title: Grumman F7F Tigercat

text:
Chiếc Grumman F7F Tigercat là kiểu máy bay tiêm kích hai động cơ đầu tiên được đưa vào sử dụng trong Hải quân Hoa Kỳ. Được thiết kế để hoạt động trên những chiếc tàu sân bay thuộc lớp Midway mới, chiếc máy bay tỏ ra quá lớn để có thể hoạt động trên những tàu sân bay cũ hơn. Cho dù đã được giao đến các đơn vị Thủy quân Lục chiến tác chiến trước khi Thế Chiến II kết thúc, chiếc Tigercat vẫn không tham gia hoạt động trong cuộc chiến này. Đa số những chiếc F7F kết thúc sự nghiệp trong các hoạt động trên đất liền như máy bay cường kích hay máy bay tiêm kích bay đêm; chỉ có phiên bản F7F-4N được chứng nhận để hoạt động trên tàu sân bay. Chúng đã tham gia hoạt động trong Chiến tranh Triều Tiên và được rút khỏi phục vụ vào năm 1954.

Thiết kế và phát triển
Hợp đồng chế tạo chiếc nguyên mẫu XF7F-1 được ký vào ngày 30 tháng 6 năm 1941. Mục đích của Grumman là nhằm chế tạo một chiếc máy bay có khả năng vượt hơn về tính năng bay và vũ khí trang bị so với tất cả những chiếc máy bay tiêm kích đang có, đồng thời có thêm được vai trò phụ tấn công mặt đất. Trang bị vũ khí rất mạnh: bốn khẩu pháo 20 mm và bốn khẩu súng máy 12,7 mm (0,50 inch), cũng như các đế dưới cánh và dưới thân để mang bom và ngư lôi. Tính năng bay của nó đã đáp ứng các mong mỏi đặt ra, F7F Tigercat trở thành một trong những máy bay tiêm kích trang bị động cơ piston có tính năng bay cao nhất, với tốc độ tối đa vượt hơn mọi máy bay một động cơ khác của Hải quân Mỹ - 113,6 km/h (71 dặm mỗi giờ) nhanh hơn chiếc F6F Hellcat ở độ cao mặt biển. Quan điểm của Trung tá Fred M. Trapnell, một phi công thử nghiệm hàng đầu của Hải quân, là "Nó là chiếc máy bay tiêm kích tốt nhất mà tôi từng lái."

Tất cả những điều này có được với cái giá phải trả là trọng lượng nặng và tốc độ hạ cánh cao, nhưng nguyên nhân thực sự khiến nó không thể vượt qua thử nghiệm đánh giá sự tương thích đối với hoạt động trên tàu sân bay là độ ổn định hướng kém khi chỉ còn một động cơ hoạt động, cũng như là những vấn đề trong thiết kế móc hãm. Do đó, loạt máy bay sản xuất đầu tiên chỉ được cho hoạt động từ các căn cứ trên đất liền bởi Thủy quân Lục chiến Mỹ, sử dụng nó như là máy bay tiêm kích bay đêm trang bị radar APS-6. Ban đầu, phiên bản F7F-1N chỉ có một chỗ ngồi, nhưng kể từ chiếc máy bay được sản xuất thứ 34, một chỗ ngồi thứ hai dành cho người điều khiển radar được bổ sung và những chiếc máy bay này thuộc phiên bản F7F-2N.

Phiên bản tiếp theo được sản xuất, kiểu F7F-3, được cải biến để khắc phục những vấn đề làm cho chiếc máy bay không được chấp nhận trên tàu sân bay, và phiên bản này lại được thử nghiệm trên chiếc tàu sân bay USS Shangri-La. Sự cố hỏng cánh do đáp xuống quá mạnh đã làm cho lần thử nghiệm này tiếp tục thất bại, nên phiên bản F7F-3 chỉ được sản xuất cho vai trò máy bay tiêm kích bay ngày và bay đêm và máy bay trinh sát hình ảnh. Một phiên bản cuối cùng, kiểu F7F-4N, được tái thiết kế rộng rãi để tăng cường độ cứng và độ ổn định, cuối cùng cũng vượt qua được thử nghiệm tính tương thích cho tàu sân bay, nhưng chỉ có 12 chiếc được chế tạo.

