểm tra vị trí theo cách trực quan: Phát tiếng riêng từng loa một và thể hiện trên màn hình để người sử dụng có thể kiểm tra vị trí của chúng.

Một số loa máy tính khác thường
Sự đặc biệt ở là chúng được thiết kế khác thường - không theo chuẩn thông thường và rất hiếm gặp.
 Loa sử dụng nguồn điện trực tiếp trong máy tính: Các loa máy tính gắn ngoài thường có bộ khuếch đại công suất, do đó chúng cần cung cấp điện năng để hoạt động. Với người dùng không có nhu cầu cần phát âm thanh chất lượng cao với công suất lớn, một số nhà sản xuất đã thiết kế loại loa sử dụng điện năng trực tiếp từ máy tính. Điện năng cung cấp được lấy từ nguồn điện 5V của các cổng giao tiếp USB của máy tính (tương tự việc cung cấp điện năng cho một số loại ổ cứng di động gắn ngoài thông qua giao tiếp USB). Với khả năng cung cấp dòng điện giới hạn nên các loa này thường có công suất thấp.
 Loa máy tính không sử dụng ngõ xuất audio của card âm thanh: Các loa loại này không sử dụng các cạc âm thanh thường thấy trên máy tính, chúng được tích hợp sẵn chip giải mã âm thanh tại loa thông qua giao tiếp USB.
 Loa tích hợp với màn hình máy tính: Một số hãng sản xuất tích hợp loa vào một số model kể cả của loại CRT và tinh thể lỏng. Loa thường được gắn hai chiếc vào hai bên để phát stereo, một số màn hình được sản xuất cho các games thủ còn có cả các loa siêu trầm. Một cách khác loa cũng có thể được gắn chìm hoặc giấu phía sau màn hình.

Tham khảo
 Scott Mueller; Upgrading and Repairing Pcs, 17th Edition.

Chú thích

Máy tính
Thiết bị ngoại vi máy tính
Phần cứng
Phát minh của Hoa Kỳ

tl:Speaker


title: Bellastraea squamifera

text:
Bellastraea squamifera là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Turbinidae, họ ốc xà cừ.

Miêu tả

Phân bố

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Bellastraea


title: Melanempis fulva

text:
Melanempis fulva là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Brooks & Pauly mô tả khoa học năm 2001.

Chú thích

Tham khảo

Melanempis
Động vật được mô tả năm 2001


title: Megachile luangwae

text:
Megachile luangwae là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Meade-Waldo mô tả khoa học năm 1913.

Chú thích

Tham khảo

L
Động vật được mô tả năm 1913


title: Mueang Ranong (huyện)

text:
Mueang Ranong () là huyện thủ phủ (Amphoe Mueang) của tỉnh Ranong, miền nam Thái Lan.

Địa lý
Các huyện giáp ranh (từ phía bắc theo chiều kim đồng hồ) là: La-un of Ranong Province, Phato của Chumphon Province, và Kapoe của Ranong. Về phía tây bên kia cửa sông Kraburi là Tanintharyi Division của Myanmar.

Hành chính
Huyện này được chia thành 9 phó huyện (tambon), các đơn vị này lại được chia ra thành 39 làng (muban). Thị xã (thesaban mueang) Ranong nằm trên toàn bộ tambon Khao Niwet. Có ba đô thị phó huyện (thesaban tambon) - Ngao và Pak Nam mỗi đơn vị nằm trên một tambon cùng tên, while Bang Rin nằm trên toàn bộ tambon. Có 7 Tổ chức hành chính tambon (TAO).

Tham khảo

Liên kết ngoài
amphoe.com (tiếng Thái)

Huyện của Ranong


title: Catocala meskei

text:
Catocala meskei là một loài bướm đêm thuộc họ Erebidae. Nó được tìm thấy ở Maine và Quebec phía tây đến miền nam Alberta và Montana, phía nam đến South Carolina ở phía đông và at lĐông Montana in the west.

Sải cánh dài 65–75 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 7 đến tháng 9 tùy theo địa điểm.

Ấu trùng ăn các loài Populus và Salix.

Phụ loài
Catocala meskei orion, described from Alberta, is now considered a synonym.

Hình ảnh

Liên kết ngoài
Species info
Moths of North Dakota

Chú thích

Catocala


title: Quận Heard, Georgia

text:
Quận Heard là một quận trong tiểu bang Georgia, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở thành phố Franklin . Theo điều tra dân số năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có dân số 11.012 người . Năm 2007, ước tính dân số quận này là 11.387 người.

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Georgia
Quận của vùng đô thị Atlanta
Quận của Appalachia


title: Telebasis

text:
Telebasis là một chi chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.

Các loài
Telebasis có 58 loài:
 Telebasis abuna Bick & Bick, 1995
 Telebasis aurea May, 1992
 Telebasis bastiaani Bick & Bick, 1996
 Telebasis bickorum Daigle, 2002
 Telebasis boomsmae Garrison, 1994
 Telebasis brevis Bick & Bick, 1995
 Telebasis byersi Westfall, 1957
 Telebasis carmesina Calvert, 1909
 Telebasis carminita Calvert, 1909
 Telebasis carota Kennedy, 1936
 Telebasis carvalhoi Garrison, 2009
 Telebasis celiovallei Machado, 2010
 Telebasis coccinea (Selys, 1876)
 Telebasis collopistes Calvert, 1902
 Telebasis corallina (Selys, 1876)
 Telebasis corbeti Garrison, 2009
 Telebasis demarara (Williamson, 1917)
 Telebasis digiticollis Calvert, 1902
 Telebasis divaricata Machado, 2010
 Telebasis dominicana (Selys in Sagra, 1857)
 Telebasis dunklei Bick & Bick, 1995
 Telebasis erythrina (Selys, 1876)
 Telebasis farcimentum Garrison, 2009
 Telebasis filiola (Perty, 1834)
 Telebasis flammeola Kennedy, 1936
 Telebasis garleppi Ris, 1918
 Telebasis garrisoni Bick & Bick, 1995
 Telebasis gigantea Daigle, 2002
 Telebasis griffinii (Martin, 1896)
 Telebasis inalata (Calvert, 1961)
 Telebasis incolumis Williamson & Williamson, 1930
 Telebasis isthmica Calvert, 1902
 Telebasis lenkoi Machado, 2010
 Telebasis leptocyclia Garrison, 2009
 Telebasis levis Garrison, 2009
 Telebasis livida Kennedy, 1936
 Telebasis luizae Lencioni, 2010
 Telebasis milleri Garrison, 1997
 Telebasis myrianae Machado, 2010
 Telebasis obsoleta (Selys, 1876)
 Telebasis pallida Machado, 2010
 Telebasis paraensei Machado, 1956
 Telebasis pareci Machado, 2010
 Telebasis pataxo Machado, 2010
 Telebasis racenisi Bick & Bick, 1995
 Telebasis rubricauda Bick & Bick, 1995
 Telebasis salva (Hagen, 1861)
 Telebasis sanguinalis Calvert, 1909
 Telebasis selaopyge De Marmels, 1989
 Telebasis simulacrum (Calvert, 1909)
 Telebasis simulata Tennessen, 2002
 Telebasis theodori (Navás, 1934)
 Telebasis versicolor Fraser, 1946
 Telebasis vulcanoae (Machado, 1980)
 Telebasis vulnerata (Hagen, 1861)
 Telebasis watsoni Bick & Bick, 1995
 Telebasis williamsoni Garrison, 2009
 Telebasis willinki Fraser, 1948

