title: Y học cổ truyền

text:
Y học cổ truyền (Tiếng anh: Traditional medicine) là ngành y học nghiên cứu các kiến thức, kinh nghiệm phòng bệnh, chữa bệnh truyền thống được phát triển, đúc kết qua nhiều thế hệ trong các quốc gia, xã hội khác nhau. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) định nghĩa y học cổ truyền là "tổng hợp của các kiến thức, kỹ năng và thực hành dựa trên lý thuyết, niềm tin và kinh nghiệm bản địa của các nền văn hóa khác nhau, dù có thể giải thích hay không, được sử dụng trong việc duy trì sức khỏe. như trong phòng ngừa, chẩn đoán, cải thiện hoặc điều trị bệnh thể chất và tinh thần ". Y học cổ truyền là nền móng và nguồn tài nguyên cho y học khoa học.

Mỗi quốc gia đều có 1 nền y học cổ truyền riêng. Ở một số nước châu Á và châu Phi, có tới 80% dân số sử dụng dịch vụ y học cổ truyền để chăm sóc sức khỏe ban đầu của họ.Y học cổ truyền thường bị coi là một hình thức của y học thay thế. Các trường phái thực hành của ngành này có thể bao gồm y học dân gian châu Âu, Trung Y (y học của Trung Quốc), y học cổ truyền Việt Nam, Y học cổ truyền La mã, Y học cổ truyền Hy Lạp, Mayongia bản địa truyền thống (Assam), y học bản địa truyền thống của Assam và phần còn lại của đông bắc Ấn Độ, y học cổ truyền Hàn Quốc, y học cổ truyền châu Phi, Ayurveda, Siddha, Unani, Y học Iran cổ đại, Iran (Ba Tư), Y học Hồi giáo, Muti và Ifá.

Các ngành khoa học nghiên cứu trong y học cổ truyền bao gồm dược liệu, thảo dược học, phương pháp điều trị  không dùng thuốc, trị liệu bằng tác nhân vật lý, dưỡng sinh, dinh dưỡng, tâm lý học, y học dự phòng, phục hồi chức năng, nắn bó xương khớp (đã trật), ethnoménine, ethnobotany và nhân học y tế.

Tuy nhiên, WHO lưu ý rằng "việc sử dụng thuốc hoặc thực hành truyền thống không phù hợp có thể có tác dụng tiêu cực hoặc nguy hiểm" và " cần nghiên cứu thêm để xác định tính hiệu quả và an toàn" của một số phương pháp và cây thuốc được sử dụng bởi các hệ thống y học cổ truyền. Cuối cùng, WHO đã thực hiện chiến lược 9 năm để "hỗ trợ các quốc gia thành viên trong việc phát triển các chính sách chủ động và thực hiện các kế hoạch hành động nhằm tăng cường vai trò của y học cổ truyền trong việc giữ cho dân số khỏe mạnh."

Hiện nay, Xu thế nhiều quốc gia đã đưa y học cổ truyền của họ vào hệ thống y tế chính thống, được thực hành bởi các bác sĩ y khoa, sử dụng cả các phương pháp y khoa kết hợp y học cổ truyền, nhằm tạo điều kiện mở rộng y học, tìm các phương pháp điều trị mới, thể hiện tính độc lập và bản sắc y học của từng quốc gia.

Xem thêm

 Đông y
 Y học Cổ truyền Việt Nam

Tham khảo

Nhân học y tế
Y học cổ truyền


title: Zelandotipula cristobtusa

text:
Zelandotipula cristobtusa là một loài ruồi trong họ Tipulidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo

Zelandotipula


title: Ethochorema secutum

text:
Ethochorema secutum là một loài Trichoptera trong họ Hydrobiosidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Chú thích

Ethochorema


title: Castiglion Fiorentino

text:
Castiglion Fiorentino là một đô thị và thị xã của Ý. Đô thị này thuộc tỉnh Arezzo trong vùng Toscana. Castiglion Fiorentino có diện tích km2, dân số theo ước tính năm 2005 của Viện thống kê quốc gia Ý là 12.502 người.
Các đơn vị dân cư:
Đô thị Castiglion Fiorentino giáp với các đô thị:

Tham khảo

Đô thị tỉnh Arezzo


title: Lithurgus tiwarii

text:
Lithurgus tiwarii là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Gupta & Tewari mô tả khoa học năm 1987.

Chú thích

Tham khảo

Lithurgus
Động vật được mô tả năm 1987


title: Đường LM

text:
Đường LM biểu diễn một tập hợp các điểm cân bằng trên thị trường tiền tệ. L và M là các chữ cái viết tắt của các từ tiếng Anh Liquidity Preference và Money Supply nghĩa là nhu cầu giữ tiền mặt của cá nhân và cung tiền của cơ quan quản lý tiền tệ của nhà nước. Đường LM được dùng trong phân tích IS-LM.

Giả thiết
Thị trường tiền tệ ở trạng thái cân bằng, nghĩa là lượng cầu tiền L bằng lượng cung tiền M.
Lượng cung tiền M không thay đổi vì cơ quan quản lý tiền tệ (ngân hàng trung ương hay các cơ quan tương đương) không tiến hành biện pháp gì làm ảnh hưởng tới lượng cung tiền.
Lượng cầu tiền L bằng tổng của lượng cầu tiền vì mục đích giao dich và lượng cầu tiền vì mục đích đầu cơ kiếm lợi.

Càng có nhiều thu nhập, cá nhân càng tiêu dùng nhiều, do đó càng cần nhiều tiền mặt để giao dịch.
Lãi suất càng cao thì người ta càng giữ ít tiền mặt, và thay vào đó càng tăng mua các tài sản có lợi tức cao.

Thành lập mô hình

Vì giả thiết rằng lượng cầu tiền L luôn bằng lượng cung tiền M, nghĩa là không đổi. Nên hễ thu nhập Y tăng, thì lượng cầu tiền vì mục đích giao dịch sẽ tăng lên. Lượng cầu tiền dự trữ vì mục đích đầu cơ vì thế sẽ giảm đi; và để đảm bảo điều đó, lãi suất thực tế r cần phải tăng lên. Tóm lại, khi xét từ góc độ thị trường tiền tệ cân bằng, khi thu nhập tăng thì lãi suất thực tế cũng sẽ tăng; và ngược lại.

Như vậy, đường LM biểu diễn một tập hợp các điểm cân bằng trên thị trường tiền tệ sẽ là đường dốc lên phía phải trên một đồ thị hai chiều với trục hoành là các mức thu nhập Y, còn trục tung là các mức lãi suất thực r (xem Hình 1).

Phương trình đường LM: M / P = L (Y, r)

M: cung tiền

M / P: cung tiền thực tế

L (Y, r): hàm cầu tiền thực tế phụ thuộc vào thu nhập và lãi suất

Các trường hợp đặc biệt

Hãy xem xét hành vi đầu cơ của cá nhân. Hễ thấy lãi suất thực tế tăng lên, cá nhân liền chuyển tiền mặt mà mình đang nắm giữ thành các tài sản có thể đem lại lợi tức. Đây là trường hợp thông thường. Song có hai trường hợp đặc biệt, hay hai giải pháp góc.

Trường hợp thứ nhất tương ứng với tình huống cá nhân thà giữ tiền mặt hoàn toàn, đó là khi lãi suất quá thấp và các tài sản như trái phiếu chỉ đem lại lợi tức không đáng kể.
Trường hợp thứ hai tương ứng với tình huống cá nhân đem hết số tiền dự trữ để đầu cơ chuyển thành các tài sản có lợi tức, thành ra số tiền còn nắm giữ vì mục đích đầu cơ bằng không.

Với hai giải pháp góc này, đường LM cần được điều chỉnh lại như trong Hình 2.

Vận dụng mô hình

Bây giờ, giả dụ cơ quan quản lý tiền tệ quyết định tăng lượng cung tiền danh nghĩa M. Để cho thị trường tiền tệ luôn cân bằng, lượng cầu tiền L cũng sẽ tăng lên tương ứng. Với cùng một mức lãi suất thực nên lượng cầu tiền dự trữ để đầu cơ sẽ không đổi. Vì thế, lượng cung tiền L tăng thực chất là do lượng cầu tiền vì mục đích giao dịch tăng. Muốn thế, thu nhập Y phải tăng. Nói chính sách nới lỏng tiền tệ kích thích kinh tế tăng trưởng chính là dựa vào cơ chế nói trên.

Trên đồ thị, đường LM sẽ dịch song song sang phía phải khi lượng cung tiền M tăng.

Xem thêm
Đường IS
Phân tích IS-LM
Chính sách tiền tệ
Mô hình Mundell-Fleming

Tham khảo

Mankiw, Gregory N. (2002), Macroeconomics, Fifth Edition, Worth Publisher.

Kinh tế học vĩ mô
Kinh tế học Keynes mới
Đường cong kinh tế


title: Teor

text:
Teor là một đô thị ở tỉnh Udine trong vùng Friuli-Venezia Giulia thuộc Ý, có cự ly khoảng 60 km về phía tây bắc của Trieste và khoảng 30 km về phía tây nam của Udine. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 2.020 người và diện tích là 16,9 km².

Teor giáp các đô thị: Palazzolo dello Stella, Pocenia, Rivignano, Ronchis.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune.teor.ud.it/

Đô thị tỉnh Udine


title: Nidadavole

text:
Nidadavole là một thành phố và khu đô thị của quận West Godavari thuộc bang Andhra Pradesh, Ấn Độ.

Địa lý
Nidadavole có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 12 mét (39 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Nidadavole có dân số 43.211 người. Phái nam chiếm 49% tổng số dân và phái nữ chiếm 51%. Nidadavole có tỷ lệ 72% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 76%, và tỷ lệ cho phái nữ là 68%. Tại Nidadavole, 11% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Andhra Pradesh


title: Cerophysa oculata

text:
Cerophysa oculata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Mohamedsaid miêu tả khoa học năm 2003.

Chú thích

Tham khảo

Cerophysa


title: Hypnomorphoides

text:
Hypnomorphoides là một chi bọ cánh cứng trong họ
Elateridae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1980 bởi Dolin.

Các loài
Các loài trong chi này gồm:
 Hypnomorphoides catachtonius Dolin in Dolin, Panfilov, Ponomarenko & Pritykina, 1980
 Hypnomorphoides latus Dolin in Dolin, Panfilov, Ponomarenko & Pritykina, 1980
 Hypnomorphoides procerulus Dolin in Dolin, Panfilov, Ponomarenko & Pritykina, 1980

Chú thích

Tham khảo

Hypnomorphini


title: Bruchus madecassus

text:
Bruchus madecassus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1929.

Chú thích

Tham khảo

Bruchus


title: Lasioglossum avalonense

text:
Lasioglossum avalonense là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1938.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1938


title: Phiên Ngung, Quảng Châu

text:
Phiên Ngung (tiếng Trung: 番禺区, Hán Việt: Phiên Ngung khu) là một quận nội ô của thành phố Quảng Châu, tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc. Quận này trước đây là một thành phố trước khi được nhập vào thành phố Quảng Châu. Tên gọi Phiên Ngung bắt đầu từ khi Tần Thủy Hoàng chiếm Quảng Đông. Nó là tên cũ của Quảng Châu ngày nay. Phiên Ngung nằm ở trung tâm của đồng bằng Châu Giang.

Các đơn vị hành chính
Phiên Ngung có các trấn:
Thị Kiều (市桥街)
Chung Thôn trấn (鍾村鎮)
Sa Cảng (沙湾街)
Thạch Kỳ (石碁镇)
Đại Thạch Nhai (大石街)
Lạc Phổ Nhai (洛浦街)
Sa Đầu Nhai (沙头街)
Kiều Nam Nhai (桥南街)
Đông Hoàn Nhai (东环街)
Tân Tạo trấn (新造镇)
Tiểu Cốc Vi Nhai (小谷围街)
Thạch Lầu trấn (石楼镇)
Hoa Long trấn (化龙镇)
Lãm Hạch trấn (榄核镇)
Đông Dũng trấn (东涌镇)
Đại Cương trấn (大岗镇)
Đại Long Nhai (大龙街)
Nam Thôn trấn (南村镇)
Thạch Bích Nhai (石壁街)

Xem thêm
 Quảng Châu (thành phố)
 Quảng Đông

Tham khảo

Liên kết ngoài

Quảng Châu
Đơn vị cấp huyện Quảng Đông


title: Chassigny

text:
Chassigny là một xã trong tỉnh Haute-Marne, thuộc vùng hành chính Grand Est của nước Pháp, có dân số là 267 người (thời điểm 1999).

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Xã của Haute-Marne


title: Conoderus fulvipennis

text:
Conoderus fulvipennis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được W.J. Macleay miêu tả khoa học năm 1872.

Chú thích

Tham khảo

Conoderus


title: Hạc vĩ

text:
Hạc vĩ hay ngọc lan, thạch hộc không lá, lan hoàng thảo hạc vĩ, vô diệp thạch hộc (danh pháp hai phần: (Dendrobium aphyllum) là một loài lan trong chi Lan hoàng thảo.

Cây phân bố từ Nam Á đến Đông Nam Á. Tại Việt Nam, cây có mặt ở các khu vực: Khánh Hòa, Lâm Đồng và miền Nam Việt Nam.

Chú thích

Tham khảo

A
A
A
A
A
Thực vật Đông Dương
Thực vật được mô tả năm 1795


title: Euonychodes

text:
Euonychodes là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Catocalinae


title: Quốc gia cổ trong lịch sử Việt Nam

text:
Trên lãnh thổ của nước Việt Nam hiện đại, bên cạnh Văn Lang là quốc gia tiền thân của Việt Nam, đã từng có mặt các vương quốc cổ và tiểu quốc cổ khác đã bị diệt vong:

 Việt Thường: (? TCN - ? TCN) ở Bắc Trung Bộ.
 Âu Lạc: (thế kỷ 3 TCN) ở miền Bắc.
 Nam Việt: (207 - 111 TCN) ở miền Bắc.
 Chăm Pa: (192 - 1832) ở miền Trung.
 Phù Nam: (1 - 630) ở miền Nam.
 Vạn Xuân: (544 - 602) ở miền Bắc.
 Chân Lạp: (717 - 877 ở miền Nam)
 Tiểu quốc Bồn Man: (1369 - 1478) ở vùng phía tây Bắc Trung Bộ và Tây Bắc
 Tiểu quốc Jarai: ở vùng bắc Tây Nguyên
 Tiểu quốc Adham: ở vùng trung Tây Nguyên
 Tiểu quốc Mạ: ở vùng nam Tây Nguyên
 Vương quốc Sedang: (1888 - 1890) ở Tây Nguyên.

Nghi vấn
 Xích Quỷ: Quốc gia cổ đầu tiên của người Bách Việt bao gồm cả người Lạc Việt được thành lập vào năm 2879 TCN, theo truyền thuyết của Việt Nam
 Quốc gia của người Tây Âu xuất hiện trong truyền thuyết của người Việt lẫn người Choang.

Tham khảo


title: Hàng không năm 1909

text:
Đây là danh sách các sự kiện hàng không nổi bật xảy ra trong năm 1909:

Các sự kiện
 Fort Omaha trở thành trường dạy các kiến thức về khí cầu đầu tiên cho các quân nhân của Quân đội Hoa Kỳ.