Sau này, một số chiếc Tigercat được sử dụng làm máy bay ném bom nước để chống cháy rừng trong những năm 1960 và 1970, và vì mục đích này có 12 chiếc còn sống sót cho đến nay, trong đó có sáu chiếc còn bay được. Có ít nhất ba chiếc F7F Tigercat còn đang được bảo quản trong các viện bảo tàng.

Chiếc Grumman F7F ban đầu đã từng được dự định mang tên là "Tomcat", nhưng cái tên này bị gạt bỏ vì bị cho là mang tính khêu gợi. Tên này sau đó được đặt cho kiểu Grumman F-14.

Các nước sử dụng

Hải quân Hoa Kỳ
Thủy quân Lục chiến Hoa Kỳ

Đặc điểm kỹ thuật (F7F-4N Tigercat)

Tham khảo: Jane's Fighting Aircraft of World War II

Đặc tính chung
 Đội bay: 02 người (phi công, điều khiển radar)
 Chiều dài: 13,8 m (45 ft 4 in)
 Sải cánh: 15,7 m (51 ft 6 in)
 Chiều cao: 5,1 m (16 ft 7 in)
 Diện tích bề mặt cánh: 42,3 m² (455 ft²)
 Trọng lượng không tải: 7.380 kg (16.270 lb)
 Trọng lượng cất cánh tối đa: 11.670 kg (25.720 lb)
 Động cơ: 2 x động cơ Pratt & Whitney R-2800-34W "Double Wasp" bố trí hình tròn, công suất 2.100 mã lực (1.600 kW) mỗi động cơ

Đặc tính bay
 Tốc độ lớn nhất: 740 km/h (400 knot, 460 mph)
 Tầm bay tối đa: 1.900 km (1.000 nm, 1.200 mi)
 Trần bay: 12.300 m (40.400 ft)

Vũ khí
 4 x pháo Hispano-Suiza HS.404 20 mm (0,787 in)
 4 x súng máy Browning M2 12,7 mm (0,50 in)
 2 × bom 450 kg (1.000 lb) hoặc
 1 × ngư lôi mang dưới thân

Tham khảo

 Carr, Orrin I. "Fire 'Cat!" Air Classics, Vol. 12, No. 9, Sept. 1976. Canoga Park, CA: Challenge Publications. p. 38–47.
 Gault, Owen. "Grumman's Tiger Twins: The Skyrocket & Tigercat". Air Classics, Vol. 9, No. 8, Aug. 1973. Canoga Park, CA: Challenge Publications. p. 22–27.
 Green, William. Fighters Vol. Four (War Planes of the Second World War). New York: Doubleday and Company, Inc., 1961.
 Grossnick, Roy A. and Armstrong, William J. United States Naval Aviation: 1910–1995. Annapolis, MA: Naval Historical Center, 1997. ISBN 0-16-049124-X.
 Meyer, Corwin ("Corky") H. "F7F Tigercat: The Untold Story". Flight Journal, tháng 8 năm 2002. Ridgefield, CT: AirAge Publications. p. 48–56, 58.
 O'Leary, Michael. "Tigercat Restoration". Air Classics, Vol. 38, No. 11, Nov. 2002. Canoga Park, CA: Challenge Publications.
 O'Leary, Michael. United States Naval Fighters of World War II in Action. Poole, Dorset, UK: Blandford Press, 1980. ISBN 0-7137-0956-1.
 Taylor, John W.R. "Grumman F7F Tigercat". Combat Aircraft of the World from 1909 to the Present. New York: G.P. Putnam's Sons, 1969. ISBN 0-425-03633-2.
 Thruelsen, Richard. The Grumman Story. New York: Praeger Publishers, Inc., 1976. ISBN 0-275-54260-2.
 Zuk, Bill. Janusz Zurakowski: Legends in the Sky. St. Catharine's, Ontario: Vanwell, 2004. ISBN 1-55125-083-7.