Tham khảo

Coenagrionidae


title: Pinel-Hauterive

text:
Pinel-Hauterive  là một xã thuộc tỉnh Lot-et-Garonne trong vùng Nouvelle-Aquitaine phía tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 37-204 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Pinelhauterive


title: Acrocercops transecta

text:
Acrocercops transecta là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Loài này có ở Nhật Bản (Hokkaidō, Honshū, Kyūshū, Shikoku, Tusima), Hàn Quốc, vùng Viễn Đông Nga và Đài Loan.

Sải cánh dài 7.4-9.6 mm.

Ấu trùng ăn Lyonia ovalifolia, Carya aquatica, Carya myrticiformis, Carya ovata, Juglans ailanthifolia, Juglans cinerea, Juglans cordiformis, Juglans hindsii, Juglans illinoensis, Juglans mandschurica, Juglans nigra, Juglans regia, Juglans sieboldiana, Platycarya strobilacea và Pterocarya rhoifolia. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

Chú thích

Tham khảo

Acrocercops


title: Pak Sŏngch'ŏl

text:
Pak Sŏngch'ŏl, Pak Song-chol hoặc Park Sung-chul (2 tháng 9 năm 1913 – 28 tháng 10 năm 2008) là thủ tướng của CHDCND Triều Tiên từ năm 1976 đến 1977. Ông kế nhiệm Kim Il.

Lần cuối ông xuất hiện trước công chúng là vào tháng 9 năm 2003.

Ông là một trong những nhà lãnh đạo sống lâu nhất trên thế giới.

Xem thêm

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Obituary trên Korea Times

Thủ tướng Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên
Bộ trưởng Ngoại giao Bắc Triều Tiên


title: Deining

text:
Deining là một đô thị thuộc huyện Neumarkt bang Bayern nước Đức

Tham khảo


title: Andrena verae

text:
Andrena verae là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Osytshnjuk mô tả khoa học năm 1986.

Chú thích

Tham khảo

V
Động vật được mô tả năm 1986


title: Leptopelis lebeaui

text:
Leptopelis lebeaui là một loài ếch thuộc họ Hyperoliidae.
Đây là loài đặc hữu của Cộng hòa Dân chủ Congo.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là sông ngòi, đầm nước ngọt, và đầm nước ngọt có nước theo mùa.

Chú thích

Tham khảo
 Poynton, J.C. & Schiøtz, A. 2004. Leptopelis lebeaui. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Leptopelis


title: Spiesheim

text:
Spiesheim là một đô thị thuộc huyện Alzey-Worms, bang Rheinland-Pfalz, Đức. Đô thị này có diện tích 7,31 km².

Tham khảo

Xã của bang Rheinland-Pfalz
Xã và đô thị ở huyện Alzey-Worms


title: Austrolimnophila pacifera

text:
Austrolimnophila pacifera là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Austrolimnophila
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Saint-Remy-sous-Broyes

text:
Saint-Remy-sous-Broyes  là một xã thuộc tỉnh Marne trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 101 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Marne


title: Propsephus distinctus

text:
Propsephus distinctus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Girard miêu tả khoa học năm 1974.

Chú thích

Tham khảo

Propsephus


title: Mantidactylus biporus

text:
Mantidactylus biporus là một loài ếch trong họ Mantellidae. Chúng là loài đặc hữu của Madagascar.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, sông, sông có nước theo mùa, đầm nước, đầm nước ngọt, đầm nước ngọt có nước theo mùa, và các khu rừng trước đây bị suy thoái nặng nề. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Tham khảo

 Vallan, D. & Glaw, F. 2004. Mantidactylus biporus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Liên kết ngoài

Mantidactylus
Động vật lưỡng cư Madagascar
Động vật đặc hữu Madagascar


title: Đừng yêu tôi

text:
Đừng yêu tôi () là một bộ phim Trung Quốc được hãng phim truyền hình thị Thượng Hải sản xuất năm 2006.

Nội dung
Một cô gái chỉ có sống được 100 ngày, cô ấy sẽ làm gì với 100 ngày còn lại của cuộc đời mình? Thời gian sống của cô ấy được đếm mỗi ngày.

Phi Dương mắc một căn bệnh hiểm nghèo được di truyền từ cha cô, cô quyết định thôi điều trị và cuộc sống của cô ấy rất ngắn, nhưng cô sống rất vui vẻ, thảnh thơi ở Thượng Hải. Tại Thượng Hải, Phi Dương gặp Từ Phong. Cô sớm cảm thấy mình yêu Từ Phong, và cô quyết định dành thời gian còn lại để đến với Từ Phong. Nhưng căn bệnh cô ngày càng trở nặng. Với một thời gian ngắn như vậy liệu cô ấy có đến được với Từ Phong hay không?

Các diễn viên chính
Hồ Ca vai Từ Phong
Từ Nhược Tuyên vai Phi Dương
Lâm Gia Vũ vai Tiểu Phương
Hà Cảnh vai Đại Hùng
Cố Mỹ Hoa vai Mỹ Kỳ
Ngãi Vỹ vai Đường Lực
Tạ Na vai Mã Lợi An
Tưởng Tuyết vai Trương Tuệ

Tham khảo

Liên kết ngoài
Sohu

Phim năm 2006
Phim truyền hình Trung Quốc
Phim của Thượng Hải Đường Nhân


title: 1361 Leuschneria

text:
1361 Leuschneria (1935 QA) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 30 tháng 8 năm 1935 bởi E. Delporte ở Uccle.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 1361 Leuschneria

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1935


title: Pan Pan

text:
Pan Pan, còn có tên gọi khác là vương quốc Tambralinga, Bàn Bàn là một vương quốc cổ của người Mã Lai cổ, hình thành và tồn tại từ thế kỷ 3 đến khoảng thế kỷ 6 tại khu vực ngày nay là bang Terengganu, nằm ở bờ phía đông của bán đảo Mã Lai

Hình thành và phát triển
Theo các tấm bia cổ được phát hiện tại bán đảo và các biên niên sử Mã Lai cùng như thư tịch cổ Trung Hoa, cho biết vương quốc này được hình thành từ khoảng thế kỷ 3 và tồn tại đến thế kỷ 6. Pan Pan có mối quan hệ với Phù Nam từ rất sớm, thậm chí có một thời kỳ là chư hầu của Phù Nam. Mối quan hệ với Trung Quốc muộn hơn vào khoảng thế kỷ 5, Mã Đoan Lâm, một sứ thần Trung Hoa đến đây ghi lại:
Dân chúng chủ yếu ở vùng ven bờ biển. Những man dân này không biết xây tường thành phòng vệ mà chỉ dựng lên những hàng rào chắn. Nhà vua nằm ngả trên một chiếc giường thiếp vàng có hình rồng. Các quan lớn cận thần quỳ gối trước mặt vua, lưng thẳng, cánh tay bắt chéo, bàn tay để trên vai. Trong triều, người ta thấy rất nhiều quý tộc Bà La Môn đến từ Ấn Độ để hưởng lợi từ lòng hào hiệp và rất nhiều ân sủng của nhà vua. Ở xứ này có mười tu viện, các tăng ni nam nữ nghiên cứu kinh phật, ăn thịt nhưng không uống rượu. Cũng có một đạo quán của Lão giáo. Những giáo luật của đạo sĩ này rất khắt khe, họ kiêng cữ cả thịt lẫn rượu...

