title: Melicope quadrangularis

text:
Melicope quadrangularis (tiếng Anh thường gọi là Four-angled Pelea) là một loài thực vật thuộc họ cam chanh, Rutaceae. Đây là loài đặc hữu của quần đảo Hawaii. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo

 World Conservation Monitoring Centre 1998. Melicope quadrangularis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 8 năm 2007.

quadrangularis
Thực vật đặc hữu Hawaii


title: Cordéac

text:
Cordéac là một xã thuộc tỉnh Isère, vùng Rhône-Alpes đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 579-2793 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Isère


title: Cerrione

text:
Cerrione là một đô thị ở tỉnh Biella vùng Piedmont của nước Ý, có vị trí cách khoảng 50 km về phía đông bắc của of Torino và khoảng 11 km về phía nam của of Biella. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 2.818 người và diện tích là 27,9 km².

Đô thị Cerrione có các frazioni (đơn vị cấp dưới, chủ yếu là làng) Magnonevolo and Vergnasco.

Cerrione giáp các đô thị: Borriana, Magnano, Roppolo, Salussola, Sandigliano, Verrone, Zimone, Zubiena.

Quá trình thay đổi dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Biella
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: Plectrocnemia kalachorum

text:
Plectrocnemia kalachorum là một loài Trichoptera thuộc họ Polycentropodidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Plectrocnemia


title: Tích Khê

text:
Tích Khê (chữ Hán giản thể: 绩溪县, Hán Việt: Tích Khê huyện) là một huyện thuộc địa cấp thị Tuyên Thành, tỉnh An Huy, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện Tích Khê có diện tích 1126 km2, dân số 180.000 người. Về mặt hành chính, quận này được chia thành 7 trấn, 4 hương.
Trấn: Kim Sa, Hoa Dương, Lâm Khê, Thượng Trang, Trường An, Dương Khê, Phục Linh.
Hương: Gia Bằng, Bản Kiều Đầu, Doanh Châu, Kinh Châu.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện An Huy
Tuyên Thành


title: Ingerophrynus quadriporcatus

text:
Ingerophrynus quadriporcatus là một loài cóc trong họ Bufonidae.
Nó được tìm thấy ở Indonesia, Malaysia, và Singapore.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là đầm nước nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, đầm nước, đầm nước ngọt, đầm nước ngọt có nước theo mùa, và các đồn điền. Loài này đang bị đe dọa do mất nơi sống.

Hình ảnh

Tham khảo

 Inger, R., Iskandar, D., van Dijk, P.P., Tzi Ming, L. & Das, I. 2004. Bufo quadriporcatus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Truy cập ngày 21 tháng 7 năm 2007.

Liên kết ngoài

 Amphibian và Reptiles or Peninsular Malaysia - Ingerophrynus quadriporcatus

Ingerophrynus
Động vật lưỡng cư Indonesia
Động vật lưỡng cư Malaysia
Động vật lưỡng cư Singapore
Động vật Borneo
Động vật Brunei
Động vật Sumatra


title: Trần Cao Vân

text:
Trần Cao Vân (1866 - 1916) là một quan Việt Nam của nhà Nguyễn được biết đến vì tinh thần yêu nước thời Pháp thuộc. Ông thuộc nhóm người cùng vua Duy Tân lãnh đạo cuộc khởi nghĩa chống Pháp tại Trung Kỳ Việt Nam do Việt Nam Quang Phục Hội chủ xướng, nhưng bị thất bại và bị người Pháp xử tử.

Tóm tắt tiểu sử
Trần Cao Vân quê làng Tư Phú, tổng Đa Hòa (nay là xã Điện Quang, thị xã Điện Bàn, Quảng Nam). Cuộc đời ông là một chuỗi dài hành động: bị bắt giam ở các ngục Phú Yên, Bình Định do tham gia cuộc khởi nghĩa của Võ Trứ và liên quan tới "vụ án Trung thiên dịch", bị đày ra Côn Đảo, cùng các đồng chí lập ra Việt Nam Quang phục hội, liên lạc với vua Duy Tân để khởi nghĩa năm 1916… Cơ mưu bại lộ, Trần Cao Vân là cố vấn trong chính phủ lâm thời bị bắt cùng với Phan Thành Tài (thống lãnh quân đội toàn quyền, giữ ấn Kinh lược Nam Ngãi), Lê Đình Dương (Bộ trưởng ngoại giao, giữ ấn Tổng trấn Nam Ngãi), Thái Phiên (Tổng trấn Kinh thành Huế)… Do Trần Cao Vân và Thái Phiên nhận hết trách nhiệm về mình nên vị vua trẻ yêu nước Duy Tân thoát chết. Khi lên đoạn đầu đài, Trần Cao Vân đã ung dung đọc bốn câu thơ: Trời chung không đội với thù Tây/ Quyết trả ơn vua nợ nước này/ Một mối ba giềng xin giữ chặt/ Thân dù thác xuống rạng đài mây.

Văn học
Khi sắp bị hành hình, ông làm bài thơ này để tỏ nghĩa khí:
Đứa nào muốn chết, chết như chơi,
Chết vị non sông, chết vị Trời.
Chết thảo, bao nài xương thịt nát,
Chết ngay, há ngại cổ đầu rơi.
Chết trung, tiếng để ngoài muôn dặm,
Chết nghĩa, danh lưu đến vạn đời.
Chết được như vầy là hả lắm,
Ta không sợ chết, hỡi ai ơi!

Lưu danh
Trong chiến tranh chống Pháp 1945 - 1954, từng có một đơn vị thanh niên kháng chiến lấy tên là Thanh niên Tiền phong đoàn Trần Cao Vân.

Tên ông được đặt cho các đường phố và trường học tại nhiều nơi trên cả nước như Hà Nội, thành phố Hạ Long, thành phố Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình, Đà Nẵng, Huế, Quảng Nam,Bình Định…

Xem thêm
Trần Cao Vân là ông của anh hùng LLVTND Trần Thị Lý.
 Phan Xích Long

Tham khảo

Sinh năm 1866
Nghĩa quân chống Pháp
Nhà cách mạng Việt Nam
Khởi nghĩa Vua Duy Tân
Người Quảng Nam
Mất năm 1916
Quan lại nhà Nguyễn


title: Thác Đray Sáp

text:
Thác Đray Sáp hay Thác Dray Sap là thác trên dòng Serepôk ở vùng đất xã Đăk Sôr, huyện Krông Nô, tỉnh Đắk Nông, Việt Nam.

Thác Đray Sáp còn có tên gọi nữa là thác Chồng. Thác ở cách thành phố Buôn Ma Thuột chừng 30 km về hướng Nam. Cách thác Đray Sáp không xa là thác Đray Nur (hay thác Vợ)  thuộc địa phận tỉnh Đăk Lăk. Phía thượng nguồn chừng 3,5 km là Thác Gia Long .

Theo tiếng Ê Đê, Dray Sap có nghĩa là "thác khói" (dray: thác, sap: Khói), bởi lẽ dòng nước từ trên cao đổ xuống thung lũng tạo thành một khối lớn bụi nước bay là như màu sương khói.

Thác Dray Sáp ở Đắk Nông

huyền thoại
Truyền thuyết kể rằng, xưa kia ở Đăk Lăk, dòng sông Sêrêpôk chỉ mới là một dòng nước bình thường, chảy quanh thôn làng. Và rồi, ở nơi hai bên bờ sông, một đôi nam nữ đã đem lòng yêu thương nhau, nhưng tình yêu của họ không chỉ bị ngăn cách bởi dòng sông, mà còn bị cấm đoán bởi hai gia đình. Quá đau khổ, trong một đêm tĩnh lặng, đôi tình nhân cùng nhau gieo mình xuống dòng nước để mãi mãi bên nhau. Thời khắc ấy, từ đâu gió to sóng lớn nổi lên cơn thịnh nộ, chia tách sông Sê-rê-pôk thành hai nhánh, mà sau này người dân hay gọi là nhánh sông đực và nhánh sông cái. Dòng chảy của nhánh sông đực đã tạo ra thác Dray Sap và dòng chảy của nhánh sông cái chính là hiện thân của thác Dray Nur

Hệ thống thác Đray Sáp
Đray Sáp là một hệ thống gồm ba thác ngoạn mục. Dòng sông Sê-rê-pốk từ thượng nguồn đổ xuống tới đây và được chia làm ba tầng. Trước đây du khách thường chỉ đến thác đầu tiên sau khi xuống được các bậc cấp đá. Vào mùa mưa nước đổ dữ dội, bụi nước bắn tung lên lan rộng cả một vùng đến ngàn mét vuông. Ngoài Đray Sáp, còn có hai thác nữa nằm bên kia dòng đổ của thác chính. Khi qua khỏi cầu treo du khách sẽ đến một vùng đất cao thoáng đãng. Đây là một đảo nằm giữa hai dòng thác của hệ thống Đray Sáp. Đó là thác Đray Nu (thác Hầm), cao chừng 12 m, gồm hai dòng nước đổ giữa cảnh quan hùng vĩ và thơ mộng giữa chốn đại ngàn.

Cách thác Đray Nu chừng 100 m là thác lớn, cũng thuộc hệ thống Đrayp Sáp. Thác này cũng có độ cao 12 m nhưng rộng đến 140 m luôn tung bụi nước mịn như sương khói.

Ngày nay, Đray Sáp trở thành điểm tham quan du lịch ở Tây Nguyên. Tất cả các tour du lịch về Đăk Lăk - Buôn Ma Thuột đều ghé lại đây nghỉ ngơi.

Chú thích

Xem thêm
Công viên địa chất Đắk Nông

Sông Sêrêpôk
Krông Nô


title: Limnophila vicaria

text:
Limnophila vicaria là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Limnophila (chi ruồi)
Limoniidae ở vùng Australasia


title: 22312 Kelly

text:
22312 Kelly (1991 GW1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 14 tháng 4 năm 1991 bởi C. S. Shoemaker và D. H. Levy ở Palomar.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 22312 Kelly

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1991


title: Chợ Âm Phủ (Đà Lạt)

text:
Chợ Âm Phủ là một chợ tại thành phố Đà Lạt, Lâm Đồng. Chợ Âm Phủ là một trung tâm buôn bán của Đà Lạt, đứng sau chợ Đà Lạt.

Lịch sử

Vào những năm 70 của thế kỷ 20, tại trung tâm thành phố Đà Lạt bắt đầu hình thành một chợ rau tự phát về đêm. Những hộ có nhà vườn vào mùa thu hoạch thường phải gánh rau củ nhiều cây số đến chợ bán. Những năm sau đó, dịch vụ xe ngựa nhận chở rau ra chợ khá thịnh hành. Khu chợ rau này bắt đầu họp từ khoảng 23h và kéo dài tới sáng sớm.

Dân số Đà Lạt vào thời điểm đó rất thưa thớt. Khu chợ tuy nằm ở trung tâm thành phố nhưng ban đêm gần như không có hệ thống chiếu sáng. Người mua, kẻ bán dùng đèn dầu để xem xét hàng hóa và trả giá. Sương mù về đêm ở Đà Lạt những năm đó dày đặc, khắp chợ chỉ leo lét ánh sáng đèn dầu của các tiểu thương. Dòng người di chuyển dưới ánh sáng mờ ảo đó tạo nên một khung cảnh rất huyền bí, liêu trai trong không khí se lạnh nơi phố núi. Cảnh tượng này khiến người dân Đà Lạt ví như cõi âm. Từ đó, tên gọi chợ Âm Phủ ra đời.

Chợ Âm Phủ hiện nay không còn không khí liêu trai như xưa mà vô cùng tấp nập, sáng sủa. Do vị trí nằm ở trung tâm, theo thời gian khu chợ ngày càng phát triển và trở thành một trong những địa điểm được nhiều du khách ghé thăm nhất khi đến Đà Lạt.

Hoạt động
Chợ họp từ 7 - 8 giờ tối kéo dài cho đến tận 3 - 4 giờ sáng, khách đến không phân biệt sang hèn, từ những tay chạy xe thồ thức khuya đón khách, người lao công quét đường vừa xong việc, những nhạc công, ca sĩ vừa rời quán bar, vũ trường, đến những cô cậu sinh viên ít tiền lãng mạn, thích lang thang, hay khách du lịch muốn thưởng thức hương vị đêm Đà Lạt.

