title: Joinvilleaceae

text:
Joinvilleaceae là một họ thực vật hạt kín. Hệ thống APG III năm 2009 (không đổi so với Hệ thống APG II năm 2003 và Hệ thống APG năm 1998) công nhận họ này và đặt nó trong bộ Poales của nhánh commelinids trong nhánh lớn là monocots. Họ này chỉ chứa 1 chi (Joinvillea) với hiện tại có khoảng 2-4 loài được công nhận, sinh sống trong khu vực từ bán đảo Mã Lai tới quần đảo Caroline và các đảo khác trên Thái Bình Dương. Họ này có thể có niên đại tới 90 triệu năm trước (Janssen & Bremer 2004).

Đặc điểm
Cây thân thảo thô ráp, trông giống như lau sậy (chính vì thế tên gọi trong tiếng Trung là 拟苇 nghĩ vi = giống như cây lau), không phân cành, thân thẳng (cao tới 3–5 m). Sống lâu năm; không có nơ lá sát gốc hay ngọn; có thân rễ (thân rễ dày dặc, kiểu gốc ghép). Lá lớn (phiến lá dài tới 1 m); mọc so le; xếp thành hai hàng; phẳng; không cuống; có bao vỏ. Bao lá hình ống; với mép tự do. Lá đơn. Phiến lá nguyên; thẳng hay hình mác (giống như cỏ, không tua cuốn); gân lá từ hình chân vịt tới song song. Lá có lưỡi bẹ. Mép lá có khía răng cưa. Kiểu xếp lá uốn nếp. Các loài cây này chứa nhiều silica (trong khắp thân cây, trầm lắng trong các vách biểu bì và tạo thành các khối tích tụ silica xung quanh các bó mạch). Hoa lưỡng tính. Thụ phấn nhờ gió. Hoa hợp thành các cụm hoa kiểu chùy. Cụm hoa mọc ở đầu cành; phân nhánh nhiều và có chùy hoa ở tận cùng. Hoa có lá bắc; khá nhỏ; cân đối. Nhị 6, bầu nhụy chẻ 3 ngăn. Quả dày cùi thịt; không nứt; thuộc loại quả hạch (màu đỏ, vàng hay đen). Quả hạch chứa một hạch có 1–3 hạt. Hạt nhiều nội nhũ. Nội nhũ chứa tinh bột.

Các loài
 Joinvillea ascendens Gaudich. ex Brongn. & Gris: Trên quần đảo Hawaii
 Joinvillea borneensis Becc.: Từ miền tây Malesia tới quần đảo Caroline
 Joinvillea bryanii Christoph.: Samoa
 Joinvillea plicata (Hook.f.) Newell & B.C.Stone: Từ quần đảo Solomon tới New Caledonia và tây nam Thái Bình Dương

Phát sinh chủng loài
Cây phát sinh chủng loài dưới đây lấy theo APG III.

Ghi chú

Liên kết ngoài

Joinvilleaceae  trong L. Watson và M.J. Dallwitz (1992 trở đi). The families of flowering plants : descriptions, illustrations, identification, information retrieval. Phiên bản: ngày 20 tháng 5 năm 2010. http://delta-intkey.com .
Phân loại trong NCBI
Liên kết tại CSDL

Thực vật Thái Bình Dương


title: Dân tộc ngoài Trung Nguyên cổ đại

text:
Các dân tộc ngoài Trung Nguyên cổ đại là thuật ngữ chỉ các tộc người ở ngoài và bao quanh vùng đất Hoa Hạ theo lý thuyết vũ trụ quan "Trung Hoa" (Sinocentric).

Lý thuyết này có từ thời nhà Chu (cỡ 1046–256 TCN), đưa ra khái niệm "trời tròn đất vuông", coi "thiên hạ" (天下) là bao trùm gồm Hoa Hạ (華夏) ở trung tâm là người đã giáo hóa văn minh, và bao quanh là các dân tộc Tứ Di (man di mọi rợ), không phải người Trung Quốc, gồm Nam Man (南蠻), Đông Di (東夷), Bắc Địch (北狄) và Tây Nhung (西戎).

Hoa Hạ trung tâm phát tích của người Hoa là Bình nguyên Hoa Bắc, hay Trung Nguyên, cổ đại là vùng đất ở giữa hai con sông Hoàng Hà và Dương Tử. Họ có nhiều tên gọi khác nhau và được quan niệm khác nhau theo thế giới quan của những nhà viết sử người Hán có xu hướng dân tộc chủ nghĩa. Điều nhất quán là nước của người Hoa là nước trung tâm hay "Trung Quốc", còn những dân tộc nằm ngoài vùng đất bản thổ của người Hoa Hạ là những dân tộc chưa biết văn hóa và luật lệ giữa con người, chưa có quy tắc ứng xử chung như nhân, lễ, nghĩa, trí, tín hoặc quân, sư, phụ; chưa biết phân định trên dưới, cha con, vợ chồng; chưa có biết dùng mũ, áo, các vật dụng khác nhau để phân biệt tầng lớp, giai cấp trong xã hội. Quan trọng nhất là chưa có luật pháp.

Các dân tộc ở phía Bắc sông Hoàng Hà thì họ gọi là Rợ hoặc Địch. Các dân tộc ở phía Đông thì họ gọi là Di. Các dân tộc ở phía Tây thì họ gọi là Nhung. Các dân tộc ở phía Nam sông Trường giang thì họ gọi là Man. Nói chung ở khắp nơi không định hướng là Di Địch, Man Di. Các chữ tượng hình chỉ các nhóm này đều có phần biểu thị "sâu bọ thú vật" . Ngày nay chữ Hán đã lược bỏ phần biểu tượng này đi, nên trong các chữ Hán dẫn ra ở trên chỉ còn có ở chữ Địch (狄).

Bắc Địch
Bắc Địch (北狄) có rợ Hung nô, rợ Kim, rợ Khiết Đan, rợ Đột Quyết, rợ Hồ (ở phía Tây Bắc). Người Rợ thường bị người Trung Nguyên cổ đại coi là hung dữ. Họ cũng bị coi giả dối, bù nhìn, nên gọi là trá ngụy, ngụy quân, ngụy quyền, ngụy tạo (Ngụy là tên nước phía Bắc sông Hoàng Hà).

Đông Di
Đông Di (东夷) có Triều Tiên, Nhật Bản (người Nhật ngày xưa thường lùn nên còn gọi là Oa Di, hay Uy Di, 倭 "oa" hay "nụy" là "lùn").

Tây Nhung
Tây Nhung (西戎) có Thổ Phồn, Tây Hạ có khi còn gọi là Rợ do các dân tộc này nằm phía Tây Bắc Trung Hoa (thuộc tỉnh Thanh Hải ngày nay), cũng là hậu duệ trực tiếp của các dân tộc phía Bắc.

Nam Man
Nam Man (南蛮) là tên gọi chung cho người dân vùng đất phía Nam sông Dương Tử. Như các nhóm người Bách Việt. Vùng giáp ranh cũng xem là Man như người nước Sở

Tham khảo

Dân tộc cổ đại Trung Quốc
Nhóm sắc tộc trong lịch sử Trung Quốc
Lịch sử Trung Quốc


title: Chilicola aisenensis

text:
Chilicola aisenensis là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Toro & Moldenke mô tả khoa học năm 1979.

Chú thích

Tham khảo

Chilicola
Động vật được mô tả năm 1979


title: Auberville-la-Manuel

text:
Auberville-la-Manuel là một xã thuộc tỉnh Seine-Maritime trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Huy hiệu

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-Maritime
Seine-Maritime
Normandy

Tham khảo
INSEE

Liên kết ngoài
Auberville-la-Manuel on the Quid website

Xã của Seine-Maritime


title: Laimont

text:
Laimont là một xã thuộc tỉnh Meuse trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 208 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Meuse


title: Telurips

text:
Telurips là một chi bướm đêm thuộc phân họ Tortricinae của họ Tortricidae.

Các loài
Telurips peruvianus Razowski, 1988

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

 tortricidae.com

Euliini


title: Stanz im Mürztal

text:
Stanz im Mürztallà một đô thị thuộc huyện Mürzzuschlag bang Steiermark, nước Áo. Đô thị  có diện tích 76,73 km², dân số thời điểm cuối năm 2008 là 669 người.

Tham khảo


title: Wikipedia tiếng Breton

text:
Wikipedia tiếng Breton là phiên bản tiếng Breton của Wikipedia, điều hành bởi Wikimedia Foundation. Nó được thành lập vào tháng 6 năm 2004; đến tháng 8 năm 2008, nó có trên 20.000 bài viết, khiến nó trở thành phiên bản Wikipedia lớn thứ 56 theo số lượng bài viết. Nó cũng là phiên bản Wikipedia lớn nhất trong nhóm ngôn ngữ gốc Celt.

Xem thêm
Wikipedia
Wikipedia tiếng Anh
Wikipedia tiếng Việt

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Thống kê về Wikipedia tiếng Breton bởi Erik Zachte

Bre

ja:ブルトン語版ウィキペディア
pl:Bretońska Wikipedia
ru:Бретонская Википедия


title: Xuân Tâm

text:
Xuân Tâm (1916–2012) tên thật là Phan Hạp. Ông là một nhà thơ Việt Nam thời tiền chiến.

Tiểu sử
Xuân Tâm sinh ngày 1 tháng 1 năm 1916 tại làng Bảo An, xã Điện Quang, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam.

Ông là con trai thứ hai của ông Phan Diêu,sinh ra trong một gia đình có truyền thống hiếu học.

Khởi đầu, Xuân Tâm theo học Trường Chaigneau, rồi trường Quốc Học Huế và đậu bằng Thành chung.

Vì nhà nghèo, ông phải nghỉ học, làm thông phán tại Kho bạc Tourane (Đà Nẵng).

Tháng Tám năm 1945, ông tham gia Cách mạng. Sau một năm ở quân đội ông được gọi về làm Ngân khố tỉnh Quảng Nam, sau làm Giám đốc Sở Ngân khố Liên khu V.

Cuối năm 1954, Xuân Tâm tập kết ra Bắc, công tác ở Ban Kinh tế Chính phủ rồi Ủy ban Kế hoạch Nhà nước cho đến khi về hưu.

Tuy nghỉ hưu, Ông vẫn thường họp mặt với các bạn thơ, làm thơ và dịch văn thơ Pháp, đăng trên các báo ở Hà Nội.

Vào cuối đời ông sống trong một căn hộ ở phố Thụy Khê, quận Tây Hồ, Thành phố Hà Nội. Ông mất lúc 16h45 ngày 4 tháng 2 năm 2012 do tuổi cao.

Sự nghiệp thơ
Thời tiền chiến, Xuân Tâm đã đăng nhiều bài thơ trong các tạp chí, như: Tân văn, Sông Hương, Bạn đường, Thanh niên, Đoàn kết kháng chiến Liên Khu V, Văn, Đại đoàn kết, Tiền phong, Phụ nữ Việt Nam...

Năm 1941, ông cho xuất bản tập thơ Lời tim non, trong đó có nhiều bài ông sáng tác từ năm 1935, tức lúc ông 19 tuổi.

Trong tập thơ này có bài "Nghỉ hè", là bài thơ đã đoạt giải Nhất trong cuộc thi thơ của báo Bạn đường, và sau đó cũng đã được chọn vào sách giáo khoa văn cấp tiểu học.

Ngoài tập thơ Lời chim non, ông còn có tập thơ: Hương giữa mùa, Hoa cuối mùa,...

Nhận xét
Đọc tập thơ đầu tay Lời tim non, tác giả sách Thi nhân Việt Nam, đã ghi lại cảm nhận của mình như sau:
Tôi thấy rõ Xuân Tâm, người học trò Quảng ấy, có phải lòng một cô gái Huế không? Nhưng cảnh Huế cũng là một cô gái và cô gái này đã quyến rũ lòng non trẻ của Xuân Tâm.
Mặc dầu cảnh Huế cơ hồ Xuân Tâm không nói đến, không khí sông Hương núi Ngự vẫn mang mác trong thơ Xuân Tâm. Tìm kiếm Xuân Tâm hoài, tôi chỉ thấy một ít Xuân Diệu, một Huy Cận không buồn mênh mông, một xứ Huế không có cái bâng khuâng của Phan Văn Dật, cái vẻ tài hoa của Nguyễn Đình Thư, cái dáng non yếu của Mộng Huyền, cái vẻ ngây thơ của Thu Hồng cái ẩn ước của Thanh Tịnh...Quả có thế. Vui hay buồn ở Xuân Tâm đều có vẻ dịu dàng vừa phải...Trong bộ sách Việt Nam thi nhân tiền chiến, cũng có đoạn viết: Lời thơ Xuân Tâm thật hồn nhiên, trong như thủy tinh, sạch như băng tuyết. Đọc thơ ông, tôi cứ ngỡ như chính mình vừa phát thanh lên tiếng nói của lòng mình, và có lẽ của đa số các bạn...khi hồi tưởng lại tuổi học sinh...
...''Tập thơ "Lời tim non", không phải là những lời dại khờ trong tình ái, mà là những ý thơ hướng về thế giới của tuổi thơ...

Thơ Xuân Tâm

Chú thích

Liên kết ngoài
Xuân Tâm – "người thơ" cuối cùng của Thi nhân VN.

Người Quảng Nam
Nhà thơ tiền chiến
Nhà thơ Việt Nam
Sinh năm 1916
Mất năm 2012


title: Thời thơ ấu của Ivan

text:
Thời thơ ấu của Ivan (tiếng Nga: Иваново детство) là một bộ phim tâm lý của đạo diễn Andrey Tarkovsky khai thác đề tài chiến tranh Vệ quốc (1941-1945).

Dựa trên một câu chuyện của nhà văn Vladimir Bogomolov, đây là bộ phim đầu tay trong vai trò đạo diễn của Andrey Tarkovsky. Ngay lập tức, bộ phim đã khiến Andrey Tarkovsky nổi tiếng trên toàn thế giới và giành được nhiều giải thưởng cao tại các liên hoan phim Quốc tế có uy tín.

Nội dung
Cuộc chiến tranh Vệ quốc nổ ra quá bất ngờ.

Cậu bé trinh sát viên 12 tuổi Ivan luôn bị ám ảnh bởi cái chết của mẹ và em gái, giữa khung cảnh tàn khốc của cuộc chiến tranh, Ivan luôn mơ ước được trở về với tuổi thơ thanh bình như trước kia của em.

Ê-kíp
 Âm nhạc: Vyacheslav Ovchinnikov
 Dựng phim: Vadim Yusov
 Biên tập: Lyudmila Feiginova
 Thiết kế sản xuất: Yevgeny Chernyayev

Quốc gia công chiếu

Vinh danh
 Giải thưởng Sư tử Vàng - Liên hoan phim Venice (1962)
 Giải thưởng Cổng Vàng - Liên hoan phim Quốc tế San Francisco (1962)

Xem thêm

 Ivan (Vladimir Bogomolov, truyện ngắn)
 "Thời thơ ấu của Ivan" - Một mệnh đề đảo trong hiện thực chiến tranh (Hồ Khánh Vân)
 Thông tin trên Website KinoPoisk
 Thông tin trên Website Kino-Teatr
 Thông tin trên Website Mega-KM

Andrey Tarkovsky
Phim của Mosfilm
Phim Liên Xô
Phim tâm lý
Phim dựa theo tác phẩm của nhà văn
Phim về Chiến tranh Vệ quốc
Phim năm 1961
Phim năm 1962
Phim năm 1963
Phim năm 1964
Phim năm 1965
Phim năm 1966
Phim năm 1967
Phim năm 1968
Phim năm 1969
Phim năm 1970
Phim về trẻ em mồ côi
Phim trắng đen
Phim đạo diễn đầu tay
Phim tiếng Nga
Phim chiến tranh Liên Xô


title: Pandanus joskei

text:
Pandanus joskei là một loài thực vật thuộc họ Pandanaceae. Đây là loài đặc hữu của Fiji.

