title: Sân bay Niijima

text:
Sân bay Niijima  là một sân bay dân dụng, nằm cách 2,8 km về phía đông nam của Niijima, Tokyo, Nhật Bản.

Lịch sử
 Năm 1970, mở cửa sân bay, hạn chế.
 Năm 1984, được phép sây thành sân bay hạng III.
 Năm 1987, bắt đầu vận hành.
 Năm 1994, bắt đầu tiếp nhận các chuyến bay.

Các điểm đến
 Sân bay Chofu - Niijima Airport (từ tháng 3 năm 1979)

Tham khảo

Niijima
Niijima
Giao thông ở Tokyo
Quần đảo Izu


title: Cerithiopsis flava

text:
Cerithiopsis flava là một loài ốc biển, động vật chân bụng trong họ Cerithiopsidae, được tìm thấy ở Biển Caribe và Vịnh Mexico. Nó được mô tả bởi C. B. Adams năm 1850.

mô tả
Chiều dài tối đa của vỏ ốc được ghi nhận là 3,8 mm.

Môi trường sống
Độ sâu tối thiểu được ghi nhận là 11 m. Độ sâu tối đa được ghi nhận là 101 m.

Chú thích

Tham khảo

Cerithiopsis
Động vật được mô tả năm 1850


title: Velliza

text:
Velliza là một đô thị trong tỉnh Valladolid, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 149 người.

Tham khảo

Đô thị ở Valladolid


title: Purusottampur

text:
Purusottampur là một thị xã và là nơi đặt ủy ban khu vực quy hoạch (notified area committee) của quận Ganjam thuộc bang Orissa, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Purusottampur có dân số 14.249 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Purusottampur có tỷ lệ 61% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 71%, và tỷ lệ cho phái nữ là 50%. Tại Purusottampur, 13% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Orissa


title: Saint-André-de-Messei

text:
Saint-André-de-Messei là một xã trong tỉnh Orne, vùng Normandie tây bắc nước Pháp. Xã Saint-André-de-Messei nằm ở khu vực có độ cao trung bình 201 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintandredemessei


title: Sainte-Livrade-sur-Lot

text:
Sainte-Livrade-sur-Lot  là một xã của tỉnh Lot-et-Garonne, thuộc vùng Aquitaine, tây nam nước Pháp.

Năm 1956 sau khi Pháp thất trận ở Điện Biên Phủ và phải rút khỏi Đông Pháp, khoảng 1000 người gốc Việt mang Pháp tịch được hồi hương sang Pháp và chuyển đến định cư tại Sainte-Livrade.

Qua mấy thập kỷ cộng đồng người gốc Việt dần hội nhập vào xã hội Pháp và khu trại cũ sẽ bị phá đi vào cuối năm 2014, nhường chỗ cho công trình mới của thị xã. Một số người hoài cổ đã vận động để giữ lại một góc trại như để lưu lại ít nhiều dấu chân của cha ông từ Đông Dương sang Pháp lập nghiệp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Lot-et-Garonne

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintelivradesurlot
Người Pháp gốc Việt


title: Thượng Tư

text:
Thượng Tư (tiếng Trung: 上思) là huyện duy nhất của địa cấp thị Phòng Thành Cảng thuộc Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây, Trung Quốc. Diện tích của huyện này là 2.816 km², dân số 220.000 người (năm 2002). Thành phần dân tộc như sau: Người Tráng (Choang) chiếm khoảng 86,8%, người Hán chiếm 9,2%, người Dao chiếm 3,9%, các dân tộc khác 0,1 %.

Phân chia hành chính
Huyện Thượng Tư chia ra làm 6 hương, 2 trấn với tổng cộng 83 thôn ủy hội, 4 xã khu.

Địa lý
Trung tâm huyện cách Nam Ninh 100 km về phía bắc, cách cảng Khâm Châu 121 km về phía đông, cách trung tâm địa cấp thị Phòng Thành Cảng 118 km về phía nam và cách Sùng Tả 109 km về phía tây, huyện cấp thị Đông Hưng 130 km về phía tây nam.

Huyện Thượng Tư là huyện miền núi với khí hậu cận nhiệt đới. Lượng mưa trung bình đạt 1.217,3 mm. Nhiệt độ trung bình đạt 21,7 °C. Số giờ chiếu nắng đạt 1.896 h. Có dãy núi Thập Vạn Đại Sơn chạy qua ở phía nam huyện.

Ghi chú

Đơn vị cấp huyện Quảng Tây


title: Điểm đến của Japan Airlines

text:
Tính tới thời điểm hiện nay, Japan Airlines thuộc Nhật Bản đã bay đến 103 điểm bay trên cả quốc tế và nội địa. Dưới đây là các điểm bay của hãng.

Châu Á

Đông Á
 Cộng hòa nhân dân Trung Hoa
Bắc Kinh-Sân bay quốc tế Thủ Đô Bắc Kinh
Đại Liên-Sân bay quốc tế Chu Thủy Tử Đại Liên
Quảng Châu-Sân bay quốc tế Bạch Vân Quảng Châu
Thượng Hải
Sân bay quốc tế Phố Đông-Thượng Hải
Sân bay quốc tế Hồng Kiều Thượng Hải
Thiên Tân-Sân bay quốc tế Tân Hải Thiên Tân
Hồng Kông-Sân bay quốc tế Hồng Kông

 Nhật Bản
Tỉnh Chūbu
Komatsu-Sân bay Komatsu
Nagoya-Sân bay quốc tế Chubu
Niigata-Sân bay Niigata
Tỉnh Chūgoku
Hiroshima-Sân bay Hiroshima
Izumo-Sân bay Izumo
Okayama-Sân bay Okayama
Yamaguchi-Ube-Sân bay Yamaguchi-Ube
Tỉnh Hokkaidō
Asahikawa-Sân bay Asahikawa
Hakodate-Sân bay Hakodate
Kushiro-Sân bay Kushiro
Obihiro-Sân bay Obihiro
Ōzara-Sân bay Memambetsu
Sapporo-Sân bay Chitose mới
Tỉnh Kansai
Osaka
Sân bay quốc tế Kansai
Sân bay quốc tế Osaka
Shirahama-Sân bay Nanki-Shirahama
Tỉnh Kāntō
Tokyo
Sân bay quốc tế Narita
Sân bay quốc tế Tokyo
Tỉnh Kyūshū
Fukuoka-Sân bay Fukuoka
Kitayūshū-Sân bay Kitayushu
Amami Ōshima-Sân bay Amami
Kagoshima-Sân bay Kogoshima
Tokunoshima-Sân bay Tokunoshima
Kumamoto-Sân bay Kumamoto
Miyazaki-Sân bay Miyazaki
Nagasaki-Sân bay Nagasaki
Ōita-Sân bay Oita
Tỉnh Okinawa
Naha-Sân bay Naha
Tỉnh Tōhoku
Akita-Sân bay Akita
Aomori-Sân bay Aomori
Hanamaki-Sân bay Hanamaki
Misawa-Sân bay Misawa
Yamagata-Sân bay Yamagata
Tỉnh Shikoku
Kōchi-Sân bay Kochi
Matsuyama-Sân bay Matsuyama
Takamatsu-Sân bay Takamatsu
Tokushima-Sân bay Tokushima

 Hàn Quốc
Busan-Sân bay quốc tế Gimhae
Seoul
Sân bay quốc tế Incheon
Sân bay quốc tế Gimpo

 Đài Loan
Cao Hùng-Sân bay quốc tế Cao Hùng
Đài Bắc
Sân bay quốc tế Đào Viên Đài Loan
Sân bay Tùng Sơn Đài Bắc

Nam Á
 Ấn Độ
Delhi-Sân bay quốc tế Indira Gandhi

Đông Nam Á
 Indonesia
Jakarta-Sân bay quốc tế Soekarno-Hatta

 Malaysia
Kuala Lumpur-Sân bay quốc tế Kuala Lumpur

Manila-Sân bay quốc tế Ninoy Aquino

 Singapore
Singapore-Sân bay quốc tế Singapore Changi

 Thái Lan
Bangkok-Sân bay quốc tế Suvarnabhumi

 Việt Nam
Hà Nội-Sân bay quốc tế Nội Bài
Thành phố Hồ Chí Minh-Sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất

Châu Âu
 Pháp
Paris-Sân bay quốc tế Charles de Gaulle

 Đức
Frankfurt-Sân bay quốc tế Frankfurt

 Liên bang Nga
Moskva-Sân bay quốc tế Domodedovo

 Vương quốc Anh
Luân Đôn-Sân bay London Heathrow

Helsinki-Sân bay Helsinki-Vantaa

Châu Mỹ
 Canada
Vancouver-Sân bay quốc tế Vancouver

Boston-Sân bay quốc tế Logan
Chicago-Sân bay quốc tế O'Hare
Honolulu-Sân bay quốc tế Honolulu
Los Angeles-Sân bay quốc tế Los Angeles
New York-Sân bay quốc tế John F. Kennedy
San Francisco-Sân bay quốc tế San Francisco
San Diego-Sân bay quốc tế San Diego

Châu Đại Dương
 Úc
Sydney-Sân bay quốc tế Kingsford Smith

Guam-Sân bay quốc tế Antonio B. Won Pat

Các điểm đến trước đây
Ngoài các điểm bay hiện tại, Japan Airlines còn có những điểm bay đã ngừng từ lâu
Châu Phi
Ai Cập: Cairo

Châu Mỹ
Canada: Toronto; Montreal
Brazil: Campinas; Rio de Janeiro; São Paulo
Mexico: Mexico City
Mỹ: Anchorage; Atlanta; Dallas/ Fort Worth; Kailua-Kona; Las Vegas; Seattle; Washington

Châu Á
Bahrain: Bahrain
Cộng hòa nhân dân Trung Hoa: Thanh Đảo; Hạ Môn; Hàng Châu
Indonesia: Denspensar/Bali
Ấn Độ: Kolkata; Mumbai
Iran: Tehrain
Nhật Bản: Fukushima; Toyama; Kobe
Kuwait: Kuwait
Liban: Beirut
Pakistan: Karachi
Ả Rập Saudi: Jeddah
Các Tiểu Vương quốc Ả Rập Thống Nhất: Abu Dhabi

Châu Âu
Đan Mạch: Copengagen
Đức: Berlin; Munich; Hamburg; Dusseldorf
Hy Lạp: Athens
Ý: Milan; Roma
Hà Lan: Amsterdam
Liên bang Nga: Khabarovsk
Tây Ban Nha: Madrid
Thụy Sĩ: Zurich

Châu Đại Dương
Fiji: Nadi
Úc: Brisbane; Cairns; Melbourne; Perth
New Zealand: Auckland; Christchurch
Quần đảo Bắc Mariana: Saipan

Tham khảo

Japan Airlines


title: Gemophos

text:
Gemophos là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Buccinidae.

Các loài
Các loài trong chi Gemophos gồm có:

 Gemophos auritulus (Link, 1807)
 Gemophos filistriatus Vermeij, 2001
 Gemophos gemmatus (Reeve, 1846)
 Gemophos inca (d' Orbigny, 1839)
 Gemophos janellii (Valenciennes, 1846)
 Gemophos pastinaca (Reeve, 1846)
 Gemophos ringens (Reeve, 1846)
 Gemophos sanguinolentus (Duclos, 1833)
 Gemophos tinctus (Conrad, 1846)
 Gemophos viverratoides (d'Orbigny, 1840)
 Gemophos viverratus (Kiener, 1834)

Chú thích

Tham khảo
 Vermeij G.J. 2006. The Cantharus group of pisaniine buccinid gastropods: review of the Oligocene to Recent genera and description of some new species of Gemophos and Hesperisternia. Cainozoic Research 4(1): 71-96

Pisaniidae


title: Lingig

text:
Lingig là một đô thị hạng 3 ở tỉnh Surigao del Sur, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2000, đô thị này có dân số 26.487 người trong 4.954 hộ.

Các đơn vị hành chính

Lingig được chia thành 18 barangays.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn Philipin
2000 Philippine Census Information

Đô thị của Surigao del Sur


title: Abantiades magnificus

text:
Abantiades magnificus là một loài bướm đêm thuộc họ Hepialidae. Nó được tìm thấy ở miền nam New South Wales và miền đông Victoria.

Sải cánh dài khoảng 12 cm.

Chú thích

Tham khảo

Abantiades (Hepialidae)


title: Argyresthia sorbiella

text:
Argyresthia sorbiella là một loài bướm đêm thuộc họ Yponomeutidae. Nó được tìm thấy ở Bắc Âu và Trung Âu.

Sải cánh dài 11–13 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 5 đến tháng 8.

Ấu trùng ăn Sorbus aucuparia và Sorbus aria.

Ghi chú
Mùa bướm bay ở đây là ở Bỉ và Hà Lan. Ở các khu vực phân bố khác có thể khác.

Chú thích

Tham khảo

Argyresthia
Côn trùng châu Âu


title: Plateumaris affinis

text:
Plateumaris affinis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Kunze miêu tả khoa học năm 1818.

Chú thích

Tham khảo

Plateumaris


title: Pseudapis usambarae

text:
Pseudapis usambarae là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Pauly mô tả khoa học năm 1990.

Chú thích

Tham khảo

Pseudapis
Động vật được mô tả năm 1990


title: Ăngten

text:
Ăng-ten (bắt nguồn từ tiếng Pháp antenne /ɑ̃tεn/; tiếng Anh: antenna), là một linh kiện điện tử có thể bức xạ hoặc thu nhận sóng điện từ. Có nhiều loại ăngten: ăngten lưỡng cực, ăngten mảng, ăngten đẳng hướng, ăngten định hướng...
Trong một hệ thống thông tin vô tuyến, ăng-ten có hai chức năng cơ bản. Chức năng chính là để bức xạ các tín hiệu RF từ máy phát dưới dạng sóng vô tuyến hoặc để chuyển đổi sóng vô tuyến thành tín hiệu RF để xử lý ở máy thu. Chức năng khác của ăngten là để hướng năng lượng bức xạ theo một hay nhiều hướng mong muốn, hoặc "cảm nhận" tín hiệu thu từ một hay nhiều hướng mong muốn còn các hướng còn lại thường bị khóa lại. Về mặt đặc trưng hướng của ăngten thì có nghĩa là sự nén lại của sự phát xạ theo các hướng không mong muốn hoặc là sự loại bỏ sự thu từ các hướng không mong muốn. Các đặc trưng hướng của một ăng-ten là nền tảng để hiểu ăng-ten được sử dụng như thế nào trong hệ thống thông tin vô tuyến. Các đặc trưng có liên hệ với nhau này bao gồm Tăng ích, tính định hướng, mẫu bức xạ (ăng-ten), và phân cực. Các đặc trưng khác như búp sóng, độ dài hiệu dụng, góc mở hiệu dụng được suy ra từ bốn đặc trưng cơ bản trên. Trở kháng đầu cuối (đầu vào) là một đặc trưng cơ bản khác khá quan trọng. Nó cho ta biết trở kháng của ăng-ten để kết hợp một cách hiệu quả công suất đầu ra của máy phát với ăng-ten hoặc để kết hợp một cách hiệu quả công suất từ ăng-ten vào máy thu. Tất cả các đặc trưng ăngten này đều là một hàm của tần số.