Mô tả

Các thông tin

Đánh giá

Xem thêm
 Chợ Âm Phủ (Hà Nội)

Tham khảo

Liên kết ngoài

Chợ tại Lâm Đồng


title: Jóhanna Sigurðardóttir

text:
Jóhanna Sigurðardóttir () (sinh ngày 4 tháng 10 năm 1942) là một nhà chính trị và thủ tướng đương nhiệm của Iceland. Trước đó bà đảm nhiệm chức vụ Bộ trưởng Các vấn đề xã hội và An sinh xã hội giai đoạn 1987–1994 và 2007–2009. Bà đã là một thành viên của Althing (Quốc hội Iceland) thuộc đơn vị bầu cử Reykjavík từ năm 1978, đã tái đắc cử 8 kỳ liên tiếp. Bà đã trở thành nữ thủ tướng đầu tiên của Iceland vào ngày 1 tháng 2 năm 2009; bà cũng trở thành nhà lãnh đạo chính phủ công khai bản thân là người đồng tính đầu tiên trong lịch sử cận đại.

Tham khảo

Sinh năm 1942
Thủ tướng Iceland
Nữ thủ tướng
Nhân vật còn sống
Chính khách đồng tính nữ
Tiếp viên hàng không
Chính khách từ Reykjavík
Nữ chính khách Iceland


title: Favartia purdyae

text:
Favartia purdyae là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Favartia


title: Styringomyia ceylonica

text:
Styringomyia ceylonica là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai và miền Australasia.

Tham khảo

<references>

Liên kết ngoài

Styringomyia
Limoniidae ở vùng Indomalaya
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Centris vittata

text:
Centris vittata là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Lepeletier mô tả khoa học năm 1841.

Chú thích

Tham khảo

Centris
Động vật được mô tả năm 1841


title: Nokia 7360

text:
Nokia 7360 là chiếc điện thoại di động được ra mắt vào năm 2006, cùng với Nokia 7370 và 7380, 7360 là một trong những phiên bản của "L'Amour Collection". Máy được thiết kế dạng thanh với thân máy được ứng dụng những kỹ thuật thủ công như tráng men và chạm khắc kim loại.

Tính năng của 7360 khá đa dạng với bộ trình duyệt WAP 2.0, nhạc chuông MP3, AAC và  âm thanh thực 24 âm sắc. Bên cạnh đó, máy còn được tích hợp camera 0,3 Megapixel với độ phân giải 640x480 pixel. Tuy nhiên khả năng lưu trữ của Nokia 7360 không lớn khi bộ nhớ trong chỉ có 4MB và không hỗ trợ thẻ nhớ.

Tổng quan

Hình ảnh

Chú thích

7360


title: Carry-le-Rouet

text:
Carry-le-Rouet là một xã ở tỉnh Bouches-du-Rhône, thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d'Azur ở miền nam nước Pháp.

Thành phố kết nghĩa
  Dietmannsried, Bavaria, Đức
  Busseto, Emilia-Romagna, Ý

Xem thêm
 Xã của tỉnh Bouches-du-Rhône

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Carry-le-Rouet town council website

Carrylerouet


title: Latiromitra styliola

text:
Latiromitra styliola là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Ptychatractidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

Latiromitra


title: Tên người Thái Lan

text:
Tên người Thái Lan theo trật tự: tên gọi trước, họ sau.

Tên họ của người Thái Lan khá đa dạng bởi vì có quy định là mỗi gia tộc phải có một họ riêng và vì việc người Thái Lan mãi tới gần đây mới mang họ. Đã thế, người Thái Lan lại khá hay thay đổi tên họ của mình.

Người Thái Lan chỉ mới mang họ một cách chính thức (theo luật) từ năm 1913, trước kia, hầu hết người Thái Lan chỉ có tên gọi hoặc biệt hiệu. Tên gọi của người Thái Lan thường mang ý nghĩa tích cực. Theo luật pháp Thái Lan, mỗi gia tộc mang một tên họ riêng, vì vậy nếu có hai người có tên họ giống nhau thì chắc chắn họ là họ hàng của nhau; và rất hiếm khi có hai người có tên đầy đủ giống hệt nhau.

Tên của người Thái Lan rất đa dạng, ít khi giống nhau. Trong một mẫu điều tra gồm 45.665 quan sát (người), 81% có họ không trùng với ai, và 35% có tên gọi không trùng với ai: những người có họ giống nhau là vì họ là họ hàng của nhau.

Tên người Thái Lan, cả phần tên gọi lẫn phần tên họ, đều thường rất dài, nhất là tên của những người thuộc tầng lớp thượng lưu và những người có tổ tiên là người Trung Hoa vì tên Thái Lan của họ thực ra là một nỗ lực dịch tên Trung Quốc ra nghĩa tương đương trong tiếng Thái Lan.

Trong tên của những người Thái Lan thuộc tầng lớp quý tộc thường có vần Na. Tên của một vị bộ trưởng trong Chính phủ Thái Lan hiện nay, Mongkol Na Songkhla, cho thấy ông thuộc tầng lớp quý tộc ở Thái Lan.

Người Thái Lan thường gọi nhau bằng tên gọi kèm theo một tiền tố khun (nếu gọi nam giới) hoặc khunying (nếu gọi phụ nữ).

Trong những tình huống không chính thức, người Thái Lan gọi nhau bằng biệt hiệu (tiếng Thái Lan: ชึ่อเล่น, chue-len). Biệt hiệu thường do cha mẹ đặt cho hồi còn nhỏ, thường là đơn âm, và nhiều khi không có ý nghĩa gì, hay mang nghĩa gì đó hài hước, và cũng chẳng có liên quan gì đến tên thật. Người Thái Lan nào cũng có biệt hiệu, kể cả Quốc vương, và họ gọi nhau bằng biệt hiệu một cách thoải mái hàng ngày. Biệt hiệu của đương kim Quốc vương là Ong Lek. Còn biệt hiệu của cựu Thủ tướng Thái Lan Thaksin Shinawatra là Maew. Người nước ngoài nhiều khi chỉ được giới thiệu tên một người Thái Lan qua biệt hiệu của họ vì tên thật dài và khó phát âm, khó nhớ với người nước ngoài. Khi gọi nhau bằng biệt hiệu, thì thường ít dùng thêm các tiền tố khun và khunying.

Tham khảo

Thái Lan

Văn hóa Thái Lan


title: Schistometopum gregorii

text:
Schistometopum gregorii là một loài lưỡng cư thuộc họ Caeciliidae.
Loài này có ở Kenya và Tanzania.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, sông ngòi, đầm lầy, các đồn điền, vườn nông thôn, rừng thoái hóa nghiêm trọng, và đất nông nghiệp có lụt theo mùa.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Tham khảo

 Loader, S., Howell, K., Gower, D., Measey, J. & Wilkinson, M. 2004. Schistometopum gregorii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

Schistometopum


title: Crepidomenus frazieri

text:
Crepidomenus frazieri là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Calder miêu tả khoa học năm 1986.

Chú thích

Tham khảo

Crepidomenus


title: Semiotus bifasciatus

text:
Semiotus bifasciatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schwarz miêu tả khoa học năm 1902.

Chú thích

Tham khảo

Semiotus


title: Ormosia saturnina

text:
Ormosia saturnina là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Ormosia (chi ruồi)
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Điện ảnh hải ngoại

text:
Điện ảnh hải ngoại hay phim điện ảnh hải ngoại là thuật ngữ được sử dụng để chỉ ngành công nghiệp điện ảnh của cộng đồng người Việt Nam ở ngoài nước.

Lịch sử hình thành và phát triển
Từ những năm ngay sau 1945, đã có những thước phim của các Việt kiều Pháp gửi về Việt Nam. Đó là những phim tài liệu về Hội nghị Fontainebleau, Hồ Chí Minh ở Pháp, hay về đời sống của những Việt kiều. Đầu thập niên 1950, có những thanh niên Việt Nam sang Pháp học về điện ảnh. Sau khi tốt nghiệp, một số về nước làm phim, như đạo diễn Phạm Kỳ Nam của miền Bắc, Lê Dân, Hoàng Anh Tuấn, Lê Mộng Hoàng của miền Nam. Một số khác ở lại Pháp làm phim, nhưng không có thành công đáng kể.

Bên cạnh những đạo diễn về Việt Nam làm phim, một số nhà làm phim Việt kiều thực hiện các bộ phim ngay tại hải ngoại.

Sau 1975, nhiều người Việt rời Việt Nam định cư ở nước ngoài. Một số diễn viên Việt kiều tham gia vào nền điện ảnh nơi họ định cư. Kiều Chinh giành được nhiều vai diễn nhỏ tại Hollywood. Năm 1993, Lê Thị Hiệp đóng vai nữ chính bên cạnh Tommy Lee Jones trong bộ phim nói về Chiến tranh Việt Nam Trời và đất (Heaven & Earth, 1993) của đạo diễn nổi tiếng Oliver Stone. Tại Pháp, Phạm Linh Đan giành giải César cho Nữ diễn viên triển vọng trong phim De battre mon cœur s'est arrêté năm 2006. Cảnh sát người Pháp gốc Việt Nguyễn Văn Lộc đóng vai chính trong một số sê-ri phim truyền hình dựa theo cuốn tự truyện của chính ông. Các diễn viên trẻ như Johnny Trí Nguyễn, Dustin Nguyễn cũng tham gia nhiều phim của Hollywood.

Một vài diễn viên mang một phần dòng máu Việt khác giành được nhiều thành công, như Chung Lệ Đề nổi tiếng ở Hồng Kông; Maggie Q tham gia diễn xuất trong những bộ phim lớn của Hollywood như Nhiệm vụ bất khả thi 3 (Mission: Impossible III, 2006), Die Hard 4 (2007).

Năm 2003, một đạo diễn trẻ Victor Vũ thực hiện bộ phim thứ hai của mình là Một buổi sáng đầu năm (First Morning). Trước đó anh đã làm một phim ngắn tên Firecracker vào năm 1997. Một buổi sáng đầu năm được thực hiện đơn giản, nhưng về nội dung tác giả lại muốn đề cập đến nhiều khía cạnh cuộc sống của người Việt tị nạn. Bộ phim, với sự tham gia của những diễn viên trẻ của điện ảnh hải ngoại là Johnny Trí Nguyễn và Kathleen Lương, đã không để lại dấu ấn gì. Năm 2004, Victor Vũ làm Oan hồn (Spirits), một phim thuộc thể loại kinh dị mang đậm chất Á đông. Oan hồn được báo chí Việt Nam nhắc đến và Victor Vũ đã mang bộ phim này tham dự một số liên hoan phim. Năm sau 2006, Victor Vũ tiếp tục sản xuất bộ phim kinh dị Thế giới huyền bí tập 1 là Tình yêu bất biệt (Mysterious World, Episode 1: Love Never Die).

Tại Pháp, một đạo diễn trẻ gốc Việt là Kim Chapiron. Anh bắt đầu là một người thiết kế web trước khi bước chân vào điện ảnh. Những bộ phim đầu tay của Kim Chapiron Tarubi, l'Arabe Strait (2000) et La Barbichette (2002) đã tham dự nhiều liên hoan phim như Locarno, Cicuito Off Venice, Les Lutins du Court-Métrage. Năm 1995, cùng Romain Gavras, Kim Chapiron thành lập hội nghệ sĩ Kourtrajmé, tập hợp nhiều tên tuổi nổi tiếng: tay guitar Nguyên Lê, diễn viên Vincent Cassel... Sheitan, phim dài đầu tay của Kim Chapiron do Vincent Cassel sản xuất có sự tham gia diễn xuất của Vincent Cassel và Monica Bellucci. Thời điểm 2007, tác phẩm mới nhất của Kim Chapiron là video clip France à fric cho ca sĩ nhạc rap Rockin' Squat.

Bắt đầu năm 2005 và chính thức ra mắt năm 2007, đạo diễn Hàm Trần với bộ phim Vượt sóng (Journey from the Fall - Hành trình từ sự sụp đổ) đã giành được sự chú ý của cộng đồng người Việt hải ngoại. Phim được trình chiếu rộng rãi tại Hoa Kỳ và đã đoạt được doanh thu cao nhất cho mỗi rạp. Bộ phim nói về cảnh ngộ của những người trong trại cải tạo ở Việt Nam sau 1975 và sau đó là những thuyền nhân. Vượt sóng có sự tham gia của Kiều Chinh, Nguyễn Long và diễn viên, nữ ca sĩ Diễm Liên. Kinh phí sản xuất bộ phim này cũng do cộng đồng người Việt ở Mỹ tài trợ.

Vào năm 2003, Đại hội Điện ảnh Việt Nam Quốc tế lần đầu tiên được tổ chức ở vùng Little Saigon của Quận Cam, California, Hoa Kỳ. Sau đó Đại hội được tổ chức hai năm một lần. Đây là đại hội điện ảnh duy nhất dành riêng cho các nhà làm phim gốc Việt trên toàn thế giới. Ngoài những nhà làm phim Việt kiều, một số đạo diễn trong nước như Pham Nhuệ Giang, hay Bùi Thạc Chuyên cũng đem phim tới dự. Năm 2007, đại hội được tổ chức ở trường Đại học California tại Irvine với 51 phim gồm 13 phim dài, 36 phim ngắn. Ngoài những phim thực hiện trong nước như Sống trong sợ hãi của đạo diễn Bùi Thạc Chuyên, Dòng máu anh hùng của hãng phim Chánh Phương, còn có những phim điện ảnh hải ngoại Vượt sóng (Journey from the Fall) của Hàm Trần, Bụi đời (Dust of Life) của Lê Văn Kiệt.

