title: Chiến tranh Boshin

text:
hay chiến tranh Minh Trị Duy tân, là một cuộc nội chiến ở Nhật Bản diễn ra từ năm 1868 đến năm 1869 giữa quân đội của Mạc phủ Tokugawa đang cầm quyền và những người muốn phục hồi quyền lực triều đình. Nguồn gốc cuộc chiến tranh là sự bất mãn trong tầng lớp quý tộc và samurai trẻ với quá trình mở cửa Nhật Bản cho người nước ngoài của Mạc phủ thập kỷ trước đó. Liên minh các samurai phía Nam và triều đình nắm được Thiên hoàng Minh Trị trẻ tuổi, chính ông sau này sẽ tuyên bố chấm dứt 250 năm chế độ Mạc phủ. Phong trào quân sự của quân triều đình và các đội du kích ở Edo (Giang Hộ) dẫn đến việc Tokugawa Keiki, Shōgun khi ấy, phát động một chiến dịch quân sự với mục đích chiếm lấy triều đình ở Kyōto. Tình hình quân sự nhanh chóng chuyển biến theo hướng có lợi cho quân triều đình, tuy nhỏ hơn nhưng được hiện đại hóa mạnh mẽ hơn, và sau hàng loạt trận đánh mà đỉnh cao là việc Keiki đích thân đầu hàng tại Edo. Dư đảng họ Tokugawa rút lui về phía bắc Honshū rồi sau đó là Hokkaidō, nơi họ thành lập nước Cộng hòa Ezo. Thất bại trong trận Hakodate khiến họ mất đi căn cứ địa cuối cùng và triều đình Thiên hoàng chính thức nắm quyền lực tuyệt đối trên toàn nước Nhật, hoàn thành giai đoạn quân sự trong cuộc Minh Trị Duy Tân.

Khoảng 120.000 lính đã được huy động trong cuộc chiến, và có khoảng 3.500 người chết. Cuối cùng, chiến thắng của quân triều đình không tiếp tục mục đích trục xuất người nước ngoài khỏi Nhật Bản mà thay vào đó thi hành những chính sách tiếp tục hiện đại hóa với mục tiêu cuối cùng là tái đàm phán những hiệp ước bất bình đẳng với các thế lực phương Tây. Nhờ sự bền bỉ của Saigō Takamori, một lãnh đạo nổi bật của lực lượng triều đình, những người trung thành với gia tộc Tokugawa ôn hòa dần, và nhiều cựu chỉ huy Mạc phủ sau này được giao các vị trí quan trọng dưới chế độ.

Chiến tranh Boshin chứng tỏ sự hiện đại hóa cao mà người Nhật đã đạt được 14 năm sau khi mở cửa với phương Tây, sự can thiệp mạnh mẽ của các quốc gia phương Tây (đặc biệt là Anh và Pháp) vào tình hình chính trị trong nước và việc thiết lập lại uy quyền của Hoàng gia. Càng về sau này, cuộc chiến ngày càng được người Nhật lãng mạn hóa, nhất là những người coi Minh Trị Duy Tân là một cuộc "cách mạng không đổ máu", bất chấp số thương vong. Người Nhật đã làm nhiều vở kịch, bộ phim về cuộc chiến này, và một số chi tiết của nó đã được kết hợp vào bộ phim Võ sĩ đạo cuối cùng (2003) của Hoa Kỳ.

Bối cảnh chính trị

Bất mãn với Mạc phủ

Mặc dù suốt hai thế kỷ trước năm 1854, Nhật Bản giới hạn nghiêm ngặt việc giao thương với người nước ngoài, điều này không có nghĩa là ngoại thương hoàn toàn chấm dứt. Người Nhật vẫn buôn bán với nhà Triều Tiên thông qua đảo Tsushima (Đối Mã), nhà Thanh qua quần đảo Nansei (Nam Tây Chư đảo) và Hà Lan qua thương điếm Dejima (Xuất Đảo), một hòn đảo nhân tạo nằm ngoài khơi cảng Nagasaki. Nhờ sự tiếp xúc với người Hà Lan, các nghiên cứu khoa học của phương Tây vẫn tiếp tục được tiếp thu trong thời kỳ này với cái tên "Lan học" (rangaku), cho phép người Nhật học hỏi và làm theo phần lớn các bước của Cách mạng khoa học và Cách mạng công nghiệp.

Năm 1854, Phó đề đốc Hải quân Hoa Kỳ là Matthew C. Perry mang một hạm đội 9 chiếc tàu chiến tới buộc Nhật Bản mở cửa, chấm dứt thời kỳ bế quan tỏa cảng. Nhưng người Mỹ đã bắt chính quyền Mạc phủ ký một hiệp định buôn bán bất bình đẳng. Tiếp đó, các nước như Anh, Hà Lan, Pháp, Nga,... cũng đua nhau tới và ép Mạc phủ ký các hiệp ước tương tự. Việc mất đi một loạt chủ quyền quốc gia khiến Nhật Bản đứng trước cuộc khủng hoảng dân tộc và điều này gây bất mãn trong quần chúng nhân dân. Mạc phủ sớm đối mặt với sự thù địch ở trong nước, được cụ thể hóa thành phong trào bài ngoại "Tôn vương, nhương di", tức nâng cao uy tín Thiên hoàng, đánh đuổi người ngoại quốc ra khỏi xứ sở. Các Phiên ở vùng Tây Nam Nhật Bản - vốn từ lâu bất mãn với Mạc phủ - đã nhân cơ hội này đi rêu rao khắp nơi rằng chính quyền Mạc phủ câu kết với người nước ngoài, bán đứng chủ quyền quốc gia; mưu dùng chiêu bài "Tôn hoàng, nhương di" để lật đổ chế độ Mạc phủ.

Thiên hoàng Kōmei ủng hộ xu thế này, và - phá vỡ truyền thống hàng thế kỷ của Hoàng gia - bắt đầu giữ vai trò chủ động trong công việc triều chính: khi cơ hội đến, ông phản đối lại các hiệp ước và cố can dự vào việc nối ngôi Shōgun. Đỉnh cao nỗ lực của ông là vào tháng 3 năm 1863 với "Nhương di sắc mệnh". Mặc dù Mạc phủ không có ý thi hành chiếu chỉ, điều này sau này lại hại chính Mạc phủ và người nước ngoài ở Nhật: sự kiện nổi tiếng nhất là việc thương nhân Charles Lennox Richardson bị sát hại, và cái chết của ông đã khiến Mạc phủ phải trả tiền bồi thường lên đến 100.000 bảng Anh. Những cuộc tấn công khác bao gồm việc bắn phá tàu ngoại quốc tại Shimonoseki.

Trong năm 1864, những hành động này bị các thế lực ngoại quốc đáp trả dữ dội, ví dụ như vụ bắn phá Kagoshima của Anh và bắn phá Shimonoseki của liên quân các nước. Cùng lúc, quân đội Chōshū, cùng với những ronin bài ngoại, tiến hành cuộc nổi loạn Hamaguri cố chiếm thành phố Kyoto, nơi triều đình Thiên hoàng đóng, nhưng Shōgun tương lai là Tokugawa Keiki dẫn đầu đội quân chinh phạt và đánh bại họ. Vào lúc này, sự kháng cự trong giới lãnh đạo ở Chōshū cũng như triều đình giảm xuống, nhưng vài năm sau, gia tộc Tokugawa không thể kiểm soát được toàn bộ đất nước nữa khi mà phần lớn các daimyō bất tuân các mệnh lệnh và yêu cầu từ Edo.

Trợ giúp quân sự

Bất chấp vụ bắn phá Kagoshima, phiên Satsuma trở nên thân thiết với nước Anh hơn và theo đuổi việc hiện đại hóa lục quân và hải quân nhờ sự trợ giúp của họ. Nhà buôn người Scotland là Thomas Blake Glover bán một số lượng lớn tàu chiến và súng ống cho các tỉnh miền Nam. Các chuyên gia quân sự Anh và Hoa Kỳ, thường là các cựu sĩ quan, có thể đã trực tiếp tham gia các trận đánh. Đại sứ Anh Harry Smith Parkes ủng hộ quân đội chống Shōgun trong nỗ lực lập nên một Đế triều hợp pháp và thống nhất Nhật Bản, và để chống lại ảnh hưởng của người Pháp với Mạc phủ. Trong thời kỳ đó, các lãnh đạo phía Nam Nhật Bản như Saigō Takamori ở Satsuma, hay Itō Hirobumi và Inoue Kaoru ở Chōshū luôn chú tâm đến quan hệ cá nhân với các nhà ngoại giao Anh, đáng chú ý có Ernest Mason Satow.

Mạc phủ cũng chuẩn bị cho các cuộc giao tranh quyết liệt hơn bằng đội quân hiện đại của mình. Người Anh, sau đó là đối tác quan trọng của Mạc phủ, rất miễn cưỡng trong việc cứu viện. Mạc phủ Tokugawa do đó dần dựa chủ yếu và các chuyên gia Pháp, một phần còn vì uy thế quân sự của Napoléon III vào thời đó qua các cuộc Chiến tranh Krym và Chiến tranh Pháp-Áo. Mạc phủ tiến những bước dài trong công cuộc xây dựng quân đội hiện đại và hùng mạnh: hải quân với cốt lõi là hạm đội 8 tàu chiến hơi nước được đóng trong vài năm trước đó và thực sự là hạm đội hùng mạnh nhất châu Á. Năm 1865, kho đạn hải quân hiện đại đầu tiên của Nhật được kỹ sư Pháp Léonce Verny xây dựng tại Yokohama. Tháng 1 năm 1867, một phái đoàn quân sự Pháp đến để tổ chức lại quân đội Mạc phủ và thành lập đội quân tinh nhuệ, và một đơn đặt hàng được gửi đến Hoa Kỳ để mua tàu chiến bọc thép do Pháp đóng CSS Stonewall, di tích từ thời Nội chiến Hoa Kỳ. Theo tuyên bố trung lập của các nước phương Tây, Hoa Kỳ từ chối nhượng lại con tàu, nhưng một khi sự trung lập bị bỏ qua, quân triều đình có được con tàu này và sử dụng nó trong trận chiến Hakodate dưới cái tên Kōtetsu (Thiết giáp).

Đảo chính quân sự

Sau cuộc đảo chính nội bộ và cuộc nổi loạn cách tân của phiên Chōshū bị Mạc phủ cử quân viễn chinh dẹp tan, phiên Chōshū bí mật liên minh với phiên Satsuma. Tuy vậy, cuối năm 1866, đầu tiên là Shōgun Iemochi và sau đó là Thiên hoàng Kōmei qua đời, Keiki và Thiên hoàng Minh Trị kế vị. Những sự kiện này tạo ra "một xu thế không thể tránh khỏi". Ngày 9 tháng 11 năm 1867, mật chỉ của chính quyền Thiên hoàng Minh Trị truyền xuống hai phiên Satsuma và Chōshū lệnh rằng "giết tên phản bội Keiki". Tuy vậy, trước đó, theo đề xuất của daimyō Tosa, Keiki từ nhiệm và trao trả quyền lực cho Thiên hoàng, đồng ý trở thành "công cụ thực thi" mệnh lệnh của Hoàng gia. Mạc phủ Tokugawa chấm dứt.

Trong khi việc Tokugawa Keiki từ ngôi chỉ tạo ra một khoảng trống trên danh nghĩa trong thượng tầng quyền lực, bộ máy phức tạp dưới quyền ông vẫn tồn tại. Hơn nữa, chính quyền Mạc phủ, đặc biệt là họ Tokugawa vẫn là thế lực chính trị hùng mạnh và vẫn còn bảo lưu được nhiều đặc quyền., một viễn cảnh khó khăn mà hai phiên Satsuma và Chōshū không thể chịu đựng được Mọi chuyện bùng nổ vào ngày 1 tháng 3 năm 1868 khi hai phiên này chiếm lấy Hoàng cung ở Kyoto, và ngày sau đó dàn xếp để Thiên hoàng mới 15 tuổi Minh Trị tuyên bố phục hồi quyền lực của mình. Mặc dù đa phần hội đồng cố vấn Hoàng gia đồng tình với việc phục hồi sự trị vì trực tiếp của triều đình và định ủng hộ việc tiếp tục hợp tác với gia tộc Tokugawa (dưới cái gọi là , Saigō Takamori ép hội đồng phải bãi bỏ tước hiệu "Shōgun" (Chinh di Đại tướng quân) và ra lệnh tịch thu đất đai của Keiki.

Mặc dù ban đầu ông đồng ý với yêu sách này, nhưng vào ngày 17 tháng 1 năm 1868 Tokugawa Keiki tuyên bố rằng "ông sẽ không chịu sự trói buộc của lời tuyên bố phục hồi uy quyền của Thiên hoàng và kêu gọi triều đình hủy bỏ nó". Ngày 24 tháng 1, Keiki quyết định chuẩn bị tấn công Kyoto, vốn bị quân đội Satsuma và Chōshū chiếm. Quyết định này là do bài học của chính ông về hàng loạt vụ đốt phá ở Edo, bắt đầu bằng việc đốt các công sự phụ của thành Edo, nơi ở chính của gia tộc Tokugawa. Vụ này bị quy cho các ronin của phiên Satsuma, những người ngày hôm đó tấn công các công sở của chính quyền. Ngày hôm sau, quân đội Mạc phủ đáp trả bằng cuộc tấn công và dinh thự của daimyō Satsuma, nơi rất nhiều người chống lại Mạc phủ, dưới sự chỉ huy của Takamori, đang lẩn trốn và gây ra sự náo loạn. Dinh thự bị đốt trụi và rất nhiều người đối lập bị giết hay sau đó bị xử tử.

Giao chiến công khai

Ngày 27 tháng 1 1868, quân đội Mạc phủ tấn công quân đội Chōshū và Satsuma, hai bên chạm mặt nhau gần Toba và Fushimi, tại con đường phía Nam dẫn đến kinh đô Kyoto. Một số bộ phận của đội quân hùng mạnh 15.000 của Mạc phủ đã được các cố vấn quân sự Pháp huấn luyện, nhưng phần lớn vẫn là đội quân samurai thời Trung đại. Trong khi đó, quân đội của phiên Chōshū và phiên Satsuma chỉ bằng 1/3 nhưng hoàn toàn được hiện đại hóa với pháo Armstrong, súng trường Minié và một số súng Gatling. Sau khởi đầu bất phân thắng bại, vào ngày thứ hai, một cờ lệnh của Thiên Hoàng được gửi đến cho đội quân phòng vệ, và một người họ hàng của Thiên Hoàng, Ninnajinomiya Yoshiaki, được chỉ định làm Tổng tư lệnh danh dự, biến đội quân này chính thức trở thành . Thêm nữa, bị một số quan lại trong triều thuyết phục, vài daimyō địa phương, cho dù lúc đó vẫn trung thành với Shōgun, bắt đầu chuyển sang phe triều đình. Trong số đó có các daimyō của Yodo vào ngày 5 tháng 2, và daimyō của phiên Tsu vào ngày 6 tháng 2, làm cán cân quân sự nghiêng về phía triều đình.

Ngày 7 tháng 2, Tokugawa Yoshinobu, có lẽ đã khốn cùng vì sự chấp thuận của Hoàng gia với các hành động của Satsuma và Chōshū, chạy trốn đến Osaka trên con tàu Kaiyō Maru, rồi rút lui đến Edo. Bị mất tinh thần vì sự chạy trốn của ông và sự phản bội của Yodo và Tsu, quân đội Mạc phủ rút lui, khiến cho phần thắng trong trận Toba-Fushimi thuộc về Hoàng gia, mặc dù người ta cho rằng quân đội Mạc phủ đã có thể thắng trận. Thành Osaka sớm bị bao vây vào ngày 8 tháng 2 (ngày 1 tháng 3 theo lịch phương Tây), chấm dứt trận chiến Toba-Fushimi.

