title: Lasioglossum philanthanum

text:
Lasioglossum philanthanum là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Mitchell mô tả khoa học năm 1960.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1960


title: Tonna tessellata

text:
Tonna tessellata là một loài ốc biển lớn, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Tonnidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Tonna


title: Granuliterebra tricincta

text:
Granuliterebra tricincta là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Terebridae, họ ốc dài.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Granuliterebra


title: Laughlin, Nevada

text:
Laughlin là một cộng đồng dân cư thuộc quận Clark, tiểu bang Nevada, Hoa Kỳ. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, cộng đồng này có dân số 7076 người. Laughlin là một cảng nằm bên sông Colorado, 152 km về phía nam Las Vegas.

Tham khảo

Nevada


title: Polyplectropus kristyantoi

text:
Polyplectropus kristyantoi là một loài Trichoptera trong họ Polycentropodidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Polyplectropus


title: 2083 Smither

text:
2083 Smither (1973 WB) là một tiểu hành tinh vành đai chính bên trong được phát hiện ngày 29 tháng 11 năm 1973 bởi E. F. Helin ở Palomar.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 2083 Smither

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1973


title: Aphanius richardsoni

text:
Aphanius richardsoni là một loài cá thuộc họ Cyprinodontidae. Nó được tìm thấy ở Israel và Jordan. Các môi trường sống tự nhiên của chúng là sông và đầm lầy nước ngọt. Nó bị đe dọa do mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo

 Goren, M. 2005. Aphanius richardsoni. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 4 tháng 8 năm 2007.

R


title: Horn, Rhein-Hunsrück

text:
Horn là một đô thị ở huyện Rhein-Hunsrück, bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức.

Tham khảo


title: Sainte-Anne-sur-Gervonde

text:
Sainte-Anne-sur-Gervonde là một xã của tỉnh Isère, thuộc vùng Rhône-Alpes, đông nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Isère

Tham khảo
 INSEE commune file

Sainteannesurgervonde


title: Bruchidius cinereovarius

text:
Bruchidius cinereovarius là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Motschulsky miêu tả khoa học năm 1874.

Chú thích

Tham khảo

C


title: Hyperolius swynnertoni

text:
Hyperolius swynnertoni là một loài ếch thuộc họ Hyperoliidae.
Loài này có ở Mozambique và Zimbabwe.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là xavan ẩm, vùng cây bụi ẩm khu vực nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, đồng cỏ nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng ngập nước hoặc lụt theo mùa, đồng cỏ nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng đất cao, sông ngòi, đầm nước, hồ nước ngọt, hồ nước ngọt có nước theo mùa, đầm nước ngọt, đầm nước ngọt có nước theo mùa, đất canh tác, vùng đồng cỏ, vườn nông thôn, khu vực trữ nước, ao, và kênh đào và mương rãnh.

Tham khảo

 Schiøtz, A., Poynton, J.C. & Channing, A. 2004. Hyperolius swynnertoni. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Hyperolius


title: Nagano

text:
là một tỉnh của Nhật Bản, thuộc vùng Chūbu, trên đảo Honshū. Trung tâm hành chính là thành phố Nagano.

Địa lý
Chín trong số mười hai ngọn núi cao nhất Nhật Bản nằm ở tỉnh nội địa này. Nagano cũng là tỉnh giáp ranh với số tỉnh khác nhiều nhất tại Nhật và tỉnh này chứa một vùng là điểm xa nhất với đại dương so với bất cứ nơi nào khác tại Nhật. Hồ Kizaki nằm ở tỉnh này và là một khu resort bãi tắm nổi tiếng với sức hút hấp dẫn của nước và những trò chơi.

Những ngọn núi của tỉnh đã khiến nó có phần bị cách biệt, song rất nhiều người đến đây vì các khu resort trên núi và suối nước nóng của nó.

Lịch sử

Nagano trước là tỉnh Shinano, và được phân chia bởi nhiều daimyo địa phương trong thời kì Sengoku.

Nagano đã tổ chức các trận đấu Olympics mùa đông vào năm 1998, điều này đã giúp tỉnh giành được sự công nhận quốc tế cũng như giúp tỉnh được xây dựng một đường sắt Shinkansen tới Tokyo.

Hành chính
19 thành phố ở tỉnh Nagano:

Các làng và thị trấn:

Kinh tế

Văn hóa

Giáo dục

 Đại học Shinshu

Thể thao

Du lịch
Các điểm du lịch hấp dẫn ở Nagano là:
 Hồ Kizaki
 Hồ Suwa
 Núi Kirigamine
 Đền Suwa Taisha
 Thành Matsumoto
 Chùa Zenkō

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Website chính thức của Nagano (tiếng Nhật)

 Trang web và blog du lịch chính thức của tỉnh Nagano
 Trang web và blog du lịch chính thức của tỉnh Nagano  (Trung Hoa giản thể)
 Trang web và blog du lịch chính thức của tỉnh Nagano  (Trung Hoa phồn thể)
 Trang web và blog du lịch chính thức của tỉnh Nagano (Hàn)

Tỉnh của Nhật Bản
Chubu


title: Poecilmitis lyncurium

text:
The Tsomo River Copper or Tsomo River Opal (Poecilmitis lyncurium) là một loài bướm ngày in the Lycaenidae family. It is endemic to South Africa, ở đó nó is found from the northern East Cape to southern KwaZulu-Natal.

The wingspan is 21–24 mm for males and 23–26 mm for females. Adults are on wing from December to January.

The larvae feed on Myrsine and Diospyros species. They are attended to by Crematogaster ants.

Ghi chú

Chrysoritis
Côn trùng Nam Phi
Động vật đặc hữu Nam Phi


title: Sichuan Airlines

text:
Sichuan Airlines là hãng hàng không đóng ở Thành Đô, Tứ Xuyên, Trung Quốc. Hãng này có cơ sở hoạt động chính tại sân bay quốc tế Song Lưu Thành Đô, ngoài ra hãng còn có trung tâm phụ ở sân bay quốc tế Giang Bắc Trùng Khánh, Trùng Khánh, Trung Quốc.
Hãng hàng không này được lập ngày 19 tháng 9 năm 1986 và bắt đầu hoạt động từ ngày 14 tháng 7 năm 1988. Tháng 8 năm 2002, hãng này đã được tổ chức lại và Sichuan Airlines Group thuộc sở hữu chính quyền tỉnh, đã trở thành cổ đông lớn nhất (40%). Các cổ đông khác gồm China Southern Airlines (39%), Shandong Airlines (10%), Shanghai Airlines (10%) và Gingko Restaurant (1%). Hãng thuê 1.844 nhân công.

Thỏa thuận liên danh

 Air China
 Chengdu Airlines
 China Eastern Airlines
 China Express Airlines
 China Southern Airlines
 Juneyao Airlines
 Kunming Airlines
 Shandong Airlines
 Shanghai Airlines
 Shenzhen Airlines
 Tibet Airlines
 XiamenAir

Đội tàu bay

Tại thời điểm ngày 3 tháng 5 năm 2009, tuổi trung bình của đội tàu bay Sichuan Airlines là 6,2 năm.(). Đội máy bay của Sichuan gồm chiếc Airbus 320 đầu tiên lắp ráp ở Trung Quốc ở FLAC tại Thiên Tân.

Tham khảo

Hãng hàng không Trung Quốc


title: Neolitsea daibuensis

text:
Neolitsea daibuensis là một loài thực vật thuộc họ Lauraceae. Đây là loài đặc hữu của Đài Loan. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Lu, S.Y. & Pan, F.J. 1998. Neolitsea daibuensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Đài Loan
Neolitsea


title: Coelioxys amazonica

text:
Coelioxys amazonica là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Schrottky mô tả khoa học năm 1902.

Chú thích

Tham khảo

A
Động vật được mô tả năm 1902


title: Nhân Hoàng

text:
Nhân Hoàng Thị (chữ Hán: 人皇氏) là vị vua truyền thuyết thứ ba của Trung Quốc sau thời đại Bàn Cổ.

Theo Nghệ văn loại tụ (藝文類聚), ông là người thứ ba và cuối cùng trong Tam Hoàng. Có thuyết cho rằng ông còn gọi là Thái Hoàng (泰皇) và Thái Hạo (太昊).

Theo Thế bản (世本), Nhân Hoàng chính là Hiên Viên thị, tức Hoàng Đế.

Thân thế
Theo Sử ký (史記), Nhân Hoàng có 7 đầu, cưỡi xe mây, miệng nhả ra thóc lúa. Ông có 9 anh em, họ chia nhau trị vì Cửu Châu (九州), mỗi người đều có đất riêng. Triều đại truyền qua 150 đời, trải qua 45000 năm.

Tham khảo

 Sử ký

Nhân vật truyền thuyết Trung Hoa
Tam Hoàng Ngũ Đế
Tín ngưỡng Trung Hoa
Đạo giáo


title: Botou

text:
Bottou là một tổng Tapoa (tỉnh) ở phía đông Burkina Faso. Dân số năm 2006 là 46.898 người. Thủ phủ là thị xã Bottou.

Các thị xã và làng xã
Affini, Bamini, Bossoangri, Boulel, Diagargou, Doubiti, Fantou, Fobri, Gangana, Garbongou, Kalayenou, Kankangou, Kogori, Koguini, Komonli, Koyenga, Kpengnoanfouangou, Mandiari, Nombiti, Partiaga, Pori, Tapoa-Diagbagbi và Tiantiabouli.

Tham khảo

Tổng của Burkina Faso
Tỉnh Tapoa


title: Danh sách phố ma tại Alabama

text:
Đây là danh sách chưa hoàn chỉnh các phố ma tại tiểu bang Alabama, Hoa Kỳ

Danh sách này có thể bao gồm những nơi khác nhau với nhiều tình trạng khác nhau, thí dụ như bị bỏ hoang hay không được sửa sang. Có một số nơi không còn dấu vết văn minh, có nơi biến đổi trở lại thành các đồng hoang hay đồng cỏ. Có những nơi không có người ở nhưng vẫn còn các tòa nhà tồn tại. Một số nơi có thể có cư dân tuy tuy rất ít so với trong quá khứ.

Danh sách

Tham khảo

Liên kết ngoài
Alabama Ghost Towns
Cahawba, Alabama
Alabama Ghost Towns - Treasure Quest Metal Detecting

Alabama


title: Moonlapamok

text:
Moonlapamok là một huyện (muang, mường) thuộc tỉnh Champasack ở hạ Lào .

Hành chính

Chú thích

Huyện thị Lào
Sơ khai địa lý Lào


title: Tipula furiosa

text:
Tipula furiosa là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Lasioglossum mediterraneum

text:
Lasioglossum mediterraneum là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Blüthgen mô tả khoa học năm 1926.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1926


title: Tineo

text:
Tineo (Asturian Tinéu) là một đô thị trong cộng đồng tự trị của Công quốc Asturias, Tây Ban Nha.

Nhân khẩu

Tham khảo

Liên kết ngoài
Ayuntamiento de Tineo (in Spanish)
Tineo Nature images (in Spanish)

Đô thị ở Asturias


title: Linthelles

text:
Linthelles  là một xã thuộc tỉnh Marne trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 104 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Marne


title: Pandemis cinnamomeana

text:
Pandemis cinnamomeana là một loài bướm đêm thuộc họ Tortricidae. Nó được tìm thấy ở châu Âu (except in the south) tới Nga, Trung Quốc, Hàn Quốc và Nhật Bản.

Sải cánh dài 18–24 mm. Con trưởng thành bay từ the end of tháng 6 đến tháng 7 ở Tây Âu. Ở Triều Tiên, Cá thể trưởng thành mọc cánh from giữa tháng 5 đến giữa tháng 9.
Ấu trùng ăn lá của Abies alba, Acer, Betula, Larix, Malus pumila, Picea sitchensis, Prunus, Pyrus, Quercus, Salix, Sorbus aucuparia, Sorbus commixta, Ulmus davidiana và Vaccinium. Nó cũng được ghi nhận ở Camellia.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Pandemis
Côn trùng châu Âu


title: Canapville, Orne

text:
Canapville là một xã thuộc tỉnh Orne vùng Normandie tây bắc nước nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 127 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

 INSEE commune file

Xã của Orne


title: Lacon beckeri

text:
Lacon beckeri là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Golbach miêu tả khoa học năm 1983.

Chú thích

Tham khảo

Lacon


title: Nguyên Sa

text:
Nguyên Sa (1 tháng 3 năm 1932 – 18 tháng 4 năm 1998), tên thật là Trần Bích Lan, còn có bút danh Hư Trúc. Ông là một nhà thơ lãng mạn Việt Nam nổi tiếng từ thập niên 1950, với những tác phẩm nổi danh như "Áo lụa Hà Đông", "Paris có gì lạ không em", "Tuổi mười ba", "Tháng sáu trời mưa", "Hư ảo trăng".

Tiểu sử
Tổ tiên Nguyên Sa gốc ở xã Hóa Khuê, huyện Hòa Vang, thuộc Quảng Nam (nay thuộc Quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng), trải qua biến loạn năm Giáp Ngọ (Nhà Trịnh chiếm lấy Phú Xuân) thì di cư vào Gia Định rồi sau đó vào đầu đời Gia Long ra làm quan tại Thuận Hóa (Huế) đến hàm Công Bộ Thượng Thư. Ông cố ông làm quan đến chức Tri Phủ sau về hưu ở lại Hà Nội cùng con cháu lập nghiệp tại đó. (Một người em ông cố của Nguyên Sa là ngài Trần Trạm làm quan kinh qua các chức Phủ Doãn Thừa Thiên, Tham Tri Bộ Lại, Thượng Thư Bộ lại sau khi mất được ban tặng Hiệp Tá Đại Học Sỹ, Cáo thụ Vinh Lộc đại phu, thụy Văn Ý)

Sau khi kháng chiến toàn quốc bùng nổ, gia đình ông tản cư đi Hà Đông. Tại đây, ông bị Việt Minh bắt giam khi mới 15 tuổi. Hồi cư về Hà Nội, gia đình cho ông qua Pháp du học vào năm 1949.

Năm 1953, ông đậu tú tài Pháp, lên Paris ghi danh học triết tại Đại học Sorbonne. Nhiều bài thơ nổi tiếng của ông được sáng tác trong thời gian này.

Năm 1955, ông lập gia đình với bà Trịnh Thúy Nga ở Paris. Đầu năm 1956, hai ông bà về nước, sống tại Sài Gòn.

Năm 1975, ông di tản đi Pháp. Ba năm sau, ông và gia đình qua Hoa Kỳ và ở California từ đó cho tới ngày qua đời.

Ông mất ngày 18 tháng 4 năm 1998.

Dạy học
Ở Sài Gòn, Nguyên Sa dạy triết tại trường Trung học Chu Văn An, đồng thời mở lớp tại nhà dạy triết cho học sinh chuẩn bị thi tú tài 2. Ông cũng có thời gian dạy triết tại Đại học Văn khoa Sài Gòn.

Ông mở hai trường tư thục là Văn Học và Văn Khôi.

Ngoài hai trường nhà, ông còn cộng tác với nhiều trường khác ở Sài Gòn như: Văn Lang, Nguyễn Bá Tòng, Hưng Đạo, Thủ Khoa, Thượng Hiền, Võ Trường Toản, Trường Nguyễn Văn Khuyên (Bồ Đề Sài Gòn) sau này là Đồng Khởi.

Báo chí
Tại Việt Nam, Nguyên Sa chủ trương tạp chí Hiện đại. Tạp chí này được xem là một trong ba tạp chí sáng tác hàng đầu của Việt Nam, cùng với Sáng Tạo và Thế Kỷ 20.

Qua Hoa Kỳ, Nguyên Sa chủ trương tạp chí Đời, trung tâm băng nhạc Đời và nhà xuất bản Đời.

Phong cách thơ
Về phương pháp làm thơ, Nguyên Sa có thuyết cho rằng vần thơ nếu luôn luôn thật sát thì sẽ nhàm chán. Vần không sát hẳn, thậm chí lạc vần, nếu sử dụng đúng cách, đúng chỗ, vẫn ra một bài thơ hay. Ông nói nhiều về thuyết này trong Nguyên Sa - Hồi Ký. (Trích: "Vần thơ có vần chỉnh, vần thông, vần cưỡng áp và lạc vận. Vần chỉnh không cần sự hỗ trợ, không cần sự phối âm, nhưng sự sử dụng những nền âm thanh khác biệt có khả năng làm cho vần thông trở thành vần chỉnh, vần cưỡng và ngày cả vần lạc cũng được nắm tay giữ được trong khoảng không gian giữa trời, giữa đất mênh mông.")

