title: Cửa sổ

text:
Cửa sổ là bộ phận trên tường, cánh cửa, hoặc mái của một tòa nhà, hoặc trên vách của phương tiện giao thông, chủ yếu để thông khí hoặc thông quang đưa ánh sáng và không khí ngoài trời vào không gian bên trong. Cửa sổ còn được dùng để trang trí, tạo sự cân đối và họa tiết cho công trình kiến trúc. Đối với cửa sổ chưa đóng hoặc không thể đóng lại, âm thanh cũng có thể lan vào không gian bên trong. Khác với cửa ra vào, cửa sổ không có chủ đích để con người có thể ra vào dễ dàng. Khung cửa sổ thường có thêm song cửa hoặc những thiết kế trang trí cố định khác nhằm hạn chế kích thước của những vật có thể luồn qua cửa sổ.

Cửa sổ ngày nay thường có mặt kính hoặc các vật liệu trong suốt khác bít lại và cố định bằng khung được làm từ gỗ, nhôm, nhựa, thép hoặc những vật liệu khác, ngăn cách không gian nội thất với môi trường bên ngoài để các yếu tố thời tiết như gió, tuyết, mưa... không ảnh hưởng đến bên trong. Cửa sổ được thiết kế để có thể mở ra theo nhiều hướng (với những cánh cửa tựa như những cánh cửa ra vào thu nhỏ) hoặc cố định, không thể đóng mở được như những ô cửa sổ kính màu, là một yếu tố quan trọng trong một số phong cách kiến trúc của nhà thờ Công giáo, Thánh đường Hồi giáo.

Ngoài khung cửa và cánh cửa, cửa sổ có thể được lắp thêm rèm cửa hoặc mành.

Bên cạnh sự hiện diện ở các công trình kiến trúc, cửa sổ cũng thường là một phần quan trọng trong nhiều loại phương tiện giao thông như ô tô, phương tiện giao thông công cộng, đường sắt, hàng không, tàu, thuyền, v.v...

Nguyên gốc từ
Từ "window" trong tiếng Anh có nguồn gốc từ tiếng Old Norse , từ  có nghĩa là 'gió' và  có nghĩa là 'mắt'. Trong tiếng Na Uy, Nynorsk, và tiếng Icelandic, hình thức từ tiếng Old Norse đã tồn tại đến ngày nay (trong tiếng Icelandic chỉ dùng ít hơn để chỉ một loại "cửa sổ" nhỏ mở, không hoàn toàn là một từ đồng nghĩa với , từ tiếng Icelandic có nghĩa là 'cửa sổ'). Trong tiếng Thụy Điển, từ  vẫn được sử dụng để chỉ một lỗ trên mái của ngôi nhà, và trong tiếng Đan Mạch  và tiếng Na Uy  , mối liên kết trực tiếp với 'mắt' đã bị mất, giống như với từ window. Từ tiếng Đan Mạch (nhưng không phải là từ ) được phát âm tương đối giống với "window".

Từ "window" lần đầu tiên được ghi chép vào thế kỷ 13, ban đầu ám chỉ một lỗ trên mái không có kính. "Window" thay thế cho từ Tiếng Anh cổ , có nghĩa đen là 'lỗ mắt', và  'cửa mắt'. Nhiều ngôn ngữ Germanic, tuy nhiên, đã áp dụng từ tiếng Latin  để mô tả cửa sổ có kính, như trong tiếng Thụy Điển , hoặc tiếng Đức . Sự sử dụng của "window" trong tiếng Anh có lẽ là do tác động của ngôn ngữ Scandinavia lên tiếng Anh thông qua các từ mượn trong Thời đại Viking. Trong tiếng Anh, từ "fenester" được sử dụng song song cho đến giữa thế kỷ 18. "Fenestration" vẫn được sử dụng để mô tả sự sắp xếp của các cửa sổ trong một façade, cũng như defenestration, có nghĩa là 'ném ra khỏi cửa sổ'.

Lịch sử

Công nghệ
Vào thế kỷ 13 TCN, dạng cửa sổ sớm nhất là những khe hở để chiếu sáng ban ngày. Sau đó, cửa sổ được che bằng da động vật, vải hoặc gỗ.  Cánh cửa mở đóng ra đời sau. Dần dần, xây dựng cửa sổ bảo vệ khỏi thời tiết và truyền ánh sáng bằng nhiều mảnh vật liệu mờ như sừng động vật mờ bằng thạch cao, tờ giấy, mảnh mỏng đá cẩm thạch (như fengite), hoặc kính, đặt trong khung gỗ, sắt hoặc chì. Ở phương Đông, giấy được dùng để lấp đầy cửa sổ.

Người La Mã là người đầu tiên sử dụng kính cho cửa sổ, có thể phát triển từ công nghệ tại Ai Cập thuộc La Mã. Cụ thể, khoảng năm 100 sau Công nguyên, cửa sổ kính đúc, mặc dù chất lượng quang học kém, bắt đầu xuất hiện, nhưng chúng là sản phẩm dày và nhỏ, tương tự như những chiếc lọ thủy tinh thổi hình trụ, bẻ cong thành tấm với vân đường tròn. Mất hơn ngàn năm trước khi kính cửa sổ trở nên đủ trong suốt để nhìn rõ, như ngày nay. Năm 1154, Al-Idrisi miêu tả cửa sổ kính trong cung điện của vua Đế chế Ghana.

Trong nhiều thế kỷ, kỹ thuật đã phát triển để cắt xuyên qua mặt của hình trụ thủy tinh thổi, tạo ra những ô cửa sổ hình chữ nhật mỏng hơn từ cùng một lượng vật liệu thủy tinh. Điều này tạo ra các cửa sổ hẹp cao, thường được tách bởi một giá đỡ thẳng đứng được gọi là song cửa. Ở châu Âu, người ta thường chọn cửa sổ nhiều lớp khi làm việc với kính, trong khi ở Trung Quốc, Hàn Quốc và Nhật Bản cổ điển, cửa sổ giấy trở nên phổ biến và tiết kiệm. Tại Anh, kính bắt đầu xuất hiện trong cửa sổ của các ngôi nhà bình thường vào đầu thế kỷ 17, trong khi cửa sổ làm từ tấm sừng động vật dẹt đã được sử dụng từ thế kỷ 14.

Cửa sổ kính hiện đại, từ trần đến sàn, chỉ khả thi sau khi quá trình sản xuất kính tấm công nghiệp hoàn thiện. Thường thì các cửa sổ hiện đại được làm bằng kính, ít khi sử dụng nhựa trong suốt.

Thời trang và xu hướng
Từ thế kỷ 12 CN, kiến trúc nhà thờ ở Tây Âu bắt đầu sử dụng cửa sổ hình mũi mác, dựa trên truyền thống cửa sổ hình vòm được chèn giữa các cột. Điều này tạo ra không chỉ các cửa sổ kính màu phức tạp với họa tiết, mà còn một hệ thống cửa sổ dài theo mô típ hình cửa sổ nhọn hoặc tròn đứng trong các tòa nhà giáo hội, vẫn tồn tại đến ngày nay.

Peter Smith thảo luận về các xu hướng chung trong kiến trúc cửa sổ vùng nông thôn xứ Wales thời kỳ đầu hiện đại:Cho đến khoảng năm 1680, cửa sổ thường có tỷ lệ ngang, phù hợp với việc chiếu sáng cho những căn phòng trần thấp do tầng trên được chèn vào. Sau đó, cửa sổ tỷ lệ dọc trở nên phổ biến, ít nhất là như một phản ứng với gu thẩm mỹ Phục Hưng và trần cao. Kể từ năm 1914, xu hướng đã quay trở lại và cửa sổ tỷ lệ ngang lại được ưa chuộng.
Công nghệ kính phẳng đã mở đường cho việc sáng tạo cửa sổ hình ảnh, với sự xuất hiện của chúng trong Levittown, Pennsylvania, được thành lập vào năm 1951-1952).

Bộ sưu tập hình ảnh

Các Loại

Loại Cross
Cửa sổ cross-window là một cửa sổ hình chữ nhật thường được chia thành bốn ô bởi một thanh dọc và một thanh ngang tạo thành một Latin cross.

Loại Eyebrow
Thuật ngữ "eyebrow window" được dùng theo hai cách: cửa sổ trên cong trong tường hoặc cửa sổ dormer hình lông mày; và dãy cửa sổ nhỏ thường ở dưới nóc phía trước như ngôi nhà James-Lorah ở Pennsylvania.

Loại Fixed
Cửa sổ cố định là cửa sổ không thể mở, chức năng chủ yếu là để ánh sáng vào (khác với cửa sổ mở đóng được). Cửa sổ Clerestory trong kiến trúc nhà thờ thường là cửa sổ cố định. Cửa sổ transom có thể cố định hoặc mở được. Loại cửa sổ này dùng khi cần ánh sáng hoặc tầm nhìn, không cần thông gió (trừ khi dùng các lỗ thông gió nhỏ hoặc khe thông gió trên kính).

Cửa sổ đơn trượt
Cửa sổ đơn trượt là loại cửa sổ có một bản kính có thể di chuyển (thường ở phía dưới) và một bản cố định. Đây là dạng sổ trượt ban đầu và cũng thường rẻ hơn.

Cửa sổ đôi trượt

Cửa sổ đôi trượt là kiểu cửa sổ truyền thống ở Vương quốc Anh và nhiều nơi khác từng thuộc địa của Anh, có hai phần (bản kính) chồng lên nhau một chút và trượt lên và xuống bên trong khung. Hai phần không nhất thiết phải cùng kích thước; khi phần trên nhỏ hơn (ngắn hơn) thì gọi là cửa sổ cottage. Hiện nay, hầu hết cửa sổ đôi trượt mới sử dụng lò xo để hỗ trợ, nhưng truyền thống thì sử dụng trọng lượng ở hai bên cửa sổ. Các trọng lượng này được gắn vào bản kính bằng bánh xe đào tạo từ dây thừng hoặc xích. Ba loại trọng lượng lò xo gọi là trọng lượng dạng dây hoặc trọng lượng đồng hồ; trọng lượng dạng kênh hoặc trọng lượng block-and-tackle, và trọng lượng dạng xoắn hoặc trọng lượng ống.

Cửa sổ đôi trượt thường được lắp đặt cùng với cửa che nắng. Cửa sổ đôi trượt có thể được lắp đặt với bản lề đơn giản cho phép cửa sổ bị khóa vào bản lề một bên, trong khi dây thừng ở bên kia được tháo ra—cho phép cửa sổ mở để thoát hiểm hoặc làm vệ sinh.

Cửa sổ gập lên

Cửa sổ gập lên có hai bản kính bằng nhau tương tự cửa sổ đôi trượt thông thường nhưng có thể gập lên để cho không khí thông qua hầu hết khung cửa sổ. Cửa sổ được cân bằng bằng lò xo hoặc trọng lượng cân bằng, tương tự cửa sổ đôi trượt. Các bản kính có thể được đặt lệch để mô phỏng cửa sổ đôi trượt hoặc được xếp hàng. Các phiên bản xếp hàng có thể được làm để gập vào trong hoặc gập ra ngoài. Các cửa sổ thường được sử dụng cho phòng che màn, khe thông qua nhà bếp hoặc thoát hiểm.

Cửa sổ trượt ngang
Cửa sổ trượt ngang có hai hoặc nhiều bản kính chồng lên nhau một chút nhưng trượt ngang bên trong khung. Ở Vương quốc Anh, chúng thường được gọi là cửa sổ trượt ngang Yorkshire, có lẽ do việc sử dụng truyền thống ở hạt đó.

Cửa sổ mở cửa trượt

Cửa sổ mở cửa trượt có tấm ván treo bản lề xoay vào trong hoặc ra ngoài như cửa, gồm tấm ván treo theo một bên (gọi là "cửa sổ mở cạnh"), treo ở trên (còn gọi là "cửa sổ kéo nắp"; xem bên dưới), hoặc kết hợp cả hai loại, đôi khi có các bảng cố định ở một hoặc nhiều bên của tấm ván. Ở Mỹ, chúng thường được mở bằng tay quay, nhưng ở một số nơi ở châu Âu, họ thường sử dụng thiết bị chống trượt và khóa espagnolette. Trước đây, sử dụng bản lề đơn giản với thanh treo tấm ván. Chọn hướng mở áp dụng cho cửa sổ mở cửa trượt để xác định hướng xoay; cửa sổ mở cửa trượt có thể xoay về bên trái hoặc bên phải, hoặc xoay cả hai hướng. Cửa sổ mở cửa trượt là loại phổ biến hiện nay được tìm thấy trong các tòa nhà hiện đại ở Vương quốc Anh và nhiều nơi khác tại châu Âu.

Cửa sổ mở nắp

Cửa sổ mở nắp là loại cửa sổ mở ngang, treo bản lề ở trên, để mở ra bên ngoài giống như một bạt che. Ngoài việc sử dụng độc lập, chúng có thể xếp chồng lên nhau, nhiều cái trong một ô hoặc kết hợp với kính cố định. Đặc biệt hữu ích cho việc thông gió.

Cửa sổ nắp treo
Cửa sổ nắp treo là loại cửa sổ treo bản lề ở dưới, mở bằng cách nghiêng theo chiều dọc, thường vào bên trong, giống như lối vào của một ống nạp hạt.

Cửa sổ kích và quay
Cửa sổ kích và quay có thể được kích vào phía trong ở trên hoặc mở vào phía trong từ bản lề ở hai bên. Đây là loại cửa sổ phổ biến nhất ở Đức, quê hương của nó, và cũng phổ biến ở nhiều nước châu Âu khác. Ở châu Âu, thường chúng có kiểu "quay trước" - khi tay quay ở góc 90 độ, cửa sổ mở như loại treo ở cạnh. Khi tay quay ở góc 180 độ, cửa sổ mở ở kiểu treo ở dưới. Ở Vương quốc Anh, thường cửa sổ "kích trước" - mở ở kiểu treo ở dưới ở góc 90 độ để thông gió và mở ở kiểu treo ở cạnh ở góc 180 độ để vệ sinh mặt ngoài của kính từ bên trong tòa nhà.

Cửa sổ bên cạnh
Cửa sổ ở bên cửa hoặc cửa sổ gọi là cửa sổ bên cạnh, cửa sổ cánh, margen-lights, và cửa sổ phụ.

Cửa sổ jalousie

Còn được gọi là cửa sổ có thanh điều chỉnh, cửa sổ jalousie bao gồm những tấm kính hoặc nhựa acrylic song song mở và đóng giống như rèm cửa Venetian, thường sử dụng bằng cần hoặc tay quay. Chúng được sử dụng rộng rãi trong kiến trúc nhiệt đới. Cửa sổ jalousie cũng có thể là cửa với cửa sổ jalousie.

Cửa sổ lượn

Cửa sổ lượn là loại cửa sổ đa tấm, có ít nhất ba tấm được đặt theo các góc khác nhau để tạo ra một phần trồi từ tường.

Cửa sổ hình ảnh
Cửa sổ hình ảnh là một cửa sổ cố định lớn trong tường, thường không có thanh chia kính hoặc chỉ có các thanh chia kính cơ bản (muntin) gần mép cửa sổ. Cửa sổ hình ảnh mang lại tầm nhìn không bị cản trở, như việc đóng khung cho một bức tranh.

Cửa thoát hiểm/thoát ra
Cửa sổ thoát hiểm là một cửa sổ đủ lớn và đủ thấp để người có thể thoát ra qua nó trong trường hợp khẩn cấp, như hỏa hoạn. Ở nhiều quốc gia, các quy định cụ thể cho cửa sổ thoát hiểm trong phòng ngủ được quy định trong các mã xây dựng. Quy định cho cửa sổ như vậy cũng có thể cho phép người cứu hộ vào trong. Các phương tiện như xe buýt, máy bay và tàu hỏa thường cũng có cửa sổ thoát hiểm.

Kính màu sáng bị nhiễu

Kính màu sáng bị nhiễu là cửa sổ được làm từ các mảnh kính màu, trong suốt, mờ hoặc đục, thường miêu tả người hoặc cảnh vật. Kính màu sáng bị nhiễu thường có các mảnh kính tách ra bằng thanh chia chì. Chúng thịnh hành trong các ngôi nhà thờ kỳ Victoria và một số ngôi nhà theo phong cách Wrightian, và đặc biệt phổ biến trong các nhà thờ.

