title: Vancouver

text:
Vancouver hoặc Ôn Ca Hoa (phát âm tiếng Anh:  hay ), gọi chính thức là Thành phố Vancouver (), là một đô thị hải cảng duyên hải thuộc tỉnh British Columbia, Canada và là thành phố lớn nhất tỉnh.

Theo kết quả điều tra nhân khẩu năm 2011, Vancouver có 603.502 dân cư và là đô thị tự trị đông dân thứ tám toàn Canada.
Khu vực Đại Vancouver có khoảng 2,4 triệu cư dân, là khu vực đô thị đông dân thứ ba toàn Canada và đông dân nhất tại phía Tây Canada. Vancouver nằm trong số các thành phố đa dạng nhất về dân tộc và ngôn ngữ tại Canada; 52% cư dân của thành phố có ngôn ngữ thứ nhất không phải là tiếng Anh. Vancouver được liệt kê vào hạng Beta trong thước đó thành phố toàn cầu. Thành phố Vancouver có diện tích đất liền khoảng 114 km², mật độ dân số đạt 5.249 người/km². Vancouver là khu đô thi có mật đô dân số cao nhất Canada với hơn 250,000 dân và đứng thứ tư sau các thành phố khác ở Bắc Mỹ như thành phố New York, San Francisco và Mexico City.

Khu định cư ban đầu trong khu vực thành phố mang tên Gastown, phát triển quanh nhà máy cưa gỗ Hastings Mill và một quán rượu gần đó, cả hai đều hình thành vào năm 1867. Từ doanh nghiệp ban đầu đó, các cửa hàng và một số khách sạn dần xuất hiện ở ven biển phía Tây. Khu định cư được mở rộng thành thị trấn Granville, được đổi tên thành "Vancouver" và được hợp nhất thành một thành phố vào năm 1886. Năm 1887, đường sắt xuyên lục địa kéo dài đến thành phố để tận dụng lợi thế có hải cảng tự nhiên lớn của thành phố, cảng này nhanh chóng trở thành một mắt xích quan trọng trong một tuyến mậu dịch giữa phương Đông, phía Đông Canada, và Luân Đôn.
Vào năm 2014, cảng Đô thị Vancouver vượt New York trở thành cảng biển bận rộn thứ ba Bắc Mỹ và là cảng biển bận rộn thứ 27 thế giới, bận rộn nhất Canada và đa dạng nhất Bắc Mỹ.

Mặc dù lâm nghiệp vẫn là ngành kinh tế lớn nhất, song Vancouver nổi tiếng khi là một trung tâm đô thị được thiên nhiên bao quanh, khiến cho du lịch là ngành kinh tế lớn thứ hai.
Các xưởng lớn về sản xuất phim tại Vancouver và Burnaby đã biến khu vực đô thị Vancouver trở thành một trong những trung tâm lớn nhất về sản xuất phim tại Bắc Mỹ.

Vancouver liên tục được vinh danh là một trong năm thành phố toàn cầu hàng đầu về tính dễ sống và chất lượng sinh hoạt, và Economist Intelligence Unit công nhận Vancouver là thành phố đầu tiên để xếp hạng trong bảng xếp hạng tốp 10 thành phố dễ sinh hoạt nhất trong 5 năm liên tục.
Vancouver liên tục tham gia nhiều sự kiện và hội nghị quốc tế, bao gồm Đại hội Thể thao Đế quốc Anh và Thịnh vượng chung năm 1954, Triển lãm Thế giới năm 1986 và Đại hội Thể thao Trị an viên (World Police and Fire Games) vào năm 1989 và 2009.
Thế vận hội Mùa đông 2010 được tổ chức tại Vancouver và khu nghỉ dưỡng Whistler nằm 125 km về phía Bắc thành phố. Vào năm 2014, sau 30 năm có trụ sở tại California, Sự kiện thường niên TED chính thức chọn Vancouver làm trụ sở vĩnh viễn. Một số trận đấu của Giải bóng đá nữ thế giới FIFA 2015 được diễn ra tại Vancouver, bao gồm trận chung kết tại sân vận động BC Place.

Lịch sử
Các di tích khảo cổ học cho biết về sự hiện diện của người nguyên trú tại khu vực Vancouver từ 8.000 đến 10.000 năm trước.
Thành phố nằm tại các lãnh thổ xưa kia thuộc các dân tộc Squamish, Musqueam, và Tseil-Waututh (Burrard) thuộc nhóm Salish Duyên hải.
Họ có các làng tại nhiều nơi thuộc Vancouver ngày nay, như Stanley Park, False Creek, Kitsilano, Point Grey và gần cửa sông Fraser.

Năm 1791, sĩ quan Tây Ban Nha José María Narváez trở thành người châu Âu đầu tiên thám hiểm vùng bờ biển của Point Grey và nhiều phần thuộc vịnh Burrard hiện nay, song một tác giả cho rằng thuyền trưởng người Anh Francis Drake có thể đi đến khu vực vào năm 1579.
Thành phố được đặt tên theo George Vancouver, ông là người thám hiểm nội cảng của vịnh Burrard vào năm 1792 và đặt tên Anh cho nhiều địa điểm.
Nhà thám hiểm và thương nhân Công ty Tây Bắc Simon Fraser và thủy thủ đoàn của ông trở thành những người châu Âu đầu tiên được biết đến là đặt chân lên địa điểm là thành phố hiện nay. Năm 1808, họ du hành từ phía đông, xuôi dòng sông Fraser, có lẽ đi xa đến Point Grey.

Cơn sốt vàng Fraser năm 1858 đưa trên 25.000 nam giới, chủ yếu là từ California, đến New Westminster ở lân cận Vancouver, trên đường đến hẻm núi Fraser, họ bỏ qua nơi mà sẽ trở thành Vancouver.
Vancouver nằm trong số các thành phố trẻ nhất tại British Columbia;
khu định cư đầu tiên của người châu Âu tại nơi mà nay là Vancouver hình thành vào năm 1862 tại McLeery's Farm ven sông Fraser, ngay phía đông của làng cổ Musqueam tại nơi mà nay là Marpole. Một xưởng cưa được dựng nên tại Moodyville (nay là Thành phố North Vancouver) vào năm 1863, khởi đầu cho mối liên hệ lâu dài của thành phố với ngành khai thác gỗ. Các xưởng thuộc sở hữu của Thuyền trưởng Edward Stamp nhanh chóng xuất hiện sau đó trên bờ nam của vịnh. Edward Stamp khởi đầu nghề khai thác gỗ tại khu vực Port Alberni, ông ban đầu cố gắng vận hành một xưởng tại Brockton Point, song các khó khăn do dòng chảy và đá ngầm buộc ông phải chuyển hoạt động đến một điểm gần chân của Gore Street vào năm 1867. Xưởng này được gọi là xưởng Hastings, và trở thành trung tâm của khu vực xung quanh mà về sau hình thành Vancouver. Vai trò trung tâm của xưởng trong thành phố bị suy yếu sau khi đường sắt Thái Bình Dương Canada (CPR) lan đến vào thập niên 1880. Tuy thế, xưởng này vẫn có vai trò quan trọng trong kinh tế địa phương cho đến khi đóng cửa vào thập niên 1920.

Khu định cư được gọi là Gastown phát triển nhanh chóng quanh quán rượu tạm thời đầu tiên, vốn mang tên là "Gassy" và do Jack Deighton thiết lập vào năm 1867 ở bên rìa bất động sản của xưởng Hastings.
Năm 1870, chính phủ thuộc địa khảo sát khu định cư và đặt ra một thị trấn hành chính, đổi tên thành "Granville" nhằm vinh danh Bộ trưởng Thuộc địa Anh Quốc đương nhiệm là Granville Leveson-Gower. Với có cảng tự nhiên, đến năm 1884 thì thị trấn được lựa chọn
làm ga cuối của Đường sắt Thái Bình Dương Canada, gây thất vọng cho các đô thị khác là Port Moody, New Westminster và Victoria trong cuộc đua tranh để được đặt ga cuối. Một tuyến đường sắt nằm trong số các khích lệ để British Columbia gia nhập liên bang vào năm 1871, song vụ bê bối Thái Bình Dương và những tranh cãi về việc sử dụng lao động Trung Quốc đã trì hoãn việc xây dựng cho đến thập niên 1880.

Thành phố Vancouver được hợp nhất vào ngày 6 tháng 4 năm 1886, đoàn tàu xuyên lục địa đầu tiên đến thành phố trong cùng năm. Chủ tịch hãng Đường sắt Thái Bình Dương Canada là William Van Horne đến Port Moody để thành lập ga đầu cuối của tuyến đường sắt theo phó thác của Henry John Cambie, và đặt tên Vancouver cho thành phố để vinh danh George Vancouver. Đại hỏa hoạn Vancouver xảy ra vào ngày 13 tháng 6 năm 1886, kết quả là toàn bộ thành phố bị thiêu rụi. Cục cứu hỏa Vancouver được thành lập vào năm đó, và thành phố được tái thiết một cách nhanh chóng. Vancouver biến đổi từ một khu định vư với 1.000 dân vào năm 1881 thành một đô thị 20.000 dân vào thời điểm chuyển giao giữa hai thế kỷ, và đạt 100.000 dân vào năm 1911.

Trong cơn sốt vàng Klondike năm 1898, các thương nhân Vancouver cung ứng trang bị cho những người thăm dò. Một trong số các thương nhân đó là Charles Woodward, ông mở cửa hàng bách hóa Woodward's đầu tiên tại Abbott và Cordova Streets vào năm 1892, cùng với các cửa hàng bách hóa Spencer's và vịnh Hudson tạo thành trung tâm của ngành bán lẻ của thành phố trong hàng thập niên.

Kinh tế của Vancouver ban đầu nằm dưới quyền chi phối của các công ty lớn như Đường sắt Thái Bình Dương Canada, công ty thúc đẩy hoạt động kinh tế và khiến cho thành phố trẻ phát triển nhanh chóng; trong thực tế thì Đường sắt Thái Bình Dương Canada là hãng sở hữu bất động sản và phát triển nhà ở chính trong thành phố. Một số ngành chế tạo có sự phát triển, bao gồm việc thành lập nhà máy tinh chế đường British Columbia vào năm 1890, song các nguồn tài nguyên tự nhiên trở thành nền tảng đối với kinh tế Vancouver. Lĩnh vực tài nguyên ban đầu dựa trên khai thác gỗ và sau đó dựa vào hoạt động xuất khẩu thông qua các hải cảng, tại đó giao thông thương nghiệp cấu thành khu vực kinh tế lớn nhất tại Vancouver vào thập niên 1930.

Đi kèm với tình trạng các hãng lớn chi phối kinh tế thành phố là một phong trào lao động thường hiếu chiến. Vụ bãi công đồng loạt lớn đầu tiên diễn ra vào năm 1903 khi các công nhân đường sắt bãi công phản đối Đường sắt Thái Bình Dương Canada để công đoàn được công nhận. Lãnh đạo công nhân là Frank Rogers bị cảnh sát của Đường sắt Thái Bình Dương Canada sát hại, trở thành liệt sĩ đầu tiên của phong trào tại British Columbia. Tình trạng căng thẳng trong công nghiệp gia tăng trên khắp tỉnh British Columbia dẫn đến tổng đình công đầu tiên tại Canada vào năm 1918, diễn ra tại mỏ than Cumberland trên đảo Vancouver. Sau một thời gian tạm lắng trong thập niên 1920, làn sóng bãi công đạt đỉnh vào năm 1935 khi những người thất nghiệp tràn ngập thành phố để phản đối điều kiện trong các trại cứu tế do quân đội điều hành tại các khu vực xa xôi trên khắp tỉnh. Sau hai tháng căng thẳng với hoạt động kháng nghị diễn ra thường nhật và có tính phá hoại, những người bãi công trại cứu tế quyết định thể hiện sự bất bình của họ với chính phủ liên bang và lên tàu đến Ottawa, song hành động kháng nghị của họ bị đàn áp bằng vũ lực. Các công nhân bị bắt gần Mission và bị giam giữ trong các trại lao động trong thời kỳ Đại khủng hoảng.

Các phong trào xã hội khác, phong trào nữ quyền lần thứ nhất, cải cách đạo đức và hạn chế rượu cũng là diễn ra trong tiến trình phát triển của Vancouver. Mary Ellen Smith là một nữ giới Vancouver theo chủ nghĩa nữ giới tham chính và cấm rượu, năm 1918 bà trở thành nữ giới đầu tiên được bầu vào một nghị viện tỉnh tại Canada. Luật cấm đồ uống có cồn bắt đầu trong Chiến tranh thế giới thứ nhất và kéo dài cho đến năm 1921, khi đó chính phủ tỉnh thiết lập quyền kiểm soát đối với mua bán đồ uống có cồn, thực tiễn này vẫn tồn tại đến nay. Luật cấm ma túy đầu tiên của Canada xảy ra sau một cuộc điều tra của Bộ trưởng Lao động liên bang đương nhiệm là William Lyon Mackenzie King. William Lyon Mackenzie King được phái đến để điều tra về các tuyên bố thiệt hại sau khi Liên minh Bài Á (AEL) dẫn đầu một vụ náo loạn suốt phố người Hoa và phố người Nhật. Hai nguyên đơn là những người sản xuất ma túy, và sau khi điều tra sâu hơn, William Lyon Mackenzie King phát hiện ra các nữ giới da trắng được tường trình là thường lui tới các ổ ma túy, cũng như nam giới Trung Hoa. Một đạo luật liên bang nhanh chóng được thông qua dựa trên các khám phá này, theo đó cấm việc sản xuất, mua bán, và nhập khẩu ma túy vì các mục đích phi dược dụng. Các vụ náo loạn, và sự hình thành của Liên minh Bài Á, cũng là những dấu hiệu của sự sợ hãi và nghi kị ngày càng tăng đối với người Nhật sống tại Vancouver và khắp tỉnh. Những sợ hãi này tăng mạnh khi Nhật Bản tiến công Trân Chân Cảng, dẫn đến việc tất cả người Canada gốc Nhật sống trong thành phố và tỉnh rút cuộc bị giam giữ hoặc trục xuất. Sau chiến tranh, người người Canada gốc Nhật này không được phép trở lại các thành phố như Vancouver, khiến cho các khu vực như phố Nhật đột ngột không còn là khu vực của dân tộc Nhật do các cộng đồng không bao giờ khôi phục.

Sau khi hợp nhất với Point Grey và Nam Vancouver, ranh giới của Vancouver giữ nguyên cho đến nay. Không lâu sau, Vancouver trở thành đô thị lớn thứ ba tại Canada. Ngày 1 tháng 1 năm 1929, dân số Vancouver mở rộng là 228.193.

Địa lý

Vancouver nằm trên bán đảo Burrard, giữa vịnh Burrard ở phía bắc và sông Fraser ở phía nam. Eo biển Georgia nằm ở phía tây của thành phố, được đảo Vancouver che chắn khỏi Thái Bình Dương. Thành phố có diện tích , gồm cả vùng đất bằng phẳng và đồi núi, nằm trong múi giờ Thái Bình Dương (UTC−8) và khu vực kinh tế Hàng hải Thái Bình Dương của Canada.
Cho đến khi thành phố mang tên hiện này vào năm 1885, "Vancouver" được dùng để chỉ đảo Vancouver, và hiện nay vẫn còn quan niệm sai lệch phổ biến rằng thành phố nằm trên đảo.

Vancouver có một trong số các công viên đô thị lớn nhất tại Bắc Mỹ, đó là công viên Stanley với diện tích . Dãy núi North Shore chi phối cảnh quan thành phố, viễn cảnh thơ mộng trong ngày quang đãng gồm có núi lửa Baker phủ tuyết thuộc bang Washington của Hoa Kỳ ở phía đông nam, đảo Vancouver qua eo biển Georgia ở phía tây và tây nam, và đảo Bowen ở phía tây bắc.

Sinh thái học
Hệ thực vật ban đầu tại khu vực Vancouver là rừng mưa ôn đới, gồm có các loài thông với các nhóm cây phong và tống quán sủ nằm rải rác, và các khu vực đầm lầy rộng lớn.
Các loài thông là một đặc trưng của vùng duyên hải British Columbia, hỗn hợp với các loài Pseudotsuga menziesii, Thuja plicata và Tsuga heterophylla.
Khu vực được cho là có các cây lớn nhất của những loài này tại vùng Duyên hải British Columbia. Các cây lớn nhất trong rừng nguyên sinh của Vancouver mọc tại khu vực Gastown, đây là nơi hoạt động khai thác gỗ đầu tiên diễn ra, và trên sườn phía nam của lạch False và vịnh English, đặc biệt là quanh bãi biển Jericho. Rừng trong công viên Stanley bị đốn từ thập niên 1860 đến thập niên 1880, và tại đây vẫn có thể thấy bằng chứng về các kỹ thuật khai thác gỗ kiểu cũ như khía hình V ván nhún.