Chú thích

Tham khảo

 World Conservation Monitoring Centre 1998. Pandanus joskei . 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Fiji
J
Thực vật dễ tổn thương
Thực vật đặc hữu Fiji


title: Stenoheriades prionotus

text:
Stenoheriades prionotus là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Griswold mô tả khoa học năm 1994.

Chú thích

Tham khảo

Stenoheriades
Động vật được mô tả năm 1994


title: Megadytes carcharias

text:
Megadytes carcharias là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Griffini miêu tả khoa học năm 1895.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Megadytes


title: Chimarra acula

text:
Chimarra acula là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Chimarra


title: Saint-Maur, Gers

text:
Saint-Maur  là một xã của tỉnh Gers, thuộc vùng Occitanie, tây nam nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Gers

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintmaur


title: Heteroderes instabilis

text:
Heteroderes instabilis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fairmaire miêu tả khoa học năm 1849.

Chú thích

Tham khảo

Heteroderes


title: Natica collaria

text:
Natica collaria là một loài ốc biển săn mồi, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Naticidae, họ ốc Mặt Trăng.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Natica


title: Saint-Georges-sur-Eure

text:
Saint-Georges-sur-Eure là một xã của tỉnh Eure-et-Loir, thuộc vùng Centre-Val de Loire, miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Eure-et-Loir

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintgeorgessureure


title: TACA Peru

text:
TACA Peru (mã IATA = T0, mã ICAO = TPU) là hãng hàng không của Peru, trụ sở ở Lima. Hãng có 1 tuyến đường trong nước và 13 tuyến quốc tế. Căn cứ chính của hãng ở Sân bay quốc tế Jorge Chavez (LIM), (Lima). TACA Peru là thành phần của Grupo TACA.

Lịch sử

Hãng được Daniel Ratti và Ernesto Mahle thành lập năm 1999 dưới tên TransAm, và bắt đầu hoạt động từ tháng 7/1999. Hãng đổi tên thành TACA Peru khi TACA mua thiểu số cổ phần của hãng. Ngày nay hãng do Daniel Ratti nắm 51% cổ phần và TACA 49%.

Các nơi đến
(Tháng 7/2008):

Costa Rica
San José
El Salvador
San Salvador
Guatemala
Thành phố Guatemala
Argentina
Buenos Aires
Bolivia
La Paz
Santa Cruz de la Sierra
Brasil
Rio de Janeiro
São Paulo
Colombia
Bogotá
Medellín
Chile
Santiago
Ecuador
Guayaquil
Quito
Peru
Cusco
Lima
Uruguay
Montevideo
Venezuela
Caracas

Đội máy bay
(Tháng 6/2007):

 2 A319 (thuê của TACA

Tham khảo

Liên kết ngoài
TACA
Đội máy bay của TACA Peru

Hãng hàng không Peru


title: Tỷ số nợ

text:
Tỷ số nợ có thể là:
Tỷ số nợ trên tài sản
Tỷ số nợ trên vốn chủ sở hữu

Tỷ số tài chính


title: Liên đoàn Thiên văn Quốc tế

text:
{{Infobox organization
|name = Liên đoàn Thiên văn Quốc tế
|image = IAU_logo.jpg
|image_border =
|size = 180px
|alt =
|caption =
|map =
|msize =
|malt =
|mcaption =
|abbreviation = IAU
|motto =
|formation = 1919
|extinction =
|type = Tổ chức phi lợi nhuận quốc tế về khoa học
|status =
|purpose =
|headquarters = Paris
|location =
|region_served = Toàn cầu
|membership =
|language = Tiếng Anh
| leader_title = Chủ tịch
| leader_name =  Ewine F. van Dishoeck
| leader_title2 = Tổng thư ký
| leader_name2 =  Maria Teresa V.T. Lago
|main_organ =
|parent_organization = Hội đồng Khoa học Quốc tế (ICSU)
|affiliations =
|num_staff =
|num_volunteers =
|budget =
|website = IAU Official website
|remarks =
}}Liên đoàn Thiên văn Quốc tế hay Hiệp hội Thiên văn Quốc tế, viết tắt theo tiếng Anh là IAU (International Astronomical Union), là hiệp hội của các hiệp hội thiên văn học khắp nơi trên thế giới.IAU' là một tổ chức phi chính phủ quốc tế, và là thành viên liên hiệp của Hội đồng Khoa học Quốc tế (ISC) , và của Hội đồng Quốc tế về Khoa học (ICSU) trước đây.IAU, International Astronomical Union. Scientific Union Member.  Truy cập 01 Mai 2015.

 Nhiệm vụ
Nó là tổ chức được biết đến với trọng trách đặt tên cho các chòm sao, sao, hành tinh, tiểu hành tinh và các thiên thể cùng các hiện tượng thiên văn.

Trong các nhóm làm việc có Nhóm phân loại hành tinh (WGPSN), có nhiệm vụ thực hiện quy ước đặt tên thiên văn và phân loại hành tinh cho các hành tinh. IAU cũng có trách nhiệm với Điện tín Thiên văn, mặc dù tổ chức này không điều hành nhóm này. Nhóm Trung tâm Tiểu hành tinh (MPC), là một trung tâm cho các vật thể phi hành tinh và phi vệ tinh tự nhiên trong Hệ Mặt Trời, cũng do IAU điều hành.

IAU được sáng lập năm 1919, theo sau một loạt các hợp tác quốc tế trên lĩnh vực thiên văn như Carte du Ciel, hay Hiệp hội Mặt Trời hay Văn phòng Thời gian Quốc tế (Bureau International de l'Heure''). Giám đốc đầu tiên là Benjamin Baillaud.

IAU hiện có 9598 thành viên cá nhân, gồm chủ yếu là các nhà thiên văn chuyên nghiệp (có bằng tiến sĩ về chuyên ngành) và 63 thành viên quốc gia. 87% thành viên là nam giới; còn lại 13% là nữ giới.

Tổ chức, các ủy ban

Các đại hội

Năm Quốc tế Thiên văn học
Năm Quốc tế Thiên văn học (International Year of Astronomy) đã được chọn và thực hiện là năm 2009. Đó là đề xuất của UNESCO trong Đại hội nghị thứ 33, và được Đại hội đồng Liên Hợp Quốc thông qua tại kỳ họp Đại hội đồng thứ 62.

Năm 2009 là năm kỷ niệm 400 năm ra đời Kính thiên văn (telescope) của Galileo Galilei, và bản đăng tải Astronomia nova của Johannes Kepler, hồi thế kỷ 17.

Tham khảo

Xem thêm
 Quy ước đặt tên thiên văn
 Astronomical acronyms
 Astronomical naming conventions
 Planetary nomenclature

Liên kết ngoài
 Trang chủ của Hiệp hội
 Website ISC, Hội đồng Khoa học Quốc tế

Thành viên của Hội đồng Khoa học Quốc tế
Tổ chức tiêu chuẩn
Tổ chức thiên văn
Tổ chức có trụ sở tại Pháp
Tổ chức phi chính phủ
Tổ chức phi lợi nhuận
Tổ chức khoa học quốc tế


title: La Redorte

text:
La Redorte là một xã của Pháp, nằm ở tỉnh Aude trong vùng Occitanie. Người dân địa phương trong tiếng Pháp gọi là Redortais.

Hành chính

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Liên kết ngoài
 La Redorte trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

La Redorte


title: Viterbe, Tarn

text:
Viterbe  là một xã thuộc tỉnh Tar trong vùng Occitanie ở phía nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 140 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Tarn


title: Grammatophora

text:
Grammatophora là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae


title: Bulbophyllum melleum

text:
Bulbophyllum melleum là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

melleum]]

M


title: Birori

text:
Birori là một đô thị ở tỉnh Nuoro ở vùng Sardinia của Italia, tọa lạc cách khoảng 142 km về phía bắc của Cagliari và cách khoảng 50 km về tây của Nuoro. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 586 người và diện tích là 17,4 km².

Birori giáp các đô thị: Borore, Bortigali, Dualchi, Macomer.

Lịch sử biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Nuoro


title: Artigas

text:
Artigas có thể là:
 Artigas, thị xã ở Uruguay.
 Artigas (tỉnh), tỉnh ở Uruguay.
 José Artigas Ojeda
 José Gervasio Artigas


title: AO-38

text:
AO-38 là một loại súng trường tấn công của Liên Xô dùng đạn cỡ 5,45x39 mm, được thiết kế vào năm 1965. Về cơ bản, AO-38 dựa trên thiết kế của súng AK. Tuy nhiên, tác giả của nó, Pyotr Tkachyov, đã quyết định nó dùng cỡ đạn nhỏ hơn cỡ đạn 7,62×39mm của AK-47, đồng thời đã lần đầu tiên áp dụng hệ thống tự động cân bằng lực giật để tăng sự ổn định của súng, cho phép nó đạt độ chính xác khi bắn liên thanh cao hơn so với AK-47. Có thể xem AK-107 và AEK-971 là các biến thể của AO-38. Súng trường AO-38 được chế tạo tại TsNIITochMash.

Xem thêm
 AEK-971
 SA-006
 AKB và AKB-1
 AN-94

Chú thích

Tham khảo
 AO-38
 "Солдат удачи" номер 9 (72) 2000 Д.Ширяев "Кто изобрел автомат Калашникова"

Súng Nga
Súng trường tấn công


title: Bulbophyllum inaequisepalum

text:
Bulbophyllum inaequisepalum là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

 The Bulbophyllum-Checklist
 The internet Orchid species Photo Encyclopedia

I


title: Tiếng Waray

text:
Tiếng Wáray-Wáray hay Samarnon là một ngôn ngữ được nói ở các tỉnh Samar, Northern Samar, Eastern Samar, Leyte (eastern portion), và Biliran của Philippines.
Ngôn ngữ này có 3,1 triệu người sử dụng, xếp thứ 5 trong các ngôn ngữ tại Philipin.

Tiếng Waray hay Samarnon là một ngôn ngữ riêng biệt so với các ngôn ngữ đảo Visayan và không liên quan tới tiếng Cebuano nhưng lại có quan hệ gần gũi hơn và được xem là một phương ngữ gần với tiếng Hiligaynon và tiếng Masbateyo.

Tham khảo

Ngôn ngữ tại Philippines

Ngôn ngữ Visayas


title: Bạch Vân An Cốc

text:
Bạch Vân An Cốc (zh. 白雲安谷, ja. hakuun yasutani); 1885-1973 là một vị Thiền sư Nhật Bản, là Thiền sư đầu tiên giảng dạy ở Hoa Kỳ. Xuất gia năm 11 tuổi, Sư tu tập dưới sự hướng dẫn của nhiều Thiền sư khác nhau. Sau khi làm thầy giáo (trường phổ thông) 16 năm, Sư được Đại Vân Tổ Nhạc Nguyên Điền (ja. daiun sōgaku harada) nhận làm môn đệ và được ấn chứng (1943).

Sư đến Mĩ nhiều lần (1962-1969) và hướng dẫn nhiều thiền sinh Mĩ và các nước khác tu tập. Những bài luận về Bích nham lục, Vô môn quan và Thong dong lục của Sư rất được phổ biến. Phương pháp giảng dạy của Sư được truyền bá rộng rãi ở Tây phương qua quyển sách The Three Pillars of Zen của Philip Kapleau (Việt ngữ: Ba Trụ Thiền).

Tham khảo

 Fo Guang Ta-tz'u-tien 佛光大辭典. Fo Guang Ta-tz'u-tien pien-hsiu wei-yuan-hui 佛光大辭典編修委員會. Taipei: Fo-kuang ch'u-pan-she, 1988. (Phật Quang Đại Từ điển. Phật Quang Đại Từ điển biên tu uỷ viên hội. Đài Bắc: Phật Quang xuất bản xã, 1988.)
 Dumoulin, Heinrich:
Geschichte des Zen-Buddhismus I. Indien und China, Bern & München 1985.
Geschichte des Zen-Buddhismus II. Japan, Bern & München 1986.

Thiền sư Nhật Bản
Sinh năm 1885
Mất năm 1973


title: Cây lá bỏng

text:
Cây lá bỏng hay cây thuốc bỏng, phương ngữ Nam Bộ (Việt Nam) gọi là cây sống đời ta (danh pháp hai phần: Kalanchoe pinnata) là loài cây bản địa của Madagascar. Cây lá bỏng có khả năng sinh sản sinh dưỡng bằng lá rất tốt, đây cũng là đặc điểm chung của nhóm Bryophyllum thuộc chi Kalanchoe.

Cây thuốc bỏng được trồng và mọc tự nhiên tại nhiều vùng thuộc châu Á, Thái Bình Dương và Caribe.

Mô tả

Cây mọng nước, lá mọc đối, phiến lá dày, hoa màu hồng hay đỏ. Lá dùng để đắp lên vết bỏng. Đó là lý do mà tên của nó là cây lá bỏng.

Phân bố
Kalanchoe pinnata mọc tự nhiên ở các vùng có khí hậu ôn hòa thuộc châu Á, Australia, New Zealand, Tây Ấn, Macaronesia, Mascarenes, Galapagos, Melanesia, Polynesia và Hawaii.
Nhiều nơi trong các địa điểm trên, như Hawaii, coi cây lá bỏng là loài xâm thực.

Tham khảo

Liên kết ngoài

P
Thực vật được mô tả năm 1805
Lá bỏng
Lá bỏng
Lá bỏng
Cây độc
Thực vật Nepal
Thực vật xâm hại


title: Tính Không

text:
Tính Không (zh. 空, 空 性, sa. śūnya, tính từ, sa. śūnyatā, danh từ, bo. stong pa nyid སྟོང་པ་ཉིད་) có nghĩa là "trỗng rỗng, trống không" là một khái niệm trung tâm của đạo Phật, quan trọng nhất và cũng trừu tượng nhất. Tính Không hiểu ở đây không phải sự trống rỗng thông thường mà nói về một thể tính vô biên vô hạn tuyệt đối (nghĩa là bao hàm tất cả); không thể dùng suy nghĩ, cảm nhận để đo lường, nằm ngoài cặp đối đãi có-không. Tính Không này không phải là một đối tượng để một chủ thể tiếp cận đến vì bản thân chủ thể cũng thuộc về nó.

Trong thời đạo Phật nguyên thủy, kinh điển đã nhắc rằng, mọi sự vật là giả hợp, hữu vi (sa. saṃskṛta), trống rỗng (sa. śūnya), Vô thường (sa. anitya), Vô ngã (sa. anātman) và Khổ (sa. duḥkha). Trong Phật giáo Nguyên Thủy, tính Không được sử dụng như một tính từ (sa. śūnya) nhằm nói về thể tính của con người. Đại thừa đi thêm một bước nữa, sử dụng tính Không như một danh từ (sa. śūnyatā), xem Không là vạn sự, vạn sự là Không, tức mọi hiện tượng thân tâm đều không hề có tự tính (sa. svabhāva). Mọi pháp đều chỉ là những dạng trình hiện (呈現, en. appearance, de: Erscheinung), chúng xuất phát từ tính Không, là không.

