title: Masada

text:
Masada ( , "pháo đài") nguyên là một pháo đài của người Do Thái nằm trong nước Israel, về phía tây nam của Biển Chết. Pháo đài này phần lớn là do vua Herod Đại đế (Herod I) xây dựng trong khoảng thời gian từ năm 40 TCN đến 30 TCN trên một pháo đài nhỏ hơn đã có trước đó nhiều thập niên. Thời đấy pháo đài được xem là bất khả xâm phạm. Nằm trên một vùng đất cao có vách đá thẳng đứng, pháo đài chỉ có ba con đường mòn để đi lên. Về phía đông pháo đài nằm ở độ cao 400 mét so với Biển Chết, về phía tây dốc có độ cao là 100 mét.

Chỉ nhờ vào vị trí và tầm nhìn bao quát, mảnh đất rộng 300 m × 600 m có hình thoi này đã có thể được phòng thủ rất tốt. Vua Herod I cho xây dựng hòn núi này thành một pháo đài: bao bọc lấy vùng đất cao này là một đường hầm công sự chắc chắn với đến gần 40 tháp. Bên trong bức tường thành là nhiều công trình xây dựng như nhà kho, chuồng ngựa, nhà ở và lâu đài, trong đó có Cung điện Bắc có nhiều bậc được xây bằng cách khoét vào vách núi.

Ngoài ra, để có thể phòng thủ được lâu dài trong trường hợp bị vây hãm, trong pháo đài có nhiều kho dự trữ lương thực và 12 bể nước có thể chứa hằng chục ngàn mét khối nước mưa.

Cuộc vây hãm

Vài thập niên sau khi vua Herod chết (năm 4 TCN), pháo đài bị vây hãm lần đầu tiên trong cuộc nổi dậy của người Do Thái chống lại quân đội La Mã chiếm đóng vào khoảng năm 70 sau Công Nguyên. Nhà sử học người La Mã gốc Do Thái Flavius Josephus đã lưu truyền lại câu chuyện vây hãm pháo đài Masada trong tác phẩm "Cuộc chiến tranh Do Thái" của ông. Theo đó, trong thời gian từ năm 70 đến 73, sau khi đền thờ tại Jerusalem bị phá hủy, 973 người của phong trào Zelot đã chống cự lại lực lượng hùng mạnh 15.000 người lính La Mã dưới sự chỉ huy của Flavius Silva trong pháo đài Masada. Đầu tiên, vị tướng lãnh cho xây một bức tường dài hơn 4 km bao bọc chung quanh ngọn núi để chia cắt những người bị vây hãm với bên ngoài và cho dựng tổng cộng đến 8 doanh trại quân sự mà ngày nay di tích vẫn còn trông thấy được. Tiếp theo đó, người La Mã đắp một bệ đất cao đến tận tường thành về phía tây của pháo đài, là nơi thấp hơn. Qua bệ đất này họ đưa nhiều vũ khí phá thành đến gần pháo đài và cuối cùng đã phá được bức thành lũy bảo vệ.

Theo tường thuật của Flavius Josephus, trong hoàn cảnh tuyệt vọng này những người bị vây hãm đã quyết định chết như những người tự do chứ không chịu để người La Mã bắt giữ. Khi quân lính Lã Mã xông vào thành họ chỉ còn tìm thấy hai người phụ nữ và năm trẻ em còn sống. Tất cả những người khác trong pháo đài đã chọn con đường tự sát. Nhờ vào truyền thuyết này Masada đã trở thành biểu tượng cho lòng mong muốn tự do của người Do Thái.

Masada hiện nay

Sau khi thất thủ, pháo đài Masada bị bỏ hoang, ngoại trừ thời gian một số tu sĩ của Đế quốc Byzantine đã tạm thời cư ngụ tại đấy. Pháo đài bị quên lãng mãi cho đến năm 1838 mới được tái khám phá và sau đấy chủ yếu là được khai quật trong thập niên 1960 dưới sự chỉ huy của Yigael Yadin.

Mặc dù Masada đã bị quên lãng trong một thời gian dài và ngoài ra độ tin cậy từ những tường thuật của Flavius Josephus vẫn còn trong tranh cãi nhưng truyền thuyết này đã có nhiều tác động lớn. Những sự việc xảy ra chung quanh pháo đài Masada có ảnh hưởng lớn đến sự tự nhận thức của quân đội Israel. Cuộc diễn tập cuối cùng trong khóa đào tạo tân binh chấm dứt sau 2 ngày trên pháo đài. Trong lời thề của chiến sĩ, pháo đài đã trở thành biểu tượng cho ý chí tự khẳng định của người Do Thái: "Masada không bao giờ lại thất thủ."

Ngày nay Masada là một điểm đến quan trọng cho khách du lịch viếng thăm Biển Chết, sa mạc Negev và ốc đảo En Gedi gần đó. Năm 2001 Masada được UNESCO công nhận là di sản văn hóa thế giới.

Media

Tham khảo

 M. Avi-Yonah et al., Israel Exploration Journal 7, 1957, 1-160
 Y. Yadin, Masada, London 1966
 Y. Yadin, Israel Exploration Journal 15, 1965

Liên kết ngoài

Tiếng Việt
 Pháo đài Masada cổ đại

Tiếng Anh

 Masada trong Jewish Encyclopedia
 Tác phẩm Cuộc chiến Do Thái của Livius
 Về độ đáng tin cậy của Josephus
 Di sản văn hóa thế giới Masada

Tiếng Đức
 Cuộc chiến tranh giành Đất Thánh

Lịch sử Do Thái
Di sản thế giới tại Israel
Lịch sử Israel


title: Macroglossum particolor

text:
Macroglossum particolor là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae, chi Macroglossum.

Tham khảo

 Pinhey, E (1962): Hawk Moths of Central và Southern Africa. Longmans Southern Africa, Cape Town.

Macroglossum


title: Osmia karooensis

text:
Osmia karooensis là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Brauns mô tả khoa học năm 1926.

Chú thích

Tham khảo

Osmia
Động vật được mô tả năm 1926


title: Bucculatrix ptochastis

text:
Bucculatrix ptochastis là một loài bướm đêm thuộc họ Bucculatricidae. Nó được tìm thấy ở Úc.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Australian Faunal Directory

Bucculatrix


title: Tours-sur-Meymont

text:
Tours-sur-Meymont  là một xã ở tỉnh Puy-de-Dôme trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Puy-de-Dôme

Tham khảo
 INSEE commune file

Xã của Puy-de-Dôme


title: Stigmella sclerostyla

text:
Stigmella sclerostyla là một loài bướm đêm thuộc họ Nepticulidae. Nó được tìm thấy ở Arkansas và Ontario.

Sải cánh dài 4-4.4 mm. Con trưởng thành bay vào mid-June và đầu tháng 7. There are possibly two generations per year.

Ấu trùng ăn Quercus alba.Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

Tham khảo

Liên kết ngoài
A taxonomic revision of the North American species of Stigmella (Lepidoptera: Nepticulidae)

S


title: Madanrting

text:
Madanrting là một thị trấn thống kê (census town) của quận East Khasi Hills thuộc bang Meghalaya, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Madanrting có dân số 16.700 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Madanrting có tỷ lệ 76% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 80%, và tỷ lệ cho phái nữ là 72%. Tại Madanrting, 13% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Meghalaya


title: Prouville

text:
Prouville là một xã ở tỉnh Somme, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Địa lý
Thị trấn này tọa lạc trên đường D56 và đường D185, khoảng 15 dặm Anh về phía đông đông bắc của Abbeville.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Somme

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Prouville trên trang mạng của INSEE
 Prouville trên trang mạng của Quid

Xã của Somme


title: Su Nuraxi di Barumini

text:
Su Nuraxi là di tích khảo cổ quan trọng về Nuragic (công trình kiến trúc cổ bằng đá lớn có dạng hình nón) ở Barumini, đảo Sardinia, Ý. Su Nuraxi  trong tiếng Campidan, một biến thể của ngôn ngữ Sardegna có nghĩa là "Nuraghe".

Đây là một khu định cư bao gồm Nuraghe thế kỷ 17 TCN, một pháo đài gồm bốn tháp ở góc với một tháp ở trung tâm, một ngôi làng thế kỷ 13 đến thế kỷ 6 TCN phát triển xung quanh Nuraghe. Nó được coi là ví dụ ấn tượng nhất của nền văn minh Nuragic được UNESCO công nhận là Di sản thế giới từ năm 1997 với tên gọi là Su Nuraxi di Barumini.

Cấu trúc
Phần lâu nhất của Nuraghe là một tòa tháp trung tâm với ba tầng cao 18,6 mét. Nó được xây dựng bằng các khối đá bazan giữa thế kỷ 17 và 13 TCN. Trong thời đại đồ đồng muộn, bốn tòa tháp được nối với một bức tường có ban công phía trên (không còn tồn tại) được xây dựng xung quanh tòa tháp trung tâm, tất cả đều dẫn đến một sân trong là nơi có một cái giếng.

Chức năng thực sự của Nuraghe vẫn còn được tranh luận. Người phát hiện ra Su Nuraxi là nhà khảo cổ học Giovanni Lilliu, đã xác nhận cách giải thích truyền thống là như một pháo đài. Các nhà khảo cổ khác tin rằng, phần lâu đời nhất của khu phức hợp được dành cho mục đích tôn giáo, nơi ẩn náu, dân sự hoặc thậm chí là nơi hội họp của làng, trong khi các tòa tháp được thêm vào có lẽ nhằm mục đích quân sự và kho chứa.

Một ngôi làng được xây dựng xung quanh Nuraghe có niên đại từ thời kỳ đồ đồng. Số lượng nhà không cụ thể nhưng có lẽ dao động từ 40-200 nhà nên dân cư dự đoán tại đây khoảng từ 100-1000 người. Mỗi ngôi nhà được xây trên địa hình bằng phẳng có cấu trúc hình tròn bằng đá khô lớn trong khi mái bằng gỗ và cành cây. Mặc dù chúng từng được tạo thành một dãy các nhà nhưng sau đó xu hướng phổ biến là xây thành từng các ngôi nhà đơn lẻ. Một số nhà lều có cấu trúc lớn hơn dùng cho các cuộc họp dân và có những biểu tượng của các vị thần được người dân địa phương thờ phụng. Các căn nhà còn lại là nhà xưởng, nhà bếp và xưởng chế biến nông sản. Trong thế kỷ 9 đến 8 TCN, một hệ thống thoát nước được xây dựng, với đường và quảng trường lát đá.

Thế kỷ 6 TCN, các tòa nhà bị phá hủy và sau đó được Carthage cổ đại khôi phục trước khi bị người La Mã chiếm đóng. Cuối cùng, nó hoàn toàn bị bỏ rơi. Nuraghe và ngôi làng được liên kết một cách chiến lược với hệ thống các Nuraghe khác.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Barumini Sistema Cultura Foundation
 Photo Gallery Nuraghe Su Nuraxi
 Nuraghi.org - informational page

Di chỉ khảo cổ tại Ý
Di sản thế giới tại Ý
Bảo tàng quốc gia Ý


title: Comaldessus stygius

text:
Comaldessus stygius là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Spangler & Barr miêu tả khoa học năm 1995.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Comaldessus


title: Plomodiern

text:
Plomodiern () là một xã của tỉnh Finistère, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc Pháp.

Dân số
Người dân ở Plomodiern được gọi là Plomodiernois.

Xem thêm
Xã của tỉnh Finistère

Tham khảo

Mayors of Finistère Association  ;
INSEE ;
IGN

Liên kết ngoài
Official website
French Ministry of Culture list for Plomodiern

Xã của Finistère


title: Echinolaena ecuadoriana

text:
Echinolaena ecuadoriana là một loài cỏ thuộc họ Poaceae.
Loài này chỉ có ở Ecuador.

Nguồn
 Laegaard, S. & Pitman, N. 2004. Echinolaena ecuadoriana. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 7 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Echinolaena
Thực vật Ecuador


title: Obermichelbach

text:
Obermichelbach là một đô thị thuộc huyện Fürth trong bang Bayern nước Đức. Đô thị Obermichelbach có diện tích 9,28 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 2890 người.

Tham khảo


title: Cố Ung

text:
Cố Ung (chữ Hán: 顧雍; 168-243) là thừa tướng thứ hai của nước Đông Ngô thời Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc.

Thân thế
Cố Ung tự là Nguyên Thán (元歎), người đất Ngô ở Ngô Quận. Tổ 5 đời của ông là Cố Phụng làm Thái thú Dĩnh Xuyên nhà Đông Hán.

Sự nghiệp

Thời Tôn Sách
Cố Ung thời trẻ theo học danh sĩ Thái Ung, được Thái Ung khen ngợi. Ông nổi tiếng ở Giang Đông nhờ giỏi chữ nghĩa và đánh đàn.

Năm 199, Cố Ung được quan địa phương tiến cử với Tôn Sách. Tôn Sách cho ông làm Huyện trưởng huyện Hợp Phì. Sau đó ông đổi sang làm huyện trưởng các huyện Lâu, Khúc A, Thượng Ngu, đều có thành tích cai trị.

Địa bàn của Tôn Sách có 6 quận thuộc Dương châu (Lư Giang, Ngô Quận, Cối Kê, Đan Dương, Dự Chương, Cửu Giang), nhưng với triều đình Đông Hán ở Hứa Xương do Tào Tháo nắm thực quyền chỉ thừa nhận Tôn Sách làm thái thú Cối Kê. Tôn Sách tự mình quản lý cả sáu quận nên phong Cố Ung làm chức "Thừa" ở quận Cối Kê thay Tôn Sách quản lý địa hạt. Ông có công quét sạch giặc cướp lớn nhỏ trong quận, nhờ đó nhân dân được an cư lạc nghiệp.

Thời Tôn Quyền
Tôn Sách mất, Cố Ung phò trợ Tôn Quyền. Tôn Quyền được Tào Tháo phong làm Thảo lỗ tướng quân. Sau mấy năm làm Cối Kê thừa, Cố Ung được Tôn Quyền phong làm Tả tư mã.

Họ Cố là dòng họ lớn và danh giá ở Giang Đông. Để tranh thủ họ Cố, Tôn Quyền gả con gái Tôn Sách cho con trai trưởng của Cố Ung. Khi ông đón mẹ đến kinh, Tôn Quyền tự mình đến chào mừng.

Năm 220, Tào Phi (con Tào Tháo) cướp ngôi nhà Hán lập ra nhà Ngụy. Tôn Quyền có mâu thuẫn với Lưu Bị (vì việc chiếm Kinh châu giết Quan Vũ) nên quay sang hàng Tào Ngụy, được phong vương. Tôn Quyền lập nước đặt niên hiệu Hoàng Vũ, phong Cố Ung làm Đại lý (phụ trách tư pháp), Phụng thường (tế lễ và quản lý tông thất) rồi Thượng thư lệnh (người quản lý mọi công việc hành chính của Ngô vương).

Cố Ung được Tôn Quyền phong làm Dương Toại hương hầu, sau đó thăng làm Lễ Lăng hầu.

Năm 225, Thừa tướng Tôn Thiệu qua đời. Tôn Quyền phong Cố Ung làm thừa tướng. Dịch Trung Thiên nhận định rằng việc cho Cố Ung và sau đó là Lục Tốn làm quan đầu triều cho thấy sự thỏa hiệp của họ Tôn với quý tộc sĩ phu bản địa, vì cả hai đều là người của các dòng họ lớn tại Giang Đông.