Tăng ích và tính định hướng của Ăng-ten

Tăng ích của một ăng-ten là cường độ bức xạ theo hướng đã cho chia cho cường độ bức xạ có được khi ăng-ten bức xạ tất cả công suất RF và được phân phối bằng nhau theo mọi hướng. Chú ý rằng định nghĩa này về tăng ích yêu cầu khái niệm về vật bức xạ đẳng hướng, có nghĩa là, một vật mà phát xạ cùng một công suất theo mọi hướng. Những ví dụ về một nguồn không định hướng là (ít nhất cũng xấp xỉ) âm thanh và ánh sáng, những nguồn này đôi khi được gọi là nguồn điểm. Tuy nhiên, một ăng-ten đẳng hướng chỉ là một khái niệm, bởi vì thực tế, mọi ăngten vô tuyến phải có một vài đặc tính về hướng. Tuy vậy, ăng-ten đẳng hướng là một sự tham chiếu rất quan trọng. Nó có một tăng ích duy nhất theo mọi hướng (g = 1 hoặc G = 0 dB), vì thế toàn bộ công suất đưa đến nó đều được bức xạ bằng nhau theo mọi hướng.

Mặc dù sự đẳng hướng là một nền tảng tham chiếu cho tăng ích của ăng-ten, nhưng có một tham chiếu khác được thường dùng hơn là lưỡng cực. Trong trường hợp này tăng ích của một lưỡng cực nửa bước sóng chuẩn được dùng. Tăng ích của nó là 1.64 (G = 2.15 dB) so với một vật phát xạ đẳng hướng. Tăng ích của một ăng-ten thường được biểu diễn dưới dạng đề-xi-ben (dB). Khi tăng ích được tham chiếu theo vật bức xạ đẳng hướng thì đơn vị là dBi, nhưng khi tham chiếu theo lưỡng cực nửa sóng, đơn vị được biểu diễn là dBd. Mối quan hệ giữa hai đơn vị là:

 GdBd = GdBi – 2,15 dB

Directivity thì tương tự như Tăng ích, nhưng có một điểm khác biệt. Nó không bao gồm những ảnh hưởng của chính nó. Xem lại định nghĩa về tăng ích, ta thấy nó dựa trên cơ sở công suất được đưa tới ăngten. Trong thực tế, một phần công suất này bị mất đi do trở thuần của các phần từ (dưới dạng nhiệt), và dòng rò qua lớp điện môi,.... Nếu một ăng-ten không có tổn hao (hiệu suất 100%) thì tăng ích và directivity(theo một hướng cho trước) có thể như nhau.

Mẫu bức xạ
Mẫu bức xạ (hay còn được gọi là Mẫu ăng-ten) là sự biểu diễn lại tăng ích của ăng-ten theo mọi hướng. Do đó, đây là một sự mô tả ba chiều của mật độ công suất, rất khó để biểu diễn và sử dụng chúng. Cách thông thường để biểu diễn hoặc vẽ chúng là theo hình cắt. Hình 1 biểu diễn Mẫu bức xạ của một lưỡng cực nửa bước sóng ngang theo mặt cắt ngang và mặt cắt dọc. Ta có thể thấy, trong hình này, Mẫu theo mặt cắt ngang không có cấu trúc. Ăng-ten này có tăng ích hằng số theo góc ngang. Mặt khác, mẫu theo mặt cắt dọc cho ta thấy rằng, ăng-ten này có một tăng ích cực đại theo phương ngang và không phát xạ theo hướng trùng với trục của ăng ten. Thông thường, hướng không được chỉ rõ khi tham khảo theo tăng ích của ăng-ten. Trong trường hợp này, giả sử rằng hướng của tăng ích là hướng bức xạ cực đại – tăng ích cực đại của ănt-ten. Vì thế, một mẫu kết hợp sẽ biểu diễn các giá trị có quan hệ với tăng ích cực đại.

Bụng và nút

Các vùng của một mẫu nơi mà tăng ích có vùng phủ cực đại được gọi là bụng, còn những vị trí mà tăng ích có vùng phủ cực tiểu thì được gọi là nút (điểm không). Mặt cắt đứng của lưỡng cực nửa sóng có hai bụng sóng và 2 điểm nút. Hình 2 là một vài ví dụ khác. Một mẫu ăng-ten phức tạp có thể có nhiều bụng và nút theo cả hai mặt cắt đứng và ngang. Bụng sóng có tăng ích lớn nhất thì được gọi là bụng sóng chính hoặc tia chính của ăng-ten. Nếu một ăng-ten chỉ có một giá trị thông số tăng ích thì đó chính là bụng sóng chính hoặc tăng ích tia chính.

Độ rộng bụng sóng được lấy theo giá trị góc của bụng sóng chính theo một trong hai (hoặc cả hai) mặt cắt đứng hoặc ngang. Có một vài định nghĩa về độ rộng bụng sóng, bao gồm Độ rộng nửa công suất hoặc 3 dB, Độ rộng 10 dB, và Độ rộng nút đầu tiên. Độ rộng 3 dB là góc lớn nhất mà tăng ích ở đó thấp hơn tăng ích cực đại 3 dB. Độ rộng nửa công suất hay 3 dB được dùng phổ biến nhất.

Phân cực Ăng-ten

Thuật ngữ sự phân cực có một vài ý nghĩa. Một cách chính xác, đó là sự định hướng của các véc tơ trường điện từ E tại một vài điểm trong không gian. Nếu Véctơ E giữ nguyên sự định hướng của nó tại mỗi điểm trong không gian thì đó là sự phân cực tuyến tính; Còn nếu nó quay trong không gian, thì đó là sự phân cực tròn hoặc eplip. Trong hầu hết các trường hợp, sự phân cực của sóng được bức xạ là tuyến tính, theo chiều đứng hoặc ngang. Ở một khoảng cách lớn thích hợp so với ăng-ten (Khoảng 10 lần bước sóng), sóng trường xa có thể được coi là sóng phẳng.

Khái niệm về sự phân cực thường được áp dụng cho bản thân ăng-ten. Trong trường hợp này, sự phân cực của ăng-ten là sự phân cực của sóng phẳng mà nó bức xạ. Dựa trên nguyên lý thuận nghịch, điều này cũng đúng với các ăng-ten thu. Ví dụ, nếu một ăng-ten thu được phân cực đứng, điều đó có nghĩa là một sóng đầu vào phân cực đứng sẽ cho đầu ra cực đại với ăng-ten đó. Nếu sóng đầu vào được phân cực theo các góc khác, thì chỉ có thành phần đứng mới được phát hiện bởi ăng-ten. Một cách lý tưởng thì một sóng đầu vào phân cực ngang sẽ hoàn toàn không thể được thu bởi một ăng-ten có phân cực đứng. Sự phân cực đứng được dùng chủ yếu trong các ứng dụng LMR (Land Mobile Radio).

Trở kháng đầu cuối của Ăng-ten

Có ba loại trở kháng có liên quan tới ăng-ten. Một là trở kháng đầu cuối của ăng-ten, hai là trở kháng đặc trưng của một đường truyền dẫn, ba là trở kháng sóng.

Trở kháng đầu cuối được định nghĩa là tỉ sổ giữa điện áp và dòng điện tại đầu kết nối của ăng-ten (điểm mà đường truyền dẫn được nối tới). Trở kháng đầu cuối được biểu diễn toán học dưới dạng:

 Z = V/I

Với Z là trở kháng, đơn vị là Ohm, V là điện áp, đơn vị là vôn, và I là cường độ dòng điện, đơn vị ampe, tại đầu cuối của ăng-ten với một tần số cho trước. Mỗi biến này có thể được biểu diễn dưới dạng một số phức, với phần thực và phần ảo. Các số phức này cũng có thể biểu diễn bằng cường độ và góc pha – được gọi là ký hiệu phasor.

Phần thực của trở kháng được gọi là thành phần trở thuần, và thành phần ảo được gọi là thành phần kháng, Chúng thường được biểu diễn dưới dạng:

 Z = R + jX
Với R là thành phần trở thuần (thực), X là thành phần kháng (ảo)

Việc kết hợp năng lượng một cách hiệu quả nhất giữa một ăng-ten với một đường truyền dẫn khi trở kháng đặc trưng của đường truyền dẫn và trở kháng đầu cuối của ăng-ten như nhau và không có thành phần kháng. Với trường hợp này, ăng-ten được coi là phối hợp trở kháng với đường truyền dẫn.

Để phối hợp trở kháng, các ăng-ten thường được thiết kế sao cho trở kháng đầu cuối của chúng là 50 ohm hoặc 75 ohm để có thể phối hợp trở kháng với các cáp đồng trục phổ biến. Với các ăng-ten khó có thể loại bỏ (giảm tới không) thành phần kháng. Trong trường hợp này, một mạng phối hợp trở kháng thường được chế tạo như một phần của ăng-ten để thay đổi thành phần trở kháng của nó do đó có thể phối hợp trở kháng với đường truyền dẫn tốt hơn. Thành phần trở thuần R của trở kháng đầu cuối là tổng của hai thành phần và được biểu diễn bằng ohm.

 R = Rr + Rd.

Điện trở bức xạ Rr là "Tải hiệu dụng" biểu diễn công suất bức xạ bởi một ăng-ten dưới dạng sóng điện từ, và điện trở tổn hao Rd là tải mà công suất bị mất. Hiệu suất của một ăng-ten là tỉ số giữa công suất bức xạ và tổng công suất được đưa tới ăng-ten. Nó được biểu diễn dưới dạng:

 Efficiency = I2.Rr/I2.R = Rr/R.

Công suất hao phí là do tổn hao trở thuần (dưới dạng nhiệt) trong các phần tử của ăng-ten, dòng dò qua các lớp điện môi và các ảnh hưởng tương tự. Hơn nữa, cũng nên chú ý rằng, hiệu suất của một ăng-ten cũng có thể được biểu diễn dưới dạng tỉ số của tăng ích và tính định hướng (với một hướng cho trước).

Tỉ số sóng đứng điện áp

Tỉ số sóng đứng(SWR), hay còn gọi là điện áp tỉ số sóng đứng (VSWR), không chính xác là một đặc trưng của ăng-ten, nhưng được dùng để mô tả khả năng triển khai một ăng-ten khi được gắn vào một đường truyền dẫn. Nó cho ta biết trở kháng đầu cuối của ăng-ten được phối hợp tốt như thế nào với trở kháng đặc trưng của đường truyền dẫn. Cụ thể, VSWR là tỉ số của điện áp RF tối đa trên điện áp RF tối thiểu dọc theo đường truyền dẫn.

Nếu trở kháng của ăng-ten không có thành phần kháng (ảo) và thành phần trở thuần (thực) bằng với trở kháng đặc trưng của đường truyền dẫn, thì chúng được phối hợp trở kháng. Nếu điều đó xảy ra, thì sẽ không có tín hiệu RF nào gửi tới ăng-ten bị phản xạ lại tại đầu cuối của nó. Trên đường truyền dẫn sẽ không có sóng đứng và VSWR có giá trị là 1. Tuy nhiên, nếu ăng-ten và đường truyền dẫn không được phối hợp, thì một vài thành phần của tính hiệu RF gửi tới ăng-ten bị phản xạ lại dọc theo đường truyền dẫn. Điều đó gây nên sóng đứng, và được đặc trưng bởi các điểm cực đại và điểm cực tiểu tồn tại trên đường dây. Trong trường hợp này VSWR có giá trị lớn hơn 1.

VSWR có thể đo được dễ dàng với thiết bị được gọi là SWR meter. Nó được cài vào đường truyền dẫn và cho ta giá trị của VSWR. Tại giá trị VSWR bằng 1.5, khoảng 4% công suất tới đầu cuối ăng-ten bị phản xạ lại. Tại giá trị 2.0, khoảng 11% công suất tới bị phản xạ lại. VSWR có giá trị từ 1.1 tới 1.5 được coi là tuyệt vời, giá trị từ 1.5 tới 2.0 được coi là tốt, và các giá trị cao hơn 2.0 có thể không chấp nhận được.

Như đã nói ở trên, việc phối hợp trở kháng giữa ăng-ten và đường truyền dẫn chỉ có thể đặt được tại một tần số đơn. Trong thực tế, một ăng-ten có thể được dùng với một dải tần số vào, và trở kháng đầu cuối của nó sẽ thay đổi theo dải tần số đó. Trong thông số kỹ thuật của ăng-ten, trở kháng của các tần số trong băng sẽ được chỉ ra hoặc là VSWR theo tần số sẽ được chỉ ra.

Độ dài hiệu dụng và diện tích hiệu dụng

Độ dài hiệu dụng và diện tích hiệu dụng (còn được gọi là góc mở hiệu dụng) là một cách khác để biểu diễn tăng ích của ăng-ten. Các đặc trưng này tiện dụng và ý nghĩa nhất khi ăng-ten được dùng để thu. Đương nhiên là theo nguyên lý thuận nghịch, các đặc trưng là như nhau nếu ăng-ten được dùng cho việc phát.

Chiều dài hiệu dụng định nghĩa khả năng tạo ra một điện áp tại đầu cuối của một ăng-ten từ trường điện từ tới. Nó được định nghĩa là:

 Le = V/E

Với Le có đơn vị là mét, V là điện áp hở mạch đơn vị là von, và E là cường độ trường đơn vị là vol/met. Định nghĩa này giả sử rằng sự phân cực của trường tới và ăng-ten là như nhau. Chiều dài hiệu dụng còn có thể được tính từ tăng ích và điện trở bức xạ.

Diện tích hiệu dụng, hoặc góc mở hiệu dụng được dùng phổ biến hơn chiều dài hiệu dụng. Nó được định nghĩa như sau:

 Ae = Pr/P

Với Pr là công suất tại đầu cuối của ăng-ten, đơn vị là watts, và P là mật độ công suất của sóng tới, đơn vị là wat trên mét vuông. Mối quan hệ giữa diện tích hiệu dụng và tăng ích là:

Băng thông
Băng thông là một dải tần số, trong đó khả năng triển khai của ăng-ten là chấp nhận được. Nói cách khác, một hoặc nhiều đặc trưng (như tăng ích, mẫu, trở kháng đầu cuối) có các giá trị chấp nhận được giữa giới hạn của băng thông. Với hầu hết các ăng-ten, tăng ích và mẫu không thay đổi nhiều với tần số như là trở kháng đầu cuối, vì vậy thường được dùng để mổ tả băng thông của một ăng-ten.

VSWR là giá trị đo sự ảnh hưởng của việc không phối hợp giữa trở kháng đầu cuối của ăng-ten và trở kháng đặc trưng của đường truyền dẫn. Vì thế trở kháng đặc trưng của đường truyền dẫn khó thay đổi với tần số, VSWR là một cách tốt để mô tả ảnh hưởng của trở kháng đầu cuối và băng thông của ăng-ten. Lưỡng cực nửa sóng, và các ăng-ten tương tự có băng thông hẹp. Các ăng-ten khác như log-periodic được thiết kế có băng rộng.

Tham khảo

Từ gốc Pháp
Điện tử vô tuyến


title: Mérey-Vieilley

text:
Mérey-Vieilley là một xã của tỉnh Doubs, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền đông nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Doubs

Tham khảo

INSEE
IGN
Mérey-Vieilley on the intercommunal Web site of the department

Xã của Doubs


title: Andrena rotundilabris

text:
Andrena rotundilabris là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Morawitz mô tả khoa học năm 1877.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

R
Động vật được mô tả năm 1877


title: Revel-Tourdan

text:
Revel-Tourdan là một xã thuộc tỉnh Isère trong vùng Rhône-Alpes đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 480 mét trên mực nước biển. Theo điều tra dân số năm 1999 của INSEE có dân số là 842 người.

Tham khảo

Reveltourdan


title: 25878 Sihengyou

text:
25878 Sihengyou (tên chỉ định: 2000 QW77) là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi dự án Nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất Lincoln ở Socorro, New Mexico, ngày 24 tháng 8 năm 2000. Nó được đặt theo tên Siheng S. You, a high school student whose energy và transportation team project won first place ở the 2009 Giải thưởng Khoa học và Kỹ thuật Intel.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 25001–26000

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thiên thể phát hiện năm 2000


title: Rhaebus mannerheimi

text:
Rhaebus mannerheimi là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Motschulsky miêu tả khoa học năm 1845.