Tuy thế, người ta cần phải tránh quan điểm hư vô (en. nihilism) dễ có khi luận về tính Không như vừa kể trên. Phải hiểu là sự vật không phải là không có, chúng có, nhưng chúng không có tự tính, tất cả đều do duyên hợp mà thành. Kể cả tư tưởng cũng là trình hiện của thể tính đó nên không thể dùng tư tưởng để tiếp cận ngược lại nó. Vì vậy tiếp cận tính Không là nội dung của các phép tu học, nhất là Thiền tông. Tính Không được Đại thừa cho là thể tính tuyệt đối, tối thượng, không bị hạn lượng của nhị nguyên. Vì tính chất trừu tượng và chỉ nhờ trực ngộ mà thấy nên tính Không luôn luôn là đối tượng tranh luận trong các tông phái Phật giáo xưa nay.

Đại thừa dùng ẩn dụ sau đây để minh hoạ sự khác biệt trong quan điểm của Tiểu thừa và Đại thừa về tính Không: Tiểu thừa xem sự vật như một cái thùng trống rỗng, Đại thừa phủ nhận luôn sự hiện hữu của cái thùng đó, chủ trương một quan điểm vô ngã tuyệt đối.

Trong bộ kinh Bát-nhã-ba-la-mật-đa, tính Không được xem là cái chung nhất của tất cả mọi hiện tượng mâu thuẫn lẫn nhau; kinh này cho rằng Sắc và Không không hề khác nhau, Sắc là Không. Giống như sáng, tối và hư không thì khi sáng có, tối không có hoặc ngược lại nếu tối có, thì sáng không có nhưng hư không thì không thay đổi. Đứng về phương diện của tính Không mà nói thì sắc và không cũng giống như sáng và tối biến đổi trạng thái trong hư không vậy. (xem Tâm kinh).

Trung quán tông thì cho mọi sự vật đều trống rỗng, chúng chỉ dựa lên nhau mà có (duyên khởi). Thể tính của toàn thế giới là Không, nó là "cái tĩnh lặng của thiên hình vạn trạng". Tính Không là thể tính của mọi khái niệm, kể cả khái niệm "tính không" bao trùm ngôn ngữ. Vì vậy không thể dùng ngôn ngữ, dùng khái niệm nói về Không. Trung quán tông cho rằng, tính Không có ba chức năng: nguồn gốc của tất cả mọi sinh thành của chúng sinh, của sự hoại diệt của chúng, đồng thời tạo cho chúng điều kiện thoát khỏi Luân hồi. Một khi con người dùng trí Bát-nhã kiến ngộ được Không là con người đạt Niết-bàn.

Đối với Duy thức tông (sa. yogācārin, vijñānavādin) thì mọi sự đều trống rỗng vì chúng chỉ xuất phát từ Tâm (sa. citta). Trong trường phái này thì Tâm và tính Không là một.

Với thời gian, người ta có thể nhận ra một điểm khác biệt giữa Trung quán tông nguyên thủy và các giáo pháp Trung quán của Tây Tạng: nếu Trung quán chỉ nói tới tính Không bằng cách phủ nhận cái "đang là" thì các giáo phái này xem tính Không là một cái gì đó có tính chất khẳng định (positive) có thể nắm bắt được, tính Không này mang một tính chất "rộng mở", có một mối liên hệ với Tịnh quang (sa. ābhāsvara, ánh sáng rực rỡ, xem Na-lạc lục pháp).

Trong Phật giáo Tây Tạng
Tại Tây Tạng, quan điểm tính Không cũng đóng một vai trò quan trọng trong khi truyền giáo lý Trung quán qua xứ này. Luận sư Ấn Độ Liên Hoa Giới (sa. kamalaśīla) và Hòa thượng Đại Thừa, đại diện của Thiền tông Trung Quốc tranh luận nhau, liệu con đường giác ngộ chân lý phải qua từng cấp bậc (Tiệm ngộ) hay chỉ là một trực nhận bất ngờ (Đốn ngộ). Cuối cùng, tại Tây Tạng, người ta chấp nhận con đường "từng cấp" và vì thế kể từ khoảng thế kỉ 11, người ta bắt đầu thiết lập nhiều phép tu và quan niệm triết học về tính Không, còn được ghi lại trong những tác phẩm gọi chung là Tất-đàn-đa (sa. siddhānta). Tất cả mọi trường phái của Trung quán đều lấy quan điểm "hai chân lý" của Long Thụ làm gốc:
 Chân lý quy ước (sa. saṃvṛti-satya), có giá trị trong đời sống bình thường, có giá trị cho các hiện tượng do duyên khởi tạo nên, nhưng chúng không tồn tại thật sự;
 Chân lý tuyệt đối (sa. paramārthasatya), là tính Không, là thể "nằm ngoài tồn tại hay không tồn tại", là thể không thể nghĩ bàn, chỉ có thể thông đạt được qua sự trực nhận.
Tất cả các điểm khác nhau giữa các phái thuộc Trung quán là hiểu thế nào về hai chân lý đó và làm sao mà tiếp cận, trực ngộ được tính Không. Các phép tu của Phật giáo Tây Tạng dần dần không chỉ tự giới hạn nơi những quan điểm triết học mà còn đi sâu vào các phép Tantra để tiếp cận tính Không. Đặc biệt là phép tu Đại thủ ấn (sa. mahāmudrā) và Đại cứu cánh chỉ rõ cho hành giả cách thể nhập kinh nghiệm về tính Không.

Đạt-lại Lạt-ma thứ 14 Đăng-châu Gia-mục-thố giảng giải tính Không theo quan điểm Phật giáo Tây Tạng như sau (Đạt-lại Lạt-ma tại Harvard, chương 10, Trí huệ):
Trung quán tông lấy pháp luân thứ hai làm cơ sở thành lập quan điểm triết lý. Nếu tông này nói rằng, tất cả các hiện tượng đều không tồn tại đích thật thì đại biểu của các trường phái khác chủ trương một cách tồn tại như thật của các hiện tượng đều cho rằng, đây là cực biên hư vô. Long Thụ trình bày lập trường của một đối thủ trong Trung quán luận, phẩm thứ hai mươi bốn (Trung quán luận XXIV.1):
Nếu tất cả những thứ [hiện tượng] này đều trống không, thì không có sinh, không có diệt; từ đó có thể suy ra rằng đối với các ngươi [đại biểu của Trung quán tông], Tứ thánh đế không tồn tại.
Lập trường của đối thủ này như sau: Nếu đúng như các ngươi nói, tất cả những hiện tượng đều không tồn tại thật sự (empty of true existence) thì Tứ diệu đế không thể nào có. Nếu Tứ diệu đế không thể nào có thì Tam bảo — Phật, pháp, tăng — cũng không thể nào có. Trong trường hợp này thì tu tập trên đạo, bước nhập đạo, thành đạt đạo quả và tương tự không thể nào có. Như vậy cũng chưa xong: Nếu tất cả những hiện tượng đều trống không, vô tự tính (empty of inherent existence) thì không có sự nhận thức một hiện tượng nào đó có thể được xem là chính xác. Không có một tự tính nào đó thì không có một hiện tượng nào có thể được gọi là tồn tại.
Long Thụ ứng đáp kháng biện này thế nào? (Trung quán luận XXIV.20)
Nếu tất cả những thứ [hiện tượng] này không trống rỗng, thì không có sinh, không có diệt; từ đó có thể suy ra rằng, đối với các ngươi [đại biểu của học thuyết tồn tại bởi tự tính], Tứ diệu đế không tồn tại.
Long Thụ đảo ngược luận điểm của đại biểu chấp vào tồn tại trên cơ sở tự tính thành luận điểm đối nghịch: Chính trong một hệ thống không thừa nhận Tính không của hiện tượng thì hoàn toàn không có hiện tượng nào có thể tồn tại. Sư còn nói thêm là đối thủ không hiểu ý nghĩa Tính không cách tuyệt một tự tính (emptiness of inherent existence). Như vậy, một hệ thống có quan điểm là các hiện tượng trống rỗng, vô tự tính — hệ thống này có thâm ý gì với lời trần thuật này? Cơ bản thì Tính không có nghĩa là Duyên khởi. Để chứng minh Tính không cách tuyệt một tự tính của các hiện tượng, Long Thụ đưa ra luận điểm là chúng xuất hiện trên cơ sở duyên khởi. Để chứng minh Tính không, sư không nói các hiện tượng không có khả năng thực hiện những cơ năng của chúng. Hoàn toàn ngược lại: Sư thừa nhận nguyên lý duyên khởi và lấy nó làm cơ sở để chứng minh Tính không cách cách tuyệt một tự tính của các hiện tượng. Các hệ thống khác không quan niệm một Tính không cách tuyệt một tự tính; mà hơn nữa, họ quan niệm là các hiện tượng tồn tại trên cơ sở tự tính. Nhưng nếu quả thật như vậy thì các hiện tượng phải tồn tại một cách tự lập, tự khởi không tùy thuộc — và sự việc này đối nghịch với tính hệ thuộc vào nhân duyên của chúng. Theo đó thì những hệ thống này sa lạc vào mâu thuẫn, không đảm bảo được nguyên lý duyên khởi. Nhưng, nếu nguyên lý duyên khởi không được đảm bảo nữa thì tất cả những quy định của các hiện tượng trong vòng sinh tử và niết-bàn — bất cứ tốt, xấu — đều mất giá trị. Thế nhưng, tất cả các trường phái đều nhấn mạnh giáo lý duyên khởi; họ xác nhận là những hiện tượng có ích và tai hại đều có những nguyên nhân và hậu quả đặc định. Họ không thể nào phủ định sự việc này được. Vì những sự thật hiển hiện này mà họ cũng nên xác nhận rõ ràng Tính không cách tuyệt một tự tính của các hiện tượng.
Thế nào là "Trung"? Trung là trung dung, nằm ngoài hai cực biên trường tồn và đoạn diệt. [Như thế thì nó đích thật là khoảng giữa, nơi tồn tại của các hiện tượng.] Kinh luận trình bày chính xác ý nghĩa Trung dung như nó đích thật là được gọi là kinh luận của Trung đạo; và một tâm thức nhận biết được tính Trung dung này được gọi là Trung quán...

Tham khảo

Tham khảo
Fo Guang Ta-tz'u-tien 佛光大辭典. Fo Guang Ta-tz'u-tien pien-hsiu wei-yuan-hui 佛光大辭典編修委員會. Taipei: Fo-kuang ch'u-pan-she, 1988. (Phật Quang Đại Từ điển. Phật Quang Đại Từ điển biên tu uỷ viên hội. Đài Bắc: Phật Quang xuất bản xã, 1988.)
Das Lexikon der Östlichen Weisheitslehren, Bern 1986.
Chân Nguyên – Nguyễn Tường Bách (1995), Từ điển Phật học, Nxb Thuận Hóa, Huế.

Triết lý Phật giáo
Thuật ngữ và khái niệm Phật giáo
Trung quán tông


title: Grijalba

text:
Grijalba là một đô thị trong tỉnh Burgos, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 123 người.

Tham khảo

Đô thị ở Burgos


title: Lasioglossum brachycephalum

text:
Lasioglossum brachycephalum là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1925.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1925


title: Lord Byron

text:
George Gordon Noel Byron, nam tước Byron đời thứ 6 (1788 – 1824) là nhà thơ lãng mạn nước Anh, thường được gọi là Lord Byron. Ông được coi là một trong những nhà thơ lớn của thế giới thế kỷ 19. Ông được biết đến với lối sống tai tiếng về tình ái và lỗi lạc về ngôn ngữ thơ.

Tiểu sử

Đầu đời
Byron sinh ở London, trong một gia đình quý tộc đã sa sút.

Năm 1790, người cha qua đời, nên bà Catherine bồng con về Aberdeenshire, Scotland. Năm 1798, George Byron được thừa kế tước hiệu từ người bác của cha mình ở tuổi lên 10 và được chính thức công nhận là Lord Byron.

Năm 1801, Byron được gửi đến trường Harrow tại London, nơi ông học cho đến tháng 7 năm 1805. Là một học sinh bình thường, ông đã đại diện cho trường trong trận đấu bóng gậy đầu tiên giữa Eton với Harrow.

Byron đã yêu Mary Chaworth - anh em họ xa, người mà ông gặp trong khi ở trường và không được đáp lại này được thể hiện qua một số bài thơ, trong đó có Hills of Annesley và Adieu. Trong hồi ký sau này của Lord Byron, "Mary Chaworth được miêu tả là đối tượng đầu tiên của cảm xúc tình yêu trưởng thành của mình."

Từ năm 1805-1808, Byron học Trinity College, mùa thu năm 17 tuổi, ông đã gặp và yêu John Edleston - thành viên dàn đồng ca của Trinity. Byron đã viết một số lời bài hát lãng mạn cho những ca khúc của Edleston, trong đó ông gọi người tình của mình với cái tên phụ nữ Thyrza.

Trong thời gian này, cuộc sống quý tộc thái quá và tiệc tùng, quyền anh, cưỡi ngựa và cờ bạc lấn sâu ông vào nợ nần.

Trong tháng 6 năm 1807, ông thiết lập một tình bạn lâu dài với John Cam Hobhouse - người mà ông trao đổi thư từ về văn học và được khởi xướng vào chính trị tự do, tham gia câu lạc bộ Whig Cambridge.

Tính cách và ngoại hình
Khi là một cậu bé, Byron được mô tả như một "hỗn hợp của vị ngọt tình cảm và hài hước.

Lord Byron bị tật chân từ khi sinh ra khiến ông tự ý thức cuộc đời mình, ông đã bị ảnh hưởng gây ra cả đời đau khổ tâm lý và thể chất, trầm trọng hơn do chữa bệnh đau đớn. Một số tác giả y tế hiện đại cho rằng đó là một hệ quả của bệnh bại liệt, nhưng bù lại ông sở hữu khuôn mặt đẹp tựa như người Hy Lạp và sở thích thường hay lọn tóc vào ban đêm.

Chu du và sự nghiệp viết thơ

Chính trị
Sau khi nhận được sự chỉ trích gay gắt từ người đọc, tập thơ Những giờ giải trí (Hours of Idleness) và năm 1808 là trường ca Những nhà thơ Anh và những nhà phê bình Scotland (English Bards and Scotch Reviewers) phê phán những nhà lãng mạn quá khích. Bài thơ đã tấn công cộng đồng văn học với sự dí dỏm và châm biếm, và ông đã nhận được sự công nhận văn học đầu tiên của mình.

Từ năm 1809 là thành viên nghị viện Anh. Ở tuổi 21, ông mất chiếc ghế ở Nghị viện. Sau đó bắt đầu 2 năm đi chu du sang các nước khu vực Địa Trung Hải.

Năm 1812 in 2 chương đầu của Chuyến hành hương của Childe Harold (Childe Harold's Pilgrimage) kể lại chuyến đi Nam Âu và Cận Đông.

Mối quan hệ tai tiếng và tác phẩm

Vào tháng 7 năm 1811, Byron trở về London sau cái chết của mẹ mình. Nhận được sự khen ngợi cao của xã hội nước Anh đã kéo ông ra khỏi tình trạng ảm đạm của mình, cũng như một loạt các vấn đề tình yêu.