Đạo diễn Việt kiều đầu tiên được giới điện ảnh nước ngoài chú ý đến là đạo diễn Lê Lâm với bộ phim ngắn Long Vân Khánh Hội làm năm 1980 tại Pháp. Bộ phim nói về một người lái tàu hỏa phải thực hiện công việc trong khi người vợ ở nhà đang hấp hối. Long Vân Khánh Hội được giới thiệu trong chương trình Triển vọng của điện ảnh Pháp tại Liên hoan phim Cannes năm đó. Ba năm sau, Lê Lâm làm tiếp phim Tro tàn của đế chế. Bộ phim là một hoài niệm của tác giả về quê hương trong mối quan hệ với những người Pháp thông qua nhân vật viên sĩ quan và người nữ tu sĩ Pháp, do nữ diễn viên nổi tiếng người Pháp Dominique Sanda thủ vai.

Trong mười năm sau đó, Lê Lâm không làm phim nữa và cũng không có tên tuổi của đạo diễn người Việt nào được nhắc đến trong hoạt động điện ảnh ở nước ngoài.

Mở đầu cho làn sóng các đạo diễn Việt kiều về Việt Nam làm phim là Hồ Quang Minh. Vào năm 1985, đạo diễn Hồ Quang Minh từ Thụy Sĩ về nước thực hiện bộ phim Con thú tật nguyền của Hãng phim Giải Phóng. Tiếp đó ông làm các bộ phim Trang giấy trắng (1991), Bụi hồng (1996) và mang những phim này tham dự một số liên hoan phim quốc tế.

Năm 1993, đạo diễn trẻ người Pháp gốc Việt Trần Anh Hùng thực hiện bộ phim đầu tay Mùi đu đủ xanh (L'Odeur de la papaye verte) tại Pháp. Bộ phim nói về một cô gái, từ khi còn bé tới lúc trưởng thành, ở Sài Gòn trong thập niên 1950. Trong một khung cảnh nhỏ hẹp, cốt truyện đơn giản, tác giả đặc biệt chú ý đến hình ảnh và màu sắc. Và ngay từ tác phẩm đầu tay này, Trần Anh Hùng đã thành công. Mùi đu đủ xanh giành được giải Trẻ và giải Camera vàng trong Liên hoan phim Cannes năm đó. Sang năm 1994, phim được đề cử tranh giải Oscar cho phim ngoại ngữ hay nhất và giành được giải César cho tác phẩm đầu tay.

Năm 1995, Trần Anh Hùng trở về Việt Nam làm phim Xích lô (Cyclo). Xích lô có sự tham gia của nhiều diễn viên Việt Nam cùng ngôi sao điện ảnh Hồng Kông Lương Triều Vỹ. Khác với bộ phim trước, bối cảnh của Xích lô là Thành phố Hồ Chí Minh trong thập niên 1990 với nhiều bạo lực, tệ nạn. Phim đã giành được giải Sư tử vàng và giải FIPRESCI tại Liên hoan phim Venezia năm 1995. Năm 1999, Trần Anh Hùng thực hiện bộ phim thứ ba cũng ở Việt Nam, Mùa hè chiều thẳng đứng (À la verticale de l'été) với sự tham gia của nhiều diễn viên Việt Nam nổi tiếng: Lê Khanh, Như Quỳnh, Trần Quang Hải, Lê Tuấn Anh... Với ba phim, tuy giành được những thành công ở nước ngoài, Trần Anh Hùng không được nhiều khán giả Việt Nam biết tới. Các nhà làm phim trong nước đánh giá phim Trần Anh Hùng ít bản sắc Việt Nam.

Cũng năm 1999, đạo diễn Việt kiều Mỹ Tony Bùi về nước làm Ba mùa (Three Seasons), một bộ phim với ba câu chuyện nhỏ xen kẽ với nhau. Ba mùa có sự tham gia của diễn viên người Mỹ Harvey Keitel trong vai một cựu chiến binh Mỹ trở lại Việt Nam tìm con gái, và các diễn viên Việt Nam như Đơn Dương, Ngọc Hiệp... Ba mùa được công chiếu rộng rãi ở Việt Nam và đã thu hút được khán giả. Phim đoạt cả hai giải của khán giả lẫn giám khảo tại Liên hoan phim Sundance. Năm 2001, Tony Bùi đứng ra làm nhà sản xuất cho bộ phim đầu tay của anh mình là Timothy Linh Bùi mang tên Rồng xanh (Green Dragon). Bộ phim nói về những người Việt tị nạn sau biến cố tháng 4 năm 1975 với sự tham gia của ngôi sao Hollywood Patrick Swayze, diễn viên Đơn Dương, các diễn viên hải ngoại Lê Thị Hiệp, Kathleen Luong. Rồng xanh vấp phải sự phản đối của Nhà nước Việt Nam và sau bộ phim này, diễn viên Đơn Dương rời Việt Nam sang định cư tại Hoa Kỳ. Trước đó Đơn Dương cũng tham gia một bộ phim Hollywood khác nói về Chiến tranh Việt Nam là Chúng ta là những người lính (We Were Soldiers 2002) cùng Mel Gibson.

Sang thập niên 2000, làn sóng các đạo diễn Việt kiều về nước làm phim trở nên mạnh mẽ. Như Hồ Quang Minh với Thời xa vắng (2004), Việt Linh với Mê Thảo - Thời vang bóng (2003), Nguyễn Võ Nghiêm Minh với Mùa len trâu (2004), Đoàn Minh Phượng với Hạt mưa rơi bao lâu (2005). Phim của những đạo diễn này đã giành được nhiều giải thưởng tại Liên hoan phim Việt Nam và họ cùng với các nhà làm phim trong nước tạo nên nền điện ảnh Việt Nam đương đại.

Phim nổi tiếng
 Mùi đu đủ xanh
 Vượt sóng

Hãng phim nổi tiếng

Nhà làm phim nổi tiếng
 Charlie Nguyễn
 Trần Anh Hùng
 Trần Hàm
 Nguyễn Lâm
 Victor Vũ

Diễn viên nổi tiếng
 Trần Nữ Yên Khê
 Lê Thị Hiệp
 Maggie Q
 Phạm Linh Đan
 Dustin Nguyễn
 Johnny Trí Nguyễn
 Tinna Tình

Xem thêm

 Dòng phim Việt kiều: Làm phim bằng con mắt người khác


title: Tiếng Dzongkha

text:
Tiếng Dzongkha (; Wylie: rdzong-kha, )) là một ngôn ngữ ngôn ngữ Hán-Tạng được nói bởi hơn nửa triệu người và là ngôn ngữ chính thức của Vương quốc Bhutan. Từ "dzongkha" có nghĩa là thứ tiếng (kha) được nói tại dzong - tức những tu viện xây dựng theo kiến trúc dzong trên khắp Bhutan cho đến khi đất được này được thống nhất bởi Ngawang Namgyal, Zhabdrung Rinpoche đầu tiên, vào thế kỷ 17.

Phân loại
Tiếng Dzongkha là một ngôn ngữ Nam Tạng. Nó có quan hệ gần với tiếng Sikkim (), ngôn ngữ quốc gia của vương quốc cổ Sikkim, và với những ngôn ngữ khác của Bhutan như tiếng Chocangaca, tiếng Brokpa, tiếng Brokkat và tiếng Lakha.

Tiếng Dzongkha có mối quan hệ xa hơn nhiều đối với tiếng Tạng. Dù người nói tiếng Dzongkha và tiếng Tạng đa phần không thể hiểu được nhau, dạng viết của cả hai đều được ảnh hưởng nặng bởi tiếng Tạng cổ điển, loại ngôn ngữ đã được tăng lữ dùng trong hàng thế kỷ, mà ở Bhutan được gọi là Chöke. Chöke cũng là ngôn ngữ giáo dục tại Bhutan cho tới đầu thập kỷ 1960 khi nó bị thay thế bởi tiếng Dzongkha.

Sử dụng
Tiếng Dzongkha là tiếng bản ngữ của tám huyện miền tây Bhutan (Wangdue Phodrang, Punakha, Thimphu, Gasa, Paro, Ha, Dagana và Chukha). Cũng có vài người nói gần Kalimpong, từng là một phần của Bhutan nhưng giờ là của Tây Bengal.

Tiếng Dzongkha được chọn làm ngôn ngữ quốc gia của Bhutan năm 1971. Việc học tiếng Dzongkha là điều bắt buộc tại tất cả trường học Bhutan, và nó là lingua franca tại các quận phía đông và nam.

Ngữ âm
Tiếng Dzongkha là một ngôn ngữ thanh điệu với hai thanh: cao và thấp.

Phụ âm

Tất cả phụ âm đều có thể bắt đầu âm tiết. Ở đầu của âm tiết thanh thấp, phụ âm đều hữu thanh. Các phụ âm bật hơi, , và  không có mặt ở âm tiết thanh thấp. Âm  có thể là âm rung  hay âm rung xát , và được vô thanh hóa ở cụm phụ âm đầu ở âm tiết thanh cao.

 là âm răng. Âm tắc xát và xát vòm có thể là âm chân răng-vòm hay là vòm thường.

Chỉ có một vài phụ âm có thể làm phụ âm cuối, thường gặp nhất là .  cuối âm tiết (và nhất là cuối từ) thường bị lượt đi với kết quả là nguyên âm đứng trước nó được mũi hóa và dài hóa. Âm  cuối từ cũng thường bị bỏ đi, trừ trường hợp phát biểu trang trọng. Trong lối nói nói trang trọng hay văn chương, hai âm  và  cũng có thể làm phụ âm cuối; và dù hiếm,  cũng là phụ âm cuối.

Nguyên âm

 Khí có thanh thấp, nguyên âm thường được phát âm hà hơi (breathy).
 Ở âm tiết đóng,  biến thường giữa  và , cách thứ hai phổ biến hơn.
  biến thiên giữa  và .
  biến thiên giữa  và , cách thứ hai phổ biến trong âm tiết đóng.
  biến thiên giữa  và .
  là , nhưng có xu hướng trở thành , nhất là ở âm tiết đóng.
  nằm giữa  và .
  có khi trở thành , nhất là ở âm tiết đóng.
 Khi được mũi hóa hay theo sau bởi , nguyên âm luôn dài.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Dzongkha Development Commission Thimphu, Bhutan
 Ethnologue entry on Dzongkha
 Dzongkha-English Dictionary - རྫོང་ཁ་ཨིང་ལིཤ་ཤན་སྦྱར་ཚིག་མཛོད།
 Dzongkha podcast
 Dzongkha Romanization for Geographical Names

Ngôn ngữ tại Bhutan

Ngôn ngữ viết bằng chữ Tạng


title: Quận Cassia, Idaho

text:
Quận Cassia là một quận thuộc tiểu bang Idaho, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số người. Quận lỵ đóng ở.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ chính

Quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Idaho


title: Daphnella retifera

text:
Daphnella retifera là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

retifera


title: Đài An

text:
Đài An (tiếng Trung: 台安县, Hán Việt: Đài An huyện) Là một huyện địa cấp thị Yên Sơn, tỉnh Liêu Ninh, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện Đài An có diện tích 1393 km2, dân số 370.000 người, mã số bưu chính 114100. Huyện lỵ đóng tại đường Ân Lương, trấn Đài An. Huyện Đài An được chia thành 11 trấn. Các đơn vị này lại được chia thành 15 uỷ ban xã khu, 204 uỷ ban thôn. Các trấn; Đài An, Cao Lực Phòng, Hoàng Sa Đà, Tân Khai Hà, Tang Lâm, Cửu Thái, Tân Đài, Phú Gia, Hoàn Động, Tây Phật, Đạt Ngưu.
Tang Lâm là nơi sinh của tướng quân Trương Học Lương. Hiện nay ở đây có nhà tưởng niệm Trương Học Lâm.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Liêu Ninh
An Sơn


title: Saint-Oyen, Thung lũng Aosta

text:
Saint-Oyen là một đô thị ở thung lũng Aosta, Ý. Đô thị này có diện tích 9 km², dân số 212 người.

Đô thị này giáp các đô thị sau: Bourg-Saint-Pierre (CH-VS), Etroubles, Gignod, Saint-Rhémy-en-Bosses.

