title: Le Vieux-Marché

text:
Le Vieux-Marché () là một xã của tỉnh Côtes-d'Armor, thuộc vùng Bretagne, tây bắc Pháp.

Dân số
Người dân ở Le Vieux-Marché được gọi là Vieux-Marchois.

Xem thêm
Xã của tỉnh Côtes-d’Armor

Tham khảo

Liên kết ngoài
French Ministry of Culture list for Le Vieux-Marché

Vieuxmarche


title: Kuroshiodaphne subula

text:
Kuroshiodaphne subula là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Kuroshiodaphne
Động vật được mô tả năm 1845


title: 17563 Tsuneyoshi

text:
17563 Tsuneyoshi (1994 CC1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 5 tháng 2 năm 1994 bởi Yoshio Kushida và Osamu Muramatsu ở đài thiên văn Nam Yatsugatake.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 17563 Tsuneyoshi

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1994


title: Platycypha

text:
Platycypha là một chi chuồn chuồn kim chân Phi trong họ Chlorocyphidae.

Các loài
Chi này gồm các loài sau:
Platycypha amboniensis  - Montane Dancing-jewel
Platycypha auripes  - Golden Dancing-jewel
Platycypha caligata  - Dancing Jewel
Platycypha eliseva
Platycypha fitzsimonsi  - Boulder Jewel
Platycypha inyangae
Platycypha lacustris
Platycypha picta
Platycypha pinheyi
Platycypha rufitibia  - Red-booted Jewel

Chú thích

Tham khảo


title: Africophilus bartolozzii

text:
Africophilus bartolozzii là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Rocchi miêu tả khoa học năm 1991.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Africophilus


title: Drepanocentron anakpanah

text:
Drepanocentron anakpanah là một loài Trichoptera thuộc họ Xiphocentronidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Chú thích

Tham khảo

Tham khảo

A


title: Colymbetes exaratus

text:
Colymbetes exaratus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được LeConte miêu tả khoa học năm 1862.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Colymbetes


title: Homoschema biscutatum

text:
Homoschema biscutatum là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Blanco & Duckett miêu tả khoa học năm 2001.

Chú thích

Tham khảo

Homoschema


title: Lasioglossum niveatum

text:
Lasioglossum niveatum là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Meyer mô tả khoa học năm 1920.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1920


title: Mitsubishi A5M

text:
Mitsubishi A5M là máy bay cánh đơn đầu tiên hoạt động trên hạm đội, và là tiền thân trực tiếp của kiểu Mitsubishi A6M-Zero nổi tiếng. Tên mã của Đồng Minh là Claude; trong khi chính thức của Hải quân Nhật là "Máy bay Tiêm kích trên Tàu sân bay Kiểu 96" (九六式艦上戦闘機).

Được thiết kế theo tiêu chuẩn yêu cầu năm 1934, nó bay lần đầu tiên ngày 4 tháng 2 năm 1935. Nó vượt qua hầu hết các tiêu chuẩn kỳ vọng, nhất là tốc độ tối đa chỉ yêu cầu 346 km/h (215 mph), nhưng nó đạt được đến 450 km/h (280 mph). Sau một số cải tiến cho độ ổn định, nó được đưa vào phục vụ đầu năm 1937 và nhanh chóng tham gia chiến đấu lúc bắt đầu Chiến tranh Trung-Nhật lần thứ hai (1937-1945), kể cả những trận không chiến với chiếc Boeing P-26 "Peashooters" của Không quân Trung Hoa, là những trận giáp chiến và tiêu diệt đầu tiên trên thế giới giữa những chiếc máy bay tiêm kích cánh đơn. Nơi đó, nó chứng minh là kiểu máy bay tốt hơn mọi máy bay nghênh chiến, cho dù nhóm thiết kế Mitsubishi tiếp tục cải tiến A5M qua nhiều phiên bản, cho đến phiên bản cuối cùng A5M4, có thêm thùng nhiên liệu phụ vứt được gắn vào thân.

Một phiên bản huấn luyện, A5M4-K cũng được chế tạo (103 chiếc). Nó có buồng lái đôi và tiếp tục được dùng trong huấn luyện chiến đấu khá lâu sau khi A5M rời khỏi mặt trận. Hầu hết A5M có nóc buồng lái mở; một kiểu nóc kín được thử, nhưng ít được phi công Hải quân ưa thích. Tất cả đều có càng đáp cố định không xếp được với chắn bùn cho bánh đáp dạng thon (ngoại trừ phiên bản huấn luyện).

Vài chiếc A5M vẫn còn phục vụ khi bắt đầu Thế Chiến II. Nguồn tin tình báo Mỹ tin rằng A5M là máy bay tiêm kích chủ yếu của Hải quân Nhật, nhưng nó đã được thay thế bởi A6M 'Zero' trên những tàu sân bay hàng đầu và với Không Đoàn Tainan. Những tàu sân bay nhỏ và các không đoàn khác tiếp tục sử dụng A5M cho đến khi việc sản xuất 'Zero' đủ đáp ứng nhu cầu. Các khung máy bay A5M còn lại được dùng cho những phi vụ cảm tử Thần Phong (kamikaze) trong những tháng cuối cùng của cuộc chiến.

Các phiên bản
 Ka-14: 6 chiếc nguyên mẫu với nhiều kiểu động cơ và nhiều cải tiến thiết kế.
 A5M1 Tiêm kích hoạt động trên tàu sân bay Hải quân, Kiểu 1: kiểu sản xuất đầu tiên với động cơ Kotobuki-2 KAI-I 850 mã lực.
 A5M2/2a, Kiểu 21: Động cơ mạnh hơn.
 A5M2b, Kiểu 22: kiểu sản xuất với nắp loại NACA và động cơ Kotobuki-3 640 mã lực.
 A5M3a: Nguyên mẫu với động cơ Hispano-Suiza 12 Xcrs 601 mã lực.
 A5M4, Kiểu 24: A5M2b với động cơ mới và nóc buồng lái kín, thùng nhiên liệu phụ vứt được. Kiểu được sản xuất cuối cùng (Kiểu 34) gắn động cơ Kotobuki 41 KAI.
 A5M1-A5M4: 780 chiếc chế tạo bởi Mitsubishi, 39 chiếc bởi Watanabe và 161 chiếc bởi Cơ xưởng Hải quân Ohmura.
 A5M4-K: Phiên bản huấn luyện 2 chỗ ngồi của A5M4, 103 chiếc được chế tạo bởi Cơ xưởng Hải quân Ohmura.
 Ki-18: 1 chiếc nguyên mẫu, phiên bản đặt căn cứ trên đất liền cho Lục quân dựa trên A5M gắn động cơ Kotobuki-5 550 mã lực.
 Ki-33: 2 chiếc nguyên mẫu, phát triển từ Ki-18 với động cơ mới và nóc buồng lái kín.

Tổng số được sản xuất (mọi phiên bản): 1.094 chiếc

Các nước sử dụng

Hải quân Đế quốc Nhật Bản

Đặc điểm kỹ thuật (Mitsubishi A5M)

Đặc điểm chung
 Đội bay: 01 người
 Chiều dài: 7,6 m (24 ft 10 in)
 Sải cánh: 11,0 m (36 ft 1 in)
 Chiều cao: 3,3 m (10 ft 9 in)
 Diện tích cánh: 17,8 m² (191,6 ft²)
 Áp lực cánh: 93,7 kg/m² (19,2 lb/ft²)
 Trọng lượng không tải: 1.216 kg (2.681 lb)
 Trọng lượng có tải: 1.676 kg (3.694 lb)
 Động cơ: 1 x động cơ Nakajima Kotobuki-41 9-xy lanh bố trí vòng tròn, công suất 785 mã lực (585 kW)

Đặc tính bay
 Tốc độ lớn nhất: 435 km/h (270 mph)
 Tầm bay tối đa: 1.200 km (746 mi)
 Trần bay: 9.800 m (32.150 ft)
 Tỉ lệ công suất/khối lượng: 0,316 kW/kg (0,192 hp/lb)

Vũ khí
 2 x súng máy kiểu 97 gắn trong thân

Tham khảo

 Francillon, R. Japanese Aircraft of the Pacific War. Naval Institute Press, 1970.

Nội dung liên quan

Máy bay liên quan
 A6M-Zero

Máy bay tương tự
 Polikarpov I-16
 P-26 Peashooter

Trình tự thiết kế
A2N - A3N - A4N - A5M - A6M - A7M

Danh sách liên quan
 Danh sách máy bay chiến đấu
 Danh sách máy bay quân sự Nhật Bản
 Danh sách máy bay trong Chiến tranh Thế giới II
 Danh sách máy bay tiêm kích

A5M
A5M, Mitsubishi
Máy bay hoạt động trên tàu sân bay
Máy bay tiêm kích Nhật Bản
Máy bay huấn luyện
Máy bay cánh dưới
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Tipula mendli

text:
Tipula mendli là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Ituero de Azaba

text:
Ituero de Azaba là một đô thị ở tỉnh Salamanca, phía tây Tây Ban Nha, cộng đồng tự trị Castile-Leon. Đô thị này có cự ly 108 kilômét so với thành phố tỉnh lỵ Salamanca và có dân số 274 người.

Địa lý
Đô thị này có diện tích 27.46 km².

Đô thị này nằm ở khu vực có độ cao 661 metres trên mực nước biển.

Mã số bưu chính là 37551.

Tham khảo

Đô thị ở Salamanca


title: Lasioglossum entebbianum

text:
Lasioglossum entebbianum là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1945.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1945


title: Almendral

text:
Almendral là một đô thị trong tỉnh Badajoz, Extremadura, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 1352 người.

Tham khảo

Đô thị ở Badajoz


title: Villenoy

text:
Villenoy là một xã ở tỉnh Seine-et-Marne, thuộc vùng Île-de-France ở miền bắc nước Pháp.

Dân số
Người dân ở Villenoy được gọi là Villenoyens.

Điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số là .

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-et-Marne

Tham khảo

Liên kết ngoài
1999 Land Use, from IAURIF (Institute for Urban Planning and Development of the Paris-Île-de-France région
Map of Villenoy on Michelin

Xã của Seine-et-Marne


title: (5573) 1981 QX

text:
(5573) 1981 QX là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Antonín Mrkos ở Đài thiên văn Kleť gần České Budějovice, Cộng hòa Séc, ngày 24 tháng 8 năm 1981.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 5001–6000

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser

Thiên thể phát hiện năm 1981
Được phát hiện bởi Antonín Mrkos
Tiểu hành tinh vành đai chính
Tiểu hành tinh được đặt tên


title: Anoplischius pyronotus

text:
Anoplischius pyronotus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1859.

Chú thích

Tham khảo

Anoplischius


title: San Juan, La Union

text:
San Juan là một đô thị hạng 3 ở tỉnh La Union, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2015, đô thị này có dân số 37.188 người trong.

Các đơn vị hành chính

San Juan được chia ra 41 barangay.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Pasyalan La Union
San Juan Surf Resort
Mã địa lý chuẩn Philipin
Thông tin điều tra dân số năm 2000 của Philipin
Thông tin điều tra dân số năm 2007 của Philipin

Đô thị của La Union


title: Ouroux

text:
Ouroux là một xã thuộc tỉnh Rhône trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes phía đông nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 450 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Rhône


title: La Roussière

text:
La Roussière  là một xã thuộc tỉnh Eure trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Eure

Tham khảo

Roussiere


title: Parornix petiolella

text:
Parornix petiolella là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Áo, Bulgaria, Cộng hòa Séc, Pháp, Đức, Hungary, Ý, Kazakhstan, Luxembourg, Moldova, Ba Lan, România, phần châu Âu thuộc Nga, Slovakia, Thụy Sĩ và Ukraina.

Ấu trùng ăn Armeniaca, Malus species (bao gồm Malus domestica, Malus pumila và Malus sylvestris), Prunus species (bao gồm Prunus cerasifera, Prunus cerasus, Prunus domestica, Prunus spinosa và Prunus vulgaris), Persica và Pyrus species.

Chú thích

Tham khảo

Parornix
Côn trùng châu Âu


title: Melanotus armeniacus

text:
Melanotus armeniacus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schwarz miêu tả khoa học năm 1892.

Chú thích

Tham khảo

Melanotus


title: Hoàng Sơn, An Huy

text:
''Bài này nói về thành phố Hoàng Sơn. Xem các nghĩa khác của từ Hoàng Sơn tại Hoàng Sơn (định hướng)

Hoàng Sơn (), là một thành phố cấp địa khu (địa cấp thị) nằm ở khu vực Hoàng Sơn, tỉnh An Huy, Trung Quốc. Khu vực đô thị của địa cấp thị này đầu tiên ở Đồn Khê (屯溪); ngày nay cấu thành khu Đồn Khê. Hoàng Sơn là địa cấp thị cực nam của tỉnh An Huy và giáp Trì Châu về phía tây bắc, Tuyên Thành về phía đông bắc, và tỉnh Giang Tây về phía tây nam và tỉnh Chiết Giang về phía đông nam. Dãy núi Hoàng Sơn là di sản thiên nhiên thế giới được UNESCO công nhận năm 1990.

Các đơn vị hành chính
Địa cấp thị Hoàng Sơn bao gồm 7 đơn vị hành chính cấp huyện, bao gồm 3 quận và 4 huyện.

 Quận: Đồn Khê (屯溪区), Hoàng Sơn (黄山区), Huy Châu (徽州区).
 Huyện: Hấp (歙县), Hưu Ninh (休宁县), Y (黟县), Kỳ Môn (祁门县).

Các đơn vị này được chia ra 97 cấp hương, bao gồm 4 nhai đạo, 52 trấn và 41 hương.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang web chính quyền thành phố Hoàng Sơn

Thành phố tỉnh An Huy
Đơn vị cấp địa khu tỉnh An Huy
Hoàng Sơn


title: Novocheboksarsk

text:
Novocheboksarsk (tiếng Nga: Новочебоксарск, , Śĕnĕ Şupaşkar) là một thành phố Nga. Thành phố này thuộc chủ thể Cộng hòa Chuvash. Dân số:

Thành phố kết nghĩa

  Klimovsk, Nga
  Sterlitamak, Nga
  Žatec, Cộng hòa Séc

Tham khảo

Thành phố của Nga
Chuvashia
Thành phố Liên Xô


title: 21747 Justsolomon

text:
21747 Justsolomon (1999 RD170) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 9 tháng 9 năm 1999 bởi Nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 21747 Justsolomon

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1999


title: Leistarcha scitissimella

text:
Leistarcha scitissimella là một loài bướm đêm thuộc họ Oecophoridae. Nó được tìm thấy ở Úc.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Leistarcha


title: Cyphosticha pyrochroma

text:
Cyphosticha pyrochroma là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Queensland và New South Wales.

Chú thích

Tham khảo

Cyphosticha


title: Liên đoàn bóng đá Mông Cổ

text:
Liên đoàn bóng đá Mông Cổ (MFF) () là tổ chức quản lý, điều hành các hoạt động bóng đá ở Mông Cổ. MFF quản lý đội tuyển bóng đá quốc gia Mông Cổ, tổ chức các giải bóng đá như giải vô địch bóng đá Mông Cổ, cúp bóng đá Mông Cổ,.... MFF là thành viên của cả Liên đoàn bóng đá thế giới (FIFA), Liên đoàn bóng đá châu Á (AFC) và Liên đoàn bóng đá Đông Á (EAFF).

