title: Điện tử học spin

text:
Điện tử học spin (tiếng Anh: spintronics) là một ngành đa lĩnh vực mà mục tiêu chính là thao tác và điều khiển các bậc tự do của spin trong các hệ chất rắn. Nói một cách đơn giản, spintronics là một ngành nghiên cứu mới nhằm tạo ra các linh kiện mới dựa trên việc điều khiển và thao tác spin của điện tử.

Spin của điện tử
Điện tử có hai đặc tính rất quan trọng là điện tích và spin. Điện tích của điện tử được gọi là điện tích nguyên tố và có giá trị đặc trưng là e = 1,6.10−19 C (mang dấu âm), và đã được con người khai thác từ rất lâu mà đặc trưng đơn giản đó là dòng điện. Các linh kiện điện tử truyền thống sử dụng điện trường để điều khiển điện tích của điện tử trong các linh kiện.

Spin là một đặc trưng của điện tử, được hiểu một cách đơn giản là tạo ra từ việc điện tử (mang điện tích) chuyển động quay quanh trục của nó giống như Trái Đất và các hành tinh... tạo nên mômen động lượng spin và mômen từ spin. Spin của điện tử có độ lớn là , và có thể định hướng theo 2 chiều là chiều lên (spin up) và chiều xuống (spin down).

Mômen từ spin của điện tử có giá trị:

μB = 9.274 009 49(80) × 10−24 J·Tesla−1 là Magneton Bohr, đơn vị của mômen từ, g = 2,0023 cho điện tử tự do goi là thừa số Landé.

Thực tế mô tả spin như chuyển động quay chỉ là cách mô tả đơn giản mang tính chất hình ảnh nhưng không hoàn toàn chính xác, spin thực tế là đặc trưng của các hạt cơ bản. Các hạt cơ bản có spin bán nguyên gọi là các fermion, chúng tuân theo phân bố Fermi-Dirac, còn các hạt cơ bản có spin nguyên gọi là các boson, chúng tuân theo phân bố Bose-Einstein.

Sự ra đời của spintronics
Sự hình thành của spintronics xuất phát từ những phát kiến về hiệu ứng từ điện trở. Spintronics bắt đầu ra đời với sự phát hiện của hiệu ứng từ điện trở khổng lồ (giant magnetoresistance - GMR) được phát hiện vào năm 1988, đồng thời bởi 2 nhóm nghiên cứu ở Pháp lãnh đạo bởi Albert Fert và ở Đức do Peter Grünberg đứng đầu và hiệu ứng từ điện trở chui hầm (tunneling magnetoresistance - TMR) vào năm 1995. Hai tác giả đứng đầu hai nhóm này là Albert Fert và Peter Grünberg đã nhận được giải thưởng Nobel Vật lý năm 2007 cho những đóng góp quan trọng cho sự hình thành của spintronics trên cơ sở phát minh về hiệu ứng từ điện trở khổng lồ.

Mục tiêu quan trọng của spintronics là hiểu về cơ chế tương tác giữa spin của các hạt và môi trường chất rắn, từ đó có thể điều khiển cả về mật độ cũng như sự chuyển vận (transportation) của dòng spin trong vật liệu. Những câu hỏi lớn được đặt ra cho ngành spintronics là:
 Cách nào hiệu quả nhất để phân cực một hệ spin?
 Một hệ spin có thể nhớ trạng thái định hướng trong bao lâu?
 Làm thế nào để ghi nhận spin?

Các khái niệm và thao tác trên linh kiện spintronics
 Độ phân cực: Hiểu một cách đơn giản là tỉ lệ sai lệch giữa spin định hướng theo 2 chiều lên và xuống, được cho bởi công thức:

với  lần lượt là mật độ spin up và spin down.
 Dòng phân cực spin: Là khái niệm được đề xuất năm 1935 bởi Mott để giải thích các tính chất bất thường của điện trở trong các kim loại sắt từ. Mott cho rằng ở nhiệt độ đủ thấp sao cho tán xạ trên magnon đủ nhỏ thì các dòng chuyển dời điện tử chiếm đa số (có spin song song với từ độ) và thiểu số (có spin đối song song với từ độ) sẽ không bị pha trộn trong quá trình tán xạ. Sự dẫn điện có thể coi là tổng hợp của hai dòng độc lập và không cân bằng của hai loại spin có chiều khác nhau. Đó chính là khái niệm về dòng phân cực spin. Và mô hình của Mott được gọi là mô hình hai dòng điện, và sau đó được nhóm của Campel mở rộng vào năm 1936, và sau đó tiếp tục được bổ sung hoàn thiện và là một khái niệm quan trọng để mô tả hiệu ứng từ điện trở cũng như các quá trình trong linh kiện spintronics.
 Tiêm spin, bơm spin: Trong một số chất ở trạng thái sắt từ, mật độ spin up và down là cân bằng nhau và không tạo ra dòng phân cực spin và không hữu ích cho các linh kiện spintronics. Người ta có thể tạo ra các dòng phân cực spin trong các chất này bằng cách dùng các nguồn để đưa dòng phân cực spin vào từ bên ngoài, gọi là quá trình tiêm spin (spin injection) hay bơm spin (spin pumping).
 Truyền dẫn spin
 Tích lũy spin

Vào thời điểm hiện tại, các nghiên cứu về spintronics có hai xu hướng:

Các linh kiện dựa trên các vật liệu từ kim loại
Hướng nghiên cứu này phát triển dựa trên các thành tựu về hiệu ứng từ điện trở, tạo ra từ các màng mỏng kim loại sắt từ. Sản phẩm ở mức độ thương phẩm của hướng nghiên cứu này là ổ cứng dung lượng cao, bộ nhớ RAM từ điện trở... Hướng nghiên cứu này đang trở nên mạnh mẽ và rất có triển vọng phát triển thành hiện thực với sự phát triển của dòng linh kiện điều khiển các vách đômen trong các cấu trúc nano từ tính. Việc điều khiển động học của các vách đômen cho phép tạo ra các cổng lôgic, các bộ nhớ... với chất lượng cao và cơ cấu rất đơn giản.

Hướng nghiên cứu dựa trên các linh kiện bán dẫn
Hướng nghiên cứu này tạo ra các linh kiện spintronic dựa trên việc điều khiển dòng điện tử phân cực spin trong các vật liệu bán dẫn. Để tạo ra được linh kiện loại này thì việc tiêm spin, điều khiển spin và ghi nhận spin phân cực trong chất bán dẫn đóng vai trò then chốt. Hiện hướng nghiên cứu này đang gặp những cản trở lớn:
 Tạo ra các chất bán dẫn mang tính chất từ (gọi là các chất bán dẫn pha loãng từ) có tính sắt từ ở trên nhiệt độ phòng, hoặc các chất bán kim sắt từ có độ phân cực spin cao.
 Đưa được dòng điện tử phân cực spin vào trong chất bán dẫn trên quãng đường đủ dài để ghi nhận spin.
 Các vấn đề gặp phải của các lớp chuyển tiếp giữa các lớp vật liệu gây sự tán xạ và làm mất độ phân cực spin.
 Vướng mắc giữa việc sử dụng lớp phân cực spin là các kim loại sắt từ hay các vật liệu bán dẫn từ, sử dụng các lớp tiếp xúc từ chui hầm....

Một số linh kiện spintronics

Một cách tương đối, có thể chia các linh kiện spintronics thành 3 thế hệ:
 Thế hệ thứ nhất: Gồm các linh kiện dựa trên các hiệu ứng GMR, TMR, trong các màng mỏng từ tiếp xúc dị thể kim loại-kim loại hoặc kim loại-điện môi..., ví dụ như các cảm biến, đầu đọc từ trở trong các đĩa cứng, các bộ nhớ RAM từ điện trở (MRAM), các transitor kim loại (hay transitor lưỡng cực), transitor valse spin, công tắc/khoá đóng mở spin,...
 Thế hệ thứ hai: Bao gồm các linh kiện hoạt động dựa trên việc tiêm hoặc bơm dòng phân cực spin qua tiếp xúc dị thể bán dẫn-sắt từ hay bán dẫn từ-bán dẫn (điều này giúp cho việc tận dụng được các kỹ thuật vi điện tử hiện nay). Đó là các mạch khoá siêu nhanh, các bộ vi xử lý spin và mạch logic lập trình được,... Các linh kiện này sử dụng các vật liệu bán dẫn pha loãng từ, bán dẫn sắt từ hay các bán kim, các linh kiện vận chuyển electron theo đường đạn đạo (ballistic electron transport) sử dụng hiệu ứng từ điện trở xung kích, và các loại transistor spin như ở thế hệ thứ nhất. Một thế hệ linh kiện spin mới đang được phát triển mạnh và rất có triển vọng hiện nay là các bộ nhớ từ và các cổng lôgic dựa trên điều khiển vách đômen trong các cấu trúc nano từ tính,.
 Thế hệ thứ ba: Là các linh kiện sử dụng các cấu trúc nano (dạng chấm lượng tử, dây và sợi nano) và sử dụng các trạng thái spin điện tử đơn lẻ như cổng logic lượng tử (là cơ sở cho máy tính lượng tử), các transistor đơn spin (SSET),...

Cảm biến van spin thuộc thế hệ linh kiện đầu tiên đã được chế tạo và đưa vào sử dụng ở mức độ thương phẩm từ cuối thế kỷ 20. Một số linh kiện điển hình của thế hệ này là kính hiển vi từ điện trở, đầu đọc ghi ổ cứng tốc độ cao, phím bấm không tiếp xúc, động cơ không chổi than, giải mã vạch, đếm tốc độ, máy trợ thính,... Các bộ nhớ MRAM không tự xóa đang bắt đầu có sản phẩm thương phẩm, và được dự đoán là sẽ chiếm lĩnh thị trường thương mại và tiêu dùng trong những năm gần đây.

Ưu điểm của các linh kiện spintronics
 Tiêu thụ ít năng lượng hơn: Việc chuyển trạng thái 0 và một trong các linh kiện điện tử truyền thống được thực hiện bằng cách vận chuyển điện tích vào/ra khỏi các kênh củatransistor. Điều đó đòi hỏi phải tiêu tốn năng lượng vì việc vận chuyển điện tích đòi hỏi phải tạo ra được độ dốc của trường thế (hay điện trường), do đó bị tổn hao thành nhiệt và không thể bù đắp được, trong khi các linh kiện spintronics đảo trạng thái dựa trên việc đổi định hướng spin.
 Không gây ồn/nhiễu như điện tích: spin không liên kết dễ dàng với điện trường phát tán (trừ khi tương tác spin-quỹ đạo rất mạnh ở trong các vật liệu) nên tránh được nhiễu và ồn của điện tích.
 Thao tác nhanh hơn vì không phải mất thời gian cho việc vận chuyển điện tích, chỉ mất thời gian đảo phương spin. Tóm lại, đối với spin chỉ cần đảo chiều theo 2 chiều "lên" và "xuống" nên đòi hỏi tiêu tốn ít năng lượng và mất ít thời gian hơn nhiều.
 Người ta dự đoán rằng công nghệ spintronics sẽ góp phần quan trọng vào sự phát triển của công nghệ điện tử - tin học - viễn thông trong thế kỷ 21. Các đặc trưng của các thiết bị điện tử thế hệ mới này có tính tổ hợp cao (cả điện tử hoc, từ học và quang tử), đa chức năng, thông minh, nhỏ gọn, tiêu thụ ít năng lượng nhưng hiệu suất cao, xử lý và khả làm tươi (refresh) thông tin với tốc độ rất cao...

Xem thêm
 Sắt từ
 Từ điện trở
 Từ điện trở khổng lồ
 Spin

Liên kết ngoài
 Room temperature spintronics consortium
 Bộ nhớ RAM từ trở

Tham khảo

Vật lý học
Từ học
Khoa học vật liệu
Vật lý chất rắn

Khoa học máy tính lý thuyết
Công nghệ mới nổi


title: Scye

text:
Scye là một xã ở tỉnh Haute-Saône trong vùng Bourgogne-Franche-Comté phía đông nước Pháp.

Xem thêm
Thị trấn của tỉnh Haute-Saône

Tham khảo
INSEE

Xã của Haute-Saône


title: Chelyabinsk

text:
Chelyabinsk (tiếng Nga: Челя́бинск) là thành phố tỉnh lỵ của tỉnh Chelyabinsk, Nga, nằm ở phía đông dãy núi Ural bên con sông Miass, cự ly  về phía nam Yekaterinburg. Dân số năm 2021 ước tính 1,187,960 người. Thành phố có Sân bay Chelyabinsk Balandino.

Lịch sử
Pháo đài Chelyaba, tên thành phố lấy từ tên pháo đài này, được xây dựng trên ở khu vực này vào năm 1736, thành phố được thành lập vào năm 1781. Khoảng năm 1900, thành phố phục vụ như một trung tâm để xây dựng tuyến đường sắt xuyên Siberi. Theo số liệu thống kê chính thức dân số ngày 1 tháng 1 năm 1913 là 45.000 cư dân.

Trong một vài tháng trong cuộc nội chiến Nga, Chelyabinsk đã bị các lực lượng Bạch vệ và những người lính lê dương Tiệp Khắc chiếm đóng, trở thành một trung tâm cho các mảnh vỡ của các tình nguyện viên quân đoàn Rumani ở Nga. Thành phố sau đó rơi vào tay lực lượng Bolshevik Nga. Trong những thập kỷ sau khi cuộc nội chiến của Phần Lan vào năm 1918, khoảng 15.000 người Phần Lan "Đỏ" đào thoát vào Liên Xô. Hầu hết trong số họ đã được chuyển đến Chelyabinsk qua đường sắt. Năm 1938, trong cuộc Đại Thanh trừng, một phần trong số họ đã bị hành quyết, số còn lại bị trục xuất. Ngôi mộ tập thể của họ là nằm gần mỏ vàng cũ Gora Zolonyi, và ngày nay mang một đài tưởng niệm nhỏ.

Trong thời kỳ công nghiệp hóa của Liên Xô những năm 1930, Chelyabinsk trải qua thời kỳ tăng trưởng nhanh chóng. Một số cơ sở công nghiệp, bao gồm cả Nhà máy kéo Chelyabinsk và Nhà máy luyện kim Chelyabinsk đã được xây dựng tại thời điểm này. Trong Thế chiến II, Joseph Stalin đã quyết định chuyển một phần lớn các nhà máy sản xuất của Liên Xô đến những nơi ra khỏi con đường tiến quân đội Đức vào cuối năm 1941. Điều này mang lại các ngành công nghiệp mới và hàng ngàn người lao động đến Chelyabinsk-vẫn cơ bản là một thành phố nhỏ. Nhiều cơ sở rất lớn để sản xuất xe tăng T-34 và tên lửa Katyusha phóng tồn tại ở Chelyabinsk, mà đã trở thành được gọi là "Tankograd" (Thành phố xe tăng). Chelyabinsk cơ bản được xây dựng từ đầu trong thời gian này. Một thị trấn nhỏ tồn tại trước thời điểm này, các dấu hiệu trong đó có thể được tìm thấy ở trung tâm của thành phố. Nhà máy S.M. Kirov số 185 di chuyển ở đây từ Leningrad để sản xuất các xe tăng hạng nặng được chuyển đến Omsk sau năm 1962.

Chelyabinsk đã có một hiệp hội (từ những năm 1940) với nghiên cứu hạt nhân bí mật, mặc dù điều này là đúng cách áp dụng Chelyabinsk Oblast như một toàn thể, như cơ sở hạt nhân như Chelyabinsk-70 (Snezhinsk), hoặc, nằm xa bên ngoài thành phố. Một tai nạn hạt nhân nghiêm trọng xảy ra vào năm 1957 tại các nhà máy tái chế nhiên liệu hạt nhân Mayak, 150 km về phía tây bắc của thành phố, gây ra các ca tử vong ở tỉnh Chelyabinsk nhưng không phải trong thành phố. Tỉnh đã đóng cửa tất cả các người nước ngoài cho đến năm 1992.

Ghi chú

Liên kết ngoài

 Website about Chelyabinsk
 Chelyabinsk news
 Chelyabinsk city portal
 Chelyabinsk News Agency

Thành phố và thị trấn ở tỉnh Chelyabinsk
Lịch sử Ural
Khu dân cư thành lập năm 1736
Tỉnh Orenburg (Đế quốc Nga)


title: 3494 Purple Mountain

text:
3494 Purple Mountain là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện tại Đài thiên văn Tử Kim Sơn ở Trung Quốc, năm 1980.

Tham khảo

Vestian asteroids
Tiểu hành tinh kiểu V
Thiên thể phát hiện năm 1980
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Melanotus hohi

text:
Melanotus hohi là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia & Schimmel miêu tả khoa học năm 2001.