Nhiều loài và cây được trồng khắp Vancouver và Lower Mainland được đưa đến từ những phần khác của lục địa và nhiều nơi khắp Thái Bình Dương. Các thí dụ gồm có Araucaria araucana, phong Nhật Bản, và các giống ngoại lai có hoa như mộc lan, đỗ quyên. Một số loài được đưa đến từ những nơi có khí hậu khắc nghiệt hơn tại Đông bộ Canada hoặc châu Âu đã phát triển đến kích thước rất lớn tại Vancouver. Loài phong Acer glabrum cũng có thể đạt tới một kích thước to lớn. Nhiều đường phố trong thành phố có các hàng anh đào Nhật Bản có hoa do chính phủ Nhật Bản tặng từ thập niên 1930 về sau. Thời kỳ nở hoa của chúng kéo dài trong vài tuần vào đầu mùa xuân mỗi năm, lễ hội hoa anh đào Vancouver được tổ chức vào dịp đó. Các phố khác có các loài dẻ có hoa, dẻ ngựa và các cây bóng mát làm cảnh khác.

Khí hậu

Vancouver là một trong số những thành phố ấm nhất tại Canada. Khí hậu Vancouver là ôn hòa theo tiêu chuẩn Canada và thường được phân loại là hải dương hoặc bờ tây hải dương, mà theo phân loại khí hậu Köppen sẽ là Cfb. Tuy nhiên, trong những tháng mùa hè, nhiệt độ vùng nội địa cao hơn đáng kể, khiến Vancouver có nhiệt độ trung bình tối cao mùa hạ mát nhất trong toàn bộ các khu vực đô thị lớn của Canada. Trong các tháng mùa hạ, thời tiết đặc trưng là khô, trung bình chỉ một phần năm số ngày trong tháng 7 và tháng 8 là có mưa. Ngược lại, gần một nửa số ngày từ tháng 11 đến tháng 3 xuất hiện giáng thủy.

Vancouver cũng là một trong số các thành phố ẩm nhất Canada, tuy nhiên lượng giáng thủy thay đổi trong suốt khu vực đô thị. Lượng giáng thủy hàng năm đo được tại Cảng hàng không quốc tế Vancouver tại Richmond trung bình là , so với  tại khu vực trung tâm và  tại Bắc Vancouver. Nhiệt độ trung bình cực độ hàng ngày là  trong tháng 7 và tháng 8, mức cao nhất hiếm khi vượt .
Nhiệt độ cao nhất từng ghi nhận được tại cảng hàng không là , thiết lập vào ngày 30 tháng 7 năm 2009, và nhiệt độ cao nhất từng ghi nhận được trong ranh giới thành phố Vancouver là , xảy ra lần đầu vào ngày 31 tháng 7 năm 1965, một lần nữa vào ngày 8 tháng 8 năm 1981, và ngày 29 tháng 5 năm 1983.

Trung bình hàng năm, Vancouver xuất hiện tuyết rơi trong 11 ngày, với ba ngày nhận được  hoặc nhiều hơn. Lượng tuyết rơi trung bình hàng năm là  nhưng thường không còn lại trên mặt đất trong thời gian dài.

Đại Vancouver có mùa đông ôn hòa đứng thứ tư trong số những thành phố của Canada, sau ba thành phố trên đảo Vancouver là Victoria, Nanaimo và Duncan.
Mùa sinh trưởng của Vancouver trung bình là 237 ngày, kéo dài từ 18 tháng 3 đến 10 tháng 11.

Quy hoạch đô thị
Năm 2011, Vancouver là thành phố có mật độ dân số dày đặc nhất tại Canada. Quy hoạch đô thị tại Vancouver mang đặc trưng là nhà ở cao tầng và phát triển sử dụng hỗn hợp tại các trung tâm đô thị, một lựa chọn thay cho mở rộng.

Trong hơn một thập niên, Vancouver được xếp hạng là một trong các thành phố dễ sống nhất trên thế giới. Năm 2010, Vancouver được xếp hạng có chất lượng sinh hoạt cao thứ 4 trong tất cả các thành phố trên Trái Đất. Ngược lại, theo Forbes thì trong năm 2007, Vancouver có thị trưởng bất động sản đắt đỏ thứ 6 trên thế giới, và cao thứ hai tại Bắc Mỹ sau Los Angeles. Vancouver cũng được xếp hạng nằm trong số các thành phố đắt đỏ nhất Canada về sinh hoạt. Forbes cũng xếp hạng Vancouver là thành phố sạch thứ mười trên thế giới trong năm 2007.

Phương pháp giải quyết này bắt đầu vào cuối thập niên 1950, khi những nhà quy hoạch đô thị của thành phố bắt đầu khuyến khích việc xây dựng các tòa nhà ở cao tầng tại khu West End của Vancouver, đưa ra các yêu cầu nghiêm ngặt về không gian để bảo vệ tuyến tầm nhìn và không gian xanh. Sự thành công của các khu phố dày đặc song dễ sống này dẫn đến việc tái kiến thiết các điểm đô thị công nghiệp, như North False Creek và Coal Harbour, bắt đầu vào giữa thập niên 1980. Kết quả là một hạt nhân đô thị chật được quốc tế công nhận là "phát triển tiện nghi cao và 'dễ sống'".

Nhân khẩu

Theo kết quả điều tra nhân khẩu năm 2011, Vancouver có trên 603.000 người, là thành phố lớn thứ tám tại Canada. Vancouver là thành phố lớn thứ tư tại Tây bộ Canada, sau Calgary, Edmonton và Winnipeg. Khu vực đô thị Đại Vancouver có trên 2,4 triệu cư dân, là khu vực đô thị đông dân thứ ba toàn quốc và đông dân nhất tại tây bộ Canada. Khu vực kinh tế Lower Mainland-Southwest có diện tích rộng hơn có dân số trên 2,93 triệu.
Với mật độ dân số là 5.249 người/km², Thành phố Vancouver có mật độ dân cư dày đặc nhất trong các đô thị tự trị có trên 5.000 cư dân tại Canada.

Vancouver được gọi là một "thành phố gồm các khu phố", mỗi khu phố lại có một sự riêng biệt về đặc trưng và dung hợp chủng tộc. Người có huyết thống Anh, Scotland, và Ireland về mặt lịch sử từng là những dân tộc lớn nhất trong thành phố, và các yếu tố của xã hội và văn hóa Anh Quốc vẫn có thể thấy được tại một số khu vực, đặc biệt là South Granville và Kerrisdale. Người Đức là dân tộc gốc Âu lớn tiếp sau, họ là một lực lượng dẫn đầu trong xã hội và kinh tế của thành phố cho đến khi tình cảm bài Đức nổi lên do Chiến tranh thế giới thứ nhất bùng nổ năm 1914. Ngày nay, người Hoa là dân tộc rõ rệt lớn nhất trong thành phố, với một cộng đồng nói tiếng Hoa đa dạng với một vài ngôn ngữ như tiếng Quảng Đông và Quan thoại.

Kể từ thập niên 1980, nhập cư đến Vancouver tăng lên đột ngột, khiến thành phố thêm đa dạng về dân tộc và ngôn ngữ; 52% có ngôn ngữ thứ nhất không phải là tiếng Anh (2006).
Gần 30% dân cư trong thành phố có huyết thống Trung Hoa. Trong thập niên 1980, có một dòng người nhập cư từ Hồng Kông do dè chừng việc chuyển giao chủ quyền lãnh thổ này từ Anh Quốc cho Trung Quốc, cộng thêm một sự gia tăng người nhập cư từ Trung Quốc đại lục và những người nhập cư trước đó từ Đài Loan, Vancouver trở thành một trong những nơi tập trung cao nhất các cư dân người Hoa tại Bắc Mỹ. Vancouver là điểm đến phổ biến thứ nhì của người nhập cư tại Canada, đứng sau Toronto. Các dân tộc gốc Á có số lượng lớn khác tại Vancouver là người Nam Á (chủ yếu là người Punjab) thường được gọi là người Canada gốc Ấn (5,7%), người Philippines (5,0%), người Nhật Bản (1,7%), người Hàn Quốc (1,5%), cùng với các cộng đồng lớn của người Việt Nam, người Indonesia, và người Campuchia. Mặc dù lượng người Mỹ Latinh nhập cư đến Vancouver gia tăng trong thập niên 1980 và 1990, song tổng số người nhập cư gần đây tương đối thấp, và người châu Phi nhập cư cũng đình trệ (tương ứng là 3,6% và 3,3% tổng số người nhập cư). Dân số da đen tại Vancouver khá ít so với các thành phố lớn khác của Canada, họ chiếm 0,9% dân số thành phố. Khu phố Strathcona là hạt nhân của cộng đồng Do Thái trong thành phố. Hogan's Alley từng là nơi có một cộng đồng da đen đáng kể. Năm 1981, dưới 7% dân số thuộc một nhóm thiểu số rõ rệt. Đến năm 2008, tỷ lệ này tăng lên mức 51%.

Trước khi xảy ra làn sóng người Hồng Kông tha hương, các dân tộc phi Anh Quốc lớn nhất trong thành phố là người Ireland và người Đức, tiếp đến là người Scandinavia, người Ý, người Ukraina và người Hoa. Từ giữa thập niên 1950 cho đến thập niên 1980, nhiều người Bồ Đào Nha nhập cư đến Vancouver và thành phố có dân số Bồ Đào Nha lớn thứ ba tại Canada vào năm 2001. Các dân tộc Đông Âu, bao gồm cả người Nam Tư, người Nga, người Séc, người Ba Lan, người Romania và người Hungary bắt đầu nhập cư đến Vancouver sau khi Liên Xô tiếp quản Đông Âu sau Chiến tranh thế giới thứ hai. Số người Hy Lạp nhập cư gia tăng vào cuối thập niên 1960 và đầu thập niên 1970, hầu hết họ định cư tại khu vực Kitsilano. Vancouver cũng có một cộng đồng người nguyên trú đáng kể với khoảng 11.000 người.

Kinh tế

Với vị trí nằm trong vành đai Thái Bình Dương, là điểm cuối cùng ở phía tây của các tuyến đường bộ và đường sắt xuyên lục địa của Canada, Vancouver là một trong các trung tâm công nghiệp lớn nhất toàn quốc. Cảng Metro Vancouver là cảng lớn nhất và đa dạng nhất của Canada, hàng năm có giao thương với trên 160 nền kinh tế. Vancouver cũng là trụ sở của các công ty lâm sản và khai mỏ. Trong những năm gần đây, Vancouver trở thành một trung tâm ngày càng quan trọng đối với phát triển phần mềm, công nghệ sinh học, hàng không vũ trụ, phát triển trò chơi điện tử, xưởng phim hoạt hình, một ngành sản xuất truyền hình sôi động và công nghiệp điện ảnh.

Vị trí thuận lợi của Vancouver khiến nó trở thành một địa điểm du lịch lớn. Nhiều du khách đến để tham quan các công viên của thành phố, như công viên Stanley, công viên Queen Elizabeth, vườn thực vật VanDusen và những dãy núi, đại dương, rừng, và không gian xanh bao quanh thành phố. Mỗi năm có trên một triệu người qua Vancouver trên những tàu du lịch, thường là hướng về Alaska.

Thành phố thông qua các chiến lược khác nhau nhằm giảm giá nhà, bao gồm nhà ở công cộng, hợp pháp hóa những phần thứ cấp, tăng mật độ và tăng trưởng thông minh. Tháng 4 năm 2010, trung bình nhà cấp hai tại Vancouver được bán với giá kỷ lục là 987.500 đô la, so với giá trung bình tại Canada là 365.141 đô la.

Kể từ thập niên 1990, sự phát triển các tòa nhà cộng quản cao tầng tại bán đảo trung tâm được cung cấp tài chính một phần từ một dòng tư bản của những người Hồng Kông nhập cư do lo ngại việc chuyển giao lãnh thổ này cho Trung Quốc vào năm 1997. Những phát triển này tập trung tại các khu Yaletown và Coal Harbour và xung quanh nhiều ga của tuyến đường sắt SkyTrain đến phía đông của khu trung tâm. Việc thành phố được lựa chọn làm chủ nhà của Thế vận hội Mùa đông năm 2010 cũng có tác động lớn đến phát triển kinh tế. Lo ngại rằng vấn đề vô gia cư ngày càng tăng tại Vancouver có thể trầm trọng thêm vì Thế vận hội do những người sở hữu các khách sạn SRO, vốn là nhà của những cư dân thu nhập thấp nhất trong thành phố, sẽ cải tạo tài sản của họ để thu hút các cư dân và du khách có thu nhập cao hơn. Một sự kiện quốc tế quan trọng khác từng diễn ra tại Vancouver là Triển lãm thế giới 1986, triển lãm đón trên 20 triệu khách và thêm vào 3,7 tỷ đô la cho kinh tế Canada. Một số công trình phục vụ Triển lãm thế giới vẫn còn tồn tại, trong đó có hệ thống đường sắt công cộng SkyTrain và Canada Place.

Chính phủ

Không giống như các đô thị tự trị khác tại British, Vancouver được hợp thành tổ chức theo Hiến chương Vancouver. Hiến chương được thông qua vào năm 1953, thay thế cho Đạo luật hợp nhất Vancouver, 1921 và trao cho thành phố thêm nhiều quyền hạn và khác biệt so với các cộng đồng khác vận hành theo Đạo luật các đô thị tự trị của tỉnh. Kể từ Chiến tranh thế giới thứ hai, chính phủ dân sự nằm dưới quyền chi phối của Hiệp hội Phi đảng phái (NPA) trung-hữu, song cũng có một số gián đoạn đáng kể bởi phe trung-tả. Quản lý Vancouver là Hội đồng Thành phố Vancouver gồm 11 thành viên, một hội đồng trường học gồm 9 thành viên, một hội đồng công viên gồm 7 thành viên, tất cả đều phụng vụ các nhiệm kỳ ba năm. Bất chấp quy mô lớn, toàn bộ các cuộc tuyển cử đô thị tại Vancouver đều dựa theo nền tảng "at-large", tức bỏ phiếu cho đảng. Về mặt lịch sử, trong mọi cấp chính quyền, phần phía tây giàu có hơn của Vancouver bỏ phiếu cho phe bảo thủ hoặc tự do trong khi phần phía đông của thành phố bỏ phiếu cho phe cánh tả.

Cục cảnh sát Vancouver có 1.174 thành viên tuyên thệ, ngân sách hoạt động năm 2005 là 149 triệu đô la. Trên 16% ngân sách của thành phố được chi cho sự bảo vệ của cảnh sát vào năm 2005. Các đơn vị của cục cảnh sát Vancouver gồm có cả một đội xe đạp, một đội hàng hải, và một đội khuyển cảnh. Cục cũng có một đội kị cảnh, chủ yếu để tuần tra công viên Stanley và thỉnh thoảng tại Downtown Eastside và West End, cũng như để kiểm soát đám đông. Năm 2008, Vancouver có tỷ lệ phạm tội cao thứ bảy trong số 27 vùng đô thị thống kê tại Canada.

Chính phủ khu vực
Vancouver là một đô thị thành viên trong Cục Khu vực Vancouver, một chính quyền khu vực. Cục có tổng cộng 22 đô thị, một khu vực bẩu cử liên bang. Trong Nghị viện British Columbia, Vancouver được phân bổ 11 nghị viên đại diện. Trong Chúng nghị viện Canada, Vancouver có 5 nghị viên đại diện.

Chính quyền của Khu vực đặt tại Burnaby. Mỗi đô thị có cơ quan quản lý nhà nước riêng. Cục khu vực (Metro Vancouver) quản lý quy hoạch tổng thể và giám sát các dịch vụ chung, như cung cấp nước sạch, vận hành hệ thống cống rãnh và xử lý chất thải rắn...

Đại diện tỉnh và liên bang

Giáo dục

Hội đồng Giáo dục Vancouver tiếp nhận trên 110.000 học sinh trong các cơ sở bậc tiểu học, trung học, sau trung học, do vậy là học khu lớn thứ nhì trong tỉnh. Học khu quản lý khoảng 74 trường tiểu học, 17 trường bổ túc tiểu học, 18 trường trung học, 7 trung tâm giáo dục người thành niên, 2 trường thuộc mạng lưới học tập Vancouver, trong tất cả có 18 trường tiếng Pháp cho người phi bản ngữ, một trường song ngữ Quan thoại, một trường mỹ thuật, năng khiếu, và Montessori. Trên 46 trường độc lập đa dạng cũng đủ tư cách nhận một phần tài trợ của tỉnh và giáo dục khoảng 10% học sinh trong thành phố.