Chú thích

Tham khảo

Rhaebus


title: Lychnuchus

text:
Lychnuchus là một chi bướm ngày thuộc họ Bướm nâu.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Calpodini


title: Calophyllum cuneifolium

text:
Calophyllum cuneifolium là một loài thực vật có hoa thuộc họ Clusiaceae.
Loài này chỉ có ở Sri Lanka.

Chú thích

Tham khảo
 World Conservation Monitoring Centre 1998. Calophyllum cuneifolium. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 7 năm 2007.

Thực vật Sri Lanka
C


title: Canthonistis

text:
Canthonistis là một chi bướm đêm thuộc họ Gelechiidae.

Tham khảo

Gelechiidae


title: Hiệp hội bóng đá Hồng Kông, Trung Quốc

text:
Hiệp hội bóng đá Hồng Kông (; ; viết tắt: HKFA) là tổ chức quản lý, điều hành các hoạt động bóng đá ở Hồng Kông. HKFA quản lý các đội tuyển bóng đá quốc gia nam và nữ, tổ chức các giải bóng đá như Giải bóng đá Ngoại hạng Hồng Kông, cúp bóng đá Hồng Kông,... HKFA là thành viên của cả Liên đoàn bóng đá thế giới (FIFA), Liên đoàn bóng đá châu Á (AFC) và Liên đoàn bóng đá Đông Á (EAFF).

Chủ tịch của Hiệp hội bóng đá Hồng Kông hiện nay là ông Timothy Fok.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang chủ của Hiệp hội bóng đá Hồng Kông
 Hiệp hội bóng đá Hồng Kông  trên trang chủ của Liên đoàn bóng đá thế giới (FIFA)
 Hiệp hội bóng đá Hồng Kông trên trang chủ của AFC

Bóng đá Hồng Kông
Hồng Kông
Tổ chức thể thao thành lập năm 1914


title: Bahaba taipingensis

text:
Bahaba taipingensis là một loài cá thuộc họ Sciaenidae. Nó được tìm thấy ở Trung Quốc, Hồng Kông, và Macau. Các môi trường sống tự nhiên của chúng là biển mở, vùng biển nông, lòng biển nước bán thủy triều, bờ đá, và cửa sông. Nó đang bị đe dọa do đánh bắt quá mức lớn và đã được liệt kê như là có nguy cơ tuyệt chủng và tuyệt chủng về thương mại. Việc đánh bắt cá được tăng cường do giá trị to lớn của bong bóng loài cá này. Trong một số thị trường, đặc biệt là thị trường Trung Quốc, bong bóng còn đắt hơn vàng cùng trọng lượng.

Nguồn
 Ng Wai Chuen & Cheung, W. 2005. Bahaba taipingensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Truy cập ngày 4 tháng 8 năm 2007.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Anglers let big cash bonanza get away Reuters, 25 tháng 4 năm 2008.
Downcast: Critically endangered bahaba caught and sold for $500,000 Scientific American, 16 tháng 2 năm 2010

Bahaba
Hệ sinh thái Hồng Kông
Động vật Hồng Kông
Động vật đặc hữu Trung Quốc


title: Nephrotoma triobtusa

text:
Nephrotoma triobtusa là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Nephrotoma


title: Anisostena arizonica

text:
Anisostena arizonica là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Schaeffer miêu tả khoa học năm 1933.

Chú thích

Tham khảo

Anisostena


title: Anodocheilus janae

text:
Anodocheilus janae là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Young miêu tả khoa học năm 1974.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Anodocheilus


title: Paratyria

text:
Paratyria là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Cyllopodini


title: Vierzon

text:
Vierzon là một xã thuộc tỉnh Cher trong vùng Centre-Val de Loire miền trung Pháp.

Dân số

Thành phố xã kết nghĩa
 Barcelos, Bồ Đào Nha
 Bitterfeld, Đức
 Rendsburg, Đức
 Develi, Thổ Nhĩ Kỳ
 Đông Tây Hồ, Trung Quốc
 El Jadida, Maroc
 Hereford, Vương quốc Anh
 Kahale, Liban
 Kamienna Góra, Ba Lan
 Miranda de Ebro, Tây Ban Nha
 Sig, Algérie
 Ronvaux, Pháp
 Wittelsheim, Pháp

Xem thêm
Xã của tỉnh Cher

Liên kết ngoài
Official town website
Vierzon on the Quid website

Ghi chú

Quận lỵ của Pháp
Xã của Cher


title: Chas

text:
Chas là một thành phố và là một đô thị ở quận Bokaro ở bang Jharkhand, Ấn Độ.

Địa lý
Chas có tọa độ địa lý . Nó có một độ cao trung bình 210 mét (688 foot).

Dân số
Theo cuộc điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Chas có một dân số 96.923 người. Nam giới chiếm 54% dân số và nữ giới chiếm 46% dân số. Chas có một tỷ lệ biết chữ là 69%, cao hơn mức trung bình của quốc gia là 59,5%; với 77% đàn ông biết chữ và 58% phụ nữ biết chữ. 15% dân số dưới 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Jharkhand


title: Lưu Sưởng (Nam Hán)

text:
Lưu Sưởng (; 943-980), hay Nam Hán Hậu Chủ (南漢後主), là vua thứ tư và là vua cuối cùng của nước Nam Hán thời Ngũ đại Thập quốc trong lịch sử Trung Quốc. Ông ở ngôi từ năm 958 đến năm 971 thì bị mất nước về nhà Tống.

Thân thế
Lưu Sưởng là con trưởng của Nam Hán Trung Tông Lưu Thịnh. Ông còn có tên khác là Lưu Kế Hưng. Chưa rõ mẹ ông là ai.

Ngày Tân Tị (3) tháng 8 năm Mậu Ngọ (18 tháng 9 năm 958), khi ông 16 tuổi thì vua cha Hán Trung Tông qua đời. Lưu Sưởng lên kế vị.

Tin dùng hoạn quan
Lưu Sưởng được đánh giá là một vị vua nhu nhược, không có tài năng và không có chí lớn. Khi mới lên ngôi, ông dùng các đại thần triều trước là Cung Trừng Khu và Trần Diên Thọ quyết định việc nước.

Lưu Sưởng được hưởng phú quý từ nhỏ, ông cho rằng các quần thần chỉ lo cho gia đình mình, sẽ không trung thành với vua, chỉ có hoạn quan là đáng tin cậy. Vì vậy, ông chỉ tin dùng hoạn quan, còn đối với các đại thần đặt ra chức vụ chỉ để làm vì. Những người có tài năng mưu lược không được trọng dụng.

Lưu Sưởng thích hoạn quan tới mức lập ra nhiều nhà tằm (tức phòng thiến), có tới hàng trăm thợ thiến. Do đó có nhiều người tự thiến để được làm quan; kể cả những phạm nhân chấp nhận thiến cũng được vào cung. Những người đỗ đạt, thậm chí cả trạng nguyên và các nhà sư, nếu muốn được ngồi cùng bàn việc lớn với vua đều phải tự nguyện vào thiến rồi mới được dùng. Chính vì vậy số lượng hoạn quan nước Nam Hán tăng lên rất nhanh: thời Cao Tổ Lưu Nghiễm chỉ có khoảng 300 nhưng tới thời Hậu Chủ tăng lên tới vài ngàn.

Năm 959, Thượng thư hữu thừa Chung Doãn Chương đề nghị trừ bỏ hoạn quan, vì vậy các hoạn quan tìm cách vu cáo bắt giam Doãn Chương và giết cả họ. Từ đó việc triều chính đều do các hoạn quan thao túng. Các hoạn quan còn tìm cách mê hoặc Nam Hán Hậu Chủ bằng thuật đồng cốt.

Với tôn giáo
Lưu Sưởng rất tin vào Đạo giáo, thường cùng các phi tần đi chơi các đạo quán, muốn thỉnh cầu xin thẻ để được trẻ mãi không già.

Ông rất yêu thích các tượng thần đủ mọi tư thế, muốn được ở trong đội ngũ đó. Vì vậy ông cho gọi thợ đến đúc tạc tượng mình để đưa vào Huyền diệu quán. Nhưng 2 lần đúc đầu, ông đều cho rằng không giống mình nên đã giết chết những người thợ tạc tượng. Đến lần thứ 3 ông mới ưng ý và đưa vào trong quán.

Hưởng lạc
Lưu Sưởng ham sắc, phong cho người hầu của cha là Lê Quỳnh Tiên làm tài nhân và cho dự việc chính sự. Việc phê duyệt tấu chương của ông phần nhiều nghe theo lời Quỳnh Tiên.

Hoạn quan Lý Thác mang hai con gái vào cung hầu vua, vì vậy cũng được phong làm Nội Thái sư, lục quân dung quan thứ.

Lý Tố Hinh con gái Lý Thác được phong hoàng hậu không lâu thì qua đời. Hoạn quan Hứa Nhan Chân muốn mua vui cho vua, bèn sai người ra nước ngoài tìm được một cô gái người Ba Tư, nhan sắc của người này đặc biệt nổi trội, đường nét trên gương mặt vô cùng lộng lẫy. Đặc biệt nhất là vóc dáng rất đầy đặn. Lưu Sưởng rất yêu thích cô gái này sau cái nhìn đầu tiên. Sau một thời gian vừa ý, Lưu Sưởng phong cho người cung nữ Ba Tư làm "Tiên nhân đại phu", và vì vóc dáng mũm mĩm của mỹ nhân nên gọi thân mật là "Mi Trư" (con lợn đáng yêu).

Dựa trên Thanh Dị Lục - Tống Sử, Mi Trư được mô tả là một mỹ nhân với làn da nâu, thông minh lanh lợi, ca hát say đắm lòng người và đặc biệt nhất là có kỹ năng phòng the tuyệt đỉnh. Chính vì vậy mà Mi Trư có thể chiếm được ân sủng đặc biệt của một người ham mê tửu sắc như Lưu Sưởng.

Theo một tài liệu, để lấy lòng vua, Mi Trư đã chọn ra 9 nữ nhân có phong thái hơn người đưa vào cung. Sau đó, Lưu Sưởng đã lần lượt đặt tên cho họ là Mi Dương, Mi Ngưu, Mi Tượng, Mi Mã,... gọi chung là "Thập mi nữ".

Kỳ quặc hơn cả là Lưu Sưởng đã từng chủ động tìm kiếm mỹ nam khắp đất nước và đưa vào cung ân ái với sủng phi Mị Trư của mình.

Lưu Sưởng ngày đêm hưởng lạc, lại thích thú chuyện quan hệ nam nữ, nên tuyển nhiều con trai đưa vào cung, sai hành lạc với các cung nữ để mua vui. Các cung nữ được vua yêu quý đều có chức tước và áo mũ như quan lại, thậm chí có người có danh hiệu thái sư, thái phó.

Để tăng sự hưởng lạc, Lưu Sưởng sai xây điện Vạn Chính rất xa hoa tốn kém, chỉ riêng trang trí cột đã tốn 3000 thỏi bạch kim. Ngoài ra, ông còn bắt dân mò ngọc trai và tìm đá vân mẫu để trang trí cung điện.

Lưu Sưởng còn hay dẫn các cung nữ đi ngoạn cảnh, bắt nhiều thợ làm đường, phá cây làm hành cung trên đường đi đến những nơi thưởng ngoạn. Chỉ trong 3 năm ở ngôi, việc xây cất của Lưu Sưởng đã tốn rất nhiều tiền trong nước.

Lãnh thổ nước Nam Hán chỉ có 6 châu và dân số khoảng 1 triệu người, không chịu nổi sự hưởng lạc xa hoa của Lưu Sưởng.

Ông còn nghe theo lời Trần Diên Thọ, vu tội giết hết các anh em mình để ngăn chặn nguy cơ bị cướp ngôi. Ông lại đặt ra nhiều hình phạt tàn khốc như thiêu, dóc thịt, chặt khúc, bắt phạm nhân đánh nhau với hổ, voi. Vì vậy trong nước nhiều người oán hận ông.

Hại trung thần
Năm 960, nhà Tống lên thay nhà Hậu Chu. Tống Thái Tổ lần lượt chinh phục các nước phía nam, bờ cõi tiến sát đến hai nước Nam Đường và Nam Hán. Trước nguy cơ đó, Thiều Đình Quyên khuyên Lưu Sưởng nên chuẩn bị giáp binh kháng cự và sai sứ đi giao hảo với nhà Tống. Tuy nhiên Lưu Sưởng không nghe theo.

Năm 964, Lưu Sưởng bỏ qua lời Thiều Đình Quyên, cho rằng mình có sức mạnh, bèn mang quân đánh phá Đàm Châu, bị tướng Tống là Phan Mỹ đánh bại.

Tháng 9 năm đó, Phan Mỹ mang quân đến đánh Sầm Châu, tướng giữ Sầm Châu của Nam Hán là Túc Nhan Hôn và thứ sử Lục Quang Đồ đều tử trận, tàn quân bỏ chạy về Thiều châu.

Lưu Sưởng nghe tin bại trận rất lo lắng và hối hận không nghe lời Thiều Đình Quyên, bèn phong Quyên làm Chiêu thảo sứ, sai mang quân thủy tới Quang Khẩu để đối phó với quân Tống.

Sau khi chiếm Sầm châu, Phan Mỹ cũng dừng binh không tiến sâu nữa, còn Đình Quyên ra trấn thủ cũng chiêu nạp thêm người vô gia cư làm binh lính, tạm giữ yên được biên giới. Nhưng không lâu sau lại có người gièm pha rằng Đình Quyên chiêu binh là có ý đồ làm phản. Lưu Sưởng không phân biệt thật giả, sai ngay sứ giả mang rượu độc đến Quang Khẩu cho Đình Quyên. Đình Quyên uất ức tự sát, quân lính tan rã không có lòng chiến đấu nữa.

Cự tuyệt vua Nam Đường
Năm 970, Lưu Sưởng lại mang quân sang đánh Đạo châu của nhà Tống. Thứ sử Đạo châu là Cương Kế Huân tâu lên Tống Thái Tổ xin cất đại quân đánh Nam Hán.

Tống Thái Tổ ngại vùng Lĩnh Nam xa xôi hiểm trở, chưa muốn dùng binh, muốn thông qua vua nước Nam Đường đã thần phục mình là Hậu Chủ Lý Dực tác động tới Lưu Sưởng. Lý Dực sợ oai nhà Tống, nhận được thư của vua Tống bèn sai Phan Hựu viết thư cho Nam Hán Hậu Chủ như sau:
"Tôi với túc hạ là láng giềng. Tiếp tục minh ước của cha ông ta, tình chúng ta như anh em. Vinh nhục có nhau, sướng khổ cùng chịu. Vừa qua tôi nhập cống Tống, vua Tống bảo tôi nói với túc hạ không được động can qua nữa. Nếu từ bỏ ý đồ thì sứ giả đi xe hoa, mà hàng trăm vạn quân không phải điều động nữa. Nếu không, sẽ xảy ra bất trắc. Tôi thấy vua Tống không phải tham đất, mà là oán giận túc hạ không giữ cái lễ của kẻ bề tôi".

Hậu Chủ đọc thư, cho rằng Tống Thái Tổ nói suông 100 vạn quân để dụ hàng, nên viết thư trả lời Lý Dực tỏ ý không đầu hàng Tống. Lý Dực báo lại cho nhà Tống. Tống Thái Tổ lại viết thư cho vua Nam Đường, sai lựa lời nói với Nam Hán lần nữa. Lý Dực lại viết thư cho ông:
"Hoàng đế nhà Tống lại bảo tôi chuyển lời cho túc hạ, hôm nay nạp lễ vẫn chưa muộn. Nếu không hiểu ra, mùa thu này binh lính dưới thành, hậu quả không thể lường được. Tống đã cho phép thông hiếu, vậy thượng sách là hòa không đánh, hà tất phải tranh hùng. Khuyên túc hạ nghĩ lại mà cẩn thận."

