title: Khởi nghĩa Chu Đạt

text:
Cuộc khởi nghĩa Chu Đạt diễn ra từ năm 156 đến năm 160. Năm 156, Chu Đạt, người huyện Cư Phong, Cửu Chân (nay là xã Phú Hào-Thọ Phú, huyện Triệu Sơn, Thanh Hóa), nổi dậy chống chính quyền đô hộ nhà Đông Hán. Chu Đạt chiêu mộ dân binh vây đánh huyện sở Cư Phong (vùng đất các huyện Nông Cống, Quảng Xương, Tĩnh Gia, Như Xuân, Như Thanh thuộc tỉnh Thanh Hóa ngày nay) giết chết huyện lệnh, giải phóng toàn bộ quận Cửu Chân rồi tấn công quận trị Tư Phố giết chết thái thú Nghê Thức nhà Đông Hán. Cuộc khởi nghĩa tập hợp lực lượng có tới 5.000 người, quản trị Cửu Chân được 4 năm từ năm 156 đến năm 160. Năm 158, vua Đông Hán cử đô úy Ngụy Lãng đem quân đàn áp, buộc Chu Đạt phải lui vào Nhật Nam (Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên). Tại đây thanh thế nghĩa quân mạnh lên, lực lượng lên tới hàng vạn người, hoạt động đến mùa thu 160 thì bị thứ sử Hạ Phương dập tắt. Chu Đạt mất tại đây.

Chú thích

Tham khảo
Dư địa chí Thanh Hóa

C
Lịch sử Thanh Hóa


title: Agabus tristis

text:
Agabus tristis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Aubé miêu tả khoa học năm 1838.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Agabus


title: 896 Sphinx

text:
896 Sphinx

896 Sphinx là một tiểu hành tinh ở vành đai chính. Nó được Max Wolf phát hiện ngày 01.8.1918 ở Heidelberg, và được đặt theo tên Sphinx (Nhân sư), quái vật thân sư tử, đầu người của Ai Cập trong thần thoại Hy Lạp.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Orbital simulation from JPL (Java) / Ephemeris
 Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1918
Được phát hiện bởi Max Wolf


title: Phyllonorycter sagitella

text:
Phyllonorycter sagitella là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Fennoscandia và miền bắc Nga to Pyrenees, Ý và România và from Đảo Anh to miền nam Nga.

Sải cánh dài 8,5-9,5 mm. Có hai lứa trưởng thành một năm, with larvae in tháng 6 và again từ tháng 8 đến tháng 10, và adults on wing in tháng 5 và một lần nữa vào tháng 7 và tháng 8.

Ấu trùng ăn Populus tremula. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ. They create a lower surface oval tentiform mine without a fixed position on the leaf. The mine is yellowish, sometimes tinged with red và turns black when old. The frass is stacked in one corner of the mine. The pupa is almost black và made in a very flimsy cocoon.

Tham khảo

Liên kết ngoài
bladmineerders.nl
Fauna Europaea

Phyllonorycter
Côn trùng châu Âu


title: Đường Đức Tông

text:
Đường Đức Tông (chữ Hán: 唐德宗; 27 tháng 5, 742 - 25 tháng 2, 805), húy Lý Quát (李适), là vị Hoàng đế thứ 10 hay thứ 12 của nhà Đường trong lịch sử Trung Quốc. Ông là người có thời gian cai trị lâu thứ ba trong các vị Hoàng đế nhà Đường, sau Đường Huyền Tông và Đường Cao Tông, với tổng cộng 26 năm.

Sau khi kế thừa hoàng vị từ phụ thân là Đường Đại Tông, Đường Đức Tông có chính sách sai lầm đối với thế lực phiên trấn cát cứ, dẫn đến việc 4 trấn ở Hà Bắc bất mãn và gây ra các cuộc nổi loạn từ năm 781 đến 785, sử gọi là loạn Tứ trấn. Giữa lúc tình hình bên ngoài rối ren thì quân đội Kinh Nguyên làm phản, buộc Đức Tông phải chạy loạn đến Phụng Thiên, vì thế sử gọi đó là Sự biến Phụng Thiên. May nhờ có Lý Thịnh chủ trì đại cục, mới có thể ổn định lại tình hình, Đức Tông lại trở về kinh đô cũ; nhưng vẫn không ngăn cản được sự phát triển của thế lực phiên trấn, gây nên nhiều họa loạn về sau.

Trong những năm cai trị đầu tiên, Đức Tông chủ trương tiết kiệm, lại theo kiến nghị của Dương Viêm tiến hành chế độ lưỡng thuế pháp, gây nên bất bình trong tầng lớp quý tộc. Sau chính biến Phụng Thiên, Đức Tông ngày càng trở nên sa đọa, xa xỉ lãng phí, dành sự tin tưởng quá mức cho các hoạn quan, xa lánh đại thần có công, khiến nạn hoạn quan tham chính được dịp nổi lên, triều chính dần suy sụp. Ông qua đời năm 805 và người kế nhiệm là thái tử Lý Tụng, tức Đường Thuận Tông.

Thân thế và cuộc sống ban đầu
Đường Đức Tông Lý Quát là con trai trưởng của Đường Đại Tông Lý Dự, chào đời vào ngày Quý Tị tháng 4 năm Thiên Bảo thứ 4 (tức ngày 27 tháng 5 năm 742), thời cụ nội Đường Huyền Tông Lý Long Cơ. Mẹ ông là Thẩm thị, vốn là một thiếp của Đại Tông, về sau khi Đức Tông lên ngôi truy phong là Duệ Chân hoàng hậu. Khi đó, ông nội của ông là Đường Túc Tông Lý Hanh còn là Thái tử và cha ông Đường Đại Tông vẫn còn là một Hoàng tôn, mang tước vị Quảng Bình quận vương (廣平郡王).

Cuối năm 742, Đường Huyền Tông hạ chiếu lập Lý Quát, chưa tròn một tuổi làm Phụng Tiết quận vương (奉節郡王), bái là Đặc tiến. Năm Lý Quát được 13 tuổi (755), An Lộc Sơn nổi dậy chống nhà Đường, tấn công vào Trường An. Đường Huyền Tông cùng triều đình chạy đến đất Thục, Lý Quát đã cùng Đường Túc Tông cũng dự vào đoàn xa giá, trong khi mẹ ông là Thẩm phu nhân bị thất lạc với hoàng thất trong sự kiện này.

Năm 762, Đường Túc Tông qua đời, cha ông là Thái tử Lý Dự nối ngôi, tức Đường Đại Tông. Không lâu sau khi lên ngôi, Đại Tông phong tước thân vương cho Lý Quát và một số người con khác. Lý Quát được phong làm Lỗ vương (魯王), đồng thời được lĩnh chức Thiên hạ binh mã nguyên soái, nắm quyền chỉ huy tối cao các đội quân trong nước. Tháng 9 cùng năm, Lý Quát được cải phong là Ung vương (雍王).

Thân vương - Thái tử

Tháng 11 cùng năm, Lý Quát được cử đi đánh dẹp vua chính quyền Đại Yên lúc đó là Sử Triều Nghĩa. Ngày Tân Dậu tháng 10 ÂL, Lý Quát cùng Dược Tử Ngang, Ngụy Cư, Vi Thiếu Hoa đến Thiểm châu để thiết lập lại liên minh với bộ lạc Hồi Hột, cùng chống Yên. Các tướng Quách Tử Nghi, Bộc Cố Hoài Ân và Trình Nguyên Chấn cũng được ban lệnh dẫn quân theo sau giúp đỡ Lý Quát. Lúc ông đến Thiểm châu, nghe Khả hãn Hồi Hột là Đăng Lý đang đóng ở Hà Bắc, bèn dẫn khoảng 10 tả hữu đến gặp. Khả hãn trách cứ ông tại sao không yết kiến, Dược Tử Ngang đứng bên cạnh trả lời rằng làm đúng theo nghi lễ thì Lý Quát không cần quỳ lạy Khả hãn Hồi Hột. Tướng Hồi Hột là Xa Tị cho rằng lúc Hồi Hột hỗ trợ nhà Đường giành lại Trường An năm 757 thì thái tử hai nước (tức Đường Đại Tông và Khả hãn Đăng Lý) đã kết làm anh em thì Lý Quát cũng phải dùng lễ thúc phụ mà tiếp kiến Hồi Hột khả hãn, Dược Tử Ngang lại bảo thái tử Trung Nguyên không có cớ gì phải quỳ lạy phiên vương ngoại quốc, cuối cùng dẫn đến tranh cãi giữa hai bên. Cuối cùng Xa Tị cho bắt Dược Tử Ngang, Ngụy Cư, Vi Thiếu Hoa, Lý Tiến về trại Hồi Hột rồi cho đánh trăm roi, cuối cùng đêm đó Cư và Thiếu Hoa chết. Còn Lý Quát bị cho là còn nhỏ không hiểu chuyện nên được trở về trại. Vì thế sau này, Đức Tông rất oán hận Hồi Hột.

Về sau các tướng Đường cùng tiến quân giải phóng được Lạc Dương, trong khi Lý Quát vẫn ở Thiểm châu. Tuy mang danh nguyên soái, nhưng thực chất ông không nắm được quyền lực trong quân, mọi việc đều do các tướng dưới quyền giải quyết. Sang năm 763, loạn An Sử chính thức bị dẹp, Lý Quát do lập được công nên được phong làm Thượng thư lệnh và được vẽ tranh đặt trong Yên Lăng các cùng 8 vị tướng khác. Sang cuối năm 763, quân Thổ Phiên tràn sang lãnh thổ Đại Đường, chiếm đóng Trường An và Đại Tông phải trốn đến Thiểm châu, Lý Quát được cử làm thống lĩnh các đạo quân ở Quan Trung (xung quanh Trường An) nhưng cũng không có quyền hành gì trên thực tế, quyền lực trong quân thuộc về phó soái Quách Tử Nghi.

Năm 764, Đường Đại Tông hạ chiếu phong cho Lý Quát làm Hoàng thái tử. Chức Thượng thư lệnh của ông ban đầu được dự định sẽ chuyển cho Quách Tử Nghi, song Tử Nghi không nhận, nên chức vị lại bị bỏ trống. Năm 765, một ni cô là Quảng Trừng vào cung tự nhận là Thẩm phu nhân, mẹ của thái tử; nhưng sau đó Đại Tông tra ra được Quảng Trừng chỉ là nhũ mẫu của Lý Quát, bèn sai đánh tới chết.

Các sử sách viết về triều đại nhà Đường thường không nhắc nhiều đến những hành trạng của Lý Quát lúc ông làm thái tử. Tư trị thông giám dẫn lời của Đại Tông nói với đại thần Lý Bí năm 778 rằng Lý Quát là người kể các tội trạng của tể tướng Nguyên Tái để Đại Tông có cớ giết chết Nguyên Tái (777).

Ngày 23 tháng 5 năm 779, Đại Tông lâm bệnh nặng, đến ngày 10 tháng 6), Hoàng đế hạ lệnh để Thái tử Lý Quát giám quốc. Cùng hôm đó, Đại Tông qua đời ở nội điện. Ngày 12 tháng 6, Lý Quát tức vị, sử xưng là Đường Đức Tông.

Làm hoàng đế

Hăng hái canh tân

Ngay sau khi lên ngôi, do không đồng nhất ý kiến với tể tướng Thường Cổn trong việc thực hiện tang lễ cho vua cha; nên Đức Tông bãi chức Thường Cổn, đày đến Triều châu, sau đó phong cho người bị Cổn đuổi trước kia là Thôi Hựu Phủ về triều, phong làm Môn hạ thị lang, Đồng bình chương sự (Tể tướng).. Tướng Quách Tử Nghi được phong thêm một số chức vị, tăng ấp lên 200 hộ và được Đức Tông gọi là thượng phụ; nhưng bị ngấm ngầm tước binh quyền. Các vùng đất cũ do ông này quản lý được chia cho các tướng: Lý Hoài Quang làm Tiết độ sứ các châu Bân, Ninh, Khánh, Tấn, Giáng, Từ, Thấp; Sóc Phương lưu hậu Thường Khiêm Quang làm Linh châu đô đốc, Tiết độ sứ các vùng Định Viễn, Thiệm Đức, Diêm, Hạ và Phong. Đồng thời Đức Tông cho phóng sinh một số thú nuôi trong cung, bãi lệnh các nơi cống nộp nhiều kì trân dị bảo và cho một số cung nữ được về quê. Lại hạ lệnh giết Lang Lê Cán và Lưu Trung Dực là người trước kia từng gièm pha với Đại Tông phế bỏ ông lập con Quý phi là Hàn vương Lý Huýnh lên làm thái tử.

Mùa thu năm 779, do sự tiến cử của Thôi Hựu Phủ, Đức Tông bèn cho Dương Viêm làm Môn hạ thị lang, Đồng bình chương sự; cùng lúc lại phong Thứ sử Hoài Châu Kiều Lâm làm Ngự sử đại phu bởi lời tiến cử của Trương Thiệp.

Cuối năm đó táng Duệ Văn Hiếu Vũ hoàng đế ở Nguyên Lăng, miếu hiệu Đại Tông. Trên đường đi, quan hữu ti tâu rằng mệnh của Đức Tông không Thích hợp đưa tang vào lúc này, nhưng Đức Tông cho rằng nên giữ đạo hiếu với tiên đế, bản thân cũng không tin vào những điều dị đoan, bèn quyết định tiếp tục đưa tang.

Tết âm lịch năm Canh Thân (780), Đức Tông cải nguyên là Kiến Trung năm đầu, tôn hiệu Thánh Thần Văn Vũ hoàng đế và bắt đầu thi hành cải cách tài chính do Dương Viêm đề xuất. Đầu tiên, Đức Tông hạ lệnh ước đinh sản của bách tính, phân ra đẳng cấp mà thu thuế, cải cách này gọi là Lưỡng thuế pháp. Theo đó, dân đinh nghèo vẫn được miễn thuế như dân đinh xuất thân từ nhà giàu. Lại quy định các châu huyện phải báo cáo số hộ giàu lên triều đình, những hộ này sẽ phải đóng thuế nhiều nhất, thương buôn, vẫn phải đóng thuế như những người khác. Mỗi năm thu thuế hai lần vào mùa hạ và mùa thu và bãi các chế độ như thanh miêu, diêm thiết, tô dung... Với cải cách này, một số hộ nghèo được giảm bớt gánh nặng do tiền thuế, nhưng nó cũng gây ảnh hưởng đến quyền lợi của bọn thương buôn và phú hộ, nên không được số đông bọn người này ủng hộ.

Năm 780, Thôi Hựu Phủ lâm bệnh và qua đời; Trong triều lại có tranh chấp mới. Trước đó, tể tướng Nguyên Tái bị phế và bị giết có công lớn của Tả bộc xạ Lưu Yến. Đến đây, Dương Viêm muốn báo thù cho Nguyên Tái, bèn xúi giục một số người dâng sớ nói Lưu Yến trước kia muốn phế Lý Quát để lập Hàn vương; vì vậy Yến bị biếm chức và bị bức tử cùng năm. Dương Viêm sau đó cho khôi phục lại các chế độ như dưới thời Nguyên Tái.

Ở Hồi Hột, Khả hãn Đăng Lý bị Đốn Mạc Hạ giết. Đốn Mạc Hạ sai sứ sang nhà Đường xin cầu phong, Đức Tông phong làm Vũ Nghĩa Thành công khả hãn. Mùa hạ cùng năm, Đức Tông tôn mẹ là Thẩm thị là hoàng thái hậu (mặc dù bà đã mất tích) và truy tặng chức tước cho thân tộc Thẩm thị.

Năm 781, nữ quan Lý Chân tưởng lầm cháu gái hoạn quan Cao Lực Sĩ là Thẩm thái hậu, nên loan báo lên triều đình. Đức Tông vui mừng, cho đón vào cung Thượng Dương. Cao thị biết mình không phải thái hậu thật nên bất an, cuối cùng nói hết sự thật. Đức Tông vẫn hạ lệnh xá tội vì sợ rằng làm như vậy sẽ cản trở việc tìm thái hậu. Về sau có rất nhiều kẻ tự xưng là Thẩm thái hậu, nhưng đều là dối trá, thái hậu không bao giờ được tìm thấy nữa

Tiết độ sứ Bình Lư Lý Chính Kỉ dâng biểu hỏi lý do tại sao Lưu Yến lại chết, Dương Viêm lo sợ, bèn phao tin đồn, đổ hết mọi chuyện cho Đức Tông. Đức Tông vô cùng căm giận nên muốn giết Dương Viêm. Mùa xuân năm 781, Đức Tông phong Lư Kỉ làm tể tướng mới thay cho Thôi Hựu Phủ đã chết để tạo đối trọng với Dương Viêm. Nhưng Lư Kỉ là kẻ vô học thức, bị Dương Viêm khinh khi. Do đó Lư Kỉ cũng hận Dương Viêm, bèn gièm pha với Đức Tông. Kết quả năm 781, Dương Viêm bị tước chức vị rồi bị giết chết.

