title: Tiền tố nhị phân

text:
Trong tính toán, tiền tố nhị phân được dùng để định lượng những con số lớn mà ở đó dùng lũy thừa hai có ích hơn dùng lũy thừa 10 (như kích thước bộ nhớ máy tính). Mỗi tiền tố kế tiếp nhau hơn kém nhau 1024 lần (210) thay vì 1000 lần (103) như trong hệ tiền tố SI. Tiền tố nhị phân thường được viết và phát âm hệt như tiền tố SI, mặc dù điều này gây ra nhầm lẫn, do tiền tố SI từ xưa đến nay chính thức có nghĩa liên quan đến hệ thập phân.

Lịch sử
Những máy tính đầu tiên sử dụng một trong hai cách mô tả địa chỉ để nói về bộ nhớ hệ thống; hệ nhị phân (cơ số 2) hoặc hệ thập phân (cơ số 10). Máy IBM 701 (1952) sử dụng hệ nhị phân và có thể mô tả được 2048 "word", mỗi word có 36 bit. Máy IBM 702 (1953) sử dụng hệ thập phân và có thể mô tả 10.000 "word", mỗi word có 7 bit. Một trong những máy tính thành công nhất thời đó là IBM 1401, được giới thiệu vào năm 1959 và đến 1961 cứ 4 máy tính điện tử thì có 1 chiếc IBM 1401, sử dụng cách ghi địa chỉ theo hệ thập phân và có thể có 1400, 2000, 4000, 8000, 12.000 hoặc 16.000 ký tự (mỗi ký tự có 8 bit) trong bộ lưu trữ nhân. Khi nói đến "4k IBM 1401" có nghĩa là 4000 ký tự của bộ nhớ.

Đến giữa thập niên 1960 cách ghi địa chỉ theo hệ nhị phân đã là kiến trúc chuẩn trong thiết kế máy tính. Tài liệu hướng dẫn hệ thống máy tính thời đó xác định kích thước bộ nhớ với con số chính xác như 32.768, 65.536 hay 131.072 "word" lưu trữ. Có vài phương pháp được dùng để viết tắt các lượng số này. Một bài báo trong cuộc thảo luận nhỏ vào năm 1964 của Gene Amdahl nói về IBM System/360 đã dùng 1K với nghĩa là 1024. Kiểu cách này đã được dùng lại bởi những nhà buôn bán máy tính khác, Mô tả hệ thống của CDC 7600 (1968) dùng rất nhiều chữ K như 1024. Một kiểu dùng khác đó là cắt đi 3 số cuối và thêm chữ K vào. Giá trị chính xác 32.768, 65.536 và 131.072 trở thành 32K, 65K và 131K. Nếu 32.768 được làm tròn, nó sẽ thành 33K. Kiểu này đã được dùng trong khoảng từ năm 1965 đến 1975.

Việc sử dụng 1024 K thông dụng hơn kiểu K sau khi cắt cụt. Cả hai đều được dùng, có khi bởi cùng một công ty. Máy tính thời gian thực HP 21MX (1974) ký hiệu 196.608 là 196K và 1.048.576 là 1 M. Máy tính doanh nghiệp HP 3000 (1973) có thể có bộ nhớ 64K, 96K, hoặc 128K byte.

Thuật ngữ Kbit, Kbyte, Mbit và Mbyte bắt đầu được sử dụng như đơn vị nhị phân vào đầu thập niên 1970. Tờ quảng cáo cho máy tính IBM System/370 Model 158 (1972) đã có những dòng sau: "Dung lượng lưu trữ thực có bán từ 512K đến 2.048K byte tăng theo từng bậc 512K". Phần lớn dung lượng bộ nhớ được mô tả theo K. Megabyte được dùng để mô tả địa chỉ 22-bit của máy PDP-11/70 (1975) của hãng DEC và gigabyte để chỉ địa chỉ 30-bit của máy VAX11/780 (1977), cũng của DEC.

Vào giữa thập niên 1070 việc dùng K (hoặc Kbyte) để biểu diễn 1024 đã trở nên phổ biến và ít gặp hơn là M (hay MByte) được dùng như 1.048.576 word hay byte cho bộ nhớ (RAM). K và M cũng được dùng với nghĩa thập phân cho dung lượng đĩa. Việc sử dụng song song các tiền tố này cho cả hệ thập phân và nhị phân đã được định nghĩa trong những tiêu chuẩn và từ điển thời đó. ANSI/IEEE Std 1084-1986 vẫn còn dùng để tham khảo và đã định nghĩa kilo và mega. Thuật ngữ "dung lượng máy tính" có nghĩa là bộ nhớ hệ thống
"kilo (K). (1) Một tiền tố để chỉ 1000. (2) Trong các câu văn liên quan đến kích thước dung lượng máy tính, là một tiền tố để chỉ 210, hay 1024."
 "mega (M). (1) Một tiền tố để chỉ một triệu. (2) Trong các câu văn liên quan đến kích thước dung lượng máy tính, là một tiền tố chỉ 220, hay 1.048.576."

Vào thập niên 1980 các thuật ngữ kilobyte, megabyte và gigabyte trở nên phổ biến cùng với cách viết tắt KB, MB và GB và các thuật ngữ Kbyte, Mbyte và Gbyte. Tất cả đều được định nghĩa trong IEEE 100. Thuật ngữ Kbyte, Mbyte và Gbyte được tìm thấy trong các ấn bản thương mại và trong bài báo của IEEE (Kilobyte, Kbyte và KB là những đơn vị tương đương).

Ngành công nghiệp đã thích ứng với những định nghĩa kép này vì bộ nhớ hệ thống (RAM) luôn sử dụng nghĩa nhị phân trong khi dung lượng đĩa lại sử dụng nghĩa thập phân (tuy cũng có những ngoại lệ đặc biệt cho một số loại đĩa). Không có đơn vị SI cho dung lượng lưu trữ máy tính nhưng ý nghĩa thập phân của KB, MB và GB thường được chỉ bằng tiền tố SI.

Vào tháng 1 năm 1999, Ủy ban Kỹ thuật Điện Quốc tế giới thiệu các tiền tố kibi-, mebi-, gibi-, v.v., và các ký hiệu Ki, Mi, Gi, v.v., để chỉ các bội số nhị phân của số lượng và loại bỏ sự nhập nhằng này. Tên của tiêu chuẩn mới được lấy ra từ hai chữ cái đầu tiên của tiền tố SI gốc kèm theo là chữ bi, viết tắt cho "binary" (nhị phân). Chuẩn mới cũng làm rõ rằng, theo quan điểm của IEC, các tiền tố SI do đó sẽ chỉ được dùng với nghĩa cơ số 10 của nó và không bao giờ có nghĩa là cơ số 2.

Phiên bản thứ hai của tiêu chuẩn định nghĩa chúng chỉ đến exbi-, nhưng vào năm 2005, phiên bản thứ ba đã thêm vào các tiền tố zebi- và yobi-, do đó tất cả các tiền tố SI tiêu chuẩn đã có phần nhị phân tương ứng.

Vào 19 tháng 3 năm 2005 tiêu chuẩn IEEE IEEE 1541-2002 (Các Tiền tố cho Bội số Nhị phân) đã được nâng lên thành tiêu chuẩn sử dụng đầy đủ bởi Hiệp hội Tiêu chuẩn IEEE sau khoảng thời gian hai năm thử nghiệm.

Sự bối rối của người dùng

Vào thời kỳ đầu tiên của máy tính hầu như không có sự nhầm lẫn nào từ người dùng vì bản chất cẩn thận của người dùng nhưng lý do quan trọng hơn là các nhà sản xuất máy tính hồi đó xác định (trái với các quảng cáo) sản phẩm của họ bằng chữ số thập phân ở những chỗ thích hợp, ví dụ như vào năm 1968 IBM nói về System 360 "Model 91s có thể cung cấp lên đến 6.291.496 byte bộ nhớ chính." Những nhà sản xuất ổ cứng bắt đầu sử dụng MB, có nghĩa là 106 byte, để mô tả đặc tính sản phẩm của họ từ năm 1974. Đến năm 1977, trong phiên bản đầu tiên, Disk/Trend, một nhà tư vấn tiếp thị cho ngành công nghiệp ổ cứng hàng đầu khi đó đã chia ngành công nghiệp dựa theo số MB (nghĩa thập phân) dung lượng. Việc một hệ điều hành sử dụng MB với nghĩa nhị phân để hiển thị dung lượng ổ cứng có lẽ xuất hiện đầu tiên ở Macintosh Finder sau 1984. Trước đó, trên những hệ thống có dùng ổ cứng, dung lượng được hiển thị bằng các con số thập phân và không dùng tiền tố nào (như lệnh CHKDSK của MS/PC DOS). Sau đó, một ví dụ là Microsoft Windows 3.11 đã báo cáo dung lượng thực của ổ cứng 41.959.424 byte là 40 MB.

Những tiền tố nhị phân sử dụng ký hiệu SI

Ký hiệu một ký tự thì y hệt như tiền tố SI, trừ "K", được dùng qua lại với "k" (trong SI, "K" viết hoa có nghĩa là độ kelvin, và chỉ có "k" viết thường mới có nghĩa là 1.000).

Các tiền tố này thường được dùng trong ngữ cảnh nói về kích thước bộ nhớ hay tập tin. Tên và giá trị của tiền tố SI được định nghĩa trong tiêu chuẩn SI năm 1960, với giá trị là lũy thừa của 1000. Những từ điển tiêu chuẩn đã thực sự công nhận nghĩa nhị phân của những tiền tố này. Ví dụ như từ điển trực tuyến Oxford định nghĩa megabyte như sau: "Máy tính một đơn vị thông tin bằng với một triệu hoặc (chính xác) 1.048.576 byte."

BIPM (tổ chức duy trì SI) cấm tuyệt đối việc dùng như tiền tố nhị phân, và đề nghị sử dụng tiền tố IEC để thay thế (đơn vị tính toán không nằm trong SI).

Có người đề nghị "k" được dùng cho 1.000, và "K" cho 1.024, nhưng nó không thể mở rộng cho những tiền tố bậc cao hơn và chưa bao giờ được công nhận rộng rãi.

Mặc dù các tiền tố để chỉ các đơn vị thấp hơn một bit hay một byte theo lý thuyết có thể được dùng trong những lĩnh vực như mã hóa, nén dữ liệu, và mức độ truyền dữ liệu, chúng không được dùng trong thực tế.

Một cách không chính thức, những tiền tố thường đứng một mình. Do đó có ai đó sẽ nghe thấy "DRAM 256 "ký"" (256 kilobyte nhị phân), "ổ cứng 160 "mê"" (160 megabyte thập phân) hay "đường truyền Internet 2 "mê"" (2 megabit thập phân trên giây). Đơn vị nào đang được dùng, và cơ số của nó là nhị phân hay thập phân, tùy thuộc hoàn toàn vào ngữ cảnh sử dụng và không thể được xác định chỉ bằng đơn vị.

Tiền tố tiêu chuẩn IEC

Ví dụ: 300 GB ≅ 279.5 GiB.

Tỷ lệ xấp xỉ giữa tiền tố nhị phân và thập phân
Khi các đơn vị trong bảng đơn vị đi lên dần, phần trăm sai lệch giữa giá trị nhị phân và thập phân của tiền tố càng tăng, từ 2,4% (với tiền tố kilo) đến trên 20% (với tiền tố yotta). Điều này khiến cho sai số giữa hai giá trị trở nên quan trọng khi lưu trữ dữ liệu ngày càng lớn và công nghệ truyền dẫn được phát triển.

Sự chấp nhận
Đến năm 2007, quy ước đặt tên của IEC vẫn chưa được sử dụng rộng rãi, nhưng nó đang được phổ biến dần dần.

Nó được hỗ trợ mạnh mẽ bởi nhiều cơ quan tiêu chuẩn hóa và tổ chức kỹ thuật, như IEEE, CIPM, NIST, và SAE.
Những tiền tố nhị phân mới cũng đã được chấp nhận bởi tổ chức Tiêu chuẩn hóa Kỹ thuật Điện tử của Ủy ban châu Âu (CENELEC) như một tài liệu dung hòa HD 60027-2:2003-03.
Tài liệu này sẽ được chấp nhận như một tiêu chuẩn châu Âu.

Những tiền tố đang bắt đầu được sử dụng trong những bài báo kỹ thuật và phần mềm khi việc tránh nhập nhằng là quan trọng. Các phần mềm hiện đang dùng tiền tố tiêu chuẩn IEC (chung với tiền tố tiêu chuẩn SI) bao gồm Linux kernel, GNU Core Utilities, Launchpad, GParted, ifconfig, Deluge (chương trình BitTorrent), và BitTornado. Những chương trình khác như fdisk và apt-get sử dụng tiền tố SI với ý nghĩa thập phân.

Việc sử dụng
Cụm từ "đơn vị thập phân" sẽ được dùng để chỉ "định danh SI được hiểu với nghĩa tiêu chuẩn, thập phân, lũy thừa của 1000" và "đơn vị nhị phân" sẽ có nghĩa "định danh SI được hiểu với nghĩa nhị phân, lũy thừa của 1024." B sẽ được dùng làm ký hiệu cho byte theo tiêu chuẩn công nghiệp máy tính (IEEE 1541 và IEC 60027; B cũng được dùng làm ký hiệu cho bel, một đơn vị không phải của SI phổ biến để đo số truyền).

Có những đơn vị luôn luôn được hiểu là số thập phân ngay cả khi nói đến máy tính. Ví dụ như, hertz (Hz), được dùng để đo tốc độ xung đồng hồ của những linh kiện điện tử, và bit/s, dùng để đo tốc độ truyền bit. Do đó bộ vi xử lý 1 GHz sẽ thực hiện 1.000.000.000 xung đồng hồ trong một giây, nhạc MP3 128 kbit/s tốn 128.000 bit (16 kB, 15.625 KiB) một giây, và kết nối Internet tốc độ 1 Mbit/s có thể truyền 1.000.000 bit (125 kB, tương đương 122 KiB) một giây, giả thiết 1 byte bằng 8 bit, và không có trễ.

Cách phát âm
Trong tiếng Anh và tương tự đối với tiếng Việt, cách phát âm được đề nghị là âm đầu của tiền tố nhị phân phát âm giống như âm đầu của tiền tố SI tương ứng, và âm sao phát âm như "bi". Ví dụ như: KiB, viết là Kibibyte, đọc là "ki bi bai (tờ)".

Bộ nhớ máy tính

Việc đo lường phần lớn các loại bộ nhớ điện tử như RAM, ROM và Flash (ổ flash dung lượng lớn như đĩa cứng đôi khi là ngoại lệ) thường ở đơn vị nhị phân, vì chúng được tạo ra ở dung lượng theo lũy thừa hai. Đây là cấu hình tự nhiên nhất cho bộ nhớ, vì khi đó tất cả các tổ hợp của các đường địa chỉ sẽ tương ứng với một địa chỉ hữu hiệu, cho phép tập hợp dễ dàng vào một khối bộ nhớ liên tục lớn hơn.

Tổ chức Công nghệ Liên bang Thống nhất JEDEC, một cơ quan tiêu chuẩn hóa kỹ thuật bán dẫn của Liên minh Công nghiệp Điện tử (Electronic Industries Alliance - EIA) trong Tiêu chuẩn 100B.01[6] định nghĩa K, M và G theo nghĩa nhị phân là tiền tố cho những đơn vị của bộ nhớ bán dẫn, ghi chú rằng những định nghĩa này "chỉ được kèm theo để phản ánh thực tế sử dụng thông thường" và còn chú ý rằng 'IEEE/ASTM SI 10-1997 có nói "Việc sử dụng như thế này thường dẫn tới sự nhầm lẫn và không được tán thành."'. Tất cả những tiêu chuẩn xuất bản bởi JEDEC vẫn đang sử dụng cách dùng thông thường, gồm cả những đề xuất đóng gói chip nhớ cho người dùng cuối.

