title: Kỵ sĩ bóng đêm

text:
Kỵ sĩ bóng đêm (tựa gốc tiếng Anh: The Dark Knight) là một bộ phim điện ảnh siêu anh hùng năm 2008 do Christopher Nolan làm đạo diễn, sản xuất và đồng biên kịch. Dựa trên nhân vật truyện tranh Người Dơi của DC Comics, tác phẩm là phần thứ hai trong loạt phim điện ảnh bộ ba The Dark Knight của Nolan cũng như phần tiếp nối của Huyền thoại Người Dơi (2005). Phim có sự tham gia của dàn diễn viên như Christian Bale, Michael Caine, Heath Ledger, Gary Oldman, Aaron Eckhart, Maggie Gyllenhaal và Morgan Freeman. Trong Kỵ sĩ bóng đêm, Bruce Wayne / Người Dơi (Bale), James Gordon (Oldman) và công tố viên quận Harvey Dent (Eckhart) tạo thành một liên minh chống tội phạm có tổ chức ở Thành phố Gotham nhưng bộ ba bị đe dọa bởi một kẻ chủ mưu vô chính phủ có biệt danh Joker (Ledger), khi hắn tìm cách phá hoại ảnh hưởng của Batman và khiến thành phố trở nên hỗn loạn.

Cảm hứng làm phim của Nolan đến từ các cuốn truyện tranh về Joker ra mắt năm 1940, cuốn graphic novel (một thể loại tiểu thuyết được viết và vẽ theo kiểu truyện tranh) The Killing Joke và loạt truyện The Long Halloween kể về nguồn gốc của Two-Face. Biệt hiệu "Dark Knight" (Kỵ sĩ bóng đêm) lần đầu được dùng để chỉ nhân vật Batman trong Batman #1 (1940), trong một truyện ngắn của tác giả Bill Finger. Kỵ sĩ bóng đêm được quay chính ở Chicago cũng như tại một số địa điểm khác ở Anh Quốc, Hoa Kỳ và Hồng Kông. Nolan đã sử dụng máy quay 70 mm IMAX để ghi hình một số phân cảnh, bao gồm cả cảnh xuất hiện đầu tiên của Joker trong phim. Lúc đầu hãng Warner Bros. từng tạo ra một chiến dịch tiếp thị lan truyền cho Kỵ sĩ bóng đêm thông qua việc phát triển các website quảng bá và những tấm ảnh chụp màn hình nổi bật trong các đoạn trailer về vai Joker của Ledger. Ledger qua đời vào ngày 22 tháng 1 năm 2008 chỉ vài tháng sau khi phim đóng máy và sáu tháng trước khi phim chiếu rạp vì bị sốc thuốc do dùng thuốc quá liều, dẫn đến rất nhiều sự chú ý từ giới báo chí và khán giả yêu điện ảnh.

Kỵ sĩ bóng đêm là một thành phẩm hợp tác sản xuất giữa Anh Quốc và Hoa Kỳ. Tác phẩm được công chiếu tại Hoa Kỳ vào ngày 18 tháng 7 năm 2008 và tại Anh Quốc vào ngày 25 tháng 7 năm 2008; phim cũng từng khởi chiếu tại Việt Nam vào ngày 29 tháng 8 năm 2008. Các nhà phê bình điện ảnh coi đây là một trong những tác phẩm điện ảnh hay nhất thập niên 2000 và một trong những phim siêu anh hùng hay nhất mọi thời đại; phim nhận đa số đánh giá tích cực, đặc biệt là về phân cảnh hành động, nhạc nền, kịch bản, diễn xuất (đặc biệt của Ledger), hiệu ứng hình ảnh và chỉ đạo, qua đó thiết lập nhiều kỷ lục trong thời gian công chiếu.

Kỵ sĩ bóng đêm xuất hiện trong danh sách tốp 10 của 287 nhà phê bình, nhiều hơn bất kì bộ phim nào khác trong năm 2008 ngoại trừ WALL·E; nhiều nhà phê bình (77) đã chọn Kỵ sĩ bóng đêm là phim điện ảnh hay nhất phát hành trong năm đó. Với doanh thu hơn 1 tỷ USD trên toàn cầu, tác phẩm trở thành phim điện ảnh có doanh thu cao nhất năm 2008 và phim điện ảnh có doanh thu cao thứ 36 mọi thời đại nếu không tính lạm phát (đứng thứ 4 tại thời điểm phát hành); phim còn thiết lập kỷ lục phim điện ảnh có doanh thu mở màn cao nhất với 158 triệu USD và nắm giữ kỷ lục này trong ba năm. Kỵ sĩ bóng đêm đã nhận tám đề cử Oscar, trong đó giành giải biên tập âm thanh xuất sắc nhất và Ledger được trao giải nam diễn viên phụ xuất sắc nhất sau khi qua đời. Kỵ sĩ bóng đêm trỗi dậy, phần cuối trong loạt phim ra mắt vào ngày 20 tháng 7 năm 2012.

Nội dung
Một băng nhóm tội phạm đeo mặt nạ cướp ngân hàng thành phố Gotham của bọn mob (cách gọi khác của mafia). Băng cướp bị Joker âm mưu gài bẫy và giết hại lẫn nhau để nhận khoản tiền chia sẻ cao hơn, cho đến khi chỉ còn Joker sau khi hạ sát tên cuối cùng và tẩu thoát với toàn bộ số tiền. Batman (danh tính thật là Bruce Wayne), Công tố viên quận Harvey Dent và Trung úy Jim Gordon tạo thành một liên minh chống tội phạm có tổ chức của thành phố. Bruce tin rằng khi Dent trở thành người bảo vệ của Gotham, anh có thể từ bỏ thân phận Batman và có một cuộc sống bình thường với người bạn gái lâu năm là Rachel Dawes – dù cô và Dent đang hẹn hò.

Những ông trùm của bọn mob là Sal Maroni, Gambol và Chechen tổ chức một cuộc họp qua video với viên kế toán biến chất là Lau, sau khi y lấy khoản tiền của chúng và chạy trốn đến Hồng Kông để bảo vệ số tiền và tránh bị sờ gáy (do Trung Quốc cấm dẫn độ tội phạm của nước này). Bất ngờ, Joker xuất hiện chen ngang buổi họp để cảnh báo chúng rằng Batman đang ở ngoài vòng pháp luật, và đề xuất tiêu diệt Batman nhằm đổi lấy phần thưởng là một nửa khoản tiền của chúng. Các ông chủ của bọn mob không đồng ý, thậm chí Gambol còn treo một khoản tiền thưởng khác để lấy đầu Joker. Sau đó Joker tìm và thủ tiêu Gambol, chiếm lấy băng đảng của hắn. Cuối cùng bọn mob quyết định làm theo đề nghị của Joker. Trong khi đó Batman tóm được Lau ở Hồng Kông và đem y trở về Gotham làm chứng, qua đó cho phép Dent bắt giữ toàn bộ bọn mob. Đáp lại, Joker giết Brian Douglas, một người hâm mộ và đóng giả làm Batman, rồi đe dọa sẽ tiếp tục sát hại người vô tội trừ khi Batman tiết lộ danh tính thật; y chứng minh bằng cách sát hại Ủy viên Cảnh sát Gillian B. Loeb và bà thẩm phán chủ trì phiên xử án bọn mob. Sau đó Joker còn cố gắng ám sát Thị trưởng Gotham là ông Anthony Garcia nhưng Gordon đã hi sinh thân mình để bảo vệ ngài Thị trưởng. Rồi Dent bắt cóc một trong những tay sai của Joker và biết được Rachel là mục tiêu tiếp theo của y.

Bruce buộc phải đưa ra quyết định tiết lộ thân phận thật của mình để ngăn Joker không giết hại thêm sinh mạng nào nữa. Nhưng trước khi anh kịp làm vậy thì Dent lại tuyên bố sai sự thật rằng mình là Batman. Rồi Dent bị áp giải vào buồng giam giữ bảo vệ trên xe vận tải nhưng Joker xuất hiện và tấn công đoàn hộ tống. Batman tiếp tục ra tay giải cứu Dent và Gordon (ông đã cải trang thành tài xế sau khi giả chết) và bắt giữ Joker, qua đó giúp Gordon được thăng chức lên Ủy viên. Các thám tử bị Maroni mua chuộc đã hộ tống Rachel và Dent đưa đi nhưng sau đó Gordon phát hiện ra họ chưa bao giờ về tới nhà. Trong khi đó Batman thẩm vấn Joker và được y tiết lộ rằng cả Rachel và Dent tại hai địa điểm riêng biệt có gắn kíp nổ, khiến Batman buộc phải lựa chọn cứu một trong hai người. Batman đua xe đến cứu Rachel, trong khi Gordon cố gắng cứu Dent. Nhưng khi đặt chân đến tòa nhà, Batman mới nhận ra Joker đã nói ngược địa chỉ của hai người. Cả hai tòa nhà phát nổ, giết chết Rachel và hủy hoại một nửa khuôn mặt của Dent. Cùng lúc đó Joker cũng tẩu thoát khỏi đồn cảnh sát cùng Lau và được y dẫn đến kho tiền của bọn mob. Sau đó Joker lấy xăng đốt trụi số tiền và giết luôn cả Lau lẫn Chechen.

Coleman Reese, một viên kế toán tại tập đoàn Wayne Enterprises suy luận ra Bruce là danh tính thật của Batman và đe dọa công khai thông tin trước công chúng. Vì không muốn lời tiết lộ của Reese can thiệp vào các kế hoạch của mình, Joker đe dọa sẽ phá hủy một bệnh viện trừ khi Reese bị thủ tiêu trong vòng một giờ đồng hồ. Tất cả các bệnh viện đều bị sơ tán và Gordon được cử đi bảo vệ Reese. Còn Joker trong bộ dạng cải trang một y tá phát hiện ra nơi Dent dưỡng thương và trao cho Dent một khẩu súng, qua đó thuyết phục anh đi trả thù cho cái chết của Rachel. Rồi Joker bấm kíp nổ phá hủy bệnh viện và tẩu thoát trên xe buýt kèm theo hàng loạt con tin. Trong khi đó Dent bắt đầu cuộc vui giết người, anh quyết định số phận của những kẻ mà anh cho là chịu trách nhiệm cho cái chết của Rachel bằng trò tung đồng xu may rủi. Cuối cùng Dent bắt cóc gia đình của Gordon vì tin rằng tình yêu Gordon dành cho gia đình ông cũng tương tự như tình yêu của anh dành cho Rachel.

Sau khi tuyên bố rằng thành phố Gotham sẽ phải chịu sự điều khiển của mình vào buổi tối, Joker đã gắn chất nổ vào hai chiếc phà sơ tán; một chiếc chứa dân thường còn chiếc kia chứa tù nhân. Các hành khách trên mỗi chiếc phà đều được trao một kíp nổ phá hủy chiếc phà kia, và Joker thông báo qua hệ thống liên lạc rằng y sẽ kích hoạt chất nổ ở cả hai phà nếu một trong hai phà chưa bị phá hủy trước nửa đêm. Bằng một thiết bị phát hiện tàu ngầm theo dõi toàn bộ thành phố, Batman đã phát hiện ra chỗ trốn của Joker với sự giúp đỡ miễn cưỡng của Lucius Fox. Trái với dự tính của Joker, cả dân thường và các tù nhân đều từ chối sát hại lẫn nhau, trong khi đó Batman tiếp cận và tóm được hắn sau một cuộc chiến chớp nhoáng. Trước khi cảnh sát đến để bắt giam Joker, y hả hê nói rằng người dân của Gotham sẽ đánh mất hi vọng một khi cơn thịnh nộ của Dent bị phơi bày trước công chúng.

Gordon và Batman đến tòa nhà nơi Rachel mất mạng. Lúc này Dent đang bắt gia đình của Gordon làm con tin và đe dọa giết họ. Anh bắn Batman, tự tha thứ cho mình rồi định giết con trai của Gordon vì cho rằng sự cẩu thả của ông đã khiến Rachel phải chết. Trước khi anh kịp tung đồng xu định đoạt số phận cậu bé, Batman trong bộ áo giáp đã ôm Dent nhảy khỏi tòa nhà và giết Dent. Sau đó Batman thuyết phục Gordon hãy để anh tự chịu trách nhiệm về những sinh mạng mà Harvey Dent đã giết nhằm bảo vệ hình tượng anh hùng của Dent. Khi cảnh sát tiến hành một cuộc săn tìm Batman, Gordon phá hủy thiết bị Bat-signal, Fox đứng nhìn thiết bị theo dõi tàu ngầm tự hủy, còn Alfred đốt cháy một bức thư từ Rachel nói rằng cô định cưới Dent. Phim kết thúc với cảnh Batman bị cảnh sát truy đuổi sau khi anh bị gán những tội ác mà Dent/Two-face gây ra.

Diễn viên

 Christian Bale vai Bruce Wayne / Batman:
 Michael Caine vai Alfred Pennyworth:
 Heath Ledger vai Joker:
Gary Oldman vai James Gordon:
Aaron Eckhart vai Harvey Dent / Two-Face:
Maggie Gyllenhaal vai Rachel Dawes:
Morgan Freeman vai Lucius Fox:
Hai diễn viên Monique Gabriela Curnen và Ron Dean lần lượt thủ vai Anna Ramirez và Michael Wuertz, những thám tử biến chất trong đơn vị của Gordon. Nestor Carbonell xuất hiện trong vai Anthony Garcia, thị trưởng thành phố Gotham. Ng Chin Han đóng vai Lau, một nhân viên kế toán biến chất của Chinese LSI Holdings kiêm ông chủ Hội Tam Hoàng. Eric Roberts thủ vai Sal Maroni, một tên trùm mafia người Ý tiếp quản vị trí của Carmine Falcone và Ritchie Coster đóng vai Chechen, một tên trùm mafia Chechen phụ trách khâu buôn lậu ma túy. Anthony Michael Hall xuất hiện trong vai Mike Engel, một phóng viên của Gotham Cable News, còn Keith Szarabajka đóng Gerard Stephens, một thám tử trong đơn vị của Gordon. Joshua Harto thủ vai Coleman Reese, một kế toán viên M&A tại Wayne Enterprises, anh là người suy luận danh tính Batman của Bruce từ Fox và lên kế hoạch tiết lộ nó cho Gotham. Melinda McGraw đóng vai Barbara Gordon, vợ của Gordon, trong khi Nathan Gamble đóng James Gordon Jr., cậu con trai mới lên mười của Gordon. Michael Jai White thủ vai Gambol, một tên trùm mafia châu Phi nắm giữ khâu đánh bạc trái phép và tống tiền. Colin McFarlane đảm nhiệm vai Gillian B. Loeb, Ủy viên cảnh sát của Gotham trước khi bị Joker sát hại.