Thơ Nguyên Sa có một số bài được biết đến nhiều hơn qua những bài hát do nhạc sĩ Ngô Thụy Miên phổ nhạc (Áo lụa Hà Đông, Tuổi mười ba, Paris có gì lạ không em...). Những nhạc sĩ khác có phổ nhạc vào thơ Nguyên Sa là Phạm Duy (Vết sâu), Phạm Đình Chương (Màu Kỷ Niệm), Anh Bằng (Mai Tôi Đi), Song Ngọc (Tiễn đưa) Hoàng Thanh Tâm (Tháng sáu trời mưa), Phạm Anh Dũng (Hư Ảo Trăng)...

Tác phẩm

Thơ
Thơ Nguyên Sa tập 1
Thơ Nguyên Sa tập 2
Thơ Nguyên Sa tập 3
Thơ Nguyên Sa tập 4
Thơ Nguyên Sa toàn tập

Truyện dài
Giấc mơ 1
Giấc mơ 2
Giấc mơ 3
Vài ngày làm việc ở Chung Sự Vụ

Truyện ngắn
Gõ đầu trẻ
Mây bay đi

Biên khảo triết học và văn học
Descartes nhìn từ phương Đông
Một mình một ngựa
Một bông hồng cho văn nghệ

Bút ký
Đông du ký

Hồi ký
Nguyên Sa - Hồi ký
Cuộc hành trình tên là lục bát

Sách giáo khoa
Luận lý học
Tâm lý học

Tham khảo

Nguyên Sa
Người Mỹ gốc Việt
Người Hà Nội
Tín hữu Công giáo Việt Nam
Người cải sang Công giáo
Nhà thơ Việt Nam Cộng hòa


title: Macroglossum paukstadtorum

text:
Macroglossum paukstadtorum là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Loài này có ở quần đảo Babar.

Chú thích

Tham khảo

Macroglossum


title: Thư pháp

text:
Thư pháp gia (Hán văn: 書法家, Hi văn: Καλλιγράφος) được hiểu là những người thạo thư pháp và có khả năng đẩy văn tự lên tầm nghệ thuật.

Lịch sử

Thư pháp xuất hiện hầu như đồng thời với sự hình thành văn tự bởi nhu cầu trình bày trang nhã và minh bạch văn bản. Công cụ chính tạo nên thư pháp là bút và chất liệu lưu trữ văn tự, mà sau được hiểu gồm mực và giấy. Thư pháp gia thường không nhất thiết phải là bậc trí giả nhưng ít nhiều được coi trọng nhờ vốn học vấn đủ để biên chép.

Trong thế giới Tây phương, thư pháp gia thường là hiền sĩ hoặc tăng lữ vì đặc thù thực dụng của thể chữ kí ngang mặt giấy. Ngược lại, ở thế giới Á Đông, thư pháp gia có sự phân cấp rất rõ: Thư pháp gia đã ít nhất một lần đậu khoa cử hoặc được kính nể cả tài năng và đức hạnh thì mặc nhiên liệt hạng tinh anh, những người này coi chữ của mình là vốn quý và chỉ đem tặng những ai thân thiết hay khả kính; còn lại, thư pháp gia vốn do thi hỏng thì chẳng những không đủ tư cách dạy học mà còn bị cả sĩ lâm coi khinh, vì thế, đối với họ thì bán chữ thuần túy là cách mưu sinh. Những thư pháp gia có địa vị thấp thường bị lỡm là "vị sư bán tự" (lái "bán tự vi sư"), thi thoảng kiêm thêm nghề bói toán hoặc bốc thuốc làm kế sinh nhai.

Tại Việt Nam hậu kì hiện đại, do tình trạng kì thị cũng như đứt đoạn văn hóa Hán tự, nhiều người tự xưng thư pháp gia đi bán chữ theo lối cổ, nhưng thường phạm những điều kị của giới thư họa truyền thống: Không phân biệt được các thể Hán tự, không biết cách cầm bút, pha mực, thậm chí lạm dụng kí tự Latin vào thư pháp Hán (do bản thân họ không học Hán tự nghiêm túc)... Cho nên lớp người này bị giới nghiên cứu Hán-Nôm tẩy chay.

Văn hóa

 Ở Tây Âu trung đại, trang sức thủ bản (manuscriptum illuminatum) là trường phái mĩ thuật kết hợp giữa thư pháp và hội họa, đòi công phu cùng chất liệu tương đối đắt. Thư pháp gia thường là những linh mục có tài nghệ đặc biệt được chủng viện giao phó soạn nội dung liên quan đến thánh tích, các điều hay lạ trong dân gian cùng thời.
 Thư pháp Á Đông được cho là hình thành từ thời Đông Châu Liệt Quốc với các thể kim văn, triện văn bắt nguồn từ giáp cốt văn. Đến nay còn giữ được một số bức thư pháp tương truyền của thư giả Vương Hi Chi đời Đông Tấn. Sau này có những Tống Huy Tông, Tô Thức, Đường Dần, Văn Trưng Minh... kế tục. Ở hiện đại, cố chủ tịch Trung Quốc Mao Trạch Đông cũng được coi là thư pháp gia trứ danh với trường phái Mao tự độc đáo.
 Tại Việt Nam, những thư pháp gia có phẩm hạnh thấp thường được gọi đại khái thầy đồ, ông đồ, ông tú, tương đương học vị sinh đồ và tú tài. Thực tế, có rất ít thư pháp gia hạng này đạt danh vị đó, cho nên phải chọn nghề bán chữ nuôi thân, bị khinh miệt nhất trong sĩ lâm.
Mặc dù trình độ thư pháp gia không phải lúc nào cũng cao, những lớp người này góp phần khá trọng yếu trong lịch sử nhân loại ở khía cạnh làm đẹp văn tự, vô hình trung khiến văn bản trở nên hấp dẫn hơn. Tuy nhiên, trong nhiều giai đoạn lịch sử, những kẻ lạm dụng danh xưng thư pháp gia để trục lợi lại vô tình làm tan biến cái hay của thư pháp.

Các truyền thống trên thế giới

Đông Á

Thư pháp Đông Á (chữ Hán: 東亞書法, Đông Á thư pháp) là môn nghệ thuật viết chữ đẹp được hình thành từ việc rèn luyện viết chữ Hán. Người ta dùng bút lông, chấm mực tàu, viết chữ Hán trên các loại giấy tốt hay vải lụa, theo những phong cách khác nhau. Trong nghệ thuật thư pháp Á Đông có 5 phong cách viết là Chân (hay còn gọi là Khải), Triện, Lệ, Hành và Thảo với những quy luật đặc trưng riêng về đường nét, cách thức thể hiện.

Trải qua các triều đại sau đó, sử sách đều có ghi nhận về sự xuất hiện của những thư pháp gia (người viết chữ đẹp) nổi tiếng, như Vương Hy Chi (đời Đông Tấn) hay Tề Bạch Thạch (đời nhà Thanh).

Tiêu chuẩn để đánh giá một tác phẩm thư pháp thường bao gồm nhiều yếu tố rất khắt khe như điểm hoạch (đường nét), kết thể (bố cục), thần vận (cái hồn của tác phẩm)... Cùng với sự lan rộng của chữ Hán trong một khoảng thời gian dài, môn nghệ thuật này được truyền bá khỏi khu vực Trung Quốc và trở nên phổ biến tại các khu vực lân cận thuộc vùng văn hóa Đông Á là Triều Tiên, Nhật Bản.

Thư pháp Trung Hoa là dòng thư pháp được phát triển sớm nhất, mạnh nhất và có ảnh hưởng sâu sắc đến các dòng thư pháp của các ngôn ngữ khác trong vùng Đông Á. Thư pháp chữ Hán không chỉ là một môn của nghệ thuật của riêng Trung Quốc, Đài Loan mà cả vùng văn hóa Đông Á. Tại Trung Quốc và các nước chịu ảnh hưởng của văn hóa Trung Quốc, như Nhật Bản, Hàn Quốc, Việt Nam, các tác phẩm thư pháp thường được thể hiện bằng chữ Hán và sử dụng bút lông, mực tàu, giấy và nghiên mài mực, còn gọi là "văn phòng tứ bảo". Người Trung Hoa đã đưa nghệ thuật viết chữ lên thành một môn nghệ thuật cao quý có tính chất phô diễn khí phách tiết tháo của con người.

Thư pháp Đông Á vừa là một nghệ thuật độc lập, đồng thời là một thành phần trong bố cục của hội họa theo phong cách cổ Trung Hoa. Nhiều hoạ gia, như Tô Đông Pha, Mễ Phất đời Tống; Tề Bạch Thạch thời hiện đại, nổi tiếng cả về họa lẫn về thư pháp. Thư pháp hỗ trợ cho hội họa và bản thân một bức thư pháp đẹp cũng được coi như một bức họa với quan niệm "thư họa đồng nhất thể".

Ngoài văn phòng tứ bảo, cũng cần kể đến ấn chương (con dấu hay triện) làm bằng các chất liệu như đá, gỗ, kim loại mà việc khắc chạm nó và đóng dấu sử dụng mực chu sa màu đỏ ở đâu trên bức thư pháp cũng đã được nâng lên thành bộ môn nghệ thuật

Nhật Bản

Trong các ngôi nhà cổ, người Nhật Bản thường dành một phòng cho nghi thức "trà đạo", trên vách có một ngăn riêng (gian thờ, gọi là tokonoma) để treo một bức thư họa. Thư pháp tại Nhật Bản gọi là "thư đạo"（書道. Theo các chuyên gia thư pháp Nhật Bản, chữ Hán được truyền từ Trung Quốc sang Nhật Bản từ khoảng 2000 năm trước, được sử dụng phổ biến ở Nhật Bản từ khoảng thế kỷ 5. Sau đó, dựa trên cơ sở chữ Hán, người Nhật đã sáng tạo ra kiểu chữ của mình là chữ Hiragana và Katakana (kiểu chữ biểu thanh). Thư pháp Nhật Bản được hình thành từ hai kiểu chữ chính là kiểu chữ Hán từ Trung Quốc đến và kiểu chữ Hiragana, Katakana. Hiện nay, ở Nhật Bản có từ 8 đến 10 triệu người tham gia viết thư pháp, và thư pháp được coi là một trong những môn nghệ thuật đặc sắc của Nhật Bản. Thư đạo cũng được thêm vào là một môn học nhỏ trong trường học, học sinh được rèn cách mài mực và cách viết.

Triều Tiên và Hàn Quốc

Tại Triều Tiên, thư pháp cũng được đề cao. Thư pháp tại Hàn Quốc gọi là thư nghệ (書藝).

Đông Nam Á

Việt Nam

Ở Việt Nam mặc dù không có truyền thống thư pháp như Trung Hoa hay Nhật Bản, nhưng căn cứ vào một số di cảo, bút tích, mặc tích trên giấy tờ, sách vở, sắc phong hay văn bia còn lại thì nước ta cũng không ít những danh nhân được người đời xưng tụng. Ở các thời kỳ, đều có những người viết chữ đẹp được công nhận như Lý Nhân Tông thời Lý, Nguyễn Đình Giới thời Trần, Bùi Đình Kiên thời Lê hay như Cao Bá Quát thời Nguyễn. Ngày nay, chữ Quốc ngữ viết lối thư pháp bằng công cụ bút lông, mực tàu, như một sự tìm tòi hình thức biểu hiện mới, cũng đang dần trở nên được nhiều người quan tâm. Thư pháp Việt Nam bao gồm hai dòng: Thư pháp chữ Hán-Nôm và Thư pháp chữ Quốc ngữ (chữ Latinh). Thư pháp chữ Quốc ngữ tuy ra đời sau nhưng có sức sáng tạo vô cùng lớn, thư pháp hiện đã được đưa vào rất nhiều chất liệu như gỗ, thư pháp trên đá, thư pháp trên mành tre.

Tây phương

Thư pháp phương Tây có phong cách khác hẳn thư pháp Á Đông. Con chữ được nắn nót theo chuẩn mực và tỷ lệ thay cho lối chữ thảo thường gặp trong Thư pháp Đông Á. Thư pháp phương Tây có thể được thể hiện bằng nhiều phương tiện: bút sắt, cọ, thước, compa, êke... Thư pháp phương Tây sử dụng chữ la mã, bố cục và cách sắp xếp chữ thư pháp thường theo hàng ngang và dọc, ít khi sắp xếp bố cục theo thể hình vuông theo nguyên tắc như của Á Đông.

Thế giới Ả Rập và thư pháp Hồi giáo

Thư pháp Ả Rập là một khía cạnh của nghệ thuật Hồi giáo đã được phát triển song song với đạo Hồi và ngôn ngữ Ả Rập.

Thư pháp Hồi giáo (thư pháp trong tiếng Ả Rập là khatt ul-yad (خط اليد) và trong tiếng Ba Tư là Khosh-Nevisi (خوشنویسی) đã phát triển cùng với Hồi giáo và ngôn ngữ Ả Rập. Vì nó dựa trên các chữ cái Ả Rập nên một số người gọi nó là "thư pháp Ả Rập". Tuy nhiên, thuật ngữ "thư pháp Hồi giáo" là một thuật ngữ thích hợp hơn vì nó bao gồm tất cả các tác phẩm thư pháp của các nhà thư pháp Hồi giáo thuộc các nền văn hóa quốc gia khác nhau, như thư pháp Ba Tư hoặc Ottoman, từ Al-Andalus ở Tây Ban Nha thời trung cổ đến Trung Quốc, Ấn Độ.

Thư pháp Ả Rập/Ba Tư có quan hệ với các trang trí nghệ thuật Hồi giáo trên tường và trần của các nhà thờ Hồi giáo cũng như trên các trang kinh sách. Các nghệ sĩ đương đại của thế giới Hồi giáo đã học hỏi từ các di sản thư pháp để sử dụng trong các tác phẩm của mình.

Thay vì gợi về cái gì đó liên quan đến thực tại của lời nói, đối với các tín đồ Hồi giáo, thư pháp là một sự biểu đạt của nghệ thuật cao quý nhất - nghệ thuật của thế giới tâm linh. Thư pháp đã trở thành hình thức thiêng liêng nhất của nghệ thuật Hồi giáo vì nó mang lại một mối liên kết giữa các ngôn ngữ của người Hồi giáo với đạo Hồi. Kinh thánh của đạo Hồi, kinh Koran, đã đóng một vai trò quan trọng trong sự phát triển của ngôn ngữ Ả Rập, mà mở rộng của nó là thư pháp Ả Rập. Các câu cách ngôn và các đoạn hoàn chỉnh trong kinh Koran vẫn là những nguồn sống động cho thư pháp Ả Rập.

Tham khảo

 Thuyết văn giải tự

Liên kết

Tài liệu
 Oscar Ogg (1954), Three classics of Italian Calligraphy, an unabridged reissue of the writing books of Arrighi, Tagliente & Palatino, with an introduction, Dover publications inc. New York, USA
 John Howard Benson & Arthur Graham Carrey (1940), The Ellements of Lettering, John Stevens, Newport, Rhode Island, printed by: D. B. Updike at The Merrymount Press, Boston
 John Howard Benson (1955), The first writing book, an English translation & fascimile text of Arrighi's Operina, the first Manual of the chancery hand", London Oxford University press, Geoffrey Cumberlege New Haven Yale University Press.
 Berthold Wolpe (1959), A newe writing booke of copies, 1574, A fascimile of a unique Elisabethan Writing book in the Bodleian Library Oxford, Lion and Unicorn Press, London

 Fairbank, Alfred, (1975). Augustino Da Siena, the 1568 edition of his writing book in fascimile, David R. Godine (Boston) & The Merrion Press, (London).

 Gaze, T. & Jacobson, M. (editors), (2013). An Anthology Of Asemic Handwriting. Uitgeverij.
  10th Impression
 Marns, F.A (2002) Various, copperplate and form, London

 Annemarie Schimmel,
 Wolfgang Kosack: Islamische Schriftkunst des Kufischen'' Geometrisches Kufi in 593 Schriftbeispielen. Deutsch – Kufi – Arabisch. 380 Seiten. Verlag Christoph Brunner, Basel 2014.

Tư liệu
 Calligraphy alphabets, Lettering Daily
 French Renaissance Paleography


title: Bulimulus cavagnaroi

text:
Bulimulus cavagnaroi s a loài của ốc nhiệt đới hô hấp trên cạn, là động vật thân mềm chân bụng có phổi thuộc phân họ Bulimulinae.

Đây là loài đặc hữu của Ecuador.

Chú thích

Tham khảo

 Seddon, M.B. 1996. Bulimulus cavagnaroi. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 6 tháng 8 năm 2007.