Nhiều lĩnh vực trong lập trình máy tính đề cập tới bộ nhớ với ý nghĩa lũy thừa hai một cách tự nhiên. Ví dụ như, một con trỏ có thể tham chiếu đến nhiều nhất là 65.536 đơn vị (byte, word, hoặc đối tượng khác), hay một hệ điều hành có thể chiếu tương ứng bộ nhớ với nghĩa là từng trang độ lớn 4.096-byte, trong trường hợp đó chính xác 8.192 trang có thể định vị được 33.554.432 byte bộ nhớ phần cứng. Sẽ thuận tiện hơn khi diễn đạt các con số này một cách không chính thức lần lượt là 64K đơn vị, hay 8K trang có độ lớn 4Kbyte (KiB), mỗi trang tương ứng với 32 MByte (MiB) bộ nhớ. Một lập trình viên có thể dễ dàng tính nhẩm rằng "8K × 4K là 32 meg" và sẽ có giá trị chính xác, với ngữ cảnh lũy thừa hai này. Sự thuận tiện này có lẽ là một trong những nguồn gốc của việc mượn "kilo" và "mega" từ hệ SI để viết tắt cho 1.024 và 1.048.576, như một tiếng lóng đặc biệt trong một nhánh của ngành công nghiệp.

Hầu như tất cả chương trình dành cho người dùng máy tính (và nhiều chương trình lập trình cấp cao) không có xu hướng và cũng không cần phải nói rõ về lũy thừa của hai. Sự lẫn lộn của người dùng giữa lũy thừa của 1000 và lũy thừa của 1024 có thể suy ra phần lớn từ vài ứng dụng và hệ điều hành ban đầu được viết bởi lập trình viên và cũng dành cho lập trình viên, những chương trình đó do đó đã báo cáo số lượng như kích thước tập tin theo cách quen thuộc (đối với lập trình viên) là lũy thừa của 1024 trong khi sử dụng tên viết tắt SI (lũy thừa của 1000). Nếu không có những báo cáo này, phần lớn người dùng sẽ không bị đặt vào nghĩa lũy thừa của 1024, vì bộ nhớ thực mà người dùng sử dụng sau khi vài bù trừ chi phí hiếm khi là lũy thừa của 2. Hành vi được kế thừa của hệ điều hành khi báo cáo kích thước theo lũy thừa của 1024 vẫn tiếp tục đến ngày nay (năm 2007) ngay cả ở nhiều hệ điều hành có giao diện đồ họa nhắm chủ yếu đến người dùng không phải lập trình viên.

Ổ cứng

Những nhà sản xuất ổ cứng dùng đơn vị thập phân để chỉ dung lượng. Việc sử dụng như thế có truyền thống từ lâu, trước cả khi hệ thống SI của các tiền tố thập phân được công nhận vào năm 1960:
 Ổ cứng đầu tiên là IBM 350 (thập niên 1950) có 5.000.000 ký tự 6 bit được tổ chức trong 100 vùng (sector) ký tự (nghĩa là khối - block). Điều này xảy ra trước khi có hệ thống SI.
 Vào thập niên 1960 một cách mặc định tất cả ổ đĩa sử dụng định dạng chiều dài khối biến đổi của IBM (gọi là Count Key Data hay "CKD"). Bất kỳ kích thước khối nào cũng có thể xác định dựa trên chiều dài rãnh (track) lớn nhất. Các khối ("thanh ghi" trong thuật ngữ của IBM) 88, 96, 880 và 960 thường được dùng vì chúng liên quan tới kích thước khối không đổi của các thẻ có lỗ. Dung lượng đĩa thường được chỉ theo các khối thanh ghi rãnh đầy đủ, ví dụ như một gói 3336 đĩa 100 Megabyte chỉ đạt được dung lượng với một kích thước khối rãnh 13.030 byte.
 CKD vẫn còn dùng đến thập niên 1990 và có lẽ còn đến ngày nay. Vào thập niên 1970 và 1980 phần lớn ổ đĩa được xác định bằng số rãnh chưa định dạng (dung lượng chưa định dạng) với kích thước khối cụ thể và dung lượng đã được định dạng là một hàm của thiết kế bộ điều khiển. Ví dụ như, ST412 của IBM PC/XT có dung lượng chưa định dạng là 12,75 MB (không phải MiB) và được định dạng với bộ điều khiển Xebec và 512 khối và được quảng cáo là ổ cứng 10,0 MB (không phải MiB). Những bộ điều khiển khác hỗ trợ những kích thước khối khác dẫn đến dung lượng sau khi định dạng khác nhau.
 Sự xuất hiện của giao tiếp thông minh (SCSI và IDE) vào đầu thập niên 1990 đã thống nhất việc quyết định kích thước một khối và mặc định chọn 512 byte, không có lý do gì khác ngoài việc IBM đã chọn nó khi họ lấy bộ điều khiển Xebec dành cho PC/XT. Dung lượng tiếp tục được xác định bởi các nhà sản xuất ổ cứng với định nghĩa tiền tố SI.
Bất kể thực tế từ trước đến nay của các nhà sản xuất ổ cứng là luôn xác định dung lượng với quy ước tiền tố SI, giao diện đồ họa của một vài hệ thống hay hệ điều hành vẫn báo cáo dung lượng ổ cứng là một số nhị phân dẫn đến sự lẫn lộn. Vào tháng 1 năm 2007, phần lớn, nhưng không phải tất cả, các nhà sản xuất ổ cứng tiếp tục dùng tiền tố thập phân để xác định dung lượng.

Ổ đĩa flash
Ổ đĩa Flash dùng USB và thẻ nhớ dựa trên Flash như CompactFlash và Secure Digital được xếp vào loại bội số "lũy thừa của hai" của megabyte thập phân; ví dụ, một thẻ "256 MB" sẽ chứa 256 triệu byte. Mặc dù các thiết bị ít ra thường có dung lượng byte mong đợi, mỗi nhà sản xuất cũng định vị những phần khác nhau của dung lượng cơ bản của thiết bị cho những thứ như wear levelling (một kỹ thuật để kéo dài tuổi thọ thẻ nhớ).

Đĩa mềm
Việc sử dụng một cách nhập nhằng các tiền tố thập phân có thể bắt đầu từ đĩa mềm khi nhà sản xuất truyền thông và ổ đĩa chỉ dung lượng chưa định dạng trong khi các hệ thống khác nhau đưa ra những dung lượng đã định dạng khác nhau như là kết quả của các thiết kế bộ điều khiển khác nhau. Dường như một vài nhà sản xuất hệ thống và phân phối hệ điều hành bắt đầu báo cáo theo cách mà hiện giờ chúng ta biết là Ki byte. Một hệ thống lai rất nhập nhằng đã được phát triển với đĩa mềm 3½" mật độ cao hai mặt, ở đó một "megabyte" có nghuax là 1000 lần của "kilobyte" 1024 byte. Do đó, vào năm 2005, những nhà sản xuất đã thống nhất sử dụng sử định dang "đĩa 1,44 MB" cho một sản phẩm không chứa 1,44×220 byte cũng không phải 1,44×106 byte, mà là 1,44×1000×1024 byte (xấp xỉ với 1.406 MiB, hay 1.475 MB).

CD và DVD
Dung lượng đĩa CD luôn được cho dưới dạng đơn vị nhị phân. Một đĩa CD "700 MB" (hay "80 phút") có dung lượng danh nghĩa vào khoảng 700 MiB (xấp xỉ 730MB). Nhưng dung lượng của DVD lại được cho ở dạng thập phân. Một DVD "4.7 GB" có dung lượng danh nghĩa là khoảng 4,38 GiB.

Bus
Băng thông Bus được cho ở đơn vị thập phân. Điều này không phải do dung lượng ổ cứng sử dụng thập phân, cũng không phải do độ truyền bit, mà là do tốc độ xung đồng hồ. Ví dụ, bộ nhớ "PC3200" chạy trên bus ống kép 200 MHz, truyền 8 byte một chu kỳ, và do đó có băng thông 200.000.000×2×8 = 3.200.000.000 byte/s.

Tranh cãi pháp lý

Có hai vụ kiện nổi bật chống lại những nhà sản xuất thiết bị lưu trữ số. Một trường hợp liên quan đến bộ nhớ flash và trường hợp kia lien quan đến ổ đĩa cứng. Cả hai được hòa giải với các nhà sản xuất đồng ý làm rõ dung lượng lưu trữ các sản phẩm của họ trên bao bì người dùng.

Vào 20 tháng 2 năm 2004, Willem Vroegh đã sắp đặt một vụ kiện chống lại Lexar Media, Dane–Elec Memory, Fuji Photo Film Hoa Kỳ, Eastman Kodak Company, Kingston Technology Company, Inc., Memorex Products, Inc.; PNY Technologies Inc., SanDisk Corporation, Verbatim Corporation, and Viking InterWorks cho rằng sự mô tả về dung lượng các thẻ nhớ flash của họ là sai và gây nhầm lẫn.

Vroegh chỉ ra rằng một Thiết bị Bộ nhớ Flash 256MB chỉ có 244MB bộ nhớ tiếp cận được. "Nguyên đơn cho rằng bị đơn đã tiếp thị dung lượng bộ nhớ của các sản phẩm của họ bằng cách giả sử rằng một megabyte bằng với một triệu byte và một gigabyte bằng với một tỷ byte." Nguyên đơn muốn sử dụng giá trị 220 cho một megabyte và 230 cho một gigabyte. Nguyên đơn biết rằng tiêu chuẩn IEC định nghĩa một MB là một triệu byte nhưng đã nói rằng ngành công nghiệp bỏ qua phần lớn các tiêu chuẩn của IEC. Third Amended Complaint.pdf

Những nhà sản xuất đồng ý làm rõ dung lượng thẻ nhớ flash trên bao bì và trên trang web. Người mua hàng có thể đăng ký "giảm giá mười phần trăm sản phẩm bán ra trực tuyến trong tương lai từ Cửa hàng Trực tuyến về Thiết bị Nhớ Flash của Bị đơn."  Công ty luật Gutride Safier, LLP và Milberg Weiss nhận được 2,4 triệu đô la Mỹ.

Vào ngày 7 tháng 7 năm 2005, một sự kiện mang tên Orin Safier chống lại Western Digital Corporation, và các bạn hữu, đã được sắp đặt tại Tòa án Tối cao của Thành phố và hạt San Francisco, số vụ án CGC-05-442812. Vụ này sau đó chuỷen tới Quận Bắc của California, số vụ án 05-03353 BZ.

Mặc dù Western Digital khăng khăng rằng việc họ sử dụng đơn vị là đồng nhất với "tiêu chuẩn công nghiệp đúng đắn không thể phủ nhận trong đo lường và mô tả dung lượng lưu trữ", và rằng họ "không thể được kỳ vọng sẽ cải cách ngành công nghiệp phần mềm", họ đã đồng ý dàn xếp   vào tháng 3 năm 2006 với 14 tháng 6 năm 2006 là ngày chuẩn bị được phê chuẩn cuối cùng (Final Approval hearing date).

Western Digital đã đề nghị đền bù cho khách hàng được tải về miễn phí phần mềm phục hồi và sao lưu trị giá 30 đô la Mỹ. Họ cũng trả $500.000 lệ phí và chi phí cho các luật sư Adam Gutride và Seth Safier ở San Francisco, những người đã sắp xếp vụ kiện.

Western Digital đã ghi chú ở dưới bản hòa giải. "Rõ ràng, bị đơn tin rằng anh ta có thể kiện một công ty trứng vì gian lận khi ghi nhãn hộp 12 trứng là "một tá", vì vài thợ bán bánh sẽ xem một "tá" bao gồm đến 13 cái."

Những nhà sản xuất bộ nhớ flash và ổ cứng giờ đây đã có sự nhân nhượng về quyền lợi trong gói hàng và trang web của họ bằng việc làm rõ dung lượng được định dạng của bộ nhớ flash  hoặc định nghĩa 1MB là 1 triệu byte và 1GB là 1 tỷ byte.

Cũng vậy, Class Action Fairness Act năm 2005 yêu cầu nghiên cứu cẩn thận hơn nữa những sự hòa giải bằng phiếu giảm giá. Một trong những công ty luật bị đơn trong vụ Vroegh, Milberg Weiss & Bershad, đã bị buộc tội gian lận trong những vụ án lớn (class action) không liên quan.

Xem thêm
 Integral data type
 Bit
 Nibble
 Byte
 Octet
 IEC 60027-2
 IEEE 1541
 SI prefix

Tham khảo

Đọc thêm
  — An introduction to binary prefixes

  — a 1996–1999 paper on bits, bytes, prefixes and symbols

  — Another description of binary prefixes
  — White-paper on the controversy over drive capacities

Liên kết ngoài
 Tool to convert to/from the binary and standard units (up to yobibytes)
 A summary of the organizations, software, and so on that have implemented the new binary prefixes
 A plea for sanity
 KiloBytes vs. kilobits vs. Kibibytes (Binary prefixes)
 Decimal-to-Binary Prefixes and Binary-to-Decimal Prefixes Converter
 JavaScript SI/Binary Prefix Converter

Đo lường
Quy ước đặt tên

Đơn vị thông tin
Hệ đếm


title: Limonia kashmirica

text:
Limonia kashmirica là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc và miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Limonia (Limoniidae)
Limoniidae ở vùng Palearctic
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Sindo (Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên)

text:
Sindo (Hán Việt: Tân Đảo) là một huyện của tỉnh Pyongan Bắc tại Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên. Hầu hết diện tích của huyện là Pidansom, một đảo (hay cù lao) nằm ở cửa sông Áp Lục. Sindo trở thành một huyện riêng biệt từ năm 1991; trước đó, nó là một phần của Ryongchon, mặc dù trong năm 1967 nó cũng có một thời gian ngắn là một huyện độc lập.

Nằm ở góc tây bắc của Triều Tiên, Sindo giáp với Trung Quốc ở phía bắc và tây, giáp với Hoàng Hải ở phía nam; ở phía đông, qua một eo biển hẹp là huyện Ryongchon. Phần lớn diện tích của huyện là đất cải tạo. Có một số hòn đảo gần bờ, mặc dù quần đảo Sindo đã được hợp thành một vùng đất liền mạch duy nhất. Hòn đảo Pidansom là điểm cực tây của Triều Tiên; đảo được hình thành theo một kế hoạch cải tạo vào năm 1958 từ một vài hòn đảo nhỏ hơn. Các đảo khác trên địa bàn huyện là Ssarisom, Kanunsom (가는섬), và Munbakto. Có một số đồng bằng phù sa và các bãi sậy rộng lớn.

Sậy là cây trồng chính, song ngư nghiệp và trồng trọt cũng đóng vai trò quan trọng. Sậy được trồng trong huyện được chở đến các nhà máy dệt tại Sinuiju. Hàu được thu lượm với số lượng lớn, ngoài ra, còn có một số nguồn lợi thủy sản khác.

Không có đường sắt tại Sindo, còn đường bộ thì rất nhỏ. Tuy nhiên, có một tuyến xe buýt nối trung tâm Sindo đến cảng Pidan, với các chuyến tàu nối huyện đến Sinuiju và Yongampo. Năm 2008, dân số toàn huyện Sakju là 11.810 người (5.489 nam và 6.321 nữ), trong đó, dân cư đô thị là 8.713 người (73,8%) còn dân cư nông thôn là 3.097 người (26,2%).

Xem thêm
Phân cấp hành chính Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên

Tham khảo

Pyongan Bắc


title: Hydrodessus nanayensis

text:
Hydrodessus nanayensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Spangler miêu tả khoa học năm 1966.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Hydrodessus


title: Buprestis

text:
Buprestis là một chi bọ cánh cứng trong họ Buprestidae. Tính đến 2011, có 78 loài phân bố hầu khắp vùng sinh thái trên thế giới trừ Nam Cực và một số vùng ở châu Phi.