Dàn diễn viên phụ trong phim còn có sự góp mặt của Nydia Rodriguez Terracina vai Thẩm phán Janet Surrillo, Tom Lister Jr. vai một người tù trên một trong những chuyến phà chở bom, William Fichtner đóng Giám đốc Ngân hàng Quốc gia Gotham, diễn viên Cillian Murphy trở lại trong vai khách mời Jonathan Crane / Scarecrow, kẻ từng bị Batman bắt giữ ở đầu phim. Nhạc sĩ Dwight Yoakam từng nhận được lời mời đóng những vai diễn như nhà quản lý hoặc cảnh sát biến chất nhưng thay vào đó ông lại lựa chọn tập trung vào album Dwight Sings Buck của mình. Thượng nghị sĩ Hoa Kỳ Patrick Leahy—một người hâm mộ truyện tranh Batman từng có một vai phụ trong phim điện ảnh Batman & Robin (1997) và một vai lồng tiếng trong Batman: The Animated Series—xuất hiện trong vai một vị khách mời tại bữa tiệc của Bruce. Ca sĩ đồng hát chính kiêm chơi guitar của hai ban nhạc Alkaline Trio và Blink-182 là Matt Skiba cũng có một vai nhỏ trong phim. David Dastmalchian là người thủ vai Thomas Schiff, một kẻ tâm thần hoang tưởng gia nhập băng đảng của Joker nhưng sau đó bị bắt và bị Dent chĩa súng đe dọa sau khi đóng giả làm vệ binh danh dự tại tang lễ của Loeb bên cạnh chính Joker.

Sản xuất

Phát triển

Trước khi phát hành Huyền thoại Người Dơi, nhà biên kịch David S. Goyer từng viết một khung sườn cho hai phần tiếp nối giới thiệu Joker và Harvey Dent. Ý định đầu tiên của ông là Joker để lại vết sẹo cho Dent trong phiên xử án Joker ở phần phim thứ ba, từ đó biến Dent thành Two-Face. Goyer vốn là người viết phần kịch bản nháp đầu tiên cho phim, ông đã lấy loạt truyện tranh giới hạn dài 13 số Batman: The Long Halloween của DC Comics làm nguồn cảm hứng chính trong cốt truyện của mình. Theo cựu nghệ sĩ truyện Batman Neal Adams, ông gặp David Goyer ở Los Angeles; câu chuyện cuối cùng dẫn đến truyện "The Joker's Five-Way Revenge" của Adams và Dennis O'Neil xuất hiện trong tập Batman #251, trong đó O'Neil và Adams tái giới thiệu nhân vật Joker. Trong khi Nolan lúc đầu do dự có nên trở lại ghế đạo diễn phần tiếp nối hay không, ông đã muốn tái hiện Joker trên màn ảnh. Ngày 31 tháng 7 năm 2006, hãng Warner Bros. chính thức thông báo bắt đầu sản xuất phần tiếp nối của Huyền thoại Người Dơi, có tựa đề The Dark Knight (Kỵ sĩ bóng đêm); đây là phim Batman người đóng đầu tiên không có chữ "Batman" trong tựa đề; Bale nhận xét về dấu hiệu thay đổi tựa đề, "điều này cho thấy Batman của tôi và Chris sẽ vô cùng khác biệt so với những phim khác".

Sau nhiều nghiên cứu kĩ lưỡng, anh trai của Nolan kiêm nhà đồng biên kịch là Jonathan Nolan gợi ý về hai lần xuất hiện của Joker, xuất bản trong số in đầu tiên của Batman (1940), làm những nguồn ảnh hưởng chủ yếu. Christopher đã nhờ Jonathan xem bộ phim tội phạm The Testament of Dr. Mabuse năm 1933 của Fritz Lang trước khi viết về Joker, với những đặc điểm của Mabuse tương tự Joker. Christopher Nolan gọi tác phẩm của Lang là "nghiên cứu cần thiết cho bất kì ai cố gắng viết về một siêu phản diện". Jerry Robinson, một trong những nhà đồng sáng tạo Joker cũng được mời cố vấn về chân dung của nhân vật. Nolan quyết định không tiết lộ một truyện gốc tỉ mỉ về Joker, thay vào đó là miêu tả sự phát triển quyền lực để không làm giảm những mối đe dọa mà hắn đưa ra; ông giải thích với MTV News, "Joker mà chúng ta thấy trong Kỵ sĩ bóng đêm đã hoàn thiện... Đối với tôi, Joker là một kẻ độc đoán. Không có sắc thái xám đối với y – có lẽ là sắc thái tím. Y nham hiểm đến mức khó ngờ. Y đột ngột xuất hiện giống như trong truyện tranh vậy." Nolan tiết lộ thêm với IGN, "Chúng tôi chưa bao giờ muốn làm một truyện gốc về Joker trong phim này", bởi vì "nội dung chủ yếu nói về Harvey Dent nhiều hơn, còn Joker được giới thiệu là một kẻ độc đoán. Đó là một yếu tố rất hồi hộp và vô cùng quan trọng trong phim, chúng tôi muốn đối phó với sự trỗi dậy của Joker chứ không phải về nguồn gốc của hắn". Nolan gợi ý rằng Batman: The Killing Joke ảnh hưởng đến một phần đoạn thoại của Joker trong phim, trong đó có câu thoại "bất kì ai cũng có thể trở thành hắn nếu được đặt trong hoàn cảnh thích hợp". Nolan cũng lấy phim Heat (1995) làm "một nguồn cảm hứng" cho mục đích của ông "để kể một câu chuyện rất lớn về thành phố hoặc câu chuyện của một thành phố": "Nếu bạn muốn tiếp quản Gotham, bạn phải mang đến cho Gotham một tầm quan trọng, sinh khí và sự sâu sắc ở đó. Vì thế bạn phải đối phó với những nhân vật chính trị và nhân vật truyền thông. Đó là một phần cơ cấu về cách một thành phố gắn kết với nhau."

Theo Nolan, chủ đề quan trọng của phần phim là "sự leo thang" và mở rộng cái kết của Huyền thoại Người Dơi, ông cho rằng "mọi thứ sẽ trở nên tồi tệ hơn cả trước khi chúng trở nên tốt đẹp hơn". Trong khi đó Nolan ám chỉ Kỵ sĩ bóng đêm sẽ tiếp nối chủ đề của Huyền thoại Người Dơi như công lý và trả thù bên cạnh những vấn đề của Bruce với cha anh. Ông cũng nhấn mạnh phần phim sẽ miêu tả Wayne giống một thám tử hơn, một khía cạnh của nhân vật chưa được phát triển hoàn thiện trong Huyền thoại Người Dơi. Nolan miêu tả sự cạnh tranh thân thiện Bruce Wayne và Harvey Dent là "xương sống" của bộ phim. Ông cũng lựa chọn cô đọng cốt truyện tổng thể, cho phép Dent trở thành Two-Face trong Kỵ sĩ bóng đêm, qua đó đem lại cho phim một chút dư vị cảm xúc mà nhân vật vô cảm như Joker không thể mang lại. Nolan còn thừa nhận tựa đề phim không chỉ liên hệ đến Batman, mà còn ám chỉ "kỵ sĩ trắng" bị sa ngã Harvey Dent.

Ghi hình

Trong lúc tìm kiếm các địa điểm ghi hình phim vào tháng 10 năm 2006, nhà quản lý địa điểm Robin Higgs đã ghé thăm Liverpool để tập trung chủ yếu vào bến tàu của thành phố. Những địa điểm tiềm năng khác còn có Yorkshire, Glasgow và các địa phận ở Luân Đôn. Vào tháng 8 năm 2006, một trong những nhà sản xuất phim là Charles Roven tuyên bố quá trình ghi hình chính sẽ bắt đầu vào tháng 3 năm 2007 nhưng rồi lịch thu hình bị dời xuống tháng 4. Về mặt phát hành tại các rạp chiếu IMAX, Nolan đã thu hình bốn phân cảnh chính theo định dạng này, trong đó phân cảnh cướp nhà băng của Joker mở đầu phim và cảnh rượt đuổi xe ở giữa phim, đánh dấu lần đầu tiên phim điện ảnh được ghi hình một phần bằng máy quay IMAX. Bên cạnh đó, đây cũng là phim Batman đầu tiên sử dụng máy quay 70 mm. Những máy thu hình dùng cho những phân cảnh không phải IMAX 35 mm là Panaflex Millennium XL và Platinum của Panavision.

Trong mười lăm năm Nolan từng muốn ghi hình phim ở định dạng IMAX, đồng thời sử dụng nó cho "những cảnh yên tĩnh bằng hình ảnh mà chúng tôi nghĩ sẽ rất thú vị." Việc sử dụng máy quay IMAX cung cấp thêm nhiều thử thách mới cho các nhà làm phim: máy quay to hơn và nặng hơn so với máy quay tiêu chuẩn, đồng thời việc tạo ra tiếng ồn gây khó khăn cho khâu thu lời thoại. Ngoài ra, máy quay có thời lượng tải phim ngắn từ 30 giây đến hai phút và giá của máy quay IMAX cũng đắt hơn máy quay 35 mm tiêu chuẩn. Tuy nhiên, Nolan cho biết ông ước rằng mình có thể ghi hình toàn bộ tác phẩm điện ảnh bằng IMAX: "nếu bạn có thể mang được một cái máy IMAX lên núi Everest hay đem ra ngoài không gian, bạn có thể sử dụng những cảnh quay đó trong một phim điện ảnh." Bên cạnh đó Nolan còn lựa chọn dựng một số phân cảnh IMAX bằng máy OCN thông thường, nhằm giảm thiểu tối đa các tổn thất phát sinh và tăng độ phân giải hình ảnh lên 18 nghìn line.

Hãng Warner Bros. chọn phim lấy bối cảnh tại Chicago trong 13 tuần, vì Nolan có một "trải nghiệm thật sự đặc biệt" khi quay một phần Huyền thoại Người Dơi tại đó. Thay vì sử dụng Tòa nhà Sở giao dịch chứng khoán Chicago làm địa điểm trụ sở của tập đoàn Wayne Enterprises như trong Huyền thoại Người Dơi, Kỵ sĩ bóng đêm lại cho thấy Trung tâm Richard J. Daley mới là trụ sở chính của Wayne Enterprises. Trong lúc ghi hình phim tại Chicago, tác phẩm được đặt tựa đề giả là Rory's First Kiss (tạm dịch: Nụ hôn đầu của Rory) để giảm sự chú ý tới công đoạn sản xuất nhưng cuối cùng các phương tiện truyền thông địa phương cũng phát hiện ra âm mưu này. Richard Roeper của nhật báo Chicago Sun-Times bình luận về sự vô lý trong âm mưu trên, "Liệu có một người hâm mộ Batman nào trên thế giới không biết rằng Rory's First Kiss chính là Kỵ sĩ bóng đêm, bộ phim được ghi hình ở Chicago trong nhiều tuần?". Quá trình sản xuất Kỵ sĩ bóng đêm ở Chicago đã giúp kinh tế của thành phố tăng thêm 45 triệu USD và tạo ra hàng nghìn việc làm. Về phần mở đầu phim liên quan đến Joker, đoàn làm phim đã ghi hình tại Chicago từ ngày 18 tháng 4 năm 2007 đến ngày 24 tháng 4 cùng năm. Họ trở lại tiếp tục thu hình từ ngày 9 tháng 6 năm 2007 đến đầu tháng 9. Đáng chú ý, không giống như Huyền thoại Người Dơi, phim sử dụng ít CGI hơn để ngụy trang Chicago. Nhiều địa điểm dễ nhận biết trong phim là Tháp Willis, Navy Pier, 330 North Wabash, Trung tâm James R. Thompson, Tháp và Khách sạn Quốc tế Trump, phố LaSalle, The Berghoff, nhà ga Millennium và khách sạn Hotel 71. Phim còn sử dụng một nhà máy cũ của Brach làm Bệnh viện Gotham. Bưu điện phố Van Buren đã ngừng hoạt động chính là Ngân hàng Quốc gia Gotham trong vụ cướp mở đầu phim. Một số phân cảnh như vụ rượt đuổi xe ô tô diễn ra trong khu đường hầm của Wacker Drive. Những tòa tháp Marina City cũng xuất hiện trên bối cảnh nền suốt bộ phim.

Pinewood Studios nằm gần Luân Đôn là không gian xưởng phim chính cho khâu sản xuất. Trong khi tham gia một cảnh đóng thế với xe Batmobile trong một cơ sở hiệu ứng đặc biệt ở gần Chertsey, Anh, kĩ thuật viên Conway Wickliffe đã qua đời do bị tông xe. Vì thế tác phẩm được dành tặng để tri ân cả Ledger và Wickliffe. Cảnh nhà hàng được thu hình tại Nhà hàng Criterion ở Piccadilly Circus, Luân Đôn. Mười tháng sau tại Nhà hàng Battersea Power đã ngừng hoạt động ở Luân Đôn, phim dựng nên cảnh ghi hình một quả cầu lửa dài , theo như đưa tin là dành cho phân cảnh mở màn, dấy lên những cuộc gọi từ người dân địa phương lo sợ về một cuộc tấn công khủng bố diễn ra trong nhà ga. Một sự cố tương tự cũng xảy ra trong lúc quay phim ở Chicago, khi một nhà máy kẹo của Branch bỏ hoang (chính là Bệnh viện Gotham trong phim) đã bị phá hủy.

Quá trình ghi hình ở Hồng Kông diễn ra từ ngày 6 tháng 11 đến 7 tháng 11 năm 2007 tại nhiều địa điểm ở khu Trung tâm, như tòa nhà cao nhất Hồng Kông ở thời điểm đó, Trung tâm Tài chính dành cho cảnh phim nơi Batman bắt Lau. Phim cũng thu hình tại hệ thống cầu thang cuốn. Đoàn làm phim còn thuê cả những chiếc trực thăng và phi cơ C-130. Các nhà chức trách địa phương cũng lo ngại về ô nhiễm tiếng ồn và tắc đường có thể xảy ra, vì thế đoàn làm phim đã gửi những bức thư đến người dân của thành phố hứa rằng mức độ âm thanh sẽ chỉ gây ra tiếng ồn to như tiếng xe buýt. Những nhà môi trường học còn chỉ trích đề nghị của các nhà làm phim khi thuê mặt trước của những tòa nhà cao tầng và để đèn điện thâu đêm suốt sáng để tăng cường quay phim; họ miêu tả hành động đó gây ra sự lãng phí điện rất lớn. Nhà quay phim Wally Pfister thấy rằng các quan chức thành phố đúng là một "cơn ác mộng"; cuối cùng Nolan phải tạo ra cảnh Batman nhảy xuống từ một tòa nhà cao tầng bằng kĩ thuật số.

Thiết kế

Nhà thiết kế phục trang Lindy Hemming miêu tả vẻ ngoài của Joker phản ánh tính cách của hắn, trong đó "hắn chẳng quan tâm gì đến bản thân"; cô không thiết kế nhân vật thành một kẻ lang thang nhưng vẫn làm hắn có vẻ "bụi bặm hơn, bẩn thỉu hơn", để "khi bạn thấy hắn trên phim, trông hắn hơi cộc cằn hoặc gắt gỏng". Nolan nhận xét, "Chúng tôi đã đánh một cú spin của Francis Bacon vào [mặt hắn]. Sự thối nát này, sự mục nát này nằm trong cấu tạo vẻ ngoài của chính nó. Thật là bẩn thỉu. Bạn gần như có thể tưởng tượng mùi của hắn như thế nào." Nhằm tạo ra tạo hình "vô chính phủ" của Joker, Hemming đã lấy cảm hứng từ những nghệ sĩ phản văn hóa đại chúng như Pete Doherty, Iggy Pop và Johnny Rotten. Ledger miêu tả mặt nạ "hề" của mình được ghép bởi ba miếng sillicon dán tem, giống như "một công nghệ mới", sẽ mất ít hơn một giờ để những nghệ sĩ hóa trang làm việc, nhanh hơn và tiện lợi hơn nhiều so với sử dụng những bộ phận giả. Ledger còn cho biết anh cảm thấy như mình không hề được hóa trang gì cả. Thiết kế Joker của Hemming và Ledger đã tác động đến văn hóa đại chúng và văn hóa chính trị như tấm poster "Joker" Barack Obama, từ đó trở thành một meme theo đúng nghĩa của nó.