Nếu so sánh với ghi chép về vương quốc Langkasuka láng giềng phía bắc tồn tại cùng thời, thì có lẽ Pan Pan chỉ là một tiểu quốc nhỏ và kém phát triển hơn so với Langkasuka

Kết thúc
Không có tài liệu nói về sự chấm dứt của vương triều một cách rõ ràng, tuy nhiên căn cứ qua những biên niên sử Mã Lai và Java có nói tới cuộc chính phạt của vương quốc Srivijaya vào thế kỷ 8 và thu phục các tiểu quốc từng tồn tại trước đó. Tuy nhiên cũng có những tài liệu sau này xác minh rằng, vương quốc Pan Pan tự suy yếu dần và tan rã trước khi nó trở thành một bộ phận của đế chế Srivijaya hình thành từ thế kỷ 7

Tham khảo

Cổ sử các quốc gia Ấn hoá ở Viễn Đông, Geogre Coedes - Nhà xuất bản Thế giới 2008

Xem thêm
Lịch sử Malaysia
Langkasuka
Srivijaya

P
Lịch sử Malaysia
Cựu quốc gia quân chủ


title: Georgi Parvanov

text:
Georgi Sedefchov Parvanov (, ) (sinh ngày 28 tháng 6 năm 1957) là một nhà sử học và chính trị gia người Bulgaria, từng là Tổng thống Bulgaria từ năm 2002 đến 2012. Ông đã được bầu vào chức vụ này sau khi đánh bại Tổng thống đương nhiệm Petar Stoyanov trong vòng thứ hai của cuộc bầu cử tổng thống tháng 11 năm 2001. Ông nhậm chức vào ngày 22 tháng 1 năm 2002.

Ông lại tái đắc cử trong một chiến thắng vang dội năm 2006, khiến ông trở thành tổng thống Bulgaria đầu tiên phục vụ hai nhiệm kỳ. Parvanov là người ủng hộ việc Bulgaria gia nhập NATO và Liên minh châu Âu.

Giải thưởng

Giải thưởng nước ngoài

 : Heydar Aliyev Order
 : Grand Cordon of the Leopold
 : Knight Grand Cross of the Order of the Southern Cross
 : Knight of the Order of the Elephant (ngày 29 tháng 3 năm 2006)
 : Collar of the Order of the Cross of Terra Mariana (ngày 30 tháng 5 năm 2003)
 : 1st Class with Chain of the Order of the Three Stars
 : Knight Grand Cross with Golden Chain of the Order of Vytautas the Great (ngày 13 tháng 3 năm 2009)
 : Knight Grand Cross of the Order of Saint-Charles (ngày 26 tháng 11 năm 2004)
 : Knight Grand Cross of the Order of St. Olav (ngày 29 tháng 8 năm 2006)
 : Collar of the Order of Civil Merit (ngày 7 tháng 6 năm 2003)
 : Grand Collar of the Order of Prince Henry (ngày 7 tháng 10 năm 2002)

Ghi chú

Liên kết ngoài

 Trang web chính thức của Tổng thống Cộng hòa Bulgaria
 Trang web cá nhân của Georgi Parvanov
 Trang web chiến dịch bầu cử tổng thống năm 2006 của Georgi Parvanov
 Văn phòng Tổng thống Bulgaria đã ân xá 431 tội phạm

Tổng thống Bulgaria
Nhân vật còn sống
Sinh năm 1957


title: Paradelphomyia mexicana

text:
Paradelphomyia mexicana là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Paradelphomyia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Cardiophorus kurashvili

text:
Cardiophorus kurashvili là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Dolin & Chantladze miêu tả khoa học năm 1987.

Chú thích

Tham khảo

Cardiophorus


title: Augochlora alcyone

text:
Augochlora alcyone là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Smith mô tả khoa học năm 1879.

Chú thích

Tham khảo

Augochlora
Động vật được mô tả năm 1879


title: Phong Nẫm, Kế Sách

text:
Phong Nẫm là một xã thuộc huyện Kế Sách, tỉnh Sóc Trăng, Việt Nam.

Địa lý
Phong Nẫm là một xã cù lao nằm ở phía bắc huyện Kế Sách, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp các tỉnh Vĩnh Long và Trà Vinh
Phía tây giáp thị trấn An Lạc Thôn
Phía nam giáp xã An Lạc Tây
Phía bắc giáp tỉnh Vĩnh Long.

Xã có diện tích 17,18 km², dân số năm 1999 là 5.087 người, mật độ dân số đạt 296 người/km².

Hành chính
Xã Phong Nẫm được chia thành 4 ấp: Phong Thới, Phong Phú, Phong Thạnh, Phong Hòa.

Chú thích

Tham khảo


title: Taizonia obrieni

text:
Taizonia obrieni là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Gruev & Askevold miêu tả khoa học năm 1988.

Chú thích

Tham khảo

Taizonia


title: Baltica

text:
Baltica là thềm lục địa gần phía tây bắc Eurasia. Đôi khi Baltica là một lục địa độc lập.

Một phần lịch sử Baltica theo niên đại

 ~2 tỷ năm trước, Baltica hình thành.
 ~1,8 tỷ năm trước, Baltica là một phần của siêu lục địa lớn Columbia.
 ~1,5 tỷ năm trước, Baltica cùng với Bắc Cực và Đông Nam Cực là một phần của siêu lục địa nhỏ Nena.
 ~1,1 tỷ năm trước, Baltica là một phần của siêu lục địa lớn Rodinia.
 ~750 triệu năm trước, Baltica là một phần của siêu lục địa nhỏ Protolaurasia.
 ~600 triệu năm trước, Baltica là một phần của siêu lục địa lớn Pannotia.
 ~kỷ Cambri, Baltica là một lục địa độc lập.
 ~kỷ Devon (Devonian), Baltica va chạm với Laurentia, tạo thành siêu lục địa nhỏ Euramerica.