Chủ tịch của Liên đoàn bóng đá Mông Cổ hiện nay là ông Renchinnyam Amarjargal.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Liên đoàn bóng đá Mông Cổ  trên trang chủ của Liên đoàn bóng đá thế giới (FIFA)
 Liên đoàn bóng đá Mông Cổ trên trang chủ của AFC

Mông Cổ
Bóng đá Mông Cổ
Các tổ chức thể thao Mông Cổ
Tổ chức thể thao thành lập năm 1959


title: Bulbophyllum windsorense

text:
Bulbophyllum windsorense là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

windsorense]]

W


title: Vệ Đông

text:
Vệ Đông (chữ Hán giản thể: 卫东区, Hán Việt: Vệ Đông khu) là một quận thuộc địa cấp thị Bình Đỉnh Sơn, tỉnh Hà Nam, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận này có diện tích 103 km2, dân số năm 2002 là 280.000 người.
Quận Vệ Đông được chia thành các nhai đạo: Ngũ Nhất Lộ, Kiến Thiết Lộ, Ưu Việt Lộ, Đông An Lộ, Đông Công Nhân Trấn, Đông Hoàn Lộ, Quang Hóa Lộ, Hồng Ưng, Hoàng Đài, Bắc Hoàn và hương Đông Cao Hoàng.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang web của Vệ Đông

Đơn vị cấp huyện Hà Nam (Trung Quốc)
Bình Đỉnh Sơn


title: PNP

text:
PNP là một trong hai loại transistor lưỡng cực, loại thứ hai là NPN. Là một linh kiện điện tử do kết hợp 2 chất bán dẫn điện

"N" ám chỉ negative nghĩa là "cực âm", "P" là positive nghĩa là "cực dương".

Các transistor PNP bao gồm một lớp bán dẫn được pha tạp loại N (tác nhân pha tạp là Asernic) đóng vai trò cực gốc, nằm giữa hai lớp bán dẫn được pha tạp loại P (tác nhân pha tạp thường là Boron, ký hiệu trong hóa học là Bo). Các transistor NPN thường được kích hoạt khi cực phát được nối đất và cực góp được nối với nguồn dương.

Xem thêm
 Transistor

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sách học điện tử trên Wikibooks

Transistor

en:Bipolar junction transistor#PNP
fr:NPN


title: Ethochorema kelion

text:
Ethochorema kelion là một loài Trichoptera trong họ Hydrobiosidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Chú thích

Ethochorema


title: Alcithoe hedleyi

text:
Alcithoe hedleyi là một loài ốc biển, kích thước trung bình, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Volutidae, họ ốc dừa.

Chú thích

Tham khảo
 Powell A W B, New Zealand Mollusca, William Collins Publishers Ltd, Auckland, New Zealand 1979 ISBN 0-00-216906-1

Alcithoe
Động vật chân bụng New Zealand


title: Alloneuron ecuadorense

text:
Alloneuron ecuadorense là một loài thực vật có hoa trong họ Mua. Loài này được Wurdack mô tả khoa học đầu tiên năm 1981.

Chú thích

Liên kết ngoài

Alloneuron
Thực vật được mô tả năm 1981
Thực vật đặc hữu Ecuador
Thực vật dễ tổn thương


title: Eeklo

text:
Eeklo là một đô thị ở tỉnh Oost-Vlaanderen trong vùng Vlaanderen tỉnh Oost-Vlaanderen, Bỉ. Đô thị này chỉ bao gồm thành phố Eeklo.  Tòa thị chính và tháp chuông đã được UNESCO liệt kê vào danh sách  di sản thế giới năm 1999.
Eeklo cũng có các nhà thờ như nhà thờ St Vincent Church (Sint-Vincentiuskerk) và Heilig Hartkliniek.

Dân địa phương nổi tiếng
Leon L. Van Autreve (1920-2002)
Eric De Vlaeminck, cu rơ (sinh năm 1945)
Roger De Vlaeminck, cu rơ (sinh năm 1947)
Paul Van Hyfte, (sinh năm 1972 ở Eeklo) cu rơ
Rudy Matthijs, (sinh năm 1959 ở Eeklo) cu rơ
Frederik Willems, (sinh năm 1979 ở Eeklo) cu rơ
Dirk Braeckman, artist and photographer (sinh năm 1958)
Olivier De Cock, (sinh năm 1975 ở Eeklo) cầu thủ bóng đá
Maarten Martens, (sinh năm 1984 ở Eeklo) cầu thủ bóng đá
Tonny Mols, (sinh năm 1969 ở Eeklo) cầu thủ bóng đá
Guido van Heulendonk (pseudonym of Guido Beelaert) (sinh năm ở Eeklo), nhà văn
Karel Lodewijk Ledeganck (sinh năm 1805 ở Eeklo), nhà văn

Thành phố  kết nghĩa
: Newbury
: Braunfels
: Bagnols-sur-Cèze
: Feltre

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang mạng chính thức  - Thông tin bằng bằng tiếng Hà Lan và thông tin hạn chế bằng tiếng Anh, tiếng Pháp, tiếng Đức và tiếng Tây Ban Nha.

Đô thị của Oost-Vlaanderen
Di sản thế giới tại Bỉ


title: Probothrium amplicolle

text:
Probothrium amplicolle là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1863.

Chú thích

Tham khảo

Probothrium


title: Castellserà

text:
Castellserà là một đô thị trong tỉnh Lleida, cộng đồng tự trị Cataluña Tây Ban Nha. Đô thị Castellserà có diện tích là ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là người với mật độ người/km². Đô thị Castellserà có cự ly km so với tỉnh lỵ Lleida.

Tham khảo

Đô thị ở Lérida


title: Mai Hắc Đế

text:
Mai Hắc Đế (chữ Hán: 梅黑帝; 670 – 723), tên thật là Mai Thúc Loan (梅叔鸞), là vị vua lãnh đạo cuộc khởi nghĩa chống lại sự chiếm đóng của nhà Đường ở miền Bắc Việt Nam vào đầu thế kỉ thứ 8. Trong lịch sử Việt Nam, ông được xem như một vị anh hùng dân tộc.

Thời còn trẻ

Mai Thúc Loan sinh vào năm Canh Ngọ (670) tại thôn Ngọc Trừng, Hoan Châu, nay thuộc huyện Nam Đàn, Nghệ An. Theo Việt điện u linh, cha của Mai Thúc Loan là Mai Hoàn, mẹ là Mai An Hòa nguyên gốc Lộc Hà, Hà Tĩnh, lưu lạc sang vùng Nam Đàn, Nghệ An.

Theo sách Việt sử tiêu án, Mai Thúc Loan là người làng Hương Lãm, huyện Nam Đường, nay là thị trấn Nam Đàn, tỉnh Nghệ An, dân lập đền thờ ông ở thôn chợ Sa Nam.

Năm Mai Thúc Loan 10 tuổi, mẹ đi lấy củi bị hổ vồ, ít lâu sau bố cũng mất. Ông được người bạn của cha là Đinh Thế đem về nuôi, sau gả con gái là Ngọc Tô cho. Sinh thời, Mai Thúc Loan vốn rất khỏe mạnh, giỏi đô vật, học rất giỏi và có chí lớn. Ông mở lò vật, lập phường săn, chiêu mộ trai tráng trong vùng mưu việc lớn. Vợ ông giỏi việc nông trang, nhờ đó "gia sản ngày một nhiều, môn hạ ngày một đông."

Nhờ chí du ngoạn lại được vợ hết lòng ủng hộ, Mai Thúc Loan kết thân với nhiều hào kiệt, sau này trở thành những tướng tài tụ nghĩa dưới lá cờ của ông như Phòng Hậu, Thôi Thặng, Đàn Vân Du, Mao Hoành, Tùng Thụ, Tiết Anh, Hoắc Đan, Khổng Qua, Cam Hề, Sỹ Lâm, Bộ Tân...

Sách An Nam chí lược viết về ông là "Soái trưởng Giao Châu".

Khởi nghĩa

Bối cảnh
Năm 605, tướng nhà Tùy là Lưu Phương đánh bại các cuộc chống đối của người Việt, thiết lập sự đô hộ của nhà Tùy. Nhà Tùy mất, nhà Đường lên thay, đặt nước Việt làm An Nam Đô hộ phủ, đóng ở Giao Châu.

Nguyên nhân
Các bộ chính sử thời cổ cho đến tận Việt Nam sử lược đều không ghi rõ nguyên nhân của khởi nghĩa Mai Thúc Loan. Tuy nhiên, các sách và giáo trình lịch sử Việt Nam được biên soạn từ đầu những năm 70 của thế kỷ XX bắt đầu xuất hiện nguyên nhân cho rằng cuộc khởi nghĩa nổ ra do "nạn cống quả vải" cho vua Đường. Chuyện dân gian tương truyền rằng ông cùng đoàn phu gánh vải nộp cho nhà Đường, đã kêu gọi các phu gánh vải nổi dậy chống quân Đường. Giáo sư Phan Huy Lê cho rằng truyền thuyết này "từ dạng truyền khẩu đã đi vào hát chầu văn, vào thơ, khá phố biến ở vùng Nghệ Tĩnh nhất là vùng Nam Đàn" nên dùng làm căn cứ cho nguyên nhân cuộc nổi dậy. Quan điểm Mai Thúc Loan cùng các dân phu đã nổi dậy do đi gánh vải nộp cho Dương Quý Phi ăn cũng được Giáo sư Trần Quốc Vượng công nhận. Tuy nhiên Dương Quý Phi sinh năm 719 thì có thể thấy rõ rằng đây là chuyện không thể xảy ra cùng thời với Mai Thúc Loan (năm 722). Việc cống vải cho Dương Quý Phi ăn được xác định là có thật nhưng là từ miền nam Trung Hoa và dùng ngựa vận chuyển.

Hiện nay các nhà nghiên cứu đều thống nhất: sưu cao, thuế nặng là nguyên nhân khiến nhân dân nổi dậy chống lại ách đô hộ nhà Đường, nổi bật là khởi nghĩa Hoan Châu. Đây là cuộc khởi nghĩa có sự chuẩn bị, biết chọn thời cơ, không phải một cuộc bạo động. Chuyện "cống vải" của An Nam chỉ là một chi tiết của truyền thuyết, không tồn tại trong thực tế. Chính giáo sư Phan Huy Lê về sau cũng đã thừa nhận, chuyện cống vải quả không thể và không phải là nguyên nhân chính nổ ra cuộc kháng chiến giải phóng dân tộc do Mai Thúc Loan lãnh đạo.

Thời điểm

Các bộ chính sử của Trung Quốc và Việt Nam đều chép thống nhất về Khởi nghĩa Hoan Châu do Mai Thúc Loan lãnh đạo nổ ra vào khoảng thời gian nửa đầu niên hiệu Khai Nguyên, đời vua Đường Huyền Tông, và bị dập tắt vào năm Bính Tuất (722). Cựu Đường thư ghi một câu vào năm Khai Nguyên thứ 10:

Tân Đường thư biên soạn sau đó 100 năm, đã đính chính lại tháng nhưng năm thì vẫn là Khai Nguyên thứ 10:

Một số nhà nghiên cứu, bao gồm cả Giáo sư Phan Huy Lê, do hiểu sai cụm từ Khai Nguyên sơ nghĩa là "năm đầu niên hiệu Khai Nguyên" mà cho rằng cuộc khởi nghĩa nổ ra năm 713 và phê phán các sử gia biên soạn Đại Việt sử ký toàn thư, Khâm định Việt sử thông giám cương mục là không đúng. Khai Nguyên sơ ở đây phải được hiểu đúng là "những năm đầu niên hiệu Khai Nguyên", và năm Bính Tuất (722) nằm trong nửa đầu của niên hiệu Khai Nguyên (713 - 741) là hoàn toàn chính xác.

Một số nhà nghiên cứu dựa vào tài liệu duy nhất còn ghi lại chính xác thời điểm khởi nghĩa là "Tân đính hiệu bình Việt điện u linh tập", được viết vào thế kỉ XVII:

Nhà nghiên cứu Lê Mạnh Chiến nêu cứ liệu cho rằng từ tháng 1 đến tháng 11 (âm lịch) năm Quý Sửu (713) vẫn thuộc niên hiệu Tiên Thiên năm thứ hai; bắt đầu từ ngày 1 tháng 12 mới đổi sang niên hiệu Khai Nguyên. Như vậy, niên hiệu Khai Nguyên nguyên niên (năm thứ nhất) chỉ gồm có 1 tháng, là tháng 12 năm Quý Sửu. Vì vậy tác giả Gia Cát thị (Việt điện u linh tập) cho rằng khởi nghĩa bắt đầu vào tháng 4 năm Khai Nguyên thứ nhất là không chính xác. Trên thực tế, tháng 12 âm lịch năm Quý Sửu (Khai Nguyên thứ nhất) đã sang năm dương lịch mới (714) nên khởi nghĩa Hoan Châu khó có thể diễn ra vào năm 713. Tiến sĩ Phạm Lê Huy phản biện rằng qua bia mộ thời Đường khai quật được cho thấy ngay dưới niên hiệu Khai Nguyên, người thời đó đã coi các tháng của năm 713 là thuộc niên hiệu Khai Nguyên thứ nhất. Vì vậy cần hết sức thận trọng khi sử dụng các ghi chép của Cựu - Tân Đường thư nói riêng và chính sử Trung Quốc nói chung để xác định các điểm mốc quan trọng liên quan đến lịch sử Việt Nam, cần tiếp tục tìm kiếm các tài liệu để xác định thời điểm bùng nổ khởi nghĩa.

Chung quy lại, hiện nay vẫn chưa có một căn cứ vững chắc nào khẳng định thời điểm chính xác bắt đầu cuộc khởi nghĩa, có thể là ngay từ năm 713 cho đến vài ba năm hoặc bảy tám năm sau đó nên các tài liệu hiện hành bao gồm cả sách giáo khoa các cấp đều chưa chính xác.

Diễn biến

Cuộc khởi nghĩa nổ ra tại Rú Đụn, còn gọi là Hùng Sơn (Nghệ An). Mai Thúc Loan lên ngôi vua, lấy hiệu là Mai Hắc Đế. Theo Việt điện u linh, Mai Hắc Đế mang mệnh thủy tức là nước, mà nước được tượng trưng là màu đen. Vì vậy, ông lấy hiệu là Hắc Đế để hợp với mệnh của mình. Một số nguồn cũng cho hay, ông lấy hiệu là Mai Hắc Đế vì ông có màu da đen. Ông cho xây thành lũy, lập kinh đô Vạn An (thuộc thị trấn Nam Đàn hiện nay), tích cực rèn tập tướng sỹ. Cuộc nổi dậy của ông được hưởng ứng rộng rãi ở trong nước và có cả sự liên kết với Lâm Ấp và Chân Lạp.

Theo sách An Nam chí lược thì vào khoảng đầu niên hiệu Khai Nguyên của Huyền Tông, Soái trưởng Giao Châu là Mai Thúc Loan làm phản, hiệu xưng là Hắc Đế, ngoài thì kết giao với quân của Lâm Ấp và Chân Lạp, tập hợp được 30 vạn quân sĩ, chiếm cứ nước An Nam. Vua Huyền Tông ra lời chiếu sai hoạn quan Tả Giám môn Vệ tướng quân là Dương Tư Húc và quan Đô hộ là Quang Sở Khách (sách chép sai thành "Nguyên Sở Khách") qua đánh, cứ noi theo con đường cũ của Mã Viện đi tới phá quân của Loan, chất xác chết đắp thành gò lớn, rồi kéo về.

Mai Hắc Đế tiến binh đánh thành Tống Bình (Hà Nội ngày nay), Đô hộ nhà Đường là Quang Sở Khách cùng đám thuộc hạ không chống cự lại được, phải bỏ thành chạy về nước. Lực lượng Mai Hắc Đế lúc đó lên tới chục vạn quân.

Mùa thu năm Nhâm Tuất (722), Nhà Đường bèn huy động 10 vạn quân do tướng Dương Tư Húc và Quang Sở Khách sang đàn áp. Quan quân nhà Đường tiến theo đường bờ biển Đông Bắc và tấn công thành Tống Bình. Sau nhiều trận đánh khốc liệt từ lưu vực sông Hồng đến lưu vực sông Lam, cuối cùng Mai Hắc Đế thất trận, thành Vạn An thất thủ, nghĩa quân tan vỡ. Không đương nổi đội quân xâm lược, Mai Hắc Đế phải rút vào rừng, sau bị ốm rồi mất.