Cùng lúc đó, ngày 28 tháng 1 năm 1868, hải chiến Awa giữa Mạc phủ và hải quân Satsuma diễn ra. Đây là trận đánh đầu tiên ở Nhật Bản giữa hai lực lượng hải quân hiện đại. Trận đánh này, mặc dù chỉ có quy mô nhỏ, nhưng đã chấm dứt với chiến thắng của Mạc phủ.

Trên mặt trận ngoại giao, các công sứ của ngoại quốc, tập trung ở cảng Hyōgo (ngày nay là Kobe) vào đầu tháng 2, ra một bản thông cáo coi Mạc phủ vẫn là chính quyền hợp pháp duy nhất ở Nhật Bản, mang hi vọng lại cho Tokugawa Keiki rằng các nước phương Tây (đặc biệt là Pháp) có thể can thiệp vì ông. Tuy vậy, vài ngày sau một phái đoàn của Hoàng gia tới gặp các công sứ tuyên bố rằng chính quyền Mạc phủ đã bị giải thể, các cảng sẽ được mở phù hợp với các Hiệp ước quốc tế và người nước ngoài sẽ được bảo vệ. Các công sứ cuối cùng quyết định công nhận chính quyền mới.

Tuy nhiên thái độ bài ngoại ngày càng tăng dẫn đến vài vụ tấn công người nước ngoài những tháng sau đó. 11 thủy thủ Pháp từ tàu hộ tống Dupleix bị các võ sĩ samurai giết tại Tosa trong sự kiện Sakai vào ngày 8 tháng 3 năm 1868. 15 ngày sau, Harry Parkes, đại sứ Anh, bị một nhóm samurai tấn công trên đường phố Kyoto.

Edo đầu hàng

Bắt đầu vào tháng 2, với sự giúp đỡ của đại sứ Pháp là Léon Roches, một kế hoạch được thảo ra để chặn đứng bước tiến của triều đình tại Odawara, cứ điểm chiến lược cuối cùng trên đường đến Edo, nhưng Keiki chống lại kế hoạch này. Bị sốc, Léon Roches từ nhiệm. Vào đầu tháng 3, dưới ảnh hưởng từ công sứ Anh là Harry Parkes, các nước ký một bản hiệp định trung lập nghiêm ngặt, theo đó họ không thể can thiệp hay trợ giúp quân sự cho cả hai phía cho đến khi giao tranh kết thúc.

Saigō Takamori dẫn đội quân chiến thắng tiến lên phía Bắc và phía Đông Nhật Bản, đánh thắng trận Kōshū-Katsunuma. Ông cuối cùng bao vây Edo tháng 5 năm 1868, khiến Katsu Kaishu, chỉ huy quân sự của Shōgun, phải đầu hàng không điều kiện. Một số đội quân tiếp tục kháng cự sau sự đầu hàng này và bị đánh bại trong trận Ueno.

Trong khi đó, chỉ huy hải quân của Shōgun, Enomoto Takeaki, từ chối đầu hàng. Ông chỉ gửi đến 4 tàu, trong số đó có tàu Fujisan, nhưng sau đó ông đào thoát về phía Bắc với dư đảng Hải quân Shōgun (8 tàu chiến hơi nước: Kaiten, Banryū, Chiyodagata, Chōgei, Kaiyō Maru, Kanrin Maru, Mikaho và Shinsoku), cùng 2.000 binh lính hải quân, với hy vọng thiết lập căn cứ cho cuộc phản công cùng với các daimyō phương Bắc. Ông cộng tác với một số cố vấn quân sự Pháp, đáng chú ý có Jules Brunet, người đã rời khỏi quân đội Pháp để có thể cộng tác với quân nổi loạn.

Sự kháng cự của liên minh phương Bắc

Sau khi Keiki đầu hàng, phần lớn người Nhật chấp thuận sự trị vì của Thiên hoàng, trừ một số phiên ở phía Bắc, ủng hộ gia tộc Aizu, tiếp tục kháng cự. Vào tháng 5, vài lãnh chúa daimyō phía Bắc thành lập liên minh chống lại quân đội triều đình, Đồng minh liệt phiên Ōuetsu chủ yếu là quân đội của các phiên Sendai, Yonezawa, Aizu, Shonai và Nagaoka, với tổng quân số 50.000 lính. Thân vương Kitashirakawa Yoshihisa chạy trốn về phía Bắc với sự ủng hộ của quân du kích Mạc phủ Tokugawa và được đặt lên ngôi minh chủ liên minh phía Bắc, với dự định lấy tước hiệu Thiên hoàng Tobu.

Hạm đội của Enomoto neo tại cảng Sendai ngày 26 tháng 8. Mặc dù Đồng minh liệt phiên Ōuetsu rất đông nhưng trang bị của họ rất kém, và dựa trên các chiến thuật truyền thống. Vũ khí hiện đại rất hiếm, trong nỗ lực cuối cùng họ chế tạo đại bác nòng gỗ gia cố bằng dây thép, có thể phóng ra đạn lửa. Những khẩu đại bác như thế, được lắp vào các công sự phòng thủ, chỉ có thể bắn được 4 đến 5 viên đạn trước khi vỡ tung. Mặc khác, daimyō Nagaoka thu được 2 trong 3 khẩu súng máy ở Nhật Bản và 2.000 khẩu súng trường Pháp từ tay lái súng Đức Henry Schnell.

Tháng 5 năm 1868, daimyō Nagaoka giáng cho quân đội Hoàng gia một đòn choáng váng trong trận Hokuetsu, nhưng thành của ông cuối cùng vẫn bị hạ vào ngày 19 tháng 5. Quân đội Triều đình tiếp tục tiến về phía Bắc, đánh bại Shinsengumi trong trận đèo Bonari, mở ra cánh cửa tấn công và thành Aizu-Wakamatsu trong trận Aizu tháng 10 năm 1868, do vậy, khiến việc cố thủ Sendai trở nên bất khả thi.

Liên minh tan vỡ, ngày 12 tháng 10 năm 1868, hạm đội rời khỏi Sendai đến Hokkaidō, sau khi nhận thêm 2 tàu nữa (Oe và Hōō, trước đó được Sendai mượn từ Mạc phủ) và khoảng 1.000 quân; duy trì quân đội Mạc phủ dưới sự chỉ huy của Otori Keisuke, quân Shinsengumi của Hijikata Toshizo, đội du kích của Hitomi Katsutarō, cũng như vài cố vấn Pháp nữa (Fortant, Garde, Marlin, Bouffier).

Ngày 26 tháng 10, Edo được đổi tên thành Tokyo (Đông Kinh), và thời kỳ Minh Trị chính thức bắt đầu. Aizu bị vây hãm từ đầu tháng, dẫn đến hàng loạt vụ tự sát của các samurai trẻ trong Bạch Hổ đội. Sau trận đánh kéo dài một tháng, Aizu cuối cùng chấp nhận thất bại vào ngày 6 tháng 1.

Chiến dịch Hokkaidō

Cộng hòa Ezo thành lập

Sau thất bại tại Honshū, Enomoto Takeaki chạy trốn đến Hokkaidō cùng tàn quân và một nhóm các cố vấn Pháp. Họ cùng nhau xây dựng một chính quyền mới, với mục đích xây dựng một đảo quốc độc lập vì mục tiêu phát triển Hokkaidō. Họ chính thức thành lập Cộng hòa Ezo theo kiểu Hoa Kỳ vào ngày 15 tháng 12, nước cộng hòa duy nhất ở Nhật từ trước tới nay, Enomoto được bầu làm Tổng tài (tương đương với Tổng thống) với tỷ lệ phiếu cao. Nước cộng hòa cố tiếp cận với các công sứ nước ngoài hiện diện ở Hakodate, ví dụ như Hoa Kỳ, Pháp và Nga, nhưng không có được bất kỳ sự công nhận quốc tế hay ủng hộ nào. Enomoto đề nghị tặng lãnh thổ của mình cho Shōgun Tokugawa dưới luật lệ của triều đình, nhưng đề nghị của ông bị Hội đồng Hoàng gia bác bỏ.

Trong suốt mùa đông, họ củng cố bố phòng xung quanh phía Nam bán đảo Hakodate, với pháo đài mới Goryokaku ở trung tâm. Quân đội được tổ chức dưới quyền chỉ huy Pháp-Nhật, Tổng tư lệnh Otori Keisuke và cấp phó là Đại úy Pháp Jules Brunet, và được chia thành bốn lữ đoàn. Mỗi lữ đoàn do một hạ sĩ quan Pháp chỉ huy (Fortant, Marlin, Cazeneuve, Bouffier), và mỗi lữ đoàn lại chia làm hai, dưới quyền chỉ huy của người Nhật.

Thất bại cuối cùng và đầu hàng

Hải quân triều đình tiến đến cảng Miyako ngày 20 tháng 3, nhưng đoán trước được sự xuất hiện của các chiến thuyền triều đình, những người nổi loạn Ezo lên một kế hoạch táo bạo chiếm tàu Kotetsu. Ba thuyền chiến được hạ lệnh bất ngờ tấn công, trong trận đánh sau này gọi là Hải chiến Miyako. Trận đánh kết thúc với thất bại của phe Tokugawa, chủ yếu là do thời tiết, trục trặc động cơ và quyết định là việc sử dụng súng máy của quân đội triều đình chống lại sự tấn công của các đội samurai.

Quân đội triều đình sớm củng cố vị trí của mình trong nội địa Nhật Bản, vào tháng 4 năm 1869, phái đi một hạm đội và 7.000 lục quân đến Ezo, mở màn trận Hakodate. Quân đội triều đình tiến rất nhanh và giành được chiến thắng trong trận hải chiến vịnh Hakodate, trận hải chiến quy mô lớn đầu tiên của Nhật Bản giữa hải quân hiện đại, pháo đài Goryokaku bị bao vây với 800 người còn lại. Thấy tình hình đã trở nên tuyệt vọng, các cố vấn Pháp chạy đến một con tàu Pháp neo ở vịnh Hakodate - Coëtlogon, dưới quyền thuyền trưởng Dupetit-Thouars – từ đây họ chạy về Yokohama rồi sau đó là nước Pháp. Người Nhật yêu cầu các cố vấn Pháp phải bị xét xử tại Pháp; tuy vậy, vì sự ủng hộ của dân chúng Pháp với hành động của họ, các cựu cố vấn Pháp ở Nhật không bị trừng trị vì hành động của mình.

Enomoto quyết tâm chiến đấu đến hơi thở cuối cùng, và đã gửi những vật quý giá của mình cho kẻ thù cất giữ. Nhưng Otori thuyết phục ông đầu hàng, nói với ông rằng quyết định sống để vượt qua thất bại mới thực sự dũng cảm: "Nếu muốn chết, ngài có thể chết bất kỳ lúc nào." Enomoto đầu hàng vào ngày 18 tháng 5 năm 1869 và chấp nhận sự trị vì của Thiên hoàng Minh Trị. Cộng hòa Ezo (Hà Di) chấm dứt tồn tại vào ngày 27 tháng 6 năm 1869.

Sau chiến tranh

Sau chiến thắng, chính quyền mới bắt đầu bằng việc thống nhất đất nước dưới một quyền lực duy nhất, hợp pháp và vững mạnh của triều đình. Hoàng cung được chuyển từ Kyoto đến Tōkyō cuối năm 1868. Quyền lực chính trị và quân sự của các phiên (han) bị bãi bỏ hoàn toàn, và các phiên sớm được đổi thành các tỉnh, với thống đốc được Thiên hoàng bổ nhiệm. Một cải cách lớn là việc hủy bỏ và truất hữu có hiệu quả tầng lớp samurai, cho phép rất nhiều các samurai chuyển sang các vị trí hành chính hay kinh doanh, nhưng đẩy rất nhiều người khác vào cảnh nghèo khó. Các phiên phía Nam như Satsuma, Chōshū và Tosa, vốn giữ vai trò quyết định trong chiến thắng, chiếm giữ hầu hết các vị trí trọng yếu trong triều vài thập kỷ sau cuộc chiến, một tình thế đôi khi được gọi là "Chính thể đầu sỏ thời Minh Trị" và được chính thức hóa bằng việc thành lập Viện nguyên lão (genrō). Năm 1869, theo lệnh của Thiên hoàng Minh Trị, đền Yasukuni (Tĩnh Quốc Thần Xã) ở kinh đô Tōkyō được xây dựng lại để vinh danh những người đã hy sinh vì sự nghiệp Minh Trị Duy tân trong chiến tranh Boshin.

Một số lãnh đạo của chính quyền Shōgun cũ bị hạ ngục, và chỉ thiếu chút nữa là bị xử tử. Sự nhân từ này là nhờ sự kiên quyết của Saigō Takamori và Iwakura Tomomi, mặc dù phần lớn sức nặng là từ lời khuyên của Công sứ Anh là Parkes. Ông thúc giục Saigō, theo lời của Ernest Satow, "sự nghiêm khắc dành cho Keiki [Yoshinobu] hay những người đi theo ông ta, đặc biệt là theo lối trừng phạt cá nhân, sẽ làm tổn thương danh tiếng của chính quyền mới trong con mắt của các cường quốc châu Âu." Sau 2 hay 3 năm bị giam, phần lớn bọn họ được mời cộng tác với chính quyền mới vài người đã có sự nghiệp rạng rỡ, như Enomoto Takeaki, sau này trở thành Công sứ tại Nga và Trung Quốc và Bộ trưởng Giáo dục.

Triều đình Minh Trị không theo đuổi mục tiêu trục xuất các lợi ích ngoại quốc khỏi Nhật Bản, mà thay vào đó là mạnh mẽ chuyển mục tiêu chính trị sang việc tiếp tục hiện đại hóa quốc gia và tái đàm phán các hiệp ước bất bình đẳng với các cường quốc, sau này trở thành khẩu hiệu . Sự thay đổi thái độ với người ngoại quốc này diễn ra trong những ngày đầu của cuộc nội chiến: vào ngày 8 tháng 4 năm 1868, một tấm biển được dựng lên ở Kyoto (và sau này trên toàn quốc) đặc biệt phản đối bạo lực đối với người nước ngoài. Trong chiến tranh, đích thân Thiên hoàng Minh Trị tiếp kiến các Công sứ châu Âu, đầu tiên là ở cố đô Kyoto, sau đó là Osaka và Tokyo. Một việc chưa từng có tiền lệ là buổi tiếp Alfred, Công tước xứ Edinburgh, tại Tokyo, "như một người "ngang hàng" với ông về khía cạnh dòng máu".

Mặc dù những năm đầu thời kỳ Minh Trị chứng kiến sự nồng ấm trong quan hệ của triều đình với các cường quốc, quan hệ với Pháp vẫn lạnh nhạt vì sự ủng hộ ban đầu của Pháp với chính quyền Shōgun. Tuy vậy không lâu sau đó phái đoàn quân sự thứ hai được mời đến Nhật năm 1874, và phái đoàn thứ ba năm 1884. Sự hợp tác ở cấp cao trở lại năm 1886, khi Pháp giúp đóng hạm đội lớn đầu tiên của Hải quân Hoàng gia Nhật Bản, dưới sự hướng dẫn của kỹ sư hải quân Louis-Émile Bertin. Công cuộc hiện đại hóa đất nước thực tế đã bắt đầu mạnh mẽ từ những năm cuối thời Mạc phủ, và chính quyền Minh Trị cuối cùng cũng áp dụng phương hướng tương tự, mặc dù nó đã đưa cả đất nước tiến tới hiện đại hóa theo một con đường hiệu quả hơn.