Các nhà thiết kế đã cải tiến kiểu dáng của bộ Batsuit từ Huyền thoại Người Dơi khi thêm băng đàn hồi rộng để giúp bó chặt bộ trang phục vào người Bale và đề xuất thêm những công nghệ tinh xảo hơn. Bộ áo được tạo nên bởi 200 miếng cao su lẻ, sợi thủy tinh, lưới kim loại và nylon. Các nhà thiết kế cũng chế tạo một chiếc mũ trùm mới sau chiếc mũ bảo hiểm xe máy và tách hẳn khỏi phần cổ áo nhằm cho phép Bale có thể quay đầu sáng trái hoặc phải, lên hoặc xuống. Việc trang bị chiếc mũ trùm là để hiển thị những chiếc ống kính trắng qua đôi mắt khi nhân vật bật bộ điều khiển tách sóng siêu âm, đem lại cho Batman đôi mắt trắng giống như từ truyện tranh và hoạt hình. Bộ găng tay trang bị những chiếc dao cạo linh hoạt có thể dùng để phóng vào đối phương. Dù bộ trang phục mới chỉ nặng thêm , Bale lại thấy thoải mái hơn và không bị nóng khi mặc. Thành phố Gotham đã được miêu tả ít gan góc hơn trong Huyền thoại Người Dơi: "Chúng tôi đã cố gắng sắp xếp Gotham như cách chúng tôi từng tạo nên trong phần phim trước", nhà thiết kế sản xuất Nathan Crowley cho biết, "Gotham đang hỗn loạn. Chúng tôi vẫn tiếp tục khuếch đại chi tiết đó, vì vậy chúng tôi có thể giữ các hình ảnh của mình thật đẹp".

Hiệu ứng

Kỵ sĩ bóng đêm đã giới thiệu phương tiện mới của Batman là chiếc Batpod, một mẫu cải tiến của Batcycle. Nhà thiết kế sản xuất Nathan Crowley, người thiết kế xe Tumbler cho Huyền thoại Người Dơi, đã thiết kế 6 mẫu (xây dựng bởi nhà giám sát hiệu ứng đặc biệt Chris Corbould) để sử dụng cho khâu sản xuất phim, đồng thời để dự phòng cho những cảnh quay va chạm cần thiết và tai nạn có thể xảy ra. Crowley dựng một nguyên mẫu tại ga ra của Nolan trước khi tiến hành những bài kiểm tra an toàn trong 6 tháng. Chiếc Batpod được điều khiển bằng vai thay vì tay và có tấm chắn bọc ngoài để bảo vệ tay lái. Chiếc xe có mặt trước dài 508 mm (20 inch) và các lốp bánh sau, được trang bị lưỡi móc kéo, súng thần công và súng máy. Các động cơ nằm ở giữa bánh xe, đặt cách nhau 3 feet (1067 mm) ở mỗi mặt ngoài của xe tăng. Người lái nằm ở dưới gầm chiếc xe tăng, giúp dễ dàng di chuyển lên xuống để tránh bị trúng bất kì viên đạn nào mà Batman gặp phải. Diễn viên đóng thế Jean-Pierre Goy là người thực hiện những cảnh rượt đuổi xe trong Kỵ sĩ bóng đêm. Dù rất khó cầm lái vững chiếc Batpod, Goy là người duy nhất có khả năng cân bằng chiếc xe, thậm chí bình luận rằng anh "gần như không học cách lái xe máy" để có thể lái chiếc Batpod. Bale còn cố nài muốn tự mình thực hiện những cảnh ghi hình với Batpod nhưng anh đã bị đội ngũ ngăn cản vì lo sợ tính an toàn.

Nolan thiết kế màn xuất hiện của Two-Face trong phim theo kiểu một trong những thứ ít xáo trộn nhất; ông giải thích, "Khi chúng tôi xem những phiên bản ít khắc nghiệt hơn, chúng lại quá thật và ghê rợn hơn. Khi bạn xem một bộ phim như Cướp biển vùng Caribbean – hay tương tự như thế, có yếu tố về một hiệu ứng hình rất kỳ ảo và chi tiết, mà tôi nghĩ là quyền năng hơn và ít ghê rợn hơn". Framestore đã tạo ra 120 cảnh ghi hình mô phỏng bằng máy tính về mặt sẹo của Two-Face. Nolan thấy rằng việc hóa trang sẽ trông không chân thực vì nó chỉ cho chất liệu hóa trang vào gương mặt chứ không giống nạn nhân bị bỏng thật. Framestore cũng thừa nhận họ đã sắp xếp lại các vị trí của xương, cơ và khớp để nhân vật trông ấn tượng hơn. Đối với mỗi cảnh phim, ba máy quay được đặt ở những góc khác nhau trên phim trường để thu về đầy đủ diễn xuất của Aaron Eckhart. Eckhart còn đeo những chấm điểm trên mặt và một chiếc mũ chỏm giả hoạt động liên quan đến phát sáng. Framestore cũng tích hợp những cảnh thu hình của Bale và Eckhart vào trong cảnh phim tòa nhà nổ tung nơi Dent bị đốt cháy. Mô phỏng lửa trên mặt Eckhart rất khó khăn vì việc đốt cháy một nửa thứ nào đó đã vốn trông không thật.

Âm nhạc

Hai nhà soạn nhạc của Huyền thoại Người Dơi là Hans Zimmer và James Newton Howard đã trở lại để sáng tác nhạc cho phần phim tiếp nối này. Quá trình viết nhạc diễn ra trước khi ghi hình và trong lúc ghi hình Nolan nhận được một chiếc iPod ghi lại 10 giờ thu âm. Tổ khúc dài chín phút dành cho Joker mang tên "Why So Serious?" chủ yếu dựa trên hai nốt nhạc. Ông so sánh phong cách của nó giống với Kraftwerk, một ban nhạc người Đức đồng hương với ông, cũng như ban nhạc punk rock The Damned. Khi Ledger qua đời, Zimmer cảm thấy rối bời và sáng tác một bài chủ đề mới nhưng lại quyết định rằng ông không thể ủy mị và làm tổn hại "những dự án độc ác" (ngụ ý diễn xuất của Ledger). Howard là người viết những bài chủ đề "thanh lịch và tốt đẹp" của Dent, trong đó các bản nhạc chủ yếu chơi bằng nhạc cụ đồng.

Tiếp thị

Vào tháng 5 năm 2007, công ty 42 Entertainment khởi động một chiến dịch tiếp thị lan truyền bằng việc sử dụng tagline "Why So Serious?" của phim bên cạnh việc ra mắt một website chiến dịch chính trị ảo của Harvey Dent, có tựa đề "I Believe in Harvey Dent" (tạm dịch: Tôi tin vào Harvey Dent). Trang web được sử dụng nhằm thu hút người hâm mộ bằng cách nhờ họ góp tiền cho những gì họ muốn xem; thay mặt hãng Warner Bros, 42 Entertainment cũng thiết lập một phiên bản "phá hoại" của "I Believe in Harvey Dent", có tên gọi "I believe in Harvey Dent too" (Tôi cũng tin vào Harvey Dent), tại đây e-mail của người hâm mộ dần dần xóa những pixel, qua đó tiết lộ hình ảnh chính thức đầu tiên của Joker; nó cuối cùng bị thay thế bằng nhiều từ "Haha" và một thông điệp ẩn "Hẹn gặp lại vào tháng 12".

Trong sự kiện San Diego Comic-Con International 2007, 42 Entertainment đã khai trương trang web WhySoSerious.com, đồng thời gửi cho người hâm mộ dưới hình thức một trò chơi săn tìm nhằm tiết lộ đoạn teaser trailer và một tấm ảnh mới của Joker. Ngày 31 tháng 10 năm 2007, trang web biến thành một trò chơi săn tìm khác với thông điệp ẩn, hướng dẫn người hâm mộ khám phá những manh mối tại các địa điểm nhất định ở các thành phố lớn trên khắp nước Mỹ, rồi chụp tấm ảnh về khám phá của họ. Các manh mối kết hợp lại để tiết lộ một tấm ảnh mới về Joker và một đoạn ghi lại giọng nói của nhân vật trong phim, "And tonight, you're gonna break your one rule" (Và tối nay, ngươi sẽ phá vỡ một nguyên tắc của mình). Sau khi hoàn thành trò chơi, trang web đổi hướng đến một website khác mang tên Rory's Death Kiss (liên hệ đến tựa đề giả lúc làm phim là Rory's First Kiss), nơi người hâm mộ có thể gửi những tấm ảnh tự họ hóa trang giống Joker. Người gửi ảnh sẽ nhận được một bản sao của tờ báo ảo có tên là The Gotham Times; những phiên bản điện tử của chúng sẽ dẫn đến khám phá thêm nhiều trang web khác.

Phân cảnh đầu tiên của phim (cảnh Joker tiến hành cuộc đột kích ngân hàng) và những cảnh hậu trường khác từ phim, sẽ được chiếu chung với các buổi chiếu IMAX chọn lọc từ Thành phố chết — bộ phim ra rạp vào ngày 14 tháng 12 năm 2007. Một teaser chiếu rạp cũng phát hành với những phòng chiếu không IMAX của Thành phố chết và trên trang web chính thức. Ngày 8 tháng 7 năm 2008, phân cảnh trên được phát hành trong ấn bản đĩa Blu-ray của Huyền thoại Người Dơi. Cùng ngày 8 tháng 7 năm 2008, xưởng phim phát hành Batman: Gotham Knight, một phim hoạt hình gửi trực tiếp lên DVD giữa Huyền thoại Người Dơi và Kỵ sĩ bóng đêm, đồng thời gồm sáu truyện gốc do Bruce Timm — nhà đồng sáng tạo kiêm nhà sản xuất của Batman: The Animated Series — đạo diễn, với sự tham gia của diễn viên lồng tiếng Batman kì cựu Kevin Conroy. Mỗi phân đoạn lần lượt do Josh Olson, David S. Goyer, Brian Azzarello, Greg Rucka, Jordan Goldberg và Alan Burnett viết kịch bản, giới thiệu từng phong cách nghệ thuật riêng biệt, song song với nhiều nghệ sĩ cộng tác trong cùng Vũ trụ DC.

Sau cái chết của Heath Ledger vào ngày 22 tháng 1 năm 2008, hãng Warner Bros. đã điều chỉnh trọng tâm quảng cáo về Joker, khi chỉnh sửa một số trang web dành riêng cho quảng bá phim và đăng tải một lời tri ân tưởng nhớ đến Ledger trên trang web chính thức của phim; hãng còn phủ một dải băng màu đen trong một tấm ảnh ghép trên trang WhySoSerious.com. Ngày 29 tháng 2 năm 2008, trang I Believe in Harvey Dent được cập nhật để giúp người hâm mộ gửi các địa chỉ e-mail và số điện thoại. Vào tháng 3 năm 2008, chiến dịch hư cấu của Harvey Dent thông báo cho người hâm mộ biết về chiến dịch xe buýt thực tế có biệt hiệu là "Dentmobiles" sẽ ghé thăm nhiều thành phố khác nhau để quảng bá cuộc tranh cử công tố viên quận của Dent.

Ngày 15 tháng 5 năm 2008, hai công viên chủ đề là Six Flags Great America và Six Flags Great Adventure đã khai trương khu trò chơi roller coaster The Dark Knight Coaster trị giá 7.5 triệu USD, mô phỏng theo kiểu bị Joker theo dõi. Công ty Mattel cũng sản xuất nhiều đồ chơi và trò chơi cho Kỵ sĩ bóng đêm, như các nhân vật hành động, trang phục nhập vai, board game, những câu đố và một ấn bản trò chơi bài UNO đặc biệt; tất cả bắt đầu phân phối thương mại vào tháng 6 năm 2008. Pandemic Studios từng đang phát triển một video game chuyển thể ăn theo phim mang tên Batman: The Dark Knight, tuy nhiên khâu phát triển nó gặp phải hàng loạt gián đoạn và bị hủy trước khi hoàn tất.

Hãng Warner Bros. mất tới sáu tháng cho một chiến dịch chống vi phạm bản quyền, liên quan đến việc theo dõi những người có một bản sao tiền phát hành phim ở bất kì thời điểm nào. Lịch trình vận chuyển và giao hàng bị đặt so le cũng như kiểm tra tại chỗ, được thực hiện ở cả nội địa lẫn nước ngoài để đảm bảo việc sao chép phim bất hợp pháp không diễn ra trong các rạp chiếu. Mặc dù vậy một bản sao trái phép đã được phát hành khoảng 38 giờ sau khi phim ra rạp. Công cụ tìm kiếm của BitTorrent là The Pirate Bay còn chế nhạo ngành công nghiệp điện ảnh thông qua khả năng cung cấp phim ảnh miễn phí, khi trang web thay thế logo bằng một thông điệp châm chọc.

Phát hành
Ngày 14 tháng 7 năm 2008, hãng Warner Bros. đã tổ chức lễ ra mắt toàn cầu cho Kỵ sĩ bóng đêm khi đem chiếu phim tại một rạp IMAX với hai nhà soạn nhạc phim là James Newton Howard và Hans Zimmer đóng vai trò biểu diễn nhạc nền sống. Nhằm chuẩn bị cho việc phát hành thương mại của Kỵ sĩ bóng đêm, bộ phim đã vẽ ra "những đánh giá sớm tích cực áp đảo và tin đồn về hóa thân vai Joker của Heath Ledger". Kỵ sĩ bóng đêm khởi chiếu quốc tế vào ngày 16 tháng 7 năm 2008 tại Úc, qua đó thu về gần 2,3 triệu USD trong ngày chiếu mở màn. Tại Việt Nam, MegaStar Cineplex là đơn vị phát hành phim tại các cụm rạp ở Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Biên Hòa. Hải Phòng và Đà Nẵng, trong khi Galaxy Cinema—Cinebox phát hành phim tại hệ thống rạp ở Thành phố Hồ Chí Minh. Lịch khởi chiếu chung tại các rạp trên là ngày 29 tháng 8 năm 2008.

Tại thị trường Hoa Kỳ—Canada, Kỵ sĩ bóng đêm được phân phối đến 4.366 cụm rạp, phá vỡ kỷ lục phim có số lượng rạp chiếu cao nhất do Cướp biển vùng Caribbean 3: Nơi tận cùng thế giới nắm giữ vào năm 2007. Số lượng rạp chiếu gồm có 94 rạp IMAX, trong khi ước tính phim sẽ phát trên 9.200 phòng chiếu tại Hoa Kỳ—Canada. Các dịch vụ đặt vé trực tuyến đã tiêu thụ hết số lượng lớn vé cho khoảng 3.000 buổi chiếu nửa đêm cũng như những buổi chiếu sớm bất thường cho ngày mở màn của phim. Tất cả những rạp phim IMAX đều cho biết Kỵ sĩ bóng đêm đã cháy vé trong dịp cuối tuần mở màn. Kỵ sĩ bóng đêm sẽ được tái phát hành dưới định dạng IMAX nhân kỉ niệm 10 năm công chiếu phim trong vòng một tuần, bắt từ ngày 24 tháng 8 năm 2018. Phim sẽ khởi chiếu tại các hệ thống rạp AMC IMAX Theatres ở Universal CityWalk, Lincoln Square, Manhattan và Metreon cũng như Cinesphere, Ontario Place.