Theo sách Việt sử tiêu án thì: Thời nhà Đường có Tống Chi Đễ bị tội đầy ra quận Chu Diên, gặp lúc Loan vây hãm châu Hoan, vua Đường bèn trao cho Đễ chức Tổng quản để đánh ông Loan. Đễ mộ được 8 người tráng sĩ mặc áo giáp dày, kéo đến tận chân thành mà hô to rằng: "Hễ bọn người Lèo hành động tức thì giết chết"; 700 quân đều phục xuống không dám đứng dậy, mới bình được.

Tương truyền, con trai thứ ba của ông là Mai Thúc Huy lên ngôi vua tức Mai Thiếu Đế, tiếp tục chống trả các cuộc tấn công của nhà Đường tới năm 723.

Tương truyền từ sau cuộc khởi nghĩa này, nhà Đường không bắt dân An Nam đô hộ phủ nộp cống vải hằng năm nữa. Tuy nhiên rất nhiều ý kiến của các nhà nghiên cứu đều cho rằng không hề tồn tại việc cống vải trong lịch sử.

Nhận định

Tưởng nhớ
Đời sau nhớ ơn Mai Hắc Đế, lập đền thờ ông ở trên núi Vệ Sơn và trong thung lũng Hùng Sơn. Ngày nay tại địa phận thị trấn Nam Đàn, huyện Nam Đàn có khu di tích tưởng niệm ông. Một bài thơ chữ Hán còn ghi trong Tiên chân báo huấn tân kinh để ở đền thờ, ca tụng công đức ông như sau (bản dịch):

Hùng cứ châu Hoan đất một vùng,
Vạn An thành lũy khói hương xông,
Bốn phương Mai Đế lừng uy đức,
Trăm trận Lý Đường phục võ công.
Lam Thủy trăng in, tăm ngạc lặn,
Hùng Sơn gió lặng, khói lang không.
Đường đi cống vải từ đây dứt,
Dân nước đời đời hưởng phúc chung.

Ở vùng Nam Đàn, còn lưu truyền lại một bài hát chầu văn nói đến việc cống quả vải thời Mai Thúc Loan, đây chính là căn cứ lỏng lẻo để một số nhà nghiên cứu đưa ra chuyện cống quả vải sang nhà Đường, một chuyện không thể xảy ra với khoảng cách địa lý hơn 2000 km từ Nghệ An đến kinh đô Trường An trong khi Nghệ An không hề có giống vải ngon.

Nhớ khi nội thuộc Đường triều,
Giang sơn cố quốc nhiều điều ghê gai
Sâu quả vải vì ai vạch lá,
Ngựa hồng trần kể đã héo hon...

Lễ hội
Lễ hội chính của đền, miếu vua Mai (tại thị trấn Nam Đàn và thung lũng Đụn Sơn) được tổ chức long trọng vào Rằm tháng Giêng, thời Nguyễn từng được coi là Quốc lễ. Người dân Nam Đàn và nhiều nơi trong cả nước cũng lập đền thờ, tổ chức cúng giỗ vợ và con, cùng các tướng tài của Mai Hắc Đế.

Đặc biệt ở thị trấn Nam Đàn, ngày Rằm tháng Bảy còn được nhân dân địa phương ghi nhớ là ngày giỗ các nghĩa sỹ của khởi nghĩa Hoan Châu đã tử trận vì nước, tục gọi là “ngày giỗ trận vong tướng sỹ”. Tại chợ Sa Nam trung tâm thị trấn Nam Đàn, người dân nghỉ chợ trước một ngày để chuẩn bị. Những người buôn bán trong chợ cùng góp tiền mua sắm đồ lễ để cúng tế các liệt sỹ. Đúng ngày Rằm tháng Bảy, hàng chục bao tải ngô, nếp rang nổ, hàng chục nồi cháo được nấu. Người dân bày hàng trăm chiếc lá đa lên các bàn trong chợ Sa Nam, rồi múc cháo lên đó, gọi là cháo búp (cháo đặc, múc đổ lên lá đa thì có ngọn). Các loại hoa quả như thị, nhãn, vải cũng được bày ra, và không thể thiếu các đồ vàng mã như áo quần, dày dép. Giữa chợ, người ta dựng một ông Võ Tướng bằng nan, phết giấy rất đẹp. Các bàn lễ được bày cúng xung quanh ông Võ Tướng, cúng xong thì hóa, các lễ vật được phát cho ăn mày và những nhà nghèo. Phong tục này được duy trì nhiều đời.

Tuy tranh luận còn chưa ngã ngũ về thời điểm khởi nghĩa Mai Thúc Loan nổ ra, năm 2013, tỉnh Nghệ An đã long trọng tổ chức lễ kỷ niệm 1300 năm khởi nghĩa Hoan Châu (713 - 2013).

Hình ảnh công cộng
Trước 1975, kho Mai Hắc Đế trên đường Yersin thị xã Ban Mê Thuột là kho vũ khí đạn dược lớn nhất ở Tây Nguyên của Quân lực Việt Nam Cộng hòa, nơi diễn ra hai trận đánh lớn của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam trong Sự kiện Tết Mậu Thân năm 1968 và chiến dịch Tây Nguyên năm 1975.
Sau 1975, đường Yersin được đổi tên thành đường Mai Hắc Đế, hiện nay là một đường phố lớn ở phường Tân Thành, trung tâm thành phố Buôn Ma Thuột.

Để tưởng nhớ đến ông, tại nhiều tỉnh và thành phố như Hà Nội, Lâm Đồng... có những con đường và ngôi trường mang tên ông.

Tham khảo
 Đại Việt sử ký toàn thư, Ngô Sỹ Liên; Dịch giả: Viện Sử học Việt Nam; Nhà Xuất bản Khoa học xã hội Hà Nội, 1993.
 Việt sử tiêu án, Ngô Thì Sĩ, Dịch giả: Hội Việt Nam Nghiên cứu Liên lạc Văn hóa Á Châu. Nhà Xuất bản: Văn Sử 1991.
 An Nam chí lược; Lê Tắc; Dịch giả: Ủy ban Phiên dịch Sử liệu Việt Nam; Nhà Xuất bản: Viện Đại học Huế 1961.

Chú thích

Liên kết ngoài
Mai Thúc Loan
Mai Hắc Đế-bài viết của Trần Quốc Vượng
Mai Hắc Đế

Năm sinh không rõ
Khởi nghĩa Việt Nam thời Bắc thuộc lần 3
Vua Việt Nam
Người Nghệ An
Người Hà Tĩnh
Hoàng tộc Mai Hắc Đế
Mất năm 723


title: Dasyhesma forrestii

text:
Dasyhesma forrestii là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Exley mô tả khoa học năm 2004.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Dasyhesma
Động vật được mô tả năm 2004


title: Megachile xylocopoides

text:
Megachile xylocopoides là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Smith mô tả khoa học năm 1853.

Chú thích

Tham khảo

X
Động vật được mô tả năm 1853


title: Huntington Beach, California

text:
Huntington Beach là một thành phố tại quận Cam, phía nam tiểu bang California, Hoa Kỳ. Thành phố nằm trong Vùng Đại Los Angeles. Dân số theo điều tra năm 2005 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ là 194.436 người, theo điều tra năm 2011 thành phố có 189.992 dân, diện tích là km². Thành phố Huntington Beach có 13,7 km bãi biển, khí hậu ôn hòa và là địa điểm lướt sóng phổ biến. Thành phố này giáp với Thái Bình Dương về phía tây nam, Seal Beach ở phía tây bắc, giáp Costa Mesa ở phía đông, Newport Beach về phía đông nam, giáp Westminster ở phía bắc, và Fountain Valley phía đông bắc.

Khu vực này ban đầu bị là nơi sinh sống của những người Tongva. Khu định cư châu Âu có từ khi một người lính Tây Ban Nha, Manuel Nieto, năm 1784 đã nhận được một khoản trợ cấp đất Tây Ban Nha là 300.000 mẫu Anh (1.200 km²), Rancho Los Nietos, như một phần thưởng cho quá trình trong quân ngũ của anh và khuyến khích định cư tại Alta California.

Tham khảo

Thành phố của California
Quận Cam, California
Khu dân cư thành lập năm 1909


title: Nicole, Lot-et-Garonne

text:
Nicole là một xã thuộc tỉnh Lot-et-Garonne trong vùng Nouvelle-Aquitaine phía tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 34 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Lot-et-Garonne


title: Himella

text:
Himella là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Các loài
 Himella fidelis Grote, 1874

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database
Himella at funet

Hadeninae


title: Mitromorpha selene

text:
Mitromorpha selene là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Mitromorphidae, họ ốc cối.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

S
Động vật được mô tả năm 2009


title: Eduard Shevardnadze

text:
Thiếu tướng Eduard Shevardnadze (; ;  sinh năm 1928 ở Mamati, Lanchkhuti, Cộng hoà Xã hội chủ nghĩa Xô viết Liên bang Ngoại Kavkaz, Liên Xô, mất ngày 7 tháng 7 năm 2014 tại Tiflis, Gruzia) đã làm Tổng thống Gruzia từ năm 1995 đến khi từ chức vào ngày 23 tháng 11 năm 2003 trong cuộc Cách mạng Hoa hồng. Trước khi đảm nhiệm chức tổng thống Gruzia, ông đã làm Bộ trưởng ngoại giao Liên Xô dưới thời Mikhail Sergeyevich Gorbachyov từ năm 1985 đến năm 1990. Tài năng khéo léo chính trị của Shevardnadze đã khiến cho người ta gọi ông bằng nickname "Tetri Melia" (Con cáo trắng), còn có người cho rằng trong các đối tác đàm phán Mỹ trước đây Tổng thống Hoa Kỳ George H. W. Bush và Ngoại trưởng Hoa Kỳ James Baker gọi ông là "Shevvy". Ông mất ngày 7 tháng 7 năm 2014 tại Tbilisi, hưởng thọ 86 tuổi.

Gia đình
Cha của Shevardnadze là một giáo viên nghèo, ông có một chị (em) gái và ba anh em trai, một trong 3 người này đã bị giết chết trong Chiến tranh thế giới thứ hai. Năm 1937, trong thời kỳ Đại thanh trừng, cha ông đã bỏ chủ nghĩa Menshevik để đi theo chủ nghĩa Bolshevik giữa thập niên 1920, và đã bị bắt nhưng đã được thả ra nhờ sự can thiệp của một viên chức NKVD là người học trò cũ của ông. Năm 1951, ông đã cưới Nanuli Tsagareishvili và được xem là ảnh hưởng xấu đến sự nghiệp của ông (cha vợ ông đã bị hành quyết với tội "kẻ thù nhân dân"); bà mất ngày 20 tháng 10 năm 2004.

Tham khảo

Sinh năm 1928
Tổng thống Gruzia
Mất năm 2014
Anh hùng lao động xã hội chủ nghĩa


title: Thụy Vân (xã)

text:
Thụy Vân là một xã đồng bằng thuộc thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ, Việt Nam.

Địa lý
Xã Thụy Vân nằm ở phía Tây Nam thành phố Việt Trì.
Phía Đông giáp phường Minh Nông
Phía Tây giáp xã Thanh Đình
Phía Nam giáp xã Cao Xá, huyện Lâm Thao.
Phía Bắc giáp các phường Minh Phương và Vân Phú

Làng Cẩm Đội theo truyền thuyết là địa điểm luyện quân đội thời Hùng Vương.

Xã Thụy Vân có diện tích 9,86 km², dân số năm 2015 là 14.200 người.

Hành chính
Xã Thụy Vân được chia thành 7 làng: Nội, Ngoại, Phú Thịnh, Phú Hậu, Vĩnh Hoá, Cẩm Đội, Nỗ Lực.

Chú thích

Tham khảo


title: 29674 Raušal

text:
29674 Raušal là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 1352.4071834 ngày (3.70 năm).

Nó được phát hiện ngày 15 tháng 12 năm 1998.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1998


title: Anisocentropus triangulatus

text:
Anisocentropus triangulatus là một loài Trichoptera thuộc họ Calamoceratidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Anisocentropus


title: Lasioglossum resplendens

text:
Lasioglossum resplendens là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Morawitz mô tả khoa học năm 1890.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1890


title: Bình Ngô sách

text:
Bình Ngô sách là sách đánh đuổi quân Minh do Nguyễn Trãi dâng lên Lê Lợi khi tới Lỗi Giang vào năm 1423. Sự kiện này được sách Khâm định Việt sử thông giám cương mục ghi nhận.

Bình Ngô sách gồm ba kế sách lớn để đánh thắng quân Minh, đó là những kế sách rất quan trọng, những đường lối đã đẩy mạnh cuộc chiến tranh mau tới thắng lợi hoàn toàn. Nội dung tư tưởng chủ yếu là:"Đánh vào lòng người". Nhờ có Bình Ngô sách mà Nguyễn Trãi đã được Lê Lợi và nghĩa quân Lam Sơn tôn quý và trọng dụng, ông mau chóng trở thành một lãnh tụ của phong trào Lam Sơn. Rất tiếc là bản Bình Ngô sách đó không còn đến ngày nay. Căn cứ vào những ghi chép tản mạn của thư tịch cổ, và nhờ có những nghiên cứu của các sử gia mà sau này chúng ta đã biết được phần nào nội dung của Bình Ngô sách. Một trước tác mà sau này được sử gia Nguyễn Khắc Thuần đã đánh giá tác giả của nó là một chiến lược gia thiên tài, linh hồn của những chiến công hiển hách mà nghĩa quân Lam Sơn đã giành được.

Xem thêm
 Nguyễn Trãi
 Khởi nghĩa Lam Sơn

Chú thích

Tác phẩm của Nguyễn Trãi


title: Leptonema coheni

text:
Leptonema coheni là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Leptonema (Hydropsychidae)


title: Galeruca himalayensis

text:
Galeruca himalayensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1896.

Chú thích

Tham khảo

Galeruca


title: Gesnes

text:
Gesnes  là một xã thuộc tỉnh Mayenne trong vùng Pays de la Loire tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 72 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Mayenne


title: Montesclaros

text:
Montesclaros là một đô thị trong tỉnh Toledo, Castile-La Mancha, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2006 (INE), đô thị này có dân số là 406 người.

Tham khảo

Đô thị ở Toledo


title: Quận Grayson, Kentucky

text:
Quận Grayson là một quận thuộc tiểu bang Kentucky, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số người. Quận lỵ đóng ở.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ chính

Quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Kentucky


title: Paradarisa

text:
Paradarisa là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Các loài
Paradarisa consonaria (Hübner, 1799)
Paradarisa comparataria (Walker, 1866)

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Liên kết ngoài
Paradarisa at funet

Boarmiini


title: Ascochilus

text:
Ascochilus là một chi thực vật có hoa trong họ, Orchidaceae.

Xem thêm
Danh sách các chi Phong lan

Tham khảo

Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (1999). Genera Orchidacearum 1. Oxford Univ. Press.
Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2001). Genera Orchidacearum 2. Oxford Univ. Press.
Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2003). Genera Orchidacearum 3. Oxford Univ. Press
Berg Pana, H. 2005. Handbuch der Orchideen-Namen. Dictionary of Orchid Names. Dizionario dei nomi delle orchidee. Ulmer, Stuttgart

Danh sách các chi phong lan

Vandeae


title: Tân Trụ

text:
Tân Trụ là một huyện nằm ở phía đông nam tỉnh Long An, Việt Nam.

Huyện Tân Trụ thuộc vùng châu thổ Đồng bằng sông Cửu Long kẹp giữa hai con sông Vàm Cỏ Đông và Vàm Cỏ Tây. Huyện có vị trí địa lý thuận lợi do nằm gần thành phố Tân An và Thành phố Hồ Chí Minh nên có nhiều tiềm năng để phát triển kinh tế xã hội, du lịch sinh thái gắn với di tích lịch sử.