Có năm đại học công lập trong khu vực Đại Vancouver, lớn nhất trong đó là Đại học British Columbia (UBC) và Đại học Simon Fraser (SFU), với tổng cộng 90.000 sinh viên đại học và sau đại học ghi danh năm 2008.
UBC luôn được xếp trong số 40 đại học tốt nhất trên thế giới, và trong số 20 đại học công lập tốt nhất.
SFU luôn được xếp hạng la đại học toàn diện hàng đầu tại Canada và nằm trong số 200 đại học tốt nhất trên thế giới.

Sinh viên quốc tế và sinh viên nói tiếng Anh như ngôn ngữ thứ hai là nguồn tuyển sinh quan trọng của các thể chế công lập và tư thục tại Đại Vancouver. Trong năm học 2008–2009, 53% sinh viên thuộc Hội đồng giáo dục Vancouver nói một ngôn ngữ không phải là tiếng Anh tại nhà.

Nghệ thuật và văn hóa

Nhà hát, sàn khiêu vũ và chiếu phim
Vancouver có ngành công nghiệp sản xuất phim rất lớn, nên được đặt tên là "Hollywood phương Bắc". Các địa điểm quay nổi tiếng như Hồ Buntzen Lake (phim The X-Files (TV series) Freddy vs. Jason, Pathfinder, Stephen King's It, Hot Rod), Heritage Woods, Đảo Bowen, bãi biển Britannia Beach, Tsawwassen (phim X-men)

Thành phố anh em
Vancouver là một trong những thành phố đầu tiên tại Canada tham gia một hiệp định thành phố anh em quốc tế. Các hiệp định đặc biệt về lợi ích văn hóa, xã hội và kinh tế là nguyên nhân xuất hiện các thành phố anh em này.

Chú thích

 Trang tin chính thức – Thành phố Vancouver
 Thông tin mậu dịch và du lịch  – Tourism Vancouver

British Columbia
Thành phố của Canada
Thành phố ven biển
Vancouver


title: Thiếu nữ đánh cờ vây

text:
Thiếu nữ đánh cờ vây (nguyên tác tiếng Pháp: La joueuse de go) là một tiểu thuyết của Sơn Táp, một nhà văn người Pháp gốc Trung Quốc. Tác phẩm này được Éditions Grasset xuất bản lần đầu vào năm 2001 và đoạt giải Goncourt dành cho học sinh trung học (Prix Goncourt des lycéens) của năm đó. Đây cũng là tác phẩm đầu tiên của cô được xuất bản bên ngoài Pháp.

Cốt truyện
Bối cảnh truyện diễn ra ở những năm 30 thế kỷ 20, khi mà tình hình chiến sự Trung - Nhật trở nên căng thẳng. Nội dung truyện lần lượt lời tự thuật xen kẽ của hai nhân vật: một là của một sĩ quan Nhật Bản và một là của cô gái trẻ người Trung Quốc. Viên binh sĩ sinh trưởng trong một gia đình danh giá, bản thân chàng trai là một con người yêu nước nhưng kiêu ngạo và có phần sợ sệt trước cảnh lính Nhật tra tấn người Trung Quốc. Còn cô gái là một cô gái trẻ mới lớn sinh sống ở Mãn Châu, quan tâm nhiều về bản thân hơn tình hình chiến sự xung quanh. Mối dây liên kết hai con người này là những ván cờ vây ở quảng trường Thiên Phong. Chàng trai vì nhiệm vụ bí mật được phái đi thám thính vì biết tiếng Trung, còn cô gái vì niềm vui cá nhân mà cả hai người vô tình tìm đến bàn cờ. Không cần biết đến quá khứ của nhau, họ trở thành tri kỷ của nhau trên bàn cờ. Tuy nhiên, hiện thực tàn khốc về cuộc xâm lược của quân Nhật với Trung Quốc đã đẩy câu chuyện đến với kết thúc đầy tranh cãi...

Giải thưởng
 Giải Goncourt dành cho học sinh phổ thông năm 2001.
 Giải Kiriyama năm 2004 dành cho văn học hư cấu.

Bản dịch
Thiếu nữ đánh cờ vây được Tố Châu dịch ra tiếng Việt và được Nhà xuất bản Văn học phát hành không bản quyền kể từ năm 2005 và đã được tái bản nhiều lần. Năm 2013, cuốn sách được Nhã Nam mua bản quyền và tái bản, vẫn liên kết nhà xuất bản Văn học.

Chú thích

Tiểu thuyết Pháp
Tiểu thuyết năm 2001


title: Rượu mỏ quạ

text:
Rượu mỏ quạ là loại rượu có nguồn gốc từ Việt Nam được ngâm từ trái cây mỏ quạ, một loại dây leo mọc ký sinh trên cây cổ thụ và phân bố nhiều ở rừng Phú Quốc.

Nguyên liệu

Cây mỏ quạ là cây khá đặc biệt: có quả giả màu xanh chứa đầy nhựa màu trắng như sữa, bên trong có chứa nhiều chất mùn và kiến thường làm tổ trong đó, rễ mỏ quạ phát triển trong những trái giả này để hút dưỡng chất, ngoài ra cây mỏ quạ còn có rễ ôm thân cây chủ. Lá mỏ quạ khá nhỏ, màu xanh, hoa 5 cánh màu hồng tím đường kính 3–4 mm.
Cần phân biệt cây mỏ quạ này với cây mỏ quạ xuyên phá thạch.

Sản xuất
Rượu mỏ quạ thường được ngâm trực tiếp cây mỏ quạ với rượu đế khoảng 30-40%vol. Có một số người còn ngâm rượu mỏ quạ với một số vị thuốc Nam hoặc thuốc Bắc có vị ngọt có cùng công dụng như chữa đau lưng nhức mỏi và một số vị thuốc ngọt để giảm vị đắng của Mỏ quạ
Cây mỏ quạ ngâm có thể dùng lá, thân...ngâm tươi hoặc khô đều tốt, nhưng ngâm tươi thì dùng rượu cao độ từ 40 độ-45 độ để đảm bảo chất lượng nồng độ vì trong trái mỏ quạ tươi có rất nhiều nước màu trắng như sữa có vị đắng. Tốt nhất nên rửa sạch, phơi khoảng 2 nắng đem ngâm là tốt, ngâm còn nguyên tổ kiến trong đó là tốt nhất. Rượu ngâm khoảng 15 ngày thì dùng được, khi đó rượu có màu đỏ đậm rất đẹp, uống có vị đắng, thơm đặc trưng của trái mỏ quạ.

Sử dụng

Tác dụng thường thấy ghi trên chai là: trị đau lưng, nhức mỏi, đàn ông yếu sinh lý, xuất tinh sớm. Theo nhà sản xuất, rượu mỏ quạ có tác dụng khu phong, trừ thấp, hoạt huyết, giảm đau. Chuyên dùng cho các chứng tê thấp, đổ mồi hôi tay chân, đau lưng nhức mỏi rất hiệu quả nhưng không có tác dụng trị các bệnh yếu sinh lý. Theo các nhà sản xuất, do mang nhiều vị thuốc từ cây mỏ quạ nên rượu có vị nhẵn nhẵn, đắng đặc trưng. Rượu chỉ được dùng để trị bệnh, tốt cho sức khỏe.

Về tác dụng trị đau lưng nhức mỏi thì thấy ghi nhiều trên các loại rượu khác cho nên có thể nếu sử dụng ít và điều độ. Còn tác dụng cho đàn ông thì chưa được kiểm chứng. Tốt hơn hết là chỉ nên coi đó là một loại rượu đặc sản Phú Quốc. Mỗi ngày uống từ 2-4 ly nhỏ chia làm 2 lần trong 2 bữa ăn chính. Lưu ý, không được để bụng đói khi uống. Rượu mỏ quạ nếu sử dụng trong bữa tiệc thì không ngon.

Tham khảo

Mỏ quạ
Du lịch Phú Quốc
Đặc sản ẩm thực


title: Danh sách hành tinh vi hình: 2001–3000

text:
Đây là danh sách các tiểu hành tinh từ 2001 đến 3000.

Danh sách

! colspan="5" style="background-color:silver;text-align:center;" id="001"| 2001–2100 [ sửa]

! colspan="5" style="background-color:silver;text-align:center;" id="101"| 2101–2200 [ sửa]

! colspan="5" style="background-color:silver;text-align:center;" id="201"| 2201–2300 [ sửa]

! colspan="5" style="background-color:silver;text-align:center;" id="301"| 2301–2400 [ sửa]

! colspan="5" style="background-color:silver;text-align:center;" id="401"| 2401–2500 [ sửa]

! colspan="5" style="background-color:silver;text-align:center;" id="501"| 2501–2600 [ sửa]

! colspan="5" style="background-color:silver;text-align:center;" id="601"| 2601–2700 [ sửa]

! colspan="5" style="background-color:silver;text-align:center;" id="701"| 2701–2800 [ sửa]

! colspan="5" style="background-color:silver;text-align:center;" id="801"| 2801–2900 [ sửa]

! colspan="5" style="background-color:silver;text-align:center;" id="901"| 2901–3000 [ sửa]

Tham khảo

Danh sách các tiểu hành tinh (002001-003000)


title: Sân bay Lycksele

text:
Lycksele Airport là một sân bay ở Lycksele, Thụy Điển . Sân bay này có một đường băng dài 2001 mét bề mặt nhựa đường.

Thống kê lượng khách qua các năm:
Năm 2005: 23 403
Năm 2006: 26 191
Năm 2007: 26 929
Năm 2008: 25 564

Các hãng hàng không và tuyến bay
NextJet (Stockholm-Arlanda, Arvidsjaur).

Tham khảo

Sân bay Thụy Điển
Hạt Västerbotten


title: Villiers-le-Bâcle

text:
Villiers-le-Bâcle là một xã ở tỉnh Essonne thuộc vùng Île-de-France miền bắc nước Pháp.

Theo điều tra dân số năm 1999, dân số xã này là  người. Ước tính dân số năm 2006 là .

Danh xưng cư dân địa phương Villiers-le-Bâcle trong tiếng Pháp là Villebaclais.

Tham khảo

Mayors of Essonne Association
 INSEE commune file

Liên kết ngoài
Trang mạng chính thức
Mérimée database - Cultural heritage
Land use (IAURIF)

Xã của Essonne


title: Trogues

text:
Trogues là một xã thuộc tỉnh Indre-et-Loire trong vùng Centre-Val de Loire ở miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Commune của tỉnh Indre-et-Loire

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Indre-et-Loire


title: Biella (tỉnh)

text:
Tỉnh Biella (Tiếng Ý: Provincia di Biella) là một tỉnh ở Piedmont. Tỉnh được thành lập năm 1992. Tỉnh lỵ là thành phố Biella.

Tỉnh này có diện tích 913 km², tổng dân số là 187.249 người (năm 2001). Có 82 comuni (danh từ số ít tiếng Ý:comune) ở trong tỉnh này  .

Các đô thị chính xếp theo dân số là:

Năm 2003, Sacro Monte di Oropa đã được UNESCO đưa vào danh sách di sản thế giới.

Tham khảo

Liên kết ngoài
  Trang mạng chính thức
  Official web site for European Sacred Mounts

Biella


title: Aeolus discicollis

text:
Aeolus discicollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1859.

Chú thích

Tham khảo

biologie|2011|10|30}}

Aeolus


title: Mesoleptobasis incus

text:
Mesoleptobasis incus là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.

Loài này được xếp vào nhóm Loài ít quan tâm trong sách Đỏ của IUCN năm 2007.

Mesoleptobasis incus được Sjöstedt miêu tả khoa học năm 1918.

Chú thích

Tham khảo

Mesoleptobasis


title: Setagrotis

text:
Setagrotis là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Loài
 Setagrotis pallidicollis (Grote, 1880) (đồng nghĩa: Setagrotis planiforns (Smith, 1890))
 Setagrotis radiola (Hampson, 1903) (đồng nghĩa: Setagrotis radiatus (Smith, 1900))
 Setagrotis vocalis (Grote, 1879) (syn (homonym): Setagrotis cinereicollis (Grote, 1876))

Former species
 Setagrotis atrifrons is now Tesagrotis atrifrons (Grote, 1873)
 Setagrotis fortifer is now Tesagrotis fortifer (Barnes & McDunnough, 1918)
 Setagrotis piscipellis is now Tesagrotis piscipellis (Grote, 1878)

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database
Setagrotis at funet

Noctuinae


title: Vers-en-Montagne

text:
Vers-en-Montagne là một xã trong vùng hành chính Franche-Comté, thuộc tỉnh Jura, quận Lons-le-Saunier, tổng Champagnole. Tọa độ địa lý của xã là 46° 48' vĩ độ bắc, 05° 54' kinh độ đông. Vers-en-Montagne nằm trên độ cao trung bình là 595 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 586 mét và điểm cao nhất là 660 mét. Xã có diện tích 8.35 km², dân số vào thời điểm 1999 là 191 người; mật độ dân số là 23 người/km².

Thông tin nhân khẩu

Địa điểm tham quan
Nhà thờ giáo khu có nguồn gốc từ thế kỉ thứ 15 và được cải tạo trong thế kỉ thứ 16 và thế kỉ thứ 17.

Xem thêm
Xã của tỉnh Jura

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Jura


title: Stigmella cathepostis

text:
Stigmella cathepostis là một loài bướm đêm thuộc họ Nepticulidae. Nó là loài duy nhất được tìm thấy ở Kyushu in Nhật Bản.

There might be up to three generations per year.

Ấu trùng ăn Carpinus tschonoskii. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Japanese Species Of The Chi Stigmella (Nepticulidae: Lepidoptera)

C


title: Bausen

text:
Bausen là một đô thị trong tỉnh Lleida, cộng đồng tự trị Cataluña Tây Ban Nha. Đô thị Bausen có diện tích là 17,62 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 63 người với mật độ 3,58 người/km². Đô thị Bausen có cự ly km so với tỉnh lỵ Lleida.

Tham khảo

Đô thị ở Lérida


title: Rhyacophila perplana

text:
Rhyacophila perplana là một loài Trichoptera trong họ Rhyacophilidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Tân bắc
Rhyacophila


title: Gián Khẩu

text:
Gián Khẩu (hay Gián Khuất) là tên một địa danh thuộc huyện Gia Viễn tỉnh Ninh Bình. Gián Khẩu không phải là một đơn vị hành chính nhưng do nằm ở vị trí hội tụ giao thông giữa Quốc lộ 1 và tỉnh lộ 470 đồng thời là vị trí sông Hoàng Long đổ vào sông Đáy nên được nhắc đến khá nhiều. Tại đây có đồn Gián Khẩu, cầu Gián Khẩu, cảng sông Gián Khẩu, ngã ba Gián Khẩu, trạm thủy văn Gián Khẩu, bưu điện Gián Khẩu và khu công nghiệp Gián Khẩu

Đồn Gián Khẩu
Đồn Gián Khẩu cùng với phòng tuyến Tam Điệp và núi chùa Bái Đính là những di tích lịch sử ghi dấu cuộc chiến thần tốc của nghĩa quân Tây Sơn do vua Quang Trung lãnh đạo để giải phóng Thăng Long. Đây là tiền đồn cửa ngõ phía nam để bảo vệ kinh đô của triều đình Thăng Long. Ngày 20 tháng 12 năm Mậu Thân (15 tháng 1 năm 1789), đại quân của Quang Trung hành quân ra Bắc dừng tại cứ điểm phòng tuyến Tam Điệp thuộc thành phố Tam Điệp. Sau khi xem xét tình hình, Quang Trung hẹn ba quân ngày mồng 7 Tết sẽ quét sạch quân Thanh, vào ăn Tết ở Thăng Long. Đêm 30 tháng Chạp âm lịch, quân Tây Sơn tấn công đánh diệt đồn Gián Khẩu do tướng Hoàng Phùng Tứ của Vua Lê Chiêu Thống trấn giữ. Sau đó Quang Trung đánh diệt các đồn Nguyệt Quyết, Nhật Tảo, dụ hàng được đồn Hà Hồi.

Di tích đồn Gián Khẩu hiện nay gồm 3 đồn, trong đó đồn trong và đồn ngoài thuộc làng Gián Khẩu xã Gia Tân, Gia Viễn; di tích đồn trên thuộc làng Vũ Đại, xã Gia Xuân, Gia Viễn.