Vấn nạn phiên trấn

Năm 779, tướng Hoài Tây là Lý Hi Liệt trục xuất tiết độ sứ Lý Trung Thần; Đức Tông phong Hoài Tây lưu hậu Lý Hi Liệt làm Tiết độ sứ Hoài Tây và tướng Mã Toại làm Tiết độ sứ vùng Hà Đông. Mã Toại ở vùng này nhanh chóng phát triển thế lực, đến hơn một năm sau đã có hơn ba vạn binh mã. Về phần Đức Tông cũng bất bình trước việc các Tiết độ sứ lộng quyền lúc vua cha còn tại vị, nên có ý diệt trừ bớt đi. Đầu tiên vào tháng 7 năm 779, Đức Tông bãi miễn Tiết độ sứ Tây Xuyên Thôi Ninh và Tiết độ sứ Vĩnh Bình Lý Miễn với danh nghĩa triệu họ về triều giữ chức Đồng bình chương sự. Sau đó, ông phong vương cho các hoàng tử và hoàng đệ; sang đầu năm 780, lập Tuyên vương Lý Tụng làm hoàng thái tử.

Tiết độ sứ Tây Xuyên Thôi Ninh đã bị tước binh quyền và giam lỏng trong triều. Đến tháng 10, quân Thổ Phiên cùng Nam Chiếu tổng cộng hơn 10 vạn liên kết với nhau và phân tam đạo xâm nhập biên giới các châu Mậu, Phù, Văn, Lê, Nhã. Lúc đó Thôi Ninh còn ở triều, các tướng dưới quyền không thắng nổi địch, phải bỏ thành mà chạy, dân chúng cũng hoảng hốt bỏ trốn. Đức Tông cảm thấy lo lắng, bèn sai Tiết độ sứ Tây Xuyên Thôi Ninh về trấn nhưng Thôi Ninh từ chối. Đức Tông nghe theo phân tích của Dương Viêm, vẫn giữ Thôi Ninh lại, và cử 4000 cấm ninh do Lý Thịnh chỉ huy cùng với 5000 binh ở các vùng Bân, Lũng, Phạm Dương do Khúc Hoàn chỉ huy đến cứu Thục. Quân Đường đánh bại được quân Nam Chiếu, hơn 8-9 vạn binh Nam Chiếu và Thổ Phiên lại bị chết do đói rét ở đất Thục.

Trong khi đó, triều đình lại trọng dụng Chu Thử và Lý Hoài Quang, cử đi thu phục các châu Tần, Nguyên bị Thổ Phiên chiếm được trước đó. Đến năm 780, Chu Thử được phong ở bốn trấn, còn Hoài Quang cũng được trọng dụng Trong khi đó Lưu Văn Hỉ ở Kính châu kháng lệnh triều đình, nên nhà Đường sai Chu Thử đến kiềm chế, do đó Thử càng được trọng dụng. Một thời gian sau Thổ Phiên sai sứ đến Trường An cầu hòa.

Chu Thử giao chiến với Lưu Văn Hỉ ở Kính châu đã nhiều trận nhưng không hạ được, tiền của cho việc binh đao cũng rất hao tốn, nên một số đại thần xin xá tội cho Lưu Văn Hỉ, nhưng Đức Tông vốn có ý loại trừ phiên trấn nên không nghe. Sau đó Lưu Hải là tướng dưới quyền của Văn Hỉ nổi dậy, đánh bại Văn Hỉ rồi cắt đầu nộp về Trường An. Trong khi đó Đức Tông cho hạ lệnh xây thành Phụng Thiên để phòng thủ mặt phía tây. Còn Chu Thử đang ở kinh thành cũng được phong tới chức Trung thư lệnh (tể tướng).

Thời Đường Đại Tông, trên lãnh thổ Đại Đường đã xuất hiện bốn trấn có thế lực lớn là Lý Chính Kỉ ở Bình Lư, Lý Bảo Thần ở Thành Đức, Điền Thừa Tự ở Ngụy Bác và Lương Sùng Nghĩa ở Sơn Nam Đông đạo, trong đó Bình Lư, Thành Đức và Ngụy Bác gọi là Hà bắc tam trấn. Bốn trấn liên kết cùng nhau, muốn thục hiện chế độ cha truyền con nối, khởi đầu là Điền Thừa Tự nhường chức cho cháu là Điền Duyệt. Đến đầu năm 781, Lý Bảo Thần ở Thành Đức mất, con là Lý Duy Nhạc xưng là Thành Đức lưu hậu, sai sứ đến Trường An cầu phong. Đức Tông sợ nếu chấp thuận thì các trấn khác cũng bắt chước, nên từ chối. Được tin đó, Lý Duy Nhạc liên kết với Điền Thừa Tự, Lý Chính Kỉ Lương Sùng Nghĩa(Những người vốn lo sợ số phận của mình e sẽ như Lưu Văn Hỉ) không nhận lệnh triều đình và bắt đầu cử binh tạo phản, loạn tứ trấn bùng nổ.

Tháng 7 năm 781, Đức Tông phong Lý Hi Liệt làm Tiết độ sứ Hoài Tây, dẫn quân tiến đánh Lương Sùng Nghĩa không tuân lệnh triều đình. Dương Viêm vốn đố kị Lý Hi Liệt, nên ngăn cản, Đức Tông không nghe. Đến khi ra quân, Lý Hi Liệt chần chừ không tiến quân, Lư Kỉ gièm pha rằng Lý Hi Liệt sợ Dương Viêm giành mất đại công và khuyên Đức Tông bãi chức Dương Viêm. Có chiếu biếm Dương Viêm làm Tả bộc xạ, không cho tham dự chính sự nữa, Tiền Vĩnh Bình được phong làm Trung thư thị lang, Đồng bình chương sự, đảm nhận tướng vị. Trong khi đó, các tiết độ sứ Mã Toại ở Hà Đông, Lý Bão Chân ở Chiêu Nghĩa]] đã đánh bại quân của Điền Duyệt, không bao lâu sau Lý Chính Kỉ lại hoăng, con là Lý Nạp nối chức. Điền Duyệt sai sứ đến chỗ Lý Duy Nhạc và Lý Nạp cầu cứu nhưng không ăn thua. Ở Tri Thanh; Lý Nạp thượng biểu xin kế tập, Đức Tông không nghe.

Cùng lúc, Lương Sùng Nghĩa bị bại trận và tự sát. Lý Hi Liệt nhân cơ hội lập công này mà phát triển thế lực và trở thành một phiên trấn mới. Ở mặt trận Thành Đức, Tiết độ sứ Phạm Dương Chu Thao đem quân đánh Lý Duy Nhạc ở Mạc châu. Tướng Trương Hiếu Trung đánh bại được quân của Duy Nhạc, được Đức Tông phong làm Tiết độ sứ Thành Đức và triệu Duy Nhạc hộ tang về triều, Duy Nhạc vẫn kháng lệnh. Ở mặt trận Ngụy Bác và Tri Thanh, quân của Điền Duyệt và Lý Nạp cũng liên tục thua trận, Điền Duyệt phải lui về Ngụy châu, Lý Nạp lui về Bộc châu (782) rồi bị quân Đường vây hãm trong các thành đó. Lại có chiếu dụ hàng bộ tướng của Lý Duy Nhạc, ai hàng sẽ được xá tội và ban thưởng.

Sang năm 782, quân tứ trấn liên tiếp bại trận, Điền Duyệt và Lý Nạp bị vây hãm trong hai thành Ngụy châu và Bộc châu, Lý Duy Nhạc cũng thua trận bỏ trốn về Hằng châu. Tướng ở Thành Đức là Vương Vũ Tuấn thấy đại cục không đứng về Lý Duy Nhạc, bèn cùng quân sĩ bắt sống Duy Nhạc rồi thắt cổ chết, cắt đầu nộp cho triều đình để chuộc tội. Các quận ở Hà Bắc lần lượt bị quân Đường bình định, duy có Ngụy châu vẫn nằm trong tay của Điền Duyệt.

Trong khi đó mâu thuẫn mới lại nảy sinh trong nội bộ quân Đường khi Chu Thao chỉ được phong thêm hai châu Đức, Lâm trong khi ông ta muốn cả Thâm châu. Triều đình không chịu, buộc Chu Thao phải về trấn ngay lập tức. Còn Vương Vũ Tuấn ý mình cũng có công mà không được phong thưởng hậu, lại sinh oán hận. Hai người bắt đầu nảy sinh ý khác.

Điền Duyệt đang bị vây ở Ngụy châu, nghe tin hai tướng bất mãn, bèn sai Dương Hựu và Hứa Sĩ Tắc đến thuyết phục Chu Thao trở mặt phản Đường, hứa sau khi thành công sẽ nhường cho Bối châu. Chu Thao vốn sẵn có khác ý, nghe tin mừng rỡ, bèn giải vây cho Điền Duyệt và hội quân cùng nhau. Sau đó Điền Duyệt chiêu dụ luôn cả Vương Vũ Tuấn. Cả ba liên kết cùng nhau, dự định tiến quân về Trường An, bắt sống Đường Đức Tông.

Trong khi đó Lý Nạp cũng bị nguy khốn ở Bộc châu, bèn dâng biểu xin hàng nhưng Đức Tông không đồng ý. Lý Nạp bèn quyết chí phản Đường, cho quân đánh ra ngoài, giải vây ở Bộc châu rồi đến đóng ở Vận châu, thiết lập liên minh với Điền Duyệt. Thế lực các trấn lại mạnh lên, triều đình không thể kiểm soát được nữa. Chu Thao lại muốn lôi kéo cả Trương Hiếu Trung nhưng ông này từ chối.

Chu Thao viết thư bọc sáp sai người mang đến cho anh là Chu Thử ở Phượng Tường đề nghị hưởng ứng làm phản. Mã Toại bắt được thư, sai đưa về Trường An, dâng lên Đức Tông. Đức Tông có ý nghi ngờ, bèn triệu Chu Thử về kinh, cấm cố trong phủ đệ để đề phòng, nhưng vẫn cho rằng Chu Thử không có liên quan gì trong việc này. Trong khi ở triều đình, Lư Kỉ gièm pha và xúi giục Đức Tông đuổi các đại thần Nhan Chân Khanh, Trương Dật và Nghiêm Dĩnh. Lư Kỉ lại khuyên Đức Tông không nên khoan dung mà phải nghiêm khắc với kẻ dưới, từ đó ông trở nên khắc nghiệt, thiên hạ bắt đầu thất vọng. Lư Kỉ lại sợ nếu như Đức Tông phong tiếp tể tướng thứ hai thì mình sẽ chia bớt quyền lực cho người khác, nên tiến cử người cùng cách là Quan Bá làm tể tướng, do vậy triều chính vẫn nằm trong tay Lư Kỉ. Nghe theo Lư Kỉ, Đức Tông cho khôi phục lại hai loại thuế là thuế gian trá và trừ mạch tiền, lại còn khuyến khích người dân báo cáo về việc trốn thuế của nhau, khiến dân chúng tức giận

Giữa năm 782, Đức Tông phong cho Lý Hi Liệt làm Tiết độ sứ năm vùng Bình Lư, Tri Thanh, Duyện vận, Đăng Lai, Tề châu; cùng Mã Toại làm Tiết độ sứ Hà Đông, Ngụy Bác, Thiền Tương; Lý Hoài Quang làm Đồng bình chương sự, cùng tấn công Chu Thao, nhưng thất bại nặng nề. Cuối năm 782, bốn trấn khởi loạn bàn nhau xưng vương hiệu nhưng không cải niên hiệu, để tỏ ý bán li khai với triều đình nhà Đường: Chu Thao xưng là Ký vương, Điền Duyệt xưng là Ngụy vương, Vương Vũ Tuấn xưng Triệu vương, Lý Nạp xưng Tề vương, trong đó Thao là minh chủ, tự xưng là cô, ba đứa kia xưng là quả nhân. Chu Thao lại phong cho thê thiếp và phi, con trai làm thế tử y như một nước chư hầu.

Sự biến Phụng Thiên

Vào đầu năm 783, Lý Hi Liệt đem ba vạn quân tới đóng ở Hứa châu, lại nảy ý cùng các trấn phản Đường, nên sai sứ đến kết giao với Lý Nạp, định ước cùng nhau tấn công Biện châu. Tuy kế hoạch đánh Biện châu không thành nhưng từ đó, Lý Hi Liệt bắt đầu liên kết với Chu Thao rồi sau cùng đến hội quân cùng các trấn. Sau đó, Lý Hi Liệt xưng là Thiên hạ đô nguyên soái, Thái úy, Kiến Hưng vương; sau đó còn định vượt mặt các trấn mà xưng đế. Trong suốt năm đó, hai bên vẫn ở thế cầm cự với nhau, nhưng nhà Đường bị bất lợi hơn một chút. Đức Tông sai Nhan Chân Khanh đến dụ Lý Hi Liệt nhưng không có kết quả. Trong khi đó bốn trấn còn lại bắt đầu thuyết phục Lý Hi Liệt xưng là hoàng đế.

Tương Thành bị quân Hoài Tây vây gấp; Đức Tông phái Lý Miễn là Tiết độ sứ Tuyên Vũ và Kha Thư Diệu mang 1 vạn quân đi cứu. Lý Miễn muốn thừa cơ Lý Hi Liệt sơ hở mà đánh thẳng vào Hứa châu chứ không cần tới Tương Thành. Nhưng khi quân Lý Miễn đã tới Hứa châu thì Đường Đức Tông lại không tán thành ý định của Lý Miễn, bắt ông lui binh. Lý Miễn phải bỏ Hứa châu rút lui, bị Lý Hi Liệt truy kích đánh bại. Kha Thư Diệu cũng bị vây tại Tương Thành.

Thấy tình hình bất ổn, Đức Tông bèn cho triệu quân từ Kinh Nguyên đến cứu. Ngày 2 tháng 11 năm 783, Diêu Lệnh Ngôn dẫn 5000 quân Kinh Nguyên đến Trường An. Do quân sĩ Kinh Nguyên đi đường mệt mỏi nên có một số bị bệnh hoặc bị đói rét; Đức Tông sai Kinh triệu doãn Vương Hồng đến ủy lạo tướng sĩ, nhưng vị quan này chỉ cho quân Kinh Nguyên ăn chay chứ không cho ăn thịt. Quân Kinh Nguyên cực kì tức giận, bèn cùng nhau tấn công vào cung. Đức Tông hết sức kinh ngạc vì việc này, vội sai người đem vàng bạc ra để xoa dịu. Quân Kinh Nguyên không theo, bắn chết viên trung sứ rồi cướp luôn cả 120 xe vàng bạc, tiến thẳng vào cung. Đường Đức Tông có lực lượng mới mộ của Bạch Chí Trinh, bèn điều ra chống giữ. Nhưng những cấm quân mới đều là người buôn bán ở phố chợ, không biết chiến đấu, tan rã bỏ chạy hết. Vua hoảng sợ, vội triệu quân cấm vệ đến hộ giá nhưng không có ai đến cả. Trong lúc nguy cấp, Đức Tông chỉ kịp dẫn theo Vương Quý phi, Vi Thục phi, Thái tử Tụng cùng các hoàng tử khác và công chúa Đường An trốn ra khỏi Uyển Bắc Môn, còn đến hơn 17, 18 vương tử và công chúa không theo kịp. Bấy giờ đi theo Đức Tông vừa ra khỏi kinh, đại thần Khương Công Phụ dâng sớ thỉnh cầu phải dẫn theo cả Chu Thử vì rất có thể quân Kinh Nguyên sẽ tôn phò Chu Thử làm vua, nhưng Đức Tông cho rằng không còn kịp nữa, sau đó nhằm về hướng tây mà chạy, đêm đó chạy tới Hàm Dương rồi đến Phụng Thiên. Quân Kinh Nguyên tràn vào phá nát, cướp bóc sạch sành sanh các cung điện, rồi Diêu Lệnh Ngôn cho đón Chu Thử vào điện, tôn làm minh chủ. Trương Đình Chi cũng khởi binh từ Kinh Nguyên, nghe tin Chu Thử được lập, bèn đến yết kiến và quy phục.

Đức Tông ở Phụng Thiên muốn triệu tập quân các nơi về cần vương, nhưng Lư Kỉ cứ khẳng định Chu Thử là người trung thành, không đáng ngại, không lâu sau Thử sẽ cho đón vua về. Đức Tông cảm thấy nhẹ nhõm hơn, nên xuống chiếu cho quân các đạo đóng cách xa thành ba mươi lý để đợi Chu Thử đến đón. Khương Công Phụ lại khuyên ông phải đề phòng trước, Đức Tông cho phải, bèn đổi lệnh, triệu hết quân vào thành. Trong lúc đó Chu Thử quyết tâm làm phản, sai Hàn Mân đem 3000 quân tấn công Phụng Thiên. Phụng Thiên binh ít không thể chống giữ nổi quân của Chu Thử, tình hình thật nguy cấp. Lúc này ở Trường An, Chu Thử tiếm xưng hoàng đế của nước Tần, cải nguyên Ứng Thiên, chính thức ra mặt phản lại nhà Đường. Chu Thử giết rất nhiều tông thất nhà Đường và phong cho Chu Thao làm Hoàng thái đệ, hai bên liên minh và phân công nhau: Chu Thao mang quân đánh chiếm khu vực bắc sông Hoàng Hà, Chu Thử sẽ đánh chiếm khu vực Tam Tần (Quan Trung), rồi cùng nhau hội binh ở Lạc Dương.