Sau lễ đăng quang của mình, Thiên hoàng Minh Trị ra chiếu chỉ Ngũ cá điều ngự thệ văn, ủng hộ hội họp thảo luận, hứa tăng cơ hội cho dân thường, hủy bỏ các hủ tục của thời kỳ trước và tìm kiếm tri thức trên toàn cầu để "củng cố nền móng uy quyền của Thiên hoàng" Những cải cách nổi bật của thời kỳ Minh Trị bao gồm việc năm 1871 phế phiên lập huyện, theo đó các lãnh địa phong kiến và những người thống trị cha truyền con nối sẽ bị thay thế bằng các huyện với các tri sự do Thiên hoàng bổ nhiệm. Những cải cách khác bao gồm việc tiến hành các trường học bắt buộc và giải tán các trường lớp Nho giáo. Cải cách lên đến đỉnh cao bằng việc cho ra đời Hiến pháp Đế quốc Nhật Bản năm 1889. Tuy vậy, bất chấp sự ủng hộ triều đình của tầng lớp samurai, nhiều cải cách đầu thời Minh Trị bất lợi cho lợi ích của họ: thành lập quân đội theo chế độ nhập ngũ từ dân thường. cũng như mất đi uy tín và lương bổng cha truyền con nối đã tạo nên sự đối kháng với rất nhiều cựu samurai. Sự căng thẳng dâng cao ở miền Nam, dẫn đến cuộc Cuộc nổi loạn Saga năm 1874 và nổi loạn ở Chōshū năm 1876. Các cựu samurai ở Satsuma, lãnh đạo bởi Saigō Takamori, người đã ly khai triều đình vì bất đồng với chính sách đối ngoại, bắt đầu cuộc Chiến tranh Tây Nam năm 1877. Chiến đấu để bảo tồn tầng lớp samurai và một chính quyền đạo đức hơn, khẩu hiệu của họ . Chiến tranh chấm dứt bằng cuộc kháng cự anh dũng, nhưng hoàn toàn thất bại của các cựu samurai ở Shiroyama.

Các nhìn nhận về cuộc chiến

Trong các bản tóm tắt hiện đại, Minh Trị Duy Tân được mô tả là một cuộc "cách mạng không đổ máu" dẫn đến sự hiện đại hóa nhanh chóng của Nhật Bản. Thực tế của chiến tranh Boshin cho thấy giao tranh diễn ra khá mạnh mẽ: khoảng 120.000 quân được huy động với khoảng 3.500 người bị thương. Sau đó miêu tả của người Nhật về cuộc chiến này thường bị lãng mạn hóa, cho thấy quân Mạc phủ chiến đấu bằng các phương thức truyền thống, chống lại quân triều đình với vũ khí hiện đại. Và mặc dù vũ khí và kỹ thuật truyền thống được sử dụng, cả hai phe đều sử dụng một số vũ khí và kỹ thuật chiến đấu của thời kỳ này: bao gồm chiến hạm bọc thép, súng máy, và chiến thuật học được từ các cố vấn quân sự phương Tây.

Những miêu tả như thế của người Nhật bao gồm rất nhiều sự kịch nghệ hóa, trong rất nhiều thể loại. Đáng chú ý có Jirō Asada viết tiểu thuyết bốn tập, Mibu Gishi-den. Một bộ phim được dựng theo tiểu thuyết của Asada, do Yojiro Takita đạo diễn, với cái tên Khi rút ra thanh kiếm cuối cùng. Bộ phim truyền hình 10 tiếng đồng hồ jidaigeki cũng dựa trên cuốn tiểu thuyết trên có sự diễn xuất của Ken Watanabe. Bộ phim năm 2001 Goryokaku là một jidaigeki khác nhấn mạnh đến sự kháng cự ở pháo đài Goryokaku, Hokkaidō. Bộ phim hoạt hình nổi tiếng Rurouni Kenshin của Nobuhiro Watsuki kể về một kiếm sĩ huyền thoại mang tên Gensai Kawakami lấy bối cảnh 10 năm sau chiến tranh Boshin. Bộ phim Hollywood năm 2003 Võ sĩ đạo cuối cùng kết hợp một hoàn cảnh lịch sử thuộc về cả chiến tranh Boshin và Chiến tranh Tây Nam năm 1877, vài cuộc nổi loạn của tầng lớp cựu samurai đầu thời Minh Trị. Những nhân tố của bộ phim gắn liền với quân đội Nhật Bản thời đầu hiện đại hóa cũng như sự dính líu trực tiếp của quân đội nước ngoài (chủ yếu là người Pháp) tới chiến tranh Boshin và một vài năm sau đó. Tuy vậy, sự chống cự tới cùng của các samurai truyền thống do Saigō Takamori lãnh đạo chống lại quân đội triều đình hiện đại làm ta liên tưởng nhiều đến cuộc chiến tranh Tây Nam hơn.

Chú thích

Tham khảo

 Roman A. Cybriwsky, Historical Dictionary of Tokyo, Scarecrow Press, 01-02-2011. ISBN 0810872382.
 Lawren Sondhaus, Naval Warfare, 1815-1914, Routledge, 22-01-2001. ISBN 0415214785.

 Collache, Eugène. "Une aventure au Japon" Le Tour du Monde, số 77, 1874

 Hagiwara Kōichi (2004).  (Minh họa cuộc đời Saigō Takamori và Okubo Toshimichi) ISBN 4-309-76041-4, 2004 (tiếng Nhật)

 Le Monde Illustré, số 583, 13-6-1868
 Polak Christian (2002). 　 (bằng tiếng Nhật và tiếng Pháp). Hachette Fujingaho.
 Polak Christian và ctv. (1988).  "End of the Bakufu and Restoration in Hakodate." ISBN 4-12-001699-4 (bằng tiếng Nhật).

 Đền thờ Tōgō và hội Tōgō (), Togo Heihachiro trong ý niệm: điển hình của Hải quân Meiji  (), (tiếng Nhật)

Đọc thêm

Liên kết ngoài

 Trận Ezo
 Tài liệu lưu trữ quốc gia của Nhật Bản: Boshinshoyo Kinki oyobi Gunki Shinzu, precise reproduction of Imperial Standard and the colors used by Government Army during Boshin War (1868)

Bài Nhật Bản chọn lọc
Minh Trị Duy Tân
Chiến tranh liên quan tới Nhật Bản


title: Ban Muang (huyện)

text:
Ban Muang () là một huyện (amphoe) của tỉnh Sakon Nakhon, đông bắc Thái Lan.

Địa lý
Các huyện giáp ranh (từ phía tây theo chiều kim đồng hồ) là: Ban Dung của tỉnh Udon Thani, Fao Rai, So Phisai và Phon Charoen của tỉnh Nong Khai, Kham Ta Kla, Wanon Niwat và Charoen Sin của tỉnh Sakon Nakhon.

Sông Songkhram là biên giới của huyện này về phía tây.

Lịch sử
Tiểu huyện (king amphoe) đã được lập ngày 20 tháng 3 năm 1968, khi ba tambon Mai, Muang và Dong Mo Thong được tách ra từ Wanon Niwat. Đơn vị này đã được nâng cấp thành huyện ngày 16 tháng 11 năm 1971.

Hành chính
Huyện này được chia thành 9 phó huyện (tambon), các đơn vị này lại được chia ra thành 92 làng (muban). Đô thị phó huyện (thesaban tambon) Ban Muang nằm trên một phần của tambon Muang. Có 9 Tổ chức hành chính tambon.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 amphoe.com

Ban Muang


title: Nectopsyche dorsalis

text:
Nectopsyche dorsalis là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới và vùng Tân Bắc giới.

Chú thích

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Trichoptera vùng Tân Bắc giới
Nectopsyche


title: 6468 Welzenbach

text:
6468 Welzenbach (1981 ED19) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 2 tháng 3 năm 1981 bởi S. J. Bus ở Đài thiên văn Siding Spring trong khóa học thuộc Khảo sát tiểu hành tinh Schmidt-Caltech vương quốc Anh.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 JPL Small-Body Database Browser ngày 6468 Welzenbach

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Schelte J. Bus
Thiên thể phát hiện năm 1981


title: Mascaraque

text:
Mascaraque là một đô thị trong tỉnh Toledo, Castile-La Mancha, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2006 (INE), đô thị này có dân số là 550 người.

Tham khảo

Đô thị ở Toledo


title: Dolichopeza isolata

text:
Dolichopeza isolata là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Dolichopeza


title: Saint-Georges, Moselle

text:
Saint-Georges là một xã trong vùng Grand Est, thuộc tỉnh Moselle, quận Sarrebourg, tổng Réchicourt-le-Château. Tọa độ địa lý của xã là 48° 39' vĩ độ bắc, 06° 55' kinh độ đông. Saint-Georges nằm trên độ cao trung bình là 310 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 279 mét và điểm cao nhất là 351 mét. Xã có diện tích 8,1 km², dân số vào thời điểm 2004 là 202 người; mật độ dân số là 25,3 người/km².

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Xã của Moselle


title: Doraemon: Nobita và vương quốc robot

text:
hay còn được biết đến với tên Cuộc chiến ở xứ sở rô-bốt là bộ phim hoạt hình Doraemon thứ 23 được ra mắt tại Nhật Bản. Ngoài ra, bộ phim còn có một số tên gọi không chính thức như Vương quốc rôbôt. Là phim khoa học viễn tưởng của đạo diễn Shibayama Tsutomu. Phim được công chiếu ở Nhật vào ngày 09 tháng 3 năm 2002, cùng lúc với The Doraemons: Goal! Goal! Goal!! và Boku no Umareta Hi.

Sau Nhật Bản, phim được phát hành ở một số quốc gia trên thế giới: Hồng Kông (chiếu rạp 3 tháng 4 năm 2004), Thái Lan (chiếu rạp 30 tháng 9 năm 2004), Đài Loan (chiếu rạp 9 tháng 2 năm 2005), Tây Ban Nha (chiếu rạp 2 thámg 3 năm 2005) và Bồ Đào Nha (phát hành DVD 1 tháng 3 năm 2005). Tại Việt Nam, phim từng được Công ty Cổ phần Truyền thông Trí Việt mua bản quyền và phát sóng trên kênh HTV3 vào ngày 15 tháng 3 năm 2013. Tại Nhật Bản phim được phát hành dưới dạng băng VHS và DVD bởi Toho. Phiên bản truyện tranh được họa sĩ Okada Yasunori đăng trên tạp chí CoroCoro Comic từ tháng 2 đến tháng 3 năm 2002. Ca khúc mở đầu phim là  do Yamano Satoko trình bày, ca khúc lồng trong phim  do KONISHIKI và Niiyama Chiharu trình bày và ca khúc kết thúc là  do KONISHIKI trình bày. Ca khúc tiếng Việt mở đầu là "Doraemon" do Huyền Chi trình bày và kết thúc là "Mùa vui" do Trí Luân trình bày.

Nội dung

Doraemon và những người bạn của mình gặp một cậu bé robot kỳ lạ từ một cỗ máy đặt hàng tương lai. Qua một mê cung không gian thời gian khó khăn (có thể là một hố sâu), cuối cùng họ cũng đến được hành tinh của cậu bé, nhưng nhiều bảo bối rơi mất. Cả nhóm đến nhà của Tiến sĩ Capek và tìm hiểu về "Kế hoạch tái tạo robot" của Nữ hoàng Jane để loại bỏ cảm xúc của robot xuất phát từ việc mất người cha báo thù trước đó và sự hỗ trợ của Chỉ huy. Xa xôi. Poko trẻ rời đi một mình để tìm kiếm Maria bị bắt, người bị quân đội của Nữ hoàng tấn công. Nhóm cứu cậu bé, nhưng Doraemon, một robot, bị bắt. Anh ta bị nhốt và gặp Maria. Nhờ "bọ chét cù lét", anh ta đã đánh bại "Vua bất khả chiến bại" trong trận chiến ở đấu trường robot và gặp lại bạn bè của mình. Cả Doraemon và Poko đều lên đường đến Thung lũng Cầu vồng và vô tình cứu Nữ hoàng Jane khỏi âm mưu giết người của Dister, người giờ đã trở thành Vua mới. Họ và người dân của vương quốc robot đã tấn công Dister ở Rome nhưng không ngờ đây là một robot khổng lồ. Nhờ có "vô lăng vạn năng", Nobita điều khiển " Robot Đấu trường" để đánh bại Robot thành Droi nhưng nó biến thành một tên lửa mang cả Doraemon và Maria, chuẩn bị đâm vào mặt trăng - một vệ tinh tự nhiên của hành tinh này. Nhờ vào máy giao hàng, Doraemon đã đoàn tụ với bạn bè và mẹ của mình, Poko, được đoàn tụ; họ cũng phát hiện ra rằng Dister là em trai của Tiến sĩ Capek. Cuối cùng, vương quốc robot trở lại những ngày bình yên, hạnh phúc như trước.

Sản xuất

Nhà sản xuất
Bộ phim là sản phẩm của:
Hãng hoạt hình Shinei (Shinei Animation).
Nhà xuất bản Shogakukan.
Hãng truyền hình Asahi.

Phân vai

Tham khảo

Liên kết ngoài

Trang web phim hoạt hình Doraemon
Lịch sử bộ phim Nobita và vương quốc Robot''

Thế giới Doraemon (tiếng Nhật)

V
Phim năm 2002
Phim Nhật Bản
Truyện dài Doraemon
Phim về đời sống ngoài Trái Đất
Phim Doraemon
Phim hoạt hình Toho


title: Wolmirsleben

text:
Wolmirsleben là một đô thị thuộc huyện Salzland, bang Saxony-Anhalt, Đức.

Tham khảo


title: Chí Thiện Thiền sư

text:
Chí Thiện Thiền Sư (Jee Shim Sim Si) theo truyền thuyết được coi là một trong năm cao đồ của Thiếu Lâm còn sống sót sau vụ hỏa thiêu của triều đình Mãn Thanh. Một số câu chuyện kể rằng Chí Thiện đến từ chùa Bắc Thiếu Lâm ở Hà Nam. Một số khác lại cho rằng ông là trụ trì của chùa Nam Thiếu Lâm ở Phúc Kiến. Cũng có chuyện cho rằng ông vốn từ chùa Bắc Thiếu Lâm, khi chùa này bị đốt phá vào giữa thế kỷ 18 thì chuyển xuống chùa Nam Thiếu Lâm khi và ở đây cho đến khi chùa này gặp đại nạn tương tự thì mới rời đi. Chí Thiện vốn rất nổi danh trong giới quyền thuật ở Nam Trung Quốc. Ông là một trong năm cao đồ của Nam Thiếu Lâm và là học trò của thầy Phát Hải (Faat Hoi). Ông cũng được coi là thầy của người sáng lập môn Hồng Gia Quyền (Hung Ga Kuen), Hồng Hy Quan (Hung Hei-Goon). Có nhiều truyền thuyết khác nhau nói về viêc các kỹ thuật của Chí Thiện truyền cho đoàn Thuyền Hồng.

Tương truyền Ngũ Mai cũng là một trong 5 nhân vật truyền thuyết trốn thoát khỏi chùa Nam Thiếu Lâm Toàn Châu Phúc Kiến sau cơn đại nạn chùa bị các đại tướng Mãn Thanh hỏa thiêu, 5 người này về sau được các võ phái miền Nam Trung Hoa (Quảng Đông, Quảng Tây, Phúc Kiến, Tứ Xuyên, Vân Nam) tôn vinh là Ngũ tổ của Nam quyền, 5 vị đó là:

 Ngũ Mai lão ni sư thái (chữ Hán: , phiên âm Latin: Ng Mui Si Tai hay Wu Mei Shitai)
 Bạch Mi Đạo Nhân (chữ Hán: , phiên âm Latin: Bai Mei Dao Ren)
 Chí Thiện thiền sư (chữ Hán: , phiên âm Latin: Jee Sin Sim See)
 Phùng Đạo Đức (chữ Hán: , phiên âm Latin: Fung Do Duk hay Fung To Tak)
 Miêu Hiển (chữ Hán: , phiên âm Latin: Miu Hin hay Mew Hing) là cha của Miêu Thúy Hoa (chữ Hán: , phiên âm Latin: Miu Tsui Fa), ông ngoại của Phương Thế Ngọc (chữ Hán: , phiên âm Latin: Fong Sai Yuk)

Tại mục bài Hồng Gia Quyền trong tài liệu Nam quyền Toàn thư - nguyên tác Trung văn của quyền sư (Tiến sĩ) Trương Tuấn Mẫn (dịch giả Việt ngữ Thiên Tường) có nhắc đến Ngũ Tổ là năm vị sư tổ của Nam Thiếu Lâm chính là 5 vị trên mà các phái võ miền Nam Trung Hoa tự nhận là 5 vị sư tổ của Nam quyền.