Đón nhận

Doanh thu phòng vé

Kỵ sĩ bóng đêm thu về 534,9 triệu USD tại thị trường Hoa Kỳ và 469,7 triệu USD tại các vùng lãnh thổ khác, nâng tổng mức doanh thu toàn cầu lên 1 tỷ USD. Trên toàn thế giới, tác phẩm là phim điện ảnh có doanh thu cao thứ 34 mọi thời đại, phim điện ảnh có doanh thu cao nhất năm 2008 và phim điện ảnh thứ tư trong lịch sử cán mốc hơn 1 tỷ USD. Phim thu về 199,7 triệu USD trên toàn thế giới trong dịp cuối tuần đầu công chiếu, xếp thứ 34 trên bảng xếp hạng mọi thời đại. Box Office Mojo ước tính bộ phim đã tiêu thụ hết hơn 74,26 triệu vé tại Hoa Kỳ trong đợt chiếu đầu tiên.

Nhằm tăng khả năng vượt mốc 1 tỷ USD doanh thu toàn cầu và giành giải Oscar, hãng Warner Bros. đã tái phát hành phim dưới định dạng truyền thống và IMAX tại các thị trường ở Hoa Kỳ cùng quốc gia khác vào ngày 23 tháng 1 năm 2009. Trước khi tái phát hành, doanh thu của phim vẫn đang ở mức 997 triệu USD nhưng sau khi tái phát hành, phim đã cán mốc 1 tỷ USD vào tháng 2 năm 2009.

Bắc Mỹ
Kỵ sĩ bóng đêm khởi chiếu vào thứ Sáu, ngày 18 tháng 7 năm 2008. Phim thiết lập kỷ lục buổi chiếu nửa đêm khi thu về 18,5 triệu USD từ 3.040 cụm rạp (một kỷ lục lần đầu bị Harry Potter và Hoàng tử lai phá vỡ). Những buổi chiếu mở màn nửa đêm đem về 640.000 USD từ các phòng chiếu IMAX. Phim tiếp tục chiếu tại 9.200 phòng chiếu với kỷ lục 4.366 cụm rạp (kỷ lục bị Người Sắt 2 vượt qua đầu tiên), đồng thời thiết lập con số 67,2 triệu USD  kỷ lục về doanh số mở màn và trong một ngày (cả hai đều bị Trăng non xô đổ đầu tiên) và một kỷ lục phòng vé dịp cuối tuần với 158,4 triệu USD (bị Harry Potter và Bảo bối Tử thần – Phần 2 vượt qua đầu tiên). Doanh thu trung bình mỗi rạp ở dịp cuối tuần là 36.283 USD đứng ở vị trí thứ 5 mọi thời đại. Ước tính Kỵ sĩ bóng đêm đã bán hết hơn 22,37 triệu vé trong tuần đầu phim ra mắt với giá trung bình 7,08 USD/vé trong năm 2008, giúp phim vượt qua Người Nhện 3 về số lượng vé tiêu thụ, khi bộ phim của Sam Raimi chỉ bán được 21,96 triệu vé với giá trung bình 6,88 USD/vé. Bên cạnh đó phim còn thiết lập kỷ lục doanh số IMAX dịp cuối tuần với 6,3 triệu USD (kỷ lục bị Star Trek vượt qua đầu tiên). Phim cũng đạt doanh thu cao nhất trong ngày Chủ Nhật với 43,6 triệu USD và doanh thu tuần mở màn cao nhất từ thứ Sáu đến thứ Năm với 238,6 triệu USD (cả hai đều bị Biệt đội siêu anh hùng xô đổ). Tác phẩm đạt doanh số cộng dồn cao nhất qua ngày công chiếu thứ ba và thứ tư (cả hai kỷ lục đều bị Harry Potter và Bảo bối Tử thần – Phần 2 phá vỡ) và tiếp diễn cho đến ngày công chiếu thứ mười (kỷ lục bị Biệt đội siêu anh hùng vượt qua). Ngoài ra, Kỵ sĩ bóng đêm là phim điện ảnh đạt cột mốc 100 triệu USD nhanh nhất (kỷ lục bị Trăng non phá vỡ), 150 triệu USD và mỗi khoản thu phụ 50 triệu USD thông qua 450 triệu USD (các kỷ lục bị Biệt đội siêu anh hùng xô đổ) và 500 triệu USD (kỷ lục bị Avatar vượt qua đầu tiên). Cuối cùng, phim đạt doanh thu cao nhất trong dịp cuối tuần thứ hai công chiếu (kỷ lục bị Avatar xô đổ đầu tiên).

Kỵ sĩ bóng đêm có doanh thu trong ngày thứ Bảy cao thứ tư (51.336.732 USD). Trong ngày thứ Hai đầu tiên, tác phẩm đem về 24,5 triệu USD, trở thành phim có doanh số trong ngày thứ Hai không phải kì nghỉ lễ cao nhất và tổng doanh thu trong ngày thứ Hai cao nhất; trong ngày thứ Ba đầu tiên, bộ phim thu về 20,9 triệu USD nữa, trở thành phim có doanh số trong ngày thứ Ba không phải mở màn cao nhất và tổng doanh số trong ngày thứ Ba cao nhất. Đáng chú ý, phim đứng thứ hai trên bảng xếp hạng doanh thu phòng vé trong dịp cuối tuần thứ hai cao nhất mọi thời đại tại Bắc Mỹ (tổng cộng là 253.586.871 USD) và là phim điện ảnh duy nhất trong năm 2008 vẫn duy trì vị trí quán quân các bảng xếp hạng trong bốn tuần liên tiếp.

Kỵ sĩ bóng đêm là phim điện ảnh có doanh thu cao nhất năm 2008, phim siêu anh hùng có doanh thu cao thứ hai, phim điện ảnh dựa trên truyện tranh có doanh thu cao thứ hai và phim điện ảnh có doanh thu cao thứ tư tại Bắc Mỹ mọi thời đại. Nếu không điều chỉnh lạm phát giá vé thì phim đứng thứ 28 mọi thời đại. Trái ngược với Avatar và Titanic — cả hai đều có doanh thu cao hơn tại Bắc Mỹ và doanh số tăng chậm nhưng ổn định — thì Kỵ sĩ bóng đêm đã phá vỡ các kỷ lục ở dịp cuối tuần mở màn và doanh thu có dấu hiệu giảm dần sau vài tuần chiếu đầu tiên.

Ngoài Bắc Mỹ
Ở thị trường ngoài Bắc Mỹ, Kỵ sĩ bóng đêm là phim điện ảnh có doanh thu cao nhất năm 2008 và phim siêu anh hùng có doanh thu cao thứ tư mọi thời đại. Phim ra mắt tại 20 vùng lãnh thổ khác nhau ở 4.520 phòng chiếu, thu về 41,3 triệu USD trong dịp cuối tuần đầu công chiếu. Phim chỉ xếp thứ hai sau Siêu nhân cái bang khi phim này ra mắt ở 71 vùng lãnh thổ trong dịp cuối tuần thứ ba công chiếu. Thị trường lớn nhất của Kỵ sĩ bóng đêm là nước Úc, nơi phim đem về 13,7 triệu USD trong tuần, đồng thời thiết lập kỷ lục phim siêu anh hùng có doanh số mở màn cao nhất. Tác phẩm đứng đầu bảng xếp hạng doanh thu phòng vé ngoài Bắc Mỹ trong ba tuần liên tiếp và tổng cộng bốn tuần. Do trích dẫn những yếu tố văn hóa nhạy cảm trong phim và sự miễn cưỡng tuân thủ các điều kiện trong giai đoạn tiền phát hành, hãng Warner Bros. đã từ chối phát hành phim tại Trung Quốc đại lục. Những thị trường đạt doanh thu cao nhất của phim ngoại trừ Bắc Mỹ là Anh Quốc, Ireland và Malta—nơi phim thu về 89,1 triệu USD. Tại Úc, bộ phim cũng đem về 39,9 triệu USD, đồng thời duy trì vị trí trong tốp 10 mọi thời đại của quốc gia này. Năm thị trường đạt doanh thu cao nhất của Kỵ sĩ bóng đêm ngoài Bắc Mỹ còn có Đức (29,7 triệu USD), Pháp và vùng Maghreb (27,5 triệu USD) và Hàn Quốc (25 triệu USD).

Giải trí tại gia

Ngày 9 tháng 12 năm 2008, Kỵ sĩ bóng đêm được phát hành dưới định dạng DVD và đĩa Blu-ray tại Bắc Mỹ, gồm có một ấn bản một đĩa DVD; hai ấn bản hai đĩa DVD đặc biệt; một ấn bản hai đĩa Blu-ray và một gói ấn bản Blu-ray đặc biệt kèm tặng một bức tượng Bat-pod nhỏ. Ấn bản đĩa Blu-ray/iTunes giới thiệu phim theo một tỉ lệ khung hình thay đổi với những phân cảnh IMAX dựng theo khung 1.78:1, còn những cảnh quay 35mm dựng theo khung 2.40:1. Các phiên bản DVD chứa đầy đủ bộ phim được đồng dựng theo tỉ lệ khung hình 2.40:1. Đĩa 2 của ấn bản DVD hai đĩa đặc biệt còn chứa sáu phân cảnh IMAX chính theo tỉ lệ khung hình gốc 1.44:1. Ngoài ra những cảnh quay IMAX trong suốt bộ phim còn được giới thiệu theo tỉ lệ khung 1.78:1 nằm trong ấn bản Blu-ray nhưng lại không nằm trong ấn bản DVD đặc biệt. Bên cạnh phát hành DVD tiêu chuẩn, một số cửa hàng cũng phát hành ấn bản phim độc quyền của họ. Tại Việt Nam, Hãng phim Phương Nam là đơn vị phát hành ấn bản DVD tựa Việt của Kỵ sĩ bóng đêm với mức giá 30.000 đồng/đĩa bắt đầu từ tháng 2 năm 2010.

Tại Anh Quốc, Kỵ sĩ bóng đêm đã có doanh số cộng dồn là 513.000 đơn vị ngay trong ngày đầu tiên phát hành, trong đó có 107.730 đĩa (21%) là đĩa Blu-ray, trở thành phim có số lượng đĩa Blu-ray cao nhất trong ngày ra mắt. Tại Hoa Kỳ, phim thiết lập kỷ lục về doanh số bán DVD nhiều nhất trong một ngày với 3 triệu đơn vị tiêu thụ trong ngày đầu tiên phát hành, trong đó 600.000 đĩa là đĩa Blu-ray. Các ấn bản DVD và đĩa Blu-ray cũng được phát hành tại Úc vào ngày 10 tháng 12 năm 2008, bao gồm ấn bản một đĩa DVD; một ấn bản hai đĩa DVD; một ấn bản hai đĩa DVD và Blu-ray kèm theo mặt nạ dơi; một ấn bản hai đĩa Blu-ray giới hạn tặng kèm tượng Batpod nhỏ; một ấn bản hai đĩa Blu-ray và một gói Batman Begins/The Dark Knight bốn đĩa DVD và Blu-ray. Tính đến ngày 19 tháng 12 năm 2008, doanh thu DVD của phim đứng ở vị trí quán quân trên các bảng xếp hạng của Úc và dự kiến sẽ phá vỡ kỷ lục doanh số ở Úc do Đi tìm Nemo thiết lập. Tác phẩm còn tiêu thụ các bản Blu-ray trị giá 370 triệu yên (4,1 triệu USD) tại Nhật Bản, đứng thứ 3 trong tốp 10 tổng doanh số bán đĩa Blu-ray.

Vào tháng 3 năm 2011, hãng Warner Bros. đề nghị phát hành thuê Kỵ sĩ bóng đêm trên Facebook, trở thành phim điện ảnh đầu tiên được phát hành thông qua phương tiện kĩ thuật số trên một trang mạng xã hội. Người dùng ở Hoa Kỳ có thể sử dụng Facebook Credits để xem bộ phim. Kỵ sĩ bóng đêm được phát hành ở định dạng 4K UHD Blu-ray vào ngày 19 tháng 12 năm 2017.

Đánh giá chuyên môn

Kỵ sĩ bóng đêm thường được coi là một trong những tác phẩm điện ảnh hay nhất từng được thực hiện. Trên hệ thống tổng hợp kết quả đánh giá Rotten Tomatoes, Kỵ sĩ bóng đêm nhận được 94% lượng đồng thuận dựa theo 334 bài đánh giá, qua đó đạt điểm trung bình là 8,6/10. Các chuyên gia của trang web nhất trí rằng, "Đen tối, phức tạp và khó quên, Kỵ sĩ bóng đêm không chỉ thành công trên tư cách một phim điện ảnh truyện tranh giải trí, mà còn là một saga (loại tiểu thuyết dài) tội phạm giàu cảm giác hồi hộp". Trên trang Metacritic, phần phim đạt số điểm 84 trên 100 dựa trên 39 nhận xét, chủ yếu là những lời khen ngợi. Lượt bình chọn của khán giả trên trang thống kê CinemaScore cho phần phim điểm "A" trên thang từ A+ đến F với số ít khán giả nam giới và lớn tuổi đánh giá thấp.

Roger Ebert của nhật báo Chicago Sun-Times chấm phim bốn trên bốn sao, ông miêu tả Kỵ sĩ bóng đêm là một "một bộ phim gây ám ảnh, vượt qua gốc rễ (chuyển thể từ truyện tranh siêu anh hùng) và trở thành một tác phẩm bi kịch xuất sắc". Ông ca ngợi các màn diễn xuất, chỉ đạo và kịch bản, cho rằng bộ phim "tái định nghĩa những tiềm năng của dòng phim điện ảnh truyện tranh". Ebert nhận xét "lối diễn xuất chúng" là của Heath Ledger, đồng thời cân nhắc xem liệu anh sẽ trở thành diễn viên đầu tiên đoạt giải Oscar sau khi chết kể từ Peter Finch vào năm 1976 hay không (tượng vàng cuối cùng được trao cho Ledger). Ebert cũng xếp tác phẩm là một trong hai mươi phim điện ảnh yêu thích của ông trong năm 2008.