Đức Tông vừa đến Phụng Thiên mấy ngày thì thấy Thôi Ninh đến yết kiến. Thôi Ninh nói với ông việc Lư Kỉ chuyên quyền dối vua. Lư Kỉ tức giận, liên kết với Vương Hoành để hại Thôi Ninh. Đúng lúc Chu Thử có chiếu phong Thôi Ninh làm Trung thư lệnh, Đức Tông bắt đầu sinh nghi, lại hạ lệnh thắt cổ Thôi Ninh đến chết, nhưng xá miễn cho toàn gia.

Lúc bấy giờ quân của Chu Thử bao vây Phụng Thiên rất chặt. Chu Thử lại cử thêm Diêu Lệnh Ngôn, Trương Quang Thịnh, Lý Trung Thần, Cừu Kính Trung... đưa quân đến đánh tiếp. Lúc đó, Lý Hoài Quang đưa quân đội đến Phụng Thiên cứu giá. Đến ngày 18 tháng 1, quân của Chu Thử vẫn chưa hạ được Phụng Thiên mà Lý Hoài Quang đã đến, bèn rút quân vào ngày 18 tháng 1 năm 784. Để có thêm lực lượng, Đức Tông sai sứ đến cầu viện vua Thổ Phiên, hứa cắt hai vùng An Tây, Bắc Đình. Thổ Phiên cử hai vạn quân giúp Đức Tông.

Tiếp sau đó, quân cứu viện từ các trấn khác lần lượt kéo đến Phụng Thiên tổng cộng lên đến vạn người. Thế của quân triều đình lại mạnh lên, quân của Chu Thử bắt đầu nao núng. Nhưng trong thời điểm đó, một mâu thuẫn mới lại nảy sinh trong nội bộ nhà Đường do Lý Hoài Quang vốn không hài lòng với các cận thần của Đức Tông gồm Lư Kỷ, Triệu Tán, Bạch Chí Trinh, nên muốn nhân cơ hội này tâu xin Đức Tông trừ bọn họ đi. Đến khi lập công đánh thắng Chu Thử, Lý Hoài Quang bị Lư Kỉ ngăn trở không cho gặp Đức Tông, hai bên phát sinh mâu thuẫn. Sau đó Đức Tông hạ lệnh cho Lý Hoài Quang cùng Lý Thịnh, Lý Kiến Huy, Dương Huệ Nguyên cùng tiến chiếm lại Trường An.

Ngày 27 tháng 1 năm 784, theo đề xuất của Lục Chí, Đường Đức Tông ban chiếu thư tự trách mình không biết nghe lời can gián, để cho gian nhân thao túng mà nghi ngờ tướng lĩnh khiến họ nổi loạn, sau đó hạ lệnh xá tội cho tất cả những người đã tạo phản trước kia, trừ Chu Thử, đồng thời miễn thuế thân cho những binh lính tham gia trong trận chiến với quân Đại Tần. Trong khi đó, Lý Hoài Quang đang dẫn binh đánh Trường An lại dâng biểu xin bãi chức bọn gian thần. Tháng 2 năm 784, Đức Tông hạ lệnh bãi chức Lư Kỉ; giết hoạn quan thân tín Địch Văn Tú; phong Lư Hàn làm tể tướng mới. Sau đó ông sai người đến thuyết phục Điền Duyệt quy phục, hứa bỏ qua hết mọi tội trước, lại còn ban cho quan tước, Điền Duyệt lại xao động mặc dù Chu Thao ra sức khuyên ngăn. Thị lang dưới quyền Điền Duyệt là Hứa Sĩ Tắc lại bảo Chu Thao là người bất nghĩa, trước kia đã giết tới hai chủ, nay lại phản triều đình thì quả là người không đáng tin; cuối cùng Điền Duyệt, Vương Vũ Tuấn và Lý Nạp quyết định bỏ vương hiệu, trở về với nhà Đường. Đức Tông cho đổi niên hiệu là Hưng Nguyên năm đầu.

Cùng lúc ở Biện châu, Lý Hi Liệt tự xưng là Sở hoàng, cải nguyên Vũ Thành. Còn Chu Thao thấy các trấn ở Hà Bắc không theo mình nữa, bèn đưa quân đánh vào Ngụy Bác, nhưng không thể thắng được. Ở Trường An, Chu Thử đổi quốc hiệu là Đại Hán, cải nguyên Thiên Hoàng. Biết Lý Hoài Quang sau khi diệt được Lư Kỉ lại nảy sinh ý khác, Chu Thử khuyên Hoài Quang trở giáo phản nhà Đường, hẹn ước sẽ chia nhau vùng Quan Trung để cùng xưng đế, kết làm anh em. Đến ngày 20 tháng 2, Lý Hoài Quang nghe theo, hội quân cùng Chu Thử phản Đường. Ở Ngụy Bác, Điền Duyệt con Điền Thừa Tự là Điền Tự bị ám sát. Đức Tông phong cho Điền Tự làm Tiết độ sứ. Chu Thử muốn thuyết phục Điền Tự trở về với mình nhưng cũng không được.

Lý Hoài Quang nhân đêm tối cho quân công đánh Lý Kiến Huy và Dương Huệ Nguyên, giết Huệ Nguyên, sau đó mật ước với Chu Thử cùng tiến thẳng đến Phụng Thiên để bắt sống Đức Tông. Đức Tông hạ lệnh giới nghiêm trong toàn thành Phụng Thiên, để Đái Hưu Nhan ở lại giữ thành, còn mình thì chạy theo hướng tây đến Lương châu. Lúc bấy giờ hai vạn quân Thổ Phiên mới kéo đến hỗ trợ. Dựa vào lực lượng này, nhà Đường bắt đầu tổ chức phản công. Còn Chu Thử lại ngại thế lực của Lý Hoài Quang, không muốn cho Hoài Quang xưng đế, nên chỉ dùng lễ kẻ dưới để tiếp đãi. Lý Hoài Quang giận lắm, bèn chạy về phía đông, đến đất Hà Trung để tránh xa Chu Thử.

Trong khi đó, đại tướng Lý Thịnh lập kế hoạch tấn công về Trường An. Ngày 12 tháng 5, quân Đường bắt đầu tấn công. Quân Đường đánh bại các đội quân của Chu Thử, thu phục lại Quan Trung rồi tiến vào kinh thành. Ở Hà Bắc, Chu Thao cũng liên tiếp bị đánh bại. Ngày 20 tháng 6, quân Đường đại thắng ở Trường An, Chu Thử dẫn quân rút khỏi kinh đô, nhằm hướng Thổ Phiên mà chạy, cuối cùng bị bộ hạ giết ở Bành Nguyên. Trường An và Hàm Dương được khôi phục. Sau đó Đức Tông tiến chiếm lại Phượng Tường. Ngày 3 tháng 8 năm 784, ông được đưa trở về Trường An sau một năm trốn chạy.

Trong khi đó Lý Hoài Quang thấy Chu Thử bị diệt, cũng muốn trở lại hàng Đường. Đức Tông sai Khổng Sào Phụ đến Hà Trung thủ dụ Hoài Quang, nhưng quân lính của Hoài Quang lại giết mất Khổng Sào Phụ, trở mặt với triều đình. Tháng 8, quân Đường do Hồn Giam và Lạc Nguyên Quang chỉ huy tiến đánh Hoài Quang. Hai bên giằng co suốt gần một năm, mãi đến tháng 8 năm 785, Lý Hoài Quang binh bại tự vẫn, đất Hà Trung trở về với nhà Đường.

Quân Đường lại chuyển sang tấn công Lý Hi Liệt ở Biện châu và đánh thắng rất nhiều trận. Năm 786, quân Đường chiếm lại Biện châu, Lý Hi Liệt chạy về Thái châu. Tháng 4 năm 786, quân Đường bao vây Thái châu, bộ tướng Trần Tiên Kì hạ độc Lý Hi Liệt rồi cho sát hại cả nhà ông ta, gửi thủ cấp đến Trường An hàng Đường. Không lâu sau, Trần Tiên Kì bị người trung thành với Lý Hi Liệt Ngô Thiếu Khanh hạ sát, Ngô Thiếu Thành tự xưng là lưu hậu ở Thân Thái. Triều đình đành phải công nhận Ngô Thiếu Thành.

Sự biến Phụng Thiên bắt đầu từ 4 trấn Hà Bắc khởi loạn năm 781, khiến triều đình nhà Đường một phen chao đảo vì mất kinh đô, đến đây kết thúc sau 4 năm, nhưng các trấn tạo phản vẫn được xá tội và tiếp tục cát cứ ở đất cũ. Từ đó đến tận cuối nhà Đường và sang cả thời Ngũ Đại, vấn nạn phiên trấn không sao dẹp yên được.

Chính trị thời Trinh Nguyên

Sang đầu năm 785, Đức Tông cải nguyên là Trinh Nguyên năm đầu, đại xá thiên hạ. Tháng 1 năm 786, ông phong cho các đại thần Lưu Tư, Thôi Tạo, Tề Ánh đảm nhận Đồng bình chương sự, trở thành ba tể tướng mới trong triều. Sau loạn Phụng Thiên, ông cho đổi đất phong của một số Tiết độ sứ để làm tránh việc họ mau chóng tập hợp lực lượng. Lúc bấy giờ triều đình lại phải đối mặt với sự xâm lăng của Thổ Phiên. Thổ Phiên nhân lúc nhà Đường suy yếu, liên tục mở các cuộc tấn công vào Quan Trung và cướp bóc của cải, nhiều lần triều đình phải ra lệnh giới nghiêm trong toàn Trường An. Một vấn đề nữa là do trong biến loạn, các hoạn quan trong triều tỏ ra rất trung thành với Đức Tông khiến ông dần thay đổi cách đối xử với họ. Đến cuối năm 786, Đức Tông thăng Thần Sách tả, hữu sương thành Điện tiền tả hữu sanh quân, chủ yếu do các hoạn quan nắm giữ.

Trong lúc đó, tể tướng Trương Diên Thưởng oán hận Mã Toại nên ngày 8 tháng 7 năm 785, lúc Hồn Giám thay mặt Mã Toại giảng hòa đã phục binh vây bắt Hồn Giám để uy hiếp Mã Toại, rồi đưa binh tới tận Trường An nhưng Hồn Giám lại trốn thoát. Về sau Mã Toại bị Đức Tông tước binh quyền ở Hà Đông, Lý Tự Lượng được lập làm Tiết độ sứ mới ở Hà Đông. Còn Trương Diên Thưởng tạ bệnh không vào triều nữa. Đức Tông cho triệu thầy cũ là Lý Bí đang ở Thiểm Quắc vào triều làm Trung thư thị lang, đảm nhận tướng vị.

Tiết độ sứ Nghĩa Thành Lưu Trừng chết, con là Lưu Khắc Ninh giết tướng dưới quyền Mã Huyễn, ý muốn kế tập ở Nghĩa Thành. Tướng Lưu Huyền Tá được lệnh cầm quân đi đánh, Khắc Ninh hoảng sợ phải bỏ ý định. Có chiếu phong Giả Đam lên thay làm Tiết độ sứ Nghĩa Thành.

Đầu năm 787, Đức Tông lập Thục phi Vương thị làm hoàng hậu, nhưng chỉ vài ngày sau, hoàng hậu lại qua đời, thụy là Chiêu Đức, táng ở Tĩnh lăng. Cùng lúc do Thôi Tạo không hoàn thành nhiệm vụ cải tiền cốc pháp nên bị giáng chức tể tướng. Theo đề nghị của Hàn Hoảng, Đức Tông phong cho Trương Diên Thưởng làm tể tướng mới. Trương Diên Thưởng và Tề Ánh lại có hiềm khích với nhau, Diêm Thưởng tấu rằng Ánh không có tài tể tướng. Có chiếu biếm Tề Ánh làm thứ sử Quỳ châu, Liễu Hồn được thay làm tể tướng.

Cũng năm 787, một biến cố xảy ra làm đe dọa đến vị trí của thái tử Lý Tụng. Tể tướng khi đó là Trương Diên Thưởng, người có hiềm khích với Lý Thúc Minh (), Tiết độ xứ Đông Xuyên, phát hiện ra rằng con trai của Thúc Minh là Lý Thăng, đang là một viên quan trẻ cấp thấp, có qua lại với dì của Đức Tông - đồng thời là mẹ đẻ của Thái tử phi Tiêu thị - là Công chúa Cáo quốc. Ông ta tấu việc lên Đức Tông, ám chỉ rằng Lý Thăng có quan hệ mờ ám với Công chúa Cáo quốc. Khi nhà vua đem việc này hỏi Lý Bí, thì ông đã sớm đoán biết rằng chính họ Trương là người cáo mật, và đề nghị không điều tra, vì những chuyện thế này sẽ làm tổn hại đến danh dự của Thái tử Lý Tụng. Đổi lại, Đức Tông dời Lý Thăng đến làm việc ở Đông cung để không còn qua lại với công chúa nữa. Nhưng đến mùa thu cùng năm, lại có người tố cáo Cáo Quốc công chúa không chỉ qua lại mật thiết với Lý Thăng mà còn với nhiều đại thần khác như Tiêu Đỉnh, Lý Vạn, Vi Khác, hơn thế còn sử dụng bùa chú để trù ếm Đức Tông. Đức Tông cả giận, cho bắt giam công chúa và từ đó cũng đối xử lạnh nhạt với Lý Tụng (do Đức Tông cho rằng việc làm của công chúa là để đưa Lý Tụng - con rể bà ta lên ngôi sớm hơn). Đức Tông muốn phế Thái tử phi Tiêu thị, lập Vương lương đệ làm thái tử phi, nhưng Lý Tụng ra sức cầu xin, khiến cơn giận của nhà vua càng dữ dội hơn. Ông tính tới chuyện phế Thái tử để đưa người con nuôi là Thư vương Lý Nghị () lên thay. Lý Bí ra sức cầu xin cho Thái tử, đến nỗi suýt nữa là bị vạ lây. Cuối cùng Đức Tông cũng nguôi giận mà tha tội cho Thái tử. Về sau Cáo quốc qua đời, Đức Tông nhân khi Lý Tụng bị bệnh mà bỏ độc giết chết Tiêu phi.

Năm 790, có tin đồn rằng Lý Nạp ở Tri Thanh có ý định đưa Điền Triều (con trai nhỏ của Điền Thừa Tự) trở về Ngụy Bác để tranh quyền với Điền Tự. Điền Tự dùng lễ vật hậu hĩnh lấy lòng khuyên Lý Nạp đưa Điền Triều về Trường An, đồng thời chấp nhận hàng thứ sử Lệ châu Triệu Hạo (người trước đó đã dâng châu này cho Vương Vũ Tuấn). Điền Tự còn giả chiếu chỉ của vua Đức Tông, trong chiếu công nhận Lệ châu thuộc Bình Lư. Vũ Tuấn nộ thậm và cho tấn công Bối châu của Ngụy Bác, chiếm được bốn quận của châu này. Mùa đông năm đó, triều đình ra mặt hòa giải, các trấn giữ nguyên địa giới như trước.

Trong thời gian này, Đức Tông bắt đầu trở nên xa xỉ và lãng phí khi nhận các cống vật từ các Tiết độ sứ. Lý Bí cố khuyên ngăn nhưng Đức Tông chỉ hứa ngoài miệng, bên trong vẫn không sửa đổi. Tháng 3 năm 789, Lý Bí mất, từ đó Đậu Tham trở thành tể tướng nắm nhiều quyền lực nhất trong triều. Tuy nhiên do Đậu Tham là người giảo hoạt, Đức Tông bắt đầu có ý ghét. Năm 792, Đậu Tham bị bãi chức rồi bức tử; Lục Chí lên thay. Lục Chí có ý định cải cách kinh tế và trấn áp các tiết độ sứ bên ngoài, song Đức Tông không dám làm việc đó.

Năm 792, Lý Nạp mất, con là Lý Sư Cổ lên thay làm Tiết độ sứ Tri Thanh. Lúc đó trong triều, Lục Chí bất hòa với cận thần của Đức Tông là Bùi Diên Linh. Lục Chí nhiều lần tố cáo Diên Ninh trước mặt Đức Tông nhưng ông không nghe. Lục Chí lại cố tranh biện thì càng bị Đức Tông ghét thêm. Năm 794, Lục Chí bị giáng làm thái tử tân khách, sau đó bị đưa đi lưu đày đến Trung châu (795). Sau đó Bùi Diên Ninh còn hãm hại một số đại thần khác như Lý Sung, Trương Bàng, Lý Tiêm và đuổi họ khỏi triều đình.