Lịch sử Vịnh Xuân quyền

Theo một truyền thuyết, trong thời gian rời khỏi Nam Thiếu Lâm và lưu lạc đến đoàn Thuyền Hồng, Chí Thiện đã gặp một nhà sư khác và học được kỹ thuật về một loại mộc nhân làm từ cánh buồm).

Về thời kỳ Chí Thiện đến với đoàn Thuyền Hồng, có 2 giả thiết chính. Giả thiết thứ nhất là một câu chuyện dân gian, kể rằng Chí Thiện trong khi đóng giả làm một người ăn mày để đi trốn, có nghe về đoàn Thuyền Hồng và tìm đến xem biểu diễn. Mặc dù khả năng biểu diễn, các kỹ thuật và kiến thức của họ rất gây ấn tượng với ông nhưng ông nhận thấy là họ cần phải chỉnh sửa thêm. Khi đoàn dừng lại chuẩn bị cho một buổi biểu diễn ở Quảng Châu, ông đã đến xin được tham gia. Ban đầu những nghệ sĩ của đoàn Thuyền Hồng cho rằng ông chỉ là một người ăn mày bình thường nên đã đuổi đi. Chí Thiện quyết định dạy cho họ một bài học. Ông bước đến đứng tấn đặt một chân lên thuyền, một chân trên bờ. Những người chèo thuyền nghĩ rằng sẽ cho lão già lẩm cẩm này tắm một trận, nhưng họ đã không thể làm cho chiếc thuyền di chuyển. Nhận ra người ăn mày là một nhân vật không thường, họ đã cúi xin ông nhận làm học trò. Chí Thiện đồng ý và ông đã truyền dạy cho Hoàng Hoa Bảo, Lương Nhị Để, Đại Hoa Diện Cẩm và những người khác các kỹ thuật chiến đấu và côn pháp "Lục Điểm Bán Côn" lừng danh của ông. Họ đã đặt tên cho hệ thống ông dạy là Vịnh Xuân Quyền để dấu đi tên thật của ông.

Theo một giả thiết khác phổ biến trong dòng Chí Thiện Vịnh Xuân Quyền, nói rằng Chí Thiện trốn tránh truy lùng bằng cách làm đầu bếp trên đoàn Thuyền Hồng của gánh hát Quảng Đông. Một hôm, có một tên côn đồ là Lao Fu Wong (Wong "Cọp") đến đòi tiền và đe dọa đốt thuyền nếu không làm theo lời hắn. Mặc dù các nghệ sĩ của đoàn Thuyền Hồng gỏi võ thuật, nhưng họ chỉ chuyên về biểu diễn chứ không giỏi chiến đấu và không có khả năng chống lại được tên kia. Đúng lúc nguy nan đó, người đầu bếp đã bước ra và giao đấu với Wong "Cọp". Trước sự ngạc nhiên đến ngỡ ngàng của mọi người có mặt ở đó, mặc dù tên côn đồ tìm cách tấn công để hạ gục rất nhanh gọn nhưng vẫn không làm gì được ông. Ngay khi chạm vào người đầu bếp, Wong cảm thấy các ngón tay đau như bị gãy rời ra. Ngượng ngùng xấu hổ, Wong tiếp tục lao vào tấn công, nhưng rồi hắn thấy luôn bị người đầu bếp nắm được ý đồ và điều khiển hắn. Thấy gặp phải đối thủ ghê gớm, Wong chịu thua và chuồn mất tăm. Quay lại với những nghệ sĩ của gánh hát còn đang ngỡ ngàng sửng sốt, người đầu bếp tiết lộ mình là Chí Thiện - sư trụ trì chùa Nam Thiếu Lâm. Ông nhận lời dạy võ thuật cho các thành viên của đoàn Thuyền Hồng. Hệ thống võ thuật này được họ gọi là Vĩnh Xuân, tức Mùa xuân vĩnh cửu để tỏ lòng tôn kính đến chùa Thiếu Lâm nơi Chí Thiện từng dạy. Trong số họ có Hoàng Hoa Bảo và Đại Hoa Diện Cẩm.

Theo hệ thống của Diệp Vấn, vẫn còn có dấu vết sự đóng góp của Chí Thiện trong bài "Lục Điểm Bán Côn", được truyền lại qua Lương Nhị Để.

Khó có thể biết được Chí Thiện là tên thật hay là bí danh. Tuy nhiên, theo hệ thống Vịnh Xuân quyền (đối lập lại với hệ thống Vĩnh Chun Kuen), vai trò của Chí Thiện trong các câu truyện truyền thuyết dường như có vẻ không đúng là nguồn gốc của "Lục Điểm Bán Côn".

Theo tài liệu Mộc Nhân Trang của Diệp Vấn, do Diệp Chuẩn và Lương Đỉnh cho ấn hành xuất bản tại Hương Cảng năm 1980, Chí Thiện, Ngũ Mai, Nghiêm Vịnh Xuân là những nhân vật không có thật.

Theo Diệp Chuẩn, căn cứ vào tác phẩm Trung Hoa Khúc Hí Sử (lịch sử kịch nghệ cổ truyền Trung Hoa), tổ khai sáng của Vịnh Xuân là Trương Thủ Ngũ, hay Than Thủ Ngũ là một cao thủ Thiếu Lâm Quyền, rất giỏi các tuồng ca kịch Quảng Đông (người Trung Hoa gọi là Việt Kịch, kịch của các tộc Nam Việt và Đông Việt trong bộ tộc lớn Bách Việt lưu trú vùng phía Nam bờ Trường Giang), đã truyền bá võ công Thiếu Lâm trên các đoàn Hồng Thuyền Hí Ban.

Theo tài liệu Võ Bị Chí (Wubishi) của Bạch Hạc quyền tại huyện thị Vĩnh Xuân tỉnh Phúc Kiến, Vĩnh Xuân quyền và Vịnh Xuân quyền có liên quan đến cái tên Vĩnh Xuân Đường hay Cung Vĩnh Xuân là nơi mà Chí Thiện luyện võ trong chùa Nam Thiếu Lâm, và 2 nhân vật Phương Vĩnh Xuân (tương truyền gọi là Phương Thất Nương (Fang Qi Niang) là con gái thứ 7 của Phương Thế Ngọc đồng thời là sư tổ khai sáng Bạch Hạc quyền) và nhân vật Nghiêm Vịnh Xuân là học trò của Ngũ Mai.

Có nhiều truyền thuyết trong dân gian lại cho rằng Vĩnh Xuân quyền và Vịnh Xuân quyền không phải xuất phát từ Chí Thiện mà xuất phát từ thủy tổ của nó là một môn phái lớn tên gọi đầy đủ là Phúc Kiến Vĩnh Xuân Bạch Hạc quyền gọi tắt là Bạch Hạc quyền.

Tài liệu tham khảo chính: kỹ thuật Kiều thủ Nam Thiếu Lâm
Nam Quyền Toàn Thư – nguyên tác Trung văn Quyền Sư Tiến sĩ Trương Tuấn Mẫn - bản dịch Việt ngữ của dịch giả Thiên Tường, nhà xuất bản Mũi Cà Mau.
Nam Thiếu Lâm, bản dịch của Hồ Tiến Huân, nhà xuất bản Thể dục Thể thao Hà Nội''.
 Thuật ngữ Kiều thủ Vịnh Xuân quyền

Xem thêm

Ngũ Mai
Vịnh Xuân quyền
Vĩnh Xuân quyền
Bạch Hạc quyền
Kỹ thuật Vịnh Xuân quyền
Bạch Mi quyền
Hồng Gia quyền

Tham khảo

Võ sư Trung Quốc
Vịnh Xuân Quyền


title: Yu-Gi-Oh!

text:
{{Infobox animanga/Other
| title   = Phụ bản
| content  =
 Yu-Gi-Oh! R Yu-Gi-Oh! Capsule Monsters
 Yu-Gi-Oh! GX
 Yu-Gi-Oh! 5D's
 Yu-Gi-Oh! Zexal
 Yu-Gi-Oh! Arc-V
 Yu-Gi-Oh! VRAINS
 Yu-Gi-Oh! Sevens
}}

 là một loại manga tiếng Nhật được sáng tác bởi Takahashi Kazuki. Truyện được chuyển thể thành nhiều anime, video game và trò chơi trading card game. Phần lớn bộ truyện tập trung vào trò chơi hư cấu gọi là Duel Monster (tên ban đầu gọi là Phép thuật và phù thủy), trong đó các nhân vật sử dụng các lá bài để "đấu" (duel) bằng các "quái thú" (monster) giả lập. Yu-Gi-Oh! Trading Card Game là một trò chơi ngoài đời thực dựa trên Duel Monster. Tại Việt Nam, bộ phim đã được chiếu trên HTV2 vào khoảng năm 2014-2015 với tên là "Vua Trò Chơi Yu-Gi-Oh"

 Sơ lược
Yu-Gi-Oh! là câu chuyện kể về Muto Yugi, một học sinh trường Domino. Tính tình nhút nhát, hiền lành. Cậu là cháu nội của Muto Sugoroku. Trước đây, ông cậu vốn là một kiện tướng chơi trò chơi cực kì xuất sắc.

Từ nhỏ, ông cậu đã dạy cậu chơi các trò chơi, và ông còn cho cậu một bộ xếp hình. Trong khoảng gần bảy năm, cậu đã tìm tòi và đã lắp ráp được thành Trò chơi Ngàn năm (千年パズル, Sennen Pazuru, "Bộ ghép hình Ngàn Năm"). Nhưng cậu đã không thể hoàn thành được vì mảnh chính của trò chơi bị Jonouchi Katsuya ném xuống nước vì muốn chơi xỏ Yugi. Nhưng sau đó, cảm kích vì Yugi đã dùng thân mình bảo vệ cậu trong một lần bị đội trưởng đội kỉ luật có tính cách du côn đánh, họ trở thành bạn của nhau. Jonouchi lặn xuống nước và lấy lại mảnh chính đưa cho ông nội Yugi.

Cuối cùng, Trò chơi ngàn năm đã hoàn thành. Nhưng kể từ sau khi hoàn thành Trò chơi ngàn năm, Yugi đã xuất hiện một nhân cách khác mặc dù cậu không nhận ra, đó là Yami Yugi (Yugi bóng đêm). Cho đến khi Yami Bakura, chủ sở hữu Vòng tròn ngàn năm tìm cách hại Yugi và bạn của cậu trong một trò chơi chết người, thì cũng là lúc Yugi phát hiện ra Yami Yugi. Lúc đầu cậu rất hoảng sợ khi Yami Yugi là nhân cách thứ hai của mình. Nhưng sau đó họ trở thành bạn của nhau.

 Giới thiệu nhân vật sơ lược
Nhân vật chính trong Yu-Gi-Oh! là Muto Yugi, một học sinh trung học nhút nhát, hậu đậu, người đã ráp thành công Trò chơi Ngàn năm và xuất hiện một nhân cách khác thường được gọi là Yami Yugi hay là "Yugi thứ hai", một linh hồn tồn tại trong Trò chơi ngàn năm. Những người bạn thân của Yugi là Jonouchi Katsuya, Mazaki Anzu và Honda Hiroto, Bakura Ryo sau này có thêm Otogi Ryuji và đối thủ chính Kaiba Seto.

Truyền thông
Manga
 Yu-Gi-Oh!
Manga  được sáng tác bởi Takahashi Kazuki bằt đầu từ năm 1996 tới 8 tháng 3 năm 2004. Bộ truyện tập trung vào Mutou Yugi, cũng như bạn bè của cậu là Jonouchi Katsuya, Mazaki Anzu, Honda Hiroto và Bakura Ryo. Câu chuyện trong bảy tập đầu tiên được chia ra thành nhiều hồi và chỉ có 3 trong số đó nói về trò chơi Phép thuật và phù thủy. Đến tận tập 8, phần Vương Quốc Bài Thủ (Duelist Kingdom) mới bắt đầu, chuyển trọng tâm của câu chuyện vào trò chơi Duel Monster.

Phiên bản Tiếng Anh của manga Yu-Gi-Oh! được phát hành ở Mỹ và Canada bởi VIZ Media trên cả tạp chí Shonen Jump và trong các tiểu thuyết hình riêng lẻ. Tên gốc của phần lớn nhân vật chính được giữ lại (như là Yugi, Jonouchi, Anzu, và Honda), trong khi tên các nhân vật phụ (như Maximillion Pegasus) và các lá bài Duel Monster được đổi sáng Tiếng Anh.

Dịch giả manga Tiếng Anh là Anita Sengupta (từ tập 1 đến 7, và phần Bài Thủ 1) và Joe Yamazaki (từ phần Bài Thủ 2 đến 24 và phần Thế giới Ký Ức). Một số nội dung đã được sửa đổi trong các ban in sau này của tập trước đó.Takahashi, Kazuki. Yu-Gi-Oh! Volume 1 Collector's Edition. VIZ Media. 30, 107, 116, and 186.

Viz phát hành tập 1 đến 7 manga Yu-Gi-Oh! theo tên gốc. Phần Vương Quốc Bài Thủ và Thành phố Chiến Đấu dưới tên Yu-Gi-Oh!: Duelist (Yu-Gi-Oh!: Bài Thủ), trong khi phần Ai Cập Cổ được gọi là Yu-Gi-Oh! Millennium World (Yu-Gi-Oh! Thế giới Ký Ức). Trong ấn bản tháng 12 năm 2007, bộ truyện đã kết thúc, sau năm năm ra mắt trên Shonen Jump ở Hoa Kỳ.

Yu-Gi-Oh! R

 được minh hoạ bởi Ito Akira, là một trong những họa sĩ đã vẽ mình hoạ manga Yu-Gi-Oh! gốc, và được giám sát bởi Takahashi. Yu-Gi-Oh! R là một phụ bản của Yu-Gi-Oh! gốc, với hầu hết các nhân vật cũ với một câu truyện mới (nằm giữa phần Thành phố Chiến Đấu và Thế giới Ký Ức). Manga được đăng lần đầu tiên trên tạp chí nguyện san V-Jump của Shueisha ngày 21 tháng 4 năm 2004.

Anime
Yu-Gi-Oh!

Anime Yu-Gi-Oh được sản xuất bởi Toei Animation, có 27 tập, dựa trên manga Yu-Gi-Oh! từ tập 1 đến 7, là các tập không có nội dung về Phép thuật và phù thủy, cũng như không có bất kỳ mối quan hệ nào với Yu-Gi-Oh! Duel Monster; một anime Yu-Gi-Oh! khác được sản xuất bởi Nihon Ad Systems (NAS), nhưng nó thường được gọi là "seri đầu tiên" để phân biệt với các seri sau đó (hay còn được gọi sai lầm là Yu-Gi-Oh! Phần 0.) Chương trình được phát sóng lần đầu tiên vào ngày 4 tháng 4 năm 1998 trên TV Asahi và kết thúc vào ngày 10 tháng 10 năm 1998. Anime này chưa từng được trình chiếu bên ngoài Nhật Bản.