Chú thích

Tham khảo

Melanotus


title: Lê Ngọc Hường

text:
Lê Ngọc Hường (1960-2009) là Chủ tịch Hội người Việt Nam đầu tiên tại Liên bang Nga và là một doanh nhân tại chợ Vòm Moskva.

Sự nghiệp
Ông sinh ngày 10 tháng 3 năm 1960 trong một gia đình làm nghề nông tại thôn Thống Nhất xã Triêu Dương, huyện Tĩnh Gia, tỉnh Thanh Hóa. Năm 18 tuổi, ông nhập ngũ, được đào tạo tại Học viện Hậu cần và từng có thời gian tình nguyện đi tham gia làm nhiệm vụ chiến đấu tại Campuchia. Sau đó, ông giữ chức vụ sĩ quan chỉ huy kỹ thuật, trợ lý tham mưu Trung đoàn 269 của Bộ tư lệnh công binh, quân hàm Thiếu úy.

Năm 1988, Lê Ngọc Hường sang hợp tác lao động tại Liên Xô, làm công nhân bậc 5 tại Công ty xây dựng thành phố Oryol. Một thời gian sau, ông chuyển đến Moskva làm tài xế lái xe vận tải chuyển hàng. Sau đó, ông tham gia buôn bán hàng hoá tại các khu chợ của Nga.

Năm 1995, ông thành lập Tập đoàn Trung tâm Kinh tế Thương mại Quốc tế (TTKTTMQT) Moskva, trở thành một địa điểm kinh doanh lớn tại chợ Vòm, mở ra cơ hội làm ăn cho hàng chục nghìn người Việt đang làm ăn, buôn bán tại Liên bang Nga . Ông từng giữ các chức vụ như: Chủ tịch Tập đoàn TTKTTMQT Moskva, Chủ tịch Công ty cổ phần Hiền Đức, Chủ tịch Hội người Việt Nam tại Liên bang Nga, Chủ tịch Hội cựu chiến binh Việt Nam tại Liên bang Nga, Ủy viên BCH Trung ương Hội Cựu chiến binh Việt Nam, Phó Chủ tịch Hiệp hội các nhà doanh nghiệp Việt Nam tại Liên bang Nga, Phó Chủ tịch Học viện An ninh Quốc phòng Nga ban đối ngoại và là một trong những doanh nhân chính tại chợ Vòm, Moskva.

Ngày 27 tháng 3 năm 2009, sau hơn một tháng nằm viện do căn bệnh tiểu đường và khối u ở vòm họng, ông đã qua đời tại Moskva, Liên bang Nga, hưởng thọ 49 tuổi.

Hoạt động từ thiện
Tập đoàn TTKTTMQT Moskva cũng như những người Việt hoạt động kinh doanh trên địa bàn chợ do ông quản lý, trong những năm qua đã hỗ trợ rất nhiều cho các hoạt động văn hóa, xã hội của cộng đồng người Việt ở Nga, đóng góp cho quỹ xã hội của Nga, góp phần tăng cường tình hữu nghị Nga - Việt, ủng hộ đồng bào ở Việt Nam trong những lần thiên tai, bão lụt, ủng hộ các quỹ vì người nghèo...

Ông cũng tham gia nhiều hoạt động tài trợ xây dựng trường học, đường sá, chùa, nghè cho quê hương, đồng thời lập nên "Học Bổng Lê Ngọc Hường" tài trợ cho trẻ em nghèo hiếu học tại xã Triêu Dương, Thanh Hoá...

Thành tích
Một số huân-huy chương và danh hiệu mà Lê Ngọc Hường đã đạt được:
 Huân chương Chiến công hạng Nhất
 Huân chương Chiến sĩ vẻ vang hạng Nhì và hạng Ba
 Huân chương Ăng-Co hạng Nhất do Nhà nước Cam Pu Chia trao tặng
 Huân chương vì sự nghiệp Cựu chiến binh Việt Nam
 Bộ Ngoại giao Việt Nam tặng bằng khen
 Các tổ chức xã hội Nga tặng nhiều bằng khen
 Cúp Vàng " Doanh nhân Văn Hoá "
 Ông được vinh danh trong bộ sách "Những người của thiên niên kỷ chúng ta", do UNESCO tổ chức nhằm tôn vinh những nhân vật có nhiều đóng góp cho sự phồn vinh của nước Nga

Chú thích

Liên kết ngoài
Báo cáo của Chủ tịch Lê Ngọc Hường với Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng
Phỏng vấn Chủ tịch Hội người Việt Nam tại LB Nga

Chủ tịch Hội người Việt Nam tại Nga
Người Việt tại Nga
Doanh nhân Việt Nam
Người Thanh Hóa
Sinh năm 1960
Mất năm 2009


title: Hồ Nguyên Trừng

text:
Hồ Nguyên Trừng (chữ Hán: 胡元澄 1374–1446) biểu tự Mạnh Nguyên (孟源), hiệu Nam Ông (南翁), sau đổi tên thành Lê Trừng (黎澄) là một nhà chính trị, quân sự, tôn thất hoàng gia Đại Ngu, con trưởng của vua Hồ Quý Ly và là hoàng huynh vua Hồ Hán Thương. Ông làm tể tướng triều Hồ, có nhiều đóng góp về khoa học quân sự và là chỉ huy chính của quân đội Việt trong kháng chiến chống Minh (1406–1407).

Cuối thời Trần, Hồ Quý Ly làm Phụ chính Thái sư, nắm mọi việc trong triều, Nguyên Trừng nhận chức Tư đồ. Sau khi nhà Hồ thành lập, ông nhận chức Tả Tướng quốc, cùng với chú là Hữu Tướng quốc Hồ Quý Tỳ đứng hàng Tể tướng. Cuối năm 1406, Nhà Minh xâm lược Đại Ngu, vua Hồ Hán Thương sai Tả Tướng quốc Trừng cầm quân chống lại. Đại Việt Sử ký Toàn thư, bộ quốc sử Đại Việt thời Lê, kể Hồ Nguyên Trừng đã trực tiếp chỉ huy nhiều trận đánh lớn như trận Lãnh Kinh (1406), trận phòng thủ Đa Bang, cùng các trận phản công sông Lô và cửa Hàm Tử (1407). Trừ trận Lãnh Kinh là thắng lợi khó nhọc của quân Đại Ngu, các trận đánh do Hồ Nguyên Trừng chỉ huy đều thất bại. Tháng 5 âm lịch năm 1407, Hồ Nguyên Trừng bị bắt về Trung Quốc cùng với Thượng hoàng Hồ Quý Ly, vua Hồ Hán Thương, Hữu Tướng quốc Hồ Quý Tỳ. Về sau, ông được Nhà Minh sung vào Công bộ làm quan, được nhà Minh gọi là '''Hỏa khí chi thần''' (火器之神). Ngoài ra ông còn là nhà văn Việt Nam ở thế kỷ XV, với tác phẩm tự kể Nam Ông mộng lục.

Sự nghiệp ban đầu
Hồ Nguyên Trừng, trước để họ Lê, người huyện Vĩnh Phúc, lộ Thanh Hoa (nay thuộc tỉnh Thanh Hóa). Ông là con trai cả của Hồ Quý Ly và là anh của Lê Hán Thương cùng Lê Thánh Ngâu. Mẹ ông có thể là một người thiếp, vì vợ cả của Quý Ly là Huy Ninh Công chúa Trần thị chỉ sinh một nam một nữ, đó là Hán Thương và Thánh Ngâu. Trong tập Nam Ông mộng lục ông có nói ngoại tổ phụ tên Nguyễn Thánh Huấn (阮聖訓), vốn là một người rất hay thơ đời Trần, nên mẹ của ông có lẽ là Nguyễn Phu nhân. Tuy nhiên, câu viết trong bài là "Trừng thái phụ chi ngoại tổ viết: Nguyễn Công", có lẽ chưa chắc ngoại tổ phụ của Trừng họ Nguyễn, mà là ngoại tổ của ông nội Trừng mới là họ Nguyễn (còn tồn nghi vấn).

Từ thời vua Trần Nghệ Tông (giữ ngôi 1370–1372, Thượng hoàng 1372–1394), Lê Quý Ly là em họ bên ngoại của nhà vua, nên được cất nhắc làm quan. Lê Quý Ly thăng tiến rất nhanh, đến năm 1387 được bổ làm Đồng bình chương sự, tức Tể tướng. Được sự tin tưởng và chống lưng của Thượng hoàng Trần Nghệ Tông, Lê Quý Ly nắm quyền lực gần như tuyệt đối; các tôn thất và quan lại trung thành với triều Trần đã nhiều lần làm chính biến nhằm lật đổ Lê Quý Ly, nhưng đều thất bại và nhiều người bị giết, trong đó có vua Trần Phế Đế.

Sau khi giết Trần Phế Đế năm 1388, Thượng hoàng Nghệ Tông lập con út là Chiêu Định vương Ngung lên ngôi, tức vua Trần Thuận Tông. Lê Quý Ly tiếp tục nắm quyền quyết định trong triều. Tháng 11 âm lịch năm 1394, triều đình bỏ cơ quan Đăng văn kiểm pháp viện, đặt Thượng lâm tự, bổ Lê Nguyên Trừng làm Phán tự sự. Tháng 12 âm lịch năm này, Thượng hoàng chết. Năm 1395, Lê Quý Ly ép Thuận Tông phong mình làm Nhập nội Phụ chính Thái sư bình chương quân quốc trọng sự, Tuyên Trung Vệ quốc đại vương, đeo lân phù vàng.

Năm 1399, Lê Quý Ly giết vua Trần Thuận Tông, lập Thái tử An 3 tuổi lên thay, tức Trần Thiếu Đế. Tháng 6 âm lịch năm này, Quý Ly tự phong làm Quốc tổ Chương Hoàng, mặc áo màu bồ hoàng, ra vào cung Nhân Thọ có 12 chiếc lọng vàng, theo lệ của thái tử. Quý Ly phong con trưởng là Nguyên Trừng làm Tư đồ, con thứ là Hán Thương làm Nhiếp thái phó.

Mùa xuân năm 1400, dù vua Trần Thiếu Đế còn tại ngôi, Lê Quý Ly lập con thứ là Lê Hán Thương làm Thái tử, đây là một bước quan trọng trong quá trình thâu tóm ngôi vua của Quý Ly.

Theo Đại Việt sử ký toàn thư, tuy Lê Nguyên Trừng là con cả nhưng mẹ không phải Huy Ninh Công chúa, mà Hán Thương lại là con của công chúa, nên Quý Ly muốn chọn Hán Thương làm thái tử, nhưng ý mãi chưa quyết, mới mượn cái nghiên đá mà nói rằng: "Thử nhất quyển kỳ thạch, hữu thì vi vân vũ dĩ nhuận sinh dân" (Hòn đá lạ bằng nắm tay này, có lúc làm mây làm mưa để nhuần thấm sinh dân), bảo con trưởng là Trừng đối lại để xem chí hướng ra sao. Trừng đối lại rằng: "Giá tam thốn tiểu tùng, tha nhật tác đống tác lương dĩ phù xã tắc" (Cây thông nhỏ mới ba tấc kia, ngày sau làm rường cột để chống nâng xã tắc). Bấy giờ, Lê Quý Ly ý mới quyết định.

Ngày 28 tháng 2 âm lịch năm 1400, Lê Quý Ly bức Trần Thiếu Đế nhường ngôi. Lê Quý Ly đổi sang họ Hồ, lên ngôi Hoàng đế, lấy niên hiệu Thánh Nguyên, đổi tên nước thành Đại Ngu. Nhà Hồ thành lập. Không lâu sau, nhà vua phong Hồ Nguyên Trừng làm Tả Tướng quốc (左相國), tước hiệu Vệ vương (衞王).

Tháng 12 âm lịch năm 1401, Hồ Quý Ly nhường ngôi cho Thái tử Hồ Hán Thương. Hán Thương lên ngôi Hoàng đế, tôn vua cha làm Thái thượng hoàng. Hồ Nguyên Trừng tiếp tục làm Tả Tướng quốc, cùng chú là Hữu Tướng quốc Hồ Quý Tỳ coi việc nước.

Theo Minh thực lục, toàn tước vị của Hồ Nguyên Trừng khi bị bắt là: Thôi Thành Thủ Chánh Dực Tán Hoằng Hóa công thần, Vân Truân Trấn Kiêm Quy Hóa Trấn Gia Hưng đẳng Trấn Chư quân sự Tiết Độ đại sứ, Thao Giang Quản nội Quan sát xử Trí đẳng sử, Sử Trì Tiết Vân Truân Quy Hóa Gia Hưng Đẳng Trấn Chư quân sự, Lĩnh Đông Lộ Thiên Trường Phủ Lộ Đại Đô đốc phủ, Đặc tiến, Khai phủ nghi đồng tam ti, Nhập nội Kiểm giáo, Tả tướng quốc, Bình chương quân quốc sự, Tứ Kim Ngư Đại, Thượng trụ quốc, Vệ Quốc Đại Vương.

Chiến tranh Minh – Đại Ngu

Trong khi nhà Hồ cai trị Đại Ngu, ở phương Bắc, đế quốc Minh – Trung Quốc đã phất lên rất mạnh dưới sự cai trị của Minh Thành Tổ. Minh Thành Tổ nhiều lần bộc lộ ý muốn xâm chiếm Đại Ngu, qua việc cử người do thám, ép vua Hồ Hán Thương phải cắt đất ở biên giới, và chi viện thủy quân cho Chiêm Thành ở phía Nam chống Đại Ngu. Tháng 9 âm lịch năm 1405, vua Hồ Hán Thương chấn chỉnh quân đội, xây dựng thành lũy, đóng cọc trên sông,... để đề phòng quân Minh. Nhà vua còn mời An phủ sứ các lộ về Tây Đô cùng triều đình bàn nên đánh hay hòa. Trong cuộc thảo luận, có người nói đánh, có người như Trấn thủ Bắc Giang Nguyễn Quân muốn tạm hòa, riêng Tả Tướng quốc Hồ Nguyên Trừng phát biểu:

Thượng hoàng Hồ Quý Ly nghe vậy, mới ban thưởng cho ông một hộp trầu bằng vàng. Sử quan đời Lê sơ Ngô Sĩ Liên trong bộ Đại Việt Sử ký Toàn thư dù không đề cao nhà Hồ nhưng cũng phải ca ngợi lời phát biểu của Hồ Nguyên Trừng:

Đánh quân Minh lần thứ nhất
Tháng 4 âm lịch năm 1406, Minh Thành Tổ viện cớ phục ngôi cho Trần Thiêm Bình (tên thật Nguyễn Khang, giả mạo làm con thứ ba của Trần Nghệ Tông), sai Chinh Nam tướng quân Hữu quân đô đốc đồng tri Hàn Quan và Tham tướng đô đốc đồng tri Hoàng Trung mang 10 vạn quân từ Quảng Tây đánh Đại Ngu. Tả Tướng quốc Hồ Nguyên Trừng đem đại quân đón đánh ở ải Lãnh Kinh. Theo Đại Việt Sử ký Toàn thư, quân Đại Ngu thấy địch ít quân nên khinh suất, để bị thảm bại. Bốn đại tướng Đại Ngu là Phạm Nguyên Khôi (nhị vệ đại tướng), Chu Bỉnh Trung (chỉ huy quân Chấn Cương), Trần Huyên Huyên (chỉ huy quân Tam Phụ) và Trần Thái Bộc (chỉ huy quân Tả Thần Dực) đều chết trận. Hồ Nguyên Trừng bỏ thuyền lên bờ, suýt bị quân Minh bắt, có người thấy vậy liền dìu ông xuống thuyền, nhờ vậy ông thoát. Sau tướng Hồ Vấn bất ngờ đem quân Tả Thánh Dực từ Vũ Cao tới, đánh quân Minh thua to. Hoàng Trung đợi đến trống canh hai nửa đêm thì bỏ chạy. Vua Hồ Hán Thương đã sai tướng Hồ Xạ chỉ huy quân Hữu Thánh Dực, tướng Trần Đĩnh chỉ huy quân Thánh Dực Bắc Giang khóa chân địch tại cửa ải Chi Lăng. Quân Minh đành giao nộp Trần Thiêm Bình cho Đại Ngu để được rút về nước. Sau vua Hồ xử lăng trì Trần Thiêm Bình.