Danh sách loài:

 Buprestis adjecta (LeConte, 1854)
 Buprestis aetnensis Baviera & Sparacio, 2002
 Buprestis alemanica (Heer, 1879)
 Buprestis apicipennis Reitter, 1898
 Buprestis apricans Herbst, 1801
 Buprestis atlas Szallies, 1994
 Buprestis auratostriata (Haupt, 1950)
 Buprestis aurora Bellamy, 2011
 Buprestis aurulenta Linnaeus, 1767
 Buprestis bergevini Théry, 1911
 Buprestis bertheloti Laporte & Gory, 1837
 Buprestis bilyi Novak & Kubá, 1993
 Buprestis biplagiata Waterhouse, 1882
 Buprestis carabuho Westcott, 1998
 Buprestis catoxantha Gory, 1840
 Buprestis concinna (Heer, 1879)
 Buprestis confluenta Say, 1823
 Buprestis connexa Horn, 1875
 Buprestis consularis Gory, 1841
 Buprestis costipennis (Fairmaire, 1891)
 Buprestis cubensis Fisher, 1925
 Buprestis cupressi Germar, 1817
 Buprestis cuprostriata (Weidlich, 1987)
 Buprestis dalmatina Mannerheim, 1837
 Buprestis decemspilota Hope, 1831
 Buprestis decipiens Fisher, 1925
 Buprestis decora Fabricius, 1775
 Buprestis deleta (Heer, 1847)
 Buprestis douei Lucas, 1846
 Buprestis dumonti (Théry, 1942)
 Buprestis esakii Kurosawa, 1954
 Buprestis fairmairei Théry, 1911
 Buprestis fasciata Fabricius, 1787
 Buprestis flavoangulata (Fairmaire, 1856)
 Buprestis florissantensis Wickham, 1914
 Buprestis fremontiae Burke, 1924
 Buprestis gibbsii (LeConte, 1857)
 Buprestis gracilis (Heer, 1847)
 Buprestis griseomicans (Haupt, 1950)
 Buprestis guttatipennis Abeille de Perrin, 1900
 Buprestis haardti Théry, 1934
 Buprestis haemorrhoidalis Herbst, 1780
 Buprestis hauboldi (Weidlich, 1987)
 Buprestis hauseri Obenberger, 1928
 Buprestis heydeni (Heer, 1847)
 Buprestis hilaris Klug, 1829
 Buprestis hispaniolae Fisher, 1940
 Buprestis humeralis Klug, 1829
 Buprestis intricata Casey, 1909
 Buprestis kashimirensis Beeson, 1919
 Buprestis kruegeri (Hoscheck, 1929)
 Buprestis kudiensis Cockerell, 1926
 Buprestis laeviventris (LeConte, 1857)
 Buprestis langii Mannerheim, 1843
 Buprestis lebisi Descarpentries, 1956
 Buprestis lineata Fabricius, 1781
 Buprestis lyrata Casey, 1909
 Buprestis maculativentris Say, 1825
 Buprestis maculipennis Gory, 1841
 Buprestis magica Laporte & Gory, 1837
 Buprestis margineaurata Weidlich, 1987
 Buprestis maura Olivier, 1790
 Buprestis megistrache Cockerell, 1926
 Buprestis metallescens Abeille de Perrin, 1891
 Buprestis meyeri Heyden, 1858
 Buprestis mirabilis Kurosawa, 1969
 Buprestis novemmaculata Linnaeus, 1767
 Buprestis nutalli Kirby, 1837
 Buprestis octoguttata Linnaeus, 1758
 Buprestis panamensis Théry, 1923
 Buprestis parmaculativentris Knull, 1958
 Buprestis picta Waterhouse, 1882
 Buprestis piliventris Waterhouse, 1882
 Buprestis pongraczi Weidlich, 1987
 Buprestis pristina (Heyden, 1862)
 Buprestis prospera Casey, 1909
 Buprestis redempta (Heyden, 1859)
 Buprestis rufipes Olivier, 1790
 Buprestis rustica Linnaeus, 1758
 Buprestis rusticana (Heer, 1847)
 Buprestis salisburyensis Herbst, 1801
 Buprestis salomonii (Thomson, 1878)
 Buprestis samanthae (Hattori & Tanaka, 2007)
 Buprestis sanguinea Fabricius, 1798
 Buprestis saxigena Scudder, 1879
 Buprestis scudderi Wickham, 1914
 Buprestis senecta Heyden, 1858
 Buprestis seorsus (Haupt, 1950)
 Buprestis sepulta Scudder, 1879
 Buprestis seyfriedi (Heer, 1847)
 Buprestis splendens Fabricius, 1775
 Buprestis sterbai Obenberger, 1943
 Buprestis striata Fabricius, 1775
 Buprestis strigosa Gebler, 1830
 Buprestis subornata (LeConte, 1860)
 Buprestis sulcicollis (LeConte, 1860)
 Buprestis tertiaria Scudder, 1879
 Buprestis tincta (Heer, 1862)
 Buprestis tradita Heyden, 1859
 Buprestis transversepicta Kerremans, 1897
 Buprestis ventralis Waterhouse, 1882
 Buprestis viridistriatus (Haupt, 1950)
 Buprestis viridisuturalis Nicolay & Weiss, 1918
 Buprestis zayasi Fisher, 1953

Chú thích

Liên kết ngoài

Buprestini


title: Chimarra longpela

text:
Chimarra longpela là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Chimarra


title: Nam Hòa (định hướng)

text:
Nam Hòa có thể là một trong số các địa danh sau:

Việt Nam
 Phường Nam Hòa, thị xã Quảng Yên, tỉnh Quảng Ninh
 Xã Nam Hòa, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên
 Quận cũ Nam Hòa thuộc tỉnh Thừa Thiên dưới thời Việt Nam Cộng hòa; nay tương ứng với địa bàn các huyện A Lưới, Nam Đông, một phần các thị xã Hương Thủy, Hương Trà và một phần các huyện Phong Điền, Phú Lộc thuộc tỉnh Thừa Thiên Huế.

Trung Quốc
 Quận Nam Hòa, thành phố Hình Đài, tỉnh Hà Bắc.


title: Anzola d'Ossola

text:
Anzola d'Ossola là một đô thị ở tỉnh Verbano-Cusio-Ossola trong vùng Piedmont, có cự ly khoảng 110 km về phía đông bắc của Torino và khoảng 15 km về phía tây bắc của Verbania. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 449 người và diện tích là 13,8 km².

Anzola d'Ossola giáp các đô thị: Massiola, Ornavasso, Pieve Vergonte, Premosello-Chiovenda, Valstrona.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune.anzoladossola.vb.it/

Đô thị tỉnh Verbano-Cusio-Ossola
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: Come as You Are

text:
"Come as You Are" là bài hát của ban nhạc rock Mỹ Nirvana. Đây là bài hát thứ 3 và đĩa đơn thứ hai của album năm 1991, Nevermind. Đây cũng là đĩa đơn thành công thứ hai của album, chỉ sau bài "Smells Like Teen Spirit". Cả hai bài này đã làm Nirvana và nhạc grunge thành ban nhạc và dòng nhạc chủ đạo lúc đó.

Ý nghĩa
"Come as You Are" là một trong những bài hát lạc quan hơn cả của Nirvana. Những bài khác của ban nhạc thường rất u tối, lời hát thì lạnh lùng, "Come as You Are" đã đón tiếp người nghe "như một người bạn". Bài hát là sự tán thành, mời chào người nghe như đúng với cái tên của nó "Hãy đến như là chính bạn". Tuy nhiên, bài hát cũng mang theo nó là một không khí nghi ngờ khi gặp lại một người bạn cũ, với những dòng sau "And I swear that I don't have a gun" (Và tôi thề là tôi không có súng) mà Cobain đã nhắc đi nhắc lại nhiều lần. Dù vậy thì người thủ lĩnh Kurt Cobain của ban nhạc cũng đã chết bởi một phát súng vào đầu sau khi dùng ma tuý quá liều vào năm 1994 và có quá nhiều sự chú ý tới những lời hát này. Có nhiều quả quyết tương tự như vậy trong các bài hát khác ở album Nevermind cũng đề cập đến sung. Tuy nhiên, album đã được thu âm 3 năm trước khi Cobain chết.

Lời bài hát "soak... soaked in bleach" (cùng với album đầu tay của họ, Bleach) nói về một chiến dịch ở Seattle vào đầu thập kỷ 90. Chiến dịch này về những người sử dụng ma túy theo cách tiêm vào tĩnh mạch, tới những thành phố đang kêu gọi làm sạch những kim tiêm để giảm rủi ro của thảm họa căn bệnh mắc phải. Ban nhạc được biết đến rộng rãi vì sự liên hệ của họ với ma túy, vì Cobain là một người dùng ma túy với liều lượng cao.

Cuộc tranh chấp với Killing Joke
Khi album Nevermind được phát hành, các thành viên của ban nhạc Killing Joke đã khẳng định đoạn nhạc chính của "Come as You Are" giống đoạn nhạc trong đĩa đơn của họ "Eighties". Tuy nhiên, ban nhạc đã không đưa ra được lý lẽ pháp lý việc không xâm phạm luật bản quyền mà theo Rolling Stone là "lý do cá nhân và tài chính". Trong cuộc phỏng vấn với tạp chí Pháp "Hard Rock Magazine", Jaz Coleman nói rằng anh đã không theo kiện bởi vì các thành viên của Nirvana đã thú nhận công khai với anh rằng họ thật sự đã ăn cắp phần nhạc đó, những gì anh ta nói là tất cả những điều anh muốn nghe.

Dường như ban nhạc đã không bực tức vì điều này; tay trống cũ của Nirvana Dave Grohl đã chơi trống trong album thứ 13 năm 2003 của Killing Joke, và đã thu âm bài hát "Requiem" với ban nhạc của riêng anh, ban nhạc Foo Fighters. Ban nhạc Foo Fighters thậm chí còn trình diễn với ban nhạc Killing Joke ở buổi diễn tại New Zealand.

Các phiên bản
Một phiên bản chơi ghi ta thường của "Come as You Are" đã được ban nhạc biểu diễn trên MTV Unplugged năm 1993 và xuất hiện trên album tiếp theo MTV Unplugged in New York vào năm 1994. Phiên bản Nevermind cũng có trong album các bài hay nhất của ban nhạc năm 2002, Nirvana. Vào năm 1993, Michael Azerrad đã sử dụng tên bài hát làm tựa đề cho quyển sách của mình, một quyển sách tóm tắt về các giai đoạn phát triển của Nirvana. Một phiên bản demo có trong album tổng hợp Sliver: The Best of the Box phát hành năm 2005.

Hát lại
"Come as You Are" đã được ban nhạc Punk rock Vibrators hát lại, bởi ca sĩ, nhạc sĩ Laura Love.

Danh sách các bài hát trong đĩa đơn
 "Come as You Are" (Cobain) - 3:38
 "Endless, Nameless" (Cobain) - 6:40
 "School" [live, Paramount Theatre (Seattle, Washington) 1991.10.31] (Cobain) - 2:31
 "Drain You" [live, Paramount Theatre (Seattle, Washington) 1991.10.31] (Cobain) - 3:35

Vị trí trong bảng xếp hạng

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Video bài hát
 Những bài báo của Rolling Stone về vụ tranh chấp đoạn nhạc với Killing Joke
 Nirvana Pay Back Killing Joke
 Azerrad, Michael. Come as You Are: The Story of Nirvana, Doubleday, New York: 1993, ISBN 0-86369-746-1

Bài hát năm 1991
Đĩa đơn năm 1992
Bài hát của Nirvana
Bài hát nhạc grunge


title: 21519 Josephhenry

text:
21519 Josephhenry (1998 KR54) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 23 tháng 5 năm 1998 bởi nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 21519 Josephhenry

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1998


title: Liodessus obscurellus

text:
Liodessus obscurellus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được LeConte miêu tả khoa học năm 1852.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Liodessus


title: Broissia

text:
Broissia là một xã của tỉnh Jura, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền đông nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Jura

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Jura


title: Vexillum dautzenbergi

text:
Vexillum dautzenbergi là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Costellariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Vexillum


title: Issoria lathonia

text:
Issoria lathonia là một loài bướm ngày thuộc họ Bướm giáp.

Phân loài
Các phân loài bao gồm:

 Issoria lathonia lathonia
 Issoria lathonia isaea (Gray, 1846) (Himalaya, Vân Nam)
 Issoria lathonia messora (Fruhstorfer, 1909) (Trung Quốc)
 Issoria lathonia isaeoides Reuss, 1925 (Tứ Xuyên)

Phân bố và sinh cảnh

Loài di cư này phổ biến ở hầu hết châu Âu, ở Bắc Phi, quần đảo Canaria và ở lãnh thổ phía đông Cổ Bắc giới (Trung Á, Himalaya, Balochistan và Tây Trung Quốc). Những con bướm này sống ở những khu vực trống trải, trong bãi cỏ khô, đất hoang nông nghiệp và trong các loại cây trồng quảng canh ở độ cao từ mực nước biển đến 2700 m.

Mô tả
Issoria lathonia là một loài bướm cỡ trung bình với sải cánh dài 38–46 mm. Các cánh có nền màu tím-cam đậm, với các đốm đen tròn xếp thành hàng đều đặn và có màu xám xanh ở các con cái. Mặt dưới của cánh sau được trang trí bằng những đốm xà cừ lớn và được cắt ngang bởi một hàng chấm mắt màu đen sau đĩa với con ngươi màu ngọc trai. Một số đốm ngọc trai cũng xuất hiện ở đỉnh của cánh trước.

Sâu bướm có thể đạt chiều dài 35 mm. Nó có màu nâu xám, với các đốm đen, và các gai màu nâu tương đối ngắn với đầu màu trắng, và một hàng kép ở lưng có vệt trắng. Các đốm màu lơ lửng có màu nâu sẫm, với một vết màu trắng lớn hình yên ngựa và một số vết nhỏ hơn cùng màu, nhìn giống như phân chim.

Con trưởng thành tương tự như Speyeria aglaja, Fabriciana adippe và Brenthis daphne, có cùng màu cam ở mặt trên của cánh, nhưng có các dấu và đốm khác nhau. Hơn nữa, mặt dưới của cánh sau không có những đốm ngọc trai lớn đặc trưng của Issoria lathonia.

Sinh học

Loài này có mặt hầu như quanh năm, với ba hoặc bốn thế hệ liền nhau. Trứng được đẻ riêng lẻ ở mặt dưới của lá cây chủ. Chu kỳ của ấu trùng đặc biệt ngắn. Quá trình nhộng diễn ra giữa các thảm thực vật thấp, giữa một vài lá liên kết bằng tơ. Loài này có thể dành thời gian qua mùa đông ở tất cả các giai đoạn ấu trùng.

Con trưởng thành bay khỏe và bay từ tháng ba đến tháng mười. Sâu bướm phụ thuộc vào nhiệt ăn các loài Viola (hoa tím tam sắc (Viola tricolor), Viola arvensis, Viola canina, hoa tím thơm (Viola odorata), Viola calcarata, Viola lutea, Viola biflora), cỏ linh lăng (Medicago sativa), cây lưu ly (Borago officinalis), các loài Anchusa, Rubus và Onobrychis.

Ở các vùng khô hạn, Issoria lathonia thực hiện sự di cư theo chiều dọc theo mùa giữa các cây bụi thường xanh cứng và các cây nhỏ ở vùng đồng bằng và thông núi linh sam, nơi nó vẫn tồn tại vào mùa hè để bay xuống vào mùa thu ở độ cao thấp.

Thư mục

 .

Chú thích

L
Bướm tại Ấn Độ
Côn trùng châu Âu
Động vật được mô tả năm 1758


title: Cassida aurora

text:
Cassida aurora là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1907.

Chú thích

Tham khảo

Cassida


title: Zonza

text:
Zonza  là một xã của tỉnh Corse-du-Sud, thuộc vùng Corse, trên đảo Corse ở Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Corse-du-Sud

Tham khảo

Xã của Corse-du-Sud


title: Gymnopilus condensus

text:
Gymnopilus condensus là một loài nấm thuộc họ Cortinariaceae. Nó được nhà nghiên cứu về nấm người Mĩ William Murrill đặt tên vào năm 1917.

Xem thêm

Danh sách các loài Gymnopilus

Tham khảo

Liên kết ngoài
Gymnopilus condensus at Index Fungorum

condensus


title: Tarbha

text:
Tarbha là một thị xã và là nơi đặt ủy ban khu vực quy hoạch (notified area committee) của quận Sonapur thuộc bang Orissa, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Tarbha có dân số 7993 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Tarbha có tỷ lệ 68% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 78%, và tỷ lệ cho phái nữ là 58%. Tại Tarbha, 12% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Orissa


title: Jumigny

text:
Jumigny  là một xã ở tỉnh Aisne, vùng Hauts-de-France thuộc miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Aisne

Tham khảo

Xã của Aisne


title: Semoussac

text:
Semoussac là một xã trong tỉnh Charente-Maritime, vùng Nouvelle-Aquitaine, Pháp. Xã có diện tích 9,62 km2, dân số năm 1999 là 220 người.