Lưu Sưởng triệu tập các hoạn quan lại bàn bạc. Các hoạn quan bàn rằng Nam Hán tuy không rộng bằng Tống nhưng địa thế hiểm trở, quân Tống chưa dễ đánh được. Lưu Sưởng tin theo, bèn viết thư trả lời vua Nam Đường với lời lẽ kiêu ngạo và bắt giam luôn sứ giả Nam Đường.

Thấy Lưu Sưởng kiêu ngạo, Lý Dực một mặt sai sứ báo cho Tống Thái Tổ, mặt khác vẫn tự mình viết thư phân tích lợi hại một lần nữa nhưng không kết quả. Vua Tống thấy sứ Nam Đường lại tới, biết rằng Lưu Sưởng không khuất phục, bèn quyết định khởi đại binh đánh Nam Hán.

Bại binh
Tháng 9 năm 970, Tống Thái Tổ phong Phan Mỹ làm Gia châu đạo hành doanh binh mã đô bộ thử, Y Sùng Kha làm phó; điều động các châu quận tập hợp binh mã về Gia châu. Phan Mỹ chia quân làm 4 đạo tiến tới đồn Bạch Hà.

Tại Nam Hán, các tướng giỏi nhiều người đã bị chết hoặc bãi chức vì gièm pha, nắm việc binh nhiều người là hoạn quan. Nghe tin quân Tống đến Bạch Hà, Lưu Sưởng sai Cung Trừng Khu ra phòng thủ Gia châu. Lúc đó quân lính Gia châu đói kém khổ cực, không đủ quần áo mặc, trông chờ Cung Trừng Khu ban thưởng động viên, nhưng không được gì. Vì vậy quân Gia châu chán nản, không còn ý chí chiến đấu. Cung Trừng Khu sợ hãi nhân lúc đêm tối lên thuyền trốn về Quảng Châu. Gia châu bị quân Tống vây chặt.

Lưu Sưởng nghe tin Gia châu nguy cấp rất sợ, đành triệu lại lão tướng Phan Sùng Triệt đã bị cách chức ra mặt trận. Sùng Triệt vốn bất mãn vì vô cớ bị bãi chức nên lấy cớ đau mắt không tiếp sứ giả. Lưu Sưởng phải điều Ngũ Nhạn Phu cứu Gia châu.

Ngũ Nhạn Phu tuy có chí nhưng tài năng có hạn, dẫn quân ngày đêm đi ra mặt trận. Đến nơi trời vừa tối, cho quân sĩ ngủ trên thuyền đợi đến sáng. Sáng hôm sau vừa lên bờ thì bị phục binh của Phan Mỹ kéo đến vây bắt gọn. Quân Nam Hán chết quá nửa, Nhạn Phu bị bắt chém, thành Gia châu đầu hàng.

Phan Mỹ phao tin đánh thẳng đến Quảng châu. Lưu Sưởng lại sai người đi triệu Phan Sùng Triệt lần nữa. Sùng Triệt không thể từ chối được, bèn lĩnh chức Nội thái sư, mang 3 vạn quân ra đóng ở Gia Giang.

Tháng 10 năm đó, Phan Mỹ đánh chiếm Chiêu châu. Thứ sử Chiêu châu bỏ chạy. Phan Mỹ tiến đánh luôn Quế châu, thứ sử Quế châu cũng bỏ thành chạy nốt.

Tháng 11, Phan Mỹ tiến về phía đông, đánh chiếm Liên châu.

Nghe tin mất 4 châu, Lưu Sưởng nói với các quan:
Quân Tống đánh được 4 châu đã thỏa mãn rồi, sẽ không tiến xuống phía nam nữa

Phan Mỹ tiếp tục hành quân đánh Thiều châu. Lưu Sưởng cử Lý Thừa Ốc làm đô thống, dẫn 10 vạn quân dàn trận ở núi Liên Hoa Phong chống lại. Quân Nam Hán dùng 10 con voi dàn trận phía trước, Phan Mỹ sai lấy nỏ bắn voi, voi quay đầu chạy. Quân Nam Hán bại trận, Thiều châu thất thủ.

Lưu Sưởng thấy nguy cấp quá, muốn đầu hàng, nhưng Lý Thác kịch liệt phản đối. Lưu Sưởng đành dùng kế đào hào đắp lũy cố thủ Quảng châu. Trong lúc vua Nam Hán không còn ai sai khiến thì một bà lão trong cung tiến cử con nuôi là Quách Sùng Nhạc. Lưu Sưởng bèn cho Nhạc làm Chiêu thảo sứ, cùng Thực Đình Hiếu mang 6 vạn quân ra Mã Kinh cự địch. Nhưng Sùng Nhạc không có tài cầm quân, chỉ biết thắp hương cầu thần phù hộ.

Tháng giêng năm 971, Phan Mỹ đánh chiếm Anh châu, Hùng châu. Phan Sùng Triệt không đánh mà hàng quân Tống.

Lưu Sưởng một mặt sai sứ cầu hòa, mặt khác chuẩn bị bỏ trốn. Ông sắp sẵn 10 chiếc thuyền, đưa vàng bạc châu báu lên thuyền, nhưng chưa sắp xong thì hoạn quan Lạc Phạm và hơn 1000 vệ sĩ đã cướp thuyền chạy trốn trước. Khi Lưu Sưởng và các phi tần định xuống thuyền thì thuyền đã đi mất. Không còn cách nào khác, Lưu Sưởng đành quay trở về cung làm biểu xin hàng, sai Tiêu Thôi Trung và Trần Duy Hưu đem đến chỗ Phan Mỹ. Phan Mỹ sai đưa sứ Nam Hán về Biện Kinh cho vua Tống quyết định.

Lưu Sưởng thấy sứ giả đi lâu không về, tưởng rằng không được hàng, nên lại ra lệnh cho Quách Sùng Nhạc tiến đánh. Ngày 4 tháng 2 (3 tháng 3), tướng Thực Đình Hiểu tử trận khi đang đốc trận. Phan Mỹ nhân lúc gió to bèn dùng hỏa công đánh trại Nam Hán. Quân Hán đại bại, Sùng Nhạc tử trận nốt.

Thành Quảng châu hỗn loạn. Cung Trừng Khu, Lý Thác bàn rằng:
Quân phương bắc đến đây là để cướp của báu. Nay ta đốt sạch đi, chỉ còn thành không thì quân địch không thể ở lâu, sẽ tự rút sớm

Lưu Sưởng cho là kế hay, bèn sai đốt cháy cung điện, kho tàng. Thành Quảng châu bị thiêu cháy. Sáng hôm sau, ngày Tân Mùi (5) tháng 2 (4 tháng 3) quân Tống tiến vào. Lưu Sưởng không còn đường thoát, phải cởi bỏ long bào, mặc áo vải, cưỡi ngựa trắng đến trước Phan Mỹ xin hàng.

Tù binh
Tháng 4 năm 971, Lưu Sưởng cùng hơn 100 người tông thất và các quan bị giải về Biện Kinh và bị giam ở vườn Ngọc Tân. Bị quan nhà Tống là Lã Duy Khánh thẩm vấn vì tội phản phúc không chịu sớm thuần phục, Lưu Sưởng bèn quy hết lỗi cho Cung Trừng Khu và Lý Thác.

Ngày 1 tháng 5, Tống Thái Tổ làm lễ nhận tù binh và mang ra nhà Thái miếu dâng công. Lưu Sưởng dập đầu nhận tội và nói với vua Tống:
Bọn Trừng Khu là bề tôi cũ. Thần không được tự quyết việc gì. Khi còn ở nước, thần là bề tôi, Trừng Khu là quân chủ!

Vua Tống bèn sai mang Cung Trừng Khu và Lý Thác ra chém. Mấy hôm sau, Tống Thái Tổ phong cho Lưu Sưởng làm Hữu thiên ngưu vệ đại tướng quân, Ân Xá hầu và tặng tiền, gạo cùng 16 chum châu ngọc. Để đền ơn vua Tống, Lưu Sưởng chọn ra những viên châu ngọc đẹp nhất kết thành con rồng đang bay lộn rất sinh động và tinh xảo như thật và đề rằng: "Châu long cửu ngũ yên (rồng ngọc cuốn khúc)". Sau đó ông mang dâng Tống Thái Tổ, đồng thời trả lại 16 chum châu báu.

Vua Tống hết lời khen con rồng đẹp, cho gọi các quan chế tác mỹ nghệ đến xem, ai cũng ca ngợi. Vua Tống bèn thưởng cho ông 1 triệu rưỡi tiền.

Lưu Sưởng khi còn làm vua nếu không vừa ý ai thường gọi đến mời rượu và bỏ sẵn độc vào để giết người đó. Vì vậy khi được Tống Thái Tổ mời rượu, Lưu Sưởng sợ toát mồ hôi, lạy lục xin tha tội. Vua Tống cười và sai người hầu lấy chén rượu từ tay Lưu Sưởng rồi tự mình uống cạn. Lúc đó ông rất hổ thẹn, nhận ra vua Tống không có ý hại mình.

Qua đời
Năm 980 đời Tống Thái Tông, Lưu Sưởng vì tửu sắc quá độ nên mang bệnh nứt nẻ khắp thân mình rồi qua đời, thọ 38 tuổi.

Lưu Sưởng làm vua được 14 năm, đặt 1 niên hiệu duy nhất là Đại Bảo (958-971). Ông bị quản thúc ở Biện Kinh trong 9 năm. Thụy hiệu là Huệ hoàng đế. Sử sách gọi ông là Nam Hán Hậu Chủ.

Xem thêm
 Nam Hán
 Tống Thái Tổ
 Phan Mỹ
 Nam Đường Hậu Chủ

Tham khảo
 An Tác Chương chủ biên (1996), Chuyện hôn quân bạo chúa, Nhà xuất bản Văn hóa thông tin
 Trương Chí Quân (1997), Bí mật chốn cung đình, Nhà xuất bản Văn hóa thông tin

Chú thích

Vua Nam Hán
Sinh năm 943
Mất năm 980
Nhân vật chính trị nhà Tống
Sinh năm 942


title: Umingan

text:
Umingan là một đô thị hạng 2 ở tỉnh Pangasinan, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2007, đô thị này có dân số 62.497 người trong 12.346 hộ.

Barangay

Umingan được chia thành 58 barangay.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Mã địa lý chuẩn Philipin
Thông tin điều tra dân số năm 2007 của Philipin

Đô thị của Pangasinan


title: Hàng không năm 1918

text:
Đây là danh sách các sự kiện hàng không nổi bật xảy ra trong năm 1918:

Các sự kiện

Tháng 1
 25 tháng 1 - Carl Mather đại úy không quân Mỹ chết trong một tại nạn va chạm máy bay.

Tháng 2
 5 tháng 2 - Đại úy Stephen W. Thompson bắn hạ máy bay đầu tiên của Đức, đây là chiến thắng đầu tiên trên không của Quân đội Hoa Kỳ.
 8 tháng 2 - Phi đội Lafayette, phi đội người Mỹ tình nguyện phục vụ trong Quân đội Pháp được chuyển về phục vụ trong Quân đội Mỹ và đổi tên thành Phi đội không quân số 103.

Tháng 3
 6 tháng 3 - Không quân Phần Lan được thành lập.
 6 tháng 3 - Chuyến bay đầu tiên thành công của máy bay không người lái, Bom bay Curtiss-Sperry, nó báo trước sự ra đời của loại máy bay không người lái UAV hiện đại.
 11 tháng 3 - Các chuyến bay quốc tế vận chuyển bưu phẩm đầu tiên được thực hiện, với máy bay Hansa-Brandenburg C.I thực hiện các chuyến bay từ Viên, Lviv, Proskurov, và Kiev.
 21 tháng 3 - Người Đức thực hiện Cuộc hành quân Michael, sự kiện mở đầu cho Cuộc tấn công Mùa Xuân. Những cuộc tấn công ban đầu chống lại người Anh ở mặt trận phía Tây trong Trận St Quentin thứ nhất, Không quân Đức đã huy động 1.680 máy bay chống lại 579 máy bay Không quân Anh.
 24 tháng 3 - Đại úy J.L. Trollope thuộc Phi đội số 43 RFC bắn hạ 6 máy bay Đức trong 1 ngày.
 25 tháng 3 - Thiếu úy John McNamara thực hiện cuộc tấn công đầu tiên của Hải quân Hoa Kỳ vào một tàu ngầm.
 30 tháng 3 - Alan Jerrard VC, phi công "át" của Anh (7 bắn hạ máy bay địch) bị bắn hạ bởi Benno Fiala von Fernbrugg và bị giam giữ.

Tháng 4
 1 tháng 4 - Quân đoàn bay Hoàng gia và Cục Không quân Hải quân Hoàng gia hợp nhất thành Không quân Hoàng gia Anh. Không quân Hoàng gia Nữ cũng được thành lập cùng vào thời điểm này.
 12 tháng 4 - Cuộc tấn công cuối cùng của khí cầu Zeppelin vào nước Anh.
 12 tháng 4 - Đại úy H.W. Woollett thuộc Phi đội số 43 RAF bắn hạ 6 chiếc máy bay trong 2 lần xuất kích, bao gồm 5 chiếc Albatros D.V.
 21 tháng 4 - Manfred von Richthofen, một huyền thoại sống được gọi với cái tên "Bá tước Máu" và "át của át" bị bắn hạ và bị giết chết. Anh ta đã bắn hạ 80 máy bay trước khi bị bắn hạ. Người ta cho rằng người bắn hạ anh ta là đại úy Canada Roy Brown, nhưng các cuộ tranh luận lại cho rằng anh ta bị bắn hạ bởi các phân đội của Australia.
 23 tháng 4 - Trung úy Paul Baer bắn hạ chiếc máy bay thứ 5, trở thành phi công "át" đầu tiên của Lực lượng Viễn chinh Hoa Kỳ.
 25 tháng 4 - Phi công "át" Bỉ, Willy Coppens, bắn hạ máy bay đầu tiên. Anh ta là người bắn hạ nhiều máy bay nhất của Không quân Bỉ.

Tháng 5
 15 tháng 5 - Mỹ bắt đầu mở dịch vụ vận chuyển bưu phẩm bằng đường không, giữa New York và Washington, DC. Chuyến bay đầu tiên được thực hiện bởi trung úy Geoffrey Boyle trên một chiếc Curtiss JN-4H.
 19 tháng 5 - Raoul Lufbery, chỉ huy của Phi đội máy bay số 94 (Hat in the Ring) và là phi công "át" thứ hai của Mỹ với 17 lần bắn hạ máy bay địch, bị chết trong một trận không chiến.
 20 tháng 5 - Cuộc ném bom cuối cùng của Đức vào London trong Chiến tranh thế giới thứ nhất.
 24 tháng 5 - Josef Kiss, phi công "át" đứng thứ năm của Áo-Hung, bị bắn hạ trong một trận không chiến. Anh ta đã bắn hạ 19 chiếc máy bay.

Tháng 6
 Một đơn vị máy bay ném bom của Mỹ được tách ra đến Italia hoạt động, họ sẽ lập căn cứ ở Ý và tấn công Áo.
 19 tháng 6 - Phi công "át" đứng đầu của Italy, Maggiore Francesco Baracca chết do các đơn vị dưới đất của Áo bắn hạ. Anh ta bắn hạ 34 chiếc máy bay.
 24 tháng 6 - Chuyến bay vận chuyển bưu phẩm đầu tiên của Canada được thực hiện, giữa Montreal và Toronto.
 24 tháng 6 - RAF triển khai loại bom mới nặng 1.650 lb (748 kg) lần đầu tiên. Một quả được thả xuống Middelkerke, Bỉ bởi một chiếc Handley Page O/400 thuộc Phi đội số 216 RAF.