Đánh quân Minh lần thứ hai
Tháng 9 âm lịch năm 1406, Minh Thành Tổ lại sai Chinh Di phó tướng quân Tân Thành hầu Trương Phụ, Tham tướng Huỳnh Dương bá Trần Húc đem 40 vạn quân đánh ải Pha Lũy, cùng lúc Chinh Di tả phó tướng quân Tây Bình hầu Mộc Thạnh, Tham tướng hữu quân đô đốc đồng tri Phong Thành hầu Lý Bân đem 40 vạn quân đánh ải Phú Lệnh. Quân Minh nhanh chóng vượt qua biên giới. Đến tháng 11, hai cánh quân Minh gặp nhau ở Bạch Hạc, bày doanh trại ở bờ bắc sông Cái đến tận Trú Giang. Hồ Hán Thương sai đại quân đóng đối diện với doanh trại quân Minh, quân ở sông Cái do Hồ Nguyên Trừng chỉ huy, quân ở Trú Giang do Thiêm văn triều chính Hồ Đỗ chỉ huy. Phía ngoài liên kết chiến hạm của thủy quân, trên bờ thì quân bộ đóng. Việc ông lập một phòng tuyến chống giặc bắt đầu bằng cứ điểm then chốt Đa Bang (Ba Vì) kéo dài theo bờ nam sông Đà, sông Hồng cho đến sông Ninh (Nam Hà) rồi lại tiếp tục theo bờ sông Luộc, sông Thái Bình đến Bình Than dài trên 400 km. Hồ Nguyên Trừng cũng sáng tạo ra cách đánh độc đáo: ông cho đúc nhiều dây xích lớn chăng qua những khúc sông hiểm trở, kết hợp với quân mai phục trang bị bằng hỏa lực mạnh. Hồ Nguyên Trừng tổ chức những xưởng đúc súng lớn. Ông đã phát minh, chế tạo ra nhiều loại súng có sức công phá mạnh. Từ việc cải tiến súng, chế thuốc súng, hiểu rõ sức nổ của thuốc đạn Hồ Nguyên Trừng phát minh ra phương pháp đúc súng mới gọi là súng "thần cơ".

Ở Bạch Hạc, Trương Phụ và Mộc Thạnh làm bảng văn kể tội nhà Hồ, hứa hẹn khôi phục nhà Trần. Sau đó quân Minh chia nhau viết lại lời bảng văn này vào nhiều miếng ván gỗ, rồi thả trôi sông. Quân Đại Ngu trông thấy, nhiều người mất niềm tin vào hoàng gia, không còn muốn chiến đấu. Các tướng Mạc Địch, Mạc Thúy, Mạc Viễn và Nguyễn Huân đầu hàng nhà Minh và được trao quan tước. Hồ Nguyên Trừng và các tướng đành cố thủ nơi hiểm trở, đợi quân Minh mỏi mệt rồi mới ra đánh. Tháng 12 âm lịch năm 1406, Mộc Thạnh bàn với Trương Phụ: "Những hàng rào gỗ mà bên địch dựng lên đều sát liền sông, quân ta không thể tiến lên được; chỉ có Đa Bang là nơi đất cát bằng phẳng có thể đóng quân, chỗ ấy tuy thành đất khá cao, bên dưới có mấy tầng hào, nhưng khí giới đánh thành của ta đều đầy đủ, đánh mà chiếm lấy cũng có phần dễ". Trương Phụ nghe theo, ngay đêm đó hạ lệnh cho Đô đốc Hoàng Trung tấn công mặt tây bắc, Đô đốc Trần Tuấn tấn công mặt đông nam. Quân Minh bắc thang mây trèo lên thành. Quân Hồ Nguyên Trừng không đỡ nỗi và lui vào thành. Hôm sau, quân Đại Ngu khoét thành cho voi ra đánh. Quân Minh lấy những bức vẽ hình sư tử trùm lên mình ngựa, lại huy động đại bác bắn voi. Voi chạy vào thành, quân Minh ào lên đuổi thành, tràn vào trong thành. Thành Đa Bang thất thủ, các đơn vị khác của Đại Ngu đóng ven sông cũng tan vỡ. Tả Tướng quốc Hồ Nguyên Trừng thúc quân chạy về Hoàng Giang, bỏ lại Đông Đô trong tay quân Minh. Người Minh vào Đông Đô, đặt quan cai trị, tích trữ lương thực, chiêu tập dân phiêu tán, chuẩn bị đô hộ lâu dài.

Tháng 2 âm lịch năm 1407, Mộc Thạnh biết tin Hồ Nguyên Trừng đã về Hoàng Giang, bèn đưa quân thủy bộ tới sông Mộc Phạm, hạ trại đối diện với quân Trừng ở Hoàng Giang. Ngày 20 tháng 2 âm lịch năm 1407, Hồ Nguyên Trừng đem 300 chiếc thuyền phản công lớn. Quân Minh từ 2 bên bờ sông đánh kẹp lại, Hồ Nguyên Trừng thất trận, chạy về giữ cửa Muộn. Hai vua Hồ đều lui về Tây Đô. Các tướng Hồ Đỗ, Hồ Xạ rời Bình Than qua Thái Bình, Đại Toàn tới cửa Muộn giúp Hồ Nguyên Trừng dựng chiến lũy, chế tạo hỏa khí, thuyền chiến và kêu gọi dân góp tiền, ai làm theo sẽ được gả con gái tôn thất và được thưởng 10 mẫu ruộng. Quân Minh kéo đến đánh cửa Muộn Hải, quân Trừng lại thua phải chạy về cửa biển Đại An. Một số quan lại như Thị trung Trần Nguyên Chỉ, Trung thư lệnh Trần Sư Hiền đầu hàng người Minh.

Ở cửa Đại An, Hồ Nguyên Trừng cho quân dựng chiến lũy, ngày đêm giao chiến dữ dội với địch. Bấy giờ, thời tiết nắng mưa thất thường nên quân Minh bị bệnh tật, tổn thất nhiều. Người Minh thấy đất cửa Muộn Hải ẩm thấp, không ở được lâu, bèn giả vờ rút lui. Tới cửa Hàm Tử, họ lập doanh trại phòng bị rất nghiêm mật. Tả Tướng quốc Hồ Nguyên Trừng sai người đón hai vua từ Tây Đô ra Bắc, rồi tiến quân trở lại Hoàng Giang. Tháng 3 âm lịch, ông và Hồ Đỗ mở trận phản kích lớn dùng 7 vạn quân thủy bộ – nói phao là 21 vạn – từ Hoàng Giang đánh vào cửa Hàm Tử. Ông giao cho Hồ Xạ, Trần Đĩnh chỉ huy cánh quân bộ ở bờ phía nam; Đỗ Nhân Giám, Trần Khắc Trang chỉ huy cánh quân bộ ở bờ bắc; Đỗ Mãn và Hồ Vấn chỉ huy thủy quân, đích thân Hồ Nguyên Trừng và Hồ Đỗ đi cùng cánh quân này. Người Minh ém quân mai phục sẵn, nhân lúc quân Đại Ngu sơ hở, quân thủy bộ Minh ào lên đánh. Quân bộ Đại Ngu bại thê thảm, nhiều người đầu hàng, số khác rơi xuống sông chết đuối. Hồ Nguyên Trừng cùng thủy quân chạy thoát, nhưng hầu hết số thuyền tải lương của ông đều bị đánh chìm. Sau thảm bại này, ông cùng hai vua đem liêu thuộc theo đường biển chạy vào Thanh Hóa.

Ngày 23 tháng 4 âm lịch, quân Minh rượt tới Lỗi Giang, quân Đại Ngu tan vỡ. Đến ngày 29, quân Minh ào lên đánh cửa biển Điền Canh, quân Đại Ngu tự tan. Cha con vua Hồ chạy vào Nghệ An. Trương Phụ cùng Mộc Thạnh dẫn quân bộ, Liễu Thăng dẫn quân thủy đuổi theo. Ngày 5 tháng 5 âm lịch năm 1407, quân Minh tới Vĩnh Ninh (nay thuộc huyện Kỳ Anh, Hà Tĩnh). Hồ Quý Ly bị bắt ở bãi Chỉ Chỉ, Tả Tướng quốc Trừng bị bắt ở cửa biển Kỳ La. Hôm sau, một nhóm người Việt theo nhà Minh bắt Hồ Hán Thương và Thái tử Nhuế ở núi Cao Vọng (cũng thuộc Kỳ Anh, Hà Tĩnh ngày nay). Tất cả đều bị áp giải về Kim Lăng (Nam Kinh, Trung Quốc). Kể từ đó, nhà Hồ mất, nhà Minh sáp nhập nước Việt làm quận Giao Chỉ. Minh Thành Tổ sau khi hỏi tội cha con Hồ Quý Ly trước triều, đã tha tội cho Hồ Nguyên Trừng và các con nhỏ trong gia đình.

Làm quan nhà Minh
Ngày 17 tháng 3 âm lịch năm 1409, tôn thất nhà Trần là Trần Quý Khoáng xưng làm Hoàng đế ở Chi La (nay là huyện Đức Thọ, Hà Tĩnh), lấy niên hiệu Trùng Quang. Vua Trùng Quang nhiều lần cất quân ra Bắc đánh Minh. Năm 1411, Trùng Quang sai Hành khiển Hồ Ngạn Thần, Thẩm hình Bùi Nột Ngôn đem biểu văn, cống vật và hai tượng người bằng vàng, bạc sang Minh cầu phong. Đến Yên Kinh, Minh Thành Tổ sai Hồ Nguyên Trừng, lấy thân phận là người đồng hương, ra vẻ hỏi thăm, mà thật ra là thăm dò tình hình Đại Việt. Ngạn Thần đem tình hình kể hết cho Nguyên Trừng, Nột Ngôn thì không nói. Vua Minh giả cách phong Trùng Quang làm Giao Chỉ Bố chính sứ, Ngạn Thần làm Tri phủ Nghệ An. Về nước, Bùi Nột Ngôn hặc tội Hồ Ngạn Thần tiết lộ việc nước cho Hồ Nguyên Trừng và nhận quan chức của Minh. Vua Trùng Quang bắt Ngạn Thần xử tử.

Năm 1426, đời Minh Tuyên Tông, Lê Trừng (tức Hồ Nguyên Trừng sau khi được tha tội) làm việc cho bộ Công của nhà Minh. Ông bị vạch tội lên vua Minh vì làm việc 9 năm mà không khai báo lý lịch. Vua Minh cho rằng ông đã được Minh Thành Tổ tha tội nên không truy cứu. Năm 1428, ông được thăng tới chức Tả Thị lang của bộ Công, được trả lương bằng gạo.

Biết được Hồ Nguyên Trừng (và Hồ Nhuế) có tài năng, vua Minh Anh Tông cho ân xá, nhưng buộc phải đổi họ khác (vì không thừa nhận gia đình ông là dòng dõi Ngu Thuấn). Vì vậy ở sách Nam Ông mộng lục, tác giả đề tên là Lê Trừng (黎澄, đổi lại họ Lê như cũ).

Giúp nhà Minh cải tiến súng
Sau khi chinh phục nhà Hồ năm 1407, những tù binh Việt Nam giỏi làm súng được đưa về thủ đô Nam Kinh cùng với các thợ thủ công khác. Khoảng 17.000 người Việt được đưa về Trung Quốc, trong đó có Hồ Nguyên Trừng. Vì là người phụ trách quân cơ dưới triều Hồ, lại giỏi làm vũ khí nên ông được vua Minh trọng dụng. Thời Minh Thành Tổ, hỏa khí Trung Quốc được cải thiện nhờ học hỏi thêm một số kỹ thuật mới từ Đại Việt. Nhà Minh thu được một loại mũi tên của người Việt gọi là "thần tiễn", họ chế tạo hàng loạt từ 1415. Họ còn học được cách cải tiến lẫy cò súng để không bị ướt nước mưa, kỹ thuật này dùng để chế tạo súng ngắn từ năm 1410. Vì ông giỏi chế tạo hỏa khí nên lại được làm quan ở bộ Công, thăng đến chức Tả Thị lang như lời ông đề ở cuối bài Tựa trong quyển Nam Ông mộng lục. Trong Vân đài loại ngữ, Lê Quý Đôn nhắc đến một tình tiết: "quân Minh khi làm lễ tế súng đều phải tế Trừng".

Theo Minh sử, thì Hồ Nguyên Trừng được thăng chức Công bộ Thượng thư (1445) được một năm thì mất, thọ 73 tuổi. Năm 1446 (Tức năm thứ 4 Thái Hòa vua Lê Nhân Tông, năm 11 Chính Thống vua Minh Anh Tông), Lê Trừng mất. Nguyên văn trong sách như sau (dịch):
Năm thứ 10 (Chính Thống), Kỷ Sửu (đúng ra là Ất Sửu, 1445), Lê Trừng, vương tử An Nam, nhậm chức [Công bộ Thượng thư] vào tháng 6, chuyên lo cung cấp các thứ đồ dùng cho nội phủ. Bính Dần (1446), năm thứ 11, tháng 7, Trừng chết.

Sau đó, triều Minh cho con ông là Lê Thúc Lâm (黎叔林), trước đó đang làm Chuyển vận sứ ở Diêm vận ty tỉnh Sơn Đông, làm Trung thư xá nhân, tiếp tục lo việc chế tạo quân khí cho đến khi về hưu năm 1470. Cho mãi đến năm 1489, con cháu của những người này vẫn còn làm quan phục vụ trong triều Minh. Hiện mộ phần Lê Trừng (tức Hồ Nguyên Trừng), Lê Thúc Lâm và Lê Thế Ninh (黎世寧 con của Thúc Lâm, cũng làm quan cho triều Minh) đều ở tại thôn Nam An Hà, thuộc thành phố Bắc Kinh (Trung Quốc) ngày nay.

Đóng góp
Khi sống cuộc đời lưu vong ở Trung Quốc, Hồ Nguyên Trừng đã soạn ra cuốn Nam Ông mộng lục (Chép lại những giấc mộng của Nam Ông) gồm 31 thiên, nhưng hiện chỉ còn 28 thiên. Đây là tập hồi ký chữ Hán đầu tiên và là tác phẩm đầu tiên mở đường cho khuynh hướng viết về "người thực, việc thực" trong văn xuôi tự sự Việt Nam.

Bên cạnh đó, ông còn là nhà kỹ thuật quân sự tài ba. Theo sử liệu, khi còn ở trong nước, do nhu cầu quân sự, ông đã sáng chế và chỉ đạo chế tác súng thần cơ (hỏa thương cải tiến) và thuyền cổ lâu (thuyền chiến lớn có hai tầng) Cho nên sau này ông được vua Minh thu dụng để lo việc chế tạo súng.

Ngoài ra, ông còn là người lo việc đắp những con đê lớn, đào một số kênh và vét lại một số con sông nhằm phục vụ các hoạt động về giao thông, thủy lợi và quân sự. Đặc biệt, những công trình kiến trúc ở thời nhà Hồ, chẳng hạn như thành Tây Đô đồ sộ,… đều do ông chỉ huy xây dựng.

Tên Hồ Nguyên Trừng đã được đặt cho một con đường ở thị trấn Phong Điền (tỉnh Thừa Thiên Huế) và ở hai quận Hải Châu, Cẩm Lệ (thành phố Đà Nẵng).

Xem thêm

Nhà Hồ
Nam Ông mộng lục
Hồ Quý Ly

Chú thích

Sách tham khảo chính

Nhà phát minh
Người Thanh Hóa
Võ tướng nhà Trần
Võ tướng nhà Hồ
Hoàng tử Việt Nam
Nhà Hồ
Nhà văn Việt Nam
Sinh thập niên 1370
Mất thập niên 1440
Người tham gia lực lượng kháng chiến của Đại Việt chống quân Minh xâm lược (1406–1427)
Vương tước nhà Hồ
Kỹ sư Việt Nam
Nhà thiết kế súng
Nhân vật chính trị nhà Minh
Nhà văn Trung Quốc thời Minh


title: Ballans

text:
Ballans là một xã trong tỉnh Charente-Maritime Charente-Maritime trong vùng Nouvelle-Aquitaine, tây nam nước Pháp. Xã Ballans nằm ở khu vực có độ cao trung bình 72 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Charente-Maritime


title: Dismorphiinae

text:
Dismorphiinae (or mimic sulphurs) là một phân họ bướm ngày của họ Pieridae. Phân họ này bao gồm khoảng 100 loài được xếp vào 7 chi, phân bố chủ yếu ở trung và nam Mỹ, chỉ có một loài duy nhất được tìm thấy ở Bắc Mỹ và một chi, Leptidea, ở vùng Palearctic.