Tháng 2
23 tháng 2 - John McCurdy thực hiện chuyến bay đầu tiên của một chiếc máy bay ở Canada trên chiếc Silver Dart. Anh ta bay xa 2640 feet tại Baddeck, Cape Breton.

Tháng 5
14 tháng 5 - Samuel Cody thực hiện chuyến bay đầu tiên của một chiếc máy bay ở Vương quốc Anh với quãng đường hơn 1 dặm (1.6 km) trên chiếc British Army Aeroplane No. 1.

Tháng 7
 Cuộc triển lãm hàng không quốc tế mở rộng ở Frankfurt (bây giờ được biết đến như ILA và đều đặn được diễn ra ở Berlin).
 19 tháng 7 - Hubert Latham cố gắng thực hiện một chuyến bay ngang qua Kênh đào Anh. Anh ta bay xa 11 dặm từ Calais và hạ cánh xuống nước.
 25 tháng 7 - Louis Blériot tuyên bố số tiền thưởng 1.000 bảng từ tờ báo Daily Mail của Anh cho phi công đầu tiên bay xuyên qua Kênh đào Anh đã thuộc về anh ta. Anh ta đã thực hiện chuyến bay trên chiếc máy bay của anh ta có tên là Blériot Type XI từ Les Barraques (gần Calais) đến Đồng cỏ Northfall (gần Dover Castle) trong 37 phút. Blériot cũng được nhận thêm 3.000 bảng từ chính phủ Pháp.

Tháng 8
 Cuộc đua hàng không đầu tiên được diễn ra ở Reims. Glenn Curtiss đã chiến thắng ở giải thưởng chính.

Tháng 9
 8 tháng 9 - Samuel Cody bay từ Aldershot đến Farnborough và quay trở về (46 dặm trong 1 giờ 3 phút). Đây là chuyến bay được ghi nhận bay xuyên qua Vương quốc Anh đầu tiên.

Tháng 10
Die Deutsche Luftschiffahrt Aktiengessellschaft (Công ty vận chuyển khí cầu Đức) (DELAG) trở thành công ty hàng không đầu tiên trên thế giới, được thành lập ở Frankfurt.
22 tháng 10 - Raymonde de Laroche trở thành người phụ nữ đầu tiên trở thành phi công và bay một mình trên một chiếc máy bay.
26 tháng 10 - Marie Marvingt trở thành người phụ nữ đầu tiên trở thành phi công trên khí cầu bay xuyên Biển Bắc và Kênh đào Anh từ Châu Âu đến Anh.
30 tháng 10 - John Moore-Brabazon trên chiếc máy bay của hãng Short Brothers đã bay vòng quanh Vương quốc Anh và giành giải thưởng 1.000 bảng từ báo Daily Mail.

Tháng 11
3 tháng 11 - Alec Ogilvie được cấp bằng sáng chế cho chiếc đồng hồ đo vận tốc (máy bay).
4 tháng 11 - John Moore-Brabazon đã thực hiện một chuyến bay chở hàng hóa tươi sống đầu tiên, khi ông mang một con lợn nhỏ trong một cái giỏ được buộc vào máy bay
16 tháng 11, Thành lập công ty vận tải hàng không đầu tiên trên thế giới, DELAG (Công ty hàng không Đức).

Tháng 12
5 tháng 12 - George Taylor trở thành người đầu tiên bay trên một chiếc máy bay ở Australia, trên một chiếc tàu lượn do anh ta thiết kế. Cùng ngày, Florence Taylor trở thành người phụ nữ đầu tiên ở Australia bay trên một chiếc máy bay, trên một chiếc tàu lượn do chống cô thiết kế.

Bắt đầu phục vụ

Tháng 3
Khí cầu Zeppelin LZ 3 biên chế trong Quân đội Đức với tên gọi Z 1

Tháng 8
1 tháng 8 - Wright 1908 Flyer biên chế trong Quân đội Hoa Kỳ với tên gọi Aeroplane No. 1

Tham khảo

Hàng không năm 1909


title: Espérausses

text:
Espérausses  là một xã trong tỉnh Tarn thuộc vùng Occitanie ở miền nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 563 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE

Xã của Tarn


title: Bát Đức

text:
Bát Đức () là một thành phố thuộc Đào Viên huyện, Đài Loan. Đây là đơn vị hành chính có diện tích nhỏ nhất của thành phố Đào Viên.
Bát Đức nằm bên tuyến quốc lộ 2 (國道二號).

Lịch sử
Thành phố Bát Đức () ban đầu được thành lập vào thời Đài Loan dưới sự cai trị của nhà Thanh. Trong suốt thời kỳ thuộc Nhật, nó được gọi là Làng Hachitoku (八塊庄).

Sau khi Nhật trao trả Đài Loan cho Trung Hoa Dân Quốc, khu vực này đổi thành hương và được đặt tên là Hương Bát Đức vào năm 1946. Năm 1995, nó được nâng cấp thành huyện hạt thị đặt tên là Thành phố Bát Đức (). Vào ngày 25 tháng 12 năm 2014, nó được đổi thành Khu Bát Đức.

Địa lý
Diện tích:
Dân số: 193.236 người (tính đến tháng 1 năm 2017).

Bát Đức nằm ở đông bắc huyện, bắc giáp Đào Viên, đông giáp Oanh Ca, Tân Bắc, tây giáp Trung Lịch, tây nam giáp Bình Trấn, nam giáp Đại Khê, Đào Viên.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Đào Viên
Thành phố trực thuộc huyện của Đài Loan


title: Étrépilly, Seine-et-Marne

text:
Étrépilly là một xã ở tỉnh Seine-et-Marne, thuộc vùng Île-de-France ở miền bắc nước Pháp.

Dân số
Người dân ở Étrépilly được gọi là Étrépillois.

Điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số là 812.

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-et-Marne

Tham khảo

Liên kết ngoài
1999 Land Use, from IAURIF (Institute for Urban Planning and Development of the Paris-Île-de-France région
French Ministry of Culture list for Étrépilly
Map of Étrépilly on Michelin

Xã của Seine-et-Marne


title: Frignano

text:
Frignano là một đô thị ở tỉnh Caserta trong vùng Campania của Ý, có vị trí cách khoảng 20 km về phía tây bắc của Napoli và khoảng 15 km về phía tây nam của Caserta. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 8.570 người và diện tích là 9,9 km².

Frignano giáp các đô thị: Aversa, Casaluce, San Marcellino, San Tammaro, Villa di Briano.

Quá trình thay đổi dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Caserta
Thành phố và thị trấn ở Campania


title: Cazzago San Martino

text:
Cazzago San Martino là một đô thị trong tỉnh tỉnh Brescia thuộc vùng Lombardia, Ý. Đô thị này có diện tích 22 km², dân số 9856 người. Các đơn vị dân cư trực thuộc là: Bornato, Calino, Pedrocca, Barco, Costa. Các đô thị giáp ranh gồm: Adro, Corte Franca, Erbusco, Ospitaletto, Passirano, Rovato, Travagliato

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Brescia
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Vriesea kautskyana

text:
Vriesea kautskyana là một loài thuộc chi Vriesea. Đây là loài đặc hữu của Brasil.

Chú thích

Tham khảo

BROMELIACEAE DA MATA ATLÂNTICA BRASILEIRA  truy cập 22 tháng 10 năm 2009

Thực vật Brasil
kautskyana


title: Gynoplistia zaluscodes

text:
Gynoplistia zaluscodes là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Gynoplistia
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Molophilus arizonicus

text:
Molophilus arizonicus là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Molophilus
Limoniidae ở vùng Nearctic


title: Eleutherodactylus gaigeae

text:
Pristimantis gaigei là một loài ếch trong họ Leptodactylidae.
Nó được tìm thấy ở Colombia, Costa Rica, và Panama.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, sông, và hang.

Hình ảnh

Tham khảo

 Solís, F., Ibáñez, R., Chaves, G., Savage, J., Jaramillo, C., Fuenmayor, Q. & Lynch, J. 2004. Eleutherodactylus gaigeae. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

gaigeae


title: Lecteria hirsutipes

text:
Lecteria hirsutipes là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Tham khảo

Lecteria
Limoniidae ở vùng Afrotropic


title: Quận Kalkaska, Michigan

text:
Quận Kalkaska một quận thuộc tiểu bang Michigan, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở. Theo điều tra dân số năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số người.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Xa lộ

Quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Michigan


title: Notre-Dame-du-Rocher

text:
Notre-Dame-du-Rocher là một xã thuộc tỉnh Orne trong vùng Normandie tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 280 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

INSEE

Notredamedurocher


title: Euplica

text:
Euplica là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Columbellidae.

Các loài
Các loài trong chi Euplica gồm có:
 Euplica bidentata (Menke, 1843)
 Euplica borealis (Pilsbry, 1904)
 Euplica brunnidentata de Maintenon, 2008
 Euplica deshayesi (Crosse, 1859)
 Euplica festiva (Deshayes, 1834)
 Euplica ionida (Duclos, 1835)
 Euplica loisae Rehder, 1980
 Euplica scripta (Lamarck, 1822)
 Euplica turturina (Lamarck, 1822)
 Euplica varians (G.B. Sowerby, 1832)

Chú thích

Tham khảo

Columbellidae


title: 8493 Yachibozu

text:
8493 Yachibozu là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 1422.7115507 ngày (3.90 năm).

Nó được phát hiện ngày 30 tháng 1 năm 1990.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1990


title: Saint-Guinoux

text:
Saint-Guinoux () là một xã của tỉnh Ille-et-Vilaine, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc nước Pháp.

Dân số
Người dân ở Saint-Guinoux được gọi là Guinoléens.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ille-et-Vilaine

Tham khảo

Mayors of Ille-et-Vilaine Association  ;
INSEE ;
IGN

Liên kết ngoài
French Ministry of Culture list for Saint-Guinoux

Xã của Ille-et-Vilaine


title: 1804 Chebotarev

text:
1804 Chebotarev (1967 GG) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 6 tháng 4 năm 1967 bởi Smirnova, T. ở Nauchnyj.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 1804 Chebotarev

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Tamara Mikhaylovna Smirnova
Thiên thể phát hiện năm 1967


title: Tân Đức, Đầm Dơi

text:
Tân Đức là một xã thuộc huyện Đầm Dơi, tỉnh Cà Mau, Việt Nam.

Địa lý
Xã Tân Đức nằm ở phía đông bắc huyện Đầm Dơi, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Tân Thuận
Phía tây giáp xã Tạ An Khương Đông và xã Tạ An Khương Nam
Phía nam giáp xã Tân Dân và xã Tân Tiến
Phía bắc giáp xã Tạ An Khương Đông và tỉnh Bạc Liêu.

Xã Tân Đức có diện tích 63,07 km², dân số năm 2019 là 12.295 người, mật độ dân số đạt 195 người/km².

Hành chính
Xã Tân Đức được chia thành 12 ấp: Hòa Đức, Tân An, Tân Bình, Tân Đức, Tân Đức A, Tân Hiệp, Tân Hiệp Lợi A, Tân Hiệp Lợi B, Tân Phước, Tân Thành Lập, Thuận Hòa, Thuận Lợi.

Lịch sử
Quyết định 275-CP ngày 25 tháng 07 năm 1979 của Hội đồng Chính phủ chia xã Tân Tiến, huyện Ngọc Hiển thuộc tỉnh Minh Hải, thành bốn xã lấy tên là xã Nguyễn Huân, xã Long Hòa, xã Tân Tiến và xã Phú Hải.

Quyết định 75-HĐBT ngày 17 tháng 5 năm 1984 của Hội đồng Bộ trưởng, xã Tân Đức thuộc huyện Ngọc Hiển cũ, tỉnh Minh Hải.

Quyết định 168-HĐBT ngày 17 tháng 12 năm 1984 của Hội đồng Bộ trưởng đổi tên huyện Ngọc Hiển hiện nay thành huyện Đầm Dơi. Khi đó, xã Tân Đức thuộc huyện Đầm Dơi

Nghị quyết  ngày 06 tháng 11 năm 1996 của Quốc hội, chia tỉnh Minh Hải thành hai tỉnh là tỉnh Bạc Liêu và tỉnh Cà Mau. Khi đó, xã Tân Đức, huyện Đầm Dơi thuộc tỉnh Cà Mau.

Giao thông
Giao thông nơi đây chủ yếu là đường thủy việc đi lại của người dân hết sức khó khăn. Đặc biệt là vào mùa nước cạn.

Chú thích

Tham khảo


title: Mesogona

text:
Mesogona là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Loài
 Mesogona acetosellae (Denis & Schiffermüller, 1775)
 Mesogona olivata (Harvey, 1874)
 Mesogona oxalina (Hübner, [1803])
 Mesogona rubra Crabo & Hammond, 1998
 Mesogona subcuprea Crabo & Hammond, 1998

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database
Mesogona at funet
A revision of Mesogona Boisduval (Lepidoptera: Noctuidae)for North America with descriptions of two new species

Xylenini


title: Vriesea racinae

text:
Vriesea racinae là một loài thuộc chi Vriesea. Đây là loài đặc hữu của Brasil.

Giống
 Vriesea 'Chiquita'
 Vriesea 'Glossy Girl'
 Vriesea 'Honeycomb'
 Vriesea 'Kerryana'
 Vriesea 'Pamela Leaver'
 Vriesea 'Yvonne'

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

BROMELIACEAE DA MATA ATLÂNTICA BRASILEIRA  truy cập 22 tháng 10 năm 2009
BSI Cultivar Registry  Truy cập 11 tháng 10 năm 2009

Thực vật Brasil
racinae
Thực vật biểu sinh
Thực vật được mô tả năm 1941


title: Sinh quyển

text:
Sinh quyển (từ Hy Lạp βίος bíos "sự sống" và σφαῖρα sphaira "quả cầu"), còn được gọi là tầng sinh thái (từ Hy Lạp οἶκος oîkos "phát triển" và σφαῖρα), là tổng số trên toàn thế giới của tất cả các hệ sinh thái. Nó cũng có thể được gọi là khu vực của sự sống trên Trái Đất, một hệ thống khép kín (ngoài hệ mặt trời, bức xạ vũ trụ và nhiệt từ bên trong Trái Đất) và phần lớn tự điều chỉnh. Nói chung nhất sinh lý học định nghĩa, sinh quyển là hệ thống sinh thái học, hệ thống tích hợp tất cả sinh vật và các mối quan hệ của chúng, bao gồm cả sự tương tác của chúng với các yếu tố của thạch quyển, địa quyển, thủy quyển và khí quyển. Sinh quyển yêu cầu có sự phát triển, bắt đầu bằng một quá trình sinh học (sự sống được tạo ra tự nhiên từ vật chất không sống, như các hợp chất hữu cơ đơn giản) hoặc sinh học (cuộc sống được tạo ra từ vật chất sống), ít nhất là khoảng 3,5 tỷ năm trước.

Theo một nghĩa chung, sinh quyển là bất kỳ hệ thống khép kín, tự điều chỉnh có chứa hệ sinh thái tuần hoàn. Điều này bao gồm các sinh quyển nhân tạo như Biosphere 2 và BIOS-3 và các tiềm năng trên các hành tinh hoặc mặt trăng khác..

Nguồn gốc và cách sử dụng thuật ngữ

nhỏ|Một cảnh biển trên Trái Đất, đồng thời hiển thị thạch quyển (mặt đất), thủy quyển (đại dương) và khí quyển (không khí)
Thuật ngữ "sinh quyển" được đặt ra bởi nhà địa chất Eduard Suess vào năm 1875, mà anh định nghĩa là nơi trên bề mặt Trái Đất có sự sống tồn tại.