Mềm mỏng can vua

Cố Ung hiểu cá tính của Tôn Quyền, vì vậy thường không ra mặt phản đối gay gắt như Trương Chiêu mà lựa lời nói khéo léo, tránh gây mất mặt  cho chủ của mình, mặc dù ông cũng không a dua lấy lòng mà vẫn có chủ kiến riêng như họ Trương. Khi thấy Tôn Quyền làm điều không phải, ông không can ngăn trước mặt quần thần mà viết biểu dâng lên. Tôn Quyền nhận ra sai sót bèn sửa chữa, nhưng vẫn giữ được thể diện Ngô vương, không bị mất mặt với các quan.

Tuy cách làm việc của Cố Ung khác với Trương Chiêu (hòa nhã hơn), nhưng ông có những chủ kiến trong công việc cũng giống Trương Chiêu. Công Tôn Uyên ở Liêu Đông thuộc nước Tào Ngụy tới đặt quan hệ với Đông Ngô, Tôn Quyền muốn sai sứ đi phong chức cho Uyên để lôi kéo cùng đánh Ngụy. Trương Chiêu quyết liệt phản đối và Cố Ung cũng có chung ý kiến với Trương Chiêu. Tôn Quyền không nghe, kết quả Công Tôn Uyên trở mặt giết hai sứ thần Đông Ngô.

Tôn Quyền thích dùng hình phạt nặng với nhân dân. Trương Chiêu ra sức phản đối. Tôn Quyền không muốn nghe, hỏi ý kiến ông. Cố Ung nói rằng:
Pháp lệnh dường như đã quá nhiều rồi. Hình phạt dường như cũng quá nhiều rồi. Tôi cũng nghe trăm họ kêu ca như Trương Chiêu.

Tôn Quyền bèn sai người sửa pháp luật, giảm bớt hình phạt.

Cố Ung thường đi vào dân gian để tìm hiểu những chỗ tốt và chưa tốt trong chính sách cai trị. Khi có việc, Tôn Quyền thường trực tiếp gặp ông bàn bạc. Ông có việc cần tâu cũng trực tiếp gặp Tôn Quyền không sai ai khác đi thay, và cũng không tự ý công khai bày tỏ chính kiến về việc nước trừ phi ông nói chuyện riêng với Tôn Quyền. Cố Ung làm thừa tướng rất ăn ý và được lòng Tôn Quyền.

Mời cơm mà chọn người tài

Cố Ung là người trầm tĩnh, ngầm giúp người khác không kể công lao của mình. Có những người tài được ông tiến cử mà họ không biết, bề ngoài mọi người nghĩ rằng đó là sự anh minh cất nhắc của Tôn Quyền. Tôn Quyền muốn đề bạt ai thường sai tới nhà Cố Ung để ông xem thử. Nếu Cố Ung ưng ai thường nói chuyện vui vẻ và giữ người đó ở lại ăn cơm; nếu thấy không làm được thì nói ít và không giữ lại ăn cơm. Tôn Quyền biết cách làm xử thế của ông, thường hỏi người định đề bạt xem có được Cố Ung mời lại ăn cơm không. Nếu người đó tâu có thì lập tức được bổ nhiệm, còn không thì Tôn Quyền xem lại ý định của mình.

Giữ mình khiến quần thần không uống rượu

Tôn Quyền thích rượu, họp các quan uống thật say. Cả Trương Chiêu và Cố Ung đều không đồng tình. Nhưng trong khi Trương Chiêu bỏ ra xe đi về và lộ vẻ tức giận thì Cố Ung vẫn ngồi ngay ngắn không nói năng bừa bãi như những người khác. Ông là người không bao giờ uống rượu, tác phong chững chạc, quần áo luôn nghiêm chỉnh. Điều đó làm Tôn Quyền nhận ra dụng ý can ngăn của ông. Sự nghiêm nghị của ông khiến Tôn Quyền e ngại. Những người dự tiệc thấy Cố Ung giữ mình nghiêm cẩn cũng thấy ngại, không dám quá chén. Tôn Quyền thấy vậy nói rằng nơi nào có Cố Ung thì ở đó không ai vui vẻ tiệc rượu được.

Một lần khác, Cố Ung và cháu là Cố Đàm (顧譚) dự tiệc cưới của cháu gái của Tôn Quyền với cháu họ ngoại của Cố Ung. Trong tiệc Đàm uống say bí tỉ, hành động vô lễ trước mặt Tôn Quyền và quan khách. Cố Ung thấy vậy giận lắm, hôm sau gọi Đàm vào trách phạt một hồi rồi quay mặt đi, bắt Đàm đứng phạt cả buổi rồi mới tha cho về.

Trị tội Lã Nhất

Lã Nhất (呂壹) là tôi yêu của Tôn Quyền, được phong làm Hiệu úy. Lã Nhất tính tình tàn nhẫn, chấp pháp một cách nghiêm khắc và khốc liệt, lại còn lợi dụng quyền hành hàm oan cho nhiều đại thần.. Lã Nhất còn định hại cả Cố Ung, nhưng có Tạ Hoành (謝厷) can rằng nếu Cố Ung mất chức Thừa tướng thì người thay thế nhất định là Phan Tuấn. Lã Nhất biết Phan Tuấn căm ghét mình nên bỏ việc này. Sau Tôn Quyền biết được Lã Nhất chuyên quyền, bèn bắt tội và giao cho Cố Ung thẩm tra. Cố Ung lúc tra xét vẫn giữ thái độ ôn hòa điềm tĩnh, Hoài Tự (懷叙) thấy vậy có lời chê trách, nhưng Cố Ung nói quan đại thần thì phải chấp pháp nghiêm minh. Thẩm tra xong, Cố Ung hỏi Lã Nhất: "Ông còn gì để nói không ?" Lã Nhất không nói gì, chỉ dập đầu lạy tạ.

Qua đời

Năm 243, Cố Ung qua đời, thọ 76 tuổi. Ông làm thừa tướng Đông Ngô tất cả 19 năm, là người ở ngôi vị thừa tướng lâu nhất trong cả ba nước thời Tam Quốc. Tôn Quyền cử Lục Tốn lên thay ông.

Trong Tam Quốc diễn nghĩa
Cố Ung là nhân vật phụ trong tiểu thuyết Tam Quốc diễn nghĩa của La Quán Trung. Ông được mô tả mờ nhạt hơn các văn thần khác như Trương Chiêu, Gia Cát Cẩn và được thăng chức thừa tướng sau khi Tôn Quyền có vương hiệu.

Xem thêm
 Sái Ung
 Tôn Quyền
 Trương Chiêu
 Tôn Thiệu

Tham khảo
 Chu Thiệu Hầu (2003), Tổng tập lược truyện các Tể tướng trong lịch sử Trung Quốc, tập 1, Nhà xuất bản Văn hóa thông tin
 Lê Đông Phương (2007), Kể chuyện Tam Quốc, Nhà xuất bản Đà Nẵng
 Trịnh Phúc Điền, Khả Vĩnh Quyết, Dương Hiệu Xuân (2006), Tướng soái cổ đại Trung Hoa, tập 1, Nhà xuất bản Lao động.

Chú thích

Sinh năm 168
Mất năm 243
Nhân vật chính trị Đông Ngô
Tể tướng Trung Quốc
Nhân vật chính trị nhà Hán


title: Panurea

text:
Panurea là một chi thực vật có hoa thuộc họ Fabaceae. Nó thuộc phân họ Faboideae.

Chú thích

Tham khảo

Panurea


title: Molophilus undulatus

text:
Molophilus undulatus là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Tham khảo

Molophilus
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Molophilus nigripes

text:
Molophilus nigripes là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Molophilus
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Mori Terumoto

text:
Mōri Terumoto (毛利 輝元 (Mao Lợi Huy Nguyên), 22 tháng 1, 1553 – 27 tháng 4 năm 1625) là con trai của Mōri Takamoto, chống lại Toyotomi Hideyoshi nhưng cuối cùng bị khuất phục, tham gia vào chiến dịch Kyūshū (1587) về phe Hideyoshi và xây dựng lâu đài Hiroshima.

Terumoto là thành viên của Hội đồng Ngũ Nguyên lão dọ Hideyoshi bổ nhiệm. Ở đỉnh cao quyền lực vào cuối thế kỷ 16, Terumoto điều hành một lãnh địa lên đến 1.2 triệu koku. Điều này có nghĩa là ông có thể huy động hơn 120.000 người ra trận.

Ông về phe chống lại Tokugawa Ieyasu nhưng không tham gia trận Sekigahara. Terumoto lúc đó đang ở lâu đài Osaka phòng thủ cùng Toyotomi Hideyori và đầu hàng Ieyasu ngay sau trận Sekigahara. Ieyasu cắt giảm lãnh địa của Terumoto, chỉ để lại cho ông 2 tỉnh Nagato và tỉnh Suō, tổng cộng là 369.000 koku.

Người ta cho rằng ông là một vị tướng dưới mức trung bình, hiếm khi ra trận, thiếu động lực và ý chí. Ông ít va chạm trong những năm cuối thời kỳ Sengoku, thường để cấp dưới hay các thành viên thấp hơn của gia tộc chiến đấu thay mình. Người ta tin rằng nếu ông chiến đấu trong trận Sekigahara hay đưa Hideyori đến trận chiến, Ieyasu sẽ bị đánh bại. Tuy nhiên, ông quản lý lãnh địa rất tốt và vẫn giữ được gia tộc Mōri kể cả khi lãnh địa của ông bị cắt giảm xuống chỉ còn 1/3.

Tham khảo

Daimyo
Người Aki
Tairō
Thời kỳ Sengoku
Thời kỳ Azuchi-Momoyama
Thời kỳ Edo


title: Mậu Ngọ

text:
Mậu Ngọ (chữ Hán: 戊午) là kết hợp thứ 55 trong hệ thống đánh số Can Chi của người Á Đông. Nó được kết hợp từ thiên can Mậu (Thổ dương) và địa chi Ngọ (ngựa). Trong chu kỳ của lịch Trung Quốc, nó xuất hiện trước Kỷ Mùi và sau Đinh Tỵ.

Các năm Mậu Ngọ

Giữa năm 1700 và 2200, những năm sau đây là năm Mậu Ngọ (lưu ý ngày được đưa ra được tính theo lịch Việt Nam, chưa được sử dụng trước năm 1967):

1738
1798
1858
1918 (11/02/1918 - 31/01/1919)
1978 (07/02/1978 - 27/01/1979)
2038 (04/02/2038 - 23/01/2039)
2098 (01/02/2098 - 20/01/2099)
2158

Sự kiện năm Mậu Ngọ
Năm 1858, thực dân Pháp nổ súng xâm lược Việt Nam tại bán đảo Sơn Trà (Đà Nẵng)
Hoàng đế, vị tổ thứ nhất của thiền phái Trúc Lâm Trần Nhân Tông, thái tử Trần Khâm, con của Trần Thánh Tông, cháu của hoàng đế đầu tiên của triều Trần, Trần Thái Tông, Trần Cảnh. Sinh năm Mậu Ngọ (1258), từ bỏ ngai vàng về núi rừng Yên Tử tu hành đắc đạo, lập thiền phái Trúc Lâm Yên Tử.

Tham khảo

Can Chi


title: Saint-Julien, Côtes-d'Armor

text:
Saint-Julien () là một xã của tỉnh Côtes-d’Armor, thuộc vùng Bretagne, tây bắc Pháp.

Dân số
Người dân ở Saint-Julien được gọi là Julianais.

Xem thêm
Xã của tỉnh Côtes-d’Armor

Tham khảo
INSEE
IGN

Liên kết ngoài
Official website
French Ministry of Culture list for Saint-Julien

Xã của Côtes-d'Armor


title: Bình minh

text:
phải|nhỏ|273x273px|Bình minh cuối mùa hè tại hoang mạc Mojave, California

Rạng đông hay bình minh (Hán-Việt: phất/phá hiểu, lê minh) hay hừng đông xảy ra trước khi Mặt Trời mọc, là thời điểm lúc bắt đầu chạng vạng buổi sáng. Bình minh ghi nhận sự hiện diện của các tia sáng gián tiếp yếu ớt từ Mặt Trời được tán xạ lên bầu khí quyển của Trái Đất, khi đĩa Mặt Trời vẫn còn nằm ở dưới đường chân trời. Không nên nhầm lẫn rạng đông với thời điểm Mặt Trời mọc, là thời điểm khi rìa phía trên của Mặt Trời xuất hiện ở phía trên đường chân trời.

Phân loại

Rạng đông thiên văn

Rạng đông thiên văn bắt đầu khi Mặt Trời ở vị trí 18 độ phía dưới đường chân trời vào buổi sáng. Chạng vạng thiên văn là khoảng thời gian ngay sau đó, cho đến khi Mặt Trời lên vị trí 12 độ phía dưới đường chân trời. Đây là lúc bầu trời không còn hoàn toàn tối, ở thời điểm này một phần nhỏ của ánh sáng Mặt Trời đã chiếu lên bầu trời và các ngôi sao bắt đầu nhạt dần. Rạng đông thiên văn (astronomical dawn) đánh dấu sự bắt đầu của giai đoạn chạng vạng thiên văn buổi sáng, kéo dài tới khi rạng đông hàng hải.

Rạng đông hàng hải

Chạng vạng hàng hải bắt đầu khi có đủ lượng ánh sáng từ Mặt Trời, khi đó các thủy thủ có thể phân biệt được đường chân trời trên biển, nhưng bầu trời vẫn còn quá tối cho các hoạt động ngoài trời. Chính xác thì nó bắt đầu khi Mặt Trời ở vị trí 12 độ dưới đường chân trời vào buổi sáng sớm. Bầu trời đã đủ sáng để phân biệt rõ ràng với mặt đất và mặt nước. Rạng đông hàng hải (nautical dawn) đánh dấu sự bắt đầu của giai đoạn chạng vạng hàng hải, kéo dài tới khi rạng đông dân dụng.

Rạng đông dân dụng

Chạng vạng dân dụng bắt đầu khi có đủ ánh sáng để phân biệt hầu hết các vật thể và một số hoạt động ngoài trời có thể bắt đầu mà không cần ánh sáng nhân tạo. Chính xác thì nó xảy ra từ thời điểm rạng đông dân dụng (civil dawn), khi mà Mặt Trời ở vị trí 6 độ phía dưới đường chân trời vào buổi sáng sớm.

Nếu bầu trời trong xanh và có thêm một vài đám mây hay mù, có thể xuất hiện các mảng màu sắc đỏ đồng, màu vàng và cam. Một vài ngôi sao và hành tinh sáng nhất, chẳng hạn như Kim tinh và Mộc tinh vẫn có thể được trông thấy bằng mắt thường lúc rạng đông dân dụng. Thời điểm này đánh dấu sự bắt đầu của chạng vạng dân dụng, kéo dài tới lúc Mặt Trời mọc.

Ảnh hưởng của vĩ độ
phải|nhỏ|300x300px|Rạng đông dân dụng, hàng hải và thiên văn, khi được định nghĩa là thời điểm bắt đầu chạng vạng tương ứng.
Độ dài thời gian diễn ra chạng vạng rạng đông phụ thuộc theo vĩ độ của người quan sát cũng như theo mùa. Trong khu vực xích đạo, chạng vạng chỉ kéo dài trong khoảng 70 phút; trong khi tại các khu vực vùng cực, chạng vạng có thể kéo dài vài giờ.

Xích đạo
Thời gian diễn ra chạng vạng là ngắn nhất tại vùng xích đạo, nơi tại các điểm phân Mặt Trời mọc ở phía Đông (và lặn ở phía Tây) theo một phương vuông góc với đường chân trời. Mỗi pha của chạng vạng (dân dụng, hàng hải và thiên văn) chỉ kéo dài 24 phút. Đối với mọi nơi trên Trái Đất, thời gian chạng vạng là ngắn nhất ở các điểm phân và dài nhất ở các điểm chí.