Tháng 7
 9 tháng 7 - Phi công "át" của Anh, James McCudden chết khi máy bay anh ta đâm xuống đất trong một lần hạ cánh.
 26 tháng 7 - Thiếu tá Edward Mannock, một trong những phi công "át" bắn hạ nhiều máy bay nhất của Anh trong chiến tranh, bị súng phóng không của Đức bắn hạ. Anh ta đã bắn hạ 73 chiếc máy bay.
 31 tháng 7 - Trung úy Frank Linke-Crawford, phi công "át" thứ tư của Áo, bị bắn hạ trong một trận chiến. Anh ta đã bắn hạ 27 chiếc máy bay.

Tháng 8
 11 tháng 8 - Phi đội trưởng Stuart Culley bắn hạ chiếc khí cầu Zeppelin L 53 sau khi cất cánh từ một xà lan được kéo đằng sau tàu HMS Redoubt.
 11 tháng 8 - Phi công đầu tiên sử dụng dù trong một trận không chiến, khi phi công của Đức thoát khỏi buồng lái của máy bay của anh ta, chiếc Pfalz DIII, sau khi nó bị tấn công bởi phi công thuộc Phi đội số 19 RAF.

Tháng 9
 Được biết đến như Tháng 9 Đen tối, trong suốt tháng này, quân đồng minh đã mất 560 máy bay, trong đó có 87 chiếc của Mỹ.
 12 tháng 9 - 627 máy bay Pháp và 611 của Mỹ được tung ra trong Trận đánh Saint-Mihiel. Lúc này, đây là lượng máy bay lớn được tập hợp cho một hoạt động đơn lẻ.
 24 tháng 9 - Trung úy David Ingalls bắn hạ máy bay thứ 5, trở thành phi công "át" duy nhất của Hải quân Hoa Kỳ trong Chiến tranh thế giới thứ nhất.

Tháng 10
 5 tháng 10 - Phi công nổi tiếng người Pháp, trung úy Roland Garros bị bắn hạ và chết trong một trận không chiến.
 14 tháng 10 - Bá tước Willy Coppens, phi công "át" bắn hạ nhiều máy bay của Bỉ,  bị thương nặng, buộc anh ta phải kết thúc sự nghiệp của mình. Anh ta đã bắn hạ 37 chiếc máy bay, 34 chiếc trong đó là khí cầu quan sát.

Tháng 11
 11 tháng 11 - Kết thúc Chiến tranh thế giới I. RAF phải chịu 16.623 tổn thất, trong khi Không quân Đức chịu hơn 15.000 tổn thất.

Tháng 12
 12 tháng 12 - Đại úy R.M. Smith, A.E. Borton và W. Salmond thực hiện chuyến bay trên chiếc Handley Page O/400 từ Heliopolis đến Karachi, để nghiên cứu tuyến đường vận chuyển bưu phẩm đến Ấn Độ.
 13 tháng 12 - A.S.C. MacLaren và đại úy Robert Halley thực hiện chuyến bay đầu tiên từ Anh đến Ấn Độ, trên một chiếc Handley Page V/1500

Chuyến bay đầu tiên
 SEA IV

Tháng 3
 4 tháng 3 - de Havilland DH.10
 6 tháng 3 - Bom bay Curtiss-Sperry
 10 tháng 3 - Junkers D.I

Tháng 5
 Handley Page V/1500

Tháng 6
 6 tháng 6 - Fairey III

Tháng 8
 7 tháng 8 - Blériot-SPAD S.XX
 17 tháng 8 - Martin MB-1
 21 tháng 8 - Nieport-Delage NiD 29

Tháng 10
 2 tháng 10 - Kettering Bug

Bắt đầu hoạt động

Tháng 8
 Fokker D.VIII

Tham khảo

Hàng không năm 1918


title: Hernandia didymantha

text:
Hernandia didymantha là một loài thực vật thuộc họ Hernandiaceae. Loài này có ở Colombia, Costa Rica, Honduras, Nicaragua, và Panama.

Chú thích

Tham khảo
 World Conservation Monitoring Centre 1998. Hernandia didymantha. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 8 năm 2007.

Chi Liên diệp đồng
Thực vật Colombia
Thực vật Costa Rica
Thực vật Honduras
Thực vật Nicaragua
Thực vật Panama


title: Saint-Laurent-sous-Coiron

text:
Saint-Laurent-sous-Coiron  là một xã ở tỉnh Ardèche, vùng Auvergne-Rhône-Alpes ở đông nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ardèche

Tham khảo

Saintlaurentsouscoiron


title: Gard

text:
Gard là một tỉnh của Pháp, thuộc vùng hành chính Occitanie, tỉnh lỵ Nîmes, bao gồm 3 quận với các quận lỵ còn lại là: Alès, Le Vigan.

Tham khảo

Occitanie
Tỉnh của Pháp
Khởi đầu năm 1790 ở Pháp


title: Heriades alfkeni

text:
Heriades alfkeni là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Benoist mô tả khoa học năm 1938.

Chú thích

Tham khảo

Heriades
Động vật được mô tả năm 1938


title: Myrmica sabuleti

text:
Myrmica sabuleti là một loài kiến. Đây là loài bản địa châu Âu và phần lớn các thuộc địa của chúng là đa gene. Ấu trùng loài bướm xanh lớn sống ký sinh trên loài kiến này do chúng nở trên hoa mới nhú cây húng tây và kiến bị lừa nhầm lẫn là ấu trùng của mình và tha về tổ và con ấu trùng bướm ăn thịt ấu trùng kiến trong 10 tháng trước khi lột xác thành bướm.

Xem thêm
Zodarion rubidum - loài nhện lừa và ăn ấu trùng Myrmica sabuleti

Chú thích

Tham khảo

Myrmica
Động vật cánh màng châu Âu


title: Morchain

text:
Morchain là một xã ở tỉnh Somme, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Địa lý
Thị trấn này tọa lạc trên đường D139 và đường D142, khoảng 30 dặm Anh về phía đông của Amiens.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Somme

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Morchain trên trang mạng của INSEE
 Morchain trên trang mạng của Quid

Xã của Somme


title: Xenarthra unicolor

text:
Xenarthra unicolor là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1887.

Chú thích

Tham khảo

Xenarthra (Chrysomelidae)


title: Andy Roddick

text:
Andrew Stephen "Andy" Roddick (sinh ngày 30 tháng 8 năm 1982) là cựu tay vợt quần vợt chuyên nghiệp người Mỹ và từng là tay vợt số 1 thế giới. Tính đến 11 tháng 4 năm 2011, anh được xếp hạng thế giới thứ 13 của bảng xếp hạng ATP. Anh vô địch chức Grand Slam duy nhất tại US Open 2003, đánh bại Juan Carlos Ferrero trong trận chung kết. Roddick đã lọt đến 4 trận chung kết Grand Slam khác (Wimbledon 3 lần và US Open 1 lần), để thua Roger Federer rất nhiều lần. Roddick nổi tiếng bởi những cú giao bóng sấm sét. Roddick là tay vợt nam Bắc Mỹ cuối cùng giành chức vô địch 1 giải Grand Slam (năm 2003 US Open).

Năm 2009, anh kết hôn với Brooklyn Decker, một người mẫu, nữ diễn viên người Mỹ. Anh giải nghệ vào năm 2012.

Cuộc sống cá nhân
Roddick sinh tại Omaha, Nebraska, bố mẹ anh là Jerry và Blanche Roddick. Cha của Roddick là một thương nhân và mẹ anh là một giáo viên. Hiện nay, bà là người chỉ đạo Andy Roddick Foundation. Roddick có hai anh trai, Lawrence và John (Cả hai là người Mĩ chơi quần vợt tại Đại học Georgia (1996-1998) và là huấn luyện viên quần vợt tại Đại học Oklahoma), cả hai người đều có rất nhiều triển vọng là tài năng trẻ môn quần vợt.

Roddick sống ở Austin, Texas, từ năm 4 tuổi cho đến khi anh được 11 tuổi, và anh sau đó chuyển đến Boca Raton, Florida vì sự nghiệp của anh trai. Anh học tại Trường Quốc tế Boca, nhưng anh lại tốt nghiệp Trường Highlands Christian Academy năm 2000. Roddick đã chơi bóng rổ ở đội tuyển trường trung học cùng với đồng đội Davis Cup trong tương lai của mình Mardy Fish, Mardy Fish đã được huấn luyện và sống với Roddick trong năm 1999. Trong khoảng thời gian đó, đôi khi anh được huấn luyện với Venus và Serena Williams; sau đó anh chuyển về Austin.

Sau khi xem bộ trình diễn áo tắm "Sports Illustrated", Roddick lần đầu tiên chú ý tới Brooklyn Decker, người đã kết hôn với anh. Hai người hẹn hò từ Davis Cup 2007, và vào ngày 31 tháng 3 năm 2008, Roddick công bố trên website của anh là anh và Decker đã đính hôn. Hai người kết hôn ở Austin vào ngày 17 tháng tư 2009.

Sự nghiệp

Bước đột phá

Biệt danh và những hành vi trên sân
Roddick thường được gọi là "A-Rod", nói đến chữ cái đầu tiên của tiếng "Andy" trong tên anh và ba chữ cái đấu trong tiếng "Roddick".

Roddick nổi tiếng vĩ những hành vi phản ứng trọng tài và nóng nảy trên sân đấu, anh sử dụng mũ cả trên sân lẫn trong các cuộc phỏng vấn. Trong trận đấu tại vòng 3 Úc mở rộng, anh đã có những phản đối dữ dội với trọng tài Emmanuel Joseph.

Các trận chung kết

Các trận chung kết Grand Slam

Đơn: 5 trận chung kết (1 danh hiệu, 4 á quân)

Các trận chung kết Masters Series

Đơn: 9 trận chung kết (5 danh hiệu, 4 á quân)

Đôi: 1 trận chung kết (1 danh hiệu)
{|class="sortable wikitable"
|width=80|Kết quả
|width=50|Năm
|width=20|Giải đấu
|width=75|Mặt sân
|width=200|Đồng đội
|width=200|Đối thủ trong trận chung kết
|width=200|Tỉ số
|-
|bgcolor=98FB98|Vô địch||2009||Indian Wells||Cứng|| Mardy Fish|| Max Mirnyi   Andy Ram||3–6, 6–1, [14-12]
|}

 Đơn: 52 (32–20)

 Tổng kết
 Thành tích

 Chú thích: V1: Vòng 1; V2: Vòng 2; V3: Vòng 3; V4: Vòng 4; TK: Tứ kết; BK: Bán kết; CK: Chung kết; VĐ: Vô địch; O: không tham dự; N/A: Không có; VB''': Vòng bảng

Tiền thưởng

 Tính đến ngày 16 tháng 8 năm 2010

Chú thích

Liên kết ngoài

 Trang chủ của Andy Roddick

Nam vận động viên quần vợt Mỹ
Vô địch Mỹ Mở rộng
Nhân vật còn sống
Sinh năm 1982
Vô địch Tennis Grand Slam đơn nam
Vận động viên quần vợt Thế vận hội Mùa hè 2012
Vô địch Mỹ Mở rộng trẻ
Vô địch Úc Mở rộng trẻ
Vận động viên quần vợt Thế vận hội Mùa hè 2004
Người Mỹ gốc Hà Lan


title: Dolichopeza vitripennis

text:
Dolichopeza vitripennis là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Dolichopeza


title: Idiopappus saloyensis

text:
Idiopappus saloyensis là một loài thực vật có hoa thuộc họ Asteraceae.
Loài này chỉ có ở Ecuador.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là đồng cỏ nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng đất cao.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Montúfar, R. & Pitman, N. 2003. Idiopappus saloyensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 7 năm 2007.

Idiopappus
Thực vật Ecuador
Thực vật được mô tả năm 1937


title: Lasionycta mono

text:
Lasionycta mono là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. This species is known only from the type locality ở Sierra Nevada.

The habitat is most likely rocky tundra.

Sải cánh dài khoảng 26 mm.

Liên kết ngoài
A Revision of Lasionycta Aurivillius (Lepidoptera, Noctuidae) for Bắc Mỹ và notes on Eurasian species, with descriptions of 17 new species, 6 new subspecies, a new genus, và two new species of Tricholita Grote

Chú thích

Lasionycta


title: Lưu Hoằng Tháo

text:
Lưu Hồng Tháo (chữ Hán: 劉洪操, ?-938), hay Lưu Hoằng Tháo (劉弘操), hay Lưu Hoằng Thao, là một hoàng tử và tướng lãnh nhà Nam Hán thời Ngũ Đại Thập Quốc trong lịch sử Trung Quốc. Ông là người chỉ huy đội binh thuyền Nam Hán tấn công Tĩnh Hải quân và bị Ngô Quyền đánh bại rồi giết chết trong trận đánh trên sông Bạch Đằng cuối năm 938.

Thân thế
Trước đây, các tài liệu Việt Nam chép tên ông căn cứ theo Đại Việt Sử ký toàn thư là Lưu Hoằng Tháo (劉弘操) hoặc Lưu Hoằng Thao. Tuy nhiên, nhiều nhà nghiên cứu cho rằng tên ông đúng là Lưu Hồng Tháo (劉洪操) căn cứ theo Tân Ngũ Đại sử vốn có niên đại gần với thời kỳ của ông hơn.

Lịch sử Việt Nam và Trung Quốc không chép nhiều về Hồng Tháo. Theo Tân Ngũ Đại sử thì ông là con trai thứ 9 của Nam Hán Cao tổ Lưu Cung (hay Lưu Nghiễm). Năm 932, ông được vua cha phong tước Vạn vương (萬王).

Trận chiến Bạch Đằng
Lãnh thổ Nam Hán ở vùng Quảng Đông, Quảng Tây, giáp với Tĩnh Hải quân của người Việt ở phía nam đã giành quyền tự chủ từ đầu thế kỷ 10 và vua cha Lưu Cung từng đánh chiếm được một thời gian (930-931). Năm 937, nhân ở Tĩnh Hải quân xảy ra sự kiện Kiều Công Tiễn giết Tiết độ sứ Dương Đình Nghệ tiếm quyền, bị Ngô Quyền cất quân hỏi tội, Kiều Công Tiễn cho người sang Nam Hán cầu cứu; Lưu Hoằng Thao được vua cha cải phong làm Giao vương (交王) chỉ huy đạo quân sang xâm lược đất Việt.

Sách Tân Ngũ Đại sử chép:
{{cquote|
Năm thứ 10, Giao Châu nha tướng Kiều Công Tiễn giết Dương Đình Nghệ tự lập, tướng cũ của Dương Đình Nghệ là Ngô Quyền đánh Giao Châu, Kiều Công Tiễn xin cứu viện. Nghiễm  phong Hồng Thao tước Giao vương, xuất binh theo hướng Bạch Đằng tấn công. Còn Nghiễm thì đóng binh tại Hải Môn.
|||Tân Ngũ Đại sử, q.65}}

Đại Việt sử ký toàn thư chép:

Quân Nam Hán chưa tiến sang, Ngô Quyền đã hạ thành Đại La và giết chết Kiều Công Tiễn. Trước khi tấn công, Nam Hán đế Lưu Cung đã hỏi kế ở Sùng Văn sứ là Tiêu Ích. Ích nói:

Lời đánh giá của Tiêu Ích hoàn toàn chính xác, nhưng Lưu Cung muốn hành quân nhanh để đánh chiếm lại Tĩnh Hải quân, nên không nghe Tiêu Ích. Thực ra, còn một điểm chí tử nữa của quân Nam Hán mà Ngô Quyền đã nhận định với các tướng.