Các chi
 Dismorphia Hübner, 1816
 Enantia Hübner, [1819]
 Lieinix Gray, 1832
 Leptidea Billberg, 1820
 Moschoneura Butler, 1870
 Patia Klots, 1933
 Pseudopieris Godman & Salvin, [1890]

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Dismorphiinae at Tree of Life (with phylogenetic hypothesis)
 Dismorphiinae, at Markku Savela's butterfly website
 Pteron Images of Dismorphiinae, in Japanese but with binomial names.
 Mariposas Mexicanas  Excellent images of Mexican Dismorphiinae
 Neotropical Butterflies Gallery
 Learn about butterflies  Mimicry by Patia orisse

Pieridae


title: Swartzieae

text:
Tông Thermopsideae là một tông thực vật thuộc họ Fabaceae.
Các chi sau đây thuộc tông này theo USDA:
 Aldina Endl.
 Amburana Schwacke & Taub.
 Ateleia (DC.) Benth.
 Baphiopsis Benth. ex Baker
 Bobgunnia J. H. Kirkbr. & Wiersema
 Bocoa Aubl.
 Candolleodendron R. S. Cowan
 Cordyla Lour.
 Cyathostegia (Benth.) Schery
 Dupuya J. H. Kirkbr.
 Exostyles Schott
 Fairchildia Britton & Rose
 Harleyodendron R. S. Cowan
 Holocalyx Micheli
 Lecointea Ducke
 Mildbraediodendron Harms
 Swartzia Schreb.
 Trischidium Tul.
 Zollernia Wied-Neuw. & Nees

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài


title: Kleinebersdorf

text:
Kleinebersdorf là một đô thị thuộc huyện Saale-Holzland, trong bang Thüringen, Đức. Đô thị Kleinebersdorf có diện tích 4,01 km².

Tham khảo


title: Phân hữu cơ

text:
Bài này chỉ viết về phân hữu cơ, các từ liên quan đến phân bón xem tại phân bón (định hướng)

Phân hữu cơ là hợp chất hữu cơ dùng làm trong nông nghiệp, hình thành từ phân người, phân động vật, lá và cành cây, than bùn, hay các chất hữu cơ khác thải loại từ nhà bếp. Phân hữu cơ góp phần vào độ phì nhiêu của đất bằng cách bổ sung chất hữu cơ và chất dinh dưỡng, chẳng hạn như nitơ, được vi khuẩn, nấm và các sinh vật khác trong đất sử dụng. Sau đó, các sinh vật bậc cao ăn các loại nấm và vi khuẩn trong chuỗi thức ăn tạo nên mạng lưới thức ăn trong đất.

 Lịch sử
Theo truyền thống Byzantine, phân lợn nói chung không được sử dụng làm phân bón, ngoại trừ cho cây hạnh nhân. Quan điểm này cũng được Columella, một nhà nông học La Mã ghi lại. Tuy nhiên, nhà văn Andalusian thời trung cổ Ibn Bassal và một số nhà văn sau này từ Yemen cũng ghi lại những tác động tiêu cực của phân lợn đối với cây trồng, bao gồm "đốt cháy" cây.

Ibn Bassal đã mô tả một loại phân chuồng hỗn hợp với rơm hoặc quét dọn được trộn lẫn thành "mudaf". Ông cho rằng loại phân này không chỉ được tạo thành từ phân chuồng. Phân quét từ các bồn tắm nóng bao gồm nước tiểu và chất thải của con người, được Ibn Bassal mô tả là khô và mặn, không thích hợp sử dụng làm phân bón trừ khi trộn với phân chuồng.

Ibn Bassal cũng đưa ra hai công thức ủ phân phân bón chim bồ câu ("hamam") và có thể là phân lừa ("himar"). Ông cho rằng nhiệt độ và độ ẩm quá mức của phân chim bồ câu hoạt động tốt cho những cây yếu hơn và ít cứng cáp hơn, đặc biệt là những cây bị ảnh hưởng bởi nhiệt độ lạnh.

 Các loại
phải|nhỏ|Skatole là nguyên nhân gây ra mùi hôi thối của phân.
Vào thế kỷ 21, có ba loại phân bón chính được sử dụng trong quản lý đất:

 Phân động vật
nhỏ|Hồ chứa phân bò trộn với nước, phổ biến ở vùng nông thôn tỉnh Hải Nam, Trung Quốc.
Hầu hết phân động vật bao gồm phân. Các dạng phân động vật phổ biến bao gồm phân chuồng (FYM) hoặc phân hầm (phân lỏng). Phân chuồng (FYM) cũng chứa vật liệu thực vật (thường là rơm rạ), được sử dụng làm chất độn chuồng cho vật nuôi và đã hấp thụ phân và nước tiểu. Phân nông nghiệp ở dạng lỏng, được gọi là phân hầm, được sản xuất bởi các hệ thống chăn nuôi thâm canh hơn, nơi sử dụng bê tông hoặc thanh slats thay vì chất độn chuồng bằng rơm rạ. Phân từ các loài động vật khác nhau có chất lượng khác nhau và yêu cầu tỷ lệ bón khác nhau khi sử dụng làm phân bón. Ví dụ, phân ngựa, phân bò, phân lợn, phân cừu, phân gà, phân gà tây, phân thỏ và phân guano từ chim biển và dơi đều có đặc tính khác nhau. Ví dụ, phân cừu giàu nitơ và kali, trong khi phân lợn tương đối thấp cả hai. Ngựa chủ yếu ăn cỏ và một số loại cỏ dại nên phân ngựa có thể chứa hạt cỏ và cỏ dại, vì ngựa không tiêu hóa hạt giống theo cách mà gia súc làm. Phân bò là một nguồn nitơ và carbon hữu cơ tốt. Phân gà, đến từ một con chim, rất giàu nitơ và phốt pho và được đánh giá cao vì cả hai đặc tính này.

Phân động vật có thể bị pha tạp hoặc nhiễm bẩn với các sản phẩm động vật khác, chẳng hạn như len (shoddy và các loại lông khác), lông vũ, máu và xương. Thức ăn chăn nuôi có thể bị trộn lẫn với phân do bị đổ. Ví dụ, gà thường được cho ăn bột thịt và xương, một sản phẩm động vật, có thể bị trộn lẫn với phân gà.

 Phân compost

nhỏ|Phân compost chứa phân gà tây và mùn cưa từ vật liệu lót chuồng được sấy khô và sau đó bón cho đồng cỏ làm phân bón.
Phân compost là tàn dư phân hủy của vật liệu hữu cơ. Nó thường có nguồn gốc từ thực vật, nhưng thường bao gồm một số phân động vật hoặc chất độn chuồng.

Lợi ích của phân ủ bao gồm cung cấp chất dinh dưỡng cho cây trồng dưới dạng phân bón, hoạt động như một chất điều hòa đất, tăng hàm lượng mùn hoặc axit humic trong đất và đưa vào các vi sinh vật có lợi giúp ức chế mầm bệnh trong đất và giảm bệnh do đất gây ra.

Ở cấp độ đơn giản nhất, việc ủ phân yêu cầu thu thập hỗn hợp "chất xanh" (rác xanh) và "chất nâu" (rác nâu). Chất xanh là những vật liệu giàu nitơ, chẳng hạn như lá, cỏ và rác thực phẩm. Chất nâu là vật liệu gỗ giàu carbon, chẳng hạn như thân cây, giấy và vụn gỗ. Các vật liệu phân hủy thành mùn trong một quá trình kéo dài nhiều tháng. Ủ phân có thể là một quá trình nhiều bước, được theo dõi chặt chẽ với các đầu vào được đo lường của nước, không khí và vật liệu giàu carbon và nitơ. Quá trình phân hủy được hỗ trợ bằng cách cắt nhỏ vật liệu thực vật, thêm nước và đảm bảo thông khí thích hợp bằng cách thường xuyên lật hỗn hợp trong một quy trình sử dụng đống mở hoặc "windrows". Nấm, giun đất và các loài ăn sâu bọ khác tiếp tục phân hủy vật liệu hữu cơ. Vi khuẩn và nấm hiếu khí quản lý quá trình hóa học bằng cách chuyển đổi đầu vào thành nhiệt, carbon dioxide và ion amoni.
nhỏ|Thùng ủ phân từ thân cây rỗng
Ủ phân là một phần quan trọng của việc quản lý chất thải, vì thực phẩm và các vật liệu ủ phân khác chiếm khoảng 20% lượng chất thải trong bãi chôn lấp, và do điều kiện kỵ khí, những vật liệu này mất nhiều thời gian hơn để phân hủy sinh học trong bãi chôn lấp. Ủ phân là một giải pháp thay thế thân thiện với môi trường hơn so với việc sử dụng vật liệu hữu cơ cho bãi chôn lấp vì ủ phân làm giảm phát thải methane do điều kiện yếm khí và mang lại lợi ích kinh tế và môi trường. Ví dụ, phân ủ cũng có thể được sử dụng để cải tạo đất và dòng suối, xây dựng vùng đất ngập nước và che phủ bãi chôn lấp.

Phân người, đôi khi được gọi là "humanure" trong bối cảnh ủ phân, có thể được thêm vào như một đầu vào cho quá trình ủ phân vì nó là một vật liệu hữu cơ giàu chất dinh dưỡng. Nitơ, đóng vai trò như một khối xây dựng cho các axit amin thực vật quan trọng, được tìm thấy trong chất thải rắn của con người. Phốt pho, giúp cây chuyển hóa ánh sáng mặt trời thành năng lượng dưới dạng ATP, có thể được tìm thấy trong chất thải lỏng của con người.

Chất thải rắn của con người có thể được thu thập trực tiếp trong các nhà vệ sinh ủ phân hoặc gián tiếp dưới dạng bùn thải sau khi được xử lý trong nhà máy xử lý nước thải. Cả hai quy trình đều yêu cầu thiết kế có năng lực, vì cần quản lý các rủi ro tiềm ẩn về sức khỏe. Trong trường hợp ủ phân tại nhà, một loạt các vi sinh vật, bao gồm vi khuẩn, vi rút và giun ký sinh, có thể có mặt trong phân và việc xử lý không đúng cách có thể gây ra rủi ro đáng kể cho sức khỏe.  Đối với các cơ sở xử lý nước thải quy mô lớn thu gom nước thải từ nhiều nguồn dân cư, thương mại và công nghiệp, có những cân nhắc bổ sung. Bùn thải lắng được ủ, được gọi là biosolids, có thể bị nhiễm bẩn với nhiều loại kim loại và hợp chất dược phẩm.. Việc xử lý biosolids không đủ cũng có thể dẫn đến các vấn đề khi vật liệu được bón lên đất.

Nước tiểu có thể được cho vào đống phân ủ hoặc sử dụng trực tiếp làm phân bón. Thêm nước tiểu vào phân ủ có thể làm tăng nhiệt độ, do đó có thể tăng khả năng tiêu diệt mầm bệnh và hạt giống không mong muốn. Không giống như phân, nước tiểu không thu hút ruồi truyền bệnh (như ruồi nhà hoặc ruồi xanh), và nó không chứa các mầm bệnh cứng cáp nhất, chẳng hạn như trứng giun ký sinh.

 Phân xanh
Phân xanh là những loại cây trồng được trồng với mục đích chính là cày cuốc, do đó tăng độ phì nhiêu cho đất thông qua việc kết hợp chất dinh dưỡng và chất hữu cơ vào đất. Các loại cây họ đậu như cỏ ba lá thường được sử dụng cho việc này, vì chúng cố định nitơ bằng vi khuẩn Rhizobia trong các nốt chuyên biệt ở cấu trúc rễ.

Các loại vật liệu thực vật khác được sử dụng làm phân xanh bao gồm nội dung của dạ cỏ của động vật nhai lại bị giết mổ, ngũ cốc đã qua sử dụng (còn sót lại từ việc ủ bia) và tảo biển.

Việc quản lý phân xanh không đúng cách hoặc không có đầu vào hóa học bổ sung có thể hạn chế sản lượng cây trồng. Trộn phân xanh vào đất mà không có đủ thời gian trước khi trồng cây trồng có thể ngăn chặn dòng chảy của nitơ (khử nitơ). Khi nitơ ngừng chảy, sẽ không có đủ chất dinh dưỡng cho vụ trồng cây tiếp theo.

Các hệ thống canh tác có thời gian sinh trưởng ngắn cho phân xanh thường không hiệu quả. Nông dân phải cân nhắc chi phí của phân xanh với năng suất của chúng để xác định tính phù hợp.

 Công dụng

 Phân động vật
nhỏ|Đống phân động vật trên tường
Phân chuồng động vật, chẳng hạn như phân gà và phân bò, đã được sử dụng hàng thế kỷ làm phân bón cho nông nghiệp. Nó có thể cải thiện cấu trúc đất (kết tụ) để đất giữ được nhiều chất dinh dưỡng và nước hơn, do đó đất trở nên màu mỡ hơn. Phân chuồng động vật cũng khuyến khích hoạt động của vi sinh vật trong đất, giúp thúc đẩy cung cấp vi lượng khoáng cho đất, cải thiện dinh dưỡng cho cây trồng. Nó cũng chứa một số nitơ và các chất dinh dưỡng khác giúp cây trồng phát triển.

Mùi hôi là một vấn đề rõ ràng và đáng kể đối với phân chuồng động vật. Các thành phần trong phân lợn bao gồm các axit carboxylic có trọng lượng phân tử thấp như axit acetic, propionic, butyric và valeric. Các thành phần khác bao gồm skatole và trimethylamine.

Phân chuồng động vật có mùi đặc biệt khó chịu (như phân lợn từ chăn nuôi thâm canh) thường được tiêm trực tiếp vào đất để giảm lượng mùi phát ra. Phân lợn và bò thường được rải trên cánh đồng bằng máy rải phân chuồng. Do hàm lượng protein trong chất hữu cơ tương đối thấp, phân động vật ăn cỏ có mùi nhẹ hơn phân của động vật ăn thịt hoặc động vật ăn tạp. Tuy nhiên, phân loãng động vật ăn cỏ đã trải qua quá trình lên men kỵ khí có thể phát triển mùi khó chịu hơn và đây có thể là vấn đề ở một số vùng nông nghiệp. Phân gia cầm có hại cho cây trồng khi còn tươi, nhưng sau một thời gian ủ phân thì sẽ là loại phân bón có giá trị.

Phân chuồng cũng được ủ và đóng bao thương mại và được bán như một chất cải thiện đất.

Vào năm 2018, các nhà khoa học Áo đã đưa ra một phương pháp sản xuất giấy từ phân voi và phân bò.

Phân động vật khô được sử dụng làm nhiên liệu ở nhiều quốc gia trên thế giới. Phân động vật khô đã được sử dụng từ thời tiền sử, bao gồm ở Ba Tư cổ đại và Anh Quốc đầu thời hiện đại. Ở Guinea Xích đạo, bằng chứng khảo cổ đã được tìm thấy về việc sử dụng phân động vật và phân người làm nhiên liệu, và các ghi chép trong Kinh thánh cũng chỉ ra rằng phân động vật và phân người đã được sử dụng làm nhiên liệu.

 Vấn đề
nhỏ|Những người phụ nữ ở một khu phố của làng với phân chuồng trên đường đến cánh đồng của một trong số họ, Tireli, Mali 1990
Bất kỳ lượng phân chuồng động vật nào cũng có thể là nguồn gây bệnh hoặc vi sinh vật làm hỏng thực phẩm, có thể được mang theo bởi ruồi, gặm nhấm hoặc một loạt các sinh vật trung gian khác và gây bệnh hoặc làm nguy hiểm an toàn thực phẩm.

Trong sử dụng đất nông nghiệp thâm canh, phân chuồng động vật thường không được sử dụng có mục tiêu như phân bón khoáng, do đó, hiệu quả sử dụng nitơ thấp. Phân chuồng động vật có thể trở thành vấn đề về việc sử dụng quá mức ở các khu vực nông nghiệp thâm canh với số lượng gia súc cao và quá ít đất nông nghiệp sẵn có.

Khí nhà kính nitrous oxide có thể được phát ra do đó góp phần vào biến đổi khí hậu.

 Kháng sinh chăn nuôi
Vào năm 2007, một nghiên cứu của Đại học Minnesota chỉ ra rằng các loại thực phẩm như ngô, rau diếp và khoai tây đã được tìm thấy có tích tụ kháng sinh từ đất được rải phân chuồng động vật có chứa các loại thuốc này.

Thực phẩm hữu cơ có thể có nhiều khả năng hoặc ít khả năng chứa kháng sinh hơn, tùy thuộc vào nguồn gốc và cách xử lý phân bón. Ví dụ, theo Tiêu chuẩn 4.7.38 của Soil Association, hầu hết nông dân trồng trọt hữu cơ đều có nguồn phân bón của riêng họ (do đó, thường không chứa dư lượng thuốc), hoặc sử dụng cây phân xanh để tăng độ phì nhiêu cho đất (nếu nông dân hữu cơ sử dụng bất kỳ loại phân bón không hữu cơ nào, thì thường phải ủ hoặc ủ phân để phân hủy bất kỳ dư lượng thuốc nào và loại bỏ bất kỳ vi khuẩn gây bệnh nào - Tiêu chuẩn 4.7.38, tiêu chuẩn canh tác hữu cơ của Soil Association). Mặt khác, như được tìm thấy trong nghiên cứu của Đại học Minnesota, việc không sử dụng phân bón nhân tạo và do đó sử dụng phân bón độc quyền làm phân bón của nông dân hữu cơ có thể dẫn đến tích tụ kháng sinh đáng kể hơn trong thực phẩm hữu cơ.