Lịch sử dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Semoussac trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia Pháp
 Semoussac in the INSEE site
 Semoussac trên trang mạng của Quid
 Vị trí của Semoussac trên bản đồ nước Pháp

Xã của Charente-Maritime


title: Marcipopsis

text:
Marcipopsis là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae


title: Hoplitis tigrina

text:
Hoplitis tigrina là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Morawitz mô tả khoa học năm 1872.

Chú thích

Tham khảo

Hoplitis
Động vật được mô tả năm 1872


title: 25513 Weseley

text:
25513 Weseley (tên chỉ định: 1999 XM98) là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi dự án Nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất Lincoln ở Socorro, New Mexico ngày 7 tháng 12 năm 1999. Nó được đặt theo tên Allyson Weseley, giám khảo vòng chung kết ở Cuộc thi tìm kiếm Tài năng Khoa học trẻ Intel năm 2009.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 25001–26000

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1999


title: Quận Bullfrog, Nevada

text:
là một cộng đồng dân cư thuộc quận lỵ quận thuộc tiểu bang Nevada, Hoa Kỳ.
Cộng đồng này được đặt tên theo. Nó có diện tích là km² trong đó diện tích mặt nước là km². Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, cộng đồng có dân số người.

Nhân khẩu

Tham khảo

Nevada


title: Y Phương (nhà văn)

text:
Y Phương (1948 - 2022) là một nhà thơ Việt Nam, từng là Ủy viên Ban Chấp hành Hội Nhà văn Việt Nam khóa VI. .

Tiểu sử
Y Phương tên đầy đủ là Hứa Vĩnh Sước ( 24 tháng 12 năm 1948 - ngày 9 tháng 2 năm 2022), tại làng Hiếu Lễ, xã Lăng Hiếu, huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng; vì vậy, ông còn được gọi là Người trai làng Hiếu Lễ. Sinh trưởng trong một gia đình dân tộc Tày, ông cụ thân sinh là Hứa Văn Cường - một thầy tào chữa bệnh cho nhiều người. Mẹ ông là Nông Thọ Lộc - một phụ nữ đảm đang. Thuở nhỏ, Y Phương có mơ ước học được những phép thuật, những bài thuốc cứu người của cha,… để sau này nối nghiệp làm thầy mo, chữa bệnh. Thế nhưng ông cụ thân sinh biết Sước không hợp với nghề này nên không mặn mà truyền nghề. Y Phương biết những bài cúng, bài than, học chữ từ cha. Lên 9 tuổi, Y Phương mới bắt đầu học trường cấp một thị trấn Trùng Khánh và tập nói tiếng Kinh. Niềm đam mê văn chương đã có trong ông từ rất sớm, bạn bè thời ấu thơ của ông là sách. Mỗi sáng được mẹ cho 5 xu để ăn quà, ông đã dành dụm số tiền ít ỏi này mua sách đọc. Cải cách ruộng đất diễn ra, mặc dù sau đó đã được sửa sai nhưng để lại không ít chuyện đau buồn cho người dân. Y Phương cũng là một nạn nhân của cuộc cách mạng ấy, gia đình bị quy kết thành phần, tất cả những người có chữ, nhất là chữ Pháp, đều bị gọi đi làm cỏ vê (làm khổ sai, cải tạo). Dù học chưa hết cấp III, Y Phương đã ý thức "lí lịch" không đẹp đẽ của gia đình, ông quyết tâm làm lại cuộc đời bằng việc xung phong đi bộ đội. Là con một, Hứa Vĩnh Sước đã trải qua cuộc đời người lính đặc công, và đến với thơ ca thật tình cờ.

Sự nghiệp

Những bài thơ đầu tiên được in  báo năm 1973 là "Bếp nhà trời", "Dáng một con sông" khiến Y Phương có cảm giác hạnh phúc và sung sướng. Y Phương nhập ngũ năm 1968, phục vụ quân đội đến năm 1981 thì chuyển về công tác tại Sở Văn Hoá - Thông tin Cao Bằng.

Ông bắt đầu thực hiện giấc mơ hồi trẻ là được đi học,  trước hết học Trường Điện ảnh Việt Nam từ 1976 đến 1979, rồi học khóa II (1982-1986); Trường Viết văn Nguyễn Du. Năm 1986 về công tác tại Sở Văn hóa Thông tin Cao Bằng và từ 1991 là Phó giám đốc Sở Văn hóa Thông tin. Từ 1993 đến năm 2008, ông là Chủ tịch Hội văn học Nghệ thuật Cao Bằng, Uỷ viên Ban Chấp hành, Trưởng ban kiểm tra Hội Nhà văn Việt Nam khóa VI.

Ông qua đời ngày 9 tháng 2 năm 2022 tại nhà riêng ở Hà Nội, không lâu sau sinh nhật lần thứ 74.

Quan niệm nghệ thuật
Có thể khẳng định núi non Cao Bằng góp phần tạo nên chất nghệ sĩ dồi dào trong con người Y Phương. Nhập ngũ từ năm 1968, Y Phương là một chiến sĩ đặc công. Con đường đến với thơ ca của ông thật ngẫu nhiên. Từng thể nghiệm qua nhiều nghề, nhưng cuối cùng: "Tất cả sự thể nghiệm ấy chỉ cho ông câu trả lời giễu cợt: ''Nếu không trở thành nhà thơ thì ông sẽ chẳng thành gì hết!", và từ đó, Y Phương ở hẳn lại với thơ.

Y Phương là một nhà thơ có phong cách riêng bởi khi sáng tác ông luôn đi tìm cái mới, cái độc đáo. Với Y Phương điều quan trọng nhất là phải biết sống và giữ gìn khuôn phép, kể cả trong thơ và đời sống thực. Ông từng tâm niệm: "Cuộc đời tôi sống và viết như tờ giấy này, có thể nhàu nát và rách nhưng không mất lề". Y Phương trong cuộc sống đời thường và Y Phương trong thơ là một, người đọc dễ tìm thấy ở ông một tiếng nói chung, đồng cảm. Với một cách nói thật khiêm tốn, nhà thơ thổ lộ: "Những gì mình làm được đấy là của ông bà cả thôi". Văn chương với Y Phương là một trò chơi ngôn ngữ phục vụ cho chính bản thân nhà thơ và cho người đọc. Ông cho rằng: "Cho đến bây giờ tôi vẫn cho văn chương là một thứ chơi. Chơi cho mình thích và cho người ta thích". Tác phẩm của Y Phương gắn với chiều sâu thế giới nội tâm của ông. Những vần thơ của Y Phương được khơi nguồn từ sự sống, từ cuộc đời cụ thể, những trải nghiệm của ông. Khi cuộc sống đã trải qua biết bao thăng trầm thì tác phẩm của Y Phương thể hiện triết lí với nhiều trăn trở và suy ngẫm. Quan niệm văn chương của ông hiện rõ điều này: "Văn chương là một việc làm trả ơn những người sinh thành và nuôi dưỡng mình".

Trong suốt quá trình sáng tạo nghệ thuật, Y Phương luôn quan sát, chiêm nghiệm cuộc sống từ nhiều phương diện khác nhau. Cuộc sống đa dạng, phong phú nhiều chiều ấy đã tác động đến tâm trạng Y Phương vì thế quan niệm về văn chương, về thơ của ông cũng phong phú, sống động và nhiều ý nghĩa. Và kết tụ trong quan niệm về ngôn từ của nhà thơ "theo dòng chữ được hình thành trên cơ sở tự ý thức rất cao, có hạt nhân khoa học chứ không phải chỉ là những ý nghĩ cảm tính".

Giải thưởng

 Giải A cuộc thi thơ tạp chí Văn nghệ Quân đội (1984)

 Giải A của Hội Nhà văn Việt Nam (1987) với tập thơ Tiếng hát tháng giêng

 Giải A của Hội đồng Văn học dân tộc – Hội Nhà văn Việt Nam với tập thơ Lời chúc

 Giải B của Ủy ban Toàn quốc liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam với tập trường ca Chín tháng (2001)

 Giải B của Bộ Quốc phòng với trường ca Chín tháng (2001)

 Giải thưởng Nhà nước về Văn học-Nghệ thuật năm 2007
 Giải thưởng Hội văn học, nghệ thuật các dân tộc thiểu số Việt Nam năm 2011 cho tản văn “Kungfu người Co Xàu”
 Bằng khen của Hội Nhà văn Việt Nam cho “Tháng Giêng – tháng Giêng một vòng dao quắm” (năm 2010)

Tác phẩm
Người của núi” (1982) tập kịch
Tháng Giêng - tháng Giêng một vòng dao quắm (2009) tản văn
Kungfu người Co Xàu (2010) tản văn
Nói với con (1980) tập thơ
 Người núi Hoa (1982) tập thơ
 Tiếng hát tháng giêng (1986) tập thơ
 Lửa hồng một góc (1987) tập thơ
 Lời chúc (1991) tập thơ
 Đàn then (1996) tập thơ
 Thơ Y Phương (2002) tập thơ
 Thất tàng lồm (Ngược gió, 2006) tập thơ song ngữ
 Hoa quả chuông (Bjooc ăn lình) tập thơ song ngữ
Chín tháng (trường ca)Đò trăng (trường ca)
 Vũ khúc Tày'' (2015), tập thơ song ngữ

Liên kết ngoài
 Nhà thơ Y Phương trên trang Bộ Văn hóa Thông tin
Y Phương và những đoá hoa tháng giêng kiệt sức
 Một bài thơ độc đáo về người phụ nữ
 Nhà thơ Y Phương: Ngược ngàn gió nổi...
 Thơ Y Phương
 Y Phương, Nhà thơ
 Nhà thơ Y Phương: "Nói với con" cũng chính là nói với lòng mình!

Tham khảo

Người Tày
Nhà thơ Việt Nam thời kỳ từ 1976
Người Cao Bằng


title: Danh sách cầu thủ Giải bóng đá Ngoại hạng Anh

text:
Dưới đây là Danh sách các cầu thủ đã có hoặc hơn 300 lần ra sân thi đấu tại Giải bóng đá ngoại hạng Anh. Thống kê tính đến ngày 24 tháng 5 năm 2015. (Cầu thủ hiện vẫn còn thi đấu được in đậm.)

Chú thích

Tham khảo


title: La Belle Dame sans Merci

text:
La Belle Dame sans Merci (tiếng Pháp: Người đẹp không có lòng thương xót) – là một bài ballad của nhà thơ lãng mạn Anh, John Keats. Bài thơ này có hai phiên bản với một chút ít khác nhau. Bản đầu tiên được Keats sáng tác ngày 21 tháng 4 năm 1819. Bản hiệu đính theo đề nghị của Leigh Hunt ngày 20 tháng 5 năm 1819.

Bài thơ này lần đầu tiên in ở tạp chí The Indicator của Hunt ngày 10 tháng 5 năm 1820. La Belle Dame Sans Merci lấy lại tên trường ca của nhà thơ Pháp thời trung cổ Alain Chartier. Nguồn gốc của ballad này là truyền thuyết Tannhäuser của Đức, trường ca hiệp sĩ The Faerie Queene của Edmund Spenser và The Anatomy of Melancholy của Robert Burton (Câu chuyện về chàng hiệp sĩ sầu muộn).

Nội dung bài thơ
Bài ballad của John Keats kể về cuộc gặp gỡ của chàng kị sĩ vô danh với một nàng tiên ẩn ước. Chàng kị sĩ cô đơn, kiệt sức vì một nỗi buồn thơ thẩn trên đồng vắng. Tác giả hỏi chuyện chàng và chàng kể lại một câu chuyện. Một hôm chàng gặp người đẹp có "ánh mắt nhìn hoang dại". Chàng bế nàng ngồi lên ngựa, thế rồi nàng dẫn chàng đi vào cõi tiên. Trong cõi này nàng đã nức nở, thổn thức. Chàng hôn lên đôi mắt hoang dại của nàng, rồi nàng vỗ về, ru chàng đi vào giấc mộng.

Trong giấc mơ chàng thấy hoàng tử tình si gào thét rằng chàng đã bị rơi vào vòng tù hãm của người đẹp và bị người đẹp giã từ không thương tiếc. Chàng kị sĩ tỉnh giấc thấy "một mình trên đồi lạnh" và kể từ dạo đấy chàng đâm ra thơ thẩn, với gương mặt tái nhợt chàng lang thang không mục đích ở cái miền mà cây cối "chỉ còn lá rụng và không còn tiếng hót của chim".

Ý nghĩa của bài thơ

Ballad La Belle Dame Sans Merci chỉ gồm 12 khổ thơ, mỗi khổ 4 dòng nhưng là một câu chuyện đầy những bí ẩn. Keats mô tả chàng kị sĩ khiến người đọc liên tưởng đến cái chết – gương mặt tái nhợt của chàng như một bông hoa huệ (biểu tượng của cái chết trong văn hóa phương Tây), héo hon và tàn úa – có thể chàng đã chết, và trả lời câu chuyện là một bóng ma, là linh hồn của chàng. Trong nguyên bản bài ballad nói về người đẹp đã quyến rũ chàng kị sĩ, chi tiết này gần gũi với những truyền thuyết Thomas Learmonth (Thomas the Rhymer) hoặc Tam Lin.

Thông thường các kị sĩ bị ràng buộc bởi lời nguyền đạo đức, thế nhưng ở đây chàng kị sĩ của John Keats đã bị quyến rũ bởi tiên (chứ không phải người trần), nên đã bị trừng phạt. Những người phát ngôn của phái nữ quyền cho rằng kị sĩ đã hãm hiếp cô gái, do vậy Chúa đã trừng phạt chàng. Dẫn chứng cho điều này, người ta dẫn câu thơ: "she wept, and sigh’d full sore" (nàng khóc lóc, và những tiếng thở dài đau đớn).

Dù sao, sự phân tích này không thực sự thuyết phục vì trong bài thơ ta thấy rõ ràng rằng cô đã nói lời yêu chàng chân thành, đã quyến rũ chàng đi vào cõi tiên (hang động, nơi tiên ở). Thành ra câu thơ "she wept, and sigh’d full sore" có thể hiểu là cô tiên đã mất trinh tiết sau khi yêu. Cũng có thể đấy là khát khao cháy bỏng được yêu chàng. Ý nghĩa câu này phụ thuộc vào nội dung cả bài ballad: liệu đấy là một bài thơ lãng mạn, trữ tình hay tác giả có ý lồng vào một ý nghĩa đạo đức. Nếu xem xét rộng ra toàn bộ sáng tạo của John Keats thì ta có thể chắc chắn rằng đấy là câu chuyện tình cảm lãng mạn chứ Keats hoàn toàn không muốn hướng nó về trí tuệ hay luân lý.

Ảnh hưởng của bài thơ với hội họa
Nàng tiên bí ẩn La Belle Dame sans Merci trở thành nhân vật nổi tiếng trong tác phẩm của các họa sĩ nhóm tiền Raphael như: Frank Dicksee, Frank Cadogan Cowper, John William Waterhouse, Arthur Hughes, Walter Crane, Henry Maynell Rheam. Ngày 1 tháng 12 năm 1920 tạp chí Punch đã in một tiểu phẩm khôi hài về đề tài này.

Ảnh hưởng của bài thơ với âm nhạc
Nhạc sĩ Charles Villiers Stanford phổ nhạc lời của bài thơ này thành một khúc lãng mạn nổi tiếng. Thể hiện tác phẩm này đòi hỏi người hát cũng như người đệm đàn có trình độ cao. Khúc lãng mạn này nổi tiếng cho đến ngày nay và luôn được các nghệ sĩ nổi tiếng nhất thể hiện.
Nhạc sĩ Patrick Hadley viết khúc tứ tấu cho giọng nam cao và dàn nhạc.
La Belle Dame sans Merci là nguồn cảm hứng cho Tony Banks (nhóm Genesis) viết bài hát The Lady Lies (1977).