Yu-Gi-Oh! Duel Monster"Yu-Gi-Oh!" còn được biết đến ở Nhật Bản với tên , là series Yu-Gi-Oh! đầu tiên được giới thiệu ở Phương Tây. Seri này được sản xuất bởi NAS, và phát sóng lần đầu tiên trên TV Tokyo vào ngày 18 tháng 4 năm 2000. Seri sau đó được dịch thành hơn 20 thứ tiếng và phát sóng ở 60 quốc gia. Seri này chủ yếu dựa trên manga Yu-Gi-Oh! từ tập 8 trở đi, và kết thúc với 224 tập vào ngày 29 tháng 9 năm 2004.

Có hai phiên bản anime Tiếng Anh của Yu-Gi-Oh! Duel Monster: một 4Kids Entertainment ở Mỹ và một của A.S.N ở Đông Nam Á.

8 tháng 5 năm 2001, 4Kids có được quyền thương mại và phát sóng Yu-Gi-Oh! Duel Monster ở Mỹ từ Konami. Họ hợp tác với Warner Bros. và phát hành phiên bản lồng tiếng trên Kids' WB! ngày 29 tháng 9 năm 2001, với tên gọi Yu-Gi-Oh!'''. Anime Yu-Gi-Oh! Tiếng Anh được chia thành nhiều phần. Chương trình được phát sóng từ 29 tháng 9 năm 2001 đến 10 tháng 6 năm 2006.

Anime Tiếng Anh Yu-Gi-Oh! của 4Kids được phát sóng trên nhiều kênh khác nhau. Ở Mỹ Hoa Kỳ, nó được phát sóng trên Kids' WB!. Ở Canada, nó được phát sóng trên YTV. Ở Anh, nó được phát sóng trên Nickelodeon, CITV (ITV Thiến nhi) trên Freeview Kênh 72, ITV2, ITV4, ở Úc trên Network Ten và Nickelodeon. Như nhiều anime gốc được làm sau kênh ở thị trường Nhật Bản, trong anime Tiếng Anh có một số thay đổi (bao gồm tên của phần lớn các nhân vật).

Phim điện ảnh
Bộ phim điện ảnh đầu tiên được đặt tên đơn giản là Yu-Gi-Oh! và chỉ được phát hành ở Nhật Bản. Đây là bộ phim 30 phút được sản xuất bởi Toei Animation, và được công chiếu tại rạp ngày 6 tháng 3 năm 1999. Các nhận vật trong bộ phim dựa trên các nhân vật trong seri phần 1 anime Yu-Gi-Oh!.

Bộ phim kể về một cậu bé tên Shōgo Aoyama, người quá nhút nhát không dám chơi bài, ngay cả khi cậu ta sở hữu lá bài hùng mạnh; Red-Eyes Black Dragon huyền thoại, trong Bộ Bài của mình. Yugi cố gắng tạo cho Shōgo lòng can đảm bằng cách đấu bài với Seto Kaiba, kẻ đang để ý tới lá bài hiếm của Shogo.Yu-Gi-Oh! The Movie: Pyramid of Light, thường gọi là Yu-Gi-Oh! The Movie, phát hành lần đầu tiên ở Bắc Mỹ vào ngày 13 tháng 8 năm 2004. Các nhân vật của bộ phim đến từ seri thứ 2 anime Yu-Gi-Oh!. Trong phim, Atem phải đối mặt với kẻ thù là Anubis, Vị Thần Của Cái Chết trong tín ngưỡng Ai Cập.Yu-Gi-Oh! 3D: Bonds Beyond Time, có tên gọi ở Nhật là , hay  là một phim 3-D được phát hành ngày 23 tháng 1 năm 2010 Ở Nhật, và vào mùa xuân 2011 ở thị trường Bắc Mỹ. Đây là bộ phim kỉ niệm 10 năm Yu-Gi-Oh! với các nhân vật chính là Muto Yugi, Yuki Judai và Fudo Yusei, chiến đấu chống lại kẻ thù tên là Paradox.

Yu-Gi-Oh! The Dark Side of Dimensions ( 遊☆戯☆王 ＴＨＥ　ＤＡＲＫ　ＳＩＤＥ　ＯＦ　ＤＩＭＥＮＳＩＯＮＳ), là một phim 3-D được phát hành vào ngày 23 tháng 4 năm 2016 và trên toàn thế giới vào năm 2017. Đây là bộ phim kỉ niệm 15 năm Yu-Gi-Oh! với các nhân vật chính là Seto Kaiba, Mutou Yugi và họ đối mặt lẫn nhau và đối mặt với một kẻ thù có tên Diva (Aigami).

Các phụ bản
Yu-Gi-Oh! GX

Với bối cảnh được đặt ở nhiều năm sau các sự kiện trong seri trước, Yu-Gi-Oh! GX (còn gọi là Yu-Gi-Oh! Duel Monsters GX ở Nhật) kể về chàng trai tên là Yuki Judai (Jaden Yuki trong bản Tiếng Anh) với hy vọng trở thành một Vua Đấu Bài mới. Seri với 180 tập được phát sóng từ 6 tháng 10 năm 2004 đến 26 tháng 3 năm 2008.

Manga  là manga phỏng theo anime truyền hình Yu-Gi-Oh! GX. Bộ truyện được minh hoạ bởi Kageyama Naoyuki và những người khác từ anime, với một câu chuyện khác so với anime.

Loạt manga Yu-Gi-Oh! GX được phát hành ở Bắc Mỹ bởi VIZ Media. Được đăng từng kỳ trên tạp chí Shonen Jump, bắt đầu từ Tháng 1, 2007. Không như các manga đăng từng kỳ khác, mỗi ấn bản chỉ in một chương manga. Không như phiên bản Tiếng Anh của manga gốc, manga Yu-Gi-Oh! GX Tiếng Anh sử dụng tên trong anime Tiếng Anh được đặt bởi 4Kids Entertainment.

Yu-Gi-Oh! 5D's

, là một phụ bản anime khác của Yu-Gi-Oh! gốc, với một nhân vật chính mới Fudo Yusei với cậu chuyện xoay quanh các lá bài rồng mà khi tập hợp chúng lại sẽ giải thoát được một thánh thú tên là Crimson Dragon. Khác biệt chính so với các chương trình "Yu-Gi-Oh!" là các bài thủ chơi bài trên môtô thay vì dùng Duel Disk trong các sân vận động, và một kiểu quái thú mới được giới thiệu: Synchro Monster. Bộ anime bắt đầu phát sóng trên TV Tokyo từ ngày 2 tháng 4 năm 2008, và phát sóng ở Hoa Kỳ ngày 13 tháng 9 năm 2008.

Manga  được đăng dài kì trên Tạp chí nguyệt san V-Jump từ tháng 8 năm 2009. Bộ manga này được sáng tác bởi Masahiro Hikokubo và Satou Masashi, cũng như manga GX, nó có nội dung khác so với bản anime.

 Yu-Gi-Oh! ZEXAL

Yu-Gi-Oh! ZEXAL, là phụ bản thứ 4 bao gồm anime và manga của Yu-Gi-Oh. Phần này giới thiệu một loại triệu hồi mới: XYZ Summon. Nhân vật chính của Zexal là Tsukumo Yuma, 13 tuổi, sống tại thành phố Heartland và là học viên năm nhất của học viện Heartland, nổi tiếng với thành tích "đấu toàn thua", khá hậu đậu và hơi ngốc, khác hẳn với các đàn anh phần trước, cậu thường kêu to khẩu hiệu "Kattobingu da Ore" để động viên tinh thần mặc dù nó chả có ý nghĩa gì cả. Mọi thứ thay đổi khi Yuma gặp Astral, 1 thực thể đến từ thế giới Astral ẩn mình trong chiếc chìa khóa Emperor mà Yuma luôn coi là thứ quan trọng nhất vì được bố Tsukumo Kazuma trao lại trước khi mất tích. Astral hoàn toàn không nhớ gì ngoại trừ tên mình, vì ký ức của Astral bị chia thành 100 lá bài XYZ Number đã bị phân tán ra nhiều nơi khác nhau trên Trái Đất và khống chế những ai sỡ hữu chúng, hơn nữa vì sự sống của Astral gắn liền với điểm gốc của Yuma trong các trận đấu với người sở hữu number (điểm gốc hạ dần, Astral sẽ dần biến mất), với quyết tâm bảo vệ Astral cùng với sự giúp đỡ của bạn bè, Yuma dần có được nhiều kinh nghiệm cho các trận đấu sau này. Thu thập các number để khôi phục ký ức và bảo vệ Astral, đối đầu với thế lực đến từ thế giới Barian trong cuộc chiến tranh giành Numeron Code (lá bài đã tạo ra thế giới trong Yu-Gi-Oh! và có thể thao túng mọi thứ chỉ có thế tìm ra khi 1 bên có được 100 number) là trọng tâm trong cốt truyện của ZEXAL.

Không như các series trước, nhân vật chính là 1 học sinh cấp 2,kế thừa sự nghiệp của 3 đàn anh đi trước như Muto Yugi; Yuki Judai; Fudo Yusei. Yuma là 1 cậu bé vụng về, hậu đậu nhưng có 1 ý chí đó là luôn muốn "Chinh phục được bầu trời cao"

Tập đầu tiên được phát sóng trên kênh TV Tokyo tại Nhật từ ngày 11 tháng 4 năm 2011 và kết thúc vào ngày 23 tháng 3 năm 2014 với 146 tập phim.

 Yu-Gi-Oh! Arc-V

Yu-Gi-Oh! Arc-V là phụ bản anime thứ năm của Yu-Gi-Oh!, nhân vật chính trong Arc-V là Sakaki Yuya, cậu mơ ước trở thành "Entertainment Duelist", 1 dạng "Bài thủ chuyên nghiệp".Phần này tổng hợp nhiều thứ của seri trước (Heartland của XYZ, moto của Synchro,…)

Tập đầu tiên được phát sóng trên kênh TV Tokyo tại Nhật từ ngày 6 tháng 4 năm 2014

 Yu-Gi-Oh! VRAINS
Là phần thứ sáu của loạt phim. Giới thiệu một kiểu triệu hồi mới: Link Summon. Nhân vật chính là Fujiki Yusaku, là một học sinh trung học và là một hacker không thích nổi bật trước đám đông. Chủ đề của phim là "Hãy tiến lên phía trước, và cố gắng!"

 Yu-Gi-Oh! SEVENS
Là phần thứ bảy của loạt phim. Giới thiệu cách đánh bài mới: Rush Duel. Nhân vật chính trong phần này là Ohdo Yuga, người tạo ra cách đấu bài Rush Duel. Cậu muốn tạo ra luật chơi mới này để mọi người có thể tự do đấu bài trong tiếng cười chứ không bị những bộ luật quá hà khắc được đưa ra bởi tập đoàn Goha, công ty phát triển Dual Disk mới nhất cho tới hiện tại.

Yu-Gi-Oh! Capsule Monster

 là một bộ anime 12 tập được sản xuất và biên tập bởi 4Kids (tương tự như Yu-Gi-Oh! The Movie - Pyramid of Light). Bối cảnh của nó được đặt trước khi kết thúc seri Yu-Gi-Oh! (Yu-Gi-Oh: Duel Monster), co lẽ ở một thời điểm nào đó trong phần 5. Capsule Monster liên quan đến Yugi (Yūgi), Joey (Jōnouchi), Téa (Anzu), Tristan (Honda) và ông nội của Yugi Solomon (Sugoroku) bị đưa vào một thế giới nơi Duel Monster có thật.

Trading Card Game

Media và thông tin phát hành

Game

 Tham khảo

 Liên kết ngoài
Tiếng Nhật
 Yu-Gi-Oh! Dotcom (Website tiếng Nhật) (遊☆戯☆王ドットコム Yūgiō Dottokomu)
 Website chính thức của seri anime Yu-Gi-Oh! phần đầu
 Website chính thức của Yu-Gi-Oh! Duel Monster
 Yu-Gi-Oh! trên Konami Yu-Gi-Oh! trên Weekly Shōnen Jump''

Tiếng Anh
 Website Tiếng Anh chính thức của Yu-Gi-Oh! trên 4Kids TV
 Trang về Yu-Gi-Oh! trên Shonen Jump
 Yu-Gi-Oh! Wikia

Shōnen manga
Anime và manga kỳ ảo
Funimation
Manga năm 1996
Manga dài tập
Chương trình truyền hình dài tập anime
Anime và manga hành động
Anime và manga phiêu lưu
Anime và manga siêu nhiên
Manga Shūeisha
Manga phát hành bởi Nhà xuất bản Kim Đồng


title: Danh sách đạo diễn Điện ảnh Séc nổi tiếng

text:
Dưới đây là danh sách đạo diễn Điện ảnh Séc nổi tiếng:

B
Bohdan Sláma
Břetislav Pojar

F
Frank Daniel
František Čáp
František Vláčil

G
Gustav Machatý

I
Ivan Passer

J
Jan Hřebejk
Jan Němec
Jan Svěrák
Jan Švankmajer
Jaromil Jireš
Jiří Menzel
Jiří Trnka
Juraj Herz

K
Karel Kachyňa
Karel Lamač
Karel Reisz

M
Martin Frič
Miloš Forman

S
Saša Gedeon

O
Oldřich Lipský

P
Petr Zelenka

V
Věra Chytilová
Vojtěch Jasný

Xem thêm

 Điện ảnh Séc


title: Lasioglossum leviense

text:
Lasioglossum leviense là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Mitchell mô tả khoa học năm 1960.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1960


title: 3992 Wagner

text:
3992 Wagner (1987 SA7) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 29 tháng 9 năm 1987, bởi Freimut Börngen ở Tautenburg. Nó được đặt theo tên German composer Richard Wagner.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 3992 Wagner

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1987
Richard Wagner


title: Lasioglossum triangulatum

text:
Lasioglossum triangulatum là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Walker mô tả khoa học năm 1995.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1995


title: Sahan Dosova

text:
Sahan Dosova hay Sakhan Dosova (tiếng Kazakhstan: Сaxaн Дocoвa) (27 tháng 3 năm 1879 – 9 tháng 5 năm 2009) là một phụ nữ người Kazakhstan, có lẽ là người sống thọ nhất được biết đến.

Xác nhận
Nếu quả thật bà sinh năm 1879, thì bà đã phá mọi kỷ lục về sự sống thọ của con người cho đến nay. Vào thứ bảy ngày 27 tháng 3 năm 2009, bà được mọi người tổ chức mừng sinh nhật, trong khi gia đình của bà quả quyết là bà đã đạt được độ tuổi thọ kỷ lục, đó là bà đã được 130 tuổi. Điều này có nghĩa là bà đã 130 năm, 43 ngày tuổi khi qua đời ngày 9/5, 2009. Tức là thọ hơn 8 tuổi so vớin Jeanne Calment, một phụ nữ Pháp cho đến lúc này vẫn được coi là người sống thọ nhất trong lịch sử, với đầy đủ bằng chứng, đã qua đời hồi năm 1997, thọ 122 tuổi 164 ngày.

Thuở nhỏ
Một trong 35 đứa cháu của bà Dosova nói với hãng thông tấn AP, là bà lớn lên, như một người mồ côi, sau đó lập gia đình và có 10 người con, trong đó có bảy người đã chết vì lạnh và đói. Chồng của bà Dosova cũng đã bị giết, vì tranh nhau một bó củi.

Nghi vấn
Sổ thông hành và thẻ căn cước của bà có ghi ngày, tháng, năm sinh của bà là 27 tháng 3 năm 1879, tuy nhiên bà không hề có giấy khai sinh, vì bà quả quyết rằng giấy khai sinh lúc đó, khi bà ra chào đời, chưa hề được ai nghĩ đến cả. Nhiều người nghi ngờ về tuổi thọ của bà Dosova, là 130 tuổi, bởi vì người con gái duy nhất của bà còn sống sót, năm 2009 mới 76 tuổi, có nghĩa là bà khi sinh người con gái này khi đã 54 tuổi, một mức tuổi quá cao để có thể còn sinh đẻ được.