Vùng cực

nhỏ|Rạng đông ở Trạm quan trắc La Silla, Chile
Ban ngày trở nên dài hơn khi càng gần với ngày hạ chí, trong khi ban đêm trở nên dài hơn khi càng gần với ngày đông chí. Điều này có ảnh hưởng tới thời điểm và thời lượng của rạng đông và hoàng hôn. Hiện tượng này rõ ràng nhất ở các vùng gần cực Bắc, nơi mà Mặt Trời mọc vào điểm xuân phân và chỉ lặn vào điểm thu phân, chạng vạng kéo dài rất lâu, khoảng một vài tuần.

Các vòng cực (ở vĩ độ 66°34 Bắc hay Nam) được xác định là các vĩ độ thấp nhất mà Mặt Trời không lặn ở ngày hạ chí. Vì thế, bán kính góc của vòng cực bằng góc giữa mặt phẳng xích đạo của Trái Đất và mặt phẳng hoàng đạo. Thời gian mà Mặt Trời không lặn trở nên dài hơn khi càng gần các cực.

Gần ngày hạ chí, các vĩ độ cao hơn 54°34′, bầu trời đêm không tối hơn chạng vạng hàng hải; ở các vĩ độ cao hơn 60°34, đêm hè không tối hơn chạng vạng thiên văn. "Đêm trắng" càng dài hơn ở các vĩ độ cao hơn.

Trong tôn giáo và thần thoại

Văn học và thành ngữ
 Tôm chạng vạng, cá rạng đông.

Thư viện ảnh

Rạng đông trong nghệ thuật

Tham khảo

Xem thêm
Mặt Trời mọc
Buổi sáng
Mặt Trời lặn
Hoàng hôn
Chạng vạng

Liên kết ngoài

 Biểu tính toán thời gian rạng đông cho khắp thế giới có thể tìm thấy tại www.gaisma.com/en/

Hiện tượng tự nhiên của Trái Đất
Hiện tượng Trái Đất
Thành phần trong ngày
Buổi sáng

eo:Sunleviĝo
gd:Beul-an-latha
it:Alba (giorno)
ml:പുലരി
oc:Auba
sk:Úsvit
zh-yue:天曚光


title: Rhipidia dione

text:
Rhipidia dione là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Rhipidia
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Lễ hội Hao Trol Va

text:
Lễ hội Hao Trol Va hay Lễ hội lên nhà lúa là một lễ hội của người đồng bào dân tộc Xtiêng. Màu sắc tín ngưỡng phồn thực nông nghiệp. Hiện thất truyền, đang có ý đinh phục dựng lại.

Phần lễ mang ý nghĩa nhân văn và nghệ thuật được thể hiện trong không khí trang nghiêm và thành kính.

Phần hội mang nhiều hoạt động sinh hoạt cộng đồng: dân ca, dân vũ, múa dân gian với lễ phục truyền thống.

Liên kết ngoài
Phục dựng lễ hội Lên nhà lúa của người Xtiêng

Lễ hội của người Xtiêng


title: Cabris

text:
Cabris là một xã ở tỉnh Alpes-Maritimes, vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở đông nam nước Pháp.

Tham khảo

Xã của Alpes-Maritimes


title: Trịnh Công Sơn

text:
Trịnh Công Sơn (28 tháng 2 năm 1939 – 1 tháng 4 năm 2001) là một nam nhạc sĩ người Việt Nam. Ông được coi là một trong những nhạc sĩ lớn nhất của Tân nhạc và nằm trong danh sách những nghệ sĩ âm nhạc Việt Nam có lượng đĩa bán chạy nhất. Hiện nay chưa có thống kê chính xác về số tác phẩm để lại của ông (ước đoán con số không dưới 600 ca khúc). Tuy nhiên số ca khúc của ông được biết đến rộng rãi là 236 ca khúc (cả lời và nhạc). Nhạc của Trịnh Công Sơn được nhiều ca sĩ thể hiện, nhưng thành công hơn cả là Khánh Ly, danh ca gắn liền tên tuổi với hàng trăm ca khúc của ông. Ngoài ra, ông còn được xem là một nhà thơ, một họa sĩ, một diễn viên và một ca sĩ (ông từng biểu diễn một số bài hát do chính mình sáng tác). Ông từng là Hội viên Hội Âm nhạc TP Hồ Chí Minh, hội viên Hội Nhạc sĩ Việt Nam, nguyên Phó Tổng biên tập phụ san Thế Giới Âm Nhạc (Hội Nhạc sĩ Việt Nam).

Tiểu sử

Ông nguyên quán ở làng Minh Hương, xã Vĩnh Tri, huyện Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên. Ông lớn lên tại Huế; lúc nhỏ ông theo học các trường Lycée Français và Providence tại Huế, sau vào Sài Gòn theo học triết học trường Tây Lycée Jean Jacques Rousseau và tốt nghiệp tú tài tại đây. Ông có hai em trai và năm em gái. Cha ông là ông Trịnh Xuân Thanh, là người có tư tưởng chống Pháp, đã từng đi tù vì chống Pháp, mất lúc Trịnh Công Sơn 16 tuổi. Mẹ ông là bà Lê Thị Quỳnh, mất năm 1991. Gia đình ông theo đạo Phật.

Năm 1957, khi 18 tuổi, ông bị một tai nạn, khi đang tập võ judo với người em trai, ông bị thương nặng ở ngực, suýt chết và phải nằm liệt giường gần hai năm tại Huế. Cũng theo một nguồn tin khác như lời kể của bà Trịnh Vĩnh Trinh (em gái cố nhạc sĩ):  "Năm anh Sơn 18 tuổi, ba mất, để lại mẹ và bảy người em. Lúc đó, anh còn quá trẻ, không biết phải làm sao. Mấy tháng liền, trời nắng chang chang, anh lên mộ ba ngồi cả ngày. Anh ốm nặng một trận. Khi khỏi, anh nhờ má mua cho cây đàn để viết nhạc". Bà Trịnh Vĩnh Trinh kể ở tuổi 18, trở thành trụ cột gia đình, Trịnh Công Sơn loay hoay không biết phải bắt đầu thế nào. Ông mua rất nhiều sách để đọc và dạy các em. Ông bắt năm em gái tập đi mỗi sáng với một quyển sách được đặt trên đầu, phải bước đi sao cho duyên dáng, khoan thai. Ông coi trọng lễ nghi, luôn dặn dò các em không được gắp thức ăn trước người lớn trong bữa cơm, không được chống hai tay trên bàn khi có bề trên. Ông nghiêm khắc, từng đánh đòn em nhưng sau này, ông hối hận nói: "Lúc đó anh còn trẻ quá, chẳng biết làm sao". Thời gian nằm bệnh, ông đọc nhiều sách về triết học, văn học, tìm hiểu dân ca. Ông từng thổ lộ: "Khi rời khỏi giường bệnh, trong tôi đã có một niềm đam mê khác – âm nhạc. Nói như vậy hình như không chính xác, có thể những điều mơ ước, khát khao đó đã ẩn chứa từ trong phần sâu kín của tiềm thức bỗng được đánh thức, trỗi dậy". Do bị tai nạn trên, ông phải ở nhà điều trị suốt 2 năm. Trong thời gian này, ông đọc nhiều sách.

Năm 1961, vì muốn tránh thi hành nghĩa vụ quân sự nên ông thi và theo học ngành Tâm lý giáo dục trẻ em tại trường Sư phạm Quy Nhơn (1962-1964). Sau khi tốt nghiệp 1964, ông dạy tại một trường tiểu học ở Bảo Lộc, Lâm Đồng.

Năm 1967, có lệnh điều động giáo viên phải nhập ngũ, Trịnh Công Sơn tìm cách trốn lính, trở về Sài Gòn. Ông gặp lại Khánh Ly và lập ban nhạc. Khởi đầu hát tại Quán Văn nằm trong khuôn viên trường Văn Khoa, sau đó ông và Khánh Ly trở nên nổi tiếng.

Ông là một trí thức đấu tranh tích cực cho phong trào hòa bình tại miền Nam. Năm 1968, nhạc sĩ Trịnh Công Sơn đã gặp quân nhân miền Bắc trong 26 ngày đêm tranh giành Huế. Vào năm 1970, ông đã tham gia phong trào Tự quyết với Ngô Kha, Trần Viết Ngạc, Lê Khắc Cầm, Chu Sơn và Thái Ngọc San.

Trưa ngày 30 tháng 4 năm 1975, ông lên Đài phát thanh Sài Gòn hát bài "Nối vòng tay lớn". Cũng chính ông là người trưa ngày 30/4 đã đứng lên phát biểu trực tiếp trên đài phát thanh Sài Gòn sau lời tuyên bố đầu hàng của Tổng thống Dương Văn Minh. Trong bài phát biểu, ông kêu gọi người dân miền Nam ủng hộ Chính phủ Cách mạng lâm thời miền Nam Việt Nam.

Sau 30 tháng 4 năm 1975, thay vì theo gia đình ông di cư sang Mỹ, ông ở lại Việt Nam, về Huế, phải đi học tập cải tạo trong 2 năm. Sau thời gian học tập chính trị, ông quay lại và làm việc tại Hội Âm nhạc Thành phố Hồ Chí Minh, tạp chí Sóng nhạc.

Ông có quan hệ thân thiết với Cựu Bí thư Thành ủy Võ Văn Kiệt.  Năm 1978, ông Võ Văn Kiệt giới thiệu ông với Hội liên hiệp văn học nghệ thuật TP HCM, nhận ông vào biên chế chính thức. Từ đó, Trịnh Công Sơn được tạo điều kiện hòa nhập với đời sống nghệ sĩ, lấy lại niềm cảm hứng sáng tác.

Từ đầu thập niên 1980, Trịnh Công Sơn bắt đầu sáng tác lại. Ông từng là Hội viên Hội Âm nhạc TP Hồ Chí Minh, hội viên Hội Nhạc sĩ Việt Nam, nguyên Phó Tổng biên tập phụ san Thế Giới Âm Nhạc (Hội Nhạc sĩ Việt Nam).

Năm 1989, từ 27 tháng năm đến 26 tháng sáu, Trịnh Công Sơn, vào tuổi 50, được Hội Người Việt Nam tại Pháp mời qua Pháp. Tại đây ông lần đầu gặp lại người yêu cũ Dao Ánh.

Ông ở tại căn nhà số 47C Phạm Ngọc Thạch, TP Hồ Chí Minh.

Sau đợt ốm nặng năm 2001, ông qua đời ngày 1 tháng 4 năm 2001. Nguyên nhân cái chết là sơ gan, suy thận, tiểu đường, xuất huyết tiêu hoá, viêm phổi rất nặng .

Đời tư
Suốt đời, Trịnh Công Sơn có nhiều mối tình nhưng không chính thức kết hôn với ai, và cũng chưa chính thức công nhận là có con.

Trịnh Công Sơn không có vợ, nhưng ông có những mối tình đẹp và lãng mạn không chỉ với những phụ nữ ở Việt Nam mà ở cả ngoại quốc. Theo lời của người em gái Hoàng Diệu, lý do lớn nhất ông không kết hôn là: "Anh Sơn luôn ngại làm phiền người sẽ ở cùng phòng với mình, bởi anh cực kỳ ít ăn và ít ngủ và có giờ giấc làm việc chẳng giống ai. Anh thường xuyên thức dậy giữa khuya khi nghĩ ra được ý nào đó và ngồi viết lại hoặc vẽ đến sáng. Bởi vậy mà khi lần đầu tiên có ý định cưới vợ - một Việt kiều Pháp (sáu tháng ở Pháp, sáu tháng ở Việt Nam), anh đã có những dự định rất rõ ràng: Anh và chị sẽ có hai căn phòng nằm cạnh nhau chứ không phải lúc nào cũng ở chung phòng để có thể giữ được sự riêng tư cần thiết." Và rồi, vì nhiều lý do, mối duyên ấy không thành.

Mối tình đầu của Trịnh Công Sơn từng dành tình cảm với cô gái Ngô Vũ Bích Diễm nhưng tình cảm ấy không thành. Tình cảm này là nguyên nhân ông sáng tác bài Diễm Xưa. Năm 1962, do gặp khó khăn về kinh tế, gia đình Trịnh Công Sơn phải giã từ căn nhà ở đường Phan Bội Châu (Huế) để thuê một căn hộ ở đầu cầu Phú Cam. Hàng ngày, Trịnh Công Sơn đứng trên lầu ngắm các cô nữ sinh qua cầu, dọc theo đường Nguyễn Trường Tộ đến trường Đồng Khánh. Trong những ngày tháng rong chơi ấy, Trịnh Công Sơn đem lòng yêu thương Ngô Vũ Bích Diễm, con gái của thầy Ngô Đốc Khánh (người Hà Nội).

Sau đó ông yêu cô Ngô Vũ Dao Ánh (người trong mộng của ông từ năm 1964 đến năm 1967); em ruột của bà Ngô Vũ Bích Diễm. Ông viết hơn 300 bức thư cho bà Dao Ánh. Ngày 25/3/1967, Trịnh Công Sơn chủ động chia tay với Dao Ánh. Ông viết trong thư: “Anh xin cảm ơn bốn năm ròng rã nâng niu tình yêu đó. Cũng xin cảm ơn những buổi đợi chờ thật dịu dàng không bao giờ còn có được.”. Sau khi chia tay, Dao Ánh sang Mỹ lập gia đình và vẫn giữ liên lạc với ông

Ông có một tình bạn đẹp với ca sĩ Khánh Ly.

Ông có một mối tình với một cô gái Nhật Bản tên là Michiko Yoshii làm luận văn cao học tại Pháp về âm nhạc Trịnh Công Sơn. Hai người cũng từng tiến xa đến một kế hoạch đám cưới, nhưng rồi cũng không thành.

Ông có mối tình sét đánh với Trần Vân Anh, Á hậu 1 cuộc thi Hoa Hậu Việt Nam 1990 khi ông trong ban giám khảo.  Ông yêu Trần Vân Anh đắm đuối đến mức đã lên kế hoạch để chuẩn bị hôn lễ. Sau khi chia tay, ông phải mất rất nhiều năm mới nguôi ngoai nỗi nhớ Trần Vân Anh.

Mối tình sau đó của ông là với ca sĩ Hồng Nhung . Gặp Trịnh Công Sơn lúc hơn 20 tuổi khi vào Sài Gòn, Hồng Nhung đã trở thành nàng thơ lúc cuối đời vị nhạc sĩ tài hoa và được ông viết tặng 3 bài hát: Bống bồng ơi, Bống không là Bống, Thuở Bống là người. Những năm cuối cùng của cuộc đời, niềm say mê lớn nhất, Trịnh Công Sơn gần như dành hết cho ca sĩ Hồng Nhung mà theo ông là "Một người quá gần gũi không biết phải gọi là ai!"... Với Hồng Nhung, tâm hồn Trịnh gần như trẻ lại, khiến bước chân ông trở nên bối rối, ngập ngừng với buổi hẹn ban đầu.

Theo Dịch giả Bửu Ý, Trịnh Công Sơn lại không coi Hồng Nhung là người tình.

Một người khác cũng từ Hà Nội kể lại tình cảm của cô dành cho Trịnh Công Sơn và của Trịnh dành cho cô lần đầu gặp mặt: "Lần đầu tiên đứng trước nhau, cả tôi và anh Sơn đều run. Tôi run vì quá trẻ và Sơn run vì anh quá... già!"