Cuộc sống riêng tư của Byron bắt đầu nổi lên từ 1812, khi ông có cuộc tình với Lady Caroline Lamb - tiểu thuyết gia, vợ của tử tước William Lamb. Mối quan hệ diễn ra khá ngắn ngủi, ông chủ động chia tay để theo một người lớn hơn mình 20 tuổi, bà Oxford, nhưng Caroline thì không bao giờ quên được. Bà theo đuổi ông ngay cả khi ông đã chán nản, mệt mỏi vì bà. Nhà thơ nhẫn tâm phải than phiền với mẹ chồng của Caroline rằng: "Tôi đang bị một bộ xương săn đuổi.” Về sau, người phụ nữ quý tộc cay đắng thừa nhận rằng, Byron là một kẻ "rất điên rồ, rất tồi tệ, rất nguy hiểm để quen biết".

Khi còn nhỏ, Byron khá gắn bó với Augusta Leigh - chị cùng cha khác mẹ của ông. Mối quan hệ này về sau trở thành tình ái lúc Byron trưởng thành và là vụ loạn luận nổi tiếng lúc bấy giờ.
Từ năm 1811, Augusta sống ly thân với chồng nhưng đến tháng 4/1814, Augusta vẫn sinh hạ một bé gái tên là Elizabeth Medora Leigh. Một số lời đồn đại Byron là cha của Elizabeth. Sự hỗn loạn và tội lỗi mà ông đã trải qua như là kết quả của những mối tình được phản ánh trong một loạt các bài thơ: Bóng tối, Kẻ vô thần (The Giaour), Nàng dâu của Abydos (The Bride of Abydos), Cướp biển (The Corsair).

Byron trở về London làm lại cuộc đời. Ông lập gia đình với một cô gái ngây thơ, trong trắng - Anna Isabella Mibarke, nhỏ hơn ông bốn tuổi. Cuộc hôn nhân không hạnh phúc, ông đối xử tàn nhẫn với cô. Họ đã có một đứa con gái (Ada Lovelace). Ngày 21 tháng 4 năm 1816, họ chính thức ly hôn.

Trong một lá thư, Augusta dẫn lời ông nói: “Những vết thương do tình yêu gây ra dù không làm cho người ta chết nhưng cũng không bao giờ chữa khỏi được”. Cùng năm đó Lady Caroline xuất bản cuốn tiểu thuyết nổi tiếng của cô là Glenarvon.

Tha hương
Năm 1812, phát biểu trước nghị viện, Byron tố cáo tầng lớp thống trị ở Anh và đòi hủy bỏ luật tử hình những người công nhân phá máy.

Đối mặt với áp lực gia tăng là kết quả của cuộc hôn nhân thất bại của mình, vấn đề tai tiếng và khoản nợ khổng lồ, Byron rời nước Anh vào tháng Tư cùng năm 1816 và không bao giờ quay trở lại. Ông đã dành mùa hè tại hồ Geneva ở Thụy Sĩ với bạn thân là vợ chồng Percy Bysshe Shelley và Claire Clairmont, người mà Byron đã có thêm một cô con gái.

Byron đi đến Ý, nơi ông đã sống trong hơn sáu năm. Năm 1819, trong khi lưu trú tại Venice, ông bắt đầu ngoại tình với Teresa Guiccioli, vợ của một nhà quý tộc Ý. Đó là vào khoảng thời gian này mà Byron đã viết một số tác phẩm nổi tiếng nhất của ông, bao gồm cả Don Juan (1819-1824).

Trong những tác phẩm The Giaour (1813), The Bride of Abydos (1813), The Corsair (1814), Lara (1814), The Siege of Corinth (1816) Byron kêu gọi đấu tranh giành tự do. Những năm 1817-1820 Byron sống ở Venezia, cảm thông với nỗi khổ của người Ý trước ách cai trị của người Áo. Thời kỳ này ông viết một số trường ca và hai chương tiếp theo của Childe Harold's Pilgrimage. Những năm 1818-1819 ông viết trường ca Don Juan gồm 16 chương và chương 17 viết dở.

Năm 1823 ông sang Hy Lạp để tham gia đấu tranh giải phóng Hy Lạp khỏi ách cai trị của Thổ Nhĩ Kỳ nhưng công việc đang dở dang thì ông bị sốt và mất ngày 19 tháng 4 năm 1824 vào tuổi 36 tại Mesolongi, ở Hy Lạp ngày nay. Thi thể của ông đã được đưa trở lại nước Anh và chôn ở Nottinghamshire.

Chủ nghĩa Byron
Lòng say mê mãnh liệt, tính trữ tình sâu sắc, sự bạo dạn về ý tưởng và vẻ sống động của những hình tượng khiến Byron trở thành một trong những nhà thơ lớn và nổi tiếng nhất ở châu Âu thế kỷ 19. Tác phẩm của Byron mở ra những khả năng mới của chủ nghĩa lãng mạn như một phương pháp nghệ thuật. Byron đưa vào thơ ca những nhân vật mới, làm giàu hình thức và thể loại thơ ca. Ông có sự ảnh hưởng rất lớn đến thơ ca thế giới thế kỷ 19, sinh ra một trường phái thơ ca ở nhiều quốc gia khác nhau với tên gọi chủ nghĩa Byron.

Tác phẩm

Những giờ nhàn rỗi (Hours of Idleness,1806)
Những nhà thơ Anh và những nhà phê bình Scotland (English Bards and Scotch Reviewers, 1809)
Chuyến hành hương của Childe Harold (Childe Harold's Pilgrimage, 1812 – 1818)
Kẻ vô thần (The Giaour, 1813)
Nàng dâu của Abydos (The Bride of Abydos, 1813)
Cướp biển (The Corsair, 1814)
Lara (Lara, 1814)
Những giai điệu Do Thái (Hebrew Melodies (1815)
Cuộc bao vây Corinth (The Siege of Corinth, 1816)
Parisina (Parisina, 1816)
Người tù Chillon (The Prisoner Of Chillon, 1816)
Giấc mơ (The Dream, 1816)
Thần Promethus (Prometheus, 1816)
Bóng tối (Darkness, 1816)
Manfred (Manfred, 1817)
Lời than thở của Tasso (The Lament of Tasso, 1817)
Beppo (Beppo, 1818)
Mazeppa (Mazeppa, 1819)
Lời tiên tri của Dante (The Prophecy of Dante, 1819)
Marino Faliero (Marino Faliero, 1820)
Sardanapalus (Sardanapalus, 1821)
Hai cha con Foscari (The Two Foscari, 1821)
Ca-in (Cain, 1821)
Bóng ma ngày phán xét (The Vision of Judgement, 1821)
Trời và đất (Heaven and Earth, 1821)
Werner (Werner, 1822)
Quái thai biến dạng (The Deformed Transformed, 1822)
Kỷ đồ đồng (The Age of Bronze, 1823)
Hòn đảo (The Island, 1823)
Đông Gioăng (Don Juan, 1819 – 1824)

Chú thích

Liên kết ngoài

 Poems by Lord Byron at PoetryFoundation.org
 Works by George Byron at Project Gutenberg
 Podcast - Listen Live or download Audio of Childe Harold's Pilgrimage by Lord Byron
 A Website of the Romantic Movement

 The Byron Society
 The Byron Society's Journal
 The International Byron Society
 Byron's Grave
 Detailed site on Newstead Abbey, Byron's ancestral home, and on Byron's life in general
 Hucknall Parish Church, Byron's final resting place
 Statue of Byron at Trinity College, Cambridge
 Complete list of Byron poetry
 The Byron Cronology
 Childe Harold's Pilgrimage
 Discussion of Byron's homosexuality
 Byron's Poetical Works, Vol. 1
 Byron's Poetical Works, Vol. 6
 The Works Of Lord Byron, Letters and Journals, Vol. 1
 The Works of Lord Byron: Letters and Journals, Vol. 2
 Byron's 1816-1824 letters to Murray and Moore about Armenian studies and translations

Nhà thơ Anh
Người Luân Đôn
Lord Byron
Bài cơ bản dài trung bình
Mất năm 1824
Nhà viết kịch Anh
Sinh năm 1788
Hội viên Hội Hoàng gia
Người song tính nam
Nhà văn song tính
Nhà thơ LGBT
Nhà văn từ Luân Đôn
Thời đại Regency


title: Villafranca de Córdoba

text:
Villafranca de Córdoba là một thành phố tại tỉnh Córdoba, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2006 (INE), thành phố này có dân số là 4074 người.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Villafranca de Córdoba - Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía

Đô thị ở Córdoba


title: Henriettea punctata

text:
Henriettea punctata là một loài thực vật thuộc họ Melastomataceae. Đây là loài đặc hữu của Cuba.

Chú thích

Tham khảo
 Areces-Mallea, A.E. 1998. Henriettea punctata . 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Cuba
Henriettea
Thực vật dễ tổn thương


title: Lê Giốc

text:
Lê Giốc hay Lê Giác<ref>Lịch triều hiến chương loại chí (bản dịch) ghi là Lê Giốc (tr. 400). Từ điển nhân vật lịch sử Việt Nam ghi là Lê Giác (tr. 340).</ref> (? - 1378) là một đại quan nhà Trần trong lịch sử Việt Nam.

Tiểu sử
Lê Giốc là người ở làng Kẻ Rỵ, thuộc huyện Đông Sơn; nay là làng Phủ Lý, xã Thiệu Trung, huyện Thiệu Hóa, tỉnh Thanh Hóa.

Ông là con danh sĩ Lê Quát, đỗ Thái học sinh, làm quan trải đến chức Thượng thư Hữu bật nhập nội hành khiển (tương đương chức Thủ tướng ngày nay). Theo tài liệu Bản xã tiên hiền và Lê gia chính phả (xã Thiệu Trung, huyện Thiệu Hóa, tỉnh Thanh Hóa) thì Lê Giốc học giỏi, đỗ Đệ Tam giáp đồng tiến sĩ xuất thân khoa Tân Mùi (1331), triều vua Trần Hiến Tông. Sách Đại Việt lịch triều đăng khoa lục lại viết ông đỗ Thái học sinh khoa thi năm Giáp Tuất (1334).

Thời vua Trần Nghệ Tông, Lê Giốc làm Tuyên phủ sứ Nghệ An. Theo sách Đại Việt sử ký toàn thư, thời gian đó quân Chiêm Thành liên tiếp đánh ra bắc, quân nhà Trần bại trận. Sau khi em Trần Nghệ Tông là Trần Duệ Tông bị tử trận năm 1377 khi đi đánh Chiêm tại Chà Bàn, thế lực nhà Trần càng yếu hơn.

Cũng trong năm đó, Chế Bồng Nga lại đánh ra Nghệ An, lập hoàng thân Ngự Câu vương Trần Húc (đầu hàng trong trận Chà Bàn) làm vua. Tháng 6 (âm lịch) năm 1378, quân Chiêm đánh vào sông Đại Hoàng  rồi đánh vào kinh thành Thăng Long. Thượng hoàng Trần Nghệ Tông mang vua cháu Trần Phế Đế (con Duệ Tông) bỏ chạy.

Lúc bấy giờ Lê Giốc đang giữ chức Kinh doãn tại kinh thành, bị quân Chiêm bắt được. Sách Lịch triều hiến chương loại chí của Phan Huy Chú chép:...Nhiều người theo mệnh lệnh của giặc, chỉ trừ có ông. Ông bị giặc bắt, giặc bảo lạy, ông cả giận nói: "Tao là trọng thần nước lớn, há lại lạy mày là quân tiểu man à?" (Rồi) chửi không ngớt miệng, bị giặc giết. Về sau, triều đình gọi (ông) là "mạ tặc trung vũ hầu" (nghĩa là "Ông hầu trung dũng chửi giặc").Khen ngợi và nhớ ơn
Nhà sử học đời Hậu Lê là Ngô Sĩ Liên đã khen ngợi Lê Giốc như sau: Bỏ sống để giữ nghĩa còn hơn là sống, cầu sống mà chịu nhục người quân tử không làm. Kinh Dịch nói: Người quân tử thà hy sinh tính mạng để thực hiện chí hướng của mình, Giốc là người như vậy.

Đến đời nhà Nguyễn, nhà sử học Phan Huy Chú cũng đã trân trọng xếp Lê Giốc vào nhóm Bảy bề tôi tiết nghĩa đời nhà Trần. Và vua Tự Đức cũng có thơ vịnh Lê Giốc:Đời mạt văn tàn võ chẳng trau
Quân thua một trận thật là đauChỉ đem tấc lưỡi la quân giặc
Để tiếng ngàn thu "Mạ tặc thần".

Theo một bài viết đăng trên báo Thanh Hóa, thì ở làng Kẻ Rỵ có đền thờ Lê Giốc. Nhân dân ở đây từ lâu đã tôn ông làm Tiên hiền với duệ hiệu là: "Đệ tam giáp đồng tiến sĩ xuất thân, Mạ tặc trung vũ hầu Lê tướng công" . Trong đền thờ có đôi câu đối:

Mạ tặc trung thần thanh vạn đại
Thướng thiên ánh tuyết bạch tam quan.
Nghĩa là:Trung thần chửi giặc tiếng lưu vạn đại
Ánh hào quang trên trời vẫn rọi chiếu cửa đền.

Ngoài ra, theo Từ điển nhân vật lịch sử Việt Nam thì Lê Giốc còn được sắc phong là phúc thần, và có miếu thờ ở ven sông Đại Hoàng.

Xem thêm
Chiến tranh Việt-Chiêm (1367-1396)
 Lê Cảnh Tuân

 Chú thích

Tham khảo
 Ngô Sĩ Liên, Đại Việt sử ký toàn thư (Tập 2, bản dịch). Nhà xuất bản Khoa học Xã hội, Hà Nội, 1985.
 Phan Huy Chú, Lịch triều hiến chương loại chí (Tập 1, bản dịch). Nhà xuất bản Khoa học Xã hội, Hà Nội, 1992.
 Nguyễn Q, Thắng-Nguyễn Bá Thế, Từ điển lịch sử nhân vật Việt Nam'', mục từ "Lê Giác". Nhà xuất bản Khoa học Xã hội, 1992.

Người Hải Dương
Quan lại nhà Trần
Võ tướng nhà Trần
Thái học sinh nhà Trần


title: Phyllostegia mollis

text:
Phyllostegia mollis là một loài thực vật có hoa thuộc họ bạc hà, Lamiaceae, là loài đặc hữu của Hawaii. Loài này có ở các khu rừng nhiệt đới ẩm thấp hỗn hợp của Hawaii ở độ cao  trên quần đảo Maui và Oahu. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo
 Bruegmann, M.M. & Caraway, V. 2003. Phyllostegia mollis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 7 năm 2007.

Liên kết ngoài

Phyllostegia
Thực vật đặc hữu Hawaii


title: Coelioxys dolichos

text:
Coelioxys dolichos là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Fox mô tả khoa học năm 1890.

Chú thích

Tham khảo

D
Động vật được mô tả năm 1890


title: Eudoliomima

text:
Eudoliomima là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 2004 bởi Medvedev.

Các loài
Chi này gồm các loài:
 Eudoliomima submetallica Medvedev, 2004

Chú thích

Tham khảo

Alticini


title: Blemmatia

text:
Blemmatia là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae


title: Stung Treng (huyện)

text:
Stung Treng là một huyện thuộc tỉnh Stung Treng, đông bắc Campuchia. Theo thống kê năm 1998, dân số toàn huyện là 24,493. Huyện này hiện nay đã được nâng cấp lên thành phố Stung Treng.

Tham khảo

Huyện Campuchia


title: Hoplitis acanthophora

text:
Hoplitis acanthophora là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Morawitz mô tả khoa học năm 1875.