Trong khi khái niệm này có nguồn gốc địa chất, nó là một dấu hiệu cho thấy ảnh hưởng của cả hai người là Charles Darwin và Matthew F. Maury trên Khoa học Trái Đất. Bối cảnh sinh thái của sinh quyển từ những năm 1920 (xem Vladimir I Vernadsky),trước khi giới thiệu năm 1935 của thuật ngữ "hệ sinh thái" bởi Arthur Tansley (tham khỏa lịch sử sinh thái). Vernadsky đã định nghĩa sinh thái như khoa học của sinh quyển. Nó là một liên ngành khái niệm để tích hợp thiên văn học, địa vật lý, khí tượng học, địa sinh học, sự phát triển, địa chất học, địa hóa, thủy văn nói chung, tất cả sự sống và khoa học Trái Đất nói riêng.

Định nghĩa hẹp
Các nhà địa lý định nghĩa sinh quyển là tổng số sinh vật sống ("sinh khối" hoặc" vùng sinh vật" như được đề cập bởi các nhà sinh học và nhà sinh thái học). Theo nghĩa này, sinh quyển chỉ là một trong bốn thành phần riêng biệt của mô hình địa hóa, ba thành phần còn lại địa quyển, thủy quyển, khí quyển. Khi bốn thành phần này được kết hợp thành một hệ thống, nó được gọi là không gian sinh thái. Thuật ngữ này được đặt ra trong những năm 1960 và bao gồm cả các thành phần sinh học và vật lý của hành tinh.

Hội nghị quốc tế lần thứ hai về Hệ thống cuộc sống khép kín đã định nghĩa sinh học là khoa học và công nghệ của các chất tương tự và mô hình của sinh quyểnTrái Đất; v.v; sinh quyển giống như Trái Đất. Những thứ khác có thể bao gồm việc tạo ra các sinh quyển không phải Trái Đất nhân tạo, ví dụ: các sinh quyển lấy con người làm trung tâm hoặc một sinh quyển Sao Hỏa, sinh quyển học như là một phần của chủ đề sinh học.

Sinh quyển Trái Đất

Tuổi
phải|nhỏ|200x200px|Hóa thạch Stromatolite ước tính 3,2 đến 3,23,6 tỷ năm tuổi
Tuổi là bằng chứng sớm nhất cho sự sống trên Trái Đất, bao gồm sinh học than chì được tìm thấy trong 3,7 tỷ năm tuổi đá trầm tích từ Miền Tây của nước Úc và thảm vi sinh hóa thạch  được tìm thấy trong 3,48 tỷ năm tuổi sa thạch từ miền Tây nước Úc.  Gần đây hơn, năm 2015, "phần còn lại của cuộc sống sinh học" đã được tìm thấy trong những tảng đá 4,1 tỷ năm tuổi ở Tây Úc. Năm 2017, hóa thạch giả định vi sinh vật (hoặc vi sợi) đã được thông báo và được phát hiện trong lỗ thông hơi thủy nhiệt bên trong Vành đai Greenstone của Quebec, Canada đã có tuổi thọ 4,28 tỷ năm, kỷ lục lâu đời nhất trên Trái Đất, cho thấy "sự xuất hiện gần như tức thời của sự sống" sau sự hình thành đại dương 4,4 tỷ năm trước và không lâu sau Thời đại của Trái Đất 4,54 tỷ năm trước. Theo nhà sinh học Hàng rào Stephen Blair, "Nếu sự sống phát sinh tương đối nhanh trên Trái Đất... thì nó có thể phổ biến ở vũ trụ."

Sự phân bố
nhỏ|Kền kền Rüppell
nhỏ|Xenophyophore, một sinh vật barophilic, từ điểm nóng Galapagos.
Mọi nơi trên hành tinh, từ cực chỏm băng đến Đường xích đạo, tính năng cuộc sống của một số loài. Những tiến bộ gần đây trong vi sinh vật đã chứng minh rằng các vi khuẩn sống sâu bên dưới bề mặt Trái Đất và tổng khối lượng của vi sinh vật cuộc sống trong cái gọi là "vùng không thể sống được" có thể, trong sinh khối, vượt quá tất cả đời sống động vật và thực vật trên bề mặt. Độ dày thực tế của sinh quyển trên Trái Đất rất khó đo lường. Chim thường bay ở độ cao cao tới 1.800 m (5,91 ft; 0,001118 dặm) và cá sống cao tới 8.372 m (27,47 ft; 0,005202 dặm) dưới nước trong Puerto Rico Trench.

Có nhiều ví dụ cực đoan hơn cho cuộc sống trên hành tinh: Kền kền Rüppell đã được tìm thấy tại độ cao 11.300 m (37,07 ft; 0,007021 dặm); Ngỗng đầu sọc di chuyển ở độ cao ít nhất 8.300 m (27,23 ft; 0,005157 dặm); bò Tây Tạng sống ở độ cao cao tới 5.400 m (17,72 ft; 0,003355 dặm) trên mực nước biển; dê núi sống tới 3.050 m (10,01 ft; 0,001895 dặm). Động vật ăn cỏ ở những độ cao này phụ thuộc vào địa y, cỏ và thảo mộc.

Các dạng sống sống trong mọi phần của sinh quyển Trái Đất, bao gồm đất, suối nước nóng, bên trong đá ít nhất 19 km (12 dặm) sâu dưới lòng đất, phần sâu nhất của đại dương và cao ít nhất 64 km (40 dặm) trong bầu khí quyển. vi sinh vật, trong những điều kiện thử nghiệm nhất định, đã được quan sát thấy tồn tại trong chân không ngoài vũ trụ. Tổng lượng đất và vi khuẩn dưới bề mặt carbon được ước tính là 5 × 1017 g, hoặc "trọng lượng của Vương quốc Anh". Khối lượng của sinh vật nhân sơ vi sinh vật, trong đó bao gồm vi khuẩn và vi khuẩn cổ, nhưng không phải là hạt nhân vi sinh vật nhân chuẩn—có thể lên tới 0,8 nghìn tỷ tấn carbon (trong tổng số sinh quyển quần thể sinh vật,ước tính từ 1 đến 4 nghìn tỷ tấn). Barophilic vi khuẩn biển đã được tìm thấy ở độ sâu hơn 10.000 m (32.808 ft; 0,006214 dặm) trong Rãnh Mariana,điểm sâu nhất trong các đại dương của Trái Đất. Trên thực tế, các dạng sống đơn bào đã được tìm thấy ở phần sâu nhất của rãnh Mariana, bởi chiều sâu, ở độ sâu 11.034 m (36,20 ft; 0,006856 dặm). Các nhà nghiên cứu khác đã báo cáo các nghiên cứu liên quan rằng vi sinh vật phát triển mạnh bên trong các tảng đá cao tới 580 m (1.900 ft; 0,36 dặm) dưới đáy biển dưới 2.590 m (8.500 ft; 1.61 dặm) của đại dương ngoài khơi bờ biển phía tây bắc Hoa Kỳ, cũng như 2.400 m (7.900 ft; 1.5 dặm) dưới đáy biển ngoài khơi Nhật Bản. Các vi sinh vật ưa nhiệt nuôi cấy đã được chiết xuất từ lõi khoan hơn 5.000 m (16.404 ft; 0,003107dặm) vào vỏ Trái Đất ở Thụy Điển, từ những tảng đá nằm giữa 65 đỉnh75 °C (149 trừ167 °F). Nhiệt độ tăng với độ sâu tăng vào vỏ Trái Đất.Tốc độ tăng nhiệt độ phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm loại vỏ (lục địa so với đại dương), loại đá, vị trí địa lý, v.v... Nhiệt độ lớn nhất được biết đến mà sự sống của vi sinh vật có thể tồn tại là 122 °C (252 °F) (Methanopyrus kandleri), có khả năng là giới hạn của cuộc sống trong "sinh quyển "được xác định bởi nhiệt độ chứ không phải độ sâu tuyệt đối. Vào ngày 20 tháng 8 năm 2014, các nhà khoa học đã xác nhận sự tồn tại của vi sinh vật sống 800 m (2.600 ft; 0,50 djăm) dưới lớp băng của Nam Cực. Theo một nhà nghiên cứu, "Bạn có thể tìm thấy vi khuẩn ở khắp mọi nơi - chúng cực kỳ thích nghi với điều kiện và tồn tại mọi lúc mọi nơi."

Sinh quyển của chúng tôi được chia thành một số quần xã sinh vật,nơi sinh sống khá giống nhau hệ thực vật và hệ động vật. Trên đất liền, quần xã sinh vật được phân tách chủ yếu bởi vĩ độ. Các quần xã sinh vật trên cạn nằm trong Bắc cực và Nam Cực tương đối cằn cỗi cây và động vật để sống, trong khi hầu hết các quần xã sinh vật đông dân hơn nằm gần Đường xích đạo.

Biến động hàng năm

Sinh quyển nhân tạo
nhỏ|Biosphere 2 nằm ở Arizona.
Sinh quyển thực nghiệm, còn được gọi là Hệ sinh thái khép kín,đã được tạo ra để nghiên cứu các hệ sinh thái và tiềm năng hỗ trợ sự sống bên ngoài Trái Đất. Chúng bao gồm tàu vũ trụ và các phòng thí nghiệm trên mặt đất sau đây:

 Biosphere 2 ở Arizona, Hoa Kỳ, 3.15 acres (13,000 m²).
 BIOS-1, BIOS-2 và BIOS-3 tại Viện vật lý sinh học ở Krasnoyarsk, Siberia, thuộc Liên Xô trước đó.
 Biosphere J (CEEF, Cơ sở thí nghiệm sinh thái khép kín), một thử nghiệm của Nhật Bản.
 Hệ thống hỗ trợ cuộc sống vi sinh thái thay thế (MELiSSA) ở Đại học Autònoma de Barcelona

Sinh quyển ngoài Trái Đất
Không có sinh quyển nào được phát hiện ngoài Trái Đất; do đó, sự tồn tại của sinh quyển ngoài Trái Đất vẫn chỉ là giả thuyết. Các giả thuyết Trái Đất hiếm mà họ đề xuất rất hiếm, khi lưu những cái bao gồm cuộc sống của vi sinh vật. Mặt khác, hành tinh tương tự Trái Đất có thể khá nhiều, ít nhất là trong Dải ngân hà, với số lượng lớn các hành tinh. Ba trong số các hành tinh được phát hiện trên quỹ đạo TRAPPIST-1 có thể có thể chứa sinh quyển. Hiểu biết hạn chế về khoa học, hiện tại vẫn chưa biết bao nhiêu phần trăm các hành tinh này thực sự phát triển sinh quyển.

Dựa trên những quan sát của Kính thiên văn vũ trụ Kepler nhóm nghiên cứu đã tính toán rằng với điều kiện xác suất sinh sản cao hơn 1 đến 1000, sinh quyển ngoài hành tinh gần nhất phải cách Trái Đất trong vòng 100 năm ánh sáng.

Cũng có thể các sinh quyển nhân tạo sẽ được tạo ra trong tương lai, ví dụ như với địa hình của sao Hỏa.

Trích nguồn

Xem thêm
Khu dự trữ sinh quyển thế giới
 Khu vực có thể sống được

Đọc thêm

 Sinh quyển  (sách Scientific American), San Francisco, W.H. Freeman và Co., 1970, . Cuốn sách này, phát hành vào tháng 12 năm 1970 Scientific American, bao gồm hầu hết mọi mối quan tâm và khái niệm chính kể từ khi tranh luận về tài liệu và nguồn năng lượng (kể cả năng lượng mặt trời), xu hướng dân số, và  suy thoái môi trường (kể cả sự nóng lên toàn).

Khoa học Trái Đất
Hải dương học


title: Boville Ernica

text:
Boville Ernica là một đô thị thuộc tỉnh Frosinone trong vùng Lazio nước Ý. Đô thị này có diện tích 28 km², dân số 8869 người.
Đô thị này giáp các đô thị sau: Monte San Giovanni Campano, Ripi, Strangolagalli, Torrice, Veroli.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Frosinone


title: Tipula bhoteana

text:
Tipula bhoteana là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Indomalaya.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Dolichopeza obtusiloba

text:
Dolichopeza obtusiloba là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Dolichopeza


title: Rhypholophus libellus

text:
Rhypholophus libellus là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Tham khảo

<references>

Liên kết ngoài

Rhypholophus
Limoniidae ở vùng Nearctic


title: Rengsdorf

text:
Rengsdorf là một đô thị ở huyện Neuwied, bang Rheinland-Pfalz, nước Đức. Đô thị Rengsdorf có diện tích 6,91 km². Rengsdorf nằm ở Westerwald, cự ly khoảng 10 km về phía bắc Neuwied.

Rengsdorf là thủ phủ của Verbandsgemeinde ("đô thị tập thể") Rengsdorf.
Đây là một thị xã du lịch.

Tham khảo

Rheinsteig
Xã và đô thị ở huyện Neuwied


title: Vũ Hà Văn

text:
Vũ Hà Văn (sinh ngày 12 tháng 6 năm 1970 tại Hà Nội) là nhà Toán học Việt Nam, hiện đang làm giáo sư Toán học ở Đại học Yale. Ông đã đoạt giải Pólya (SIAM) năm 2008 của Hội đồng Quốc tế về Toán Công nghiệp và Ứng dụng cho công trình nghiên cứu về tập trung độ đo (concentration of measure). Giải thưởng Fulkerson (2012) của Hội Toán học Hoa Kỳ (AMS). Thành viên danh dự (Fellow) của Hội Toán học Hoa Kỳ và Hội Thống kê Toán học Thế giới (IMS).

Tiểu sử
Vũ Hà Văn sinh ra tại Hà Nội, là con trai của nhà thơ Vũ Quần Phương và dược sĩ Đào Thị Hường. Vũ Hà Văn học trung học tại trường Chu Văn An và Hà Nội - Amsterdam. Sau khi tốt nghiệp trung học, ông được cấp học bổng sang học ở Hungary (1987). Lúc đầu, ông học khoa điện tử, nhưng sau một năm rưỡi ông chuyển sang học toán học ở Đại học Eötvös Loránd và đỗ cử nhân toán học năm 1994.

Ông bảo vệ luận án tiến sĩ Toán học tại Đại học Yale, Hoa Kỳ năm 1998, dưới sự hướng dẫn của giáo sư László Lovász (giải thưởng Abel 2021. Sau thời gian nghiên cứu sau Tiến sĩ tại Viện Nghiên cứu cấp cao (IAS) Princeton và Microsoft, từ năm 2001 đến 2005, ông làm việc ở Đại học California tại San Diego và được phong Giáo sư (full professor). Từ mùa thu năm 2005, ông là Giáo sư toán học tại Đại học Rutgers và từ năm 2011 là Giáo sư, giữ ghế Percey F. Smith tại khoa Toán, Đại học Yale. Ông cũng là giáo sư thỉnh giảng của Đại học Paris 6 năm 2006.

Năm 2018, ông cũng là Giám đốc khoa học Quỹ Đổi mới sáng tạo Vingroup (VINIF) và Viện Nghiên cứu Dữ liệu lớn (VinBigdata) của Tập đoàn Vingroup.