Hoàng Anh, một người được cho là người yêu của Trịnh Công Sơn nói về tình yêu đối với ông: "Hiện tôi vẫn để ảnh tưởng nhớ Trịnh Công Sơn trong phòng ngủ, nhưng chồng tôi không bao giờ thắc mắc, mà luôn tôn trọng thế giới riêng của tôi"'.

Tình yêu của Trịnh Công Sơn dành cho nhiều phụ nữ trẻ, đẹp và nổi tiếng, họ yêu ông say đắm, khi ông mất có người còn xin gia đình cho được để tang ông, nhưng ông không sống khăng khít với một phụ nữ nào. Tài năng của ông luôn liên tục thăng hoa, ngoài âm nhạc ông còn đóng phim, hội họa. Nhưng ông nhìn nhận cuộc đời và dành tình cảm cho đời một cách rất giản đơn với không hề tham vọng, ông nói một cách thản nhiên về cuộc đời: Cái chết chẳng qua cũng chỉ là một sự đùa cợt sau cùng của cuộc sống.Sự nghiệp
Sự nghiệp sáng tác

Trịnh Công Sơn bắt đầu sáng tác từ năm 17 tuổi. Theo ông cho biết, ông sáng tác hai bài Sương đêm và Sao chiều đầu tiên vào năm 17 tuổi. Nhưng tác phẩm được công bố đầu tiên của ông là Ướt mi, do nhà xuất bản An Phú phát hành vào ngày 20 tháng 9 năm 1960 và qua giọng ca Thanh Thúy.

Từ năm 1964 đến năm 1967, khi đang dạy học tại Bảo Lộc, Lâm Đồng (tên cũ: B'Lao) lấy cảm hứng sáng tác từ tình yêu với người trong mộng của ông, Ngô Vũ Dao Ánh, ông sáng tác một số bài nổi tiếng như: Còn tuổi nào cho em, Ru em từng ngón xuân nồng, Xin trả nợ người, Mưa hồng.

Tên tuổi của Trịnh Công Sơn được nhiều người biết đến hơn, từ khi ông cùng ca sĩ Khánh Ly hát tại Quán Văn, một quán cà phê đơn sơ dựng trên bãi đất cỏ sau Trường Đại học Văn khoa Sài Gòn do nhóm sinh viên mang tên Khai Hóa trong phong trào phục vụ thanh niên xã hội chủ trương, từ cuối năm 1966. Trong những năm sau đó, nhạc của ông được phổ biến và được nhiều ca sĩ trình diễn, đặc biệt là Khánh Ly. Ông kể: "Gặp gỡ ca sĩ Khánh Ly là một may mắn tình cờ, không phải riêng cho tôi mà còn cho cả Khánh Ly. Lúc gặp Khánh Ly đang hát ở Đà Lạt, lúc đó Khánh Ly chưa nổi tiếng nhưng tôi nghe qua giọng hát thấy phù hợp với những bài hát của mình đang viết và lúc đó tôi chưa tìm ra ca sĩ nào ngoài Khánh Ly. Tôi đã mời Khánh Ly hát và rõ ràng giọng hát của Khánh Ly rất hợp với những bài hát của mình. Từ lúc đó Khánh Ly chỉ hát nhạc của tôi mà không hát nhạc người khác nữa. Đó cũng là lý do cho phép mình tập trung viết cho giọng hát đó và từ đó Khánh Ly không thể tách rời những bài hát của tôi cũng như những bài hát của tôi không thể thiếu Khánh Ly", còn Khánh Ly kể lại giai đoạn cơ cực đói khổ nhưng đầy hạnh phúc những năm 1960 ấy: "Thực sự tôi rất mê hát. Không mê hát thì tôi không có đủ can đảm để đi hát với anh Sơn mười năm mà không có đồng xu, cắc bạc nào, phải chịu đói, chịu khổ, chịu nghèo, không cần biết đến ngày mai, không cần biết tới ai cả, mà chỉ cảm thấy mình thực là hạnh phúc, cảm thấy mình sống khi mình được hát những tình khúc của Trịnh Công Sơn".

Một số bài hát của Trịnh Công Sơn đã đến với công chúng Nhật Bản năm 1970 như "Diễm xưa" (do Khánh Ly biểu diễn bằng cả tiếng Nhật và tiếng Việt), "Ca dao Mẹ", "Ngủ đi con". Riêng bài Ngủ đi con đã phát hành trên hai triệu đĩa than. Vì lời lẽ trong nhiều bài hát của ông có tính chất phản chiến, nhà cầm quyền Việt Nam Cộng hòa đã cấm lưu hành vài tác phẩm của ông. Theo tác giả Ban Mai, trong cuốn "Trịnh Công Sơn - vết chân dã tràng", nhiều ca khúc của ông có thông điệp phản chiến bị cả hai bên Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và Việt Nam Cộng hòa cấm lưu hành Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam cũng không tán thành thái độ phản chiến của ông mà họ xem là mang tính "chủ hòa, ủy mị", làm nản lòng những người đang đấu tranh chống xâm lược và thống nhất đất nước. Theo tác giả Ban Mai, trong cuốn "Trịnh Công Sơn – vết chân dã tràng", Việt Nam Dân chủ Cộng hòa thì có những người phê phán ông vì coi ông là "thiếu lập trường chính trị", có những người cực đoan đòi sau khi tiến về Sài Gòn sẽ "xử tử" ông.

Trưa ngày 30 tháng 4 năm 1975, ông lên Đài phát thanh Sài Gòn hát bài "Nối vòng tay lớn". Cũng chính ông là người trưa ngày 30/4 đã đứng lên phát biểu trực tiếp trên đài phát thanh Sài Gòn sau lời tuyên bố đầu hàng của Tổng thống Dương Văn Minh. Trong bài phát biểu, ông kêu gọi người dân miền Nam ủng hộ Chính phủ Cách mạng lâm thời miền Nam Việt Nam:
"Hôm nay là ngày mơ ước của tất cả chúng ta... Ngày mà chúng ta giải phóng hoàn toàn đất nước Việt Nam này... Những điều mơ ước của các bạn bấy lâu là độc lập, tự do, và thống nhất thì hôm nay chúng ta đã đạt được tất cả kết quả đó... Hôm nay tôi yêu cầu các văn nghệ sĩ cách mạng miền Nam Việt Nam, các bạn trẻ và Chính phủ Cách mạng lâm thời xem những kẻ ra đi là những kẻ phản bội đất nước... Chính phủ Cách mạng lâm thời đến đây với thái độ hòa giải, tốt đẹp. Chúng ta không có lý do gì để sợ hãi mà ra đi cả. Đây là cơ hội duy nhất và đẹp đẽ nhất để đất nước Việt Nam được thống nhất và độc lập. Thống nhất và độc lập là những điều chúng ta mơ ước suốt mấy chục năm nay. Tôi xin tất cả các bạn, thân hữu và cũng như những người chưa quen của tôi xin ở lại và kết hợp chặt chẽ với Ủy ban Cách mạng lâm thời để góp tiếng nói xây dựng miền Nam Việt Nam này..."

Theo BBC, sau khi chiến tranh kết thúc, gia đình ông di cư sang Mỹ và ông phải đi học tập cải tạo trong 4 năm. Tuy nhiên, theo tác giả Bùi Đức Lạc (một người bạn thân của Trịnh Công Sơn) thì ông chỉ đi làm kinh tế mới vài năm chứ không hề có cải tạo, nguồn khác thì nói ông đi học tập chính trị 2 năm ở Cồn Tiên. Theo Nguyễn Đắc Xuân, thời gian đầu sau khi kết thúc chiến tranh năm 1975, "Đối với lãnh đạo thì không có vấn đề gì, nhưng có nhiều "anh em phong trào" ở Sài Gòn không thích quan điểm lập trường chung chung của Trịnh Công Sơn trước đây", ông trở về Huế và "thời gian đó một số phần tử quá khích theo phong trào "Hồng vệ binh" của Cộng Hòa Nhân dân Trung Hoa đã kích động sinh viên treo một tấm banderole to tướng mang dòng chữ xanh rờn: "Hạ bệ Phạm Duy - Hoàng Thi Thơ và Trịnh Công Sơn" trước trường Đại học Sư phạm Huế" và "tiếp theo là cuộc tọa đàm luận tội "Trịnh Công Sơn có công hay có tội" tại Hội Văn nghệ Thừa Thiên Huế. Hôm ấy có cả Trần Hoàn, Tô Nhuận Vỹ, Nguyễn Khoa Điềm, Hoàng Phủ Ngọc Tường, Nguyễn Đắc Xuân, Trần Viết Ngạc và vài người nữa. Có người lên án, nhưng cũng có người bảo vệ. "Tội" của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn là ông đã làm nhạc phản chiến một cách chung chung, không phân biệt được chiến tranh xâm lược và chiến tranh giải phóng dân tộc trong bài "Gia tài của mẹ" với câu "Hai mươi năm nội chiến từng ngày". Thậm chí ông còn làm nhạc ca ngợi địch trong bài "Cho một người nằm xuống" thương tiếc đại tá không quân Sài Gòn Lưu Kim Cương tử trận – người đã từng cưu mang ông. Nhiều người phát biểu biện hộ cho Trịnh Công Sơn: "Đúng là Trịnh Công Sơn đã làm nhiều bản nhạc phản chiến, anh được mệnh danh là người làm nhạc phản chiến số 1 thời ấy giống như Bob Dylan, Joan Baez ở bên Mỹ. Trịnh Công Sơn là một nhạc sĩ tự do, anh theo đuổi chủ nghĩa nhân bản chung chung khác chúng ta. Nhưng anh làm nhạc trong vùng tạm chiếm, người nghe nhạc phản chiến của anh là lính Cộng hòa. Rất nhiều lính của Thiệu đã bỏ ngũ vì nghe bản nhạc Người con gái da vàng của anh. Chẳng có người lính cách mạng nào bỏ ngũ vì nghe nhạc của Trịnh Công Sơn cả. Cũng như ngày xưa bên Trung Quốc, Trương Lương thổi sáo đâu phải để cho quân mình buông kiếm! Đâu phải tự dưng chính quyền Thiệu ra lệnh tịch thu những bài hát của Sơn". Và chính xấp tài liệu đăng lệnh của cựu Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu cấm phổ biến nhạc Trịnh Công Sơn, lệnh cấm mang số 33 ngày 8.2.1969, đã có sức thuyết phục lớn đối với những người tham dự tọa đàm. Sau cuộc tọa đàm, Trịnh Công Sơn phải viết kiểm điểm. Hồi ấy, những bản kiểm điểm nói không đúng vấn đề thường phải viết lại. Trịnh Công Sơn chưa quen lối sinh hoạt này nên rất chán chường..." Trong thời hậu chiến này, cả nước rất khó khăn và như bao người Việt khác, Trịnh Công Sơn cũng được điều đi lao động sản xuất, khi thì trồng khoai lang, lúc cấy lúa trên những cánh đồng đầy bom đạn chưa tháo gỡ.

Một thời gian dài sau 1975, nhiều bài hát của ông bị cấm lưu hành ở tại Việt Nam hay bị một số người kêu gọi tẩy chay ở hải ngoại. Tuy nhiên, Khánh Ly và nhiều ca sĩ vẫn tiếp tục hát và phát hành những băng đĩa với ca khúc của ông tại hải ngoại.

Những năm sau 1975, sau thời gian học tập chính trị, ông làm việc tại Hội Âm nhạc Thành phố Hồ Chí Minh, tạp chí Sóng nhạc. Từ đầu thập niên 1980, Trịnh Công Sơn bắt đầu sáng tác lại, lúc đầu một số sáng tác ông gởi qua cho Khánh Ly và chỉ phát hành tại hải ngoại. Khi bắt đầu được phép lưu hành nhạc trong nước, ông có viết một số bài có nội dung ca ngợi những chủ trương của chế độ mới như Thành phố mùa xuân, Ngọn lửa vĩnh cửu Moskva, Em ở nông trường em ra biên giới, Huyền thoại Mẹ... Sau đó nhà nước Việt Nam đã nới lỏng quản lý văn nghệ, ông lại tiếp tục đóng góp nhiều bản nhạc có giá trị. Các tác phẩm mới của ông tiếp tục bị chính quyền chỉ trích, kiểm duyệt và cấm đoán đến mức ông phải biểu diễn cho bạn bè thân hữu và nhờ họ góp ý trước khi đem phổ biến.

Từ đầu thập niên 1980, khi bắt đầu được phép lưu hành nhạc trong nước, ông tiếp tục viết các bài hát chủ đề tình yêu. Ông có viết một số bài nhạc cách mạng như "Em ở nông trường em ra biên giới", "Huyền thoại Mẹ", "Ánh sáng Mạc Tư Khoa", "Ra chợ ngày thống nhất"...

Ông cũng viết nhạc cho thiếu nhi (trong tập nhạc "Cho Con", xuất bản năm 1991), nhiều bài rất nổi tiếng như "Em là hoa hồng nhỏ"...

Cuối đời, ông bị bệnh gan, thận và tiểu đường. Tuy nhiên, ông vẫn cố gắng sáng tác những ca khúc mới trong những năm cuối đời mình.

Ông mất tại Thành phố Hồ Chí Minh vì bệnh tiểu đường lúc 12 giờ 45 ngày 1 tháng 4 năm 2001 (tức ngày 8 tháng 3 năm Tân Tỵ), hàng ngàn người đã đến viếng tang và "có thể nói, chưa có nhạc sĩ nào mất đi lại được công chúng thương tiếc như Trịnh Công Sơn". Ông được an táng tại Nghĩa trang chùa Quảng Bình (phường Bình Chiểu - Thành phố Thủ Đức). Từ đó hàng năm giới hâm mộ đều lấy ngày này làm ngày tưởng niệm.

Năm 2001, nhà hát Hoà Bình cùng Hãng phim Phương Nam thực hiện Đại nhạc hội kỷ niệm 100 ngày mất của ông mang tên "Như một lời chia tay ". Sau đó là các liveshow tưởng nhớ ông như "Đêm thần thoại" (2005) và "Rơi lệ ru người" (2007)".

Năm 2022, hai bộ phim khắc họa quá khứ của Trịnh Công Sơn mang tên Trịnh Công Sơn và Em Và Trịnh được công chiếu tại Việt Nam.

Trịnh Công Sơn sáng tác được khoảng hơn 600 ca khúc, tuy nhiên tới tháng 4 năm 2017 chỉ có 77 bài được Cục Nghệ thuật Biểu diễn cấp phép. những tác phẩm có ca từ độc đáo, mang hơi hướng suy niệm. Theo Trung tâm Bảo vệ tác quyền âm nhạc Việt Nam Chi nhánh phía Nam, nhạc sĩ Trịnh Công Sơn vẫn là tác giả được trả tác quyền nhiều nhất với hơn 820 triệu đồng trong năm 2015 và luôn trong top 5 nhạc sĩ có tiền trả tác quyền cao nhất.

Tuy nhiên, có một đánh giá khá phổ biến cho rằng phần nhạc của Trịnh Công Sơn quá đơn điệu về đề tài, chủ yếu tập trung vào tâm trạng mơ hồ, mộng tưởng. Đánh giá này trùng khớp với lời lý giải của ông về sự sáng tác của mình: "Tôi chỉ là 1 tên hát rong đi qua miền đất này để hát lên những linh cảm của mình về những giấc mơ đời hư ảo...". Hai mảng đề tài lớn nhất trong âm nhạc Trịnh Công Sơn là tình yêu và thân phận con người.