Peter Travers của tạp chí Rolling Stone viết rằng Kỵ sĩ bóng đêm sâu sắc hơn so với phần trước, bên cạnh một kịch bản "khéo léo" phủ nhận xem xét kỹ lưỡng nhân vật Joker dưới góc độ tâm lý học phổ biến, thay vì kéo người xem vào một buổi kiểm tra tâm thần học của Bruce Wayne. Travers còn ca ngợi toàn bộ dàn diễn viên, ông cho rằng mỗi người mang một "trò chơi" của mình đến bộ phim. Ông nhận xét Bale là nhân tố "gây hồi hộp", gợi đến Al Pacino trong Bố già phần II, trong khi hình ảnh Harvey Dent của Eckhart thật "thương tâm đáng sợ", còn của Oldman thì "quá xuất sắc đến mức anh làm cho phẩm hạnh đạo đức hay hệt như Jim Gordon." Travers cho rằng Ledger làm thay đổi Joker từ màn hóa thân của Jack Nicholson vào một vùng lãnh thổ đen tối hơn, đồng thời thể hiện sự ủng hộ cho bất kì chiến dịch tiềm năng nào để giúp Ledger nhận một đề cử Oscar. Travers đánh giá các nhà làm phim đã đưa tác phẩm tiến xa khỏi điện ảnh truyện tranh và gần hơn đến một tác phẩm nghệ thuật đích thực, khi ông trích dẫn chỉ đạo của Nolan và "hiện thực gan góc" của nhà quay phim Wally Pfister đã giúp tạo ra một vũ trụ mang yếu tố "thô sơ và cốt yếu" ở sâu trong chính tác phẩm. Đặc biệt ông cũng lấy sự chỉ đạo hành động của Nolan trong phân cảnh vụ cướp theo định dạng IMAX so sánh với cảnh vụ cướp trong phim Heat (1995). Manohla Dargis của nhật báo The New York Times viết, "Nổi bật trong sự phân chia giữa nghệ thuật và công nghiệp, thơ ca và giải trí, bộ phim đen tối và sâu sắc hơn bất kì tác phẩm điện ảnh thuộc thể loại truyện tranh nào của Hollywood". Entertainment Weekly đưa Kỵ sĩ bóng đêm vào danh sách "hay nhất" cuối thập niên của tạp chí khi viết rằng, "Mỗi người anh hùng xuất sắc đều cần một phản diện xuất chúng. Trong năm 2008, Batman của Christian Bale đã tìm thấy phản diện của mình trong hình ảnh giáo sĩ điên loạn Joker của Heath Ledger". Nhà phê bình Mark Kermode của BBC trong một bài nhận xét tích cực viết rằng Ledger "cực kỳ, cực kỳ tuyệt vời" nhưng màn hóa thân của Oldman mới "là màn trình diễn xuất sắc nhất trong suốt cả bộ phim"; Kermode thấy rằng Oldman xứng đáng nhận một đề cử Oscar.

Emanuel Levy viết rằng Ledger "hoàn toàn tự ném mình vào vai diễn" và bộ phim đại diện cho tác phẩm "xuất sắc và công phu nhất" của Nolan, cũng như tác phẩm ấn tượng và cộng hưởng nhất về mặt kĩ thuật trong tất cả các phim Batman. Levy gọi những phân cảnh hành động trong phim là một vài trong những cảnh phim ấn tượng ông từng xem trong một phim điện ảnh Mỹ trong nhiều năm qua, và nói về phân cảnh lấy bối cảnh ở Hồng Kông của phim là đặc biệt ấn tượng về mặt thị giác. Levy và Travers có chung một kết luận về tác phẩm là "ám ảnh và huyền ảo", trong khi Levy tiếp tục nói rằng Kỵ sĩ bóng đêm là "không gì khác ngoài xuất chúng". Mặt khác, David Denby của The New Yorker đánh giá rằng cốt truyện phim chưa đủ mạch lạc để phân tích thêm chính xác sự bất bình đẳng. Ông cho rằng tâm trạng của bộ phim là một trong "những cực điểm liên tiếp" và thấy rằng nó quá gấp gáp và quá dài. Denby còn chỉ trích những phân cảnh mà ông cho là vô nghĩa hoặc bị cắt ngắn đi ngay khi chúng trở nên thú vị hơn. Denby cũng nhận xét rằng xung đột trọng tâm rất hiệu quả nhưng "chỉ một nửa nhóm có thể làm nó hoạt động"; ông cho rằng vai Bruce Wayne "điềm tĩnh" và vai Batman "bền bỉ nhưng thiếu thú vị" của Bale liên tục bị chuyển hướng chú ý bởi lối diễn "nham hiểm và đáng sợ" của Ledger, mà ông nhận xét là một nhân tố thành công của phim. Denby kết luận rằng Ledger "gây mê hoặc" ở mọi phân cảnh. Giọng nói của nhân vật Batman của Christian Bale (một phần được thay đổi trong quá trình hậu kỳ) là chủ đề chỉ trích đặc biệt bởi một số nhà phê bình, khi David Edelstein từ NPR miêu tả Bale thể hiện diễn xuất của mình bằng "một giọng nói trầm và thiếu kinh nghiệm hơn bao giờ hết". Tuy nhiên Alonso Duralde của MSNBC lại liên hệ giọng nói của Bale trong Kỵ sĩ bóng đêm đến một "tiếng kêu ken két kì quái", trái ngược với giọng nói sử dụng trong Huyền thoại Người Dơi, mà theo Duralde là "nghe trầm một cách lố bịch, giống như một đứa trẻ 10 tuổi giả giọng nói 'người lớn' để thực hiện những cuộc gọi điện thoại chơi khăm".

Kỵ sĩ bóng đêm là phim vĩ đại thứ 15 trong lịch sử trong danh sách "500 phim điện ảnh vĩ đại nhất mọi thời đại" của tạp chí Empire năm 2008, dựa trên số phiếu bầu chọn bởi 10.000 độc giả, 150 đạo diễn điện ảnh và 50 nhà phê bình điện ảnh uy tín. Lối diễn vai Joker của Heath Ledger cũng xếp thứ ba trong danh sách "100 nhân vật điện ảnh vĩ đại nhất mọi thời đại" của tạp chí này trong năm 2008. Vào tháng 6 năm 2010, vai Joker xếp thứ năm trong "100 nhân vật vĩ đại nhất trong 20 năm qua" của Entertainment Weekly. Màn hóa thân Joker của Ledger xếp thứ hai trong danh sách "Diễn xuất điện ảnh siêu anh hùng hay nhất mọi thời đại" của The Hollywood Reporter, chỉ sau vai Wolverine của Hugh Jackman. Tạp chí Paste đã xếp Kỵ sĩ bóng đêm là một trong "50 phim điện ảnh hay nhất thập niên (2000–2009)" ở vị trí thứ 11. Năm 2016, Playboy xếp tác phẩm thứ năm trong danh sách "15 phần tiếp nối hay hơn bản gốc". Kỵ sĩ bóng đêm còn nằm trong danh sách "Phim điện ảnh được quay xuất sắc nhất từ 1998 đến 2008" của American Cinematographer với thứ hạng trong tốp 10. Hơn 17.000 người trên khắp thế giới đã tham gia cuộc bình chọn cuối cùng. Vào tháng 3 năm 2011, các thính giả của BBC Radio 1 và BBC Radio 1Xtra cũng bình chọn bộ phim là phim điện ảnh yêu thích thứ tám mọi thời đại của họ. Ngày 22 tháng 3 năm 2011, trong chương trình truyền hình đặc biệt Best in Film: The Greatest Movies of Our Time, Kỵ sĩ bóng đêm được bình chọn là phim hành động hay thứ hai, trong khi Joker do Ledger thủ vai được bình chọn là nhân vật điện ảnh vĩ đại thứ ba. Năm 2012, Total Film xếp Kỵ sĩ bóng đêm nằm trong "sáu tác phẩm điện ảnh xuất sắc nhất trong vòng 15 năm qua"; tạp chí này viết, "Tác phẩm chính kịch tội phạm tâm lý opera của Christopher Nolan là bộ phim bom tấn hồi hộp nhất – và đầy thử thách nhất của thập niên". Năm 2014, Time Out đã mở cuộc thăm dò một số nhà phê bình, đạo diễn, diễn viên và diễn viên đóng thế điện ảnh để liệt bộ phim vào danh sách tốp 10 phim hành động của tạp chí. Kỵ sĩ bóng đêm xếp thứ 80 trong danh sách này. Năm 2014, Kỵ sĩ bóng đêm là phim điện ảnh xếp thứ ba trong danh sách "301 phim điện ảnh hay nhất mọi thời đại" của Empire do độc giả của tạp chí bình chọn. Bộ phim cũng xếp thứ 57 trong "100 phim điện ảnh yêu thích nhất của Hollywood", một danh sách biên tập bởi The Hollywood Reporter nhờ khảo sát "các giám đốc xưởng phim, chủ nhân giải Oscar và TV royalty". Kỵ sĩ bóng đêm còn xếp thứ 96 trong danh sách "100 phim điện ảnh Mỹ vĩ đại nhất" của BBC, do các nhà phê bình điện ảnh từ khắp nơi trên thế giới bầu chọn. Phim cũng được xếp là một trong tám phim điện ảnh yêu thích nhất của New Zealand theo cuộc bỏ phiếu năm 2015. Tác phẩm được xếp là "phim điện ảnh hay thứ 33 của thế kỉ 21" bởi 177 nhà phê bình điện ảnh, theo cuộc bình chọn của BBC vào năm 2016. Nhà phê bình điện ảnh uy tín Barry Norman đã lựa chọn Kỵ sĩ bóng đêm vào danh sách "100 phim điện ảnh hay nhất mọi thời đại" của ông.

Bình luận và chủ đề phân tích
Kết luận về một nhân vật như Joker, kẻ từ chối chơi theo luật phản diện truyền thống, đã khiến một số nhà phê bình và học giả nhất trí rằng sự miêu tả bạo lực trong Kỵ sĩ bóng đêm là một ẩn dụ rõ ràng về việc sử dụng vũ lực đối phó với những thảm họa toàn cầu trong thời kì hậu 11 tháng 9 ở Mỹ. Nhà văn truyện ly kỳ Andrew Klavan viết cho nhật báo The Wall Street Journal so sánh những biện pháp cực đoan mà Batman dùng để chống tội phạm có nét tương đồng với biện pháp của cựu tổng thống Hoa Kỳ George W. Bush sử dụng trong chiến tranh chống khủng bố. Klavan khen ngợi, "ở mức độ nào đó", Kỵ sĩ bóng đêm là một "tràng tán dương về lòng can đảm và sự dũng cảm từng được George W. Bush thể hiện trong thời kì khủng bố và chiến tranh". Klavan còn bổ sung cách giải thích về phim khi so sánh Batman—giống Bush, Klavan lập luận, "đôi khi phải đẩy những ranh giới về quyền công dân để đối phó với một trường hợp khẩn cấp, chắc chắn rằng anh ta sẽ không tái lập lại những ranh giới đó khi trường hợp khẩn cấp đã qua." Bài viết của Klavan đã nhận nhiều chỉ trích trên Internet và các phương tiện truyền thông đại chúng như "The Plank" của The New Republic. Đánh giá phim trên báo The Sunday Times, Cosmo Landesman lại đưa ra kết luận trái ngược với Klavan, ông lập luận rằng Kỵ sỹ bóng đêm đã "cung cấp rất nhiều chuyện gẫu theo chủ nghĩa đạo đức về cách chúng ta phải ôm một tên khủng bố – được rồi, là do tôi phóng đại. Tuy nhiên trái tim của phim lại là một cuộc thảo luận dài và chán ngắt về cách các cá nhân và tập thể phải từ bỏ luật pháp để đấu tranh chống lực lượng vô chính phủ. Để chiến đấu với bọn quái vật, chúng ta phải cẩn thận để không trở thành quái vật – kiểu như chúng. Tác phẩm bênh vực cho tuyên bố của liên minh chống chiến tranh rằng, trong một cuộc chiến chống khủng bố, bạn phải tạo điều kiện cho nhiều khủng bố hơn. Chúng ta đã được thấy những người vô tội đã chết vì Batman – và anh ta sụp đổ vì điều đó". Benjamin Kerstein viết cho Azure lại thấy rằng cả Klavan và Landesman "có chung một quan điểm", vì "Kỵ sĩ bóng đêm là tấm gương phản chiếu hoàn hảo của xã hội đang dõi theo nó: một xã hội bị chia rẽ về các vấn đề khủng bố và cách chiến đấu với nó, lần đầu tiên trong nhiều thập kỷ, một xu hướng đại chúng của Mỹ không còn tồn tại." Cựu tổng thống Hoa Kỳ Barack Obama từng sử dụng Kỵ sĩ bóng đêm để giúp giải thích cách hiểu của ông về vai trò và sự phát triển của Nhà nước Hồi giáo Iraq và Levant (ISIS): "Có một cảnh trong phân đoạn mở đầu trong đó các lãnh đạo băng đảng của Gotham đang họp mặt... Đây là những người gây chia rẽ thành phố. Chúng là những kẻ côn đồ nhưng theo kiểu có trật tự. Rồi Joker bước vào và làm cả thành phố bừng sáng trong ngọn lửa. ISIS chính là Joker. Nó có khả năng khiến cả vùng đất chìm trong lửa. Đó là lý do chúng ta phải chiến đấu với nó."

Theo nhà biên kịch David S. Goyer, chủ đề chính của Kỵ sĩ bóng đêm là sự leo thang. Thành phố Gotham nhu nhược và các công dân đổ lỗi cho Batman vì tình trạng bạo lực và tham nhũng của thành phố cũng như những lời đe dọa của Joker; điều đó đẩy Batman đến giới hạn của mình, khiến anh ta thấy rằng việc tự mình thi hành luật pháp lại đang làm suy đồi thành phố nhiều hơn. Roger Ebert nhấn mạnh, "Trong suốt bộ phim, [Joker] sắp đặt những tình huống hết sức khéo léo, buộc Batman, ủy viên Gordon và công tố viên quận Harvey Dent không thể đưa ra những quyết định theo luân thường đạo lý. Cho đến cuối phim, toàn bộ nền móng đạo đức của huyền thoại Batman đang bị đe dọa." Những nhà phê bình khác đề cập đến chủ đề chiến thắng của cái ác trước cái thiện. Harvey Dent vốn được coi là "Kỵ sĩ trắng" của Gotham ở đầu phim nhưng đến cuối phim bị cái ác cám dỗ. Mặt khác Joker lại được xem là đại diện của tình trạng vô chính phủ và hỗn loạn. Hắn không hề có động cơ, không mệnh lệnh hay ham muốn nào nhưng lại gây ra sự tàn phá và ngắm nhìn "cả thế giới bốc cháy". Tính logic khủng khiếp trong sai lầm của con người cũng là một chủ đề khác. Cảnh chở phà đã thể hiện con người có thể dễ dàng bị cái ác cám dỗ đến mức nào, điều đó có thể dẫn tới những thảm họa tiềm ẩn ra sao.

Giải thưởng

Nổi bật nhất trong số đề cử của phim là Heath Ledger thâu tóm gần như tuyệt đối hơn hai mươi giải thưởng cho diễn xuất, trong đó có giải Oscar cho nam diễn viên phụ xuất sắc nhất, giải SAG cho nam diễn viên phụ xuất sắc nhất, Quả cầu vàng cho nam diễn viên điện ảnh phụ xuất sắc nhất và giải BAFTA cho nam diễn viên phụ xuất sắc nhất. Kỵ sĩ bóng đêm còn nhận các đề cử từ Nghiệp đoàn Nhà văn Mỹ (kịch bản chuyển thể xuất sắc nhất), Nghiệp đoàn Nhà sản xuất điện ảnh Mỹ và Nghiệp đoàn Đạo diễn điện ảnh Mỹ, cũng như một loạt các đề cử và chiến thắng từ giải thưởng nghiệp đoàn khác. Phim cũng nhận đề cử cho phim hay nhất tại lễ trao giải BFCA lần thứ 14 và có tên trong danh sách tốp 10 phim điện ảnh hay nhất năm của Viện phim Mỹ.