Chú thích

Tham khảo

Hoplitis
Động vật được mô tả năm 1875


title: Coutansouze

text:
Coutansouze  là một xã ở tỉnh Allier thuộc miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Allier

Tham khảo

Xã của Allier


title: Palian (huyện)

text:
Palian () là một huyện (amphoe) ở phía nam của tỉnh Trang, Thái Lan.

Địa lý
Các huyện giáp ranh (từ phía đông theo chiều kim đồng hồ) là: Kong Ra, Tamot và  Pa Bon của tỉnh Phatthalung, Khuan Kalong, Manang và Thung Wa của tỉnh Satun, Hat Samran và Yan Ta Khao của tỉnh Trang.

Lịch sử
Ban đầu tên là Yong Sata (หยงสตา), sau đó tên đã được đổi tên thành Palian năm 1939.

Hành chính
Huyện này được chia thành 10 phó huyện (tambon), các đơn vị này lại được chia ra thành 85 làng (muban). Tha Kham là một thị trấn (thesaban tambon) nằm trên một phần của tambon Tha Kham. Có 10 Tổ chức hành chính tambon.

Các con số không có trong bảng này là tambon nay tạo thành huyện Hat Samran.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Website của huyện  (Tiếng Thái)
amphoe.com

Huyện của Trang


title: 10722 Monari

text:
10722 Monari (1986 TB) là một tiểu hành tinh vành đai chính.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 JPL Small-Body Database Browser ngày 10722 Monari

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1986


title: Đội tuyển bóng đá quốc gia Martinique

text:
Đội tuyển bóng đá quốc gia Martinique () là đội tuyển cấp quốc gia của Martinique do Liên đoàn bóng đá Martinique, một nhánh của Liên đoàn bóng đá Pháp, quản lý. Vào ngày 7 tháng 8 năm 2010, đội tuyển lấy biệt danh Les Matinino, để bày tỏ lòng tri ân tới lịch sử hòn đảo.

Trận thi đấu quốc tế đầu tiên của đội là trận gặp đội tuyển  là vào năm 1934. Thành tích tốt nhất của đội cho đến nay là lọt vào tứ kết của Cúp Vàng CONCACAF 2002.

Danh hiệu
 Vô địch Cúp Caribe: 1
 Vô địch: 1993
 Á quân: 1994
 Hạng ba: 1992; 1996; 2001
 Coupe de l'Outre-Mer:
 Vô địch (1): 2010
 CFU Championship:
 Vô địch (2): 1983, 1985

Cúp Vàng CONCACAF

Cúp Caribe

Cầu thủ

Đội hình hiện tại
Đây là đội hình đã hoàn thành Cúp Vàng CONCACAF 2023.
Số liệu thống kê tính đến ngày 4 tháng 7 năm 2023, sau trận gặp .

Triệu tập gần đây
Dưới đây là các cầu thủ được triệu tập trong vòng 12 tháng.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Đội tuyển bóng đá quốc gia Martinique trên trang chủ của FIFA

Martinique


title: Lasioglossum kinabaluense

text:
Lasioglossum kinabaluense là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Michener mô tả khoa học năm 1986.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1986


title: Euchirinae

text:
Euchirinae là một phân họ bọ cánh cứng trong họ Scarabaeidae. Đôi khi chúng được xếp thành tông Euchirini trong phân họ Melolonthinae.

Các chi và loài
Phân họ này có 3 chi, gồm 16 loài:
 Cheirotonus Hope, 1840 (10 loài)
 Cheirotonus battareli Pouillaude, 1913
 Cheirotonus formosanus Ohaus, 1913
 Cheirotonus fujiokai Muramoto, 1994
 Cheirotonus gestroi Pouillaude, 1913
 Cheirotonus jambar Kurosawa, 1984
 Cheirotonus jansoni Jordan, 1898
 Cheirotonus macleayi Hope, 1840
 Cheirotonus parryi Gray, 1848
 Cheirotonus peracanus Kriesche, 1919
 Cheirotonus szetshuanus Medvedev, 1960
 Propomacrus Newman, 1837 (4 loài)
 Propomacrus bimucronatus Pallas, 1781
 Propomacrus cypriacus Alexis & Makris 2002
 Propomacrus davidi Deyrolle, 1874
 Propomacrus muramotoae Fujioka, 2007
 Euchirus Linnaeus, 1758 (2 loài)
 Euchirus dupontianus Burmeister, 1841
 Euchirus longimanus Linnaeus, 1758

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 www.goliathus.cz

Họ Bọ hung


title: 13093 Wolfgangpauli

text:
13093 Wolfgangpauli (1992 SQ24) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 21 tháng 9 năm 1992 bởi F. Borngen ở Tautenburg.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 13093 Wolfgangpauli

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1992


title: VNS-41

text:
VNS-41 là máy bay lưỡng dụng (thủy phi cơ) nhẹ được nhà máy A41 thuộc cục Kỹ thuật Quân chủng Phòng không - Không quân nghiên cứu sản xuất dựa vào kiểu máy bay của Nga là Che-22 "Korvet" mà Việt Nam đã mua lại từ Philippines. Đây là một loại máy bay có thể hạ cánh trên mặt đất và mặt nước. Cho đến nay, đây là loại máy bay được sản xuất thành công và được đưa vào sử dụng thương mại tại Việt Nam.

Máy bay dài 6,970 mét, cao 2,535 mét, tầm bay tối đa 200–300 km, trần bay 3.000m và chở được 2 đến 3 người. Máy bay được gắn hai động cơ Rotax-582 (64 sức ngựa) của Áo.

Máy bay sẽ được dùng cho tuần tra rừng và các mục đích nông nghiệp cũng như cho thể thao, du lịch và sử dụng thương mại. Máy bay có bình trữ nhiên liệu có khả năng chứa 80 lít, cho phép nó bay trong 4 tiếng đồng hồ và có thể bay được với vận tốc từ 120 đến 135 km một giờ. Máy bay cần lấy đà khoảng từ 50 đến 70 trên mặt đất để cất cánh và 200 đến 300 mét dưới mặt nước. Trọng lượng cất cánh tối đa là 780 kg. Toàn bộ thân chính, thân đuôi, cánh giữa của máy bay được làm bằng vật liệu composite cao cấp với mức độ nội địa hóa là 70%.

Dự án phát triển máy bay này bắt đầu vào tháng 6 năm 2003 và tháng 9 năm 2005 thì thực hiện chuyến bay thử nghiệm đầu tiên.

Nguồn tham khảo

Xem thêm
Che-22
VAM-1
VAM-2
TL-1
HL-1
M-400 UAV

Liên kết ngoài
Máy bay Nga Che-22 "Korvet"
English edition of Vietnamese newspaper regarding VNS-41
Hãng chế tạo máy bay Hydroplane , nơi thiết kế ra kiểu mẫu mà Máy bay VNS-41 dựa vào.

Máy bay chế tạo tại Việt Nam
Thủy phi cơ
Vũ khí Việt Nam
Tàu bay


title: Palaeorhiza viridimutans

text:
Palaeorhiza viridimutans là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1910.

Chú thích

Tham khảo

Palaeorhiza
Động vật được mô tả năm 1910


title: Halsdorf

text:
Halsdorf là một đô thị thuộc huyện Bitburg-Prüm, bang Rhineland-Palatinate, Đức.

Tham khảo

Xã của bang Rheinland-Pfalz
Xã và đô thị ở huyện Bitburg-Prüm


title: 26715 South Dakota

text:
26715 South Dakota (2001 HJ) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 16 tháng 4 năm 2001 bởi R. Dyvig ở Badlands Observatory.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 2001


title: Cú lông sọc

text:
Strix varia là một loài cú.

Con lớn dài 40–63 cm với sải cánh dài 96–125 cm. Trọng lượng của loài này là 500-1050 gram (1,1-2,3 kg). Nó có một khuôn mặt nhợt nhạt với vòng tối quanh mắt, mỏ màu vàng và đôi mắt màu nâu. Đây là tiêu biểu cú của miền đông nước Mỹ duy nhất có đôi mắt màu nâu, còn tất cả những loài khác có đôi mắt màu vàng. Các phần trên là đốm màu xám nâu. Các phần dưới là ánh sáng với những mảng; ngực có vạch kẻ ngang còn bụng có sọc dọc. Chân và bàn chân được bao bọc trong lông lên với móng vuốt.

Phân bố và môi trường sống
Chúng phân bố dày đặc trên khắp Canada, Hoa Kỳ phía đông và phía nam tới Mexico; trong những năm gần đây nó đã lan rộng đến miền Tây Hoa Kỳ. Các nghiên cứu gần đây cho thấy các khu phố ngoại ô có thể là nơi sinh sống lý tưởng cho loài này. Sử dụng thiết bị phát, các nhà khoa học thấy rằng số cá thể cú tăng nhanh hơn trong các thiết lập ngoại thành hơn trong rừng già. Các nguy hiểm chính để cú trong ở ngoại thành là từ xe ô tô. Số lượng con trong các lứa tăng lên bù đắp tỷ lệ tử vong do tác động từ ô tô và bệnh tật.

Chú thích

Tham khảo

V
Chim Canada
Chim Bắc Mỹ
V
Động vật được mô tả năm 1799


title: Pioussay

text:
Pioussay là một xã trong tỉnh Deux-Sèvres trong vùng Nouvelle-Aquitaine ở phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 142 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Deux-Sèvres


title: Molophilus vallisspei

text:
Molophilus vallisspei là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Molophilus
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Lyon

text:
Lyon (phát âm [ljɔ̃]; phiên âm tiếng Việt: Li-ông) là thành phố toạ lạc ở phía đông nam nước Pháp, là nơi hợp lưu của hai con sông là sông Rhône và sông Saône. Lyon là tỉnh lỵ của tỉnh Rhône, thuộc vùng hành chính Auvergne-Rhône-Alpes của nước Pháp. Trong tiếng Pháp người dân Lyon được gọi là Lyonnais.

Lyon nằm về phía bắc của thung lũng vùng Rhône (trải dài từ Lyon tới Marseille. Nằm giữa khối núi trung tâm ở phía Tây và khối núi Alpes ở phía Đông, thành phố Lyon nắm giữ một vị trí chiến lược trong giao thông Bắc-Nam ở châu Âu. Lyon cách Paris 470 km, cách Marseille 320 km, cách Genève 160 km, cách Torino 280 km và Barcelona 630 km. Vào thời La Mã, Lyon là thủ đô của vùng Gaule, và là nơi đặt hành dinh của tòa tổng Giám mục. Từ thời Trung Cổ, Lyon trở thành một trung tâm hội chợ, và nắm giữ một vị trí hàng đầu về kinh tế - tài chính từ thời kì Phục Hưng cho tới cuối thế kỉ 19. Sự thịnh vượng về kinh tế của Lyon được mang tới nhờ sự độc quyền trong sản xuất lụa, và sự xuất hiện của những ngành công nghiệp tiêu biểu như dệt và hóa chất.

Về mặt lịch sử, Lyon đã luôn là một thành phố công nghiệp với nhiều nhà máy và khu công nghiệp hóa dầu dọc theo vùng Rhône. Sau sự khởi đầu và kết thúc của ngành công nghiệp dệt, Lyon từng bước tập trung vào những ngành kĩ thuật trọng điểm như ngành dược, công nghệ sinh học. Lyon cũng là thành phố dành cho sinh viên lớn thứ hai của Pháp với 4 trường đại học (Claude Bernard Lyon 1, Lumière Lyon 2, Jean Moulin Lyon 3 và l'Université Catholique de Lyon) và nhiều trường đào tạo kĩ sư như INSA de Lyon, École centrale de Lyon, ENS Lyon...). Thành phố cũng lưu trữ nhiều di sản kiến trúc quan trọng từ thời La Mã cho tới thời kì Phục Hưng, trong đó khu phố cổ Lyon, đồi Fourvière, khu bán đảo (Presqu'île - bao gồm quận 1 và 2 của thành phố) và Croix-Rousse đã được UNESCO bầu chọn là di sản thế giới

Lyon là thành phố đông dân thứ ba của Pháp, với dân số  người  (sau Paris và Marseille). Nhà phê bình văn học Albert Thibaudet từng nói "Nếu Paris là thủ đô của nước Pháp thì Lyon là thủ đô của các tỉnh lị". Là thủ phủ của vùng Auvergne-Rhône-Alpes, Lyon thu hút một lượng lớn dân nhập cư từ Pháp và cả châu Âu, đặc biệt trong 2 thập kỉ gần đây.

Địa lý

Lyon nằm giữa lục địa châu Âu, về phía trung-đông của nước Pháp, là nơi hợp lưu của 2 dòng sông: sông Rhône và sông Saône. Thành phố được bao bọc bởi nhiều khối núi khác nhau, như khối trung tâm (tiếng Pháp Massif central) ở phía Tây, và dãy Alpes về phía Đông.

Địa hình

Nằm ở độ cao 170m so với mực nước biển, thành phố Lyon nằm trên 3 vùng đồi chính:
Đồi Fourvière, cao 294m, nằm ở phía Tây thành phố. Nhà thờ lớn Notre-Dame de Fourvière, một biểu tượng của thành phố, được đặt trên khu đồi này.
Đồi Croix-Rousse, cao 250m, là nơi ở và làm việc của các công nhân và những người thợ dệt, nằm ở phía Bắc thành phố.
Đồi Duchère, nằm ở phía Tây Bắc thành phố.

Nằm giữa đồi Fourvière và sông Saône là một khu phố hẹp và trải dài, khu phố cổ Lyon. Mật độ dân cư ở đây rất lớn, những ngôi nhà được xây dựng với diện tích nhỏ hơn so với phần còn lại của thành phố, phần nhiều được giữ gìn từ thời trung cổ.

Trên khu bán đảo nằm giữa hai con sông, là quảng trường Bellecour, một trong những quảng trường dành cho người đi bộ lớn nhất châu Âu . Nằm ở giữa quảng trường là tượng vua Louis XIV.

Ở bờ bên kia của sông Rhône, trải dài về phía đông là vùng đô thị của thành phố, với các khu phố như Brotteaux, Part Dieu....

Khí hậu
Lyon có khí hậu "bán đại dương", với lượng mưa lớn nhất vào mùa hè (đến chủ yếu từ những cơn bão với tuần suất khá thường xuyên). Vào mùa đông, ảnh hưởng của những con gió thổi từ hướng bắc và hướng đông bắc (từ cao nguyên Thụy Sĩ) làm cho thời tiết trở nên lạnh hơn. Lyon là một thành phố sở hữu cùng lúc nhiều kiểu khí hậu: khí hậu lục địa, khí hậu đại dương và khí hậu địa trung hải.

Trung bình trong một năm, thời gian có ánh nắng mặt trời là 1976 giờ, xấp xỉ 164 ngày/năm .

Mặc dù sự khô cạn của các khu vực đầm lầy đã làm giảm lượng nước bốc hơi, số ngày có sương mù trong mùa thu, mùa đông và mùa xuân vẫn khá lớn, nhất là ở khu vực quanh sông Saône. Mùa đông ở Lyon tương đối khô và lạnh, trong giai đoạn này một phần ba lượng mưa rơi xuống chuyển thành tuyết, nhưng tuyết thường không đọng lại lâu trên mặt đất. Băng giá có thường xuyên và nhiệt độ thì chênh lệch tầm 10 độ C trong một ngày. Mùa hè thì thường nóng, có nhiều dông và nhiều nắng: nhiệt độ trong ngày khoảng tầm hơn 20 độ C, cao nhất có thể lên tới 35 độ C.