Bulimulus
Động vật đặc hữu quần đảo Galápagos


title: Quận Ohio, Indiana

text:
Quận Ohio là một quận thuộc tiểu bang Indiana, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số người. Quận lỵ đóng ở.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ chính

Quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Indiana


title: Aegerosphecia

text:
Aegerosphecia là một chi bướm đêm thuộc họ Sesiidae.

Các loài
Aegerosphecia calliptera  Le Cerf, 1916
Aegerosphecia cyanea  Hampson, 1919
Aegerosphecia fasciata (Walker, 1862)
Aegerosphecia fulviventris  Le Cerf, 1916
Aegerosphecia fumoptera  Kallies & Arita, 2004a
Aegerosphecia myanmarensis  Kallies & Arita, 2004
Aegerosphecia mysolica (Walker, [1865])

Chú thích

Tham khảo

Sesiidae


title: Gian dâm

text:
Gian dâm nói chung được định nghĩa là quan hệ tình dục đồng thuận giữa hai người không kết hôn với nhau. Với nhiều người, thuật từ này mang sắc thái nặng nề của sự không tán thành theo quan điểm luân lý hay tôn giáo. Tuy nhiên, các nền văn hóa, tôn giáo và xã hội có các quan điểm khác nhau về việc thuật từ này được áp dụng với các hành vi tình dục nào và định nghĩa của nó vẫn thường bị tranh cãi.

Tên gọi
Trong nhiều bối cảnh trước đây, gian dâm thường được hiểu là tình dục ngoài hôn nhân (thông dâm và mãi dâm–mại dâm) và tình dục trước hôn nhân. Theo các nghĩa rộng, gian dâm còn đề cập tới loạn luân, ấu dâm, thú dâm, kê dâm, v.v.

Lịch sử, Văn hóa và Luật pháp

Việt Nam
Trong luật pháp Việt Nam thời phong kiến người ta cũng đề ra các hình phạt cho tội gian dâm.

Tháng 9 nhuận năm 1042 vua Lý Thái Tông xuống chiếu ban lệnh: kẻ nào ban đêm vào nhà gian dâm vợ cả, vợ lẽ người ta, người chủ đánh chết, ngay lúc bấy giờ thì không bị tội.

Trong Luật Hồng Đức có hình phạt cho tội thất xuất, trong đó có tội dâm đãng. Theo khoản cuối điều 401 bộ luật này thì nếu người vợ là "gian phụ thì bị xử tội lưu, điền sản trả lại cho chồng, nếu là vợ chưa cưới thì giảm một bậc". Còn theo khoản đầu của điều 401 thì nếu người đàn ông "gian dâm với vợ người khác thì xử tội lưu hay tội chết, với vợ lẽ của người khác thì giảm một bậc". Điều 405 cũng quy định nếu đàn ông thông gian (có ngoại tình đi lại với nhau nhưng không bắt được đang có hành vi gian dâm) với vợ người thì bị xử phạt 60 trượng, biếm 2 tư và bắt nộp tiền ta.

Hoặc theo điều 332 của Hoàng Việt luật lệ (luật Gia Long) thì nếu người vợ mắc tội thông gian thì người chồng có quyền gả bán vợ cho người khác (nhưng không phải là cho gian phu). Điều 254 cũng quy định nếu người chồng thông gian, cưỡng gian đều xử nặng tội.

Hiện nay, người ta không định nghĩa tội danh gian dâm hay thông dâm mà chỉ định nghĩa tội vi phạm chế độ một vợ, một chồng. Theo quy định tại điều 147 Luật Hình sự Việt Nam 1999 thì:
Người nào đang có vợ, có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người khác hoặc người chưa có vợ, chưa có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người mà mình biết rõ là đang có chồng, có vợ gây hậu quả nghiêm trọng hoặc đã bị xử phạt hành chính về hành vi này mà còn vi phạm, thì bị phạt cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến một năm hoặc phạt tù từ ba tháng tới một năm.
Phạm tội trong trường hợp đã có quyết định của tòa án tiêu hủy việc kết hôn hoặc buộc phải chấm dứt việc chung sống như vợ chồng trái với chế độ một vợ, một chồng mà vẫn duy trì quan hệ đó, thì bị phạt tù từ sáu tháng tới ba năm.

Hậu quả
Ngoài việc bị xử lý theo pháp luật vì hành vi quan hệ tình dục ngoài hôn nhân, thông dâm có thể dẫn tới hậu quả xã hội khác, và những điều này khá phổ biến:
 Ảnh hưởng tới hạnh phúc gia đình (xem bài ngoại tình)
 Sự ra đời của những đứa trẻ ngoài giá thú (chửa hoang) (con hoang). Một số phụ nữ độc thân (chưa từng kết hôn hoặc đã ly hôn) có quan hệ tình dục với đàn ông đã có gia đình và mang thai, sinh con không có cha vì người đàn ông đó không bỏ vợ để lấy người phụ nữ ngoài hôn nhân. Trong một số trường hợp, khi hành vi gian dâm không bị phát lộ, và người phụ nữ ngoại tình đã có gia đình, thì đứa trẻ sinh ra từ quan hệ vụng trộm có thể được thừa nhận tại gia đình hiện tại của người phụ nữ đó, mang họ người chồng hợp pháp dù ông ta không phải là cha thực sự của đứa trẻ.

Tham khảo

Thư mục
Best Practices: Progressive Family Laws in Muslim Countries (tháng 8 năm 2005)
Hamowy, Ronald. Medicine and the Crimination of Sin: "Self-Abuse" in 19th Century America. pp2/3

Liên kết ngoài

Luật hình sự
Quan hệ tình dục
Tội phạm tình dục
Hôn nhân
Tình yêu
Tính dục người
Sinh hoạt
Trung thành tình dục
Lịch sử tính dục người


title: Stigmella clisiotophora

text:
Stigmella clisiotophora là một loài bướm đêm thuộc họ Nepticulidae. Nó là loài duy nhất được tìm thấy ở Tsushima, Nhật Bản, nhưng cũng có thể thấy tại Trung Quốc.

Ấu trùng sống đựoc thu hoạch và tháng 10 và những con trưởng thành xuất hiện vào tháng 6 năm sau. Có ít nhất 2 đợt trưởng thành một năm ở miền nam Nhật Bản.

Ấu trùng ăn Quercus variabilis. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

Tham khảo

C


title: Madadicus quadrinotatus

text:
Madadicus quadrinotatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Steinheil miêu tả khoa học năm 1875.

Chú thích

Tham khảo

Madadicus


title: Dasypolia

text:
Dasypolia là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Các loài
 Dasypolia acrophila (Hampson, 1906)
 Dasypolia afghana Boursin, 1968
 Dasypolia akbar Boursin, 1967
 Dasypolia akkeregeshena Ronkay, Ronkay, Gyulai & Pekarsky, 2014
 Dasypolia alpina (Draudt, 1950)
 Dasypolia altissima Hacker & Moberg, 1988
 Dasypolia anartinus (Püngeler, 1901)
 Dasypolia asiatica
 Dasypolia atrox Hacker & Peks, 1993
 Dasypolia banghaasi
 Dasypolia bicolor Hreblay & Ronkay, 1995
 Dasypolia caflischi
 Dasypolia calabrolucana
 Dasypolia confusa Hreblay & Ronkay, 1995
 Dasypolia conistroides Hreblay & Ronkay, 1995
 Dasypolia delineata Hreblay & Ronkay, 1998
 Dasypolia diva Ronkay & Varga, 1990
 Dasypolia eberti Boursin, 1967
 Dasypolia echinata Hreblay & Ronkay, 1998
 Dasypolia episcopalis Boursin, 1967
 Dasypolia esseri Fibiger, 1993
 Dasypolia eucraspeda
 Dasypolia exprimata Staudinger, 1896
 Dasypolia fani Staudinger, 1892
 Dasypolia ferdinandi Rühl, 1892
 Dasypolia fibigeri Hacker & Moberg, 1988
 Dasypolia flavitincta Hreblay & Ronkay, 1995
 Dasypolia fraterna Bang-Haas, 1912
 Dasypolia fugitiva Hacker & Peks, 1993
 Dasypolia gerbillus Alphéraky, 1892
 Dasypolia gransoni Ronkay & Nekrasov, 1995
 Dasypolia grisea (Moore, 1882)
 Dasypolia haroldi
 Dasypolia honeyi Ronkay & Zilli, 1993
 Dasypolia informis (Walker, [1857])
 Dasypolia ipaykala Ronkay, Varga & Hreblay, 1998
 Dasypolia isotima (Püngeler, 1914)
 Dasypolia jumla Hreblay & Ronkay, 1999
 Dasypolia khangari Hreblay & Ronkay, 1999
 Dasypolia lama Staudinger, 1896
 Dasypolia leptographa Hreblay & Ronkay, 1995
 Dasypolia leta Hreblay & Ronkay, 1999
 Dasypolia leucocera (Hampson, 1894)
 Dasypolia lithophila (Kapur, 1962)
 Dasypolia magnifica Hacker & Peks, 1993
 Dasypolia melancholica Hacker & Peks, 1993
 Dasypolia mimetica Ronkay, 1995
 Dasypolia minuta Ronkay, Varga & Behounek 1992
 Dasypolia mitis Püngeler, 1906
 Dasypolia monogramma Hreblay & Ronkay, 1995
 Dasypolia monotona Gyulai & Ronkay, 1995
 Dasypolia nebulosa Ronkay & Varga, 1985
 Dasypolia nivalis Hreblay & Ronkay, 1995
 Dasypolia obsoleta Hreblay & Ronkay, 1995
 Dasypolia ochracea
 Dasypolia ogasawarae
 Dasypolia orogena Hreblay & Ronkay, 1995
 Dasypolia owadai Hreblay & Ronkay, 1998
 Dasypolia peksi Hacker, 1993
 Dasypolia picurka Hreblay & Ronkay, 1995
 Dasypolia polianus (Staudinger, 1889)
 Dasypolia powelli
 Dasypolia psathyra Boursin, 1967
 Dasypolia puengeleri Hacker & Peks, 1993
 Dasypolia pygmaea Hreblay & Ronkay, 1995
 Dasypolia quinta
 Dasypolia rasilis (Püngeler, 1900)
 Dasypolia rjabovi (Bundel, 1966)
 Dasypolia ronkaygabori Hreblay & Ronkay, 1999
 Dasypolia rufatrox Hreblay & Ronkay, 1995
 Dasypolia sacelli (Staudinger, 1896)
 Dasypolia serrata
 Dasypolia sherpa Hreblay & Ronkay, 1999
 Dasypolia shugnana Varga, 1982
 Dasypolia simillima Hacker & Peks, 1993
 Dasypolia sordida
 Dasypolia suffusa
 Dasypolia taeniata
 Dasypolia templi (Thunberg, 1792)
 Dasypolia tertia Ronkay & Nekrasov, 1995
 Dasypolia timoi Fibiger & K.Nupponen, 2006
 Dasypolia tinsangla Hreblay & Ronkay, 1999
 Dasypolia transcaucasica Ronkay & Varga, 1985
 Dasypolia tsheringi Hreblay & Ronkay, 1995
 Dasypolia tuektiensis Zolotarenko, 1993
 Dasypolia unicata Hreblay & Ronkay, 1995
 Dasypolia ursina Hreblay & Ronkay, 1995
 Dasypolia vargai Ronkay & Plante, 1992
 Dasypolia variegata
 Dasypolia vera Ronkay & Szabóky, 1995
 Dasypolia vignai Ronkay & Zilli, 1993
 Dasypolia vilarrubiae
 Dasypolia volynkini Ronkay, Ronkay, Gyulai & Pekarsky, 2014
 Dasypolia yeti (Hacker & Peks, 1993)
 Dasypolia zolotuhini Ronkay, Ronkay, Gyulai & Pekarsky, 2014

Chú thích

Tham khảo

 Dasypolia at funet.fi
 Nupponen, K. & Fibiger, M. (2006). "Additions và corrections to the list of Bombyces, Sphinges và Noctuidae of the Southern Ural Mountains. Part 1. (Lepidoptera: Lasiocampidae, Lemoniidae, Sphingidae, Notodontidae, Noctuidae, Pantheidae, Lymantriidae, Nolidae, Arctiidae)." Esperiana Buchreihe zur Entomologie 12: 167-195.
 Ronkay, G., Ronkay, l., & Gyulai, P. (2014). "New Xyleninae and Psaphidinae species from Asia, with special reference to the Central and Inner Asiatic Dasypolia Guenée, 1852 (Lepidoptera, Noctuidae)." FIBIGERIANA SUPPLEMENT: VOLUME 2. 141–173 pp. color plate 292–297 pp.
 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Xylenini
Cuculliinae


title: Vương tộc Bourbon

text:
Nhà Bourbon (; ; phiên âm tiếng Việt: Buốc-bông) là một hoàng tộc châu Âu có nguồn gốc từ Pháp, và là một nhánh của Nhà Capet cai trị Pháp.

Tổ tiên khởi thủy của Nhà Bourbon là Louis I, công tước của Bourbon, là cháu nội của vua Louis IX của Pháp, ông đã đổi tên họ theo đất phong của mình. Dòng họ này được phong làm Công tước cai trị xứ Navarre, rồi khi nhánh chính của Vương tộc Capet (Nhà Valois) tuyệt tự thì Nhà Bourbon được thừa kế cả Vương quốc Navarre và Vương quốc Pháp kể từ thế kỷ XVI. Trong thế kỷ XVIII những thành viên của Nhà Bourbon cũng cầm quyền tại Vương quốc Tây Ban Nha, Vương quốc Napoli, Vương quốc Sicilia, và Công quốc Parma. Hiện nay, các quân vương của Tây Ban Nha và Luxembourg đều thuộc Nhà Bourbon.

Từ năm 1555, vua chúa nhà Bourbon cai trị Navarre, tới năm 1589 thêm nước Pháp cho đến lúc bị lật đổ khi bùng nổ cuộc Cách mạng Pháp trong năm 1792. Sau đó vương quyền được phục hồi một thời gian ngắn trong năm 1814 rồi được củng cố trong năm 1815 sau khi Đệ Nhất Đế chế Pháp bị sụp đổ. Cuộc Cách mạng tháng Bảy năm 1830 lại phế truất nhánh trưởng của nhà Bourbon. Nhánh thứ là Nhà Orléans, cai trị trong 18 năm (1830 – 1848) rồi bị lật đổ vào năm 1848.

Kể từ thời Hugh Capet đến Charles X của Pháp (987 – 1830), theo luật thừa kế thì chỉ có nhánh trưởng của Vương tộc Capet làm vua nước Pháp. Nhưng đến năm 1589 khi Nhà Valois (một nhánh của nhà Capet) không có nam giới kế vị, người đứng đầu Nhà Bourbon, Henri IV của Pháp, trở thành nhánh trưởng. Như vậy, tất cả thành viên Nhà Bourbon cùng những nhánh thứ vẫn còn sống ngày nay đều là hậu duệ của Henri IV.

Các Thân vương xứ Condé là một nhánh của Vương tộc Bourbon, có nguồn gốc từ hậu duệ của một người chú của Vua Henry IV, và các Thân vương xứ Conti lại là một nhánh của nhánh Condé. Cả hai gia tộc này, được công nhận là "prince du sang", đều là những gia đình quý tộc nổi tiếng của Vương quốc Pháp, tham gia nhiệt thành vào công việc của triều đình, ngay cả khi họ lưu vong trong Cách mạng Pháp, cho đến khi tuyệt tự vào năm 1830 và 1814. Kể từ khi Nhà Capet tuyệt tự vào năm 1733, Bourbon là nhánh duy nhất còn sót lại của Vương tộc Capet.

Philip V là vị vua đầu tiên thuộc nhà Bourbon cai trị Tây Ban Nha. Nhà Bourbon Tây Ban Nha (Borbón theo tiếng Tây Ban Nha) bị lật đổ rồi lại được phục hồi nhiều lần, cai trị đất nước này trong những giai đoạn sau: 1700 – 1808, 1813 - 1868, 1875 – 1931, và từ 1975 đến nay. Xuất phát từ dòng Tây Ban Nha là hoàng gia Vương quốc Hai Sicilia (1734 – 1806 và 1815 – 1860, chỉ một Sicily từ 1806 – 1816), cũng phải kể đến những nhà cầm quyền Công quốc Parma.

Hoàng thân Felix, một người Bourbon thuộc nhánh Parma kết hôn với Nữ Đại công tước Charlotte của Luxembourg, và khi bà thoái vị năm 1964 nhường ngôi cho con trai của bà với Felix, Jean, trở thành Đại Công tước Luxembourg.