Địa lý
Tân Trụ thuộc vùng châu thổ đồng bằng sông Cửu Long kẹp giữa hai công sông Vàm Cỏ Đông và Vàm Cỏ Tây, là một huyện nằm phía Đông Nam của tỉnh Long An, có vị trí địa lý:
Phía bắc giáp huyện Bến Lức
Phía đông giáp huyện Cần Đước
Phía nam giáp huyện Châu Thành
Phía tây giáp thành phố Tân An và huyện Thủ Thừa.

Huyện Tân Trụ diện tích 106,50 km², chiếm 2,37% diện tích tự nhiên của tỉnh, được chia ra 10 xã và 01 thị trấn. Thị trấn Tân Trụ là trung tâm kinh tế, chính trị và văn hoá của huyện.

Tân Trụ có vị trí địa lý rất thuận lợi. Từ Thị trấn Tân Trụ trung tâm của huyện cách thành phố Tân An của tỉnh khoảng 20 km về phía Tây và cách Thành phố Hồ Chí Minh chỉ khoảng 40 km về phía Nam.

Lịch sử
Tân Trụ là quận của tỉnh Tân An từ ngày 20 tháng 11 năm 1952, gồm có 2 tổng: An Ninh Hạ với 6 làng, Cửu Cư Hạ với 6 làng.

Từ năm 1965, căn cứ Sắc lệnh 143/SL, ngày 22 tháng 2 năm 1956 của Tổng thống Việt Nam Cộng hòa, về việc sửa đổi ranh giới các tỉnh Nam phần, thành lập tỉnh Long An, theo đó quận Tân Trụ thuộc tỉnh Long An, các làng gọi là xã. Sau năm 1965, các tổng mặc nhiên giải thể.

Sau năm 1975, Tân Trụ là huyện của tỉnh Long An, gồm 11 xã: An Nhựt Tân, Bình Lãng, Bình Tịnh, Bình Trinh Đông, Đức Tân, Lạc Tấn, Mỹ Bình, Nhựt Ninh, Nhơn Thạnh Trung, Quê Mỹ Thạnh và Tân Phước Tây.

Ngày 11 tháng 3 năm 1977, hợp nhất huyện Tân Trụ với huyện Châu Thành thành huyện Tân Châu.

Ngày 19 tháng 9 năm 1980, Hội đồng Chính phủ Nhà nước Việt Nam ban hành Quyết định số 298-CP, đổi tên huyện Tân Châu thành huyện Vàm Cỏ.

Ngày 14 tháng 1 năm 1983, sáp nhập xã Nhơn Thạnh Trung về thị xã Tân An.

Ngày 4 tháng 4 năm 1989, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định số 36/HĐBT, chia lại huyện Vàm Cỏ thành 2 huyện cũ: Châu Thành và Tân Trụ. Huyện Tân Trụ bao gồm 10 xã: Nhựt Ninh, Tân Phước Tây, Bình Trinh Đông, An Nhựt Tân, Mỹ Bình, Quê Mỹ Thạnh, Lạc Tấn, Bình Tịnh, Đức Tân và Bình Lãng với 10.269,56 ha diện tích tự nhiên và 60.149 nhân khẩu.

Ngày 23 tháng 11 năm 1991, thành lập thị trấn Tân Trụ trên cơ sở một phần diện tích và dân số của 2 xã: Đức Tân và Bình Tịnh, huyện Tân Trụ có 1 thị trấn và 10 xã.

Ngày 1 tháng 1 năm 2020, sáp nhập xã Mỹ Bình và xã An Nhựt Tân thành xã Tân Bình, huyện Tân Trụ có 1 thị trấn và 9 xã như hiện nay.

Hành chính

Huyện Tân Trụ có 10 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm thị trấn Tân Trụ (huyện lỵ) và 9 xã: Bình Lãng, Bình Tịnh, Bình Trinh Đông, Đức Tân, Lạc Tấn, Nhựt Ninh, Quê Mỹ Thạnh, Tân Bình, Tân Phước Tây.

Điều kiện tự nhiên

Khí hậu
Khí hậu của huyện Tân Trụ thuộc vùng nhiệt đới cận xích đạo gió mùa, với hai mùa khô và mùa mưa tương phản. Mùa mưa bắt đầu từ tháng 5 đến hết tháng 10; mùa khô bắt đầu tư tháng 11 đến hết tháng 4 năm sau. Mùa mưa ở Tân trụ thường đến sớm hơn và chấm dứt sớm hơn các huyện phía Bắc của tỉnh Long An.

Tổng lượng mưa trung bình nhiều năm khoảng 1.900 mm, tập trung vào các tháng 6,7,8,9 và 10, chiếm khoảng 90% lượng nước mưa (khoảng 1.500 - 1.600 mmm). Lượng mưa phân bố không đều trong năm: mùa mưa chiếm 85 - 90% lượng mưa cả năm.

Từ tháng 9 đến tháng 10 có lượng mưa lớn trùng với mùa lũ nên thường xảy ra ngập úng. Về mùa khô lượng mưa thấp. Mưa ít nhất vào các tháng 2 và 3, vào thời điểm này hầu như không có mưa. Lượng bốc hơi ngược lại, cao ở mùa khô, chiếm tới 67 - 68% tổng lượng bốc hơi cả năm. Điều này thường xảy ra quá trình oxy hóa tầng phèn làm tăng hàm lượng SO4 và Al2O3 gây ra độc hại cây trồng và vật nuôi.

Chế độ mùa mưa là yếu tố khí hậu cơ bản tạo ra sự tương phản giữa 2 mùa khô và mùa mưa. Sự tương phản về mùa trong năm chi phối các yếu tố khí hậu khác: chế độ nhiệt, chế độ nắng và chế độ mưa.

Nhiệt độ không khí trung bình xấp xỉ 270C, nhiệt độ trung bình thấp nhất từ 15 - 170C, thường xảy ra vào tháng 12, trung bình cao nhất từ 31,5 - 320C, thường gặp vào tháng 3 - 4 hàng năm.

Ẩm độ không khí cũng chênh lệch cao giữa mùa mưa và khô. Độ ẩm trung bình 79,5%. Nhưng thời điểm thấp nhất chỉ có 20%, cao nhất đạt tới xấp xỉ 100%.

Chế độ nắng khá dồi dào, trung bình 2.700 giờ/năm, từ 7- 8 giờ/ngày. Số giờ nắng trung bình nhiều nhất vào các tháng đầu mùa mưa (tháng 1,2,3), ít nắng nhất vào các tháng giữa mùa mưa (tháng 7,8,9).

Hướng gió cũng thay đổi theo mùa, với hai chế độ: chế độ gió mùa mưa và mùa khô. Vào mùa khô, gió chủ yếu thịnh hành theo hướng Đông Bắc, với tốc độ trung bình 5 – 7 m/s. Tân Trụ ít có bão, tuy nhiên đôi khi ảnh hưởng bão và áp thấp nhiệt đới, có mưa lớn xảy ra.

Nhiệt độ không khí ổn định là một ưu thế của khí hậu, thuận lợi để tăng năng suất sinh học và cây trồng nông nghiệp. Tuy nhiên, chế độ khí hậu tương phản theo mùa đã gây khó khăn cho sản xuất nông nghiệp và đời sống con người, đặc biệt là thiếu nguồn nước ngọt trong mùa khô.

Đất đai
Đất ở Tân trụ thuộc loại đất phù sa. Đất phù sa được chia làm ba loại. Trong đó, đất phù sa đang phát triển có 4.362 ha, chiếm 41%; đất phù sa đang phát triển điển hình có 2.384 ha, chiếm 22,4%. Đất phèn có sáu loại. Trong đó, đất phèn nhẹ có 1.650 ha, chiếm 15,5%, đất phèn nhẹ nhiễm mặn có 1.200 ha, chiếm 11,3%. Đất phèn nhiễm mặn nặng có 237 ha, chiếm 2,2% diện tích.

Tiềm năng lớn nhất của huyện Tân Trụ là đất đai. Trong đó nông nghiệp đến năm 2000 có khoảng 8.968 ha, chiếm trên 84% diện tích tự nhiên, đất ở có 506 ha, chiếm 4,8% diện tích đất tự nhiên, đất chuyên dùng khoảng 378,4 ha chiếm 3,6%.

Trong thời kỳ năm 1995 - 2000, sử dụng đất đai của huyện theo hướng tận dụng nguồn tài nguyên đất đai sẵn có vào mục đích phát triển kinh tế - xã hội của huyện. Đất chưa sử dụng giảm dần từ 847,8 ha năm 1995 giảm xuống còn 788 ha năm 2000, tốc độ giảm bình quân 1,45/năm trong vòng 5 năm. Tỷ lệ đất chưa sử dụng trong tổng diện tích đất tự nhiên giảm từ 8,2% năm 1995 xuống còn 7,4%. Diện tích đưa vào sản xuất và xây dựng cơ sở hạ tầng tăng lên. Đất đưa vào sản xuất nông nghiệp tăng lên 264,7 ha trong vòng 5 năm. Đất chuyên dùng bình quân tăng 2,6%/năm, trong đó đất sử dụng xây dựng và thổ cư tăng bình quân 11,1% thời kỳ 1996- 2000.

Đất phát triển các công trình thủy lợi phục vụ sản xuất tăng 3,85%/năm trong cùng thời kỳ. Tương ứng với tăng diện tích thủy lợi, diện tích nông nghiệp cũng tăng bình quân 0,6%/năm, trong đó diện tích cây lâu năm tăng 7%/năm trong cùng thời kỳ. Trong cùng thời kỳ này, diện tích đất ở tăng bình quân 1,6%/năm, trong đó diện tích đất ở nông thôn tăng 1,62%/năm và đất ở đô thị tăng 1,24%/năm.

Thực trạng sử dụng đất đai trong huyện, theo kết quả điều tra kinh tế xã hội huyện Tân Trụ năm 2000 cho thấy: đất trồng luá chiếm 94% tổng diện tích đất nông nghiệp, đất màu chiếm 1,6%, đất chăn nuôi chiếm 1,8%, đất dành cho nuôi trồng thủy sản chiếm 1,2%.

Nguồn nước
Nguồn nước mặt trên địa bàn huyện Tân Trụ khá phong phú. Hầu như Tân Trụ được bao quanh bởi hệ thống hai con sông Vàm Cỏ Đông và Vàm Cỏ Tây. Phía sông Vàm Cỏ Đông là 15,5 km và phía sông Vàm Cỏ Tây là 20 km.

Đồng Tháp Mười có tổng lượng trung bình hàng năm khoảng 460 tỷ m3 là nguồn cung cấp nước quan trọng cho sông Vàm Cỏ Tây về mùa khô. Ngoài ra, còn sông Nhật Tảo cùng hệ thống kênh rạch chằng chịt tạo nguồn cung cấp thêm nước mặt cho sản xuất và đời sống của con người.

Nguồn nước mưa
Do chế độ mưa phân phối không đồng đều nên thường gây ra úng cục bộ trong mùa mưa và thiếu nước ngọt trong mùa khô. Nước mưa là nguồn chủ yếu được trữ để sinh hoạt cả năm.

Nguồn nước mặn
Tân Trụ nằm giữa hạ lưu của sông Vàm Cỏ Đông và Vàm Cỏ Tây, cho nên ảnh hưởng chế độ bán nhật triều biển Đông khá mạnh. Vào mùa khô, nước mặn từ cửa Soài Rạp theo cửa sông chảy vào hệ thống kênh nội đồng làm cho quá trình nhiễm mặn xảy ra. Tuy nhiên, nguồn nước mặn cũng là một lợi thế để phát triển sinh thái ngập mặn về thủy sản và lâm nghiệp.

Nguồn nước ngầm
Theo tài liệu đánh giá của Liên đoàn địa chất thủy văn và địa chất công trình năm 1998 cho thấy:

Các tầng chưa nước nông có chất lượng trung bình và kém, hầu như bị nhiễm phèn, không sử dụng trực tiếp được.

Các tầng ở độ sâu 280 - 320 m có chất lượng nước trung bình và tốt có thể cung cấp cho sinh hoạt con người.

Thủy văn
Chế độ thủy văn của huyện chịu tác động mạnh của chế độ bán nhật triều của Biển Đông.

Vào mùa khô thủy triều đưa nước mặn từ cửa Soài Rạp vào nội đồng. Ở hệ thống sông Vàm Cỏ Tây (tại Bến Lức) có số ngày nhiễm mặn khoảng 130 - 160 ngày. Ở hệ thống sông Vàm Cỏ Tây đô mặn S 2g/lít, thường xuất hiện trễ hơn ở sông Vàm Cỏ Đông 12- 20 ngày (xuất hiện vào giữa tháng 2). Ngược lại, vào mùa mưa chế độ dòng chảy chịu tác động của lũ từ hệ thống sông Tiền tràn qua khu vực Đồng Tháp Mười gây ra úng nhiều nơi trên địa bàn.

Mực nước giữa sông Vàm Cỏ Tây và sông Vàm Cỏ Đông chênh nhau khoảng 0,15m. Lợi dụng sự chênh lệch này, vào mùa khô có thể lấy nước tự chảy từ sông Vàm Cỏ Tây vào khu vực nội đồng thuận lợi hơn phía sông Vàm Cỏ Đông. Vào muà mưa có thể tiêu nước qua sông Vàm Cỏ Đông dễ dàng hơn phía sông Vàm Cỏ Tây.

Địa hình và địa chất

Địa hình
Địa hình của huyện Tân Trụ khá bằng phẳng, hơi nghiêng về phía Đông, độ cao trung bình là + 0,85 m.

Địa chất
Địa chất của huyện thuộc loại đất phù sa mới được bồi đắp trên nền đất mềm yếu.

Di tích lịch sử
Trên địa bàn huyện có một số di tích lịch sử như:
 Vàm Nhựt Tảo-nơi người anh hùng Nguyễn Trung Trực đốt cháy tiểu hạm Espérance (Hy Vọng) của Pháp ngày 10 tháng 12 năm 1861;nhỏ|Khu di tích Vàm Nhựt Tảo
 Di tích cách mạng Đám lá tối trời thời kháng chiến chống Mỹ,
 Di tích lịch sử trận đánh Pháp, chợ Mỹ Bình năm 1946;
 Miếu thờ Phúc thần Mai Bá Hương- người tuẫn tiết cùng đoàn thuyền vận lương triều đình nhà Nguyễn năm Ất Dậu 1765.

Kinh tế
Trong cơ cấu kinh tế của huyện, nông nghiệp vẫn còn chiếm tỷ trọng quá cao, trong khi đó công nghiệp còn quá thấp. Đến năm 2000, cơ cấu kinh tế của huyện với khu vực I là 65,4%, khu vực II là 12,8%, khu vực III là 21,5%.

Hướng phát triển của huyện là đẩy mạnh quá trình công nghiệp hoá, thúc đẩy sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng giảm nhanh tỷ trọng nông nghiệp, tăng nhanh tỷ trọng dịch vụ và công nghiệp bằng cách phát triển các ngành công nghiệp chế biến sản phẩm nông nghiệp, với quy mô vừa và nhỏ ở các vùng nông thôn.

Dân số và nguồn nhân lực
Thực trạng phát triển dân số thời kỳ 1991 - 2000:

Theo số liệu thống kê, dân số huyện Tân Trụ năm 2000 là 61,4 ngàn người, trong đó nữ 31,2 ngàn người chiếm 52% và chiếm 4,6% dân số toàn tỉnh. Mật độ dân số khoảng 564 người/km². Dân số Tân Trụ chủ yếu cư trú vùng nông thôn với hơn 54 ngàn dân, chiếm 90% dân số huyện, dân thành thị chỉ 6,0 ngàn người, chiếm 10% dân số.

Dân số từ 15 tuổi trở lên có khoảng 35 ngàn người, chiếm gần 60% dân số toàn huyện. Đây là một nguồn lực quan trọng đóng góp cho phát triển kinh tế xã hội của huyện.