Liên kết ngoài
 F7F Tigercat "Big Bossman" air Racer

Nội dung liên quan

Máy bay liên quan
 Grumman XTSF

Máy bay tương tự
 Bristol Beaufighter
 de Havilland Hornet
 de Havilland Mosquito
 Focke-Wulf Ta 154
 Lockheed P-38 Lightning
 Mitsubishi Ki-83
 Northrop P-61 Black Widow

Trình tự thiết kế
F4F - XF5F - F6F - F7F - F8F - F9F - XF10F

Danh sách liên quan
 Danh sách máy bay chiến đấu
 Danh sách máy bay quân sự Hoa Kỳ
 Danh sách máy bay trong Chiến tranh Thế giới II
 Danh sách máy bay tiêm kích

F07F Tigercat
FF7
Máy bay hoạt động trên tàu sân bay
Máy bay trong Chiến tranh Triều Tiên
Máy bay tiêm kích Hoa Kỳ
Máy bay hai động cơ cánh quạt
Máy bay cánh trên


title: Andrena plumiscopa

text:
Andrena plumiscopa là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1951.

Chú thích

Tham khảo

P
Động vật được mô tả năm 1951


title: Bruchidius jocosus

text:
Bruchidius jocosus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Gyllenhal miêu tả khoa học năm 1833.

Chú thích

Tham khảo

J


title: Đình nguyên thời Nguyễn

text:
Ngoài các kỳ thi văn ra, dưới triều vua Tự Đức còn tổ chức ba kỳ thi Tiến sĩ võ, được dựng bia tại Võ Thánh Miếu. Như Vậy, tổng số Đình nguyên thời Nguyễn là 42 người: 39 tiến sĩ Nho học, 3 tiến sĩ võ học.

Danh sách Đình nguyên thời Nguyễn
Dưới đây là danh sách những Đình nguyên thời nhà Nguyễn:

Chú thích

Hoàng giáp Trịnh Thuần ở Bái hạ Trì Trọng Hoằng hoá Thanh hoá, nay là Ích hạ Hoằng quỳ Hoằng hoá Thanh hoá.

Tham khảo
Các văn bia Tiến sĩ nhà Nguyễn ở Văn Thánh Miếu Huế và Võ Miếu Huế

Xem thêm
 Khoa bảng
 Quốc triều khoa bảng lục
 Thủ khoa Đại Việt
 Trạng nguyên Việt Nam

Khoa bảng
Thi cử Nho học
Giáo dục Việt Nam thời Nguyễn


title: Conus bullatus

text:
Conus bullatus, tên tiếng Anh: bubble cone, là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae, họ ốc cối.

Giống như tất cả các loài thuộc chi Conus, chúng là loài săn mồi và có nọc độc. Chúng có khả năng "đốt" con người, do vậy khi cầm chúng phải hết sức cẩn thận.

Miêu tả

Phân bố
 vùng bể Mascarene
 Mauritius

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

 The Conus Biodiversity website

B


title: Kashiwa

text:
Kashiwa (tiếng Nhật: 柏市, đọc là Kha-xi-va) là thành phố đông dân thứ năm của tỉnh Chiba, một đô thị trung tâm vùng của vùng Nam Kanto, đồng thời là một đô thị trung tâm văn phòng của Nhật Bản.

Kashiwa nằm ở phía Tây Bắc của tỉnh Chiba, sát Tōkyō. Thành phố được thành lập vào năm 1954, được chỉ định là đô thị trung tâm vùng từ 1 tháng 4 năm 2008. Trung tâm thành phố là nơi có rất nhiều cửa hàng bách hóa tổng hợp.