Một lượng lớn những nhà máy công nghiệp dọc theo sông Rhône và những khu dân cư ở phía nam mang đến những mối đe doạ về ô nhiễm môi trường. Chất lượng không khí được giám sát bởi những máy đo độ ô nhiễm, sẽ đưa ra những cảnh báo kịp thời trong trường hợp cần thiết.

Lịch sử
Lyon có một bề dày lịch sử lâu đời, từ thời nguyên thủy đã có những cư dân tới sinh sống tại đây, thành phố được chính thức thành lập từ thời kì La mã cổ đại.

Thời kì nguyên thủy và cổ đại

Từ thời kì đồ đá mới cho tới kỉ nguyên thứ hai của thời đại đồ sắt, những khám phá khảo cổ về dấu vết của sự sống và đồ vật đã chỉ ra sự xuất hiện của những đầu mối thương mại đầu tiên, thông qua việc vận chuyển rượu vang giữa vùng ven biển Địa Trung Hải và phía bắc (thế kỉ thứ VI). Do thiếu những đồ vật được chế luyện nên người ta chưa thể đưa ra được kết luận rằng giai đoạn này đã hình thành những thành phố hay mới chỉ dừng lại ở phân cấp làng xã . Tại khu vực đồi Fourvière, người ta tìm thấy hàng nghìn vò hai quai của thời cổ đại. Nhiều khả năng đây là địa điểm mà các thủ lĩnh người Gaulois nhóm họp để tổ chức những buổi yến tiệc ca tụng thần Lug

Thủ đô của vùng Gaule
Năm 43 trước công nguyên, Lucius Munatius Plancus thành lập thành phố dưới cái tên là Colonia Copia Felix Munatia Lugdunum . Thời kì đầu, thành phố không có tường thành, nó được bao bọc bởi hệ thống những hào và rãnh xung quanh giống như những khu làng La Mã cổ . Thành phố được xây dựng chủ yếu bởi gỗ và đất, nhưng vẫn có những khu nhà với nền bằng đá và vật liệu khác . Sự phát triển của thành phố rất nhanh chóng nhờ vào vị trí cực kì chiến lược. Tên của thành phố được đổi thành Colonia Copia Lugdunum (Lugdunum). Năm 27 trước C.N, tướng Agrippa, con rể của hoàng đế Augustus, tiến hành phân chia vùng Gaule thành 3 vùng: Gaule lyonnais (hay Gaule Celtic), Aquitaine và Belgique. Lugdunum trở thành thủ đô của vùng Gaule lyonnaise, đồng thời nắm giữ quyền lực cao nhất trong 3 vùng, qua đó trở thành thủ đô của vùng Gaule. Năm 19 trước C.N, Augustus bắt đầu tiến hành quy hoạch hệ thống đô thị. Với sự phát triển liên tiếp được kế thừa từ các hoàng đế, thành phố ngày càng được mở rộng, đẹp và giàu có hơn. Đã có hai hoàng đế La Mã được sinh ra ở Lyon là Claudius (năm 10 trước C.N) và Caracalla (năm 186 sau C.N). Năm 64, một trận hoả hoạn lớn đã tàn phá Roma, những người đứng đầu thành phố đã gửi tới Roma 4 triệu xettec (tiền La Mã) cho công cuộc khôi phục lại thành phố. Năm sau đó, đến lượt Lugdunum trở thành nạn nhân của một trận hoả hoạn khác, và lần này tới lượt hoàng đế Nero gửi lại 4 triệu xettec cho việc tái thiết.

Vị trí then chốt của Lyon tại nơi hợp lưu của 2 dòng sông Rhône và Saône biến nó thành một cảng sông quan trọng. Nơi đây cũng là một nút thắt giao thông quan trọng, kết nối phía nam của vùng Gaule với Aquitaine, Bretagne, Germania và Italia. Thành phố chịu sự điều hành của viện nguyên lão, sự phồn vinh của nó gắn liền với vai trò thủ đô của vùng Gaule. Dưới triều đại Flavian (từ năm 69 tới 96) và triều đại Nervan-Antonian (năm 96 tới 192), Lugdunum là một thành phố thịnh vượng và hoà bình, giống như tình trạng chung của toàn đế chế khi đó. Dân số toàn thành phố ước tính từ khoảng 50.000 tới 80.000 người , là một trong những thành phố lớn nhất vùng Gaule bên cạnh Narbo Martius (Narbonne ngày nay).

Suy tàn
Dưới triều đại Severan (193-235), thành phố bắt đầu suy tàn bởi những tín đồ Cơ đốc giáo tử vì đạo và những cuộc phân tranh liên tiếp .

Cuối thế kỉ thứ 3, Hoàng đế Diocletianus tổ chức lại các đơn vị tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, Lugdunum mất vai trò thủ đô vùng Gaule vào tay Trier (thuộc Đức ngày nay) vào năm 297.

Giai đoạn Cơ Đốc hoá và thời kì Trung Cổ

Thời kì phục hưng và chiến tranh tôn giáo

Đây là thời kì hoàng kim của thành phố, kinh tế phát triển mạnh nhờ các chủ ngân hàng đến từ Florence. Lyon trở thành một thị trường hấp dẫn với những phiên hội chợ được họp 4 năm một lần, sự phát triển của nghề in và sự giao thương với Đức. Thơ ca giai đoạn này cũng toả sáng rực rỡ. Việc buôn bán tơ lụa trở nên đặc biệt phát triển với những sản phẩm tinh xảo của những người thợ ở khu Croix-Rousse. Giai đoạn này còn lưu giữ lại đến ngày nay nhiều dinh thự theo kiến trúc Phục Hưng, nhân chứng của một thời kì mà sự giàu có của nó đã đạt tới tầm châu lục.

Vào giai đoạn này Lyon trở nên vô cùng thịnh vượng. Đây là địa điểm giao dịch ngân hàng số một của châu Âu, đứng trước cả Genève, và là một trong những thành phố lớn nhất châu Âu. Rất nhiều ngôn ngữ được sử dụng tại Lyon trong giai đoạn này, và thành phố được đặt cho một cái tên là Myrelingues (tiếng Pháp có nghĩa là cả ngàn ngôn ngữ). Vua François I đã từng xem xét rất nghiêm túc ý định chuyển thủ đô về Lyon, nhưng cuối cùng ông vẫn ở lại Paris do cái chết đột ngột của một trong những hoàng tử của mình. Tới triều đại của vua Henri II, Lyon vẫn giữ được sức mạnh của mình, là thành phố đông dân thứ hai vương quốc với 50,000 dân. Sự có mặt thường xuyên của Henri II tại Lyon giúp mang lại nhiều những hoạt động kinh tế và văn hoá đặc sắc. Tuy vậy, những khoản nợ trở nên lớn dân và cuộc sống của tầng lớp bình dân trở nên khó khăn, dẫn tới một cuộc nổi loạn vào năm 1529 là dấu hiệu cho một sự suy tàn của thành phố.

Những cuộc chiến tranh tôn giáo đã thực sự xé nát sự phồn vinh của thành phố. Nó được đánh dấu bởi những cuộc viễn chinh của nam tước Adrets vào năm 1562, người đã thực hiện những cuộc tàn sát tín đồ Công giáo, cướp bóc và phá huỷ những công trình tôn giáo (nhà thờ Saint-Just và Saint-Nizier, những bức tượng của nhà thờ St-Jean). Thành phố đã đánh mất và không cách nào tìm lại được uy thế như ngày xưa: hầu hết những thợ in chuyển tới Genève, những ngân hàng cũng vậy, họ rời bỏ Lyon và không bao giờ quay trở lại đây nữa (năm 1568 ở Lyon có 75 ngân hàng của nước Ý, nhưng tới năm 1597 chỉ còn lại 21).

Thế kỉ 17 và 18

Cách mạng Pháp và giai đoạn đế chế

Thời kì và chế độ quân chủ

Đế chế thứ hai

Lyon ngày nay

Trong nhiệm kì thị trưởng của mình vào giai đoạn đầu thế kỉ 20, Edouard Herriot (1905-1957) đã cho thực hiện nhiều dự án lớn về xây dựng và quản lý đô thị. Dưới sự thiết kế và chỉ đạo của kiến trúc sư Tony Garnier, hàng loạt công trình đã được thực thi: cải tạo và quy hoạch lại khu Brotteaux (ngày nay trở thành biểu tượng về tinh thần của thành phố); halle Tony Garnier dành cho các buổi hội chợ triển lãm và biểu diễn nghệ thuật; sân vận động Gerland, hoàn thành năm 1914 với mục đích ban đầu là phục vụ cho chiến dịch đăng cai thế vận hội Olympic 1924, tuy nhiên sau đó Paris đã giành chiến thắng; bệnh viện Grange-Blanche để thay thế cho bệnh viện Hôtel-Dieu được hoàn thành vào năm 1910... Sau Chiến tranh thế giới thứ nhất, nhiều dự án xây dựng khác cũng được thực hiện như khu phố Mỹ, bưu điện trung tâm thành phố, hay mở rộng quảng trường Bellecour...

Trong chiến tranh thế giới thứ hai, do nằm trong khu vực tự do và gần ranh giới với vùng chiến sự, Lyon đón nhận một số lượng lớn những người tị nạn. Những traboule (lối đi xuyên qua những khu nhà) truyền thống và gắn với lịch sử của Lyon được xây dựng ngày càng nhiều nhằm giúp trốn tránh sự truy lùng của đặc vụ Gestapo. Thành phố đã bị ném bom bởi các máy bay của quân đồng minh, không lâu sau đó nó được giải phóng vào ngày 3 tháng 9 năm 1944. Lyon được nhận danh hiệu thủ đô kháng chiến, một danh hiệu cao quý được trao bởi tướng de Gaulle vào ngày 14 tháng 9 năm 1944.

Sau nhiệm kì của Edouard Herriot, Louis Pradell tiếp tục các dự án quy hoạch đô thị bằng việc xây dựng những đường cao tốc về phía hữu ngạn sông Rhône, xây dựng các khu phố Duchère, Perrache, Part-Dieu, đường hầm lên đỉnh Fourvière và hệ thống tàu điện ngầm của Lyon ngày nay. Sau Louis Pradell, các thị trưởng của Lyon lần lượt là

 Francisque Collomb, trong 2 nhiệm kì của mình (từ 1976-1989) ông đã cho thực hiện những dự án như: khôi phục hoạt động của halle Tony-Garnier, xây dựng khu triển lãm châu Âu Eurexpo, cầu Winston Churchill, ga Part-Dieu, trụ sở Interpol và triển khai xây dựng khu phức hợp Cité internationale de Lyon.
 Michel Noir (Cựu Bộ trưởng ngoại thương), trong nhiệm kì của mình (1989-1995) ông đã cho tu sửa nhà hát Opera của thành phố, quảng trường Célestins và quảng trường Terreaux (nơi đặt trụ sở toà thị chính), và là người đầu tiên đặt tên Grand Lyon cho toàn bộ khu vực đô thị (cả nội đô và ngoại ô) của Lyon , ông cũng là người đặt nền móng cho bản kế hoạch ánh sáng, thắp sáng các công trình của thành phố vào ban đêm và đăng cai giải vô địch cờ vua thế giới năm 1990.
 Raymond Barre (cựu thủ tướng Pháp),ông là người chủ trương biến Lyon thành một diễn đàn khoa học quốc tế, trong nhiệm kì 1995-2001 của ông Lyon là nơi tổ chức kì họp lần thứ 22 của tổ chức G7 năm 1996 , vào năm 1998 tổ chức UNESCO đã chính thức công nhận 427ha diện tích của thành phố là di sản văn hoá thế giới.
 Gérard Collomb, thị trưởng đương nhiệm, nắm quyền từ năm 2001. Ông là người đã cho quy hoạch lại hai bên bờ sông Rhône, trang bị hệ thống xe đạp tự phục vụ cho các khu dân cư trong thành phố, lên kế hoạch và thực thi việc xây dựng khu phố mới Confluence dọc theo xông Saône. Ông cũng là người khởi động một loạt dự án xây dựng các khu nhà cao tầng trong khu phố Part-Dieu, như tháp Oxygène (đã hoàn thành) và tháp Incity (đang xây dựng), ngoài ra còn nhiều dự án nhà cao tầng khác đang được nghiên cứu như tháp Eva, Silex 2, Icade...

Tổ chức thành phố

Hành chính

Thành phố Lyon được điều hành bởi một thị trưởng (quyền hành pháp) và một hội đồng thành phố (quyền lập pháp), các thành viên của hội đồng được lựa chọn qua một cuộc bầu cử phổ thông cho nhiệm kì 6 năm. Hội đồng thành phố sẽ bầu ra thị trưởng, người có nhiệm vụ khởi soạn và thực thi những quyết định của hội đồng. Thị trưởng cũng đồng thời là người bổ nhiệm những vị trí có thẩm quyền trong thành phố. Thị trưởng cũng có thể chỉ định một hoặc nhiều phụ tá (nhiều nhất có thể lên tới 21 người). Hội đồng thành phố nhóm họp 10 lần một năm, thị trưởng là người chủ trì cuộc họp, trong trường hợp vắng mặt chủ tọa sẽ là phụ tá số một của thị trưởng.

Quận và Phường

Lyon được chia thành 9 quận. Trong 3 thành phố lớn nhất Pháp thì Lyon có số quận ít nhất (Paris có 20 quận còn Marseille có 16). Sự khác biệt này đến chủ yếu từ diện tích (Lyon có diện tích 47,87 km2 còn Marseille là 240,62 km2) và dân số (dân số Lyon bằng một nửa Marseille) . Mỗi quận của Lyon được điều hành bởi một hội đồng quận đứng đầu là quận trưởng. Hội đồng quận được bầu cùng thời gian với bầu cử hội đồng thành phố.

Theo điều luật 2002 với những thành phố có hơn 80.000 dân, Lyon có 35 hội đồng phường. Đây là nơi người dân, các tổ chức xã hội hoặc thương mại đóng vai trò đại diện cho phường của họ. Những ý kiến của hội đồng sẽ được xem xét trong những quy hoạch có liên quan trực tiếp tới vai trò và quyền lợi của phường đó. Số lượng của các hội đồng phường là không giới hạn, mọi người dân đều có quyền ứng cử.

Quân đội

Lyon là nơi đặt sở chỉ huy quân sự toàn vùng Đông Nam (gồm Languedoc-Roussillon, Provence-Alpes-Côte d'Azur và Auvergne-Rhône-Alpes). Đây cũng là nơi đặt trụ sở của vùng phòng thủ chiến lược Auvergne-Rhône-Alpes

Cảnh sát

Lực lượng cảnh sát thành phố Lyon là một trong những lực lượng cảnh sát có số lượng lớn nhất nước Pháp  (327 viên chức, tỉ lệ 67 người / 100.000 dân) .

Dự án đô thị hoá Grand Lyon (Lyon lớn)

Lyon thừa hưởng một vị thế lớn và sức lôi cuốn mạnh nhờ vào sự tăng trưởng kinh tế của mình. Nó thu hút nhiều đầu tư và những hãng kinh doanh cũng như dân cư từ nhiều nơi đổ tới. Lyon là một trong những thành phố có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất Pháp và châu Âu. Nhằm đáp ứng những nhu cầu ngày một tăng đó, Lyon đã trang bị nhiều dự án phát triển trong nhiều lĩnh vực: kinh tế, chất lượng cuộc sống, đô thị hoá, y tế và thể thao.