Dịch sang tiếng Việt
Cho đến nay La Belle Dame sans Merci chỉ mới có một bản dịch sang tiếng Việt từ năm 1995 của Nguyễn Viết Thắng.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Genesis - The Lady Lies - Six Hours Live:

Thơ Anh


title: 27270 Guidotti

text:
27270 Guidotti (2000 AY4) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 2 tháng 1 năm 2000 bởi Luciano Tesi và Alfredo Caronia ở Đài thiên văn Pistoia.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 2000


title: Kisaura eumaios

text:
Kisaura eumaios là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Kisaura


title: Glyphochilus laticollis

text:
Glyphochilus laticollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schwarz miêu tả khoa học năm 1902.

Chú thích

Tham khảo

Glyphochilus


title: Leszek Balcerowicz

text:
Leszek Henryk Balcerowicz (phát âm:  ), sinh ngày 19.1.1947 ở Lipno, là một kinh tế gia Ba Lan, cựu chủ tịch Ngân hàng quốc gia Ba Lan.

Ông nổi tiếng về việc thi hành chương trình biến đổi kinh tế Ba Lan, thường được gọi là liệu pháp gây sốc kinh tế trong thập niên 1990.

Tiểu sử
Balcerowicz tốt nghiệp hạng ưu Phân khoa Ngoại thương của trường Kế hoạch và Thống kê trung ương Ba Lan ở Warsaw năm 1970 (nay là Trường Kinh tế Warsaw). Năm 1974 Balcerowicz đậu bằng MBA (Thạc sĩ Quản trị Kinh doanh) trường Đại học St. John ở thành phố New York, và năm 1975 đậu bằng tiến sĩ ở Trường Kinh tế Warsaw.

Ông ta đã là dảng viên đảng cộng sản Ba Lan (Đảng Công nhân thống nhất Ba Lan) từ năm 1969 tới khi tuyên bố tình trạng thiết quân luật ở Ba Lan năm 1981.
Cuối thập niên 1970, ông ta tham gia vào đội cố vấn kinh tế cho thủ tướng nước Cộng hòa Nhân dân Ba Lan. Các năm 1978-1980 ông ta làm việc tại Viện Marxism-Leninism. Sau đó, ông ta trở thành chuyên gia kinh tế trong tổ chức Công đoàn Đoàn kết, và buộc phải rời khỏi đảng Cộng sản.

Từ tháng 9 năm 1989 tới tháng 8 năm 1991 và cũng từ ngày 31.10.1997 tới ngày 8.6.2000 ông ta giữ chức Phó thủ tướng kiêm Bộ trưởng Tài chính Ba Lan. Giữa năm 1995 và năm 2000 ông làm chủ tịch Liên minh Tự do, rồi là đảng viên đảng trung dung (centrist party). Ngày 22.12.2000 ông ta trở thành chủ tịch Ngân hàng quốc gia Ba Lan.

Balcerowicz cũng là người chuyên viết bài bình luận cho tạp chí Wprost, một tạp chí tin tức được ưa chuộng ở Ba Lan.

Ngày 11.11.2005, tổng thống Ba Lan Aleksander Kwaśniewski đã trao tặng cho Balcerowicz Huân chương Đại bàng trắng - huân chương cao quý nhất của Ba Lan - để thưởng cho công lao đóng góp của ông ta vào việc biến đổi kinh tế Ba Lan.

Balcerowicz là thành viên trong "Ủy ban Trao quyền hợp pháp cho người nghèo" (Commission on Legal Empowerment of the Poor), một cơ quan sáng kiến độc lập thuộc Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP) và là sáng kiến toàn cầu đầu tiên nhằm tập trung riêng vào mối liên hệ giữa việc loại trừ (exclusion), sự nghèo khó và luật pháp. Ông ta cũng là thành viên của ban cố vấn tài chính thế lực có căn cứ ở Washington, Nhóm 13, và là thành viên trong Viện Peterson, tăng duy nổi tiếng ở Washington, D.C.

Ngày 11.6.2008 Balcerowicz được bổ nhiệm làm chủ tịch viện Bruegel, một tăng duy của châu Âu .

Kế hoạch Balcerowicz

Kế hoạch Balcerowicz là một loạt cải cách, tìm cách chấm dứt tình trạng siêu lạm phát và cân bằng ngân sách quốc gia. Giá của phần lớn các hàng hóa tiêu dùng được thả nổi và hạn chế việc tăng lương hàng năm cho công nhân viên chức trong khu vực nhà nước. Đơn vị tiền Ba Lan, đồng Złoty được làm cho có thể hoán đổi trong phạm vi biên giới quốc gia. Điều đó dẫn tới kết quả là một sự tăng giá đáng kể, buộc các công ty, xí nghiệp của nhà nước phải trở nên đủ khả năng cạnh tranh, chung qui là một cú sốc thực sự cho nền kinh tế Ba Lan.

Các cải cách này gây ra nhiều tranh cãi và biến Balcerowicz thành một mục tiêu cho các chỉ trích gay gắt. Mặt khác, nhiều kinh tế gia đồng ý là nếu không có liệu pháp gây sốc này, cái hy sinh lợi ích ngắn hạn cho sự tăng trưởng dài hạn, thì Ba Lan sẽ trở nên một nước nghèo hơn. Tỷ dụ, mức tăng trưởng hàng năm của Ba Lan giữa năm 1989 và năm 2000 là một trong các mức cao nhất của mọi nền kinh tế hậu-Cộng sản.

Các bằng tiến sĩ danh dự
 1993 Đại học Aix-en-Provence,  Pháp
 1994 Đại học Sussex,  Vương quốc Anh
 1996 Đại hợc DePaul,  Hoa Kỳ
 1998:
 Đại học Szczecin,  Ba Lan
 Đại học Nicolaus Copernicus ở Toruń,  Ba Lan
 Đại học Staffordshire,  Vương quốc Anh
 Đại học Dundee,  Vương quốc Anh
 1999 Đại học Kinh tế Bratislava,  Slovakia
 2001 Đại học châu Âu Viadrina,  Đức
 2002:
 Đại học Pacific,  Peru
 Đại học Iaşi,  România
 2004 Đại học Duisburg,  Đức
 2006:
 Đại học Kinh tế Katowice,  Ba Lan
 Đại học Kinh tế Poznań,  Ba Lan
 Đại học Kinh tế Wrocław,  Ba Lan
 Đại học Gdańsk,  Ba Lan
 2007 Trường Kinh tế Warsaw,  Ba Lan
 2008:
 Đại học Warsaw,  Ba Lan
 Đại học New South Wales,  Úc

Tham khảo

Liên kết ngoài
  Leszek Balcerowicz's Official Website In Polish
  Interview with L. Balcerowicz by PBS 11/12/2000
  Business Week Stars of Europe: Agenda Setters
  Lire l'article de Leszek Balcerowicz « Pourquoi attendre l'euro ? », Project Syndicate, mai 2002
  Lire l'article de Leszek Balcerowicz « UE: Comment les nouveaux membres peuvent-ils rattraper leur retard ? », Project Syndicate, mai 2004

Nhà kinh tế học Ba Lan
Sinh năm 1947
Nhân vật còn sống
Chính trị gia Ba Lan


title: Laetana transversofasciata

text:
Laetana transversofasciata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Laboissiere miêu tả khoa học năm 1921.

Chú thích

Tham khảo

Laetana


title: Các tiểu đảo xa của Hoa Kỳ

text:
Các tiểu đảo xa của Hoa Kỳ (United States Minor Outlying Islands), tên chọn lựa cho thống kê được định nghĩa bởi ISO 3166-1, bao gồm 9 vùng quốc hải Hoa Kỳ. Đảo San hô Palmyra là một lãnh thổ hợp nhất của Hoa Kỳ duy nhất trong các đảo. Hiện tại, không có đảo nào có cư dân thường trực. Mới đây, thống kê dân số năm 1980 cho biết dân số trên ba đảo như sau: Đảo Johnston (327), Đảo san hô Midway (453), và Đảo Wake (302). Thống kê những lần kế tiếp là năm 1990 và 2000 chỉ nói là không có dân cư bản xứ, điều đó dĩ nhiên là sự thật đối với những lần thống kê trước đây.

Các đảo này được gộp lại với nhau để tiện cho thống kê. Chúng không được quản lý chung với nhau mà cũng không chia sẻ một lịch sử chính trị hay văn hóa chung nào ngoài điểm giống nhau là chúng không có cư dân và thuộc chủ quyền của Hoa Kỳ.

Mã tên tập thể cho tất cả các đảo này dựa vào ISO 3166-1 alpha-2 là UM và mã Internet là ".um" được ấn định trước đây cho các đảo này; tuy nhiên mã Internet này đã không còn sử dụng nữa vào tháng 1 năm 2007 .

Tham khảo

Liên kết ngoài
WorldStatesmen- Tiểu đảo Hoa Kỳ
Sách tư liệu thế giới  (CIA World Factbook: Các khu Bảo vệ Hoang dã Hoa Kỳ)
Các con số dân số lịch sử
Ngày chiếm (tìm) được

Lãnh thổ phụ thuộc Caribe
Vùng quốc hải Hoa Kỳ


title: Chi Tiên khách lai

text:
Về các loài anh thảo khác, xem bài Chi Anh thảo

Chi Tiên khách lai (danh pháp khoa học: Cyclamen) là một chi của khoảng 20 loài trong thực vật có hoa, theo truyền thống được phân loại trong họ Anh thảo (Primulaceae), trong những năm gần đây đã được phân loại lại vào trong họ Xay (Myrsinaceae), nhưng gần đây hệ thống APG III chỉ coi họ Xay là một phân họ (Myrsinoideae) trong họ Anh thảo mở rộng.

Các tên gọi phổ biến của các loài trong chi này là tiên khách lai, hoa tai thỏ, hải đường rau cải, violet Ba Tư  hay anh thảo.

Phân bổ
Các loài tiên khách lai có nguồn gốc ở khu vực Địa Trung Hải, từ Tây Ban Nha kéo dài về phía đông tới Iran, cũng như ở khu vực đông bắc châu Phi kéo dài về phía nam tới Somalia.

Các loài tiên khách lai thường mọc trong các cánh rừng khô hay trong các bụi rậm, tại đó chúng có thể tránh được ánh nắng gay gắt. Các loài có sức chịu giá rét khác nhau, với loài chịu lạnh nhất (C. hederifolium) tcó thể chịu được nhiệt độ xuống tới -15 °C, hay -30 °C nếu được tuyết che phủ; ngược lại, loài C. somalense ở đông bắc Somalia, không chịu được sương giá.

Đặc trưng
Chúng là các loại cây thân thảo sống lâu năm có hoạt động ngủ hè, với các thân củ mọc trên mặt đất hay ngầm (xuất hiện từ trụ dưới lá mầm) đường kính 4–12 cm, từ đó sinh ra các lá vào cuối mùa đông, cũng như hoa vào mùa thu; các lá bị chết đi về mùa hè tại những khu vực nóng và khô hạn nhất ven Địa Trung Hải để bảo tồn nước. Lá hình tròn hay tam giác, dài 2–10 cm, rộng 2–7 cm, và thường điểm các đốm hình móng ngựa màu trắng bạc nhạt xung quanh phần giữa của lá. Các đốm này được một số nhà thực vật học cho là một dạng của sự ngụy trang tự nhiên để làm giảm khả năng bị động vật gặm ăn. Hoa mọc thành vòng xoắn gồm từ 3 tới 10 hoa, mỗi hoa mọc trên một cuống mảnh dẻ cao 3–12 cm, với 5 cánh hoa hợp nhất; có màu từ trắng tới hồng hay tía đỏ, phần lớn có màu hồng nhạt. Quả là loại quả nang có 5 khoang, đường kính 1–2 cm, chứa nhiều hạt dính nhớt đường kính khoảng 2 mm. Hạt được phát tán tự nhiên nhờ kiến, do chúng ăn phần cùi bao quanh hạt và làm phát tán hạt. Ấu trùng của một số loài côn trùng thuộc bộ Cánh vẩy (Lepidoptera) cũng phá hại các loài tiên khách lai, như Naenia typica.

Trồng và sử dụng
Các loài tiên khách lai nói chung được trồng để lấy hoa, chúng được trồng trong chậu cả trong và ngoài nhà. Một vài loài chịu lạnh có thể trồng ngoài nhà tại các khu vực có khí hậu ôn hòa như khu vực tây bắc châu Âu và vùng ven tây bắc Thái Bình Dương.

Loài tiên khách lai được những người trồng hoa bán nhiều nhất là C. persicum, nó kém chịu lạnh. Một vài giống chọn lọc có thể có hoa màu trắng, hồng tươi, đỏ hay tía. Khi nở hoa, cần giữ chúng ở nhiệt độ dưới 20 °C (68 °F), với nhiệt độ ban đêm dao động trong khoảng từ 7 °C (44 °F) tới 15 °C (59 °F). Nhiệt độ trên 20 °C có thể khiến cây rơi vào trạng thái ngủ.

Tại nhiều khu vực trong khu vực bản địa của chúng, quần thể tiên khách lai đã bị suy giảm nghiêm trọng do bị thu hái từ hoang dã, thường là bất hợp pháp, để phục vụ cho mục đích thương mại; nên một số loài hiện nay đã rơi vào tình trạng nguy cấp. Tuy nhiên, ở một số ít các khu vực khác, các hiệp hội bảo tồn thực vật đã giáo dục người dân địa phương trong việc kiểm soát việc thu hoạch hoa một cách cẩn thận ở mức độ thích hợp, bao gồm cả việc gieo hạt cho các vụ mùa tương lai, đảm bảo cho cả sự duy trì của các quần thể hoang dại lẫn đảm bảo sự thu nhập tin cậy dài hạn. Nhiều loài tiên khách lai cũng được nhân giống trong các vườn ươm mà không gây tổn hại cho các cây hoang dại.

Các loài tiên khách lai có chứa các chất độc; chúng cũng đã được sử dụng trong y học để làm một loại thuốc sổ mạnh, nhưng độc tính của nó làm cho điều này trở thành khá nguy hiểm.

Các loài
 Cyclamen africanum
 Cyclamen alpinum
 Cyclamen balearicum
 Cyclamen cilicium
 Cyclamen colchicum
 Cyclamen coum
 Cyclamen creticum
 Cyclamen cyprium
 Cyclamen graecum
 Cyclamen hederifolium
 Cyclamen intaminatum
 Cyclamen libanoticum
 Cyclamen mirabile
 Cyclamen parviflorum
 Cyclamen persicum
 Cyclamen pseudibericum
 Cyclamen purpurascens
 Cyclamen repandum
 Cyclamen rhodium
 Cyclamen rohlfsianum
 Cyclamen somalense

Thư viện ảnh

Chú thích

Tham khảo

 Hiệp hội tiên khách lai
 Thực vật cho tương lai: Cyclamen
 Cyclamen Q&A

Cây trồng trong nhà


title: Polia hepatica

text:
Polia hepatica là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Loài này có ở temperate châu Âu và châu Á tới Đông Á. It is not present in northernmost Fennoscandia và phần phía nam của bán đảo Iberia, Ý và Hy Lạp. It is also absent từ Nhật Bản.

Sải cánh dài 39–47 mm. Con trưởng thành bay từ the end of tháng 5 đến the beginning of tháng 8 làm một đợt.

Ấu trùng ăn lá các loài Vaccinium, Rubus và Betula.

Hình ảnh

Liên kết ngoài
Lepiforum e.V.
schmetterlinge-deutschlands.de
UKmoths

Chú thích

Động vật được mô tả năm 1759
Polia
Côn trùng châu Âu


title: Gynoplistia hiemalis

text:
Gynoplistia hiemalis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Gynoplistia
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Juillé, Deux-Sèvres

text:
Juillé là một xã trong tỉnh Deux-Sèvres trong vùng Nouvelle-Aquitaine ở phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 63 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Deux-Sèvres


title: Yukikaze (tàu khu trục Nhật)

text:
Yukikaze (tiếng Nhật: 雪風) là một tàu khu trục hạng nhất của Hải quân Đế quốc Nhật Bản thuộc lớp Kagerō đã phục vụ tại Mặt trận Thái Bình Dương trong Chiến tranh Thế giới thứ hai. Nó là thành viên duy nhất còn sống sót của lớp tàu này; và sau chiến tranh, nó tiếp tục phục vụ cho Hải quân Trung Hoa dân quốc dưới tên gọi Đan Dương (丹陽) (DD-12) trước khi bị tháo dỡ vào năm 1970.