 ~kỷ Permi, mọi lục địa chính va chạm với nhau để tạo thành siêu lục địa lớn Pangaea.
 ~kỷ Juras, Pangaea trôi dạt và tách ra thành 2 siêu lục địa nhỏ: Laurasia và Gondwana. Baltica là một phần của siêu lục địa nhỏ Laurasia.
 ~kỷ Creta, Baltica là một phần của siêu lục địa nhỏ Eurasia.
 ~ngày nay, Baltica là một phần của khối siêu lục địa nhỏ Afro-Eurasia (Phi-Á Âu).
 ~250 triệu năm sau, mọi lục địa sẽ va chạm với nhau để tạo thành siêu lục địa chính Pangaea Ultima, với Baltica là một phần trong đó.
 ~400 triệu năm sau, Pangaea Ultima sẽ tách ra, và hiện nay vẫn chưa rõ cơ chế và điều gì sẽ xảy ra với Baltica khi thời điểm đó đến.

Tham khảo

Lục địa cổ
Liên đại Nguyên Sinh
Lịch sử tự nhiên châu Âu
Kiến tạo mảng
Đại Cổ Sinh


title: Mueang Chanthaburi (huyện)

text:
Mueang Chanthaburi () là huyện thủ phủ (Amphoe Mueang) of tỉnh Chanthaburi, phía đông Thái Lan.

Địa lý
Các huyện giáp ranh (từ phía bắc theo chiều kim đồng hồ) là Khao Khitchakut, Makham, Khlung, Laem Sing và Tha Mai của tỉnh Chanthaburi.

Hành chính
Huyện này được chia thành 11 phó huyện (tambon), các đơn vị này lại được chia thành 98 làng (muban). Thị xã (thesaban mueang) Chanthaburi nằm trên lãnh thổ toàn bộ  ‘‘tambon’’  Talat and Wat Mai. 5 thị trấn (thesaban tambon - Phlapphla Narai nằm trên một phần của tambon Phlapphla và Khlong Narai, Chanthanimit the toàn bộ  ‘‘tambon’’  Chantha Nimit, và Tha Chang, Nong Bua và Bang Ka Cha mỗi đơn vị nằm trên một số vùng đất của tambon cùng tên. Ngoài ra có 8 tổ chức hành chính tambon (TAO).

Tham khảo

Liên kết ngoài
amphoe.com

Mueang Chanthaburi


title: Ronco all'Adige

text:
Ronco all'Adige là một đô thị ở tỉnh Verona trong vùng Veneto của Ý, có cự ly khoảng 90 km về phía tây của Venice và khoảng 25 km về phía đông nam của Verona. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 5.834 người và diện tích là 42,6 km².

Ronco all'Adige giáp các đô thị: Albaredo d'Adige, Belfiore, Isola Rizza, Oppeano, Palù, Roverchiaravà Zevio.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Verona
Thành phố và thị trấn ở Veneto


title: Leptotarsus byersi

text:
Leptotarsus byersi là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Leptotarsus


title: Homalopetalum

text:
Homalopetalum là một chi thực vật có hoa trong họ, Orchidaceae.

Các loài

Xem thêm
Danh sách các chi Phong lan

Hình ảnh

Tham khảo

Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (1999). Genera Orchidacearum 1. Oxford Univ. Press.
Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2001). Genera Orchidacearum 2. Oxford Univ. Press.
Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2003). Genera Orchidacearum 3. Oxford Univ. Press
Berg Pana, H. 2005. Handbuch der Orchideen-Namen. Dictionary of Orchid Names. Dizionario dei nomi delle orchidee. Ulmer, Stuttgart
 Homalopetalum joinvillense (Epidendreae; Epidendroideae; Orchidaceae): a new species from Southern Brazil Phytotaxa 202 (4): 279–283 Accepted by Cássio van den Berg: 21 Jan. 2015; published: 17 Mar. 2015

Danh sách các chi phong lan
Homalopetalum


title: Neobatrachus fulvus

text:
Neobatrachus fulvus là một loài ếch thuộc họ Myobatrachidae.
Đây là loài đặc hữu của Úc.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng cây bụi khô khu vực nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, đồng cỏ khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng đất thấp, và đầm nước ngọt có nước theo mùa.

Tham khảo

 Hero, J.-M. & Roberts, D. 2004. Neobatrachus fulvus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Neobatrachus
Động vật lưỡng cư Tây Úc


title: Sphecodes pieli

text:
Sphecodes pieli là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1931.

Chú thích

Tham khảo

Sphecodes
Động vật được mô tả năm 1931


title: Rễ

text:
Rễ cây là một cơ quan sinh dưỡng của thực vật, thực hiện các chức năng chính như bám cây vào lòng đất, rễ cây hút nước và các chất khoáng, hô hấp. Ngoài ra rễ cây còn là cơ quan dự trữ các chất dinh dưỡng, là cơ quan sinh sản sinh dưỡng của thực vật. Ở thực vật có mạch, rễ là một cơ quan của thực vật thông thường nằm dưới mặt đất (khi so sánh với thân). Tuy nhiên, nó vẫn có ngoại lệ, chẳng hạn ở một số loài có rễ khí sinh (nghĩa là nó mọc trên mặt đất) hoặc thông khí (nghĩa là mọc trên mặt đất hoặc trên mặt nước). Rễ cũng đóng vai trò quan trọng trong tổng hợp cytokinin, một dạng hoóc môn tăng trưởng của thực vật, một trong các nhu cầu để phát triển các chồi và cành cây.

Phân loại

Để phân loại rễ người ta căn cứ theo nhiều tiêu chí. Nếu trong quá trình sinh trưởng vòng đời của thực vật thì sẽ có hai loại: rễ sơ sinh và rễ thật.
Rễ sơ sinh: Là rễ của thực vật phát triển đầu tiên khi hạt cây (hoặc cơ quan sinh sản) nảy mầm. Sau đó thì rễ này có thể là tiêu biến đi hoặc phát triển tiếp gắn bó với vòng đời sinh trưởng của thực vật.
Rễ thực thụ: Là những rễ cây sinh ra trong quá trình phát triển của cây, chúng có thể là mới hoàn toàn hoặc phát triển từ rễ sơ sinh.

Nếu phân loại vào vị trí của rễ cây thì chúng ta có thể phân loại thành ba loại chính: Rễ chính, rễ phụ, rễ bên.
Rễ chính: Chính là rễ sơ sinh phát triển thành. Việc tồn tại loại rễ này là tùy từng loài thực vật.
Rễ phụ: Ở nhiều loài thực vật, sau khi rễ sơ sinh hoàn thành nhiệm vụ phát triển của giai đoạn nảy mầm thì sẽ tiêu biến đi, và thay vào đó là phát triển từ cổ rễ ra các rễ mới đảm bảo quá trình phát triển của cây.
Rễ bên: Là các rễ phát triển trong quá trình phát triển của cây khi chúng được mọc ra, phân nhánh từ rễ chính hoặc rễ phụ mà không phải mọc ra từ cổ rễ của cây.