Từ thời điểm đó, Đức Tông không còn tin tưởng vào các tể tướng nữa mà chỉ tín nhiệm hoạn quan. Bùi Diên Linh ngày càng được Đức Tông tin tưởng, Diên Linh nói gì Đức Tông cũng nghe. Sau khi Bùi Diên Linh chết, Tề Vận trở thành người được Đức Tông tin tưởng nhất. Tề Vận cùng bọn Vương Thiệu, Lý Thật, Vi Cừ Mưu kết bè đảng làm lũng đoạn triều chính, gièm pha công thần tể tướng. Chính sự cuối thời Trinh Nguyên ngày càng không còn kỉ cương gì cả. Trong khi đó ở bên ngoài, các tiết độ sứ sợ uy thế của triều đình nên thường gửi nhiều cống phẩm đắc giá lên Đức Tông, ông đều nhận cả và sủng tín các tiết độ sứ dâng cống phẩm. Đội quân Thần Sách do các hoạn quan Đậu Văn Tràng, Hoắc Tiên Minh, Tiêu Hi Vọng... chỉ huy cũng bắt đầu lớn mạnh từ đây, về sau nạn hoạn quan tham chính được dịp bùng lên ngay sau khi Đức Tông qua đời.

Năm 794, Lý Bão Chân ở Chiêu Nghĩa mất, con là Lý Kiến muốn lên kế nhiệm cha nhưng thất bại. Đức Tông bổ nhiệm Vương Kiền Hưu là tiết độ sứ mới ở trấn này, tuy nhiên tướng Nguyên Nghị dưới quyền Lý Bão Chân không phục và chống lại Vương Kiền Hưu. Cuộc giao tranh kéo dài hơn 1 năm, cuối cùng Nguyên Nghị thất bại, chạy đến nương nhờ Điền Tự ở Ngụy Bác.

Quan hệ với lân bang

Ở biên giới phía tây, từ sau loạn An Sử, quân Thổ Phiên nhân nhà Đường suy yếu liên tục tấn công, quấy phá, các tướng nhà Đường chống đỡ rất vất cả. Sau binh biến Phụng Thiên, nhà Đường mới rảnh tay tăng cường lực lượng để đối phó người Phiên. Các tướng Lý Thịnh, Hồn Giam, Mã Toại cầm quân ở biên cương, nhiều lần ngăn chặn được Thổ Phiên. Mà quân Phiên rất sợ tài năng của họ, khi xâm phạm biên giới lại gặp các tướng ấy nên phải xin hòa, Mã Toại chấp nhận nhưng triều đình không chịu. Đến khi tể tướng Hàn Hoảng qua đời, Đức Tông (do ghét Hồi Hột) lại muốn cùng liên minh với Thổ Phiên để chống Hồi Hột. Ông lại sợ Lý Thịnh ở bên ngoài nắm nhiều quân mã, lại thêm Trương Diên Thưởng gièm pha nên Đức Tông triệu về triều phong làm Thái úy Trung thư lệnh (tể tướng trên danh nghĩa), thực ra là để kiềm chế. Sau đó hai nước giảng hòa.

Theo đề nghị của tể tướng Lý Bí, Đức Tông cho thực hiện lại chế độ phủ binh vốn bị bãi bỏ dưới thời Đường Minh Hoàng, theo đó tuyển mộ thêm binh lính đến khu vực gần biên giới với Thổ Phiên và Đảng Hạng, và cho họ công cụ và hạt giống để thực hiện việc khẩn hoang, thời bình họ tự cày cấy để kiếm sống, thời chiến thì theo quân ra trận. Như thế số lượng lương thực sản xuất được ở những vùng đất đó có thể trực tiếp đem làm quân lương, tiết kiệm được một khoản chi phí khá lớn cho triều đình. Sau sắc lệnh này, có đến khoảng 50 - 60% binh lính ở chiến trường phía tây đã quyết định ở lại đây định cư.

Lý Bí còn đề nghị dùng hôn nhân để kết minh với Hồi Hột, Đại Thực, Vân Nam... cùng chống Thổ Phiên; ban đầu Đức Tông không chịu vì còn oán Hồi Hột nhưng sau đó Lý Thịnh và Mã Toại cũng lên tiếng về việc này, Đức Tông bèn gả công chúa cho Khả hãn Cốt Độc Lộc của Hồi Hột (lúc này Hồi Hột đổi tên là Hồi Cốt). Với việc kết minh với các nước, quân Đường đã có thêm đồng minh chống Thổ Phiên, quân Thổ Phiên lại phải đối phó với Nam Chiếu và Hồi Hột nên cũng không dám xâm nhập sau vào lãnh thổ nhà Đường như trước nữa, Thổ Phiên bắt đầu suy yếu và quân Đường lại giành được nhiều thắng lợi trong các cuộc giao tranh.

Năm 785 vua Tân La Nguyên Thánh Vương (Kim Kính Tín) lên ngôi ở Tân La thì sang năm 787 cử đoàn triều cống sang nhà Đường và thỉnh cầu sắc phong. Đức Tông công nhận Tân La Nguyên Thánh Vương là vua Tân La. Năm 788, Tân La Nguyên Thánh Vương cho mở kỳ thi khoa cử đầu tiên ở Tân La theo mô hình của nhà Đường. Năm 790 vua Tân La Nguyên Thánh Vương phái Kim Ngạn Thăng đi sứ sang nhà Đường, nơi ông ấy đã thể hiện được mình và được Đức Tông ban cho một tước hiệu cao. Đến năm 800, vua Tân La Chiêu Thánh Vương (Kim Tuấn Ung) qua đời, Kim Ngạn Thăng từ nhà Đường quay về Tân La làm quan nhiếp chính cho vua nhỏ Tân La Ai Trang Vương (Kim Thanh Minh).

Vào cuối thời đại của Bột Hải Văn Vương trong năm 793, các hoàng tử từ hoàng tộc vương quốc Bột Hải (con cháu của Bột Hải Cao Vương, Bột Hải Vũ Vương và Bột Hải Văn Vương) đang làm lính canh tại triều đình nhà Đường của Đức Tông theo ý muốn của họ. Hòa bình với nhà Đường cho phép vương quốc Bột Hải tiếp tục mở rộng lãnh thổ của mình. Trước đó thế tử của Bột Hải Văn Vương là Đại Hoành Lâm (Dae Goeng-rim) đã chết, còn Nhị hoàng tử Đại Anh Tuấn, Tam hoàng tử Đại Trinh Oát và Tứ hoàng tử Đại Tung Lân đang làm lính canh ở nhà Đường (đời vua Đường Đức Tông) nên ông ta phải chọn em trai của ông là Đại Nguyên Nghĩa làm người kế vị của mình. Đại Nguyên Nghĩa làm vua từ năm 793 đến năm 794 thì bị giết, đích tôn của Bột Hải Văn Vương là Đại Hoa Dư được đưa lên làm vua, tức là Bột Hải Thành Vương. Nghe tin cháu mình là vua Bột Hải Thành Vương thể chất yếu ớt sắp qua đời, Đại Tung Lân đã rời nhà Đường (đời vua Đường Đức Tông) quay về vương quốc Bột Hải trong năm 794. Sang năm 795 thì Bột Hải Thành Vương mất, Đại Tung Lân lên kế vị, tức là vua Bột Hải Khang Vương.

Năm 794, thủ lĩnh Mông Dị Mâu Tầm ở khu vực Vân Nam được nhà Đường (đời Đường Đức Tông) phong làm Nam Chiếu vương (南詔王), từ đó quốc hiệu chính thức gọi là Nam Chiếu quốc (南詔國).

Vua Bột Hải Khang Vương vừa lên ngôi vua của vương quốc Bột Hải vào năm 795 thì phái con trưởng là Đại Nguyên Du (khi đó hơn 30 tuổi) đi sứ sang nhà Đường (đời vua Đường Đức Tông) để bang giao. Từ năm 795, vua Bột Hải Khang Vương của vương quốc Bột Hải có các hoạt động thương mại với nhà Đường và cũng thường xuyên cử sứ thần sang nhà Đường.

Năm 790 Đức Tông phong cho Cao Chính Bình làm An Nam đô hộ phủ. Cao Chính Bình tới thành Tống Bình (nay là Hà Nội, Việt Nam) nhậm chức thì giao tranh với nghĩa quân của Phùng Hưng, Phùng Hải ở Đường Lâm thuộc An Nam đô hộ phủ. Phùng Hưng đem quân đánh với Cao Chính Bình, lâu ngày không thắng được. Phùng Hưng dùng kế của Đỗ Anh Hàn, đặt đại bản doanh ở làng Triều Khúc, Thanh Trì, đem quân vây thành Tống Bình. Quan Đô hộ Cao Chính Bình đem binh ra đánh mãi không phá được vòng vây của nghĩa quân Phùng Hưng, ưu phẫn phát bệnh vàng da rồi chết năm 791. Phùng Hưng đánh chiếm thành Tống Bình, tự xưng là Đô Phủ Quân, phong Phùng Hải làm Thái úy. An Nam đô hộ phủ bị chấn động. Đức Tông phái Triệu Xương dẫn quân Đường sang chống cự Phùng Hưng. Triệu Xương tiếp tục cho đắp thành Đại La cùng năm 791. Năm 794, Triệu Xương bị bệnh ở chân xin về nhà Đường nghỉ ngơi nên Đức Tông bèn cử Binh bộ lang trung Bùi Thái sang thay Triệu Xương làm An Nam đô hộ. Chưa được bao lâu thì Phùng Hưng đánh đuổi Bùi Thái đi. Năm 802, Đô Phủ Quân Phùng Hưng qua đời, được dân bản địa xưng là Bố Cái Đại Vương. Lực lượng quân nghĩa quân bị chia rẽ: một nửa ủng hộ em Phùng Hưng là Phùng Hải, một nửa do tướng Bồ Phá Cần đứng đầu chủ trương chọn Phùng An thay cha làm Đô Phủ Quân. Hai bên đánh nhau, nhờ Bồ Phá Cần là mãnh tướng, Phùng An thắng thế. Phùng Hải và Phùng Dĩnh phải bỏ chạy vào động Chu Nham. Phùng An lên kế vị làm Đô Phủ Quân ở thành Tống Bình thuộc An Nam đô hộ phủ. Các thủ hạ của Phùng Hải bỏ đi, không phục tùng Phùng An, do đó lực lượng quân khởi nghĩa bị suy yếu. Sau thời gian lo vấn đề phiên trấn, vua Đức Tông nhận ra An Nam đô hộ phủ bị mất hơi lâu nên đã cử lão tướng Triệu Xương cầm quân sang đánh Phùng An ở thành Tống Bình. Triệu Xương chưa dùng binh mà sai sứ sang dụ trước. Phùng An cự tuyết. Triệu Xương dẫn quân Đường hùng hổ đánh bại nghĩa quân ở An Nam đô hộ phủ, tàn sát dân chúng, thành Tống Bình bị quân Đường chiếm lại. Phùng An yếu thế phải đầu hàng quân Đường đầu năm 803. Cuối cùng không rõ kết cục của Phùng An sau khi xin hàng nhà Đường.

Năm 800 nước Nam Chiếu (đời vua Mông Dị Mâu Tầm) hiến Thiên Nam Điền Việt tục ca (天南滇越俗歌) cho nhà Đường (đời vua Đường Đức Tông), sau đổi tên thành Nam Chiếu phụng thánh nhạc (南詔奉聖樂), tham gia diễn xuất nhân số đạt trăm người. Những năm cuối thời Đức Tông, Nam Chiếu chủ trương liên minh với nhà Đường để cùng chống lại Thổ Phiên. Vua Nam Chiếu là Mông Dị Mâu Tầm liên quân với Vi Cao đánh bại Thổ Phiên nhiều lần khiến chúng không còn đe dọa mạnh đến kinh thành Trường An như trước. Đến năm 803, Thổ Phiên phải sai sứ đến Trường An nộp cống và lập lại hòa bình.

Cuối đời

Đường Đức Tông về cuối đời trở nên bất lực với tình trạng cát cứ của các trấn, đành phải chấp thuận chế độ cha truyền con nối của các trấn, như họ Điền ở Ngụy Bác, họ Vương ở Thành Đức, họ Lý ở Tri Thanh, họ Lưu ở Lư Long, họ Ngô ở Hoài Tây... Ba trấn Ngụy Bác, Thành Đức, Lư Long về cơ bản đã bán độc lập với chính quyền nhà Đường; sử gọi là Hà Bắc tam trấn.

Thời kì này, tình hình ngoài biên cương đã lắng dịu bớt do Thổ Phiên phải căng sức đối phó với Nam Chiếu, nên ít cử quân xâm phạm hơn trước và lần nào giao tranh thì quân Đường cũng chiến thắng. Còn ở bên trong, vào năm 799, do thiếu quân lương, Ngô Thiếu Thành cho quân cướp bóc và lấn chiếm các trấn xung quanh. Đức Tông bèn cho phép các tiết độ sứ khác là Hàn Hoằng ở Tuyên Vũ, Thượng Quan 涗, Y Thận ở An Hoàng tiến binh thảo phạt, đồng thời tước quan chức của Ngô Thiếu Thành. Quân Đường đánh bại quân của Ngô Thiếu Thành trong một số trận, nhưng do trong quân không có người thống suất nên không có phương lược rõ ràng, mà tiết độ sứ thảo phạt Thiếu Thành cũng là chỉ muốn cướp bóc để làm giàu. Đầu năm 800, Ngô Thiếu Thành đánh bại quân Đường mấy trận lớn, cướp bóc thêm nhiều của cải. Để đối phó, Đức Tông phong cho Hàn Toàn Nghĩa làm Tiết độ sứ Hạ Thuy, nhưng cũng bị Ngô Thiếu Thành đánh bại. Cuối cùng Đức Tông nghe lời của Tiết độ sứ Vi Cao, hạ chiếu xá tội cho Ngô Thiếu Thành vào cuối năm 800, chiến dịch kết thúc. Cùng năm đó, Đức Tông phong thêm các tể tướng Cao Dĩnh và Trịnh Du.

Do Đức Tông đã già yếu nên dần giao bớt chính sự cho thái tử Lý Tụng. Lý Tụng và một số đại thần chuẩn bị thực hiện công cuộc cải cách đất nước về sau. Tuy nhiên đến tháng 9 ÂL năm 804 thì Lý Tụng bị bệnh nặng, trở nên liệt nửa người và không thể nói được. Đức Tông cũng cảm thấy bi thương, thường khóc than cho thái tử, đến đầu năm 805 thì ông cũng lâm bệnh do quá đau buồn. Ngày 25 tháng 2 năm 805, Đức Tông băng hà, thọ 64 tuổi. Thụy hiệu đầy đủ Thần Vũ Hiếu Văn hoàng đế (神武孝文皇帝), an táng tại Sùng lăng (崇陵).

Các đại thần Hàn Lâm học sĩ Trịnh Nhân và Vệ Thứ Công đến điện Kim Loan soạn thảo di chiếu. Một số hoạn quan cho rằng Thái tử Tụng có bệnh nên chưa biết có nên lập hay không. Vệ Thứ Công vẫn muốn Thái tử Tụng nối ngôi, cuối cùng triều đình chấp nhận. Ngày 28 tháng 2, Thái tử Lý Tụng được đưa lên ngôi trong tình trạng không thể nói được, tức là Đường Thuận Tông.

Gia đình
 Thân phụ: Đường Đại Tông Lý Dự.
 Thân mẫu: Duệ Chân hoàng hậu Thẩm thị (睿真皇后沈氏), người Ngô Hưng, mất tích trong loạn An Sử.
Hậu phi:
Chiêu Đức hoàng hậu Vương thị (昭德皇后王氏, ? - 786), con gái Vương Ngọ (王遇), không rõ quê quán. Lúc đầu là Thục phi (淑妃), quản lý hậu cung. Ngày 3 tháng 12, Vương Thục phi lâm trọng bệnh, Đức Tông phong bà làm Hoàng hậu. Tuy nhiên, 3 ngày sau tức 6 tháng 12, Vương hoàng hậu mất. Sinh Đường Thuận Tông Lý Tụng và Đường An công chúa.
Vi Hiền phi (韦贤妃, ? - 809), không rõ quê quán, tổ phụ là Hữu uy vệ tướng quân Vi Trạc (韦濯). Cưới Đức Tông khi ông còn là Thái tử, lập làm Lương đệ (良娣), sau khi đăng cơ sách phong làm Hiền phi (贤妃). Vi Hiền phi tính tình trầm ổn, lễ nghi chu đáo. Sau khi Đức Tông băng, Vi hiền phi nguyện theo phùng thờ trong lăng đến khi qua đời.
Võ Đức phi (武德妃).
Tu nghi Triệu thị (修仪赵氏).
Chiêu nghi Vương thị (昭仪王氏).
Chiêu dung Vương thị (昭容王氏).
Chiêu viên Vương thị (昭媛王氏).
Tu dung Vương thị (修容王氏).
Sung dung Thôi thị (充容崔氏).
Sung nghi Dương thị (充仪杨氏).
Kim Tỉnh Lan (金井兰), người Tân La.
Tống Nhược Sân (宋若莘), nguyên quán ở quận Hà Nội.
Tống Nhược Chiêu (宋若昭), sau phong làm Lương quốc phu nhân (梁国夫人).
Tống Nhược Luân (宋若伦).
Tống Nhược Hiến (宋若宪).
Tống Nhược Tuân (宋若荀).