Tham khảo

Thành phố tỉnh Chiba
Đô thị trung tâm vùng Nhật Bản
Đô thị trung tâm văn phòng Nhật Bản


title: Litoria nigropunctata

text:
Litoria nigropunctata (tên tiếng Anh: Black-dotted Treefrog) là một loài ếch thuộc họ Pelodryadidae.
Loài này có ở Tây Papua ở Indonesia và Papua New Guinea.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và sông ngòi.

Tham khảo

 Richards, S. & Price, D. 2004. Litoria nigropunctata. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

N
Động vật lưỡng cư Papua New Guinea
Động vật lưỡng cư Tây New Guinea


title: Diabrotica enae

text:
Diabrotica enae là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Marques miêu tả khoa học năm 1941.

Chú thích

Tham khảo

Diabrotica


title: Tipula fazi

text:
Tipula fazi là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Album phòng thu

text:
Album phòng thu là album gồm các bài hát được thu âm trong môi trường có kiểm soát của một phòng thu ghi âm, nó trái ngược với một album được ghi âm trực tiếp được thực hiện tại một địa điểm biểu diễn hay một album tổng hợp hoặc album được phát hành lại. Một album phòng thu thường được lập kế hoạch và dự kiến trước, và có thể mất từ vài ngày đến hơn một năm để hoàn thành.
Với công nghệ thu âm hiện đại, các nhạc sĩ có thể được ghi âm trong các phòng riêng biệt hoặc vào những thời điểm khác nhau trong khi nghe các phần khác bằng cách dùng tai nghe; với mỗi phần được thu lại là một ca khúc riêng biệt.

Tham khảo

Phòng thu
Âm nhạc


title: Izatha phaeoptila

text:
Izatha phaeoptila là một loài bướm đêm thuộc họ Oecophoridae. Nó là loài đặc hữu của New Zealand, ở đó nó được tìm thấy ở North Island.

Sải cánh dài 13–15 mm đối với con đực và 14–18.5 mm đối với con cái. Con trưởng thành bay từ tháng 1 đến đầu tháng 3.
Ấu trùng đã được ghi nhận trên địa y mọc trên cành cây. Cũng có một số cá thể ở trên rêu.

Chú thích

Tham khảo

Izatha


title: Eupithecia niphoreas

text:
Eupithecia niphoreas,là một loài bướm đêm thuộc họ Geometridae. Nó là loài đặc hữu của Kauai.

Liên kết ngoài
Insects of Hawaii. Volume 7, Macrolepidoptera

Tham khảo

N
Loài đặc hữu của Hawaii


title: Microschismus premnias

text:
Microschismus premnias là một loài bướm đêm thuộc họ Alucitidae. Loài này có ở Nam Phi.

Chú thích

Tham khảo

Microschismus


title: 14684 Reyes

text:
14684 Reyes (1999 XQ167) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 10 tháng 12 năm 1999 bởi nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 14684 Reyes

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1999


title: Google Browser Sync

text:
Google Browser Sync là một phần mềm ứng dụng miễn phí được Google phát hành trên Google Labs vào ngày 8 tháng 6 năm 2006. Nó được dùng để đồng bộ những cấu hình của trình duyệt Mozilla Firefox từ phiên bản 2.x trở lên để hỗ trợ những người dùng thường xuyên lướt web trên nhiều máy tính khác nhau. Phần mềm này không tương thích với Firefox 3 và Google cũng không có dự định phát triển để nó tương thích. Do đó phần mềm này đã bị ngừng phát triển vào tháng 6 năm 2008. Tuy nhiên bộ mã nguồn của nó đã được công bố trên Google Code.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Google Browser Sync

Phần mềm năm 2006


title: (22304) 1990 RU9

text:
{{DISPLAYTITLE:(22304) 1990 RU9}}

(22304) 1990 RU9 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henry E. Holt ở Đài thiên văn Palomar ở Quận San Diego, California, ngày 14 tháng 9 năm 1990.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 22001–23000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1990
Được phát hiện bởi Henry E. Holt
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Agladrillia plicatella

text:
Agladrillia plicatella là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Drilliidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Agladrillia


title: Turretot

text:
Turretot là một xã thuộc tỉnh Seine-Maritime trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-Maritime
Seine-Maritime
Normandy