Tốc độ tăng dân số bình quân của huyện là 0,6%, là một trong những huyện có tỷ lệ tăng dân số thấp nhất (trung bình chung của tỉnh là 1,55%).

Thực trạng lao động, việc làm thời kỳ 1991 - 2000.

Lực lượng lao động tham gia hoạt động kinh tế xã hội của huyện đến năm 2000 có khoảng 35.620 người. Trong đó, lực lượng trong độ tuổi có 31.915 người, chiếm 52% tổng dân số huyện và chiếm 90% lực lượng lao động hoạt động trong các ngành kinh tế- xã hội.

Lao động có việc làm thường xuyên khoảng 33.305 người, chiếm 93,5% lực lượng lao động toàn xã hội. Lực lượng lao động thiếu việc làm khoảng 4.863 người, chiếm 13,7% lực lượng lao động toàn xã hội. Lực lượng không có việc làm khoảng 2.315 người, chiếm 6,5% lực lượng lao động xã hội.

Cơ cấu sử dụng lao động trong các ngành nông lâm nghiệp vẫn chiếm tỷ trọng khá cao, khoảng 77,1%, các ngành công nghiệp chỉ khoảng 12,7%, các ngành dịch vụ chiếm gần 10,2%.

Điều tra lao động theo thành phần kinh tế cho thấy, chủ yếu là thành phần cá thể, chiếm gần 82%, công chức Nhà nước chiếm trên 14%, lao động trong các xí nghiệp tư nhân không đáng kể.

Giao thông thủy lợi
Huyện Tân Trụ có vị trí khá thuận lợi, cách Thành phố Tân An 15 km về phía Tây, cách Thành phố Hồ Chí Minh 40 km về phía Bắc. Từ trung tâm huyện có đường ôtô nối với Quốc lộ 1 và quốc lộ 50. Sông Vàm Cỏ Đông và Vàm Cỏ Tây bao boc̣ hai bên, thuận tiện cả về giao thông thủy bộ.

Nguồn nước tưới được cung cấp thường xuyên bởi hai con sông Vàm Cỏ Đông và Vàm Cỏ Tây. Ngoài ra, trên địa bàn huyện còn nhiều nhánh sông như: sông Nhật Tảo, sông Tân Trụ và hệ thống kênh rạch chằng chịt như mạng nhện.

Hệ thống thủy lợi Nhựt Tảo cơ bản khép kín thông qua việc thi công các cống đầu mối (sông rạch thông ra Sông vàm Cỏ Đông và vàm Cỏ Tây) và đê bao ven sông. Hiện nay ngăn được lũ và triều cường, chống được mặn xâm nhập vào nội đồng, chủ động tưới tiêu tương đối tốt.(cần bổ sung thêm về dự án)

Chú thích


title: Usa, Ōita

text:
là một thành phố thuộc tỉnh Ōita, Nhật Bản. Thành phố được thành lập ngày 01 tháng 4 năm 1967.

Đến năm 2003, dân số thành phố là 49.021 người trên diện tích 178,30 km², mật độ 274,94 người/ km².

Tham khảo

Liên kết ngoài
 *Usa official website
Usa Special Attack Monument

Thành phố tỉnh Ōita


title: Bithyniidae

text:
Bithyniidae là một họ ốc trong nhánh Littorinimorpha.

Các chi
 Alocinna Annandale & Prashad, 1919
 Bithynia Leach, 1818 - type genus
 Subgenus Bithynia Leach, 1818
 Subgenus Codiella Locard, 1894
 † Celekenia Andrusov, 1902
 Boreoelona Starobogatov & Streletzkaja, 1967
 Congodoma Mandahl-Barth, 1968
 † Daciella Wenz, 1942
 Digoniostoma Annandale, 1920
 † Euchilus Sandberger, 1870
 † Ferebithynia Kókay, 2006
 Funduella Mandahl-Barth, 1968
 Gabbia Tryon, 1865
 Gabbiella Mandahl-Barth, 1968
 Hydrobioides Nevill, 1884
 Incertihydrobia Verdcourt, 1958
 Jubaia Mandahl-Barth, 1968
 Limnitesta Mandahl-Barth, 1974
 Myosorella Annandale, 1919
 Neumayria de Stefani, 1877
 Parafossarulus Annandale, 1924
 Pseudobithynia Glöer & Pešić, 2006
 Pseudovivipara Annandale, 1918
 Sierraia Conolly, 1929
 † Tylopoma Brusina, 1882
 Wattebledia Crosse, 1886
Genera brought into synonymy
 Bithinia Leach, 1818: synonym of Bithynia Leach, 1818
 Bulimus Scopoli, 1777: synonym of Bithynia Leach, 1818
 Bythinia Stein, 1850: synonym of Bithynia Leach, 1818
 Digyrcidum Locard, 1882: synonym of Bithynia Leach, 1818
 Paraelona Beriozkina & Starobogatov, 1994: synonym of Bithynia Leach, 1818

Chú thích

Tham khảo


title: Bassignac-le-Bas

text:
Bassignac-le-Bas là một xã thuộc tỉnh Corrèze trong vùng Nouvelle-Aquitaine miền trung Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Corrèze

Tham khảo

Bassignaclebas


title: S.S.C. Napoli

text:
Società Sportiva Calcio Napoli, được biết đến với cái tên ngắn gọn là Napoli, là một câu lạc bộ bóng đá chuyên nghiệp của Ý có trụ sở ở Naples và được thành lập vào năm 1926. Phần lớn chiều dài lịch sử, đội bóng chơi ở Serie A.

Napoli đã vô địch Serie A 3 lần vào các năm 1986-87, 1989-90 và 2022-23. Họ cũng vô địch Coppa Italia 6 lần, và ở đấu trường châu lục họ vô địch cúp UEFA vào năm 1988-89. Napoli cũng là câu lạc bộ thành công nhất ở miền Nam nước Ý và đội bóng có số cổ động viên nhiều thứ 4 ở Ý.

Đội bóng đã nhiều lần thay đổi tên từ khi họ lần đầu xuất hiện vào năm 1926; lần quan trọng nhất là vào năm 1964 khi họ đổi từ Associazione Calcio Napoli thành Società Sportiva Calcio Napoli. Lần thay đổi gần đây nhất vào năm 2004 khi đội bóng bị phá sản nhưng được mua lại bởi nhà sản xuất phim Aurelio De Laurentiis với cái tên Câu lạc bộ bóng đá Napoli; Ông đổi lại cái tên thành Società Sportiva Calcio Napoli vào đầu năm 2006.

Lịch sử

Sự xuất hiện của một câu lạc bộ
Câu lạc bộ được thành lập vào năm 1904 với tên "  Câu lạc bộ bóng bàn & cricket Naples  ", đổi tên thành Câu lạc bộ Naples vào năm 1906.

Năm 1922 , câu lạc bộ sáp nhập với Internazionale Napoli và lấy tên là Internaples. Ngày 1 tháng Tám năm 1926, câu lạc bộ được đổi tên thành Associazione Calcio Napoli. Trên thực tế, đó là một sự hợp nhất mới với một câu lạc bộ Neapolitan hoàn toàn mới. Ngày 25 tháng 6 năm 1964, câu lạc bộ được đổi tên thành "Societa Sportiva Calcio Napoli".

Trong hai năm 1968 và 1975 , câu lạc bộ giành được vị trí thứ hai trong giải vô địch nhưng vẫn gặp khó khăn khi đấu với những câu lạc bộ giàu truyền thống như AC Milan hay Juventus . Tuy nhiên, Napoli đã hai lần vô địch Cúp quốc gia Ý ( 1962 và 1976 ).

Vào đầu những năm 1980, việc coi Napoli là một đội bóng hàng đầu là một điều không tưởng, nhưng thập kỷ sau đó thực sự là của người Neapolitan.

Kỷ nguyên Maradona
Lịch sử của Napoli vì thế gắn liền với lịch sử của "Pibe de Oro", Diego Maradona . Vào mùa hè năm 1984, chủ tịch đầy tham vọng Corrado Ferlaino đã chiêu mộ cầu thủ người Argentina từ FC Barcelona. Để chào đón anh, không dưới 70.000 cổ động viên Neapolitan đến sân San Paolo.

Được sử dụng ở giữa bảng xếp hạng hoặc để chống xuống hạng, Napoli đã thay đổi và giành chức vô địch Ý hai lần ( 1987 và 1990 ), thậm chí còn tự trao cho mình cú đúp với Cúp quốc gia Ý năm 1987. Câu lạc bộ cũng giành được hai vị trí thứ hai tại Serie A vào các năm 1988 và 1989.

Ở đấu trường châu Âu, chính bộ đôi người Brazil-Argentina Careca - Maradona đã giúp câu lạc bộ Naples giành chức vô địch UEFA Cup năm 1989 trước đội bóng Đức VfB Stuttgart.

Xung quanh thần đồng, công chúng Naples có cơ hội chứng kiến những tên tuổi lớn như Careca , Ciro Ferrara hay Fernando De Napoli tiến bộ.

Cuộc phiêu lưu tuyệt vời kết thúc với sự ra đi của Diego Maradona, người sau này được xét nghiệm dương tính với cocaine vào cuối mùa giải năm 1991 này và một danh hiệu cuối cùng ( Siêu cúp Ý ).

Dòng dõi tiến bộ
Sau khi Maradona quản lý sai lầm về mặt thể thao vì sự ra đi của anh ấy, đó là tham vọng của câu lạc bộ bị tụt hạng và  vị trí thứ 4 năm 1992 đánh dấu sự kết thúc của một chu kỳ danh giá.

Hết mùa này đến mùa khác, đội bóng này tan rã và dần không còn chiếm được ngôi đầu bảng cho đến khi xuống hạng ở Serie B vào năm 1998 . Sự thăng tiến ở Serie A vào năm 2000 sau đó là một lần bị sa thải nữa minh chứng cho sự sa sút không thể tránh khỏi của câu lạc bộ.

Vào tháng 9 năm 2004 , câu lạc bộ chạm đáy kể từ khi buộc phải xuống hạng Serie C1 sau khi phá sản.

Sự đổi mới của De Laurentiis (2005-2012)
Câu lạc bộ sau đó được Aurelio De Laurentiis mua lại với giá 30 triệu euro và đổi tên thành "Napoli Soccer". Câu lạc bộ giành quyền chơi trận play-off để lên Serie B vào cuối mùa giải 2004-2005. Sau khi sa thải Sambenedettese , CLB Partenopeo đã thua Avellino và phải nghỉ một mùa giải mới tại Serie C.

Trong mùa giải 2005 - 2006 , chủ tịch đã đưa về HLV Edy Reja và thành công trong việc giữ chân tiền đạo người Argentina R. Sosa. SSC Napoli chiêu mộ thủ môn giàu kinh nghiệm Cagliari Calcio , Gennaro Iezzo , hậu vệ của US Catanzaro , Gianluca Grava , Sambenedettese của Uruguay , Mariano Bogliacino và cầu thủ ghi bàn của Pescara , Emanuele Calaiò. Trong mùa giải, João Batista Inacio Pìa, tiền đạo người Brazil từ Bergamo ký hợp đồng với câu lạc bộ. Napoli đã có một khởi đầu xuất sắc ở giải đấu và không bị loại khỏi Cúp quốc gia Ý cho đến vòng 16 vớiRoma . Đội về đích ở vị trí đầu tiên và được thăng hạng ba ngày kể từ cuối mùa giải. Phải mất hai mùa giải câu lạc bộ mới rời khỏi Serie C.

NS 23 tháng 5, 2006, chủ tịch Aurelio De Laurentiis mua lại các danh hiệu cũ và danh hiệu thể thao bị mất do phá sản, do đó công ty lấy lại tên ban đầu và lịch sử của nó: Società Sportiva Calcio Napoli .

Hành động cuối cùng của mùa giải là trận chung kết Serie C1 Supercopa thua Spezia.

Trong chức vô địch Serie B Italia 2006-2007, mục tiêu là leo lên, ngay cả khi vị chủ tịch bỏ mình hai mùa giải để đạt được nó. Mục tiêu thú vị nhưng khó khăn và vì lý do chính đáng, sự hiện diện của các câu lạc bộ như Juventus , Genoa hay Bologna , chắc chắn làm phức tạp nhiệm vụ.

Để hướng tới mục tiêu thăng hạng, đội bóng đã có được những cầu thủ nổi tiếng như Paolo Cannavaro (em trai của Fabio Cannavaro ) ở vị trí trung vệ, Samuele Dalla Bona , và những cầu thủ đáng tin cậy như trung vệ Maurizio Domizzi ( Sampdoria Genoa nhưng được cho Ascoli Calcio 1898 mượn ), Christian Bucchi ( Modena FC ) và tiền vệ tấn công Roberto De Zerbi ( Calcio Catania ), người cùng với Iezzo , Grava , Francesco Montervino, cầu thủ người Uruguay Bogliacino hoặc bộ ba vua phá lướiRoberto Sosa - Piá - Emanuele Calaiò . Ngoài ra, huấn luyện viên Edoardo Reja là người có kinh nghiệm dày dặn ở bóng đá Italia.

Kết thúc một chức vô địch thông thường, đội giành vị trí thứ hai, sau Juventus của Didier Deschamps .

Ngày 10 tháng 6 năm 2007, SSC Napoli chính thức thăng hạng Serie A sau khi có điểm trong trận hòa trước Genoa , cũng được thăng hạng.

Để ổn định lâu dài ở Serie A , câu lạc bộ đang chiêu mộ 5 năm tuyển thủ Uruguay Walter Gargano và cầu thủ người Argentina Ezequiel Lavezzi , niềm hy vọng của người Slovakia là Brescia Marek Hamšík , người cũng đã cam kết 5 năm, tiền đạo người Uruguay và tiền vệ người Ý của Juventus. Turin , Marcelo Zalayeta và Manuele Blasi của Juventus Turin và trung vệ mạnh mẽ của Parma AC , Matteo Contini .

Thất vọng với các hậu vệ của mình, cầu thủ trẻ đầy hy vọng gốc Brazil Fabiano Santacroce đến từ Brescia Calcio trong mùa giải ở vị trí hậu vệ phải. Đổi lại, câu lạc bộ cho Brescia mượn Roberto De Zerbi .

Hàng công gây thất vọng nhưng thủ thành Gennaro Iezzo và hàng thủ của anh, được chỉ huy bởi bộ đôi Paolo Cannavaro - Maurizio Domizzi và cân bằng hơn hẳn kể từ khi F. Santacroce xuất hiện, đội bóng này ổn định ở giữa BXH.

Ở mùa giải 2008-2009, HLV Edoardo Reja đưa hậu vệ cánh 20 tuổi Luigi Vitale về cho Virtus Lanciano theo dạng cho mượn , sau đó anh quyết định chơi sơ đồ 3-5-2 và tăng cường sức mạnh cho hàng tiền vệ. Ông ấy chiêu mộ những cầu thủ cho mục đích này: cầu thủ quốc tế từ Sampdoria Genoa , Christian Maggio nhưng cũng thuận tay trái Daniele Mannini từ Brescia Calcio , và Salvatore Aronica từ Regina , cũng như Michele Pazienza , tiền vệ của Fiorentina . Hàng công gây thất vọng, anh ấy chiêu mộ tiền đạo người Argentina từ CA Independiente ,Denis người Đức , 26 tuổi với giá 9 triệu euro.

Việc thay đổi chiến thuật gặp nhiều khó khăn và một số cầu thủ không còn đủ trình độ, như Grava hay các tiền đạo Nam Mỹ Mariano Bogliacino và Pìa . Napoli sụp đổ vào đầu năm 2009. E. Reja được thay thế bởi cựu huấn luyện viên Roberto Donadoni vào tháng Ba. G. Denis không ghi bàn. Chỉ có Marek Hamsik và Christian Maggio ở Napoli và kết thúc đau đớn ở  vị trí thứ 12 .