Cửa kiểu Pháp

Cửa kiểu Pháp có hai hàng ô kính chữ nhật đứng dọc theo chiều dài cửa; và hai cửa này trên tường ngoại vi, mở ra ngoài với bản lề đối diện tới một hiên hoặc ban công, được gọi là cửa sổ kiểu Pháp. Cửa sổ kiểu Pháp thường được đặt thành cặp hoặc nhiều hơn như vậy dọc theo tường ngoại vi của căn phòng rộng lớn hoặc đặt một cửa sổ kiểu Pháp ở giữa căn phòng thông thường, có thể kết hợp với các cửa sổ cố định khác bên cạnh. Cửa sổ kiểu Pháp còn được gọi là porte-fenêtre ở Pháp và portafinestra ở Ý, thường được sử dụng trong kiến trúc nhà hiện đại.

Thuật ngữ
Tiêu chuẩn châu Âu EN 12519 mô tả các thuật ngữ cửa sổ được sử dụng chính thức trong các nước thành viên của EU.

Các thuật ngữ chính bao gồm:

 Ánh sáng, hoặc Bóng, là phần giữa các phần ngoại của cửa sổ (trụ đỉnh, mép và cột), thường làm bằng tấm kính. Các tấm kính nhiều lớp được chia bằng khung dọc khi chịu tải trọng, và thanh ngăn khi không chịu tải.
 Bóng lưới là một bóng cửa sổ được tạo thành từ các mảnh kính nhỏ kết hợp lại trong một lưới latticed.
 Cửa sổ cố định là một bộ có một bóng không di chuyển. Các thuật ngữ như đơn bóng, đôi bóng, v.v., chỉ số lượng tấm kính trong một cửa sổ.
 Bộ khung trượt là một cửa sổ có ít nhất một thành phần kính có thể trượt, thường bao gồm hai bóng (được biết như đôi bóng).
 Cửa sổ thay thế tại Hoa Kỳ chỉ một cửa sổ được thiết kế để gắn vào khung cửa sổ gốc từ bên trong sau khi loại bỏ cánh cửa cũ. Ở châu Âu, điều này thường bao gồm cả khung ngoại thay thế.
 Cửa sổ xây mới, tại Hoa Kỳ, là cửa sổ có viền ngoài được đặt vào khung mở rộng từ bên ngoài trước khi đặt vật liệu vỏ và viền bên trong. Viền ngoài là một phần đầu ra trên khung ngoài của cửa sổ nằm trong cùng một mặt phẳng với kính, nó trùng với mở rộng của khe chuẩn bị và có thể được 'đóng đinh' vào chỗ.

Ở Vương quốc Anh và châu Âu lục địa, cửa sổ trong những ngôi nhà mới thường được cố định bằng ốc vít dài vào nút nhựa mở rộ trong công việc gạch. Một khe hở lên đến 13 mm được để trống xung quanh cả bốn cạnh và được điền bằng bọt polyurethane mở rộ. Điều này giúp cố định cửa sổ chống thời tiết và cho phép mở rộ khi nhiệt độ thay đổi.

 Trụ đỉnh là một dầm ở phía trên cửa sổ, còn gọi là transom.
 Mép cửa sổ là mảnh dưới cùng trong khung cửa sổ. Mép cửa sổ được thiết kế nghiêng ra ngoài để thoát nước ra khỏi bên trong tòa nhà.
 Cửa sổ phụ là một khung bổ sung được đặt bên trong khung hiện có, thường được sử dụng cho các tòa nhà được bảo vệ hoặc được liệt kê để tăng cường khả năng cách nhiệt và cách âm mà không làm thay đổi diện mạo của tòa nhà.
 Công trình gỗ trang trí là các chi tiết trang trí bằng gỗ, gồm gạch viền và trụ đỉnh thường trang trí các cạnh xung quanh cửa sổ.

Nhãn ghi chú
Nhãn cửa sổ của Hội đồng Xếp hạng Cách nhiệt Quốc gia Hoa Kỳ (NFRC) liệt kê các thuật ngữ sau:

 Hệ số truyền nhiệt (U-factor), giá trị tốt nhất khoảng U-0.15 (tương đương 0.8 W/m²/K)
 Hệ số hấp thụ nhiệt mặt trời (SHGC), tỷ lệ nhiệt mặt trời (hồng ngoại) qua kính so với nhiệt mặt trời đến
 Hệ số truyền sáng hiển thị (VT), tỷ lệ ánh sáng truyền qua so với ánh sáng đến
 Rò rỉ không khí (AL), đo bằng cubic foot mỗi phút mỗi foot dải rò rỉ giữa khung cửa và khung kính
 Kháng ngưng tụ (CR), đo từ 1 đến 100 (càng cao, càng kháng việc ngưng tụ hình thành)
Tiêu chuẩn hài hòa châu Âu hEN 14351–1, đối với cửa và cửa sổ, xác định 23 đặc điểm (chia thành cần thiết và không cần thiết). Hai Tiêu chuẩn châu Âu khác đang trong quá trình phát triển, đối với cửa đi bộ nội bộ (prEN 14351–2), cửa chống khói và chống cháy, cùng với cửa sổ có thể mở (prEN 16034).

Xây dựng

Cửa sổ có thể tạo ra nhiều chất lượng chuyển nhiệt quan trọng. Vì vậy, các bộ kính kính cách nhiệt bao gồm ít nhất hai tấm kính để giảm chất lượng chuyển nhiệt.

Lưới hoặc thanh ngăn

Đây là các thành phần chia một cửa sổ lớn thành nhiều tấm nhỏ hơn. Trong quá khứ, việc sử dụng tấm kính lớn tốn kém, nên thanh ngăn giúp tạo nhiều tấm nhỏ hơn. Trên cửa sổ hiện đại, thanh ngăn màu sáng vẫn có ích bằng cách phản chiếu ánh sáng, làm cho cửa sổ tạo ra ánh sáng phân tán. Điều này làm sáng vùng xung quanh cửa sổ và giảm đối lập bóng trong phòng.

Khung và cấu trúc bản lề

Khung và bản lề có thể được làm bằng các vật liệu sau đây:

Hợp chất (còn được gọi là Cửa sổ lai) bắt đầu từ đầu những năm 1998 và kết hợp vật liệu như nhôm + PVC hoặc gỗ để kết hợp thẩm mỹ của một vật liệu với lợi ích chức năng của vật liệu khác.

Lớp đặc biệt của khung cửa bằng PVC, khung cửa bằng uPVC, phổ biến từ cuối thế kỷ 20, đặc biệt ở châu Âu: 83,5 triệu cái đã được lắp đặt vào năm 1998, với con số tiếp tục tăng đến năm 2012.

Lớp phủ và điền khối

Các tấm kính được phủ lớp chất phát xạ thấp giúp hạn chế truyền nhiệt qua bức xạ, tùy thuộc vào bề mặt nào được phủ, hỗ trợ ngăn mất nhiệt (ở khí hậu lạnh) hoặc giảm sự nắng nóng (ở khí hậu ấm).

Sự kháng nhiệt cao có thể được đạt bằng cách bơm chân không hoặc điền khí như argon hoặc krypton vào các đơn vị kính cách nhiệt, giảm truyền nhiệt dẫn nhờ khả năng dẫn nhiệt thấp. Hiệu suất của các đơn vị này phụ thuộc vào kín đáo của kín kính và cách xây dựng khung tỉ mỉ để ngăn không khí xâm nhập và mất hiệu suất.

Các cửa sổ hiện đại với hai hoặc ba tấm kính thường có một hoặc nhiều lớp phủ chất phát xạ thấp để giảm hệ số U của cửa sổ (giá trị cách nhiệt, cụ thể là tỷ lệ mất nhiệt). Thường thì lớp phủ chất phát xạ kiểu mềm giúp giảm hệ số hấp thụ nhiệt mặt trời (SHGC) hơn so với kiểu lớp phủ chất phát xạ kiểu cứng.

Ngày nay, cửa sổ thường được lắp kính bằng một tấm kính lớn cho mỗi khung, trong khi trước đây thường được lắp kính bằng nhiều tấm kính cách nhau bởi các thanh kính lớp, hoặc thanh chia, do không có tấm kính lớn. Hiện nay, thanh kính thường mang tính trang trí, chia cửa sổ thành các tấm kính nhỏ, mặc dù đã có tấm kính lớn, thường theo mẫu kiến trúc đang sử dụng. Thanh kính thường là gỗ, nhưng đôi khi cũng sử dụng thanh kính chì hàn vào vị trí để tạo ra các mẫu kính trang trí phức tạp hơn.

Chi tiết xây dựng khác

Nhiều cửa sổ được trang bị các loại nền che như rèm cửa hoặc mành để cản ánh sáng, cách nhiệt thêm, hoặc đảm bảo riêng tư.
Cửa sổ cho ánh sáng tự nhiên đi vào, nhưng quá nhiều có thể gây chói và nhiệt. Tuy nhiên, dùng cửa sổ để nhìn ra ngoài đồng thời cần cách để bảo vệ sự riêng tư bên trong. Nền che cửa sổ giải quyết vấn đề này một cách hiệu quả.

Tác động của ánh sáng mặt trời

Góc chiếu ánh sáng mặt trời

Lịch sử, cửa sổ thiết kế với mặt song song với tường dọc của tòa nhà. Thiết kế này cho phép ánh sáng và nhiệt mặt trời thấm vào do góc chiếu ánh sáng mặt trời phổ biến. Trong thiết kế xây dựng năng lượng mặt trời bị động, thường dùng nói kéo dài để kiểm soát ánh sáng và nhiệt mặt trời vào cửa sổ.

Phương pháp khác là tính góc lắp cửa sổ lý tưởng, tính toán giảm thiểu nhiệt mùa hè từ ánh sáng mặt trời, cùng xem xét vị trí vĩ độ thực tế của tòa nhà. Phương pháp này đã được áp dụng, ví dụ trong Tòa nhà Dakin tại Brisbane, California - nơi hầu hết cửa sổ được nghiêng gần 45 độ để phản xạ nhiệt mùa hè và ngăn ánh sáng chói quá và ánh sáng mắt.

Cửa sổ năng lượng mặt trời
Cửa sổ năng lượng mặt trời không chỉ cung cấp tầm nhìn rõ ràng và chiếu sáng cho phòng, mà còn chuyển ánh sáng mặt trời thành điện cho tòa nhà. Thường sử dụng tế bào năng lượng mặt trời mờ trong hầu hết các trường hợp.

Cửa sổ năng lượng mặt trời

Cửa sổ năng lượng mặt trời không chỉ cung cấp tầm nhìn và ánh sáng, mà còn biến ánh nắng thành điện cho tòa nhà. Thường sử dụng tấm năng lượng mặt trời mờ.

Cửa sổ năng lượng mặt trời bị động
Cửa sổ năng lượng mặt trời bị động cho phép ánh sáng và năng lượng vào tòa nhà, giảm thoát khí và mất nhiệt. Đặt chính xác cửa sổ theo hướng ánh sáng, gió và cảnh quan—che chắn đúng cách để hạn chế tăng nhiệt vào mùa hè và mùa chuyển mùa, cung cấp khối lượng nhiệt hấp thụ trong ngày và giải phóng vào ban đêm—tăng sự thoải mái và hiệu quả năng lượng. Đối với các tòa nhà cao tầng, film cửa sổ có khả năng cản nhiệt thấp là giải pháp chi phí thấp để biến cửa sổ kém cách nhiệt thành cửa sổ hiệu quả về năng lượng. Trong trường hợp tòa nhà cao tầng, kính thông minh có thể thay thế.

Chú thích

Xây dựng
Thủy tinh
Thành phần kiến trúc


title: Euterpiodes

text:
Euterpiodes là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Hadeninae


title: Malmedy

text:
Malmedy là một thị trấn của Bỉ. Thị trấn này là một địa hạt hành chính của cộng đồng nói tiếng Đức và là một vùng đa ngữ bắt buộc, nằm trong tỉnh Liege thuộc vùng Wallonie (vùng ngôn ngữ tiếng Pháp tại Bỉ). Tại thời điểm ngày 1 tháng 1 năm 2006 Malmedy có tổng dân số 11.829 người. Tổng diện tích là 99,96 km² với mật độ dân số 118 người trên mỗi km².

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Ville de Malmedy (Belgique), Trang mạng chính thức của thành phố Malmedy. Tiếng Pháp, tiếng Đức, tiếng Anh và tiếng Hà Lan.
 Pictures from carnival Dominic Jacob
 Recettes Liegeoises et Ardennaises , Recipes from Malmedy and the Liege/Ardennes region. In French.

Đô thị của Liège


title: Cabestana africana

text:
Cabestana africana là một loài ốc biển săn mồi, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Ranellidae, họ ốc tù và.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Cabestana


title: Agoniella vandepollii

text:
Agoniella vandepollii là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Gestro miêu tả khoa học năm 1897.

Chú thích

Tham khảo

Agoniella


title: Lipotriches babindensis

text:
Lipotriches babindensis là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1930.

Chú thích

Tham khảo

Lipotriches
Động vật được mô tả năm 1930


title: Weißenborn, Mittelsachsen

text:
Weißenborn là một đô thị trong huyện Mittelsachsen, bang tự do Sachsen, nước Đức. Đô thị Weißenborn, Mittelsachsen có diện tích 22,51 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2005 là 2723 người.

Tham khảo


title: Ecthetis

text:
Ecthetis là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae


title: 28513 Guo

text:
28513 Guo (2000 CM126) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 5 tháng 2 năm 2000 bởi M. W. Buie ở Kitt Peak.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 28513 Guo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 2000
Được phát hiện bởi Marc W. Buie


title: Molophilus tetrodonta

text:
Molophilus tetrodonta là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Molophilus
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Postmünster

text:
Postmünster là một đô thị trong huyện Rottal-Inn bang Bayern, Đức.

Tham khảo


title: 13643 Takushi

text:
13643 Takushi là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 1525.4915356 ngày (4.18 năm).

Nó được phát hiện ngày 21 tháng 4 năm 1998.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1996


title: Eccoptocera osteomelesana

text:
Eccoptocera osteomelesana là một loài bướm đêm thuộc họ Tortricidae. Nó là loài đặc hữu của Oahu.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Insects of Hawaii. Volume 9, Microlepidoptera

Eccoptocera
Loài đặc hữu của Hawaii


title: Troisvaux

text:
Troisvaux là một xã ở tỉnh Pas-de-Calais, vùng Hauts-de-France của Pháp.

Địa lý
Troisvaux nằm về phía bắc St.Pol,  phía tây Arras, trên đường D87.

Dân số

Địa điểm nổi bật
 Nhà thờ St.Vaast, thế kỷ 15.
 Nhà thờ St.Jude & St.Simon, thế kỷ 19.

Tham khảo
INSEE
IGN

Liên kết ngoài
 The Abbey of Belval at Troisvaux
 The CWGC communal cemetery
 Troisvaux on the Quid website

Xã của Pas-de-Calais


title: 5878 Charlene

text:
5878 Charlene (1991 CC1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 14 tháng 2 năm 1991 bởi Helin, E. F. ở Palomar.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 5878 Charlene

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Eleanor F. Helin
Thiên thể phát hiện năm 1991


title: Lucena

text:
Lucena (dân số 46.000 người) là một đô thị trong tỉnh Córdoba, Andalusia, Tây Ban Nha.

Tham khảo

Đô thị ở Córdoba


title: Sonatikiri

text:
Sonatikiri là một thị trấn thống kê (census town) của quận North Twentyfour Parganas thuộc bang Tây Bengal, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Sonatikiri có dân số 6628 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Sonatikiri có tỷ lệ 75% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 79%, và tỷ lệ cho phái nữ là 70%. Tại Sonatikiri, 10% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang West Bengal


title: Hypsitropha

text:
Hypsitropha là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Nacophorini
Geometridae


title: Megachile venustella

text:
Megachile venustella là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1917.

Chú thích

Tham khảo

V
Động vật được mô tả năm 1917

nl:Megachile venustella


title: Papillogobius reichei

text:
Favonigobius reichei là một loài cá thuộc họ Gobiidae. Nó được tìm thấy ở Mozambique, Nam Phi, và Tanzania.