Biến động dân số

Tham khảo

Saint-Oyen


title: Chung kết Cúp C1 châu Âu 1961

text:
Trận chung kết Cúp C1 châu Âu năm 1961 là trận chung kết thứ sáu của Cúp các đội vô địch bóng đá quốc gia châu Âu, ngày nay là UEFA Champions League. Đây là trận đầu giữa S.L. Benfica của (Bồ Đào Nha và FC Barcelona của Tây Ban Nha trên Sân vận động Wankdorf ở Berne vào ngày 31 tháng 5 1961.

Chi tiết trận đấu

Xem thêm
 Cúp C1 châu Âu 1960–61

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Giải 1960-61 trên trang web UEFA
 Lịch sử Cúp C1 châu Âu 1961

Chung kết Cúp C1 châu Âu
Chung kết Cúp C1 châu Âu 1961
Chung kết Cúp C1 châu Âu 1961
1961


title: Bulbophyllum xanthornis

text:
Bulbophyllum xanthornis là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

xanthornis]]

X


title: Lissostolodes

text:
Lissostolodes là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae


title: Tillandsia gardneri

text:
Tillandsia gardneri là một loài thuộc chi Tillandsia. Đây là loài bản địa của Brasil và Venezuela.

Giống
 Tillandsia 'Feather Duster'
 Tillandsia 'Gardicta'
 Tillandsia 'Quicksilver'
 Tillandsia 'Tropic Skye'

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

BROMELIACEAE DA MATA ATLÂNTICA BRASILEIRA  truy cập 22 tháng 10 năm 2009
Checklist of Venezuelan Bromeliaceae with Notes on Species Distribution by State and Levels of Endemism truy cập 3 tháng 11 năm 2009
BSI Cultivar Registry  Truy cập 11 tháng 10 năm 2009

G
Thực vật Brasil
Thực vật Venezuela
Thực vật Nam Mỹ
Thực vật Trinidad và Tobago
Thực vật được mô tả năm 1842


title: Azzio

text:
Azzio là một đô thị và thị xã của Ý. Đô thị này thuộc tỉnh Varese trong vùng Lombardia. Azzio có diện tích 2 km2, dân số theo ước tính năm 2010 của Viện thống kê quốc gia Ý là 701 người.
Các đơn vị dân cư:
Đô thị Azzio giáp với các đô thị:

Tham khảo

Đô thị tỉnh Varese
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Molophilus leonardi

text:
Molophilus leonardi là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Molophilus
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Saint-Malon-sur-Mel

text:
Saint-Malon-sur-Mel (, Gallo: Saent-Méha) là một xã của tỉnh Ille-et-Vilaine, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc nước Pháp.

Dân số
Người dân ở Saint-Malon-sur-Mel được gọi là Malonnais.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ille-et-Vilaine

Tham khảo

Mayors of Ille-et-Vilaine Association  ;
INSEE ;
IGN

Liên kết ngoài
French Ministry of Culture list for Saint-Malon-sur-Mel

Xã của Ille-et-Vilaine


title: Xã của tỉnh Yonne

text:
Đây là danh sách 454 xã của tỉnh Yonne ở Pháp.

Tham khảo


title: Fátima

text:
Fátima () là thành phố ở Bồ Đào Nha, thuộc khu tự quản Ourém, quận Santarém, phân vùng "Medio Tejo", vùng Trung Bồ Đào Nha, cách  về phía nam Porto và cách  về phía bắc Lisboa. Thành phố có 7.756 cư dân. Ngày nay Fátima trở thành nơi hành hương lớn thứ tư của người Công giáo khắp thế giới (sau Đức Mẹ Guadalupe ở México, Thành Vatican và Đức Mẹ Lộ Đức (Pháp). Hàng năm có khoảng trên 4 triệu lượt người đã tới thăm Fatima.

Tên gọi
Trước đây Fátima chỉ là 1 thôn nhỏ. Tên thôn phát sinh từ tiếng Ả Rập. Một truyền thuyết kể rằng 1 công chúa người Hồi giáo tên là Fátima (Fāţimah,  فاطمة ), đã cải sang đạo Công giáo khi kết hôn với bá tước Ourém năm 1158, trong thời kỳ lực lượng Kitô giáo chiếm xứ này.

Đức Mẹ hiện ra

Có 3 trẻ em ở thôn Fátima là Lúcia (sinh 22.3.1907), em họ là Francisco Marto (11.6.1908) và em gái của Francisco là Jacinta Marto (11.10.1910) thường đi chăn cừu ở cánh đồng Cova da Ira, cách Fátima chừng 2 km. Các em cho biết là ngày 13.5.1917 các em đã gặp 1 phụ nữ lạ rất đẹp xuất hiện, tự xưng là Đức Mẹ Mân Côi. Bà này yêu cầu các em hãy đọc kinh Mân Côi và loan truyền cho các người khác cùng đọc kinh này, để cầu nguyện cho thế giới được hòa bình. Từ đó, bà này đã xuất hiện với 3 em liên tiếp 5 lần nữa vào các ngày 13 từ tháng 6 tới tháng 10 cùng năm (tổng cộng 6 lần) và tiết lộ cho các em 3 điều bí mật, gọi là "bí mật Fátima". Vào ngày 13 tháng 10 cùng năm, nhiều người đã nhìn thấy một hiện tượng kì bí khi các em nhỏ dang cầu nguyện: Mặt trời xuống thấp, quay tròn liên tục. Nó xuống thấp dần như muốn đâm vào Trái đất. Mặt đất khi đó đang ẩm ướt vì mưa cả ngày bỗng trở nên khô ráo. Nhiều nhân chứng nghĩ rằng, phải chăng Trái đất sắp Tận thế. Tuy nhiên, mọi thứ chỉ diễn ra khoảng 10 phút và trở về bình thường ngay sau đó.

«Không một người công giáo nào bị buộc phải tin vào việc Đức Mẹ hiện ra này; tuy nhiên không thể chối cãi là việc Đức Mẹ hiện ra ở Fátima và 3 "bí mật" (mà Đức Mẹ cho biết) đã vạch ra một bản đồ lộ trình cho con đường bấp bênh của thế kỷ 20» .

Vương cung thánh đường Fátima
Ngày 28.4.1919 người ta đã xây 1 nhà nguyện nhỏ tại nơi Đức Mẹ hiện ra. Nhà nguyện đó được xây bằng đá và vôi, lợp ngói, dài 3,30 m, rộng 2,80 m, cao 2,85 m. Năm 1921, giám mục mới cai quản giáo phận Leiria cho phép việc tôn sùng Đức Mẹ Fátima, và năm 1930 - sau 7 năm điều tra - giám mục này đã công nhận chính thức việc Đức Mẹ hiện ra ở Fátima.

Từ năm 1928 người ta khởi công xây Vương cung thánh đường tại Fátima và hoàn tất năm 1931. Thánh đường này theo lối kiến trúc tân cổ điển, dài 70,50 m, rộng 37 m. Bên trong có 15 bàn thờ dâng kính 15 mầu nhiệm Mân Côi. Phía bên trái trong nhà thờ là 2 ngôi mộ của Jacinta Marto (chết 1920) và Lúcia (chết năm 2005), bên phải là mộ của Francisco Marto (chết 1919).

Bên cạnh cuối thánh đường là các dãy cột có mái che nối với tu viện 1 bên và bệnh viện 1 bên. Nếu tính cả các tòa nhà này thì khu thánh đường có diện tích là 86.400 m², chứa được khoảng 300.000 người.

Kinh tế
Ngày nay phần lớn dân thành phố sống bằng nghề kinh doanh du lịch. Thành phố có rất nhiều khách sạn, tiệm ăn, tiệm bán hàng lưu niệm tôn giáo cùng các dịch vụ khác, phục vụ cho khoảng trên 4 triệu du khách tới đây hàng năm.

Xem thêm
 Đức Mẹ Fatima

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Sanctuary of Fátima (Official Site)
 Informations about Fátima (Top Site)
 Fatima Oil Painting, to Pray the Family Rosary
 PROtravel - Travel Agency
 Fatima

Thành phố của Bồ Đào Nha
F
Địa điểm hành hương kính Đức Mẹ Maria
Địa điểm hành hương Công giáo


title: Quận Jefferson, Wisconsin

text:
Quận Jefferson một quận thuộc tiểu bang Wisconsin, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở Jefferson. Theo điều tra dân số năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số 74.021 người.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích 1509 km2, trong đó có 67 km2 là diện tích mặt nước.

Xa lộ

Quận giáp ranh
Quận Dodge - bắc
Quận Waukesha - đông
Quận Walworth - đông nam
Quận Rock - tây nam
Quận Dane - tây

Thông tin nhân khẩu

Theo điều tra dân số  năm 2000, đã có 74.021 người, 28.205 hộ gia đình, và 19.884 gia đình sống trong quận hạt. Mật độ dân số là 133 người trên một dặm vuông (51/km ²). Có 30.092 đơn vị nhà ở mật độ trung bình là 54 trên một dặm vuông (21/km ²). Cơ cấu chủng tộc của dân cư quận bao gồm 96,34% người da trắng, 0,28% da đen hay Mỹ gốc Phi, 0,34% người Mỹ bản xứ, 0,45% châu Á, Thái Bình Dương 0,02%, 1,65% từ các chủng tộc khác, và 0,93% từ hai hoặc nhiều chủng tộc. 4,09% dân số là người Hispanic hay Latino thuộc một chủng tộc nào. 55,1% là gốc Đức, gốc Na Uy 6,1%, gốc Ailen 6,0% và 5,1% gốc Mỹ theo điều tra dân số năm 2000.

Có 28.205 hộ, trong đó 33,20% có trẻ em dưới 18 tuổi sống chung với họ, 58,50% là đôi vợ chồng sống với nhau, 8,20% có một chủ hộ nữ và không có chồng, và 29,50% là các gia đình không. 23,60% hộ gia đình đã được tạo ra từ các cá nhân và 9,60% có người sống một mình 65 tuổi hoặc lớn tuổi hơn là người. Cỡ hộ trung bình là 2,55 và cỡ gia đình trung bình là 3.02.

Trong quận, độ tuổi dân số đã được trải ra với 25,20% dưới độ tuổi 18, 8,50% 18-24, 30,40% 25-44, 23,20% từ 45 đến 64, và 12,60% từ 65 tuổi trở lên đã được những người. Độ tuổi trung bình là 37 năm. Đối với mỗi 100 nữ có 98,40 nam giới. Đối với mỗi 100 nữ 18 tuổi trở lên, đã có 96,80 nam giới.

Tham khảo

Quận của Wisconsin


title: Guarianthe aurantiaca

text:
Guarianthe aurantiaca là một loài thuộc họ Lan. Khu vực phân bố của loài đa số ở Mexico, phía nam Costa Rica.

Hình ảnh

Tham khảo

Guarianthe aurantiaca
Thực vật được mô tả năm 1838
Lan Trung Mỹ
Lan México


title: Paulinet

text:
Paulinet  là một xã thuộc tỉnh Tarn trong vùng Occitanie ở phía nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 654 mét trên mực nước biển.

Thị trấn có con sông Dadou.

Tham khảo
INSEE

Xã của Tarn


title: Rifiano

text:
Riffian tiếng Đức) hoặc Rifiano tiếng Ý) là một đô thị ở tỉnh Bolzano-Bozen trong vùng Trentino-Alto Adige/Südtirol của Ý, có vị trí cách khoảng 70 km về phía bắc của Trento và khoảng 25 km về phía tây bắc của Bolzano. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 1.193 người và diện tích là 35,8 km².

Đô thị Riffian có các frazioni (các đơn vị cấp dưới, chủ yếu là các làng) Magdfeld and Vernurio.

Riffian giáp các đô thị: Kuens, Moos in Passeier, St. Leonhard in Passeier, St. Martin in Passeier, Schenna, và Tirol.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
  Trang mạng của đô thị này

Đô thị Nam Tirol


title: Mitsubishi B1M

text:
Chiếc Mitsubishi B1M là một kiểu máy bay ném bom-ngư lôi được Hải quân Đế quốc Nhật Bản sử dụng trong những năm 1920 dưới tên gọi chính thức là Máy bay Tấn công Tàu sân bay Hải quân Kiểu 13. Nó được thiết kế và chế tạo bởi hãng Mitsubishi và được sử dụng trong cuộc Chiến tranh Trung-Nhật.

Thiết kế và phát triển
Khi làm việc cho hãng Mitsubishi, nhà thiết kế máy bay người Anh Herbert Smith đã thiết kế kiểu máy bay ném bom-ngư lôi hai chỗ ngồi 2MT1 và đã bay chuyến bay đầu tiên vào tháng 1 năm 1923. Nó được đưa vào hoạt động cùng Hải quân Nhật dưới tên gọi Máy bay Tấn công Tàu sân bay Hải quân Kiểu 13-1 hay B1M1, và được tiếp nối bởi các phiên bản 2MT2 và 2MT3 (cùng được mang tên là B1M1). Thiết kế được cải tiến Kiểu 13-2 được đặt tên là B1M2. Phiên bản cuối cùng, Kiểu 13-3 hoặc B1M3, mang tên của công ty là 3MT2 và là một chiếc ba chỗ ngồi. Tổng cộng đã có 443 chiếc được chế tạo. Kiểu B1M được cung cấp động lực bởi một động cơ công suất 335 kW kiểu Napier Lion hay Hispano-Suiza tùy theo phiên bản.