Roberto Donadoni thực hiện hàng tá thay đổi trong lực lượng lao động. Daniele Mannini , Luigi Vitale , Manuele Blasi và Marcelo Zalayeta sắp rời câu lạc bộ. Đến thủ môn quốc tế Morgan De Sanctis mà anh ấy mang về từ Tây Ban Nha, hậu vệ Colombia Juan Camilo Zúñiga từ Robur Siena để cạnh tranh với Jesús Dátolo người Argentina , người đã đến vào tháng Giêng năm ngoái từ đàn em của Boca , tiền vệ người Argentina của Sampdoria Hugo Campagnaro và tiền đạo ngôi sao của Udinese , Fabio Quagliarella, ký hợp đồng với giá hơn 18 triệu euro để chơi ở UEFA Champions League mùa giải tới.

Mục tiêu là đứng đầu bảng xếp hạng nhưng từ tháng 10, chủ tịch Aurelio De Laurentiis nhận trách nhiệm của mình: Walter Mazzarri được bổ nhiệm làm huấn luyện viên sau bảy ngày vô địch. Gianluca Grava thức dậy và làm lu mờ Fabiano Santacroce , Christian Maggio bắt đầu chuỗi trận đấu tốt bên cánh phải, Salvatore Aronica bên cánh trái, và Michele Pazienza ở trung tâm sân sau Marek Hamšík lấy lại phong độ. Leandro Rinaudo thời trẻ giành chiến thắng ở hàng tiền vệ nơi tân binh Luca Cigarini, cầu thủ đắt giá thứ hai trong kỳ chuyển nhượng mùa Hè vừa qua được Atalanta Bergamo mua 12 triệu euro lại gây thất vọng. Tuy nhiên, anh được giữ lại cho đến tháng 6 khi Jesús Dátolo được gửi đến Hy Lạp vào giữa mùa giải. Anh ấy được thay thế bởi cựu hậu vệ cánh quốc tế Andrea Dossena của Câu lạc bộ bóng đá Liverpool .

Trong 3 mùa giải, Marek Hamšík xếp trên phần còn lại và bộ đôi Ezequiel Lavezzi - Fabio Quagliarella đang có một mùa giải tốt. Với họ và huấn luyện viên mới, Napoli cán đích ở vị trí thứ sáu; câu lạc bộ Partenopeo do đó sẽ chơi trận play-off của Europa League .

Mục tiêu của kỳ chuyển nhượng là giữ chân Marek Hamšík , vị chủ tịch không linh hoạt. Mặt khác, ông không thể giữ chân Fabio Quagliarella hay Leandro Rinaudo , những người gia nhập Juventus từ Turin . Và câu lạc bộ tách khỏi một số người khác như German Denis (bán cho Udinese Calcio với giá 2 triệu euro), Luca Cigarini cho Sevilla FC và Matteo Contini (cho Real Zaragoza mượn từ tháng Giêng và chuyển nhượng vĩnh viễn), những người không quan trọng nhất. trong nhóm trong mắt của huấn luyện viên.

Mùa giải năm nay được đánh dấu bằng sự xuất hiện dưới dạng cho mượn 3 cầu thủ "tấn công": Cristiano Lucarelli tiền đạo của Parma AC , Hassan Yebda tiền vệ của Benfica Lisbon và đặc biệt là Edinson Cavani , tiền đạo người Uruguay từ Palermo , người sẽ ghi bàn. tổng cộng 104 bàn sau 138 trận cho Napoli.

Napoli kết thúc trên bục nhận giải Serie A sau nhà vô địch AC Milan và thứ hai là Inter Milan .

Cùng lúc đó tại Cúp quốc gia Ý, Azzurri đã bị loại ở tứ kết bởi đội vô địch trong tương lai, Inter Milan .

Tại Europa League , sau khi loại Elfsborg ở play-off (1-0, 2-0), Partenopei rơi vào bảng đấu với Liverpool , Steaua Bucharest và Utrecht . Các Azzurri đích ở vị trí thứ hai sau tiếng Anh với chỉ bảy điểm và đặc biệt là bốn trận hòa. Sau đó, họ gặp Villareal CF ở vòng 16, nhưng bị loại (0-0, 1-2).

Việc tuyển dụng cho mùa giải mới này bao gồm việc giữ lại Edinson Cavani và hoàn thành khóa huấn luyện với các tiền vệ Blerim Dzemaili từ Parma, Marco Donadel từ Fiorentina (nhưng người sẽ gây thất vọng trong mùa giải này) và Gokhan Inler từ Udinese. Cuối cùng, Inter Milan cho mượn tiền đạo Goran Pandev . Các tân binh khác (như hậu vệ người Uruguay, Miguel Britos hay Ignacio Fideleff của Argentina ) sẽ có rất ít thời gian thi đấu ở mùa giải này.

Bị cản trở bởi chiến dịch châu Âu tuyệt đẹp của họ, đội bóng Neapolitans chỉ cán đích ở vị trí thứ 5 trên bảng xếp hạng sau Juventus , AC Milan , Udinese và Lazio Rome .

Ngày 20 tháng 5 năm 2012 Tại Stadio Olimpico , sau khi loại Inter Milan và AC Siena , Napoli phải đối mặt với Juventus , những nhà vô địch của Ý, trong trận chung kết Cúp quốc gia Ý . Các Azzurri giành chiến thắng trong trò chơi 2-0 với các bàn thắng của Edinson Cavani và Marek Hamsik . Đây là  chiếc cúp thứ 4 của họ và là chiếc đầu tiên sau 25 năm.

Danh hiệu
 Serie A
Vô địch (3): 1986–87, 1989–90, 2022-23
 Coppa Italia
Vô địch (6): 1961–62, 1975–76, 1986–87, 2012-13, 2013–14, 2019–20
 Supercoppa Italiana
Vô địch (2): 1990, 2014
UEFA Cup
Vô địch (1): 1988–89
Serie B
Vô địch (1): 1949–50

Đội hình hiện tại

Cho mượn
.

Số áo vinh danh

Vào mùa hè năm 2000, Napoli treo chiếc áo số 10 thuộc về cựu huyền thoại câu lạc bộ Diego Maradona, người đã chơi cho câu lạc bộ từ năm 1984 đến năm 1991. Theo thứ tự, những cầu thủ cuối cùng mặc áo số 10 là Fausto Pizzi (1995–1996), Beto (1996–1997), Igor Protti trong 1997–1998 là cầu thủ cuối cùng thi đấu và ghi bàn với áo số 10 ở Serie A và Claudio Bellucci trong các mùa 1998–1999 và 1999–2000 ở Serie B. Karl Corneliusson mặc áo số 10 trong mùa giải 2004–2005 tại Serie C. Ở Serie C, các cầu thủ xuất phát phải mặc áo số 1-11.

Tuy nhiên, vì lý do pháp lý, con số này đã được phát hành lại trên áo xanh từ 2004 đến 2006 Serie C1, một giải đấu có đánh số cũ từ 1 đến 11. Cầu thủ cuối cùng mặc và ghi bàn với chiếc áo này trong một trận đấu chính thức là Mariano Bogliacino. trong trận đấu trên sân nhà ngày 18 tháng 5 năm 2006 với Spezia, hợp lệ cho trận chung kết Supercoppa di Lega Serie C1; Vị trí cao nhất thuộc về anh ấy trong lần xuất hiện cuối cùng trong giải vô địch, ngày 12 tháng 5 năm 2006 trong trận đấu trên sân nhà với Lanciano. Tuy nhiên, chỉ liên quan đến chức vô địch, vinh dự thuộc về cầu thủ bóng đá người Argentina Roberto Sosa, sự khác biệt là người cuối cùng khoác áo số 10 tại San Paolo và đồng thời ghi bàn trong trận đấu với Frosinone vào ngày 30 tháng 4 năm 2006.

Chủ tịch

Huấn luyện viên
<div style="font-size:100%">

Tham khảo

Liên kết ngoài

Kỉ lục và thống kê

Tham khảo

Liên kết ngoài

 website chính thức  /

Câu lạc bộ bóng đá Ý
Văn hóa ở Napoli
C


title: Adicella melanella

text:
Adicella melanella là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Chú thích

Adicella


title: Tipula belemensis

text:
Tipula belemensis là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Monolepta biimpressa

text:
Monolepta biimpressa là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev miêu tả khoa học năm 2005.

Chú thích

Tham khảo

Monolepta


title: Người Đức

text:
Người Đức (tiếng Đức: Deutsche) là khái niệm để chỉ người thuộc sắc tộc Đức (bao gồm người Áo), có cùng văn hóa và nguồn gốc, nói tiếng Đức là tiếng mẹ đẻ. Trong tiếng Việt, người Đức còn được dùng để chỉ những người có quốc tịch Đức, dù họ không có sắc tộc Đức (những người nước ngoài nhập cư vào Đức).

Ngoài khoảng 100 triệu người nói tiếng Đức là ngôn ngữ mẹ đẻ thì còn có khoảng 80 triệu người trên thế giới tự coi là người Đức. Ngoài ra còn có khoảng 70 triệu người gốc Đức (chủ yếu ở Hoa Kỳ, Brazil, Ý, Pháp và Canada), những người này không nói tiếng Đức là ngôn ngữ chính nhưng vẫn nhận họ có gốc Đức. Do vậy, dân số người Đức trên thế giới ước lượng vào khoảng từ 75 tới 160 triệu người. Tại Hoa Kỳ, trong cuộc điều tra dân số năm 2000, có 15% dân số Mỹ nhận họ là người Đức, nhiều hơn bất cứ nhóm tộc người nào khác. Người Đức cũng là dân tộc bản địa tại Áo.

Trong lịch sử, người Đức đã mang lại cho loài người những thành tựu lớn về khoa học, văn học, triết học, âm nhạc và mĩ thuật. Những tác phẩm văn chương, kịch nghệ Đức cận đại như Götz von Berlichingen, Faust hay Der zerbrochne Krug đều trở nên bất hủ. Ngay từ buổi đầu lịch sử, người Đức đã trở nên nổi tiếng, với công cuộc đấu tranh chống sự xâm phạm của người La Mã. Những thành tựu ban đầu đó đã mở đường cho dân tộc Đức trở thành một dân tộc lớn mạnh. Trong suốt chiều dài lịch sử đầy biến động của dân tộc, cả dân tộc Đức đã có thời bị chia cắt, trước khi đất nước được nhất thống vào năm 1871 dưới thời Đế quốc Đức. Trong ngành sử học, người Đức cũng có những tên tuổi lỗi lạc như Leopold von Ranke, Heinrich von Trietschke,... Người Đức còn có nhiều danh nhân lỗi lạc về tôn giáo, chính trị, quân sự như Martin Luther, Friedrich II Đại Đế, Karl von Clausewitz, Otto von Bismarck, hay Gustav Stresemann.... Cho đến nay, dân tộc Đức vẫn đóng vai trò quan trọng trong tình hình thế giới.

Từ nguyên

Tên gốc của dân tộc Đức trong tiếng họ là Deutsche, xuất phát từ từ ngữ tiếng Thượng German cổ diutisc (chuyển ngữ từ diot "tộc người"), chỉ đến "ngôn ngữ của dân tộc" trong tiếng German cổ.

Tên tiếng Anh là "Germans" bắt đầu được sử dụng khi danh tướng La Mã Julius Caesar đặt tên này cho người Đức, lấy từ một từ ngữ tiếng Gô-lơ chỉ dân tộc sống ở phía đông sông Rhine, hình như có nghĩa là "dân lân bang".

Lịch sử

Người Đức là một dân tộc German, là một tộc người thiểu số vươn lên trong thời kỳ Trung Cổ. Trong Đế quốc La Mã Thần thánh đa sắc tộc, Hòa ước Westfalen (1648) đã vạch ra một vùng đất là nước Đức ngày nay.

Trong lịch sử nhân loại, người Đức đã có truyền thống hào hùng từ thuở xa xưa mơ hồ, khi tù trưởng Hermann lãnh đạo nhân dân đánh bại cuộc xâm lược của người La Mã trong trận đánh khốc liệt trong rừng Teutoburg vào năm 9, diệt gọn ba binh đoàn Lê dương La Mã. Nhờ đó, người Đức đã hoàn thành công cuộc đấu tranh buổi đầu giải phóng dân tộc và dần dần dựng xây nền văn hóa riêng của mình. Qua cuốn sử "Germania" của nhà sử học Tacitus người La Mã, chúng ta biết rằng từ thời kỳ cổ đại, người Đức đã trở thành một dân tộc dũng mãnh, ngoan cường, có tinh thần thượng võ. Chính tại nước Đức, ngọn lửa của phong trào tôn giáo Kháng Cách đã được vị thầy tu Martin Luther - người anh hùng "Hercules trên đất Đức" hoặc là "chim sơn ca trên đất Đức" - thổi lên vào năm 1517, mở đầu cho một dân tộc Đức vững chắc, đoàn kết và thống nhất.

Người Đức có thêm quốc tịch khác
Theo điều tra dân số vào ngày 9.5.2011 thì 4,3 triệu người Đức có thêm một quốc tịch khác, trong đó 690.000 có quốc tịch Ba Lan, 570.000 quốc tịch Nga, 530.000 quốc tịch Thổ Nhĩ Kỳ.

Chú thích

Nhóm sắc tộc German
Nhóm sắc tộc ở Đức


title: 641

text:
Năm 641 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 641


title: Pterostemma

text:
Pterostemma là một chi thực vật có hoa trong họ, Orchidaceae.

Xem thêm
Danh sách các chi Phong lan

Tham khảo

Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (1999). Genera Orchidacearum 1. Oxford Univ. Press.
Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2001). Genera Orchidacearum 2. Oxford Univ. Press.
Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2003). Genera Orchidacearum 3. Oxford Univ. Press
Berg Pana, H. 2005. Handbuch der Orchideen-Namen. Dictionary of Orchid Names. Dizionario dei nomi delle orchidee. Ulmer, Stuttgart

Danh sách các chi phong lan
Phân họ Lan
Cymbidieae


title: 6482 Steiermark

text:
6482 Steiermark (1989 AF7) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 10 tháng 1 năm 1989 bởi F. Borngen ở Tautenburg.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 6482 Steiermark

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1989


title: Saint-Vincent, Haute-Garonne

text:
Saint-Vincent  là một xã ở tỉnh Haute-Garonne vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Xã Saint-Thomas, Haute-Garonne nằm ở khu vực có độ cao 250 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintvincent


title: Quận Morgan, Kentucky

text:
Quận Morgan là một quận thuộc tiểu bang Kentucky, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo Daniel Morgan. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số 13.948 người. Quận lỵ đóng ở West Liberty.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích , trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ chính

Quận giáp ranh
Quận Rowan (tây bắc)
Quận Elliott (bắc)
Quận Lawrence (đông bắc)
Quận Johnson (đông)
Quận Magoffin (đông nam)
Quận Wolfe (tây nam)
Quận Menifee (tây)

Khu bảo tồn quốc gia
Rừng quốc gia Daniel Boone (một phần)

Thông tin nhân khẩu

Trong cuộc tổng điều tra dân số năm 2000 có 13.948 người, 4.752 căn nhà và 3.567 gia đình đang sinh sống trong hạt.

Tham khảo

Quận của Kentucky


title: Mortoniella atenuata

text:
Mortoniella atenuata là một loài Trichoptera trong họ Glossosomatidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Mortoniella


title: Riós

text:
Riós là một đô thị trong tỉnh Ourense, thuộc vùng Galicia ở tây bắc Tây Ban Nha. Dân số 2032 (Spanish 2006 Census) và diện tích 114 km².