Mặc dù có các sự nghi ngờ, nhưng chính phủ Kazakhstan và cả vị bác sĩ chăm sóc cho bà Dosova đều tin rằng bà quả thật là 130 tuổi. Cuốn sách Guinness chuyên ghi về các kỷ lục thế giới không công nhận mức tuổi của bà Dosova là người sống thọ nhất thế giới, vì bà không có các giấy tờ rõ rệt để chứng minh.

Chết
Dosova mất ngày 9 tháng 5 năm 2009, thọ 130 tuổi, khoảng 1 tháng sau khi bà trượt chân và ngã trên sàn phòng tắm trong căn hộ được tặng để an dưỡng tuổi già.

Chú thích

Sinh năm 1879
Mất năm 2009
Nữ giới Kazakhstan
Người Karaganda
Người thọ bách niên Kazakhstan


title: Propsephus manonensis

text:
Propsephus manonensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Girard miêu tả khoa học năm 2003.

Chú thích

Tham khảo

Propsephus


title: Cầu Ngang

text:
Cầu Ngang là một huyện thuộc tỉnh Trà Vinh, Việt Nam.

Địa lý
Huyện Cầu Ngang nằm ở phía đông nam của tỉnh Trà Vinh, nằm bên bờ sông Cổ Chiên và cửa Cung Hầu, có vị trí địa lý:
Phía đông và phía bắc giáp huyện Châu Thành
Phía tây giáp huyện Trà Cú
Phía nam giáp thị xã Duyên Hải và huyện Duyên Hải.

Huyện Cầu Ngang có diện tích 325 km², dân số năm 2019 là 121.254 người, mật độ dân số đạt 373 người/km².

Tài nguyên thiên nhiên

Tài nguyên đất
Tổng diện tích đất tự nhiên của huyện: 31.885,97 ha, chiếm 14,39% diện tích toàn tỉnh (221.515 ha); phần lớn đất đai của huyện là đất nông nghiệp, với 27.569,55 ha chiếm 86,463% diện tích tự nhiên của huyện, đất phi nông nghiệp có 4.303,63ha, chiếm 13,5% diện tích đất tự nhiên của huyện, hiện còn 11,79ha đất chưa sử dụng, chiếm 0,03% diện tích đất tự nhiên của huyện.

Gồm 3 nhóm đất chính:
Đất cát giồng: có 4.181,79 ha, chiếm 12,81% diện tích đất
Đất phù sa: có 21.357,72 ha, chiếm 65,44% diện tích đất
Đất phèn: có 7.899,08 ha, chiếm 21,75% diện tích đất.

Nhìn chung, đất đai trong huyện có sa cấu là sét đến sét pha thịt, tầng canh tác trung bình đến khá dày, thích hợp cho việc trồng lúa và các loại cây màu.

Tài nguyên nước
Huyện Cầu Ngang có đặc điểm nguồn nước mặt rất đặc biệt, bao gồm ba nguồn mặn, ngọt, lợ do đó rất phù hợp cho việc canh tác đa cây, đa con của huyện. Nguồn nước mặt của huyện chủ yếu được cung cấp từ sông Cổ Chiên, sông Thâu Râu và sông Vinh Kim và nguồn nước mưa, vào mùa khô do tác động của thủy triều đưa nước mặn từ biển xâm nhập sâu vào nội địa làm nhiễm mặn nước khu vực cửa sông nên khả năng cung cấp nước ngọt cho sinh hoạt và sản xuất có gặp khó khăn, nhưng đây lại là lợi thế cho việc phát triển nuôi thủy sản, đặc biệt là nuôi tôm sú. Nguồn nước ngầm khá phong phú, với 3 tầng chứa nước thay đổi từ 60 – 400m, phổ biến từ 90 – 120m; khả năng khai thác 97.000 m³/ngày.

Dân số
Năm 2005 ước khoảng 136.244 người, mật độ dân số 428 người/km², tỷ lệ sinh 1,64%, tỷ lệ tăng tự nhiên 1,4%; tỷ lệ phân bố dân cư theo khu vực thành thị 13.946 người, đạt 10,23%, nông thôn 122.361 người, đạt 89,77%.

Nguồn lao động: số người hoạt động trong nền kinh tế quốc dân là 79.405 người, trong đó số người trong độ tuổi lao động là 75.774, chiếm 55,62% số dân, trong đó có việc làm 72.885 người, tỷ lệ thất nghiệp tương đối thấp, còn khoảng 3,83%; tỷ lệ lao động tại khu vực thành thị là 62,8%, nông thôn là 85,5%.

Dự báo nguồn nhân lực: Dân số trong thời gian tới được xây dựng trong điều kiện kinh tế - xã hội tăng trưởng đều; tỷ lệ tăng trưởng dân số bình quân giai đoạn từ 2006 - 2010 là 1,3%, giai đoạn 2011 - 2015 là 1,1%, giai đoạn 2016 - 2020 là 1,0%. Tương ứng dân số năm 2010 là 145.332 người, năm 2015 là 153.500 người, năm 2020 là 163.000 người.

Huyện có diện tích 325 km² và dân số là 128.000 người. Huyện lỵ là thị trấn Cầu Ngang nằm cách Thành phố Trà Vinh 20 km về hướng đông nam.

Hành chính
Huyện Cầu Ngang có 15 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm 2 thị trấn: Cầu Ngang (huyện lỵ), Mỹ Long và 13 xã: Hiệp Hòa, Hiệp Mỹ Đông, Hiệp Mỹ Tây, Kim Hòa, Long Sơn, Mỹ Hòa, Mỹ Long Bắc, Mỹ Long Nam, Nhị Trường, Thạnh Hòa Sơn, Thuận Hòa, Trường Thọ, Vinh Kim.

Lịch sử
Quận Cầu Ngang thuộc tỉnh Trà Vinh từ ngày 1 tháng 1 năm 1928, gồm có 3 tổng: Bình Trị với 5 làng, Vinh Lợi với 6 làng, Vinh Trị với 6 làng; quận lỵ ở làng Thuận Mỹ.

Sau năm 1956, quận thuộc tỉnh Vĩnh Bình, gồm có 2 tổng Bình Trị và Vinh Lợi, tất cả có 8 xã, quận lỵ ở xã Mỹ Hòa.

Sau ngày 30 tháng 4 năm 1975, Cầu Ngang là huyện của tỉnh Cửu Long, gồm 12 xã: Hiệp Hòa, Hiệp Mỹ, Long Hữu, Long Sơn, Long Toàn, Long Vĩnh, Mỹ Hòa, Mỹ Long, Ngũ Lạc, Nhị Trường, Trường Long Hòa, Vinh Kim.

Từ năm 1976 đến nay
Tháng 2 năm 1976, Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa Miền Nam Việt Nam ban hành Nghị định về việc giải thể khu, hợp nhất tỉnh ở miền Nam Việt Nam bằng sự sáp nhập tỉnh Vĩnh Long và tỉnh Vĩnh Bình thành tỉnh Cửu Long.

Ngày 11 tháng 3 năm 1977, Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định 59-CP. Theo đó, giải thể huyện Châu Thành Đông và sáp nhập các xã Hòa Thuận, Lương Hòa, Hưng Mỹ, Phước Hào của huyện Châu Thành Đông vào huyện Cầu Ngang.

Ngày 15 tháng 9 năm 1981, Hội đồng Bộ trưởng Quyết định 69-HĐBT. Theo đó:
Chia xã Trường Long Hòa thành hai xã là xã Trường Long Hòa và xã Dân Thành
Chia xã Ngũ Lạc thành hai xã là xã Ngũ Lạc và xã Thạnh Hòa Sơn
Chia xã Long Toàn thành hai xã là xã Long Toàn và xã Long Khánh
Chia xã Mỹ Long thành hai xã là xã Mỹ Long và xã Hiệp Thạnh
Tách ấp Cả Đôi của xã Long Vĩnh để sáp nhập vào xã Long Khánh.

Huyện Cầu Ngang có 16 xã: Dân Thành, Hiệp Hòa, Hiệp Mỹ, Hiệp Thạnh, Long Hữu, Long Khánh, Long Sơn, Long Toàn, Long Vĩnh, Mỹ Hòa, Mỹ Long, Ngũ Lạc, Nhị Trường, Thạnh Hòa Sơn, Trường Long Hòa, Vinh Kim.

Ngày 29 tháng 9 năm 1981, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định 98-HĐBT. Theo đó:
Chuyển 4 xã: Long Hòa, Hưng Mỹ, Phước Hảo, Hòa Thuận của huyện Cầu Ngang về huyện Châu Thành vừa tái lập
Chia huyện Cầu Ngang thành hai huyện Cầu Ngang và Duyên Hải.

Huyện Cầu Ngang gồm có 8 xã Thạnh Hòa Sơn, Long Sơn, Nhị Trường, Hiệp Hòa, Vinh Kim, Mỹ Hòa, Hiệp Mỹ, Mỹ Long. Trụ sở huyện đóng tại xã Mỹ Hòa.

Ngày 27 tháng 3 năm 1985, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định 86-HĐBT. Theo đó:
Chia xã Mỹ Long thành hai xã là xã Mỹ Long Bắc và xã Mỹ Long Nam
Chia xã Hiệp Hòa thành hai xã là xã Hiệp Hòa và xã Kim Hòa.

Ngày 23 tháng 11 năm 1991, Ban Tổ chức Chính phủ ban hành Quyết định. Theo đó:
Thành lập thị trấn Cầu Ngang trên cơ sở điều chỉnh một phần diện tích và dân số của xã Mỹ Hòa
Sáp nhập hai xã Mỹ Long Bắc và Mỹ Long Nam thành xã Mỹ Long.

Ngày 26 tháng 12 năm 1991, tỉnh Cửu Long được tách thành tỉnh Vĩnh Long và tỉnh Trà Vinh. Huyện Cầu Ngang thuộc tỉnh Trà Vinh.

Ngày 07 tháng 10 năm 1995, Chính phủ ban hành Nghị định 62-CP về việc thành lập thị trấn Mỹ Long trên cơ sở điều chỉnh một phần diện tích và dân số của xã Mỹ Long.

Ngày 03 tháng 10 năm 1996, Chính phủ ban hành Nghị định 57-CP. Theo đó:
Thành lập xã Thuận Hòa trên cơ sở điều chỉnh một phần diện tích và dân số của xã Mỹ Hòa
Thành lập xã Trường Thọ trên cơ sở điều chỉnh một phần diện tích và dân số của xã Nhị Trường.

Ngày 2 tháng 3 năm 1998, Chính phủ Việt Nam ban hành Nghị định số 13/1998/NĐ-CP. Theo đó, chia xã Mỹ Long thành hai xã Mỹ Long Bắc và Mỹ Long Nam.

Ngày 10 tháng 12 năm 2003, Chính phủ Việt Nam ban hành Nghị định số 157/2003/NĐ-CP. Theo đó, chia xã Hiệp Mỹ thành hai xã Hiệp Mỹ Đông và Hiệp Mỹ Tây.

Từ đó, huyện Cầu Ngang có 2 thị trấn và 13 xã như hiện nay.

Kinh tế - xã hội

Kinh tế

Thủy sản
Huyện Cầu Ngang thuộc vùng đồng bằng ven biển và giáp với sông Cổ Chiên nên chịu sự chi phối bởi chế độ triều cường biển Đông thông qua sông Cổ Chiên, nên sự xâm nhiễm của nước mặn vào mùa khô đã hạn chế đến việc khai thác và sử dụng đất nông nghiệp, nhưng đây lại là lợi thế để phát triển nuôi trồng thủy sản (đặc biệt là nuôi tôm sú), từ đó có nguồn nguyên liệu dồi dào để phát triển công nghiệp chế biến. Ngoài ra huyện còn có 15 km đường bờ biển thuộc khu vực các xã Vinh Kim, Mỹ Long Bắc, Mỹ Long Nam và thị trấn Mỹ Long, đây cũng là lợi thế của huyện trong việc phát triển ngành khai thác và đánh bắt thủy hải sản xa bờ.

Giáo dục
Các trường THPT trên địa bàn huyện Cầu Ngang:
Trường THPT Dương Quang Đông: khóm Minh Thuận B, TT. Cầu Ngang
Trường THPT Cầu Ngang A: Ấp Bến Đáy B, xã Mỹ Long Bắc
Trường THPT Cầu Ngang B: Ấp Giồng Dài, xã Hiệp Mỹ Tây
Trường THPT Nhị Trường: Ấp Bông Ven, xã Nhị Trường.

Văn hóa - du lịch

Văn hóa

Tôn giáo
Ở Cầu Ngang, hiện có 4 tôn giáo chính là Phật giáo, Công giáo, Cao Đài và Tin Lành được phân bố như sau:
Phật giáo, phân bố ở hầu khắp các xã, thị trấn trong huyện
Công giáo, tập trung chủ yếu ở xã Vinh Kim, Mai Hương; khóm Thống Nhất, Mỹ Cẩm A thuộc thị trấn Cầu Ngang
Cao Đài, chủ yếu ở các xã Hiệp Mỹ Đông, Hiệp Mỹ Tây, Nhị Trường, Thuận Hòa, Mỹ Hòa, Long Sơn, thị trấn Mỹ Long, thị trấn Cầu Ngang
Tin Lành, chỉ có một nhóm nhỏ tín đồ ở ấp Rạch, xã Thuận Hòa.

Du lịch
Tập trung đầu tư phát triển các khu du lịch sinh thái Cồn Nghêu (xã Mỹ Long Nam), Cồn Bần (xã Mỹ Long Bắc), Hàng Dương (thị trấn Mỹ Long) và tôn tạo khu di tích lịch sử Chùa Dơi (xã Mỹ Long Bắc).

Huyện có 23 chùa Khmer, trong đó có 2 chùa đặc trưng là chùa Cossom, ở xã Hoà Thuận và Chùa Ô Răng ở xã Long Sơn; đồng thời có chùa Dơi – Chùa Liên Giác (Chùa phật) ở xã Mỹ Long Bắc, được công nhận là di tích lịch sử cấp quốc gia.

Một số địa điểm du lịch
Chùa Giác Linh ở ấp Nhứt A, xã Mỹ Long Bắc
Chùa Phước Mỹ ở xã Hiệp Mỹ Tây
Miếu Bà Chúa Xứ ở thị trấn Mỹ Long
HTX sản xuất Tôm khô Vinh Kim ở ấp Chà Và, xã Vinh Kim
Làng nghề Cốm Dẹp ở ấp Ba So, xã Nhị Trường
Lễ hội SanDolta- CholchămThmây ở các xã Thuận Hoà, Nhị Trường, Thạnh Hoà Sơn, Trường Thọ, Hiệp Hoà
Hàng Dương ở xã Mỹ Long Bắc
Cồn Bần ở xã Mỹ Long Bắc
Lễ hội Nghing Ông tại Miếu Bà Chúa Xứ ở thị trấn Mỹ Long
Bào Dài ở xã Nhị Trường
Cồn Nghêu ở xã Mỹ Long Nam.

Chú thích

Liên kết ngoài


title: 81 TCN

text:
Năm 81 TCN là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 81 TCN


title: Nancray-sur-Rimarde

text:
Nancray-sur-Rimarde là một xã trong tỉnh Loiret, vùng Centre-Val de Loire bắc trung bộ nước Pháp. Xã có diện tích 11,58 km², dân số năm 2006 là 474 người.

Tham khảo

Nancraysurrimarde


title: Dagebüll

text:
Dagebüll (tiếng Mooring Bắc Frisia: Doogebel; ) là một đô thị ở bờ biển bắc của Schleswig-Holstein. Đô thị này thuộc huyện Nordfriesland, Đức. Đô thị này có diện tích 36,22 km2, dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2005 là 939 người. Dagebüll ngày nay đã được lập năm 1978 thông qua việc sáp nhập các đô thị Fahretoft, Juliane-Marien-Koog và Waygaard. Dagebüll đã từng là một Hallig, các căn nhà cổ nhất đã được xây trên các ụ đất nhân tạo. Năm 1704, khu vực này đã có đê biển.
Nhà thờ tại đô thị này được xây năm 1731.