Công trình tiêu biểu
Trong khoảng thời gian 1996-2002, Vũ Hà Văn cùng với Jeonghan Kim (giải thưởng Fulkerson 1997),  phát triển lý thuyết về độ tập trung các hàm phi-Lipschitz. Sau đó, như một ứng dụng, ông chứng minh một dạng mạnh hơn của bài toán Waring. Năm 2008, ông được trao Giải thưởng Polya (SIAM) cho lý thuyết này.

Năm 2003, Vu Hà Văn và Endre Szemeredi (giải thưởng Abel 2012) giải quyết bài toán Erdos-Folkman được đặt ra năm 1966: Môt tập hợp các số nguyên dương A phải có mật độ như thế nào để mọi số nguyên đủ lớn có thể được biểu diễn dưới dạng tổng của một tập con của A?

Vào năm 2006, Vũ Hà Văn và Terence Tao (giải thưởng Fields 2006)  đã xuất bản cuốn sách “Số học tổ hợp” (Additive Combinatorics, Cambridge Univ. Press). Trong gần 30 bài báo khoa học, họ cùng nhau phát triển lý thuyết Inverse Littlewood-Offord và nghiên cứu môt số vấn đề mấu chốt của  lý thuyết ma trận ngẫu nhiên.

Năm 2007, cùng với Anders Johansson và Jeff Kahn (giải thưởng Polya 1996), Vũ Hà Văn chứng minh giả thuyết Shamir trong lý thuyết đồ thị ngẫu nhiên. Công trình được hội toán học Mỹ trao  giải thưởng Fulkerson năm 2012.

Năm 2010, Terence Tao và Vũ Hà Văn chứng minh định luật vòng tròn (Circular Law) trong lý thuyết ma trận ngẫu nhiên. Đây là thể phi đối xứng của đinh luật nửa vòng tròn (Semi-Circle Law) của Wigner.

Vào năm 2011, họ đã chứng minh định lý "bốn thời điểm", thiết lập tính phổ biến của luật địa phương về giá trị riêng của ma trận ngẫu nhiên. Các kết quả tương tự cũng được László Erdös, Horng-Tzer Yau, và Jun Yin thu được vào khoảng thời gian đó.

Trang mạng giáo dục
Cùng với nhà giáo Phạm Toàn, và giáo sư toán học Ngô Bảo Châu, GS Vũ Hà Văn mở một trang mạng giáo dục với tên là Học thế nào  chính thức hoạt động vào ngày 1/5/2013 với kỳ vọng đóng góp vào việc tìm ra phương hướng giải quyết các vấn đề của giáo dục Việt Nam.

Viện Nghiên Cứu Dữ Liệu Lớn (VinBigdata)
Tháng 8/2018, Giáo sư Vũ Hà Văn trở về Việt Nam tham gia thành lập [Viện Nghiên Cứu Dữ Liệu Lớn](VinBigdata), thuộc Tập đoàn Vingroup với vai trò Giám đốc khoa học.

Tầm nhìn của VinBigdata là trở thành trung tâm nghiên cứu khoa học công nghệ, dữ liệu dẫn đầu Việt Nam. VinBigdata tập trung thúc đẩy các hoạt động nghiên cứu phát triển hướng tới các sản phẩm cụ thể phục vụ xã hội.

Một số sản phẩm tiêu biểu của VinBigdata

 Bản đồ 1000 hệ gen người Việt

 Hệ thống trợ lý ảo Vivi. Giải thưởng sản phẩm công nghệ tiềm năng 2022
 Xe tự hành cấp độ 4

 Hệ thống Ai trong xét nghiệm ảnh y tế

Quỹ Đổi mới sáng tạo Vingroup (VINIF)
Đồng thời với VinBigdata, GS Vũ Hà Văn còn làm giám đốc khoa học quỹ VINIF (Vingroup Innovation Foundation) trực thuộc Viện Nghiên Cứu Dữ Liệu Lớn.

Quỹ Đổi mới sáng tạo Vingroup (VinIF) được tập đoàn Vingroup thành lập ngày 21/08/2018 với chức năng hỗ trợ các tổ chức, cá nhân thực hiện nghiên cứu khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, nhằm mục đích tạo ra những thay đổi tích cực và bền vững cho Việt Nam.

Các chương trình tài trợ chính của Quỹ đổi mới sáng tạo Vingroup:

 Tài trợ Dự án Khoa học và Công nghệ

 Hợp tác, tài trợ sự kiện và hội thảo

 Khóa học ngắn hạn và Giáo sư thỉnh giảng

 Học bổng Thạc sĩ, Tiến sĩ trong nước

 Học bổng sau Tiến sĩ trong nước

 Tài trợ và hợp tác đào tạo Thạc sĩ

 Lưu giữ các giá trị Văn hoá, Lịch sử

Sau hơn 3 năm thành lập và phát triển, VINIF đã hợp tác với hơn 90 viện nghiên cứu, trường đại học trong cả nước, tài trợ và quản lý 83 dự án, cấp 750 học bổng Thạc sĩ, Tiến sĩ, cấp 30 học bổng sau Tiến sĩ, tài trợ và hợp tác 6 đề án đào tạo Thạc sĩ, tổ chức và tài trợ nhiều hội thảo, sự kiện khoa học - công nghệ, tổ chức 36 bài giảng đại chúng với hơn 300,000 lượt theo dõi trực tiếp, với tổng kinh phí tài trợ hơn 600 tỷ đồng.

Xem thêm
 VinFuture

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng của Vũ ở Rutgers .
 CV | Van Vu trên Đại học Yale
 Người Việt trẻ làm toán ở Mỹ rất triển vọng Quý Hiên, báo Tiền Phong 27/08/2012 07:10
 Vì sao Vũ Hà Văn trở thành nhà toán học nổi tiếng 12 Tháng 6 2012
 Vũ Hà Văn tại Viện Đại học Yale

Nhân vật còn sống
Sinh năm 1970
Người Nam Định
Người Hà Nội
Nhà toán học Việt Nam
Nhà toán học thế kỷ 21
Giáo sư gốc Việt
Nhà toán học Mỹ
Người Mỹ gốc Việt
Nhà khoa học Việt Nam
Học sinh trường Bưởi
Cựu học sinh trường Trung học phổ thông chuyên Hà Nội - Amsterdam
Cựu sinh viên Đại học Yale
Tập đoàn Vingroup


title: Villa Clara

text:
Villa Clara có thể chỉ:

Tỉnh Villa Clara, Cuba
Villa Clara, Entre Ríos, Argentina


title: Glyphonyx punctatus

text:
Glyphonyx punctatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Becker miêu tả khoa học năm 1963.

Chú thích

Tham khảo

Glyphonyx


title: Delhi Cantt.

text:
Delhi Cantt. là một thị xã quân sự (cantonment) của quận South West thuộc bang Delhi, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Delhi Cantt. có dân số 124.452 người. Phái nam chiếm 61% tổng số dân và phái nữ chiếm 39%. Delhi Cantt. có tỷ lệ 77% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 83%, và tỷ lệ cho phái nữ là 68%. Tại Delhi Cantt., 12% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc lãnh thổ Delhi


title: Crockerella evadne

text:
Crockerella evadne là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Clathurellidae, họ ốc cối.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

evadne


title: Tetrigus parallelus

text:
Tetrigus parallelus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1857.

Chú thích

Tham khảo

Tetrigus


title: Santa Cruz de Bezana

text:
Santa Cruz de Bezana là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Cantabria, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 17,2 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 11.279 người với mật độ 655,29 người/km². Đô thị này có cự ly km so với tỉnh lỵ Santander.

Tham khảo

Đô thị ở Cantabria
Khu dân cư ở Cantabria


title: Ecnomus obtusus

text:
Ecnomus obtusus là một loài Trichoptera trong họ Ecnomidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Ecnomus


title: Herblay

text:
Herblay là một xã ở tỉnh Val-d’Oise, thuộc vùng Île-de-France ở miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Val-d’Oise

Tham khảo

Association of Mayors of the Val d'Oise
INSEE
IGN

Liên kết ngoài
 Official website
 Pictures Quais de Seine
 Universite inter-Ages Herblay
Mérimée database - Cultural heritage
Land use (IAURIF)

Herblay2.jpg|nhỏ|trái|300px]]

Xã của Val-d'Oise


title: Ehrenkirchen

text:
Ehrenkirchen là một thị xã nằm trong huyện Breisgau-Hochschwarzwald bang Baden-Württemberg, thuộc nước Đức. Đô thị Ehrenkirchen có diện tích 37,8 km². Dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2020 là 7627 người.

Năm đô thị: Kirchhofen, Ehrenstetten, Scherzingen, Norsingen và Offnadingen đã được sáp nhập vào nhau trong các năm 1973/74.

Tham khảo


title: Thathaiyangarpet

text:
Thathaiyangarpet là một thị xã panchayat của quận Tiruchirappalli thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Thathaiyangarpet có dân số 12.276 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Thathaiyangarpet có tỷ lệ 70% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 78%, và tỷ lệ cho phái nữ là 62%. Tại Thathaiyangarpet, 9% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Tamil Nadu


title: Manobia subbasalis

text:
Manobia subbasalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev miêu tả khoa học năm 1993.

Chú thích

Tham khảo

Manobia


title: Kiều Đầu

text:
Kiều Đầu () là một khu (quận) của thành phố Cao Hùng, Trung Hoa Dân Quốc (Đài Loan). Quận nằm ven suối Điển Bảo và có địa hình khá bằng phẳng. Diện tích của quận là 25,9379 km², dân số vào tháng 8 năm 2011 là 36.805 người thuộc 12.867 hộ gia đình, mật độ cư trú đạt 1419 người/km².

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang thông tin chính thức

Cao Hùng


title: Formaldehyde

text:
Hợp chất hữu cơ formaldehyde (còn được biết đến như là methanal, formalin, formon), ở điều kiện bình thường là một chất khí có mùi hăng mạnh. Nó là aldehyde đơn giản nhất. Công thức hóa học của nó là CH2O. Formaldehyde lần đầu tiên được nhà hóa học người Nga Aleksandr Butlerov tổng hợp năm 1859 nhưng chỉ được Hoffman xác định chắc chắn vào năm 1867.

Formaldehyde có thể được tạo ra từ sự cháy không hoàn toàn của các vật liệu chứa carbon. Có thể tìm thấy nó có mặt trong khói của các đám cháy rừng, trong khí thải ô tô và trong khói thuốc lá. Trong khí quyển Trái Đất, formaldehyde được tạo ra bởi phản ứng của ánh sáng mặt trời và oxy đối với methan và các hyđrocarbon khác có trong khí quyển. Một lượng nhỏ formaldehyde được tạo ra như là sản phẩm phụ trong quá trình trao đổi chất của phần lớn các sinh vật, trong đó có con người.

Thuộc tính
Mặc dù formaldehyde là một chất khí ở nhiệt độ phòng, nó rất dễ hòa tan trong nước và chủ yếu được bán ra dưới dạng dung dịch 37% trong nước được gọi theo tên thương phẩm là formalin hay formone. Trong nước, formaldehyde bị polymer hóa và formalin trên thực tế chứa rất ít formaldehyde ở dạng đơn phân H2CO. Thông thường, các dung dịch này chứa thêm một chút methanol để hạn chế sự polymer hóa.

Formaldehyde có các thuộc tính hóa học chung của các aldehyde, ngoại trừ nó là aldehyde hoạt động mạnh nhất. Formaldehyde là một chất có ái lực điện tử (electrophil). Nó có thể tham gia vào các phản ứng thế thơm ái lực điện tử với các hợp chất thơm và cũng có thể tham gia các phản ứng cộng ái lực điện tử với các alken. Trong sự hiện diện của các chất xúc tác có tính base, formaldehyde tham gia vào phản ứng Cannizaro để tạo ra acid formic và methanol.

Formaldehyde bị polymer hóa theo hai hướng khác nhau để tạo ra tam phân vòng, 1,3,5-trioxan hay polymer mạch thẳng polyoxymethylen. Sự hình thành của các chất này làm cho khí formaldehyde có các tính chất không tuân theo các định luật của khí lý tưởng một cách rõ nét, đặc biệt ở các nhiệt độ thấp hay áp suất cao.

Formaldehyde dễ dàng bị oxy hóa bởi oxy trong khí quyển để tạo ra acid formic. Dung dịch formaldehyde vì thế phải đóng nắp chặt để ngăn không cho tạo ra chất này trong quá trình lưu trữ.

Hòa tan trong dung môi hữu cơ
Trong ethanol, aceton, DMSO| thì formaldehyde hòa tan trên 100 g/100 ml. Nó cũng hòa tan tốt trong ether, benzen và một số dung môi hữu cơ khác nhưng không hòa tan trong chloroform.

Sản xuất
Trong công nghiệp, formaldehyde được sản xuất bằng cách oxy hóa methanol có xúc tác. Các chất xúc tác được sử dụng nhiều nhất là bạc kim loại hay hỗn hợp của sắt oxide với molypden và vanadi. Trong hệ thống sử dụng sắt oxide (công nghệ Formox) phổ dụng hơn, methanol và oxy phản ứng ở 250 °C để tạo ra formaldehyde theo phương trình hóa học:

2CH3OH +  O2 → 2H2CO +2 H2O

Xúc tác gốc bạc thông thường hoạt động ở nhiệt độ cao hơn, khoảng 650 °C.  Ở đây có hai phản ứng hóa học tạo formaldehyde diễn ra đồng thời: phản ứng đầu giống như phương trình trên, còn phản ứng sau là phản ứng khử hydro

CH3OH → H2CO + H2

Sự oxy hóa tiếp theo của sản phẩm formaldehyde trong quá trình sản xuất nó thông thường tạo ra acid formic, được tìm thấy trong các dung dịch formaldehyde, được tính theo giá trị ppm (phần triệu).

Ở mức độ sản xuất ít, formalin có thể được sản xuất bằng nhiều phương pháp khác bao gồm sự chuyển hóa từ ethanol thay vì nguồn nguyên liệu methanol thông thường. Tuy nhiên, các phương pháp này không có giá trị thương mại lớn.

Sử dụng
Formaldehyde giết chết phần lớn các loại vi khuẩn, vì thế dung dịch của formaldehyde trong nước thông thường được sử dụng để làm chất tẩy uế hay để bảo quản các mẫu sinh vật. Nó cũng được sử dụng như là chất bảo quản cho các vaccine. Trong y học, các dung dịch formaldehyde được sử dụng có tính cục bộ để làm khô da, chẳng hạn như trong điều trị mụn cơm. Các dung dịch formaldehyde được sử dụng trong ướp xác để khử trùng và tạm thời bảo quản xác chết.

Tuy nhiên, phần lớn formaldehyde được sử dụng trong sản xuất các polymer và các hóa chất khác. Khi kết hợp cùng với phenol, urea hay melamin, formaldehyde tạo ra các loại nhựa phản ứng nhiệt cứng. Các loại nhựa này được sử dụng phổ biến như là chất kết dính lâu dài, chẳng hạn các loại nhựa sử dụng trong gỗ dán hay thảm. Chúng cũng được tạo thành dạng bọt xốp để sản xuất vật liệu cách điện hay đúc thành các sản phẩm theo khuôn. Việc sản xuất nhựa từ formaldehyde chiếm hơn một nửa sản lượng tiêu thụ formaldehyde.