Nhạc tình
Tình yêu là đề tài lớn và ảnh hưởng nhất trong các tác phẩm của Trịnh Công Sơn. Những bản tình ca chiếm đa số trong danh mục nhạc phẩm. Khả năng viết nhạc tình của Trịnh Công Sơn tưởng chừng không biết mai một theo năm tháng, theo thời đại: từ 1958 với "Ướt mi" đã nổi tiếng cho đến thập niên 1990 ông vẫn có những tình ca được nhiều người ưa thích: "Như một lời chia tay", "Xin trả nợ người"...

Nhạc tình của ông đa số là nhạc buồn, thường nói lên tâm trạng buồn bã, cô đơn như trong "Sương đêm", "Ướt mi", những ca khúc nhạc tình vẫn mênh mang nỗi buồn kiếp người như "Diễm xưa", "Biển nhớ", "Tình xa", "Tình sầu", "Tình nhớ", "Em còn nhớ hay em đã quên", "Hoa vàng mấy độ", "Cỏ xót xa đưa", "Gọi tên bốn mùa", "Mưa hồng"...

Những bài hát này thường mang giai điệu nhẹ nhàng, dễ hát, thường được viết với tiết tấu chậm, thích hợp với điệu Slow, Blues hay Boston. Phần lời được đánh giá cao nhờ đậm chất thơ, nhiều chiêm nghiệm nhờ những biện pháp ẩn dụ, hoán dụ... đôi khi pha lẫn hơi hướng siêu thực, trừu tượng.

Nhạc tình của Trịnh Công Sơn rất phổ biến tại Việt Nam và hải ngoại. Tuy rằng không được giới chuyên môn đánh giá cao về phần âm nhạc, nhưng với giai điệu gần gũi và ca từ có màu trừu tượng, ý nghĩa sâu lắng, nhạc của ông dễ dàng đi vào lòng công chúng.

Nhạc về thân phận con người
Trịnh Công Sơn từng nói từ khi còn trẻ ông đã luôn ám ảnh bởi cái chết nên âm nhạc của ông mang trong đó một sự mất mát của những số phận con người. Ông cũng ảnh hưởng bởi Phật giáo của phương Đông và chủ nghĩa siêu thực của phương Tây, nhạc Trịnh Công Sơn thấm đượm màu sắc hiện sinh, buồn bã của các tác giả văn học phương Tây thập niên 60 như Jean Paul Sartre, Albert Camus,... Tiêu biểu là các ca khúc "Cát bụi", "Đêm thấy ta là thác đổ", "Chiếc lá thu phai", "Một cõi đi về", "Phôi pha",.... Bên cạnh đó, có những bài tuy là nhạc buồn nhưng có gợi nên tư tưởng thiền như "Một cõi đi về", "Giọt nước cành sen".

Nhạc phản chiến

Khi tên tuổi định hình bằng nhạc tình, thì vai trò xã hội của Trịnh Công Sơn lại gắn liền với một loại nhạc mang tính chất chống lại chiến tranh, kêu gọi hòa bình mà người ta thường gọi là nhạc phản chiến, hay còn gọi là Ca khúc da vàng theo tên các tập nhạc của ông phát hành cuối thập niên 1960. Những "ca khúc da vàng" thường nói lên thân phận của những người dân một nước nhỏ bị lôi kéo vào chiến tranh và nằm trong vòng toan tính, giành giật ảnh hưởng của những nước lớn (thường là khác màu da).

Theo Bửu Chỉ, Trịnh Công Sơn bắt đầu sáng tác dạng nhạc này vào khoảng năm 1965 – 1966, khi chiến tranh trở nên ác liệt. Năm 1966, ông cho ra đời tập Ca khúc Trịnh Công Sơn, trong đó có manh nha một xu hướng chính trị yếm thế. Đến năm 1967, nhạc Trịnh Công Sơn lên đến đỉnh cao của sự phản chiến bằng tập Ca khúc da vàng. Năm sau, ông cho ra tiếp tập Kinh Việt Nam. Từ năm 1970 tới 1972 ông tự ấn hành được hai tập nhạc phản chiến là Ta phải thấy mặt trời và Phụ khúc da vàng. Trong các băng nhạc Hát cho Quê hương Việt Nam của Khánh Ly, những ca khúc phản chiến được bố trí khéo léo đan xen với các ca khúc trữ tình. Những tập ca khúc vừa kể đều được phát hành hợp pháp tại miền Nam trước 1975. Chính vì thế các ca khúc phản chiến của ông được phổ biến khá rộng rãi, có ảnh hưởng lớn đến công chúng nhất là giới trí thức, học sinh – sinh viên miền Nam.

Nhạc phản chiến của Trịnh Công Sơn phần lớn viết bằng điệu Blues, cộng với lời ca đậm chất hiện thực, rất đơn sơ, trần trụi (khác hẳn với dòng nhạc tình), trở nên những bài hát gây xúc động mạnh mẽ. Những bản nhạc này được ông cùng Khánh Ly đem đi hát ở nhiều nơi tại miền Nam, được nhiều người nhất là giới sinh viên nhiệt tình ủng hộ. Đây cũng là loại nhạc làm cho danh tiếng của Trịnh Công Sơn lan ra thế giới: nhờ nhạc phản chiến ông được một Đĩa Vàng (giải thưởng âm nhạc) tại Nhật và có tên trong tự điển bách khoa Encyclopédie de tous les pays du monde của Pháp.

Nhạc phản chiến Trịnh Công Sơn hay Phạm Duy và các nhạc sĩ khác được cho là có vai trò trong giai đoạn cuối của chiến tranh Việt Nam, bên cạnh phong trào Hát cho dân tôi nghe của Tôn Thất Lập. Cũng vì loại nhạc không rõ nghiêng về phe nào này mà ông đã bị tẩy chay nhiều lần từ cả hai phe đối địch. Nhưng về phía Trịnh Công Sơn, không thể phủ nhận rằng ông đã trở thành một tên tuổi đặc biệt nhờ vào dòng nhạc này.

Cho đến nay, sau hơn 30 năm hòa bình, rất nhiều bài hát "da vàng" của ông chưa được phép lưu hành chính thức tại Việt Nam hiện nay dù đã từng rất phổ biến (và được Khánh Ly phát hành băng nhạc) tại miền Nam trong thời chiến tranh Việt Nam (như bài "Đi tìm quê hương", "Chính chúng ta phải nói hòa bình","Gia tài của mẹ", "Cho một người vừa nằm xuống" "Chưa mất niềm tin", "Chờ nhìn quê hương sáng chói", "Hát trên những xác người", "Ta đi dựng cờ", "Ta quyết phải sống")

Tranh cãi về cấp phép
Gia đình Trịnh Công Sơn, đại diện bản quyền các bài hát của nhạc sỹ, đã từng nhiều lần xin cấp phép cho nhạc Trịnh Công Sơn nhưng được cấp phép rất ít, thậm chí có lần xin 15 bài, kết quả không có bài nào được duyệt.. Bài "Nối vòng tay lớn" đã được hát rất nhiều ở Việt Nam sau 1975 nhưng hóa ra lại chưa được cấp phép dẫn tới khó khăn trong tổ chức các buổi ca nhạc Trịnh Công Sơn.

Ngày 29/6/2022, hơn 47 năm sau ngày thống nhất đất nước, đơn vị tổ chức đêm nhạc ngày 26/6 tại Đà Lạt nơi ca sĩ Khánh Ly trình diễn bài hát "Gia tài của mẹ" đã bị Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lâm Đồng "mời làm việc" vì nằm ngoài danh mục những bài hát đã cấp phép biểu diễn trong đêm nhạc này. Tuy nhiên, nhạc sĩ Tuấn Khanh cho biết: "Theo Nghị định số 144/2020 về hoạt động nghệ thuật biểu diễn được Chính phủ ban hành, từ 1-2-2021, quy định cấp phép ca khúc miền Nam trước 1975 bị bãi bỏ. Phổ biến không cần phải cấp phép nữa."

Nhạc khác
Ngoài các bản nhạc tình và nhạc phản chiến, Trịnh Công Sơn còn để lại những tác phẩm viết về quê hương như "Chiều trên quê hương tôi", những tác phẩm thể hiện quan điểm chính trị rõ hơn như "Huế – Sài Gòn – Hà Nội", "Việt Nam ơi hãy vùng lên" (1970), "Nối vòng tay lớn", "Chưa mất niềm tin" (1972)... trong đó có những bài rời được sáng tác ngay trong những cuộc xuống đường biểu tình cùng thanh niên, sinh viên, học sinh.

Từ đầu thập niên 1980, khi bắt đầu được phép lưu hành nhạc trong nước, ông có viết một số bài nhạc cách mạng như "Em ở nông trường em ra biên giới", "Huyền thoại Mẹ", "Ánh sáng Mạc Tư Khoa", "Ra chợ ngày thống nhất"...

Về sau, ông cũng viết nhạc cho thiếu nhi (trong tập nhạc "Cho Con", xuất bản năm 1991), nhiều bài rất nổi tiếng như "Em là hoa hồng nhỏ", "Mẹ đi vắng", "Em đến cùng mùa xuân", "Tiếng ve gọi hè", "Tuổi đời mênh mông", "Mùa hè đến", "Tết suối hồng", "Khăn quàng thắp sáng bình minh", "Như hòn bi xanh", "Đời sống không già vì có chúng em".

Hiện nay, bản quyền các tác phẩm của ông thuộc quyền thừa kế và sở hữu bởi Trịnh Vĩnh Trinh (em gái ông, sống tại Việt Nam) và Trịnh Xuân Tịnh (anh trai ông, sống tại Mỹ), mỗi người giữ một nửa quyền sở hữu với các tác phẩm của Trịnh Công Sơn Bản quyền có thời hạn đến hết 50 năm sau ngày ông qua đời.
 Điện ảnh
Trịnh Công Sơn còn là một diễn viên điện ảnh nghiệp dư, năm 1971 đã thủ vai chính trong phim Đất khổ. Phim hoàn tất năm 1974, nhưng chỉ được chiếu cho công chúng xem 2 lần rồi bị Việt Nam Cộng hòa cấm không được phép trình chiếu ở Miền Nam Việt Nam với lý do "có tính phản chiến".Giới thiệu phim Đất Khổ — Trinh Cong Son theo customflix.com Sau năm 1975, bộ phim không được trình chiếu tại Việt Nam. Cuối cùng, một bản phim đã về tay nhà thơ Đỗ Trung Quân. Bộ phim được chọn là phim Việt Nam chính trong Liên hoan phim Á Mỹ năm 1996. Năm 1997, ông và nghệ sĩ Thanh Bạch và ca sĩ Trịnh Vĩnh Trinh thực hiện album băng hình VHS của mình mang tựa đề Ru tình được Hãng phim trẻ sản xuất. Sau đó Hãng phim Phương Nam sản xuất lại dưới dạng VCD & DVD năm 2004, Hòa tấu nhạc Trịnh: Chìm dưới cơn mưa (VHS thực hiện tháng 4 năm 1999). Riêng Hãng phim Phương Nam cũng thực hiện cho ông và nhạc sĩ Văn Cao trong chương trình "Văn Cao & Trịnh Công Sơn" năm 1998 dưới định dạng băng VHS, sau đó là VCD & DVD. Từ đó, ông cùng bà Trịnh Vĩnh Trinh góp mặt trong những CD nhạc do ông sáng tác và được Hãng phim Phương Nam sản xuất trong giai đoạn này như "Ru tình", "Tình yêu tìm thấy", "Vì tôi cần thấy em yêu đời", "Cho đời chút ơn",...

Thơ & vẽ
Ông làm thơ ít trong những lúc ngẫu hứng, hiện nay còn để lại một số bài thơ tự sáng tác, và các bản dịch phỏng như trong tập Hán tự hài cú của Ngô Văn Tao, hay các bài thơ vui, thơ chơi.

Bên cạnh âm nhạc, Trịnh Công Sơn để lại khá nhiều tác phẩm hội họa, bút tích. Các tác phẩm hội họa của ông đã được triển lãm tại Nhà Hữu Nghị Tiệp Khắc - Việt Nam, từ ngày 14 tháng 1 năm 1989 đến 24 tháng 1 năm 1989 cùng với 2 họa sĩ Đinh Cường và Đỗ Quang Em, triển lãm tại nhà khách Ritz, và Trang viên Con Nai Vàng, Thủ Đức, từ ngày 15 tháng 12 năm 1990 đến 20 tháng 1 năm 1991 cùng với 2 họa sĩ Trịnh Cung và Đỗ Quang Em.

Một số trong đó hiện còn được lưu giữ và trưng bày tại Hội Ngộ Quán.

 Danh sách các bài hát

Ca khúc Trịnh Công Sơn sáng tác đầu tiên là bài: Ướt mi (NXB An Phú, Sài Gòn, 1959).

Trịnh Công Sơn sáng tác được khoảng hơn 600 ca khúc. Cho đến năm 2017 theo như Nguyễn Đăng Chương, Giám đốc Sở Biểu diễn nghệ thuật của Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch, có 70 bài hát của Trịnh Công Sơn được phép trình diễn trước công chúng. Bài hát mới nhất vừa được phép, là Nối vòng tay lớn, vào ngày 12 tháng 4 năm 2017.

Ca sĩ biểu diễn

Tên tuổi gắn nhiều nhất với những bài hát nhạc Trịnh Công Sơn là Khánh Ly. Khánh Ly, ban đầu là một ca sĩ ít tên tuổi tại Đà Lạt, bén duyên với nhạc Trịnh trong một dịp tình cờ tại Đà Lạt năm 1964, từ đó về sau đã thể hiện hầu hết những ca khúc của Trịnh Công Sơn, để rồi được cho là người thành công nhất.

Nhưng Khánh Ly không phải người đầu tiên hát nhạc Trịnh, trước đó Trịnh Công Sơn đã mời những tên tuổi lẫy lừng bấy giờ là Thanh Thúy, Hà Thanh, Lệ Thu và cả danh ca Thái Thanh giới thiệu những sáng tác đầu tay của mình ra công chúng, tuy vậy cuối cùng ông lại chọn Khánh Ly, người cũng đã vụt lên thành ngôi sao sáng sau khi thể hiện những bản tình ca buồn bã thâm trầm và dòng nhạc phản chiến mạnh mẽ của Trịnh Công Sơn bằng chất giọng khàn đục lạ lùng.

Ngoài Khánh Ly, nhiều ca sĩ hát nhạc Trịnh Công Sơn cũng được đánh giá cao như Lệ Thu, Thái Thanh, Ngọc Lan, Lan Ngọc. Giọng nam thì có Tuấn Ngọc và sau này là Quang Dũng. Tuấn Ngọc tuy không chuyên về nhạc Trịnh nhưng được Trịnh Công Sơn đánh giá cao khi hát nhạc của ông.

Ở Việt Nam giai đoạn sau 1975 cũng có những người hát nhạc Trịnh Công Sơn thành công như Trịnh Vĩnh Trinh (Em gái nhạc sĩ) và đặc biệt phải kể đến Hồng Nhung hát nhạc Trịnh theo phong cách hoàn toàn mới và được khán giả đón nhận. Đào xới trong nhạc Trịnh, Phong Dật - Giai điệu Xanh, 1/4/2008 Ngoài ra, còn có Cẩm Vân, Ánh Tuyết, Bảo Yến, Trần Thu Hà và Hồng Hạnh.