 Gom phân làm phân bón
Ở Việt Nam, việc hốt phân làm phân đã có từ xa xưa, thời phong kiến vua Lê Thánh Tông đã ban cho câu đối ngày tết cho một người làm nghề hốt phân:Ý nhất nhung y, năng đảm thế gian nan sựĐề tam xích kiếm, tận thu thiên hạ nhân tâm.Tạm dịch như sau:Khoác một áo bào, đảm đương việc khó trong thế gianCầu ba thước kiếm, tận thu lòng dạ của thiên hạ''

Thời Pháp thuộc nhân viên Sở Thùng thường xuyên đi gom phân từng nhà, (khu phố cổ Hà Nội vẫn còn loại hố xí này) đem về làm phân bắc.

Chú thích

Nhiên liệu sinh hóa
Nông nghiệp


title: Pepta stricta

text:
Pepta stricta là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Cancellariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Pepta


title: San Pietro al Natisone

text:
San Pietro al Natisone (, in the local dialect: ) là một đô thị ở tỉnh Udine trong vùng Friuli-Venezia Giulia thuộc Ý, có cự ly khoảng 60 km về phía tây bắc của Trieste và khoảng 20 km về phía đông bắc của Udine. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 2.212 người và diện tích là 24,1 km².
San Pietro al Natisone giáp các đô thị: Cividale del Friuli, Prepotto, Pulfero, San Leonardo, Savogna di Cividale, Torreano.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Udine


title: Wi-Fi

text:
Wi-Fi (phiên âm: ; goai-phai) là một họ các giao thức mạng không dây, dựa trên các tiêu chuẩn của họ IEEE 802.11, được sử dụng rộng rãi trong cho việc kết nối không dây của thiết bị trong mạng nội bộ và việc kết nối Internet, cho phép các thiết bị điện tử trong phạm vi ngắn chia sẻ dữ liệu thông qua sóng vô tuyến. Ngày nay, WiFi được sử dụng phổ biến trong các hệ thống mạng máy tính trên thế giới, như trong các hộ gia đình, văn phòng làm việc cho việc kết nối các máy tính bàn, laptop, tablet, điện thoại thông minh, máy in,... mà không cần đến cáp mạng, cũng như việc kết nối Internet cho các thiết bị này. Các địa điểm công cộng như như sân bay, quán café, thư viện hoặc khách sạn cũng được bố trí WiFi để phục vụ nhu cầu kết nối Internet cho các thiết bị di động, khi các thiết bị đó nằm trong khu vực có sóng của những hệ thống WiFi này.

Tên gọi Wi‑Fi là một nhãn hiệu của Wi-Fi Alliance (tạm dịch: Hiệp hội WiFi), một tổ chức phi thương mại đã giới hạn việc sử dụng thuật ngữ Wi-Fi Certified (tạm dịch: chứng chỉ Wi-Fi) cho những sản phẩm hoàn tất việc kiểm tra chứng nhận khả năng tương tác.

Tên gọi 802.11 bắt nguồn từ viện IEEE (Institute of Electrical and Electronics Engineers). Viện này tạo ra nhiều chuẩn cho nhiều giao thức kỹ thuật khác nhau, và nó sử dụng một hệ thống số nhằm phân loại chúng; 6 chuẩn thông dụng của WiFi hiện nay là 802.11a/b/g/n/ac/ax.

Hoạt động

Truyền thông qua mạng không dây là truyền thông vô tuyến hai chiều. Cụ thể:
Thiết bị adapter không dây (hay bộ chuyển tín hiệu không dây) của máy tính chuyển đổi dữ liệu sang tín hiệu vô tuyến và phát những tín hiệu này đi bằng một ăngten.
Thiết bị router không dây nhận những tín hiệu này và giải mã chúng. Nó gởi thông tin tới Internet thông qua kết nối hữu tuyến Ethernet.

Quy trình này vẫn hoạt động với chiều ngược lại, router nhận thông tin từ Internet, chuyển chúng thành tín hiệu vô tuyến và gửi đến adapter không dây của máy tính.

Sóng Wi-Fi
Các sóng vô tuyến sử dụng cho WiFi gần giống với các sóng vô tuyến sử dụng cho thiết bị cầm tay, điện thoại di động và các thiết bị khác. Nó có thể chuyển và nhận sóng vô tuyến, chuyển đổi các mã nhị phân 1 và 0 sang sóng vô tuyến và ngược lại.

Tuy nhiên, sóng WiFi có một số khác biệt so với các sóng vô tuyến khác ở chỗ:
Chúng truyền và phát tín hiệu ở tần số 2.4 GHz, 5 GHz hoặc 60 GHz. Tần số này cao hơn so với các tần số sử dụng cho điện thoại di động, các thiết bị cầm tay và truyền hình. Tần số cao hơn cho phép tín hiệu mang theo nhiều dữ liệu hơn.
Chúng dùng chuẩn 802.11:
Chuẩn 802.11b là phiên bản đầu tiên trên thị trường. Đây là chuẩn chậm nhất và rẻ tiền nhất, và nó trở nên ít phổ biến hơn so với các chuẩn khác. 802.11b phát tín hiệu ở tần số 2.4 GHz, nó có thể xử lý đến 11 megabit/giây, và nó sử dụng mã CCK (complimentary code keying).
Chuẩn 802.11g cũng phát ở tần số 2.4 GHz, nhưng nhanh hơn so với chuẩn 802.11b, tốc độ xử lý đạt 54 megabit/giây. Chuẩn 802.11g nhanh hơn vì nó sử dụng mã OFDM (orthogonal frequency-division multiplexing), một công nghệ mã hóa hiệu quả hơn.
Chuẩn 802.11a phát ở tần số 5 GHz và có thể đạt đến 54 megabit/ giây. Nó cũng sử dụng mã OFDM. Những chuẩn mới hơn sau này như 802.11n còn nhanh hơn chuẩn 802.11a, nhưng 802.11n vẫn chưa phải là chuẩn cuối cùng.
Chuẩn 802.11n cũng phát ở tần số 2.4 GHz, nhưng nhanh hơn so với chuẩn 802.11a, tốc độ truyền dữ liệu tối đa đạt 450 megabit/giây.
Chuẩn 802.11ac phát ở tần số 5 GHz nhanh hơn so với chuẩn 802.11n, tốc độ truyền dữ liệu tối đa đạt đến 1.3 Gigabit/giây
Chuẩn 802.11ad phát ở tần số 60 GHz nhanh hơn so với chuẩn 802.11ac, tốc độ truyền dữ liệu tối đa đạt đến 4,6 Gigabit/giây
WiFi có thể hoạt động trên cả ba tần số và có thể nhảy qua lại giữa các tần số khác nhau một cách nhanh chóng. Việc nhảy qua lại giữa các tần số giúp giảm thiểu sự nhiễu sóng và cho phép nhiều thiết bị kết nối không dây cùng một lúc.

Adapter

Các máy tính nằm trong vùng phủ sóng WiFi cần có các bộ thu không dây, adapter, để có thể kết nối vào mạng. Các bộ này có thể được tích hợp vào các máy tính xách tay hay để bàn hiện đại. Hoặc được thiết kế ở dạng để cắm vào khe PC card hoặc cổng USB, hay khe PCI.

Khi đã được cài đặt adapter không dây và phần mềm điều khiển (driver), máy tính có thể tự động nhận diện và hiển thị các mạng không dây đang tồn tại trong khu vực./.

Router

Nguồn phát sóng WiFi là máy tính với:
Một cổng để nối cáp hoặc modem ADSL
Một router (bộ định tuyến)
Một hub Ethernet
Một firewall
Một access point không dây

Hầu hết các router có độ phủ sóng trong khoảng bán kính 30,5 m về mọi hướng.

Xem thêm
Bluetooth

Chú giải

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Wi-Fi Alliance
 How Municipal WiFi Works.

Mạng không dây
Chuẩn mạng máy tính
Giới thiệu năm 1999
Phát minh của Úc


title: Idia suffusalis

text:
Idia suffusalis là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Loài này có ở Bắc Mỹ, bao gồm nơi đặc trưng của nó, the Santa Rita Mountains ở tây nam Arizona.

Liên kết ngoài
Moths of Southeastern Arizona

Chú thích

Idia


title: Poggio-di-Nazza

text:
Poggio-di-Nazza  là một xã ở tỉnh Haute-Corse trên đảo Corse, Pháp. Xã này có diện tích 32,79 km², dân số năm 1999 là 185 người. Khu vực này có độ cao trung bình 375 mét trên mực nước biển.

Xem thêm
Thị trấn của tỉnh Haute-Corse

Tham khảo

 INSEE commune file

Poggiodinazza


title: Exinotis

text:
Exinotis là một chi bướm đêm thuộc họ Blastobasidae. Chi này chỉ có một loài duy nhất là Exinotis catachlora được tìm thấy ở Ấn Độ.

Chú thích

Tham khảo

Blastobasidae


title: Quận Cheshire, New Hampshire

text:
Quận Cheshire là một quận trong tiểu bang New Hampshire, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở thành phố  . Theo điều tra dân số năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có dân số người . Năm 2007, ước tính dân số quận này là người .

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận này có diện tích ki-lô-mét vuông, trong đó có km2 là diện tích đất, km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ

Các quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của New Hampshire


title: Chionoxantha

text:
Chionoxantha là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Acontiinae


title: Platysepalum

text:
Platysepalum là một chi thực vật có hoa thuộc họ Fabaceae. Nó thuộc phân họ Faboideae.

Tham khảo

Platysepalum


title: Anatomidae

text:
Anatomidae là một họ ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong nhánh Vetigastropoda (theo Bouchet & Rocroi, 2005).

Chi
Các chi thuộc họ Anatomidae gồm:
 Anatoma Woodward, 1859
 Thieleella Bandel, 1998
 Thieleella bathypacifica Geiger & McLean, 2010
 Thieleella kelseyi (Dall, 1905)
 Thieleella peruviana Geiger & McLean, 2010
 Sasakiconcha Geiger, 2006

Chú thích

Tham khảo


title: Nhật Chiếu

text:
Nhật Chiếu (tiếng Trung: 日照市 bính âm: Rìzhào Shì, Hán-Việt: Nhật Chiếu thị) là một địa cấp thị của tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc.

Hành chính
Địa cấp thị Nhật Chiếu quản lý 4 đơn vị cấp huyện, bao gồm 2 quận nội thành và 2 huyện.

Khu Đông Cảng (东港区)
Khu Lam Sơn (岚山区)
Huyện Cử (莒县)
Huyện Ngũ Liên (五莲县)

Tham khảo

Liên kết ngoài
Website chính quyền Nhật Chiếu  (bằng tiếng Trung và tiếng Anh)

Thành phố tỉnh Sơn Đông


title: Cardiophorus discicollis

text:
Cardiophorus discicollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Herbst miêu tả khoa học năm 1806.

Chú thích

Tham khảo

Cardiophorus


title: Saint-Germain-du-Crioult

text:
Saint-Germain-du-Crioult là một xã ở tỉnh Calvados, thuộc vùng Normandie ở tây bắc nước Pháp.

Dân số

Tham khảo

Xem thêm
Xã của tỉnh Calvados

Liên kết ngoài
 Saint-Germain-du-Crioult sur le site de l'Institut géographique national

Xã của Calvados


title: Batrachuperus londongensis

text:
Batrachuperus londongensis (tên tiếng Anh: Longdong Stream Salamander) là một loài kỳ giông thuộc họ Hynobiidae.
Đây là loài đặc hữu của Trung Quốc.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là sông ngòi và suối nước ngọt.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Guanfu, W. & Feng, X. 2004. Batrachuperus londongensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Batrachuperus


title: An Bang (định hướng)

text:
An Bang có thể chỉ đến một trong các khái niệm sau:

 Một trong 13 đạo thừa tuyên do vua Lê Thánh Tông đặt vào năm Quang Thuận thứ bảy (1466), nay là địa phận tỉnh Quảng Ninh, Trung Quốc.
 Đảo An Bang thuộc quần đảo Trường Sa.


title: Le Rouret

text:
Le Rouret là một xã ở tỉnh Alpes-Maritimes, vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở đông nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Alpes-Maritimes

Tham khảo

Rouret


title: Zell am Moos

text:
Zell am Moos là một đô thị thuộc huyện Vöcklabruck thuộc bang Oberösterreich, Áo. Đô thị  có diện tích 25 km², dân số thời điểm năm 2006 là 1498 người.

Tham khảo


title: Cassidispa maderi

text:
Cassidispa maderi là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Uhmann miêu tả khoa học năm 1938.

Chú thích

Tham khảo

Cassidispa


title: Dugny

text:
Dugny là một xã trong vùng hành chính Île-de-France, thuộc tỉnh Seine-Saint-Denis, quận Bobigny, tổng Le Bourget. Tọa độ địa lý của xã là 48° 47' vĩ độ bắc, 02° 24' kinh độ đông. Dugny nằm trên độ cao trung bình là m

Thông tin nhân khẩu

Địa điểm tham quan
 Viện bảo tàng hàng không và vũ trụ (Musée de l'Air et de l'Espace)

 ==Tham khảo==

Xã của Seine-Saint-Denis


title: Gröditz

text:
Gröditz là một thị xã ở huyện Meißen, bang tự do Sachsen, Đức. Đô thị Gröditz có diện tích 8,43 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 7715 người. Trong thời kỳ thế chiến II, một phân trại của trại tập trung Flossenburg được đặt ở đây. Thị xã có cự ly 12 km về phía đông bắc Riesa, và 7 km về phía tây nam Elsterwerda.

Cư dân nổi tiếng
 Dieter Riedel, cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Đông Đức

Tham khảo

Thị trấn của bang Sachsen


title: Cục Cảnh sát giao thông (Việt Nam)

text:
Cục Cảnh sát giao thông (C08) là một cơ quan thuộc Bộ Công an Việt Nam, có chức năng nghiên cứu, đề xuất và trực tiếp bảo đảm trật tự, an toàn giao thông đường bộ, đường sắt, đường thủy nội địa; chủ động phòng ngừa, đấu tranh với các hành vi vi phạm luật giao thông đường bộ, đường sắt, đường thủy nội địa, các hoạt động phạm tội và vi phạm pháp luật khác trên các tuyến đường, địa bàn giao thông công cộng theo quy định của pháp luật.

Nhiệm vụ
Cục Cảnh sát giao thông có trách nhiệm giúp Bộ trưởng Bộ Công an tham mưu với Đảng, Nhà nước các chủ trương, đường lối, chính sách, pháp luật về bảo vệ  trật tự, an toàn giao thông đường bộ, đường sắt và đường thủy nội địa; thực hiện chức năng quản lý nhà nước về bảo vệ trật tự, an toàn giao thông đường bộ, đường sắt và đường thủy nội địa; tổ chức thực hiện và thống nhất quản lý, chỉ huy, chỉ đạo, hướng dẫn, kiểm tra lực lượng Cảnh sát giao thông thực hiện các chủ trương, kế hoạch, biện pháp bảo vệ trật tự, an toàn giao thông đường bộ, đường sắt, đường thủy nội địa; phối hợp với các lực lượng trong công tác phòng ngừa, đấu tranh với các loại tội phạm và vi phạm trật tự, an toàn xã hội trên các tuyến giao thông đường bộ, đường sắt, đường thủy nội địa theo quy định của pháp luật và của Bộ trưởng Bộ Công an.
Tổ chức tuyên truyền luật giao thông; tổ chức, chỉ đạo và tiến hành công tác bảo đảm trật tự, an toàn giao thông đường bộ, đường sắt, đường thủy nội địa; đăng ký và cấp biển số các loại phương tiện giao thông cơ giới đường bộ (trừ các phương tiện giao thông đường bộ quân sự và xe máy chuyên dùng)
Đào tạo, cấp và đổi giấy phép điều khiển phương tiện giao thông cơ giới đường bộ và tàu, xuồng của lực lượng công an
Tổ chức, chỉ huy, điều khiển giao thông ở các đô thị và đầu mối giao thông quan trọng
Khi có tình huống đột xuất, được phép phân luồng, phân tuyến và quy định các điểm cấm dừng, cấm đỗ tạm thời

 Tuần tra, kiểm soát, xử lý các vi phạm hành chính về trật tự, an toàn giao thông đường bộ, đường thủy nội địa

Tổ chức điều tra, giải quyết các vụ tai nạn giao thông; chủ trì, phối hợp với cơ quan giao thông vận tải thống kê phân tích xác định nguyên nhân, điều kiện của tai nạn giao thông và đề xuất biện pháp phòng ngừa
Phối hợp với cơ quan chức năng kiểm tra thiết bị an toàn các phương tiện giao thông vận tải đường thủy, đường sắt khi có dấu hiệu không bảo đảm an toàn.