Tham khảo
INSEE

Liên kết ngoài
Website of the Sporting Club de Turretot
Turretot on the Quid website

Xã của Seine-Maritime


title: Stigmella luteella

text:
Stigmella luteella là một loài bướm đêm thuộc họ Nepticulidae. Nó được tìm thấy ở khắp châu Âu, trừ bán đảo Iberia và the Balkan Peninsula.

Sải cánh dài 4–5 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 5 đến tháng 7.

Ấu trùng ăn Betula nana, Betula pendula và Betula pubescens. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Fauna Europaea
bladmineerders.nl
UKmoths

L
Côn trùng châu Âu


title: Falkensee

text:
Falkensee là một đô thị thuộc huyện Havelland, bang Brandenburg, Đức.

Tham khảo


title: Dicyclodes

text:
Dicyclodes là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Các loài
 Dicyclodes hieroglyphica
 Dicyclodes lissoscia
 Dicyclodes turneri

Chú thích

Tham khảo

 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae
Oenochrominae


title: Dudua

text:
Dudua là một chi bướm đêm thuộc phân họ Olethreutinae, trong họ Tortricidae.

Các loài
Dudua adocima Diakonoff, 1981
Dudua anaprobola (Bradley, 1953)
Dudua anisoptera Clarke, 1976
Dudua aprobola (Meyrick, 1886)
Dudua atriphraga (Diakonoff, 1968)
Dudua brachytoma Diakonoff, 1973
Dudua carpophora Diakonoff, 1973
Dudua charadraea (Meyrick, 1909)
Dudua chlorohygra Diakonoff, 1973
Dudua crossotoma (Meyrick, 1931)
Dudua cyclographa Diakonoff, 1973
Dudua dissectiformis Yu & Li, 2006
Dudua eumenica (Meyrick, 1928)
Dudua hemigrapta (Meyrick, 1931)
Dudua hemitypa Diakonoff, 1983
Dudua hesperialis Walker, 1864
Dudua iniqua (Meyrick, 1921)
Dudua lamproterma Diakonoff, 1973
Dudua metacyma Diakonoff, 1973
Dudua microsema Diakonoff, 1973
Dudua perornata Diakonoff, 1973
Dudua perusta Diakonoff, 1983
Dudua phyllanthana (Meyrick, 1881)
Dudua piratodes (Meyrick, 1930)
Dudua proba Diakonoff, 1973
Dudua proxima Clarke, 1976
Dudua scaeaspis (Meyrick in Caradja & Meyrick, 1937)
Dudua siderea (Turner, 1916)
Dudua tectigera (Meyrick, 1910)
Dudua tetanota (Meyrick, 1909)
Dudua ultima Diakonoff, 1973

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

 tortricidae.com

Olethreutini


title: Xeromelissa rozeni

text:
Xeromelissa rozeni là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Toro & Moldenke mô tả khoa học năm 1979.

Chú thích

Tham khảo

Xeromelissa
Động vật được mô tả năm 1979


title: Nguyễn Thiếp

text:
Nguyễn Thiếp (chữ Hán: 阮浹, 1723 - 1804) tự Khải Xuyên, là danh sĩ cuối đời Hậu Lê và Tây Sơn trong lịch sử Việt Nam. Ông là người xây dựng Phượng Hoàng Trung Đô, thủ đô mới của Vương triều Tây Sơn.