Hoàng tử:
Tuyên Thành Quận Vương → Tuyên vương → Đường Thuận Tông Lý Tụng, mẹ là Chiêu Đức hoàng hậu.
Thư vương Lý Nghị [舒王李誼], nguyên tên là Lý Mô [李謨], con của Trịnh vương Lý Mạc [李邈], do Lý Mạc mất sớm nên Đức Tông nhận làm con.
Thông vương Lý Kham [通王李諶].
Kiền vương Lý Lượng [虔王李諒].
Túc vương Lý Tường [肅王李詳, ? - 782].
Tư vương Lý Khiêm [資王李謙].
Tấn Vân quận vương → Đại vương Lý Kính [代王李諲].
Ung vương → Văn Kính thái tử Lý Nguyên [文敬太子李謜, 782 - 799], nguyên là con của Đường Thuận Tông, Đức Tông thương yêu nên nhận làm con.
Chiếu vương Lý Giới [照王李誡].
Khâm vương Lý Ngạc [欽王李諤].
Trân vương Lý Xiêm [珍王李諴, ? - 832].

Hoàng nữ:
Hàn Quốc Trinh Mục công chúa (韩国贞穆公主), mẹ là Chiêu Đức hoàng hậu, sơ phong Đường An công chúa (唐安公主), hạ giá lấy Vi Hựu (韦宥).
Ngụy Quốc Hiến Mục công chúa (魏国宪穆公主), sơ phong Nghĩa Dương công chúa (义阳公主), lấy Vương Sĩ Bình (王士平).
Trịnh Quốc Trang Mục công chúa (郑国庄穆公主), sơ phong Nghĩa Chương công chúa (义章公主), lấy Trương Mậu Tông (张茂宗).
Lâm Chân công chúa (临真公主), lấy Tiết Viễn (薛钊), mất vào những năm Nguyên Hòa.
Vĩnh Dương công chúa (永阳公主), lấy Thôi Kính (崔諲).
Phổ Ninh công chúa (普宁公主), mất sớm.
Văn An công chúa (文安公主), xuất gia làm đạo sĩ.
Yên Quốc Tương Mục công chúa (燕国襄穆公主), sơ phong Hàm An công chúa (咸安公主), hạ giá lấy Trường Thọ Thiên Thân Khả hãn (长寿天亲可汗) của Hồi Hột, sách vi Trí Tuệ Đoan Chính Trường Thọ Hiếu Thuận Khả đôn (智慧端正长寿孝顺可敦). Mất vào năm Nguyên Hòa thứ 3 (808) tại Hồi Hột, cải vi Yến Quốc Tương Mục công chúa như hiện tại.
Nghĩa Xuyên công chúa (义川公主), mất sớm.
Nghi Đô công chúa (宜都公主), lấy Liễu Dục (柳昱), mất vào những năm Trinh Nguyên.
Tấn Bình công chúa (晋平公主), mất sớm.

Chú thích

Hoàng đế nhà Đường
Sinh năm 742
Mất năm 805


title: Macreupoca

text:
Macreupoca là một chi bướm đêm thuộc họ Crambidae.

Chú thích

Tham khảo

 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Glaphyriinae


title: Homogyna endopyra

text:
Homogyna endopyra là một loài bướm đêm thuộc họ Sesiidae. Loài này có ở Nam Phi.

Chú thích

Tham khảo

Homogyna


title: Chi Thông

text:
Chi Thông (danh pháp khoa học: Pinus) là một chi trong họ Thông (Pinaceae). Nó là chi duy nhất trong phân họ Thông (Pinoideae). Có khoảng 115 loài thông trên thế giới, số liệu được các chuyên gia chấp nhận là từ 105 đến 125 loài.

Phân loại và danh pháp

Thông được chia thành 3 phân giống, dựa trên các đặc tính về hạt, lá và nón:
Pinus subg. Pinus, Các nhóm thông cứng hay thông vàng.
Pinus subg. Ducampopinus, Các nhóm thông đuôi cáo hay thông Pinyon.
Pinus subg. Strobus, Các nhóm thông mềm hay thông trắng.

Phân bố

Thông sinh sống tự nhiên ở hầu khắp Bắc bán cầu. Ở lục địa Á-Âu, chúng phân bố từ quần đảo Canaria, bán đảo Iberia và Scotland đến vùng viễn đông Nga, ở Philippines, Na Uy, Phần Lan và Thụy Điển (thông Scot), và ở đông Siberi (thông lùn Siberi)...

Xem thêm
 Cây thông Noel

Chú thích

Tham khảo

 Farjon, A. 1984, 2nd edition 2005. Pines. E. J. Brill, Leiden. ISBN 90-04-13916-8
 Little, E. L., Jr., and Critchfield, W. B. 1969. Subdivisions of the Genus Pinus (Pines). US Department of Agriculture Misc. Publ. 1144 (Superintendent of Documents Number: A 1.38:1144).
 Richardson, D. M. (ed.). 1998. Ecology and Biogeography of Pinus. Cambridge University Press, Cambridge. 530 p. ISBN 0-521-55176-5
 Sulavik, Stephen B. 2007. Adirondack; Of Indians and Mountains, 1535-1838. Purple Mountain Press, Fleischmanns, NY. 244 p. ISBN 1-930098-79-0 ISBN 978-1-930098-79-4
 Mirov, N. T. 1967. The Genus Pinus. Ronald Press, New York (out of print).
 Classification of pines
 Gymnosperm Database - Pinus

Thư mục
Philips, Roger. Trees of North America and Europe, Random House, Inc., New York ISBN 0-394-50259-0, 1979.

Liên kết ngoài

Họ Thông


title: Upi, Maguindanao

text:
Upi (cũng có tên là Bắc Upi) là một đô thị hạng 3 ở tỉnh Maguindanao, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2000 của Philipin, đô thị này có dân số 51.141 người trong 9.975 hộ.

Các đơn vị hành chính

Upi được chia ra 23 barangay.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Mã địa lý chuẩn của Philipin
 Thông tin điều tra dân số năm 2000 của Philipin

Đô thị của Maguindanao


title: Zepherina luteovittata

text:
Zepherina luteovittata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Bechyne miêu tả khoa học năm 1958.

Chú thích

Tham khảo

Zepherina


title: 4167 Riemann

text:
4167 Riemann (1978 TQ7) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 2 tháng 10 năm 1978 bởi L. V. Zhuravleva ở Nauchnyj.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 4167 Riemann

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1978


title: Paduniella tmolos

text:
Paduniella tmolos là một loài Trichoptera trong họ Psychomyiidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Paduniella


title: Kisaura pelag

text:
Kisaura pelag là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Kisaura


title: Quốc hội Hợp bang

text:
Quốc hội Hợp bang (Congress of the Confederation hay United States in Congress Assembled) là bộ phận chính phủ của Hợp chúng quốc Mỹ châu từ ngày 1 tháng 3 năm 1781 đến ngày 4 tháng 3 năm 1789. Nó gồm có các đại biểu được bổ nhiệm từ các nghị viện tiểu bang. Nó là quốc hội thừa kế tiếp theo sau Đệ nhị Quốc hội Lục địa. Quốc hội này tự nhận mình là Quốc hội Lục địa trong suốt lịch sử 8 năm của nó.  Tư cách thành viên của Đệ nhị Quốc hội Lục địa tự động được chuyển sang Quốc hội Hợp bang khi Quốc hội Hợp bang được thành lập sau khi Các điều khoản Hợp bang được thông qua. Quốc hội Hợp bang sau đó được thay thế bằng Quốc hội Hoa Kỳ.

Các sự kiện
Quốc hội Hợp bang khai mạc vào giai đoạn cuối của Cách mạng Mỹ. Chiến sự kết thúc vào tháng 10 năm 1781 khi quân Anh đầu hàng trong trận Yorktown. Tuy nhiên người Anh vẫn tiếp tục chiếm đóng Thành phố New York trong khi các đại biểu Mỹ được Quốc hội bổ nhiệm đang ở Paris thảo luận các điều khoản hòa bình với Vương quốc Anh. Dựa vào các điều khoản sơ lược được thương thuyết vào ngày 30 tháng 11 năm 1782, và được Quốc hội Hợp bang chấp thuận ngày 15 tháng 4 năm 1783, Hiệp định Paris được ký vào ngày 3 tháng 9 năm 1783, và được quốc hội phê chuẩn ngày 14 tháng 1 năm 1784, chính thức kết thúc Chiến tranh Cách mạng Mỹ giữa Vương quốc Anh và mười ba cựu thuộc địa.

Quốc hội có ít quyền lực và vì không có mối đe dọa chiến tranh từ bên ngoài, thí dụ với người Anh nên quốc hội càng gặp khó khăn trong việc triệu tập các phiên họp với đủ số đại biểu để thông qua các nghị quyết hay luật lệ mới. Tuy vậy Quốc hội vẫn thông qua một số luật quan trọng, nổi bật nhất là Quy định về vùng Tây Bắc (Northwest Ordinance).

Chiến tranh Độc lập đã làm chất chồng một món nợ khổng lồ lên quốc gia. Năm 1784, tổng số nợ liên bang là gần $40 triệu. Trong số đó có $8 triệu tiền nợ nằm trong tay của người Pháp và Hà Lan. Trong tổng số nợ trong nước, công trái được biết với tên gọi "loan-office certificate" chiếm $11,5 triệu, chứng nhận tiền lời trên tiền nợ là $3,1 triệu, và chứng nhận lục địa là $16,7 triệu.

Tất cả các giấy chứng nhận nợ là không sinh lời được phát hành để mua đồ tiếp liệu, trả lương binh sĩ và sĩ quan. Để trả tiền lời và tiền vốn của những món nợ, Quốc hội hai lần đã đề nghị một tu chính án cho Các điều khoản Hợp bang nhằm cho phép quốc hội quyền lực ấn định 5% thuế trên hàng nhập khẩu, nhưng các tu chính án này cần phải có sự đồng thuận của tất cả 13 tiểu bang. Rhode Island và Virginia bác bỏ kế hoạch thuế năm 1781 trong khi đó New York bác bỏ kế hoạch thuế đã được chỉnh sửa trong năm 1783.

Không có nguồn tài chính, trừ những khoản đóng góp tự nguyện nghèo nàn từ các tiểu bang, Quốc hội thậm chí không thể trả nổi tiền lời trên số nợ hiện gánh. Trong lúc đó, các tiểu bang thường không đóng góp hoặc thậm chí từ chối đóng góp những khoản tiền mà Quốc hội yêu cầu.

Cuối cùng, trong tháng 9, Hội nghị Annapolis trước hết tìm cách cải thiện Các điều khoản Hợp bang. Vì có đủ thứ vấn đề rắc rối nên Quốc hội triệu tập một hội nghị trong năm 1787 để đề nghị những thay đổi. Hội nghị Philadelphia thay vào đó đã đưa ra một hiến pháp mới để thay thế Các điều khoản Hợp bang. Quốc hội đệ trình Hiến pháp cho các tiểu bang xem xét. Hiến pháp cuối cùng cũng có đủ số tiểu bang phê chuẩn và được đưa vào sử dụng tháng 9 năm 1788. Ngày 12 tháng 9 năm 1788, Quốc hội ấn định ngày chọn các đại cử tri để bầu Tổng thống Hoa Kỳ là 7 tháng 1 năm 1789, ngày để các đại cử tri bầu tổng thống là 4 tháng 2 năm 1789, và ngày Hiến pháp trở nên có hiệu lực là 4 tháng 3 năm 1789.

Quốc hội Hợp bang tiếp tục công việc thường ngày của mình cho khoảng 1 tháng sau khi ấn định các ngày như đã nói ở trên. Ngày 10 tháng 10 năm 1788, Quốc hội nhóm họp lần cuối; sau cuộc nhóm họp đó, mặc dù các đại biểu thỉnh thoảng có xuất hiện nhưng không bao giờ có đủ người để quốc hội làm việc vì thế Quốc hội Hợp bang đi vào lịch sử.

Những nơi họp
Từ năm 1776 đến năm 1800, Quốc hội họp ở nhiều nơi. Vì thế, các thành phố sau đây có thể được gọi từng là thủ đô của Hoa Kỳ. Quốc hội Hợp bang ban đầu họp trong Đại sảnh Độc lập), thành phố Philadelphia, Pennsylvania (1 tháng 3 năm 1781 đến 21 tháng 6 năm 1783). Sau đó quốc hội họp tại Đại sảnh Nassau, thành phố Princeton, New Jersey (30 tháng 6 năm 1783 đến 4 tháng 11 năm 1783), tại Tòa Nghị viện Maryland, thành phố Annapolis, Maryland (26 tháng 11 năm 1783 đến 19 tháng 8 năm 1784), tại Quán rượu French Arms, thành phố Trenton, New Jersey (1 tháng 11 năm 1784 đến 24 tháng 12 năm 1784), và tại Đại sảnh Thành phố của Thành phố New York, tiểu bang New York (11 tháng 1 năm 1785 đến tháng 8 năm 1788). Sau khi Hiến pháp Hoa Kỳ được thông qua, quốc hội mới của Hoa Kỳ họp tại Đại sảnh Thành phố New York (4 tháng 3 năm 1789 đến 5 tháng 12 năm 1790) và Đại sảnh Quốc hội ở thành phố Philadelphia (6 tháng 12 năm 1790 đến 14 tháng 5 năm 1800) trước khi dời vĩnh viễn đến Tòa Quốc hội Hoa Kỳ trong thành phố Washington, D.C. ngày 17 tháng 11 năm 1800.

Các phiên họp
 Đệ nhất Quốc hội Lục địa
 1 tháng 3 năm 1781 – 3 tháng 11 năm 1781, Philadelphia, Pennsylvania
 Đệ nhị Quốc hội Lục địa
 5 tháng 11 năm 1781 – 2 tháng 11 năm 1782, Philadelphia
 Đệ tam Quốc hội Hợp bang
 4 tháng 11 năn 1782 – 21 tháng 6 năm 1783, Philadelphia
 30 tháng 6 năm 1783 – 1 tháng 11 năm 1783, Princeton, New Jersey
 Đệ tứ Quốc hội Hợp bang
 3 tháng 11 năm 1783 – 4 tháng 11 năm 1783, Princeton
 Đệ ngũ Quốc hội Hợp bang
 26 tháng 11 năm 1783 – 3 tháng 6 năm 1784, Annapolis, Maryland
 Đệ thất Quốc hội Hợp bang
 1 tháng 11 năm 1784 – 24 tháng 12 năm 1784, Trenton, New Jersey
 11 tháng 1 năm 1785 – 4 tháng 11 năm 1785, New York, New York
 Đệ lục Quốc hội Hợp bang
 7 tháng 11 năm 1785 – 3 tháng 11 năm 1786, New York
 Đệ bát Quốc hội Hợp bang
 6 tháng 11 năm 1786 – 30 tháng 10 năm 1787, New York
 Đệ cửu Quốc hội Hợp bang
 ngày 5 tháng 11 năm 1787 – ngày 21 tháng 10 năm 1788, New York
 Đệ thập Quốc hội Hợp bang
 3 tháng 11 năm 1788 – 2 tháng 3 năm 1789, New York

Xem thêm
Lịch sử Hoa Kỳ (1776–1789)
 Chủ tịch Quốc hội Lục địa

Ghi chú

Sách tham khảo

Liên kết ngoài
Major documents from the Congress, including journals, letters, debates, via Library of Congress
 The Continental Congress - History, Declaration and Resolves, Resolutions and Recommendations , via AmericanRevolution.com

3
Chấm dứt năm 1789
Lịch sử Philadelphia


title: Melissodes interrupta

text:
Melissodes interrupta là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được LaBerge mô tả khoa học năm 1961.

Chú thích

Tham khảo

Melissodes
Động vật được mô tả năm 1961


title: Cuộc đột kích Cabanatuan

text:
Cuộc đột kích Cabanatuan diễn ra tại Philippines vào ngày 30 tháng 1-1945 được thực hiện bởi Biệt kích Hoa Kỳ, Đội trinh sát Alamo và quân du kích Philippines. Kết quả là đã giải thoát được 512tù binh chiến tranh (POW) từ một trại giam tù binh gần Cabanatuan và đánh dấu một chiến công vang dội của lực lượng đặc nhiệm Đồng Minh trong Thế Chiến II.

Bộ phim trở lại Bataan do đạo diễn Edward Dmytryk thực hiện năm 1945 với diễn viên John Wayne kể lại câu chuyện bên trong các trại giam giữ tù binh tại Cabanatuan. Cuộc đột kích cũng được tái hiện vào năm 2005 bởi John Dahl trong bộ phim Cuộc đột kích vĩ đại. Trong cả hai tác phẩm nói trên đều có sử dụng các trải nghiệm của các tù nhân tại đây.