Cầu Gián Khẩu
Cầu Gián Khẩu là cây cầu nằm trên Quốc lộ 1 xuyên Việt. Là cây cầu nằm ở cửa sông Hoàng Long, nơi con sông này đổ vào sông Đáy. Cầu nằm giữa địa bàn 2 huyện Gia Viễn và Hoa Lư của tỉnh Ninh Bình.

Ngày 30/1/2012, Cầu Gián Khẩu mới  được xây dựng tại km 255+185 trên tuyến Quốc lộ 1 vượt qua sông Hoàng Long. Đây là một trong 11 công trình trọng điểm của Bộ Giao thông Vận tải được phát động thi công đầu năm. Cầu có tổng chiều dài 522,82m; bề rộng 12m do Tổng Công ty Xây dựng công trình giao thông 4; Công ty TNHH một thành viên xây dựng cầu 75; Doanh nghiệp Xây dựng Xuân Trường và Công ty Cổ phần Xây dựng 16 Thăng Long thi công trong thời gian 10 tháng.

Ngã ba Gián Khẩu
Ngã ba gián khẩu nằm gần cầu Gián Khẩu, được tạo bởi con đường nối giữa quốc lộ 12B với Quốc lộ 1. Đây cũng là tuyến đường nối thành phố Ninh Bình tới các trung tâm huyện lỵ Gia Viễn, Nho Quan và đường Hồ Chí Minh.

Cách ngã ba đường bộ này 1 km là ngã ba sông Hoàng Long đổ vào sông Đáy cũng được gọi là ngã ba Gián Khẩu.

Khu công nghiệp Gián Khẩu
Khu công nghiệp Gián Khẩu là khu công nghiệp nằm ở ven Quốc lộ 1, thuộc địa bàn huyện Gia Viễn tỉnh Ninh Bình. Trong phạm vi quy hoạch, khu công nghiệp này có diện tích 95 ha, nằm tại xã Gia Trấn và Gia Xuân, cách thành phố Ninh Bình 10 km, là điểm nút giao thông đi Hà Nội, các tỉnh đồng bằng và vùng Tây Bắc, cơ sở hạ tầng tốt, địa hình bằng phẳng. Tại khu công nghiệp này chủ yếu bố trí các cơ sở sản xuất công nghiệp vật liệu cao cấp; Sản xuất hàng tiêu dùng, may mặc và Dịch vụ thương mại, du lịch.

Chú thích

Liên kết ngoài

Nhà Tây Sơn
Lịch sử Việt Nam thời Tây Sơn
Di tích tại Ninh Bình
Khu công nghiệp tại Ninh Bình


title: Matt Cohler

text:
Matt Cohler (sinh ngày 27 tháng 3 năm 1977) là một nhà đầu tư mạo hiểm người Mỹ có trụ sở tại thung lũng Silicon. Ông đã từng là phó chủ tịch phụ trách sản phẩm của Facebook cho tới tháng 6 năm 2008 và hiện tại là một cổ đông của Benchmark Capital.

Cohler là một trong năm nhân viên đầu tiên được Facebook thuê và làm việc trong suốt nhiều giai đoạn phát triển bị chỉ trích của nó. Ông tiếp tục làm việc với vai trò "cố vấn đặc biệt" của CEO Mark Zuckerberg. Trước khi đến với Facebook, Cohler đã từng là phó chủ tịch quản lý chung của LinkedIn và là một thành viên của nhóm sáng lập. Tại LinkedIn, Cohler đã từng được xem là cánh tay phải của CEO Reid Hoffman. Cohler cũng đã làm việc tại Trung Quốc, từng là chuyên viên quản lý của McKinsey & Company, và là một nhạc sĩ nhạc jazz tại châu Âu.

Tham khảo

Facebook
Cựu sinh viên Đại học Yale
Người New York
Sinh năm 1977
Nhân vật còn sống

Doanh nhân Mỹ thế kỷ 21
Nhân viên của McKinsey & Company


title: Sceloenopla albofasicata

text:
Sceloenopla albofasicata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Pic mô tả khoa học năm 1938.

Chú thích

Tham khảo

Sceloenopla


title: Tetracis formosa

text:
Tetracis formosa là một loài bướm đêm thuộc họ Geometridae. Nó được tìm thấy ở Colorado, miền đông Utah và miền đông Wyoming phía tây đến California and phía bắc đến miền nam British Columbia và miền nam Alberta ở độ cao từ 870 và 2.320 mét.
Cánh trước dài 17–23 mm. Con trưởng thành bay từ đầu tháng 9 đến cuối tháng 11.

Ấu trùng ăn Prunus andersonii.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Revision of the North American genera Tetracis Guenée and synonymization of Synaxis Hulst with descriptions of three new species (Lepidoptera: Geometridae: Ennominae)

Tetracis


title: Kỷ lục thời gian bay

text:
Kỷ lục thời gian bay là khoảng thời gian mà máy bay ở trên không lâu nhất có thể. Nó có thể là do một người thực hiện, hoặc do nhiều người thay phiên nhau lái máy bay. Ban đầu còn những giới hạn trong lượng nhiên liệu mang theo nên thời gian bay không thể kéo dài, nhưng với khă năng tiếp nhiên liệu trên không, thời gian bay đã được nâng lên.

Máy bay

Phi thương mại
1931 Walter Edwin Lees và Frederick Brossy: 84 giờ 33 phút trên một chuyến bay không tiếp nhiên liệu, họ tiếp đất ở Jacksonville Beach lúc 7:20 giờ địa phương.
1935 Anh em Al và Fred Key: bay trên không trong 653 giờ 34 phút phía trên Meridian, Mississippi, họ sử dụng một hệ thống tiếp nhiên liệu bằng vòi tự chế để tiếp xăng cho máy bay.

Thương mại

Lockheed Constellation L-1649A vẫn còn giữ kỷ lục cho chuyến bay vận chuyển hành khách không dừng dài nhất — trong thời gian hãng hàng không TWA khai trương tuyến đường bay từ London đến San Francisco vào ngày 1-2 tháng 10 năm 1957, chiếc máy bay đã bay liền một mạch trong 23 giờ 19 phút.

Khí cầu
Một khí cầu khoa học đã lập một kỷ lục bay kéo dài khi bay vòng quanh Nam Cực trong 3 lần liên tiếp. Chuyến bay này kết thúc sớm hơn 2 giờ so với dự định là sẽ bay trong 42 ngày, dụng cụ mới của NASA là thiết bị sử dụng năng lượng tia vũ trụ (CREAM) đã được sử dụng để cung cấp năng lượng cho khí cầu. Kỷ lục trước đây được khí cầu thực hiện nhiệm vụ ghi phần tử sắt trong ngân hà của NASA thực hiện, nó bay trên Châu Nam Cực trong 32 ngày vào năm 2002.

Tàu lượn
Charles Atger người Pháp đã bay trên một chiếc tàu lượn có tên là Arsenal Air 100 trong 56 giờ 15 phút cho đến ngày 2 tháng 4 1952 tại Romanin les Alpilles gần Saint-Rémy-de-Provence ở  Pháp. Sau kỷ lục này, người ta không công nhận những kỷ lục sau đó vì nghi ngại đến sự an toàn của phi công, do họ có thể ngủ gật trong khi đang bay.

Tàu không gian
Từ 8 tháng 1 1994 đến 22 tháng 3 1995, Valeriy Polyakov đã bay 437 ngày trong không gian, trên trạm vũ trụ Mir của Nga. Polyakov đã lập kỷ lục cho thời gian ở liên tục trong không gian lâu nhất (Sergei Krikalyov đã có tổng công là 803 ngày trong không gian, nhưng đó là tổng thời gian gián tiếp).

Tham khảo

New York Times; May 29, 1931; Set Flight Record Without Refueling; Lees And Brossy, 84:33 Hours In Air, Recapture World Mark From France. Land On Florida Beach Take-Off In Diesel-Motor Plane Was Made Early Monday. Pair Slept Easily In Craft. Throngs Held Back For Landing. Set Flight Record Without Refueling Storm Threat Blows Over. Not Tired By 6,600-Mile Grind. Lees Once Drove Horse Car.
Jacksonville, Florida, May 28, 1931 Walter Lees and Frederick Brossy, Detroit aviators, established a new world's record of 84 hours and 33 phút for a non-refueling airplane flight when they landed at Jacksonville Beach at 7:20 o'clock, Eastern [Standard Time]...

Kỷ lục hàng không
Hàng không


title: Nguyên Văn Tông

text:
Jayaatu Khan Nguyên Văn Tông (1304 - 1332), tên thật là Borjigin Töbtemür (tiếng Mông Cổ: Заяат хаан, Jayaγatu qaγan; chữ Hán:元文宗; phiên âm Hán Việt: Bột Nhi Chỉ Cân Đồ Thiếp Mục Nhi) là vị hoàng đế thứ 8 và thứ 10 của triều đại nhà Nguyên trong lịch sử Trung Quốc. Ông cũng là Khả hãn thứ 11 và thứ 14 của nhà Nguyên ở đế quốc Mông Cổ. Đồ Thiếp Mục Nhi là con thứ của Nguyên Vũ Tông và là em trai của Nguyên Minh Tông Hòa Thế Lạt.

Lần đầu cai trị của ông từ ngày 16 tháng 10 năm 1328 đến ngày 3 tháng 4 năm 1329 trước khi thoái vị để nhường ngôi cho anh trai Hòa Thế Lạt, và một lần cai trị khác từ ngày 8 tháng 9 năm 1329 đến ngày 2 tháng 9 năm 1332 sau cái chết của anh trai.

Nhờ sự trợ giúp từ các bậc trung thần của cha mình, Đồ Thiếp Mộc Nhi đã khôi phục phả hệ của cha trên ngai vàng; nhưng chính ông đã bức hại gia đình anh ruột là Hòa Thế Lạt, để rồi về sau hối hận về tội lỗi đã làm với anh mình. Tên của ông có nghĩa là "Khả hãn phúc lành / may mắn" theo tiếng Mông Cổ.

Ông đã tài trợ nhiều hoạt động văn hóa, viết thơ, hội họa và đọc các bản văn cổ điển. Ví dụ về những bài thơ và thư pháp có thẩm quyền đáng kể của ông vẫn còn tồn tại. Ông bắt buộc và theo dõi chặt chẽ quá trình biên dịch được gọi là "Các tổ chức lớn của vương triều để quản lý thế giới"; thông qua việc sản xuất bản văn này, ông tuyên bố triều đại của mình là khởi đầu mới, vốn đã nắm giữ các thực thi hành chính, các quy tắc của quá khứ và mong đợi một chương mới trong việc cai trị triều đại của Mông Cổ. Tuy nhiên thời gian trị vì của ông rất ngắn ngủi, chính quyền của ông nằm trong tay các thừa tướng có thế lực, như Yên Thiếp Mộc Nhi hay Bá Nhan, những người đã giúp ông giành chiến thắng trong cuộc chiến tranh ngôi vua năm 1328.

Thân thế
Đồ Thiếp Mục Nhi là con trai thứ của Nguyên Vũ Tông, mẹ là phi tần Đường Ngột thị người Đảng Hạng. Ông là em ruột của Nguyên Minh Tông Hòa Thế Lạt.

Năm 1311, Nguyên Vũ Tông băng hà. Trước đó Vũ Tông chỉ định truyền ngôi cho em trai là Ái Dục Lê Bạt Lực Bát Đạt, tức Nguyên Nhân Tông, yêu cầu Nhân Tông sau khi mất phải truyền ngôi cho hậu duệ của mình. Tuy vậy, Đồ Thiếp Mục Ni và Hòa Thế Lạt nhanh chóng bị đuổi khỏi kinh bởi chính bà nội của họ, Thái hậu Đáp Kỷ (Dagi) và quyền thần thuộc Hoằng Cát Lạt thị, lý do mẹ họ không phải tộc nhân Hoằng Cát Lạt thị, và Thái hậu không muốn quyền lực ngoại thích rơi vào tay người ngoài.

Nhân Tông sau đó cũng hủy bỏ giao ước ngày xưa với anh mình, truyền ngôi cho con ruột là Thạc Đức Bát Thích, tức Nguyên Anh Tông. Anh Tông lên ngôi năm 1320, Đồ Thiếp Mộc Nhi bị đày đi Hải Nam. Mãi đến khi Anh Tông bị ám sát và Nguyên Thái Định Đế nắm quyền cai trị, tình hình của ông mới được cải thiện. Ông được phong làm Hoài vương (懷王), chuyển đến sống ở Jiankang (ngày nay là Nam Kinh) và sau đó là Giang Linh. Thời gian này, ông lĩnh hội một loạt các thành tựu học thuật và nghệ thuật, thường xuyên tìm hiểu các tác phẩm văn học nổi tiếng của Trung Quốc và các danh sĩ. Vì đều là con của Vũ Tông và thường xuyên bị đày đọa, Đồ Thiếp Mộc Nhi và Hòa Thế Lạt được hoàng thất Bột Nhi Chỉ Cân ra sức đồng cảm, trong đó có những trung thần của cha họ, nên hai anh em đã sống sót qua nhiều cuộc thanh trừng chính trị.

Nội chiến hai đô
Cái chết của Thái Định đế ở Thượng Đô năm 1328 giúp cho hậu duệ của Vũ Tông có cơ hội trỗi dậy, tuy nhiên tất cả đều nhờ mưu trí của quyền thần Yên Thiếp Mộc Nhi. Yên Thiếp Mộc Nhi thực hiện chiến lược lật đổ chính quyền Thượng Đô tại kinh đô Khanbaliq (Đại Đô, thuộc Bắc Kinh ngày nay). Ông và các tướng sĩ hưởng lợi thế kinh tế-địa lý to lớn so với phe của Thái Định đế. Đồ Thiếp Mộc Nhi được Yên Thiếp Mộc Nhi ưu tiên triệu hồi về Khanbaliq vì Hòa Thế Lạt đang ở vùng Trung Á xa xôi. Ông trở thành hoàng đế nhà Nguyên ở Khanbaliq vào tháng 9, cùng lúc đó đó con trai Thái Định đế là A Tốc Cát Bát cũng được Thừa tướng Đảo Thích Sa (Dawlat Shah) ủng lập kế vị ở Thượng Đô, trở thành Nguyên Thiên Thuận Đế.

Lực lượng của Thiên Thuận Đế tiến đánh Đại Đô để tiêu diệt thế lực đang trỗi dậy của Đồ Thiếp Mộc Nhi, đi qua Vạn Lý Trường Thành vài dặm, chuẩn bị đến ngoại ô của Khanbaliq. Tuy nhiên, Yên Thiếp Mộc Nhi nhanh chóng biến khó khăn thành lợi thế, bố trí quân mai phục ở Mãn Châu (Liêu Đông) và miền đông Mông Cổ, phát động cuộc tấn công bất ngờ vào quân Thượng Đô. Dưới sự chỉ huy của Bukha Temur và Orlug Temur - hậu duệ của anh em Thành Cát Tư Hãn, quân Đại Đô nhanh chóng bao vây Thượng Đô vào 14 tháng 11, khi đó phe Thiên Thuận Đế vẫn còn đang bị mắc kẹt ở Vạn Lý Trường Thành, buộc họ phải đầu hàng vào ngày hôm sau. Đảo Thích Sa và phe cánh của ông ta bị bắt giam và xử tử, còn vua Thiên Thuận Đế đã mất tích không để lại dấu vết.

Giết anh cướp ngôi
Hòa Thế Lạt có được sự ủng hộ từ các Vương tử và tướng lĩnh Mông Cổ, cũng như Hãn quốc Sát Hợp Đài nên đã xuất hiện ở Karakorum với lực lượng quân đội hùng hậu. Biết mình yếu thế, Đồ Thiếp Mộc Nhi tuyên bố thoái vị và nhường ngôi cho Hòa Thế Lạt. Được Khả hãn Sát Hợp Đài Eljigidey hộ tống, Hòa Thế Lạt đăng cơ ngày 27 tháng 2, 1329 ở phía bắc Karakorum, tức vua Nguyên Minh Tông. Yên Thiếp Mộc Nhi mang con dấu của đế quốc đến Mông Cổ, tuyên đọc ý chỉ của Đồ Thiếp Mộc Nhi và chào đón Thế Lạt. Minh Tông xuống chiếu phong Đồ Thiếp Mộc Nhi làm Hoàng thái đệ, sau đó tiến hành sắc phong những trung thần của mình cho những tước quan lớn trong triều.