Nguồn gốc
Nhà Bourbon trước thời Capet là một gia đình quý tộc từ đầu thế kỷ XIII khi một chư hầu của Vua Pháp cai trị lãnh địa Bourbon. Tên gọi Nhà Bourbon (Maison de Bourbon) có thể được dùng để chỉ gia tộc đầu tiên này và Nhà Bourbon-Dampierre, gia tộc thứ hai cai trị thái ấp.

Năm 1268, Robert Công tước xứ Clermont, con trai thứ sáu của Vua Louis IX của Pháp, kết hôn với Beatrix xứ Bourbon, người thừa kế tước vị Bourbon xuất thân từ Nhà Bourbon-Dampiere. Con trai của họ, Louis, được phong Công tước xứ Bourbon năm 1327. Hậu duệ của Louis, Charles de Bourbon, là người cuối cùng thuộc nhánh trưởng mất năm 1527. Bởi vì ông chiến đấu dưới ngọn cờ của Hoàng đế La Mã thánh Charles V và sống lưu vong, tước vị của ông không còn sau khi qua đời.

Vẫn còn nhánh thứ Vendôme. Nhánh Vendôme cai trị Vương quốc Navarre ở phía bắc dãy Pyrenees từ năm 1555, rồi trị vì cả nước Pháp khi Henri III của Navarre trở thành Henri VI của Pháp. Từ đó, người ta gọi họ là Bourbon cho đến khi phát sinh những nhánh thứ.

Nhà Bourbon tại Pháp

Henri IV của Pháp
Quân vương đầu tiên thuộc Nhà Bourbon trị vì nước Pháp là Henri IV. Henri chào đời ngày 13 tháng 12 năm 1553; cha của ông, Antoine de Bourbon, là hậu duệ dòng thứ của Vua Louis IX của Pháp. Jeanne III của Navarra, mẹ ông, là Nữ hoàng Navarre và là cháu họ của Vua François I của Pháp. Henri nhận lễ rửa tội theo nghi thức Công giáo nhưng được trưởng dưỡng theo giáo huấn của Thần học Calvin. Sau khi thân phụ tử trận năm 1563, Henri trở thành Công tước Vendôme lúc mới 10 tuổi, có Đô đốc Gaspard de Coligny (1519 – 1572) làm quan nhiếp chính. Năm năm sau, Henri trở thành lãnh tụ nhóm Huguenot sau khi chú của ông, Prince de Condé, tử trận năm 1569.

Khi thân mẫu mất năm 1572, Henri kế vị lấy hiệu là Henri III. Cũng trong năm ấy, theo sắp xếp của Caterina de' Medici, người mẹ đầy thế lực của Vua Charles IX của Pháp, Marguerite de Valois, Vương hậu Pháp kết hôn với Henri như là một động thái hòa giải giữa người Công giáo và người Huguenot. Nhiều người Huguenot đến Paris tham dự lễ cưới và bị người Công giáo tàn sát trong vụ Thảm sát ngày lễ thánh Barthélemy. Henri thoát chết nhờ chấp nhận cải đạo sang Công giáo. Năm 1576, ông bỏ Công giáo và trở lại nắm quyền lãnh đạo nhóm Huguenot.

Từ năm 1506 đến 1584, tình hình ở Pháp tương đối bình lặng khi những người Huguenot củng cố quyền kiểm soát ở phía nam. Nhưng khi François Công tước Anjou, em trai Vua Henri III của Pháp, qua đời năm 1584, Navarre trở thành người kế tiếp trong danh sách kế vị vua Pháp. Thế là bùng nổ cuộc chiến ba Henri – gồm Henri de Navarre, Henri III, và một lãnh tụ Công giáo cực đoan, Henri de Guise. Đến khi Henri III bị ám sát ngày 31 tháng 7 năm 1589, Navarre trở thành Vua Henri IV của Pháp, sáng lập vương triều Bourbon tại Pháp.

Nhiều người Pháp, được tổ chức thành Liên minh Công giáo, không chấp nhận một quân vương Kháng Cách, quay sang ủng hộ người chú của Henri IV, Charles Hồng y Bourbon, làm vua lấy hiệu Charles X, cuộc nội chiến vẫn tiếp diễn. Sau chiến thắng quyết định tại Ivry ngày 14 tháng 3 năm 1590, và sau khi Charles qua đời cũng trong năm ấy, lực lượng của Liên minh Công giáo bị phân hóa vì thiếu người có tư cách kế vị. Mặt khác, Henri IV không thể thu phục Paris, một thành trì của Công giáo, cũng không đủ sức đánh bại phe đối nghịch được Tây Ban Nha hậu thuẫn. Đến năm 1593, Henri quyết định cải đạo – với câu nói nổi tiếng – “Paris cũng đáng cho một lễ misa” – để được đăng quang tại Đại giáo đường Chartres ngày 27 tháng 2 năm 1594.

Ngày 13 tháng 4 năm 1598, Henri ra Chỉ dụ Nantes, một mặt công bố Công giáo là quốc giáo, mặt khác bảo đảm quyền thực hành tôn giáo cho người Huguenot mặc dù họ vẫn chưa được hưởng quyền bình đẳng về dân sự và tín ngưỡng. Hành động này của nhà vua đã chấm dứt cuộc chiến tranh tôn giáo tại Pháp. Cũng trong năm ấy, Hiệp ước Vervins kết thúc chiến tranh với Tây Ban Nha, điều chỉnh biên giới giữa hai nước, và Tây Ban Nha công nhận Henri là vua nước Pháp.

Với sự hỗ trợ hiệu quả của Maximilien I de Béthune, Công tước de Sully, một người Huguenot đảm trách chức vụ Bộ trưởng Tài chính, Henri cho giảm thuế đất, phát triển nông nghiệp, các công trình công ích, xây dựng đường sá và con kênh đào đầu tiên của nước Pháp; khởi phát những nền công nghiệp quan trọng như thêu thảm, và ưu đãi những người Kháng Cách đang sinh sống trong các lãnh địa dọc theo biên giới nước Đức. Bởi vì điều này mà nhà vua bị ám sát.

Cuộc hôn nhân với Margeurite không có con, bị hủy hôn năm 1599, rồi Henri cưới Marie de Medici, cháu họ của đại công tước Toscana. Một con trai, Louis, ra đời năm 1601. Henri VI bị ám sát ngày 14 tháng 5 năm 1610 tại Paris.

Louis XIII

Louis XIII của Pháp nối ngôi cha khi mới lên chín. Là một quân vương yếu đuối, trong thực tế thời trị vì của Louis XIII bao gồm những thời kỳ khác nhau, phụ thuộc vào khả năng cầm quyền của nhà vua. Trong thời kỳ đầu, mẫu hậu Marie de Medici, trong cương vị nhiếp chính, đẩy mạnh chính sách thân Tây Ban Nha. Để đối phó những khó khăn tài chính trong nước, Louis triệu tập Hội nghị Nhân sĩ trong năm 1614; đây là lần chót Hội nghị này được triệu tập cho đến khi cuộc Cách mạng Pháp sắp sửa bùng nổ. Năm 1615, Marie sắp xếp cuộc hôn phối cho Louis với Anne d’Autriche, con gái Vua Felipe II của Tây Ban Nha.

Tuy nhiên, năm 1617 Louis âm mưu với Charles d’Albert, duc de Luynes, tìm cách thoát khỏi sự kiềm chế của mẫu hậu, ngày 26 tháng 4 nhà vua cho người ám sát cận thần của bà, Concino, và lưu đày bà đến Blois. Sau một thời gian cai trị đất nước với một chính phủ thiếu hiệu quả, năm 1627 Louis bổ nhiệm Armand Jean du Plessis, Hồng y Richelieu, làm tể tướng.

Richelieu tiến hành chính sách chống Nhà Habsburg. Trong tháng 5 năm 1625, ông sắp xếp cho em gái của Louis, Henrietta Maria, kết hôn với Vua Charles I của Anh. Chiến dịch quảng bá Công giáo tại Anh của ông là một trong những nhân tố dẫn đến cuộc Nội chiến Anh. Richelieu - đầy tham vọng cho nước Pháp, vương triều Pháp, và cho bản thân - đã xây dựng nền móng cho thể chế quân chủ chuyên chế cai trị nước Pháp cho đến khi bùng nổ cuộc Cách mạng Pháp năm 1789. Ông muốn thiết lập vị thế thống trị cho nước Pháp ở Âu châu, ông cũng muốn gom đất nước về một mối dưới vương quyền. Ông cho lập chức Tổng đốc (Intendant) dành cho những người không thuộc giới quý tộc, những viên chức này được nhà vua giao (hoặc truất bỏ) nhiều đặc quyền để thay thế những thống đốc thuộc giới quý tộc nhằm thực thi chính sách của nhà vua ở các tỉnh.

Richelieu hủy bỏ những thị trấn pháo đài của người Huguenot, được xây dựng với sự chuẩn thuận của Henri, mặc dù chúng cần thiết cho các chiến dịch quân sự. Ông lôi kéo nước Pháp vào Chiến tranh Ba mươi năm (1616 – 1648) chống lại Nhà Habsburg, có lúc ông ký kết với Thụy Điển (năm 1631 và 1635). Richelieu qua đời năm 1642 trước khi cuộc chiến kết thúc, ông chuẩn bị cho Hồng y Jules Mazarin làm người kế nhiệm. Một năm sau, Louis XIII băng hà ở tuổi 42. Sau 23 năm chung sống với 4 lần hư thai, cuối cùng Anne cũng sinh cho nhà vua một con trai, ra đời ngày 5 tháng 9 năm 1638, đặt tên là Louis.

Louis XIV và Louis XV

Kế vị phụ vương khi mới lên bốn, Louis XIV là quân vương nhiều quyền lực nhất trong lịch sử nước Pháp. Mẹ ông, Anne, là nhiếp chính vương đã chọn hồng y người Ý, Jules Mazarin, làm tể tướng. Tiếp tục chính sách của Richelieu, năm 1648 Mazarin kết thúc Chiến tranh Ba mươi năm và đập tan những thách thức của giới quý tộc nhắm vào quyền lực chuyên chế của nhà vua qua một loạt những cuộc nội chiến gọi là Fronde. Ông duy trì tình trạng chiến tranh với Tây Ban Nha cho đến năm 1659.

Hiệp ước Pyrenees ký kết năm 1659 đánh dấu sự chuyển đổi quyền lực quan trọng ở châu Âu, Pháp thay thế Tây Ban Nha để trở thành thế lực lớn trong vùng. Trong số những điều khoản của hiệp ước có việc sắp xếp một cuộc hôn nhân cho Louis với cô em họ Maria Theresa, con gái Vua Felipe IV của Tây Ban Nha. Elisabeth, vợ đầu của Philip cũng là chị của Louis XIII của Pháp, đứng ra dàn xếp vụ này. Hai người kết hôn năm 1660, đến năm 1661 có một con trai đặt tên Louis. Ngày 9 tháng 3 năm 1661, Mazarin qua đời, trái với mong đợi của mọi người, Louis XIV không bổ nhiệm một tể tướng mới mà tuyên bố tự mình cai trị đất nước.

Tham vọng của Louis XIV là gây chiến với những nước lân cận nhằm tôn cao vị thế nước Pháp. Trong vòng sáu năm nhà vua cải thiện tình trạng tài chính của đất nước và xây dựng lực lượng quân sự hùng mạnh. Từ năm 1667 đến 1697, Pháp tiến hành ba cuộc chiến nhưng chỉ chiếm được một lãnh thổ nhỏ.

Năm 1683, Maria Theresa mất, năm sau Louis cưới Françoise d'Aubigné, marquise de Maintenon. Bà tạo lập ảnh hưởng lớn trên nhà vua, nhất là trong các vấn đề tôn giáo. Louis XIV là người Công giáo sùng đạo, ngày 18 tháng 10 năm 1685, ông thu hồi Chiếu chỉ Nantes nhằm đảo ngược chính sách khoan dung tôn giáo của Henri IV, ban hành gần 100 năm trước. Chính sách này khiến khoảng 200.000 người Huguenot rời bỏ nước Pháp, và gây tổn hại cho hình ảnh của Louis ở châu Âu, nhất là tại những quốc gia Kháng Cách, cũng như làm chảy máu chất xám bởi vì nhiều người trong số họ là những người có kiến thức chuyên môn và có tay nghề cao.

Cuộc chiến sau cùng do Louis XIV gây ra là một trong những sự kiện quan trọng nhất đối với châu Âu. Năm 1700, Vua Charles II của Tây Ban Nha băng hà mà không có con. Như vậy, con trai của Louis, tức là cháu họ của nhà vua quá cố, là người kế vị gần nhất. Charles chọn cháu nội của Louis, Philip Công tước Anjou, là người nối ngôi. Các cường quốc trong vùng, nhất là Nhà Habsburg ở Áo, có quyền kế vị kế tiếp, chống lại sự bành trướng thế lực của nước Pháp.

Lúc đầu, hầu hết các cường quốc đều chấp nhận Công tước xứ Anjou là vua Felipe V của Tây Ban Nha, nhưng thái độ cao ngạo và những sai lầm ngớ ngẩn của Louis đã khiến Anh, Hà Lan cùng những nước khác liên kết với Áo thành lập một liên minh chống Pháp. Chiến tranh Kế vị Tây Ban Nha khởi phát năm 1701 và kéo dài suốt 12 năm. Cháu nội của Louis được công nhận là Vua Tây Ban Nha, nhưng các lãnh thổ của Nhà Habsburg ở châu Âu bị nhượng cho Áo, và nước Pháp lâm vào cảnh gần như phá sản do chi phí chiến tranh. Ngày 1 tháng 9 năm 1715, Louis XIV băng hà, kết thúc 72 năm trị vì, lâu dài nhất trong lịch sử Âu châu.

Louis XIV sống lâu hơn cả con trai lẫn cháu nội đầu. Vì vậy, một người chắt của ông, Louis XV, lên nối ngôi. Louis XV sinh ngày 15 tháng 2 năm 1710, đăng quang khi mới năm tuổi, là người thứ ba mang tên Louis nối tiếp nhau lên ngôi nước Pháp khi chưa đến 10 tuổi. Philippe d'Orléans, cháu họ của Louis XIV và là người trưởng thành có quan hệ huyết thống với nhà vua, được chọn làm nhiếp chính. Những năm nhiếp chính này của Philippe d'Orléans được xem là một trong những giai đoạn trụy lạc và suy đồi đạo đức nhất diễn ra ngay sau thời kỳ cuối của triều Louis XIV khắc nghiệt và khổ hạnh do một chuỗi những cuộc chiến đầy tốn kém và do nhà vua trở nên sùng đạo hơn khi về già.

Khi Orléans qua đời năm 1723, một người thuộc nhánh Bourbon-Condé, Công tước Bourbon, trở thành Tể tướng. Từ năm 1721, Louis đã được sắp xếp để đính ước với cưới cô em họ Mariana Victoria, con gái Vua Felipe V của Tây Ban Nha, nhưng bị Công tước cản trở; đến năm 1725 Louis kết hôn với Maria Leszczynska, con gái của Stanislas, cựu vương Ba Lan. Mục đích của Bourbon là cần có người nối ngôi càng sớm càng tốt nhằm giảm nguy cơ tranh chấp về quyền kế vị giữa Philip V với Công tước Orléans trong trường hợp nhà vua bệnh tật chết sớm. Vào thời điểm kết hôn, Maria đã là một phụ nữ trưởng thành trong khi Mariana chỉ là một cô bé bảy tuổi.

Song, điều này khiến Tây Ban Nha tức giận, thêm vào đó là sự thiếu năng lực của Bourbon khiến ông bị thay thế bởi Andre Hercule de Fleury, một giáo tập của nhà vua, trong năm 1726. Fleury là người yêu chuộng hòa bình và cố giữ nước Pháp khỏi dính líu vào chiến tranh, nhưng hoàn cảnh thời ấy đã khiến ông không thể.

Nguyên nhân đầu tiên gây ra chiến tranh là trong năm 1733 khi Augustus II, Tuyển đế hầu Saxony và Vua Ba Lan qua đời. Pháp ủng hộ Stanislas lên làm vua trong khi Nga và Áo đứng về phía Augustus III, Công tước Saxony và là con trai của Augustus II.

Stanislas không giành được ngôi vua nhưng nhận công quốc Lorraine như một sự đền bù, lãnh thổ này được nhượng lại cho Pháp sau khi ông mất. Kế đó là Chiến tranh Kế vị Áo khi Pháp ủng hộ Vua Frederick II của Phổ chống lại Maria Theresia của Áo, Nữ Đại Công tước Áo. Fleury qua đời năm 1743 trước khi cuộc chiến kết thúc.