Nguồn

Chú thích

Tham khảo

Papillogobius
Loài ít quan tâm theo Sách đỏ IUCN


title: Hastula alboflava

text:
Hastula alboflava là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Terebridae, họ ốc dài.

Miêu tả

Phân bố

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Hastula


title: Trentepohlia vitrina

text:
Trentepohlia vitrina là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Trentepohlia
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Turbigo

text:
Turbigo là một đô thị ở tỉnh Milano, vùng Lombardia của Italia, khoảng 35 km về phía tây của tỉnh lỵ Milano. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 7.486 người và diện tích là 8,5 km².

Turbigo giáp các đô thị: Castano Primo, Cameri, Robecchetto con Induno, Galliate.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị Thành phố đô thị Milano
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Cầu Nhuận Dương

text:
Cầu Nhuận Dương Trường Giang (tiếng Trung giản thể: 润扬长江大桥; phồn thể: 潤揚長江大橋; Hán Việt: Trường Giang Nhuận Dương đại kiều) là một cầu bắc qua sông Trường Giang, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Cầu này dài 35.660 m, có nhịp dài nhất là 1.490 m. Cầu này được hoàn thành năm 2005. Cầu nằm tại tỉnh Giang Tô, hạ lưu Nam Kinh.

Tham khảo

Cầu dây võng tại Trung Quốc
Cầu dây văng tại Trung Quốc


title: Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam

text:
Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam là người gia nhập và được kết nạp vào đồng thời sinh hoạt trong Đảng Cộng sản Việt Nam. Ở Việt Nam, từ Đảng viên có thể hiểu là thành viên của Đảng Cộng sản Việt Nam do chỉ có Đảng cộng sản tồn tại hợp pháp và lãnh đạo Việt Nam theo định hướng Xã hội chủ nghĩa. Một số vẫn gọi Đảng viên là Bôn-sê-vich hay Bôn, theo nghĩa tiếng Nga là Đảng viên của Đảng Cộng sản Liên Xô (cũ).

Theo Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam thì đảng viên phải là công dân Việt Nam từ mười tám tuổi trở lên và người này phải thừa nhận và tự nguyện thực hiện các Cương lĩnh chính trị, Điều lệ Đảng, tiêu chuẩn và nhiệm vụ đảng viên, hoạt động trong một tổ chức cơ sở Đảng (Chi bộ, Đảng bộ....) được nhân dân tín nhiệm, sau đó được giới thiệu kết nạp, thử thách, sinh hoạt và công nhận chính thức.
Trích Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam quy định về Đảng viên:
Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam là chiến sĩ cách mạng trong đội tiên phong của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và dân tộc Việt Nam, suốt đời phấn đấu cho mục đích, lý tưởng của Đảng, đặt lợi ích của Tổ quốc, của giai cấp công nhân và nhân dân lao động lên trên lợi ích cá nhân; chấp hành nghiêm chỉnh Cương lĩnh chính trị, Điều lệ Đảng, các nghị quyết của Đảng và pháp luật của Nhà nước; có lao động, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao; có đạo đức và lối sống lành mạnh; gắn bó mật thiết với nhân dân; phục tùng tổ chức, kỷ luật của Đảng, giữ gìn đoàn kết thống nhất trong Đảng. (Điều 1 Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam)
Số lượng Đảng viên Đảng cộng sản Việt Nam tính đến kỳ đại hội XIII (năm 2021) ước tính là khoảng 5,3 triệu đảng viên, năm 2019 là 5,2 triệu Qua quá trình phát triển của lịch sử, số lượng đảng viên không ngừng gia tăng, trong lịch sử, nhiều đảng viên đã có đóng góp, hi sinh cho sự nghiệp cách mạng Việt Nam và để lại nhiều tấm gương tốt thể hiện tinh thần tiên phong và tính gương mẫu. Nhiều lãnh tụ, lãnh đạo tiêu biểu của Việt Nam là đảng viên đảng cộng sản. Tuy nhiên bên cạnh đó vẫn còn tình trạng cán bộ đảng viên giữ các chức vụ trong bộ máy nhà nước, công ty quốc doanh có những hành vi tham nhũng, xa hoa, lãng phí và nhiều đảng viên có biểu hiện suy thoái đạo đức, lối sống đã là vấn đề trở nên mang tính phổ cập trong giai đoạn hiện nay.

Tổng quan

Lịch sử phát triển
Đảng Cộng sản Việt Nam được thành lập vào năm 1930 do Nguyễn Ái Quốc triệu tập các đại biểu cộng sản ở Việt Nam họp từ ngày 6 tháng 1 năm 1930 đến ngày 8 tháng 2 năm 1930 tại Hương Cảng, trên cơ sở thống nhất ba tổ chức cộng sản tại Đông Dương. Trần Phú được bầu làm Tổng Bí thư đầu tiên.
Qua quá trình phát triển, số đảng viên tăng theo thời gian. Một số thống kê cụ thể là:
 Năm 1935: Có 600 Đảng viên
 Năm 1951: Có 766.349 Đảng viên
 Năm 1960: Có 500.000 Đảng viên
 Năm 1966: Có 760.000 Đảng viên
 Năm 1976: Có 1.553.500 Đảng viên. Đáng chú ý là số đảng viên tăng gấp hai từ 1966 đến năm 1976, đại diện 3,1% tổng dân số toàn quốc.
 Năm 1982: Có 1.727.000 Đảng viên
 Năm 1986: Có 2.109.613 Đảng viên
 Năm 1991: Có 2.155.022 Đảng viên
 Năm 1996: Có 2.130.000 Đảng viên
 Năm 2001: Có 2.479.719 Đảng viên
 Năm 2006: Có hơn 3.100.000 Đảng viên. chiếm 3,73% dân số cả nước
 Năm 2009: Đây là năm có số lượng Đảng viên mới kết nạp cao nhất từ trước đến nay với 197.028 người được ồ ạt kết nạp
 Năm 2010: Có 3.636.158 Đảng viên, so với năm 2009, số đảng viên kết nạp là phụ nữ, dân tộc ít người, tôn giáo, đoàn viên thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh, cán bộ, công chức nhà nước, viên chức hoạt động sự nghiệp, viên chức kinh doanh, nông dân, sĩ quan, chiến sĩ quân đội và học sinh, sinh viên đều giảm, riêng chỉ có đảng viên kết nạp từ công nhân lao động là tăng.
 Năm 2015: Có hơn 4.500.000 Đảng viên
 Năm 2019: Có 5.200.000 Đảng viên
Năm 2021: Có hơn 5.300.000 Đảng viên. 3 Đảng bộ cấp tỉnh có tỷ lệ đảng viên so với dân số trong tỉnh cao nhất cả nước theo thứ tự là Bắc Kạn (11,1%), Cao Bằng (10,7%) và Quảng Bình (8,4%).

Lịch sử của Đảng viên Đảng cộng sản Việt Nam được xác định thông ngày tháng năm được kết nạp Đảng (ghi trong quyết định hoặc qua thẻ đảng) và xác định qua hệ thống các Huy hiệu tuổi đảng để xác định số năm tham gia Đảng cộng sản. Đối với những người Đảng viên thì Huy hiệu đảng là hiện vật kỷ niệm, vinh dự nhất của người đảng viên đã qua nhiều năm hoạt động về bản thân cá nhân cũng như nêu cao tinh thần tự hào của gia đình, dòng họ.

Trước đây, Hệ thống huy hiệu của Đảng gồm có Huy hiệu 40 năm tuổi đảng, 50 năm tuổi đảng, 60 năm tuổi đảng và 70 năm tuổi đảng. Hiện nay hệ thống huy hiệu này đã bổ sung thêm các loại huy hiệu 30 năm tuổi đảng, 45 năm, 55 năm, 65 năm và 75 năm việc trao tặng thêm này xuất phát từ lý do các đảng viên đạt được những huy hiệu này phần đông là người cao tuổi (hưu trí, thương binh, bệnh binh….), sức yếu do đó nếu quy định thời gian nhận cách nhau quá lớn (10 năm) thì số lượng đảng viên còn sống và minh mẫn để đón nhận không được nhiều.

Phát triển đảng
Đối với công tác phát triển Đảng, mối quan tâm rất lớn của Đảng cộng sản là việc lựa chọn, kết nạp những quần chúng ưu tú vào Đảng là nội dung quan trọng, hành động cụ thể, góp phần xây dựng Đảng hay còn gọi là nguồn phát triển Đảng tức lựa chọn những người được Đảng cộng sản gọi là quần chúng ưu tú và có lý tưởng cách mạng trong đó các đối tượng là những người công nhân và người lao động thường được tập trung quyết liệt vì theo nguyên tắc chung thì Đảng cộng sản Việt Nam chính là đội tiên phong của giai cấp công nhân và đại diện cho giai cấp này, ngoài ra chiến lược của đảng cộng sản còn là thường tập trung vào đối tượng thanh niên, đặc biệt là những thanh niên đã vào Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh, Công tác phát triển Đảng trong thanh niên là nhiệm vụ quan trọng của tổ chức Đoàn nhằm bổ sung nguồn nhân lực mới cho Đảng. Tham gia xây dựng Đảng, bồi dưỡng giới thiệu đoàn viên ưu tú cho Đảng xem xét kết nạp là nhiệm vụ quan trọng của tổ chức Đoàn.

Ngoài ra còn nhiều đối tượng: học viên an ninh, dân quân tự vệ hội viên phụ nữ, nông dân, cựu quân nhân, công nhân ưu tú và sau khi đã xây dựng được nguồn, Đảng ủy lên kế hoạch phân công đảng viên theo dõi, giúp đỡ quần chúng rèn luyện, phấn đấu vào Đảng. Nhìn chung, đảng viên là người theo học tuyết của Chủ nghĩa Mác Lênin về duy vật biện chứng và là người vô thần, tuy nhiên trên thực tế Đảng Cộng sản Việt Nam vẫn xem xét làm thục tục kết nạp kể cả đối với những có tôn giáo, những người đi đạo, miễn là đáp ứng đủ điều kiện theo điều lệ Đảng và có nguyện vọng gia nhập vào Đảng.

Trước đây vào Đảng là yếu tố then chốt của việc vào được Quốc hội và 100% thành viên trong Quốc hội là Đảng viên, nhưng sau này đã có một số cải cách tiến bộ trong đó:
 Đảng viên được làm kinh tế tư nhân (trước kia đây là điều cấm kị, nếu làm sai có thể khai trừ khỏi đảng cộng sản vì Đảng Cộng sản là chống tư hữu, quan niệm làm kinh tế tư nhân là theo con đường tư sản).
 Có thể tự ứng cử vào Quốc hội nếu được tổ chức Đảng cấp trên đồng ý (trước đây thường là có người đề đạt mới được ứng cử)
 Không phải vào Đảng cũng có thể tham gia vào Quốc hội

Thẻ đảng
Thẻ đảng được phát cho các đảng viên được kết nạp theo Điều lệ của Đảng Cộng sản Việt Nam và là bằng chứng chứng tỏ một người là thành viên của Đảng cộng sản Việt Nam. Theo quy định chung thì Đảng viên chính thức có đủ tư cách mới được phát thẻ đảng viên. Nếu đảng viên bị thi hành kỷ luật về Đảng từ hình thức khiển trách trở lên thì chưa phát thẻ đảng viên. Không phát thẻ cho đảng viên đang bị bệnh tâm thần. Việc phát thẻ đảng viên được thực hiện theo quy trình khá phức tạp, thông thường được tổ chức thành một buổi lễ trao thẻ (phát thẻ) đảng viên.

Thẻ đảng viên dùng để làm giấy chứng nhận cho các sự kiện quan trọng như: Biểu quyết trong sinh hoạt đảng, tham gia sinh hoạt đảng tạm thời dưới 3 tháng, làm thủ tục chuyển sinh hoạt đảng (khi ra ngoài nước phải giao thẻ đảng viên cho Ban Cán sự đảng ngoài nước quản lý). Đảng viên bị mất thẻ phải kiểm điểm trước chi bộ (nếu có lý do chính đáng thì được cấp lại thẻ đảng viên, nếu không có lý do chính đáng thì phải xử lý kỷ luật trước khi cấp lại thẻ), nếu thẻ bị hỏng thì báo cáo với chi bộ để cấp có thẩm quyền đổi lại thẻ đảng viên. Đảng viên hy sinh, từ trần, gia đình của đảng viên đó được giữ lại thẻ đảng viên. Thẻ đảng được thực hiện việc chứng thực bình thường để phục vụ cho các hoạt động theo quy định của pháp luật về công chứng, chứng thực.

Vai trò
Trong lịch sử Việt Nam thì Đảng viên có vai trò to lớn. Từ lúc mới thành lập Đảng sự nỗ lực của những đảng viên đã thu hút, lôi cuốn quần chúng vì họ đã nêu cao tinh thần gương mẫu và sự xả thân và là tấm gương sáng về lối sống, tác phong giản dị, gần gũi và rất tốt với nhân dân, đặt lợi ích của quốc gia, dân tộc lên trên lợi ích cá nhân và gia đình họ. Theo diễn tiến lịch sử thì đã có hàng vạn đảng viên chịu xung phong làm những việc khó, hy sinh cho lý tưởng của họ. Đảng Cộng sản Việt Nam chỉ tồn tại và cầm quyền lãnh đạo thông qua từng vai trò của mỗi đảng viên, có lập luận cho rằng nếu không có các thế hệ đảng viên tận tụy trung thành với Đảng, sẵn sàng hy sinh để thực hiện nhiệm vụ và không có những thế hệ đảng viên giữ gìn được phẩm chất, đạo đức, lối sống tốt đẹp, luôn gương mẫu thì Đảng Cộng sản Việt Nam không thể lớn mạnh, không thể có đủ uy tín để lãnh đạo đất nước.

Một số Đảng viên Đảng cộng sản Việt Nam có thể kể đến là:
 Hồ Chí Minh
 Võ Nguyên Giáp
 Lê Duẩn
 Tôn Đức Thắng
 Phạm Văn Đồng
 Trường Chinh
Nguyễn Phú Trọng

Tính đến nay, đội ngũ đảng viên có vai trò rất lớn trong cơ cấu tổ chức bộ máy nhà nước (ở các vị trí lãnh đạo, quản lý) cũng như các tổ chức chính trị xã hội, đoàn thể ở Việt Nam. Hầu hết các lãnh đạo cao cấp, chủ chốt của nhà nước như nguyên thủ quốc gia, chủ tịch quốc hội, người đứng đầu chính phủ, thủ trưởng các bộ, ngành, người đứng đầu các tổ chức đoàn thể đều có lý lịch là Đảng viên đảng cộng sản Việt Nam hoặc được kết nạp đảng trước khi bổ nhiệm. Chính vì việc này mà dư luận quan tâm đặt ra vấn đề người ngoài đảng có được bổ nhiệm ở cấp bộ trở lên thậm chí là các thành viên chóp bu của chính phủ, quốc hội và ngay cả là ở cấp cơ sở mà trước mắt là cấp tỉnh (Sở) thông qua con đường thi tuyển công chức.

Ngày nay, trong việc bàn về xóa đói giảm nghèo tại các vùng sâu vùng khó khăn,việc phát triển kinh tế được đặt lên những Đảng viên. Ở Sơn la, Lai Châu, Điện Biên, Bạc Liêu... theo số liệu thống kê với số xã giảm nghèo có hiệu quả cũng là những xã có lượng Đảng viên tăng trưởng tốt. Nhiều địa phương thoát nghèo từ lúc có chi bộ Đảng ra đời. Đấy cũng có thể coi là một biểu hiện chân thực về vai trò của Đảng viên trong thời kì mới. Theo lý luận thì trong giai đoạn mới của Việt Nam hiện nay, đảng viên đứng trước những đòi hỏi mới và nhiệm vụ mới là việc tiếp tục sự nghiệp đổi mới, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng Xã hội chủ nghĩa, đồng thời phải giữ vững, tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng và phải chống lại diễn biến hòa bình. Những yêu cầu đó buộc đảng viên phải có lập trường giai cấp, bản lĩnh chính trị đồng thời nhận thức, kiến thức, năng lực thực hiện công cuộc đổi mới nhưng vậy mới có đủ kiến thức để tuyên truyền cho nhân dân, phổ độ cho các đối tượng đi theo cách mạng, và phải có phẩm chất đạo đức, lối sống, phong cách tốt mới phục chúng và phải có quan hệ mật thiết với quần chúng.