Trên đường đến Đại Đô, ngày 26 tháng 8, Minh Tông gặp Đồ Thiếp Mộc Nhi ở Ongghuchad gần Thượng Đô và hai anh em có tổ chức một bữa tiệc không lâu sau đó. Chỉ 4 ngày sau bữa tiệc, Minh Tông đột nhiên qua đời, rất có thể ông bị Yên Thiếp Mộc Nhi giết bằng rượu độc. Đồ Thiếp Mộc Nhi chính thức phục hồi ngai vàng ngày 8 tháng 9 năm đó, lấy hiệu Nguyên Văn Tông. Chiến thắng của Văn Tông trước phe cánh của Thái Định đế và cái chết của anh mình đã loại bỏ dã tâm của những kẻ chống đối ông ở thảo nguyên Mông Cổ.

Văn Tông đã tiến hành một cuộc thanh trừng đẫm máu chống lại những thế lực đối nghịch với mình. Không chỉ những trung thần của Thái Định Đế bị xử tử và lưu đày, tài sản của họ cũng bị tịch thu. Văn Tông tước bỏ thụy hiệu của Thái Định Đế và Thiên Thuận đế, phá hủy miếu thờ của Cam Ma Thích (Gammala), cha của Thái Định Đế. Yên Thiếp Mộc Nhi cũng thanh trừng các sĩ quan ủng hộ Hòa Thế Lạt để đảm bảo quyền lực cho Văn Tông.

Trị vì

Nỗ lực giành sự công nhận
Vì quá trình lên ngôi của Văn Tông được cho là bất hợp pháp, để yên ổn trong suốt thời gian trị vì, ông buộc phải ban thưởng hậu hĩnh để có được sự ủng hộ của giới quý tộc và quan lại. Trong vỏn vẹn 4 năm trị vì, ông phong Vương cho tổng cộng 24 người, trong đó có bảy người không phải hậu duệ của Hốt Tất Liệt. Ngoài ra, ông không chỉ khôi phục các khoản viện trợ vào năm 1329, tất cả các tài sản bị tịch thu ở Thượng Đô cũng được trao cho các Vương tử, quan lại có công trong việc phục hồi ngôi vị của ông.

Văn Tông gửi lễ vật xa hoa cho ba vương tử ở Hãn quốc Kim Trướng, Hãn quốc Sát Hợp Đài và Hãn quốc Y Nhi. Ông cũng gửi con dấu và lễ vật hoàng gia cho hậu duệ của Khả hãn Sát Hợp Đài Eljigidey, người từng ủng hộ Nguyên Minh Tông, để ông ta nguôi giận. Văn Tông đã thành công và nhận được nhiều phản hồi tích cực. Do vậy Hoàng đế đã tái lập quyền bá chủ cho chính mình và duy trì mối quan hệ chặt chẽ với ba hãn quốc lân cận.

Điều hành quốc gia và cuộc sống trong cung
Triều đại của Văn Tông bị chi phối bởi Yên Thiếp Mộc Nhi và Bá Nhan, những công thần của Văn Tông. Họ sở hữu đại quyền mà chưa có quan lại nào trong triều hoặc ở các triều đại trước có được, và thể hiện vai trò của mình đối với triều đình và quân đội, khiến cho ảnh hưởng Văn Tông bị lu mờ. Văn Tông tôn vinh các cựu thượng thư của cha mình, và phục hồi danh dự cho Sanpo và Toghto, người từng bị Nhân Tông thanh trừng. Những người từng giúp Văn Tông khôi phục địa vị cũng được trọng thưởng, tuy nhiên một số tín đồ Hồi giáo chỉ được nắm giữ tước cấp quận mà không có vị trí quan trọng trong triều.

Do Yên Thiếp Mộc Nhi đóng một vai trò quan trọng để giúp Văn Tông lên ngôi nên Văn Tông không dám mạo phạm ông. Văn Tông bổ nhiệm Yên Thiếp Mộc Nhi làm Trung thư hữu thừa tướng, rồi phong làm Thái Bình vương, đồng thời ban thưởng nhiều đất đai, ngân lương, trao quyền quyết định những việc quan trọng trong triều liên quan đến chính trị, kinh tế, quân sự, luật pháp. Suốt quá trình Yên Thiếp Mộc Nhi nắm quyền, bản thân Văn Tông cũng không biết rằng mình đang bị kiểm soát, mọi việc đều phải theo sự kiểm soát của Yên Thiếp Mộc Nhi, thậm chí đến cả việc lập Thái tử cũng phải hỏi ý ông ta. Yên Thiếp Mộc Nhi gần như nắm giữ toàn bộ quyền hành lúc đó. Dựa vào quyền lực trong tay, Yên Thiếp Mộc Nhi làm mưa làm gió, chuyên quyền lộng hành, hoang phí vô độ, lung lạc lòng người, thậm chí công khai lấy Hoàng hậu của Thái Định Đế làm vợ, trong khi ông đã có tổng cộng hơn 40 thiếp thất. Thế lực của Yên Thiếp Mộc Nhi hoàn toàn vượt xa mọi tể tướng tiền triều, đến nỗi con trai ông còn phải thốt lên: "Nhà ta thống lĩnh thiên hạ rồi!".

Vào cuối năm 1330, Hoàng đế đích thân đại xá thiên hạ nhân dịp trưởng tử ông, A Lạt Thắc Nạp Đáp Lạt (阿剌忒纳答剌; Aradnadara) được chọn làm Thái tử vào tháng 1 năm 1331. Bốc Đáp Thất Lý, Hoàng hậu của Văn Tông có mối thâm thù với Bát Bất Sa, góa phụ của Minh Tông nên đã sai thái giám ám sát bà rồi đày con trai của Minh Tông là Thỏa Hoan Thiết Mộc Nhi (sau là Nguyên Huệ Tông) đến Cao Ly để bảo đảm ngôi vị của con trai mình; tuy nhiên Thái tử chết yểu chỉ sau một tháng. Cái chết đột ngột của con mình khiến Văn Tông vô cùng hoang mang. Tin là điềm gở, Văn Tông gửi hoàng tử thứ là Cổ Nạp Đáp Lạt (古纳答剌, Gunadara) sống với Yên Thiếp Mộc Nhi, bắt hoàng tử gọi Yên Thiếp Mộc Nhi là cha, đổi tên thành Yên Thiếp Cổ Tư. Một Hoàng tử khác là Bảo Ninh (宝宁, Baoning) cũng bị gửi cho một nông dân nhận nuôi, đổi tên Thái Bình Nột (太平讷, Taipingna), tuy nhiên Thái Bình Nột cũng yểu mệnh chết sớm.

Do ngân sách của triều đình bị thâm hụt nghiêm trọng, Văn Tông cố gắng cắt các khoản chi chính quyền để đắp vào tiền viện trợ hoàng thất, tế lễ Phật giáo và những chi phí trong cung. Bằng các biện pháp đó, triều đình đã giảm hao hụt ngân sách một cách tối đa và dự trữ lúa mạch theo kế hoạch.

Các cuộc nổi loạn
Quốc khố triều đình càng hao hụt sau khi đối mặt với thiên tai, cuộc chiến chống phiến quân Thái Định đế và cuộc trấn áp dân tộc thiểu số. Đặc biệt, sau khi cuộc chiến hai kinh đô kết thúc, nhiều quan lại địa phương bất tuân triều đình, thi nhau dấy binh làm phản, điển hình là cuộc bạo loạn của phiến quân Tugel ở tỉnh Vân Nam.

Cuộc dẹp loạn của triều đình tại Vân Nam tưởng chừng rất thành công, khi tướng quân Aratnashiri tập hợp đội quân 100.000 người, đánh bại Lolos và những người tham chiến khác, và giết chết hai thủ lĩnh. Aratnashiri gần như dập tắt cuộc nổi loạn và bình định Vân Nam và Tứ Xuyên. Nhưng Loyu, một trong những thủ lĩnh phiến quân Tugel ở Vân Nam, đã trốn thoát lên núi và tập hợp một đội quân khác gồm các cư dân địa phương, chia thành 60 cánh quân hoành hoành dữ dội ở huyện Chunyuen, gây ra sự tàn phá khủng khiếp. Triều đình buộc phải huy động cấm quân trấn áp bằng cách đánh thẳng vào thành trì của họ. Ba con trai và hai người anh của Hoàng tử Tugel bị bắt làm tù binh, một anh khác bị nhảy xuống sông tự vẫn thay vì đầu hàng cấm quân triều đình. Phái đảng của Tugel cuối cùng đã bị dẹp yên vào tháng 3 năm 1332.

Chiến dịch này tiêu tốn 630.000 đồng tiền giấy. Nguyên Văn Tông vốn ưa thích cuộc sống xa xỉ nên không để tâm đến chiến dịch này. Hành vi của Hoàng đế gây ra nhiều bất bình, và Yelu Timur, con trai của A Nan Đáp, người cố gắng giành ngai vàng vào năm 1307 với sự giúp đỡ của Hoàng hậu Bốc Lỗ Hãn, đã kết hợp với những người theo tôn giáo Lạt-ma ở Trung Quốc, âm mưu lật đổ Văn Tông. Âm mưu này nhanh chóng bị phát hiện, và tất cả đều bị xử tử.

Học viện, nghệ thuật và học tập

Nguyên Văn Tông có kiến thức sâu rộng về ngôn ngữ và lịch sử Trung Quốc. Bản thân ông là một nhà thơ, nhà thư pháp và họa sĩ tài năng. Mặc dù thực quyền bị Yên Thiếp Mộc Nhi thâu tóm, Văn Tông vẫn được biết đến với những đóng góp về văn hóa. Ông đã áp dụng nhiều biện pháp tôn vinh Nho giáo và quảng bá giá trị văn hóa Trung Quốc. Năm 1330, ông đã phong hiệu cho các nhà hiền triết và bậc thầy Nho giáo ngày xưa. Chính ông thực hiện lễ cúng bái tổ tiên, trở thành hoàng đế nhà Nguyên thực hiện truyền thống quan trọng này. Để đẩy mạnh giá trị Nho giáo, mỗi năm ông ban thưởng cho những quần thần nổi tiếng sống giản dị và hiếu thuận.

Để ngăn chặn người Trung Quốc theo phong tục Mông Cổ, đặc biệt những phong tục trái với quy định Nho giáo, triều đình ban hành quy định năm 1330, rằng những ai lấy mẹ kế hoặc chị dâu làm vợ, được xem là "loạn luân", vi phạm phong tục và bị phạt. Để khuyến khích người Mông Cổ và Hồi giáo thực hành phong tục Trung Quốc, các quan chức thuộc đối tượng này được phép để tang ba năm sau khi cha mẹ qua đời. Văn Tông ủng hộ chủ nghĩa Nho giáo của Chu Hi và cũng cống hiến cho Phật giáo, ngoài ra giám sát xây dựng Bảo tháp của sư phụ Triệu Châu trong chùa Phật giáo Bạch Lâm (Bailin).

Nỗ lực rõ rệt nhất của ông trong việc bảo vệ nền văn học Trung Quốc là thành lập Học viện Khuê Chương Các (奎章 閣 學士) vào mùa xuân năm 1329, và giao nhiệm vụ "truyền tải văn hóa Nho giáo cho các cơ sở của Mông Cổ". Trong số 113 quan chức phục vụ trong học viện, có nhiều nhà văn nổi tiếng người Trung Quốc và các học giả Mông Cổ, Hồi giáo học giỏi tiếng Trung nhất thời đó. Việc tập hợp nhân tài trong lĩnh vực văn học, nghệ thuật và giáo dục để trị quốc là điều chưa từng xảy ra không chỉ với triều đại nhà Nguyên, mà trong toàn lịch sử Trung Quốc.

Học viện chịu trách nhiệm biên soạn và xuất bản một số sách. Nhưng thành tựu quan trọng nhất của nó là việc biên soạn một bản tóm tắt thể chế rộng lớn tên là Jingshi Dadian (tiếng Trung: 經世大典, "Các tiêu chuẩn lớn để cai trị thế giới"). Mục đích của việc tập hợp và hệ thống hóa tất cả các tài liệu và luật pháp quan trọng của nhà Nguyên trong công việc này theo mô hình của Huiyao (tiếng Trung: 會要, "Các yếu tố cần thiết toàn diện của các thể chế") của nhà Đường và nhà Tống rõ ràng là để chứng minh rằng sự cai trị của nhà Nguyên là hoàn hảo như các triều đại Trung Quốc trước đó. Bắt đầu vào tháng 5 năm 1330, dự án đầy tham vọng này đã được hoàn thành trong 13 tháng. Sau này nó đã cung cấp nền tảng cho các chuyên luận khác nhau trong tác phẩm Nguyên sử, được biên soạn vào đầu thời nhà Minh.

Qua đời
Do triều đình bị chi phối bởi Yên Thiếp Mộc Nhi, thời trị vì của Nguyên Văn Tông đánh dấu sự suy tàn của Nguyên triều, và tác động tích cực của Học viện Khuê Chương Các trên toàn đất nước cũng bị hạn chế. Đầu năm 1332, Yên Thiếp Mộc Nhi nắm luôn quyền kiểm soát luôn học viện, sáu tháng trước khi Văn Tông qua đời. Học viện đã bị đóng cửa sau cái chết của ông. Mặc dù con trai Văn Tông là Yên Thiếp Cổ Tư còn sống, nhưng ông cảm thấy ân hận về những gì đã làm với anh trai Minh Tông, nên trước khi lâm chung bày tỏ di nguyện truyền ngôi cho cháu là Thỏa Hoan Thiếp Mộc Nhi.

Văn Tông mắc bệnh qua đời vào ngày 2 tháng 9 năm 1332. Tuy vậy, người con khác của Nguyên Minh Tông là Ý Lân Chất Ban được Yên Thiếp Mộc Nhi chỉ định kế vị dù chỉ mới 6 tuổi, do Thỏa Hoan Thiếp Mộc Nhi đang ở xa kinh đô.

Gia quyến

Thân phụ: Nguyên Vũ Tông Hải Sơn.
Thân mẫu: Đường Ngột thị, người Đảng Hạng, được truy phong Văn Hiến Chiêu Thánh hoàng hậu.
Hoàng hậu: Bốc Đáp Thất Lý, xuất thân Hoằng Cát Lạt thị, Hoàng hậu duy nhất của ông. Sau bị Nguyên Huệ Tông lưu đày và xử tử.
Con cái:

 A Lạt Thắc Nạp Đáp Lạt (阿剌忒纳答剌; Aradnadara; 1330 - 1331), mẹ Bốc Đáp Thất Lý. Thân phận Đích trưởng tử nên được phong Hoàng thái tử năm 1331, tháng sau chết yểu.
 Cổ Nạp Đáp Lạt (古纳答剌, Gunadara; ? - 9 tháng 8, 1340), mẹ Bốc Đáp Thất Lý. Sau cái chết của huynh trưởng thì giao Yên Thiếp Mộc Nhi nhận làm con nuôi dưỡng, đổi tên Yên Thiếp Cổ Tư (燕帖古思).
 Bảo Ninh (宝宁, Baoning; ? - ?), mẹ Bốc Đáp Thất Lý. Sau cái chết của huynh trưởng thì giao cho một nông dân nhận nuôi, đổi tên Thái Bình Nột (太平讷, Taipingna) nhưng vẫn chết yểu.

Xem thêm
Nguyên Vũ Tông
Nguyên Minh Tông
Danh sách vua nhà Nguyên
Nhà Nguyên
Yên Thiếp Mộc Nhi
Chiến tranh hai đô
Nghệ thuật Trung Quốc
Văn học Trung Quốc

Ghi chú

Đại hãn Đế quốc Mông Cổ
Văn Tông
Sinh năm 1304
Mất năm 1332


title: Dallgow-Döberitz

text:
Dallgow-Döberitz là một đô thị thuộc huyện Havelland, bang Brandenburg, Đức.

Chú thích

Tham khảo

Địa điểm thi đấu Thế vận hội Mùa hè 1936


title: Roccaforte Ligure

text:
Roccaforte Ligure là một đô thị ở tỉnh Alessandria trong vùng Piedmont của Italia, có vị trí cách khoảng 110 km về phía đông nam của Torino và khoảng 40 km về phía đông nam của Alessandria. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 172 người và diện tích là 20,6 km².

Đô thị Roccaforte Ligure có các frazioni (các đơn vị cấp dưới, chủ yếu là các làng) Avi, Borassi, Camere Vecchie, Campo dei Re, Chiappella, Chiesa di Rocca, và S.Martino.