Lịch sử hoạt động
Kiểu máy baynày được đưa vào hoạt động vào năm 1924 và phục vụ cho đến tận những năm 1930. Trong Sự kiện Thượng Hải ngày 28 tháng 1 năm 1932, 32 chiếc máy bay kiểu này thuộc các tàu sân bay Kaga và Hōshō đã tham gia hoạt động. Một chiếc thuộc tàu sân bay Kaga đã bị mất trong cuộc đối đầu mà phi công tình nguyện Mỹ Robert Short bị thiệt mạng khi đang chiến đấu cho phía Trung Quốc.

Từ năm 1929, một số chiếc máy bay B1M dư thừa được cải biến cho hoạt động dân sự, được trang bị một buồng lái kín cho hành khách và hàng hóa.

Các phiên bản
B1M1
Phiên bản hai chỗ ngồi ban đầu, trang bị động cơ Napier Lion 450 mã lực. Tên gọi đầy đủ là Máy bay Tấn công Tàu sân bay Hải quân Kiểu 13-1 trong khi tên gọi của công ty là 2MT1, 2MT2 và 2MT3. Có 197 chiếc được chế tạo bởi Mitsubishi.
2MT4
Phiên bản thủy phi cơ trinh sát thử nghiệm. Một chiếc được chế tạo.
2MT5
Nguyên mẫu máy bay ném bom-ngư lôi hai chỗ ngồi trang bị động cơ 450 mã lực Mitsubishi Hi (chế tạo theo giấy phép nhượng quyền của Hispano-Suiza). Một chiếc được chế tạo.
B1M2
Phiên bản sản xuất của kiểu máy bay ném bom-ngư lôi ba chỗ ngồi, dựa trên kiểu 2MT5, trang bị động cơ Mitsubishi Hi. Tên gọi đầy đủ là Máy bay Tấn công Tàu sân bay Hải quân Kiểu 13-2 trong khi tên gọi của công ty là 3MT1. Có 115 chiếc được chế tạo bởi Mitsubishi.
B1M3
Phiên bản B1M2 cải tiến cánh quạt và bộ càng đáp. Tên gọi đầy đủ là Máy bay Tấn công Tàu sân bay Hải quân Kiểu 13-3 trong khi tên gọi của công ty là 3MT2. Có 128 chiếc được chế tạo bởi Mitsubishi và Hiro Naval Arsenal.
T-1.2
Phiên bản B1M cải biến dân sự với nhiều biến thể khác nhau. Buồng lái kín dành cho hai hoặc ba hành khách. Được cung cấp động lực bởi động cơ Lion hay Hispano-Suiza nguyên thủy hoặc cải biến sang kiểu động cơ bố trí hình tròn chế tạo theo giấy phép nhượng quyền bởi Bristol Jupiter. Còn được gọi là Máy bay Cải biến Kiểu năm thứ 13.

Các nước sử dụng

Hải quân Đế quốc Nhật Bản

Đặc điểm kỹ thuật (2MT2)
Nguồn: The Encyclopedia of World Aircraft

Đặc tính chung
 Đội bay: 02 người
 Chiều dài: 9,77 m (32 ft 1 in)
 Sải cánh: 14,77 m (48 ft 6 in)
 Chiều cao: 3,50 m (11 ft 6 in)
 Diện tích bề mặt cánh: 59,0 m² (645 ft²)
 Lực nâng của cánh: 45,7 kg/m² (9,22 lb/ft²)
 Trọng lượng không tải: 1.442 kg (3.179 lb)
 Trọng lượng cất cánh tối đa: 2.697 kg (5.946 lb)
 Động cơ: 1 x động cơ Napier Lion, công suất 500 mã lực (373 kW).

Đặc tính bay
 Tốc độ lớn nhất: 210 km/h (113 knot, 130 mph)
 Trần bay: 4.500 8.800 m (14.765 29.000 ft)
 Tỉ lệ công suất/khối lượng: 0,14 kW/kg (0,084 hp/lb)
 Trữ lượng nhiên liệu mang theo: đủ để bay trong 2,6 giờ

Vũ khí
 2 x súng máy 7,7 mm cố định bắn ra phía trước
 2 x súng máy 7,7 mm di động ở buồng lái phía sau
 1 x ngư lôi 18 inch hoặc 2 bom 240 kg (529 lb)

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Mitsubishi B1M / 2MT
 http://www.csd.uwo.ca/~pettypi/elevon/gustin_military/db/index.html

Nội dung liên quan

Máy bay liên quan
 Mitsubishi 2MB

Máy bay tương tự
Blackburn Dart

Danh sách liên quan
 Danh sách máy bay chiến đấu
 Danh sách máy bay quân sự Nhật Bản

B1M
B1M, Mitsubishi
Máy bay chiến đấu
Máy bay quân sự
Máy bay ném bom
Máy bay ném bom ngư lôi
Máy bay hai tầng cánh
Máy bay hoạt động trên tàu sân bay
Máy bay của Hải quân Đế quốc Nhật Bản
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Avenas

text:
Avenas là một xã thuộc tỉnh Rhône trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes phía đông nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 780 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Rhône


title: 11156 Al-Khwarismi

text:
11156 Al-Khwarismi (1997 YP14) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 31 tháng 12 năm 1997 bởi P. G. Comba ở Prescott.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 JPL Small-Body Database Browser ngày 11156 Al-Khwarismi

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Paul G. Comba
Thiên thể phát hiện năm 1997


title: Metrioidea varicornis

text:
Metrioidea varicornis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Leconte miêu tả khoa học năm 1868.

Chú thích

Tham khảo

Metrioidea


title: Ally, Cantal

text:
Ally là một xã ở tỉnh Cantal, thuộc vùng Auvergne-Rhône-Alpes ở miền trung nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
 Xã của tỉnh Cantal

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Ally sur le site de l'Institut géographique national
 Ally sur le site de l'Insee

Ally


title: Psychomyia kumari

text:
Psychomyia kumari là một loài Trichoptera trong họ Psychomyiidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Chú thích

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Psychomyia


title: Saurauia

text:
Saurauia là một chi thực vật trong họ Actinidiaceae. Chi này gồm khoảng 250 loài phân bố ở các vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới của châu Á, Nam và Trung Mỹ.

Các loài
Loài gồm có:
 Saurauia adenodonta, Sleumer
 Saurauia aequatoriensis, Sprague
 Saurauia aguaricana, Soejarto
 Saurauia alvaroi R.E. Schult. (synonym of Saurauia aromatica R.E. Schult.)
 Saurauia angustifolia Turcz.
 Saurauia anisopoda Turcz. (synonym of Saurauia angustifolia Turcz.)
 Saurauia anolaimensis R.E. Schult. & García-Barr. (synonym of Saurauia isoxanthotricha Buscal.)
 Saurauia arnoldii Sleumer
 Saurauia aromatica R.E. Schult.
 Saurauia aspera Turcz.
 Saurauia bogoriensis R.D. Hoogland
 Saurauia bracteosa, DC.
 Saurauia cauliflora, DC.
 Saurauia crassisepala, Soejarto
 Saurauia erythrocarpa, C.F.Liang & Y.S.Wang
 Saurauia harlingii, Soejarto
 Saurauia herthae, Sleumer
 Saurauia isoxanthotricha Buscal.
 Saurauia lanceolata, Ruiz & Pav.
 Saurauia latipetala, Hemsley
 Saurauia laxiflora, Soejarto
 Saurauia lehmannii, Hieron.
 Saurauia leucocarpa, Schlecht.
 Saurauia madrensis B.T. Keller & Breedlove
 Saurauia magnifica, Soejarto
 Saurauia mahmudii, R.D. Hoogland
 Saurauia malayana, Hoogl.
 Saurauia mexiae, Killip ex Soejarto
 Saurauia microphylla, Linden ex Lindl. & Paxton
 Saurauia montana, Seem.
 Saurauia oreophila, Hemsley
 Saurauia pentapetala, (Jack) R.D.Hoogland
 Saurauia pseudostrigillosa, Buscal.
 Saurauia punduana, Wall.
 Saurauia pustulata, G. Hunter
 Saurauia rubens, Ridl.
 Saurauia rubrisepala, Soejarto
 Saurauia scabrida, Hemsley
 Saurauia schultzeorum, Sleumer
 Saurauia seibertii, Standley
 Saurauia serrata, DC.
 Saurauia striata, Soejarto
 Saurauia tambensis, Killip
 Saurauia tristyla, DC. var. oldhamii (Hemsl.) Finet & Gagnep.
 Saurauia villosa, DC.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài


title: Padunia adelungi

text:
Padunia adelungi là một loài Trichoptera trong họ Glossosomatidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Cổ bắc
Padunia


title: Hyposmocoma barbata

text:
Hyposmocoma barbata là một loài bướm đêm thuộc họ Cosmopterigidae. Nó là loài đặc hữu của Molokai.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Insects of Hawaii. Volume 9, Microlepidoptera

Hyposmocoma
Loài đặc hữu của Hawaii


title: Phương trình Diophantos

text:
Trong toán học, phương trình Diophantos là phương trình đa thức, thường bao gồm ít nhất hai biến và các nghiệm của phương trình phải là số nguyên. Phương trình Diophantos tuyến tính là phương trình trong đó tổng của hai hay nhiều hơn đơn thức bằng với một hằng số nào đó, và mỗi đơn thức có bậc một.  Phương trình Diophantos mũ là phương trình mà trong đó biến nằm trong số mũ của lũy thừa nào đó.

Các bài toán Diophantos thường có ít phương trình hơn số biến và yêu cầu phải tìm tất cả các số nguyên là nghiệm của tất cả các phương trình. Bởi vậy, từ hệ phương trình ta định nghĩa ra đường cong đại số, mặt phẳng đại số, hay tổng quát hơn là tập đại số. Việc học và nghiên cứu các khái niệm này là một phần của hình học đại số, nhánh đó được gọi là hình học Diophantos.

Từ Diophantos nói đến nhà toán học Hy Lạp của thế kỷ thứ ba, Diofantos xứ Alexandria, người đã nghiên cứu các phương trình dưới dạng đó, và là một trong những nhà toán học đầu tiên giới thiệu các ký hiệu toán học cho đại số. Việc nghiên cứu các bài toán Diophantos được gọi là giải tích Diophantos.

Trong khi các bài toán riêng lẻ thường được dùng làm bài đố và được xét từng bài một qua lịch sử,  tìm ra lý thuyết tổng quát cho các phương trình Diophantos (trên cả trường hợp tuyến tính và toàn phương) được coi là thành tựu của toán học thế kỷ 20.

Các ví dụ
Trong các phương trình Diophantos sau, , , , and  là các ẩn số và các ký tự chữ cái khác là các hằng số cho trước:

Phương trình Diophantos tuyến tính

Một phương trình
Phương trình Diophantos đơn giản nhất có dạng , trong  ,  và  là các số nguyên được cho trước. Các nghiệm được tìm theo định lý sau:
Phương trình Diophantos này có nghiệm (trong đó  và  là các số nguyên) khi và chỉ khi   là bội của ước chung lớn nhất của   và . Hơn nữa, nếu   là nghiệm của phương trình, thì các nghiệm khác có dạng , trong đó  là số nguyên tùy ý, còn  và  là thương của  và  (tương ứng) chia bởi ước chung lớn nhất của   và .

Chứng minh: Nếu  là ước chung lớn nhất thì bổ đề Bézout khẳng định sự tồn tại của hai số nguyên  và  sao cho . Nếu  là bội của , thì  với một số số nguyên , và  là nghiệm cần tìm. Mặt khác, với mỗi cặp số nguyên  và , ước chung lớn nhất  của  và  là ước của . Do đó, nếu phương trình có nghiệm thì  phải là bội của . Nếu  và , thì với mọi nghiệm , ta có
,
suy ra  cũng là một nghiệm khác. Cho hai nghiệm thỏa mãn , ta có thể suy ra rằng . Bởi  và  nguyên tố cùng nhau, từ bổ đề Euclid ra được rằng  là ước của , do đó tồn tại số nguyên  sao cho  và . Do vậy,  và , hoàn thành bài chứng minh.