Tài liệu
 Xosé Lois Foxo. Cancioneiro das Terras do Riós, Vol. I. Diputación Provincial de Ourense, 2007.
 R. Otero Pedrayo, Historia de Galiza, Ed. Nos, 1962
 Xerardo Dasairas Valsa. Crónicas rexiomontanas, Mancomunidade de Concellos da Comarca de Monterrei, 1999
 Xerardo Dasairas Valsa. O Entroido en Terras de Monterrrei. Edicións do Cumio, 1990.
 Pedro González de Ulloa. Descripción de los Estados de la Casa de Monterrey en Galicia (1777). CEG, anexo IV 1950
 Fernando Cabeza Quiles. Os Nomes de Lugar. Ed. Xerais, 1992

Tham khảo

 Riós photos: http://www.pueblos-espana.org/galicia/orense/rios/
 Castrelo de Cima page: http://castrelos.blogia.com/
 Castrelo de Abaixo photos: http://castrelodeabaixo.blogspot.com/

Đô thị ở Ourense


title: Isona i Conca Dellà

text:
Isona i Conca Dellà là một đô thị trong tỉnh Lleida, cộng đồng tự trị Cataluña Tây Ban Nha. Đô thị Isona i Conca Dellà có diện tích là 135,3 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 1150 người với mật độ 8,5 người/km². Đô thị Isona i Conca Dellà có cự ly km so với tỉnh lỵ Lleida.

Tham khảo

Đô thị ở Lérida


title: Casirate d'Adda

text:
Casirate d'Adda là một đô thị ở tỉnh Bergamo trong vùng Lombardia của nước Ý, có vị trí cách khoảng 30 km về phía đông của Milano và khoảng 25 km về phía tây nam của Bergamo. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 3.622 người và diện tích là 10,2 km².

Đô thị Casirate d'Adda có các frazione (đơn vị cấp dưới) Cascine San Pietro.

Casirate d'Adda giáp các đô thị: Arzago d'Adda, Calvenzano, Cassano d'Adda, Rivolta d'Adda, Treviglio.

Biến động dân số

Tham khảo

Thành phố và thị trấn ở Lombardia
Đô thị tỉnh Bergamo


title: Neobrotica linigera

text:
Neobrotica linigera là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1887.

Chú thích

Tham khảo

Neobrotica


title: Trotocraspeda

text:
Trotocraspeda là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae


title: Isotes semiflava

text:
Isotes semiflava là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Germar miêu tả khoa học năm 1824.

Chú thích

Tham khảo

Isotes


title: Vijayraghavgarh

text:
Vijayraghavgarh là một thị xã và là một nagar panchayat của quận Katni thuộc bang Madhya Pradesh, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Vijayraghavgarh có dân số 7157 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Vijayraghavgarh có tỷ lệ 67% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 76%, và tỷ lệ cho phái nữ là 56%. Tại Vijayraghavgarh, 16% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Madhya Pradesh


title: Perdita xerophila

text:
Perdita xerophila là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1962.

Chú thích

Tham khảo

Perdita
Động vật được mô tả năm 1962


title: Sloanea shankii

text:
Sloanea shankii là một loài thực vật thuộc họ Elaeocarpaceae. Đây là loài đặc hữu của Honduras.

Chú thích

Tham khảo
 Nelson, C. 1998. Sloanea shankii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Honduras
Sloanea
Thực vật cực kỳ nguy cấp


title: Kim tự tháp

text:
Kim tự tháp (chữ Hán: 金字塔, có nghĩa là tháp hình chữ "kim" 金) là một cấu trúc có các mặt bên ngoài của nó là hình tam giác và hội tụ về một bậc ở đỉnh, làm cho hình dạng gần giống như một kim tự tháp theo nghĩa hình học. Đáy của hình chóp có thể là hình tam giác, hình tứ giác hoặc hình đa giác bất kỳ. Như vậy, một hình chóp có ít nhất ba mặt ngoài tam giác (ít nhất bốn mặt kể cả đáy). Kim tự tháp hình vuông, có đáy là hình vuông và bốn mặt ngoài là hình tam giác, là một phiên bản thông thường.

Thiết kế của một kim tự tháp, với phần lớn các trọng lượng gần với mặt đất, và với pyramidion ở đỉnh, phương tiện mà ít tài liệu cấp cao hơn trong kim tự tháp sẽ được đẩy xuống từ trên cao. Sự phân bố trọng lượng này cho phép các nền văn minh ban đầu tạo ra các công trình kiến trúc hoành tráng và ổn định.

Các nền văn minh ở nhiều nơi trên thế giới đã xây dựng kim tự tháp. Kim tự tháp lớn nhất về thể tích là Đại kim tự tháp Cholula, ở bang Puebla của Mexico. Trong hàng nghìn năm, các công trình kiến trúc lớn nhất trên Trái đất là kim tự tháp — đầu tiên là Kim tự tháp Đỏ ở Dashur Necropolis và sau đó là Đại kim tự tháp Khufu, cả hai đều ở Ai Cập — sau này là một trong Bảy kỳ quan của Thế giới Cổ đại vẫn còn sót lại.

Kim tự tháp

Lưỡng Hà
Người Lưỡng Hà xây dựng các công trình kiến trúc hình kim tự tháp sớm nhất, được gọi là ziggurat. Trong thời cổ đại, chúng được sơn sáng bằng vàng hay đồng. Vì chúng được xây bằng gạch bùn được phơi nắng nên rất ít dấu tích của chúng. Ziggurat được xây dựng bởi người Sumer, người Babylon, người Elamite, người Akkadia và người Assyria cho các tôn giáo địa phương. Mỗi ziggurat là một phần của khu phức hợp đền thờ bao gồm các tòa nhà khác. Tiền thân của ziggurat là các bệ nâng có từ thời Ubaid  trong thiên niên kỷ thứ tư TCN. Các ziggurat sớm nhất bắt đầu vào gần cuối Thời kỳ Sơ kỳ. Những chiếc ziggurat Mesopotamian mới nhất có niên đại từ thế kỷ thứ 6 TCN.

Được xây dựng theo các tầng nghiêng trên một nền tảng hình chữ nhật, hình bầu dục hoặc hình vuông, ziggurat là một cấu trúc hình chóp với đỉnh bằng phẳng. Gạch nung từ mặt trời tạo nên lõi của ziggurat với mặt ngoài là gạch nung. Các mặt ngoài thường được tráng men với nhiều màu sắc khác nhau và có thể có ý nghĩa chiêm tinh. Các vị vua đôi khi được khắc tên trên những viên gạch tráng men này. Số lượng các cấp dao động từ hai đến bảy. Người ta cho rằng họ có các đền thờ trên đỉnh, nhưng không có bằng chứng khảo cổ học cho điều này và bằng chứng văn bản duy nhất là của Herodotus. Có thể đi đến ngôi đền bằng một loạt đường dốc ở một bên của ziggurat hoặc bằng một đoạn đường xoắn ốc từ chân đến đỉnh.

Ai Cập

Các kim tự tháp nổi tiếng nhất là kim tự tháp Ai Cập - những công trình kiến trúc khổng lồ được xây bằng gạch hoặc đá, một số trong số đó là một trong những công trình xây dựng lớn nhất thế giới. Chúng được tạo hình như một tham chiếu đến các tia sáng mặt trời. Hầu hết các kim tự tháp đều có bề mặt đá vôi trắng được đánh bóng, có độ phản chiếu cao, để tạo cho chúng vẻ sáng bóng khi nhìn từ xa. Capstone thường được làm bằng đá cứng - đá granit hoặc đá bazan - và có thể được mạ vàng, bạc hoặc điện và cũng sẽ có độ phản chiếu cao. Sau năm 2700 trước Công nguyên, người Ai Cập cổ đại bắt đầu xây dựng các kim tự tháp, cho đến khoảng năm 1700 trước Công nguyên. Kim tự tháp đầu tiên được xây dựng trong Vương triều thứ ba bởi Pharaoh Djoser và kiến trúc sư Imhotep của ông. Kim tự tháp bậc thang này bao gồm sáu cột buồm xếp chồng lên nhau. Kim tự tháp Ai Cập lớn nhất là những kim tự tháp ở quần thể kim tự tháp Giza.

Tuổi của các kim tự tháp đạt đến đỉnh cao tại Giza vào năm 2575–2150 TCN. Các kim tự tháp Ai Cập cổ đại trong hầu hết các trường hợp đều được đặt ở phía tây sông Nile vì linh hồn của vị pharaoh thần thánh có ý nghĩa kết hợp với mặt trời trong quá trình hạ xuống trước khi tiếp tục với mặt trời trong vòng vĩnh cửu của nó. Tính đến năm 2008, khoảng 135 kim tự tháp đã được phát hiện ở Ai Cập. Đại kim tự tháp Giza là lớn nhất ở Ai Cập và là một trong những đại kim tự tháp lớn nhất thế giới. Với độ cao 481 ft, nó là tòa nhà cao nhất thế giới cho đến khi Nhà thờ Lincoln được hoàn thành vào năm 1311 sau Công nguyên. Căn cứ rộng hơn  trong khu vực. Đại kim tự tháp Giza là một trong bảy kỳ quan của thế giới cổ đại. Nó là người duy nhất tồn tại đến thời hiện đại. Người Ai Cập cổ đại phủ đá vôi trắng đánh bóng lên mặt kim tự tháp, chứa một lượng lớn vỏ sò hóa thạch. Nhiều viên đá ốp đã rơi xuống hoặc được lấy ra để xây dựng ở Cairo.

Hầu hết các kim tự tháp đều nằm gần Cairo, chỉ có một kim tự tháp hoàng gia nằm ở phía nam Cairo, tại quần thể đền thờ Abydos. Kim tự tháp ở Abydos, Ai Cập được ủy quyền bởi Ahmose I, người đã thành lập Vương triều thứ 18 và Vương quốc Mới. Việc xây dựng các kim tự tháp bắt đầu từ Vương triều thứ ba với triều đại của Vua Djoser. Các vị vua đầu tiên như Snefru đã xây dựng một số kim tự tháp, với các vị vua tiếp theo đã tăng thêm số lượng kim tự tháp cho đến cuối thời Trung Vương quốc.

Vị vua cuối cùng xây dựng các kim tự tháp hoàng gia là Ahmose, với các vị vua sau này giấu lăng mộ của họ trên những ngọn đồi, chẳng hạn như những ngôi mộ trong Thung lũng các vị vua ở Bờ Tây của Luxor. Ở Medinat Habu, hay Deir el-Medina, các kim tự tháp nhỏ hơn được xây dựng bởi các cá nhân. Các kim tự tháp nhỏ hơn với các cạnh dốc hơn cũng được xây dựng bởi người Nubia, những người cai trị Ai Cập trong thời kỳ Hậu kỳ.

Sudan

Trong khi các kim tự tháp gắn liền với Ai Cập, quốc gia Sudan có 220 kim tự tháp còn tồn tại, nhiều nhất trên thế giới. Kim tự tháp Nubian được xây dựng (khoảng 240 kim tự tháp trong số đó) tại ba địa điểm ở Sudan để làm lăng mộ cho các vị vua và hoàng hậu của Napata và Meroë. Kim tự tháp Kush, còn được gọi là Kim tự tháp Nubian, có những đặc điểm khác với kim tự tháp của Ai Cập. Các kim tự tháp Nubian được xây dựng ở một góc dốc hơn so với các kim tự tháp ở Ai Cập. Các kim tự tháp vẫn được xây dựng ở Sudan vào cuối năm 200 sau Công nguyên.

Nigeria
Một trong những công trình kiến trúc độc đáo của nền văn hóa Igbo là Kim tự tháp Nsude, tại thị trấn Nsude của Nigeria, phía bắc Igboland. Mười cấu trúc kim tự tháp được xây dựng bằng đất sét / bùn. Phần cơ sở đầu tiên là 60 ft. theo chu vi và 3 ft. chiều cao. Ngăn xếp tiếp theo là 45 ft. theo chu vi. Các chồng hình tròn tiếp tục, cho đến khi nó lên đến đỉnh. Các công trình kiến trúc là đền thờ cho thần Ala, người được cho là cư ngụ trên đỉnh. Một cây gậy được đặt trên đỉnh tượng trưng cho nơi ở của thần. Các cấu trúc được đặt thành từng nhóm năm người song song với nhau. Bởi vì nó được xây dựng bằng đất sét / bùn giống như Deffufa của Nubia, thời gian đã khiến nó phải trả giá bằng việc phải tái thiết định kỳ.

Hy Lạp
Pausanias (thế kỷ thứ 2 sau Công nguyên) đề cập đến hai tòa nhà giống như kim tự tháp. Một tòa cách phía tây nam của cấu trúc vẫn còn đứng vững tại Hellenikon 19 km (12 mi), một ngôi mộ chung cho những người lính đã chết trong cuộc đấu tranh huyền thoại giành ngai vàng của Argos và một ngôi mộ khác mà ông được cho là ngôi mộ của Argives bị giết trong một trận chiến vào khoảng năm 669/8 TCN.. Không có cái nào trong số này vẫn tồn tại và không có bằng chứng cho thấy chúng giống kim tự tháp Ai Cập.

Ngoài ra còn có ít nhất hai cấu trúc giống như kim tự tháp còn sót lại vẫn còn tồn tại để nghiên cứu, một ở Hellenikon và một ở Ligourio / Ligurio, một ngôi làng gần nhà hát cổ Epidaurus. Những tòa nhà này không được xây dựng theo cách giống như các kim tự tháp ở Ai Cập. Chúng có những bức tường dốc vào bên trong nhưng khác với những bức tường không có sự tương đồng rõ ràng với các kim tự tháp Ai Cập. Họ có các phòng lớn ở trung tâm (không giống như kim tự tháp Ai Cập) và cấu trúc Hellenikon là hình chữ nhật chứ không phải hình vuông, ☃☃ có nghĩa là các bên không thể gặp nhau tại một điểm. ☃☃ Đá được sử dụng để xây dựng các công trình này là đá vôi được khai thác tại địa phương và được cắt cho vừa vặn, không thành các khối tự do như Đại kim tự tháp Giz

Niên đại của các cấu trúc này được tạo ra từ các mảnh vỡ nồi được khai quật từ sàn nhà và trên mặt đất. Các niên đại mới nhất hiện có từ niên đại khoa học đã được ước tính vào khoảng thế kỷ 5 và 4. Thông thường kỹ thuật này được sử dụng để xác định niên đại đồ gốm, nhưng ở đây các nhà nghiên cứu đã sử dụng nó để xác định niên đại của các mảnh đá từ các bức tường của cấu trúc. Điều này đã tạo ra một số cuộc tranh luận về việc liệu những cấu trúc này có thực sự lâu đời hơn Ai Cập hay không, đây là một phần của cuộc tranh cãi về Athena Đen.

Mary Lefkowitz đã chỉ trích nghiên cứu này. Cô gợi ý rằng một số nghiên cứu được thực hiện không phải để xác định độ tin cậy của phương pháp xác định niên đại, như đã được đề xuất, mà là để sao lưu một giả định về tuổi và đưa ra những điểm nhất định về kim tự tháp và nền văn minh Hy Lạp. Cô lưu ý rằng không chỉ các kết quả không chính xác lắm, mà các cấu trúc khác được đề cập trong nghiên cứu thực tế không phải là kim tự tháp, ví dụ một ngôi mộ được cho là lăng mộ của Amphion và Zethus gần Thebes, một cấu trúc ở Stylidha (Thessaly) là chỉ là một bức tường dài, v.v. Cô cũng lưu ý khả năng những viên đá có niên đại có thể đã được tái chế từ các công trình xây dựng trước đó. Bà cũng lưu ý rằng nghiên cứu trước đó từ những năm 1930, được xác nhận bởi Fracchia vào những năm 1980 đã bị bỏ qua. Cô lập luận rằng họ đã tiến hành nghiên cứu của mình bằng cách sử dụng một phương pháp luận mới lạ và chưa được kiểm chứng trước đó để xác nhận một lý thuyết định trước về tuổi của những cấu trúc này.

Liritzis trả lời trong một bài báo xuất bản năm 2011, nói rằng Lefkowitz đã không hiểu và giải thích sai về phương pháp luận.