Bộ rễ của thực vật sẽ được phân loại dựa theo số lượng và cấu tạo từ các rễ của cây. Thường sẽ phân loại thực vật theo hai hệ rễ:
Hệ rễ cọc: Là cấu tạo của bộ rễ mà trong đó chỉ có tồn tại hai loại rễ là rễ chính và rễ bên.
Hệ rễ chùm: Là bộ rễ có cấu tạo chỉ từ các rễ phụ và rễ bên.

Cấu trúc
Rễ có 4 miền: Miền trưởng thành (dẫn truyền), miền hút (hấp thụ nước và muối khoáng hòa tan), miền sinh trưởng (làm cho rễ dài ra), miền chóp rễ (che chở cho đầu rễ).

 Miền hút gồm có 2 phân chính: Vỏ biểu bì và trụ giữa. Vỏ biểu bì gồm có nhiều lông hút. Lông hút là tế bào biểu bì kéo dài có chức năng hút nước và muối khoáng hòa tan. Phía trong thịt vỏ có chức năng chuyển các chất từ lông hút vào trụ giữa. Trụ giữa gồm các mạch gỗ
 Mạch rây (libe) có chức năng vận chuyển các chất, mạch gỗ và mạch rây ở rễ sắp xếp theo kiểu phóng xạ để phù hợp với chức năng hút nước, hút khoáng của rễ. Ruột chứa các chất dự trữ.
 Chóp rễ là phần giúp rễ đâm sâu vào lòng đất. Mặt đất rất cứng so với rễ, vì vậy để có thể đâm sâu vào lòng đất, chóp rễ có nhiệm vụ che chở bảo vệ các mô phân sinh của rễ khỏi bị hư hỏng và xây xát khi đâm vào đất. Xung quanh chóp rễ có các tế bào hóa nhầy hoặc tế bào tiết ra chất nhầy để giảm bớt sự ma sát của đất. Sự hóa nhầy này giúp cho các tế bào ngoài cùng của rễ không bị bong ra.

 Miền sinh trưởng gồm các tế bào có khả năng phân chia thành tế bào con, giúp rễ dài được ra.

Sự hút nước và muối khoáng của rễ

Tất cả các cây đều cần nước. Cây không chỉ cần nước mà còn cần các loại muối khoáng, trong đó cần nhiều: muối đạm, muối lân, muối kali. Nhu cầu nước và muối khoáng là khác nhau đối với từng loại cây, các giai đoạn khác nhau trong chu kì sống của cây. Rễ cây hút nước và muối khoáng hoà tan chủ yếu nhờ lông hút. Nước và muối khoáng trong đất được lông hút hấp thụ chuyển qua vỏ tới mạch gỗ đi lên các bộ phận của cây.

Các yếu tố bên ngoài như thời tiết, khí hậu, các loại đất khác nhau,... có ảnh hướng tới sự hút nước và muối khoáng của cây. Cần cung cấp đủ nước và muối khoáng thì cây trồng mới sinh trưởng và phát triển tốt.

Biến dạng của rễ
Ngoài chức năng chính là bám giữ và hút dinh dưỡng, đối với nhiều loài thực vật phát triển rễ thêm những chức năng riêng để thích nghi với điều kiện sinh thái:
Rễ củ
Rể móc
Rể thở
Giác mút(đâm sâu vào cây khác hút chất dinh dưỡng)

Xem thêm
 Rễ giả
 Thân rễ

Tham khảo

Sinh lý học thực vật
Giải phẫu học thực vật
Hình thái học thực vật


title: Lipromorpha schawalleri

text:
Lipromorpha schawalleri là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev miêu tả khoa học năm 1993.

Chú thích

Tham khảo

Lipromorpha


title: Xà cạp

text:
Xà cạp đề cập đến một số loại quần phủ chân. Trong việc sử dụng hiện đại từ những năm 1960 đã đề cập đến các loại quần áo bó sát co giãn được mặc kín chân thường dùng cho phụ nữ, chẳng hạn như vớ dài hoặc quần bó. Sử dụng từ thế kỷ 18 có các loại dành cho nam giới, thường được làm bằng vải hoặc da được quấn quanh chân xuống đến mắt cá chân. Trong thế kỷ 19, xà cạp thường được gọi là quần phủ chân kết hợp với áo khoác, cũng như vải quấn chân làm bằng da hoặc len và được mặc bởi binh lính và người bẫy thú. Xà cạp nổi bật trở lại trong sử dụng thời trang của phụ nữ vào những năm 1960, được thiết kế từ trang phục phù hợp của các vũ công. Với việc sử dụng rộng rãi sợi tổng hợp Lycra và sự nổi tiếng của thể dục nhịp điệu, quần xà cạp đã trở nên nổi tiếng hơn trong thập niên 1970 và 1980, và cuối cùng được sử dụng là trang phục đường phố. Quần xà cạp là một phần của xu hướng thời trang cuối những năm 2010 bởi nhu cầu mặc trang phục năng động cho các hoạt động thể thao và cả trong hoạt động bình thường hằng ngày, nó đã trở thành một vấn đề xã hội gây tranh cãi ở Hoa Kỳ.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thời trang thập niên 1990
Thời trang thập niên 2000
Thời trang thập niên 2010
Thời trang Mỹ


title: Coelioxys somalina

text:
Coelioxys somalina là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Magretti mô tả khoa học năm 1895.

Chú thích

Tham khảo

S
Động vật được mô tả năm 1895


title: Fescamps

text:
Fescamps là một xã ở tỉnh Somme, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Địa lý
Thị trấn này tọa lạc trên đường D65, khoảng 26 dặm Anh về phía đông nam của Amiens.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Somme

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Fescamps trên trang mạng của INSEE
 Fescamps trên trang mạng của Quid

Xã của Somme


title: Corneilla-de-Conflent

text:
Corneilla-de-Conflent là một xã thuộc tỉnh Pyrénées-Orientales trong vùng Occitanie phía nam Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 634 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Pyrénées-Orientales


title: 2483 Guinevere

text:
2483 Guinevere (1928 QB) là một tiểu hành tinh nằm phía ngoài của vành đai chính được phát hiện ngày 17 tháng 8 năm 1928 bởi Max Wolf ở Heidelberg.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 2483 Guinevere

Được phát hiện bởi Max Wolf
Thiên thể phát hiện năm 1928
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Hastenlloy

text:
Hastenlloy là thương hiệu đã được đăng ký bởi Haynes International, Inc. Nhãn hiệu dùng cho loạt các chuỗi đầu của ký hiệu các họ hợp kim chống ăn mòn bởi kỹ thuật luyện kim dưới các nhóm vật liệu "siêu hợp kim" hay "hợp kim hiệu suất đặc biệt".