Khi còn sống thì Hồ Chí Minh luôn đề cập đến việc cán bộ, đảng viên phải thường xuyên rèn luyện đạo đức cách mạng, trau dồi quan điểm và thái độ đúng đắn đối với quần chúng, coi việc tôn trọng quần chúng, học hỏi quần chúng, có quan hệ mật thiết với quần chúng là một vấn đề thuộc về phẩm chất, tư cách, đạo đức của đảng viên. Trong tác phẩm Sửa đổi lối làm việc năm 1947, Hồ Chí Minh đã sớm chỉ ra các căn bệnh nguy hiểm trong cán bộ, đảng viên như: kiêu ngạo, hống hách, hẹp hòi, tham nhũng… ông đã kêu gọi mọi cán bộ, đảng viên phải hành động quyết liệt để chống lại những căn bệnh đó để nhân dân tin Đảng và Đảng phải vững mạnh để phục vụ nhân dân.

Trong văn hóa
Trong văn hóa, Đảng viên được nhắc đến qua câu nói: Đảng viên đi trước, làng nước theo sau để chỉ về tính xung kích, tiên phong, gương mẫu của người Đảng viên, giám đi trước, dám làm việc khó và chịu trách nhiệm về việc của mình, nêu gương cho quần chúng. Hình tượng người Đảng viên được nhắc đến qua các hình thức nghệ thuật khác nhau như sân khấu, điện ảnh, truyền hình, ca nhạc, kịch nói, báo chí... trong đó gắn với hình ảnh của những cuộc chiến tranh và xây dựng đất nước, và thường mô tả về sự dũng cảm, sự hi sinh và những phẩm chất tốt đẹp của người Đảng viên. Trong thời kỳ mới, có nhà biên kịch Vũ Hải tập trung cho mảng đề tài hình tượng người đảng viên cộng sản trong thời kỳ mới, đặc biệt là những tác phẩm gần mô tả góc khuất đời người, những diễn biến tâm lý của người đảng viên.

Các quy định chính
Để được gia nhập Đảng Cộng sản Việt Nam thì phải có các điều kiện như: Động cơ vào Đảng đúng đắn, có giác ngộ chính trị, thừa nhận và tự nguyện thực hiện Cương lĩnh chính trị, Điều lệ Đảng, nhiệm vụ của đảng viên. Hoạt động trong một tổ chức cơ sở đảng và phải là người ưu tú, được nhân dân tín nhiệm. Sau khi được kết nạp, còn phải trải qua thời kỳ dự bị để tiếp tục rèn luyện thử thách trước khi được công nhận là đảng viên chính thức. Cụ thể là:

Đối tượng và thủ tục
Theo Điều lệ của Đảng Cộng sản Việt Nam thì công dân Việt Nam từ mười tám tuổi trở lên, có thừa nhận và tự nguyện thực hiện các Cương lĩnh chính trị, Điều lệ Đảng, tiêu chuẩn và nhiệm vụ đảng viên, hoạt động trong một tổ chức cơ sở đảng, qua thực tiễn chứng tỏ là người ưu tú, được nhân dân tín nhiệm, đều có thể được xét để kết nạp vào Đảng.

Người muốn vào Đảng phải có đơn tự nguyện xin vào Đảng, báo cáo lý lịch với chi bộ và người này phải được hai đảng viên chính thức giới thiệu. Nơi có tổ chức Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, người vào Đảng trong độ tuổi thanh niên phải là đoàn viên, được ban chấp hành đoàn cơ sở và một đảng viên chính thức giới thiệu. Nơi không có tổ chức Đoàn thì người vào Đảng phải là đoàn viên công đoàn, được ban chấp hành công đoàn cơ sở và một đảng viên chính thức giới thiệu. Người giới thiệu phải là đảng viên chính thức và cùng công tác với người muốn vào Đảng ít nhất một năm. Ngoài ra người giới thiệu phải báo cáo với chi bộ về lý lịch, phẩm chất, năng lực của người vào Đảng và chịu trách nhiệm về sự giới thiệu của mình. Có điều gì chưa rõ thì báo cáo để chi bộ và cấp trên xem xét.

Trình tự thủ tục kết nạp gồm nhiều bước khác nhau với nhiều biểu mẫu, hồ sơ thủ tục xác minh, thủ tục giới thiệu, chuẩn y được quy định về những quy trình cụ thể. Thủ tục Kết nạp được thông qua một buổi lễ kết nạp trong đó có các nội dung chính như các nghi thức khai mạc, chào cờ, tuyên bố lý do, giới thiệu đại biểu. Tiếp theo là phần đương sự đọc đơn xin vào đảng, sau đó là báo cáo giới thiệu của các đảng viên giới thiệu cho đương sự và quan trọng là lời tuyên thệ, lời thề của đương sự khi được kết nạp Đảng.

Người được kết nạp phải trải qua thời kỳ dự bị mười hai tháng (tính từ ngày chi bộ tổ chức lễ kết nạp). Trong thời kỳ dự bị, chi bộ tiếp tục giáo dục, rèn luyện và phân công đảng viên chính thức giúp đảng viên đó tiến bộ. Khi hết thời kỳ dự bị, chi bộ xét công nhận đảng viên chính thức và biểu quyết như khi xét kết nạp. Nếu xét thấy không đủ tư cách đảng viên thì đề nghị lên cấp ủy có thẩm quyền quyết định xóa tên trong danh sách đảng viên dự bị. Đảng viên đã được công nhận chính thức thì tuổi đảng của đảng viên tính từ ngày ghi trong quyết định kết nạp.

Quyền hạn và trách nhiệm
Theo Điều 3 của Điều lệ Đảng Cộng sản thì Đảng viên có một số quyền như:

 Được thông tin và thảo luận các vấn đề về Cương lĩnh chính trị, Điều lệ Đảng, đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, biểu quyết công việc của Đảng.
 Ứng cử, đề cử và bầu cử cơ quan lãnh đạo các cấp của Đảng theo quy định của Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam.
 Phê bình, chất vấn về hoạt động của tổ chức đảng và đảng viên ở mọi cấp trong phạm vi tổ chức, báo cáo, kiến nghị với các cơ quan có trách nhiệm và yêu cầu được trả lời.
 Trình bày ý kiến khi tổ chức đảng nhận xét, quyết định công tác hoặc thi hành kỷ luật đối với mình.

Đảng viên dự bị có các quyền này nhưng loại trừ quyền biểu quyết, ứng cử và bầu cử cơ quan lãnh đạo của Đảng.

Theo Điều 2 của Điều lệ Đảng Cộng sản thì Đảng viên có nhiệm vụ:

 Trung thành tuyệt đối với mục đích lý tưởng của Đảng, chấp hành Cương lĩnh chính trị, Điều lệ Đảng, nghị quyết, chỉ thị của Đảng, pháp luật. Hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao và phải phục tùng tuyệt đối sự phân công và điều động của Đảng.
 Học tập, rèn luyện, nâng cao trình độ kiến thức, năng lực công tác, phẩm chất chính trị, đạo đức cách mạng, có lối sống lành mạnh, tham gia đấu tranh chống chủ nghĩa cá nhân, cơ hội, cục bộ, quan liêu, tham nhũng, lãng phí và các biểu hiện tiêu cực. Chấp hành quy định của Ban Chấp hành Trung ương về những điều đảng viên không được làm.
 Liên hệ với nhân dân, tôn trọng và phát huy quyền làm chủ của nhân dân, chăm lo đời sống vật chất, tinh thần và bảo vệ quyền lợi chính đáng của nhân dân. tích cực tham gia công tác quần chúng, công tác xã hội nơi làm việc và nơi ở, tuyên truyền vận động gia đình và nhân dân thực hiện đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước.
 Tham gia xây dựng, bảo vệ đường lối, chính sách và tổ chức của Đảng, phục tùng kỷ luật, giữ gìn đoàn kết thống nhất trong Đảng, thường xuyên tự phê bình và phê bình, trung thực với Đảng. Làm công tác phát triển đảng viên. Sinh hoạt đảng và đóng đảng phí đúng quy định. (Riêng Đảng viên tuổi cao, sức yếu, tự nguyện xin giảm, miễn công tác và sinh hoạt đảng do chi bộ xem xét, quyết định - theo Điều 7 Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam).

Trong thực tiễn, có ý kiến cho rằng đảng viên thì ai cũng phải có trách nhiệm nêu gương, đặc biệt là đối với người đứng đầu cấp ủy và chính quyền các cấp, trách nhiệm đó phải cao hơn do những người này nếu không nêu gương thì không thể giáo dục, thuyết phục được cán bộ, nhân viên thuộc quyền và không được nhân dân tin cậy, tôn trọng.

Bên cạnh đó, những quy định hiện hành của Đảng không cho phép Đảng viên sinh con thứ ba để đảm bảo chính sách kế hoạch hóa gia đình ở Việt Nam (lưu ý là không sinh con lần thứ ba chứ không phải là sinh ba). Việc xử lý kỷ luật đảng viên vi phạm được thực hiện theo Hướng dẫn số 01-HD/UBKTTW ngày 26 tháng 4 năm 2011 của Ủy ban Kiểm tra Trung ương, theo đó Đảng viên vi phạm trong trường hợp sinh con thứ ba (trừ trường hợp pháp luật có quy định khác) thì bị kỷ luật bằng hình thức khiển trách. Tuy nhiên, quy định cũng đặt ra 07 trường hợp Đảng viên có thể sinh con thứ ba theo hướng mở mà không phải chịu trách nhiệm kỷ luật.

Khai trừ, kỷ luật
Theo Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam thì nếu đảng viên bỏ sinh hoạt chi bộ hoặc không đóng đảng phí ba tháng trong một năm mà không có lý do chính đáng hay đảng viên giảm sút ý chí phấn đấu, không làm nhiệm vụ đảng viên, đã được chi bộ giáo dục mà không tiến bộ thì chi bộ xem xét, đề nghị lên cấp có thẩm quyền xóa tên trong danh sách đảng viên. Đảng viên xin ra khỏi Đảng do chi bộ xem xét, đề nghị cấp có thẩm quyền chuẩn y kết nạp quyết định. Có nhiều ý kiến cho rằng Đảng viên phải chịu nhiều điều bắt buộc tuân theo vô cùng hà khắc, đấy được coi như là một cách để đảng giữ được vai trò của mình trong mắt quần chúng. Điều lệ đảng và những điều Đảng viên phải tuân theo còn nhiều hơn hẳn những điều quy định trong Pháp luật áp dụng với công dân bình thường.Đảng hi vọng những điều lệ ấy sẽ chẳng những khiến cho Đảng viên là một công dân lương thiện mà còn là một công dân gương mẫu ở địa phương !

Một số vấn đề gần đây của Đảng viên

Một vấn nạn lớn hiện nay của những người Đảng viên Đảng cộng sản là tệ nạn tham nhũng của các đảng viên, nhất là những người giữ các chức vụ lãnh đạo, quản lý trong chính quyền và hệ thống kinh tế quốc doanh. Tình trạng cán bộ đảng viên tham nhũng, xa hoa, lãng phí, suy thoái đạo đức, lối sống đã tăng lên và đe dọa đến uy tín của Đảng. Đảng cộng sản Việt Nam cũng thừa nhận đây là một quốc nạn và là một trong những nguy cơ nghiêm trọng nhất đe dọa đến sự tồn vong của Đảng và chế độ cộng sản Việt Nam. Một số đảng viên có suy nghĩ rằng Đảng có những chính sách sai lầm về đất đai, về phát triển kinh tế, về sử dụng cán bộ, về sử dụng người hiền tài trí thức... đã tạo nên nhiều lỗ thủng để xã hội đầy rẫy lũ quan lại tham nhũng và ức hiếp dân chúng đồng thời Đảng viên hiện nay không còn là một tấm gương để những thanh niên yêu đất nước noi theo, thậm chí rất nhiều cán bộ Đảng từ trên xuống dưới đã thoái hóa biến thành con sâu con mọt đục khoét tài nguyên của đất nước. Mặc dù vậy cũng có một số ý kiến trong đảng cho rằng tình trạng này chỉ diễn ra trong một bộ phận đảng viên do ảnh hưởng của diễn biến hòa bình

Đảng cộng sản Việt Nam coi chống tham nhũng trong đảng viên là vấn đề cấp bách cần thực hiện ngay và đã áp dụng một số biện pháp như đưa vào dự thảo luật bắt đảng viên phải kê khai tài sản, giao quyền cho chi bộ có quyền kỷ luật cả đảng viên cấp trên khi có tham những, kêu gọi nhân dân cùng tham gia chống tham nhũng với Đảng để đảm bảo vai trò lãnh đạo của mình và một số biện pháp xử lý kỷ luật như tại Hà Nội đã kỷ luật 853 đảng viên tham nhũng, tiêu cực trong 5 năm liền, tại Thành phố Hồ Chí Minh có kết luận 141 đảng viên và 16 tổ chức đảng vi phạm, trong đó phải xem xét kỷ luật đảng đối với 36 đảng viên và 2 tổ chức đảng....

Gần đây nhất, Trung ương Đảng thành lập Ban Nội chính Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam  do ông Nguyễn Bá Thanh làm Trưởng ban và thành lập 7 đoàn thanh tra đi thanh tra các vụ tham nhũng nổi cộm.

Chú thích

Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam


title: Elaeocarpus subvillosus

text:
Elaeocarpus subvillosus là một loài thực vật có hoa thuộc họ Elaeocarpaceae.
Loài này chỉ có ở Sri Lanka.

Chú thích

Tham khảo

 World Conservation Monitoring Centre 1998. Elaeocarpus subvillosus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 19 tháng 7 năm 2007.

S
Thực vật Sri Lanka


title: Aphthonoides picea

text:
Aphthonoides picea là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Scherer miêu tả khoa học năm 1989.

Chú thích

Tham khảo

Aphthonoides


title: Compiègne

text:
Compiègne là một thành phố thuộc tỉnh Oise trong vùng Hauts-de-France tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 41 mét trên mực nước biển. Dân số năm 1999 là 41.254 người.

Thành phố nằm bên sông Oise. Danh xưng dân địa phương trong tiếng Pháp là Compiégnois.

Compiègne là thủ phủ của 3 tổng
Compiègne-Nord (5 xã)
Compiègne-Sud-Est (4 xã)
Compiègne-Sud-Ouest (tây nam, 5 xã)

Nhân vật nổi bật

 Roscellinus (~1050 - ~1122), nhà triết học.
 Pierre d'Ailly (1350-1420), nhà thần học.
 Albert Robida (1848-1926), tiểu thuyết gia.
 Marcel Tabuteau (1887-1966), Oboist.
 Suzanne Lenglen (1899-1938), tuyển thủ tennis.

Kết nghĩa
Compiègne kết nghĩa với:
  Arona, Italia, từ 1962
  Bury St Edmunds, Anh, từ 1967
  Elbląg, Ba Lan, stừ 2002
  Huy, Bỉ, từ 1959
  Kiryat Tivon, Israel, từ 1988
  Landshut, Đức, từ 1962
  Shirakawa, Fukushima, Nhật Bản, từ 1988
  Vianden, Luxembourg, từ 1964

Tham khảo

 INSEE commune file

Liên kết ngoài

City council website (bằng tiếng Pháp)
 Le musée du château/The Château museum

Xã của Oise
Di sản thế giới tại Pháp


title: Contramaestre

text:
Contramaestre là một đô thị ở tỉnh Santiago de Cuba của Cuba.

Thông tin nhân khẩu
Năm 2004, đô thị Contramaestre có dân số 101.832 người. Diện tích là , với mật độ dân số là .