Yukikaze

Vào đầu cuộc chiến Yukikaze đã tham gia cuộc xâm chiếm Philippines và Đông Ấn thuộc Hà Lan. Sau đó nó cũng tham gia Trận Midway, Trận chiến quần đảo Santa Cruz, Trận chiến biển Philippine và Trận chiến vịnh Leyte, cũng như các hoạt động vận chuyển binh lính kéo dài trong Chiến dịch Guadalcanal và các trận hải chiến chung quanh hòn đảo này. Yukikaze cũng sống sót qua Chiến dịch Ten-Go, cuộc tấn công mang tính tự sát vào lực lượng Hoa Kỳ đang đổ bộ tại Okinawa, trong đó thiết giáp hạm Yamato bị đánh chìm.

Giữa hai cuộc đối đầu lớn này, Yukikaze tham gia nhiều hoạt động hộ tống, đặc biệt là trong việc bố trí chiếc tàu sân bay khổng lồ Shinano lúc mà chiếc tàu vừa mới hoàn tất này bị tàu ngầm Archer Fish phóng ngư lôi đánh chìm. Nó trải qua những tháng cuối cùng của cuộc chiến tranh bảo vệ các cảng Nhật Bản, và đã sống sót qua nhiều cuộc không kích của Đồng Minh.

Yukikaze được rút khỏi danh sách Đăng bạ Hải quân vào ngày 5 tháng 10 năm 1945.

Sau chiến tranh, nó được sử dụng vào việc hồi hương binh lính Nhật Bản còn trú đóng ở nước ngoài. Cùng với Hibiki và Ushio, Yukikaze là một trong những tàu duy nhất còn sống sót trong tổng số 82 tàu khu trục Nhật Bản được đóng trước chiến tranh.

ROCS Đan Dương
Vào ngày 6 tháng 7 năm 1947, Yukikaze được chuyển cho Trung Hoa dân quốc tại Thượng Hải như một chiếc lợi phẩm, và được đổi tên thành Đan Dương (丹陽) (DD-12). Sau thêm hai thập niên phục vụ, nó được cho ngừng hoạt động sau khi bị mắc cạn bởi một cơn bão vào năm 1966; và sau khi những nỗ lực vận động đưa nó quay trở về Nhật Bản để bảo tồn như một tàu bảo tàng bị thất bại, Đan Dương bị tháo dỡ vào năm 1970. Bánh lái và một trong các mỏ neo của nó được đưa trả về Nhật Bản, nơi Yukikaze rất nổi tiếng và thường được gọi là "con tàu không thể chìm". Nó cùng với Верный (Hibiki) và JDS Wakaba (Nashi) là ba chiếc tàu cuối cùng của Hải quân Đế chế Nhật đã tham gia và sống sót Thế chiến thứ II

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Tabular record of movement from combinedfleet.com

Lớp tàu khu trục Kagerō
Tàu khu trục của Hải quân Đế quốc Nhật Bản
Tàu khu trục trong Thế Chiến II của Nhật Bản
Trận Midway
Chiến dịch Guadalcanal
Trận chiến biển Philippine
Tàu khu trục của Hải quân Trung Hoa dân quốc


title: Mitterkirchen im Machland

text:
Mitterkirchen im Machland là một đô thị thuộc huyện Perg thuộc bang Oberösterreich, Áo. Đô thị  có diện tích 28,7 km², dân số thời điểm năm 2006 là 1701 người.

Tham khảo


title: Mitra deynzeri

text:
Mitra deynzeri là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Mitridae, họ ốc méo miệng.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Mitra


title: Hồ Tuz

text:
Hồ Tuz ( nghĩa là hồ Muối) là hồ lớn thứ hai tại Thổ Nhĩ Kỳ, nằm tại khu vực Trung Anatolia, 105 km (65 dặm Anh) về phía đông bắc Konya và 150 km (93 dặm Anh) về phía đông nam Ankara.

Phần lớn thời gian trong năm, hồ nước mặn rất nông này (1–2 m hay 3–6 ft) có diện tích trung bình khoảng 1.500 km² (580 dặm vuông Anh). Nó thông thường có độ dài khoảng 80 km (50 dặm Anh) và rộng 50 km (31 dặm Anh) ở độ cao 905 m (2.970 ft) trên mực nước biển. Hồ này nằm trong địa phận của ba tỉnh là Ankara (mặt đông và bắc), Konya (mặt tây và bắc) và Aksaray (mặt nam và đông nam), với dân số khoảng trên 3 triệu người.

Hồ Tuz chiếm một vùng trũng kiến tạo khô cằn trong cao nguyên trung tâm của Thổ Nhĩ Kỳ, được cấp nước bởi hai con suối chính, nước ngầm và nước bề mặt, nhưng không có lối thoát ra. Các đầm lầy nước lợ được hình thành ven nơi các suối đổ vào hồ. Nước hồ rất mặn, với độ mặn lên tới 32,9‰ thì nó là một trong những hồ mặn nhất thế giới. Tỷ trọng riêng của nước hồ lên tới 1.225 kg/m³. Trong mùa hè phần lớn nước hồ bị khô kiệt và làm lộ ra lớp muối dày trung bình khoảng 30 cm. Trong mùa đông, một phần lượng muối này bị hòa tan trở lại dưới tác động của nước ngọt đưa vào hồ nhờ giáng thủy (250 mm/năm) và nước bề mặt. Cơ chế này được sử dụng như là cơ sở cho việc khai thác muối trong hồ. Ba mỏ muối hoạt động trong hồ sản xuất lượng muối tới 70% nhu cầu tiêu thụ tại Thổ Nhĩ Kỳ. Khai thác muối phát sinh các hoạt động công nghiệp trong khu vực này, chủ yếu liên quan tới chế biến và tinh chế muối. Các cánh đồng trồng cấy được bao quanh hồ, ngoại trừ ở phía nam và tây nam là những nơi bị ngập lụt mạnh theo mùa thì các thảo nguyên muối chiếm chỗ. Về mặt địa chất, hồ Tuz là hai phần rất khác biệt: một phần lớn hơn và bằng phẳng ở phía nam còn phần nhỏ hơn nhưng sâu hơn nằm ở phía bắc.

Năm 2001, hồ Tuz được tuyên bố là khu vực được bảo vệ đặc biệt, bao gồm mọi phần của bề mặt hồ và các nệm nước xung quanh cùng một số khu vực thảo nguyên quan trọng cận kề. Quần thể sinh sản chính tại Thổ Nhĩ Kỳ của hồng hạc lớn (Phoenicopterus roseus) sinh sống trên một nhóm các đảo ở phía nam hồ này. Ngỗng trán trắng lớn (Anser albifrons) là loài chim lớn thứ hai sinh sản tại đây. Cắt nhỏ (Falco naumanni) là loài chim sinh sản phổ biến trong các làng bao quanh.

Ghi chú

Liên kết ngoài
 Biến đổi khí hậu từ 9.000 tới 5.000 năm trước tại khu vực CaNew, bao gồm cả hồ Tuz
 Các bảng biểu liên quan tới hồ Tuz

Hồ Thổ Nhĩ Kỳ
Hồ nội lưu châu Á
Vùng Trung Tiểu Á
Địa mạo tỉnh Aksaray
Danh sách di sản thế giới dự kiến


title: Mahuva

text:
Mahuva là một thành phố và khu đô thị của quận Bhavnagar thuộc bang Gujarat, Ấn Độ.

Địa lý
Mahuva có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 23 mét (75 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Mahuva có dân số 70.633 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Mahuva có tỷ lệ 67% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 74%, và tỷ lệ cho phái nữ là 59%. Tại Mahuva, 14% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Gujarat
Thành phố cảng Ấn Độ


title: Pseudopostega ovatula

text:
Pseudopostega ovatula là một loài bướm đêm thuộc họ Opostegidae. Nó là loài duy nhất được tìm thấy ở lowland và pre-montane Amazonian rainforest in east-miền trung Ecuador.

Chiều dài cánh trước là 2.1-2.3 mm. Adults are mostly white. Con trưởng thành bay vào tháng 1.

Tham khảo

Liên kết ngoài
A Revision of the New World Plant-Mining Moths of the Family Opostegidae (Lepidoptera: Nepticuloidea)

Pseudopostega


title: Odontocardus lateralis

text:
Odontocardus lateralis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1918.

Chú thích

Tham khảo

Odontocardus


title: 3023 Heard

text:
3023 Heard (1981 JS) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 5 tháng 5 năm 1981 bởi Bowell, E. ở Flagstaff (AM).

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 3023 Heard

Được phát hiện bởi Edward Bowell
Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1981


title: (21037) 1990 EB

text:
(21037) 1990 EB là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Atsushi Sugie ở Dynic Astronomical Observatory Nhật Bản, ngày 4 tháng 3 năm 1990.

Xem thêm
 Danh sách các tiểu hành tinh: 21001–22000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1990
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Tipula christophi

text:
Tipula christophi là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Stolas naponensis

text:
Stolas naponensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Borowiec miêu tả khoa học năm 1998.

Chú thích

Tham khảo

Stolas


title: Ferna

text:
Ferna là một đô thị thuộc huyện Eichsfeld, Đức. Đô thị này có diện tích 4,44 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 587 người.

Tham khảo


title: Hoa Kỳ lục địa

text:
Hoa Kỳ Lục địa () là một thuật từ dùng để chỉ phần đất chính của Hoa Kỳ nằm trên lục địa Bắc Mỹ. Tùy theo cách dùng, nó có thể có nghĩa là:
 48 tiểu bang dính liền nhau của Hoa Kỳ cộng Đặc khu Columbia; hay là
 48 tiểu bang dính liền nhau cộng Đặc khu Columbia và tiểu bang Alaska.

Định nghĩa đầu tiên có tính truyền thống hơn, ngược thời gian trở về thời trước khi Alaska trở thành tiểu bang, và là định nghĩa được sử dụng phổ biến hơn. Định nghĩa thứ hai, về mặt kỹ thuật thì có vẽ chính xác hơn vì Alaska cũng nằm trên lục địa Bắc Mỹ, phía tây bắc của Canada. Trong cả hai ý nghĩa, Hawaii – một chuỗi các đảo nằm ở tây nam Bắc Mỹ trong Thái Bình Dương - không được tính vào.

Những thuật từ tương tự
Để tránh nhầm lẫn, người ta thường dùng thuật từ Continental United States hay Hoa Kỳ Lục địa khi có ý bao gồm luôn tiểu bang Alaska, và dùng những thuật từ sau đây khi không tính tiểu bang Alaska và chỉ ám chỉ đến 48 tiểu bang nằm trong Trung Bắc Mỹ:
 contiguous United States (các tiểu bang Hoa Kỳ cận kề nhau)
 conterminous United States (các tiểu bang Hoa Kỳ tiếp giáp nhau)
 lower 48 states (48 tiểu bang vùng hạ)
 CONUS (là chữ viết tắt dùng trong quân đội của chữ Continental United States)

Thuật từ lower 48 states (48 tiểu bang vùng hạ) là để diễn tả những tiểu bang nằm trong Bắc Mỹ nhưng ở phía dưới so với tiểu bang Alaska. Nếu diễn giải đúng văn tự thì tiểu bang Hawaii nằm xa về phía nam hơn so với nhiều tiểu bang khác, và như vậy thì thuật từ này có nghĩa là tất cả các tiểu bang kể cả Hawaii, trừ Alaska và Minnesota vì chúng là hai tiểu bang cận bắc nhất. Tuy nhiên thuật từ này không dùng theo ý nghĩa đó mà được hiểu là để chỉ toàn bộ những tiểu bang kề cận nhau của Hoa Kỳ mà không tính Alaska và Hawaii. 48 tiểu bang kề cận này có tổng diện tích là 7.825.268 km².

Đặc khu Columbia, tuy không phải là một tiểu bang, vẫn được nhìn nhận rộng rãi là một phần của Hoa Kỳ Lục địa hay các tiểu bang Hoa Kỳ kề cận vì nó chính thức được sáp nhập hợp nhất vào lãnh thổ quốc gia.

Cách gọi tại Alaska và Hawaii
Một số nơi, vì vị trí địa lý của chúng cách xa Hoa Kỳ Lục địa nên những nơi này có cách gọi Hoa Kỳ Lục địa theo cách gọi riêng của mình:
 Tại Hawaii và những lãnh thổ Mỹ hải ngoại, thuật từ "the Mainland" (Chính địa) hay "U.S. Mainland" (Hoa Kỳ Chính địa) được dùng để chỉ Hoa Kỳ Lục địa (có khi bao gồm hoặc không bao gồm Alaska).
 Tại Alaska, thuật từ "Lower 48" (Hạ 48) đôi khi được dùng để chỉ 48 tiểu bang Hoa Kỳ kề cận nhau. Đôi khi, thường nghe hơn, những cư dân sống lâu tại Alaska hay gọi 48 tiểu bang lục địa là "Outside" (Bên ngoài), thí dụ như họ nói "Anh trai của tôi đi ra Bên ngoài để mổ tim".     .
 Tại Alaska, một thuật từ khác thường được dùng để chỉ 48 tiểu bang lục địa là thuật từ "Stateside" (phía bên Mỹ) mà các nhân viên quân sự thường dùng và được đông đảo dân số gọi theo. Đối với nhiều binh chủng quân sự thì các căn cứ quân sự tại Alaska được họ xem như là các căn cứ hải ngoại, vì vậy mới có tên gọi như vậy. Thuật từ "Hoa Kỳ Lục địa" hầu như không được dùng khi chỉ để ám chỉ 48 tiểu bang kề sát nhau, có lẽ vì nhiều người Alaska cho rằng gọi như vậy là tự tách biệt họ ra khỏi lục địa Bắc Mỹ.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Definition of continental.
 Definition of contiguous.
 Definition of conterminous.
 Definitions of continental United States and contiguous United States as used by United Airlines.

Phân cấp hành chính Hoa Kỳ
Hoa Kỳ


title: Schlotfeld

text:
Schlotfeld là một đô thị ở huyện Steinburg, bang Schleswig-Holstein, Đức. Đô thị này có diện tích 4,8 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 235 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Steinburg


title: Sân bay Dublin

text:
Sân bay Dublin, (tiếng Ireland: Aerfort Bhaile Átha Cliath) (mã sân bay IATA: DUB, mã sân bay ICAO: EIDW), là một sân bay quốc tế được điều hành bởi Cục quan sân bay Dublin. Nằm trong Collinstown, ở phần Fingal County Dublin, 18,4 triệu hành khách đã thông qua sân bay trong năm 2010, làm cho nó trở thành sân bay bận rộn nhất tại Cộng hòa Ireland, tiếp theo là sân bay Cork và sân bay Shannon. Đây là bận rộn nhất trên đảo Ireland, tiếp theo là sân bay quốc tế Belfast, thành phố Belfast, sân bay Cork và sân bay Shannon.

Sân bay này nằm 10 km về phía bắc của thành phố Dublin trong một khu vực từng là nông thôn gần Swords, và được phục vụ bằng xe buýt và taxi. Metro Bắc, một tuyến đường sắt cao tốc đang trong giai đoạn triển khai, sẽ kết nối các sân bay để Swords và trung tâm thành phố Dublin.

Sân bay Dublin là trụ sở của hãng hàng không quốc gia Ireland Aer Lingus, hãng hàng không không giá rẻ lớn nhất châu Âu Ryanair và trong nước của Ai-len, hãng hàng không khu vực Aer Arann. Hãng hàng không thứ tư của Ai-len, CityJet, vận hành các chuyến bay từ sân bay và trụ sở của nó là nằm ở thị trấn gần đó of Swords.
Sân bay này có một mạng lưới đường ngắn và vừa rộng lớn, phục vụ bởi một mảng của các hãng hàng không. Các tuyến bay trong nước được cung cấp cho hầu hết các sân bay khu vực Ailen. Có khoảng 40 chuyến bay khởi hành hàng ngày từ Dublin đến tất cả năm sân bay London (Standsted, Luton, Gatwick, Heathrow và London City). Có hơn 30 khởi hành hàng ngày với các sân bay Anh. Ngoài ra còn có một mạng lưới đường dài, kích thước hợp lý. Aer Lingus phục vụ nhiều điểm đến nổi tiếng của Mỹ, và đã được thể thêm hơn nhờ các thỏa thuận bầu trời mở. Kế thừa các tàu sân bay Hoa Kỳ cũng phục vụ các sân bay từ các trung tâm lớn của Mỹ. Etihad Airways hoạt động một dịch vụ hai lần mỗi ngày giữa sân bay và Abu Dhabi và từ ngày 9 tháng 1 năm 2012 Emirates sẽ bắt đầu một tuyến bay mới hàng ngày trực tiếp đến Dubai.
Cơ quan biên cảnh Hoa Kỳ có dịch vụ nhập cảnh trước tại sân bay này cho hành khách đi đến Hoa Kỳ, Dublin là một trong hai sân bay châu Âu với thiết bị này, cùng với sân bay Shannon.