Người địa phương nổi bật
 Hans Mollenhauer Millies (1883–1957), nhạc công violin và nhà soạn nhạc.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Trang mạng chính thức
 Các cộng đồng ở Dagebüll

Xã và đô thị ở huyện Nordfriesland


title: Pachymelus androyanus

text:
Pachymelus androyanus là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Brooks & Pauly mô tả khoa học năm 2001.

Chú thích

Tham khảo

Pachymelus
Động vật được mô tả năm 2001


title: Nomia medogensis

text:
Nomia medogensis là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Wu mô tả khoa học năm 1988.

Chú thích

Tham khảo

Nomia
Động vật được mô tả năm 1988


title: Platocthispa lateritia

text:
Platocthispa lateritia là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Smith miêu tả khoa học năm 1885.

Chú thích

Tham khảo

Platocthispa


title: Levate

text:
Levate là một đô thị ở tỉnh Bergamo trong vùng Lombardia của nước Ý, có vị trí cách khoảng 40 km về phía đông bắc của Milano và khoảng 8 km về phía tây nam của Bergamo. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 3.388 người và diện tích là 5,3 km².

Levate giáp các đô thị: Comun Nuovo, Dalmine, Osio Sopra, Osio Sotto, Stezzano, Verdellino, Verdello.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Bergamo
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Böhen

text:
Böhen là một đô thị ở huyện Unterallgäu bang Bayern, Đức.

Tham khảo


title: Amietophrynus blanfordii

text:
Amietophrynus blanfordii là một loài cóc thuộc họ Bufonidae.
Loài này có ở Djibouti, Eritrea, Ethiopia, và Somalia.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là xavan khô, vùng cây bụi khô khu vực nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, đồng cỏ khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng đất thấp, đầm nước ngọt, vùng nhiều đá, và sa mạc nóng.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất nơi sống.

Tham khảo

 Largen, M., Balletto, E. & Lanza, B. 2004. Bufo blanfordii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

Liên kết ngoài

Amietophrynus
Động vật lưỡng cư Ethiopia
Động vật Djibouti


title: Cam Nam

text:
Cam Nam có thể là:

Châu tự trị dân tộc Tạng Cam Nam (tiếng Trung: 甘南藏族自治州; Hán-Việt: Cam Nam Hồi tộc Tự trị châu) - một châu tự trị tỉnh Cam Túc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa
Huyện Cam Nam (甘南县; Hán-Việt: Cam Nam huyện) - một huyện của địa cấp thị Tề Tề Cáp Nhĩ, Hắc Long Giang, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa


title: Södertälje

text:
Södertälje là một thành phố Thụy Điển. Thành phố là thủ phủ của đô thị Södertälje hạt Stockholm. Thành phố có diện tích km2, dân số là 60.300 người. Đây là thành phố lớn thứ 15 của Thụy Điển.
Sodertalje được chú ý với làn sóng người tị nạn lớn của Iraq. Sodertalje đã nhận nhiều người tị nạn Iraq hơn là Hoa Kỳ và Canada cộng lại. Sodertalje có những nhóm lớn nhất dân Assyria / Syriacs, nhiều hơn bất cư thành phố nào ở châu Âu, với hơn 22.000 Assyria sống Syriacs / năm Sodertalje (chiếm 35% dân số), và khoảng 80.000 người Assyria / Syriacs sinh sống tại hạt Stockholmy. Họ là những Kitô hữu đã đến thập niên 60 và 70. Họ ban đầu đến từ Thổ Nhĩ Kỳ, Syria và Liban. Thành phố này cách 30 km (18 dặm) về phía nam của Stockholm là các nơi có nhà máy sản xuất xe tải Scania AB.
Các kênh truyền hình quốc tếSuroyo và Suryoyo Sat có trụ sở tại Sodertalje.

Tham khảo

Thành phố của Thụy Điển


title: Aeolus steinheili

text:
Aeolus steinheili là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1881.

Chú thích

Tham khảo

biologie|2011|10|30}}

Aeolus


title: Psychomyia dadayensis

text:
Psychomyia dadayensis là một loài Trichoptera trong họ Psychomyiidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Chú thích

Tham khảo

Psychomyia


title: Asbecesta pectoralis

text:
Asbecesta pectoralis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1895.

Chú thích

Tham khảo

Asbecesta


title: 24344 Brianbarnett

text:
24344 Brianbarnett (tên chỉ định: 2000 AB99) là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi dự án Nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất Lincoln ở Socorro, New Mexico, ngày 5 tháng 1 năm 2000. Nó được đặt theo tên Brian Gray Barnett, an American high school student whose biochemistry team project won second place ở the 2008 Giải thưởng Khoa học và Kỹ thuật Intel.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 24001–25000

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thiên thể phát hiện năm 2000


title: Ptinus latefasciatus

text:
Ptinus latefasciatus là một loài bọ cánh cứng thuộc họ Ptinidae.

Chú thích

Tham khảo

Ptinus


title: Rhipidia crassirostris

text:
Rhipidia crassirostris là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Rhipidia
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Frông vùng cực

text:
Trong khí tượng học, frông vùng cực là ranh giới giữa quyển hoàn lưu vùng cực với quyển hoàn lưu Ferrel tại mỗi bán cầu. Từ ranh giới này có một gradient rõ nét về nhiệt độ diễn ra giữa hai khối khí này, mỗi khối có các liu liu nhiệt độ rất khác biệt.

Frông vùng cực phát sinh từ kết quả của không khí vùng cực lạnh gặp gỡ với không khí vùng nhiệt đới nóng. Nó là một frông tĩnh do các khối khí khong di chuyển ngược chiều nhau. Ngoài khơi vùng duyên hải Bắc Mỹ, đặc biệt trong mùa đông, tồn tại một gradient nhiệt độ rõ nét giữa các vùng đất bị tuyết che phủ với các vùng duyên hải chịu tác động của các hải lưu nóng.

Lý thuyết frông vùng cực cho rằng các xoáy thuận vĩ độ trung bình hình thành trên ranh giới giữa các khối khí nóng và lạnh. Trong mùa đông, frông vùng cực dịch chuyển về phía xích đạo, nơi các hệ thống áp cao có thể thống lĩnh nhiều hơn trong mùa hè.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Graphic: Polar front - precipitation produced in zones of uplift
 Polar Front Theory of Midlatitude Cyclone Development

Thời tiết vĩ độ trung bình
Động lực học khí quyển
Frông thời tiết


title: Frignicourt

text:
Frignicourt  là một xã thuộc tỉnh Marne trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 103 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Marne


title: Cá ngựa Tây Úc

text:
Cá ngựa Tây Úc, tên khoa học Hippocampus subelongatus, là một loài cá thuộc họ Syngnathidae. Nó là loài đặc hữu của Úc. Các môi trường sống tự nhiên của chúng là open seas and shallow seas.

Chú thích

Tham khảo
 Project Seahorse 2002. Hippocampus subelongatus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 4 tháng 8 năm 2007.

S
Động vật đặc hữu Úc
Cá Úc
Động vật được mô tả năm 1873


title: Muzzano

text:
Muzzano là một đô thị ở tỉnh Biella vùng Piedmont của nước Ý, có vị trí cách khoảng 60 km về phía đông bắc của of Torino và khoảng 7 km về phía tây nam của of Biella. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 673 người và diện tích là 5,9 km².

Muzzano giáp các đô thị: Camburzano, Graglia, Occhieppo Superiore, Sordevolo.

Quá trình thay đổi dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Biella
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: Đức Châu (định hướng)

text:
Đức Châu có thể là:

Xã cũ Đức Châu thuộc huyện Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh, Việt Nam; nay là một phần xã Tùng Châu.
Địa cấp thị Đức Châu thuộc tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc.


title: Conus ceruttii

text:
Conus ceruttii là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae, họ ốc cối.

Giống như tất cả các loài thuộc chi Conus, chúng là loài săn mồi và có nọc độc. Chúng có khả năng "đốt" con người, do vậy khi cầm chúng phải hết sức cẩn thận.

Phân bố

Miêu tả
Chiều dài tối đa của vỏ ốc được ghi nhận là 40.3 mm.

Môi trường sống
Độ sâu tối thiểu được ghi nhận là 10 m. Độ sâu tối đa được ghi nhận là 25 m.

Chú thích

Tham khảo

 The Conus Biodiversity website

Conus
Động vật được mô tả năm 1997


title: Bentinckia

text:
Bentinckia là một chi thực vật có hoa thuộc họ Arecaceae.
Chi này có các loài sau:
 Bentinckia condapanna
 Bentinckia nicobarica

Hình ảnh

Tham khảo

Bentinckia


title: 20282 Hedberg

text:
20282 Hedberg (1998 FT51) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 20 tháng 3 năm 1998 bởi Nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 20282 Hedberg

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1998


title: Phyllotreta praticola

text:
Phyllotreta praticola là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1887.

Chú thích

Tham khảo

Phyllotreta


title: Puebla (bướm đêm)

text:
Puebla (bướm đêm) là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae


title: Mantidactylus ulcerosus

text:
Mantidactylus ulcerosus là một loài ếch trong họ Mantellidae. Chúng là loài đặc hữu của Madagascar.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, sông, đầm nước, đầm nước ngọt, đầm nước ngọt có nước theo mùa, và các khu rừng trước đây bị suy thoái nặng nề. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Tham khảo

 Nussbaum, R. & Vences, M. 2004. Mantidactylus ulcerosus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Liên kết ngoài

Mantidactylus
Động vật lưỡng cư Madagascar
Động vật đặc hữu Madagascar


title: 1532

text:
Năm 1532 (số La Mã: MDXXXII) là một năm nhuận bắt đầu từ ngày thứ hai của lịch Julius.

Sự kiện
 13 tháng năm - Francisco Pizarro cập bờ vào bờ biển phía bắc của Peru
 16 tháng 5 - Sir Thomas More từ chức Lord Chancellor Anh.
 Ngày 25 tháng 6 - Suleiman I dẫn quân xâm lược Hungary, và đã thất bại.

Tham khảo

Năm 1532


title: Saurauia schultzeorum

text:
Saurauia schultzeorum là một loài thực vật thuộc họ Actinidiaceae. Nó là loài đặc hữu của Ecuador. Môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Nó bị đe dọa do mất môi trường sống.

Nguồn
 Montúfar, R. & Pitman, N. 2003. Saurauia schultzeorum. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 23 tháng 8 năm 2007.

Tham khảo

Flora of Ecuador
schultzeorum
Near threatened plants
Thực vật Ecuador


title: Trạch Ngụy

text:
Ngụy () là một nước của người Đinh Linh vào thời Ngũ Hồ thập lục quốc trong lịch sử Trung Quốc, tồn tại từ năm 388 đến 392. Người sáng lập ra đất nước là Địch Liêu, ông trước đó thường thay đổi trước việc là chư hầu của Hậu Yên, Tây Yên hoặc Đông Tấn, và vào năm 388, sau khi đề nghị hòa giải cuối cùng với Hậu Yên của ông bị Mộ Dung Thùy từ chối, ông đã tuyên bố lập ra đất nước của mình, lãnh thổ của đất nước này tương ứng với trung bộ và đông bộ của tỉnh Hà Nam hiện nay. Năm 392, nước Ngụy (khi đó đang dưới quyền cai trị của con trai Địch Liêu là Địch Chiêu) đã bị quân Hậu Yên tiêu diệt. Do có kích thước lãnh thổ tương đối nhỏ và thời gian tồn tại ngắn ngủi nên Ngụy thường không được các sử gia tình vào Thập lục quốc.

Những người cai trị Địch Ngụy sử dụng tước hiệu "Thiên vương", gần tương ứng với hoàng đế.

Quân chủ Đinh Linh, Địch Ngụy
Đinh Linh

Trạch Ngụy

Phả hệ

Xem thêm
 Đinh Linh
 Hậu Yên
 Người Hồ

Tham khảo

Cựu quốc gia trong lịch sử Trung Quốc
Lịch sử Hà Nam (Trung Quốc)
Ngũ Hồ thập lục quốc


title: Martín del Río

text:
Martín del Río là một đô thị trong tỉnh Teruel, Aragon, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 474 người.

Tham khảo

Đô thị ở Teruel


title: Podalyria calyptrata

text:
Podalyria calyptrata (tiếng địa phương Keurtjie hay Water blossom pea) là một loài trong họ Fabaceae. Loài này phân bố ở Western Cape, Nam Phi.

Hình ảnh

Ghi chú

Liên kết ngoài
Podalyria calyptrata at PlantZAfrica.com

Afromontane
Podalyria
Cây trang trí


title: Chò chỉ

text:
Chò chỉ (danh pháp khoa học: Parashorea chinensis) là một loài thực vật thuộc họ Dipterocarpaceae. Loài này có ở Trung Quốc và Việt Nam. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Thân cây chò chỉ là thân gỗ đứng, lá có gân hình mạng, mọc cách. Hoa thường mọc thành cụm.

Chú thích

Tham khảo

Parashorea
Thực vật Việt Nam
Thực vật Trung Quốc


title: Artogne

text:
Artogne là một đô thị trong tỉnh tỉnh Brescia thuộc vùng Lombardia, Ý. Đô thị này có diện tích 21 km², dân số 3135 người. Các đơn vị dân cư trực thuộc là: Các đô thị giáp ranh gồm:
Bovegno, Darfo Boario Terme, Gianico, Pezzaze, Pian Camuno, Pisogne, Rogno

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Brescia
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Tricholosporum violaceum

text:
Tricholosporum violaceum là một loài nấm trong họ Tricholomataceae. Found in Costa Rica, the species was described as new to science năm 1996.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Tricholosporum
Nấm Trung Mỹ


title: Saint-Bonnet-de-Valclérieux

text:
Saint-Bonnet-de-Valclérieux  là một xã thuộc tỉnh Drôme trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes ở đông nam nước Pháp. Xã Saint-Bonnet-de-Valclérieux nằm ở khu vực có độ cao 450 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintbonnetdevalclerieux


title: Điểm kỳ dị

text:
Điểm kỳ dị có thể chỉ đến một trong các khái niệm sau:
 Điểm kỳ dị toán học
 Điểm kỳ dị hấp dẫn


title: Bergisdorf

text:
Bergisdorf là một đô thị thuộc huyện Burgenland, bang Sachsen-Anhalt, Đức. Đô thị Bergisdorf có diện tích 6,63 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 412 người.

Tham khảo


title: Hổ Mã Lai

text:
Hổ Mã Lai (danh pháp khoa học: Panthera tigris jacksoni, đồng nghĩa: Panthera tigris malayensis; tiếng Mã Lai: Harimau Malaya), là một phân loài hổ chỉ được tìm thấy tại khu vực trung tâm và phía nam của bán đảo Mã Lai. Cho đến tận năm 2004 nó đã không được công nhận là một phân loài hổ theo đúng nghĩa mà nó đáng được công nhận. Phân loại mới chỉ có sau khi diễn ra cuộc nghiên cứu của Luo S-J và ctv. từ Phòng thí nghiệm Đa dạng bộ Gen, một phần của Viện Ung thư Quốc gia Hoa Kỳ. Hiện tại, người ta ước tính có khoảng 250 đến 340 cá thể hổ Mã Lai trưởng thành trong tự nhiên vào năm 2013, và có khả năng bao gồm ít hơn 200 con trưởng thành đang được nuôi nhốt và có xu hướng giảm, làm cho nó trở thành quần thể hổ lớn thứ ba, chỉ sau hổ Bengal và hổ Đông Dương. Tuy nhiên nó vẫn bị xếp vào nhóm loài cực kỳ nguy cấp trong Sách đỏ IUCN năm 2015. Về kích thước, trọng lượng và sức mạnh thì nó gần giống như hổ Đông Dương.