Xem thêm
Danh sách thành phố Cuba

Tham khảo

Thành phố của Cuba
Đô thị tỉnh Santiago de Cuba


title: Takakia ceratophylla

text:
Takakia ceratophylla là một loài rêu thuộc họ Takakiaceae. Loài này có ở Trung Quốc, Ấn Độ, Nepal, và Hoa Kỳ. Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng nhiều đá và sa mạc lạnh. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo

 Bryophyte Specialist Group 2000. Takakia ceratophylla. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

C
C
Thực vật dễ tổn thương


title: Mairy

text:
Mairy  là một xã ở tỉnh Ardennes, thuộc vùng Grand Est ở phía bắc nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Ardennes

Tham khảo

Xã của Ardennes


title: Hypsiboas joaquini

text:
Hypsiboas joaquini là một loài ếch thuộc họ Nhái bén.
Đây là loài đặc hữu của Brasil.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là đồng cỏ nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng ngập nước hoặc lụt theo mùa, đồng cỏ nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng đất cao, sông ngòi, và vùng đồng cỏ.

Tham khảo

 Garcia, P. 2004. Hypsiboas joaquini . 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

joaquini
Động vật đặc hữu Brasil


title: Bakia

text:
Bakia là một chi bướm đêm thuộc phân họ Olethreutinae, họ Tortricidae Tortricidae.

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

Tortricidae


title: Dolichopeza oresitropha

text:
Dolichopeza oresitropha là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Dolichopeza


title: Tricalysia erythrospora

text:
Tricalysia erythrospora là một loài thực vật thuộc họ Rubiaceae. Đây là loài đặc hữu của Sri Lanka.

Chú thích

Tham khảo
 World Conservation Monitoring Centre 1998. Tricalysia erythrospora. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Sri Lanka
Tricalysia


title: Patellapis andersoni

text:
Patellapis andersoni là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1945.

Chú thích

Tham khảo

Patellapis
Động vật được mô tả năm 1945


title: Notidobia melanoptera

text:
Notidobia melanoptera là một loài Trichoptera trong họ Sericostomatidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Notidobia


title: Agrypnus decoratus

text:
Agrypnus decoratus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1882.

Chú thích

Tham khảo

Agrypnus


title: Traianus

text:
Marcus Ulpius Nerva Traianus Augustus hay còn gọi là Trajan (18 tháng 9 năm 53 – 9 tháng 8 năm 117), là vị Hoàng đế của Đế quốc La Mã, trị vì từ năm 98 tới khi qua đời năm 117. Sinh ra trong một gia đình không có nguồn gốc quý tộc tại tỉnh Hispania Baetica (nay là Tây Ban Nha), ông được giáo dưỡng như một người lính và có tài điều binh khiển tướng. Traianus làm võ quan (cũng giống như cha ông năm xưa) dưới triều Hoàng đế Domitianus, phục vụ trong Quân đội La Mã dọc theo biên giới với người German, và đánh dẹp cuộc nổi dậy của Antonius Saturninus vào năm 89. Vào ngày 18 tháng 9 năm 96, sau khi Domiatianus chết, Marcus Cocceius Nerva, một Nghị sĩ già nua và không có con nối dõi lên làm Hoàng đế, nhưng không được lòng ba quân. Chỉ sau một năm cầm quyền đầy biến loạn, lực lượng Vệ binh Pháp quan (tức Praetorian Guard) uy hiếp, buộc Nerva phải nhận Traianus làm con nuôi và làm người kế vị. Sau hai năm trị quốc, Hoàng đế Nerva mất ngày 27 tháng 1 năm 98 và Traianus lên kế vị một cách yên ổn. Ông là vị Hoàng đế được lòng dân và đồng tính luyến ái.

Trên cương vị người quản lý dân sự, Hoàng đế Traianus được ghi nhớ bởi những chương trình xây dựng quy mô, làm biến đổi hẳn kinh thành La Mã và để lại những công trình lưu truyền hậu thế như Cột trụ Traianus, Chợ Traianus và Quảng trường Traianus. Tuy nhiên, ông là một vị Hoàng đế có một đất nước bành trướng  và gặt hái được những chiến thắng rực rỡ nhất. Vào năm 101, ông thân chinh điều động binh mã phạt Vương quốc Dacia để chống nhau với vua Decebalus, đánh tan nát quân Dacia trong trận đánh khốc liệt taị Tapae lần thứ hai vào năm 102, và hoàn toàn chinh phục nước Dacia vào năm 106. Vào năm 107, Traianus thân hành kéo đại binh tiến xa hơn về phía Đông và đánh chiếm nước Nabatea, thành lập tỉnh Arabia Petraea dù rằng nó chẳng tồn tại được bao lâu. Sau đó ông trị quốc tương đối thái bình thịnh trị, và rồi ông lại rời khỏi kinh đô La Mã mà khởi binh lần cuối cùng vào năm 113 để chinh phạt Đế quốc Parthia, tiến tới tận thành phố Susa vào năm 116, bành trướng Đế quốc La Mã tới cực điểm. Ông là vị Hoàng đế La Mã duy nhất sánh ngang với Alexandros Đại Đế trong việc hành binh tới vịnh Ba Tư. Trong chiến dịch này, ông lâm bệnh, rồi tới cuối năm 117, trên chuyến hải hành trở về La Mã, bệnh của ông phát nặng và Hoàng đế Traianus mất ngày 9 tháng 8 tại thành phố Selinus. Ông được Viện Nguyên lão La Mã tôn xưng là một vị thần, tro cốt được chôn cất tại Lăng Augustus. Ông được kế vị bởi người cháu họ là Hoàng đế Hadrianus - người có tư tưởng đối lập với chính sách bành trướng liên miên của ông.

Những vùng đất ngày nay là Iraq, Iran, Ả Rập và cả miền Nam nước Nga đều đã nằm dưới vó ngựa của vị Hoàng đế kiệt xuất Traianus và những chiến binh tinh nhuệ của ông. Với tư cách là một bậc đại anh quân vô cùng mạnh mẽ, tên tuổi của ông được lưu truyền trong lịch sử, mỗi hoàng đế sau ông được tôn xưng bởi Nghị viện bằng câu felicior Augusto, melior Traiano, nghĩa là "mong Hoàng thượng được may mắn hơn Augustus và tài giỏi hơn Traianus". Khác với nhiều vua chúa vốn được ca ngợi trong lịch sử nhân loại, tên tuổi và uy tín của ông không hề bị suy giảm trong suốt hơn 19 thế kỷ. Trong số những nhà thần học Thiên chúa giáo thời Trung Cổ, ông được coi là một người Đa thần giáo có đức hạnh, trong khi nhà sử học nước Anh thứ thế kỷ XVIII là Edward Gibbon truyền bá khái niệm Ngũ hiền đế, Hoàng đế Traianus là một trong số đó. Cũng trong thế kỷ thứ XVIII, các danh sĩ thường lấy hình ảnh đáng kính của Traianus để tôn vinh các bậc anh quân của trào lưu Khai sáng. Thời nay, danh thơm hiển hách của ông vẫn không hề mờ phai.

Thời tuổi trẻ và lên tới đỉnh cao quyền lực

Marcus Ulpius Nerva Traianus là con trai của Marcia và Marcus Ulpius Traianus, một Nghị viên có thế lực trong Viện nguyên lão La Mã và là một vị tướng xuất thân từ dòng họ Ulpius. Gia đình ông chuyển đến sinh sống tại Hispania (bán đảo Iberia, bao gồm lãnh thổ Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha bây giờ), tại tỉnh Hispania Baetica ở phần đất nay là tỉnh Andalusia (nay thuộc Tây Ban Nha), một tỉnh đã hoàn toàn La Mã hóa và được gọi là nam Hispania. Traianus cũng chỉ là một trong số rất nhiều người nổi tiếng thuộc dòng họ Ulpius, dòng họ này tồn tại rất lâu ngay cả sau khi ông đã qua đời. Chị cả của ông là Ulpia Marciana và cháu gái là Salonina Matidia.

Ông sinh ngày 18 tháng 9 năm 53, tại thành phố Italica. Khi còn trẻ, ông thăng tiến bằng con đường binh nghiệp, phục vụ tại những vùng đất bất ổn nhất tại các miền biên viễn của đế quốc. Trong thời kỳ 76–77, cha của ông làm quan Tổng trấn Syria (Legatus pro praetore Syriae), bản thân ông nắm chức vụ Hành chính quan chiến đoàn - Tribunus legionis. Vào năm 76, chính tại quê hương của ông, người cháu ông là Publius Aelius Hadrianus chào đời. Khi cha của Hadrianus mất vào năm 86, Traianus trở thành một trong những người giáo dưỡng đứa bé (chính Hadrianus là Hoàng đế kế tục của ông sau này). Traianus được đề cử làm quan Tổng tài và đưa Apollodorus người xứ Damascus về kinh thành La Mã cùng ông khoảng năm 91. Dưới triều Hoàng đế Domitianus, ông cũng được phong làm quan Toàn quyền xứ Pannonia. Sang triều Hoàng đế Nerva, ông tham chiến trong các chiến dịch dọc theo sông Rhine do tiên đế Domitianus khởi xướng, do Nerva không được lòng ba quân và phải dựa vào những tướng lĩnh dưới quyền để duy trì sự ủng hộ của các chiến binh. Để làm được điều này, khi hay tin Traianus đại phá tan tành người Suebi thì Hoàng đế Nerva nhận ông làm con nuôi vắng mặt với đế hiệu Nerva Caesar. Vào ngày 25 tháng 10 năm 97, Nerva chính thức ban bố Thánh chỉ chọn Traianus là người kế thừa ngôi báu. Theo cuốn Lịch sử Augusta - Biên sử các Hoàng đế La Mã, chính Hadrianus là người mang tin cho Traianus về việc ông được chọn làm con nuôi Hoàng gia. Sau khi Hoàng đế Nerva mất ngày 27 tháng 1 năm 98, vào tháng 2 năm ấy Hadrianus đưa hung tin đến cho Traianus, khi đó thuộc địa Agrippina ở miền Hạ Germania. vốn rất được lòng người, kế vị một cách êm thấm. Trong Mùa Xuân, vị tân Hoàng đế đi thị sát ở vùng biên cương sông Danube.

Hoàng đế La Mã
Vị tân Hoàng đế được toàn dân thành La Mã chào đón với niềm ái mộ nhiệt liệt, và ông cũng không phụ lòng dân qua việc trị vì xuất sắc và không tàn bạo như bạo chúa Domitianus trước đây. Ông giải phóng nhiều tù nhân phải chịu kiếp tù đày vô lý vô cớ dưới triều Domitianus và ban phát lại của cải cho những thần dân đã bị bạo chúa Domitianus tịch thu tài sản - thực ra tiên đế Nerva đã có ý định trả lại cho nhân dân những của cải này nhưng qua đời trước khi thực hiện được. Nhân dân yêu mến Hoàng đế Traianus đến mức Viện Nguyên lão La Mã phải vinh danh ông là optimus, nghĩ là "xuất sắc hơn cả". Trước thời ông, Optimus chỉ là cái tên mà nhân dân La Mã đặt cho thần Jupiter để tôn vinh công đức của thần, mà giờ đây Traianus với Đế hiệu này đã được sánh vai với Jupiter. Ông cũng vời các nhà hiền triết về triều để góp phần dựng nước. Với ông, luật pháp La Mã trở nên nhân văn hơn. Epictetus - một nhà hiền triết trứ danh đời Hoàng đế Nero, có ảnh hưởng không nhỏ đến sự đức độ của Hoàng đế Traianus.

Vị đại anh quân này cũng là người đồng tính luyến ái. Tuy người ta thường coi đây chẳng qua là tin đồn nhảm mà thôi, bằng chứng về chuyện này có đầy, như nhà sử học Julian Bennett có đề cập. Julianus Nhà hiền triết - vị Hoàng đế Đa thần giáo cuối cùng Đế quốc La Mã, có viết rằng khi Traianus đang "lên cơm han trai" thần Zeus phải cẩn thận với chàng Ganymedes tuyệt đẹp của thần. Người ta kể rằng Traianus có quan hệ đồng tính với Hadrianus và các lính lệ của Hoàng gia, thậm chí có thời ông còn yêu chàng diễn viên Pylades và vũ công Apolaustus. Và nếu chúng ta có thể tin vào giai thoại, trước kia tiên hoàng Nerva và Licinius Sura đều đã nằm giường với ông. Là một người chiến binh giản dị và khoan dung, ông dễ thiện cảm đến mức mà theo nhà sử học Cassius Dio: "Ngài luôn được ái mộ và không ai căm ghét Ngài cả ngoại trừ các kẻ thù của Ngài". Tuy rất mê những chàng trai trẻ và nghiện rượu, ông vẫn luôn giữ nề nếp La Mã xưa. Theo ghi nhận của Cassius Dio:

Chinh phạt Dacia

Không lâu sau khi lên ngôi Hoàng đế, Marcus Ulpius Nerva Traianus đã bắt đầu tiến lên trên con đường vinh quang quân sự. được biết đến như là một trong những vị thống soái lừng danh nhất trong lịch sử thế giới, đặc biệt là do cuộc chinh phục hiển hách của ông ở vùng Cận Đông, nhưng ban đầu là hai cuộc chiến tranh chống lại người Dacia - biến họ thành một vương quốc chư hầu (101 - 102), tiếp theo sáp nhập vào Đế chế vùng biên giới Danube. Xưa kia, người Dacia đã bắt người La Mã phải triều cống, vì vậy ông quyết tâm tiêu diệt Dacia để gỡ gạc cái nỗi nhục này.

Trong chiến dịch phạt Dacia lần đầu tiên vào khoảng từ tháng 3 đến tháng 5 năm 101, Hoàng đế Traianus thân chinh điều động binh mã vựơt qua cho bờ phía Bắc của sông Danube và đánh tan nát quân Dacia ở gần hoặc trong một con đèo (Carpati) tên gọi là Tapae (xin xem bài Trận Tapae lần thứ hai). Đây là một thất bại thảm hại của Decebalus. Tuy nhiên, các chiến binh tinh nhuệ của Traianus phải chịu nhiều thiệt hại trong trận đánh kịch liệt này, do đó ông không thể tấn công thành Sarmizegetuza để kết liễu luôn kẻ địch, mà ông phải đóng quân tại đó trong hôn một năm để triệu tập và động viên tinh thần, sức khỏe của ba quân.

Vua Decebalus là một kẻ thù đáng gờm của Traianus, do ông ta vẫn còn cố chấp sau khi thua trận. Trong suốt Mùa Đông năm tới, vua Decebalus thân chinh xua binh tướng tiến đánh quân La Mã trên toàn vùng hạ lưu sông Danube, nhưng bị Quân đội của Traianus đánh đại bại. Trên đà chiến thắng, Hoàng đế Traianus thân hành cầm binh đánh sâu vào Vương quốc của người Dacia và buộc vua Decebalus phải thần phục ông một năm sau đó.

Hoàng đế Traianus ca khúc khải hoàn kéo đại quân trở về kinh thành La Mã trong vinh quang và đã được vinh danh bằng danh hiệu Dacicus Maximus. Chiến thắng được ca ngợi trên Traiani Tropaeum. Tuy nhiên, đây là một nền hòa bình không được ổn định: sau khi được ông để lại làm vua chư hầu thì Decebalus lại lật lọng, vào năm 105 ông ta hô hào các bộ lạc ở phía Bắc sông Danube tạo phản chống Triều đình La Mã, nhân cơ hội đó ông ta sẽ công kích vào Đế quốc.<ref
 name="Romanis REquote04"></ref>

Vị Hoàng đế truyền lệnh cho Apollodorus người xứ Damascus thiết kế và gầy dựng nên một cây cầu lớn bắc qua sông Danube, sau đó ông lại thân chinh đốc suất binh mã phạt quân Dacia và chiếm lĩnh được một phần của Vương quốc Dacia vào năm 106. Sau một cuộc chiến đấu ác liệt (xem thêm Chiến tranh Dacia lần thứ hai), đại binh của ông phá nát bấy nát bét kinh đô Sarmizegetusa Regia của người Dacia. Decebalus bỏ chạy, nhưng để không rơi vào tay của lực lượng Kỵ binh La Mã, ông ta đã tự sát, tướng sĩ La Mã liền chặt đầu của ông ta dâng thủ cấp lên cho Hoàng đế Traianus bấy giờ đang ngự tại "Ranisstorum" - một địa điểm không thể xác định được ở nước Dacia thời đó. Đầu của Decebalus bị người La Mã bêu ở kinh thành La Mã, trên các bậc thang dẫn đến đồi Capitol. Đám hộ vệ của Decebalus (trong số đó có hai bé trai) cũng bị quân sĩ của Traianus tóm gọn. Sau chiến thắng, Hoàng đế Traianus cũng lệnh cho gầy dựng một thành phố mới là Colonia Ulpia Traiana Augusta Dacica Sarmizegetusa, trên một địa điểm khác so với cố đô của người Dacia, mặc dù có cùng tên gọi đầy đủ là Sarmizegetusa. Với chiến thắng của ông, mở ra gần 200 năm đô hộ của người La Mã ờ vùng România.