Ví dụ về một số hợp kim họ Hastenlloy:

 Hastelloy A
 Hastelloy B
 Hastelloy B2
 Hastelloy B3
 Hastelloy C
 Hastelloy C4
 Hastelloy C22
 Hastelloy C2000
 Hastelloy C263
 Hastelloy C276
 Hastelloy D
 Hastelloy G
 Hastelloy G2
 Hastelloy G3
 Hastelloy G30
 Hastelloy G50
 Hastelloy H9M
 Hastelloy N
 Hastelloy R235
 Hastelloy S
 Hastelloy W
 Hastelloy X

Thành phần nổi trội nhất của hợp kim hastenlloy là kim loại chuyển tiếp niken. Các nguyên tố hợp kim hoá khá được cho vào nhằm thay đổi các đặc tính của họ các hợp kim hastenlloy là mô lip đen, crôm, coban, sắt, đồng, mangan, titan, ziconi, nhôm, carbon, và vônfram.

Đặc tính chính của siêu hợp kim hastenlloy chính là khả năng tồn tại dưới nhiệt độ cao, áp lực lớn và trong môi trường ăn mòn khốc liệt. Với môi trường làm việc khắc nghiệt, thì hợp kim trên cơ sở sắt không thể chống chịu được như bình chịu áp lực, lò phản ứng hạt nhân, lò phản ứng hoá học, các loại đường ống và các loại van trong ngành hoá học.

Tham khảo

Hợp kim
Hợp kim của niken


title: Crypsiprora

text:
Crypsiprora là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Các loài
 Crypsiprora ophiodesma Meyrick, 1902
 Crypsiprora orthogramma Turner, 1936
 Crypsiprora peratoscia Hampson, 1926

Tham khảo

 Crypsiprora at funet.fi
 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae


title: Angraecum cucullatum

text:
Angraecum cucullatum là một loài lan.

Tham khảo

Angraecum cucullatum


title: Nepalolepta carinata

text:
Nepalolepta carinata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev miêu tả khoa học năm 1992.

Chú thích

Tham khảo

Nepalolepta


title: Argopus bidentatus

text:
Argopus bidentatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Wang miêu tả khoa học năm 1992.

Chú thích

Tham khảo

Argopus


title: Hauteville, Aisne

text:
Hauteville là một xã ở tỉnh Aisne, vùng Hauts-de-France thuộc miền bắc nước Pháp.

Tham khảo

Xã của Aisne


title: Phạm Hầu

text:
Phạm Hầu (2 tháng 3 năm 1920 – 3 tháng 1 năm 1944) hay Phạm Hữu Hầu (tên ghi trong gia phả) là nhà thơ tiền chiến Việt Nam.

Tiểu sử
Phạm Hầu sinh ở Gò Nổi, làng Trừng Giang nay thôn Hòa Giang, xã Điện Trung, thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam.

Ông là con Tiến sĩ Phạm Liệu, người đứng đầu nhóm Ngũ Phụng Tề Phi, từng làm quan trải đến chức Tổng đốc Nghệ An rồi Thượng thư Bộ binh dưới các triều vua Thành Thái, Duy Tân, Khải Định và Bảo Đại. Mẹ ông là bà Lê Thị Giảng, người Thanh Hoá.

Lúc nhỏ, ông học trường Quốc Học Huế, sau ra Hà Nội học tại trường Mỹ thuật Đông Dương (nay là Đại học Mỹ thuật Việt Nam).

Do mắc chứng bệnh động kinh, ông nằm điều trị tại nhà thương Vôi ở Bắc Giang một thời gian rồi được chuyển về quê nhà, nhưng khi tàu hỏa đến đoạn Đồng Hới (Quảng Bình) - Huế, thì ông mất, hưởng dương 24 tuổi. Hôm ấy, là ngày 3 tháng 1 năm 1944.

Kể về chuyến trở về của Phạm Hầu, sách Việt Nam thi nhân tiền chiến (Quyển 2) viết: (Phát giác ông mất), người soát vé bắt buộc người thân đi theo phải đem xác ông xuống ga Truồi (Huế). Từ nơi đó, người nhà thuê thuyền đưa ông về Huế rồi an táng trên một đồi nhỏ, sau một ngôi chùa cổ ở vùng Nam Giao. Và để tiễn biệt một linh hồn cô đơn đi vào nơi yên nghỉ cuối cùng, người ta chỉ nghe đôi câu kinh, vài tiếng thút thít trong một chiều mưa gió thê lương...

Sự nghiệp
Theo Việt Nam thi nhân tiền chiến (Quyển 2), về hội họa, ông đã được tặng thưởng trong kỳ triển lãm hội họa tại Tokyo (Nhật Bản); về thơ, ông làm không nhiều (vỏn vẹn chỉ có khoảng 20 bài), thường đăng thơ trên các tạp chí Tao Đàn, Mùa gặt mới, Bạn đường...

Năm 2001, nhà xuất bản Thanh Niên đã cho xuất bản thơ ông, tập thơ có tên Vẫy ngoài vô tận do nhà văn Hoàng Minh Nhân biên soạn. Đúng ra ông Phạm Hầu là họa sĩ vì ông học trường Mỹ thuật Đông Dương khóa 13, rất tiếc không rõ ông có bao nhiêu tác phẩm, nơi lưu giữ hay thất truyền. Vào tháng 5/2017 nhà văn Hòa Văn quê làng Đông Bàn xã Điện Trung thị xã Điện Bàn tỉnh Quảng Nam tìm thấy một họa phẩm của họa sĩ Phạm Hầu đó là bức chân dung ông thợ mộc Trần Văn Anh cùng làng Trừng Giang với họa sĩ. Chân dung vẽ bút chì còn tốt đang được ông Trần Cao Hoang (tên thường gọi Trần Văn Quận) hiện ở làng Trừng Giang (thôn Hòa Giang xã Điện Trung thị xã Điện Bàn tỉnh Quảng Nam) lưu giữ làm di ảnh thờ.

Quan niệm nghệ thuật
Trích bài viết của Phạm Hầu, được dẫn lại trong Việt Nam thi nhân tiền chiến (Quyển 2):

Nhận xét
Trích trong Thi nhân Việt Nam:
...Ở đời có những người nói to bước vững. Phạm Hầu quyết không phải trong hạng ấy. Ở giữa đời Phạm Hầu là một cái bóng, chân đi không để dấu trên đường đi. Người còn mải sống với mình và con người ta tưởng không có gì là một người giàu vô vạn. Lòng người là một vọng hải đài, người chỉ việc đứng trên đài lòng mà ngắm: "Qua lại thiếu gì mây sớm gió chiều..."
Trích trong Việt Nam thi nhân tiền chiến (Quyển 2):
Có thể nói, Phạm Hầu là hình ảnh kết tinh của một tâm hồn thơ và lòng yêu chuộng nghệ thuật. Tuy thơ ông rất ít, nhưng không thể lấy số lượng đánh giá trị thi nhân...Vì bài nào của ông cũng đều có một chiều sâu và chứa đựng một triết lý nhân sinh.
...Là một nghệ sĩ, tâm hồn ông thường hay rung cảm một cách bén nhạy...Mới chỉ trong cái tuổi đôi mươi mà ông đã quyết định mang theo bên mình một hoài bảo to lớn. Đấy là một cứu cánh toàn hảo, một tuyệt đích tình yêu, một tột cùng của nghệ thuật; nói gọn, đấy là cái Chân, Thiện, Mỹ vậy. Và có lẽ ít có người nghệ sĩ nào quá trân trọng bóng thiều quang như ông. Với ông, thời gian của kiếp đời mình cũng như vò nước. Từng giọt, từng giọt nhỏ dần…cho nên thi nhân không dám phung phí, luôn tự thúc giục mình trong công việc sáng tạo, để có thể lưu lại một cái gì trước tuổi 30.