Phân loài
Khi hổ Mã Lai được công nhận như một phân loài trong gia đình nhà hổ thì tin tức này đã được đón chào nồng nhiệt tại Malaysia. Tuy nhiên, sau đó đã diễn ra tranh cãi về việc đặt tên khoa học cho nó. Các nhà nghiên cứu đề nghị tên gọi Panthera tigris jacksoni để ghi nhận công trình của Peter Jackson về các loài thú dạng mèo lớn.

Tuy nhiên, Hiệp hội Vườn thú và Bể cảnh Malaysia (MAZPA) cũng như chính quyền Malaysia đã phản đối điều này và cho rằng người ta cần phải tham khảo ý kiến của Malaysia về việc đặt tên cho biểu tượng quốc gia của họ. Malaysia cho rằng việc đặt tên phải phản ánh khu vực địa lý có phân loài hổ này là Malaysia. Vì thế, tại Malaysia, hổ Mã Lai được định danh khoa học là Panthera tigris malayensis. Vườn thú San Diego cũng sử dụng tên gọi khoa học này.

Tuy nhiên, một nghiên cứu di truyền được công bố vào năm 2018 đã hỗ trợ sáu dòng nhánh đơn ngành dựa trên phân tích trình tự toàn bộ bộ gen của 32 mẫu vật. Hổ Mã Lai dường như khác biệt với các mẫu hổ châu Á đại lục khác, do đó ủng hộ khái niệm sáu phân loài.

Trong tiếng Mã Lai, hổ được gọi là harimau, cũng được viết tắt là rimau. Nó còn được gọi là hổ Nam Đông Dương, để phân biệt với quần thể hổ ở phía bắc của Đông Dương khác biệt về mặt di truyền với quần thể này.

Đặc điểm

Không có sự khác biệt rõ ràng giữa hổ Mã Lai và đồng loại của nó đang sống ở bán đảo Đông Dương, khi các mẫu vật từ hai khu vực được so sánh chính xác hoặc trong khung xương. Không có mẫu vật được chỉ định.

Hổ Mã Lai dường như nhỏ hơn hổ Bengal. Từ các phép đo của 11 con đực và 8 con cái, chiều dài trung bình của con đực là 8 ft 6 in (259 cm) và của con cái là 7 ft 10 in (239 cm). Chiều dài cơ thể của 16 con hổ cái ở bang Terengganu dao động từ 70 đến 103 in (180 đến 260 cm) và trung bình 80,1 in (203 cm). Chiều cao của chúng dao động từ 23 đến 41 in (58 đến 104 cm) và trọng lượng cơ thể của chúng từ 52 đến 195 lb (24 đến 88 kg). Dữ liệu từ 21 con đực ở bang Terengganu cho thấy tổng chiều dài dao động từ 75 đến 112 in (190 đến 280 cm), với trung bình 94,2 in (239 cm). Chiều cao của chúng dao động từ 24 đến 45 in (61 đến 114 cm) và trọng lượng cơ thể của chúng từ 104 đến 284,7 lb (47,2 đến 129,1 kg).

Phân bố và môi trường sống
Sự phân chia địa lý giữa hổ Mã Lai và hổ Đông Dương là không rõ ràng vì quần thể hổ ở miền bắc Malaysia tiếp giáp với những khu vực sinh sống của hổ ở miền Nam Thái Lan. Ở Singapore, hổ đã bị tuyệt chủng cục bộ vào những năm 1950 và cá thể cuối cùng đã bị bắn hạ vào năm 1932.

Từ năm 1991 đến 2003, các dấu hiệu về sự hiện diện của hổ đã được báo cáo từ các thảm thực vật kế tiếp, các khu vực nông nghiệp bên ngoài rừng ở các bang Kelantan, Terengganu, Pahang và Johor, và nhiều môi trường sống ven sông bên ngoài các khu rừng ở Pahang, Perak, Kelantan, Terengganu và Johor. Hầu hết các con sông lớn chảy ra Biển Đông đều có một số bằng chứng về dấu vết của hổ, trong khi những con sông chảy vào Eo biển Malacca ở phía tây thì không.

Dấu hiệu về sự hiện diện của hổ đã không được báo cáo từ các bang Perlis, Penang, và Malacca, và các lãnh thổ liên bang của Kuala Lumpur và Putrajaya ở bờ biển phía tây. Tổng diện tích môi trường sống tiềm năng của hổ là 66.211 km2 (25.564 dặm vuông), bao gồm 37.674 km2 (14,546 dặm vuông) môi trường sống của hổ được xác nhận, 11.655 km2 (4.500 dặm vuông) của môi trường hổ theo mong đợi và 16.882 km2 (6.518 dặm vuông) môi trường sống có thể có hổ. Tất cả các khu vực được bảo vệ có kích thước lớn hơn 402 km2 (155 dặm vuông) đều có hổ.

Vào tháng 9 năm 2014, hai tổ chức bảo tồn đã thông báo rằng một cuộc khảo sát bẫy camera ở bảy địa điểm trong ba môi trường sống riêng biệt từ năm 2010 đến 2013 đã đưa ra ước tính về số lượng hổ Mã Lai còn sống là từ 250 đến 340 cá thể khỏe mạnh, với một vài cá thể bị cô lập. Theo báo cáo, sự suy giảm có nghĩa là loài hổ này có thể phải được chuyển sang mức độ "cực kỳ nguy cấp" trong Sách đỏ IUCN. Kể từ năm 2019, do nạn săn trộm và cạn kiệt con mồi, số lượng hổ trong Khu bảo tồn rừng Belum-Temengor đã giảm khoảng 60% trong khoảng thời gian khoảng 7-8 năm, từ khoảng 60 xuống còn 23.

Tập tính và sinh thái học
Hổ Mã Lai thường săn nai, mang, lợn rừng, lợn râu Borneo và sơn dương. Hổ Malaysia cũng săn gấu chó, voi con và tê giác con. Những nghi vấn về con mồi chính của chúng bao gồm bò tót trưởng thành và heo vòi chưa được làm rõ. Thỉnh thoảng, gia súc cũng được chúng nhắm làm mục tiêu; tuy nhiên, việc hổ săn đuổi và ăn thịt lợn rừng đã góp phần làm giảm số lượng của một loài động vật ăn tạp có thể trở thành một kẻ phá hoại nghiêm trọng đến các đồn điền và các vùng trồng trọt khác của con người. Các nghiên cứu chỉ ra rằng ở những khu vực mà các động vật săn mồi lớn (hổ và báo hoa mai) đã tuyệt chủng, lợn rừng có số lượng gấp 10 lần so với những khu vực vẫn còn sự hiện diện của hổ và báo.

Giống hổ Đông Dương, hổ Mã Lai ưa thích lối sống đơn độc trong rừng sâu nên rất khó phát hiện. Chúng xuất hiện với mật độ rất thấp, chỉ từ 1.1 - 1.98 con trong mỗi 100 km2 (390 dặm vuông) ở khu vực mà chúng sinh sống. Những thông tin về sở thích ăn uống, đo lường hình thái, thông số quần thể, cấu trúc xã hội, giao tiếp, kích thước phạm vi lãnh thổ, khả năng phân tán đều còn thiếu.

Mối đe dọa
Sự phân mảnh sinh cảnh do các dự án phát triển và nông nghiệp là một mối đe dọa nghiêm trọng. Từ năm 1988 đến 2012, một khu vực rộng khoảng 13.500 km2 (5.200 dặm vuông) đã bị mất ở bán đảo Mã Lai. Gần 64.800 km2 (25.000 dặm vuông) đã được chuyển đổi sang các đồn điền công nghiệp quy mô lớn, chủ yếu để sản xuất dầu cọ. Chỉ còn khoảng 8.300 km2 (3.200 dặm vuông) tạo thành môi trường sống chủ yếu dành cho hổ.

Săn trộm thương mại xảy ra ở các cấp độ khác nhau trong tất cả các tiểu bang phạm vi hổ. Ở Malaysia có một thị trường nội địa đáng kể trong những năm gần đây cho thịt hổ và thuốc sản xuất từ xương hổ.

Từ năm 2001 đến 2012, các bộ phận cơ thể của ít nhất 100 con hổ đã bị tịch thu ở Malaysia. Năm 2008, cảnh sát tìm thấy 19 con hổ con đông lạnh trong một sở thú. Năm 2012, da và xương của 22 con hổ đã bị thu giữ.

Nhu cầu về các bộ phận cơ thể hổ được sử dụng trong y học cổ truyền Trung Quốc rõ ràng cũng thu hút những kẻ săn trộm từ Việt Nam, Thái Lan và Campuchia. Từ năm 2014 đến 2019, các đơn vị chống săn trộm đã loại bỏ khoảng 1.400 bẫy từ các khu vực được bảo vệ.

Vào năm 2020, giữa đại dịch COVID-19, một con hổ Mã Lai trong Sở thú Bronx đã xét nghiệm dương tính với virus này.

Bảo tồn

Hổ được đưa vào Phụ lục I của CITES, nghiêm cấm thương mại quốc tế. Tất cả các quốc gia phạm vi hổ và các quốc gia có thị trường tiêu dùng cũng đã cấm giao dịch nội địa.

Liên minh Bảo tồn Hổ cho Malaysia (MYCAT) là "một liên minh của các tổ chức phi chính phủ bao gồm Hội Thiên nhiên Malaysia (MNS), Giao thông Đông Nam Á, Chương trình Bảo tồn Động vật hoang dã-Malaysia và WWF-Malaysia." Nó cũng bao gồm Cục Động vật hoang dã và vườn quốc gia.

Năm 2007, họ đã thực hiện một đường dây nóng để báo cáo các tội ác liên quan đến hổ, chẳng hạn như săn trộm. Để ngăn chặn nạn săn trộm, họ tổ chức "Cat Walks", một công dân tuần tra trong khu vực nguy hiểm. MYCAT có mục tiêu gia tăng quần thể hổ.

Trong điều kiện nuôi nhốt

Vườn thú Cincinnati là vườn thú đầu tiên ở Bắc Mỹ bắt đầu chương trình nuôi nhốt cho hổ Mã Lai với việc nhập một con đực và ba con cái từ châu Á trong khoảng thời gian từ 1990 đến 1992. Chương trình nhân giống là Tiger SSP vào năm 1998. Ngoài ra còn có một một vài con hổ Mã Lai ở các sở thú Johor, Negara Kuala Lumpur tại Malaysia và Taiping, Night Safari ở Singapore. Tính đến năm 2011, có 54 con hổ Mã Lai trong các sở thú Bắc Mỹ. 54 cá thể được đặt tại 25 tổ chức và chỉ có 11 người sáng lập. Do đó, kế hoạch duy trì mục tiêu đa dạng di truyền 90% trong thế kỷ tới là không thể trừ khi các nhà sáng lập khác được thêm vào.

Biểu tượng
Hổ Mã Lai là biểu tượng quốc gia của Malaysia. Nó xuất hiện trên quốc huy của Malaysia và cũng như trong biểu trưng của một loạt các tổ chức nhà nước của Malaysia, như của Maybank, Negara Malaysia, PROTON Holdings và Hiệp hội bóng đá Malaysia. Hổ cũng là biệt danh của đội tuyển bóng đá quốc gia Malaysia. Nó tượng trưng cho lòng dũng cảm và sức mạnh của người Mã Lai. Hổ Mã Lai cũng được người Mã Lai đặt cho nhiều loại tên hiệu, đáng chú ý có Pak Belang, nghĩa văn chương là "chú có sọc" hay "bác có sọc". Pak Belang được miêu tả nổi bật trong văn hóa dân gian Malaysia, trong vai trò của một trong số các kẻ thù của Sang Kancil (hươu chuột). Quốc huy Singapore cũng có hình con hổ bên cạnh con sư tử vì hổ là động vật mang tính địa phương hơn sư tử, hổ tượng trưng cho liên kết mang tính lịch sử với Malaysia.

Hình ảnh

Tham khảo

 Luo S.J, Kim J.H, Johnson W.E, Walt Jvd, Martenson J, và ctv. (2004) Phylogeography and Genetic Ancestry of Tigers (Panthera tigris). PLoS Biol 2(12): e442. Có trực tuyến

Xem thêm
 Hổ
 Hổ Đông Dương
 Hổ đấu với sư tử
 Hổ trong văn hóa đại chúng

Liên kết ngoài
 Miêu tả và bảo tồn hổ Mã Lai tại Quỹ cứu hộ Hổ

Hổ
Động vật có vú Thái Lan
Loài cực kỳ nguy cấp
Biểu tượng quốc gia Malaysia


title: Dyops

text:
Dyops là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Liên kết ngoài

Erebidae


title: Jaspidella jaspidea

text:
Jaspidella jaspidea là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Olividae, ốc ôliu.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Jaspidella


title: Kimhyongjik

text:
Kimhyongjik là một huyện của tỉnh Ryanggang tại Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên. Huyện được đặt theo tên theo Kim Hanh Tắc, phụ thân của Kim Nhật Thành. Trước đó, huyện có tên là Huch'ang và được đổi tên từ năm 1988. Vụ nổ Ryanggan năm 2004 dược tiến hành lại Yongjo-ri thuộc huyện.

Kimhyŏngjik nằm ở phía tây bắc của cao nguyên Kaema. Huyện giáp với Trung Quốc ở phía bắc qua sông Áp Lục. Dãy núi Huisaekbong và dãy núi Rangrim có một phần nằm trên địa bàn huyện. Đỉnh núi cao nhất là Huisaek-bong. Ngoài sông Áp Lục, huyện cũng có một số chi lưu của nó chảy qua. Khoảng 93% diện tích của huyện là đất rừng.

Lâm nghiệp là ngành kinh tế chính của huyện, các dòng sông chính được sử dụng để vận chuyển gỗ. Các tài nguyên trên địa bàn gồm quặng sắt, vàng, bạc, đồng, wolfram, than chì, niken. Các cây trồng trên địa bàn là ớt, ngô, đỗ, khoa tây, lúa gạo và lanh. Huyện cũng có nghề nuôi tằm. Tuyến đường sắt Thanh niên Manpo và một số tuyến đường bộ giúp kết nối huyện với các vùng khác.

Năm 2008, dân số toàn huyện Kimhyŏngjik là 57.729 người (27.336 nam và 30.393 nữ), trong đó, dân cư đô thị là 41.610 người (72,1%) còn dân cư nông thôn là 16.119 người (27,9%).

Xem thêm
Phân cấp hành chính Bắc Triều Tiên

Tham khảo

Ryanggang


title: Chein-Dessus

text:
Chein-Dessus là một xã thuộc tỉnh Haute-Garonne trong vùng Occitanie ở tây nam nước Pháp. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 480 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Haute-Garonne


title: Trương Hoành (định hướng)

text:
Trương Hoành có thể là:
 Trương Hoành, nhà thiên văn nổi tiếng của Trung Quốc vào thời Hán
 Trương Hoành, mưu sĩ thời Tam Quốc giúp họ Tôn dựng nghiệp ở Giang Đông.
 Trương Hoành, một vị tướng chỉ huy lộ quân cát cứ ở Tây Lương vào cuối thời Đông Hán, sau tham gia vào trận Đồng Quan chống lại Tào Tháo.
 Trương Hoành, một trong 108 vị anh hùng Lương Sơn Bạc, thuộc 36 Thiên Cang Tinh (thuộc sao Thiên Bình Tinh), ngoại hiệu Thuyền Đẩu Hỏa.


title: Intragna

text:
Intragna là một đô thị ở tỉnh Verbano-Cusio-Ossola trong vùng Piedmont, có cự ly khoảng 120 km về phía đông bắc của Torino và khoảng 8 km về phía đông bắc của Verbania. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 119 người và diện tích là 9,9 km².

Intragna giáp các đô thị: Aurano, Caprezzo, Miazzina, Premeno, Vignone.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Verbano-Cusio-Ossola
Thành phố và thị trấn ở Piemonte