Bành trướng về phương Đông
Cùng thời gian, vị vua cuối cùng được người La Mã bảo trợ là Rabbel II Soter của Nabatea, qua đời. Sự kiện này có lẽ đã thúc đẩy Hoàng đế Traianus tiến hành sáp nhập Nabatea, mặc dù lý do cụ thể của việc sáp nhập này không được biết rõ, cũng như phương thức tiến hành sáp nhập. Một số hình khắc cho thấy có lẽ một chiến dịch quân sự, với lực lượng từ các xứ Syria và Ai Cập, đã được tiến hành. Điều chắc chắn là tới năm 107, các binh đoàn Lê dương La Mã đã đồn trú tại các khu vực quanh Petra và Bostra, như được chỉ ra trong các cuộn giấy papyrus tìm thấy ở Ai Cập. Đế quốc La Mã mở rộng thêm tỉnh Arabia Petraea, tức tỉnh Ả Rập (nay là phần phía Nam Jordan và Tây Bắc Ả Rập Xê-út), được Hoàng đế công nhận vào năm 107. Những bi văn và tài liệu ở tỉnh đã cho thấy sự kiện này.

Mở rộng Đế chế đến cực điểm

Vào năm 113, ông tiến hành chiến dịch cuối cùng để phản ứng lại việc Đế quốc Parthia tôn một nhân vật đối lập với người La Mã lên làm vua nước Armenia, một vương quốc bị cả hai đế quốc áp đặt bá quyền kể từ thời Hoàng đế Nero. Đây sẽ là một thử thách hết sức lớn lao đối với ông và ba quân. Tuy các võ tướng của ông đều khuyến khích ông xuất chinh do họ muốn có được vinh hiển cho riêng mình, Publius Aelius Hadrianus phản đối, bởi lẽ Hoàng đế đã hao tổn nguồn nhân lực của đất nước trong cuộc chinh phạt Dacia do đó không nên đẩy đất nước một lần nữa vào cảnh binh đao, và lại đất Parthia quá xa để có thể phòng thủ. Nhưng, Hoàng đế Traianus tổ chức hành binh đánh Armenia, lật đổ tân vương nước này và sáp nhập luôn cả Armenia vào lãnh thổ đất nước. Tiếp đó, ông thân hành tiến quân về phương Nam, đánh thẳng vào chính quốc Parthia, hạ các thành phố lớn Babylon, Seleucia và cuối cùng là kinh đô Ctesiphon năm 116. Ngay trước khi ca khúc khải hoàn kéo đoàn binh thắng trận vào thành Ctesiphon, ông đã được Viện Nguyên lão La Mã đề cử làm Parthicus, tức "Nhà chinh phạt của giặc Parthia". Ông tiếp tục nam tiến về phía vịnh Ba Tư, rồi tuyên bố xứ Babylon là một tỉnh mới của Đế chế. Khi đến thành phố Basra, ông đưa mắt nhìn ra bờ biển vịnh Ba Tư, thì thấy một con thuyền buôn đang căng buồm đến Ấn Độ, ông công khai than phiền rằng tuổi tác mình giờ đây đã gần đất xa trời, vì thế không thể tiếp bước Alexandros Đại đế để tiến đánh Ấn Độ được.

Ông cũng công bố tỉnh Assyria, có vẻ tỉnh này có gồm thâu cả lãnh thổ Adiabene, và có lẽ vị Hoàng đế cũng đề xướng những chính sách để cai quản nền tài chính của vùng. Nhưng ông không dừng lại ở đó, cuối năm 116, ông đánh chiếm thành phố tráng lệ Susa. Ông cho đi đày vua Parthia là Osroes I và đưa người cháu của Osroes I là Parthamaspates lên làm vua chư hầu xứ Parthia. Theo sử sách, đích thân Hoàng đế Traianus tấn phong Vương miện cho Parthamaspates. Đế quốc La Mã sẽ không bao giờ có thể tiến chiếm xa hơn nữa về phía đông kể từ đó. Sau chiến thắng vang dội, ông lui binh về phương Bắc đã giữ vững những tỉnh mà ông mới lấy được ở các vùng Armenia và Lưỡng Hà.

Tới lúc đó, sức khỏe của Hoàng đế Traianus bắt đầu suy sụp. Thành lũy của thành phố Hatra, nằm trên bờ sông Tigris ở phía sau ông, tiếp tục kháng cự lại các đợt công kích liên tục của quân La Mã. Thành Hatra có vị trí địa lý quan trọng vì thế binh tướng của ông luôn phải cướp phá pháo đài này. Đích thân ông có mặt trong cuộc vây hãm, và có lẽ bị cảm nắng trong cái nắng gay gắt. Giống như Marcus Antonius khi xưa, ông nhanh chóng tung hoành Á châu nhưng quên củng cố những gì ông chiếm lĩnh được. Lúc đến Antioch, ông hay tin tên phế đế Parthia là Osroes I đang kéo quân về để đoạt lại ngôi báu. Song, dân chúng toàn bộ các tỉnh mà ông chinh phạt đều phất cờ bạo động: người Do Thái tại Ai Cập, Lưỡng Hà và Cyrene, không những thế, phong trào nổi loạn này còn lan sang Libya, Mauretania và Anh. Không những thế, chính do thật quá ư là năng động tại phương Tây cũng như tại phương Đông nóng nực, vị Hoàng đế lâm trọng bệnh và phải rút đại binh về kinh thành La Mã. Traianus chỉ đơn giản coi đó là một bước lùi tạm thời, nhưng số phận quyết định là ông sẽ không bao giờ còn được nắm quyền chỉ huy quân đội nữa. Các quân đoàn phương đông của ông được chuyển cho vị pháp quan cao cấp và là tổng trấn Judaea là Brinius Carnix Maximus - người đã chỉ huy một tập đoàn quân La Mã đánh tan tác bọn phản loạn và lấy lại được Nisibis và Edessa. Đại giáo đường Do Thái tại thành Alexandria cũng bị Quân đội của Traianus đốt rụi. Hoàng đế còn chỉ định Quietus làm quan Tổng tài trong năm sau — khi ông bị tân Hoàng đế Hadrianus hành quyết, vì ông luôn ủng hộ chính sách bành trướng của Traianus. Lại nói, khi hay tin Hoàng đế Traianus chiến thắng trở về Nghị viện La Mã đã chuẩn bị tiến hành lễ khải hoàn lớn nhất trong lịch sử La Mã kể từ thời Hoàng đế Augustus.

Cuối năm 116, Traianus ngày càng yếu, ông xuống thuyền đi về Ý. Sức khỏe của ông sa sút suốt mùa xuân và hè năm 117, và tới khi ông đến được Selinus ở Cilicia, về sau gọi là Trajanopolis, ông mất đột ngột vì bị phù vào ngày 9 tháng 8. Ông trị nước được 19 năm và hưởng thọ 64 tuổi. Người ta kể rằng ông đã chọn Hadrianus làm con nuôi để Hadrianus được nối dõi Vương triều, và sau khi hay tin ông về cõi vĩnh hằng thì đạo quân La Mã ở phương Đông đã tấn phong Hadrianus lên làm tân Hoàng đế. Điều này thể hiện sự tôn trọng của ông đối với quy định quân chủ truyền hiền mà tiên đế Nerva ban bố. Tuy nhiên, có tin đồn cho rằng Hoàng hậu Pompeia Plotina đã che giấu tin Traianus băng hà và cho người Vệ binh Pháp quan là Attianus đóng giả làm Traianus, với giọng nói nghe giống ông. Điều này giúp bà được làm vợ của Hadrianus và được công bố Hadrianus làm Hoàng đế kế tục trước khi thông báo về sự ra đi vĩnh viễn của tiên đế Traianus. Theo Cassius Dio, sở dĩ có chuyện ấy là do Traianus không có con đồng thời lúc ông phải lăn xả ngoài xa trường thì Hoàng hậu yêu Hadrianus. Tuy nhiên, những cáo buộc này có lẽ là do sự thù địch của truyền thống chép sử của Nghị viện La Mã đối với Hadrianus. Sự tín nhiệm của ông đối với Hadrianus đã thể hiện qua việc ông phong Hadrianus làm chỉ huy của đạo quân Syria khi Hoàng đế ca khúc khải hoàn quay về kinh đô La Mã vào năm 117. Khi Hoàng hậu Plotina cùng các cận thần mang thi hài của Traianus tới Seleuci, miền Pieria, Hoàng đế Hadrianus nhìn lại tiên đế lần cuối và cho người khám nghiệm tử thi ông. Tro của ông được bỏ vào một cái bình vàng và chôn cất dưới cây Cột trụ Traianus, là đài tưởng niệm những chiến công hiển hách của ông. Viện Nguyên lão còn tổ chức lễ khải hoàn cùng với nhiều trò chơi lớn, để ăn mừng chiến thắng của Hoàng đế Traianus trước quân Parthia, như họ đã hứa với ông ít lâu trước khi ông về cõi vĩnh hằng.

Hoàng đế Hadrianus khi ấy có đề nghị rằng vị Optimus Imperator (Hoàng đế kiệt xuất hơn cả), do thật quá ư là được lòng dân khi còn sinh thời, không thể chết đi mà phải sống mãi trong lòng toàn dân. Vì lẽ đó, cũng trong năm 117, Viện Nguyên lão tôn Traianus lên hàng thần linh. Ngay sau khi lên nối ngôi Hoàng đế, Hadrianus trả lại vùng Lưỡng Hà cho người Parthia. Tuy nhiên, tất cả các vùng đất khác mà Trajan đã chinh phục đều được giữ lại.

Vinh danh

Sinh thời, Hoàng đế Traianus được tôn vinh là Optimus Princeps, tức bậc đại minh quân không ai sánh bằng. Sau khi ông về cõi vĩnh hằng, người ta kể rằng không có một vị Hoàng đế nào xuất sắc hơn được ông, hay được lòng dân hơn ông. Ông là vị Hoàng đế có tài dụng binh như thần, không bao giờ ngưng nghỉ chiến đấu và có lòng vô cùng dũng cảm theo lối triết học Khắc Kỷ. Vào giữa thế kỷ thứ IV, người ta tôn vinh ông không chỉ là một vị chủ tướng lừng lẫy đưa các binh sĩ tinh nhuệ La Mã đến niềm vinh quang chiến thắng, mà còn là một vị Hoàng đế liêm chính và đức độ có một không hai. Khác với nhiều vị đế vương khác đã một thời lừng lẫy trong lịch sử, danh tiếng của Traianus không hề bị suy giảm sau gần 19 thế kỷ. Những công trình đồ sộ mà ông bỏ công gầy dựng sẽ còn làm ấn tượng hậu thế. Việc người La Mã cải đạo Ki-tô giáo càng làm tô điểm thêm huyền thoại về ông: trong thời kỳ Trung Cổ, người ta còn yêu mến ông thậm chí hơn cả thời cổ đại nữa. Họ thường nói là Giáo hoàng Grêgôriô I, với ơn trên, đã hồi sinh Hoàng đế Traianus và làm lễ rửa tội cho ông với đức tin Ki-tô giáo. Một lời chứng cho việc này được kể lại trong cuốn "Huyền thoại Vàng" (Golden Legend) nổi tiếng. Các nhà thần học, như Thomas Aquinas (người Anh), ca ngợi Traianus là điển hình của một tín đồ Đa Thần giáo đức độ. Vào thế kỷ thứ XIII, trong bản Thần khúc trứ danh, đại thi hào Ý là Dante Alighieri, dựa vào huyền thoại này, cho biết hoàng linh của Traianus ở trên Thiên đường của thần Jupiter, cùng với những nhân vật lịch sử và huyền thoại nổi tiếng vì đức tính chính trực. Sự ra đời của "Thần khúc" đã khiến cho "sự hồi sinh của Traianus" thời Trung Cổ ngày càng trở nên sống động. Một ví dụ điển hình là ông cũng được tả lại trong bài thơ Piers Plowman của nhà thi hào William Langland, một trong những tác phẩm vĩ đại nhất của nước Anh thời kỳ Trung Cổ. Sự sáng suốt của ông cũng được thể hiện trong bức tranh bộ đôi sống động được trang trí bằng thảm của người Flander vào thế kỷ thứ XV, nay hãy còn ở Viện Bảo tàng Lịch sử Bern.

Vào thế kỷ thứ XVIII, khi đêm trường Trung Cổ đã đi qua từ lâu và nhân dân châu Âu đang sống trong thời kỳ Khai sáng, danh thơm của ông hãy còn tồn vững tồn. Nhà hiền triết Pháp Montesquieu đã ghi nhận đến "sự huy hoàng của Traianus". Vua nước Tây Ban Nha là Carlos III xuống lệnh do nhà họa sĩ Anton Raphael Mengs vẽ bức tranh Lễ khải hoàn của Traianus trên trần Hoàng cung Madrid – được coi là kiệt tác lớn nhất của nhà họa sĩ. Nhà văn hào Pháp Voltaire, khi ca ngợi ông vua hiền triết Friedrich II Đại Đế nước Phổ), đã viết rằng ông sáng suốt chẳng kém chi Hoàng đế Traianus. Vào năm 1740, Voltaire cũng tôn vinh vị vua này là "có nhân cách của Titus, Traianus...". Có kiến trúc sư cung đình cũng tán dương Friedrich II Đại Đế là Traianus, và bản thân ông cũng trích dẫn vị anh hùng Traianus để minh chứng tính "chính nghĩa" của các cuộc chinh phạt của mình. Không những liên tục ca ngợi Friedrich II Đại Đế là Traianus trong các thư từ, mà chính Voltaire cũng tán tụng vua Pháp Louis XV là vị Hoàng đế La Mã huy hoàng năm xưa. Thời đó, người ta cũng ví von vị Hoàng đế La Mã Thần thánh anh minh Joseph II với Traianus - một trong những vị Hoàng đế kiệt xuất nhất của La Mã thuở xa xưa mơ hồ. Nhà sử học người Anh là Edward Gibbon trong cuốn sử La Mã của mình có đưa ra khái niệm "Ngũ hiền đế", trong đó Traianus là vị hiền đế thứ hai. Gibbon kể rằng vị đại anh quân Traianus đã đưa Đế quốc của ông lên đến thời kỳ hoàng kim, và để ca ngợi công đức của ông, hai nhà soạn nhạc nước Ý là Giuseppe Nicolini và Prunetti đã sáng tác vở nhạc kịch Trajano in Dacia. Và ngày nay, Hoàng đế Traianus vẫn hoàn toàn là một minh quân đức độ trong mắt người đời, chiếm vai trò lớn lao trong các vị Hoàng đế La Mã từ cổ chí kim. Và, bên cạnh đó, những công trình xây cất đồ sộ của ông ở kinh thành La Mã vẫn gây cho chúng ta phải ấn tượng, và đường lối xây dựng pháp luật và hành chính của ông vẫn còn có ảnh hưởng đến đời sống.

Tham khảo

Triều đại Nerva-Traiani
Hoàng đế La Mã
Mất năm 117
Chấp chính quan của Đế quốc La Mã
Sinh năm 53
Trajan


title: Trận Raseiniai

text:
Trận Raseiniai (23–27 tháng 6 năm 1941) là một trận đấu xe tăng diễn ra giữa Tập đoàn quân thiết giáp số 4 của quân phát xít Đức với hai Quân đoàn cơ giới của Hồng quân Liên Xô tại một địa điểm ở Litva cách Kaunas 75 cây số về phía Tây Bắc. Trong trận này, phương diện quân Tây Bắc dự định tấn công và tiêu diệt lực lượng Đức đã vượt sông Nieman, tuy nhiên rốt cục gần toàn bộ lực lượng thiết giáp của phương diện quân Tây Bắc đã bị quân Đức hủy diệt, và lúc này không còn gì cản trở quân Đức tiến tới khu vực sông Dvina Tây nữa. Đây là một trong những trận đánh chủ yếu trong giai đoạn đầu của chiến dịch Barbarossa, giai đoạn mà các sử liệu Xô Viết gọi là Chiến dịch phòng thủ chiến lược vùng Bantic (22–24 tháng 6 năm 1941).