Tại lễ trao giải Oscar lần thứ 81, Kỵ sĩ bóng đêm đã giành tám đề cử, phá vỡ kỷ lục phim điện ảnh dựa trên truyện tranh, comic strip hoặc graphic novel có nhiều đề cử nhất của Dick Tracy. Kỵ sĩ bóng đêm giành chiến thắng hai hạng mục: nam diễn viên phụ xuất sắc nhất cho Ledger và biên tập âm thanh xuất sắc nhất. Bên cạnh đó phim cũng nhận sáu đề cử khác cho chỉ đạo nghệ thuật xuất sắc nhất, quay phim xuất sắc nhất, hòa âm hay nhất, hiệu ứng hình ảnh xuất sắc nhất, hóa trang xuất sắc nhất và dựng phim xuất sắc nhất. Heath Ledger là chủ nhân đầu tiên của hạng mục Oscar cho nam diễn viên phụ xuất sắc nhất sau khi qua đời, cũng như chủ nhân thứ hai của tượng vàng cho hạng mục diễn xuất sau khi chết (diễn viên Peter Finch từng giành nam diễn viên chính xuất sắc nhất cho phim Network vào năm 1976 sau khi qua đời). Ngoài ra, tượng vàng của Ledger còn đánh dấu lần đầu tiên một phim điện ảnh siêu anh hùng chuyển thể giành chiến thắng trong các hạng mục chính của Oscar (sản xuất, đạo diễn, diễn xuất hoặc kịch bản). Đáng chú ý, chiến thắng của Richard King ở hạng mục biên tập âm thanh xuất sắc nhất đã chặn đứng chuỗi chiến thắng áp đảo hoàn toàn trong buổi tối của bộ phim đoạt giải phim hay nhất năm đó là Triệu phú ổ chuột. Mặc dù không nhận đề cử cho phim hay nhất, bài hát mở màn lễ trao giải năm đó đã bày tỏ sự tôn trọng đến Kỵ sĩ bóng đêm bên cạnh năm đề cử phim hay nhất khác, khi diễn viên Hugh Jackman cưỡi trên một mô hình của chiếc xe Batpod làm từ bìa giấy. Dù giành được thành công về mặt phê bình, đáng chú ý là bộ phim lại vắng mặt trong danh sách đề cử phim hay nhất, dấy lên sự tranh cãi và nhiều chỉ trích giải Oscar vì "làm hạ thấp" bộ phim. Có suy đoán cho rằng Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Điện ảnh sau đó đã điều chỉnh số lượng đề cử cho phim hay nhất thành mười phim thay vì năm phim theo truyền thống là do bỏ sót Kỵ sĩ bóng đêm. Trong một phiên vấn đáp sau tuyên bố trên, chủ tịch của Viện Hàn lâm là Sidney Ganis nói; "Tôi sẽ không nói với các bạn sự thật nếu tôi nói rằng Kỵ sĩ bóng đêm đã không xuất hiện". Do Kỵ sĩ bóng đêm là thành phẩm do Anh-Mỹ phối hợp sản xuất, tác phẩm đã giành đề cử phim hay nhất tại lễ trao giải Goya 2009. Phim cũng có một đề cử với hạng mục Khoa học viễn tưởng tại lễ trao giải Seiun ở Nhật Bản, bên cạnh chiến thắng giải Viện Hàn lâm Nhật Bản cho phim ngoại ngữ hay nhất.

Di sản

Theo David Sims từ The Atlantic, Kỵ sĩ bóng đêm đã "chính thống hóa" dòng phim điện ảnh truyện tranh trong mắt của các xưởng phim, từ đó tạo nên sân khấu cho sự thành công của những thương hiệu nhượng quyền như Vũ trụ Điện ảnh Marvel (MCU). Darren Franrich của tờ Entertainment Weekly viết rằng tác phẩm đã "thắt chặt một cách nói mới về dòng phim siêu anh hùng", đặc biệt bộ phim ghi nhận chúng là những phương tiện nghiêm túc cho bình luận chính trị và thành tựu nghệ thuật.

Nhiều yếu tố của Kỵ sĩ bóng đêm đã ảnh hưởng sâu sắc đến một số phim điện ảnh sau này. Chẳng hạn như đạo diễn Ryan Coogler lấy hình mẫu thành phố Gotham trong Kỵ sĩ bóng đêm làm một phần cảm hứng cho hình mẫu vương quốc Wakanda trong tác phẩm bom tấn Chiến binh Báo Đen năm 2018. Trong khi đó, Michael B. Jordan từng lấy diễn xuất của Ledger làm cảm hứng cho hình tượng cũ của Killmonger, nhân vật phản diện trong Chiến binh Báo Đen. Đạo diễn Sam Mendes gọi Kỵ sĩ bóng đêm là một "thứ làm thay đổi cuộc chơi đối với tất cả mọi người", ông cho biết phim đã ảnh hưởng đến cách ông tiếp cận để thực hiện Tử địa Skyfall (2012): "Điều Nolan đã chứng tỏ là bạn có thể làm một tác phẩm điện ảnh lớn cực kỳ hồi hộp và giải trí, có nhiều thứ để nói về thế giới chúng ta đang sống... Điều đó đã giúp tôi tự tin để thực hiện bộ phim này theo hướng mà nếu không có Kỵ sĩ bóng đêm thì sẽ trở nên bất khả thi". Nhà soạn nhạc Blake Neely cho chương trình truyền hình Arrow cũng sử dụng nhạc nền Kỵ sĩ bóng đêm của Hans Zimmer với vai trò tương tự. Ngoài ra, trong một lễ kỉ niệm lần thứ 10 của Rotten Tomatoes, Erik Amaya ghi nhận diễn xuất của Ledger đã cung cấp thêm một cách giải thích mới lạ về Joker trước công chúng, khi chứng minh Joker là khuôn mẫu cho những vai diễn điện ảnh sau này. Erik Davis, Trưởng Ban biên tập của Fandango.com nhận định, "Lối diễn của Heath Ledger đã tạo ảnh hưởng lớn tới cách lột tả Joker... Kỵ sĩ bóng đêm đã định hình lại thể loại phim về siêu anh hùng. Còn cách hóa thân của Ledger đã định hình lại cách lột tả về nhân vật này, nhờ đó phim đã nhận được sự quan tâm lớn của khán giả". Robert Moses Peaslee, đồng biên tập cuốn The Joker: A Serious Study of the Clown Prince of Crime, nói rằng lối diễn xuất linh hoạt, như "tắc kè hoa" mà Ledger đưa vào vai diễn đã làm "mờ mắt" những người hâm mộ trung thành của nhân vật này và cả những diễn viên từng đoạt giải Oscar như Leto hay Phoenix.

Một vài nhà phê bình nhận thấy những bộ phim sau này đã bắt chước tông màu tối và gan góc của Kỵ sĩ bóng đêm nhưng không tái hiện lại chất lượng về kịch bản, diễn xuất hoặc cốt truyện của phim. Theo Charles Bramesco của báo The Guardian, rất nhiều phim điện ảnh của DC Extended Universe (DCEU) – chẳng hạn như Batman đại chiến Superman: Ánh sáng công lý, Biệt đội cảm tử hay Liên minh Công lý – "đã bắt chước sai lệch tông màu buồn mang nét trang nghiêm chính đáng của Nolan". Chris Newbould từ The National cũng có một kết luận tương tự khi bày tỏ sự buồn phiền về cách những bộ phim của DCEU "đã thất bại trong việc thu hút khán giả lẫn nhà phê bình trong khi biểu diễn doanh thu phòng vé ở mức đạt yêu cầu". Nick Pope của Esquire thậm chí còn cáo buộc Kỵ sĩ bóng đêm đã cổ động tương lai của các phim siêu anh hùng "tự làm [chúng] trở nên quá nghiêm túc."

Xem thêm
 Người Dơi trong điện ảnh
 Phim tội phạm
 Điện ảnh 2008
 Người Sắt (phim 2008)

Ghi chú

Chú thích

Đọc thêm

Liên kết ngoài

The Dark Knight – Blu-Ray Review Kỵ sĩ bóng đêm: Đánh giá đĩa Blu-ray tại HD Report

Phim năm 2008
Phim tiếng Anh
Phim hành động thập niên 2000
Phim chính kịch hình sự thập niên 2000
Phim hành động giật gân thập niên 2000
Phim tội phạm giật gân thập niên 2000
Phim chính kịch tâm lý thập niên 2000
Phim siêu anh hùng thập niên 2000
Phim tiếp nối thập niên 2000
Phim hành động tội phạm
Phim chính kịch siêu anh hùng
Phim Mỹ
Phim hành động Mỹ
Phim hành động giật gân Mỹ
Phim siêu anh hùng của Mỹ
Phim tiếp nối Mỹ
Phim Vương quốc Liên hiệp Anh
Phim tiếp nối Vương quốc Liên hiệp Anh
Phim Người Dơi
Phim về Joker
Phim về an ninh và giám sát
Phim về khủng bố
Phim về người bị loạn thần kinh nhân cách
Phim sử dụng công nghệ CGI
Phim IMAX
Phim lấy bối cảnh năm 2006
Phim quay tại Pinewood Studios
Phim quay tại Vương quốc Liên hiệp Anh
Phim quay tại Los Angeles
Phim quay tại Chicago
Phim quay tại Hồng Kông
Nhạc nền phim của Hans Zimmer
Nhạc nền phim của James Newton Howard
Kịch bản phim của Christopher Nolan
Phim do Christopher Nolan đạo diễn
Phim do Christopher Nolan sản xuất
Phim có doanh thu trên một tỷ đô-la Mỹ
Phim giành giải BAFTA
Phim giành giải Empire cho phim hay nhất
Phim giành giải Oscar cho biên tập âm thanh xuất sắc nhất
Phim có diễn xuất giành giải Oscar cho Nam diễn viên phụ xuất sắc nhất
Phim có diễn xuất giành giải Quả cầu vàng cho Nam diễn viên phụ xuất sắc nhất
2
Phim của Legendary Pictures
Phim của Syncopy Inc.
Phim của Warner Bros.
Phim về tội phạm


title: Lovech (tỉnh)

text:
Lovech là một trong 28 tỉnh của Bulgaria. Tỉnh này có diện tích 4218  km², dân số thời điểm 2009 là 163.806 người. Tỉnh lỵ đóng tại thành phố Lovech.

Các đô thị
Tỉnh Lovech (област, oblast) có 8 đô thị (số ít: oбщина, obshtina – số nhiều: общини, obshtini). Bảng dưới đây là chuyển tự tên các đô thị, thị trấn chính (in đậm) hoặc xã, dân số thời điểm năm 2009.

Nhân khẩu học
Theo điều tra dân số năm 2001, tỉnh Lovech có dân số 169.951 người, trong đó có  là nam giới và  là nữ giới.

Tham khảo

Tỉnh của Bulgaria
Tỉnh Lovech


title: Alavieska

text:
Alavieska là một đô thị của Phần Lan.

Đô thị này nằm ở tỉnh Oulu trong vùng Bắc Ostrobothnia. Đô thị này có dân số 2.902 với diện tích là 253,01 km² trong đó có 1,62 km² là diện tích mặt nước. Mật độ dân số là 11,5 người trên mỗi km².

Đô thị này chỉ sử dụng tiếng Phần Lan.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Alavieska – Official site tiếng Phần Lan

Đô thị của vùng Bắc Ostrobothnia


title: Bouvron, Meurthe-et-Moselle

text:
Bouvron là một xã của tỉnh Meurthe-et-Moselle, thuộc vùng Grand Est, đông bắc nước Pháp. Xã này có dân số thời điểm năm 1999 là 194 người.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Bouvron on l'Institut géographique national

Xã của Meurthe-et-Moselle


title: Chalcostephia flavifrons

text:
Chalcostephia flavifrons (tên tiếng Anh là Yellowface hoặc Inspector) là một loài chuồn chuồn ngô thuộc họ Libellulidae. Nó là loài duy nhất thuộc chi.

Nó được tìm thấy ở Angola, Botswana, Burkina Faso, Cameroon, Cộng hòa Dân chủ Congo, Bờ Biển Ngà, Guinea Xích Đạo, Ethiopia, Gambia, Ghana, Guinea, Guinea-Bissau, Kenya, Liberia, Madagascar, Malawi, Mozambique, Namibia, Nigeria, Senegal, Sierra Leone, Nam Phi, Tanzania, Togo, Uganda, Zambia, Zimbabwe, và có thể cả Burundi. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, rừngs ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, xavan khô, xavan ẩm, vùng cây bụi khô khu vực nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, vùng cây bụi ẩm khu vực nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, sông ngòi, sông có nước theo mùa, vùng đất ẩm với cây bụi là chủ yếu, đầm lầy, hồ nước ngọt có nước theo mùa, đầm nước ngọt, đầm nước ngọt có nước theo mùa, và suối nước ngọt.

Chú thích

Tham khảo
 Clausnitzer, V. 2005. Chalcostephia flavifrons. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 9 tháng 8 năm 2007.

Chalcostephia
Động vật được mô tả năm 1889


title: Megachile abnegatula

text:
Megachile abnegatula là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1937.

Chú thích

Tham khảo

A
Động vật được mô tả năm 1937


title: Campagnano di Roma

text:
Campagnano di Roma là một đô thị trong tỉnh Roma, vùng Lazio, Ý. Đô thị này có diện tích km2, dân số thời điểm năm 2020 là 11 390 người. Đô thị này có cự lỵ 30 km về phía tây bắc Roma.

Tham khảo

Đô thị tỉnh Roma
Đô thị Thành phố trung tâm Thủ đô Roma


title: Saint-Agnan-sur-Erre

text:
Saint-Agnan-sur-Erre là một xã trong tỉnh Orne, vùng Normandie tây bắc nước Pháp. Xã Saint-Agnan-sur-Erre nằm ở khu vực có độ cao trung bình 111 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE commune file

Sailntagnansurerre


title: Bán tự cảnh

text:
Bán tự cảnh (danh pháp khoa học: Strobilanthes alternata) là một loài thực vật có hoa thuộc họ Ô rô (Acanthaceae).

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
http://www.hear.org/pier/species/hemigraphis_alternata.htm
http://cookislands.bishopmuseum.org/species.asp?id=6223

A


title: Cryptocephalus quadripunctatus

text:
Cryptocephalus quadripunctatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được G. A. Olivier miêu tả khoa học năm 1808.

Chú thích

Tham khảo

Q


title: Đào Sư Tích

text:
Đào Sư Tích (chữ Hán: 陶師錫, 1350 - 1396), người làng Cổ Lễ, huyện Nam Chân (sau đổi là huyện Trực Ninh), phủ Thiên Trường. Nay thuộc tỉnh Nam Định. Ông đỗ trạng nguyên khoa Giáp Dần niên hiệu Long Khánh thứ 2 (1374), đời Trần Duệ Tông. Tháng 5 năm 1381, ông được lấy làm Tả tư lang trung, Nhập nội hành khiển. Tháng 12 năm 1383, vua Phế Đế sai ông đề tựa ở đầu sách "Bảo Hòa [điện] dư bút". Tháng 12 năm 1392, thời Trần Thuận Tông, ông bị giáng xuống Trung tư thị lang, Tri thẩm hình viện sự, do Quốc tử trợ giáo Đào Xuân Lôi khai rằng ông có xem bức thư của chính Xuân Lôi dâng lên nhà vua để phê phán sách Minh đạo của Hồ Quý Ly. Sau khi qua đời dân làng Cổ Lễ thờ ông làm thành hoàng, được nhiều triều đại vua chúa ban sắc cho làm thượng đẳng thần.