Sau khi Fleury mất, từ năm 1745 người có nhiều ảnh hưởng nhất đối với nhà vua là tình nhân của ông, Marquise de Pompadour. Năm 1756, bà đảo ngược chính sách ngoại giao của Pháp bằng cách thiết lập liên minh với Áo chống lại Phổ trong Chiến tranh Bảy năm. Cuộc chiến là một thảm họa đối với đất nước, làm mất hầu hết lãnh thổ hải ngoại về tay nước Anh sau khi ký Hiệp ước Paris năm 1763. Con trai của Louis chết năm 1765, cháu nội của ông trở thành Thái tử. Maria, vợ ông, qua đời năm 1768. Louis XV băng hà ngày 10 tháng 5 năm 1774. Các sử gia xem Louis XV là “một trong những quân vương yếu kém nhất của Nhà Bourbon, ông không quan tâm đến chính sự mà mải mê với những thú vui như săn bắn và theo đuổi phụ nữ.” Louis XV để lại một nước Pháp ngập trong nợ nần do chi tiêu cho chiến tranh và cho nếp sống xa hoa của hoàng tộc, cùng nỗi bất bình gia tăng trong dân chúng, cuối cùng dẫn đến cuộc Cách mạng Pháp năm 1789.

Cách mạng Pháp

Sau khi thân phụ, con trai của Louis XV, qua đời, năm 1765, Louis XVI trở thành thái tử nước Pháp. Năm 1770, Louis kết hôn với Maria Antonia của Áo, con gái của Maria Theresia. Dù đã can thiệp vào cuộc Cách mạng Mỹ chống lại Anh trong năm 1778, Louis lại được nhớ đến nhiều nhất bởi vị trí của ông trong cuộc Cách mạng Pháp. Đất nước lâm vào tình trạng khủng hoảng tài chính, ngày 5 tháng 5 năm 1789, Louis buộc phải triệu tập Hội nghị Nhân sĩ (États généraux).

Ngày 14 tháng 7 năm 1790, Hội nghị Nhân sĩ quyết định thành lập Quốc hội và buộc Louis phải chấp nhận một hiến pháp giới hạn nhiều quyền lực của nhà vua. Trong tháng 6 năm 1791, nhà vua tìm cách trốn khỏi nước Pháp nhưng bị bắt giữ. Ngày 21 tháng 9 năm 1792, chế độ quân chủ Pháp bị bãi bỏ, rồi nền cộng hòa được thành lập. Triều đại Bourbon khởi lập từ năm 1589 bị sụp đổ. Louis bị xử chém ngày 21 tháng 1 năm 1793.

Marie Antoinette và con trai, Louis, bị giam giữ. Dù được nhiều người thuộc hoàng gia Pháp tuyên bố là Louis XVII, vua nước Pháp, cậu bé chưa bao giờ trị vì. Marie Antoinette bị hành hình ngày 16 tháng 10 năm 1793. Louis chết vì bệnh lao ngày 8 tháng 6 năm 1795 trong khi bị giam cầm, lúc ấy cậu mười tuổi.

Chiến tranh Cách mạng Pháp và những cuộc chiến thời Napoleon đã giúp quảng bá chủ thuyết quốc gia và khuynh hướng chống chế độ quân chủ chuyên chế khắp châu Âu, những người thuộc Nhà Bourbon cảm thấy bị đe dọa. Năm 1806, sau khi Napoleon Bonaparte phế truất Ferdinand để đưa em trai ông, Joseph Bonaparte, lên làm vua, Ferdinand phải trốn khỏi Napoli, nhưng ông vẫn tiếp tục cai trị từ Sicily cho đến năm 1815.

Năm 1800, Napoleon chiếm Parma, đem Etruria – một vương quốc mới tạo lập từ Đại công quốc Toscana – bồi thường cho Công tước Bourbon. Nhưng chỉ đến năm 1807, Napoleon đòi lại Etruria.

Kế vị phụ vương Charles III trong năm 1788, Vua Charles VI của Tây Ban Nha là đồng minh với Pháp. Lúc đầu, ngày 7 tháng 3 năm 1793, Charles tuyên chiến với Pháp, nhưng đến ngày 22 tháng 6 năm 1795, hai nước ký hòa ước, đến ngày 19 tháng 8 năm 1796 trở thành đồng minh. Tháng 3/1808, lợi dụng lúc Charles nghi ngờ con trai, Ferdinand VII, đang âm mưu lật đổ, Napoleon xâm lăng Tây Ban Nha. Ngày 19 tháng 3, một cuộc nổi dậy buộc Charles phải thoái vị nhường ngôi cho Ferdinand VII. Song, ngày 30 tháng 4 Napoleon buộc Ferdinand hoàn trả vương miện cho Charles, đến ngày 10 tháng 5 Napoleon ép Charles nhường ngôi lại cho ông. Bù lại, Napoleon cho em trai của Charles, Joseph, làm vua Napoli. Joseph lại nhường thành Napoli cho Joachim Murat, em rể của Napoleon. Diễn biến này khiến dân Tây Ban Nha phẫn nộ dẫn đến Chiến tranh Penisular, một trong những nhân tố làm sụp đổ quyền lực của Napoleon.

Phục hồi Nhà Bourbon

Ngay khi Napoleon thoái vị ngày 11 tháng 4 năm 1814, Triều đại Bourbon được phục hồi ở Pháp qua Louis XVIII, em trai của Louis XVI. Đến tháng 5 năm 1815, khi Napoleon trốn khỏi nơi lưu đày thì Louis phải đào thoát. Mãi đến ngày 7 tháng 7, sau Trận Waterloo, Louis lại được phục hồi vương quyền.

Sau thời kỳ Napoleon, châu Âu trở lại với ý thức hệ bảo thủ mặc dù những giá trị của cuộc Cách mạng Pháp không dễ gì bị quét sạch. Ngày 14 tháng 6, Louis ban hành hiến pháp nhằm xoa dịu phe cấp tiến, trong khi nhóm bảo hoàng cực đoan, dưới sự lãnh đạo của em trai ông, Charles, tiếp tục duy trì ảnh hưởng. Louis băng hà năm 1824, Charles nối ngôi trong sự thất vọng của nhóm cấp tiến, như một câu nói được cho là của Talleyrand, “họ [phe bảo hoàng] không học được điều gì mà cũng không chịu quên điều gì.”

Charles thông qua một số luật nhằm lấy lòng giới thượng lưu nhưng khiến giới trung lưu tức giận. Sự căng thẳng lên đến đỉnh điểm khi Charles bổ nhiệm một bộ trưởng mới nhưng bị quốc hội bác bỏ. Nhà vua ban hành năm điều luật nhằm bịt miệng những người chỉ trích. Sau một cuộc chính biến, Charles phải thoái vị nhường ngôi cho Louis-Philippe, công tước Orléans, một hậu duệ của em trai Louis XIV, và là trưởng nhánh Orléans thuộc Nhà Bourbon. Ngày 7 tháng 8, Louis Philippe I đăng quang. Vương quyền Nhà Bourbon tại Pháp kết thúc ngày 24 tháng 1 năm 1848 khi bùng nổ cuộc Cách mạng 1848 buộc Louis-Philippe thoái vị mở đường cho sự ra đời của nền Đệ Nhị Cộng hòa Pháp đoản mệnh.

Một số người không chịu công nhận vương quyền Orléans. Sau khi Charles qua đời năm 1836, con trai ông được tuyên vương là Louis XIX mặc dù danh hiệu này chưa bao giờ được chính thức công nhận. Cháu trai của Charles Henri comte de Chambord, là người cuối cùng thuộc nhà Bourbon đứng lên xưng vương, một số người gọi ông là Henri V nhưng nền quân chủ nước Pháp không bao giờ được phục hồi.

Sau khi đế quốc của Napoleon III bị sụp đổ, Henri được yêu cầu trở lại ngôi vua, nhưng ông từ chối trừ khi nước Pháp chịu từ bỏ cờ tam tài và chấp nhận cờ Bourbon làm quốc kỳ. Cờ tam tài - được sử dụng trong cuộc Cách mạng Pháp và nền Đệ Nhất Cộng hòa, rồi Vương quyền tháng Bảy, nền Đệ Nhị cộng hòa, và trong cả hai nền Đế chế - do đó Quốc hội Pháp không đồng ý.

Nền Đệ Tam Cộng hòa được thiết lập như là một giải pháp tạm thời trong khi chờ đợi de Chambord qua đời để Comte de Paris, ông chấp nhận cờ tam tài, có thể kế vị. Henri chết năm 1883, nhưng đến thời điểm ấy công chúng đã bắt đầu nhìn nhận nền cộng hòa là “thể chế ít gây chia rẽ nhất”. Cái chết của Henri đồng nghĩa với sự tuyệt tự của Nhà Bourbon ở Pháp. Từ đây, vị trí đứng đầu Nhà Bourbon chuyển cho nam giới lớn tuổi nhất của triều đại Juan Công tước Montizón thuộc nhánh Tây Ban Nha, ngày nay là Louis Alphonse Công tước Anjou.

Kể từ chiếu chỉ ngày 13 tháng 8 năm 1830 do Louis Philippe I của Pháp ban hành, con của nhà vua mang danh hiệu Orléans, nghĩa là con trai cả của Louis-Philippe, là Prince Royal, sẽ có danh hiệu duc d’Orléans, những con trai còn lại vẫn giữ danh hiệu cũ, con gái và chị em nhà vua được gọi là princesses d’Orléans, điều này có nghĩa là hoàng tộc chỉ còn mang danh hiệu Orléans và cắt bỏ hàng chữ “của nước Pháp”.

Nhà Bourbon ở Tây Ban Nha và Ý

Felipe V
Felipe V của Tây Ban Nha là người thành lập nhánh Tây Ban Nha của Nhà Bourbon. Sinh năm 1683 tại Versailles, Philip V là con thứ hai của Thái tử, con đầu của Louis XIV. Ông được phong Công tước Anjou. Vua Charles II của Tây Ban Nha, không có con kế vị, để lại di chúc nhường ngôi cho cháu trai là Công tước Anjou, là cháu trai thứ của chị cả của nhà vua, Marie-Thérèse, bà kết hôn với Louis XIV của Pháp.

Mưu tính kết hợp Pháp và Tây Ban Nha dưới quyền cai trị của Nhà Bourbon đã bị các cường quốc châu Âu ngăn cản. Sau khi Charles băng hà ngày 1 tháng 11 năm 1700, một Đại Liên minh của các quốc gia châu Âu được hình thành để chống lại Philip, dẫn đến Chiến tranh Kế vị Tây Ban Nha. Theo Hiệp ước Utrecht ký ngày 11 tháng 4 năm 1713, Philip được công nhận là vua Tây Ban Nha nhưng phải khước từ quyền kế vị vua Pháp và các lãnh thổ khác tại Âu châu thuộc Đế quốc Tây Ban Nha. Sicily bị nhượng cho Savoy, Hà Lan thuộc Tây Ban Nha, Milan, và Napoli về tay Nhà Habsburgs Áo.

Philip có hai con trai với người vợ đầu tiên. Sau khi vợ mất, năm 1714, ông cưới Elisabeth Farnese, cháu gái của Francesco Farnese, Công tước Parma. Elisabeth sinh cho Philip ba con trai. Vì muốn con mình cai trị ở Ý, bà xúi Philip chiếm đóng Sardinia và Sicily trong năm 1717.

Một liên minh gồm bốn nước Anh, Pháp, Áo và Hà Lan thành lập ngày 2 tháng 8 năm 1718 nhằm chặn đứng Philip. Khi ký kết Hiệp ước The Hague ngày 17 tháng 2 năm 1720, Philip phải từ bỏ Sardinia và Sicily, nhưng bảo đảm quyền kế vị Công tước Parma cho con trai trưởng của Elisabeth. Tháng 1 năm 1724, Philip thoái vị nhường ngôi cho con trai trưởng Louis I, nhưng Louis chết trong tháng 8, Philip quay lại cầm quyền.

Khi Chiến tranh Kế vị Ba Lan bùng nổ năm 1733, Philip và Elisabeth tìm thấy cơ hội giành ngôi cho các con trai của mình và phục hồi phần nào quyền sở hữu của vương quyền Tây Ban Nha trên bán đảo Ý. Philip ký Thỏa ước Thân tộc với cháu trai, Louis XV của Pháp. Từ năm 1731, Công tước Parma xâm lăng Napoli. Theo hòa ước ngày 13 tháng 11 năm 1738, quyền kiểm soát Parma và Piacenza được nhượng lại cho Áo, nhưng quốc gia này bị buộc phải công nhận Charles là vua Napoli và Sicily mặc dù Áo trước đó đã chiếm đóng các công quốc. Philip cũng lợi dụng Chiến tranh Kế vị Áo để giành thêm lãnh thổ ở Ý, nhưng ông chết năm 1746, không thể thấy tham vọng của mình được thực hiện.

Ferdinand VI và Charles III
Ferdinand VI, con trai thứ hai của Philip V với người vợ đầu, kế vị cha. Nhà vua yêu chuộng hòa bình này cố giữ Tây Ban Nha khỏi dính líu vào Chiến tranh Bảy năm. Ferdinand băng hà năm 1759 giữa lúc cuộc chiến đang tiếp diễn. Charles III nối ngôi. Charles là con trai đầu của Philip với Elisabeth Farnese. Sinh năm 1716, Charles trở thành Công tước Parma khi công tước cuối cùng thuộc nhà Farnese qua đời năm 1731.

Sau khi Tây Ban Nha đánh bại Áo tại mặt trận Bitonto, Charles trở thành vua Napoli và Sicily. Nhưng khi Charles nối ngôi vua Tây Ban Nha, Hiệp ước Napoli ký ngày 3 tháng 10 năm 1759 buộc Charles phải thoái vị nhường quyền cai trị Napoli và Silicy cho con trai thứ ba của mình, Ferdinand, sản sinh một nhánh của Nhà Bourbon tại Napoli.

Năm 1762, Charles tham gia Chiến tranh Bảy năm chống lại nước Anh; chính sách cải cách từng áp dụng ở Napoli tạo nên sức sống mới khi được thực thi tại Tây Ban Nha sau khi nhà vua cho rà soát và điều chỉnh triệt để bộ máy hành chính cồng kềnh của quốc gia. Là đồng minh của Pháp, Charles chống lại Anh trong cuộc Cách mạng Mỹ, cung cấp một khối lượng lớn vũ khí và đạn dược cho lực lượng cách mạng cũng như cầm chân một phần quân đội Anh ở châu Mỹ nhằm bảo vệ Florida và vùng lãnh thổ nay là Alabama, năm 1783 thuộc về Tây Ban Nha. Charles băng hà năm 1788.

Nhà Bourbon ở Parma
Tham vọng của Elisabeth trở thành hiện thực khi kết thúc Chiến tranh Kế vị Áo năm 1784 khi Công quốc Parma và Piacenza, trước đó đã bị Tây Ban Nha chiếm đóng, được Áo nhượng lại cho con trai thứ hai của bà, Philip, sáp nhập thêm công quốc Guastalla của nhà Gonzaga. Elisabeth qua đời năm 1766.

Vương quyền Bourbon bên ngoài nước Pháp
Sau khi đế quốc Napoleon sụp đổ, Ferdinand I phục hồi vương quyền tại Hai xứ Sicily trong năm 1815. Song đến ngày tháng 7 năm 1820, dân chúng nổi dậy buộc nhà vua phải ban hành hiến pháp ngày 13 tháng 7. Tháng 3 năm 1848, Áo xâm lăng và thu hồi hiến pháp. Con trai nhà vua, Francis I, và cháu nội, Ferdinand II, lần lượt kế vị. Ngày 12 tháng 1 năm 1848 bùng nổ cuộc cách mạng, Ferdinand buộc phải ban hành hiến pháp ngày 10 tháng 1. Hiến pháp này bị thu hồi trong năm 1849. Francis II nối ngôi trong tháng 5 năm 1859.

Ngày 7 tháng 9 năm 1860, Giuseppe Garibaldi chiếm đóng Napoli, Francis bỏ chạy đến pháo đài Gaeta, tại đây nhà vua bị bắt giữ ngày 13 tháng 1 năm 1861; ngày 17 tháng 3 năm 1861, vương quốc hai Sicily bị sáp nhập vào Vương quốc Ý sau khi pháo đài Messina thất thủ ngày 12 tháng 3 năm 1861.

Sau khi Napoleon thoái vị tháng 4 năm 1814, vợ của ông, Maria Ludovica của Áo, trở thành Nữ Công tước xứ Parma. Như là một đối thủ cạnh tranh, Charles Louis, trước là vua Etruria, trở thành Công tước Lucca. Khi Maria Louisa qua đời năm 1847, Charles Louis lấy lại Parma, lấy hiệu là Charles II. Công quốc Lucca bị sáp nhập vào Toscana. Con trai, Charles III, rồi cháu nội, Robert I, kế vị Charles II. Ngày 13 tháng 3 năm 1860, người dân Parma bỏ phiếu sáp nhập với vương quốc Sardinia. Khi nước Ý thống nhất năm 1861, vương triều Bourbon ở Ý cũng chấm dứt.