Formaldehyde cũng được sử dụng để sản xuất các hóa chất khác. Nhiều loại trong số này là các rượu đa chức, chẳng hạn như pentaerythritol - được sử dụng để chế tạo  sơn và chất nổ. Các dẫn xuất khác từ formaldehyde còn bao gồm methylen diphenyl diisocyanat, một thành phần quan trọng trong các loại sơn và xốp polyurethan, hay hexamethylen tetramin- được sử dụng trong các nhựa gốc phenol-formaldehyde và để chế tạo thuốc nổ RDX.

Formaldehyde liên kết chéo với các nhóm amin.

Các hiệu ứng sức khỏe
Do nhựa formaldehyde được sử dụng nhiều trong các vật liệu như gỗ dán, thảm, và xốp cách điện cũng như do các nhựa này sẽ thải formaldehyde ra rất chậm theo thời gian nên formaldehyde là một trong các chất gây ô nhiễm không khí trong nhà. Ở nồng độ trên 0,1 mg/kg không khí, việc hít thở phải formaldehyde có thể gây ra các kích thích mắt và màng nhầy, làm chảy nước mắt, đau đầu, cảm giác nóng trong cổ họng và khó thở.

Phơi nhiễm formaldehyde lớn hơn, ví dụ do uống phải các dung dịch formaldehyde, là nguy hiểm chết người. Formaldehyde được chuyển hóa thành acid formic trong cơ thể, dẫn đến tăng hoạt động của tim, thở nhanh và nông, giảm thân nhiệt, hôn mê hoặc dẫn đến chết người. Những người ăn uống nhầm phải formaldehyde cần được chăm sóc y tế ngay.

Trong cơ thể, formaldehyde có thể làm cho các protein liên kết không đảo ngược được với DNA. Các động vật trong phòng thí nghiệm bị phơi nhiễm một lượng lớn formaldehyde theo đường hô hấp trong thời gian sống của chúng có nhiều dấu hiệu của ung thư mũi và cổ họng hơn so với các động vật đối chứng, cũng giống như các công nhân trong các nhà máy cưa để sản xuất các tấm ván ghép từ các sản phẩm gốc formaldehyde. Tuy nhiên, một số nghiên cứu cho rằng các nồng độ nhỏ hơn của formaldehyde tương tự như nồng độ trong phần lớn các tòa nhà không có tác động gây ung thư. Formaldehyde được Cơ quan bảo vệ môi trường Hoa Kỳ phân loại như là chất có khả năng gây ung thư ở người và được Cơ quan nghiên cứu ung thư quốc tế (IARC) coi là chất gây ung thư đã biết ở người.

Xem thêm
 Danh sách các loài thực vật lọc khí độc
 Danh sách các phân tử trong không gian liên sao
 Vệ sinh an toàn thực phẩm

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Sổ tay bỏ túi của NIOSH về các nguy hiểm hóa chất
 Ủy ban hóa chất châu Âu ECB

 (gas)
 (solution)

 Formaldehyde from ChemSub Online
 Prevention guide—Formaldehyde in the Workplace (PDF) from the IRSST
 Formaldehyde from the National Institute for Occupational Safety and Health

Formaldehyde Added to "Known Carcinogens" List Despite Lobbying by Chemical Industry — video report by Democracy Now!
 Do you own a post-Katrina FEMA trailer? Check your VIN#
 So you’re living in one of FEMA’s Katrina trailers... What can you do?

Aldehyde
An toàn và sức khỏe nghề nghiệp
Phân tử sinh học
Ô nhiễm môi trường
Chất gây ung thư


title: Procraerus forestieroi

text:
Procraerus forestieroi là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schimmel miêu tả khoa học năm 1999.

Chú thích

Tham khảo

Procraerus


title: Richwiller

text:
Richwiller là một xã ở tỉnh Haut-Rhin trong vùng Grand Est ở đông bắc Pháp. Xã này có diện tích 5,55 km², dân số năm 1999 là 3425 người. Khu vực này có độ cao 247 mét trên mực nước biển.

Xem thêm
 Thị trấn của tỉnh Haut-Rhin

Tham khảo
 INSEE

Xã của Haut-Rhin


title: Hydrobiosis parumbripennis

text:
Hydrobiosis parumbripennis là một loài Trichoptera thuộc họ Hydrobiosidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Chú thích

Hydrobiosis


title: Bilhac

text:
Bilhac (formerly Billac) là một xã thuộc tỉnh Corrèze trong vùng Nouvelle-Aquitaine miền trung Pháp.

Tham khảo

Xã của Corrèze


title: Vườn quốc gia Riisitunturi

text:
Vườn quốc gia Riisitunturi () là một vườn quốc gia ở Posio, tỉnh Lapland Phần Lan. Vườn quốc gia này được lập năm 1982 và có diện tích 77 km2. Khu vực này núi non và cũng có các đầm lầy ven đồi.

Xem thêm
 Danh sách vườn quốc gia Phần Lan
 Khu vực bảo tồn của Phần Lan

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Outdoors.fi – Riisitunturi National Park

Vườn quốc gia Phần Lan
Posio


title: Otterthal

text:
Otterthal là một thị xã thuộc huyện Neunkirchen trong bang Niederösterreich.

Tham khảo

Đô thị của Niederösterreich


title: Loweria

text:
Loweria là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Nacophorini
Geometridae


title: Marby

text:
Marby  là một xã ở tỉnh Ardennes, thuộc vùng Grand Est ở phía bắc nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Ardennes

Tham khảo

Xã của Ardennes


title: 7006 Folco

text:
7006 Folco (1981 ER31) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 2 tháng 3 năm 1981 bởi S. J. Bus ở Đài thiên văn Siding Spring trong khóa học thuộc Khảo sát tiểu hành tinh Schmidt-Caltech vương quốc Anh.

Liên kết ngoài
 JPL Small-Body Database Browser ngày 7006 Folco

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Schelte J. Bus
Thiên thể phát hiện năm 1981


title: Calophyllum cordato-oblongum

text:
Calophyllum cordato-oblongum là một loài thực vật có hoa thuộc họ Clusiaceae.
Loài này chỉ có ở Sri Lanka.

Chú thích

Tham khảo

 World Conservation Monitoring Centre 1998. Calophyllum cordato-oblongum. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 7 năm 2007.

Thực vật Sri Lanka
C
Thực vật dễ tổn thương


title: Tháp Cánh Tiên

text:
Tháp Cánh Tiên còn có tên gọi là tháp Đồng là một ngôi tháp nằm ở chính giữa thành Đồ Bàn xưa, nay thuộc xã Nhơn Hậu, Thị xã An Nhơn, tỉnh Bình Định.

Hiện trạng
Tháp Cánh Tiên hiện nằm trên đỉnh một quả đồi thấp cao 25m thuộc thôn Nam Tân, xã Nhơn Hậu, Thị xã An Nhơn. Trong số những tháp cổ Chăm Pa còn lại ở tỉnh Bình Định, tháp Cánh Tiên không chỉ là một trong những kiến trúc còn khá nguyên vẹn, mà còn thuộc nhóm những cụm tháp ít thấy trong lịch sử kiến trúc Chăm Pa là khu đền chỉ có một tháp, mặc dầu chỉ có một tháp đơn lẻ song hình dáng, cấu trúc của tháp Cánh Tiên lại không hề khác với các ngôi tháp vuông nhiều tầng xây bằng gạch vào loại lớn của Chăp Pa, tháp cao gần 20 mét.

Kiến trúc
Tháp Cánh Tiên là một trong những ngôi tháp thuộc phong cách Bình Định, hiện lên với một kiến trúc hoành tráng với những khối hình lớn gây ấn tượng từ xa: các cột ốp, những khung dọc trên mặt tường nằm giữa các cột ốp nổi lên thành những mảng lớn khoẻ khoắn, các vòm của các cửa giả vút cao vương lên như hình những mũi giáo khổng lồ, các tháp trang trí góc các tầng cuộn lại thành những khối chắc nịch, những phiến đá trang trí các góc tường phía trên của các tầng hình hoa lá nhô mạnh ra như những cánh tiên.

Như mọi ngôi tháp truyền thống khác, tháp cấu trúc gồm hai phần: tiền sảnh và điện thờ, hiện nay toàn bộ cấu trúc của tiền sảnh đã bị sụt lở từ lâu, các mặt tường phía ngoài của thân tháp được trang trí bằng những cột ốp và các khung dọc nhô mạnh ra khỏi mặt tường, một trong những điều kỳ lạ nhất ở tháp Cánh Tiên là nửa phần phía ngoài của cột ốp góc tường được ốp kín bằng những phiến đá sa thạch màu tím có chạm khắc hoa dây xoắn và góc các diềm mái của tháp cũng được làm bằng đá - hiện tượng độc nhất trong lịch sử kiến trúc tháp Chăm Pa.

Hiện nay tuy đã hư hại một phần, song vẫn có thể nhận ra cấu trúc và hình tháp khá đặc biệt của các cửa giả của tháp Cánh Tiên, mỗi cửa giả đều có ba tầng thu nhỏ dần về phía trên và mỗi tầng đều có hai thân, các tầng của cửa giả đều có cấu trúc hai phần: hai trụ ốp tạo thành ô khám bên dưới và hình cung nhọn bên trên.

Tại bốn góc của mỗi tầng của tháp Cánh Tiên, các tháp trang trí góc và phiến đá hình đuôi phượng nhô ra ở đỉnh các cột ốp tường còn giữ lại khá nguyên vẹn, nên từ xa nhìn vào tháp Cánh Tiên trông như một ngọn đuốc khổng lồ đang lung linh toả sáng.

Lịch sử
Tháp được xây dựng vào thế kỷ 12, thuộc phong cách Bình Định và có một phần ảnh hưởng từ kiến trúc Angkor Vat của người Khmer do thời kỳ này có sự giao lưu thường xuyên giữa vương quốc Khmer và Chăm Pa.

Chú thích

Tham khảo

Tháp cổ Chăm Pa, huyền thoại và sự thật - Nhà xuất bản Trẻ 1996, Ngô Văn Doanh

Xem thêm
Phong cách nghệ thuật các tháp Chăm
Danh sách đền tháp Chăm Pa
Tháp Chăm

T
C
Vijaya (Champa)


title: Saint-Jean-de-Buèges

text:
Saint-Jean-de-Buèges là một xã thuộc tỉnh Hérault trong vùng Occitanie phía nam nước Pháp.

Xem thêm
Thị trấn của tỉnh Hérault

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintjeandebueges


title: Södermanland

text:
là một trong những tỉnh truyền thống của Thụy Điển (landskap), tỉnh nằm bên bờ biển phía đông nam của Thụy Điển. Giáp Östergötland, Närke, Västmanland và Uppland. Nó cũng được bao quanh bởi hồ Mälaren và biển Baltic.

Trong tiếng Thụy Điển, tên tỉnh là thường xuyên rút ngắn Sörmland.

Södermanland có nghĩa là "vùng đất phía Nam của con người", chỉ vị trí của nó đối với hồ Mälaren, so với Uppland (phía Bắc) và Västmanland (phía tây).
Cũng giống như các tỉnh của Thuỵ Điển hiện nay không còn chức năng hành chính.

Tham khảo

Tỉnh của Thụy Điển


title: Lò phản ứng hạt nhân

text:
Lò phản ứng hạt nhân là một thiết bị được dùng để khởi động, duy trì và kiểm soát phản ứng hạt nhân. Trong thực tế có hai loại lò chính.
 Lò phản ứng hạt nhân phát sinh năng lượng nhiệt là loại lò được dùng để tạo ra nhiệt lượng từ phản ứng hạt nhân diễn ra ở vùng lõi (vùng hoạt) của lò. Đây là loại phổ biến nhất, đến mức "lò phản ứng hạt nhân" thường được hiểu là loại này.
 Lò phản ứng hạt nhân dùng trong nghiên cứu khoa học hoặc chế tạo đồng vị. Các cơ sở sản xuất đồng vị phóng xạ tiến hành phản ứng hạt nhân trong loại lò này rồi đem tách chiết ra những đồng vị phóng xạ khác nhau và cung cấp cho các cơ sở nghiên cứu khoa học, đo lường, y tế,...

Tại Việt Nam hiện có 1 lò nghiên cứu kiểu IVV-9, đặt tại Viện Nghiên cứu Hạt nhân Đà Lạt. Các lò phát năng lượng đang trong kế hoạch xây dựng tại các nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận.

Nhiên liệu hạt nhân là các đồng vị có khả năng thực hiện phản ứng hạt nhân sinh nhiệt. Trong ứng dụng thực tế hiện nay chỉ có urani 235, urani 233 và plutoni 239 là đồng vị có khả năng xảy ra phản ứng phân hạch hạt nhân kiểm soát được để tạo phản ứng dây chuyền. Phản ứng tổng hợp deuteri→heli sinh nhiệt cao, nhưng chưa kiểm soát được.

Lò phản ứng hạt nhân phát nhiệt thường được sử dụng để cung cấp năng lượng cho nhà máy phát điện, và một số tàu ngầm, tàu sân bay, tàu phá băng,... Điều này thường thực hiện bằng cách sử dụng nhiệt từ phản ứng hạt nhân để sinh hơi nước làm quay tuốc bin hơi nước.

Trong tự nhiên tại các mỏ urani các điều kiện sinh quặng có thể ngẫu nhiên tạo ra vùng nhất định trong tầng quặng urani có hàm lượng đủ giàu và khối lượng đủ lớn để phản ứng dây chuyền hạt nhân tự duy trì xảy ra, tạo ra lò phản ứng phân hạch hạt nhân tự nhiên. Điều này đã xảy ra ở mỏ urani Oklo tại nước Gabon vùng trung châu Phi hồi 1,7 tỷ năm trước đây. Phản ứng dây chuyền hạt nhân đã duy trì trong một vài trăm ngàn năm, đến khi hàm lượng Urani 235 giảm xuống dưới mức khả dĩ để duy trì phản ứng .

Nguyên tắc hoạt động
Cũng như các nhà máy điện thông thường tạo ra điện bằng cách khai thác năng lượng nhiệt từ việc đốt nhiên liệu hóa thạch, các lò phản ứng hạt nhân biến đổi năng lượng nhiệt phát ra từ phản ứng phân hạch hạt nhân.

Sự phân hạch
Trong tự nhiên một số hạt nhân đồng vị phóng xạ nặng như Urani 235 hoặc Plutoni 239 có khả năng xảy ra phản ứng phân hạch hạt nhân. Khi một hạt nhân nguyên tử này hấp thụ một neutron, nó chuyển sang trạng thái kích thích với số nguyên tử lượng tăng 1, ví dụ 235U thành 236U, sau đó chia tách thành hai hoặc nhiều hạt nhân nhẹ hơn, giải phóng ra nhiều năng lượng, bức xạ gamma và khoảng 2 - 3 neutron tự do; được gọi chung là sản phẩm phân hạch. Các neutron sinh ra sau mỗi phân hạch lại có thể bị hấp thụ bởi các hạt nhân ở gần đó, làm xảy ra phân hạch tiếp theo và cứ thế, sự phân hạch diễn ra thành phản ứng dây chuyền.