Lời nhận định này quả không sai. Theo chính sử, 2 người anh Lưu Hoằng Tháo là Lưu Hồng Độ (con thứ 3, được phong Tần vương, sau là Hán Thương đế Lưu Phần) và Lưu Hồng Hi (con thứ 4, được phong Tấn vương, sau là Nam Hán Trung tông Lưu Thịnh) đều được phong vương cùng năm 932, đều cùng sinh năm 920. Theo đó suy ra vào thời điểm năm 938 thì Lưu Hoằng Tháo chưa quá 18 tuổi. Lưu Cung, bấy giờ tuổi cũng đã gần 50, cũng là nhà chính trị và quân sự lão luyện, nhưng lại mắc sai lầm giao đội quân chủ lực cho "đứa trẻ khờ dại"'' để đấu với Ngô Quyền, một tướng lĩnh đã 40 tuổi, trải qua ít nhất 2 cuộc chiến Nam Hán đánh bại họ Khúc và Dương Đình Nghệ đánh bại quân Nam Hán giành lại quyền tự chủ.

Tính khí kiêu căng, vô mưu, quả nhiên Lưu Hoằng Tháo mắc bẫy Ngô Quyền rất dễ dàng. Sau vài trận thắng dễ dàng, mắc mưu khiêu chiến, giả thua chạy để dụ địch đuổi theo, Lưu Hoằng Tháo bị rơi vào điểm đặt phục binh của quân Việt, thuyền đều mắc vào cọc mà lật úp, rối loạn tan vỡ, quân lính chết đuối quá nửa. Quân Việt thừa thắng đuổi đánh, đánh tan đạo quân chủ lực của quân Nam Hán. Lưu Hoằng Tháo bị Ngô Quyền bắt rồi giết chết.

Đạo binh xâm lược tan vỡ, Lưu Hoằng Tháo bị giết khi còn rất trẻ. Lưu Cung đành bỏ hẳn ý định đánh chiếm Tĩnh Hải quân và chết sau đó 4 năm.

May mắn của số phận?
Tuy chết trẻ, nhưng dù sao cái chết của Lưu Hoằng Tháo cũng là cái chết trên chiến trường. Các anh em ông đều chết trẻ, thậm chí có kết cục bi thảm hơn nhiều.

Hai anh lớn của là Lưu Diệu Xu và Lưu Quy Đồ chết sớm. Cha ông, Nam Hán đế Lưu Nghiễm từng có ý định lập con thứ 5 là Lưu Hồng Xương người kế vị, nhưng do sự can gián của Sùng Văn sứ Tiêu Ích, nên anh thứ 3 là Lưu Hồng Độ được lập làm người kế vị. Sau khi Lưu Nghiễm chết năm 942, Hồng Độ lên ngôi, đổi tên thành Lưu Phần (劉玢), đổi niên hiệu thành Quang Thiên, phong em là Tấn vương Hồng Hi làm phụ chính. Chưa được một năm, bị các em là Hồng Hi, Hồng Cảo, Hồng Xương sai người ám sát.

Hồng Hi lên ngôi, đổi tên thành Lưu Thịnh (劉晟), nhưng lo sợ bị các em cướp ngôi, nên ra tay rất tàn độc. Năm 943, ngay khi lên ngôi không lâu, giết Hồng Cảo. Năm sau 944, giết Hồng Xương, Hồng Trạch. Năm 945, giết Hồng Nhã. Năm 947, Hồng Bật, Hồng Đạo, Hồng Ích, Hồng Tể [Tế], Hồng Giản, Hồng Kiến, Hồng Vĩ, Hồng Chiêu [Chiếu] cũng bị giết. Năm 954, Hồng Mạc bị giết. Năm 955, người cuối cùng là Hồng Chính cũng bị anh giết chết. Ba năm sau, đến lượt Lưu Thịnh cũng bệnh chết khi mới 38 tuổi.

Chú thích

Tham khảo
 Đại Việt Sử ký Toàn thư
 Tân Ngũ Đại sử

Xem thêm
 Trận Bạch Đằng, 938
 Ngô Quyền
 Kiều Công Tiễn
 Nam Hán
 Lưu Nghiễm

Liên kết ngoài

Tĩnh Hải quân Tiết độ sứ
Nhà Ngô
Nam Hán
Lịch sử Việt Nam thời Tự chủ
Năm 938
Tử trận ở Việt Nam


title: (24849) 1995 WQ41

text:
{{DISPLAYTITLE:(24849) 1995 WQ41}}

(24849) 1995 WQ41 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Seiji Ueda và Hiroshi Kaneda ở Kushiro, Hokkaidō, Nhật Bản, ngày 16 tháng 11 năm 1995.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 24001–25000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1995
Được phát hiện bởi Hiroshi Kaneda
Được phát hiện bởi Seiji Ueda
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Công nghiệp ô tô

text:
Ngành công nghiệp ô tô thiết kế, phát triển, sản xuất, tiếp thị và bán tất cả các loại xe có động cơ.

Trong năm 2008, hơn 70 triệu ô tô các loại gồm xe du lịch và xe thương mại được sản xuất ra trên toàn thế giới .
Năm 2007, trong tổng số 71,9 triệu ô tô mới được bán ra trên toàn thế giới có 22,9 triệu ở Châu Âu, 21,4 triệu ở Châu Á - Thái Bình Dương, 19,4 triệu ở Mỹ và Canada, 4,4 triệu ở Châu Mỹ Latinh, 2,4 triệu ở Trung Đông và 1,4 triệu ở Châu Phi. Các thị trường ở Bắc Mỹ và Nhật Bản đã chững lại, trong khi đó, thị trường ở Nam Mỹ và Châu Á phát triển rất mạnh. Trong các thị trường chính, Nga, Brasil, Ấn Độ và Trung Quốc cho thấy sự phát triển nhanh nhất. Khoảng 250 triệu xe là ở Mỹ.

Trên toàn thế giới, có khoảng 806 triệu xe du lịch và xe tải hạng nhẹ; hằng năm chúng tiêu thụ khoảng 984 tỷ lít xăng và dầu diesel. Con số này ngày một tăng lên nhanh chóng, đặc biệt là ở Ấn Độ và Trung Quốc. Một số ý kiến cho rằng các hệ thống giao thông đô thị dựa vào ô tô chứng tỏ tính không lâu dài, tiêu thụ quá nhiều năng lượng, ảnh hưởng đến sức khỏe của các bộ phận dân cư và giảm chất lượng dịch vụ mặc dù tăng lượng đầu tư. Các tác động tiêu cực này ảnh hưởng không công bằng lên các tầng lớp xã hội có ít điều kiện để sở hữu và lái một chiếc ô tô. Các định hướng phát triển giao thông lâu dài tập trung vào việc giải quyết các vấn đề này.

Năm 2008, khi giá dầu tăng lên chóng mặt, các ngành công nghiệp như là công nghiệp ô tô chịu sức ép từ nhiều phía, chi phí cho vật liệu thô và sự thay đổi trong thói quen mua sắm của khách hàng. Ngành công nghiệp này cũng đối diện với sự cạnh tranh từ bên ngoài đang tăng lên của yếu tố giao thông công cộng, khi người tiêu dùng xem xét lại việc sử dụng xe cá nhân của họ. Gần một nửa trong số 51 nhà máy sản xuất các loại xe hạng nhẹ ở Mỹ đứng trước nguy cơ đóng cửa vĩnh viễn trong năm tới, cùng với việc 200.000 người bị thất nghiệp, cao nhất trong thập kỷ này.

Lịch sử

Chiếc ô tô chạy bằng động cơ xăng đầu tiên trên thế giới được chế tạo bởi Carl Benz, một kỹ sư người Đức và là người tiên phong trong ngành ô tô, vào năm 1885 tại thành phố Mannheim, Đức. Ông được cấp bằng sáng chế ngày 20 tháng 1 năm 1886 và trở thành nhà sản xuất ô tô đầu tiên vào năm 1888 ngay sau khi vợ ông, bà Bertha Benz, thực hiện thành công chuyến đi xa đầu tiên (từ Mannheim đến Pforzheim và trở về) vào tháng 8 cùng năm. Thật vậy, chuyến đi của bà đã chứng minh với mọi người rằng chiếc xe không dùng sức ngựa kéo đó hoàn toàn phù hợp để sử dụng như phương tiện đi lại hàng ngày. Từ năm 2008, Bertha Benz Memorial Route, một đại lộ được đặt theo tên bà để ghi nhớ sự kiện này.

Không lâu sau đó, năm 1889 tại Stuttgart, Gottlieb Daimler và Wilhelm Maybach thiết kế một chiếc ô tô từ một chiếc xe linh tinh, tựa như một chiếc xe ngựa kéo được gắn động cơ. Họ thường được xem như những nhà phát minh của chiếc ô tô đầu tiên vào năm 1886. Tuy nhiên, từ năm 1892, một người Ý thuộc trường đại học Padua, Enrico Bernardi, đã xin bằng sáng chế cho một động cơ một xy lanh chạy bằng xăng, công suất 0,024 mã lực (17,9 W) 122 cc. Động cơ này được ông gắn vào chiếc xe ba bánh của cậu con trai, và biến nó trở thành sản phẩm ứng cử cho chiếc ô tô đầu tiên và chiếc môtô đầu tiên trên thế giới. Năm 1892, Bernardi mở rộng chiếc xe ba bánh để có thể chở được hai người.

Lịch sử ngành công nghiệp ô tô gắn liền với sự sản xuất và tiêu thụ hàng loạt. Đầu thế kỷ 20, mô hình Ford trở thành hình mẫu cho nền kinh tế hiện đại: phân chia công việc (với sự chuyên môn hóa sản xuất, mô hình sản xuất dây chuyền phát triển bởi Taylor), sự tiêu chuẩn hóa và nâng cao sức mua của công nhân, nhằm thúc đẩy tiêu dùng và tăng nhu cầu. Vào những năm 1970, một mô hình cạnh tranh rộ lên ở Nhật: mô hình Toyota.

Mặc cho sự xâm chiếm của những mô hình kinh tế mới (sau mô hình Ford, hậu công nghiệp hóa, v.v.), công nghiệp ô tô vẫn tiếp tục giữ một vai trò chủ chốt trong nền kinh tế thế giới, nhất là với sự khẳng định vị thế của châu Á (đặc biệt là Nhật Bản và Trung Quốc) và những nước công nghiệp mới (NPI).

Cho đến ngày nay, nền công nghiệp ô tô ở mỗi nước có một lịch sử hình thành và phát triển riêng.

Brasil

Ngành công nghiệp ô tô Brasil sản xuất 3 triệu xe trong năm 2007. Hầu hết các công ty toàn cầu đều có mặt ở Brasil: Fiat, Volkswagen, Ford, GM, Nissan, Toyota, Mitsubishi, Mercedes-Benz, Renault, v.v. Thêm vào đó là những công ty trong nước mới nổi, như: Troller, Marcopolo S.A., Agrale, Randon. Ngành công nghiệp ô tô Brasil chịu sự chi phối của Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô toàn quốc (Anfavea - Associação Nacional dos Fabricantes de Veículos Automotores), được thành lập năm 1956, bao gồm các nhà sản xuất ô tô (ô tô, xe tải hạng nhẹ, xe tải và xe buýt) và máy nông nghiệp với phân xưởng đặt tại Brasil.
Anfavea là một phần của Tổ chức quốc tế các nhà sản xuất ô tô (OICA - Organisation Internationale des Constructeurs d'Automobiles) ở Paris.

Tác động môi trường
Ngành công nghiệp ô tô trên toàn cầu sử dụng lượng nước rất lớn. Mỗi chiếc ô tô được sản xuất có thể tiêu thụ hơn 180.000 lít (39.000 gallon Anh) nước, tùy thuộc vào việc tính cả sản xuất lốp xe hay không. Quy trình sản xuất ô tô bao gồm nhiều công đoạn sử dụng nước, như xử lý bề mặt, sơn, phủ, rửa, làm mát, điều hòa không khí và sử dụng nồi hơi, mà không tính đến sản xuất linh kiện. Hoạt động sơn xe đặc biệt tiêu thụ lượng nước lớn vì các thiết bị chạy bằng sản phẩm gốc nước cũng phải được làm sạch bằng nước.

Vào năm 2022, Gigafactory Berlin-Brandenburg của Tesla đối mặt với vấn đề pháp lý do hạn hán và mực nước ngầm giảm ở khu vực. Bộ trưởng Kinh tế Brandenburg, Joerg Steinbach, cho biết trong giai đoạn đầu, nguồn cung nước đủ đáp ứng, nhưng khi Tesla mở rộng nhà máy, sẽ cần nhiều nước hơn. Nhà máy này sẽ tăng gấp đôi lượng nước tiêu thụ ở khu vực Gruenheide, với 1,4 triệu mét khối nước được hợp đồng từ chính quyền địa phương mỗi năm - đủ để cung cấp cho một thành phố có khoảng 40.000 người. Steinbach cho biết các cơ quan chức năng muốn khoan thêm nước ở đó và sẽ thuê ngoài nếu cần bổ sung nguồn cung cấp.

Tổng sản lượng ô tô trên thế giới
Đây là danh sách sản lượng ô tô của các quốc gia dựa trên tài liệu của OICA năm 2008.