Tại Tây Ban Nha, Ferdinand VII được phục hồi ngôi vua sau khi khi Napoleon thoái vị trong tháng 3 năm 1814. Giống tình cảnh của Nhà Bourbon ở Ý, dân chúng nổi dậy trong tháng 1 năm 1820, nhà vua buộc phải ban hành hiến pháp. Năm 1823, Pháp xua quân xâm lăng Tây Ban Nha, bản hiến pháp bị thu hồi. Năm 1829, Ferdinand cưới người vợ thứ tư, Maria Christian, con gái của Francis I, vua Bourbon xứ Sicily. Do không có con trai Maria Christina xúi giục nhà vua hủy bỏ Luật Salic để con gái của bà, Isabella, có thể nối ngôi; con trai của nhà vua, Don Carlos, bị thất sủng.

Ferdinand băng hà ngày 29 tháng 9 năm 1833, Isabella II, mới lên ba, kế vị. Maria Christina làm nhiếp chính. Nhận thấy cần có sự ủng hộ từ phe tự do để chống lại Don Carlos, bà cho ban hành hiến pháp năm 1834. Hiến pháp chủ trương tập quyền nên Don Carlos nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ từ vùng Catalonia và xứ Basques bởi vì họ muốn được tự trị. Năm 1839, Don Carlos thất trận và phải bỏ trốn. Năm 1846, Isabella kết hôn với anh họ Francisco de Asis. Năm 1868, một cuộc cách mạng do quân đội khởi xướng buộc Isabella thoái vị nhường ngôi cho con trai, Alfonso, trong năm 1870. Chỉ một thời gian ngắn sau đó, Tây Ban Nha trở thành một nước cộng hòa.

Khi nền Đệ Nhất cộng hòa sụp đổ, con trai của Isabella được phục hồi vương quyền lấy hiệu Alfonso XII. Don Carlon trở lại Tây Ban Nha nhưng bị đánh bại rồi phải sống lưu vong vào tháng 1 năm 1876. Alfonso ban hành hiến pháp mới có khuynh hướng cấp tiến hơn hiến pháp do bà ngoại của ông ban hành trước đó. Song nhà vua băng hà năm 1885 ở tuổi 28.

Alfonso XIII sinh ngày 17 tháng 5 năm 1886 sau khi phụ vương băng hà. Mẹ ông, Maria Christina, vợ thứ hai của Alfonso XII làm nhiếp chính. Ngày 31 tháng 5 năm 1906, Alfonso XIII kết hôn với Victoria Eugénie Julia Ena của Battenburg, cháu của nữ hoàng Anh Victoria. Ông giữ lập trường trung lập khi xảy ra Thế chiến thứ nhất, nhưng ủng hộ cuộc đảo chính quân sự của Miguel Primo de Rivera diễn ra ngày 13 tháng 9 năm 1923 dẫn đến nền cộng hòa khởi lập năm 1930, ngày 14 tháng 4 năm 1931, Alfonso rời bỏ xứ sở. Dù chưa bao giờ thoái vị, ông lặng lẽ với cuộc sống lưu vong cho đến khi qua đời năm 1941.

Mặc dù bị xem như đã kết thúc ở Tây Ban Nha cũng như trên thế giới, Nhà Bourbon lại được hồi sinh. Cuộc Nội chiến Tây Ban Nha chấm dứt nền Đệ Nhị Cộng hòa, Francisco Franco thiết lập thể chế độc tài. Ngày 22 tháng 7 năm 1969, Franco chỉ định Juan Carlos de Borbón, cháu nội của Alfonso XIII, làm người kế vị. Ngày 22 tháng 11 năm 1975, hai ngày sau khi Franco qua đời, vương quyền Bourbon được phục hồi, Juan Carlos de Borbón lấy hiệu là Juan Carlos I. Nhà vua khởi xướng một tiến trình chuyển đổi sang nền dân chủ với Hiến pháp năm 1978 công nhận vương quyền.

Ngày 19 tháng 6 năm 2014, Juan Carlos I thoái vị, nhường ngôi cho Thái tử Felipe VI.

Chú thích

Xem thêm
Nhà Tudor
Nhà Habsburg

Đọc thêm
 Bergamini, John D. The Spanish Bourbons: The History of a Tenacious Dynasty. Putnam, 1974.
 Petrie, Sir Charles. The Spanish Royal House. Geoffrey Bles, 1958.
 Seward, Desmond. The Bourbon Kings of France. Barnes & Noble, 1976.
 Van Kerrebrouck, Patrick. La Maison de Bourbon, 1256–1987. ___v. Villeneuve d'Ascq, France: The Author, 1987–2000. [only Vol. 2 & Vol. 4 have been published as of 2005].
 J. H. Shennan, The Bourbons: The History of a Dynasty (London, Hambledon Continuum, 2007).
 Klaus Malettke, Die Bourbonen. Band I: Von Heinrich IV. bis Ludwig XV. 1589–1715 (Stuttgart, W. Kohlhammer, 2008); Band II: Von Ludwig XV. bis Ludwig XVI. 1715-1789/92 (Stuttgart, W. Kohlhammer, 2008); Band III: Von Ludwig XVIII. bis zu Louis Philippe 1814–1848 (Stuttgart, W. Kohlhammer, 2009).

Vương tộc châu Âu
Chế độ cũ Pháp
Gia đình quý tộc Pháp
Hoàng gia Pháp
Vương tộc Capet
Vương thất Tây Ban Nha


title: Allopachria abnormipenis

text:
Allopachria abnormipenis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Wewalka miêu tả khoa học năm 2000.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Allopachria


title: Quận Wise, Texas

text:
Quận Wise (tiếng Anh: Wise County) là một quận trong tiểu bang Texas, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở thành phố Decatur. Quận được đặt tên theo Henry Alexander Wise. Theo kết quả điều tra dân số năm  2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có dân số 48.793 người.

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Texas


title: Troides prattorum

text:
Troides prattorum là một loài bướm ngày thuộc họ Papilionidae. Nó là loài đặc hữu của Indonesia.

Tham khảo

 Gimenez Dixon, M. 1996. Troides prattorum. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 31 tháng 7 năm 2007.
ARKive  Photos More information.

Troides


title: Álvaro Arbeloa

text:
Álvaro Arbeloa (; sinh ngày 17 tháng 1 năm 1983) là một cựu cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Tây Ban Nha. Vị trí sở trường của anh là hậu vệ phải, song anh cũng có thể chơi như một hậu vệ trái.

Sự nghiệp câu lạc bộ

Bắt đầu chơi bóng
Anh bắt đầu sự nghiệp của mình với câu lạc bộ Real Zaragoza, sau đó gia nhập đội trẻ U18 Real Madrid.

Liverpool
Ngày 31 tháng 1 năm 2007, Arbeloa đến Liverpool với giá khoảng 3 triệu bảng Anh, và Real Madrid nhận được khoảng 1,5 triệu bảng. Anh có trận đấu đầu tiên cho Liverpool khi tiếp Newcastle, trận đó anh vào sân thay cho Jermaine Pennant. Anh có trận đấu ra quân đầu tiên trong đội hình xuất phát khi tiếp Barcelona F.C. ở Camp Nou, anh chơi hậu vệ trái.Đây là chiêu bài thành công của Rafael Benitez, bởi Arbeloa đã kèm được Lionel Messi, bởi vì Messi là một cầu thủ có tốc độ bên cánh. Việc kèm thành công Messi đã giúp Liverpool có được chiến thắng 2-1. Anh có bàn thắng đầu tiên trong trận tiếp Reading, trở thành câu thủ đeo áo số 2 đầu tiên ghi bàn cho câu lạc bộ kể từ khi Mike Marsh ghi bàn ở Carling Cup vào năm 1992 và trở thành cầu thủ số 2 đầu tiên ghi bàn cho Liverpool ở Premier League kể từ khi chính Mike Marsh ghi bàn cho Liverpool cũng vào năm 1992.

Arbeloa đã thay số áo từ 2 sang 17 vào mùa giải 2008-09, số áo này trước đây thuộc về Craig Bellamy.

Trở về Real Madrid
Ngày 29 tháng 6 năm 2009, Real Madrid chính thức xác nhận họ đã có Arbeloa với mức phí chuyển nhượng 5 triệu bảng, bản hợp đồng có thời hạn 5 năm.

Sự nghiệp đội tuyển quốc gia
Tháng 1 năm 2008, anh được gọi lần đầu vào tuyển quốc gia, để chơi trận giao hữu với Pháp vào ngày 6 tháng 2 năm 2008, mặc dù anh đã phải rút lui do bị chấn thương. Anh có trận đấu đầu tiên cho tuyển khi tiếp Ý. Kể từ đó tới giờ, anh cùng Jordi Alba là một trong hai hậu vệ trái hàng đầu tuyển Tây Ban Nha.

Thống kê sự nghiệp

1 Bao gồm UEFA Super Cup và FIFA Club World Cup.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Web riêng
 trang Web của Liverpool
 Thisisanfied.com
 soccer base.com thông tin cầu thủ
 Thông tin cầu thủ Liverpool

Hậu vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá Tây Ban Nha
Cầu thủ bóng đá Liverpool F.C.
Cầu thủ bóng đá Real Madrid
Cầu thủ bóng đá West Ham United F.C.
Cầu thủ bóng đá Premier League
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Tây Ban Nha
Cầu thủ Cúp Liên đoàn các châu lục 2013
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Anh
Cầu thủ bóng đá nam Tây Ban Nha ở nước ngoài
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 2010
Cầu thủ đội tuyển bóng đá U-21 quốc gia Tây Ban Nha


title: Truyện thần thoại Việt Nam

text:
Truyện thần thoại Việt Nam là tập hợp những truyện dân gian kể về các vị thần, các nhân vật anh hùng, các nhân vật sáng tạo văn hóa, phản ánh quan niệm của người thời cổ về nguồn gốc thế giới và đời sống con người, muôn loài. VD: Cóc kiện trời là một trong những truyện tiêu biểu của thể loại Thần thoại Việt Nam

Truyện thần thoại Việt Nam
Truyện thần thoại Việt Nam là thể loại tự sự viết bằng văn xuôi, kể lại sự tích các vị thần sáng tạo ra thế giới tự nhiên và văn hóa, phản ánh nhận thức, cách hình dung của người thời cổ về nguồn gốc của thế giới và đời sống con người. Có thể nói truyện thần thoại được xây dựng bằng những hình ảnh, chi tiết không có thực mà chỉ là hư ảo do con người tưởng ra dựa trên quan niệm về sự tiến hóa loài người mà sau này chỉ có các nhà khoa học mới giải thích được. Đó là những quan niệm theo lối duy vật từ thời xa xưa khi bắt đầu có loài người trên Trái Đất. Nhằm phản ánh quá trình sáng tạo văn học con người thời cổ đại.

Phân loại
Thần thoại Việt Nam có thể phân ra thành các nhóm chính sau đây
Về nguồn gốc vũ trụ và các hiện tượng tự nhiên: Thần trụ trời, Ông Trời, Nữ thần Mặt Trăng, Thần Mặt trời, Thần Mưa...
Về nguồn gốc các loài động thực vật: Cuộc tu bổ các giống vật, Thần Lúa.
Về nguồn gốc con người và nguồn gốc các dân tộc ở Việt Nam: Ông Trời, Thần Nông, Mười hai bà mụ, Nữ Oa-Tứ Tượng, Lạc Long Quân - Âu Cơ...
Về các anh hùng thời khuyết sử, các anh hùng văn hóa, tổ sư các nghề: Sơn Tinh-Thủy Tinh, Nữ thần nghề mộc, Thạch Sanh, Thánh Gióng...
Thần thoại Việt bị truyền thuyết hóa: Truyền thuyết vua Hùng...
Thần thoại còn biến tướng trong Phật thoại, Tiên thoại, truyện cổ tích, truyện ngụ ngôn và cả truyện cười: Cóc kiện Trời, Chử Đồng Tử... hoặc mang dấu ấn của xã hội nguyên thủy như Trầu Cau, Hòn Vọng Phu, Sao Hôm Sao Mai...

Bàn  luận
Thần thoại đã tạo nên cho con người Việt Nam nếp cảm, nếp nghĩ, nếp tư duy đầy hình tượng phóng đại và khoáng đạt. Nhà nghiên cứu người Nga M.N. Tkachốp đã có nhận xét xác đáng rằng: "Những quan điểm thần linh siêu nhiên được cho là tư duy truyền thống của người Việt Nam từ thời xa xưa và được bắt nguồn chính từ thần thoại. Những lời giải cho sự "kì lạ" không phải là quá hiếm hoi, và đã nằm trong những hoàn cảnh đã tạo nên nó. Một người Việt Nam dù sinh ra trong gia đình làm nghề cày ruộng hay một gia đình quý tộc thì từ tấm bé đều biết ánh sáng loé lên của tia chớp và tiếng sấm là dấu hiệu thần Sấm đang đến, vung lưỡi tầm sét của mình để thực hiện ý muốn của ông Trời trừng phạt một kẻ nào đó phạm tội ác. Anh ta biết rằng cơn gió mát mẻ và trận cuồng phong dữ dội là do bởi chiếc quạt lông của thần Gió cụt đầu mà ra, còn con rồng khổng lồ đang dồn đuổi đám mây mưa trên bầu trời chính là thần Mưa. Còn nếu ông Thần Nông xuất hiện trong giấc mơ của ai đó một cách vui vẻ thì có nghĩa là mùa màng thất bát đang đón chờ anh ta, còn nếu thần xuất hiện trong bộ dạng phờ phạc thì là sự báo trước một mùa màng bội thu... Trong mỗi dòng sông, trong những cánh rừng rậm và hang núi, đang sống những vị thần mà mọi người đều biết rõ tập tục và thói quen của họ."

Tham khảo

Văn học dân gian Việt Nam
Tôn giáo tại Việt Nam


title: Limnophila pilosipennis

text:
Limnophila pilosipennis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Limnophila (chi ruồi)
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Tượng Phật Ngọc

text:
Phật Ngọc Cho Hòa Bình Thế giới (gọi tắt là Phật Ngọc), là một pho tượng Phật làm bằng ngọc có nguồn gốc Canada và được các nghệ nhân người Thái Lan hoàn thiện. Cao 2.7m, pho tượng có nền cao 1.4m, nặng tổng cộng 4 tấn và có giá trị trên 5 triệu AUD. Pho tượng này được chế tác cho Great Stupa of Universal Compassion, Bendigo, Victoria, Australia.

Nguồn gốc

Vào năm 2000, tại vùng Bắc Vancouver Canada, Công ty Jade West Resources đã tìm thấy một khối ngọc thạch nephrite, được đánh giá là lớn và đẹp chưa từng thấy từ trước cho đến nay. Khối ngọc nặng khoảng 18 tấn, rất ít tì vết và có màu xanh lá cây tươi đã làm ngạc nhiên giới nghiên cứu và kinh doanh đá quý thế giới. Họ đã đặt tên khối ngọc đặc biệt này là Polar pride, có nghĩa là "Niềm kiêu hãnh của Địa cực". Các nhà nghiên cứu ngọc học cho biết, đây là loại ngọc bán quý có tên là ngọc thạch Canada (Canadian nephrite), là một trong 2 họ ngọc thuộc nhóm Jade, có chất lượng rất tốt có thể làm đồ trang sức...

Được Lạt-ma Zopa Rinpoche khuyến khích, ông Ian Green, một phật tử ở Bendigo, bang Victoria, Úc đã thực hiện ý tưởng chế tác tượng Phật Ngọc. Sau khi trúng thầu với giá mua hơn 1,5 triệu USD, ông Ian Green đã đưa khối ngọc "Polar pride" này từ cảng Vancouver (Canada) về đến thủ đô Bangkok (Thái Lan) để tìm nơi chế tác.

Trong năm 2007, dựa theo khuôn mẫu của tượng Phật Thích-ca Mâu-ni được tôn thờ bên trong Bảo Tháp Đại Giác Ngộ (Mahabodhi Stupa) ở Bồ Đề Đạo Tràng (Ấn Độ), Lạt Ma Rinpoche và các nhà nghiên cứu mỹ thuật, đứng đầu là Jonathon Partridge ở Úc, đã phác thảo, điều chỉnh nhiều lần mô hình pho tượng sẽ điêu khắc nhằm thể hiện hình mẫu Đức Phật đẹp và uy nghiêm.