Giới thiệu thơ

Thơ ông thường buồn. Cái buồn của thi nhân cứ gờn gờn lên từng hồi, như bài Chiều buồn chỉ 20 câu mà đã lập lại 5 chữ buồn. Tương tự, bài Vọng lâu cũng chỉ 20 câu, tác giả cũng đã " buồn" 8 lần. Hai thi phẩm sau đây, tuy không có chữ buồn, nhưng người yêu thơ vẫn có thể cảm nhận được nỗi cô đơn, đau đớn và ray rức trong thơ ông...''

Chú thích

Liên kết ngoài

Người Quảng Nam
Nhà thơ tiền chiến
Nhà thơ Việt Nam thời Pháp thuộc


title: Atrachorema tuarua

text:
Atrachorema tuarua là một loài Trichoptera trong họ Hydrobiosidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Chú thích

Atrachorema


title: Phricanthes

text:
Phricanthes là một chi bướm đêm thuộc phân họ Tortricinae của họ Tortricidae.

Các loài
Phricanthes argyraetha Diakonoff, 1984
Phricanthes asperana Meyrick, 1881
Phricanthes chalcentes Diakonoff, 1983
Phricanthes diaphorus Common, 1965
Phricanthes eutrachys (Diakonoff, 1948)
Phricanthes flexilineana (Walker, 1863)
Phricanthes hybristis (Meyrick, 1933)
Phricanthes peistica Common, 1965
Phricanthes petulans (Meyrick, 1912)
Phricanthes phaedra (Diakonoff, 1952)

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

 tortricidae.com

Phricanthini


title: Alvania aeoliae

text:
Alvania aeoliae là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Rissoidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Alvania


title: Hải lưu Na Uy

text:
Hải lưu Na Uy (còn gọi là hải lưu duyên hải Na Uy) là một hải lưu chảy từ eo biển Skagerrak trong biển Bắc về cơ bản theo hướng đông bắc, dọc theo bờ biển của Na Uy ven Đại Tây Dương tới biển Barents thuộc Bắc Băng Dương ở độ sâu khoảng 50 –100 m. So sánh với hải lưu Bắc Đại Tây Dương thì nó lạnh hơn và có độ mặn thấp hơn, do phần lớn nguồn cấp nước cho nó đến từ nước lợ của biển Baltic cũng như từ các fio (fjord) và các con sông ở Na Uy. Tuy nhiên, nó ấm hơn và mặn hơn một cách đáng kể so với Bắc Băng Dương. Tốc độ lưu chuyển nước của nó dao động mạnh trong khoảng 0,05–1 m/s, nói chung các nhà hải dương học tính tốc độ trung bình của nó khoảng 0,3-0,5 m/s. Nhiệt độ trung bình về mùa đông trong hải lưu Na Uy nằm trong khoảng 2 - 5°C với độ mặn dưới 34,8 ‰ trong khi nhiệt độ của Đại Tây Dương là trên 6 °C và độ mặn trên 35 ‰.

Xem thêm
 Hải lưu
 Hải lưu Bắc Đại Tây Dương
 Rãnh Na Uy

Nguồn
 Hải lưu Na Uy

Tham khảo

Na Uy, hải lưu
Bắc Băng Dương
Đại Tây Dương
Biển Bắc
Biển Barents


title: Arcore

text:
Arcore là một đô thị ở tỉnh Monza và Brianza ở vùng Lombardia của Italia, khoảng 20 km về phía đông bắc của Milano. Đến thời điểm 31 tháng 12 năm 2004, dân số đô thị này là 16.896 người, diện tích là 9,3 km².

Đô thị Arcore có các frazioni (đơn vị cấp dưới, chủ yếu là để chỉ thôn, làng) Cascina del Bruno, La Ca'và Bernate.

Arcore giáp các đô thị:: Usmate Velate, Camparada, Lesmo, Biassono, Vimercate, Villasanta, Concorezzo.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune.arcore.mb.it

Khu dân cư ở Brianza
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Vivy, Maine-et-Loir

text:
Vivy  là một xã thuộc tỉnh Maine-et-Loire trong vùng Pays de la Loire phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 29 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Maine-et-Loire


title: Torremayor

text:
Torremayor là một đô thị trong tỉnh Badajoz, Extremadura, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2005 (INE), đô thị này có dân số là 1020 người.

Tham khảo

Đô thị ở Badajoz


title: Gonomyia liberiensis

text:
Gonomyia liberiensis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Gonomyia
Limoniidae ở vùng Afrotropic


title: 1068 Nofretete

text:
1068 Nofretete là một tiểu hành tinh bay quanh Mặt Trời. Ban đầu nó có tên là 1926 RK. It is now named after Nefertiti, wife thuộc Egyptian pharaoh Amenhotep IV.

Xem thêm
 List of asteroids/1001–2000

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Phát hiện Circumstances: Numbered Minor Planets

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1926


title: Palpoxena divisa

text:
Palpoxena divisa là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1894.

Chú thích

Tham khảo

Palpoxena


title: Helicopsyche arsinoe

text:
Helicopsyche arsinoe là một loài Trichoptera trong họ Helicopsychidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Helicopsyche


title: Cardiophorus crassiusculus

text:
Cardiophorus crassiusculus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Wollaston miêu tả khoa học năm 1864.

Chú thích

Tham khảo

Cardiophorus


title: Anax strenuus

text:
Anax strenuus (tên tiếng Anh: Giant Hawaiian Darner còn được gọi là Giant Hawaiian Dragonfly hay Pinao), là một loài chuồn chuồn trong họ Aeshnidae đặc hữu của vùng quần đảo Hawaii, tập trung ở các vùng cao.

Loài này được nhiều người cho là loài lớn nhất trong bộ Odonata, với chiều dài sải cánh lên tới 7,5 inch (19 cm), ngang ngửa với loài chuồn chuồn kim Megaloprepus caerulatus ở Nam Mỹ.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Anax strenuus  tại bảo tàng Bishop

Anax
Động vật được mô tả năm 1867
Động vật đặc hữu Hawaii


title: Huy chương Thomas Hunt Morgan

text:
Huy chương Thomas Hunt Morgan là một giải thưởng dành cho người có đóng góp suốt đời vào lĩnh vực Di truyền học. Huy chương này do Hội Di truyền học Hoa Kỳ trao hàng năm, bắt đầu từ năm 1981.