Tùy theo mức độ để thất thoát neutron ra khỏi khối vật liệu phân hạch mà phản ứng dây chuyền diễn ra theo cách khác nhau. Trong thực tế người ta dùng giá trị định lượng bằng số đặc trưng cho số neutron trung bình gây ra được phản ứng kế tiếp trong khối, và gọi là hệ số nhân neutron hiệu dụng K. Hệ số này phụ thuộc các yếu tố gồm khối lượng, mật độ, hình dạng, mức độ làm giàu, độ tinh khiết, nhiệt độ, và môi trường xung quanh. Trong số đó khối lượng có vai trò quan trọng, và khối lượng tối thiểu cần thiết để duy trì phản ứng dây chuyền ổn định gọi là khối lượng tới hạn.
 Phản ứng dây chuyền tự tắt: có K<1, số neutron giữ được trong khối và gây phản ứng ít hơn số cần để duy trì như cũ. Các phản ứng xảy ra ở mức "vết", với số lượng tỷ lệ với khối lượng đồng vị phân hạch có trong khối.
 Phản ứng dây chuyền tự duy trì: có K=1, số neutron giữ được trong khối và gây phản ứng bằng số cần để duy trì phản ứng. Đây là trạng thái cần duy trì trong lò phản ứng hạt nhân.
 Phản ứng dây chuyền bùng nổ: có K>1, số neutron giữ được trong khối và gây phản ứng lớn hơn số cần để duy trì phản ứng, làm cho số phản ứng tăng theo cấp số nhân. Trạng thái này có thể đẩy hệ thống thành mất kiểm soát, dẫn đến bùng nổ, và được ứng dụng trong chế tạo bom hạt nhân.

Trong lò phản ứng thì khối lượng vật liệu phân hạch được bố trí ở mức khối lượng tới hạn, và thực hiện kiểm soát và điều chỉnh về đúng mức K=1 bằng các khối vật liệu của hai dạng tác động tới neutron:
 phản xạ hoặc/và làm chậm neutron để tăng số neutron hoạt động;
 hấp thụ neutron để giảm số neutron hoạt động, thường dùng là than chì.
Thông thường thì khối phản xạ - làm chậm được bố trí cố định ở buồng phản ứng của lò, còn các hấp thụ neutron
được điều chỉnh ở vị trí thích hợp và chính xác. Khi có sự cố thì các khối hấp thụ được đẩy sâu vào vùng vật liệu phân hạch, hấp thụ nhiều neutron, đẩy hệ số về K<1 làm tắt phản ứng.

Các nguyên liệu hấp thụ neutron thường được sử dụng như nước nhẹ (75% các lò phản ứng trên thế giới) than chì rắn (20%) và nước nặng (5%). Beryli cũng đã từng được sử dụng trong một số kiểu thí nghiệm, và hydrocarbon đã từng được đề xuất sử dụng để duy trì trạng thái ổn định.

Phát nhiệt
Lõi lò phản ứng tạo ra nhiệt theo một số bước sau:
Động năng của sản phẩm từ phản ứng phân hạch được chuyển đổi thành nhiệt năng khi những hạt nhân đó va chạm vào những nguyên tử gần đó.
Một số tia gamma tạo ra từ phản ứng phân hạch được lò phản ứng hấp thụ, và năng lượng đó được biến đổi thành nhiệt.
Nhiệt năng tạo ra từ sự phân rã phóng xạ của sản phẩm và nguyên liệu cho phản ứng nhiệt hạch đó được kích hoạt bởi sự hấp thụ neutron. Nguồn nhiệt phóng xạ đó sẽ còn dư cho trường hợp lò phản ứng tạm ngưng hoạt động.
1 kilogram đồng vị urani-235 (U-235) chuyển đổi qua quá trình phản ứng hạt nhân giải phóng ra xấp xỉ 3 triệu lần lượng năng lượng mà 1 kilogram than đá được đốt cháy một cách thông thường ( jun/kilogram của uranium-235 so với  jun/kilogram của than đá).

Làm mát
Chất làm mát lò phản ứng hạt nhân—thường là nước nhưng đôi khi là khí hoặc kim loại lỏng (như natri lỏng) hoặc muối nóng chảy—được lưu thông qua lõi lò phản ứng để hấp thụ nhiệt mà nó tạo ra. Nhiệt được mang đi từ lò phản ứng và sau đó được sử dụng để tạo hơi nước. Hầu hết các hệ thống lò phản ứng sử dụng một hệ thống làm mát được tách biệt vật lý với nước sẽ được đun sôi để tạo ra hơi áp suất cho các tuabin, giống như lò phản ứng nước điều áp. Tuy nhiên, trong một số lò phản ứng, nước cho tua bin hơi được đun sôi trực tiếp bởi lõi lò phản ứng; ví dụ lò phản ứng nước sôi.

Kiểm soát phản ứng
Việc điều khiển này được thực hiện bởi các thanh điều khiển chế tạo bằng vật liệu hấp thụ neutron như cadmi.

Khi số neutron trong lò tăng lên quá nhiều (k>1), người ta cho các thanh điều khiển ngập sâu vào khu vực chứa nhiên liệu phân hạch để hấp thụ neutron thừa. Năng lượng tỏa ra trong lò phản ứng sẽ không đổi theo thời gian.

Điện năng
Năng lượng giải phóng trong quá trình phân hạch tạo ra nhiệt, một phần trong đó có thể được chuyển đổi thành năng lượng sử dụng được. Một phương pháp phổ biến nhằm khai thác năng lượng nhiệt này là sử dụng nó đun sôi nước, tạo ra hơi nước áp suất cao mà sau đó sẽ quay một tua bin hơi nước và tạo ra điện.

Nhân viên trong nhà máy điện hạt nhân
Nhà máy điện hạt nhân thường sử dụng chỉ dưới một nghìn người mỗi lò phản ứng (bao gồm cả nhân viên bảo vệ và các kỹ sư).

Các loại nhà máy điện hạt nhân
Cách phân loại
Lò phản ứng hạt nhân được phân loại theo một số phương pháp như sau:
 Phân loại theo mục đích sử dụng
 Phân loại theo chất làm chậm
 Phân loại theo năng lượng của neutron
 Phân loại theo công suất
 Phân loại theo thế hệ lò
 Phân loại theo loại hình phản ứng hạt nhân
 Phân loại theo chất điều tiết
 Phân loại theo chất làm mát
 Phân loại theo cấp bậc
 Phân loại theo mục đích sử dụng
Nếu phân theo loại hình phản ứng thì chúng ta có 5 kiểu lò phản ứng hạt nhân:
 Lò nước nhẹ
 Lò nước nặng
 Lò khí nhiệt độ cao
 Hệ lò dùng máy gia tốc
 Lò nơron nhanh

Điều khiển và vận hành
Nhiên liệu phân hạch trong phần lớn các lò phản ứng là U235 hay Pu239.

Nhờ vào khả năng hấp thụ neutron tốt nên Bo được ứng dụng vào điều khiển và vận hành lò phản ứng hạt nhân để đưa lò về trạng thái cân bằng (k =1)

Có 2 cách điều khiển lò phản ứng hạt nhân: Điều khiển bằng dung dịch (axit Bo) và điều khiển bằng cơ học (Bằng chuyển động của các thanh điều khiển)

Điều khiển bằng dung dịch axit Bo là quá trình điều khiển lâu dài, chậm. Khi lò bắt đầu hoạt động thì nồng độ của Bo ở mức 9g/kg và tới cuối thời gian vận hành của nhà máy, nồng độ này dần tới 0.

Điều khiển cơ học bằng việc cho thanh điều khiển trong đó có chứa Bo chuyển động lên hoặc xuống vùng hoạt của lò phản ứng. Điều khiển này thường nhằm thay đổi nhanh chóng trạng thái của lò.

Thanh nhiên liệu của lò phản ứng hạt nhân được làm ở dạng dài bên ngoài được bọc kín bằng kim loại có nhiệt độ nóng cháy cao, bên trong là là nhiên liệu. Nhiên liệu được làm thành các viên trụ rời nhau, ở giữa có 1 lỗ nhỏ. Ở đỉnh của thanh nhiên liệu có 1 khoang nhỏ nhằm chứa các sản phẩm khí sinh ra trong quá trình làm việc.
Ở các lò thế hệ sau hiện đại hơn như lò PWR-1200 thì trong thanh nhiên liệu còn có chứa thêm thành phần Cd, nó giúp lò hoạt động hiệu quả và an toàn hơn.

Chất làm mát (chất tản nhiệt) chạy xung quanh các thanh nhiên liệu lấy nhiệt và làm mát thanh nhiên liệu.

Chất làm chậm neutron cũng được sắp xếp xen kẽ thích hợp trong lò sao cho mỗi lần phân hạch bao giờ cũng có ít nhất một neutron tiếp tục gây ra một phân hạch khác., trong lò PWR thì chất làm mát, chất làm chậm đều là nước. Ở một số lò khác là graphit (than chì), nước nặng, beryli...

Trong một số tình huống cần dừng lò khẩn cấp thì thanh điều khiển được sập xuống tối đa, dung dịch axit Bo được bơm vào vùng hoạt của lò.

Khi lò bắt đầu hoạt động,thì số neutron tự sinh ra là rất ít, nó không đủ để gây ra phản ứng dây chuyền. Người ta đã dùng phản ứng của Heli để sinh ra những dòng Netron kích thích cho phản ứng dây chuyền.

Động năng của các mảnh phân hạch và neutron được biến đổi thành năng lượng nhiệt. Thành thử, lò phản ứng là một nguồn nhiệt khổng lồ có thể tạo ra những nhiệt độ rất cao. Nhiệt lượng tạo ra được một chất tải nhiệt tải đi theo các ống dẫn chạy qua vùng trung tâm lò (chất tải nhiệt có thể là nước, kim loại(Natri), hoặc khí(CO2), Chì,). Trong nhiều trường hợp người ta dùng nước là chất làm chậm, đồng thời làm chất tải nhiệt.

Tham khảo
9. Phân loại các kiểu lò phản ứng hạt nhân http://khoahoc.tv/phan-loai-cac-lo-phan-ung-hat-nhan-65346

Vật lý hạt nhân
Biến đổi năng lượng
Công nghệ hạt nhân
Công nghệ nhà máy điện


title: Xenopus muelleri

text:
Xenopus muelleri là một loài ếch trong họ Pipidae. Chúng được tìm thấy ở Angola, Bénin, Botswana, Burkina Faso, Cameroon, Cộng hòa Trung Phi, Chad, Cộng hòa Congo, Cộng hòa Dân chủ Congo, Bờ Biển Ngà, Ghana, Kenya, Malawi, Mozambique, Namibia, Nigeria, Nam Phi, Sudan, Swazil và, Tanzania, Togo, Ug vàa, Zambia, và Zimbabwe.

Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, subtropical hoặc tropical moist lowl và forests, xavan khô, savanna ẩm, vùng đất có cây bụi nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, subtropical hoặc tropical moist shrubl và, subtropical hoặc tropical dry lowl và grassl và, subtropical hoặc tropical seasonally wet hoặc flooded lowl và grassl và, subtropical hoặc tropical high-altitude grassl và, sông, sông theo mùa, đầm nướcs, hồ nước ngọt, hồ nước ngọt có nước theo mùa, đầm nước ngọt, đầm lầy nước ngọt có nước theo mùa, suối nước ngọt, arable l và, đồng cỏ, vườn nông thôn, nơi tích trữ nước, ao, hồs, hố đào, và kênhs và mương.

Chú thích

Tham khảo

 Measey, J., Tinsley, R., Minter, L. & Rödel, M.-O. 2004. Xenopus muelleri. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

M
Động vật được mô tả năm 1844


title: Dunkelsteinerwald (municipality)

text:
Dunkelsteinerwald là một thị xã thuộc huyện Melk trong bang Niederösterreich.

Tham khảo

Đô thị của Niederösterreich


title: Battrans

text:
Battrans là một xã thuộc tỉnh Haute-Saône trong vùng Bourgogne-Franche-Comté phía đông nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Haute-Saône

Tham khảo
INSEE

Xã của Haute-Saône


title: Monolepta ruwensorica

text:
Monolepta ruwensorica là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Bryant miêu tả khoa học năm 1952.

Chú thích

Tham khảo

Monolepta


title: Procridinae

text:
Procridinae là một phân họ của họ Zygaenidae.

Các chi
 Acoloithus Clemens, 1860
 Adscita Retzius, 1783
 Australartona Tarmann, 2005
 Euclimaciopsis Tremewan, 1973
 Gonioprocris Jordan, 1913
 Harrisina Packard, 1864
 Hestiochora Meyrick, 1886
 Homophylotis Turner, 1904
 Jordanita Verity, 1946
 Myrtartona Tarmann, 2005
 Neoprocris Jordan, 1915
 Palmartona Tarmann, 2005
 Pollanisus Walker, 1854
 Pyromorpha Herrich-Schäffer, [1854]
 Pseudoamuria Tarmann, 2005
 Pseudoprocris Druce in Godman & Salvin, 1884
 Onceropyga Turner, 1906
 Rhagades Wallengren, 1863
 Seryda Walker, 1856
 Tetraclonia Jordan, 1913
 Theresimima Strand, 1917
 Thyrassia Butler, 1876
 Triprocris Grote, 1873
 Turneriprocris Bryk, 1936
 Urodopsis Jordan, 1913

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo


title: Hồ Phỉ

text:
Hồ Phỉ (胡斐 - Hu Fei) là nam nhân vật chính trong hai bộ tiểu thuyết Tuyết sơn phi hồ và Phi hồ ngoại truyện của nhà văn Trung Quốc Kim Dung. Hồ Phỉ có biệt hiệu là Tuyết sơn phi hồ (Con cáo bay trên núi tuyết), là hậu duệ của Phi thiên hồ li, một trong bốn cận vệ thân tín của Sấm Vương Lý Tự Thành (Hồ, Miêu, Điền, Phạm), nổi danh với Hồ gia đao pháp.

Tuổi trẻ anh hùng
Hồ Phỉ là con trai của Liêu Đông đại hiệp Hồ Nhất Đao, ra đời trong cuộc quyết đấu giữa Miêu Nhân Phượng và Hồ Nhất Đao, một cuộc quyết đấu giữa hai người tri kỉ nhưng vẫn chưa vượt qua được những ân oán cũ của dòng họ. Khi Hồ Phỉ ra đời, Hồ Nhất Đao bị chết độc trên lưỡi đao (do bọn Điền Quy Nông thuê thầy lang Diêm Cơ bôi lên đao kiếm của Miêu Nhân Phượng và Hồ Nhất Đao để cả hai cùng chết). Mẹ Hồ Phỉ sau khi gửi con lại cho Miêu Nhân Phượng rồi tự sát theo chồng. Bình A Tứ nhân lúc hỗn loạn đã mang Hồ Phỉ về nuôi nấng.

Miêu tả
Kim Dung tả Hồ Phỉ là một chàng trai có vẻ ngoài man rợ, râu quai nón, khuôn mặt vô cảm

Mối tình dang dở với Viên Tử Y

Hóa giải ân oán dòng họ - Tình yêu với Miêu Nhược Lan

Xem thêm
Hồ Nhất Đao
Miêu Nhân Phượng
Miêu Nhược Lan
Điền Quy Nông
Tuyết sơn phi hồ

Tham khảo

Nhân vật kiếm hiệp Kim Dung

en:Flying Fox of Snowy Mountain#Main characters


title: Macrostemum krombeini

text:
Macrostemum krombeini là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Macrostemum


title: Omelmont

text:
Omelmont  là một xã của tỉnh Meurthe-et-Moselle, thuộc vùng Grand Est, đông bắc nước nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 294 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Meurthe-et-Moselle


title: Lunovula superstes

text:
Lunovula superstes là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Pediculariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Lunovula


title: Bắc Thành (xã)

text:
Bắc Thành là xã thuộc huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An, Việt Nam.