Đến đầu năm 2008, những nghệ nhân điêu khắc Thái Lan thuộc công ty Jade Thongtawee (Chieng Mai) đã được chọn để điêu khắc tác phẩm bằng ngọc này. Họ bắt đầu thực hiện theo mô hình Đức Phật đã được tuyển chọn. Sau nhiều tháng, pho tượng Phật Ngọc đã hoàn tất vào cuối tháng 12 năm 2008. Nhóm kỹ thuật người Úc và ông Ian Green đã quyết định xẻ lấy phần ngọc đẹp nhất trong toàn khối, nặng khoảng 04 tấn, để điêu khắc thành kim thân Đức Phật.

Pho tượng Phật Ngọc hoàn thiện cao 2,54m, ngang 1,77m, nơi dày nhất khoảng 1m (gồm 5 phần ghép lại là: kim thân, nhục kế, hào quang, tòa sen, bình bát). Tại Thái Lan, sau khi các nghi lễ chú nguyện được tổ chức, pho tượng ngọc chính thức được đặt tên là Phật Ngọc Cho Hòa Bình Thế giới (Gem Buddha for Universal peace).

Cuối năm 2008, Trung tâm Phật giáo Atisha (Úc) với sự hợp tác của các đạo tràng ở nhiều nước đã khởi xướng sẽ cung nghinh Phật Ngọc chu du triển lãm tại nhiều quốc gia trên thế giới, với niềm tin tưởng Phật ngọc sẽ đem đến sự an bình cho thế giới.

Nghệ thuật tạo hình
Việc cưa xẻ đục chạm khối ngọc lớn là việc làm kỳ công phức tạp do độ cứng của ngọc thạch nephrite ngang với thép và vì quá đắt tiền nên không thể để một chút sơ sẩy nào làm hỏng khối ngọc. Các tay thợ người Thái Lan đã làm việc rất bền bỉ, kiên nhẫn sử dụng các loại thiết bị và lưỡi cưa kim cương suốt nhiều tháng mới có thể làm ra một bức phác thảo tượng.

Mỗi chi tiết mỹ thuật chạm khắc phải thể hiện được sức diệu dụng và thần sắc của Đức Phật (phần lộ ra bên ngoài) đúng với mô tả về 32 tướng tuyệt hảo trong kinh Bát-nhã-ba-la-mật-đa.

Qua nhiều ngày tháng, pho tượng ngọc Phật Thích-ca Mâu-ni đã hoàn tất. Pho tượng Đức Phật bằng ngọc ngồi thiền trên tòa sen trong tư thế padmasana nghĩa là Liên hoa tọa, thần thái đầy từ bi. Riêng hai bàn tay tượng được tạo hình mỹ thuật với tay phải (thòng xuống chấm đất), các ngón tay sít sao úp vào phía trong gần đầu gối bên phải. Bàn tay trái (ngửa ra với các ngón hơi cong lên) đặt giữa hai đùi. Thủ ấn này gọi là Xúc địa ấn (sa. bhūmisparśa-mudrā) - theo nghĩa đen là "thủ ấn chạm mặt đất" (tiếng Sanskrit: Bhumisparsa Mudra).

Theo truyền thuyết, khi Đức Phật Thích-ca Mâu-ni thành đạo thì thiên ma kéo đến quấy nhiễu. Phật đã dùng Xúc địa ấn để ấn lên mặt đất khiến vị Địa thần dưới lòng đất vọt lên. Ác ma và quỷ thần trông thấy liền sợ hãi tan biến. Bởi vậy Xúc địa ấn còn có nghĩa là ấn hàng ma phục quỷ. Ấn này biểu thị công năng khuất phục, làm cho các thế lực độc ác ma quái phải quy hàng.

Ngoài ra, cùng với tượng là 2 vòng hào quang đường kính khoảng 1m được thiết kế mỹ thuật. Một vòng màu xanh bằng ngọc thạch nephrite, vòng còn lại cũng là nephrite mạ màu vàng bên ngoài, và tùy nơi mà thay đổi hào quang cho Phật Ngọc.

Một tạo hình mĩ thuật quan trọng khác cũng được tạo rời gọi là phần thể hiện tướng nhục kế. Tướng này lộ ra phần thịt (nhục) nổi cao lên như búi tóc (kế), được kinh Đại Bát-nhã-ba-la-mật-đa mô tả "cao và rộng như vòm trời", còn theo kinh Quán Vô Lượng Thọ thì: "Nhục kế trên đỉnh đầu của Phật đẹp như hoa, trên đỉnh ấy có một bình báu chứa các loại ánh sáng màu xanh trắng đỏ vàng mềm mại, nhu nhuyến và có diệu dụng thấm đến trái tim của mọi sinh linh, kể cả cỏ cây và đất đá vô tình".
Để tạo hình nhục kế, các nghệ nhân đã lấy một khối ngọc nhỏ, cẩn trọng điêu khắc tinh tế để thành một búi tóc riêng ngoài tượng. Nhục kế này được trân trọng đặt lên đỉnh đầu tượng Phật Ngọc trước giờ chiêm bái.

Mục đích triển lãm
Theo một bài viết trên báo Giác Ngộ, thì: Mục đích của việc triển lãm tượng Phật Ngọc & Xá lợi Phật là tạo cơ duyên cho nhiều người (không phân biệt tôn giáo) đến chiêm bái và đảnh lễ, để cùng cầu nguyện Phật Ngọc và Xá lợi Phật sẽ đem lại hòa bình cho thế giới, bình an cho các mối quan hệ, bình yên cho gia đình và bè bạn, bình an trong công sở, và sự thanh thản trong tâm hồn. Đặc biệt là trong thời điểm mà thế giới đang bị bao vây bởi những bóng đen của chiến tranh và thiên tai.

Đến Việt Nam

Sau gần nửa tháng vận chuyển bằng đường biển từ Bangkok (Thái Lan), Phật Ngọc đã đến cảng Tiên Sa (TP. Đà Nẵng). Đúng 17 giờ ngày 9 tháng 3 năm 2009, tại chùa Quan Thế Âm vùng Ngũ Hành Sơn thuộc thành phố Đà Nẵng, Phật Ngọc đã được trưng bày cho đông đảo người dân đến chiêm bái và đảnh lễ, mở đầu cho hành trình xuyên Việt chu du triển lãm tượng Phật Ngọc ở Việt Nam:

 Từ ngày 13-15 tháng 3 năm 2009: Chùa Quán Thế Âm (Ngũ Hành Sơn, Đà Nẵng).
 Từ ngày 21-26 tháng 3: Chùa Đại Tùng Lâm (Bà Rịa Vũng Tàu).
 Từ ngày 29 tháng 3 – 5 tháng 4: Chùa Phổ Quang (Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh).
 Từ ngày 7–24 tháng 4: Chùa Hoằng Pháp (Hóc Môn, Thành phố Hồ Chí Minh).
 Từ ngày 1–10 tháng 5: Chùa Vạn An (Châu Thành, Đồng Tháp).
 Từ ngày 17-22 tháng 5: Chùa Phật Tích, huyện Tiên Du, Tỉnh Bắc Ninh
Sau khi kết thúc chương trình triển lãm ở Việt Nam, Phật Ngọc này sẽ được thỉnh đến triển lãm ở các thành phố lớn của Úc Đại Lợi như Brisbane, Sydney, Perth, Adelaide và Melbourne, trước khi đến Đài Loan, Tân Tây Lan và Hoa Kỳ.

Tại Úc
Từ ngày 19-23 tháng 6 năm 2009: Reddacliff Place (Brisbane Square) 266 George St, Brisbane QLD 4000, Australia
Từ ngày 24 tháng 6 - 5 tháng 7: Wat Thai Buddharam 1 Paradise Road, Forestdale QLD 4118, Australia
Từ ngày 10 tháng 7 - 9 tháng 8: Chinese Gardens - Darling Harbour Sydney, Australia
Từ ngày 7-16 tháng 8: Van An Temple, 215-223 Redmayne Road, Horsley Park NSW 2175, Australia
Từ ngày 22 tháng 8 - 20 tháng 9: Thiền Viện Minh Quang 30-32 Chadderton Street, Canley Vale NSW 2166, Australia
Từ ngày 3-18 tháng 10: Chùa Pháp Hoa 20 Butler Avenue, Pennington SA 5013, Australia
Từ ngày 30 tháng 10 - 15 tháng 11: Venue TBC, Perth, Australia
Từ ngày 1-2 tháng 12: Sydney Entertainment Centre, 35 Harbour Street, Haymarket, NSW 2000, Australia Jade Buddha on stage with His Holiness the 14th Dalai Lama (and consecration) during teachings.
Từ ngày 5-20 tháng 12: Tu Viện Quảng Đức 105 Lynch Road, Fawkner VIC 3060, Australia
Từ ngày 23 tháng 12 - 3 tháng 1 năm 2010: Chùa Quang Minh 18 Burke Street, Braybrook, VIC 3019, Australia

Đến Hoa Kỳ & Canada 2010-2011

Năm 2010
Từ ngày 7-16 tháng 2 năm 2010: Tu Viện Pháp Vương, 715 Vista Avenue, Escondido, CA 92026, USA
Từ ngày 21-28 tháng 2: Chùa Bảo Ân, 5788 N. Apopka Vineland Road, Orlando, Florida 32818, USA
Từ ngày 5-14 tháng 3: Pháp Viện Minh Đăng Quang 5607 Town N. Country Boulevard, Tampa, Florida 33615, USA
Từ ngày 26 tháng 3 - 4 tháng 4: Chùa Việt Nam 10002 Synott Road, Sugar Land, Texas 77478, USA
Từ ngày 9-18 tháng 4: Wat Buddharangsi of Miami 15200 SW 240th Street, Homestead, Florida 33032, USA
Từ ngày 24 tháng 4 - 3 tháng 5: Tu Viện Quan Âm 3500 S. Goodlett Road, Memphis, Tennessee 38118, USA
Từ ngày 9-16 tháng 5: Chùa Liên Hoa 6510 Lake Drive, Charlotte, North Carolina 28215, USA
Từ ngày 22 tháng 5 - 5 tháng 6: Chùa Linh Sơn 16 Ruthven Avenue, Worcester, Massachusetts 01606, USA
Từ ngày 12-20 tháng 6: Chùa Pháp Vân 420 Traders Boulevard, East Mississauga, Ontario L4Z1W7, Canada
Từ ngày 26 tháng 6 - 17 tháng 7: Tu Viện Tường Vân 2101 James Madison Highway, Haymarket, Virginia 20169, USA
Từ ngày 24 tháng 7 - 1 tháng 8: Tu Viện Tây Thiên 58012 Range Road 270, Westlock County, Alberta T0G0H0, Canada
Từ ngày 6-15 tháng 8: Tu Viện Hoa Nghiêm, 2623 272 Street, Aldergrove, British Columbia V4W3N6, Canada
Từ ngày 21–29 tháng 8: Chùa Cổ Lâm 3503 S. Graham Street, Seattle, Washington 98118, USA
Từ ngày 4-12 tháng 9: Tịnh Xá Ngọc Sơn 8318 SE Harney Street, Portland, Oregon 97266, USA
Từ ngày 17 tháng 9 - 1 tháng 10: Peace Hall (Hosted by Tịnh Xá Ngọc Hòa) 1980 Senter Road, San Jose, California 95112, USA
Từ ngày 3-17 tháng 10: Chùa Kim Quang 3119 Alta Arden Expressway, Sacramento, CA 95825, USA
Từ ngày 22-31 tháng 10: Chùa Bát Nhã 803 S. Sullivan Street, Santa Ana, California 92704, USA
Từ ngày 5-15 tháng 11: Mắt Thương Nhìn Đời, Compassionate Eyes Inc. 7641 Talbert Avenue, Huntington Beach, California 92648, USA
Từ ngày 27-28 tháng 11: Hawaii Convention Center (HCC), 1801 Kalākaua Avenue, Honolulu, Hawaii 96815, USA

Năm 2011
Từ ngày 18 tháng 12 - 2 tháng 1 năm 2011: Orleans Arena (Hosted by Tu Viện Tịnh Độ) E Parking Lot 4500 W. Tropicana Avenue, Las Vegas, Nevada 89103, USA
Từ ngày 8-23 tháng 1: Tu Viện Minh Đăng Quang, 14634 Bellaire Boulevard, Houston, Texas 77083, USA
Từ ngày 29 tháng 1 - 6 tháng 2: California Center for the Arts, 340 N. Escondido Boulevard, Escondido, California 92025, USA
Từ ngày 12-27 tháng 2: Tu Viện An Lạc 901 S. Saticoy Avenue, Ventura, California 93004, USA
Từ ngày 5-13 tháng 3: Như Lai Thiền Tự, 2421 W. Glenrosa Avenue, Phoenix, Arizona 85015, USA
Từ ngày 19-27 tháng 3: Tu Viện Kim Cang 4771 Browns Mill Road, Lithonia, Georgia 30038, USA
Từ ngày 2-10 tháng 4: Tu Viện Liên Hoa, 1731 Stumpf Boulevard, Gretna, LA 70056, USA
Từ ngày 13-19 tháng 4: Chùa Pháp Hoa 4706 N. Arkansas Avenue, Wichita, Kansas 67204, USA
Từ ngày 23-30 tháng 4: Chùa Trúc Lâm 1521 W. Wilson Avenue, Chicago, Illinois 60640, USA
Từ ngày 4-8 tháng 5: Thiền Viện Minh Đăng Quang, 208 S. Allentown Road, Telford, Pennsylvania 18969, USA

Đến châu Âu
Từ ngày 4-12 tháng 6 năm 2011: Chùa Phật Huệ Hanauer Landstrasse 443, 60314 Frankfurt am Main, Germany
Từ ngày 18-26 tháng 6: Chùa Viên Giác Karlsruher Strasse 6, 30519 Hannover, Germany
Từ ngày 2-10 tháng 7: Linh Thuu Nun Temple, Heidereuter Str. 30, 13597 Berlin, Germany
Từ ngày 16-24 tháng 7: Lien Tri Nun Temple, Kamenzer Str. 1, 04347 Leipzig, Germany
Từ ngày 4-7 tháng 8: Khuong Viet Temple, Trondheimsvegen. 205, 2050 Jessheim, Norway
Từ ngày 13-21 tháng 8: Chùa Phật Quang, Nedre Hjallbogardet 12, 424 34 Angered (Gothenburg), Sweden
Từ ngày 17 tháng 9 - 9 tháng 10: The European Patriarcal Minh Dang Quang Meditation Center, Paris, France

Năm 2016
 Từ ngày 27 tháng 3 đến ngày 5 tháng 4 năm 2016, tại chùa Hoằng Phúc, Lệ Thủy, Quảng Bình
 Từ ngày 08 tháng 04 đến 20 tháng 04 năm 2016, chùa Hồng Phúc, Kiến An, thành phố Hải Phòng
 Từ ngày 04 tháng 06 đến 19 tháng 06 năm 2016 tại chùa Nam Hải - Tp. Đà Nẵng
 Từ ngày 23 tháng 8 đến ngày 6 tháng 9 năm 2016
Tại chùa Dâu Thuận thành Bắc Ninh

Chú thích

Liên kết ngoài
 Trang nhà Phật Ngọc Cho Hòa Bình Thế giới
20 tháng 4 năm 2009 Đón tượng Phật ngọc lớn nhất thế giới.
Hàng chục nghìn người cung nghinh tượng Phật ngọc.
Tượng Phật Ngọc cho hòa bình thế giới
Phật Ngọc cho nền hòa bình thế giới sẽ triển lãm tại VN
Tượng Phật ngọc đến chùa Phật Tích

Nghệ thuật Phật giáo


title: Leptobrachella palmata

text:
Leptobrachella palmata là một loài lưỡng cư thuộc họ Megophryidae. Chúng là loài đặc hữu của Malaysia.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và sông. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Nguồn
 Inger, R., Das, I., Stuebing, R., Lakim, M. & Yambun, P. 2004. Leptobrachella palmata. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Tham khảo

]]

Leptobrachella
Động vật lưỡng cư Malaysia
Động vật đặc hữu Malaysia


title: Gibberula aperta

text:
Gibberula aperta là một loài ốc biển rất nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Cystiscidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Gibberula


title: Moundsville, West Virginia

text:
Moundsville là một thành phố ở quận Marshall, West Virginia, bang Tây Virginia, Hoa Kỳ, dọc theo sông Ohio. Nó là một phần của Khu vực thống kê đô thị Wheeling. Dân số là 9.998 người, theo cuộc điều tra dân số 2000. Nó là quận lỵ quận Marshall. Thành phố này được đặt tên cho Mound Creek Grave. Moundsville đã có người định cư vào năm 1771 bởi Samuel & James Tomlinson. (Elizabethtown, như cộng đồng Tomlinson của được gọi, được kết hợp vào năm 1830 gần đó, thị trấn Mound Thành phố được kết hợp vào năm 1832.. (Hai thị trấn kết hợp vào năm 1865.) Công ty thủy tinh Fostoria đặt trụ sở chính trong Moundsville 1891-1986.
Theo các Kỳ Hoa điều tra dân số Cục, thành phố có một diện tích tổng cộng 3,4 dặm vuông (8,7 km ²), trong đó, 2,9 dặm vuông (7,6 km ²) của nó là đất và 0,4 dặm vuông (1,1 km ²) của nó (12,50%) là nước.