Thân thế và sự nghiệp
Ông vốn có tên húy là Minh, tự là Quang Thiếp, sau vì kiêng húy vua chúa nên đổi là Thiếp. Ngoài ra, ông còn có rất nhiều tên tự hay tên hiệu, do ông tự đặt hoặc do người đương thời xưng tặng, chẳng hạn như: Khải Xuyên (có sách chép là Khải Chuyên), Hạnh Am, Điên ẩn, Cuồng ẩn, Lạp Phong cư sĩ, Hầu Lục Niên, Lam Hồng dị nhân, Lục Niên tiên sinh, La Giang phu tử... Riêng Nguyễn Huệ (tức vua Quang Trung) gọi ông là La Sơn phu tử, La Sơn tiên sinh.

Thủy tổ của ông là Nguyễn Hợp, quê ở Cương Gián, Nghi Xuân, trấn Nghệ An. Cụ Nguyễn Hợp có hai người con trai: con trai cả Nguyễn Khai và con trai thứ Nguyễn Hội. Con trai cả Nguyễn Khai lấy vợ lẽ ở làng Nguyệt Ao, tổng Lai Thạch, sinh con cháu rồi lập chi họ Nguyễn ở xã Nguyệt Ao (hay Áo, còn gọi là Nguyệt Úc), tổng Lai Thạch, huyện La Sơn, phủ Đức Quang (nay là xã Kim Lộc, huyện Can Lộc, Hà Tĩnh). Đến đời bố ông là Quản lĩnh Nguyễn Quang Trạch, mẹ là người họ Nguyễn cùng làng, Nguyễn Thiếp ra đời tại làng này.

Ngày 25 tháng 8 năm Quý Mão (1723), Nguyễn Thiếp ra đời và được hấp thu vốn văn hóa đầu tiên từ mẹ.

Ông ham học từ nhỏ. Lúc nhỏ, ông và ba anh em trai nhờ mẹ chăm sóc và chú là Tiến sĩ Nguyễn Hành rèn dạy nên đều học giỏi. Ông là người ham đọc sách từ nhỏ.

Năm 19 tuổi (khi ấy Nguyễn Hành đang làm Hiến sát sứ Thái Nguyên), ông ra đó học, rồi được chú gửi cho bạn thân là Hoàng giáp Nguyễn Nghiễm (cha của thi hào Nguyễn Du) dạy dỗ thêm.

Tuy nhiên, chưa được một năm thì Nguyễn Hành đột ngột mất ở lỵ sở, Nguyễn Thiếp phải tự tìm đường về Hà Nội. Đến Đông Anh thì ông ốm nặng, may có người giúp đỡ nên thoát chết nhưng lại mắc di chứng tâm thần. Khi bệnh phát, đầu óc ông hoang mang, không biết làm gì cả. Dù bị chứng tâm thần, Nguyễn Thiếp vẫn tự đấu tranh tư tưởng, kiềm chế được bệnh và chủ động trong vấn đề học tập.

Năm 1743, ông dự thi Hương ở Nghệ An đỗ thủ khoa, nhưng không ở lại dự thi Hội mà đi ở ẩn.

Năm Mậu Thìn (1748), ông ra Bắc dự thi Hội nhưng chỉ vào đến tam trường (kỳ 3). Sau đó ông vào Bố Chính dạy học.

Năm Bính Tuất (1756), lúc này đã 33 tuổi, Nguyễn Thiếp được triều đình mời ra làm chức Huấn đạo (chức quan trông coi việc học trong một huyện) ở Anh Đô (phủ Anh Sơn, tỉnh Nghệ An). Ở đó 6 năm, ông được đổi làm Tri huyện Thanh Giang (nay là Thanh Chương, Nghệ An).

Năm Mậu Tý (1768), Nguyễn Thiếp từ chức, trở về lập trại Bùi Phong dưới chân núi Thiên Nhẫn (Nam Đàn, Nghệ An) để dạy học.

Năm 1775, quân Trịnh chiếm Phú Xuân, Trần Văn Kỷ ra Thăng Long để thi Hội. Khi Trần Văn Kỷ hỏi Nguyễn Nghiễm, một bậc nguyên lão khả kính về nhân tài của Hoan châu thì được trả lời: "Đạo học sâu xa thì Lạp Phong Cư Sỹ, văn phong phép tắc thì Thám hoa Nguyễn Huy Oánh, còn thiếu niên đa tài đa nghệ chỉ có Nguyễn Huy Tự". Nhân vật mà "đạo học sâu xa", có danh hiệu Lạp Phong Cư Sỹ chính là Nguyễn Thiếp.