Địa lý - Hành chính
Bắc Thành là xã nằm về phía Tây Nam cách thị trấn Yên Thành 3 Km theo trục đường Quốc lộ 7B.

Địa giới hành chính xã: Phía Đông giáp xã Long thành, phía Tây giáp xã Đồng Thành, phía Bắc giáp xã Xuân Thành và phía Nam giáp Trung Thành. Gồm 9 xóm được đánh số từ 1 đến 9

Địa giới tự nhiên của xã: phía Tây Bắc tựa lưng vào núi, mặt nhìn về phía Đông nam. Đồng ruộng bằng phẳng, có sông Đào chảy qua.

Lịch sử
Xã Bắc Thành được tách ra từ xã Quan Thành. Nguyên trước kia, xã còn được gọi là xã Tiên Thành. Xã hình thành từ một phần dân cư của các làng Đông Hồ, Cửa Nam, Hưng Đạo, xóm Lộ Vịt, làng Đông... di dân tránh lụt lội, chuyển từ hướng đường 538 lên chân núi Động Cương, Mả Sại vào các năm 1975 và 1980, hình thành nên các làng Nam Sơn (gồm 2 xóm 3 và 5), Bắc Sơn (gồm 2 xóm 1 và 2), Khe Gạo (gồm 2 xóm 8 và 9), Trại Xanh (xóm 7), Trốc Cồn (xóm 4), Làng Nồi (xóm 6).

Giáo dục
Mẫu giáo: Trường Mầm non Bắc Thành

Cấp 1: Trường Tiểu học Bắc Thành

Cấp 2: Trường THCS Bắc Thành

Cấp 3: Trường trung học phổ thông Yên Thành 2 đóng trên địa bàn xóm 1.

Dị tích - Danh thắng
 Đình Hậu
 Đền Bà Chúa Nhâm
 Đền Xanh Đá Bạc
 Đền Nhà Ông
 Đền Nhà Bà
 Chùa Hậu
 Chùa Yên Thông
 Nhà thờ họ Nguyễn Duy

Chú thích

Tham khảo


title: (15280) 1991 PW11

text:
{{DISPLAYTITLE:(15280) 1991 PW11}}

(15280) 1991 PW11 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henry E. Holt ở Đài thiên văn Palomar ở Quận San Diego, California, ngày 7 tháng 8 năm 1991.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 15001–16000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1991
Được phát hiện bởi Henry E. Holt
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Megapenthes insignis

text:
Megapenthes insignis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được LeConte miêu tả khoa học năm 1884.

Chú thích

Tham khảo

Megapenthes


title: Hải quân Lục địa

text:
Hải quân Lục địa (Continental Navy) là hải quân của Hoa Kỳ được thành lập năm 1775 trong thời Chiến tranh Cách mạng Mỹ. Trải qua nhiều nỗ lực của người bảo trợ cho nó là John Adams cũng như sự hỗ trợ tích cực của Quốc hội Lục địa trước những chống đối mạnh mẽ, hạm đội của Hải quân Lục địa từ từ trở nên trọng yếu.

Mục tiêu chính của hải quân là chặn bắt những chuyến hàng quân trang quân dụng chở bằng tàu thủy của Anh và làm gián đoạn các hoạt động thương mại biển của Anh. Vì thiếu ngân quỹ, nhân lực và nguồn lực nên ban đầu hạm đội gồm có những thương thuyền cải tiến để phục vụ hải quân cùng với một số tàu chiến thiết kế chuyên dụng được đóng sau này trong thời gian xung đột đó. Trong số các tàu thành công ra tận ngoài biển khơi là đều hiếm có và nỗ lực đó cũng chỉ giúp rất ít cho toàn bộ kết quả của cuộc nổi loạn chống người Anh.

Hạm đội đã phục vụ khá tốt đối với một số ít vấn đề mà Quốc hội Lục địa đề ra, nổi bật nhất là việc nó đưa hình ảnh đại tá John Paul Jones lên đỉnh vinh quang. Nó đem đến kinh nghiệm quý giá cho 1 thế hệ sĩ quan hải quân mà sau này tiếp tục chỉ huy các cuộc xung đột tương lai có sự tham chiến của hải quân Mỹ xưa.

Với việc chiến tranh kết thúc và chính phủ liên bang cần tiền chi tiêu nên chiếc tàu cuối cùng của Hải quân Lục địa bị đem ra bán đấu giá vào năm 1785 cho một người tư nhân trả giá cao.

Quốc hội giám sát xây dựng

Ý định ban đầu là để chặn bắt nguồn tiếp tế vũ khí và lương thực cho binh sĩ Anh đóng quân ở Boston dưới thiết quân luật. George Washington đã thông báo cho Quốc hội Lục địa rằng ông đã tiếp nhận quyền chỉ huy một số tàu cho mục đích này, và các chính quyền của các thuộc địa đã tự trang bị tàu của họ. Phong trào chính thức đầu tiên nhằm xây dựng một lực lượng hải quân được bắt đầu tại Rhode Island là nơi hội đồng lập pháp tiểu bang đã thông qua một giải pháp vào ngày 26 tháng 8 năm 1775 nhằm hướng dẫn cho phái đoàn của mình đến Quốc hội Hoa Kỳ để giới thiệu dự luật kêu gọi "xây dựng một hạm đội với đủ lực lượng bằng tiền của lục địa để bảo vệ các thuộc địa này và triển khai chúng trong cách thức nào đó và nơi nào đó mà sẽ hữu hiệu gây cho quân thù không được yên ổn..."  Dự luật này tại Quốc hội Lục địa gặp phải nhiều sự chế giểu, đặc biệt là từ đại biểu của Maryland là Samuel Chase. Ông cho rằng đó là "ý tưởng điên rồ nhất trên thế giới".

Tuy nhiên trong thời gian này, vấn đề nổi bật là các tàu tiếp liệu của Anh đang trên đường đến Quebec mang theo quân lương mà binh sĩ Anh ở đó đang cần gấp. Nếu chúng không đến được thì đều đó sẽ có lợi cho Lục quân Lục địa. Quốc hội Lục địa liền bổ nhiệm John Adams, Silas Deane, và John Langdon thảo ra một bản kế hoạch nhằm chặn bắt các tàu này.

Thành lập

Ngày 13 tháng 10 năm 1775, Quốc hội Lục địa cho phép đóng những tàu đầu tiên cho Hải quân Lục địa: đó là ngày sinh nhật của Hải quân Hoa Kỳ. Đến cuối tháng 10, Quốc hội Lục địa cho phép mua và tân trang bốn tàu vũ trang. Chẳng bao lâu, một hội đồng hải quân được thành lập và nhanh chóng mua các tàu buôn và trông coi việc cải tiến và tân trang chúng để dùng cho tác chiến. Các quy định hải quân được John Adams thảo ra và chúng được thông qua ngày 28 tháng 11 năm 1775. Khi đến thời điểm chọn lựa các tư lệnh cho các tàu thì Quốc hội Lục địa có chiều hướng chia rẽ ngang bằng với một bên thì chọn lựa theo phe phái một bên chọn lựa theo năng lực. Những gười được chọn vì lý do chính trị trong số đó có Esek Hopkins, Dudley Saltonstall, và con trai của Esek Hopkins là John Burroughs Hopkins. Tuy nhiên, Abraham Whipple, Nicholas Biddle, và John Paul Jones được chọn theo bối cảnh chiến tranh vùng biển.

Ngày 3 tháng 12, tàu USS Alfred (24 súng), Andrew Doria (14 súng), Cabot (14 súng), và Columbus (24 súng) được chính thức ủy nhiệm sử dụng cho hải quân. Ngày 22 tháng 12 năm 1775, Esek Hopkins được bổ nhiệm là tổng tư lệnh hải quân, và các sĩ quan hải quân được ủy nhiệm phục vụ. Saltonstall, Biddle, Hopkins, và Whipple, được ủy nhiệm với cấp bậc thuyền trưởng (đại tá hải quân) các tàu Alfred, Andrew Doria, Cabot, và Columbus, theo thứ tự vừa kể.

Với hạm đội nhỏ như thế, được bổ sung với Providence (12 súng), Wasp (8 súng), và Hornet (10 súng), Hopkins đã chỉ huy hành động hải quân đầu tiên của Hải quân Lục địa vào đầu tháng 3 năm 1776 chống thành phố Nassau, Bahamas nơi có nhiều kho thuốc súng bị tịch thu để sử dụng cho Lục quân Lục địa. Tuy nhiên, thành công bị vỡ tan vì bệnh truyền nhiễm lây từ tàu này sang tàu khác.

Ngày 6 tháng 4 năm 1776, hải đoàn gồm có thêm Fly (8 súng) thất bại khi đối mặt với chiếc HMS Glasgow gồm 20-súng trong trận đánh lớn đầu tiên ở biển của Hải quân Lục địa. Hopkins đã không ra lệnh gì khác hơn ngoài việc ra lệnh hạm đội rút lui. Hành động đó khiến thuyền trưởng Nicholas Biddle diễn tả như, "...tất cả chúng tôi bối rối chẳng biết làm gì và rối cả lên."

13 chiến thuyền

Đến ngày 13 tháng 12 năm 1775, Quốc hội Lục địa cho phép đóng 13 chiến thuyền mới, hơn là tân trang các tàu buôn để gia tăng hạm đội. Năm chiến thuyền (Hancock, Raleigh,  Randolph, Warren, và Washington) được đóng có 32 súng, năm chiến thuyền (Effingham, Montgomery, Providence, Trumble, và Virginia) có 28 súng, và ba chiến thuyền (Boston, Congress, and Delaware) có 24 súng. Trong số 8 chiếc ra biển đều bị chiếm giữ hay bị đắm.

Washington, Effingham, Congress, và Montgomery bị thủng hay bị cháy vào tháng 10 và tháng 11 năm 1777 trước khi chạy ra biển để tránh người Anh chiếm giữ chúng. USS Virginia do James Nicholson làm thuyền trưởng đã thực hiện một số vụ không thành công nhằm phá vòng vây phong tỏa vịnh Chesapeake.  Ngày 31 tháng 2 năm 1778, trong một lần cố gắng khác, nó vướng cạn gần Hampton Roads và thuyền trưởng của nó phải lên bờ tại đó. Chẳng bao lâu sau, hai chiến thuyền Anh là HMS Emerald và Conqueror xuất hiện tại hiện trường và tiếp nhận sự đầu hàng của chiếc USS Virginia.

Bảo vệ thương thuyền Mỹ và tấn công thương thuyền Anh và đường tiếp liệu là những nhiệm vụ chính yếu của Hải quân Lục địa. Phần lớn thành tựu của Hải quân Lục địa được ghi nhận là những chiến lợi phẩm thu được từ những vụ tấn công thương thuyền mà trong thực tiễn thời đó là mang đến lợi ích cá nhân cho các sĩ quan và thủy thủ đoàn.

Đa số tám chiến thuyền ra biển đã mang về nhiều chiến lợi phẩm và đã hành trình bán thành công nhiều lần trước khi bị chiếm giữ. Tuy nhiên cũng có ngoại lệ như ngày 27 tháng 9 năm 1777, chiếc USS Delaware tham dự một hành động hoãn binh trên sông Delaware chống người Anh đang truy sát các lực lượng của George Washington.  Thủy triều lên và xuống bất ngờ khiến cho chiếc Delaware bị mắt cạn và nó bị chiếm giữ.

Chiếc Warren bị phong tỏa tại Providence, Rhode Island ngay sau khi nó được đóng xong và nó đã không phá vỡ được vòng vây phong tỏa cho đến ngày 8 tháng 3 năm 1778. Sau một cuộc hành trình thành công dưới quyền của thuyền trưởng John Burroughs Hopkins, nó được giao cho đoàn viễn chinh Penobscot xấu số dưới quyền của thuyền trưởng Dudley Saltonstall. Nó bị người Anh gài bẫy và bị thủy thủ đoàn đốt cháy ngày 15 tháng 8 năm 1779 vì không muốn nó bị người Anh chiếm giữ.

Chiến thuyền Hancock với thuyền trưởng là John Manley đã tìm cách chiếm giữ được hai thương thuyền cũng như chiến thuyền Hải quân Hoàng gia Anh là HMS Fox. Tuy nhiên, sau đó vào ngày 8 tháng 7 năm 1777 chiếc Hancock bị chiếc Rainbow của Anh chiếm giữ và nó trở thành chiến thuyền của Anh với tên mới là HMS Iris.

Chiến thuyền Randolph chiếm được 5 chiến lợi phẩm trong những cuộc hành trình đầu tiên của nó. Ngày 7 tháng 3 năm 1778, nó đang hộ tống một đoàn thương thuyền thì trạm trán chiến thuyền Anh HMS Yarmouth với 64-súng tấn công đoàn tàu.  Chiếc Randolph dưới quyền tư lệnh của thuyền trưởng Nicholas Biddle tiến đến bảo vệ đoàn thương thuyền và đánh nhau với kẻ địch siêu đẳng hơn mình nhiều. Trong trận đánh, hai chiến thuyền đều bị hư hại nặng nhưng trong lúc đó kho đạn trên chiếc Randolph phát nổ làm toàn bộ chiến thuyền bị nổ tung cùng tất cả các thủy thủ, trừ bốn người còn sống sót. Mãnh vở của từ vụ nổ đã làm hư hại nặng chiếc Yarmouth khiến cho nó không thể truy đuổi các thương thuyền Mỹ.

Chiếc Raleigh dưới quyền của thuyền trưởng John Barry, chiếm được ba chiến lợi phẩm trước khi bị mặt cạn trong lúc lâm trận ngày 27 tháng 9 năm 1778. Thủy thủ đoàn đắm chìm nó nhưng nó được người Anh trục vớt để sử dụng theo danh nghĩa của Vương mệnh Anh.

Chiếc Boston dưới quyền của thuyền trưởng Hector McNeill và Samuel Tucker, chiếm được 17 chiến lợi phẩm trong những cuộc hành trình đầu tiên. Nó đã đưa John Adams đến Pháp tháng 2 và tháng 3 năm 1778. Nó bị chiếm giữ (cùng với chiến thuyền USS Providence là chiến thuyền đã chiếm được 14 chiến lợi phẩm trong thời gian phục vụ dưới quyền của thuyền trưởng Abraham Whipple) vào lúc Charleston, Nam Carolina bị thất thủ ngày 12 tháng 5 năm 1780.

Chiến thuyền cuối cùng phục vụ Hải quân Lục địa là Trumbull.  Trumbull, chưa từng ra biển cho đến tháng 9 năm 1779 dưới quyền của James Nicholson, đã trở nên nổi tiếng trong một trận đánh đẫm máu chống chiến Letter of Marque Watt.  Ngày 28 tháng 8 năm 1781, nó gặp chiếc HMS Iris và General Monk rồi lâm chiến.  Trong trận đánh, chiếc Trumbull bị buộc phải đầu hàng các cựu chiến thuyền Mỹ (chiếc General Monk là chiến thuyền Mỹ bị chiếm được từng có tên là General Washington và chiếc HMS Iris từng là chiến thuyền Mỹ có tên Hancock).

Hợp tác hải quân với Pháp

Trước khi có liên minh Mỹ-Pháp, chính phủ hoàng gia Pháp đã cố gắng duy trì một tình trạng trung lập trong suốt thời Chiến tranh Cách mạng Mỹ. Người ta cho rằng Pháp bề ngoài duy trì thế trung lập nhưng lại thường xuyên sẵn sàng chứa chấp các chiến thuyền của Hải quân Lục địa và tiếp tế các tàu này khi cần thiết.