Roccaforte Ligure giáp các đô thị: Borghetto di Borbera, Cantalupo Ligure, Grondona, Isola del Cantone, Mongiardino Ligure, và Rocchetta Ligure.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Alessandria
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: Macrostemum luteipes

text:
Macrostemum luteipes là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Macrostemum


title: Beretta

text:
Beretta là loại súng ngắn bán tự động tiêu chuẩn được sản xuất tại Ý, công ty Fabbrica d'Armi Pietro Beretta, có tới 5000 phiên bản khác nhau với các cỡ đạn. Hiện nay được sử dụng trong quân đội Ý, Pháp, Hoa Kỳ và một số quân đội các nước khác.

Hình ảnh

Xem thêm
Súng
Súng ngắn
GLOCK
HKUSP
Beretta 92
Blue Book of Gun Values, 26th Edition, S. P. Fjestad ISBN 1-886768-55-2

Tham khảo

Liên kết ngoài
Thông tin trên trang chủ

Khởi đầu năm 1526
Công ty quốc phòng Ý
Nhãn hiệu Ý
Công ty sản xuất súng Ý
Công ty thuộc Henokiens
Công ty đa quốc gia có trụ sở tại Ý


title: Procraerus flavoapicatus

text:
Procraerus flavoapicatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schimmel miêu tả khoa học năm 1999.

Chú thích

Tham khảo

Procraerus


title: Cóc vàng Venezuela

text:
Cóc vàng Venezuela hoặc Atelopus carbonerensis (tên tiếng Anh là Sapito Arlequin De La Carbonera) là một loài cóc thuộc họ Bufonidae.
Đây là loài đặc hữu của Venezuela.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, sông ngòi, và sông có nước theo mùa.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất nơi sống.

Chú thích

Tham khảo
 La Marca, E., Rodríguez, A. & García-Pérez, J.E. 2004. Atelopus carbonerensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 7 năm 2007.

C


title: Kesinga

text:
Kesinga là một thị xã và là nơi đặt ủy ban khu vực quy hoạch (notified area committee) của quận Kalahandi thuộc bang Orissa, Ấn Độ.

Địa lý
Kesinga có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 187 mét (613 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Kesinga có dân số 16.914 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Kesinga có tỷ lệ 55% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 66%, và tỷ lệ cho phái nữ là 44%. Tại Kesinga, 15% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Orissa


title: Bánh đà

text:
Bánh đà (tiếng Anh: flywheel) là một thiết bị cơ khí quay được sử dụng để lưu trữ năng lượng quay. Bánh đà có mô-men quán tính lớn, và do đó chống lại sự thay đổi tốc độ quay. Lượng năng lượng được lưu trữ trong một bánh đà tỉ lệ với bình phương tốc độ quay của nó. Năng lượng được chuyển giao cho một bánh đà bằng cách áp dụng mô-men xoắn đối với nó, do đó gây ra tốc độ quay của nó, và do đó năng lượng lưu trữ của nó gia tăng. Ngược lại, bánh đà giải phóng năng lượng được lưu trữ bằng cách áp mô-men xoắn đến tải cơ khí, kết quả làm tốc độ quay giảm.

Bánh đà có ba sử dụng chủ yếu:
 Chúng cung cấp năng lượng liên tục khi các nguồn năng lượng không liên tục. Ví dụ, bánh quay được sử dụng trong động cơ pit-tông bởi vì các nguồn năng lượng (mô-men xoắn từ động cơ) là không liên tục.
 Chúng cung cấp năng lượng ở mức vượt quá khả năng của một nguồn năng lượng. Điều này đạt được bằng cách thu thập năng lượng trong bánh đà theo thời gian và sau đó giải phóng năng lượng một cách nhanh chóng, với tốc độ vượt quá khả năng của nguồn năng lượng.
 Chúng kiểm soát định hướng của một hệ thống cơ khí. Trong các ứng dụng như vậy, xung lượng góc của một bánh đà là cố ý chuyển tải một khi năng lượng được chuyển đến hoặc từ bánh đà.

Bánh đà thường được làm bằng thép và xoay vòng bi thông thường, đây là những giới hạn tỷ lệ cuộc cách mạng của một vài nghìn RPM  Một số bánh đà hiện đại được làm bằng vật liệu sợi carbon và sử dụng từ tính, cho phép chúng xoay ở tốc độ lên đến 60.000 RPM

Ứng dụng

Bánh đà thường được sử dụng để cung cấp năng lượng liên tục trong các hệ thống nơi mà các nguồn năng lượng không liên tục. Trong trường hợp này, năng lượng các cửa hàng bánh đà khi mô-men xoắn được áp dụng bởi các nguồn năng lượng, và nó phát hành năng lượng được lưu trữ khi các nguồn năng lượng không phải là áp dụng mô-men xoắn với nó. Ví dụ, một bánh đà được sử dụng để duy trì liên tục vận tốc góc của trục khuỷu trong một động cơ pit-tông. Trong trường hợp này, bánh đà được gắn vào năng lượng trục khuỷu cửa hàng khi mô-men xoắn tác dụng lên nó bằng cách bắn một piston, và nó giải phóng năng lượng để tải cơ khí của nó khi không có piston là nỗ mô-men xoắn vào nó. Một ví dụ khác của việc này là động cơ ma sát, sử dụng năng lượng bánh đà với các thiết bị điện như đồ chơi xe hơi.

Một bánh đà cũng có thể được sử dụng để cung cấp các xung unsustained năng lượng tại các tốc độ truyền tải năng lượng vượt quá khả năng của nguồn năng lượng của nó, hoặc khi xung như vậy sẽ làm gián đoạn việc cung cấp năng lượng (ví dụ như mạng lưới điện công cộng). Điều này đạt được bằng cách tích lũy năng lượng được lưu trữ trong bánh đà trong một khoảng thời gian, với một tốc độ tương thích với các nguồn năng lượng, và sau đó giải phóng năng lượng với tốc độ cao hơn nhiều trong một thời gian tương đối ngắn. Ví dụ, bánh quay được sử dụng trong búa máy, máy tán đinh, nơi chúng lưu trữ năng lượng từ động cơ và phát hành khi nện búa hoặc hoạt động tán đinh.

Bánh đà có thể được sử dụng kiểm soát định hướng của một hệ thống cơ khí. Trong những trường hợp như vậy, xung lượng góc của bánh đà được chuyển tải trong quá trình chuyển năng lượng. Khi đà góc cạnh là một số lượng vector, chuyển nhượng của xung lượng góc giúp định hướng các tải một trục đặc biệt.

Hiện tượng tuế sai đã được xem xét khi sử dụng bánh đà trong xe. Một bánh đà quay đáp ứng cho bất kỳ đà có xu hướng thay đổi theo hướng trục của nó quay một vòng quay tuế sai kết quả. Một chiếc xe với một bánh đà dọc trục sẽ kinh nghiệm một động lực bên khi đi qua đỉnh của một ngọn đồi, phía dưới cùng của một thung lũng (cuộn lực đáp ứng với một sự thay đổi pitch). Hai truy cập quay bánh đà có thể là cần thiết để loại bỏ hiệu ứng này. Hiệu ứng này là thừa hưởng bánh đà s, một loại bánh đà được sử dụng trong vệ tinh, trong đó bánh đà được sử dụng để định hướng cụ của vệ tinh mà không có tên lửa thruster.

Lịch sử

Nguyên tắc của bánh đà được tìm thấy trong thời kỳ đồ đá mới trục và potter của bánh xe

Andalucia nông học Ibn Bassal (fl 1038-1075), trong Kitab "của ông al-Filaha", mô tả hiệu ứng bánh đà làm việc bánh xe nước máy, "saqiya''.

Bánh đà như một thiết bị cơ khí nói chung để cân bằng tốc độ quay, theo medievalist Mỹ Lynn White, được ghi trong "De diversibus artibus" (On nghệ thuật khác nhau) của nghệ nhân Đức linh mục Theophilus (khoảng 1070-1125) người ghi lại áp dụng các thiết bị trong một số máy móc của anh

Trong Cách mạng công nghiệp, James Watt đóng góp vào sự phát triển của bánh đà trong động cơ hơi nước, và đương đại James Pickard được sử dụng một bánh đà kết hợp với một quây để chuyển đổi qua lại thành chuyển động quay.

Vật lý

Bánh đà là một bánh xe hoặc đĩa quay với một trục cố định để quay đó chỉ có khoảng một trục. Năng lượng được lưu trữ trong rotor như động năng, hoặc cụ thể hơn, năng lượng quay:

Trong đó:

  vận tốc góc, và
  mô-men quán tính đại chúng về các trung tâm quay. Mô-men quán tính là biện pháp đề kháng đối với mô-men xoắn áp dụng trên một đối tượng quay (tức là cao hơn mô-men quán tính, nó sẽ quay khi một lực lượng nhất định được áp dụng chậm hơn).
 Là mô-men quán tính của một hình trụ đặc ,
 Cho một hình trụ rỗng mỏng ,
 Và một hình trụ rỗng vách dày ,

Trong đó "m" là khối lượng, và "r" là bán kính.

Khi tính toán với đơn vị SI, các tiêu chuẩn sẽ được cho khối lượng, kg, bán kính, đồng hồ, và vận tốc góc, radian trên giây. Câu trả lời kết quả sẽ được jun.

Lượng năng lượng có thể được lưu trữ một cách an toàn trong rotor phụ thuộc vào điểm mà tại đó các cánh quạt sẽ làm cong hoặc phá vỡ. ứng suất trên rotor là một xem xét chính trong thiết kế của một hệ thống bánh đà tích trữ năng lượng.

Trong đó:

  là ứng suất trên mép của hình trụ
  là mật độ của hình trụ
  là bán kính của hình trụ, và
  vận tốc góc của hình trụ.

Ví dụ năng lượng được lưu trữ trong bánh đà

Vật liệu năng lượng cao

Đối với một thiết kế bánh đà, động năng là tỷ lệ thuận với tỷ lệ của hoop stress mật độ vật chất và với khối lượng:

 có thể được gọi là sức mạnh cường độ riêng. Vật liệu bánh đà với độ bền kéo cao nhất cụ thể sẽ mang lại lưu trữ năng lượng cao nhất cho mỗi đơn vị khối lượng. Đây là một trong những lý do tại sao sợi carbon là một vật liệu được quan tâm.

Đối với một thiết kế đã cho năng lượng lưu trữ là tỷ lệ thuận với hoop stress và khối lượng:

Vành bánh đà
Một vành bánh đà có một vành, một trung tâm, và nan hoa  cấu trúc của bánh đà gọng là phức tạp, do đó, nó có thể khó khăn để tính toán mô-men quán tính chính xác của nó  Một bánh đà vành có thể được phân tích dễ dàng hơn bằng cách áp dụng sự đơn giản hóa khác nhau. Ví dụ:
 Giả sử các nan hoa, trục và trung tâm không có những mô-men quán tính, và mô-men quán tính của bánh đà là do một mình vành.
Những mô-men quán tính gộp của trung tâm, nan hoa và trục có thể được ước tính như là một tỷ lệ phần trăm mô-men quán tính này của bánh đà, với phần còn lại do vành, để

Ví dụ, nếu những mô-men quán tính của trung tâm, nan hoa và trục được coi là không đáng kể, và độ dày của vành là rất nhỏ so với bán kính trung bình của nó (), bán kính quay của vành bằng bán kính trung bình của nó và do đó:

Xem thêm
 Tích trữ năng lượng bánh đà
 Danh sách các mô-men quán tính
 Clutch
 Trục khuỷu
 Thanh truyền

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Ắc-qui bánh đà trên "Interesting Thing of the Day"

Cơ khí
Động cơ
Bộ phận động cơ
Kĩ thuật động cơ
Chi tiết máy

Dự trữ năng lượng
Máy xoay tròn


title: Osmia cahuilla

text:
Osmia cahuilla là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Cooper mô tả khoa học năm 1993.

Chú thích

Tham khảo

Osmia
Động vật được mô tả năm 1993


title: Nußdorf im Chiemgau

text:
Nußdorf, tên đầy đủ là Nußdorf im Chiemgau, là một đô thị trong huyện Traunstein bang Bayern thuộc nước Đức.

Tham khảo


title: Nguyễn Tăng Cường

text:
Nguyễn Tăng Cường hiện là Giám đốc xí nghiệp cơ khí Quang Trung và là người nổi tiếng được biết đến với danh hiệu "Vua thép" và "Vua cần cẩu". Ông cũng là doanh nhân được phong tặng danh hiệu Anh hùng lao động và nằm trong nhóm 100 doanh nhân đạt danh hiệu "Doanh nhân Việt Nam tiêu biểu 2006". Khởi nghiệp từ anh thợ sửa xe đạp, không được đào tạo bài bản nhưng hàng loạt ý tưởng táo bạo của ông đã trở thành hiện thực. Thậm chí nhiều sản phẩm do doanh nghiệp tư nhân Cơ khí Quang Trung sản xuất được cho là vượt quá tầm tưởng tượng của giới khoa học – cơ khí trong nước.

Thông tin cá nhân
Ông Nguyễn Tăng Cường sinh ra tại phường Quang Trung, thị xã Ninh Bình nay là thành phố Ninh Bình, tỉnh Ninh Bình. Ông hiện sống và làm việc tại xí nghiệp cơ khí Quang Trung Số 494 phố Đoàn Kết, phường Ninh Phong, thành phố Ninh Bình, tỉnh Ninh Bình.

Sau khi hoàn thành nghĩa vụ quân sự, ông khởi nghiệp bằng một cửa hàng sửa chữa xe đạp, xe máy. Năm 1989, Nguyễn Tăng Cường đã thành lập một tổ hợp sản xuất, sau khi thu về một ít vốn liếng, ông nâng cấp lên thành xưởng cơ khí và đã thành lập Xí nghiệp cơ khí Quang Trung vào năm 1991. Chỉ trong một thời gian ngắn, với hơn 300 sáng kiến cải tiến kỹ thuật, trong đó có khá nhiều sáng kiến đã giúp nâng tỷ lệ nội địa hóa thiết bị do Xí nghiệp Cơ khí Quang Trung chế tạo lên mức hơn 90%, giá thành chỉ bằng 40-50% so với sản phẩm của Tây Âu và bằng 60-70% so với sản phẩm của Trung Quốc. Ông chia sẻ:

Thành tích
Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới;
Huân chương Lao động hạng Nhất, Nhì, Ba;
Giải thưởng Sao vàng Đất Việt;
Giải thưởng Hồ Chí Minh về KH–CN trong năm 2011
Quả Cầu vàng;
Giải thưởng Bạch Thái Bưởi;
Giải thưởng sáng tạo khoa học công nghệ.
Giải Cicotech và hàng trăm các bằng khen của các bộ ngành, Trung ương và địa phương.
Năm 2010, ông được Thủ tướng Chính phủ phong tặng danh hiệu Chiến sĩ thi đua toàn quốc.
Giải thưởng Hồ Chí Minh cho cụm công trình "ứng dụng 5 giải pháp KHCN chế tạo các loại thiết bị nâng hạ tại VN", 2012.

Xí nghiệp cơ khí Quang Trung
Với những kiến thức tích lũy được từ việc đúc chiếc xilanh cộng với niếm đam mê cơ khí, Nguyễn Tăng Cường chuyển sang đúc công nghiệp và thành lập doanh nghiệp cơ khí Quang Trung. Đây là doanh nghiệp tư nhân đầu tiên của tỉnh Ninh Bình. Nguyễn Tăng Cường quyết định đi sâu vào lĩnh vực, mà đối với ngành cơ khí trong nước thời đó vẫn còn lạ.

Khi thành lập Ban đầu doanh nghiệp cơ khí Quang Trung chỉ hơn chục người, máy móc chủ yếu là hàng thanh lý nên việc cho ra lò những sản phẩm thép đặc chủng chịu mòn, chịu nhiệt. Sau nhiều thất bại, cuối cùng xí nghiệp cũng thành công với việc đưa ra sản phẩm thanh ghi cho Nhà máy ximăng Bỉm Sơn.... Dần dần, Xí nghiệp cơ khí Quang Trung khẳng định thương hiệu và tiếp tục cung cấp cho ngành ximăng nhiều sản phẩm thép như tấm nghiền, tấm lót, xích chịu nhiệt…

Thành công bất ngờ cho giới khoa học cơ khí Việt Nam là khi Nguyễn Tăng Cường tuyên bố: sản xuất mâm xoay cần cẩu.