Hãng hàng không và tuyến bay
Các tuyến bay:

Ghi chú: † - Hãng bay thuê chuyến và điểm đến của các hãng đó

Hàng hóa

Tham khảo

Sân bay Cộng hòa Ireland
Dublin


title: Salmo aphelios

text:
Salmo aphelios là một loài cá hồi đặc hữu của hồ Ohrid ở Macedonia và Albania trong khu vực Balkan.

Salmo aphelios là một trong bốn dạng khác biệt của phức hợp cá hồi Ohrid đặc hữu của chỉ riêng hồ này, cùng với Salmo letnica, Salmo balcanicus và Salmo lumi. Các dạng khác nhau này, được người ta cho là các loài khác biệt, được phân biệt bằng thời gian và tập tính sinh sản của chúng, trong đó trên thực tế chúng là cô lập với nhau về mặt sinh sản. Tuy nhiên vẫn chưa có sự hỗ trợ cho địa vị loài khác biệt của chúng từ các dữ liệu phân tử. Salmo aphelios đẻ trứng từ tháng 5 tới tháng 7 tại các suối nước ngầm ở bờ phía đông của hồ, gần khu vực biên giới Macedonia-Albania.

Thịt của Salmo balcanicus thường có màu da cam. Về tổng thể thì các loại cá hồi Ohrid có màu trắng bạc với các đốm đen. Các đốm đỏ chạy dọc theo đường bên. Salmo aphelios có thể dài tới 40 cm.

Tham khảo

Chi Cá hồi Đại Tây Dương
Cá châu Âu
Động vật được mô tả năm 1997


title: Uvariodendron anisatum

text:
Uvariodendron anisatum là một loài thực vật thuộc họ Annonaceae. Đây là loài đặc hữu của Kenya. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Chú thích

Tham khảo

 World Conservation Monitoring Centre 1998. Uvariodendron anisatum. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Kenya
Uvariodendron
Thực vật dễ tổn thương


title: Đấu trường sinh tử (phim)

text:
Đấu trường sinh tử (tựa gốc tiếng Anh: The Hunger Games) là một bộ phim của đạo diễn Gary Ross, chuyển thể dựa trên cuốn tiểu thuyết cùng tên của tác giả Suzanne Collins với sự tham gia của các ngôi sao điện ảnh như Jennifer Lawrence, Josh Hutcherson và Liam Hemsworth. Phim được công chiếu ngày 23 tháng 3 năm 2012 tại Bắc Mỹ và toàn thế giới.

Cốt truyện
Bộ phim The Hunger Games lấy bối cảnh trong một tương lai không xa, khi Bắc Mỹ đã sụp đổ, bị suy yếu do hạn hán, nạn đói, hỏa hoạn, và chiến tranh, được thay thế bằng Panem, một đất nước bị chia cắt thành Capitol và 13 quận. Panem từng có 13 quận nhưng Quận thứ 13 đã bị phá hủy hoàn toàn từ khi cuộc nổi loạn xảy ra. Đấu trường Sinh tử được tạo ra để răn đe người dân có mưu đồ nổi loạn chống lại chính phủ, được tổ chức hàng năm từ sự thất bại của phe nổi loạn chống lại chính phủ 74 năm về trước.

Panem quy định, mỗi năm, hai đại diện trẻ từ mỗi quận, một nam và một nữ từ 12 đến 18 tuổi, được lựa chọn bằng cách chọn bốc thăm ngẫu nhiên để tham gia Đấu trường Sinh tử. Một phần là để giải trí, một phần để đe dọa các quận phải khuất phục, các trò chơi được truyền hình và phát sóng trên toàn Panem, trong đó 24 người tham gia bị buộc phải loại bỏ các đối thủ cạnh tranh với họ, ngay cả chính với ứng viên từ quận của mình, cho đến khi chỉ còn một người sống sót. Khi cô gái 12 tuổi Primrose (Willow Shields) được chọn là đại diện nữ của khu khai thác mỏ Quận 12 thì chị của cô là Katniss Everdeen (Jennifer Lawrence), 16 tuổi, đứng ra tình nguyện thay thế. Peeta Mellark (Josh Hutcherson), con trai người thợ làm bánh mỳ trong thị trấn là ứng viên nam của Quận 12. Katniss và người bạn cộng sự của mình là Peeta được hộ tống đến Capitol bởi người đại diện của họ từ Capitol, Effie Trinket (Elizabeth Banks) và cố vấn Haymitch Abernathy (Woody Harrelson), một người chiến thắng trước đây của Quận 12. Haymitch nhấn mạnh tầm quan trọng của việc giành được các nhà tài trợ, vì họ có thể cung cấp quà tặng trong suốt Đấu trường. Họ phải tập luyện tất cả các kỹ năng chiến đấu và sinh tồn để đọ sức với những đối thủ lớn hơn, mạnh mẽ hơn, nhất là bọn "Nhà nghề" (Marvel, Glimmer, Cato và Clove), tình nguyện viên từ Quận 1 và 2, những người vốn được đào tạo từ khi còn nhỏ cho cuộc thi quyết định cả cuộc đời của họ.

Trước khi dấn thân vào trò chơi chết chóc mà Panem đặt ra, Katniss đã có mối tình với chàng trai Gale Hawthorne (Liam Hemsworth) tại quê nhà. Cuộc sống của cô đảo lộn khi phải tham gia vào trò chơi này. Trong một cuộc phỏng vấn trên truyền hình với Caesar Flickerman (Stanley Tucci), Peeta thổ lộ rằng mình đem lòng yêu cô, nhưng cô không tin vào điều đó, ban đầu cô nghĩ rằng đó là một nỗ lực của Peeta để thu hút các nhà tài trợ; sau đó cô biết được lời thú nhận của cậu là thật.

Vào lúc bắt đầu trò chơi, Katniss bỏ qua lời khuyên của Haymitch và lấy vật tiếp tế được đặt xung quanh Cornucopia, một cấu trúc ở điểm xuất phát, và thoát chết một cách suýt sao. Mười hai Vật tế chết trong trận chiến đầu tiên, và chỉ mười một, bao gồm cả bọn Nhà nghề, tồn tại qua ngày đầu tiên. Trong Đấu trường, Katniss tìm cách trốn lâu nhất có thể, cố gắng tránh xa những người khác, cô không muốn phải giết hại một ai. Nhưng nhà sản xuất trò chơi Seneca Crane (Wes Bentley) kích hoạt một đám cháy rừng để đưa cô về phía họ. Cô đụng phải bọn Nhà nghề, những người mà Peeta có vẻ đang cùng liên minh, và cô chạy trốn lên cây. Peeta khuyên bọn Nhà nghề nên đợi cô xuống rồi giết. Sáng hôm sau, Katniss nhìn thấy Rue (Amandla Stenberg), nữ Vật tế trẻ của Quận 11, trốn trên một cái cây gần đó. Rue hướng sự chú ý của cô đến tổ của bắt-là-cắt, 1 loài ong bắp cày biến đổi gen độc tính. Sử dụng một con dao có răng cưa, Katniss cưa nhánh cây đang giữ tổ ong, khiến nó rơi vào bọn Nhà nghề; Glimmer (Leven Rambin) không chịu nổi những vết đốt và chết, trong khi những người khác thoát ra một hồ gần đó. Katniss bị mất phương hướng vì cũng bị cắn; trong khi bị ảo giác, Peeta trở lại và bảo cô chạy trốn.

Rue giúp Katniss hồi phục, và cả hai trở thành bạn bè và đồng minh. Katniss phá hủy các nguồn cung cấp mà bọn Nhà nghề đã tích trữ bằng cách kích nổ các mỏ mìn xung quanh chúng, trong khi Rue đi đánh lạc hướng. Katniss tìm thấy và giải thoát Rue khỏi một cái bẫy, nhưng Marvel (Jack Quaid) ném một cây giáo vào Katniss và lại đâm trúng Rue. Theo phản xạ cô bắn chết Marvel bằng một mũi tên. Katniss an ủi Rue và, sau khi cô bé chết, đặt xung quanh người cô những bông hoa. Sau đó, cô giơ ba ngón tay chào đến máy quay. Điều này gây ra một cuộc bạo động tại Quận 11. Tổng thống Coriolanus Snow (Donald Sutherland) cảnh báo Crane về tình trạng bất ổn gây ra bởi Đấu trường.

Những người khác dần giết nhau và cuối cùng chỉ còn 6 người. Haymitch thuyết phục Crane thay đổi luật để cho phép hai người chiến thắng nếu họ đến từ cùng một quận, nói rằng điều này sẽ an ủi công chúng. Sau thông báo đó, Katniss tìm kiếm và thấy Peeta bị thương nặng. Một tuyên bố khác hứa hẹn rằng những gì mỗi quận cần nhất sẽ được cung cấp tại Cornucopia vào sáng hôm sau. Bất chấp sự phản đối mạnh mẽ của Peeta, Katniss rời đi để lấy thuốc cho cậu, nhưng bị phục kích và đánh bại bởi Clove (Isabelle Fuhrman). Khi Clove hãnh diện kể về cái chết của Rue, Thresh (Dayo Okeniyi), Vật tế của Quận 11, xuất hiện và tàn bạo giết chết Clove bằng cách đập vỡ hộp sọ của cô vào Cornucopia. Anh ta tha cho Katniss một lần, vì Rue. Thuốc đã hoàn toàn chữa lành Peeta.

Trong lúc đi săn thức ăn, Katniss nghe thấy tiếng đại bác nổ ra, báo hiệu một cái chết. Cô chạy đến Peeta và thấy rằng cậu đã vô tình thu thập những quả dâu tắc tị chết người. Họ tìm thấy Foxface (Jacqueline Emersion), nữ Vật tế của Quận 5, đã chết vì ăn những quả dâu mà cô cho là ăn được khi quan sát Peeta.

Crane sau đó thả ra những con quái vật biến đổi gen. Chúng giết Thresh và đuổi theo Katniss, Peeta và Cato (Alexander Ludwig) lên mái của Cornucopia. Ở đó những người sống sót cuối cùng chiến đấu cho đến khi Cato dùng tay giữ chặt đầu Peeta và lấy cậu làm lá chắn chống lại Katniss. Peeta hướng Katniss bắn vào tay Cato, rồi đẩy cậu ta xuống những con thú phía dưới. Chúng xé xác cậu ta cho đến khi Katniss bắn cậu ta bằng một mũi tên để giải thoát cậu.

Tuy nhiên, luật về hai người chiến thắng đột nhiên bị hủy bỏ. Katniss không đành lòng giết Peeta và vì tình yêu của mình, Peeta cũng không nỡ giết cô. Peeta giục Katniss bắn cậu để cô có thể chiến thắng, nhưng cô thuyết phục cậu và cả hai quyết định cùng ăn dâu độc để kết liễu mọi thứ. Tuy nhiên, ngay trước khi họ chuẩn bị ăn, Crane đã cho dừng cuộc chơi lại và tuyên bố có 2 quán quân trong cuộc thi lần này.

Katniss những tưởng mọi thứ sẽ kết thúc nhưng thực sự mọi chuyện chỉ mới là sự khởi đầu. Haymitch cảnh báo Katniss rằng cô đã tạo ra kẻ thù với hành vi thách thức của mình. Crane sau đó bị nhốt trong một căn phòng với những quả dâu tắc tị. Từ đó, Katniss bắt đầu bị biến thành con rối với màn kịch về tình yêu với Peeta do Capitol dựng nên. Bên cạnh đó, cô cũng đã vô tình gieo vào lòng người dân của các quận bị áp bức ở Panem một tia hy vọng về sự thay đổi.

Các vai diễn
Lionsgate xác nhận vào tháng ba, 2011 là khoảng 30 nữ diễn viên được thử vai của nữ diễn viên chính Katniss, trong đó có Hailee Steinfeld, Abigail Breslin, Emma Roberts, Saoirse Ronan, Chloë Moretz, Lyndsy Fonseca, Emily Browning, Shailene Woodley, và Kaya Scodelario. Theo như The Hollywood Reporter, những diễn viên khác đã thử vào vai của Peeta ngoài Hutcherson ra bao gồm Alexander Ludwig (được vào vai Cato), Hunter Parrish, Lucas Till, và Evan Peters. Vào tháng 4 năm 2011, John C. Reilly đề nghị với Lionsgate để vào vai Haymitch Abernathy, người đã từng thắng trò chơi khát máu đến từ huyện 12 và là người cố vấn của Katniss và Peeta. Một tháng sau, vai của Haymitch Abernathy sẽ được diễn viên Woody Harrelson vào vai.

Jennifer Lawrence vào vai Katniss Everdeen
Josh Hutcherson vào vai Peeta Mellark
Liam Hemsworth vào vai Gale Hawthorne
Woody Harrelson vào vai Haymitch Abernathy
Willow Shields vào vai Primrose Everdeen
Paula Malcomson vào vai Mrs. Everdeen
Elizabeth Banks vào vai Effie Trinket
Donald Sutherland vào vai President Snow
Wes Bentley vào vai Seneca Crane
Stanley Tucci vào vai Caesar Flickerman
Isabelle Fuhrman vào vai Clove (quận 2)
Alexander Ludwig vào vai Cato (quận 2)
Lenny Kravitz vào vai Cinna
Toby Jones vào vai Claudius Templesmith
Amandla Stenberg vào vai Rue (quận 11)
Dayo Okeniyi vào vai Thresh (quận 11)
Jack Quaid vào vai Marvel (quận 1)
Leven Rambin vào vai Glimmer (quận 1)
Jacqueline Emerson vào vai Foxface (quận 5)
Ian Nelson as Tribute Boy (quận 3)
Latarsha Rose vào vai Portia
Brooke Bundy vào vai Octavia
Amber Chaney vào vai Lavinia the Avox
Kimiko Gelman vào vai Venia
Nelson Ascencio vào vai Flavius
Tim Taylor vào vai Gamemaker

Sản xuất

Lions Gate Entertainment lấy được quyền xuất bản phim trên toàn thế giới vào tháng 3 năm 2009 cùng với công ty sản xuất Color Force của Nina Jacobson. Collins chuyển thể bộ phim dựa trên của tiểu thuyết một mình, và kịch bản được chỉnh sửa bởi người viết kịch bản phim, Billy Ray. Collins dự tính sẽ đánh gia bộ phim là PG-13. Alli Shearmur, giám đốc của Lionsgate và Jim Miller, phó giám đốc của Lionsgate đóng vai trò giám sát quá trình sản xuất của bộ phim. Shearmur phát biểu: "Đấu trường Sinh tử là một tác phẩm và đó làm niềm vinh hạnh khi nó đến với Lionsgate. Đây chính là những loại phim mà tôi muốn được thực hiện trong Lionsgate: trẻ trung, hào hứng, thông minh, và hồi hộp. Chúng tôi đang thúc đẩy hợp tác với Nina và Suzanne để tạo nên một bộ phim làm hài lòng những khán giả đang thèm khát những bộ phim chất lượng cao."

Gary Ross trở thành đạo diễn từ tháng 11 năm 2010. Với chi phí $75 triệu Mỹ kim, những hình ảnh đóng vai trò thất yếu được chụp và làm từ Burke County, North Carolina thuộc Western North Carolina vào tháng 5 năm 2011.