{| class="wikitable sortable"
|- bgcolor="#ececec"
! Xếp hạng!! Nước/Khu vực!! 2007!! 2005!! 2000
|-
|—||  Thế giới||align="left"| 73.101.695 ||align="left"| 66.482.439 ||align="left"| 58.374.162
|-
|—|| Khối EU||align="left"| 19.717.643 ||align="left"| 18.176.860 ||align="left"| 17.142.142
|-
|1||  Nhật Bản||align="left"| 11.596.327 ||align="left"| 10.799.659 ||align="left"| 10.140.796
|-
|2||  Mỹ||align="left"| 10.780.729 ||align="left"| 11.946.653 ||align="left"| 12.799.857
|-
|3||  Trung Quốc||align="left"| 8.882.456 ||align="left"| 5.708.421 ||align="left"| 2.069.069
|-
|4||  Đức||align="left"| 6.213.460 ||align="left"| 5.757.710 ||align="left"| 5.526.615
|-
|5||  Hàn Quốc ||align="left"| 4.086.308 ||align="left"| 3.699.350 ||align="left"| 3.114.998
|-
|6||  Pháp||align="left"| 3.019.144 ||align="left"| 3.549.008 ||align="left"| 3.348.361
|-
|7||  Brasil||align="left"| 2.970.818 ||align="left"| 2.530.840 ||align="left"| 1.681.517
|-
|8||  Tây Ban Nha||align="left"| 2.889.703 ||align="left"| 2.752.500 ||align="left"| 3.032.874
|-
|9||  Canada||align="left"| 2.578.238 ||align="left"| 2.687.892 ||align="left"| 2.961.636
|-
|10||  Ấn Độ||align="left"| 2.306.768 ||align="left"| 1.638.674 ||align="left"| 801.360
|-
|11||  México||align="left"| 2.095.245 ||align="left"| 1.684.238 ||align="left"| 1.935.527
|-
|12||  Vương Quốc Anh||align="left"| 1.750.253 ||align="left"| 1.803.109 ||align="left"| 1.813.894
|-
|13||  Nga||align="left"| 1.660.120 ||align="left"| 1.354.504 ||align="left"| 1.205.581
|-
|14||  Ý||align="left"| 1.284.312 ||align="left"| 1.038.352 ||align="left"| 1.738.315
|-
|15||  Thái Lan||align="left"| 1.238.460 ||align="left"| 1.122.712 ||align="left"| 411.721
|-
|16||  Thổ Nhĩ Kỳ||align="left"| 1.099.414 ||align="left"| 879.452 ||align="left"| 430.947
|-
|17||  Iran||align="left"|	997.240 ||align="left"|	817.200 ||align="left"|	277.985
|-
|18||  Cộng Hòa Séc||align="left"| 938.527 ||align="left"| 602.237 ||align="left"| 455.492
|-
|19||  Bỉ||align="left"| 844.030 ||align="left"| 926.528 ||align="left"| 1.033.294
|-
|20||  Ba Lan||align="left"| 784.700 ||align="left"| 613.200 ||align="left"| 504.972
|-
|21||  Slovakia||align="left"|	571.071 ||align="left"| 218.349 ||align="left"| 181.783
|-
|22||  Argentina||align="left"| 544.647 ||align="left"| 319.755 ||align="left"| 339.632
|-
|23||  Nam Phi||align="left"| 534.490 ||align="left"| 525.227 ||align="left"| 357.364
|-
|24||  Indonesia||align="left"| 419.040 ||align="left"| 500.710 ||align="left"| 292.710
|-
|25||  Malaysia||align="left"| 413.440 ||align="left"| 563.408 ||align="left"| 282.830
|-
|26||  Ukraina||align="left"| 402.591 ||align="left"| 215.759 ||align="left"| 31.255
|-
|27||  Thụy Điển||align="left"| 366.020 ||align="left"| 339.229 ||align="left"| 301.343
|-
|28||  Australia||align="left"| 334.617 ||align="left"| 394.713 ||align="left"| 347.122
|-
|29||  Hungary||align="left"| 292.027 ||align="left"| 152.015 ||align="left"| 137.398
|-
|30|||  Đài Loan||align="left"| 283.039 ||align="left"| 446.345 ||align="left"| 372.613
|-
|31||  România||align="left"| 241.712 ||align="left"| 194.802 ||align="left"| 78.165
|-
|32||  Áo||align="left"| 228.066 ||align="left"| 253.279 ||align="left"| 141.026
|-
|33||	 Philippines||align="left"| 213.402 ||align="left"| 187.247 ||align="left"| 98.953
|-
|34||	 Bồ Đào Nha||align="left"| 176.242 ||align="left"| 226.834 ||align="left"| 245.784
|-
|35||	 Venezuela||align="left"|172.418||align="left"| 135.425||align="left"| 123.324
|-
|36||	 Pakistan||align="left"| 169.861 ||align="left"| 153.393||align="left"| 102.578
|-
|37||	 Hà Lan||align="left"|	138.568||align="left"|102.204||align="left"|98.823
|-
|38||	 Uzbekistan||align="left"|	135.400||align="left"|94.437||align="left"|52.264
|-
|39||	 Ai Cập||align="left"| 103.552||align="left"|123.425||align="left"|78.852
|-
|40||	 Colombia||align="left"| 73.667||align="left"|75.539||align="left"|87.342
|-
|41||	 Slovenia||align="left"|68.492||align="left"|64.492||align="left"|38.877
|-
|42||	 Maroc||align="left"|	36.671||align="left"|33.992||align="left"|31.314
|-
|43||	 Belarus||align="left"|	27.708||align="left"|26.995||align="left"|19.324
|-
|44||	 Ecuador||align="left"|	26.338||align="left"|32.254||align="left"|41.047
|-
|45||	 Phần Lan||align="left"|	24.303||align="left"|21.644||align="left"|38.926

|-
|46||	 Việt Nam||align="left"|	23.478||align="left"|31.600||align="left"|6.862

|-
|47||	 Chile||align="left"| 10.804||align="left"|6.660||align="left"|5.245

|-
|48||	 Serbia||align="left"| 9.903||align="left"|14.179||align="left"|12.740

|-
|49||	 Nigeria||align="left"|	3.072||align="left"|2.937||align="left"|7.834

|-
|50||	 Zimbabwe||align="left"| 1.611||align="left"|960 ||align="left"|792

|-
|51||	 Kenya||align="left"| 705 ||align="left"|405 ||align="left"|288

|-
|}

Những nhà sản xuất ô tô hàng đầu thế giới
Bảng dưới đây bao gồm những nhà sản xuất ô tô lớn nhất thế giới, kèm theo những thương hiệu của họ. Bảng xếp hạng các nhà sản xuất theo tổng sản lượng xe sản xuất vào cuối năm 2008 của OICA; các thương hiệu của mỗi nhà sản xuất được xếp theo thứ tự bảng chữ cái.

Kinh tế

Theo năm

 from Harvard Atlas of Economic Complexity

Theo Quốc gia
Năm 2007, trên toàn cầu có khoảng 806 triệu xe ô tô và xe tải nhẹ. Mỗi năm, tổng cộng hơn  xxăng và dầu diesel được tiêu thụ trong ngành này. Ô tô chiếm phần lớn trong việc vận chuyển ở nhiều nền kinh tế phát triển. Chi nhánh Detroit của Boston Consulting Group đã dự đoán rằng đến năm 2014, một phần ba nhu cầu ô tô toàn cầu sẽ tập trung vào bốn thị trường BRIC (Brazil, Nga, Ấn Độ và Trung Quốc). Trong khi đó, ở các nước phát triển, ngành công nghiệp ô tô đã trở nên chậm lại. NXu hướng này dự kiến sẽ tiếp tục, đặc biệt là khi thế hệ trẻ ở các nước đô thị phát triển không còn quan tâm đến việc sở hữu ô tô và thích sử dụng các phương tiện giao thông khác. Các thị trường tiềm năng khác trong ngành ô tô bao gồm Iran và Indonesia.

Theo một nghiên cứu của J.D. Power, các thị trường ô tô mới nổi đã mua nhiều xe hơn so với các thị trường đã khẳng định. Nghiên cứu này được tiến hành vào năm 2010 và cho thấy các thị trường mới nổi chiếm 51% tổng số xe ô tô nhẹ được bán ra trên toàn cầu trong năm đó. Dự đoán rằng xu hướng này sẽ tiếp tục tăng nhanh. Tuy nhiên, các báo cáo gần đây hơn, đặc biệt vào năm 2012, xác nhận điều ngược lại. Ngành công nghiệp ô tô đang chậm lại, kể cả ở các nước BRIC. Ở Hoa Kỳ, doanh số bán xe đạt đỉnh vào năm 2000, với 17,8 triệu đơn vị.

Vào tháng 7 năm 2021, Ủy ban châu Âu đã công bố gói pháp lệnh "Fit for 55", chứa các nguyên tắc quan trọng cho tương lai của ngành công nghiệp ô tô; từ năm 2035, tất cả các xe ô tô mới trên thị trường châu Âu phải là xe không thải khí.

Chính phủ của 24 nước phát triển và một nhóm các nhà sản xuất ô tô lớn bao gồm GM, Ford, Volvo, BYD Auto, Jaguar Land Rover và Mercedes-Benz cam kết "làm việc để đạt đến việc tất cả các xe ô tô và xe tải mới được bán trên toàn cầu từ năm 2040 trở đi sẽ không thải ra khí thải, và không muộn hơn năm 2035 ở các thị trường hàng đầu." Các quốc gia sản xuất ô tô lớn như Hoa Kỳ, Đức, Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc, cũng như Volkswagen, Toyota, Peugeot, Honda, Nissan và Hyundai, không cam kết.

Ghi chú

Sản xuất hàng loạt

Ô tô


title: Hydropsyche dampfi

text:
Hydropsyche dampfi là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới và vùng Tân Bắc giới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Trichoptera vùng Tân Bắc giới
Hydropsyche


title: Lingerhahn

text:
Lingerhahn là một đô thị ở huyện Rhein-Hunsrück, bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức.

Tham khảo


title: Moronata

text:
Moronata là một chi bướm đêm thuộc phân họ Tortricinae của họ Tortricidae.

Các loài
Moronata eriosocii Razowski & Pelz, 2003

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

 tortricidae.com

Euliini


title: Lussac, Gironde

text:
Lussac là một xã thuộc tỉnh Gironde trong vùng Nouvelle-Aquitaine tây nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Gironde

Tham khảo

Xã của Gironde


title: Rhoia clavareaui

text:
Rhoia clavareaui là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Spaeth miêu tả khoa học năm 1913.

Chú thích

Tham khảo

Rhoia


title: Fouencamps

text:
Fouencamps là một xã ở tỉnh Somme, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Địa lý
Thị trấn này tọa lạc along the D90, khoảng 7 dặm Anh về phía đồng nam của Amiens,giữa hai sông nhỏ chảy vào sông Somme.

Dân số

Địa điểm nổi bật
 Nhà thờ
 Đài tưởng niệm chiến tranh

Xem thêm
Xã của tỉnh Somme

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Fouencamps trên trang mạng của INSEE
 Fouencamps trên trang mạng của Quid

Xã của Somme


title: Melanotus kliri

text:
Melanotus kliri là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Cate, Platia & Schimmel miêu tả khoa học năm 2002.

Chú thích

Tham khảo

Melanotus


title: Ma thuật (Kỳ ảo)

text:
Ma thuật (魔術; tiếng Anh: Magic) còn được gọi là ma pháp (魔法), yêu thuật (妖術) là những nghi thức cổ xưa bắt nguồn từ các nghi lễ, bói toán tâm linh hoặc dòng dõi văn hóa, được thực hiện với mục đích triệu tập, thao túng, thể hiện sức mạnh, thay đổi hình dạng, hoặc giải thích về những thực thể siêu nhiên trong thế giới tự nhiên. Đây là một thuật ngữ mang tính phân loại nhưng thường mơ hồ, được dùng để chỉ nhiều loại tín ngưỡng và thực hành khác nhau, thường được coi là tách biệt với cả tôn giáo và khoa học. Những người thực hiện ma thuật được gọi là Ma thuật sư, ma thuật cũng được coi là có liên quan đến thuật phù thủy của các thầy phù thủy.

Ý nghĩa của ma thuật đôi lúc thay đổi từ tích cực đến tiêu cực trong suốt lịch sử. Trong văn hóa phương Tây, ma thuật có liên quan đến các suy nghĩ về kẻ khác, sự xa lạ và chủ nghĩa nguyên thủy; người ta cho rằng đó là "một dấu hiệu mạnh mẽ của sự khác biệt văn hóa", một sự mê tín. Vào cuối thế kỷ 19 và đầu thế kỷ 20, trí thức phương Tây coi việc thực hành ma thuật là một dấu hiệu của tâm lý nguyên thủy và cũng thường gán nó cho các nhóm người bị gạt ra ngoài lề xã hội.

Trong thuyết huyền bí hiện đại và các tôn giáo tân ngoại giáo, nhiều ma thuật sư tự mô tả là thường xuyên thực hành nghi lễ ma thuật; định nghĩa ma thuật là một kỹ thuật mang lại sự thay đổi trong thế giới vật chất thông qua sức mạnh ý chí của một người. Định nghĩa này được phổ biến rộng rãi bởi Aleister Crowley, một nhà huyền bí học có ảnh hưởng người Anh. Quan điểm này đã được đưa vào ma thuật hỗn loạn và các phong trào tôn giáo mới của Thelema và Wicca.

Từ nguyên

Tiếng Việt
Ma thuật (魔術) là từ Hán Việt có nghĩa là phép lạ gây ra bằng những sức mạnh siêu nhiên mà các khoa học và các tôn giáo không công nhận, những hiện tượng không thể giải thích hoặc có vẻ như vậy. Ngoài ma thuật, khái niệm yêu thuật (妖術) và ma pháp (魔法) cũng được sử dụng với nghĩa tương đương, tuy nhiên "yêu thuật" có thiên hướng về truyền thống phương đông còn "ma pháp" lại thiên hướng phương tây hơn. Trong một số tác phẩm giả tưởng thì cả ba khái niệm ma thuật, yêu thuật và ma pháp đều tồn tại, khi đó yêu thuật là một dạng ma thuật của các chủng tộc yêu tinh, còn ma pháp lại là một khái niệm vượt lên trên cả ma thuật.

Tiếng Anh

Magic (ma thuật) và magician (ma thuật sư) có nguồn gốc từ thuật ngữ magus trong tiếng Latin, thông qua tiếng Hy Lạp μάγος, bắt nguồn từ maguš trong tiếng Ba Tư cổ. (𐎶𐎦𐎢𐏁|𐎶𐎦𐎢𐏁: ma thuật sư). Theo Aleister Crowley (ông sử dụng từ magick), ma thuật là "khoa học và nghệ thuật làm nên sự thay đổi sao cho phù hợp với ý muốn bản thân", bao gồm cả hành động bình thường dựa trên ý muốn và nghi lễ huyền bí.

Những người theo Kito giáo ban đầu liên kết ma thuật với ác quỷ, do đó cho rằng nó đi ngược lại với Kito giáo. Khái niệm này vẫn còn phổ biến trong suốt thời Trung cổ, khi các tác giả Kito giáo phân loại nhiều loại tên khác nhau — chẳng hạn như bùa mê, thuật phù thủy, bùa chú, bói toán, chiêu hồn và chiêm tinh học — dưới nhãn hiệu "ma thuật". Ở châu Âu thời kỳ đầu hiện đại, những người theo đạo Tin lành thường cho rằng Công giáo La Mã giống ma thuật hơn là tôn giáo, và khi những người châu Âu theo Thiên chúa giáo bắt đầu xâm chiếm các khu vực khác trên thế giới vào thế kỷ 16, họ coi những ai không tin vào Thiên chúa giáo mà họ gặp là "ma thuật". Trong cùng thời kỳ đó, các nhà nhân văn người Ý đã giải thích lại thuật ngữ này theo nghĩa tích cực để diễn đạt ý tưởng về ma thuật tự nhiên. Cả cách hiểu tiêu cực và tích cực về thuật ngữ này đều tái diễn trong văn hóa phương Tây trong nhiều thế kỷ tiếp theo.

Kể từ thế kỷ 19, các học giả ở nhiều ngành khác nhau đã sử dụng thuật ngữ ma thuật nhưng đã định nghĩa nó theo những cách khác nhau và sử dụng nó để chỉ những thứ khác nhau. Quan điểm thời hiện đại về ma thuật thường có được tách ra làm hai cách nhìn, nói để phân tích kỹ thì quan điểm thời hiện đại cũng khá giống so với thời xa xưa. Quan điểm đầu tiên là ma thuật được xuất hiện bởi vì có một điều gì đó ở thế giới nào khác (không ở trong thế giới chúng ta) có thần giao cách cảm với thế giới này rồi từ đó xuất hiện điều kỳ bí khó mà giải thích được. Có thể hiểu tạm là có điều gì đó xảy ra ở thế giới này nhưng làm ảnh hưởng đến một thế giới khác. Thế giới ở đây cũng có thể hiểu theo nghĩa vũ trụ. Quan điểm thứ hai là ma thuật có liên quan đến linh hồn và linh hồn chính là cái có khả năng làm chuyện huyền bí đó.

Các loại ma thuật

Trắng, xám và đen
Xem bài: ma thuật trắng, ma thuật đen, ma thuật xám.

Nhà sử học Owen Davies cho biết thuật ngữ “phù thủy trắng” hiếm khi được sử dụng trước thế kỷ 20. Ma thuật trắng được hiểu là việc sử dụng ma thuật vì mục đích vị tha hoặc có ích, còn ma thuật đen được sử dụng vào mục đích ích kỷ, có hại hoặc xấu xa. Ma thuật đen là đối trọng độc hại của ma thuật trắng nhân từ. Không rõ điều gì tạo nên ma thuật trắng, xám hay đen. Theo Phil Hine, "giống như nhiều khía cạnh khác của thuyết huyền bí, điều gì được gọi là 'ma thuật đen' phụ thuộc rất nhiều vào ai là người định nghĩa." Còn ma thuật xám, còn được gọi là "ma thuật trung lập", là loại ma thuật không được thực hiện vì những lý do nhân từ cụ thể, nhưng cũng không tập trung vào các hoạt động hoàn toàn thù địch.