Lãnh đạo hiện nay

Tổ chức bộ máy
 Phòng Tham mưu (có Trung tâm Thông tin chỉ huy Cảnh sát giao thông) (Phòng 1)
 Phòng Chính trị (Phòng 2)
 Phòng Hậu cần (Phòng 3)
 Phòng Tuyên truyền, phổ biến pháp luật về trật tự, an toàn giao thông (Phòng 4): Trưởng phòng Đại tá Nguyễn Quang Nhật sinh năm (1980).
 Phòng Hướng dẫn điều tra, xử lý tai nạn giao thông (Phòng 5)
 Phòng Hướng dẫn đăng ký và kiểm định phương tiện (Phòng 6)
 Phòng Hướng dẫn, tổ chức sát hạch, quản lý giấy phép của người điều khiển phương tiện trong Công an nhân dân (Phòng 7)
 Phòng Hướng dẫn tổ chức, điều khiển giao thông và dẫn đoàn (có các đội dẫn đoàn) (Phòng 8)
 Phòng Hướng dẫn tuần tra, kiểm soát giao thông đường bộ (Phòng 9)
 Phòng Tuần tra, kiểm soát giao thông đường bộ cao tốc (có các đội tuần tra, kiểm soát giao thông đường bộ cao tốc) (Phòng 10)
 Phòng Hướng dẫn và tổ chức bảo đảm trật tự, an toàn giao thông đường sắt (có các đội kiểm tra, giám sát bảo đảm trật tự, an toàn giao thông đường sắt) (Phòng 11)
 Phòng Công tác phòng ngừa, đấu tranh phòng chống tội phạm trên đường thủy nội địa (Phòng 12)
 Phòng Hướng dẫn tuần tra, kiểm soát giao thông đường thủy nội địa (Phòng 13)
 Phòng Khám nghiệm
 Thủy đoàn I
 Thủy đoàn II (Trước là Thủy đoàn III)
 Trung tâm Huấn luyện, bồi dưỡng nghiệp vụ và đào tạo lái xe

Cục trưởng qua các thời kỳ

Phó cục trưởng qua các thời kỳ

Tranh cãi
Ngày 26/4/2013, Đại tá Trần Sơn Hà, Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát giao thông (CSGT) đường bộ, đường sắt (C67, Bộ Công an) đã ký văn bản số 1042/C67-P3 gửi Trưởng phòng CSGT công an các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương về việc "Giả danh nhà báo ghi hình CSGT". Tuy nhiên, trong văn bản này có đoạn: "Luôn luôn nâng cao tinh thần cảnh giác, kiên quyết đấu tranh làm rõ với những đối tượng có lời nói đe dọa, lăng mạ hoặc có hành vi chống đối CSGT đang thực thi công vụ hoặc quay phim chụp ảnh hoạt động tuần tra kiểm soát, xử lý vi phạm khi chưa được sự đồng ý của CSGT đang làm nhiệm vụ. Nếu đúng là nhà báo thì tập hợp thông báo cho cơ quan chủ quản, nếu giả danh nhà báo thì tạm giữ, lập hồ sơ chuyển cơ quan chức năng xử lý theo quy định của pháp luật".

Chú thích

Cục Cảnh sát giao thông, Bộ Công an Việt Nam


title: Vilardevós

text:
Vilardevós là một đô thị trong tỉnh Ourense, thuộc vùng Galicia ở tây bắc Tây Ban Nha. Dân số 2803 (điều tra dân số Tây Ban Nha năm 2001) và diện tích 152 km².

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị ở Ourense


title: Pandanus temehaniensis

text:
Pandanus temehaniensis là một loài thực vật thuộc họ Pandanaceae. Đây là loài đặc hữu của Polynésie thuộc Pháp.

Chú thích

Tham khảo

 Florence, J. 1998. Pandanus temehaniensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Polynésie thuộc Pháp
T


title: Cassida laotica

text:
Cassida laotica là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Borowiec miêu tả khoa học năm 2002.

Chú thích

Tham khảo

Cassida


title: Natzwiller

text:
Natzwiller là một xã thuộc tỉnh Bas-Rhin trong vùng Grand Est đông bắc Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Bas-Rhin

Tham khảo
 INSEE commune file

Xã của Bas-Rhin


title: Pleystein

text:
Pleystein là một đô thị ở huyện Neustadt (Waldnaab) bang Bayern thuộc nước Đức.

Tham khảo


title: Stilpnaspis coccinatum

text:
Stilpnaspis coccinatum là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Boheman miêu tả khoa học năm 1862.

Chú thích

Tham khảo

Stilpnaspis


title: Cyrtonota christophori

text:
Cyrtonota christophori là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Borowiec miêu tả khoa học năm 1998.

Chú thích

Tham khảo

Cyrtonota


title: Toutencourt

text:
Toutencourt là một xã ở tỉnh Somme, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Địa lý
Thị trấn này có cự ly khoảng 14 dặm Anh về phía đồng bắc của Amiens, trên giao lộ đường D23 và D14.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Somme

Liên kết ngoài
 Toutencourt trên trang mạng của INSEE
 Toutencourt trên trang mạng của Quid

Tham khảo

Xã của Somme


title: Tipula percommoda

text:
Tipula percommoda là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Arakan, Cotabato

text:
Arakan là một đô thị hạng 3 ở tỉnh Cotabato, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2000, đô thị này có dân số 34.588 người trong 6.605 hộ.

Các đơn vị hành chính

Arakan được chia thành 28 barangay.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn Philipin

Đô thị của Cotabato


title: Pseudagrion kaffinum

text:
Pseudagrion kaffinum là một loài chuồn chuồn kim thuộc họ Coenagrionidae. Đây là loài đặc hữu của Ethiopia. Môi trường sống tự nhiên của chúng là sông ngòi.

Chú thích

Chú thích

Tham khảo

 Clausnitzer, V. 2005. Pseudagrion kaffinum. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 10 tháng 8 năm 2007.

Pseudagrion
Côn trùng Ethiopia


title: Gardone Val Trompia

text:
Gardone Val Trompia là một đô thị thuộc tỉnh Brescia trong vùng Lombardia ở Ý. Đô thị này có diện tích 26 km², dân số 10.936 người.
Đô thị này có các làng sau: Magno.
Đô thị này giáp với các đô thị sau: Marcheno, Marone, Polaveno, Sale Marasino, Sarezzo.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Brescia
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Serramezzana

text:
Serramezzana là một đô thị (comune) thuộc tỉnh Salerno trong vùng Campania của Ý. Serramezzana có diện tích km2, dân số là người (thời điểm ngày).

Tham khảo

Đô thị tỉnh Salerno
Thành phố và thị trấn ở Campania


title: Dicranomyia halterata

text:
Dicranomyia halterata là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở Chúng phân bố ở miền Cổ bắc và miền Tân bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranomyia
Limoniidae ở vùng Palearctic
Limoniidae ở vùng Nearctic


title: Symmetroctena

text:
Symmetroctena là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae


title: Miraces aeneipennis

text:
Miraces aeneipennis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1888.

Chú thích

Tham khảo

Miraces


title: Deltinea

text:
Deltinea là một chi bướm đêm thuộc phân họ Tortricinae của họ Tortricidae.

Các loài
Deltinea costalimai Pastrana, 1961

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

 tortricidae.com

Euliini


title: Xuân Quang 1

text:
Xuân Quang 1 là một xã thuộc huyện Đồng Xuân, tỉnh Phú Yên, Việt Nam.

Xã Xuân Quang 1 có diện tích 111,60 km², dân số năm 1999 là 4.264 người, mật độ dân số đạt 38 người/km².

Xã được chia thành 5 thôn: Suối Cối 1, Suối Cối 2, Kỳ Lộ, Đồng Hội, Phú Tâm.

Chú thích

Tham khảo


title: Dicronychus macedonicus

text:
Dicronychus macedonicus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia & Gudenzi miêu tả khoa học năm 2003.

Chú thích

Tham khảo

Dicronychus


title: Zorochros costicollis

text:
Zorochros costicollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fairmaire miêu tả khoa học năm 1897.

Chú thích

Tham khảo

Zorochros


title: Miranpur

text:
Miranpur là một thị xã và là một nagar panchayat của quận Muzaffarnagar thuộc bang Uttar Pradesh, Ấn Độ.

Địa lý
Miranpur có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 230 mét (754 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Miranpur có dân số 26.101 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Miranpur có tỷ lệ 53% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 61%, và tỷ lệ cho phái nữ là 45%. Tại Miranpur, 19% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Uttar Pradesh


title: Enfield, Nam Úc

text:
Enfield là tên một vùng ngoại ô của Thành phố Port Adelaide Enfield ở miền tây bắc thành phố Adelaide, thủ đô tiểu bang Nam Úc, nước Úc. Ngoại ô được bao quanh bởi các vùng Gepps Cross, Blair Athol và Clearview ở miền bắc, và Prospect, Sefton Park và Broadview ở cực Nam nước Úc. Mã bưu điện của ngoại ô là 5085.

Tham khảo

Ngoại ô Adelaide


title: Phạm Xuân Đương

text:
Phạm Xuân Đương là một chính khách tại Việt Nam.

Tiểu sử và công tác
Ông sinh ngày 1 tháng 10 năm 1956, là dân tộc Kinh. Nguyên quán của ông là tại Xã Yên Trung, huyện Ý Yên, tỉnh Nam Định. Ông là Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam từ ngày 16 tháng 06 năm 1984, chính thức là ngày 16 tháng 06 năm 1985. Khi công tác tại Thái Nguyên, ông cư trú tại Số nhà 965 Đường Cách mạng tháng Tám, phường Cam Giá, thành phố Thái Nguyên.

Ông là Đại biểu Hội đồng nhân dân thành phố Thái Nguyên khóa 12, 13, 14, 15, 16; và Đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh các khóa (1999-2004; 2004-2011).. Trong kỳ bầu cử Quốc hội khóa 13 (2011-2016), ông đã trúng cử Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa 13, đơn vị tỉnh Thái Nguyên với tỷ lệ ủng hộ 68,93%,

Ông Phạm Xuân Đương được bầu giữ chức Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh trong một cuộc họp bất thường vào ngày 14 tháng 10 năm 2007, sau khi Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Lê Tiến Hào đã ký báo cáo gửi Thủ tướng Chính phủ cho rằng chủ tịch tiền nhiệm là ông Nguyễn Văn Kim "đã phớt lờ nghĩa vụ tiếp dân trong suốt một thời gian dài", và giải quyết khiếu nại, tố cáo chưa "sát sao" và nhiều sai phạm khác trong một cuộc thanh tra từ năm 2005 đến tháng 9 năm 2007

Đoàn thanh tra Chính phủ từng thanh tra trách nhiệm trong việc chấp hành pháp luật về thanh tra, khiếu nại, tố cáo và phòng chống tham nhũng đối với ông Phạm Xuân Đương khi ông vẫn còn giữ chức Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Thái Nguyên vào đầu năm 2010 . Vào tháng 5 năm 2011, ông đã cùng Ban Tổ chức Tỉnh ủy Thái Nguyên đã có Công văn số 189-CV/BTCTU gửi Ban Biên tập Báo Pháp luật Việt Nam cho rằng việc phó chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh là ông Đặng Viết Thuần có hai ngày và tháng sinh trong giấy tờ không phải là do "khai man", nhưng cũng không khẳng định rằng đây là "nhầm lẫn"

Ông là Ủy viên BCHTW Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XI, nguyên Bí thư Tỉnh ủy Thái Nguyên 2010-2013 và nguyên Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Thái Nguyên (2007-2011).

Ông thôi giữ chức Bí thư Tỉnh ủy Thái Nguyên, giữ chức Phó trưởng Thường trực Ban Kinh tế Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam theo kết quả trong phiên họp ngày 31 tháng 1 năm 2013 của Bộ Chính trị .

Những vụ bê bối
Năm 2009, ông Phạm Xuân Đương đã bút phê đề nghị Phòng CSGT "cấp tạm" biển số công vụ cho một doanh nghiệp tư nhân là Công ty Cổ phần XNK và Đầu tư Thái Nguyên. Vụ việc được cho là làm sai quy định và sau đó biển số xe đã được thu hồi! Tuy nhiên, phóng viên báo chí đã bị đe dọa khi đưa tin về vụ việc
Vào sáng ngày 7/5/2011, khi ông tham gia buổi lễ nhận bằng tiến sĩ tại Học viện Hành chính Quốc gia tại Hà Nội, có nhiều xe mang biển công vụ của tỉnh Thái Nguyên đã đến chúc mừng. Việc này được báo điện tử VTC News đăng với tiêu đề "Bí thư tỉnh nhận bằng tiến sĩ, xe công nối đuôi", mặc dù bản tin đã bị rút xuống nhưng trên công cụ tìm kiếm Google vẫn còn kết quả tìm kiếm và được nhiều trang không chính thống khác đăng lại. Tuy nhiên, trong lý lịch của ông được đăng từ trước đó đã ghi ông có trình độ Tiến sĩ. Vụ việc được cho là trái với quy định vì xe công vụ đã được sử dụng sai mục đích.
 Trong tháng 9 năm 2011, Báo Người Bảo vệ pháp luật đã đăng liên tiếp hai báo, trong đó báo này cho là những sai phạm liên quan đến công tác tổ chức bộ máy và cán bộ tại tỉnh Thái Nguyên và những việc này có liên quan trực tiếp đến ông.

Chú thích

Người Nam Định
Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam
Bí thư Tỉnh ủy Thái Nguyên
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIII
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIII Thái Nguyên
Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Thái Nguyên


title: (5098) 1985 CH2

text:
{{DISPLAYTITLE:(5098) 1985 CH2}}

(5098) 1985 CH2 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henri Debehogne ở Đài thiên văn La Silla ở Chile ngày 14 tháng 2 năm 1985.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 5001–6000

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser

Thiên thể phát hiện năm 1985
Được phát hiện bởi Henri Debehogne
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Saint-Aigulin

text:
Saint-Aigulin là một xã ở tỉnh Charente-Maritime thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine tây nam nước Pháp.

Xã của tỉnh Charente-Maritime

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintaigulin


title: Charleville-Centre (tổng)

text:
Tổng Charleville-Centre là một tổng ở tỉnh Ardennes trong vùng Grand Est.

.]]
Tổng Charleville-centre được lập từ sự chia tách tổng Charleville năm 1976. Phần kia hiện là tổng Charleville-la-Houillère.

Hành chính

Các đơn vị hành chính
Tổng Charleville-Centre gồm 3 xã với dân số 12 746 người (điều tra năm 1999, dân số không tính trùng)

|-
| Aiglemont || align="right" | 1 733 || align="right" | 08090 || align="right" | 08003
|-
| Charleville-Mézières || align="right" | 9 531 (1) || align="right" | 08000 || align="right" | 08105
|-
| Montcy-Notre-Dame || align="right" | 1 482 || align="right" | 08090 || align="right" | 08298
|}
(1) fraction de commune.

Thông tin nhân khẩu

Xem thêm
 Ardennes
 Quận của Ardennes
 Tổng của Ardennes
 Xã của Ardennes
 Danh sách tổng ủy viên hội đồng Ardennes

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Vị trí của tổng Charleville-Centre trên bản đồ nước Pháp

Charleville-Centre


title: Buôn Hồ

text:
Buôn Hồ là một thị xã thuộc tỉnh Đắk Lắk, Việt Nam.

Buôn Hồ trước đây vốn là thị trấn huyện lỵ huyện Krông Búk. Năm 2008, Chính phủ ban hành Nghị định 07/NĐ-CP về việc tách thị trấn Buôn Hồ và 7 xã phía nam huyện Krông Búk để thành lập thị xã Buôn Hồ. Thị xã hiện đang là đô thị loại IV.

Địa lý

Thị xã Buôn Hồ nằm ở phía bắc tỉnh Đắk Lắk, cách thành phố Buôn Ma Thuột 40 km về phía đông bắc theo Quốc lộ 14 và có vị trí địa lý:
Phía đông giáp huyện Krông Năng
Phía tây giáp huyện Cư M’gar
Phía nam giáp huyện Krông Pắc
Phía bắc giáp huyện Krông Búk.

Thị xã Buôn Hồ có diện tích là 282,61 km², dân số năm 2022 là 100.357 người, mật độ dân số đạt 384 người/km².