Năm 2010, Xí nghiệp cơ khí Quang trung đã trở thành một trong những doanh nghiệp tư nhân lớn với gần 1.500 cán bộ công nhân. Trong đó 26% là trình độ đại học và kỹ sư; 36% là công nhân bậc cao; còn lại là thợ từ bậc 3/7 trở lên và lao động phổ thông. Hằng năm, Xí nghiệp cung cấp hàng nghìn tấn thiết bị và hàng trăm chiếc cẩu các loại cho các ngành công nghiệp trong cả nước như Tập đoàn công nghiệp tàu thủy Việt Nam, Tổng công ty Ximăng, Tập đoàn Điện lực Việt Nam, Tập đoàn Hóa chất Việt Nam,…

Tham khảo

Liên kết ngoài
Siêu cần cẩu Việt Nam

Người Ninh Bình
Doanh nhân Việt Nam


title: 1101 Clematis

text:
1101 Clematis là một tiểu hành tinh bay quanh Mặt Trời. Ban đầu nó có tên là 1928 SJ. Nó được đặt tên cho hoa clematis.

Xem thêm
List of asteroids/1001–2000

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Karl Wilhelm Reinmuth
Thiên thể phát hiện năm 1928


title: Vrilletta convexa

text:
Vrilletta convexa là một loài bọ cánh cứng thuộc họ Ptinidae.

Chú thích

Tham khảo

Vrilletta


title: La Ferté-sous-Jouarre

text:
La Ferté-sous-Jouarre là một xã ở tỉnh Seine-et-Marne, thuộc vùng Île-de-France ở miền bắc nước Pháp.

Dân số

Người dân ở La Ferté-sous-Jouarre được gọi là Fertois.

Điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số là 8,584.

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-et-Marne

Tham khảo

Liên kết ngoài

1999 Land Use, from IAURIF (Institute for Urban Planning and Development of the Paris-Île-de-France région
French Ministry of Culture list for La Ferté-sous-Jouarre
Map of La Ferté-sous-Jouarre on Michelin

Xã của Seine-et-Marne


title: Friardel

text:
Friardel là một xã ở tỉnh Calvados, thuộc vùng Normandie ở tây bắc nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Calvados

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Friardel sur le site de l'Institut géographique national

Xã của Calvados


title: Chiến dịch Solomon

text:
Chiến dịch Solomon là một chiến dịch quân sự của Israel năm 1991 đưa người Do Thái Ethiopia đến Israel.

Năm 1991, chính phủ  Ethiopia của Mengistu Haile Mariam gần bị lật đổ bới các thắng lợi quân sự trước đó của những người nổi loạn Tigrea, đe dọa bất ổn chính trị nguy hiểm cho Ethiopia. Nhiều tổ chức Do Thái, bao gồm nhà nước Israel, đã quan ngại về cuộc sống của một số lượng dân đáng kể người Do Thái Ethiopia, gọi đúng tên là Beta Israel, sống ở Ethiopia. Ngoài ra, chế độ của Mengistu cũng đã gây nhiều khó dễ cho Beta Israel sống ở Ethiopia, và quyền lực yếu dần đi của chế độ này cũng tạo một cơ hội hứa hẹn cho những người Beta Israel trước đó đã mong muốn di cư đến Israel. Trong năm trước đó, năm 1990, chính phủ Israel và các lực lượng phòng thủ Israel, ý thức được tình hình chính trị của Mengistu đang xấu đi, đã lên kế hoạch không vận dân số Beta Israel ở Ethiopia đến Israel. Đây là đợt di cư lớn nhất của người Beta Israel cho đến nay.

Trong 36 tiếng, các chuyến bay thẳng của 34 chuyến IAF C-130, chở đầy tải với 14.325 người Beta Israel từ Ethiopia đến Israel, nơi họ được cấp chỗ ở và lương thực. Khi này kết thúc, Chiến dịch Solomon đã đưa số người Beta Israel đến Israel nhiều hơn số lượng của các Chiến dịch Moses và Chiến dịch Joshua cộng lại.

Chiến dịch này cũng tạo ra một kỷ lục về số hành khách trên một chuyến bay vào ngày 24 tháng 5 năm 1991 khi một chiếc Boeing 747 của El Al chở 1.122 hành khách đến Israel (1.087 hành khách đăng ký nhưng hàng chục đứa trẻ trốn trong áo choàng của mẹ chúng).

Ghi chú

Đọc thêm
Alisa Poskanzer (2000). Ethiopian Exodus. (Gefen Publishing House)
Ricki Rosen (2006). Transformations: From Ethiopia to Israel.
Naomi Samuel (1999). The Moon is Bread. Gefen Publishing House.
Shmuel Yilma (1996). From Falasha to Freedom: An Ethiopian Jew's Journey to Jerusalem. Gefen Publishing House.
Baruch Meiri (2001). The Dream Behind Bars: The Story of the Prisoners of Zion from Ethiopia. Gefen Publishing House.

Lịch sử Ethiopia
Aliyah
Quan hệ quốc tế năm 1991


title: Tipula albifasciata

text:
Tipula albifasciata là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Thelymitra ixioides

text:
Thelymitra ixioides là một loài cây phổ biến ở đông và nam Australia. Lá mỏng hoặc mũi mác, dài đến 20 cm long. Là một loài cây nhỏ với hoa đốm, hình thành từ tháng 8-Tháng 1. Hoa thông thường, màu xanh, nhưng đôi khi màu tím.

Hình ảnh

Ghi chú

Liên kết ngoài

ixioides


title: Apophylia libenae

text:
Apophylia libenae là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Bezdek miêu tả khoa học năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Apophylia


title: Mitrella nitidulina

text:
Mitrella nitidulina là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Columbellidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Mitrella (Columbellidae)
Động vật được mô tả năm 1897


title: Laccophilus olsoufieffi

text:
Laccophilus olsoufieffi là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Guignot miêu tả khoa học năm 1937.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Laccophilus


title: Oberarnbach

text:
Oberarnbach  là một đô thị ở huyện Kaiserslautern, trong bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị Oberarnbach có diện tích 5,08 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 446 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Kaiserslautern


title: Ostwald

text:
Ostwald (Alsatian: Oschwold) là một xã thuộc tỉnh Bas-Rhin trong vùng Grand Est đông bắc Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Bas-Rhin

Tham khảo
 INSEE commune file

Liên kết ngoài
Official website

Xã của Bas-Rhin


title: Thoard

text:
Thoard là một xã ở tỉnh Alpes-de-Haute-Provence, vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở đông nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Alpes-de-Haute-Provence

Tham khảo

Xã của Alpes-de-Haute-Provence


title: Hồ Con Rùa

text:
Hồ Con Rùa là tên gọi dân gian của một hồ phun nước nhân tạo nằm giữa nơi giao nhau của ba con đường Võ Văn Tần, Phạm Ngọc Thạch và Trần Cao Vân, ở Quận 3, Thành phố Hồ Chí Minh, tạo thành một nút giao thông cùng mức kiểu vòng xoay (bùng binh). Khu vực này có tên chính thức là Công trường Quốc tế, hiện nay là một trong những nơi hoạt động ẩm thực gần như từ sáng đến đêm, với rất nhiều tiệm cà phê và hàng quán xung quanh.

Lịch sử

Thời nhà Nguyễn
Nguyên thủy ban đầu, tại vị trí Hồ Con Rùa hiện nay, vào năm 1790 là vị trí cổng thành Khảm Khuyết của thành Bát Quái (còn gọi là thành Quy). Vua Minh Mạng sau đổi tên thành cửa Vọng Khuyết. Bốn năm sau khi cuộc nổi loạn của Lê Văn Khôi (1833-1835) bị dẹp tan, tức năm 1837, nhà vua hạ lệnh phá thành Bát Quái và xây một ngôi thành nhỏ hơn mang tên là thành Phụng. Vị trí cửa Khảm Khuyết trở thành một điểm ở ngoài vòng thành, nối thẳng con đường ngoài mặt tây thành xuống bến sông.

Thời Pháp thuộc

Sau khi người Pháp chiếm được thành Gia Định (là tên chính thức của thành Phụng), họ đã cho san bằng ngôi thành này vào ngày 8 tháng 3 năm 1859. Khi chiếm được cả ba tỉnh miền Đông Nam Kỳ, người Pháp bắt đầu quy hoạch lại thành phố vào năm 1862. Dựa trên những còn đường có sẵn dọc ngang trong thành Quy cũ, người Pháp đã sắp xếp khu hành chính mới căn cứ trên các di tích cũ. Vị trí Hồ Con Rùa hiện nay nằm ở cuối con đường dẫn ra bến sông được đánh số 16. Trên con đường này, dinh Thống đốc đầu tiên được xây dựng vào năm 1863. Năm 1864, Nha Giám đốc Nội vụ (Direction de l'Intérieur - người dân đương thời gọi là "Dinh Thượng thơ"), được xây dựng ở phía đối diện dinh Thống đốc. Vào ngày 1 tháng 2 năm 1865, Thống đốc Nam Kỳ, Phó đô đốc Hải quân Pháp Pierre-Paul de La Grandière (1807-1876) đã đặt tên con đường số 16 là đường Catinat.

Vào năm 1878, tháp nước được xây tại vị trí Hồ Con Rùa ngay nay để cung cấp nước uống cho cư dân trong vùng. Từ ngày 24 tháng 2 năm 1897, đoạn đường từ phía sau nhà thờ Đức Bà đến tháp nước đổi tên thành đường Blancsubé. Đến năm 1921 thì tháp nước bị phá bỏ do không còn đủ sức đáp ứng nhu cầu cung cấp nước nữa và con đường được mở rộng nối dài đến đường Mayer (nay là đường Võ Thị Sáu) và khúc cuối này có tên là đường Garcerie. Từ đó vị trí này trở thành giao lộ như ngày nay, với tên gọi là Công trường Maréchal Joffre (cắt giao lộ là đường Testard - nay là đường Võ Văn Tần - và đường Larclauze - nay là đường Trần Cao Vân). Tại vị trí này, người Pháp đã cho xây dựng một tượng đài ba binh sĩ Pháp bằng đồng với hồ nước nhỏ, để đánh dấu cuộc xâm chiếm và biểu tượng của việc người Pháp làm chủ Đông Dương. Do đó người địa phương thường gọi nó là Công trường Ba Hình. Các tượng đài này tồn tại đến năm 1956 thì bị Chính phủ Việt Nam Cộng hòa phá bỏ, chỉ còn lại hồ nước nhỏ. Giao lộ cũng được đổi tên thành Công trường Chiến Sĩ.

Thời Việt Nam Cộng hòa
Sau khi người Pháp rút khỏi Việt Nam thì địa điểm Công trường Chiến Sĩ là vòng xoay giao thông của hai con đường Duy Tân và Trần Quý Cáp. Thời điểm xây dựng Hồ Con Rùa chưa được xác định chính xác. Một số tài liệu cho là nó được xây dựng vào năm 1965, vài tài liệu khác thì cho là 1967. Người thiết kế Hồ con Rùa là kiến trúc sư Nguyễn Kỳ. Mẫu thiết kế của ông được chọn trong cuộc thi tìm quy hoạch mới cho địa danh này.

Từ 1970 đến 1974, Hồ Con Rùa thực sự được trùng tu và chỉnh trang trong đó gồm việc dựng thêm và điều chỉnh 5 cột bê tông cao có dạng năm bàn tay xòe ra đón đỡ giống như các cánh hoa đón đỡ nhụy hoa. Tháp chính có chiều cao 34 mét. Công trình mới này còn bao gồm một vòng xoay giao thông với đường kính khoảng gần 100 mét, được trang trí bởi cây xanh và hồ phun nước hình bát giác lớn với 4 đường đi bộ xoắn ốc đồng hướng đến khu vực trung tâm là đài tưởng niệm và hình tượng con rùa bằng hợp kim có đỡ trên lưng bia đá lớn ghi tên các nước công nhận Việt Nam Cộng hòa. Do đó mới có tên gọi dân gian là Hồ Con Rùa.

Sau khi xây dựng xong thì ban đầu khu giao lộ này được đặt tên là Công trường Chiến Sĩ Tự Do, đến năm 1972 thì đổi tên thành Công trường Quốc tế.

Sau năm 1975 đến nay
Sau năm 1975, chính quyền cho đục bỏ các dòng chữ trên tấm bia. Đường Duy Tân thay tên thành đường Phạm Ngọc Thạch còn đường Trần Quý Cáp đổi thành đường Trần Cao Vân/Võ Văn Tần. Vào đầu năm 1976 (hay 1978), tấm bia và con rùa bị phá hủy trong một vụ nổ, tuy con rùa không còn nhưng người dân vẫn quen gọi là Hồ Con Rùa, thay cho tên gọi chính thức.

Khu vực vòng xoay hồ con rùa bao quanh bởi các quán cà phê, là nơi tấp nập về đêm và là một trong những vòng xoay có nhiều cây xanh nhất thành phố Hồ Chí Minh.

Giai thoại Hồ Con Rùa
Theo lời thuật lại của nhà báo ngành Công an Huỳnh Bá Thành (Ba Trung) trong cuốn sách "Vụ án Hồ Con Rùa" (Nhà xuất bản Tuổi Trẻ 1982) thì có các giai thoại truyền miệng kể là vào năm 1967, khi tướng Nguyễn Văn Thiệu lên làm tổng thống Việt Nam Cộng Hòa, đã mời một thầy phong thủy người Hoa nổi tiếng đến coi thế đất tại Dinh Độc Lập. Người thầy phong thủy này khen vị trí của dinh là vị trí của long mạch, trấn yểm vị trí của đầu rồng. Cũng theo lời thuật trên thì con rồng này đầu tại Dinh Độc Lập và đuôi nằm tại vị trí Công trường Chiến Sĩ, tuy phát hưng vượng, nhưng do đuôi rồng hay vùng vẫy nên sự nghiệp không bền, vì vậy cần phải cúng yểm bùa bằng cách đúc một con rùa lớn để trấn đuôi rồng không vùng vẫy nữa thì mới giữ được ngôi vị tổng thống lâu dài. Cũng vì thế, mà theo một số người thì kiến trúc tháp cao giống như hình một thanh gươm (hoặc cây đinh/kim), đóng xuống hồ nước để giữ chặt đuôi rồng, và khuôn viên hồ nước có hình bát quái, bên giữa có hình âm dương.

Một số người khác thì lại cho rằng kiến trúc tháp lại giống hình đuôi rồng vươn cao, nhưng có con rùa đè chặt ở phần đầu ngọn. Số khác thì lại cho là nhìn từ trên cao xuống thì toàn thể kiến trúc trông giống như một con rùa. Một số người lại đưa giải thích là sở dĩ làm hình con rùa, vì trong dân gian, con rùa mới đội bia (trên lưng rùa lúc đó -xây dựng khoảng năm 1972- có một bia đá ghi công, và nơi đây được thiết kế như một đài tưởng niệm) và ngụ ý "mang ơn". Nhưng tất cả cũng chỉ là giả thuyết hay là giai thoại thêu dệt thêm.

Vụ án Hồ Con Rùa
Cũng theo Huỳnh Bá Thành trong cuốn sách nói trên, cũng xuất phát từ quan niệm phong thủy đó, vào đêm 01/4/1976, một nhóm người phản đối chính quyền Việt Nam thống nhất đã đặt bom phá hủy mà theo nhà nước là với mục đích "giải thoát cho đuôi rồng để nó phá chính quyền mới". Tuy nhiên, đã bị lực lượng an ninh Việt Nam bắt giữ và ngăn chặn trong vụ án mang tên "Vụ án Hồ Con Rùa". Trong trào lưu phim mì ăn liền, vụ án này đã được dựng thành phim cùng tên năm 1985 do Trần Phương làm đạo diễn, dựa theo cuốn truyện gián điệp "Vụ án Hồ Con Rùa" nói trên, do nhà báo công an Huỳnh Bá Thành (Ba Trung) viết và Nhà xuất bản Tuổi Trẻ ấn hành năm 1982.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

 Vị trí Hồ Con Rùa trên bản đồ Google maps
 Hình ảnh Hồ Con Rùa trước năm 1975
 Hình ảnh Hồ Con Rùa xưa và nay
 Video Hồ Con Rùa 'khoác áo mới' sau 50 năm, VnExpress, 2/8/2015

Quận 3
Vòng xoay giao thông tại Thành phố Hồ Chí Minh


title: Vườn quốc gia Sabangau

text:
Vườn quốc gia Sabangau là một vườn quốc gia ở Trung Kalimantan, một tỉnh của Indonesia ở Kalimantan, phần thuộc Indonesia của đảo Borneo.
Vườn quốc gia này tập trung vào xung quanh sông Sabangau, một con sông nước đen. Sông chảy qua các Hutan Kelompok Kahayan hoặc rừng đầm lầy than bùn Sabangau (5.300 km2), giữa các sông Katingan và Kahayan. Rừng đầm lầy than bùn là một hệ sinh thái kép, với các loại cây đa dạng nhiệt đới đang đứng trên một lớp than bùn dày 10 - 12 mét - một phần do thực vật bị hư hỏng và nguyên liệu thực vật ngập nước - trùm lên trên vùng đất tương đối cằn cỗi

Các bị xuống cấp một phần phía đông của rừng, giữa Sabangau và Kayahan, được chính thức chọn làm đất canh tác nông nghiệp. Tuy nhiên, kể từ thất bại của đại dự án sản xuất lua, dự án dự tính tưới tiêu khu vực rộng lớn của rừng than bùn trong một nỗ lực để tạo ra các cánh đồng lúa, người ta không còn cố cải tạo khu vực này nữa để làm cho nó phù hợp cho mục đích này.