Việc làm và kinh tế

Việc phát triển kinh tế được tập trung chủ yếu vào việc xây dựng những khu tháp văn phòng, ví dụ như tháp Oxygène, 28 tầng, cao 115m, khánh thành năm 2010 . Nằm giữa khu phố Part-Dieu, toà tháp là biểu tượng cho sự phát triển kinh tế của thành phố. Việc xây dựng toà tháp là một bước trong quá trình xây dựng đường chân trời của Lyon (tiếng Anh: skyline), bước tiếp theo sẽ là xây dựng tháp Incity vào năm 2013, cao 200m, cũng ngay tại khu phố Part-Dieu. Thị trưởng Lyon Gérard Collomb cũng đồng thời lên kế hoạch xây dựng một con phố mua sắm chuyên dành cho những sản phẩm hàng hiệu cao cấp, lấy tên Grôlée. Bên cạnh đó là kế hoạch xây dựng những toà tháp cao tầng như Charlemagne Est và Ouest ở phía nam khu bán đảo .

Quy hoạch đô thị

Tại nơi hợp lưu giữa hai con sông, dự án Lyon Confluence đã chuyển đổi một khu vực trước đây là khu công nghiệp sang mục đích phục vụ cuộc sống thường ngày, với 13.000 m2 nhà ở, 12.000 m2 khách sạn, dịch vụ, thương mại và 13.000m2 văn phòng.

Thể thao

Thành phố đang nghiên cứu dự án thay thế sân Gerland hiện nay bằng một sân vận động mới với sức chứa 60.000 chỗ, sân vận động Ánh sáng. Đây sẽ là sân nhà mới của câu lạc bộ Olympique lyonnais, dự kiến sẽ được mở cửa vào năm 2014. Sân Gerland sẽ được giảm xuống còn 20.000 chỗ và dành phục vụ câu lạc bộ rugby L.O.U (Lyon Olympique Universitaire). Bên cạnh đó là kế hoạch xây dựng một sàn thi đấu mới cho câu lạc bộ bóng rổ Villeurbanne A.S.V.E.L, những sự kiện thể thao khác cũng sẽ được tổ chức thường xuyên.

Nhân khẩu

Trong những năm 1970-1980, Lyon mất hơn 100.000 dân, chủ yếu do hiện tượng người dân bỏ thành phố về các vùng ngoại ô và nông thôn sinh sống (một hiện tượng khá phổ biến ở Pháp trong những năm 60,70). Sang những năm 80, dân số bắt đầu tăng dần, từ 413.000 năm 1982 đến gần 480.000 năm 2009, nhờ vào sự mở rộng của những khu phố mới như Gerland, Part-Dieu, Vaise, Saint-Rambert. Với việc xây dựng và phát triển những khu dân cư mới như Confluence, dân số Lyon dự báo sẽ tăng trưởng khá nhanh trong thời gian tới.

Xã hội học

Lyon là một thành phố tư sản truyền thống. Theo điều tra năm 2005, thu nhập trung bình của các hộ gia đình Lyon là 19.810 euro một năm, cao hơn mức trung bình của Pháp là 15.027 euro/năm. Có sự chênh lệch về thu nhập giữa các quận khác nhau, nhưng sự chênh lệch này không lớn như ở Paris và Marseille.

Theo truyền thống, những nhà tư sản Lyon thường tập trung ở quận 6 (khu Brotteaux), chủ yếu quanh khu công viên "Parc de la Tête d'Or" (công viên đầu vàng), thu nhập sau thuế trung bình của tầng lớp này là 22.800 euro/năm . Ngoài ra tầng lớp tư sản Lyon còn cư ngụ trong khu bán đảo (quận 1 và 2). Những khu phố dành cho tầng lớp bình dân thường ở ngoại vi thành phố, như khu Guillotière (quận 7), khu Duchère (phía tây quận 9), khu Mermoz (quận 8), thu nhập sau thuế của tầng lớp này vào khoảng 13.700 euro/năm ..

Nếu xét theo vùng, thì khu vực phía bắc và phía đông thường là nơi cư ngụ của thành phần sung túc, trong khi tầng lớp bình dân hơn tập trung chủ yếu ở phía nam và phía tây thành phố.

Lyon, thành phố của dân nhập cư bốn phương

Thành lập nên bởi những người La Mã, thời gian đầu Lugdunum đón một lượng lớn những người nhập cư từ phía đông (vùng Tiểu Á, Hy Lạp...). Trong thời kì Phục Hưng, Lyon đón nhận một lượng lớn những người nhập cư đến từ bên kia dãy Alpes.

Trong lịch sử, Lyon đã tiếp nhận rất nhiều người nhập cư từ Italia. Những năm 30, những người Ý trốn chạy chế độ phát xít đổ xô đến Lyon. Ngày nay, số lượng người dân Lyon có gốc gác Italia là rất nhiều. Bên cạnh đó là những người nhập cư tới từ Thuỵ Sĩ hay Phổ.

Đầu thế kỉ 20, những người Nga, người Armenia và những người Do Thái trốn chạy những cuộc tàn sát của Nga hoàng lần lượt chuyển tới Lyon. Ngày nay cộng đồng người Armenia ở Lyon đã lên tới con số 60.000 người, họ cùng với những người Hi Lạp và Tiểu Á tập trung chủ yếu ở khu Guilotière.

Những cuộc chiến tranh như chiến tranh Algieri và các cuộc chiến giành độc lập ở châu Phi cũng mang tới Lyon một lượng lớn những người nhập cư có nguồn gốc Algérie, Tunisia và Maroc, khoảng từ 150.000 tới 180.000 dân ngày nay. Những năm 70, làn sóng nhâạ cư tới chủ yếu từ những quốc gia châu Phi quanh khu vực Sahara, từ Thổ Nhĩ Kỳ, châu Á (Trung Quốc, Lào, Campuchia, Việt Nam...), tới Đông Âu. Một cộng đồng người Nam Mỹ cũng sống tập trung ở khu Perrache trong những năm 80.

Giao thông vận tải

Với vị trí địa lý của mình, Lyon là nơi hội tụ của rất nhiều cơ sở hạ tầng giao thông, và là điểm trung chuyển bắt buộc xuống phía Nam của hệ thống đường sắt châu Âu. Là điểm kết nối truyền thống giữa Paris và Marseille, Lyon ngày nay mở rộng việc kết nối sang phía đông, đặc biệt là những thành phố như Genève, Thuỵ Sĩ hay Turin, Italia. Sân bay quốc tế Lyon-Saint-Exupéry ngày càng phát triển mạnh nhờ vào tần suất hoạt động và số lượng các chuyến bay trung chuyển lớn.

Cơ sở hạ tầng đường sá

Phương tiện vận tải

Ngoài vùng Île-de-France, Lyon sở hữu hệ thống giao thông công cộng lớn nhất Pháp với 1,4 triệu lượt hành khách mỗi ngày , trong đó riêng hệ thống metro chuyên chở 681.000 lượt ), và 195 triệu lượt di chuyển mỗi năm.

SYTRAL là công ty chịu trách nhiệm quy hoạch hệ thống vận tải công cộng của toàn Grand Lyon. Thành phố có 4 tuyến metro (A, B, C, D), 4 tuyến tàu điện (tramway) (T1, T2, T3, T4), hai tuyến đường sắt cáp kéo, 8 tuyến xe điện bánh hơi và khoảng 150 tuyến bus.

Tháng 5 năm 2005, GrandLyon đưa vào hoạt động hệ thống xe đạp cho thuê (Vélo'v). Hệ thống này được đặt ở trong những khu vực thuộc thành phố và những vùng ngoại ô lân cận như Villeurbanne, Vaulx-en-Velin, Caluire-et-Cuire và Vénissieux. Hệ thống cho thuê tự phục vụ này đã trở thành một trong những hệ thống lớn nhất Pháp bên cạnh Vélib's của Paris . 33.701 xe đạp được thuê mỗi ngày, riêng tháng 2/2009 đã có 315.712 lượt xe được sử dụng. Trên toàn Grand Lyon đang có 343 trạm xe được đưa vào hoạt động.

Có hơn 50 trạm đỗ taxi trong khu vực thành phố, ngoài ra còn một số lượng lớn các trung tâm taxi khác ở các vùng phụ cận.

Hệ thống đường sắt

Lyon có tất cả sáu ga đường sắt, gồm 2 ga dành cho đường sắt cao tốc TGV và 4 ga chuyên dùng cho những chuyến tàu hoả liên vùng.

Ga Lyon-Part-Dieu: được xây dựng từ năm 1978 đến 1983 để thay thế cho ga Lyon-Brotteaux nhằm phục vụ cho những chuyến tàu cao tốc TGV tuyến Paris - Lyon. Đây là nhà ga lớn nhất của Lyon với 51,1 triệu lượt hành khách trong năm 2010. Đây cũng là ga có số lượng hành khách trung chuyển lớn nhất châu Âu
Ga Lyon-Perrache: được đưa vào hoạt động từ năm 1857, đây là nhà ga đầu tiên ở Lyon, ngày nay là nhà ga lớn thứ 2 ở Lyon, với 10 triệu lượt hành khách trong năm 2010 .
Ngoài ra còn 4 ga nhỏ dành cho những chuyến tàu hoả liên vùng là: ga Lyon-Vaise, ga Lyon-St-Paul, ga Lyon-Gorge-de-Loup và ga Lyon-Jean-Macé.

Mỗi ngày có 230 chuyến tàu cao tốc TGV di chuyển qua 2 nhà ga Part-Dieu và Perrache. Ngoài ra ở sân bay Lyon-Saint-Exupéry còn một nhà ga TGV nữa dùng để phục vụ cho các chuyến bay. Khu vực Lyon là một nút giao thông đường sắt quan trọng kết nối trục Paris-Marseille với những tuyến đường sắt khác trên toàn nước Pháp.

Sân bay

Lyon có 2 sân bay phục vụ cho mục đích thương mại và công nghiệp. Sân bay Lyon-Bron, hoàn thành năm 1924, khi đó được sử dụng cho việc vận quận hành khách trong giai đoạn giữa hai cuộc chiến. Nó dần trở nên quá tải và đến năm 1975 thì bị thay thế bởi sân bay quốc tế Lyon-Saint-Exupéry nằm cách đó 25 km về phía đông. Ngày nay sân bay Bron được sử dụng cho những chuyến bay cá nhân.

Ngày nay, Saint-Exupéry là sân bay lớn thứ ba của Pháp sau Charles-de-Gaulle và sân bay của Nice, kết nối với hầu hết những thủ đô và thành phố lớn của châu Âu. Hàng tuần Saint-Exupéry đón nhận những chuyến bay từ khoảng hơn một trăm thành phố, trong đó có những thành phố có 5 lượt máy bay mỗi ngày, tiêu biểu như Luân Đôn. Trong năm 2011, sân bay đã đón nhận 8,44 lượt hành khách.

Cảng

Lyon có một cảng sông duy nhất là cảng Édouard-Herriot ở quận 7

Sức khoẻ

Lyon có 17 bệnh viện chăm sóc sức khoẻ cho người dân. Tiêu biểu trong số đó là bệnh viện Édouard-Herriot, bệnh viện lớn nhất vùng Auvergne-Rhône-Alpes. Lyon cũng là nơi đặt trụ sở của tổ chức chăm sóc sức khoẻ và bảo hiểm vùng Auvergne-Rhône-Alpes.

Nhìn chung Lyon có một hệ thống chăm sóc sức khoẻ được đánh giá cao, nhờ vào tỉ lệ số giường bệnh trên quy mô dân số. Theo một nghiên cứu vào tháng 10 năm 2009, Lyon đứng ở vị trí đầu tiên trong bảng xếp hạng về chất lượng chăm sóc sức khoẻ của Pháp . Trên toàn GrandLyon thì cứ 10.000 dân sẽ có 11 bác sĩ đa khoa và 18 thầy thuốc chuyên khoa chăm sóc sức khoẻ .

Lyon là nơi thực hiện ca phẫu thuật cấy ghép tay và ghép cẳng tay đầu tiên trên thế giới vào năm 1998 và 2000. Tất cả đều được thực hiện bởi bác sĩ phẫu thuật lừng danh người Lyon Jean-Michel Dubernard.

Chất lượng cuộc sống

Lyon nổi tiếng ở Pháp với chất lượng cuộc sống tốt, thành phố là một sự kết hợp hài hoà giữa một thành phố lớn với quy mô cỡ Paris nhưng vẫn sở hữu nhiều không gian xanh. Năm 2007, tại Luân Đôn, Lyon được trao giải thưởng "Liveable Communities", dành cho những thành phố có chất lượng cuộc sống tốt. Tháng 11 năm 2008, Lyon xếp hạng 7 ở châu Âu về chất lượng cuộc sống .

Di sản

Lyon sở hữu rất nhiều di sản lịch sử, kiến trúc, văn hoá giá trị, thể hiện qua những danh hiệu mà thành phố được trao tặng:

Thủ đô của vùng Gaule  (danh hiệu này được trao cho thành phố sau khi nước Pháp được thành lập)
Thủ đô ẩm thực quốc tế  (nhờ vào những đặc sản ẩm thực địa phương và những đầu bếp nổi tiếng thế giới).
Thủ đô kháng chiến của Pháp .
Thủ đô ngành in thời Phục hưng
Thủ đô của lụa.
Thủ đô của hoa hồng .
Thủ đô của điện ảnh (Phim điện ảnh được phát minh ở Lyon bởi hai anh em Auguste và Louis Lumière)

Di sản thế giới UNESCO

Lyon có 427 hecta di tích lịch sử được xếp hạng di sản văn hoá thế giới bởi UNESCO từ tháng 5 năm 1998 . Thành phố cũng là thành viên của tổ chức những thành phố di sản thế giới. Trong những di tích được xếp hạng, người ta lưu ý tới khu đồi Fourvière và những di tích cổ đại, khu phố cổ Lyon với những dấu tích thời trung cổ và phục hưng, khu bán đảo với phong cách hiện đaị, khu vực đồi Croix-Rousse, di sản đô thị của thế kỉ 19 gắn liền với những người dệt lụa... Những khu vực khác như hai bên bờ sông, khu Part-Dieu, Brotteaux, Gerland... tuy không được xếp hạng nhưng cũng mang đến những giá trị lớn về sự gìn giữ và phát triển của kiến trúc xây dựng. Nhờ đó, Lyon thực sự đã sở hữu một sự tiếp nối truyền thống trong xây dựng đô thị, điều mà phần nhiều thành phố châu Âu không có do công cuộc tái xây dựng ngay trên những nền di tích cũ.

Di sản tôn giáo

Lyon sở hữu một số lượng lớn các di sản tôn giáo, những công trình đáng chú ý được tìm thấy ở hầu hết những di tích lịch sử trong thành phố.

Nhà thờ lớn Notre-Dame de Fourvière, nằm trên khu vực đồi Fourvière, bắt đầu xây dựng vào năm 1872, nhưng những tác phẩm điêu khắc của nó thì không bao giờ được hoàn thành. Nhà thờ là một trong những địa điểm được ghé thăm nhiều nhất của thành phố và trở thành một biểu tượng về sức mạnh tôn giáo mạnh mẽ của Lyon. Mỗi năm nhà thờ đón tiếp khoảng một triệu khách du lịch.

Về phía nam của khu đồi Fourvière là nhà thờ Saint-Just, một trong những nhà thờ lớn nhất Lyon. Bị phá huỷ vào năm 1562 bởi những tín đồ đạo Tin lành, nhà thờ được xây dựng lại vào thế kỉ 16. Gần đó là nhà thờ Saint-Irénée, ở đó người ta tìm thấy những di tích của hậu cung nhà thờ tiêu biểu cho nghệ thuật cổ Cơ đốc, một hầm mộ đã được trùng tu và tượng thánh giá của Lyon.