Bối cảnh

Trận đánh diễn ra tại thị trấn Raseiniai và khu vực phụ cận ở phía Tây nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô Viết Litva (nay là Cộng hòa Litva) giáp với Đông Phổ. Raseiniai cách Siauliai, thành phố lớn thứ ba Litva hơn 80 km về phía Nam; cách Kaunas, thành phố lớn thứ hai Litva 75 km về phía Tây Bắc. Nằm ở sườn phía Nam trên vùng đất cao Zemasiai với các dãy núi Trung Zemasiai ở giữa có độ cao từ 200 đến 240 m, được bao bọc bởi các dải đồi Tây Zemasiai, Đông Zemasiai và đồng bằng Trung Venta ở phía Bắc, có sông Neman bao bọc phía Nam; địa hình bị chia cắt bởi nhiều sông suối nhỏ trên lưu vực sông Yura, sông Dubysa và sông Nevezis là các chi lưu của sông Neman; Raseiniai và khu vực phụ cận là địa hình tốt cho tổ chức tuyến phòng ngự đối diện Bắc - Nam.

Raseiniai là cửa ngõ của Siauliai, thành phố lớn vùng Tây Bắc Litva. Tại đây có một Sở chỉ huy tiền phương của Tập đoàn quân 8 thuộc Quân khu đặc biệt Pribaltic (từ ngày 22 tháng 6 năm 1941 chuyển thành Phương diện quân Pribaltic) của quân đội Liên Xô. Từ Raseiniai có các đường bộ rộng rãi nối với Siauliai, Kaunas và Daugapinsk. Khu vực phòng thủ của tập đoàn quân 8 tại Raseiniai cũng che chở cho tuyến đường sắt chiến lược từ các cảng Liepaia và Riga qua Siauliai, Kedainiai đến Vilnius và Minsk. Đối với Quân khu PriBaltic của quân đội Liên Xô, các tuyến đường này có vai trò quan trọng trong việc cơ động quân đội dọc theo tuyến Bắc-Nam mặt trận cũng như tăng viện từ hậu tuyến ra phía trước. Đối với Cụm tập đoàn quân Bắc của quân đội Đức Quốc xã, Raseiniai cùng với Alytus là những cửa ngõ để tiến đến các trung tâm kinh tế, quân sự ở vùng Pribaltic và xa hơn nữa, qua Riga, Tallinn để tiến đến các bàn đạp có thể tấn công Leningrad ở phía Bắc, qua Daugapilsk tiến đến Vitebsk, Pskov, siết chặt bên sườn phải của họ với sườn trái của Cụm tập đoàn quân Trung tâm tiến công ở giữa mặt trận trên trục Minsk - Smolensk đến cửa ngõ Moskva.

Binh lực hai bên

Quân đội Đức Quốc xã
Cụm Tập đoàn quân Bắc (Tư lệnh: Thống chế Wilhelm Ritter von Leeb) đóng ở Đông Phổ vào thời gian trước chiến dịch Barbarossa là cụm tập đoàn quân nằm ở phía Bắc trong số ba khối quân lớn tham gia cuộc tấn công xâm lược vào lãnh thổ Liên Xô năm 1941. Tổng binh lực gồm có
 Tập đoàn quân xe tăng 4 do tướng Erich Hoepner chỉ huy, là đơn vị chủ lực tham gia trận Raseiniai, trong biên chế có:
 Quân đoàn cơ giới 41 do tướng Georg-Hans Reinhardt chỉ huy gồm các sư đoàn xe tăng 1, 6; sư đoàn cơ giới 36 và sư đoàn bộ binh 269.
 Quân đoàn cơ giới 56 do tướng Erich von Manstein chỉ huy gồm sư đoàn xe tăng 8, sư đoàn cơ giới 3 và sư đoàn bộ binh 290.
 Một phần lực lượng dự bị của tập đoàn quân là sư đoàn cơ giới SS "Đầu lâu" và các sư đoàn bộ binh 206, 251 tham gia trận đánh vào giai đoạn cuối.
 Tham gia trận đánh còn có một số sư đoàn cánh phải của Tập đoàn quân 18 do tướng Georg von Küchler chỉ huy và cánh trái của Tập đoàn quân 16 do tướng Ernst Busch chỉ huy.

Quân đội Liên Xô
Lực lượng Hồng quân kiểm soát khu vực Baltic là Phương diện quân Tây Bắc, vốn được tổ chức lại từ các đơn vị của Quân khu đặc biệt Pribaltic, sau cuộc tấn công ngày 22 tháng 6 năm 1941 được đổi tên thành Phương diện quân Tây Bắc do Thượng tướng F. I. Kuznetsov chỉ huy. Phương diện quân bao gồm Tập đoàn quân số 8 của thiếu tướng P. P. Sobenikov, đóng sở chỉ huy tại Siauliai; số 11 của trung tướng V. I. Morozov, đóng sở chỉ huy tại Kaunas; Tập đoàn quân số 27 của thiếu tướng N. E. Berzarin chỉ huy, đóng sở chỉ huy tại Riga. Tham gia trực tiếp tại trận trận Raseiniai là lực lượng dự bị cơ động của Phương diện quân gồm:
 Quân đoàn cơ giới 3 do thiếu tướng A. V. Kurkin chỉ huy, trong biên chế có:
 Sư đoàn xe tăng 2 của thiếu tướng E. N. Soliankin;
 Sư đoàn xe tăng 5 của đại tá F. F. Fiodorov;
 Sư đoàn cơ giới 84 của thiếu tướng P. I. Fomenko.
 Quân đoàn cơ giới 12 do thiếu tướng N. M. Shestopalov chỉ huy, trong biên chế có:
 Sư đoàn xe tăng 23 của đại tá T. S. Orlenko;
 Sư đoàn xe tăng 28 của đại tá I. D. Cherniakhovsky;
 Sư đoàn cơ giới 202 của đại tá V. K. Gorbachiov.
 Tập đoàn quân 8 do tướng P. I. Sobelnikov chỉ huy.

Do chỉ có chính diện hơn 380 km đối diện với Đông Phổ, Quân khu Pribaltic bố trí các quân đội theo chiều sâu của chiến tuyến với tập đoàn quân 8 đóng tại biên giới, sau lưng họ và chếch về phía Nam là tập đoàn quân 11 và cuối cùng, ngay phía trước Riga là tập đoàn quân 27. Cách bố trí này có lợi thế về chiều sâu phòng ngự nhưng lại rất bất lợi khi đơn vị bên sườn trái của Quân khu đặc biệt Pribaltic là Quân khu đặc biệt miền Tây không giữ nổi thế trận của mình. Thực tế trong tuần đầu của Chiến dịch Barbarossa cho thấy, sự thất bại nặng nề và nhanh chóng của Quân khu đặc biệt miền Tây đã làm cho Quân khu đặc biệt Pribaltic bị hở toàn bộ sườn trái.

Diễn biến

Tập đoàn quân thiết giáp số 4 của Cụm Tập đoàn quân Bắc lúc này tiến quân theo hai hướng, dẫn đầu là các mũi xung kích của Sư đoàn thiết giáp số 41 và số 56. Mục tiêu của quân Đức là vượt sông Nieman và sông Dvina Tây, hai chướng ngại tự nhiên lớn nhất cản đường quân Đức tiến tới Leningrad.

Các máy bay ném bom của Đức đã phá hủy nhiều trung tâm thông tin liên lạc, nhiều căn cứ hải quân và đặc biệt là các sân bay của Hồng quân; từ khu vực Riga cho tới Kronstadt, ở Šiauliai, Vilnius và Kaunas bom đạn được trút xuống các mục tiêu được xác định và lựa chọn cẩn thận. Các máy bay của Hồng quân đã ở trong tình trạng báo động được 1 tiếng đồng hồ, nhưng chúng vẫn nằm ì ở các sân bay khi trận mưa bom đầu tiên của quân Đức quét qua.

Vào lúc 9 giờ 30 sáng ngày 22 tháng 6, Thượng tướng Kuznetsov hạ lệnh cho Quân đoàn cơ giới số 3 và số 12 rút về các vị trí phản công, dự định dùng các lực lượng này để đánh bọc sườn các tập đoàn quân thiết giáp số 4 Đức đang tiến thẳng tới bờ sông Dubysa (Dubissa). Đến giữa trưa, các sư đoàn Hồng quân bắt đầu tháo lui. Quân Đức liền quay đầu tiến về Raseiniai, nơi Kuznetsov tập trung các lực lượng thiết giáp cho đợt phản công lớn vào ngày hôm sau. Đến chiều tối thì Hồng quân rút tới bờ sông Dubysa. Ở Tây Bắc Kaunas, các đơn vị đi trước của quân đoàn thiết giáp số 56 do tướng Von Manstein chỉ huy đã tiến đến sông Dubysa và chiếm lấy cây cầu Ariogola bắc ngang qua nó. Đây là một thắng lợi quan trọng vì nếu không có nó thì các lực lượng tăng thiết giáp Đức sẽ kẹt cứng trong một cái mương tự nhiên khổng lồ. Tuyến phân cách tại Dvinsk đã được loại bỏ. Trong khi đó ở phía Nam Vilnius thì các lực lượng của Tập đoàn quân thiết giáp số 3 (Đức) đã chọc thủng phòng tuyến của Tập đoàn quân số 11 của Liên Xô, và vượt qua sông Nieman trên những cây cầu còn nguyên vẹn.

Đến cuối ngày 22 tháng 6, mũi xung kích của các lực lượng thiết giáp Đức đã vượt qua sông Nieman và tiến sâu đến 80 cây số. Ngày hôm sau, tướng Kuznetsov hạ lệnh cho các lực lượng thiết giáp của mình chặn đánh quân địch. Ở khu vực gần Raseiniai, Quân đoàn thiết giáp số 41 của Đức bị 300 xe tăng Liên Xô thuộc Tập đoàn quân thiết giáp số 3 và số 12 phản công. Trận đấu xe tăng kéo dài suốt bốn ngày. Ở khu vực này, lần đầu tiên quân Đức chạm trán với các xe tăng KV của Hồng quân. Sư đoàn xe tăng số 2 của tướng E. N. Solyalyankin tấn công và đánh tan các đơn vị của Tập đoàn quân số 4 tại gần Skaudvilė vào ngày 23 tháng 6. Các xe tăng Panzer 35(t) và các vũ khí chống tăng của Đức lúc đó không thể xuyên phá nổi vỏ giáp của các xe KV: nhiều xe KV đã hết đạn nhưng vẫn tiêu diệt được thêm nhiều quân Đức bằng cách... cán qua họ. Ngày hôm sau, chỉ một chiếc KV-2 tại giao lộ trước Raseiniai đã chặn đứng các đơn vị của sư đoàn thiết giáp số 6 (Đức) - vốn vừa mới thiết lập một bàn đạp trên bờ bên kia của sông Dubysa. Chiếc xe tăng này bị bắn phá bởi đủ thứ pháo chống tăng mà vẫn không hề hấn gì và đã cản bước tiến của sư đoàn số 6 trong suốt cả một ngày cho đến khi nó cạn sạch đạn dược.

Ở phía Nam, cho đến ngày 23 tháng 6, Trung tướng Morozov, Tư lệnh Tập đoàn quân số 11 hạ lệnh cho các đơn vị vừa rút lui đến vị trí của pháo đài cổ Kaunas trên bờ sông Nieman phải di chuyển đến khu vực Jonava cách đó 30 dặm về phía Đông Bắc. Đến chiều ngày 25 tháng 6, Tập đoàn quân số 8 của Hồng quân rút về Riga, còn Tập đoàn quân số 11 rút theo hướng Vilnius về sông Desna. Một lỗ hổng xuất hiện trên mặt trận của Hồng quân kéo dài từ Ukmergė đến Daugavpils.

Ngày 26 tháng 6, các sư đoàn thiết giáp Đức đã chọc thủng đội hình của các quân đoàn cơ giới Hồng quân và bắt đầu bao vây chúng. Tuy nhiên, các quân đoàn cơ giới số 3 (đã chịu nhiều thiệt hại nặng sau các trận giao tranh) và số 12 đã thoát khỏi vòng vây của quân Đức, nhưng họ cũng lâm vào tình trạng cạn sạch đạn dược và nhiên liệu.

Hạm đội Baltic của Hồng quân bắt đầu rút khỏi các căn cứ hải quân ở Liepāja, Windau và Riga từ ngày 26 tháng 6. Trong khi đó, quân đoàn thiết giáp số 56 của Von Manstein tiến nhanh đến sông Tây Dvina và nhanh chóng chiếm lấy cây cầu ở khu vực Dvinsk trước khi Hồng quân kịp phá hủy nó.

Chiếc xe tăng anh hùng tại Raseiniai
Ngày 23 tháng 6 khi các đơn vị của sư đoàn thiết giáp số 6 (Đức) tiến vào thị trấn Raseiniai thì một vấn đề xuất hiện. Trên giao lộ trước Raseiniai xuất hiện một xe tăng nằm im, lúc đầu quân Đức nghĩ rằng đó là một xe tăng gặp lỗi kỹ thuật và bị bỏ lại. Thế nhưng khi các đơn vị xe tăng Đức tiến đến gần, chiếc xe tăng đã nổ súng, bị bất ngờ và lúng túng, lo ngại đây là một cuộc phục kích, điều đó đã buộc quân Đức phải rút lui. Tại sở chỉ huy sư đoàn 6 lúc đó lo ngại rằng đây chính là điểm mà Hồng Quân sẽ phản công và trong khi sở chỉ huy đơn vị cố gắng tìm hiểu việc gì xảy ra, thì các xe tiếp tế cho nhóm này đã bị chiếc KV tấn công, gây nên tắc giao thông và thiệt hại của đoàn xe rất nghiêm trọng.

Trong vài giờ, chiếc KV vẫn ở trên đường, thỉnh thoảng bắn về phía Raseiniai. Có nhiều câu hỏi được đặt ra về lý do chiếc xe tăng không hề di chuyển và chỉ làm nhiệm vụ án ngữ tại giao lộ quan trọng này:

Có thể là chiếc KV đã hết nhiên liệu, trục trặc động cơ hoặc họ đã được lệnh trấn thủ tại đó.

Có lẽ chỉ huy của chiếc KV biết rằng xe tăng của họ không thể di chuyển mãi được, người chỉ huy quyết định chọn vị trí thuận lợi để chiến đấu, mà ở đây là con đường duy nhất để có thể tiến tiếp khi mà khu vực xung quanh đó toàn là đầm lầy. Bất cứ cố gắng vòng qua tuyến đường này đều có kết cục là mắc kẹt trong đầm lầy.

Tổ lái chắc chắc phải hiểu rõ rằng, đây sẽ là trận chiến cuối cùng của họ. Thật khó để có thể hiểu được họ đã nghĩ những gì khi ra quyết định đó.

Phải mất một thời gian khá lâu để quân Đức nhận ra rằng họ chỉ phải đối mặt với chỉ một chiếc xe tăng duy nhất, không có một lực lượng khác nào. Trong khi đó chiếc KV đã nằm dưới nắng gắt cả buổi chiều. Quân Đức đã quyết định phải loại bỏ chiếc xe tăng càng sớm càng tốt. Họ rất cần tiếp tế đạn dược và nhiên liệu và tải thương về tuyến sau. Vì bị bao quanh bởi đầm lầy mà tuyến đường ra vào thành phố lại bị chiếc xe tăng đó trấn thủ bất cứ cố gắng ra vào nào đều bị nó phát hiện và tiêu diệt bởi khẩu pháo lớn kinh khủng của nó.

Quân Đức quyết định cho một nhóm gồm 4 pháo chống tăng 5 cm Pak 38, chúng cùng tổ vận hành bí mật tiếp cận xe tăng KV. Các pháo thủ Pak 38 dự tính việc tiêu diệt xe tăng sẽ dể dàng, về phần chiếc KV có lẽ không nhận ra đang bị tiếp cận vẫn chĩa súng về phía Raseiniai.