Rừng đã bị hư hỏng bởi lâm nghiệp hợp pháp và bất hợp pháp. Hiện không còn bất kỳ rừng liên tục bao gồm nơi đười ươi có thể qua sông. Một xem vệ tinh cho thấy một mạng lưới các tuyến đường khai thác gỗ trên khắp phần lớn khu vực rừng.

Tuy nhiên, phần phía tây bây giờ là bảo vệ hoặc là Vườn quốc gia hoặc là khu vực nghiên cứu thí nghiệm quốc gia. Một nghiên cứu của khu vực này cho thấy rằng sự toàn vẹn thủy văn của rừng được duy trì, mặc dù kể từ khi nó gần với các khu vực vốn Palangkaraya nó vẫn có nguy cơ.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Orangutan Foundation

Vườn quốc gia Indonesia


title: Selma Lagerlöf

text:
Selma Ottiliana Lovisa Lagerlöf (20 tháng 10 năm 1858 - 16 tháng 3 năm 1940) là nữ nhà văn Thụy Điển, đoạt giải Nobel Văn học năm 1909. Bà là nhà văn nữ đầu tiên trên thế giới đoạt giải thưởng này.

Tiểu sử và sự nghiệp
Selma Lagerlöf sinh ở tỉnh Värmland, Thụy Điển. Năm 1888, bà lên Stockholm học trường Sư phạm nữ Hoàng gia. Sau khi tốt nghiệp, Lagerlöf dạy học ở Landskrona (miền cực Nam Thụy Điển). Tại đây, bà bắt đầu viết tiểu thuyết đầu tay Truyền thuyết Gösta Berlings (1891), cuốn sách được tặng giải nhất của một cuộc thi văn học và mang lại danh tiếng cho nữ nhà văn trẻ, từ đó bà đã quyết định dành trọn đời mình cho sự nghiệp sáng tác văn học.

Từ giữa thập niên 1890, được nhận trợ cấp của vua Oscar II và sự giúp đỡ tài chính của Viện Hàn lâm Thụy Điển, Selma Lagerlöf đi du lịch qua các nước Ý, Palestine, Ai Cập và viết các tác phẩm Những phép lạ của tên nghịch Chúa và tác phẩm đỉnh cao của mình là Jerusalem. Năm 1904 bà được tặng huy chương vàng của Viện Hàn lâm khoa học Thụy Điển. Với số tiền bán sách, bà đã mua lại trang trại của gia đình bị bán đi trước đây do túng thiếu. Năm 1906 Lagerlöf xuất bản cuốn tiểu thuyết nổi tiếng nhất của mình, được cả thế giới yêu thích, là Chuyến phiêu lưu kỳ thú của Nils Holgerssons trên khắp Thụy Điển. Năm 1909, bà được trao giải Nobel vì những tác phẩm đã kết hợp được sự trong sáng và giản dị của ngôn ngữ, vẻ đẹp của văn phong và trí tưởng tượng phong phú với sức mạnh đạo lý và độ sâu của các cảm xúc tín ngưỡng. Những năm sau đó, bà tiếp tục viết về vùng quê Värmland với những truyền thuyết và giá trị văn hóa của nó, đồng thời tích cực tham gia các hoạt động xã hội, phong trào phụ nữ, chống chiến tranh. Bà đã giúp nhiều nhà hoạt động văn hóa Đức thoát khỏi sự truy bức của chủ nghĩa phát xít, trong đó có nữ nhà văn Nelly Sachs, người nhận giải Nobel Văn học năm 1966 cùng với nhà văn Samuel Agnon. Selma Lagerlöf mất tại nhà riêng năm 81 tuổi.

Tác phẩm

Truyền thuyết Gösta Berlings (1891), tiểu thuyết
Những xiềng xích vô hình (1894), tập truyện ngắn
Những phép lạ của tên nghịch Chúa (1897), tiểu thuyết
Các nữ vương xứ Kungahälla (1899), tập truyện ngắn
Jerusalem (1901-1902), tiểu thuyết hai tập
Huyền thoại về Jesus (1904)
Chuyến phiêu lưu kỳ thú của Nils Holgerssons trên khắp Thụy Điển (1906) truyện thiếu nhi
Cô bé từ trang trại đầm lầy (1907), truyện thiếu nhi
Ngôi nhà của Liljecrona (1911), tiểu thuyết
Người xà ích (1912), tiểu thuyết
Hoàng đế nước Bồ Đào Nha (1914), tập truyện
Troll và mọi người (1915), tập truyện
Kẻ lùi bước (1918), tiểu thuyết
Mårbacka (1922), tự truyện về thời thơ ấu
Charlotte Löwensköld (1925), tiểu thuyết
Chiếc nhẫn của dòng họ Lowenskolds (1925), tiểu thuyết

Xem thêm

Works by Selma Lagerlöf at Project Gutenberg
Selma Ottilia Lovisa Lagerlöf on Nobelprize.org
Pegasos
Mårbacka
The background to the writing of The Wonderful Adventures of Nils
Works by Selma Lagerlöf at Project Runeberg (tiếng Thụy Điển)

Tham khảo

Selma Lagerlöf
Phụ nữ đoạt giải Nobel
Người Thụy Điển đoạt giải Nobel
Nhà văn Thụy Điển
Người đoạt giải Nobel Văn học
Mất năm 1940
Nhà văn Kitô giáo
Nhà văn từ Värmland


title: Coings

text:
Coings là một xã ở tỉnh Indre khu vực trung bộ Pháp. Xã này có diện tích 29,33 km², dân số thời điểm năm 1999 là 815 người. Khu vực này có độ cao trung bình 158 mét trên mực nước biển.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Indre

Tham khảo

 INSEE commune file

Xã của Indre


title: Brocchinia pustulosa

text:
Brocchinia pustulosa là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Cancellariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

P
Động vật được mô tả năm 1991


title: Altdorf, Esslingen

text:
Altdorf là một đô thị ở huyện Esslingen ở bang Baden-Württemberg in southern thuộc nước Đức. Đô thị này có diện tích 3,24 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2020 là 1689 người.

Tham khảo


title: Arthur D. Levinson

text:
Arthur D. Levinson (sinh ngày 31 tháng 3 năm 1950, ở Seattle, bang Washington, Hoa Kỳ) là chủ tịch của Genentech (năm 1999 đến nay) và Chủ tịch của Apple Inc (năm 2011 đến nay). Ông là tổng giám đốc điều hành cũ của Genentech (năm 1995-2009) và cũng là một thành viên của Ban Nghiên cứu khoa học Genentech, phục vụ như là một nhóm tư vấn cho các công ty liên quan đến nghiên cứu và dự án phát triển sớm.

Ngoài việc phục vụ như là Chủ tịch cho Genentech và Apple. Inc., Levinson phục vụ trong Hội đồng quản trị cho Biopharmaceuticals NGM, Inc, công nghệ sinh học Amyris, Inc và Viện Broad của MIT và Harvard. Ông hiện đang phục vụ trong Ban tư vấn khoa học của các Trung tâm Ung thư Memorial Sloan-Kettering, Hội đồng Tư vấn Công nghiệp của Viện California cho định lượng Biosciences (QB3), Hội đồng tư vấn Khoa Sinh học phân tử Đại học Princeton và Hội đồng tư vấn cho Lewis-Sigler Viện Integrative Genomics.

Học vấn
Ông nhận bằng cử nhân từ Đại học Washington ở Seattle vào năm 1972, và tiến sĩ ngành hóa sinh từ Đại học Princeton vào năm 1977. Sau đó, ông nghiên cứu sau tiến sĩ với Michael Bishop và Harold Varmus tại Khoa Vi sinh vật tại Đại học California, San Francisco, từ nơi ông được Herb Boyer thuê làm ở Genentech.

Tham khảo

Cựu sinh viên Đại học Princeton


title: Khu kinh tế Đông Nam Nghệ An

text:
Khu kinh tế Đông Nam Nghệ An là khu kinh tế rộng 207,76 km² gồm một phần huyện Nghi Lộc, một phần huyện Diễn Châu, một phần Thành phố Vinh và một phần thị xã Cửa Lò. Theo quy hoạch, đây là một khu kinh tế tổng hợp, đa ngành, đa chức năng và được kỳ vọng trở thành một trung tâm giao thương quốc tế, trung tâm công nghiệp, du lịch, thương mại, cảng biển lớn của vùng Bắc Trung Bộ Việt Nam; một trung tâm đô thị lớn của Nghệ An. Tuy nhiên, khác với các khu kinh tế còn lại ở Việt Nam, hiện chưa rõ khu kinh tế này sẽ lấy phân ngành, sản phẩm nào làm mũi nhọn chủ lực.

Khu kinh tế Đông Nam Nghệ An bao gồm hai tiểu khu vực là khu phi thuế quan và khu thuế quan. Khu phi thuế quan gắn với cảng biển Cửa Lò. Còn khu thuế quan lại bao gồm các khu công nghiệp, khu chế xuất, khu cảng và dịch vụ hậu cần cảng, khu đô thị, khu vui chơi giải trí, khu du lịch - dịch vụ, khu dân cư và khu hành chính.

Tất cả các dự án đầu tư của các tổ chức, cá nhân trong nước và nước ngoài đầu tư vào Khu kinh tế Đông Nam Nghệ An được hưởng mức thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp 10% áp dụng trong 15 năm, kể từ khi dự án đầu tư bắt đầu hoạt động kinh doanh; miễn thuế thu nhập doanh nghiệp 4 năm, kể từ khi có thu nhập chịu thuế và giảm 50% số thuế phải nộp cho 9 năm tiếp theo; hưởng các ưu đãi về các loại thuế khác áp dụng đối với địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn theo quy định của pháp luật về đầu tư, các luật thuế khác và các Điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.

Các dự án đầu tư sản xuất trong Khu kinh tế Đông Nam Nghệ An của các tổ chức, cá nhân trong nước và nước ngoài được miễn thuế nhập khẩu trong 05 năm, kể từ khi bắt đầu sản xuất đối với nguyên liệu sản xuất, vật tư, linh kiện và bán thành phẩm phải nhập khẩu mà trong nước chưa sản xuất được hoặc sản xuất không đạt tiêu chuẩn chất lượng.

Các cá nhân đối có thu nhập cao (kể cả người Việt Nam và người nước ngoài) làm việc tại Khu kinh tế Đông Nam Nghệ An sẽ được giảm 50% thuế thu nhập.

Ngoài những ưu đãi được hưởng tại quy chế này, các dự án đầu tư của các tổ chức cá nhân trong nước và nước ngoài trong Khu kinh tế Đông Nam Nghệ An thuộc các lĩnh vực gồm công nghệ cao, dự án lớn, dự án phát triển cơ sở hạ tầng khu kinh tế sẽ được hưởng thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp 10% trong suốt thời gian thực hiện dự án.

Ghi chú

Tham khảo
Quyết định số 85/2007/QĐ-TTg ngày 11 tháng 6 năm 2007 của Thủ tướng Chính phủ Việt Nam về việc thành lập và ban hành Quy chế hoạt động của Khu kinh tế Đông Nam Nghệ An, tỉnh Nghệ An.

Đông Nam Nghệ An
Kinh tế Nghệ An


title: Charles, Bá tước xứ Valois

text:
Charles xứ Valois (; 12 tháng 3 năm 1270 – 16 tháng 12 năm 1325), là con trai thứ ba của Philippe III của Pháp và Isabella xứ Aragon, là một thành viên của Nhà Capet và là người sáng lập Nhà Valois cai trị Pháp từ năm 1328 đến năm 1589.

Charles cai trị một số quận và tỉnh. Charles là người đứng đầu với các quận của Valois, Alençon và Perche. Qua cuộc hôn nhân của mình với Margaret xứ Anjou, ông trở thành Bá tước của Anjou và Maine. Trong cuộc hôn nhân với Catherine I, Nữ hoàng Đế chế Latinh, trên danh nghĩa, ông trở thành Hoàng đế đồng trị vì Đế chế Latinh của người Hy Lạp từ 1301 đến năm 1307, mặc dù tước vị chỉ trên danh nghĩa và chỉ được công nhận bởi cácquốc gia thập tự chinh ở Hy Lạp.

Cháu trai của Thánh Louis, Charles xứ Valois là con trai, anh trai, anh rể và con rể của các vị vua hoặc hoàng hậu (của Pháp, Navarre, Anh và Naples). Con cháu của ông từ Nhà Valois sẽ trở thành hoàng tộc hoàng gia Pháp ba năm sau khi ông qua đời, bắt đầu với con trai Philippe VI của Pháp.

Tham khảo

Vương tộc Valois
Hoàng tử Pháp
Công tước xứ Valois


title: Tipula ruidoso

text:
Tipula ruidoso là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Nearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Agrypnus arbitrarius

text:
Agrypnus arbitrarius là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Elston miêu tả khoa học năm 1924.

Chú thích

Tham khảo

Agrypnus


title: Neukalen

text:
Neukalen là một đô thị thuộc huyện Mecklenburgische Seenplatte (trước thuộc Vorpommern-Greifswald (trước thuộc Demmin)), bang Mecklenburg-Western Pomerania, Đức. Đô thị Neukalen có diện tích 46,84 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 2140 người. Neukalen có cự ly 19 km về phía tây nam Demmin.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Mecklenburgische Seenplatte
Khởi đầu thập niên 1250 ở Đế quốc La Mã Thần thánh


title: Cardiophorus peyerimhoffi

text:
Cardiophorus peyerimhoffi là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Buysson miêu tả khoa học năm 1902.

Chú thích

Tham khảo

Cardiophorus


title: Vĩnh Tân, Cát An

text:
Vĩnh Tân (chữ Hán giản thể: 永新县, âm Hán Việt: Vĩnh Tân huyện) là một huyện thuộc địa cấp thị Cát An, tỉnh Giang Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 2195 ki-lô-mét vuông, dân số năm 1999 là 460.913 người.. Huyện này nằm ở trung đọan của dãy núi La Tiêu. Mã số bưu chính của huyện Vĩnh Tân là 343400. Chính quyền huyện đóng ở trấn Hòa Xuyên.

Hành chính
Vĩnh Tân được chia ra làm 24 đơn vị hành chính cấp hương, gồm 1 nhai đạo, 10 trấn và 13 hương. Ngoài ra huyện này còn quản lí 1 đơn vị tương đương cấp hương khác
Nhai đạo: Tam Nguyệt Bình (三月坪街道)
Trấn: Hòa Xuyên (禾川镇), Thạch Kiều (石桥镇), Long Nguyên Khẩu (龙源口镇), Lễ Điền (澧田镇), Long Môn (龙门镇), Sa Thị (沙市镇), Văn Trúc (文竹镇), Phụ Tiền (埠前镇), Hoài Trung (怀忠镇), Cao Kiều Lâu (高桥楼镇)
Hương: Ao Nam (坳南乡), Khúc Bạch (曲白乡), Tài Phong (才丰乡), Yên Các (烟阁乡), Tại Trung (在中乡), Tam Loan (三湾乡), Đài Lĩnh (台岭乡), Long Điền (龙田乡), Cao Khê (高溪乡), Liên Châu (莲洲乡), Cao Thị (高市乡), Tượng Hình (象形乡), Lô Khê (芦溪乡)
Đơn vị ngang cấp hương khác
Khu công nghiệp huyện Vĩnh Tân (永新县工业园区)

Tham khảo

Cát An
Đơn vị cấp huyện Giang Tây


title: 1403 Idelsonia

text:
1403 Idelsonia (1936 QA) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 13 tháng 8 năm 1936 bởi Neujmin, G. ở Simeis.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 1403 Idelsonia

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1936