Định lý số dư Trung Quốc

Định lý số dư Trung Quốc mô tả một lớp quan trọng của các hệ phương trình Diophantos tuyến tính: Gọi  là  số nguyên lớn hơn một và nguyên tố cùng nhau đôi một,  là  số nguyên tùy ý, và  là tích của . Định lý số dư Trung Quốc khẳng định rằng hệ phương trình Diophantos tuyến tính sau có duy nhất một nghiệm  sao cho , và các nghiệm khác có thể thu về được bằng cách cộng vào  bội của :

Hệ phương trình Diophantos tuyến tính
Tổng quát hơn, mọi hệ phương trình Diophantos tuyến tính có thể được giải bằng cách dùng dạng chuẩn tắc Smith của ma trận của hệ, theo cách tương tự với cách khử về dạng hàng bậc thang để giải hệ phương trình tuyến tính trên một trường. Sử dụng ký hiệu ma trận, mọi hệ phương trình Diophantos tuyến tính có thể được viết lại thành
,
trong đó  là ma trận kích thước  của các số nguyên,  là ma trận cột kích thước  của các ẩn số và  là ma trận cột kích thước  của các số nguyên.

Tính dạng chuẩn tắc Smith của  cho hai ma trận đơn modula (là các ma trận khả nghịch trên số nguyên và có định thức bằng ±1)  và  có số chiều  và  tương ứng, sao cho ma trận

thỏa mãn  khác không khi  không lớn hơn số nguyên , còn các phần tử khác thì bằng không. Hệ phương trình có thể viết lại thành:
.
Gọi  là phần tử của  và  là phần tử của , tìm được hệ phương trình sau
 với ,
 với .
Hệ phương trình này tương đương với hệ phương trình cho trước bởi: Ma trận cột của các số nguyên  là nghiệm của hệ phương trình khi và chỉ khi  với một số ma trận cột  thỏa mãn .

Từ đây, ta suy ra được rằng hệ phương trình có nghiệm khi và chỉ khi  là ước của  với  và  khi . Nếu điều kiện này được thỏa mãn thì các nghiệm của hệ phương trình cho trước là

trong đó  là các số nguyên tùy ý.

Phương trình Diophantos thuần nhất
Phương trình Diophantos thuần nhất là phương trình Diophantos định nghĩa bằng đa thức thuần nhất. Một trong những ví dụ nổi bật là phương trình của định lý lớn Fermat:

Bởi đa thức thuần nhất với  ẩn định nghĩa siêu mặt trong không gian xạ ảnh có chiều , giải phương trình Diophantos thuần nhất tương đương với tìm các điểm hữu tỉ của siêu mặt xạ ảnh.

Giải phương trình Diophantos thuần nhất thường là bài toán rất khó, kể cả trong trường hợp đơn giản nhất không tầm thường của 3 ẩn (trong trường hợp chỉ có hai ẩn, bài toán chuyển về kiểm tra xem liệu có số hữu tỉ là lũy thừa bậc  của số hữu tỉ kia). Một bằng chứng về độ khó của bài toán là định lý lớn Ferrmat, định lý phát biểu rằng với , không có nghiệm nguyên nào cho phương trình. Phải mất hơn ba thế kỷ thì định lý lớn Fermat mới được giải quyết bởi các nhà toán học.

Đối với bậc lớn hơn ba, các kết quả đã biết chủ yếu là các định lý xác định phương trình vô nghiệm (ví dụ như định lý lớn Fermat) hoặc số nghiệm hũu hạn (ví dụ như định lý Faltings).

Đối với bậc bằng ba, có các phương pháp pháp giải chung cho gần như mọi phương trình bậc ba, nhưng không có thuật toán nào được biết là có thể giải cho mọi phương trình bậc ba.

Phương trình bậc hai
Phương trình Diophantos thuần nhất bậc hai thường dễ giải hơn. Cách giải thường bao gồm hai bước: Đầu tiên tìm một nghiệm của phương trình hoặc chứng minh phương trình không có nghiệm nào. Nếu phương trình có nghiệm thì ta có thể suy ra các nghiệm còn lại.

Để chứng minh phương trình không có nghiệm, ta có thể rút gọn phương trình bằng cách modulo . Lấy ví dụ, phương trình Diophantos sau

không có nghiệm nguyên nào khác ngoại trừ nghiệm tầm thường . Thật vậy, bằng cách chia  và  bằng ước chung lớn nhất của chúng, ta có thể đặt mặc định rằng ba ẩn phải nguyên tố cùng nhau. Số chính phương chia 4 thì dư 0 hoặc dư 1. Do đó vế trái của phương trình đồng dư với 0, 1, hoặc 2, còn vế phải đồng dư với 0 hoặc 3. Do đó phương trình có nghiệm chỉ khi  và  đều chẵn, do đó không nguyên tố cùng nhau. Do đó nghiệm duy nhất là nghiệm tầm thường . Bài toán này chứng minh không có điểm hữu tỉ nào trên đường tròn có bán kính  và tâm tại gốc tọa độ.

Tổng quát hơn, nguyên lý Hasse cho phép kiểm tra xem phương trình Diophantos thuần nhất bậc hai có nghiệm nguyên hay không, và tính một nghiệm nếu phương trình có nghiệm.

Nếu một nghiệm không tầm thường đã được biết, các nghiệm còn lại được tính theo cách sau:

Suy từ hình học
Gọi

là phương trình Diophantos thuần nhất, trong đó  là dạng toàn phương (nghĩa là phương trình là đa thức thuần nhất bậc hai) có hệ số nguyên. Nghiệm tầm thường là nghiệm mà các ẩn  đều bằng không. Nếu  là nghiệm không tầm thường của phương trình này, thì  là các tọa độ thuần nhất của điểm hữu tỉ của siêu mặt định nghĩa bởi . Ngược lại, nếu   là các tọa độ thuần nhất của điểm hữu tỉ của siêu mặt này, trong đó  là các số nguyên, thì  là nghiệm nguyên của phương trình Diophantine này. Hơn nữa, các nghiệm nguyên định nghĩa điểm hữu tỉ cho trước đều là các dãy dưới dạng

trong đó  là số nguyên tùy ý, và  là ước chung lớn nhất

Qua đó, bài toán giải phương trình bậc hai  có thể rút gọn hoàn toàn về tìm các điểm hữu tỉ của một siêu mặt xạ ảnh.

Tham số hóa

Bây giờ đặt  là nghiệm nguyên của phương trình  Bởi  là đa thức bậc hai, một đường thẳng đi qua  cắt siêu mặt tại một điểm khác, điểm đó hữu tỉ khi và chỉ khi đường thẳng hữu tỉ (nghĩa là đường thẳng được định nghĩa bởi các tham số hữu tỉ). Điều này cho phép ta tham số hóa siêu mặt bằng các đường thẳng đi qua , và các điểm hữu tỉ là các điểm lấy được từ đường hữu tỉ (hay là các đường tương ứng với các giá trị tham số hữu tỉ).

Chính xác hơn, ta có thể làm như sau.

Bằng việc sắp xếp lại các số hạng, ta có thể giả định không mất tính tổng quát rằng  thì có thể chuyển bài toán về trường hợp affin bằng cách xét siêu mặt affin định nghĩa bởi

có điểm hữu tỉ sau

Nếu điểm hữu tỉ này là điểm kỳ dị, nghĩa là nếu tất cả các đạo hàm riêng của nó đều bằng không tại , mọi đường đi qua  đều nằm trong trong siêu phẳng, thì ta thu về được mặt nón. Thay đổi các ẩn

không làm thay đổi các điểm hữu tỉ, và biến  về đa thức chứa  biến. Trong trường hợp này, bài toán có thể được giải bằng cách áp dụng tiếp phương pháp cho phương trình ít biến hơn.

Nếu đa thức  là tích của các đa thức tuyến tính (có thể có hệ số không hữu tỉ), thì nó định nghĩa hai siêu phẳng. Giao của hai siêu phẳng này là một phẳng hữu tỉ chứa các điểm kỳ dị. Trường hợp này là trường hợp đặc biệt của cái trước.

Trong trường hợp tổng quát, xét phương trình tham số của đường thẳng đi qua :

Thay này vào , ta được đa thức bậc hai trong  và bằng 0 khi  Do đó nó chia hết cho . Thương này tuyến tính trong  và có thể giải được bằng cách biểu diễn  là thương của hai đa thức có bậc tối đa bằng hai trong  cùng với hệ số nguyên:

Thay này vào biểu thức cho  ta được: với ,

trong đó  là các đa thức có bậc tối đa bằng hai với hệ số nguyên.

Sau đó, ta có thể quay về xét trường hợp thuần nhất. Với , gọi

là thuần nhất hóa của  Các đa thức bậc hai này với hệ số nguyên tạo thành tham số hóa của siêu mặt xạ ảnh định nghĩa bởi :

Một điểm của siêu mặt xạ ảnh định nghĩa bởi  là điểm hữu tỉ khi và chỉ khi nó có thể lấy được từ các giá trị hữu tỉ của  Bởi  là các đa thức thuần nhất, điểm này không đổi nếu các  đều được nhân cùng bởi một số hữu tỷ. Do đó, ta có thể giả định rằng  là các số nguyên tố cùng nhau. Ta chứng minh được các nghiệm nguyên của phương trình Diophantos là dãy  như sau: với ,

trong đó  là số nguyên,  là các số nguyên tố cùng nhau, và  là ước chung lớn nhất của  số nguyên

Ví dụ bằng bộ ba số Pythogoras
Phương trình

là một trong những phương trình Diophantos bậc hai được nghiên cứu đầu tiên. Nghiệm của nó là các bộ ba số Pythagoras. Đây cũng là phương trình thuần nhất của đường tròn đơn vị. Ta sẽ dùng các phương pháp nêu trên để tìm ra công thức Euclid cho việc sinh ra các bộ ba số Pythagoras.

Để lấy được công thức Euclid, ta bắt đầu từ nghiệm , tương ứng với điểm  của đường tròn đơn vị. Một đường thẳng đi qua điểm này có thể được tham số hóa bởi dốc của nó:

Thay vào phương trình đường tròn

ta được

Chia cho , kết quả ra là

giải cho  ta được:

Từ đây, đặt

Thuần nhất hóa theo phương pháp kể trên, ta được tất cả các nghiệm như sau

trong đó  là số nguyên tùy ý,  và  là hai số nguyên tố cùng nhau, và  là ước chung lớn nhất của ba tử số numerators. Thêm nữa,  nếu  và  đều lẻ, và  nếu một giá trị chẵn và giá trị còn lại lẻ.

Bộ ba số Pythagoras nguyên thủy là các nghiệm mà  và .

Mô tả của các nghiệm này khác một chút so với công thức Euclid bởi vì công thức Euclid chỉ xét các nghiệm mà  và  đều là các số nguyên dương và không phân biệt giữa hai bộ ba khi ta đổi vị trí của  và ,

Các câu hỏi liên quan đến phương trình Diophantine

Các vấn đề sau được đặt ra  khi giải một phương trình nghiệm nguyên, chúng được sắp xếp theo thứ tự từ dễ đến khó:

  Phương trình có thể giải quyết được hay không, nghĩa là nó có nghiệm, hay vô nghiệm?
  Nếu có nghiệm, phương trình có bao nhiêu nghiệm, có hữu hạn hay có vô số nghiệm?
  Tìm tất cả nghiệm của phương trình?

Ví dụ về giải phương trình Diophantos

 Đưa phương trình  về dạng  và , khi đó:

⇒ ;;;...;

Ví dụ: Tìm nghiệm nguyên dương của phương trình 3xy+y+x=6

Giải: viết phương trình trên về dạng
3(3xy+y)+ 3x+1= 19
hay
3y(3x+1)+ 3x+1= 19
hay
(3y+1)(3x+1)= 19 (1)
do đó 3y+1; 3x+1  Ư(19)= {1;-1;19;-19}
x,y  Z và thỏa (1)
nên (x;y)=(0;6);(6;0)
2. Sử dụng một số tính chất của số nguyên
Ví dụ 1) tìm nghiệm nguyên của phương trình:

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài
Diophantine Equation.  From MathWorld at Wolfram Research.
Diophantine Equation .  From PlanetMath.

Dario Alpern's Online Calculator. Truy cập 18 March, 2009

Số học
Phương trình Diophantine
Đại số
Đại số tuyến tính
Phương trình


title: Công cụ truy vấn dữ liệu

text:
Công cụ truy vấn dữ liệu, tên ngắn hơn là công cụ tìm kiếm (tiếng Anh: search engine), là một loại chương trình tiện ích được nhiều trang Web hay các phần mềm ứng dụng hỗ trợ nhằm giúp cho người dùng có thể tìm kiếm cụm từ, bài viết, đề tài, tập tin, hay dữ liệu được cung cấp bởi trang Web (hay bởi chính phần mềm ứng dụng) đó một cách nhanh chóng và đầy đủ hơn.