Cũng nên kể đến những ca sĩ muốn thử nghiệm nhạc Trịnh Công Sơn bằng phong cách "mới" và "lạ", để rồi bị khán giả phản đối nặng nề, tiêu biểu là Thanh Lam, Mỹ Tâm, Đàm Vĩnh Hưng.[http://vnn.vietnamnet.vn/nhandinh/2005/09/494379/ Phá cách trong nhạc Trịnh nói riêng và...], Vietnamnet, 28/9/2005 Ngoài ra còn có Thu Phương, Phương Thanh, Mỹ Lệ, Mỹ Linh, Trần Thu Hà, Đức Tuấn, Ngô Quang Vinh, Lệ Quyên, Hiền Thục, Hồ Trung Dũng, Đồng Lan, Hà Lê thu âm và làm mới lại theo các phong cách khác nhau. Bản thân nhạc sĩ Trịnh Công Sơn cũng tự mình thể hiện và thu âm một số ca khúc và được khán thính giả yêu thích.

Tuy nhiên, dù có rất nhiều các nghệ sĩ thể hiện nhạc Trịnh, nhưng thành công nhất vẫn là Khánh Ly và Hồng Nhung.

Phát ngôn, bút tích
Bên cạnh âm nhạc, ông còn để lại khá nhiều phát ngôn về quan điểm chính trị cũng như những dòng văn suy niệm về thân phận, cuộc sống.

Nhận xét

{{cquote|Tình yêu trong nhạc của anh là những cảm xúc dữ dội như trái phá con tim mù lòa, như nỗi chết cơn đau thật dài, như vết thương mở rộng... Cuộc đời là hư vô chủ nghĩa, con người sống trong cảnh Chúa, Phật bỏ loài người. Cuộc đời còn là đám đông nhưng cũng là quán không. Con người là cát bụi mệt nhoài, bao nhiêu năm làm kiếp con người, chợt một chiều tóc trắng như vôi... Tất cả nói lên sự muộn phiền, đau đớn... Buồn tủi cho thân phận con người nên nhánh cỏ cũng xót xa, phiến đá cũng ưu phiền, và chỉ còn những mưa và mưa để xoa dịu vết thương mở lớn! (...)... Trịnh Công Sơn nói lên nỗi bàng hoàng của con người khi thấy cái chết nằm ngay trong sự sống (...) Nguyễn Đình Toàn gọi nhạc Trịnh Công Sơn là những bản tình ca không có hạnh phúc, những bài hát cho quê hương đổ vỡ. Cũng là phản ứng của người đau đớn trước hoàn cảnh đất nước, nhưng nó là sự chịu đựng và chết lịm hơn là sự nổi sùng và chửi bới. (...)...Về phần nhạc, toàn thể ca khúc Trịnh Công Sơn không cầu kỳ, rắc rối vì nằm trong một số nhạc điệu đơn giản, rất phù hợp với tiếng thở dài của thời đại. Bài hát chỉ cần một chiếc đàn guitare đệm theo, nếu hòa âm phối khí rườm rà thì không hợp với những bài hát soạn theo thể ballade này.<ref>Trích trong hồi ký Phạm Duy III, chương 20, thời phân chia Quốc - Cộng, phần viết về Trịnh Công Sơn  và  </ref>|||Phạm Duy, 1991}}

Những đóng góp cho điện ảnh
Diễn viên: phim Đất khổ (1974) của đạo diễn Hà Thúc Cần
Viết nhạc và bài hát cho phim:
Cánh đồng hoang 1979 của đạo diễn Nguyễn Hồng Sến, kịch bản Nguyễn Quang Sáng
Ngoại ô (1987) (cùng nhạc sĩ Phạm Trọng Cầu) của đạo diễn Lê Văn Duy
Nhạc và bài hát được sử dụng trong phim
Tội lỗi cuối cùng (1980) của đạo diễn Trần Phương, nghệ sĩ Phương Thanh đóng vai Hiền cá sấu: bài "Đời gọi em biết bao lần"
Cho cả ngày mai (1981) của đạo diễn Long Vân: bài "Em là bông hồng nhỏ"
Bãi biển đời người (1983) của đạo diễn Hải Ninh: bài "Quê hương"
Thị xã trong tầm tay (1983) của đạo diễn Đặng Nhật Minh, bài hát nền, phổ thơ Hoàng Phủ Ngọc Tường
Cho đến bao giờ (1985) của đạo diễn Huy Thành
Cầu Rạch Chiếc (1986) của đạo diễn Hoàng Lê
Cô gái trên sông (1987) của đạo diễn Đặng Nhật Minh, cùng Phạm Trọng Cầu
Mùa hè chiều thẳng đứng (2000) của đạo diễn Trần Anh Hùng: "Cuối cùng cho một tình yêu", "Nắng thủy tinh", "Rừng xưa đã khép"
Áo lụa Hà Đông (2006) của Phước Sang Film, đạo diễn Lưu Huỳnh: "Bài ca dành cho những xác người"
Công chúa teen và ngũ hổ tướng (2010) của đạo diễn Lê Lộc (bài "Để gió cuốn đi")
Em là bà nội của anh (2015) bài "Còn tuổi nào cho em"
Phim về Trịnh Công Sơn:
Em còn nhớ hay em đã quên (1992) của đạo diễn Nguyễn Hữu Phần và Phi Tiến Sơn, với sự tham gia của cố diễn viên Lê Công Tuấn Anh vai Quang Sơn (Trịnh Công Sơn thời trẻ).
Trịnh Công Sơn - sống và yêu của đạo diễn Lê Dân, phim không được hoàn thành
Em và Trịnh (2022) của đạo diễn Phan Gia Nhật Linh. Phim kể về cuộc đời Trịnh Công Sơn trong nhiều thập niên. Hai diễn viên Avin Lu và Trần Lực đóng vai nhạc sĩ, lần lượt ở thời trẻ và trung niên.

Giải thưởng và tôn vinh

Giải thưởng

 Năm 1970, bài "Ngủ đi con" (trong Ca khúc da vàng) của ông đoạt Giải thưởng dĩa nhạc vàng của năm 1969 (phát hành trên 2 triệu đĩa) ở Nhật Bản qua tiếng hát của ca sĩ Takaishi Tomoya (tựa tiếng Nhật: Boya Okiku Naranaide). Năm 1979, hãng đĩa Nippon Columbia mời Khánh Ly thu băng lần thứ hai các nhạc phẩm của ông, cũng vào năm này ca khúc "Ngủ đi con" trở thành một bản hit ở Nhật Bản.
 Giải thưởng cho Bài hát hay nhất trong phim "Tội lỗi cuối cùng"
 Giải Nhất của cuộc thi "Những bài hát hay nhất sau 10 năm chiến tranh" với bài "Em ở nông trường, em ra biên giới"
 Giải Nhất cuộc thi "Hai mươi năm sau"(1995) với bài "Hai mươi mùa nắng lạ".
 Năm 1997 ông đoạt giải thưởng lớn của Hội Nhạc Sĩ cho một chuỗi bài hát: "Xin trả nợ người", "Sóng về đâu", "Em đi bỏ lại con đường"
 Năm 2004, Giải thưởng Âm nhạc hòa bình thế giới được trao cho ông vì "lý tưởng hòa bình mà ông đã đấu tranh không mệt mỏi cho nhân loại".

Tôn vinh

 Trịnh Công Sơn có tên trong từ điển bách khoa Pháp Les Million.
 Khi ông mất, Trung tâm Thúy Nga thực hiên liên khúc Trịnh Công Sơn trong cuốn Paris by Night 60 để tưởng nhớ đến ông.
 Trong Lễ trao giải Làn sóng xanh năm 2005, 10 ca sĩ nổi tiếng của Việt Nam thực hiện Liên khúc Trịnh Công Sơn để tôn vinh ông và kỉ niệm 5 năm ngày mất của nhạc sĩ này (2006).
 Trong cuộc họp chiều 17 tháng 3 năm 2011, Hội đồng nhân dân tỉnh Thừa Thiên Huế đã chính thức thông qua việc đặt tên của cố nhạc sĩ Trịnh Công Sơn cho con đường dài 600 mét, rộng 11 mét lát nhựa mới mở ven sông Hương thuộc phường Phú Cát, thành phố Huế.
 Năm 2015, Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội quyết định đặt tên của cố nhạc sĩ Trịnh Công Sơn cho một tuyến phố dài 900m, rộng 9,5 – 12,5 m từ ngã ba ngõ 612 đường Lạc Long Quân (cạnh công viên Hồ Tây) đến đường Âu Cơ cạnh trường THPT Phan Chu Trinh (sau trở thành tuyến phố đi bộ) thuộc địa bàn phường Nhật Tân, quận Tây Hồ.
 Ở thành phố Huế – quê hương ông cũng có tên đường ''Trịnh Công Sơn''. Tại TP.HCM cũng có một con đường nằm trong khu nhà cao cấp Gia Hòa ở thành phố Thủ Đức (Quận 9 cũ) mang tên ông.
 Ngày 28 tháng 2 năm 2019, Trịnh Công Sơn trở thành nhân vật xuất hiện trên trang chủ tiếng Việt của công cụ tìm kiếm phổ biến nhất thế giới Google nhân dịp sinh nhật lần thứ 80 của ông. Đây là lần đầu tiên Google Doodle vinh danh một người Việt Nam (người Việt thứ hai là họa sĩ Bùi Xuân Phái). Một số tranh của ông được đưa lên lịch 2019.

Xem thêm
 Phong trào phản chiến trong Chiến tranh Việt Nam
 Danh sách các bài hát về chiến tranh Việt Nam
 Danh sách phim về Chiến tranh Việt Nam

Đọc thêm
Trịnh Công Sơn - Người hát rong qua nhiều thế hệ. Nhà xuất bản Trẻ ấn hành năm 2001, sau ngày mất của nhạc sĩ
Trịnh Công Sơn - cuộc đời, âm nhạc, thơ, hội họa & suy tưởng. Nhà xuất bản-Văn nghệ TP. Hồ Chí Minh
Trịnh Công Sơn - Rơi lệ ru người. Nhà xuất bản Phụ nữ
Trịnh Công Sơn cát bụi lộng lẫy. Nhà xuất bản Thuận hóa - Tạp chí Sông Hương
Trịnh Công Sơn và cây đàn Lya của Hoàng tử bé. Hoàng Phủ Ngọc Tường - Nhà xuất bản Trẻ
John C. Schafer, "[http://users.humboldt.edu/sjohn/pdf%20TrinhCongSon_Phenomenon%20final.pdf]".Journal of Asian Studies 66 (Aug., 2007): 597-643

Tham khảo

 Ban Mai, Trịnh Công Sơn - Vết chân dã tràng Nhà xuất bản Lao động 2008
 Trái tim cộng sản hay người nghệ sĩ - BBC Tiếng Việt

Chú thích

Liên kết ngoài

Sưu tập
 Ca khúc da vàng trên diễn đàn Phố Xưa, khanhly.net
 Danh sách ca khúc và lời nhạc Trịnh Công Sơn
 Truyện ngắn Bài hát đầu tiên, bài hát cuối cùng về Xuân Tân Mùi 1991 viết tháng 12/1990 và Chú Lộ của Trịnh Công Sơn
 Hội văn hóa Trịnh Công Sơn
 Hội Ngộ quán do Trịnh Công Sơn đặt tên bản lưu 19/7/2013

Đánh giá
 Phạm Duy viết về Trịnh Công Sơn, và Chương 20 (bản lưu 30/12/2003) trích Hồi ký tập 3, 1991
 John C. Schafer, Hiện tượng Trịnh Công Sơn lưu, Hoài Phi, Vy Huyền dịch, Talawas 2008
 Đặng Tiến, Đời và nhạc Trịnh Công Sơn, tạp chí Văn Học, California, tháng 10-11/2001, số 186-187 đặc biệt Trịnh Công Sơn. Bản đọc lại, bổ sung ngày 30 tháng 3 năm 2012
 Nhạc Trịnh Công Sơn Tạp chí Da Màu - Văn chương không biên giới cập nhật 15/5/2007. Đinh Từ Bích Thúy dịch IEPI: Trinh Cong Son (20/3/2007)
 Điều thú vị trong 9 bài hát nổi tiếng của Trịnh Công Sơn T. N, báo Giáo dục Việt Nam, 01/04/2013 06:11

Âm nhạc
Nhạc sĩ
Nhạc sĩ Việt Nam
Nhạc sĩ nhạc đỏ
Nhạc sĩ Việt Nam Cộng hòa
Nam ca sĩ Việt Nam Cộng hòa
Nhà soạn nhạc Việt Nam
Cựu học sinh Collège Chasseloup-Laubat
Sinh năm 1939
Mất năm 2001
Nhà soạn nhạc thế kỷ 20
Người Minh Hương
Người Huế
Sinh tại Đắk Lắk
Họa sĩ Việt Nam
Nhà thơ Việt Nam
Phật tử Việt Nam
Nhạc sĩ nhạc phản chiến Việt Nam


title: Lamothe, Haute-Loire

text:
Lamothe là một xã thuộc tỉnh Haute-Loire trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes ở nam trung bộ nước Pháp. Khu vực này có độ cao trung bình 435 mét trên mực nước biển. Theo điều tra dân số năm 1999 của INSEE có dân số 715 người.

Tham khảo

Xã của Haute-Loire


title: Scaptotrigona jujuyensis

text:
Scaptotrigona jujuyensis là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Schrottky mô tả khoa học năm 1911.

Chú thích

Tham khảo

Scaptotrigona
Động vật được mô tả năm 1911


title: Fiuggi

text:
Fiuggi là một đô thị ở tỉnh Frosinone ở vùng Lazio của Italia. Đô thị này có diện tích 33 km², dân số cuối năm 2004 là 9047 người. Thị xã này nằm trên ngọn đồi, gần đó có các suối nước khoáng nóng.
Fiuggi giáp các đô thị: Acuto, Ferentino, Guarcino, Piglio, Torre Cajetani, Trevi nel Lazio, Trivigliano

Lịch sử biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 In Italy Online - Fiuggi
 Travel Italy Video - Fiuggi

Đô thị tỉnh Frosinone


title: Oecetis ichtadevata

text:
Oecetis ichtadevata là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Chú thích

Tham khảo

Oecetis


title: Tipula cedrophila

text:
Tipula cedrophila là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Inglisella

text:
Inglisella là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Cancellariidae.

Các loài
Các loài trong chi Inglisella gồm có:

 Inglisella etheridgei (Johnston, 1880)
 Inglisella septentrionalis Finlay, 1930

Chú thích

Tham khảo

Cancellariidae


title: Doctor Who (phim 1996)

text:
Doctor Who (1996) là bộ điện ảnh - truyền hình khoa học viễn tưởng của Vương quốc Anh được hợp tác sản xuất bởi Universal Television, BBC Television, BBC Worldwide và Fox Network vào năm 1996. Bộ phim được truyền chiếu vào ngày 12 tháng 5 Năm 1996 trên kênh CITV tại Edmonton, Alberta, 15 ngày sau được ra mắt trên kênh BBC One và được phát sóng trên kênh Fox ở Mỹ vào ngày 29 tháng 5 Năm 1996. Bộ phim là nỗ lực đầu tiên để hồi sinh Doctor Who, sau khi ngừng sản xuất vào năm 1989. Đây là tập phim Doctor Who đầu tiên và cũng là duy nhất có sự hợp tác sản xuất của Mỹ và Anh. Bộ phim đã giới thiệu diễn viên Paul McGann vào vai Doctor thứ tám và cũng là lần duy nhất anh được xuất hiện trong loạt phim này. Mặc dù khá thành công khi được trình chiếu ở Anh với 9 500 000 người xem nhưng bộ phim lại không được đánh giá cao ở Mỹ với chỉ 5 500 000 người. Mãi đến năm 2005, loạt phim mới về Doctor Who mới được sản xuất trở lại. Tuy được sản xuất bởi những nhà sản xuất nước ngoài nhưng bộ phim vẫn là sự tiếp nối của loại phim 1963 - 1989. Bộ phim chủ yếu được quay tại Vancouver, British Columbia, Canada.