Tây Ban Nha
Kim tự tháp Güímar đề cập đến sáu cấu trúc bậc thang, hình kim tự tháp hình chữ nhật, được xây dựng từ đá nham thạch mà không sử dụng vữa. Chúng nằm ở quận Chacona, một phần của thị trấn Güímar trên đảo Tenerife thuộc quần đảo Canary. Các cấu trúc có niên đại từ thế kỷ 19 và chức năng ban đầu của chúng được giải thích là sản phẩm phụ của kỹ thuật nông nghiệp đương đại.

Autochthonous Guanche truyền thống cũng như còn sống sót hình ảnh chỉ ra rằng cấu trúc tương tự (còn được gọi là "Morras", "Majanos", "Molleros", hoặc "Paredones") có thể đã được tìm thấy ở nhiều nơi trên đảo trong quá khứ. Tuy nhiên, theo thời gian chúng đã bị tháo dỡ và sử dụng như một vật liệu xây dựng rẻ tiền. Bản thân ở Güímar có chín kim tự tháp, chỉ có sáu trong số đó còn tồn tại.

Trung Quốc

Có rất nhiều ngôi mộ vuông có đỉnh bằng phẳng ở Trung Quốc. Hoàng đế đầu tiên Tần Thủy Hoàng (khoảng năm 221 trước Công nguyên, người đã thống nhất 7 vương quốc thời Tiền đế quốc) được chôn cất dưới một gò đất lớn bên ngoài Tây An ngày nay. Trong những thế kỷ tiếp theo, khoảng hơn chục hoàng gia triều đại nhà Hán cũng được chôn cất dưới các công trình đất hình chóp bằng phẳng.

Trung Bộ châu Mỹ

Một số nền văn hóa Trung Bộ châu Mỹ cũng xây dựng các công trình kiến trúc hình kim tự tháp. Các kim tự tháp Mesoamerican thường có bậc thang, với các ngôi đền trên đỉnh, giống với ziggurat Mesopotamian hơn là kim tự tháp Ai Cập.

Kim tự tháp lớn nhất về thể tích là Đại kim tự tháp Cholula, ở bang Puebla của Mexico. Được xây dựng từ thế kỷ thứ 3 trước Công nguyên đến thế kỷ thứ 9 sau Công nguyên, kim tự tháp này được coi là tượng đài lớn nhất từng được xây dựng ở bất kỳ đâu trên thế giới và vẫn đang được khai quật. Kim tự tháp lớn thứ ba trên thế giới, Kim tự tháp Mặt trời, tại Teotihuacan cũng nằm ở México. Có một kim tự tháp khác thường với mặt bằng hình tròn tại địa điểm Cuicuilco, hiện nằm bên trong Thành phố Mexico và hầu hết được bao phủ bởi dung nham từ một vụ phun trào của Núi lửa Xitle vào thế kỷ 1 trước Công nguyên. Có một số kim tự tháp bậc tròn được gọi là Guachimontones ở Teuchitlán, Jalisco.

Các kim tự tháp ở Mexico thường được dùng làm nơi hiến tế con người. Theo Michael Harner, đối với việc tái thánh hiến Đại kim tự tháp Tenochtitlan vào năm 1487, ở đó, theo Michael Harner, "một nguồn cho biết 20.000, nguồn khác là 72.344, và một số đưa ra 80.400".

Mỹ và Canada

Nhiều xã hội thổ dân châu Mỹ thời tiền Colombo ở Bắc Mỹ cổ đại đã xây dựng các cấu trúc đất hình chóp lớn được gọi là gò nền. Trong số những công trình kiến trúc lớn nhất và nổi tiếng nhất là Monks Mound tại địa điểm Cahokia, nơi trở thành Illinois, được hoàn thành vào khoảng năm 1100 sau Công nguyên, có phần đế lớn hơn cả Đại kim tự tháp ở Giza. Nhiều gò đất trải qua nhiều đợt xây dựng theo chu kỳ, một số trở nên khá lớn. Chúng được cho là đã đóng một vai trò trung tâm trong đời sống tôn giáo của người dân xây gò và các công dụng được ghi nhận bao gồm bệ nhà của tù trưởng bán công, bệ đền thờ công cộng, bệ nhà xác, bệ nhà mồ, bệ đất / nhà phố, dinh thự bệ, nền vuông và bệ rotunda, và bệ khiêu vũ. Các nền văn hóa đã xây dựng các gò đất bao gồm văn hóa Troyville, văn hóa Coles Creek, văn hóa Plaquemine và văn hóa Mississippi.

Đế quốc La Mã

Kim tự tháp Cestius cao 27 mét được xây dựng vào cuối thế kỷ 1 trước Công nguyên và vẫn tồn tại cho đến ngày nay, gần với Porta San Paolo. Một cái khác, tên là Meta Romuli, đứng ở Ager Vaticanus (Borgo ngày nay), đã bị phá hủy vào cuối thế kỷ 15.

Châu Âu thời Trung Cổ
Kim tự tháp đôi khi được sử dụng trong kiến trúc Thiên chúa giáo của thời kỳ phong kiến, ví dụ như tháp của Nhà thờ Gothic San Salvador của Oviedo.

Ấn Độ
Nhiều kim tự tháp đền thờ bằng đá granit khổng lồ được làm ở Nam Ấn Độ dưới thời Đế chế Chola, nhiều trong số đó vẫn còn được sử dụng trong tôn giáo ngày nay. Ví dụ về các ngôi đền kim tự tháp như vậy bao gồm Đền Brihadisvara ở Thanjavur, Đền Brihadisvara ở Gangaikonda Cholapuram và Đền Airavatevara ở Darasuram. Tuy nhiên, ngôi đền có diện tích lớn nhất là đền Ranganathaswamy ở Srirangam, Tamil Nadu. Ngôi đền Thanjavur được xây dựng bởi Raja Raja Chola vào thế kỷ 11. Đền Brihadisvara được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới vào năm 1987; Đền Gangaikondacholapuram và Đền Airavatevara tại Darasuram đã được thêm vào làm phần mở rộng cho đền này vào năm 2004.

Indonesia

Bên cạnh menhir, bàn đá, và tượng đá; Văn hóa cự thạch Austronesian ở Indonesia cũng có các cấu trúc kim tự tháp bậc thang bằng đất và đá được gọi là punden berundak như được phát hiện ở địa điểm Pangguyangan gần Cisolok  và ở Cipari gần Kuningan. Việc xây dựng các kim tự tháp bằng đá dựa trên tín ngưỡng bản địa rằng núi và nơi cao là nơi ở của linh hồn tổ tiên.

Kim tự tháp bậc thang là thiết kế cơ bản của di tích Phật giáo Borobudur thế kỷ thứ 8 ở Trung Java. Tuy nhiên, những ngôi đền sau này được xây dựng ở Java đã bị ảnh hưởng bởi kiến trúc Ấn Độ giáo của Ấn Độ, như được trưng bày bởi những ngọn tháp cao chót vót của đền Prambanan. Vào thế kỷ 15, Java vào cuối thời kỳ Majapahit chứng kiến sự hồi sinh của các yếu tố bản địa Austronesian được trưng bày bởi ngôi đền Sukuh có phần giống kim tự tháp Mesoamerican, và cũng là kim tự tháp bậc thang của Núi Penanggungan.

Peru
Các nền văn hóa Andes đã sử dụng các kim tự tháp trong các cấu trúc kiến trúc khác nhau như các kim tự tháp ở Caral, Tucume và Chavín de Huantar.

Các ví dụ hiện đại

 Kim tự tháp Louvre ở Paris, Pháp, trong khuôn viên của Bảo tàng Louvre, là một công trình kiến trúc bằng kính dài 20,6 mét (khoảng 70 foot) đóng vai trò như một lối vào bảo tàng. Nó được thiết kế bởi kiến trúc sư người Mỹ IM Pei và được hoàn thành vào năm 1989. Pyramide Inversée (Kim tự tháp ngược) được trưng bày trong trung tâm mua sắm Louvre dưới lòng đất.
 Ngôi làng Tama-Re là một tập hợp các tòa nhà và đài tưởng niệm theo chủ đề Ai Cập được thành lập gần Eatonton, Georgia bởi những người Nuwaubians vào năm 1993, hầu hết đã bị phá hủy sau khi bị chính phủ tịch thu năm 2005.
 Khách sạn Luxor ở Las Vegas, Hoa Kỳ, là một kim tự tháp thật cao 30 tầng với ánh sáng chiếu từ đỉnh.
 Đấu trường Kim tự tháp 32 tầng ở Memphis, Tennessee (một thành phố được đặt theo tên của thủ đô Ai Cập cổ đại, tên của chính nó được lấy từ tên của một trong những kim tự tháp của nó). Được xây dựng vào năm 1991, đây là sân nhà cho chương trình bóng rổ nam của Đại học Memphis và Memphis Grizzlies của Hiệp hội Bóng rổ Quốc gia cho đến năm 2004.
 Kim tự tháp Walter, ngôi nhà của các đội bóng rổ và bóng chuyền của Đại học Bang California, Long Beach, khuôn viên ở California, Hoa Kỳ, là một kim tự tháp màu xanh da trời thật cao 18 tầng.
 Kim tự tháp Transamerica 48 tầng ở San Francisco, California, được thiết kế bởi William Pereira, một trong những biểu tượng của thành phố.
 Khách sạn Ryugyong 105 tầng ở Bình Nhưỡng, miền Bắc Triều Tiên.
 Từng là bảo tàng / đài tưởng niệm ở Tirana, Albania thường được biết đến với cái tên " Kim tự tháp Tirana ". Nó khác với các kim tự tháp điển hình ở chỗ có hình dạng xuyên tâm chứ không phải hình vuông hoặc hình chữ nhật, và các cạnh dốc nhẹ làm cho nó ngắn lại so với kích thước của đáy.
 Tòa nhà Đài phát thanh Slovak ở Bratislava, Slovakia. Tòa nhà này có hình dạng giống như một kim tự tháp ngược.
 Kim tự tháp Summum, một kim tự tháp 3 tầng ở Thành phố Salt Lake, được sử dụng để hướng dẫn triết lý Summum và tiến hành các nghi thức liên quan đến Xác ướp Hiện đại.
 Cung điện Hòa bình và Hòa giải ở Nur-Sultan, Kazakhstan.
 Các Kim tự tháp tại Khu nghỉ dưỡng Thiền Quốc tế Osho ở Pune, Ấn Độ (với mục đích thiền định).
 Ba kim tự tháp của Moody Gardens ở Galveston, Texas.
 Kim tự tháp Ngân hàng Co-Op hay Kim tự tháp Stockport ở Stockport, Anh là một khối văn phòng lớn hình kim tự tháp ở Stockport của Anh. (Phần xung quanh của thung lũng Mersey trên đôi khi được gọi là "Thung lũng các vị vua" theo tên Thung lũng của các vị vua ở Ai Cập.)
 Đài tưởng niệm Ames ở đông nam Wyoming vinh danh những người anh em đã tài trợ cho Công ty Đường sắt Thái Bình Dương Union.
 Trylon, một kim tự tháp hình tam giác được dựng lên cho Hội chợ Thế giới năm 1939 ở Flushing, Queens và bị phá bỏ sau khi Hội chợ đóng cửa.
 Kim tự tháp Ballandean, tại Ballandean ở vùng nông thôn Queensland là một kim tự tháp điên rồ cao 15 mét được làm từ các khối đá granit địa phương.
 Kim tự tháp Karlsruhe là một kim tự tháp làm bằng đá sa thạch đỏ, nằm ở trung tâm quảng trường chợ Karlsruhe, Đức. Nó được dựng lên trong những năm 1823–1825 trên hầm của người sáng lập thành phố, Margrave Charles III William (1679–1738).
 Hội trường âm nhạc GoJa ở Prague.
 Nhà kính của Nhạc viện Muttart ở Edmonton, Alberta.
 Các kim tự tháp nhỏ tương tự như của Louvre có thể được tìm thấy bên ngoài sảnh của Tòa nhà Citicorp ở Thành phố Long Island, Queens NY.
 Các Kim tự tháp của Quần thể Các Ngôi sao Thành phố ở Cairo, Ai Cập.
 Tòa nhà kim tự tháp thuộc The Digital Group (TDG), tại Hinjwadi, Pune, Ấn Độ.
 Trung tâm Phát triển Công ty Steelcase gần Grand Rapids, Michigan.
 Trung tâm mua sắm Sunway Pyramid ở Selangor, Malaysia.
 Bảo tàng Hà Nội với thiết kế tổng thể là một Kim tự tháp ngược.
 Hà! Ha! Kim tự tháp của nghệ sĩ Jean-Jules Soucy ở La Baie, Quebec được làm từ 3.000 biển báo nhường đường.
 Quần thể văn hóa - giải trí "Kim tự tháp" và Tượng đài cuộc vây hãm Kazan (Nhà thờ Hình ảnh Edessa) ở Kazan, Nga.
 Khu phức hợp triển lãm kinh doanh "Phorum" của Expocentre ở Moscow, Nga.
 Một vài kim tự tháp thuộc khu phức hợp mua sắm - giải trí Marco-city ở Vitebsk, Belarus.
 Kim tự tháp Thời gian ở Wemding, Đức, một kim tự tháp được bắt đầu vào năm 1993 và dự kiến hoàn thành vào năm 3183.
 Triangle, một tòa nhà chọc trời được đề xuất ở Paris.
 Kim tự tháp Mega-City Shimizu, một dự án được đề xuất để xây dựng một kim tự tháp đồ sộ trên Vịnh Tokyo ở Nhật Bản.
 Ngôi mộ của Quintino Sella, bên ngoài nghĩa trang hoành tráng của Oropa.
 Đài tưởng niệm Donkin, được xây dựng trên một khu bảo tồn Xhosa vào năm 1820 bởi Thống đốc Cape Sir Rufane Donkin để tưởng nhớ người vợ quá cố Elizabeth của ông, ở Port Elizabeth, Nam Phi. Kim tự tháp được sử dụng trong nhiều loại áo khoác khác nhau gắn liền với Port Elizabeth. Liền kề với Kim tự tháp là ngọn hải đăng (1863) là nơi đặt văn phòng Du lịch Vịnh Nelson Mandela, cũng như một lá cờ Nam Phi 12 x 8 m bay từ cột cờ cao 65 m. Nó cũng là một phần của tuyến đường Nghệ thuật Công cộng Route 67.
 Bảo tàng Nghệ thuật Hiện đại chưa xây dựng của Caracas được thiết kế như một kim tự tháp lộn ngược. Chơi dựa trên một biến thể của cấu hình nổi tiếng, bằng cách đảo ngược hình học tự nhiên, Oscar Niemeyer đã dự định một bố cục táo bạo, tuy nhiên vẫn nhỏ gọn về nguyên tắc của nó.

Lăng kim tự tháp hiện đại
Với phong trào Phục hưng Ai Cập vào thế kỷ 19 và đầu thế kỷ 20, các kim tự tháp đã trở nên phổ biến hơn trong kiến trúc danh dự. Phong cách này được giới tài phiệt ở Mỹ đặc biệt ưa chuộng. Lăng mộ của Hunt ở Phoenix, Arizona và Lăng Kim tự tháp Schoenhofen ở Chicago là một số ví dụ đáng chú ý. Thậm chí ngày nay một số người còn xây dựng những ngôi mộ kim tự tháp cho riêng mình. Nicolas Cage đã mua một ngôi mộ kim tự tháp cho mình trong một nghĩa địa nổi tiếng ở New Orleans.

Chú thích

Xem thêm
Kim tự tháp đôi
Kim tự tháp tam giác (hóa học)
Kim Tự Tháp Vĩ Đại Mới xây vào năm 2009 tại Đức

Liên kết ngoài

Các kiểu lăng mộ

sn:Dumba


title: Hyles chamyla

text:
Hyles chamyla là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Nó là loài duy nhất được tìm thấy ở Xinjiang in Trung Quốc.

Sải cánh dài 52–75 mm. It là một variable species.
Ấu trùng có thể ăn Apocynum species.

Chú thích

Tham khảo

Hyles