Bối cảnh
Vào đầu năm 1944 vận mệnh của Đế quốc Nhật Bản dường như sắp sửa kết thúc trái ngược hẳn với vị trí thượng phong của nó lúc bắt đầu chiến tranh. Cỗ máy quân sự của đế quốc này là Lục quân Đế quốc Nhật Bản liên tục gặp thất bại khi giao chiến với lực lượng Anh tại chiến trường Trung Quốc-Miến Điện-Ấn Độ và lực lượng Mỹ và Úc trên những hòn đảo thuộc Thái Bình Dương. Sự vượt trội của bộ máy chiến tranh của quân Đồng Minh chủ yếu dựa vào chiến thuật dùng tàu ngầm đánh chìm thương thuyền của Nhật, và làm tê liệt Hải quân Nhật thông qua việc khiến lực lượng này bị tổn thất nặng nề khởi đầu là trận Midway năm 1942. Tuy nhiên, với mỗi lần thất trận, quân đội Nhật lại càng hung hăng hơn, họ bị nhồi nhét vào đầu rằng quân Mỹ và quân Đồng Minh sẽ trả thù không thương xót, chính phủ Nhật ở Tokyo đã kích động nỗi sợ hãi này, thuyết phục những người lính rằng phải bảo vệ Tổ quốc cho đến chết.

Vào đầu tháng 8 -1944, Bộ Chiến tranh ở Tokyo tỏ ra không đồng tình với những thông điệp từ Bộ ngoại giao Hoa Kỳ đề cập đến những tội ác chiến tranh chống lại tù binh của quân Đồng Minh và về chính sách "giết sạch" để thủ tiêu hoàn toàn những nhân chứng là tù binh Đồng Minh còn sống sót, họ đã đưa ra một bản tuyên cáo, nêu lên chính sách của quân Nhật đối với tù binh chiến tranh, nó viết ''Mục tiêu đưa ra là không để một tù binh nào trốn thoát, phải tiêu diệt toàn bộ mà không để lại một dấu vết nào....''. Nhằm thực hiện âm mưu này, một tổ chức bán quân sự - gọi là Kempei tai - cảnh sát quân sự mật, được lệnh phải thủ tiêu tất cả tù binh Mỹ và Phillippines trong thời gian ngắn nhất.

Ngày 20 tháng 10-1944, General Douglas MacArthur chỉ huy lực lựng Mỹ thực hiện cuộc đổ bộ Leyte mở màng cho chiến dịch Philippines, 1944-45. Đến ngày 14 tháng 12-1944, khi quân Mỹ đã chuẩn bị sẵn sàng cho một trận đánh quyết định trên đảo Luzon, gần 150 người Mỹ bị xử tử bởi những cai ngục người Nhật trên đảo Palawan. Họ bị nhốt vào những lô cốt ngầm, sau đó bị tẩm xăng và thiêu sống. Một trong những người đào thoát sống sót là Hạ sĩ nhất Eugene Nielsen, đã thuật lại chi tiết câu chuyện của ông cho Nhà Tình báo Lục quân Hoa Kỳ ngày 7 tháng 1-1945.

Hai ngày sau, lực lượng Mỹ do Tướng MacArthur chỉ huy đã đổ bộ lên đảo Luzon và nhanh chóng tiến về thủ đô Manila. Trong thời gian này, Trung tướng Walter Krueger chỉ huy Tập đoàn quân số 6 (Hoa Kỳ) đã được báo cáo về sự hiện diện của trại tù binh ở Cabanatuan bởi Thiếu tá Robert Lapham, chỉ huy lực lượng du kích của Quân lực Hoa Kỳ tại Viễn Đông trên đảo Luzon.

Đến 26 tháng 1, khi các đơn vị của Tập đoàn quân 6 tiến ngày càng gần đến Cabanatuan, Tướng Krueger càng lưu tâm nhiều đến tình hình của trại tù này. Ông đã yêu cầu nhân viên tình báo dưới quyền Đại tá Horton White sắp đặt cho Đội trinh sát Alamo bổ sung vào lực lượng Tập đoàn quân 6 để sẵn sàng nhận lệnh điều phối của ông. Ngày hôm sau, Krueger bổ nhiệm Trung Tá Henry Mucci chỉ huy đơn vị của mình là Tiểu đội Biệt kích số 6 cho nhiệm vụ đột kích và giải thoát tù binh tại Cabanatuan.

Ngày 27 tháng 1, Thiếu tá Nagai (không rõ họ) cùng 500 lính lục quân Nhật có xe tăng, xe bọc thép tiến quân đến trại Cabanatuan và tiếp quản nơi này. Tối ngày 30 tháng 1, biết trước quân Mỹ sớm muộn gì cũng sẽ phát động tấn công khu trại nên Nagai đã cho tăng cường thêm 150 tay súng cùng 200 quân tăng viện có xe tăng hỗ trợ ở đầu cầu bên kia sông Cabu sẵn sàng ứng cứu khi xảy ra sự cố.

Hoạt động trinh sát

Chiều ngày 27 tháng 1, hai nhóm trinh sát Alamo, dẫn đầu bởi Trung úy William Nellist và Thomas Rounsaville, xâm nhập vào đằng sau chiến tuyến đối phương thực hiện nhiệm vụ do thám trại tù binh. Sáng hôm sau, những người trinh sát đã bắt liên lạc được với vài đơn vị du kích Philippines tại làng Platero, cách trại giam 2 dặm (3 km) về phía bắc.

Vào đầu buổi chiều cùng ngày, Mucci và một Đại đội Biệt kích gồm 127 người do Đại úy Robert Prince bí mật xâm nhập vào phòng tuyến quân Nhật tại Guimba. Được dẫn đường bởi quân du kích Philippines, các lính Biệt kích hành quân qua một khu rừng và đồng cỏ, trên đường đi có lúc họ ở rất gần các công sự Nhật khi đang men theo vườn nho cạnh đường cao tốc quốc gia để tránh bị phát hiện.

Ngày hôm sau tại Balincarin, cách trại 5 dặm (8 km) về hướng bắc, Mucci gặp gỡ với Đại úy quân du kích thuộc Quân lực Hoa Kỳ tại Viễn Đông là Juan Pajota, người nắm rõ hoạt động của quân Nhật tại địa phương và đặc biệt thông thạo địa hình nơi này. Sau khi hiểu ra rằng Mucci muốn tiến hành cuộc tấn công vào buổi chiều, Pajota đã phản đối, ông nhấn mạnh việc làm này đồng nghĩa với tự sát. Sau khi tổng kết thông tin từ Pajota và nhóm trinh sát Alamo về hoạt động quân Nhật trong khu vực trại giam, Mucci đồng ý trì hoãn cuộc tấn công trong 24 giờ và nhóm biệt kích rời khỏi Platero.

Lúc 11:30 ngày 30 tháng 1, Đội trinh sát Alamo do Trung úy Nellist và Binh nhì Rufo Vaquilar, cải trang thành người bản xứ tìm cách đi vào một cái lán bị bỏ trống nằm cao hơn khu trại. Và từ đây họ đã thấy được bao quát cách bố trí của vị trí này. Họ bắt đầu chuẩn bị một bản báo cáo chi tiết những đặc điểm chính yếu của trại và phương án tấn công hợp lý nhất. Ngay sau đó họ trở lại 3 đơn vị trinh sát khác được Nellist được giao nhiệm vụ chuyển giao tin tức cho Mucci.

Chiến lược

Trung tá Mucci nhận được bản báo cáo của Nellist lúc 14:30 và chuyển giao cho Đại úy Prince, người được ông tin tưởng sẽ vạch ra được kế hoạch cho nhóm Biệt kích tấn công và rút lui khỏi trại giam nhanh chóng, cùng với những tù binh bị thương và đau ốm.

Ông gửi hai nhóm du kích thuộc Lực lượng vũ trang Luzon, một do Đại tá Pajota và một do Đại tá Eduardo Joson, tiến từ hai phía đối diện nhau chiếm giữ con đường gần trại. Tiểu đội Biệt kích cũng được phân chia làm hai nhóm: đội C, dẫn đầu bởi Đại úy Prince, sẽ nhận nhiệm vụ tấn công khu trại chính và hộ tống tù binh thoát ra ngoài, trong lúc đó 30 người thuộc đội F chỉ huy bởi Trung úy John Murphy sẽ ra hiệu cho cuộc đột kích bắt đầu bằng cách phóng hỏa nhiều vị trí khác nhau của quân Nhật. Ông cũng dự đoán rằng cuộc tấn công sẽ kết thúc sau 30 phút hay ít hơn.

Một trong những quan ngại chính của Prince là địa hình bằng phẳng của vị trí tấn công. Ông biết rằng những lính Biệt kích Hoa Kỳ sẽ phải trườn một chằng đường dài trên cánh đồng bằng phẳng ngay trong tầm mắt quan sát của lính canh Nhật. Theo đề nghị của Pajota, Mucci yêu cầu sự hỗ trợ của Không lực Lục quân Hoa Kỳ cử máy bay P-61 Black Widow đánh lạc hướng quân Nhật vào ban đêm trong khi lính Biệt kích đang tiến lên. Kết quả đã chứng minh là chiến thuật này đã tỏ ra hiệu quả trong việc gây ra sự bất ngờ cho quân Nhật.

Prince luôn đánh giá cao đóng góp của không quân trong thành quả cuối cùng của trận đánh, ông nói: "Bất kỳ thành công nào đạt được không phải chỉ do những nỗ lực của chúng ta mà còn có công rất lớn của đội trinh sát Alamo và những phi công dũng cảm" (Đại úy Kenneth R. Schrieber và Trung úy Bonnie B. Rucks) điều khiển những chiếc máy bay ở tầm thấp đánh lạc hướng đối phương."

Khoảng 45 phút trước cuộc tấn công, Đại úy Schrieber tắt động cơ của cánh trái ở độ cao 1.500 feet (450 m) khi đang bay phía trên khu trại. Sau đó ông bật lại động cơ, tạo ra luồn khói hất về phía sau và tiếng ồn rất lớn, ông lặp lại hành động này thêm hai lần nữa, hạ thấp độ cao còn 200 feet (60 m). Rồi giả vờ như máy bay sắp bị rơi, Schrieber điều khiển máy bay hướng về những ngọn đồi thấp, độ cao chỉ còn gần 30 feet (10 m). Ở dưới mặt đất, các lính canh người Nhật bị đánh lừa khi tưởng rằng máy bay sắp bị rơi và họ quan sát, trông chờ cho một vụ nổ dữ dội từ máy bay. Điều này đã khiến quân Nhật bị phân tán sự tập trung cần thiết cho các lính Biệt kích ở dưới mặt đất tiến lên.

Diễn biến

Hai giờ sau Mucci tán thành kế hoạch của Prince, đội Biệt kích khởi hành từ Platero. Để dễ dàng tiếp cận trại giam, Pajota đã yêu cần dân làng bịt miệng những con chó của họ trong đêm. Trong khi đó máy bay P-61 đã cất cánh từ trước đó vào lúc 18:00, được điều khiển bởi phi công Kenneth Schrieber và Bonnie Rucks, để tạo sự phân tán tập trung của quân Nhật một giờ sau đó, trong khi những người lính Biệt kích đang trườn về hàng rào kẽm gai. Đồng thời một nhóm lính khác do Prince chỉ huy, đang tiến về cổng chính.

Lúc 19:40, toàn bộ khu trại bị rung động bởi tiếng súng hạng nhẹ. Lực lượng Biệt kích tại cổng chính đang bắn về phía các lính canh Nhật, trong khi đó một lực lượng khác từ đằng sau khu trại đang tiêu diệt quân Nhật gần ngôi nhà gỗ giam tù nhân rồi thực hiện cuộc di tản. Một đội súng bazooka từ đại đội F chạy theo con đường chính và bắn về phía một căn lều lợp mái tôn mà Mucci được báo cáo là nơi dự trữ nhiên liệu. Liền ngay sau đó một chiếc xe tải chạy ra nơi này kèm theo một tốp lính Nhật, lính Mỹ lập tức chớp lấy thời cơ phá hủy vị trí này và loại bỏ quân Nhật tại đây. Những lính Nhật sống sót ra sức chống trả, nhưng đều bị binh lính của đại đội F tiêu diệt.

Khi lính Biệt kích hét to kêu gọi tù binh chạy ra khỏi lán để đào thoát, nhiều người trong số tù binh lo sợ đây là cái bẫy do quân Nhật tạo ra để có cớ xử tử họ. Do đó, một số tù binh kháng cự chống lại đội Biệt kích khi mà họ thấy đồng phục và vũ khí của lính biệt kích khác so với trước đó. Nhiều tù binh cũng tìm cách lẩn trốn, khiến lính Biệt kích phải tìm từ căn nhà một. Không những thế lính biệt kích còn luôn bị chất vấn bởi những câu hỏi như họ là ai ?, từ đâu đến ?. Nhiều lính biệt kích buộc phải dùng tới vũ lực để lôi họ ra khỏi chỗ trốn và đẩy họ đi. Khi ra khỏi lán, những người tù binh được lính biệt kích bảo đi về phía cổng chính. Tuy nhiên, lính biệt kích bị mất phương hướng khi mà những người tù lại hiểu "cổng chính" là vùng kiểm soát của quân Mỹ nằm mặt bên trại. Khung cảnh lộn xộn khi đào thoát khiến nhiều tù binh va chạm với nhau nhưng cuối cùng họ vẫn được lính biệt kích hộ tống thoát khỏi trại giam.

Một bệnh viện dã chiến ngay lập tức được lập để cứu chữa các tù binh bị thương và bệnh mang tên Zero Ward. Những lính biệt kích mang họ đến đây, và nhiều người trong số tù binh quá nhẹ đến nỗi mà người lính có thể vác cả hai người cùng một lúc.

Khi đi qua cổng chính, Thiếu tá Nagai và một lính Nhật đã đơn độc bắn ba quả đạn cối về phía quân Mỹ. Ngay lập tức, hai lính Mỹ thuộc thê đội 2 còn sót lại tiến vào trận địa cối và nổ súng, lính súng cối Nhật chết ngay trong những phút đầu tiên, nhưng Nagai nhanh chóng chợp lấy khẩu súng máy và chống trả dữ dội, quân Mỹ dùng lưỡi lê, lựu đạn lao vào đánh giáp lá cà, Nagai bị giết chết nhưng phía Mỹ cũng có một người bị thương nặng. Một vài người lính và tù nhân bị thương trong đó có bác sĩ phẫu thuật là Đại úy James Fisher bị thương nặng và hi sinh ngày hôm sau.

Tin tức về cuộc xâm nhập nhanh chóng lan truyền trong quân Nhật và tới con sông Cabu nơi các tay súng du kích của Pajota đang phục sẵn. Pajota đã cử chuyên gia đánh bom phá hủy cây cầu bắt ngang sông vào lúc 19:40. Trái bom phát nổ nhưng cây cầu không bị phá hủy mà bị thủng một lỗ hổng khiến cho xe tăng Nhật không thể đi qua trừ các tốp lính Nhật liên tiếp băng ngang qua cầu. Tuy nhiên tất cả đều bị quân du kích đẩy lùi bằng súng máy, tiểu liên và súng trường. Một lính du kích đã được huấn luyện để sử dụng bazooka vài giờ trước đó đã phá hủy hay vô hiệu hóa 4 chiếc xe tăng từ bên trong lùm cây.

Sau phi vụ, Prince kiểm tra lại số tù binh và phát hiện thiếu một người lính Anh khiếm thính tên là Edwin Rose, cuộc đột kích diễn ra khi ông này đang trong nhà xí. Edwin Rose tỉnh dậy sáng hôm sau và nhận ra rằng đã bị bỏ lại sau cuộc tấn công. Tuy nhiên, người tù nhân này lại bình tĩnh cạo râu và diện bộ đồ đẹp nhất của mình để được cứu ngày hôm sau. Ông bước ra khỏi trại và nghĩ rằng sẽ sớm được phát hiện và giải đi. Kết quả là ông được lính du kích đi ngang qua dẫn đi.

Hành trình dài đến tự do

Vào lúc 20:15, quân Nhật đã kiểm soát tình hình khu trại và Đại úy Prince bắn pháo sáng đánh dấu kết thúc trận đột kích. Những lính biệt kích cùng những tù nhân mệt mỏi, yếu ớt, bệnh tật đi đến nơi định trước là con sông Pampanga cách trại giam một dặm. Nhóm trinh sát Alamo làm nhiệm vụ đi sau để cắt đuôi các toán quân Nhật đuổi theo và giúp những tù binh kiệt sức bị bỏ lại. Trong khi đó, Pajota cùng người của mình vẫn đang kháng cự lại lính Nhật cho đến cuối cùng họ phải rút đi.

Ba mươi phút sau, đoàn hộ tống đến được con sông. Một đoàn xe bò kéo do những dân làng điều khiển đợi sẵn ở đây và được sắp đặt bởi Pajota.