Trong khu phố cổ Lyon có nhà thờ Saint-Jean, khi xưa là tổng hành dinh của toà tổng Giám mục vùng Gaule. Về phía bắc của khu phố cổ, nhà thờ Saint-Paul là sự pha trộn hoàn hảo của kiến trúc Roman và Gothic. Về phía nam là nhà thờ Saint-Goerges được xây vào thế kỉ 19.

Phía nam khu bán đảo có nhà thờ Saint-Martin d'Ainay, một di sản của kiến trúc Roman thế kỉ thứ 7. Đi lên phía bắc, ta có thể tìm thấy nhà thờ Saint-Bonaventure ở quảng trường Cordeliers. Gần đó, hướng về phía sông Saône là nhà thờ Saint-Nizier theo phong cách Gothic và Phục hưng được xây dựng từ thế kỉ 14 cho tới thế kỉ 17 mới hoàn thành.

Di sản văn hoá và nghệ thuật

Lyon sở hữu những di sản văn hoá và nghệ thuật có giá trị lớn. Hai loại hình nghệ thuật đã được khai sinh ở Lyon: điện ảnh (bởi hai anh em Auguste và Louis Lumière) và nghệ thuật múa rối tay (bởi Laủent Mourguet). Lyon cũng là một trung tâm của nhạc rock, với nhiều ban nhạc rock có ảnh hưởng lớn trên toàn nước Pháp. Thành phố cũng sở hữu những trung tâm văn hoá hiện đại và có tiếng như la Maison de la danse (trung tâm nghệ thuật múa), nhà hát Opéra quốc gia, nhà hát Célestins... Lyon là một trong hai thành phố duy nhất của Pháp (cùng với Paris) sở hữu hai dàn nhạc thường trực: một dàn nhạc giao hưởng và một dàn nhạc trữ tình, đây một sự ưu tiên về văn hoá khá hiếm gặp.

Bảo tàng Beaux-Arts của Lyon sở hữu bộ sưu tập tranh và tác phẩm nghệ thuật nhiều thứ hai Pháp sau bảo tàng Louvre của Paris , nhờ đó người ta hay gọi bảo tàng này là Louvre nhỏ. Thành phố còn sở hữu một lượng lớn những tác phẩm nghệ thuật đương đại và những phòng trưng bày nghệ thuật, chủ yếu ở phía nam quảng trường Bellecour. Số lượng lớn bảo tàng mà Lyon sở hữu phản ánh nét đặc thù và sự phong phú về lịch sử của thành phố .

Ngoài ra, Lyon còn sở hữu một số lượng lớn các rạp chiếu phim.

Di sản ẩm thực

Lyon rất nổi tiếng về ẩm thực, Curnonsky - ông hoàng ẩm thực Pháp - trong cuốn sách "Những điều đáng chú ý về ẩm thực Lyon" đã gọi Lyon là "thủ đô của nghệ thuật ẩm thực". Thành phố có những đầu bếp nổi tiếng toàn cầu như Paul Bocuse và Eugénie Brazier. Người ta có thể thưởng thức những món ăn phong phú của địa phương trong một hệ thống khoảng hơn 20 nhà hàng chính thức được gọi là Bouchons, tập trung hầu hết ở trong khu phố cổ Lyon.

Thư viện

Với 1,8 triệu đầu sách và tài liệu, thư viện thành phố Lyon là thư viện thành phố lớn nhất Pháp .

Lễ hội và những sự kiện văn hoá

Hàng năm có rất nhiều những sự kiện văn hoá được tổ chức ở Lyon, trong đó có những sự kiện nổi tiếng quốc tế như lễ hội ánh sáng, được tổ chức vào ngày 8 tháng 12 hàng năm. Vào dịp này người dân Lyon thắp sáng thành phố bằng những ngọn nến treo trước cửa sổ phòng. Nguồn gốc của lễ hội có từ thế kỉ thứ 19, gắn liền với sự khánh thành của tượng Đức mẹ đồng trinh đặt trên đỉnh nhà thờ Fourvière. Truyền thuyết kể rằng Đức mẹ đã cứu thoát thành phố khỏi bệnh dịch hạch, và người dân đã thắp sáng những ngọn nến hoặc đèn, đặt vào trong cốc để bày tỏ lòng kính trọng của mình với Đức mẹ . Ngày nay, để thu hút khách du lịch, vào dịp lễ hội người ta thắp sáng rực rỡ những công trình kiến trúc trong thành phố nhờ sự giúp đỡ của những chuyên gia ánh sáng hàng đầu thế giới. Lễ hội diễn ra trong 4 ngày, tâm điểm là đêm 8 tháng 12, những người dân Lyon tiếp nối truyền thống bằng cách trang hoàng cửa sổ nhà mình bằng ánh sáng và xuống đường tản bộ cùng các du khách. Đến nay lễ hội đã mang tầm cỡ quốc tế và thu hút khoảng 4 triệu lượt khách du lịch mỗi năm.

Mùa hè của Lyon cũng đầy những sự kiện và lễ hội như Lễ hội âm nhạc vào cuối tháng 6, hay Những đêm Fourvière, một festival văn hoá gồm âm nhạc, điện ảnh, kịch nghệ, khiêu vũ được tổ chức trong suốt mùa hè.

Môi trường

Bất chấp mật độ đô thị hoá lớn, Lyon vẫn tô điểm cho mình bằng số lượng lớn những không gian xanh, công viên và vườn hoa đô thị...

Công viên Parc de la Tête d'Or (tiếg Pháp: công viên đầu vàng), là công viên nằm trong đô thị lớn nhất nước Pháp . Nó sở hữu số lượng lớn những bãi cỏ có bóng mát, một hồ rộng và một đảo, và rất nhiều những khu vườn thực vật như vườn thực vật dãy Alpes, vườn hoa.

Những không gian xanh khác cũng được xây dựng ở nhiều địa điểm khác nhau của thành phố. Ở ngoại ô thành phố, công viên Miribel-Jonage rộng 2200 hecta là công viên ngoại ô lớn nhất Pháp. Ngoài ra ở phía đông nam thành phố, công viên Parilly cũng là một trong những lá phổi xanh của thành phố, đây là nơi sinh sống của khá nhiều những loài động thực vật đang được bảo vệ, công viên này còn sở hữu nhiều cơ sở và thiết bị thể thao và một trường đua ngựa.

Giáo dục

Tiểu học và trung học

Lyon có hơn 250 trường mẫu giáo và tiểu học , khoảng 50 trường trung học (cấp 2) và 50 trường cấp 3 .

Đại học

Toàn khu vực Lyon có khoảng 133.800 sinh viên , trong đó khu vực nội đô có hơn 73.000 sinh viên, còn lại sinh sống và học tập trong các khu ký túc xá ở các vùng ngoại ô và ven thành phố như Villeurbanne và Bron. Với số lượng sinh viên đông đảo, Lyon là thành phố có số lượng sinh viên lớn thứ 2 nước Pháp.

Lyon có 4 trường đại học đào tạo cử nhân, gồm 3 trường công và 1 trường tư:

 Université Claude Bernard Lyon 1: đào tạo cử nhân các ngành khoa học cơ bản, y tế, thể thao .
 Université Lumière Lyon 2: đào tạo cử nhân các ngành khoa học xã hội, tâm lý học, nghệ thuật, văn học, ngôn ngữ, luật, tài chính - quản lý .
 Université Jean Moulin Lyon 3: đào tạo cử nhân các ngành luật, tài chính - quản lý, văn học, ngôn ngữ, văn học, triết học .
 Université catholique de Lyon, trường tư: đào tạo cử nhân các ngành triết học, thần học, tâm lý học, luật, văn học và ngôn ngữ, khoa học giáo dục.

Ngoài ra ở Lyon còn hơn chục trường đào tạo kĩ sư công và tư, tiêu biểu như INSA de Lyon, ENS Lyon, École centrale de Lyon...

Truyền thông

Lyon có hai kênh truyền hình riêng: Télé Lyon Métropole và Lyon Capitale TV. Báo Le Progrès là một trong những tờ nhật báo lớn nhất Pháp .

Thể thao

Phong trào thể thao ở Lyon phát triển khá mạnh mẽ. Đội bóng đá Olympique Lyonnais (viết tắt là OL) từng đạt kỉ lục 7 lần liên tiếp vô địch quốc gia Pháp trong giai đoạn 2001-2008 và thường xuyên giành quyền lọt vào tứ kết UEFA Champions League những năm gần đây (một lần lọt vào bán kết năm 2010). Đội bóng đá nữ Lyon từng 2 lần vô địch Pháp vào năm 2007 và 2009, và là nhà vô địch châu Âu 2 năm gần đây nhất. Trong các môn thể thao khác như rugby, bóng rổ, bóng ném... những đội tuyển của thành phố cũng thi đấu ở các hạng đấu cao nhất của Pháp và thường đạt thứ hạng cao. Lyon từng 3 lần ứng cử đăng cai Thế vận hội Olympic vào các năm 1920, 1924 và 1960.

Kinh tế

Tổng sản phẩm tiêu dùng nội địa (GDP) của Lyon là 62 tỉ euro , xếp hạng 2 nước Pháp sau Paris và các vùng phụ cận. Trong danh sách những thành phố phát triển nhất của thế giới được xếp hạng bởi trường đại học Loughborough (Anh), Lyon là thành phố xếp hạng cao thứ hai của Pháp sau Paris, và đứng ngang hàng với Philadelphia (Hoa Kỳ), Athens (Hy Lạp) hay Bombay (Ấn Độ).

Thành phố có một năng lực canh tranh ở tầm cỡ châu Âu. Vị trí địa lý thuận lợi mang đến cho Lyon khả năng thu hút đầu tư lớn. Trong suốt chiều dài lịch sử, Lyon luôn sở hữu một nền kinh tế và kĩ thuật phát triển trong các ngành nghề như: ngân hàng và in vào thời kì Phục sinh, cơ khí chế tạo và nghiên cứu khoa học trong các lĩnh vực y tế, vật lý, virút học... Hầu hết các lĩnh vực công nghiệp ngày nay đều xuất hiện ở Lyon, trong đó có những ngành đạt tới tầm cỡ và danh tiếng toàn cầu như cơ khí, công nghiệp dệt, sức khoẻ, hoá học và dược học.

Lyon hợp tác với nhiều công ty lớn, cả quốc doanh và tư nhân, trong nhiều lĩnh vực nhằm thu hút đầu tư và đặt trụ sở tại đây. Mặt khác thành phố cũng sở hữu cho riêng mình một thương hiệu nhằm quảng bá cho toàn thế giới là ONLYLYON. Bảng xếp hạng ECER-Banque Populaire đã xếp Lyon đứng thứ 9 trong danh sách những thành phố thu hút đầu tư nhất của châu Âu năm 2010 .

Các khu phố thương mại

 Khu phố Part-Dieu: đây là khu phố thương mại lớn thứ 2 nước Pháp sau khu La Défense,Paris. Là lá phổi kinh tế của thành phố, khu phố là nơi pha trộn nhiều khuynh hướng: dịch vụ, văn hoá, truyền thông, thương mại. Biểu hiện của khu phố là tháp Part-Dieu, hay còn được gọi là tháp bút chì.

Những tháp chính của khu phố Part-Dieu hiện nay và trong tương lai:

 Khu Cité internationale de Lyon: được thiết kế bởi kiến trúc sư người Ý Renzo Piano và đưa vào hoạt động năm 2006, ngày nay khu tổ hợp này bao gồm nhiều hoạt động thương mại và là nơi đặt trụ sở của nhiều công ty danh tiếng.
 Khu phố Confluence: mới được đưa vào hoạt động vào năm 2012, đây là một khu trung tâm thương mại và dịch vụ mới của Lyon với diện tích gấp đôi diện tích của các trung tâm thương mại trong trung tâm thành phố .

Du lịch

Với hơn 6 triệu khách du lịch mỗi năm, Lyon là thành phố thu hút nhiều khách du lịch thứ 2 Pháp sau Paris.

Du lịch mang lại hơn 1 tỉ euro cho Lyon trong riêng năm 2010, trong đó chủ yếu là các chuyến du lịch ngắn và trung bình từ 1 tới 2 ngày (năm 2006 các khách sạn ở Lyon ghi nhận tổng cộng 3,5 triệu lượt nghỉ đêm). 54% khách du lịch là người nước ngoài . Tháng 1 năm 2009, Lyon đứng vị trí số một trong thị phần khách sạn ở Pháp.

Để thu hút du lịch, đã có 42 sự kiện quốc tế được tổ chức ở Lyon trong riêng năm 2006 . Thành phố giữ vị trí thứ 30 trong danh sách những thành phố tổ chức nhiều sự kiện quốc tế nhất thế giới, hơn cả Hong Kong, Sydney, Chicago hay Thượng Hải. Trung bình một khách du lịch tiêu 200 euro trong mỗi ngày ở Lyon.

Các thành phố kết nghĩa
  Birmingham, Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland, từ 1951
  Yokohama, Nhật Bản, từ 1959
  Frankfurt am Main, Đức, từ 1960
  Milano, Ý, từ 1966
  St. Louis, Hoa Kỳ, 1975
  Beerscheba, Israel, 1980
  Leipzig, Đức, 1981
  Quảng Châu, Trung Quốc, 1988
  Montréal, Canada, 1989
  Łódź, Ba Lan, 1992
  Craiova, România
  Thành phố Hồ Chí Minh,Việt Nam, 1994

Những người con của thành phố

 Claudius, hoàng đế La Mã
 Caracalla, hoàng đế La Mã
 André Marie Ampère, nhà vật lý học, phát minh ra điện từ trường và định luật Ampère
 Dominique Blanc, nữ diễn viên nổi tiếng của Pháp
 Raymond Domenech, cầu thủ bóng đá, huấn luyện viên của đội tuyển bóng đá quốc gia Pháp
 Antoine de Saint-Exupéry, nhà văn, tác giả cuốn Hoàng tử bé, đồng thời là phi công của quân đội Pháp trong Chiến tranh thế giới thứ hai
 Jean-Claude Trichet, chuyên gia tài chính, giám đốc Ngân hàng Trung ương châu Âu
 Alexis Carrel, bác sĩ phẫu thuật, nhận Giải thưởng Nobel
 Youri Djorkaeff, cầu thủ bóng đá Pháp vô địch World Cup 1998 và Euro 2000
 Boniface de Castellane, tướng quân đội và thống chế của Pháp
 Sidonius Apollinaris, nhà văn, Giám mục của Clermont-Ferrand, được phong thánh
 Philibert Delorme, kiến trúc sư thời Phục Hưng
 Tony Garnier, kiến trúc sư
 Stefan Meller (*1942), cựu bộ trưởng Bộ Ngoại giao Ba Lan
 Louis-Gabriel Suchet, thống chế, công tước của Albufera
 Joseph-Marie Jacquard, nhà phát minh, đã phát triển máy dệt tay
 Adolphe Perraud, Giám mục của Autun, Hồng y, thành viên Viện hàn lâm Pháp
 Raymond Aubrac, kỹ sư xây dựng, thành viên lãnh đạo của Résistance

Tham khảo:

Di sản thế giới tại Pháp
Auvergne-Rhône-Alpes
Khu dân cư trên sông Rhône


title: Chimarra utra

text:
Chimarra utra là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Chimarra


title: Cocytia

text:
Cocytia là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Các loài tiêu biểu
Cocytia durvillii Boisduval, 1828

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Liên kết ngoài

Cocytiini