Địa hình, địa mạo
Thị xã Buôn Hồ nằm ở độ cao từ 650-700m, địa hình đồi dốc thoải, chia cắt nhẹ, thấp dần từ Bắc xuống Nam, có 2 dạng địa hình chính:
 Địa hình bằng: Tập trung dọc hai bên đường quốc lộ 14, có cao độ trung bình 600 – 700 m, thấp dần về phía Đông. Diện tích vùng đồng bằng chiếm khoảng 55% diện tích tự nhiên. Đây cũng là vùng tập trung khu dân cư, công trình công cộng, sản xuất công nghiệp, dịch vụ, nông nghiệp hàng hóa của thị xã.
 Địa hình đồi dốc: Tập trung ở khu vực phía Tây của Thị xã chia cắt nhẹ, cao độ trung bình 650 - 750m, thấp dần về phía Đông. Diện tích vùng đồng bằng chiếm khoảng 45% diện tích tự nhiên. Hiện nay, phần lớn diện tích trồng cà phê, cao su và cây hàng năm.

Với hai loại địa hình khá rõ rệt tạo thuận lợi cho thị xã phát triển công nghiệp, dịch vụ và vùng chuyên canh sản xuất nông nghiệp.

Khí hậu
Khí hậu thị xã mang đặc tính của khí hậu nhiệt đới gió mùa cao nguyên. Trong năm có hai mùa rõ rệt, mùa mưa và mùa khô. Một số chỉ tiêu đặc trưng khí hậu trên
địa bàn thị xã như sau:
 Mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 10, lượng mưa 1.387 mm chiếm 92% lượng mưa cả năm. Tháng có lượng mưa cao nhất là tháng 8 và tháng 9 (255 mm/tháng). Gió thịnh hành là gió mùa Tây Nam với cấp độ trung bình là cấp 2, 3, chế độ đặc trưng là nóng ẩm.
 Mùa mưa với lượng mưa nhiều đảm bảo đủ nước cho các loại cây trồng sinh trưởng và phát triển. Tuy nhiên, ở những khu vực có độ dốc lớn, bố trí cây trồng không hợp lý dễ dẫn đến xói mòn và rửa trôi. Mùa khô: từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau, lượng mưa chỉ chiếm 8% lượng mưa cả năm, nhiều năm từ tháng 12 đến tháng 1, 2, thậm chí có năm hết tháng 3 năm sau không có mưa. Gió Đông bắc trung bình cấp 3, cấp 4, mạnh nhất tới cấp 5, cấp 6; ẩm độ không khí thấp, lượng bốc hơi lớn làm cho mức độ khô hạn càng trở nên khốc liệt.
 Nhiệt độ không khí trung bình năm 23,4 °C (Nhiệt độ không khí trung bình cao nhất 26,5 °C và thấp nhất là 20,8 °C).
 Độ ẩm không khí trung bình năm 85% (Độ ẩm không khí trung bình năm cao nhất 95% và thấp nhất 70%). Hướng gió chủ đạo là gió mùa tây nam (mùa mưa) và đông bắc (mùa khô).

Thủy văn
Thị xã có suối Krông Búk là suối chính, bắt nguồn từ độ cao 700-800m chảy theo
hướng Tây Bắc – Đông Nam, có lòng suối rộng khoảng 10m. Hiện nay, đã xây dựng đập thủy lợi Buôn Trinh, tưới khoảng 150 ha cà phê. Ngoài ra, còn có các sông, suối nhỏ và các công trình thủy lợi để phục vụ cho sản xuất nông nghiệp và đáp ứng nhu cầu cung cấp nước cho sinh hoạt của người dân. Lượng dòng chảy mùa cạn chỉ chiếm 20-25% tổng lượng dòng chảy cả năm, nên khai thác phục vụ sản xuất rất hạn chế.

Tài nguyên đất
Thị xã Buôn Hồ có 9 loại đất chính:
 Nhóm đất đỏ: Có 4 loại đất, bao gồm:
 Đất nâu đỏ trên đá Bazan (Fk) và đất nâu vàng trên đá Bazan (Fu): Hai loại đất trên có diện tích 25.440,4 ha, chiếm trên 90% diện tích tự nhiên, đây là nhóm đất chính trên địa bàn thị xã, phân bố thành khối tập trung rất rộng lớn và có ở hầu hết các xã, phường. Nhóm đất này, rất giàu dinh dưỡng, có tầng dày thích hợp cho việc trồng các loại cây công nghiệp dài ngày, cây ăn quả,...
 Đất đỏ vàng trên đá sét (Fs), đất vàng đỏ trên đá granít (Fa) và đất vàng nhạt trên đá cát (Fq): Các loại đất này chiếm khoảng 3,52% diện tích tự nhiên.
 Nhóm đất đen (Đất nâu thẫm trên đá bazan (Ru)): Có 768,6 ha, chiếm 2,72% diện tích tự nhiên phân bổ nơi có địa hình dốc vừa (3 -150). Đây là những loại đất hình thành trên sản phẩm rửa trôi của đất đỏ Bazan lắng đọng ở vùng thấp, phát triển chủ yếu trên nền đá bọt Bazan, nên giàu Sắt, Nhôm, Calci, Magiê, Phospho, Kali, Natri. Đất có màu nâu thẫm, tầng khá dày, có phản ứng trung tính pH= 6 - 7, tỷ lệ mùn trong đất trên 5%, giàu đạm 0,3 -0,4%, dung tích hấp thu cation cao 60 - 80 ldl/100g đất, lân tổng số giàu hơn đất đỏ bazan 0,2 - 1%, lân dễ tiêu khá. Nhóm đất này có địa hình lượn sóng, thành phần cơ giới từ thịt nhẹ đến trung bình, có tầng đất mịn, không dày, có lẫn nhiều sỏi sạn, giàu dinh dưỡng, thích hợp cho phù hợp cho phát triển cây lương thực, thực phẩm và công nghiệp ngắn ngày.
 Nhóm đất dốc tụ: Có 353,2 ha, chiếm 1,25% diện tích tự nhiên. Đất hình thành ở địa hình thung lũng, trên các sản phẩm bồi tụ từ các khu vực đồi núi cao xung quanh. Vì vậy, nó phân bổ rất rải rác, ở khắp các khe suối hợp thủy, đất thường thích hợp cho trồng lúa nước và hoa màu. Ngoài ra trên địa bàn thị xã còn có 2 nhóm đất phân bố diện tích không nhiều đó là đất xám (Đất xám bạc màu trên đá cát), phát triển trên đá mẹ Granite và các trầm tích hỗn hợp Mezozoi, phân bố tại vùng địa hình đồi thấp, độ dày tầng đất trung bình, được khai thác vào trồng cây màu; và đất phù sa sông ngòi suối (phân bố rải rác ven sông suối, được hình thành do suối mang phù sa bồi đắp nên, đất giàu dinh dưỡng, thành phần cơ giới từ thịt trung bình đến thịt nặng, tầng đất dày, đất có màu xám, đen; vùng ngập nước đất bị glây, đây là nhóm đất cho ưu thế phát triển các loại cây trồng lương thực thực phẩm, đặc biệt là lúa nước, rau các loại,...

Tài nguyên nước
Nước mặt: Thị xã Buôn Hồ có nhiều suối và hợp thủy tương đối đều giữa các khu vực, mùa mưa từ tháng 6 đến tháng 11, mùa khô từ tháng 12 đến tháng 5 năm sau. Lượng dòng chảy mùa khô chỉ chiếm 20-25% tổng lượng dòng chảy cả năm, nên khai thác phục vụ sản xuất rất hạn chế:
 Suối chính: Thị xã Buôn Hồ có suối Krông Búk bắt nguồn từ độ cao 700-800m chảy theo hướng Tây Bắc – Đông Nam, lòng suối rộng khoảng 10m, hiện nay đã xây dựng đập thủy lợi Buôn Trinh tưới 150 ha cà phê. Ngoài ra, có các suối nhỏ, ngắn, lưu lượng thấp, khai thác phục vụ sản xuất nông nghiệp còn hạn chế.
 Các hồ chứa lớn có dung tích trên 400.000 m³ như: Hồ Nam Hồng 1, hồ Giao Thủy, hồ Hợp Thành, hồ Tân Hà, hồ Ea Phê, hồ Ea Muých. Trong đó có hồ Nam Hồng 1, hồ Hợp Thành đang được sử dụng nguồn nước mặt để cấp nước phục vụ sinh hoạt.
 Vùng có nguồn nước tương đối thuận lợi: Gồm khu vực dọc theo suối Krông Búk, do sự chênh lệch độ cao giữa mặt suối và vùng canh tác lớn nên để khai thác được nguồn nước từ suối Krông Búk cần phải đầu tư vốn tương đối cao.
 Vùng có nguồn nước tương đối khó khăn: Dọc theo ranh giới huyện Krông Năng, Cư M’Gar, nằm ở đầu nguồn nước và các suối nhỏ.
 Vùng có nguồn nuớc đặc biệt khó khăn: Chạy dọc theo quốc lộ 14.

Nước ngầm: Độ dày tầng chứa nước biến động từ 60-160m, trung bình 100m và giảm dần từ Bắc xuống Nam. Mực nước ngầm tương đối phong phú, có thể khai thác phục vụ sản xuất nông, công nghiệp và dân sinh, bổ sung cho nguồn nước mặt ở những vùng khó khăn. Một số khu vực gần khu dân cư bị ảnh hưởng bởi lượng nước thải sinh hoạt vào lòng đất.

Tài nguyên rừng
Theo thống kê đất đai năm 2020, thị xã có 47,91 ha đất rừng trồng, tập trung ở
khu vực Đèo Hà Lan. Phân bố ở phường Bình Tân (43,54 ha) và An Lạc (4,37 ha).
Tuy tài nguyên rừng không còn nhiều, nhưng thị xã có các loại cây công nghiệp dài ngày như: Cao su, cà phê, cây ăn quả,... góp phần tăng độ che phủ, bảo
vệ tài nguyên đất, nước và môi trường sinh thái. Bên cạnh đó, thị xã đã cấp phát cây phân tán cho nông dân trồng trong nương rẫy. Năm 2017-2018, thị xã Buôn Hồ đã phối hợp với Tỉnh đoàn và các đơn vị có liên quan tổ chức trồng 12.720 cây Sao đen và 3.025 cây thông, với diện tích gần 23 ha góp phần vào tăng tỷ lệ che phủ của rừng trong giai đoạn tới.

Tài nguyên khoáng sản, vật liệu xây dựng
Thị xã Buôn Hồ không có có tiềm năng về tài nguyên khoáng sản lớn. Theo Quy hoạch thăm dò, khai thác và sử dụng khoáng sản tỉnh Đắk Lắk đến năm 2020,
định hướng đến năm 2030, thị xã có 22 mỏ đá xây dựng, với tổng trữ lượng tài
nguyên 5.348.746 m³; Công suất khai thác 4.948.746 m³/năm; tổng diện tích các mỏ
khoảng 37,80 ha.

Tài nguyên nhân văn
Thị xã có nhiều thành phần dân tộc sinh sống. Việc khai thác, tôn tạo, giữ gìn
các di tích văn hoá và danh lam thắng cảnh hiện có là cơ sở để phát triển ngành du lịch, thu hút khách tới tham quan, nghỉ dưỡng, tìm hiểu về kiến trúc, sinh hoạt, tập quán, lễ nghi, nghệ thuật của dân tộc; thị xã có văn hóa của người dân tộc địa phương và văn hóa của người miền núi phía bắc, trong đó nổi bật là Buôn Tring (phường An Lạc) có trên 400 hộ gia đình, trong đó có khoảng 70% hộ vẫn còn giữ lại nhà sàn truyền thống, bảo tồn, lưu giữ cồng chiêng. Năm 2017, buôn Tring là một trong 10 buôn làng truyền thống được tỉnh đồng ý đầu tư xây dựng buôn du lịch cộng đồng. Theo đó, buôn Tring sẽ được hỗ trợ đầu tư xây dựng thành điểm đến du lịch cộng đồng với nét đẹp văn hóa về cồng chiêng, lễ hội dân gian được gìn giữ và bảo tồn cũng như nghề dệt thổ cẩm truyền thống được tập trung khôi phục, mở rộng,...

Bên cạnh đó, năm 2013, thác Drai Ega đã được công nhận là di tích cấp tỉnh, chính quyền địa phương đã khoanh vùng bảo vệ, đồng thời kêu gọi đầu tư để Drai
Êga trở thành một địa điểm du lịch đẹp của tỉnh.

Thị xã cũng đầu tư phát triển các câu lạc bộ đàn Tính, hát Then, du lịch cộng
đồng tại các buôn đồng bào các dân tộc Êđê, Tày, Nùng cũng như bảo tồn và phát
huy một số lễ hội tiêu biểu (Lễ hội dân gian văn hóa Hảng Pồ của dân tộc Tày –
Nùng, Lễ cúng bến nước, Lễ ăn cơm mới, Lễ bỏ mả của đồng bào Êđê).

Ngoài ra, tiềm năng phát triển du lịch như: Cảnh quan dọc sông Krông Búk, thác suối Krông Búk ở xã Ea Blang, hồ Ba Diễn, cảnh quan vườn cây công nghiệp
thuận lợi phát triển du lịch sinh thái nghỉ dưỡng, vui chơi giải trí.

Khu vực đèo Hà Lan có cảnh quan và khí hậu rất thuận lợi cho việc xây dựng
thành khu du lịch sinh thái và nghỉ dưỡng và đã được quy hoạch chi tiết xây dựng

Khu du lịch Đèo Hà Lan (Quyết định số 623/QĐ- UBND ngày 18/3/2009 của
UBND tỉnh Đắk Lắk), tạo môi trường thuận lợi trong thu hút các nhà đầu tư đến phát triển du lịch.

Lịch sử

Năm 1931, thực dân Pháp thành lập quận Buôn Hồ thuộc tỉnh Darlac.

Theo Nghị định số 356-BNV/HC/NĐ của chính quyền Việt Nam Cộng hòa ngày 2 tháng 7 năm 1958, quận Buôn Hồ có 4 tổng: Cư Đlieya (4 xã), Cư Kuk (3 xã), Cư Kti (5 xã), Cư Đrê (4 xã).

Sau năm 1975, quận Buôn Hồ đổi thành huyện Krông Búk, tỉnh Đắk Lắk, ban đầu bao gồm 22 xã: Bình Thuận, Cư Bao, Cư Né, Cư Suê, Cuôr Đăng, Dliê Ya, Dliê Yang, Đoàn Kết, Ea Drông, Ea H’đinh, Ea H'leo, Ea Hồ, Ea Khăl, Ea Pốk, Ea Sol, Ea Súp, Ea Tul, Krông Na, Pơng Drang, Quảng Phú, Tam Giang, Thống Nhất.

Vùng đất thị xã Buôn Hồ ngày nay khi đó là 5 xã: Bình Thuận, Cư Bao, Đoàn Kết, Ea Drông, Thống Nhất và một phần xã Pơng Drang thuộc huyện Krông Búk.

Ngày 17 tháng 1 năm 1984, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định 13-HĐBT. Theo đó, chia xã Đoàn Kết thành 3 đơn vị hành chính lấy tên là xã Đoàn Kết, xã Ea Blang và thị trấn Buôn Hồ.

Ngày 26 tháng 5 năm 1992, thành lập xã Ea Siên trên cơ sở 1.700 ha diện tích tự nhiên với 1.000 nhân khẩu của xã Ea Drông; 950 ha diện tích tự nhiên với 500 nhân khẩu của xã Bình Thuận; 650 ha diện tích tự nhiên với 1.250 nhân khẩu của xã Thống Nhất; 100 ha diện tích tự nhiên của xã Ea Blang.

Ngày 16 tháng 5 năm 2006, Chính phủ ban hành Nghị định 47/2006/NĐ-CP. Theo đó, thành lập xã Ea Đê trên cơ sở điều chỉnh 2.970 ha diện tích tự nhiên và 10.025 người của xã Pơng Drang.

Ngày 6 tháng 3 năm 2008, Bộ Xây dựng đã ra Quyết định số 315/QĐ-BXD công nhận thị trấn Buôn Hồ là đô thị loại IV.

Ngày 23 tháng 12 năm 2008, Chính phủ ban hành Nghị định số 07/NĐ-CP. Theo đó:
 Thành lập thị xã Buôn Hồ trên cơ sở toàn bộ diện tích và dân số của thị trấn Buôn Hồ và 7 xã: Bình Thuận, Cư Bao, Đoàn Kết, Ea Blang, Ea Drông, Ea Siên, Thống Nhất; 1.336,9 ha diện tích tự nhiên và 7.109 người của xã Ea Đê thuộc huyện Krông Búk.
 Thành lập phường Đạt Hiếu thuộc thị xã Buôn Hồ trên cơ sở điều chỉnh 1.048 ha diện tích tự nhiên và 7.109 người của xã Ea Đê.
 Thành lập phường An Lạc trên cơ sở điều chỉnh 235 ha diện tích tự nhiên và 7.263 người của thị trấn Buôn Hồ; 344 ha diện tích tự nhiên và 3.118 người của xã Ea Blang.
 Thành lập phường An Bình trên cơ sở điều chỉnh 267 ha diện tích tự nhiên và 9.302 người của thị trấn Buôn Hồ; 274,7 ha diện tích tự nhiên và 927 người của xã Đoàn Kết; 288,9 ha diện tích tự nhiên của xã Ea Đê.
 Thành lập phường Thiện An trên cơ sở điều chỉnh 488,38 ha diện tích tự nhiên và 4.686 người còn lại của thị trấn Buôn Hồ; 380 ha diện tích tự nhiên và 728 người của xã Ea Blang.
 Thành lập phường Đoàn Kết trên cơ sở 1.506,43 ha diện tích tự nhiên và 4.106 người còn lại của xã Đoàn Kết.
 Thành lập phường Thống Nhất trên cơ sở điều chỉnh 1.691 ha diện tích tự nhiên và 10.968 người của xã Thống Nhất; 94 ha diện tích tự nhiên và 1.847 người của xã Ea Siên.
 Thành lập phường Bình Tân trên cơ sở 1.601,79 ha diện tích tự nhiên và 7.397 người còn lại của xã Thống Nhất.