Nội dung
Sau khi bị kết án tử hình bởi lực lượng Dalek của hành tinh Skaro, Master (Gordon Tipple) đã nhờ Doctor đưa di thể của hắn trở về hành tinh quê hương - Gallifrey. Trong chuyến đi này, do tàu bị lắc lư chiếc rương giam giữ Master đã bị vỡ, giúp hắn trốn thoát và phá hoại tàu TARDIS. Doctor (Sylvester McCoy) đã phải hạ cánh tàu TARDIS xuống thành phố San Francisco, California vào ngày 30 tháng 12 năm 1999. Ở thành phố, Chang Lee, một chàng trai người Mỹ gốc Hoa cùng hai người bạn đang bị truy đuổi bởi một nhóm xã hội đen. Bất ngờ, sau khi vừa bước khỏi tàu TARDIS, ông là vô tình bị bắn bởi nhóm xã hội đen này. Sau khi bắn, bọn chúng đã bỏ trốn. Chang Lee đã gọi xe cứu thương để cứu Doctor ở một bệnh viện gần đó. Khi chụp X - quang, các bác sĩ đã nhận ra là ông có đến 2 trái tim. Họ đã gọi bác sĩ Grace Holloway, một bác sĩ nổi tiếng về phẫu thuật tim mạch dến để phẫu thuật. Tuy nhiên, quá trình phẫu thuật thất bại, bác sĩ thứ bảy đã chết và được chuyển vào nhà xác. Chang Lee được hưởng tài sản của ông. Master dưới hình dạng một con rắn đã nhập vào thân thể của Bruce, một nhân viên cảnh sát.

Trong đêm, Doctor đã tái sinh thành thân thể mới (Paul McGann) và trốn thoát khỏi nhà xác. Ông đã đi tìm Grace Holloway để nhờ giúp đỡ vì ông nhớ rằng là đã gặp cô trước đây và tại nhà cô đã giúp anh hồi phuc được một phần trí nhớ. Chang Lee đã mở được TARDIS và đi vào. Lúc đi vào, anh đã gặp Master. Master đã mê hoặc Chang Lee để anh giúp hắn. Trong lúc đó, Doctor đang trò chuyện với Grace Holloway. Khi "Con mắt của sự hài hòa" - Nơi cung cấp năng lượng cho tàu TARDIS được Master mở ra đã làm cho bác sĩ hồi phục hoàn toàn trí nhớ và ôm hôn Grace Holloway. Master đã tìm Doctor và tấn công Grace Holloway và làm cô ấy đã biến thành quỷ khi nhiễm nước bọt của hắn. Hắn định chiếm lấy sức mạnh của Doctor vã phá hủy toàn bộ trái dất. Doctor đã đánh bại Master và cứu được Trái đất nhưng Grace Holloway và Chang Lee đã bị Master giết hại. May thay nguồn năng lượng của Con mắt đã cứu được họ. Cuối phim, Doctor đã trao cho Grace Holloway nụ hôn tạm biệt và trở lại tàu TARDIS để tiếp tục cuộc phiêu lưu của mình.

Sự tiếp nối

Các diễn viên tham gia
 Paul McGann - Doctor thứ tám
 Eric Roberts – Master/Bruce
 Daphne Ashbrook - Grace Holloway
 Yee Jee Tso – Chang Lee
 Sylvester McCoy - Doctor thứ bảy
 John Novak – Salinger
 Michael David Simms – Bác sĩ Swift
 Eliza Roberts – Miranda
 Dave Hurtubise – Giáo sư Wagg
 Dolores Drake – Curtis
 Catherine Lough – Wheeler
 William Sasso – Pete
 Joel Wirkkunen – Ted
 Jeremy Radick – Gareth
 Bill Croft – Cảnh sát lái mô tô
 Mi-Jung Lee – Người dẫn thời sự
 Joanna Piros – Người dẫn thời sự
 Dee Jay Jackson – Nhân viên bảo vệ
 Gordon Tipple – Master già

Tham khảo

Phim truyền hình Vương quốc Liên hiệp Anh
Phim giả tưởng
Phim khoa học viễn tưởng Anh
Phim khoa học viễn tưởng Mỹ
Phim lấy bối cảnh ở tương lai
Phim tiếng Anh
Phim truyền hình Mỹ
Phim lấy bối cảnh năm 1999
Phim Mỹ
Phim Vương quốc Liên hiệp Anh
Phim lấy bối cảnh ở San Francisco, California
Phim khoa học viễn tưởng thập niên 1990
Phim về mất trí nhớ


title: Cabuérniga

text:
Cabuérniga là một đô thị thuộc cộng đồng tự trị Cantabria, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số năm 2007, đô thị này có dân số là 1.109 người. Thủ phủ là Valle.

Biến động dân số

Fuente: INE

Tham khảo

Liên kết ngoài
Cabuérniga - Cantabria 102 Municipios

Đô thị ở Cantabria


title: USS Bogue (CVE-9)

text:
USS Bogue (CVE-9), (nguyên mang ký hiệu AVG-9, sau đó lần lượt đổi thành ACV-9, CVE-9, và CVHP-9), là một tàu sân bay hộ tống, là chiếc dẫn đầu của lớp Bogue của Hải quân Hoa Kỳ trong Chiến tranh Thế giới thứ hai. Nó nổi bật trong vai trò chống tàu ngầm đối phương, và sau khi chiến tranh kết thúc, đang khi trong lực lượng dự bị, nó được xếp lại lớp thành một tàu sân bay trực thăng hộ tống trước khi bị tháo dỡ tại Nhật Bản năm 1960.

Thiết kế và chế tạo
Bogue được đặt lườn vào ngày 1 tháng 10 năm 1941 như là chiếc Steel Advocate (ký hiệu lườn tàu 170) theo hợp đồng của Ủy ban Hàng hải Hoa Kỳ với hãng Seattle-Tacoma Shipbuilding tại Tacoma, Washington.  Bogue được hạ thủy vào ngày 15 tháng 1 năm 1942; được đỡ đầu bởi Bà W. Miller, Jr., phu nhân Thiếu tá Hải quân Miller; được Hải quân Hoa Kỳ trưng dụng vào ngày 1 tháng 5 năm 1942; và được đưa ra hoạt động vào ngày 26 tháng 9 năm 1942 dưới quyền chỉ huy của Thuyền trưởng, Đại tá Hải quân G. E. Short.

Con tàu được đặt tên theo một eo biển tại North Carolina.<ref>Dictionary of American Naval Fighting Ships</ref>

 Lịch sử hoạt động
Sau giai đoạn chạy thử máy và hiệu chỉnh, Bogue gia nhập Hạm đội Đại Tây Dương vào tháng 2 năm 1943 như là hạt nhân của các đội tìm và diệt tàu ngầm tiền phong của Hoa Kỳ. Trong tháng 3 và tháng 4 năm 1943, nó đã thực hiện ba chuyến đi vượt Đại Tây Dương nhưng không đánh chìm được tàu ngầm đối phương nào. Nó khởi hành chuyến đi thứ tư vào ngày 22 tháng 4, và đánh chìm chiếc tàu ngầm đầu tiên vào ngày 22 tháng 5 khi máy bay của nó đánh chìm U-569 ở tọa độ .

Trong chuyến đi thứ năm ở Bắc Đại Tây Dương, máy bay của nó đã đánh chìm hai tàu ngầm Đức: chiếc U-217 ở tọa độ  vào ngày 5 tháng 6 và chiếc U-118 ở tọa độ  vào ngày 12 tháng 6.Bogue được xếp lại lớp với ký hiệu lườn CVE-9 vào ngày 15 tháng 7 năm 1943. Vào ngày 23 tháng 7, trong chuyến đi thứ bảy, máy bay của nó đã đánh chìm U-527 ở tọa độ . Tàu khu trục George E. Badger, trong thành phần hộ tống cho nó, cũng đã đánh chìm tàu ngầm U-613 trong chuyến đi này.

Chuyến đi thứ tám của Bogue là chuyến thành công nhất với thành tích ba tàu ngầm Đức bị đánh chìm. U-86 bị máy bay của nó đánh chìm vào ngày 29 tháng 11 năm 1943 ở tọa độ . Vào ngày 30 tháng 11, những chiếc TBF Avenger của Bogue đã gây hư hại chiếc U-238 về phía Đông quần đảo Açores. Đến ngày 13 tháng 12 U-172 bị máy bay của nó phối hợp cùng các tàu khu trục George E. Badger, Du Pont, Clemson và Osmond Ingram đánh chìm ở tọa độ . Và vào ngày 20 tháng 12, U-850 bị máy bay đánh chìm ở tọa độ .Bogue tạm thời tách khỏi hoạt động chống tàu ngầm trong tháng 1 và tháng 2 năm 1944, khi nó đảm nhiệm vận chuyển máy bay Không lực Mỹ đến Glasgow thuộc Scotland. Khi chiếc tàu sân bay hộ tống quay trở lại vai trò quaen thuộc, vào ngày 13 tháng 3 máy bay của nó phối hợp cùng máy bay Anh, các chiếc Haverfield, Hobson và Prince Rupert đánh chìm U-575 ở tọa độ .

Vào ngày 5 tháng 5 năm 1944, Bogue và các tàu hộ tống cho nó khởi hành từ Hampton Roads, Virginia cho một chuyến đi kéo dài đến ngày 2 tháng 7, và đã săn được thêm hai tàu ngầm đối phương. Trong thành phần hộ tống cho nó, tàu tuần dương hộ tống Francis M. Robinson đã đánh chìm tàu ngầm Nhật RO-501 (nguyên là chiếc U-1224 của Đức) vào ngày 13 tháng 5; và máy bay của Bogue đánh chìm tàu ngầm Nhật I-52 ở tọa độ  vào ngày 24 tháng 6. Trong chuyến đi tiếp theo từ ngày 24 tháng 7 đến ngày 24 tháng 9 năm 1944, máy bay của Bogue đánh chìm thêm một tàu ngầm Đức khác, U-1229, vào ngày 20 tháng 8 ở tọa độ .

Sau khi quay trở về vào tháng 9 năm 1944, Bogue hoạt động huấn luyện ngoài khơi Bermuda và Quonset Point, Rhode Island cho đến tháng 2 năm 195, khi nó thực hiện chuyến đi vận chuyển máy bay Không lực Mỹ đến Liverpool, Anh Quốc. Vào tháng 4 năm 1945, nó lại ra khơi như một tàu chống tàu ngầm, hình thành nên Lực lượng Ngăn chặn thứ hai của Đại tá Hải quân George J. Dufek trong Chiến dịch Teardrop. Chiến thắng đến vào ngày 24 tháng 4 khi các tàu khu trục hộ tống Flaherty, Neunzer, Chatelain, Varian, Hubbard, Janssen, Pillsbury và Keith đã đánh chìm tàu ngầm U-546. Đây là chiếc cuối cùng trong số 13 tàu ngầm bị đánh chìm bởi Bogue hay các tàu hộ tống cho nó.

Cùng với việc chiến sự tại Đại Tây Dương kết thúc, Bogue được chuyển sang Thái Bình Dương, đi đến San Diego vào ngày 3 tháng 7 năm 1945. Nó lại di chuyển về phía Tây hướng đến Guam, đến nơi vào ngày 24 tháng 7. Nó thực hiện chuyến đi đến Adak, Alaska từ ngày 19 tháng 8 đến ngày 6 tháng 9 năm 1945, rồi tham gia các hoạt động "Magic Carpet" hồi hương các cựu quân nhân phục vụ tại Thái Bình Dương trở về nhà.Bogue được cho ngừng hoạt động vào ngày 30 tháng 11 năm 1946 và được đưa về lực lượng dự bị tại Tacoma, Washington. Bogue được xếp lại lớp thành một tàu sân bay trực thăng hộ tống với ký hiệu lườn CVHP-9 vào ngày 12 tháng 6 năm 1955. Nó được rút khỏi danh sách Đăng bạ Hải quân vào ngày 1 tháng 3 năm 1959 và bị tháo dỡ tại Nhật Bản vào năm 1960.

 Phần thưởng Bogue'' được tặng thưởng danh hiệu Đơn vị Tuyên dương Tổng thống và ba Ngôi sao Chiến đấu do thành tích phục vụ trong Thế Chiến II.

Tham khảo

 Bài này có các trích dẫn từ nguồn Dictionary of American Naval Fighting Ships thuộc phạm vi công cộng: http://www.history.navy.mil/danfs/b7/bogue-i.htm

Liên kết ngoài
 NavSource Online Bogue
 hazegray.org: USS Bogue

Lớp tàu sân bay hộ tống Bogue
Tàu sân bay hộ tống của Hải quân Hoa Kỳ
Tàu sân bay hộ tống trong Thế Chiến II


title: Phước Vĩnh An

text:
Phước Vĩnh An là một xã thuộc huyện Củ Chi, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam.

Xã Phước Vĩnh An nằm ở trung tâm huyện Củ Chi, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Tân Thạnh Tây
Phía tây giáp thị trấn Củ Chi và xã Tân An Hội
Phía nam giáp các xã Tân Thông Hội và Tân Phú Trung
Phía bắc giáp xã Phú Hòa Đông.

Xã có diện tích 16,24 km², dân số năm 2021 là 26.550 người,  mật độ dân số đạt 1.634 người/km².

Chú thích


title: Quận Jefferson, West Virginia

text:
Quận Jefferson là một quận thuộc tiểu bang West Virginia, Hoa Kỳ. Theo điều tra dân số năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có dân số người . Quận lỵ đóng ở

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có tổng diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Xa lộ

Quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Theo điều tra dân số  năm 2000, quận đã có dân số 42.190 người, 16.165 hộ gia đình, và 11.315 gia đình sống trong quận hạt. Mật độ dân số là 201 người trên một dặm vuông (78/kmТВ). Có 17.623 đơn vị nhà ở mật độ trung bình là 84 trên một dặm vuông (32/kmТВ). Cơ cấu dân tộc của cư dân sinh sống ở quận này bao gồm 91,02% người da trắng, 6,09% da đen hay Mỹ gốc Phi, 0,60% ở châu Á, 0,28% người Mỹ bản xứ, 0,04% các đảo Thái Bình Dương, 0,60% từ các chủng tộc khác, và 1,37% từ hai hoặc nhiều chủng tộc. 1,74% dân số gốc Tây Ban Nha hay châu Mỹ La Tinh đã được chủng tộc nào.

Có 16.165 hộ, trong đó 31,90% có trẻ em dưới 18 tuổi sống chung với họ, 55,90% là đôi vợ chồng sống với nhau, 10,00% có nữ hộ và không có chồng, và 30,00% là không lập gia đình. 23,20% hộ gia đình đã được tạo ra từ các cá nhân và 8,50% có người sống một mình 65 tuổi hoặc cao tuổi hơn. Cỡ hộ trung bình là 2,54 và cỡ gia đình trung bình là 2,99.

Trong quận, dân số đã được trải ra với 23,90% dưới độ tuổi 18, 10,00% 18-24, 29,90% 25-44, 25,10% từ 45 đến 64, và 11,20% từ 65 tuổi trở lên đã được những người. Độ tuổi trung bình là 37 năm. Đối với mỗi 100 nữ có 97,90 nam giới. Đối với mỗi 100 nữ 18 tuổi trở lên, đã có 95,40 nam giới.