Tiểu sử
Đào Sư Tích sinh năm Canh dần (1350) là con trai Tiến sĩ Đào Toàn Bân đỗ tiến sĩ chính bảng làm quan chức tri Thẩm hình viện sự. Nguyên quán ông là làng Song Khê, xã Song Khê, huyện Yên Dũng, Tỉnh Bắc Giang, nhưng sau này ông dời nhà lên ở xã Lý Hải, huyện An Lãng, phủ Tam Đái thuộc Sơn Tây (nay là thôn Lý Hải, xã Phú Xuân, huyện Bình Xuyên, tỉnh Vĩnh Phúc). Ông mất tại quê hương thứ hai là xã Lý Hải. Mộ ông hiện còn ở xứ Đồng Đống, xã Lý Hải. Từ nhỏ Đào Sư Tích đã tỏ ra thông minh khác người, lực học vượt đồng môn, lại có tài ứng đối và năng khiếu về thơ phú. Từ sự hiếu học cộng với lòng quyết tâm học tập nên các kỳ thi Hương, thi Hội, Đào Sư Tích đều đỗ đầu bảng.

Danh thần
Đào Sư Tích làm quan trải ba đời vua Trần Duệ Tông (1373-1377), Trần Phế Đế (1377 - 1388) và Trần Thuận Tông (1388-1398).

Ở khoa thi Hương, Đào Sư Tích đỗ danh sách thứ nhất (Hương nguyên). Vào thi Hội, thi Đình ông đều đỗ thứ nhất: Đình Nguyên, Trạng nguyên khoa Giáp Dần niên hiệu Long Khánh đời vua Trần Duệ Tông (1374). Đại Việt sử ký toàn thư chép: "Tháng 2, mùa xuân, Thượng hoàng ở cung Trùng Hoa tại Thiên Trường, thi Đình chọn tiến sĩ, cho Đào Sư Tích đỗ Trạng nguyên, Lê Hiến Phù đỗ Bảng nhãn, Trần Đình Thâm đỗ Thám hoa". Tất cả các vị đỗ khoa này gồm 50 người đều được ban yến, áo, xếp cho quan chức theo thứ bậc khác nhau. Riêng ba vị đỗ tam khôi, được ân vinh đi chơi phố ba ngày.
Tháng 5 năm Tân Dậu (1381), ông được bổ nhiệm chức Nhập nội hành khiển hữu ti Lang trung. Tháng 12 năm Nhâm Tuất (1382), Thượng hoàng Trần Nghệ Tông ngự ở điện Bảo Hòa cho triệu tập các quan viên trong triều là Thiêm tri nội mật viện sự Nguyễn Mậu Tiên. Lang Trung bộ Lễ Phan Nghĩa và gia thần Vũ Hiến Hầu (không rõ tên) để hỏi các việc cũ, sai biên chép, làm thành bộ Bảo Hòa điện dư bút gồm tám quyển, ghi chép theo ngày tháng để dạy vua Phế Đế, Đào Sư Tích được Thượng hoàng sai viết bài tựa. Tháng 12 năm Nhâm Thìn (1392), Hồ Quý Ly bắt đầu sự chuyên quyền. Quý Ly viết 14 thiên Minh Đạo dâng lên vua Trần Thuận Tông, tỏ ý muốn sắp xếp lại bài vị Khổng Tử thờ ở Văn Miếu vì theo Hồ Quý Ly, Khổng Tử chưa phải là Tiên thánh nên không được ngồi chính giữa là vị trí của Thiên tử. Các bài Minh Đạo còn tỏ ý nghi ngờ Khổng Tử, phê phán một số nhà hiền triết của Trung Quốc cổ đại. Nhiều cận thần trong triều dâng thư can Thượng Hoàng không nên nghe theo Quý Ly. Quý Ly bèn lập mưu hãm hại. Đào Sư Tích vì liên quan tới việc này mà bị giáng xuống làm Trung thư thị lang đồng tri thẩm hình viện sự. Chán cảnh nghịch thần chuyên quyền ông cáo quan về quê mở nghề làm thuốc và dạy học. Tương truyền thời gian này ông lên cư trú tại xã Lý Hải (thôn Lý Hải, xã Phú Xuân, huyện Bình Xuyên, tỉnh Vĩnh Phúc). Năm 1394 nhà Minh có nhiều yêu sách, gây khó khăn nhằm xâm chiếm nước ta, bắt cống nạp nhiều lễ vật. Vua Trần biết Đào Sư Tích là người có tài ứng xử, học nhiều hiểu rộng, biết cách bang giao liền xuống chiếu cho mời ông về triều và cử đi sứ sang nhà Minh. Với tài năng của mình, Đào Sư Tích đã thuyết phục được vua Minh xoá bỏ được các lệ cống nạp hàng năm giữa nước Việt với nhà Minh.

Ngày 4 tháng 9 năm Bính Tý (1396), Đào Sư Tích qua đời đột ngột trong thời gian đi sứ, thọ 49 tuổi. Thi hài ông được đưa về nước mai táng tại Phủ Thiên Trường. Tưởng nhớ công lao của ông, các quan thái thú, tổng lý, hương hào vùng Cổ Lễ đã lập đền thờ thờ ông cùng với cha là Đào Toàn Bân. Sau khi mất, ông được dân xã Cổ Lễ lập đền thờ tại nguyên quán, gọi là Đào Sư Tích Từ. Ngày nay, tại chùa Cổ Lễ có tấm bia nhị Đào công từ bi (bia về đền thờ hai cha con ông họ Đào) chép về công việc ấy. Tại làng Lý Hải, ông được cũng thờ ở Miếu quốc tế (Miếu được cả nước tế tự) và được xếp là bậc danh hiền, phong phúc thần.

Tác phẩm
Văn phẩm của Đào Sư Tích để lại hiện còn có:

 Bài văn Đình đối của ông trong kì thi khoa Giáp Dần năm 1374. Đây cũng là bài văn thi Đình duy nhất của các khoa thi Đình đời Trần còn được ghi chép lại.
 Bài Cảnh tinh phú (phú sao Cảnh) chép trong Quần hiền phú tập là tập phú của các danh sĩ các đời từ Trần, Hồ và Lê, do ông Nguyễn Thiên Túng viết bài tựa biên năm Diên Ninh Đinh Sửu (1459).

Giai thoại về Đào Sư Tích
Ông đi thi Hội, khi xuất hành, ra đến cổng gặp người con gái, ông quay mặt nhổ nước miếng. Người con gái ấy nói lại:

- Gặp tôi có can gì đến việc đi thi của ông? Gặp con gái là tốt vì chữ "nữ" ghép với chữ "tử" là chữ "hảo", ông đi chuyến này ắt đỗ Tiến sĩ.

Đào Sư Tích trả lời:

- Tiến sĩ đâu vừa ý ta.

Người con gái lại nói:

- Thế thì ắt đỗ Trạng nguyên.

Ông vừa lòng, trả lời:

- Chính hợp ý ta.

Khoa ấy quả thật ông đỗ Trạng nguyên.

Liên kết ngoài
 Xem video khu lăng mộ trạng nguyên Đào Sư tích

Chú thích

Quan lại nhà Trần
Người Nam Định
Sinh năm 1348
Mất năm 1396
Thái học sinh nhà Trần
Trạng nguyên Việt Nam


title: Photuris

text:
Photuris là một chi bọ cánh cứng trong họ Lampyridae.

Loài Photuris pennsylvanica là côn trùng biểu tượng của bang Pennsylvania.

Các loài
Các loài trong chi này gồm:
 Photuris cinctipennis
 Photuris lucicrescens
 Photuris pennsylvanica
 Photuris quadrifulgens
 Photuris tremulans
 Photuris versicolor

Hình ảnh

Tham khảo

Họ Đom đóm
Sinh vật phát quang


title: Hydaticus parallelus

text:
Hydaticus parallelus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Clark miêu tả khoa học năm 1864.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Hydaticus


title: Pusillina kazakhstanica

text:
Pusillina kazakhstanica là một extinct loài fossil ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Rissoidae.

This species of snail existed in what is now Kazakhstan during the Eocene period. Nó được miêu tả bởi O. V. Amitrov năm 2010.

Chú thích

Tham khảo

Pusillina


title: Phyllococcus oahuensis

text:
Phyllococcus oahuensis là một loài sâu ăn bột trong họ Pseudococcidae, là đơn loài trong chi Phyllococcus. Nó là loài đặc hữu của Hawaii.

Chú thích

Tham khảo

O
Động vật được mô tả năm 1912
O
Động vật đặc hữu Hawaii
Chi cánh nửa đơn loài
Chi côn trùng đơn loài
Pseudococcidae


title: Ceto, Lombardy

text:
Ceto là một đô thị trong tỉnh tỉnh Brescia thuộc vùng Lombardia, Ý. Đô thị này có diện tích km², dân số người. Các đơn vị dân cư trực thuộc là: Badetto, Nadro.

Các đô thị giáp ranh gồm: Braone, Breno (Italie), Capo di Ponte, Cerveno, Cevo, Cimbergo, Daone, Ono San Pietro.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Brescia
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: (5888) 1978 VU7

text:
{{DISPLAYTITLE:(5888) 1978 VU7}}

(5888) 1978 VU7 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Eleanor F. Helin và Schelte J. Bus ở Đài thiên văn Palomar ở Quận San Diego, California, ngày 7 tháng 11 năm 1978.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 5001–6000

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser

Thiên thể phát hiện năm 1978
Được phát hiện bởi Eleanor F. Helin
Được phát hiện bởi Schelte J. Bus
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Augochloropsis liopelte

text:
Augochloropsis liopelte là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Moure mô tả khoa học năm 1940.

Chú thích

Tham khảo

Augochloropsis
Động vật được mô tả năm 1940


title: Tulotis

text:
Tulotis là một chi phong lan trong họ Orchidaceae.

Xem thêm
Danh sách các chi Phong lan

Hình ảnh

Tham khảo

Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (1999). Genera Orchidacearum 1. Oxford Univ. Press.
Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2001). Genera Orchidacearum 2. Oxford Univ. Press.
Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2003). Genera Orchidacearum 3. Oxford Univ. Press
Berg Pana, H. 2005. Handbuch der Orchideen-Namen. Dictionary of Orchid Names. Dizionario dei nomi delle orchidee. Ulmer, Stuttgart

Danh sách các chi phong lan
Phân họ Lan


title: Nassa francolina

text:
Nassa francolina là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Nassariidae.

Miêu tả
Kích thước vỏ ốc khoảng 33 mm và 70 mm

Phân bố
Loài này phân bố ở Ấn Độ Dương dọc theo Aldabra Atoll, Chagos và ở bể Mascarene và ở Thái Bình Dương dọc theo Tây Úc.

Chú thích

Tham khảo

 Dautzenberg, Ph. (1929). Mollusques testacés marins de Madagascar. Faune des Colonies Francaises, Tome III
 Drivas, J. & M. Jay (1988). Coquillages de La Réunion et de l'île Maurice
 Gastropods.com: Nassa francolina; truy cập: 31 tháng 12 năm 2010

Động vật được mô tả năm 1789
Nassa


title: Quasimus ami

text:
Quasimus ami là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Kishii miêu tả khoa học năm 1994.

Chú thích

Tham khảo

Quasimus


title: 3114 Ercilla

text:
3114 Ercilla (1980 FB12) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 19 tháng 3 năm 1980 bởi Carlos Torres ở the Santiago-Cerro El Roble observatory ở Chile.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 3114 Ercilla

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1980


title: Acygonia

text:
Acygonia là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae


title: Bulle, Doubs

text:
Bulle là một xã trong vùng hành chính Franche-Comté, thuộc tỉnh Doubs, quận Pontarlier, tổng Levier. Tọa độ địa lý của xã là 46° 53' vĩ độ bắc, 06° 13' kinh độ đông. Bulle nằm trên độ cao trung bình là 825 mét trên mặt nước biển, có điểm thấp nhất là 810 mét và điểm cao nhất là 876 mét. Xã có diện tích 14.03 km², dân số vào thời điểm 1999 là 331 người; mật độ dân số là 24 người/km².

Thông tin nhân khẩu

Địa điểm tham quan
Nhà thờ Saint-André được xây vào khoảng năm 1750, cải tạo năm 1838 và được tu bổ lần cuối vào năm 1994.

Xem thêm
Xã của tỉnh Doubs

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Doubs


title: Eliska Buckova

text:
Eliska Buckova (tiếng Séc: Eliška Bučková) là một hoa hậu đến từ đất nước Cộng hòa Séc. Cô sinh năm 1990 và cao 1,74 m. Ngày 2 tháng 2 năm 2008, cô đã xuất sắc vượt qua 11 thí sinh khác trong đêm chung kết và đăng quang danh hiệu Hoa hậu Séc (hay còn gọi là Hoa hậu Hoàn vũ Cộng hòa Séc). Với danh hiệu vừa đạt được, cô đại diện cho đất nước mình tham dự cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ 2008 tổ chức tại Nha Trang, Việt Nam và lọt vào top 15 người đẹp nhất.  .

Tham khảo

Hoa hậu Séc
Nhân vật còn sống
Sinh năm 1989


title: Philautus kempii

text:
Philautus kempii là một loài ếch thuộc họ Rhacophoridae.
Đây là loài đặc hữu của Ấn Độ.

Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo

 Dutta, S., Ohler, A. & Sengupta, S. 2004. Philautus kempiae. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Động vật lưỡng cư Ấn Độ
Ếch Ấn Độ
K
Động vật được mô tả năm 1919
Động vật lưỡng cư Trung Quốc


title: AirAsia

text:
AirAsia là một hãng hàng không giá rẻ có trụ sở ở Kuala Lumpur, Malaysia.Chuyên cung cấp những chuyến bay theo lịch trình nội địa và quốc tế.Đây là hãng hàng không có giá vé thấp hàng đầu  châu Á .Cũng là hãng hàng không đầu tiên trong khu vực  Châu Á - Thái Bình Dương  sử dụng vé điện tử.AirAsia X đã mở rộng nhanh chóng đã trở nên phổ biến với hành khách do có giá vé rẻ thường xuyên.AirAsia X là hãng hàng không giá rẻ tốt nhất trên thế giới 11 năm liên tiếp (2009 - 2019) do Skytrax bình chọn.Cơ sở chính của hãng nằm tại Nhà ga hàng không giá rẻ (LCCT) ở Sân bay Quốc tế Kuala Lumpur (KUL).

Thành viên

AirAsia China
Tháng 5/2017, China Everbright Group, Henan Working Group và AirAsia Berhad đã thông báo về việc ký kết biên bản ghi nhớ về việc thành lập một hãng hàng không giá rẻ tại Trung Quốc với tư cách là một liên doanh. AirAsia China sẽ có trụ sở tại Trịnh Châu, thủ phủ của tỉnh Hà Nam, nơi hãng hàng không giá rẻ mới cũng có kế hoạch xây dựng một nhà ga hàng không giá rẻ chuyên dụng, một học viện đào tạo hàng không và một cơ sở MRO.