Năm 1780, chúa Trịnh Sâm mời ông ra Thăng Long. Gia phả họ Nguyễn ghi rõ ý định của Trịnh Sâm bấy giờ là lật đổ nhà Lê, nhưng ông cương quyết can ngăn. Nhưng chúa Trịnh không nghe. Nguyễn Thiếp chán nản xin cáo từ mà không nhận bất cứ chức tước hay bổng lộc nào. Lúc này Nguyễn Thiếp đã 60 tuổi, trở về trường cũ trong núi sâu và tiếp tục dạy học, nghiên cứu học thuật.

Năm Bính Ngọ (1786), Nguyễn Huệ kéo quân ra Bắc diệt họ Trịnh. Khi về đến Phú Xuân, Nguyễn Huệ viết thư cùng lễ vật ra Nghệ An mời Nguyễn Thiếp về Phú Xuân giúp mình. Nguyễn Thiếp đã khéo léo từ chối. Ông đưa ra 3 lý do để trả lời Nguyễn Huệ, tự nhận mình là một thần tử nhà Lê, tuổi cao, tài hèn sức mọn, không thể giúp gì được.

Tháng 8 năm 1787, Nguyễn Huệ lại cử quan Lưu thủ là Nguyễn Văn Phương và Binh bộ Thị lang Lê Tài ra Nghệ An dâng thư mời Nguyễn Thiếp. Lần này Nguyễn Thiếp cũng khiêm nhường từ chối.

Lần thứ 3, ngày 13 tháng 9 năm 1787, Nguyễn Huệ sai quan Thượng thư Bộ hình Hồ Công Thuyên dâng thư mời Nguyễn Thiếp. Nguyễn Thiếp vẫn thoái thác không đi.

Tháng 4 năm Mậu Thân (1788), trên đường ra Thăng Long trừ Vũ Văn Nhậm, khi đến đất Nghệ An, Nguyễn Huệ đã cử Cẩn Tín hầu Nguyễn Quang Đại mang thư đến mời Nguyễn Thiếp đến hội kiến. Lời thư rất tha thiết, nên ông đành xuống núi nhưng vẫn chưa chịu ra giúp. Hai người rất tâm đầu ý hợp, bàn luận sôi nổi. Cuộc hội kiến tưởng chừng như không dứt.

Cuối năm 1788, sau khi lên ngôi Hoàng đế tại núi Bân (Huế), vua Quang Trung (tức Nguyễn Huệ) kéo quân ra Bắc, đến Nghệ An nghỉ binh, nhà vua lại triệu Nguyễn Thiếp đến hỏi kế sách đánh đuổi quân Thanh xâm lược.

Trong buổi hội kiến lần này, vua Quang Trung hỏi Nguyễn Thiếp: "Hay tin vua Lê Chiêu Thống sang nhà Thanh cầu lụy, vua Thanh cho quân sang đánh, trẫm sắp đem quân ra chống cự, mưu đánh và giữ nước được hay thua, Phu tử nghĩ thế nào?".

Nguyễn Thiếp trả lời: "Bây giờ trong nước trống không, lòng người tan rã, quân Thanh thì ở xa tới mà lòng bọn tướng soái thì huênh hoang tự đắc, chúng không cần biết tình hình quân ta yếu hay mạnh, binh lương và trận chiến sẽ xảy ra như thế nào, còn quân lính thì phân vân không biết là sang đánh hay đến giữ theo sự khẩn khoản của vua Lê... Số quân của Hoàng đế kéo từ miền trong ra chưa đủ để chống đối với quân giặc, mà trở lại chiêu mộ thêm binh thì thời gian không cho phép. Vậy Hoàng đế phải tuyển mộ ngay quân lính ở đất Thanh Nghệ, vì nơi đây là đất thượng võ xưa nay, anh hùng nhiều, mà hào kiệt cũng nhiều".