Hình thức
Về hình thức thì thường một công cụ tìm kiếm thường được đặt chung với GUI (giao diện đồ họa) trong một khung riêng hay trong một menu. Phần chính của công cụ này là một khung chữ (hay hộp chữ, tiếng Anh: text box).

Để kiếm một cụm từ, đề tài, bài viết, hay dữ liệu thì người dùng chỉ cần gõ vào đó các từ hay cụm từ liên quan. Cụm từ này được gọi là từ khoá (keyword).

Sau khi nhấn nút ra lệnh (search) thì trang Web sẽ trả về danh sách các trang WEB hay trang mà nội dung có chứa từ khoá. Nếu không tìm ra thì hoặc sẽ báo lỗi hoặc hiển thông báo không tìm thấy và yêu cầu người dùng thực hiện những bước khác.

Công cụ tìm kiếm có thể chỉ đơn giản tìm các cụm từ trong các tựa bài viết hay phức tạp hơn là được hỗ trợ bằng các máy truy tìm mà đa số là dùng Google.

Tuỳ theo sự phát triển về phần mềm của công cụ tìm kiếm, nó có thể có những hỗ trợ đặc biệt. Một số công cụ tìm kiếm có khả năng truy tìm một lần nhiều cụm từ hay tìm các cụm từ thoả mãn các điều kiện khác nhau. Trong trường hợp này thì hỗ trợ thường được tăng cường bởi các phép toán. Chẳng hạn, người ta có thể kiếm các bài viết phải có mặt hai cụm từ cùng một lúc qua phép toán lôgic AND (còn được biết là phép toán lôgic +).

Vài thí dụ

 Công cụ tìm kiếm kiếm của Wikipedia: Chỉ tìm ra tên tựa bài của văn bản nào trùng hợp với từ khoá.
 Công cụ tìm kiếm của phần mềm ứng dụng Microsoft Word: để mở công cụ tìm kiếm, người dùng có thể nhấp chuột lên menu"Edit"rồi chọn menu con"Find". Công cụ này chỉ cho phép tìm kiếm cụm từ nội bên trong một hồ sơ văn bản.
 Công cụ tìm kiếm của hệ điều hành Microsoft Windows và Adobe Reader: Cả hai công cụ này cho phép kiếm các hồ sơ có chứa từ khoá trong một hồ sơ, một thư mục hay trong tất cả các ổ đĩa của máy tính.

Cơ chế hoạt động
Do sự khác nhau về chức năng và mụch đích của công cụ truy tìm. cơ chế hoạt động của các công cụ tìm kiếm có thể khác nhau ít nhiều. Tuy nhiên, nguyên tắc chung vẫn là:

 Công cụ tìm kiếm sẽ dựa trên một cơ sở dữ liệu.
 Cơ sở dữ liệu này được thiết lập từ tất cả các từ có mặt trong các tệp hay các bài văn bản bằng cách chỉ số hoá (indexing) các từ đó.
 Khi có một yêu cầu (request) thì công cụ tìm kiếm sẽ dựa trên các chỉ số tương ứng và truy ngược về văn bản nguồn. Đồng thời máy có thể dùng thêm các thuật toán chuyên biệt để phân định số lần xuất hiện của một từ hay một cụm từ trong các văn bản để dùng cho phân loại, xếp hạng hay hỗ trợ các phép toán.
 Trường hợp công cụ truy tìm không thể tìm ra đáp án thì nó có thể trả lời bằng cách báo lỗi hay có những phương thức xử lý khác tuỳ theo nhu cầu của người thiết kế phần mềm.

Phân biệt với
 Máy truy tìm dữ liệu

Tham khảo

Hệ thống truy hồi thông tin
Khoa học thông tin


title: Nhân Hiếu Văn Hoàng hậu

text:
Nhân Hiếu Văn Hoàng hậu (chữ Hán: 仁孝文皇后; 5 tháng 3 năm 1362 - 6 tháng 8 năm 1407), là Hoàng hậu duy nhất của Minh Thành Tổ Chu Đệ và là sinh mẫu của Minh Nhân Tông Chu Cao Sí. Bà nổi tiếng trong lịch sử nhà Minh bởi tính cách hiền huệ và công lao to lớn trong sự nghiệp của Minh Thành Tổ.

Thân thế
Nhân Hiếu Văn Hoàng hậu có họ Từ (徐氏), nguyên quán ở Hào Châu (濠州; nay là khu vực huyện Phượng Dương, thuộc thỉnh An Huy), sinh vào năm Chí Chính thứ 22 (1362) thời Nguyên Huệ Tông. Tên thật của bà không được ghi lại, nhưng phim ảnh và dã sử thường sử dụng những cái tên như Từ Nghi Hoa (徐儀華), Từ Diệu Vân (徐妙雲) cùng Từ Cẩm Hi (徐锦曦).

Xuất thân của Từ thị thuộc hàng cao nhất nhì trong các Hoàng hậu nhà Minh. Theo thân thế được ghi lại, đặc biệt là từ Yểm Sơn đường biệt tập (弇山堂别集), bà là con gái nhưng đồng thời là con đầu lòng của Trung Sơn vương Từ Đạt, Khai quốc công thần trứ danh đồng thời còn là một trong 18 anh em kết nghĩa của Minh Thái Tổ Chu Nguyên Chương khi còn hàn vi. Mẹ bà là Tạ thị, con gái thứ của Tạ Tái Hưng (謝再興). Một điều đặc biệt là Tạ thị có một người chị, gả cho Chu Văn Chính (朱文正) - con trai của Nam Xương vương Chu Hưng Long, chính là người anh trai của Minh Thái Tổ. Vì lý do này, Từ Đạt và Chu Văn Chính là anh em rể cột chèo, do vậy Từ thị là biểu muội của con trai của Văn Chính, tức Chu Thủ Khiêm (朱守谦; sinh năm 1361). Trong gia tộc, Thủ Khiêm lại là cháu trai của Yên vương Chu Đệ - con trai thứ 4 của Minh Thái Tổ. Từ quan hệ này, trước cả khi chính thức được gả cho Chu Đệ, Từ thị đã nên sớm gọi chồng mình là [Tứ hoàng thúc; 四皇叔].

Do là con cả, Từ thị còn có bốn người em trai là Từ Huy Tổ (徐輝祖), Từ Thiêm Phúc (徐添福), Từ Tăng Thọ (徐增壽) và Từ Ưng Tự (徐膺緒), trong đó chỉ có Huy Tổ cùng Tăng Thọ là em trai cùng mẹ, còn Thiêm Phúc là do thị thiếp không rõ tên sinh ra, lại chết sớm, còn Ưng Tự là do kế thất Tôn thị sinh ra. Bà còn có 3 người em gái, trong đó cô em thứ nhì và thứ ba đều lấy các người con trai khác của Minh Thái Tổ là Đại Giản vương Chu Quế (朱桂) và An Huệ vương Chu Doanh (朱楹), còn một người em gái út hoàn toàn không rõ tên cũng như hành trạng. Tương truyền người em gái út của bà là Từ Diệu Cẩm (徐妙锦), tuy tài hoa nhưng không xuất giá.

Theo Minh sử ghi lại, Từ thị từ nhỏ có tiếng giỏi thi thư, hiệu [Nữ chư sinh; 女諸生]. Chu Nguyên Chương nghe biết Từ thị hiền thục, liền đem Từ Đạt đến hỏi: ["Trẫm cùng ngươi là bạn thuở hàn vi, từ xưa đến nay quân thần hợp lòng, thường sẽ thành quan hệ thông gia. Ngươi có con gái tốt như vậy, Trẫm muốn ban hôn cùng con trai của trẫm là Chu Đệ"]. Từ Đạt nghe xong thì dập đầu bái tạ, do đó Từ thị đính hôn với Chu Đệ.

Yên Vương phi
Năm Hồng Vũ thứ 9 (1377), Từ thị chính thức được gả cho Yên vương Chu Đệ. Lúc đó bà mới 15 tuổi, còn Chu Đệ cũng mới 17 tuổi. Bà có tư sắc xinh đẹp, ôn nhu hòa hiếu, đối với Hiếu Từ Cao Hoàng hậu rất đúng lễ nghi nên được bà yêu quý.

Năm Hồng Vũ thứ 13 (1381), Từ thị cùng Chu Đệ đến phiên ấp Bắc Bình, là đất phong của Yên vương. Trước đó, Mã Hoàng hậu băng thệ, Từ thị một mực giữ hiếu thủ tang 3 năm. Tuy trong di ngôn của Mã Hoàng hậu không cần quá mức thanh đạm, nhưng Từ thị vẫn theo quy củ, ăn mặc đều đơn sơ, không hề quá phận. Năm thứ 32 (1399), Minh Thái Tổ băng hà, cháu đích tôn là Hoàng thái tôn Chu Doãn Văn, kế vị tức Minh Huệ Đế. Yên vương Chu Đệ từ lâu có ý muốn cướp ngôi, bèn tập hợp gây dựng thanh thế hiển hách, tự cướp ngôi để xưng Hoàng đế. Ý tưởng này của Chu Đệ bị em trai của Yên Vương phi Từ thị là Từ Huy Tổ phản đối gay gắt.

Khi Chu Đệ phát động Tĩnh Nam chi biến, triều đình đã phái Lý Cảnh Long vây đánh Bắc Bình đúng lúc Chu Đệ đang đến xin cứu viện ở Ninh Hiến vương Chu Quyền. Chính lúc nguy cấp, tuy Thế tử Chu Cao Sí nhậm mệnh thủ thành, nhưng binh giáp bố trí ra sao đều do Từ thị chủ trương. Khi tướng Cảnh Long kịch liệt công thành, binh mệt lương thiếu, Từ thị đã khích lệ thê tử của tướng sĩ cùng mình mặc giáp, ra sức chống đỡ. Vì thế Bắc Bình được bảo toàn.

Hoàng hậu
Năm Kiến Văn thứ 4 (1402), tháng 7 ÂL, Yên vương Chu Đệ tức vị, tức Minh Thành Tổ. Cùng năm ấy, vào tháng 11 ÂL, Yên vương phi được sách lập làm Hoàng hậu.

Từ Hoàng hậu là người có học vấn, lễ độ, bà tương trợ rất nhiều cho Chu Đệ trong việc yên ổn nhân tâm, bà nói: ["Mỗi năm nam bắc chinh chiến không ngừng, binh dân đều đã mỏi mệt bất kham, hiện tại nên vỗ về cho họ nghỉ ngơi"]. Sau đó lại tiếp: ["Hiền tài bây giờ đều là do Cao Hoàng đế thu nhận, bệ hạ đừng nên nghi người mới thân người cũ. Hơn nữa, Đế Nghiêu thi hành nhân trị, là từ thân nhân của chính mình mà bắt đầu"]. Chu Đệ đối với tiến ngôn của bà luôn đánh giá cao và tiếp thu. Cũng vào lúc Tĩnh Nam chi biến xảy ra, Từ gia chia thành hai phe. Trưởng đệ của Từ thị là Từ Huy Tổ đứng về phe đối đầu với Chu Đệ bảo vệ Minh Huệ Đế, trong sự kiện Lý Cảnh Long công phá Bắc Bình còn có sự giúp đỡ của Huy Tổ. Vì muốn giúp chồng hoàn thành đại nghiệp, Từ thị đã đau đớn gạt bỏ tình thân đứng thế đối đầu với chính em trai ruột mình, bỗng chốc từ chị em trở thành kẻ địch. Sau khi Chu Đệ thành công soán vị, Huy Tổ không phục, nhưng vì Minh Thái Tổ có lệnh "Hậu duệ của Trung Sơn vương được miễn tội chết" nên ông chỉ bị giam cầm trong nhà. Em trai khác của bà là Từ Tăng Thọ, vì thường giúp Yên vương dò la tin tức nên bị hại chết. Sau khi Chu Đệ lên ngôi, đề nghị truy phong, bà không nhận, nhưng ông nhất quyết tặng làm Định Quốc công (定國公). Sự thành, Chu Đệ mới nói cho bà biết, bà nói: ["Việc này không phải ý của thiếp"], tỏ ý không vui.