Sau khi thành lập, thị xã Buôn Hồ có 28.205,89 ha diện tích tự nhiên và 101.554 người với 12 đơn vị hành chính trực thuộc, bao gồm 7 phường và 5 xã.

Hành chính
Thị xã Buôn Hồ có 12 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, gồm 7 phường: An Bình, An Lạc, Bình Tân, Đạt Hiếu, Đoàn Kết, Thiện An, Thống Nhất và 5 xã: Bình Thuận, Cư Bao, Ea Blang, Ea Drông, Ea Siên.

Kinh tế

Tăng trưởng kinh tế: Theo Báo cáo Quy hoạch phát triển kinh tế xã hội thị xã Buôn Hồ đến năm 2020 và Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh thị xã Buôn Hồ 5 năm 2021-2025:
 Tổng giá trị sản xuất các ngành (theo giá 2010) năm 2010 đạt 1.342,51 tỷ đồng; lên 4.938,1 tỷ đồng năm 2015 và đến năm 2020 đạt 8.905,2 tỷ đồng. Tốc độ tăng trưởng bình quân giai đoạn 2011-2020 đạt 20,83%. Trong đó: khu vực sản xuất nông-lâm-thủy sản 11,28%, khu vực sản xuất công nghiệp-xây dựng 39,38% và sản xuất thương mại-dịch vụ tăng 29,94%.
 Tổng thu ngân sách trên địa bàn năm 2020 đạt 129,8 tỷ đồng.
 Tổng sản lượng lương thực có hạt năm 2020 đạt 32.383 tấn.

Chuyển dịch cơ cấu kinh tế: Về cơ cấu và chuyển dịch cơ cấu kinh tế: Cơ cấu kinh tế đã có sự chuyển biến tích cực, tỷ trọng ngành thương mại-dịch vụ và công nghiệp–XD tăng. Tuy nhiên, sự chuyển dịch còn chậm. Tỷ trọng của khu vực nông, lâm, thủy sản giảm từ 70,75% năm 2010 xuống còn 41,31% năm 2015 và 31,06 năm 2020; khu vực công nghiệp-xây dựng tăng từ 4,02% năm 2010 lên 16,41% năm 2015 và 16,78% năm 2020; thương mại-dịch vụ tăng từ 25,22% năm 2010 lên 42,28% năm 2015 và 52,16% năm 2020.

Nông nghiệp
Giá trị sản xuất ngành nông nghiệp và thủy sản năm 2010 có 949,89 tỷ đồng
(giá so sánh 2010); năm 2015 đạt 2.040,0 tỷ đồng và năm 2020 đạt 2.765,5 tỷ đồng
(tăng 1.815,61 tỷ đồng so với năm 2010). Tốc độ tăng trưởng bình quân giai đoạn
2011-2020 là 11,28% (trong đó, giai đoạn 2011-2015 là 16,52%/năm; giai đoạn
2016-2020 là 6,27%/năm). Sản lượng lương thực có hạt bình quân đầu người năm
2020 đạt 299 kg. Tỷ trọng ngành nông, thủy sản chiếm 31,06% trong cơ cấu kinh tế.

Công nghiệp – xây dựng
Tổng giá trị sản xuất (theo giá 2010) năm 2010 có 54,02 tỷ đồng (giá so sánh 2010); năm 2015 đạt 810,10 tỷ đồng và năm 2020 đạt 1.494,4 tỷ đồng (tăng
1.440,38 tỷ đồng sơ với năm 2010). Tốc độ tăng trưởng bình quân giai đoạn 2011-
2020 là 39,38% (trong đó, giai đoạn 2011-2015 là 71,87%/năm; giai đoạn 2016-
2020 là 13,03%). Tỷ trọng ngành công nghiệp-xây dựng chiếm 16,78% trong cơ cấu kinh tế.

Dịch vụ
Tổng giá trị sản xuất (theo giá 2010) năm 2010 có 338,6 tỷ đồng (giá so sánh 2010); năm 2015 đạt 2.088,0 tỷ đồng và năm 2020 đạt 4.645,3 tỷ đồng (tăng
1.440,38 tỷ đồng so với năm 2010). Tốc độ tăng trưởng bình quân giai đoạn 2011-
2020 là 29,94% (trong đó, giai đoạn 2011-2015 là 43,88%/năm; giai đoạn 2016-
2020 là 17,34%). Tỷ trọng ngành thương mai-dịch vụ chiếm 52,16% trong cơ cấu
kinh tế.

Văn hóa - xã hội

Dân cư
Trên địa bàn thị xã có nhiều dân tộc anh em cùng sinh sống như Ê Đê, Gia Rai, Kinh, Tày... đã tạo nên một nền văn hóa phong tục đa dạng, phong phú, đậm đà bản sắc dân tộc, tạo nên nết đẹp hiếm có của Việt Nam

Giáo dục
Thị xã Buôn Hồ có 3 trường trung học phổ thông:
 Trường THPT Buôn Hồ (Phường An Bình)
 Trường THPT Hai Bà Trưng (Phường Thiện An)
 Trường THPT Huỳnh Thúc Kháng (Phường Thống Nhất)
Ngoài ra, trên địa bàn thị xã còn có 11 trường trung học cơ sở và 25 trường tiểu học.

Tham khảo

Đô thị Việt Nam loại IV


title: Puente Genil

text:
Puente Genil là một đô thị trong tỉnh Córdoba, Andalusia, Tây Ban Nha. Dân số 28.139 người.

Tham khảo

Đô thị ở Córdoba


title: Dirmstein

text:
Dirmstein là một đô thị thuộc huyện Bad Dürkheim, trong bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị Dirmstein có diện tích 14,68 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 3038 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Bad Dürkheim


title: Tresnuraghes

text:
Tresnuraghes là một đô thị ở tỉnh Oristano trong vùng Sardinia, có khoảng cách khoảng 130 km về phía tây bắc của Cagliari và cách khoảng 40 km về phía bắc của Oristano.

Tresnuraghes giáp các đô thị: Cuglieri, Flussio, Magomadas, Sennariolo.

Quá trình thay đổi dân số

See table below.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Official website

Đô thị tỉnh Oristano


title: Boursonne

text:
Boursonne  là một xã thuộc tỉnh Oise trong vùng Hauts-de-France tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 140 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

INSEE

Xã của Oise


title: Danh sách nước theo mức tiêu thụ điện

text:
Đây là danh sách các nước theo mức tiêu thụ điện năng, lấy từ quyển The World Factbook   của CIA vào tháng 3 năm 2006. Danh sách này bao gồm một số lãnh thổ và thuộc địa.

Xem thêm
 Tài nguyên và tiêu thụ năng lượng trên thế giới

Chú thích

Năng lượng
Điện
Điện lực
Danh sách quốc gia theo GDP


title: Jan Ceulemans

text:
Jan Ceulemans (sinh 28 tháng 2 năm 1957 tại Lier, Bỉ) là một cầu thủ bóng đá người Bỉ chơi ở vị trí tiền vệ.

Ông là cầu thủ giữ kỉ lục khoác áo đội tuyển quốc gia Bỉ với 96 lần. Phần lớn thời gian Ceulemans chơi cho tuyển Bỉ dưới sự huấn luyện của huấn luyện viên Guy Thys và đó là giai đoạn mạnh nhất trong lịch sử của Bỉ. Họ vào đến chung kết Euro 80. Tại World Cup 1982, họ thắng đương kim vô địch Argentina 1-0 ngay ở trận khai mạc. Thành tích đáng nhớ nhất của Ceulemans là đội trưởng đội tuyển Bỉ xếp thứ tư tại World Cup 1986. Ông ghi 3 bàn trong giải này, trong đó có pha đánh đầu đẹp mắt vào lưới Tây Ban Nha ở tứ kết. Màn trình diễn ở giải này giúp Ceulemans có biệt danh "Đội trưởng dũng cảm" . Ông giã từ sự nghiệp bóng đá quốc tế sau World Cup 1990. Ceulemans ghi bàn thắng thứ 3 trong trận thắng Uruguay ở giải này trước khi bị Anh loại ở vòng 2.

Ở sự nghiệp câu lạc bộ, ông gắn bó với Club Brugge trong 13 năm, được các cổ động viên quý mến khi từ chối lời mời của câu lạc bộ lớn của Ý A.C. Milan  .

Sau khi giải nghệ cầu thủ vì chấn thương đầu gối, Ceulemans trở thành huấn luyện viên cho K.S.C. Eendracht Aalst năm 1992. Ông đưa được đội bóng thăng hạng, tham dự Jupiler League và thậm chí còn giành suất tham dự Cúp UEFA. Ông chuyển tới huấn luyện K.V.C. Westerlo năm 1998, cũng giúp đội bóng dự Cúp UEFA. Năm 2005 Ceulemans tới Club Brugge huấn luyện trong 3 năm, trước khi bị sa thải vì thành tích kém tháng 4 năm 2006. Mùa bóng 2007-2008, ông quay trở lại dẫn dắt K.V.C. Westerlo. Hiện Ceulemans sống tại Kessel.

Ông là một trong 3 cầu thủ Bỉ Pelé đưa vào danh sách 125 cầu thủ còn sống vĩ đại nhất vào tháng 3 năm 2004.

Tham khảo

Cầu thủ bóng đá nam Bỉ
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Bỉ
Cầu thủ bóng đá Club Brugge
Huấn luyện viên bóng đá Bỉ
Huấn luyện viên bóng đá Club Brugge
FIFA 100
Tiền đạo bóng đá

Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 1982

Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 1986

Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 1990


title: Banupur

text:
Banupur là một thị trấn thống kê (census town) của quận Haora thuộc bang Tây Bengal, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Banupur có dân số 11.645 người. Phái nam chiếm 63% tổng số dân và phái nữ chiếm 37%. Banupur có tỷ lệ 66% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 72%, và tỷ lệ cho phái nữ là 55%. Tại Banupur, 9% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang West Bengal


title: Montegalda

text:
Montegalda là một đô thị tại tỉnh Vicenza ở vùng Veneto, Ý.
Đô thị này có diện tích 17  km², dân số là 3254 người (thời điểm 28 tháng 2 năm 2007)

Tham khảo

Đô thị tỉnh Vicenza


title: Oudeuil

text:
Oudeuil là một xã thuộc tỉnh Oise trong vùng Hauts-de-France phía bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 116 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

INSEE

Xã của Oise


title: Stamnoctenis

text:
Stamnoctenis là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Stamnodini


title: Stigmella urbica

text:
Stigmella urbica là một loài bướm đêm thuộc họ Nepticulidae. Nó được miêu tả bởi Meyrick năm 1913. Loài này có ở Nam Phi (Nó đã dược miêu tả ở Barberton in Transvaal).

Chú thích

Tham khảo

U


title: Phytorus laysi

text:
Phytorus laysi là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev & Moseyko miêu tả khoa học năm 2002.

Chú thích

Tham khảo

Phytorus


title: Melanotus salvazai

text:
Melanotus salvazai là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1940.

Chú thích

Tham khảo

Melanotus


title: Orthetrum brachiale

text:
Orthetrum brachiale là một loài chuồn chuồn ngô thuộc họ Libellulidae. Loài này có ở Angola, Bénin, Botswana, Burkina Faso, Cameroon, Cộng hòa Trung Phi, Tchad, Comoros, Cộng hòa Congo, Cộng hòa Dân chủ Congo, Bờ Biển Ngà, Ai Cập, Guinea Xích Đạo, Ethiopia, Gabon, Gambia, Ghana, Guinée, Kenya, Liberia, Madagascar, Malawi, Mali, Mauritanie, Mauritius, Mozambique, Namibia, Niger, Nigeria, Réunion, Seychelles, Sierra Leone, Somalia, Nam Phi, Sudan, Tanzania, Togo, Uganda, Zambia, Zimbabwe, có thể Burundi, và có thể São Tomé và Príncipe. Các môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, xavan khô, xavan ẩm, vùng đất có cây bụi nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, vùng cây bụi ẩm khu vực nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, đất ngập nước với cây bụi là chủ yếu, đầm lầy, hồ nước ngọt có nước theo mùa, đầm nước ngọt, và đầm nước ngọt có nước theo mùa.

Tham khảo

 Clausnitzer, V. 2005. Orthetrum brachiale . 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 10 tháng 8 năm 2007.

Orthetrum


title: Eleutherodactylus glamyrus

text:
Eleutherodactylus glamyrus là một loài ếch trong họ Leptodactylidae. Chúng là loài đặc hữu của Cuba.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Nguồn
 Hedges, B. & Díaz, L. 2004. Eleutherodactylus glamyrus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Tham khảo

glamyrus
Động vật đặc hữu Cuba


title: Heterochasta

text:
Heterochasta là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae


title: Lasioglossum colonicum

text:
Lasioglossum colonicum là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Rayment mô tả khoa học năm 1953.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1953


title: Huy chương Goethe

text:
Huy chương Goethe (tiếng Đức: Goethe-Medaille) là một giải thưởng hàng năm của Viện Goethe trao cho những người nước ngoài có đóng góp vào việc gìn giữ ngôn ngữ Đức ở nước ngoài và thúc đẩy việc hợp tác văn hóa quốc tế.

Giải được trao lần đầu vào năm 1955. Từ năm 1975 Huy chương này trở thành huy chương chính thức của Cộng hòa Liên bang Đức (xem "Bundesgesetzblatt" (Công báo Liên bang Đức) I trang 522, 523).

Ngày trao giải (từ năm 2008) là ngày 28 tháng 8 hàng năm, ngày kỷ niệm sinh nhật của Johann Wolfgang von Goethe.

Những người đoạt Huy chương

2011
John le Carré
Adam Michnik
Ariane Mnouchkine

2010
 Ágnes Heller, triết gia Hungary
 Fuad Rifka
 John Spalek

2009
 Lars Gustafsson
 Victor Scoradeţ
 Sverre Dahl

2008
Gholam Dastgir Behbud
Bernard Sobel
John E. Woods

2007
 Daniel Barenboim
 Dezső Tandori
 Zacharov Stanlovksy
 Kim Min-ki

2006
 Vera San Payo de Lemos
 Giwi Margwelaschwili
 Said

2005
 Samuel Assefa
 Ruth Klüger
 Dmytro Volodymyrovych Satonsky
 Yoko Tawada
 Simone Young

2004
 Travis J. Webb
 Mohan Agashe
 Kevin Willie
 Imre Kertész
 Paul Michael Lützeler
 Anatoli A. Michailow
 Sergio Paulo Rouanet

2003
 Lenka Reinerová
 Jorge Semprún

2002
 Werner Michael Blumenthal
 Georges-Arthur Goldschmidt
 Francisek Grucza
 Butleramus
 Touradj Rahnema
 Antonio Skármeta

2001
 Adonis
 Sofia Gubaidulina
 Gerardo Marotta
 Werner Spies

2000
 Nicholas Boyle
 György Konrád
 Daniel Libeskind
 Sara Sayin
 George Tabori
 Abdel-Ghaffar Mikkawy
 Adam Bufkin

Những người nổi tiếng khác đoạt huy chương
 Pierre Bertaux 1970
 Bruno Bettelheim
 Agnes Bluhm 1940
 Pierre Boulez
 Pierre Bourdieu
 Gordon A. Craig 1987
 Ernst Gombrich
 Jan Hoet
 Panagiotis Kondylis 1991
György Ligeti
 Michael Gorski
 Sir Karl Raimund Popper
 Giorgio Strehler
 István Szabó
 Michel Tournier
 Joseph Wackerle 1940
 Billy Wilder
 Isang Yun 1995

Xem thêm
 Giải Goethe

Tham khảo

Liên kết ngoài
The Goethe-Medal

Giải thưởng thành lập năm 1955
Viện Goethe
Johann Wolfgang von Goethe
Giải thưởng Đức
Tây Đức năm 1955