Âm nhạc

Nhạc phim

Nhạc phim cho The Hunger Games bao gồm những ca khúc được lấy cảm hứng từ bộ phim, nhưng chỉ có ba ca khúc trong đó là được xuất hiện trong bộ phim này (trong suốt phần danh sách thực hiện ở cuối phim). Đĩa đơn đầu tiên cho album, "Safe & Sound", thu âm bởi Taylor Swift và The Civil Wars, được phát hành vào ngày 23 tháng 12 năm 2011. Chỉ trong vòng 12 tiếng đồng hồ từ khi được phát hành, ca khúc đã đạt được vị trí thứ 1 trên iTunes. Video âm nhạc cho "Safe & Sound" được phát hành vào 13 tháng 2, 2012. Cùng với Taylor Swift và The Civil Wars, album nhạc phim còn có những ca khúc với sự góp mặt của The Decemberists, Arcade Fire, The Secret Sisters, Miranda Lambert hợp tác với The Pistol Annies, Neko Case, Kid Cudi Glen Hansard, The Low Anthem, Punch Brothers, Birdy, Maroon 5, Jayme Dee, và Carolina Chocolate Drops. Album được phát hành vào 20 tháng 3 năm 2012. Vào 14 tháng 2 năm 2012, "One Engine" của The Decemberists được chọn làm đĩa đơn thứ hai cho album. Album đã đạt được vị trí quán quân trên bảng xếp hạng Billboard Top 200, bán được 175,000 bản ngay trong tuần đầu tiên phát hành. Đây là một trong 16 album nhạc phim có được thành tích này trong lịch sử bảng xếp hạng Top 200.

Nhạc nền

Nhạc nền cho bộ phim được thực hiện bởi James Newton Howard. Album nhạc nền được phát hành vào 26 tháng 3 năm 2012.

Phần tiếp theo

Vào ngày 8 tháng 8 năm 2011, khi bộ phim đầu vẫn đang trong giai đoạn sản xuất, hãng phim Lionsgate đã công bố sẽ chuyển thể luôn tập tiếp theo của bộ truyện "Đầu trường Sinh tử 2: Bắt lửa", dự tính sẽ được ra mắt vào ngày 22 tháng 11 năm 2013.

Phiên bản tiếng Việt
Tháng 3 năm 2012, Hội đồng kiểm duyệt Cục Điện ảnh Việt Nam đã đưa ra quyết định cấm chiếu bộ phim tại Việt Nam.

Chú thích

Liên kết ngoài

Phim năm 2012
Phim hành động khoa học viễn tưởng Mỹ
1
Phim IMAX
Phim của hãng Lionsgate
Phim lấy bối cảnh ở Bắc Mỹ
Nhạc nền phim của James Newton Howard


title: Tröchtelborn

text:
Tröchtelborn là một đô thị ở huyện Gotha, ở bang Thüringen, Đức. Đô thị này có diện tích 5,67 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 343 người.

Tham khảo


title: Hình chóp

text:
nhỏ|240x240px|1 đỉnh của hình chóp là một biểu đồ bánh xe
Trong hình học, một hình chóp là một khối đa diện được hình thành bằng cách kết nối một điểm của một đa giác và một điểm, được gọi là đỉnh. Mỗi cạnh cơ sở và đỉnh tạo thành một hình tam giác, được gọi là mặt bên. Một hình chóp với một n cơ sở -sided có  đỉnh,  mặt, và 2 n cạnh.

Một hình chóp thẳng có đỉnh của nó ngay phía trên tâm của cơ sở. Hình chóp không thẳng được gọi là hình chóp xiên. Một hình chóp thông thường có một cơ sở đa giác đều đặn và thường được ngụ ý là một hình chóp thẳng.

Khi không xác định, một hình chóp thường được coi là một hình chóp vuông thông thường, giống như các cấu trúc hình chóp vật lý. Một hình chóp có hình tam giác thường được gọi là tứ diện.

Trong số các hình chóp xiên, như tam giác cấp tính và tù túng, một hình chóp có thể được gọi là cấp tính nếu đỉnh của nó nằm phía trên bên trong của cơ sở và bị che khuất nếu đỉnh của nó nằm phía trên bên ngoài của cơ sở. Một hình chóp góc phải có đỉnh của nó trên một cạnh hoặc đỉnh của đáy. Trong một tứ diện, các vòng loại thay đổi dựa trên mặt nào được coi là cơ sở.

Chiều cao của hình chóp là khoảng cách từ đỉnh đến mặt đáy của hình chóp.

Các loại hình chóp thường gặp
 Hình chóp đa giác đều: là hình chóp có đáy là đa giác đều và hình chiếu của đỉnh xuống đáy trùng với tâm của đáy. Cần phân biệt nó với hình chóp có đáy là đa giác đều, vốn chỉ có đáy là đa giác đều chứ hình chiếu của đỉnh xuống đáy chưa chắc trùng với tâm của đáy.
 Hình chóp đều là hình chóp có đáy là đa giác đều; các cạnh bên bằng nhau. (Nếu định nghĩa như thế này thì Hình chóp đều cũng chính là Hình chóp đa giác đều. Vì Khi có đáy là đa giác đều và các cạnh bên bằng nhau, ta có thể dễ dàng chứng minh được rằng Hình chiếu của đỉnh trên đáy cũng chính là Tâm của đa giác đáy. Vì ta thấy các tam giác vuông (có 1 đỉnh là đỉnh hình chóp, 1 đỉnh là hình chiếu của đỉnh trên đáy, và đỉnh còn lại là các đỉnh của đa giác đáy) là bằng nhau (do có 1 cạnh góc vuông chung là đường cao hạ từ đỉnh xuống đáy, các cạnh huyền bằng nhau (là các cạnh bên của đa giác). Từ đó thấy Hình chiếu của đỉnh hình chóp trên đáy chính là giao điểm (duy nhất) của các đường trung trực của các cạnh đa giác đáy, hay chính là Tâm của đáy).
 Hình chóp có mặt đáy là tứ giác
 Hình chóp có mặt đáy là hình thang
 Hình chóp có mặt đáy là hình bình hành
 Hình chóp có mặt đáy là hình vuông

Công thức
Thể tích của hình chóp được tính bằng một phần ba tích của chiều cao và diện tích mặt đáy (nghĩa là bằng một phần ba thể tích của hình lăng trụ có chung đáy và chiều cao với hình chóp). Có sự tương đồng giữa công thức này với công thức diện tích tam giác (nửa tích chiều cao và cạnh đáy) khi mở rộng từ không gian hai chiều lên ba chiều.

Tham khảo

Kim tự tháp


title: Thường (họ)

text:
Thường là một họ của người Trung Quốc (chữ Hán: 常, Bính âm: Chang). Họ này xếp thứ 80 trong danh sách Bách gia tính, về mức độ phổ biến họ này xếp thứ 87 ở Trung Quốc theo thống kê năm 2006.

Người Trung Quốc họ Thường nổi tiếng
 Thường Ngộ Xuân, danh tướng của Chu Nguyên Chương, khai quốc công thần nhà Minh
 Thường Hạo, cao thủ cờ vây Trung Quốc
 Thường Long Khánh, nhà địa chất Trung Quốc

Tham khảo

Họ người Trung Quốc


title: Zorochros curtus

text:
Zorochros curtus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Germar miêu tả khoa học năm 1844.

Chú thích

Tham khảo

Zorochros


title: Kenneth

text:
Kenneth  có thể đề cập đến:
Kenneth Arrow
Kenneth Pitzer
Kenneth Pitzer

Xem thêm


title: Geltendorf

text:
Geltendorf là một đô thị thuộc huyện Landsberg trong bang Bayern của nước Đức.

Tham khảo


title: Parhemiopinus nigripennis

text:
Parhemiopinus nigripennis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schwarz miêu tả khoa học năm 1903.

Chú thích

Tham khảo

N


title: Paracardiophorus saharae

text:
Paracardiophorus saharae là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Leseigneur miêu tả khoa học năm 1955.

Chú thích

Tham khảo

Paracardiophorus


title: Ouches

text:
Ouches may be the plural of ouch.
Ouches là một xã trong tỉnh Loire miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Loire

Tham khảo

Xã của Loire


title: New Guinea thuộc Đức

text:
New Guinea thuộc Đức () là thuộc địa đầu tiên của Đế quốc thực dân Đức. Nó là một phần lãnh thổ của Đức từ năm 1884 cho đến năm 1914 khi nó rơi vào tay Úc sau khi cuộc Chiến tranh thế giới thứ nhất bùng nổ. Nó bao gồm phần đông bắc của New Guinea và một số nhóm đảo gần đó. Phần đất liền của Đức Tân Guinea và các đảo lân cận của quần đảo Bismarck nay là một phần của Papua New Guinea.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Archives of the German Colonial Society (in German)

Cựu quốc gia ở châu Đại Dương
Lịch sử Papua New Guinea
New Guinea thuộc Đức
Cựu bảo hộ
Cựu thuộc địa Đức
Địa lý Melanesia
Cựu thuộc địa ở châu Đại Dương
Địa lý Polynesia
Lịch sử Palau
Quần đảo Bismarck
Lịch sử Quần đảo Bắc Mariana
Tem học Quần đảo Solomon
Lịch sử Quần đảo Marshall
Lịch sử Liên bang Micronesia
Thực dân Đức ở châu Đại Dương
Lịch sử Nauru
Vùng Islands


title: Toyama (thành phố)

text:
Thành phố Toyama (kanji: 富山市, Hán Việt: Phú Sơn thị) là thành phố tỉnh lỵ của tỉnh Toyama (富山縣) và là một đô thị trung tâm vùng của vùng Chūbu, Nhật Bản. Đây còn là một trong những đô thị du lịch hội nghị quốc tế lớn của Nhật Bản.

Trong Chiến tranh thế giới thứ hai, thành phố từng bị 173 đợt máy bay ném bom B-29 của không quân Hoa Kỳ dội bom cháy trong hai ngày 1-2 tháng 8 năm 1945. Tới 99,5 phần trăm của khu vực nội thành thành phố bị phá hủy. Ngày nay, thành phố rộng xấp xỉ 1.242 km², tức là khoảng một phần ba diện tích của toàn tỉnh Toyama. Trong các thành phố tỉnh lỵ của Nhật Bản thì thành phố Toyama đứng thứ hai về độ lớn tính theo diện tích. Tuy nhiên, dân số toàn thành phố tính tại thời điểm tháng 7 năm 2008 chỉ là 420.718 người, khiến cho Toyama đứng thứ ba về mật độ dân số thấp trong các thành phố tỉnh lỵ của Nhật Bản.

Thành phố Toyama giáp với vịnh Toyama ở phía Bắc. Vịnh này là ngư trường quan trọng cho ngành thủy sản của thành phố. Phần phía Tây của thành phố thuộc vùng đồng bằng Toyama. Phần phía Đông Nam của thành phố có rặng núi Tateyama thuộc dãy núi Hida hùng vĩ (còn gọi là Bắc Alps Nhật Bản).

Toyama có nhiều ngày mưa trong năm, kể cả vào mùa đông. Hiện tượng foehn hay xuất hiện vào mùa đông.

Toyama có nhiều di tích lịch sử, chùa chiền, jinja, suối nước nóng (onsen), các bãi trượt tuyết và những thắng cảnh tự nhiên là những nơi hấp dẫn khách du lịch. Thành phố Toyama thường đăng cai tổ chức các hội nghị quốc tế để thu hút khách du lịch tới thưởng thức các điểm tham quan của mình.

Tham khảo

Đô thị trung tâm vùng Nhật Bản
Thành phố tỉnh Toyama
Thành phố ven biển
Thành phố Toyama
Khu định cư cảng Nhật Bản


title: Phrynobatrachus uzungwensis

text:
Phrynobatrachus uzungwensis là một loài ếch trong họ Petropedetidae. Chúng là loài đặc hữu của Tanzania.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và sông. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Nguồn
 Howell, K., Loader, S. & Menegon, M. 2004. Phrynobatrachus uzungwensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Phrynobatrachus


title: Gönnersdorf

text:
Gönnersdorf là một đô thị thuộc huyện Ahrweiler, trong bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị Grafschaft, Ahrweiler có diện tích 5,04 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 673 người.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Website

Xã của bang Rheinland-Pfalz


title: Xanthogaleruca luteola

text:
Xanthogaleruca luteola là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Müller miêu tả khoa học năm 1766.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

L
Bọ cánh cứng châu Âu


title: (58993) 1998 SF9

text:
{{DISPLAYTITLE:(58993) 1998 SF9}}

(58993) 1998 SF9 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 17 tháng 9 năm 1998.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 58001–59000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1998
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Wolfgang Panofsky

text:
Wolfgang Kurt Hermann "Pief" Panofsky (24.4.1919 – 24.9.2007), là nhà vật lý người Mỹ gốc Do Thái.

Tiểu sử

Thời trẻ
Panofsky sinh ngày 24.4.1919 tại Berlin, Đức, là con của sử gia nghệ thuật nổi tiếng Erwin Panofsky. Để tránh bị chính quyền Đức quốc xã truy hại, ông di cư sang Hoa Kỳ năm 1934.

Panofsky đậu bằng cử nhân ở Đại học Princeton năm 1938; sau đó ông vào học ở Học viện Công nghệ California và đậu bằng tiến sĩ năm 1942. Cùng năm, ông nhập quốc tịch Mỹ. Trong những ngày còn là sinh viên chưa tốt nghiệp, Panofsky được các bạn sinh viên cùng khóa gọi là "Pief", vì họ thấy rằng không thể phát âm tên đầy đủ của ông. Biệt danh thời sinh viên này dường như phù hợp với nhà vật lý học sôi nổi, nên ông đã giữ nó suốt đời.

Sự nghiệp
Từ năm 1945 tới 1951, Panofsky làm giáo sư phụ tá rồi phó giáo sư ở Đại học California tại Berkeley, sau đó làm giáo sư Vật lý học ở Đại học Stanford. Từ năm 1961 tới 1984, ông làm giám đốc Stanford Linear Accelerator Center (SLAC), sau đó tiếp tục làm giám đốc danh dự (director emeritus). Panofsky vẫn hoạt động ở SLAC cho tới ngày cuối đời.

Panofsky là thành viên trong Ban giám đốc Hiệp hội kiểm soát vũ khí (Arms Control Association) từ năm 1996 tới 1999 và làm giám đốc danh dự cho tới khi từ trần. Ông cũng là thành viên trong Ban bảo trợ tập san Bulletin of the Atomic Scientists

Giải thưởng và Vinh dự
Huy chương Matteucci năm 1996
Giải thưởng Nhà nước về Khoa học, Hoa Kỳ năm 1969
Huy chương Franklin năm 1970
Huy chương Ernest O. Lawrence năm 1961
Giải Leo Szilard
Giải Enrico Fermi năm 1978.
Một đường phố trong khu Institute of Advanced Studies, Princeton, NJ, được đặt là "Panofsky Lane" để vinh danh ông.
Giải Panofsky của Hội Vật lý Hoa Kỳ mang tên ông

Từ trần
Panofsky qua đời ngày 24.9.2007 tại Los Altos, California do bị nhồi máu cơ tim, thọ 88 tuổi.

Xuất bản phẩm
 Wolfgang Panofsky, W. M. Woodward, & G. B. Yodh: Pion Production by Inelastic Scattering of Electrons in Hydrogen. Phys. Rev. 102, 1392 - 1398 (1956)
Wolfgang Panofsky, Melba Phillips: Classical electricity and magnetism, Reading/Massachusetts, Addison-Wesley, 1962
Wolfgang Panofsky: Particles and policy, Woodbury, NY. AIP Press, 1994
 Panofsky on Physics, Politics and Peace. Pief Remembers, Springer Verlag, 2007, ISBN 9780387697314

Xem thêm
Giải Panofsky

Liên kết ngoài
Obituary in The New York Times
Obituary in The Times, ngày 2 tháng 10 năm 2007
W.K.H. Panofsky's SLAC web page
SLAC Archives and History Office Panofsky web page
July 2006 Interview with Dr. Panofsky (PDF)
Peace talk: My life negotiating science and policy by W. K. H. Panofsky (PDF)
 Oral history interview transcript with Wolfgang K.H. Panofsky ngày 15 tháng 5 năm 1973, American Institute of Physics, Niels Bohr Library & Archives
 SLAC Director's Office

Tham khảo và Chú thích

Sinh năm 1919
Mất năm 2007
Nhà vật lý Mỹ
Người Mỹ gốc Do Thái
Viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học Pháp
Cựu sinh viên Đại học Princeton
Giáo sư Đại học California tại Berkeley