AirAsia Vietnam
Ngày 31/3/2017, AirAsia tuyên bố với Sở Giao dịch Chứng khoán Malaysia rằng họ có kế hoạch thành lập một hãng hàng không giá rẻ mới tại Việt Nam trong liên doanh với các đối tác Việt Nam.

Ngày 6/12/2018, AirAsia tái khẳng định ý định thành lập hãng hàng không giá rẻ liên doanh (JV) tại Việt Nam bằng việc ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác với các đối tác Việt Nam - Công ty Cổ phần Du lịch Thiên Minh và Công ty Cổ phần Hàng không Hải Âu. Liên doanh dự kiến sẽ bắt đầu cung cấp dịch vụ vào tháng 8/2019.

AirAsia India
Tháng 10/2012, ban lãnh đạo của Air Asia cho biết họ mong muốn có nhiều sự hiện diện hơn ở Ấn Độ nếu môi trường hàng không và cơ cấu thuế thuận lợi và thân thiện cho các hoạt động hàng không giá rẻ. Với việc Chính phủ Ấn Độ mới cho phép đầu tư trực tiếp nước ngoài lên đến 49% trong lĩnh vực hàng không, Giám đốc điều hành hãng hàng không Tony Fernandes đã tweet "Tin tuyệt vời rằng Ấn Độ đã mở cửa đầu tư cho các hãng hàng không nước ngoài." Tony Fernandes đã gọi điện liên doanh với Tata Sons. Ông nói rằng người Tata biết rất rõ về Ấn Độ và có danh tiếng tốt. Một cách thắt nút hiệu quả. Fernandes nói rằng ông sẽ tập trung chủ yếu vào khoảng một triệu người nam Ấn Độ đi du lịch bằng đường sắt. Arun Bhatia chiếm 21% và Tata Sons là 30% cổ phần còn lại trong hãng hàng không. Liên doanh cũng sẽ đánh dấu sự trở lại của Tata Sons trong ngành hàng không sau 60 năm. AirAsia là hãng hàng không nước ngoài đầu tiên thành lập hãng hàng không liên kết ở Ấn Độ. Hãng đặt trụ sở chính tại Chennai và dự định lấy Sân bay quốc tế Chennai làm điểm trung tâm của hãng. Sau đó, trung tâm chính của các hãng được chuyển đến Sân bay Quốc tế Kempegowda, Bangalore. Chuyến bay đầu tiên của liên doanh AirAsia tại Ấn Độ trên tuyến Bengaluru-Goa đã cất cánh vào ngày 12/6/2014. Hãng thông báo rằng Sân bay quốc tế Indira Gandhi, Delhi sẽ là trung tâm cho các hoạt động bay ở Bắc Ấn Độ. Vào tháng 11/2020, AirAsia xem xét lại các hoạt động tại Ấn Độ của mình trong quan hệ đối tác với Tata Sons báo hiệu khả năng thoát khỏi nền kinh tế lớn thứ năm thế giới. Vào ngày 29/12/2020, Tập đoàn Tata thông báo họ sẽ tăng tỷ lệ nắm giữ trong liên doanh có trụ sở tại Ấn Độ với AirAsia từ 51% lên 84%.

AirAsia Japan
AirAsia và hãng hàng không All Nippon Airways đã công bố liên doanh của họ tại một cuộc họp báo ở Tokyo vào ngày 21/7/2011. Sau khi thành lập vào tháng 8/2011, AirAsia Japan đã thực hiện chuyến bay đầu tiên vào tháng 8 /2012. AirAsia Japan là hãng hàng không giá rẻ đầu tiên có trụ sở tại Sân bay Quốc tế Narita. Sự hình thành của nó được công bố chỉ vài tháng sau khi All Nippon Airways thông báo thành lập hãng Peach, một hãng hàng không giá rẻ có trụ sở tại Sân bay Quốc tế Kansai ở Osaka và cùng với nỗ lực đồng thời của Japan Airlines để thành lập một chi nhánh giá rẻ. All Nippon Airways đã chọn hợp tác với một hãng hàng không giá rẻ hiện có để đạt được hiệu quả và lợi thế chiến lược. Đây là hãng hàng không liên kết thứ năm của AirAsia và thứ chín của ANA. Hãng hàng không có trụ sở chính cùng với ANA ở Tokyo, với cơ sở hoạt động chính tại Narita và phục vụ các điểm đến trong nước, sử dụng thương hiệu và mô hình dịch vụ của AirAsia.

AirAsia Japan chấm dứt hoạt động vào ngày 27/10/2013 sau khi tuyên bố giải thể liên doanh vào tháng 6/2013.

Trong một thông cáo báo chí vào ngày 1/7/2014, AirAsia đã thông báo về việc khởi chạy lại thương hiệu AirAsia Japan. Chuyến bay đầu tiên dự kiến khởi hành vào mùa hè năm 2015, nhưng thay vào đó, nó đã bị hoãn. Hãng cuối cùng đã khởi động lại vào ngày 29/10/2017, với hai chuyến bay hàng ngày từ Nagoya đến Sapporo.

Ngày 5/10/2020, hãng ngừng hoạt động do nhu cầu hành khách thấp do Đại dịch COVID-19.

Vào tháng 11/2020, AirAsia Japan đã đệ đơn thủ tục phá sản tại Tòa án Quận Tokyo vào thứ Ba với khoản nợ khoảng 21,7 tỷ yên (208 triệu USD), trở thành hãng hàng không đầu tiên thất bại trong nước do ảnh hưởng của Covid-19. Điều này đã dẫn đến 23.000 người bay mà không được hoàn lại tiền và tổng số tiền phải trả là 21,7 tỷ yên.

Thai AirAsia và Thai AirAsia X
Thai AirAsia (Tiếng Thái: ไทยแอร์เอเชีย) thành lập vào ngày 08.12.2003. Từ 13.2.2004, hãng này chính thức hoạt động tại Sân bay quốc tế Bangkok. Từ 25.09.2006, hãng chính thức khai thác các đường bay quốc tế tại Sân bay quốc tế Suvarnabhumi. Từ 2011, hãng chuyển về khai thác tại Sân bay quốc tế Bangkok (nay là Sân bay quốc tế Don Muang).

Indonesia AirAsia và  Indonesia AirAsia X
AirAsia nắm 49% của hãng hàng không này. Indonesia AirAsia chính thức hoạt động vào tháng 12.2004. Trụ sở chính của hãng được đặt tại Sân bay quốc tế Soekarno-Hatta (Jakarta - Indonesia).

Philippines AirAsia
Philippines AirAsia là liên doanh giữa các nhà đầu tư Philippines và AirAsia. Nhóm người Philippines bao gồm Antonio Cojuangco, Jr., Yancy Mckhel Mejia, cựu chủ sở hữu của Associated Broadcasting Company với đài truyền hình hàng đầu TV5, Michael Romero, một nhà phát triển bất động sản và điều hành cảng, và Marianne Hontiveros. Liên doanh đã được phê duyệt vào ngày 7/12/2010 bởi Ban Đầu tư, một cơ quan tại Philippines phụ trách các khoản đầu tư lớn. AirAsia Zest Airways, Inc., hoạt động với tên gọi AirAsia Zest (trước đây là Asian Spirit và Zest Air), là một liên doanh giữa AirAsia & AMY Holdings Inc., công ty sở hữu tập đoàn Zest-O tại Philippines. Hãng khai thác các dịch vụ du lịch trong nước và quốc tế theo lịch trình, chủ yếu là các tuyến trung chuyển nối Manila và Cebu với 24 điểm đến trong nước nhằm hỗ trợ hoạt động của các tuyến đường trục của các hãng hàng không khác. Năm 2013, hãng hàng không này trở thành hãng hàng không chị em của AirAsia Philippines điều hành thương hiệu riêng của họ. Cơ sở chính của hãng là ở Sân bay Quốc tế Ninoy Aquino, Manila, và với một trung tâm tại Sân bay Quốc tế Mactan – Cebu, Cebu. Hãng hàng không được thành lập với tên gọi Asian Spirit, là hãng hàng không đầu tiên ở Philippines được điều hành như một hợp tác xã. Nó được đổi tên thành Zest Air vào tháng 3 năm 2008. Vào ngày 16 tháng 8 năm 2013, Cơ quan Hàng không Dân dụng Philippines (CAAP), cơ quan quản lý của Chính phủ Cộng hòa Philippines về hàng không dân dụng, đã đình chỉ các chuyến bay của Zest Air cho đến khi có thông báo mới. đến các vấn đề an toàn. Chưa đầy một năm sau liên minh chiến lược của AirAsia và Zest Air, hai công ty đã đổi tên thành AirAsia Zest vào ngày 18/9/2013.

AirAsia X
Hoạt động tại Malaysia. Khai thác các đường bay dài khởi hành từ Kuala Lumpur. Điểm đến hiện tại của AirAsia X bao gồm Gold Coast, Melbourne, Perth - Úc; Hangzhou, Tianjin - Trung Quốc; Taipei - Đài Loan; London - Vương quốc Anh...

Các tuyến bay

AirAsia mỗi ngày khai thác hơn 500 chuyến bay quốc tế và nội địa, tới 66 thành phố tại: Malaysia, Thái Lan, Indonesia, Singapore, Brunei, Myanma, Trung Quốc, Hongkong, Macau, Đài Loan, Việt Nam, Lào, Campuchia, Australia, Philippines, Ấn Độ, Bangladesh và Vương quốc Anh

Luân Đôn (của AirAsia X)
Hàng Châu (của AirAsia X)
Thành phố Hồ Chí Minh
Hà Nội
Đà Nẵng
Hồng Kông
Hải Khẩu
Tianjin
Guilin
Tiruchirapalli,
Ấn Độ
Đài Bắc
Nha Trang
Đà Lạt
Phú Quốc
Cần Thơ
Phnom Penh
Siem Reap
Manila

...

Đội bay
Tính tới tháng 6/2021:

AirAsia trước đầy khai thác các loại máy bay sau:

Đội bay cũ của AirAsia

•Boeing 737-300

•Boeing 747-200B thuê từ Air Atlanta Icelandic,Tower Air và European Aviation Air Charter

•McDonnell Douglas MD-10ER thuê từ World Airways

Dịch vụ

Trên chuyến bay
AirAsia cung cấp thực đơn "Santan", với các lựa chọn mua trên máy bay bao gồm đồ ăn, thức uống, hàng hóa, đồ lưu niệm và hàng miễn thuế khi mua. Khách có thể đặt trước suất ăn ở menu "Santan" với giá rẻ hơn giá khi mua trên máy bay và có thêm lựa chọn. AirAsia được công nhận bởi Chỉ số KL Syariah của Bursa Malaysia, và theo các nguyên tắc của Shariah, hãng không phục vụ rượu hoặc thịt lợn. Tuy nhiên, điều này chỉ áp dụng cho các chuyến bay của nhóm AirAsia trong khu vực và không áp dụng cho các chuyến bay của AirAsia X bán rượu và bia trên máy bay.

Chương trình Khách hàng Thường xuyên
AirAsia đang thực hiện những bước đầu tiên để bắt đầu chương trình khách hàng thường xuyên của riêng mình. Hãng đã ký một thỏa thuận bắt đầu liên doanh với công ty dịch vụ tài chính Tune Money để khởi động một chương trình có tên "BIG". Theo chương trình này, nó sẽ phát hành điểm khách hàng thân thiết của AirAsia và các thương gia bên thứ ba. Sau đó, điểm có thể được sử dụng để đổi các chuyến bay của AirAsia.

Giải thưởng
Giải thưởng Hàng không Thế giới 2012 tại Farnborough Airshow đã xếp hạng hãng AirAsia là hãng hàng không giá rẻ tốt nhất thế giới.

AirAsia đã được vinh danh là hãng hàng không giá rẻ tốt nhất thế giới trong 11 năm liên tiếp, bao gồm cả giải thưởng mới nhất của năm 2019

Những sự cố
Phi công và Vlogger Gaurav Taneja của AirAsia Ấn Độ tuyên bố rằng hãng đã đình chỉ cả 2 vì "đứng ra bảo vệ các hoạt động an toàn của máy bay và hành khách". Taneja trước đó đã cáo buộc rằng hãng đã vi phạm các quy định an toàn đã được pháp luật đưa ra để đảm bảo an toàn cho hành khách cũng như phi công, điều này có thể gây nguy hiểm đến tính mạng của hàng trăm hành khách của AirAsia Ấn Độ.

Hai quan chức hàng đầu của AirAsia Ấn Độ, Đại úy Manish Uppal, người đứng đầu hoạt động và Đại úy Mukesh Neema, người đứng đầu bộ phận an toàn hàng không đã bị Tổng cục Hàng không dân dụng đình chỉ trong thời hạn ba tháng vì cáo buộc vi phạm an toàn vào ngày 11/8/2020.

Tham khảo

Hãng hàng không Malaysia
Hãng hàng không giá rẻ


title: Phyllotreta rapillyi

text:
Phyllotreta rapillyi là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Doguet miêu tả khoa học năm 1985.

Chú thích

Tham khảo

Phyllotreta


title: Le Clat

text:
Le Clat là một xã của Pháp, nằm ở tỉnh Aude trong vùng Occitanie.

Người dân địa phương trong tiếng Pháp gọi là Clatois.

Hành chính

Thông tin nhân khẩu

Nhân vật nổi bật

 Bérenger Saunière

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Le Clat trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Clat


title: 6129 Demokritos

text:
6129 Demokritos (1989 RB2) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 4 tháng 9 năm 1989 bởi Eric Walter Elst ở La Silla.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 6129 Demokritos

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Eric Walter Elst
Thiên thể phát hiện năm 1989


title: Jhajjar

text:
Jhajjar là một thị xã của quận Jhajjar thuộc bang Haryana, Ấn Độ.

Địa lý
Jhajjar có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 220 mét (721 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Jhajjar có dân số 39.004 người. Phái nam chiếm 54% tổng số dân và phái nữ chiếm 46%. Jhajjar có tỷ lệ 69% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 76%, và tỷ lệ cho phái nữ là 61%. Tại Jhajjar, 14% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Haryana


title: Vauclaix

text:
Vauclaix là một xã của tỉnh Nièvre, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền trung nước Pháp.

Dân số
Theo điều tra dân số 1999 có dân số là 112. On ngày 1 tháng 1 năm 2007, the estimate was 117.

Xem thêm
Xã của tỉnh Nièvre

Tham khảo

 INSEE commune file

Liên kết ngoài
Official website

Xã của Nièvre


title: Văn học hậu hiện đại

text:
Văn học hậu hiện đại là trào lưu văn học xuất hiện sau Chiến tranh thế giới thứ hai tại xã hội Tây phương, đỉnh cao là vào những năm 70, 80, với hàng loạt các kỹ thuật sáng tác và tư tưởng văn nghệ mới để phản ứng lại các quy chuẩn của văn học hiện đại, trong khi đó cũng phát triển thêm các kỹ thuật và giả định cơ bản của văn học hiện đại (xem chủ nghĩa hiện đại, chủ nghĩa hậu hiện đại).

Tham khảo

Văn học thế kỷ 20
Văn học thập niên 1950
Văn học thập niên 1960
Văn học thập niên 1970
Văn học thập niên 1980
Văn học thập niên 1990
Văn học thập niên 2000
Văn học thập niên 2010