Phát đạn đầu tiên đã được bắn, người chỉ huy xác nhận trúng đích. Bảy phát tiếp theo được bắn (phát đầu chính là để hiệu chỉnh), có vẻ mọi việc đã xong xuôi và các pháo thủ Pak 38 bắt đầu ăn mừng. Tuy nhiên, chỉ vài phút sau chiếc Kv bắt đầu quay tháp pháo.

Cần thiết phải lưu ý rằng sau khi trúng đạn, tiếng ồn bền trong xe tăng là rất khủng khiếp, kể cả là những phát đạn không xuyên đi chăng nữa thì điều đó vẫn cực kỳ khủng khiếp. Đó là chưa kể chiếc xe và tổ lái đã nằm cả ngày dưới nắng.

Chiếc xe tăng quay pháo về phía các khẩu pháo và nổ súng. Chỉ duy nhất một phát đạn, hai khẩu pháo Pak 38 đã bị thổi bay cùng với những người vận hành, hai khẩu còn lại thì hư hỏng nặng không thể phục hồi

Quân Đức cố gắng gọi pháo kích bắn chiếc xe bằng pháo 105mm, nhưng những viên đạn 105mm đã không rơi trúng mục tiêu. Sau đó đơn vị Raus đã gọi một khẩu 88mm từ sở chỉ huy. Nó là thứ vũ khí duy nhất cho tới lúc này bắn hạ được các xe tăng KV.

Pháo thủ phòng không lúc đầu định bắn từ 2000m, sau đó quyết định bắn từ 700m để chắc chắn, họ đã tiếp cận bằng cách nấp sau các xác xe tải đã cháy. Không may, việc đó đã bị chiếc Kv phát hiện và thổi bay ngay từ phát bắn đầu tiên.

Sĩ khí của người Đức tụt nhanh chóng, không tiếp tế, không thể mang người bị thương về tuyến sau, mọi thiệt hại, cố gắng của họ trong ngày hôm đó chẳng mang lại điều gì.

Khi mà đêm buông xuống, người Đức đã tổ chức một cuộc tấn công bằng các đơn vị công binh để đặt thuốc nổ. Khi công việc gần xong thì họ đã bị chiếc KV phát hiện và chống trả bằng súng máy, họ buộc phải kích nổ khối thuốc sớm hơn dự tính. Nhưng sau khi khối chất nổ phát nổ chiếc xe vẫn hoạt động, thứ duy nhất bị thiệt hại là xích của xe.

Sáng hôm sau, nhiều pháo 88mm được chuyển lên từ tuyến sau, người Đức quyết định mở một cuộc tấn công bằng xe tăng. Họ thừa hiểu rằng với các xe tăng Pz35(t) thì không có khả năng hạ xe tăng KV, nhưng cuộc tiến công này không nhằm để hạ chiếc KV, mà nhằm để cho những khẩu 88mm có thời gian triển khai.

Các xe tăng Pz35(t) cố gắng để chạy nhanh nhất có thế, để không thành nạn nhân của chiếc KV. Chiếc KV cũng không khai hỏa, có lẽ các pháo thủ biết rằng bắn mục tiêu di chuyển là rất khó khăn (hoặc là họ đã cạn kiệt đạn dược, khi lính Đức kiểm tra chiếc KV sau này, trong xe chỉ còn duy nhất một viên đạn).

Các khẩu 88mm đã triển khai xong, và bắt đầu nổ súng. Phát đầu tiên đã trúng đích. Chiếc Kv cố gắng chống trả lại, nó bắt đầu quay tháp pháo về phía những khẩu pháo. Một phát đạn, rồi phát đạn thứ hai trúng đích, tháp pháo chiếc KV đã ngừng quay. Người Đức không thể tin rằng họ đã hạ được chiếc xe, họ bắn thêm 4 phát đạn xuyên giáp vào sườn xe.

Sau khoảng nửa tiếng, những người lính Đức tò mò đã đến gần chiếc xe. Họ vây quanh xe, xem xét những vết đạn. Bất chợt có người gõ lên thân xe, như để trả lời, tháp pháo bắt đầu quay. Quân Đức hoảng loạn bỏ chạy,những đã có ai đó đã ném một quả lựu đạn vào chiếc xe và may mắn lọt qua lỗ đạn xuyên giáp. Vụ nổ đã làm bung nắp trên nóc tháp pháo. Quân Đức tiếp cận thêm lần nữa, họ nhìn thấy bên trong xe có 6 chiến sĩ. Vì sự dũng cảm của họ nên quân Đức đã chôn cất những chiến sĩ ấy tử tế.

Năm 1965, hài cốt đã được chuyển giao cho một nghĩa trang ở Raseiniai. Trên bia mộ ghi những dòng sau đây "Yershov P.E, Smirnov V.A., một người với những chữ cái đầu Sh. N. A., và ba người không biết tên."

Họ đã chiến đấu tới giây phút cuối cùng của cuộc đời như thế đó.

"Hãy ghi nhớ các Đồng Chí! chúng ta là xe tăng!

Quân địch làm đứt xích, chúng ta là hỏa điểm

Quân địch làm hỏng pháo, chúng ta dùng súng máy

Quân địch làm hỏng súng, chúng ta là lô cốt

Quân địch bắn xuyên giáp, chúng ta là ANH HÙNG!"

Các diễn biến sau trận đánh

Sau khi chiếm được các cây cầu trên sông Dvina và thành phố Dvinsk, các đơn vị tiên phong của Quân đoàn xe tăng số 56 bắt đầu củng cố các bàn đạp trên sông Dvina. Ngày 25 tháng 6, Nguyên soái Semyon Timoshenko ra lệnh cho Thượng tướng F. I. Kuznetsov thiết lập một phòng tuyến trên sông Dvina Tây bằng cách điều Tập đoàn quân số 8 đến trấn giữ đoạn hữu ngạn của sông trên tuyến Riga - Livani trong khi tập đoàn quân số 11 giữ hữu ngạn của tuyến Livani - Kraslava. Kuznetsov cũng quyết định điều Tập đoàn quân số 27 của Thiếu tướng Berzarin từ Dago, Osel, Riga tới Daugavpils. Trong lúc đó, Bộ tổng tư lệnh tối cao Liên Xô Stakva điều sư đoàn cơ giới số 21 của Thiếu tướng Lelyushenko (với 98 xe tăng và 129 khẩu pháo) từ quân khu Mạc Tư Khoa đến phối hợp với Tập đoàn quân số 27.

Vào 5 giờ chiều ngày 28 tháng 6, Lelyushenko theo lệnh của F. I. Kuznetsov đã tấn công các bàn đạp của quân Đức gần Daugavpils. Von Manstein dừng quân ở Dvina, nhưng hôm sau ông ta tấn công tuyến đường Daugavpils-Ostrov. Chiều ngày 29 tháng 6, tại Riga, quân Đức vượt sông Dvina bằng các cây cầu đường sắt. Ngày hôm sau Hồng quân lui về khu vực hữu ngạn của sông Dvina và đến ngày 1 tháng 7 thì rút về Estonia. Một cơ hội nghìn vàng cho quân Đức xuất hiện: nếu các đơn vị thiết giáp tiếp tục tấn công ráo riết thì Hồng quân sẽ không có thời gian lập một phòng tuyến vững chắc bảo vệ Leningrad. Tuy nhiên các đơn vị thiết giáp nhận lệnh phải đợi các đơn vị bộ binh tiến theo kịp thời, và rốt cục họ phải đợi cả tuần.

Nguyên soái Timoshenko đã cách chức F. I. Kuznetsov và từ ngày 4 tháng 7 người thay ông chỉ huy Phương diện quân Tây Bắc chính là Thiếu tướng Sobennikov. Ngày 29 tháng 6 Timoshenko ra chỉ thị: nếu Phương diện quân Tây Bắc phải bỏ phòng tuyến sông Dvina thì họ chỉ được phép lui tối đa đến phòng tuyến Velikaya và phải cố sức giữ vững trận địa tại đây để cho các đơn vị Hồng quân có đủ thời gian đứng vững chân tại trận địa. Tuy nhiên ngày 8 tháng 7 phòng tuyến sông Velikaya nhanh chóng bị chọc thủng và quân Đức chiếm được các tuyến đường, các cây cầu bắc ngang sông Velikaya trước khi Hồng quân kịp phá hủy chúng. Ngày hôm sau (9 tháng 7) đến lượt Pskov thất thủ. Thế là Tập đoàn quân số 11 buộc phải rút tới khu vực Dno. Việc phòng tuyến của Phương diện quân Tây Bắc bị đập vụn ở Velikaya và việc quân Đức tiến nhanh tới Luga đã gây ra nhiều tai họa cho Hồng quân, và Tập đoàn quân số 8 bị quân Đức dồn tới tận Vịnh Phần Lan và bao vây tại khu vực Tallinn. Tuy nhiên việc quân Đức tạm thời dừng chân đã giúp Hồng quân có thời gian tăng cường lực lượng phòng thủ Leningrad: các sự kiện tiếp theo cho thấy chiến sự ở Leningrad đúng là một quả đắng cho Cụm Tập đoàn quân Bắc.

Xem thêm
Mặt trận Baltic (1941)

Chú thích

Tham khảo
 Zaloga, Steven J., Jim Kinnear, and Peter Sarson (1995). KV-1 & 2 Heavy Tanks 1939–1945. Oxford: Osprey Publishing. ISBN 1-85532-496-2.

Liên kết ngoài
Bản đồ chiến sự của các quân đoàn cơ giới 3 và 12 (Liên Xô) trong trận Raseiniai (1941)
Bản đồ hoạt động của Sư đoàn xe tăng 28 (Liên Xô) trong trận Raseiniai

Xung đột năm 1941
Trận đánh bằng xe tăng
Mặt trận Baltic (1941)
Trận đánh trong Thế chiến thứ hai


title: Mareui-le-Port

text:
Mareuil-le-Port là một xã trong tỉnh Marne, thuộc vùng hành chính Grand Est của nước Pháp, có dân số là 1317 người (thời điểm 1999).

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Xã của Marne


title: Phrynopus pereger

text:
Oreobates pereger là một loài ếch trong họ Leptodactylidae. Chúng là loài đặc hữu của Peru.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Nguồn
 Monteza, J.I., Lehr, E. & Aguilar Puntriano, C. 2004. Phrynopus pereger. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Tham khảo

Phrynopus
Động vật lưỡng cư Peru
Động vật lưỡng cư Andes
Động vật đặc hữu Peru


title: Oedipina gracilis

text:
Oedipina gracilis là một loài kỳ giông trong họ Plethodontidae.
Nó được tìm thấy ở Costa Rica và Panama.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.
Nó bị đe dọa do mất môi trường sống.

Nguồn
 Bolaños, F., Savage, J., Wake, D., Ibáñez, R. & Solís, F. 2004. Oedipina gracilis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Oedipina


title: Norheim

text:
Norheim là một đô thị thuộc huyện Bad Kreuznach trong bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị Norheim có diện tích 3,15 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 1406 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Bad Kreuznach


title: Grias multinervia

text:
Grias multinervia là một loài thực vật linhin thuộc họ Lecythidaceae.
Loài này có ở Colombia và Ecuador.

Chú thích

Tham khảo

 World Conservation Monitoring Centre 1998. Grias multinervia. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 18 tháng 7 năm 2007.

Grias
Thực vật Colombia
Thực vật Ecuador
Thực vật dễ tổn thương


title: Dicronychus bicolor

text:
Dicronychus bicolor là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia & Gudenzi miêu tả khoa học năm 2004.

Chú thích

Tham khảo

Dicronychus


title: Sân bay Friuli Venezia Giulia

text:
Sân bay Friuli Venezia Giulia , cũng gọi là Sân bay Trieste hay Sân bay Ronchi dei Legionari, là một sân bay ở Ronchi dei Legionari (Gorizia), gần Trieste, thủ phủ và là thành phố lớn nhất của vùng Friuli Venezia Giulia của Italia.

Bến xe Trieste có xe buýt và xe đườn dài nối với Slovenia (Izola, Koper, Ljubljana, Piran, Portorož, Postojna, Sežana) và Croatia (Dubrovnik, Porec, Pula, Opatija, Rijeka, Rovinj, Split, Zadar).

Ngày 30 tháng 11 ăm 1935, không quân thứ tư của Không quân Italia đã đóng quân ở Căn cứ không quân Ronchi dei Legionari. Chuyến bay thương mại đã chính thức bắt đầu ngày 2 tháng 12 năm 1961.

Các hãng hàng không và các tuyến điểm

Các hãng thương mại đang hoạt động tại sân bay này:
 Air Dolomiti (Alghero [theo mùa ngày 15 tháng 6 – 7 tháng 9])
 Air France
 Brit Air (Paris CDG) [starts Summertimetable 2008]
 Alitalia (Milan-Malpensa, Rome-Fiumicino)
 Belle Air (Tirana)
 Lufthansa
 Air Dolomiti (Munich)
 Ryanair (Birmingham, London-Stansted)
 Sterling Airlines (Copenhagen [bắt đầu ngày 12 tháng 5])

Charter airlines
Charter airlines or airlines with charter operations to the airport include:
 Aegean Airlines
 Air Italia
 DAT - Danish Air Transport
 Macair Airlines
 Futura Airlines
 Skyservice (Toronto [theo mùa])
 Tunisair

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức

 Thông tin về sân bay Friuli Venezia Giulia

Trieste
Sân bay Ý


title: Argenvières

text:
Argenvières là một xã thuộc tỉnh Cher trong vùng Centre-Val de Loire miền trung Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Cher

Liên kết ngoài
Argenvières on the Quid website

Ghi chú

Xã của Cher


title: Vexillum vibex

text:
Vexillum vibex là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Costellariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Vexillum


title: Nomioides dubius

text:
Nomioides dubius là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Blüthgen mô tả khoa học năm 1925.

Chú thích

Tham khảo

Nomioides
Động vật được mô tả năm 1925


title: Ceropectus cederholmi

text:
Ceropectus cederholmi là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Ôhira miêu tả khoa học năm 1973.

Chú thích

Tham khảo

Ceropectus


title: Xanh lơ

text:
Màu xanh lơ (cyan) (còn gọi là màu cánh trả hay màu hồ thủy) là một màu cơ bản trong quang phổ, nhưng một vài biến thể về sắc thái có thể tạo ra bằng cách trộn các lượng bằng nhau của ánh sáng màu xanh lá cây và màu xanh lam. Vì vậy, màu xanh lơ là màu bù của màu đỏ: các chất màu xanh lơ hấp thụ ánh sáng đỏ. Màu này đôi khi còn gọi là màu xanh Thổ (tuy rằng không đúng) và nó rất khó phân biệt dưới ánh sáng màu xanh lam.

Mực màu xanh lơ là một trong các loại mực phổ biến sử dụng trong công nghệ in màu, cùng với mực màu hồng sẫm, vàng và đen; một bộ gồm bốn màu này được gọi là CMYK.

Lưu ý rằng tuy gọi là mực xanh lơ nhưng mực xanh lơ và ánh sáng màu xanh lơ tạo ra cảm giác màu khác nhau. Mực màu xanh lơ tạo ra cảm giác màu ít chói hơn, thực tế công nghệ in CMYK không thể tái tạo chính xác màu xanh lơ thuần khiết (100% xanh lam + 100% xanh lá cây) trên giấy.

Tọa độ màu
 Số Hex = #00FFFF
 RGB  (r, g, b)   = (0, 255, 255)
 CMYK (c, m, y, k)  = (100, 0, 0, 0)
 HSV (h, s, v) = (180, 100, 100)

Xem thêm
Danh sách màu

Tham khảo

Màu sắc
Cách phối màu


title: Tipula fuegiensis

text:
Tipula fuegiensis là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Canalispira phantasia

text:
Canalispira phantasia là một loài ốc biển rất nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Cystiscidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Canalispira


title: Sérignac, Tarn-et-Garonne

text:
Sérignac là một xã của tỉnh Tarn-et-Garonne, thuộc vùng Occitanie, miền nam nước Pháp.

Tham khảo

Xã của Tarn-et-Garonne


title: Hanc

text:
Hanc là một xã trong tỉnh Deux-Sèvres trong vùng Nouvelle-Aquitaine ở phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 115 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE

Xã của Deux-Sèvres