Đối với nội trị của Chu Đệ, Từ Hoàng hậu đặc biệt quan tâm đối đãi các lão thần phò trợ ông, nên phần nào giúp Chu Đệ trong việc thu phục nhân tâm. Bà từng nói 2 con trai thứ là Hán vương cùng Triệu vương phẩm tính bất lương, nên chú ý chọn hiền tài. Có một ngày, bà hỏi: ["Bệ hạ là cùng những quan viên nào trị lý quốc gia?"], ông đáp: ["Lục khanh quản lý chính vụ, còn Hàn Lâm viện là phác thảo công văn"]. Từ Hoàng hậu nghe vậy, cho triệu các mệnh phụ là vợ của các quan viên vừa kể trên, ban thưởng cho họ và thường trò chuyện với họ, nói rằng: ["Thê tử phụng dưỡng trượng phu, đâu chỉ là chuẩn bị đồ ăn, quần áo mà thôi, hẳn là còn có những vấn đề khác đáng lưu tâm. Bằng hữu nói, thì có thể thuận theo, cũng có thể vi phạm; nhưng mà vợ chồng nói với nhau, tắc uyển chuyển dễ nghe, dễ hạp lòng người. Ta sớm chiều phụng dưỡng Hoàng thượng, chỉ dốc lòng muốn vì bá tánh, các ngươi cũng nên cổ vũ trượng phu của mình như vậy"]. Từ Hoàng hậu còn cho ban hành cả nước cuốn Nội huấn (內訓) gồm 20 thiên; còn cho trích lời gia huấn cổ nhân mà viết thành Khuyến thiện thư (勸善書), để giảng công đức cho phụ nữ khắp cả nước và truyền bá tư tưởng quy thiện cho nhân dân thiên hạ. Việc làm của bà giúp Chu Đệ lấy được nhân tâm, giúp đỡ xóa nhòa đi việc cướp ngôi của Chu Đệ.

Qua đời
Năm Vĩnh Lạc thứ 5 (1407), Từ Huy Tổ qua đời khi chỉ mới 40 tuổi, đối với việc này thì nhiều nguồn nhận định ông bị Chu Đệ ban chết. Vì nhà Minh thiện đãi nhà họ Từ, ["Trung Sơn vương không thể vô tự"], cho nên con của Huy Tổ là Từ Khâm kế thừa tước Ngụy Quốc công.

Không rõ chuyện này và lời đồn tác động ra sao, nhưng vào tháng 7 ÂL cùng năm, Từ Hoàng hậu bệnh nặng. Trước khi lâm chung, bà khuyên bảo Chu Đệ yêu quý bá tánh, tìm kiếm hiền tài, đối Tôn Thất nên lấy ân lễ mà đãi, không cần kiêu dưỡng ngoại thích. Lại báo cho Hoàng thái tử Chu Cao Sí rằng: ["Khi xưa các bá tánh thê nhi cùng ta tử thủ Bắc Bình. Ta hối tiếc chưa từng được cùng Hoàng thượng bắc tuần, nếu có thể con hãy thay ta chăm sóc cho họ"]. Thế rồi vào ngày 4 tháng 7 (âm lịch) năm ấy, Từ Hoàng hậu qua đời, hưởng dương 46 tuổi. Chu Đệ cực kì bi thống, sai Linh Cốc tự và Thiên Hi tự vì bà mà làm đại lễ ăn chay cầu siêu, mệnh Quang lộc tự chuẩn bị tế điện vật phẩm. Ngày 14 tháng 10 (âm lịch) cùng năm, Chu Đệ quyết định thụy hiệu cho Đại Hành Hoàng hậu Từ thị là [Nhân Hiếu Hoàng hậu; 仁孝皇后].

Năm Vĩnh Lạc thứ 7 (1409), Chu Đệ bắc tuần, có ý quyết dời đô. Cũng tại đây, Chu Đệ quyết định núi Thiên Thọ Sơn thuộc chọn huyện Xương Bình làm lăng khu cấm địa, dự định xây lăng mộ và táng Nhân Hiếu Hoàng hậu tại đây. Năm thứ 11 (1413), địa cung hoàn thành, kim quan của Nhân Hiếu Hoàng hậu được chuyển từ Nam Kinh đến Bắc Kinh để đưa vào an táng, tức Trường lăng (長陵). Bà là người đầu tiên được táng trong Minh thập tam lăng (明十三陵). Sau khi Chu Cao Sí lên ngôi, tức Minh Nhân Tông, thụy hiệu của bà được dâng là Nhân Hiếu Từ Ý Thành Minh Trang Hiến Phối Thiên Tề Thánh Văn Hoàng hậu (仁孝慈懿誠明庄獻配天齊聖文皇后). Phối hưởng Thái miếu.

Sau khi Nhân Hiếu Văn Hoàng hậu qua đời, có truyền thuyết nổi tiếng về việc Chu Đệ muốn cưới em gái út của bà làm vợ kế. Người em gái ấy, chính sử không lưu lại tên, nhưng dân gian chế ra cái tên gọi là [Từ Diệu Cẩm]. Sau khi bà qua đời, Chu Đệ chỉ sủng ái hai phi tần có tiếng, là Chiêu Hiến Quý phi Vương thị cùng Cung Hiến Hiền phi Quyền thị; riêng Vương thị là do làm theo sự cung kiệm của Nhân Hiếu Văn Hoàng hậu nên mới được Chu Đệ ưa thích.

Hậu duệ
Nhân Hiếu Văn Hoàng hậu hạ sinh cho Minh Thành Tổ được 3 Hoàng tử và 4 Hoàng nữ:
 Minh Nhân Tông Chu Cao Sí [朱高炽], hoàng đích trưởng tử.
 Vĩnh An công chúa [永安公主; 1377 - 1417], hoàng đích trưởng nữ, tên Ngọc Anh (玉英), hạ giá lấy Quảng Bình hầu Viên Dung (袁容).
 Vĩnh Bình công chúa [永平公主; 1379 - 1444], hoàng đích thứ nữ, hạ giá lấy Phú Dương hầu Lý Phượng (李让).
 Chu Cao Húc [朱高煦; 30 tháng 12, 1380 - 6 tháng 10, 1426], hoàng nhị tử, tước phong là Cao Dương Quận vương (高阳郡王), về sau cải thành Hán vương (漢王). Sinh thời ông cường tráng anh tuấn, giỏi cung kị, rất được Minh Thành Tổ coi trọng, từng có ý được lập Thái tử. Nhưng do sự can ngăn của Hoàng hậu cùng quần thần mà Minh Thành Tổ quyết định lập đích trưởng tử là Chu Cao Sí, khiến ông bất mãn, từ đó nuôi ý noi gương Minh Thành Tổ mà đoạt ngôi từ anh. Phát động Cao Húc chi loạn (高煦之亂) nhưng bị thất bại, bị cháu ruột là Minh Tuyên Tông bắt giam và giết chết.
 Chu Cao Toại [朱高燧; 19 tháng 1, 1383 - 5 tháng 10, 1431], hoàng tam tử, tước phong là Triệu vương (趙王). Sau khi qua đời được truy thụy là Giản (簡).
 An Thành công chúa [安成公主; 1384 - 1443], hạ giá Tống Hổ (宋琥), con trai thứ của Tây Ninh hầu Tống Thịnh (宋晟).
 Hàm Ninh công chúa [咸宁公主; 1385 - 1440], hạ giá lấy Tống Anh (宋瑛), con trai út của Tây Ninh hầu Tống Thịnh.

Trong văn hóa đại chúng

Xem thêm
 Hậu cung nhà Minh
 Nhà Minh
 Từ Đạt
 Từ Huy Tổ

Tham khảo

 Minh sử, quyển 113, liệt truyện đệ 1, Hậu phi nhất: Nhân Hiếu Văn Hoàng hậu

Sinh năm 1362
Mất năm 1407
Người An Huy
Hoàng hậu nhà Minh


title: La Châtaigneraie (tổng)

text:
Tổng La Châtaigneraie là một tổng, nằm ở tỉnh la Vendée trong vùng Pays de la Loire.

Các xã
Tổng La Châtaigneraie bao gồm các xã sau:
 La Châtaigneraie (thủ phủ): 2 663 người (2004)
 Antigny: 1 127 người (1999)
 Bazoges-en-Pareds: 1 053 người (1999)
 Breuil-Barret: 671 người (2004)
 Cezais: 267 người (1999)
 La Chapelle-aux-Lys: 250 người (2004)
 Cheffois: 888 người (2005)
 Loge-Fougereuse: 370 người (1999)
 Marillet: 118 người (2005)
 Menomblet: 652 người (1999)
 Mouilleron-en-Pareds: 1 236 người (2005)
 Saint-Germain-l'Aiguiller: 309 người (1999)
 Saint-Hilaire-de-Voust: 638 người (1999)
 Saint-Maurice-des-Noues: 572 người (1999)
 Saint-Maurice-le-Girard: 579 người (2004)
 Saint-Pierre-du-Chemin: 1 404 người (1999)
 Saint-Sulpice-en-Pareds: 381 người (1999)
 La Tardière: 1 189 người (2004)
 Thouarsais-Bouildroux: 670 người (2004)
 Vouvant: 867 người (1999)

Tham khảo

Chataigneraie


title: Falga

text:
Falga  là một xã thuộc tỉnh Haute-Garonne trong vùng Occitanie ở tây nam nước Pháp. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 270 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Haute-Garonne


title: Pereute leucodrosime

text:
Pereute leucodrosime là một loài bướm thuộc họ Pieridae. Nó được tìm thấy ở Nam Mỹ, bao gồm Ecuador, Colombia, Venezuela và Peru.

Sải cánh dài 65–70 mm.

Phụ loài
Pereute leucodrosime caesarea (Ecuador)
Pereute leucodrosime leucodrosime (Colombia, Venezuela)
Pereute leucodrosime beryllina (Ecuador)
Pereute leucodrosime bellatrix (Peru)

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo
 Butterflies of the Parque Nacional Sangay (Ecuador)

Liên kết ngoài

Pierini


title: Metrogaleruca

text:
Metrogaleruca là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1969 bởi Bechyne & Bechyne.

Các loài
Các loài trong chi này gồm:
 Metrogaleruca antonia (Bechyne & Bechyne, 1965)
 Metrogaleruca lateralis (Jacoby, 1887)
 Metrogaleruca longula (Bechyne, 1954)
 Metrogaleruca obscura (Degeer, 1775)
 Metrogaleruca plaumanni (Bechyne, 1954)

Chú thích

Tham khảo

Galerucini


title: Sakleshpur

text:
Sakleshpur là một thị xã của quận Hassan thuộc bang Karnataka, Ấn Độ.

Địa lý
Sakleshpur có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 949 mét (3113 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Sakleshpur có dân số 23.201 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Sakleshpur có tỷ lệ 74% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 78%, và tỷ lệ cho phái nữ là 69%. Tại Sakleshpur, 12% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thị trấn thuộc huyện Hassan


title: Nilokheri

text:
Nilokheri là một thành phố và là nơi đặt ủy ban đô thị (municipal committee) của quận Karnal thuộc bang Haryana, Ấn Độ.

Địa lý
Nilokheri có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 237 mét (777 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Nilokheri có dân số 16.400 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Nilokheri có tỷ lệ 73% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 77%, và tỷ lệ cho phái nữ là 69%. Tại Nilokheri, 13% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Haryana


title: Stygobromus bifurcatus

text:
Stygobromus bifurcatus là một loài giáp xác trong họ Crangonyctidae. Chúng là loài đặc hữu của Hoa Kỳ.

Chú thích

Tham khảo

 Inland Water Crustacean Specialist Group 1996. Stygobromus bifurcatus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.

B
Động vật Mỹ
Động vật giáp xác nước ngọt Bắc Mỹ
Động vật được mô tả năm 1967


title: Tipula rantaicola

text:
Tipula rantaicola là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Indomalaya.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Ancema

text:
Ancema là một chi bướm ngày thuộc họ Lycaenidae.

Hình ảnh

Tham khảo

Remelanini


title: Presles-en-Brie

text:
Presles-en-Brie là một xã ở tỉnh Seine-et-Marne, thuộc vùng Île-de-France ở miền bắc nước Pháp.

Dân số
Người dân ở đây được gọi là les Preslois.

Dân số năm 2005 là 1.976 người (1.680 người vào thời điểm 1999).

Thành phố kết nghĩa
Wavendon, Anh.

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-et-Marne

Tham khảo

Liên kết ngoài
1999 Land Use, from IAURIF (Institute for Urban Planning and Development of the Paris-Île-de-France région
Map of Presles-en-Brie on Michelin

Xã của Seine-et-Marne


title: Essenbach

text:
Essenbach là một đô thị thuộc huyện huyện Landshut, bang Bavaria, Đức. Đô thị Essenbach có diện tích 83,57 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 11.027 người. Đô thị này có cự ly 9 km về phía đông bắc Landshut.

Tham khảo


title: Enallagma circulatum

text:
Enallagma circulatum là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.

Loài này được xếp vào nhóm Loài ít quan tâm trong sách Đỏ của IUCN năm 2007, de trend van de populatie is volgens de IUCN stabiel.

Enallagma circulatum được Selys miêu tả khoa học năm 1883.

Chú thích

Tham khảo

Enallagma


title: Paratriarius tropica

text:
Paratriarius tropica là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1916.

Chú thích

Tham khảo

Paratriarius