Với sự hiện diện của các nhà ngoại giao Mỹ, Benjamin Franklin và Silas Deane, Hải quân Lục địa đã chiếm được một mối liên kết với người Pháp. Qua Franklin và những bộ hạ trung thành của ông, các sĩ quan Hải quân Lục địa có khả năng nhận ủy nhiệm, khảo sát và mua thêm các chiến thuyền tương lai để dùng cho quân sự.

Vào đầu cuộc xung đột, các thuyền trưởng Lambert Wickes và Gustavus Conyngham đã từng hoạt động ra vào từ các hải cảng của Pháp để tấn công thương thuyền Anh. Người Pháp đã cố tìm cách thực thi sự trung lập của mình bằng việc chiếm giữ các chiến thuyền của Hải quân Lục địa là USS Dolphin và Surprise. Tuy nhiên sau khi liên minh chính thức được tuyên bố vào năm 1778 thì các hải cảng được chính thức mở cửa cho các tàu của Hải quân Lục địa.

Sĩ quan Hải quân Lục địa từng hoạt động ra vào hải cảng của Pháp nổi danh nhất là thuyền trưởng John Paul Jones.  Jones đã từng gây thiệt hại cho các thương thuyền Anh bằng chiếc Ranger nhưng giờ đây có được cơ hội để làm chỉ huy cao cấp hơn. Người Pháp cho Jones mượn thương thuyền Duc de Duras. Jones cải tiến chiếc thương thuyền này thành chiến thuyền có huy lực hơn chiếc Ranger và đặt tên lại cho nó là Bonhomme Richard để thay thế chiếc Ranger. Tháng 8 năm 1779, Jones được trao quyền chỉ huy một hải đoàn gồm có chiến thuyền của cả Pháp và Mỹ. Mục tiêu không chỉ là gây thiệt hại cho thương thuyền Anh mà còn dự tính đổ bộ 1500 quân chính quy của Pháp trên vùng phía tây ít phòng thủ của đảo Anh. Chẳng may cho tham vọng của Jones, người Pháp rút bỏ thỏa ước liên quan đến một lực lượng xâm nhập nhưng người Pháp vẫn giữ kế hoạch nhìn nhận quyền chỉ huy hải đoàn của ông. Hành trình của hải đoàn theo chiều kim đồng hồ quanh Ireland rồi xuống đông duyên hải đảo Anh, hải đoàn chiếm giữ được một số thương thuyền. Tư lệnh người Pháp Landais quyết định từ đầu cuộc viễn chinh ông ta sẽ giữ quyền kiểm soát các tàu Pháp, vì thế thường hay rời bỏ vị trí và rồi nhập cuộc lại khi tình cờ tàu Pháp gặp lại tàu Mỹ.

Ngày 23 tháng 9 năm 1779, hải đoàn của Jones đang ở ngoài khơi Flamborough Head khi các chiến thuyền Anh là HMS Countess of Scarborough và Serapis đang đuổi theo phía sau lực lượng Pháp-Mỹ. Chiến thuyền duy nhất của Hải quân Lục địa Bonhomme Richard đụng độ với chiếc Serapis. Thủy thủ đoàn của chiếc Bonhomme Richard do Jones chỉ huy đã tràn lên chiến thuyền Anh và chiếm giữ nó. Tương tự, chiến thuyền Pháp Pallas chiếm được chiến lợi phẩm của mình là chiến thuyền Anh Countess of Scarborough. Hai ngày sau, chiếc Bonhomme Richard chìm vì bị nhiều lỗ thủng mà nó mang trong trận đánh đó.

Trận đánh này là cú bại trận nhục nhã đối với Hải quân Hoàng gia Anh vì họ mất hai chiến thuyền về tay kẻ địch ngay tại chính vùng biển của mình.

Cũng như trước đây, người Pháp lại cho Hải quân Lục địa mượn chiếc Ariel. Thay vào đó, chiếc tàu chiến tuyến được đóng cho Hải quân Lục địa là chiếc America có 74-súng được tặng cho Pháp làm quà vào ngày 3 tháng 9 năm 1782 như để đền bù cho chiếc Le Magnifique bị mất trong lúc phục vụ cuộc Cách mạng Mỹ.

Chấm dứt Hải quân Lục địa

Với việc chiến tranh sắp kết thúc, Quốc hội Lục địa rất cần ngân quỹ để điều hành quốc gia. Để đáp ứng với khủng hoảng tài chính, Quốc hội Lục địa xem xét đến việc chấm dứt sự tồn tại của Hải quân Lục địa. Một trong các nhân tố biện minh cho hành động này là rằng một lực lượng hải quân mở rộng của Hoa Kỳ chỉ khiến cho nước Mỹ tham dự vào các cuộc xung đột ở ngoại quốc. Hơn nữa, chi phí để duy trì một lực lượng hải quân thường trực đã làm cạn kiệt nguồn tài chính vốn đã quá eo hẹp của Quốc hội Lục địa.

Ngày 1 tháng 8 năm 1785, Quốc hội Lục địa với khó khăn về tài chính đã đem đấu giá chiến thuyền cuối cùng của Hải quân Lục địa là chiếc Alliance để lấy $26.000 đô la.

Hải quân Lục địa đã bại trận nhiều lần trong những chuyến phiêu lưu của mình. Trong số khoảng 65 tàu (mới, cải biến, mượn, và chiếm được) phục vụ cho Hải quân Lục địa dịp này hay dịp khác, chỉ có 11 chiếc tồn tại sau chiến tranh mà không bị phá hủy, bị đắm hay bị chiếm giữ. Hải quân Lục địa đã không tạo ra được mối đe dọa lớn nào đối với sự độc tôn của Hải quân Hoàng gia Anh cũng như làm thay đổi chút ít cục diện chiến tranh. Tuy nhiên Hải quân Lục địa đã giữ được tinh thần và hồn của nước Mỹ trong lúc chiến tranh kéo dài, làm tăng thêm mối hy vọng một ngày 13 thuộc địa sẽ thành công trong cuộc tranh đấu của mình.

Xem thêm
Hải quân Hoa Kỳ
John Paul Jones

Chú thích

Tham khảo
Dictionary of American Fighting Ships. Naval Historical Center
 William M. Fowler, Rebels Under Sail (New York: Charles Scribner's Sons, 1976)
 Nathan Miller, The US Navy: An Illustrated History (New York: American Heritage, 1977)
 Naval Documents of the American Revolution (Government Printing Office, 1964-). 10 volumes of primary sources.

Chiến tranh Cách mạng Mỹ
Lịch sử quân sự Hoa Kỳ


title: Neufmoulin

text:
Neufmoulin là một xã ở tỉnh Somme, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Địa lý
Thị trấn này tọa lạc trên đường D482, 4 dặm Anh về phía đông bắc của Abbeville.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Somme

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Neufmoulin trên trang mạng của INSEE
 Neufmoulin trên trang mạng của Quid

Xã của Somme


title: (9353) 1991 VM4

text:
{{DISPLAYTITLE:(9353) 1991 VM4}}

(9353) 1991 VM4 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Atsushi Sugie ở Dynic Astronomical Observatory Nhật Bản, ngày 9 tháng 11 năm 1991.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 9001–10000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1991
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Platyxantha bicincta

text:
Platyxantha bicincta là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1900.

Chú thích

Tham khảo

Platyxantha


title: Parmentiera morii

text:
Parmentiera morii là một loài thực vật thuộc họ Bignoniaceae. Đây là loài đặc hữu của Panama. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Mitré, M. 1998. Parmentiera morii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Panama
Parmentiera
Thực vật cực kỳ nguy cấp


title: Cấu trúc tinh thể

text:
Trong khoáng vật học và tinh thể học, một cấu trúc tinh thể là một sự sắp xếp đặc biệt của các nguyên tử trong tinh thể. Một cấu trúc tinh thể gồm có một ô cơ sở và rất nhiều các nguyên tử sắp xếp theo một cách đặc biệt; vị trí của chúng được lặp lại một cách tuần hoàn trong không gian ba chiều theo một mạng Bravais. Kích thước của ô đơn vị theo các chiều khác nhau được gọi là các thông số mạng hay hằng số mạng. Tùy thuộc vào tính chất đối xứng của ô đơn vị mà tinh thể đó thuộc vào một trong các nhóm không gian khác nhau.

Cấu trúc và đối xứng của tinh thể có vai trò rất quan trọng với các tính chất liên kết, tính chất điện, tính chất quang,... của tinh thể.

Ô đơn vị
Ô đơn vị là một cách sắp xếp của các nguyên tử trong không gian ba chiều, nếu ta lặp lại nó thì nó sẽ chiếm đầy không gian và sẽ tạo nên tinh thể. Vị trí của các nguyên tử trong ô đơn vị được mô tả bằng một hệ đơn vị hay còn gọi là một hệ cơ sở bao gồm ba thông số tương ứng với ba chiều của không gian .

Đối với mỗi cấu trúc tinh thể, tồn tại một ô đơn vị quy ước, thường được chọn để mạng tinh thể có tính đối xứng cao nhất. Tuy vậy, ô đơn vị quy ước không phải luôn luôn là lựa chọn nhỏ nhất. Ô mạng cơ sở ( Tế bào đơn vị) mới là một lựa chọn nhỏ nhất mà từ đó ta có thể tạo nên tinh thể bằng cách lặp lại ô nguyên tố. Ô Wigner-Seitz là một loại ô nguyên tố mà có tính đối xứng giống như của mạng tinh thể.

Hệ tinh thể
Hệ tinh thể là một nhóm điểm của các mạng tinh thể (tập hợp các phép đối xứng quay và đối xứng phản xạ mà một điểm của mạng tinh thể không biến đối). Hệ tinh thể không có các nguyên tử trong các ô đơn vị. Nó chỉ là những biểu diễn hình học mà thôi. Có tất cả bảy hệ tinh thể. Hệ tinh thể đơn giản nhất và đối xứng cao nhất là hệ lập phương, các hệ tinh thể khác có tính đối xứng thấp hơn là: hệ sáu phương, hệ bốn phương, hệ ba phương (còn gọi là hình mặt thoi), hệ thoi, hệ một nghiêng, hệ ba nghiêng. Một số nhà tinh thể học coi hệ tinh thể ba phương là một phần của hệ tinh thể sáu phương.

Phân loại các loại mạng tinh thể

Mạng Bravais là một tập hợp các điểm tạo thành từ một điểm duy nhất theo các bước rời rạc xác định bởi các véc tơ cơ sở. Trong không gian ba chiều có tồn tại 14 mạng Bravais (phân biệt với nhau bởi các nhóm không gian). Tất các vật liệu có cấu trúc tinh thể đều thuộc vào một trong các mạng Bravais này (không tính đến các giả tinh thể). 14 mạng tinh thể được phân theo các hệ tinh thể khác nhau được trình bày ở phía bên phải của bảng.

Cấu trúc tinh thể là một trong các mạng tinh thể với một ô đơn vị và các nguyên tử có mặt tại các nút mạng của các ô đơn vị nói trên.

Nhóm điểm và nhóm không gian

Nhóm điểm tinh thể học hoặc lớp tinh thể là một tập hợp các phép đối xứng không tịnh tiến mà dưới tác dụng của các phép đối xứng đó, tinh thể trở lại vị trí như cũ. Có tất cả 32 lớp tinh thể.

Nhóm không gian của một cấu trúc tinh thể được tạo thành từ các phép đối xứng tịnh tiến bổ sung vào các phép đối xứng của các nhóm điểm. Có tất cả 230 nhóm không gian như vậy.

Sai hỏng mạng
Các tinh thể thực thường có các sai hỏng mạng hoặc là các điểm bất thường có mặt trong cấu trúc tinh thể lý tưởng nói ở trên. Các sai hỏng này có vai trò quyết định đến tính chất cơ và điện của các tinh thể thực. Đặc biệt là bất định xứ trong tinh thể cho phép tinh thể biến dạng dễ dàng hơn nhiều so với tinh thể hoàn hảo.

Xem thêm

 Mạng tinh thể
 Tinh thể học
 Sai hỏng mạng tinh thể
 Nuôi tinh thể
 Tinh thể lỏng
 Liên kết tinh thể
 Tinh thể mầm
 Khoa học vật liệu
 Công nghệ vật liệu
 Gốm
 Kim loại học

Tham khảo

Liên kết ngoài
(bằng tiếng Anh)
 Appendix A from the manual for Atoms, software for XAFS
 Intro to Minerals: Crystal Class and System

Tinh thể học
Khoáng vật học
Khoa học vật liệu
Vật lý vật chất ngưng tụ
Thuộc tính hóa học


title: Lasioglossum sculpturatum

text:
Lasioglossum sculpturatum là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1930.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1930


title: (19181) 1991 SD1

text:
{{DISPLAYTITLE:(19181) 1991 SD1}}

(19181) 1991 SD1 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Robert H. McNaught ở Đài thiên văn Siding Spring ở Coonabarabran, New South Wales, Australia, ngày 30 tháng 9 năm 1991.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 19001–20000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1991
Được phát hiện bởi Robert H. McNaught
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Pauligne

text:
Pauligne là một xã của Pháp, nằm ở tỉnh Aude trong vùng Occitanie.

Người dân địa phương trong tiếng Pháp gọi là Paulignois.

Hành chính

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Pauligne trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Pauligne


title: Cerochroa fulva

text:
Cerochroa fulva là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Laboissiere miêu tả khoa học năm 1921.

Chú thích

Tham khảo

Cerochroa


title: Tipula sushkini

text:
Tipula sushkini là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Svastra minima

text:
Svastra minima là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được LaBerge mô tả khoa học năm 1956.

Chú thích

Tham khảo

Svastra
Động vật được mô tả năm 1956


title: Manzonia insulsa

text:
Manzonia insulsa là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Rissoidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Manzonia


title: Meibomeus ptinoides

text:
Meibomeus ptinoides là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Sharp miêu tả khoa học năm 1885.

Chú thích

Tham khảo

Meibomeus


title: 2822 Sacajawea

text:
2822 Sacajawea (1980 EG) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 14 tháng 3 năm 1980 bởi E. Bowell ở Flagstaff (AM). Nó được đặt theo tên the guide Sacagawea.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 2822 Sacajawea

Được phát hiện bởi Edward Bowell
Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1980


title: Hirtigaleruca

text:
Hirtigaleruca là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1962 bởi Chûjô.

Các loài
Chi này gồm các loài:
 Hirtigaleruca aptera Chujo, 1962

Chú thích

Tham khảo

Galerucini


title: Pattabong Tea Garden

text:
Pattabong Tea Garden là một thị trấn thống kê (census town) của quận Darjiling thuộc bang Tây Bengal, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Pattabong Tea Garden có dân số 1633 người. Phái nam chiếm 49% tổng số dân và phái nữ chiếm 51%. Pattabong Tea Garden có tỷ lệ 75% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 84%, và tỷ lệ cho phái nữ là 66%. Tại Pattabong Tea Garden, 8% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang West Bengal


title: 2943 Heinrich

text:
2943 Heinrich (1933 QU) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 25 tháng 8 năm 1933 bởi Reinmuth, K. ở Heidelberg.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 2943 Heinrich

Được phát hiện bởi Karl Wilhelm Reinmuth
Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1933