Sơ cấp và cao cấp
Các nhà sử học và nhân chủng học đã phân biệt giữa những học viên sử dụng ma thuật cao cấp và những người sử dụng ma thuật sơ cấp. Ma thuật cao cấp, còn được gọi là thần học và nghi lễ hoặc ma thuật nghi lễ, phức tạp hơn, liên quan đến các nghi lễ dài dòng và chi tiết cũng như các đồ dùng phức tạp, đôi khi đắt tiền. Ma thuật sơ cấp và ma thuật tự nhiên gắn liền với nông dân và văn hóa dân gian với các nghi lễ đơn giản hơn, như dùng bùa chú ngắn gọn. Ma thuật sơ cấp cũng gắn liền với thuật phù thủy. Nhà nhân chủng học Susan Greenwood viết rằng "Kể từ thời Phục hưng, ma thuật cao cấp đã quan tâm đến việc thu hút các lực lượng và năng lượng từ thiên đường" và đạt được sự thống nhất với thần thánh. Ma thuật cao cấp thường được thực hiện trong nhà trong khi thuật phù thủy thường được thực hiện ngoài trời.

Xem thêm

 Ma thuật sư

Phép lạ
Thuật phù thủy
Wicca

Chú thích

Liên kết ngoài

Thế lực huyền bí
Ma thuật
Huyền bí học

Nhân loại học tôn giáo
Nhân học văn hóa
Truyền thuyết siêu nhiên
Tư duy huyễn tưởng
Mê tín dị đoan
Văn hóa dân gian
Trải nghiệm và hành vi tôn giáo
Xã hội học tôn giáo
Tự nhiên và tôn giáo
Tranh cãi tôn giáo
Tín ngưỡng dân gian
Thần bí học


title: Bulbophyllum sceliphron

text:
Bulbophyllum sceliphron là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

sceliphron]]

S


title: Lý thuyết ngôn ngữ lập trình

text:
Lý thuyết ngôn ngữ lập trình (thường được biết tới bởi chữ viết tắt tiếng Anh PLT (Programming language theory) là một nhánh của khoa học máy tính nghiên cứu việc thiết kế, thực hiện, phân tích, mô tả đặc điểm, và phân loại các ngôn ngữ lập trình và các đặc trưng của chúng. Lý thuyết ngôn ngữ lập trình phụ thuộc và chịu ảnh hưởng của toán học, kĩ nghệ phần mềm và ngôn ngữ học.  Nó là một nhánh của khoa học máy tính được công nhận và là một khu vực nghiên cứu tích cực, với các kết quả được xuất bản trong nhiều tạp chí dành riêng cho PLT, cũng như trong các xuất bản phẩm kĩ thuật và khoa học máy tính chung. Hầu hết các chương trình đào tạo cử nhân khoa học máy tính yêu cầu phải học các môn học trong chủ đề này.

Lịch sử
Trong một số cách, lịch sử lý thuyết ngôn ngữ lập trình có trước cả sự phát triển của chính các ngôn ngữ lập trình. Phép tính lambda, được phát triển bởi Alonzo Church và Stephen Cole Kleene trong những năm 193x, được một số người coi là ngôn ngữ lập trình đầu tiên của thế giới, mặc dù nó từng được dự định dùng làm mô hình tính toán hơn là phương tiện cho các lập trình viên mô tả các giải thuật cho một hệ thống máy tính.  Nhiều ngôn ngữ lập trình hàm được mô tả như sự cung cấp một "lớp gỗ dán mỏng" lên phép tính lambda , và nhiều trong số đó dễ dàng được mô tả bằng những thuật ngữ của phép tính lambda.

Ngôn ngữ lập trình đầu tiên được đề cử là Plankalkül, do Konrad Zuse thiết kế vào những năm 194x, nhưng không được công chúng biết đến mãi cho đến năm 1972 (và không được thực hiện cho đến năm 1998).  Ngôn ngữ lập trình đầu tiên được biết đến rộng rãi và thành công là Fortran, được phát triển từ năm 1954 đến năm 1957 bởi một nhóm nhà nghiên cứu IBM được dẫn dắt bởi John Backus.  Sự thành công của FORTRAN dẫn đến sự hình thành của ủy ban các nhà khoa học nhằm phát triển một ngôn ngữ máy tính "thế giới"; kết quả cho những cố gắng của họ là ALGOL 58.  Một cách độc lập, John McCarthy của MIT đã phát triển ngôn ngữ lập trình Lisp (dựa trên phép tính lambda), ngôn ngữ đầu tiên thành công với các khởi điểm từ giới học viện. Với sự thành công của những cố gắng khởi nguồn này, các ngôn ngữ lập trình máy tính đã trở thành một chủ đề tích cực của việc nghiên cứu trong những năm 196x và về sau.

Một số sự kiện chủ chốt trong lịch sử của lý thuyết ngôn ngữ lập trình kể từ lúc đó:
 Trong những năm 195x, Noam Chomsky đã phát triển hệ thống phân cấp Chomsky trong lĩnh vực ngôn ngữ học; một khám phá tác động trực tiếp lên lý thuyết ngôn ngữ lập trình và nhiều nhánh khác của khoa học máy tính.
 Trong những năm 196x, ngôn ngữ Simula đã được phát triển bởi Ole Johan Dahl và Kristen Nygaard; nó được coi là ví dụ đầu tiên của một ngôn ngữ lập trình hướng đối tượng; Simula cũng đã giới thiệu khái niệm đồng chương trình con (tiếng Anh: coroutine).
 Trong những năm 197x:
 Một nhóm các nhà khoa học tại Xerox PARC được dẫn dắt bởi Alan Kay đã phát triển Smalltalk, một ngôn ngữ hướng đối tượng được biết đến rộng rãi nhờ môi trường phát triển sáng tạo của nó.
 Sussman và Steele đã phát triển ngôn ngữ lập trình Scheme, một phiên bản của Lisp hợp nhất với phạm vi từ vựng (tiếng Anh: lexical scoping), một không gian tên thống nhất, và các yếu tố từ mô hình Actor bao gồm các  continuation lớp nhất.
 Lập trình logic và Prolog đã được phát triển cho phép các chương trình máy tính được biểu hiện như là logic toán học.
 Backus, tại bài giảng ACM Turing Award năm 1977, đã tấn công hiện trạng của các ngôn ngữ công nghiệp và đề nghị một lớp mới các ngôn ngữ lập trình mà bây giờ được biết đến như là các ngôn ngữ lập trình mức hàm.
 Xuất hiện phép tính tiến trình, ví dụ như Phép tính của các Hệ thống Giao tiếp (Calculus of Communicating Systems) của Robin Milner, và mô hình Các tiến trình giao tiếp liên tục (Communicating sequential processes) của C. A. R. Hoare, cũng như các mô hình song song tương tự ví dụ như mô hình Actor của Carl Hewitt.
 Lý thuyết kiểu bắt đầu được áp dụng như là một ngành học (tiếng Anh:discipline) đối với các ngôn ngữ lập trình, được dẫn dắt bởi Milner; ứng dụng này dẫn đến những tiến bộ to lớn trong lý thuyết kiểu suốt nhiều năm qua.
 Trong những năm 198x:
 Bertrand Meyer đã tạo ra phương pháp học Thiết kế theo hợp đồng (Design by contract) và hợp nhất nó vào trong ngôn ngữ lập trình Eiffel.
 Trong những năm 199x:
 Gregor Kiczales, Jim Des Rivieres và Daniel G. Bobrow đã xuất bản cuốn sách Nghệ thuật của Giao thức Đối tượng meta (tựa tiếng Anh: The Art of the Metaobject Protocol).
 Philip Wadler đề xuất dùng các monad cho việc cấu trúc các chương trình viết bằng các ngôn ngữ lập trình hàm.

Các môn con và các lĩnh vực liên quan
Có nhiều lĩnh vực nghiên cứu hoặc nằm trong lý thuyết ngôn ngữ lập trình, hoặc có ảnh hưởng sâu sắc lên nó; nhiều lĩnh vực trong số này có sự chồng chéo đáng kể. Thêm vào đó, PLT sử dụng nhiều nhánh khác của toán học, bao gồm lý thuyết tính toán, lý thuyết thể loại, và lý thuyết tập hợp.

Ngữ nghĩa học hình thức
Ngữ nghĩa học hình thức là đặc điểm hình thức của hành vi của các chương trình máy tính và các ngôn ngữ lập trình, đề cập đến việc nghiên cứu ngôn ngữ hình thức.

Lý thuyết kiểu
Lý thuyết kiểu là sự nghiên cứu các hệ thống kiểu, "là các phương pháp cú pháp dễ kiểm soát nhằm chứng minh sự vắng mặt của các hành vi chương trình nào đó bằng cách phân loại các ngữ tuân theo các loại giá trị mà chúng tính được."  (theo Các kiểu và các Ngôn ngữ lập trình, tiếng Anh: Types and Programming Languages, MIT Press, 2002).  Nhiều ngôn ngữ lập trình được phân biệt bằng các đặc điểm của các hệ thống kiểu.

Phân tích chương trình và chuyển đổi
Chuyển đổi chương trình là quá trình chuyển đổi một chương trình từ dạng (ngôn ngữ) này sang dạng khác; phân tích chương trình là vấn đề toàn cục của việc khảo sát một chương trình và xác định các đặc điểm mấu chốt (như sự vắng mặt các lớp lỗi chương trình).

Phân tích ngôn ngữ lập trình so sánh
Phân tích ngôn ngữ lập trình so sánh tìm cách phân loại các ngôn ngữ lập trình thành các loại khác nhau dựa trên các đặc điểm của chúng; các thể loại rộng của các ngôn ngữ lập trình thường được biết đến như là các mô hình lập trình.

Lập trình meta
Lập trình meta là sự phát sinh chương trình bậc cao hơn, mà kết quả sinh ra khi thực hiện chương trình đó là một chương trình khác (có thể trong ngôn ngữ khác, hoặc trong một tập hợp con của ngôn ngữ gốc).

Ngôn ngữ đặc trưng miền
Ngôn ngữ đặc trưng miền là ngôn ngữ được xây dựng để giải quyết các vấn đề một cách hiệu quả trong một miền vấn đề riêng.

Xây dựng trình biên dịch
Lý thuyết Trình biên dịch là lý thuyết viết các trình biên dịch (compiler) (hoặc tổng quát hơn, máy dịch (translator))   chương trình dịch chương trình được viết trong một ngôn ngữ sang dạng khác. Các hành động của một trình biên dịch theo truyền thống được chia nhỏ thành phân tích cú pháp (quét (scan) và phân tích từ loại (parse)), phân tích ngữ nghĩa (xác định chương trình nên làm gì), tối ưu hóa (cải tiến hiệu suất của chương trình theo các chỉ số, điển hình là tốc độ thực hiện) và Phát sinh mã (Phát sinh và xuất một chương trình tương đương trong ngôn ngữ đích nào đó; thường là tập hợp lệnh của một CPU).

Hệ thống thời gian chạy
Hệ thống thời gian chạy đề cập đến việc phát triển các môi trường thời gian chạy ngôn ngữ lập trình và các thành phần của chúng, bao gồm các máy ảo, thu thập dữ liệu rác, và các giao diện ngoại hàm.

Tạp chí chuyên ngành, xuất bản phẩm và hội thảo PLT

Các tạp chí xuất bản nghiên cứu nguyên bản trong lý thuyết ngôn ngữ lập trình gồm:

 ACM Transactions on Programming Languages and Systems   (Giao dịch ACM trên các Ngôn ngữ Lập trình và các Hệ thống)
 Computer Languages, Systems, and Structures  (Các ngôn ngữ máy tính, Các hệ thống, và các Cấu trúc)
 Journal of Functional Programming (Tạp chí Lập trình hàm)
 Journal of Functional and Logic Programming (Tạp chí Lập trình Logic và Hàm)
 Journal of Symbolic Computation (Tạp chí Tính toán ký hiệu)

Các bài báo PLT về các cú hích quan trọng hoặc về sự quan tâm tổng quát hơn có thể xuất hiện trong các tạp chí bách khoa hơn như Tạp chí của ACM (Journal of the ACM), Thông tin và Tính toán (Information and Computation), hay Khoa học Máy tính Lý thuyết, (Theoretical Computer Science). Xem thêm danh sách các xuất bản phẩm trong khoa học máy tính.

Cũng như trong nhiều lĩnh vực của Khoa học Máy tính, các cuộc hội thảo đóng vai trò quan trọng, đôi khi là lãnh đạo. Có lẽ các cuộc hội thảo nổi tiếng nhất trong PLT là Hội nghị chuyên đề về các Nguyên lý của các Ngôn ngữ Lập trình (tiếng Anh: Symposium on Principles of Programming Languages) (POPL)) và Hội thảo Quốc tế về Lập trình Hàm (tiếng Anh: International Conference on Functional Programming (ICFP)).  Các cuộc hội thảo khác có ảnh hưởng liên quan PLT gồm Hội thảo về Thiết kế và Thực hiện Ngôn ngữ Lập trình (Conference on Programming Language Design and Implementation (PLDI)) và Hội nghị Quốc tế về Lập trình Hướng đối tượng, các Hệ thống, các Ngôn ngữ và các Ứng dụng (tiếng Anh: International Conference on Object Oriented Programming, Systems, Languages and Applications (OOPSLA)).

Ký hiệu Lambda
Một biểu tượng không chính thức của lĩnh vực lý thuyết ngôn ngữ lập trình là chữ cái Hi Lạp viết thường λ (lambda). Cách dùng này bắt nguồn từ phép tính lambda, một mô hình tính toán được sử dụng rộng rãi bởi các nhà nghiên cứu ngôn ngữ lập trình.  Nhiều văn bản, bài báo về lập trình và các ngôn ngữ lập trình sử dụng lambda theo mốt nào đó. Nó làm vẻ vang trang bìa của văn bản cổ điển Cấu trúc và Thuyết minh các Chương trình Máy tính (Structure and Interpretation of Computer Programs), và tiêu đề của nhiều cái gọi là các bài báo Lambda (Lambda Papers), được viết bởi Gerald Jay Sussman và Guy Steele, các nhà phát triển của Ngôn ngữ lập trình Scheme.  Một trang mạng nổi tiếng về lý thuyết ngôn ngữ lập trình được gọi là Lambda the Ultimate nhằm vinh danh công trình của Sussman và Steele.

Xem thêm
 SIGPLAN
 Thời gian biểu của các ngôn ngữ lập trình
 Ngôn ngữ lập trình bậc rất cao

Đọc thêm
 Mitchell, John C.. Foundations for Programming Languages.
 Pierce, Benjamin C. (2002). Types and Programming Languages. MIT Press.
 Pierce, Benjamin C. Advanced Topics in Types and Programming Languages.
 Pierce, Benjamin C. et al. (2010). Software Foundations.
 Programming Language Pragmatics, 2nd Edition by Michael Scott (Morgan Kaufmann, 2006)
 Essentials of Programming Languages by Daniel P. Friedman, Mitchell Wand, and Christopher T. Haynes (MIT Press 2001)

Tham khảo

Liên kết ngoài
  Lambda the Ultimate, một weblog cộng đồng dành cho thảo luận chuyên nghiệp và kho lưu trữ tài liệu về lý thuyết ngôn ngữ lập trình.
 Lịch sử ngôn ngữ máy tính
 Các sách lý thuyết lập trình miễn phí
 Lịch sử Haskell

Lý thuyết
Khoa học máy tính lý thuyết
Lý thuyết ngôn ngữ lập trình