Thu nhập trung bình cho một hộ gia đình trong đã đạt mức USD 44.374, và thu nhập trung bình cho một gia đình là USD 51.351. Phái nam có thu nhập trung bình USD 35.235 so với 26.531 USD của phái nữ. Thu nhập bình quân đầu người là 20.441 USD. Có 7,20% gia đình và 10,30% dân số sống dưới mức nghèo khổ, bao gồm 11,40% những người dưới 18 tuổi và 9,40% của những người 65 tuổi hoặc hơn.

Tham khảo

Quận của West Virginia
Vùng đô thị Washington


title: Valleruela de Pedraza

text:
Valleruela de Pedraza là một đô thị ở tỉnh Segovia, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số năm 2004 của Viện thống kê quốc gia Tây Ban Nha (Instituto Nacional de Estadística), đô thị này có dân số 67 người.

Tham khảo

Đô thị ở Segovia


title: 21628 Lucashof

text:
21628 Lucashof (1999 ND4) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 13 tháng 7 năm 1999 bởi Nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 21628 Lucashof

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1999


title: Paropsides

text:
Paropsides là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1860 bởi Motschulsky.

Các loài
Các loài trong chi này gồm:
 Paropsides allyna Daccordi, 2003
 Paropsides catherinae Daccordi & De Little, 2003
 Paropsides elegans Daccordi, 2003
 Paropsides monicae Daccordi, 2003
 Paropsides opposita Daccordi, 2003

Chú thích

Tham khảo

Gonioctenini


title: Quận Loudon

text:
Quận Loudon có thể chỉ:
Quận Loudon, Tennessee
Quận Loudon, Virginia

en:Loudon County


title: Grosbois-lès-Tichey

text:
Grosbois-lès-Tichey  là một xã ở tỉnh Côte-d’Or trong vùng Bourgogne-Franche-Comté, phía đông nước Pháp. Xã Grosbois-lès-Tichey nằm ở khu vực có độ cao trung bình 182 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Grosboislestichey


title: Reiferscheid

text:
Reiferscheid là một đô thị thuộc huyện Altenkirchen, trong bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị Reiferscheid có diện tích 2,13 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 403 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Altenkirchen


title: Sorcy-Saint-Martin

text:
Sorcy-Saint-Martin là một commune thuộc tỉnh Meuse trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp.

Xem thêm
Commune của tỉnh Meuse

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Meuse


title: 19 tháng 11

text:
Ngày 19 tháng 11 là ngày thứ 323 (324 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 42 ngày trong năm.

Sự kiện
 461 – Nguyên lão Libius Severus trở thành hoàng đế của Đế quốc Tây La Mã, song quyền lực thực tế nằm trong tay Thống lĩnh Ricimer.
461 – Thánh Hilarius được trở thành Giáo hoàng.
 537 – Quân Đông Ngụy dưới quyền Cao Hoan giao tranh với quân Tây Ngụy dưới quyền Vũ Văn Thái trong trận Sa Uyển.
 1493 – Cristoforo Colombo đổ bộ lên hòn đảo mà ông trông thấy vào ngày hôm trước, và đặt tên đảo là San Juan Bautista (Thánh Gioan Tẩy Giả), ngày nay là Puerto Rico. Ông là người Âu Châu đầu tiên đến đảo.
 1863 – Tổng thống Hoa Kỳ Abraham Lincoln đọc bài Diễn văn Gettysburg trong lễ thánh hiến nghĩa địa quân đội tại Gettysburg, Pennsylvania.
 1881 – Một vẫn thạch rơi xuống đất gần làng Großliebenthal, về phía tây nam của Odessa (Ukraina).
 1942 – Đệ Nhị Thế Chiến: Hồng quân Liên Xô dưới quyền lãnh đạo của Georgy Zhukov bắt đầu tiến hành Chiến dịch Sao Thiên Vương chống lại các lực lượng phe Trục tại Stalingrad và các vùng phụ cận.
 1967 – Đài truyền hình TVB chính thức phát sóng tại Hồng Kông, hiện là đài truyền hình vô tuyến hàng đầu tại lãnh thổ này.
 1969 – Cầu thủ bóng đá người Brasil Pelé ghi bàn thắng thứ 1000 của mình khi thi đấu cho Santos trong trận đấu với Vasco da Gama tại Rio de Janeiro.
 1997 – Ngày đầu Internet tại Việt Nam được hòa vào mạng Internet toàn cầu.

Sinh
1168 – Tống Ninh Tông, hoàng đế Nam Tống (m. 1224)
1600 – Charles I của Anh (m. 1649)
1711 – Mikhail Vasilyevich Lomonosov, nhà khoa học và học giả người Nga (m. 1765)
1786 – Carl Maria von Weber, nhà soạn nhạc người Đức (m. 1826)
1805 – Ferdinand de Lesseps, nhà ngoại giao và công trình sư người Pháp, phát triển Kênh đào Suez (m. 1894)
1828 – Nữ chúa Lakshmibai, nữ vương Ấn Độ (m. 1858)
1831 – James A. Garfield, chính trị gia Hoa Kỳ, Tổng thống thứ 20 của Hoa Kỳ (m. 1881)
1875 – Mikhail Kalinin, chính trị gia Liên Xô (m. 1946)
1887 – James Batcheller Sumner, nhà hóa học người Mỹ, được nhận Giải Nobel hóa học (m. 1955)
1909 – Peter Drucker, nhà lý luận người Mỹ (m. 2005)
1915 – Earl Wilbur Sutherland Jr., nhà s. lý học người Mỹ, được nhận Giải Nobel (m. 1974)
1917 – Indira Gandhi, chính trị gia Ấn Độ, Thủ tướng thứ ba của Ấn Độ (m. 1984)
1934 – Valentin Kozmich Ivanov, cầu thủ bóng đá người Nga thi đấu trong đội tuyển Liên Xô (m. 2011)
1936 – Lý Viễn Triết, nhà hóa học người Mỹ gốc Đài Loan, được nhận giải Nobel hóa học
1956 – Paul Keane, diễn viên Úc
1961 – Meg Ryan, diễn viên và nhà sản xuất người Mỹ
1962 – Jodie Foster, diễn viên, đạo diễn, nhà sản xuất người Mỹ
1962 – Sean Parnell, chính trị gia người Mỹ, Thống đốc thứ 12 của Alaska
1963 – Mariléia dos Santos, cầu thủ bóng đá Brasil
1964 – Petr Nečas, chính trị gia người Séc, Thủ tướng thứ 9 của Cộng hòa Séc
1965 – Laurent Blanc, cầu thủ bóng đá người Pháp
1973 – Ryukishi07, tác giả người Nhật
1975 – Sushmita Sen, người mẫu và diễn viên Ấn Độ, đăng quang Hoa hậu Hoàn vũ 1994
1985 – Chris Eagles, cầu thủ bóng đá người Anh
1989 – Tyga, người đọc rap người Mỹ
1991 – Vũ Lỗi, cầu thủ người Trung Quốc
1993 – Suso, cầu thủ bóng đá người Tây Ban Nha
1994 – Ibrahima M'baye, cầu thủ bóng đá người Senegal

Mất
1009 – Lê Long Đĩnh, hoàng đế cuối cùng của nhà Tiền Lê (s. 986)
1635 – Nguyễn Phúc Nguyên, hay chúa Sãi, chúa Nguyễn của Đàng Trong (s. 1563).
1665 – Nicolas Poussin, họa sĩ người Pháp (s. 1594)
1826 – Nguyễn Thị Trường, phong hiệu Quý nhân, thứ phi của vua Minh Mạng nhà Nguyễn (s. 1796).
1828 – Franz Schubert, nhà soạn nhạc người Áo (s. 1797)
1847 – Nguyễn Phúc Gia Trang, công chúa con vua Minh Mạng (s. 1831).
1931 – Từ Chí Ma, nhà thơ Trung Hoa (s. 1897)
1935 – Nguyễn Hữu Thị Nhàn, tôn hiệu Khôn Nguyên Hoàng thái hậu, chính thất của vua Đồng Khánh (s. 1870).
1970 – Andrey Ivanovich Yeryomenko, Nguyên soái Liên Xô (s. 1892)
1990 – Tôn Lập Nhân, Tổng tư lệnh Lục quân Trung Hoa Dân Quốc (s. 1900)
1993 – Leonid Iovich Gaidai, đạo diễn hài kịch Liên Xô (s. 1923)
2004 – John Robert Vane, nhà dược lý học Anh Quốc, đoạt giải Nobel (s. 1927)
2005 – Erik Balling, đạo diễn người Đan Mạch (s. 1924)

Những ngày lễ
Ngày Toilet Thế giới
Ngày Quốc tế Nam giới
Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất – Ngày hành hương

Tham khảo

Tháng mười một
Ngày trong năm


title: Angoulins

text:
Angoulins là một xã trong tỉnh Charente-Maritime tổng Aytré trong vùng Nouvelle-Aquitaine, tây nam nước Pháp. Xã Angoulins nằm ở khu vực có độ cao trung bình 4 mét trên mực nước biển.

Dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài

 on Angoulin's history
 Angoulins trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia Pháp
 Angoulins trên trang mạng của INSEE
 Angoulins trên trang mạng của Quid
 Vị trí của Angoulins trên bản đồ nước Pháp

Xã của Charente-Maritime


title: Glyphostoma immaculata

text:
Glyphostoma immaculata là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Clathurellidae, họ ốc cối.

mô tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

immaculata
Động vật được mô tả năm 1908


title: Ischnotoma penata

text:
Ischnotoma penata là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Ischnotoma


title: (9596) 1991 RC22

text:
{{DISPLAYTITLE:(9596) 1991 RC22}}

(9596) 1991 RC22 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henry E. Holt ở Đài thiên văn Palomar ở Quận San Diego, California, ngày 15 tháng 9 năm 1991.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 9001–10000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1991
Được phát hiện bởi Henry E. Holt
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Silesis exiguus

text:
Silesis exiguus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia & Schimmel miêu tả khoa học năm 1991.

Chú thích

Tham khảo

Silesis


title: 9K111 Fagot

text:
9M111 Fagot (; ) là một loại tên lửa chống tăng dẫn hướng bằng dây do Liên Xô sản xuất. "9M111" là tên gọi GRAU của tên lửa. Tên ký hiệu của NATO cho loại tên lửa này là AT-4 Spigot.

Phát triển
9M111 Fagot được phát triển bởi Phòng thiết kế vũ khí Tula (Tula KBP). Công việc bắt đầu vào năm 1962 với đích tới là chế tạo thế hệ tiếp theo của ATGM có hệ dẫn hướng bằng SACLOS, nhằm trang bị cho người lính và tiêu diệt xe tăng. 9M111 Fagot được phát triển cùng với 9M113 Konkurs (AT-5 Spandrel), cả hai loại tên lửa này đều dùng chung một công nghệ - chỉ khác kích thước.

9M111 được chấp nhận trang bị vào năm 1970.

Lịch sử
Một trung đội chống tăng của Liên Xô thuộc tiểu đoàn bộ binh cơ giới có 2 tổ ATGM, mỗi tổ có hai đội 9M111 Fagot. Một đội gồm 3 người - xạ thủ mang thiết bị phóng 9P135 và giá ba chân - 2 người còn lại mang theo 4 ống có chứa tên lửa. Ngoài ra họ còn mang theo súng trường tấn công, nhưng không mang RPG. Ngoài một đội mang 4 tên lửa, thường tiểu đoàn cũng có một xe BTR có 8 tên lửa bổ sung.

9M111 có thể được trang bị cho BMP-1P, BTR-D và UAZ-469.

Miêu tả
Tên lửa được bảo quản và mang trong một ống phóng. Nó được bắn từ thiết bị phóng 9P135 - một giá ba chân đơn giản. Một hộp dẫn hướng 9S451 được gắn vào giá ba chân - tên lửa đặt ngay phía trên. Kính ngắm 9Sh119 được gắn ở bên trái (phía xạ thủ). Một hệ thống phóng đầy đủ có trọng lượng 22.5 kg. Xạ thủ phải nằm sấp khi bắn. Hệ thống có thể khóa và tiêu diệt mục tiêu đang di chuyển với vận tốc dưới 60 km/h. Thiết bị phóng có thể quay 360 độ theo phương nằm ngang và có góc nâng +/- 20 độ. Kính ngắm có khả năng phóng đại gấp 10 lần và tầm nhìn 5 km. Có thể bắn 3 tên lửa trong mỗi phút từ thiết bị phóng.

Hệ thống sử dụng hệ thống nén khí để đẩy tên lửa ra khỏi ống phóng - khí cũng thoát ra từ phía sau của ống phóng giống như kiểu của một súng không giật. Tên lửa bay ra khỏi ống phóng với vận tốc 80 m/s và tầng hành trình được khởi động. Nó nhanh chóng tăng tốc lên tới 186 m/s bằng động cơ nhiên liệu rắn của mình. Tốc độ ban đầu làm giảm tầm sát thương của tên lửa, vì nó có thể được phóng trực tiếp đến mục tiêu, thay vì bắn theo đường vòng cung.

Người phóng theo dõi vị trí của một đèn hồng ngoại ở phía sau của tên lửa để điều chỉnh tên lửa đến mục tiêu - và truyền lệnh thích hợp đến tên lửa thông qua một dây mảnh được nối đằng sau tên lửa. Hệ dẫn hướng SACLOS có nhiều lợi thế hơn MCLOS, nó có độ chính xác lên đến 90%, mặc dù hiệu quả của nó chỉ có thể so sánh với TOW hay phiên bản sau của 9K11 Malyutka (AT-3 Sagger) dùng SACLOS.

Các kiểu

Tên lửa
 9M111 Fagot (NATO: AT-4 Spigot và AT-4A Spigot A) Trang bị năm 1970
 9M111-2 Fagot (NATO: AT-4B Spigot B) Cải tiến động cơ, dây dẫn hướng dài hơn. Tầm bắn tối đa 2500 m. Tăng đầu nổ 460 mm để chống lại giáp RHA
 9M111M Faktoriya (Trading post) (NATO: AT-4C Spigot C) 2 đầu nổ HEAT nối tiếp (600 mm) nhằm tăng hiệu quả chống lại giáp ERA.

Thiết bị phóng
 9P135 22.5 kg. Chỉ có thể bắn seri 9M111 Fagot.
 9P135M Có thể bắn seri 9M111 Fagot (AT-4) hay seri 9M113 Konkurs (AT-5 Spandrel).
 9P135M1 Phiên bản nâng cấp của 9P135.
 9P135M2 Phiên bản nâng cấp của 9P135.
 9P135M3 Triển khai đầu thập niên 1990. Gắn thêm kính ngắm ban đêm ảnh nhiệt 13 kg TPVP - tầm bắn ban đêm 2500 m.
 9S451M2 Thiết bị phóng với kính ngắm ban đêm có thể chống lóa.

Quốc gia sử dụng

 Có vài trăm thiết bị phóng 9P135M-1 (đã ngừng sử dụng) và tên lửa 9M111-2 Fagot (AT-4B), gọi là PstOhj 82

Hezbollah

 sử dụng trên BMD-1

Tham khảo

 Hull, A.W., Markov, D.R., Zaloga, S.J. (1999). Soviet/Russian Armor and Artillery Design Practices 1945 to Present. Darlington Productions. ISBN 1-892848-01-5.

Liên kết ngoài
 FAS
  in Russian

Tên lửa điều khiển chống tăng thời Chiến tranh Lạnh
Tên lửa chống tăng Liên Xô thời Chiến tranh Lạnh
Tên lửa Nga


title: 2028 Janequeo

text:
2028 Janequeo (1968 OB1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 18 tháng 7 năm 1968 bởi C. Torres ngày exposures bởi S. Cofre và himself ở University of Chile, Cerro El Roble Station.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 2028 Janequeo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1968