Những người đoạt Huy chương
 1981 Barbara McClintock và Marcus M. Rhoades
 1982 Sewall Wright
 1983 Edward B. Lewis
 1984 George W. Beadle và R. Alexander Brink
 1985 Herschel Roman
 1986 Seymour Benzer
 1987 James F. Crow
 1988 Norman H. Giles
 1989 Dan L. Lindsley
 1990 Charles Yanofsky
 1991 Armin Dale Kaiser
 1992 Edward H. Coe, Jr.
 1993 Ray D. Owen
 1994 David D. Perkins
 1995 Matthew Meselson
 1996 Franklin W. Stahl
 1997 Oliver E. Nelson
 1998 Norman H. Horowitz
 1999 Salome Waelsch
 2000 Evelyn M. Witkin
 2001 Yasuji Oshima
 2002 Ira Herskowitz
 2003 David S. Hogness
 2004 Bruce N. Ames
 2005 Robert L. Metzenberg
 2006 Masatoshi Nei
 2007 Oliver Smithies
 2008 Michael Ashburner
 2009 John Roth
 2010 Alexander Tzagoloff
 2011 James E. Haber
 2012 Kathryn V. Anderson
 2013 Thomas D. Petes
 2014 Frederick M. Ausubel

Tham khảo

Liên kết ngoài
 GSA Award Recipients

Giải thưởng sinh học
Giải thưởng thành lập năm 1981


title: Langegg bei Graz

text:
Langegg bei Graz là một đô thị thuộc huyện Graz-Umgebung bang Steiermark, nước Áo. Đô thị  có diện tích 11,34 km², dân số thời điểm cuối năm 2005 là 804 người.

Tham khảo


title: Aldeanueva de Guadalajara

text:
Aldeanueva de Guadalajara là một đô thị trong tỉnh Guadalajara, Castile-La Mancha, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 115 người.

Tham khảo

Đô thị ở Guadalajara


title: Mantidactylus silvanus

text:
Mantidactylus silvanus là một loài ếch trong họ Mantellidae. Chúng là loài đặc hữu của Madagascar.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và sông. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Nguồn
 Andreone, F. & Vences, M. 2004. Mantidactylus silvanus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Mantidactylus
Động vật được mô tả năm 1997
Động vật đặc hữu Madagascar


title: Hyposmocoma virgata

text:
Hyposmocoma virgata là một loài bướm đêm thuộc họ Cosmopterigidae. Nó là loài đặc hữu của Molokai và Maui.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Insects of Hawaii. Volume 9, Microlepidoptera

Hyposmocoma
Loài đặc hữu của Hawaii


title: Heurteauville

text:
Heurteauville là một xã thuộc tỉnh Seine-Maritime trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-Maritime
Seine-Maritime
Normandy

Tham khảo
INSEE

Liên kết ngoài
Heurteauville on the Quid website

Xã của Seine-Maritime


title: Ngữ tộc Môn-Khmer

text:
Ngữ tộc Môn-Khmer, Môn-Mên hay Mồn-Mên là một nhóm ngôn ngữ Nam Á bản địa của Đông Dương và một phần Đông Nam Á. Theo truyền thống, chúng được coi là tạo thành một nhóm phát sinh loài hợp lệ trong họ Nam Á, mặc dù giả thuyết đó đã bị tranh cãi. Theo giả thuyết này, ngữ hệ Nam Á sẽ được chia thành hai nhánh hoặc đơn vị phát sinh loài: các ngôn ngữ Môn-Khmer và các ngôn ngữ Munda. Sau đó, người ta đề xuất rằng các ngôn ngữ Nam Á thực sự bao gồm ba nhánh: Mon-Khmer hạt nhân, Munda và Khasi-Khơ Mú.

Phân loại
Phân loại trong bài này dựa trên bài viết của Gérard Diffloth năm 1974 trên Encyclopedia Britannica được nhiều người trích dẫn. Theo đó, ngữ tộc này được chia ra làm các nhánh sau đây:

Đông
 Ba Na: bao gồm vào khoảng 30 ngôn ngữ tại Campuchia, Lào và Việt Nam với khoảng 700.000 người sử dụng.
 Cơ Tu (Ka Tu): bao gồm vào khoảng 14 ngôn ngữ tại miền trung Lào và Việt Nam, đông bắc Thái Lan. Có khoảng 1,3 triệu người sử dụng, điển hình là tiếng Cơ Tu.
 Khmer: bao gồm 1 ngôn ngữ phổ thông và nhiều phương ngữ tại Campuchia, đông bắc Thái Lan và miền Nam Việt Nam. Khoảng hơn 24 triệu người sử dụng.
 Nhánh Pear: bao gồm vài ngôn ngữ tại miền nam Campuchia, mặc dù một số nhà ngôn ngữ nghi ngờ việc đưa các ngôn ngữ Pear vào gần với tiếng Khmer.
 Việt (hay Việt-Mường): bao gồm khoảng 15 ngôn ngữ tại Lào và Việt Nam, trong đó tiếng Việt là tiếng nói phổ biến nhất trong ngữ hệ Nam Á vì có khoảng hơn 90 triệu người dùng. Ngoài ra còn có các tiếng Mường, Thổ (Cuối), Arem...

Bắc
 Khasi: bao gồm khoảng 3 ngôn ngữ tại Meghalaya, Ấn Độ.
 Khơ Mú: bao gồm khoảng 15 ngôn ngữ tại Lào, Thái Lan và Việt Nam.
 Tiếng Mảng tại Việt Nam và Trung Quốc.
 Nhánh Palaung: bao gồm khoảng 20 ngôn ngữ tại khu vực thượng lưu sông Salween, biên giới Myanmar và Trung Quốc, miền bắc Thái Lan.
 Palyu tại miền nam Trung Quốc,
 T'in tại tỉnh Nan, miền bắc Thái Lan

Nam
 Aslian: bao gồm vào khoảng 20 ngôn ngữ tại bán đảo Mã Lai, được tách ra thành 3 nhóm, Jahaic, Senoic và Semelaic.
 Môn: bao gồm 2 ngôn ngữ, một tại Thái Lan và một (tiếng Môn) tại Miến Điện. Khoảng 1 triệu người sử dụng.
 Nicobar: bao gồm các ngôn ngữ của quần đảo Nicobar nằm trong vịnh Bengal của Ấn Độ.

Không phân loại
Ba ngôn ngữ tại miền nam Trung Quốc chưa được xếp loại.
 Tiếng Bpoos Cam
 Tiếng Khắc Miệt
 Tiếng Khoan

Tuy nhiên, phân chia này cũng chỉ là tương đối. Ngữ chi Việt (Việt-Mường) nhiều khi được cho vào Nhánh phía Bắc nhưng thường cũng hay được xếp riêng; nhiều nhà ngôn ngữ học lại cho nhánh Việt-Mường vào Nhánh phía Đông và xếp nhánh Pear ra một mình; nhiều người lại không công nhận sự hiện diện của Nhánh phía Nam.... Tóm lại, sự phân loại của nhóm ngôn ngữ này vẫn còn là đề tài cho các nhà ngôn ngữ học bàn cãi.

Ghi chú