Trong lúc di chuyển, họ bị chặn lại bởi Hukbalahap, một nhóm người chống đối cả người Mỹ lẫn người Nhật. Do đó họ tỏ ra thù địch với người của Pajota. Một trong những Trung úy dưới quyền Pajota thương thuyết với nhóm Hukbalahap rồi quay lại báo cáo với Mucci rằng họ không cho người Mỹ qua ngôi làng. Tức giận với tin tức này, Mucci gửi Trung úy này trở lại nhấn mạnh rằng quân Nhật đang trên đường đuổi tới. Người Trung úy trở lại và nói với Mucci rằng họ chỉ cho phép người Mỹ qua còn những người của Pajota phải ở lại.

Tuy nhiên, Mucci lại yêu cầu Trung úy truyền tin nhấn mạnh rằng cả lính du kích và lính Mỹ phải cùng qua, nếu không ông sẽ yêu cầu pháo binh bắn phá ngôi làng. (thực tế thì radio của Mucci không hoạt động). Cuối cùng họ đồng ý cho cả hai nhóm cùng đi qua. Tuy vậy, Mucci vớ một chút hoang tưởng khi cho rằng người Trung úy đã thông đồng với nhóm Hukbalahap. Ông lấy khẩu súng lục của người này, lên cò, và hỏi người Trung úy con đường đã thông chưa. Người Trung úy trả lời có và Mucci đáp lại:

"Có vẻ là như vậy. Nó tốt hơn nên được thông. Bởi vì chúng ta sẽ đi theo hàng dọc. Tôi sẽ đứng ngay sau anh đây. Nếu có bất cứ dấu hiệu khả nghi nào, tôi bắn anh trước."

Khi tất cả họ đi qua ngôi làng mà không bị tấn công, Mucci đã xin lỗi người Trung úy.

Lúc 20:00, người liên lạc bằng radio dưới quyền Mucci đã có liên hệ được với tổng hành dinh Tập đoàn quân số 6. Tập đoàn quân 6 đã chiếm được Talavera, một thị trấn cách vị trí hiện tại của Mucci (16 km). Mucci lập tức cùng người của mình đi thẳng về hướng thị trấn. Tại Talavera, những tù binh được hộ tống bằng xe tải trên hành trình cuối cùng về nhà.

Kết quả và ảnh hưởng

Cuộc đột kích đã thành công vang dội - 512 tù binh được giải thoát.

Ba người Mỹ chết. Trong đó một tù nhân chết sau cuộc đột kích vì bệnh sốt rét. Bác sĩ phẫu thuật của Tiểu đoàn Đại úy James Fisher, con của tiểu thuyết gia và nhà giáo dục Dorothy Canfield Fisher, đã bị thương trầm trọng vì đạn súng cối và chết ngày hôm sau của cuộc tấn công với câu nói cuối cùng là "Chúng ta đã cứu họ ra hết chưa?" Một lính Biệt kích khác hi sinh là Hạ sĩ Roy Sweezy, tay súng BAR của Trung đội 2 Đại độ F. hi sinh khi bị bắn bởi hai viên đạn từ hỏa lực của đồng đội. Cả Đại úy Fisher và Hạ sĩ Sweezy đều được chôn cất lại Nghĩa trang Quốc gia Manila. Ngoài ra 21 lính du kích Philippines và 2 lính trinh sát Alamo cũng chết sau trận đánh.

Ước tính có 523 lính Nhật bị tiêu diệt và 40 người bị thương.

Chiến thắng này được ăn mừng bởi những người lính của MacArthur, thông tín viên Đồng Minh và công chúng Mỹ. Đồng thời nó cũng đã giúp cho những lính Mỹ có thêm can đảm cho trận chiến tiếp theo tại Bataan và Corregidor.

Hai trăm bảy mươi hai tù binh trước đây rời Leyte ngày 11 tháng 2-1945, trên tàu vận tải USS General A.E. Anderson để đến San Francisco qua ngả Hollandia, New Guinea. Về phía Nhật, họ đang cố gắng tìm cách lấy lại tinh thần cho quân đội qua một chiến dịch tuyên truyền, phát thanh viên radio Tokyo Rose loan báo rằng các tàu ngầm, tàu chiến và máy bay Nhật đang săn tìm con tàu chở tù binh này. Những nguy cơ trên đều là giả tạo khi mà tàu General Anderson cập bến tại vịnh San Francisco an toàn ngày 8 tháng 3-1945.

Tướng Douglas MacArthur ghi nhận công lao của những người chỉ huy trận đột kích ngày 3 tháng 3-1945: Trung tá Mucci và Đại úy Prince được trao Huân chương thập tự chiến công xuất sắc. Tất cả những sĩ quan Mỹ tham gia đều được nhận Huy chương Ngôi sao Bạc. Những lính Mỹ còn lại và sĩ quan du kích Philippines được trao Huy chương Ngôi sao Đồng.

Cuộc đột kích này, cùng với cuộc đột kích Los Baños thành công tương tự ngày 23 tháng 2-1945 với 2.147 người được cứu, đánh dấu sự hợp tác cao độ giữa lực lượng trên bộ và trên không của quân đội Mỹ và quân du kích Philippines. Nếu không có sự trợ giúp của người dân Philippines thì chiến dịch có lẽ đã thêm phần khó khăn hơn cho lính Mỹ nếu không muốn nói là không thể thành công.

Xem thêm
Claire Phillips - điệp viên Mỹ giúp đưa hàng tiếp tế vào trại giam.
Margaret Utinsky - y tá Mỹ (gốc Litva) giúp đưa hàng tiếp tế vào trại giam.

Tham khảo

Đọc thêm
The Great Raid on Cabanatuan, William B. Breuer, 1994, J. Wiley & Sons, ISBN 0-471-03742-7
Silent Warriors of World War II, The Alamo Scouts Behind Japanese Lines  by Lance Q. Zedric. Pathfinder Publishing 1995.
Johnson, Forrest Bryant.  Hour of Redemption: The Heroic WW II Saga of America's Most Daring POW Rescue.  Warner Books, 2002.  Originally published in 1978.
Sides, Hampton.  Ghost Soldiers: The Forgotten Epic Story of World War II's Most Dramatic Mission. New York: Doubleday, 2001.
The Great Raid - John Dahl (director), starring Benjamin Bratt, Joseph Fiennes, James Franco và Connie Nielsen, with Filipino actor Cesar Montano, Miramax Films (2005)
McRaven, William H.  Spec Ops: Case Studies in Special Operations Warfare Theory and Practice.  New York: Presidio Press, 1995.

Liên kết ngoài

Alamo Scouts Website
Leavenworth Papers, No. 11; Rangers: Selected Combat Operations in World War II
USS General A.E. Anderson Website
History - Shootout! - Raid on Bataan Death Camp, DVD

Chiến dịch Philippines (1944–45)
Xung đột năm 1945


title: Matra, Haute-Corse

text:
Matra là một xã ở tỉnh Haute-Corse trên đảo Corse, Pháp. Xã này có diện tích 6,49 km², dân số năm 1999 là 43 người. Khu vực này có độ cao 560 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Haute-Corse


title: Marcq-en-Ostrevent

text:
Marcq-en-Ostrevent là một xã ở trong tỉnh Nord ở miền bắc nước Pháp. Xã này có diện tích 6,27 kilômét vuông, dân số năm 1999 là 531 người. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 45 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

 INSEE commune file

Marcquenostrevent


title: Giải vô địch bóng đá U-17 thế giới 2007

text:
Giải vô địch bóng đá U-17 thế giới 2007 () là giải bóng đá cho các đội tuyển dưới 17 tuổi do FIFA tổ chức tại Hàn Quốc từ ngày 18 tháng 8 đến ngày 9 tháng 9 năm 2007.

Nigeria giành chức vô địch lần thứ 3 sau khi vượt qua Tây Ban Nha 3–0 trên chấm 11m sau 120 phút thi đấu chung kết với tỉ số hòa không bàn thắng.

Địa điểm

Các đội tham dự

Danh sách cầu thủ tham dự giải

Vòng bảng

Giờ thi đấu tính theo giờ địa phương (UTC+9).

Bảng A

Bảng B

Bảng C

Bảng D

Bảng E

Bảng F

Thứ tự các đội xếp thứ ba

Vòng đấu loại trực tiếp

Vòng 16 đội

Tứ kết

Bán kết

Tranh hạng ba

Chung kết

Kết quả

Cầu thủ ghi bàn

7 bàn
  Macauley Chrisantus

6 bàn
  Ransford Osei

5 bàn
  Bojan Krkić
  Toni Kroos

4 bàn
  Damien Le Tallec
  Richard Sukuta-Pasu
  Saddick Adams

3 bàn
  Fabio
  Cristian Nazarith
  Victor Moses
  Dennis Dowidat
  Alexander Esswein
  Daniel Aquino
  Jordi
  Nour Hadhria
  Youseff Msakni
  Mykell Bates

2 bàn

  Nicolas Mazzola
  Gaston Sauro
  Giuliano
  Alex
  Andres Felipe Mosquera
  Santiago Trellez
  Henri Lansbury
  Rhys Murphy
  Daniel Welbeck
  Henri Saivet
  Yoichiro Kakitani
  Yakubu Alfa
  Rim Chol-Min
  Carlos Bazalar
  Nuriddin Davronov

1 bàn
  Carlos Benitez
  Alexis Machuca
  Fernando Meza
  Christian Benteke
  Nill Depauw
  Kevin Kis
  Fabinho
  Choco
  Lázaro
  Lulinha
  Junior
  Maicon
  Tales
  Miguel Julio
  Edgar Pardo
  Ricardo Serna
  Josué Martínez
  Marcos Urena
  Jessy Peralta
  Ashley Chambers
  Jordan Spence
  Krystian Pearce
  Said Mehamha
  Emmanuel Riviere
  Sascha Bigalke
  Fabian Broghammer
  Patrick Funk
  Kevin Wolze
  Sebastian Rudy
  Kelvin Bossman
  Ishamel Yartey
  Issac Donkor
  Peterson Desrivieres
  Joseph Guemsly Junior
  Peterson Joseph
  Johnny Leveron
  Cristian Martínez
  Roger Rojas
  Okamoto Tomotaka
  Kawano Hiroki

  An Il-Bom
  Seol Jae-Mun
  Yoon Bitgaram
  Kabiru Akinsola
  Rabiu Ibrahim
  Ganiyu Oseni
  Lukman Haruna
  Reimond Manco
  Fran Mérida
  Iago
  Ahmad Alsalih
  Haani Al Taiar
  Solaiman Solaiman
  Ziad Ajouz
  Farkhod Vasiev
  Samad Shohzukhurov
  Fatkhullo Fatkhuloev
  Lalawele Atakora
  Sapol Mani
  Stephan Campbell
  Khaled Ayari
  Oussama Boughanmi
  Rafik Dkhil
  Greg Garza
  Jared Jeffrey
  Billy Schuler
  Kirk Urso

Bảng xếp hạng giải đấu

Chú thích

Liên kết ngoài
 FIFA.com: Giải vô địch bóng đá U-17 thế giới 2007

2007
Bóng đá năm 2007
Bóng đá trẻ năm 2007
Giải đấu bóng đá quốc tế tổ chức bởi Hàn Quốc
Bóng đá Hàn Quốc năm 2007


title: Đường tỉnh 838

text:
Đường tỉnh 838 nằm trên tuyến đường đi qua Cửa khẩu quốc gia Tho Mo thuộc huyện Đức Huệ, tỉnh Long An, Việt Nam.

Đường tỉnh 838
Đường tỉnh 838 có có chiều dài gần 22 km. Điểm đầu từ thị trấn Đông Thành đi qua 2 xã Mỹ Thạnh Bắc và Mỹ Quý Tây. Điểm cuối tại Cửa khẩu quốc gia Tho Mo. Đường láng nhựa 2 lớp. Kinh phí với Tổng mức đầu tư được duyệt trên 74 tỷ đồng và tổng mức đầu tư được điều chỉnh hơn 113 tỷ đồng.

Đường tỉnh 838B
Ngày 6 tháng 11 năm 2017, Sở Giao thông Vận tải Long An ban hành Quyết định cấp phép khởi công xây dựng đoạn từ Km 9+452,13 – Km 11+304,10 công trình ĐT.838B, huyện Đức Huệ, tỉnh Long An. Tuyến chính đoạn Km 0+000 – Km 4+643.23 và tuyến nhánh đoạn Km 0+000 – Km 2+734.5.

Tham khảo

Giao thông Long An
Tỉnh lộ Việt Nam


title: Cymatiella verrucosa

text:
Cymatiella verrucosa là một loài ốc biển săn mồi, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Ranellidae, họ ốc tù và.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Cymatiella


title: Acy-Romance

text:
Acy-Romance là một xã ở tỉnh Ardennes, thuộc vùng Grand Est ở phía bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ardennes

Tham khảo

Acyromance


title: Büchel

text:
Büchel là một xã thuộc huyện (Landkreis) Cochem-Zell, bang Rheinland-Pfalz, Đức. Xã này có diện tích 12,84 ki-lô-mét vuông. Xã này tọa lạc trên dãy núi Eifel.

Tham khảo

Military airbases
Xã của bang Rheinland-Pfalz
Xã và đô thị ở huyện Cochem-Zell


title: 11933 Himuka

text:
11933 Himuka (1993 ES) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 15 tháng 3 năm 1993 bởi K. Endate và K. Watanabe ở Kitami.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 11933 Himuka

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1993


title: Megachile albobarbata

text:
Megachile albobarbata là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1915.

Chú thích

Tham khảo

A
Động vật được mô tả năm 1915


title: Quế Phong (định hướng)

text:
Quế Phong có thể là:

Huyện Quế Phong, tỉnh Nghệ An
Xã Quế Phong, huyện Quế Sơn, tỉnh Quảng Nam.


title: Centromacronema dentatum

text:
Centromacronema dentatum là một loài Trichoptera thuộc họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Centromacronema


title: ASCII

text:
ASCII (tên đầy đủ: American Standard Code for Information Interchange - Chuẩn mã trao đổi thông tin Hoa Kỳ), thường được phát âm là át-xơ-ki, là bộ ký tự và bộ mã ký tự dựa trên bảng chữ cái La Tinh được dùng trong tiếng Anh hiện đại và các ngôn ngữ Tây Âu khác. Nó thường được dùng để hiển thị văn bản trong máy tính và các thiết bị thông tin khác. Nó cũng được dùng bởi các thiết bị điều khiển làm việc với văn bản.

Tổng quát
Cũng như các mã máy tính biểu diễn ký tự khác, ASCII quy định mối tương quan giữa kiểu bit số với ký hiệu/biểu tượng trong ngôn ngữ viết, vì vậy cho phép các thiết bị số liên lạc với nhau và xử lý, lưu trữ, trao đổi thông tin hướng ký tự. Bảng mã ký tự ASCII, hoặc các mở rộng tương thích, được dùng trong hầu hết các máy tính thông thường, đặc biệt là máy tính cá nhân và máy trạm làm việc. Tên MIME thường dùng cho bảng mã này là "US-ASCII".

ASCII chính xác là mã 7-bit, tức là nó dùng kiểu bit biểu diễn với 7 số nhị phân (thập phân từ 0 đến 127) để biểu diễn thông tin về ký tự. Vào lúc ASCII được giới thiệu, nhiều máy tính dùng nhóm 8-bit (byte hoặc, chuyên biệt hơn, bộ tám) làm đơn vị thông tin nhỏ nhất; bit thứ tám thường được dùng bit chẵn-lẻ (parity) để kiểm tra lỗi trên các đường thông tin hoặc kiểm tra chức năng đặc hiệu theo thiết bị. Các máy không dùng chẵn-lẻ thường thiết lập bit thứ tám là zero, nhưng một số thiết bị như máy PRIME chạy PRIMOS thiết lập bit thứ tám là một.

ASCII được công bố làm tiêu chuẩn lần đầu vào năm 1963 bởi Hiệp hội tiêu chuẩn Hoa Kỳ (American Standards Association, ASA), sau này đổi thành ANSI. Có nhiều biến thể của ASCII, hiện tại phổ biến nhất là ANSI X3.4-1986, cũng được tiêu chuẩn hoá bởi Hiệp hội nhà sản xuất máy tính châu Âu (European Computer Manufacturers Association) ECMA-6, ISO/IEC 646:1991 Phiên bản tham khảo quốc tế, ITU-T Khuyến cáo T.50 (09/92), và RFC 20 (Request for Comments). Nó được dùng trong Unicode, một thay thế có thể xảy ra của nó, như là 128 ký tự 'thấp nhất'. ASCII được xem là tiêu chuẩn phần mềm thành công nhất từng được công bố từ trước tới nay.