Nhân khẩu
Theo cuộc điều tra dân số năm 2000, thành phố đã có 9.998 người, 4.122 hộ gia đình, và 2.662 gia đình định cư trong thành phố. Mật độ dân số là 3,399.0 người mỗi dặm vuông (1,313.0 / km ²). Có 4.461 đơn vị nhà ở tại một mật độ trung bình của 1,516.6 mỗi dặm vuông (585.9/km ²). Cơ cấu chủng tộc của thành phố là 98,13% người da trắng, 0,73% người Mỹ gốc Phi, 0,13% người Mỹ bản địa, 0,30% châu Á, Thái Bình Dương 0,01%, 0,10% từ các chủng tộc khác, và 0,60% từ hai hay nhiều chủng tộc. Hispanic hoặc Latino bất cứ chủng tộc nào là 1,16% dân số.

Có 4.122 hộ gia đình trong đó 25,5% có trẻ em dưới độ tuổi 18 sống với họ, 47,7% đã kết hôn cặp vợ chồng sống với nhau, 13,3% đã có một hộ phụ nữ không có hiện tại chồng, và 35,4% người không gia đình. 31,4% của tất cả các hộ gia đình đã được thực hiện của các cá nhân và 17,0% đã có một người nào đó sống một mình từ 65 tuổi trở lên. Các mô hộ gia đình trung bình là 2,28 và kích cỡ gia đình trung bình là 2,84.

Trong thành phố độ tuổi dân cư với 20,4% dưới 18 tuổi, 7,8% 18-24, 26,8% 25-44, 24,9% 45-64, và 20,0% từ 65 tuổi trở lên đã. Độ tuổi trung bình là 42 năm. Đối với mỗi 100 nữ có 92,3 nam giới. Đối với mỗi phụ nữ tuổi 100 18 và hơn, đã có 89,0 nam giới.

Thu nhập trung bình của một hộ gia đình trong thành phố là 23.107 USD, và thu nhập trung bình cho một gia đình là 30.534 USD. Phái nam có mức thu nhập trung bình là 26.242 USD so với 19.348 USD của với phái nữ. Thu nhập bình quân đầu người thành phố là 13.997 USD. Khoảng 18,1% các gia đình và 22,4% dân số dưới mức nghèo khổ, trong đó có 33,2% những người dưới 18 tuổi và 15,5% của những người 65 tuổi hoặc hơn.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 City's official website

Thành phố của West Virginia
Vùng đô thị Wheeling


title: Triepeolus circumculus

text:
Triepeolus circumculus là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Rightmyer mô tả khoa học năm 2008.

Chú thích

Tham khảo

Triepeolus
Động vật được mô tả năm 2008


title: Herschdorf

text:
Herschdorf là một đô thị ở huyện Ilm, bang Thüringen, Đức. Đô thị này có diện tích 9,54 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 988 người.

Tham khảo


title: Therapis

text:
Therapis là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Các loài
Therapis flavicaria (Denis & Schiffermüller, 1775)

Liên kết ngoài
Therapis at funet

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Ourapterygini


title: Hygrotus derelictus

text:
Hygrotus derelictus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Scudder miêu tả khoa học năm 1900.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Hygrotus


title: Alessandria

text:
Alessandria là một đô thị thuộc tỉnh Alessandria. Đây là thành phố tỉnh lỵ.
Đô thị này có diện tích 204 km2, dân số thời điểm ngày 31 tháng 8 năm 2009 là 93.922 người.
Thành phố nằm giữa một đồng bằng màu mỡ giữa sông Tanaro và sông Bormida, 90 km về phía đông nam Torino.
Thành phố Alessandria là một trung tâm vận tải đường sắt lớn.

Cư dân nổi tiếng
 Saint Baudolino (khoảng năm 700-khoảng năm 740), đạo sĩ của Diễn đàn Fulvio
 Francis Filiberti (thế kỷ 15), nhà điêu khắc
 John Mazzoni (15-thế kỷ 16), họa sĩ
 Giorgio Soleri (thế kỷ 16), họa sĩ
 Giuseppe Vermiglio (16-17 thế kỷ), họa sĩ
 John Migliara (1785-1837), họa sĩ
 Andrea Vochieri (1796-1833), người yêu nước
 Urbano Rattazzi (1808-1873), chính khách
 Francesco Faa Bruno (1825-1888), nhà toán học và các linh mục
 Virginia Marini (1844-1918), nữ diễn viên
 Angelo Morbelli (1854-1919), họa sĩ
 Sibilla (1876-1960), họa sĩ
 Peter Moran (1889-1980), họa sĩ
 Giovanni Ferrari (1907-1982), cầu thủ bóng đá
 Walter Audisio (1909-1973), nhà chính trị
 Franco Sassi (1912-1993), họa sĩ
 Umberto Eco (sinh 1932), nhà văn
 Gianni Rivera (sinh 1943), cầu thủ bóng đá

Tham khảo

Đô thị tỉnh Alessandria
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: Đa tình kiếm khách, vô tình kiếm

text:
Đa tình kiếm khách, vô tình kiếm (chữ Hán: 多情剣客無情剣) là một truyện kiếm hiệp nằm trong bộ Tiểu Lý phi đao (小李飛刀) của nhà văn Cổ Long. Nhân vật chính trong truyện là Thám hoa Lý Tầm Hoan, với tuyệt chiêu phóng phi đao, được võ lâm ca tụng là: Tiểu Lý phi đao, lệ bất hư phát.

Nội dung chính
Nhân vật chính của truyện là Lý Tầm Hoan. Ngoài ra còn có một số nhân vật khác như: Lâm Thi Âm, Thiết Giáp Kim Cương, Tiểu Phi, Lâm Tiên Nhi...

Lý Tầm Hoan sau mười năm sống ở quan ngoại trở về lại Trung Nguyên. Vừa đặt chân đến Trung Nguyên, Lý Tầm Hoan đã gặp một người thanh niên trẻ: Tiểu Phi, 1 tay kiếm siêu quần. Đồng thời họ Lý cũng bị dính vào một cuộc tranh chấp quyết liệt trong giới võ lâm nhằm giành lấy bộ Kim ty giáp. Hơn thế, Lý Tầm Hoan còn bị nghi oan là Mai Hoa Đạo, người đã gây ra vô số vụ giết người, cướp của. Họ Lý bị bắt và bị dẫn lên Thiếu Lâm Tự. Tại đây, với bản lĩnh tuyệt luân và trí thông minh của mình, Lý Tầm Hoan đã tự minh oan được cho mình, đồng thời giúp Thiếu Lâm Tự tìm ra nội gián. Cuối cùng, Lý Tầm Hoan nhận ra được Mai Hoa Đạo chính là “tàng kiếm giai nhân” Lâm Tiên Nhi, võ lâm đệ nhất mỹ nhân.

Nhân vật Lý Tầm Hoan
Sinh ra trong một gia đình danh gia, mấy đời đỗ Thám Hoa, họ Lý cũng không ngoại lệ. Hơn thế, ngay từ nhỏ, Lý Tầm Hoan đã học được một môn võ công tuyệt thế, danh hiệu Tiểu Lý Phi Đao bắt đầu có từ đó. Phi đao của họ Lý phóng ra chưa trật bao giờ, thế nên mới có biệt hiệu "Tiểu Lý phi đao, lệ bất hư phát" (Phi đao của Tiểu Lý, phóng ra không sai trật).

Bên cạnh tài năng văn võ song toàn, họ Lý còn có 1 tấm lòng nhân hậu vô biên, và là người quá đa tình mà gây nên họa phải lưu tán giang hồ, bỏ cả sự nghiệp. Ban ơn cho người khác không để ý, nhận ơn của người khác nhớ suốt đời. Trong một trận đánh chí mạng với những địch thủ khi Lý Tầm Hoan bị mai phục, Long Tiêu Vân đã ra tay giúp đỡ Lý Tầm Hoan thoát chết, hai người trở thành anh em kết nghĩa. Sau này Long Tiêu Vân có cảm tình với Lâm Thi Âm-người yêu đính ước từ nhỏ của Lý Tầm Hoan mà tương tư sinh bệnh nằm liệt gường. Lý Tầm Hoan biết chuyện một mặt bảo Lâm Thi Âm chăm sóc cho Tiêu Vân, đồng thời từ bỏ sản nghiệp, tương lai phiêu bạt giang hồ. Lâm Thi Âm đã không rõ chuyện này, nghĩ Lý Tầm Hoan vô tình bạc nghĩa, ăn chơi phong lưu nên kết hôn cùng Long Tiêu Vân. Lý Tầm Hoan đã vì tình huynh đệ mà hi sinh tình yêu của mình.

Họ Lý có hai đam mê chính: uống rượu và khắc tượng gỗ (tượng của Lâm Thi Âm).

Phi đao của họ Lý
Ngay từ nhỏ, Lý Tầm Hoan đã có cơ duyên học được 1 môn võ công tuyệt thế. Ngọn đao nhỏ bé, tầm thường trong tay hắn, khi đã bay ra trở thành vô cùng lợi hại, và đặc biệt chưa trật bao giờ. Trong đời, Lý đã tham gia hơn 300 trận đánh lớn nhỏ, ngọn phi đao phóng ra luôn luôn trúng đích, không sai 1 li. Uy danh Tiểu Lý Phi Đao vang dội khắp giang hồ. Trong cuốn Binh khí phổ của vị học giả uyên bác Bách Hiểu Sinh, phi đao của họ Lý được xếp thứ 3.

Rất nhiều cao thủ nhất nhì võ lâm đã bị bại dưới ngọn phi đao này. Trong đó có thể kể đến: Thượng Quan Kim Hồng, Thanh ma thủ Y Khốc, Cực Lạc Đồng Tử... và cả Bách Hiểu Sinh.

Binh khí phổ
Binh khí phổ là một danh sách xếp hạng 72 vũ khí trên giang hồ và cao thủ dùng nó ở trong tác phẩm này.

Nguồn gốc
Danh sách này do Bách Hiểu Sinh, một người được cho là hiểu biết nhiều trên võ lâm, lập ra; do vậy bản danh sách này được coi là chuẩn mực đánh giá cao thấp các cao thủ võ lâm. Tuy nhiên thứ hạng trong danh sách không phải lúc nào cũng đúng vì cao thủ hạng dưới vẫn có thể thắng người xếp hạng cao hơn, như Lý Tầm Hoan đánh bại Thượng Quan Kim Hồng. Bản danh sách này chỉ đúng ở một mức nào đó khi phân loại các cao thủ phía trên và phía dưới.

Mười vũ khí hàng đầu
Tuy nói rằng Binh khí phổ xếp hạng 72 vũ khí nhưng trong tác phẩm không nói đến đầy đủ tất cả. Mười thứ binh khí được xếp hạng đầu tiên là:

Chuyển thể

Truyền hình
 Tiểu Lý Phi Đao, TVB 1978 - Chu Giang, Hoàng Nguyên Thân, Hoàng Hạnh Tú
 Tiểu Lý Phi Đao, Đài Loan 1982 - Vệ Tử Vân, Long Truyện Nhân
 Đa Tình Kiếm Khách, Trung Quốc 1990 - Vu Kiện, An Di.
 Tiểu Lý Phi Đao, TVB 1994 - Quan Lễ Kiệt, Phó Minh Hiến
 Tiểu Lý Phi Đao, Trung Quốc 1999 - Tiêu Ân Tuấn, Ngô Kinh
 Phi Đao Vấn Tình, Trung Quốc 2000 - Tiêu Ân Tuấn, Trương Diên
 Phi Đao Hựu Kiến Phi Đao, Trung Quốc 2003 - Trương Trí Lâm, Lâm Tâm Như
 Tiểu Lý Phi Đao, Trung Quốc 2007 - Hoàng Tử Đằng, Trần Hi
 Phi Đao Hựu Kiến Phi Đao, Trung Quốc 2015 - Lưu Khải Uy, Dương Dung, Nghiêm Khoan

Điện ảnh
 Đa Tình Kiếm Khách Vô Tình Kiếm, Shaw Brothers 1977 - Địch Long, Nhĩ Đông ThăngĐa tình kiếm khách, vô tình kiếm (phim 1977)
 Ma Kiếm Hiệp Tình, Shaw Brothers 1982 - Địch Long, Nhĩ Đông Thăng, Phó Thanh
 Phi Đao Hựu Kiến Phi Đao, Shaw Brothers 1982 - Khương Đại Vệ, Từ Thiếu Cường
 Tiểu Lý Phi Đao, 1984 - Lăng Vân, Lý Tu Hiền, Lục Tiểu Phân
 Tiểu Lý Phi Đao Ngoại Truyện, 2000 - Vương Kiệt, Lê Tư

Tham khảo

Liên kết ngoài

Tiểu thuyết của Cổ Long


title: Nam Giang, Ba Trung

text:
Nam Giang (chữ Hán giản thể: 南江县, Hán Việt: Nam Giang huyện) là một huyện thuộc địa cấp thị Ba Trung, tỉnh Tứ Xuyên, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 3383 km2, dân số năm 2002 là 620.000 người. Huyện Nam Giang được chia thành các đơn vị hành chính gồm 11 trấn, 37 hương.
Trấn: Nam Giang, Sa Hà, CHính Trực, Đại Hà, Trường Xích, Lạc Bá, Đào Viên, Đông Du, Hạ Lưỡng, Cản Trường, Dương Bá.
Hương: Phượng Nghi, Chu Công, Hắc Đàm, Hòa Bình, Song Lưu, Nguyên Đàm, Cao Kiều, Bình Cương, Nhân Hòa, Thạch Than, Quan Môn, Hưng Mã, Bắc Cực, Quan Lộ, Quan Điền, Hồng Nham, Kiều Đình, Quý Dân, Sa Bá, Liễu Loan, Vị Than, Thượng Lưỡng, Quan Bá, Bình Hà, Lưu Bá, Xích Khê, Yến San, Bát Miếu, Cao Tháp, Đoàn Kết, Hồng Quang, Phó Gia, Hồng Tứ, Thiên Trì, Hầu Gia, Song Quế, Trại Pha.

Tham khảo

Ba Trung
Đơn vị cấp huyện Tứ Xuyên


title: Melissoptila mirnae

text:
Melissoptila mirnae là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Urban mô tả khoa học năm 1998.

Chú thích

Tham khảo

Melissoptila
Động vật được mô tả năm 1998


title: Dolichopeza hamulifera

text:
Dolichopeza hamulifera là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Dolichopeza


title: Falcaria lacertinaria

text:
Falcaria lacertinaria (tên tiếng Anh: Scalloped Hook-tip) là một loài bướm đêm thuộc họ Drepanidae. Nó được tìm thấy ở châu Âu và Anatolia.

Sải cánh dài 27–35 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 4 đến tháng 8 tùy theo địa điểm.

Ấu trùng ăn bạch dương và tống quán sủi.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
Vlindernet
waarneming.nl
Lepidoptera of Belgium
Scalloped Hook-tip at UKmoths

Động vật được mô tả năm 1758
Falcaria (Drepanidae)
Côn trùng châu Âu


title: Quận Martin, Kentucky

text:
Quận Martin là một quận thuộc tiểu bang Kentucky, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số người. Quận lỵ đóng ở.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ chính

Quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Kentucky


title: 11194 Mirna

text:
11194 Mirna (1998 YE) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 16 tháng 12 năm 1998 bởi K. Korlevic ở Visnjan.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Được phát hiện bởi Korado Korlević
Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1998


title: 25490 Kevinkelly

text:
25490 Kevinkelly (tên chỉ định: 1999 XN84) là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi dự án Nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất Lincoln ở Socorro, New Mexico, ngày 7 tháng 12 năm 1999. Nó được đặt theo tên Kevin Kelly, an American educator ở Lexington, Massachusetts.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 25001–26000

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thiên thể phát hiện năm 1999


title: Sericus hiramatsui

text:
Sericus hiramatsui là một loài bọ cánh cứng trong chi Sericus họ Elateridae. Loài này được Ôhira miêu tả khoa học năm 1995.

Chú thích

Tham khảo

Sericus