Ký tự điều khiển ASCII

Ký tự ASCII in được

 Các ký tự từ 0 đến 32 theo hệ thập phân không thể in ra màn hình. Các ký tự đó chỉ có thể in được trong môi trường dos gồm một số hình như trái tim, mặt cười, hình tam giác,... Một số ký tự đặc biệt khi in ra màn hình sẽ thực hiện lệnh như: kêu tiếng bip với ký tự BEL, xuống hàng với ký tự LF,...
 Trong bảng mã ASCII chuẩn có 128 ký tự. Trong bảng mã ASCII mở rộng có 256 ký tự bao gồm cả 128 ký tự trong mã ASCII chuẩn. Các ký tự sau là các phép toán, các chữ có dấu và các ký tự để trang trí.

Xem thêm
Các chủ đề liên quan:
 Nghệ thuật ASCII
 Tập tin nhị phân và văn bản
 EBCDIC
 ASCII mở rộng
 ISCII
 ISO 646
 ISO 8859
 Unicode
 UTF-8
 VISCII

Các biến thể của ASCII dùng trong máy tính:
 ATASCII
 PETSCII
 Bảng ký tự ZX Spectrum

Tham khảo

Thuật ngữ máy tính
Bộ mã
Giao thức tầng trình diễn


title: Carency

text:
Carency là một xã trong vùng Hauts-de-France, thuộc tỉnh Pas-de-Calais, quận Arras, tổng Vimy. Tọa độ địa lý của xã là 50° 22' vĩ độ bắc, 02° 42' kinh độ đông. Carency nằm trên độ cao trung bình là 111 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 79 mét và điểm cao nhất là 152 mét. Xã có diện tích 8,60 km², dân số vào thời điểm 1999 là 673 người; mật độ dân số là 78 người/km².

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Xã của Pas-de-Calais


title: Platycorynus backoensis

text:
Platycorynus backoensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev & Rybakova miêu tả khoa học năm 1985.

Chú thích

Tham khảo

Platycorynus


title: Montboyer

text:
Montboyer là một xã thuộc tỉnh Charente trong vùng Nouvelle-Aquitaine tây nam nước Pháp. Xã này có độ cao trung bình 65 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Charente


title: Oecetis diclava

text:
Oecetis diclava là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Chú thích

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Oecetis


title: Anchastus proximus

text:
Anchastus proximus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1932.

Chú thích

Tham khảo

Anchastus


title: Saint-Sernin-sur-Rance (tổng)

text:
Tổng Saint-Sernin-sur-Rance là một tổng thuộc tỉnh Aveyron trong vùng Occitanie.

Địa lý
Tổng này được tổ chức xung quanh Saint-Sernin-sur-Rance ở quận Millau. Độ cao khu vực này dao động từ 205 m (La Bastide-Solages) đến 932 m (Laval-Roquecezière) với độ cao trung bình 473 m.

Hành chính

Các đơn vị trực thuộc
Tổng Saint-Sernin-sur-Rance gồm 14 xã với dân số 3 403 người (điều tra dân số năm 1999, dân số không tính trùng)

|-
| Balaguier-sur-Rance || align="right" | 100 || align="right" | 12380 || align="right" | 12019
|-
| La Bastide-Solages || align="right" | 97 || align="right" | 12550 || align="right" | 12023
|-
| Brasc || align="right" | 174 || align="right" | 12550 || align="right" | 12035
|-
| Combret || align="right" | 296 || align="right" | 12370 || align="right" | 12069
|-
| Coupiac || align="right" | 535 || align="right" | 12550 || align="right" | 12080
|-
| Laval-Roquecezière || align="right" | 340 || align="right" | 12380 || align="right" | 12125
|-
| Martrin || align="right" | 238 || align="right" | 12550 || align="right" | 12141
|-
| Montclar || align="right" | 147 || align="right" | 12550 || align="right" | 12149
|-
| Montfranc || align="right" | 135 || align="right" | 12380 || align="right" | 12152
|-
| Plaisance || align="right" | 228 || align="right" | 12550 || align="right" | 12183
|-
| Pousthomy || align="right" | 186 || align="right" | 12380 || align="right" | 12186
|-
| Saint-Juéry || align="right" | 257 || align="right" | 12550 || align="right" | 12233
|-
| Saint-Sernin-sur-Rance || align="right" | 530 || align="right" | 12380 || align="right" | 12248
|-
| La Serre || align="right" | 140 || align="right" | 12380 || align="right" | 12269
|}

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Tổng Saint-Sernin-sur-Rance trên trang mạng của Insee
 plan du canton de Saint-Sernin-sur-Rance sur Mapquest
 Vị trí của tổng Saint-Sernin-sur-Rance trên bản đồ Pháp

Saint-Sernin-sur-Rance


title: Eucera floralia

text:
Eucera floralia là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Smith mô tả khoa học năm 1854.

Chú thích

Tham khảo

Eucera
Động vật được mô tả năm 1854


title: Stigmella turbatrix

text:
Stigmella turbatrix là một loài bướm đêm thuộc họ Nepticulidae. Loài này có ở Turkmenistan và Tadzhikistan.

Ấu trùng ăn Celtis species, bao gồm Celtis caucasica.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Revised Check-List Of Mining Lepidoptera (Nepticuloidea, Tischerioidea And Gracillarioidea) From Trung Á

T


title: Anthophora cunicularia

text:
Anthophora cunicularia là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1914.

Chú thích

Tham khảo

Anthophora
Động vật được mô tả năm 1914


title: Chimarra auronitens

text:
Chimarra auronitens là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Chimarra


title: Mùa hè vĩnh cửu

text:
Mùa hè vĩnh cửu (tiếng Anh: Eternal Summer, tiếng Hoa: 盛夏光年, Hán Việt: Thịnh Hạ Quang Niên) là một bộ phim điện ảnh Đài Loan công chiếu năm 2006 đạo diễn bởi Trần Chính Đạo nói về chuyện tình éo le của ba con người trẻ tuổi. Trong phim có đề cập tới vấn đề tình bạn, tình yêu và giới tính.

Tóm tắt nội dung
Khương Chính Hành là một học sinh gương mẫu, trầm tính và có trách nhiệm. Cậu là lớp trưởng và luôn được thầy cô tín nhiệm. Trong khi đó, Dư Thủ Hằng nổi tiếng là học sinh cá biệt, tính tình kỳ quái, không có bạn bè và thường xuyên gây rối trong lớp. Do sự nhờ cậy của mẹ Thủ Hằng, cô giáo chủ nhiệm đề nghị Chính Hành làm bạn với Thủ Hằng và kèm cặp giúp đỡ Thủ Hằng đi lên. Dù không hài lòng nhưng Chính Hành vẫn đồng ý. Từ đây, mối quan hệ giữa hai người bắt đầu; đi đâu, làm gì Thủ Hằng cũng phải có Chính Hành.

Mười năm sau, Chính Hành và Thủ Hằng trở thành học sinh trung học. Thủ Hằng trở thành thành viên xuất sắc của đội bóng rổ trường, còn Chính Hành vẫn chỉ là một học sinh bình thường. Qua hoạt động của tổ báo chí nhà trường, Chính Hành quen biết với Tuệ Gia. Tuệ Gia là một cô gái vui vẻ, cá tính và mạnh mẽ. Một lần, Tuệ Gia rủ Chính Hành trốn học lên thành phố chơi, cả hai chơi đùa rất vui vẻ, Tuệ Gia muốn quan hệ với Chính Hành nên đã ngỏ lời, Chính Hành phân vân nhưng vẫn đồng ý. Khi đang quan hệ, cậu bỗng phát hiện ra tình cảm của cậu với Tuệ Gia là không đúng. Người cậu thích không phải cô, nên Chính Hành đã dừng lại. Vì thế, Tuệ Gia phát hiện ra cảm xúc của Chính Hành với Thủ Hằng, nhưng cô hứa với Chính Hành sẽ giữ bí mật.

Thủ Hằng phát hiện ra Chính Hành có quan hệ với Tuệ Gia nên luôn dò hỏi. Chính Hành không muốn nói chuyện này khiến cho Thủ Hằng càng tò mò hơn. Thủ Hằng vốn có sự tò mò với Tuệ Gia nên luôn chú ý cô. Dần dần, qua nhiều lần gặp gỡ, Thủ Hằng nảy sinh tình cảm với Tuệ Gia. Tuệ Gia cũng tỏ ra thích Thủ Hằng nhưng vì Chính Hành, cả hai quyết định im lặng với cậu. Cuối năm ấy, kết quả kỳ thi đại học, cả ba người đều chỉ đỗ vào một trường dân lập.

Một ngày, quan hệ của Thủ Hằng và Tuệ Gia bị Chính Hành phát hiện ra. Bối rối và đau khổ, Chính Hành không có tâm trí để học tập, kết quả liên tục sút kém. Càng ngày, tình cảm với Thủ Hằng càng lớn lên, Chính Hành ngại ngùng giáp mặt và luôn lẩn tránh Thủ Hằng và Tuệ Gia. Thủ Hằng không hiểu nhưng vẫn luôn bám lấy Chính Hành. Cho đến một ngày, khi Chính Hành công khai mình biết về quan hệ giữa hai người bạn của mình, mọi sự ngượng ngùng được đẩy lên đỉnh điểm. Chính Hành tiết lộ với Thủ Hằng cậu chưa bao giờ tình nguyện làm bạn với Thủ Hằng cả, cả hai nên dừng lại. Thủ Hằng buồn bã, uống say, gây tai nạn giao thông. Cũng may, Thủ Hằng không bị thương nghiêm trọng và được Chính Hành đón về nhà. Trong men say, Thủ Hằng tỏ vẻ buồn bã, không muốn mất người bạn quý giá của mình. Thủ Hằng ép Chính Hành quan hệ với mình. Chính Hành chống cự nhưng tình cảm với Thủ Hằng quá lớn, hai người quan hệ với nhau rồi Chính Hành gọi Tuệ Gia tới đón Thủ Hằng vào buổi sáng.

Để xóa tan đi sự ngượng ngùng, xa cách giữa ba người, Thủ Hằng mượn xe của tiền bối trong đội bóng lái xe đưa Chính Hành và Tuệ Gia ra bờ biển phía Nam dạo chơi. Tại đây, cả ba người đều nói ra những bí mật của mình, Chính Hành thừa nhận tình cảm với Thủ Hằng và muốn rời xa hai người bạn để bảo vệ tình cảm của cả hai. Rồi Thủ Hằng cũng công khai tình cảm của mình với cả hai người bạn, với cậu. Cả hai người đều rất quan trọng, người bạn thân thiết nhất và tình yêu của đời mình, cậu đều không muốn mất ai. Và với Thủ Hằng, có thế nào, Chính Hành vẫn cứ mãi là bạn thân nhất của cậu.

Diễn viên
 Trương Duệ Gia vai Khương Chính Hành (tên tiếng Anh: Jonathan Kang)
 Trương Hiếu Toàn vai Dư Thủ Hằng (tên tiếng Anh: Shane Yu)
 Dương Kì vai Đỗ Tuệ Gia (tên tiếng Anh: Carrie Tu)

Ngoài lề
Tên của các nhân vật được đặt theo một ngụ ý.
守恒 (Thủ Hằng) ngụ ý nói 恒星 (Hằng Tinh), nghĩa là ngôi sao ám chỉ Mặt Trời.
正行 (Chính Hành) ngụ ý nói 行星 (Hành Tinh), nghĩa là Trái Đất.
慧嘉 (Tuệ Gia) ngụ ý nói 彗星 (Tuệ Tinh), nghĩa là Sao Chổi.

Mặt Trời luôn tỏa sáng. Trái Đất luôn quay quanh Mặt Trời nhưng không thể đến bên Mặt Trời. Và Sao Chổi mang đến sự bất ngờ cho hệ Mặt Trời. Bức tranh không thể hoàn chỉnh nếu thiếu một trong số họ.

Giải thưởng
Bộ phim nhận tổng cộng 4 đề cử giải tại Giải thưởng Kim Mã lần thứ 43, bao gồm: Diễn viên phụ xuất sắc nhất, Diễn viên mới xuất sắc nhất cho Trương Hiếu Toàn, Diễn viên mới xuất sắc nhất cho Trương Duệ Gia và Ca khúc nhạc phim xuất sắc nhất cho Eternal Summer trình bày bởi Mayday. Đáng tiếc rằng chỉ có Trương Duệ Gia nhận được chiến thắng.

Tuy nhiên, phản hồi của công chúng với bộ phim đạt kết quả khả quan, nhiều diễn viên xem bộ phim là một trong những bộ phim thích nhất của họ, trong đó có Vương Lực Hoành, Nhan Hành Thư và Minh Đạo.

Xem thêm

 Eternal Summer title song at OneDayInMay.net
 Title Song MV By Mayday
 6 Min Trailer

Tham khảo

Phim Đài Loan
Phim năm 2006
Phim chính kịch liên quan đến LGBT


title: Momères

text:
Momères là một xã thuộc tỉnh Hautes-Pyrénées trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE

Xã của Hautes-Pyrénées


title: David Albelda

text:
David Albelda Aliqués (; sinh ngày 1 tháng 9 năm 1977) là một cầu thủ bóng đá Tây Ban Nha. Albelda hiện đang là đội trưởng của Valencia CF. Anh cũng đã chơi cho Tây Ban Nha và đã giành được huy chương bạc môn bóng đá tại Thế vận hội Mùa hè 2000 ở Sydney, Úc. Anh cũng chơi ở giải vô địch bóng đá trẻ thế giới năm 1997. Albelda cũng là một cầu thủ của đội Tây Ban Nha ở giải vô địch bóng đá thế giới 2002 và 2006.

Albelda là một tiền vệ thủ bắt đầu sự nghiệp là một trung vệ. Anh cũng nổi tiếng vì khả năng dẫn dắt đội của mình. Anh đã là đội trưởng của Valencia kể từ khi rời Gaizka Mendieta. Với thân hình đậm và lực lưỡng, Albelda chơi hiệu quả ở trung độ. Albelda chơi với vai tròn trung vệ kiềm cản phá các đường tấn công của trung phong đối phương. Anh cũng thường tiến lên phía trước để phản công, đặc biệt là đóng một vai trò chủ chốt trong các cuộc phản công của Valencia nhờ khả năng dẫn dắt của mình.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 CiberChe

Cầu thủ bóng đá Tây Ban Nha
Cầu thủ bóng đá Valencia CF
Nhân vật còn sống
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Tây Ban Nha
Sinh năm 1977
Tiền vệ bóng đá
Huy chương bóng đá Thế vận hội
Cầu thủ bóng đá Thế vận hội Mùa hè 2000
Huy chương Thế vận hội Mùa hè 2000
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 2002
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 2006

Cầu thủ đội tuyển bóng đá U-21 quốc gia Tây Ban Nha


title: Muniesa

text:
Muniesa là một đô thị trong tỉnh Teruel, Aragon, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 712 người.

Tham khảo

Đô thị ở Teruel


title: Xấu hổ

text:
Xấu hổ có thể là:
 Cây xấu hổ
 Xấu hổ: phim truyền hình cho trẻ em của Úc.
Cảm xúc xấu hổ
Nhút nhát, mắc cỡ


title: 15728 Karlmay

text:
15728 Karlmay (1990 TG11) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 11 tháng 10 năm 1990 bởi F. Borngen và L. D. Schmadel ở Tautenburg.

Nó được đặt theo tên the German writer Karl May.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 15728 Karlmay
Asteroid Karlmay: Discovery Circumstances

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1990


title: Yermenonville

text:
Yermenonville  là một xã thuộc tỉnh Eure-et-Loir trong vùng Centre-Val de Loire ở bắc trung bộ nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 104 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Eure-et-Loir


title: Végennes

text:
Végennes  là một xã thuộc tỉnh Corrèze trong vùng Nouvelle-Aquitaine miền trung Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Corrèze

Tham khảo

Xã của Corrèze


title: Andrena magunta

text:
Andrena magunta là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Warncke mô tả khoa học năm 1965.

Chú thích

Tham khảo

M
Động vật được mô tả năm 1965


title: Colymbetes

text:
Colymbetes là một chi bọ cánh cứng bản địa của miền Cổ bắc, bao gồm châu Âu, miền Tân bắc, Cận Đông và Bắc Phi.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
Colymbetes at Fauna Europaea

Colymbetini


title: Melissoptila boliviana

text:
Melissoptila boliviana là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Urban mô tả khoa học năm 1998.

Chú thích

Tham khảo

Melissoptila
Động vật được mô tả năm 1998


title: Tizac-de-Curton

text:
Tizac-de-Curton  là một xã thuộc tỉnh Gironde trong vùng Aquitaine tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 58 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Tizacdecurton


title: Derovatellus natalensis

text:
Derovatellus natalensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Omer-Cooper miêu tả khoa học năm 1965.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Derovatellus


title: Rhyacophila vedra

text:
Rhyacophila vedra là một loài Trichoptera trong họ Rhyacophilidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Tân bắc
Rhyacophila


title: Alsenz

text:
Alsenz là một xã thuộc huyện Donnersberg, trong bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Xã Alsenz có diện tích 12.88 km² và dân số 1,793 (thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006).

Tham khảo

Xã của bang Rheinland-Pfalz
Xã và đô thị ở huyện Donnersberg