Khi vua Quang Trung hỏi chiến thuật đánh quân Thanh, Nguyễn Thiếp trả lời: "Người Thanh ở xa tới mệt nhọc không biết tình hình khó dễ thế nào. Nó có bụng khinh địch. Nếu đánh gấp thì không ngoài mười ngày sẽ phá tan. Nếu trì hoãn một chút thì khó lòng mà được".

Diễn biến của trận quyết chiến với quân Thanh quả đúng như dự kiến thiên tài của vua Quang Trung cũng như nhận định chính xác của Nguyễn Thiếp.

Sau đại thắng vào đầu xuân Kỷ Dậu (1789), vua Quang Trung về đến Nghệ An lại mời Nguyễn Thiếp đến bàn quốc sự. Trong bức thư gửi Nguyễn Thiếp, vua Quang Trung thổ lộ: "Trẫm ba lần xa giá Bắc thành, Phu tử đã chịu ra bàn chuyện thiên hạ. Người xưa bảo rằng: Một lời nói mà dấy nổi cơ đồ. Lời Phu tử hẳn có thế thật".

Sau khi Quang Trung đánh đuổi giặc Thanh, Nguyễn Thiếp trở thành một trong những vị học giả được vua tin cậy nhất. Vua biết ông không thích tham gia chính sự nên chỉ nhờ giải quyết những việc có tính chất học thuật và đặc biệt giao hẳn cho ông việc tổ chức nền giáo dục mới.

Ngay tại khoa thi Hương đầu tiên dưới triều đại Quang Trung được tổ chức ở Nghệ An vào năm 1789, Nguyễn Thiếp được cử làm Đề điệu kiêm Chánh Chủ khảo. Ông khuyên nhà vua hòa hoãn với nhà Thanh để tập trung xây dựng đất nước trở thành một quốc gia cường thịnh. Tuy nhiên sau khi giúp vua Quang Trung, Nguyễn Thiếp lại về núi Thiên Nhẫn mà không chịu ở Phú Xuân.

Năm 1791, vua Quang Trung lại cho mời ông vào Phú Xuân để bàn việc nước. Vì cảm thái độ chân tình ấy, nên lần này ông đã nhận lời (trước đó ông đã từ chối 3 lần). Đến gặp, ông đã dâng lên vua Quang Trung một bản tấu bàn về 3 vấn đề: Một là "Quân đức" (đại ý khuyên vua nên theo đạo Thánh hiền để trị nước); hai là "Dân tâm" (đại ý khuyên vua nên dùng nhân chính để thu phục lòng người), và ba là "Học pháp" (đại ý khuyên vua chăm lo việc giáo dục). Tuy là ba, nhưng chúng có quan hệ mật thiết với nhau và đều lấy quan niệm "dân là gốc nước" làm cơ sở. Nguyễn Thiếp viết: "Dân là gốc nước, gốc vững nước mới yên".

Những lời tấu ấy được nhà vua nghe theo. Ngày 20 tháng 8 năm 1791, nhà vua ban chiếu lập "Sùng chính Thư viện" ở nơi ông ở ẩn và mời ông làm Viện trưởng. Kể từ đó, ông hết lòng chăm lo việc dịch sách chữ Hán ra chữ Nôm để dạy học và phổ biến trong dân. Chỉ trong hai năm, ông đã tổ chức dịch xong các sách: Tiểu học, Tứ thư, Kinh Thi, và chủ trì biên soạn xong hai bộ sách là Thi kinh giải âm và Ngũ kinh toát yếu diễn nghĩa.

Tháng 9 năm Nhâm Tý (1792), vua Quang Trung đột ngột băng hà, sự nghiệp của Nguyễn Thiếp đành dở dang.

Năm Tân Dậu (1801), vua Cảnh Thịnh (con vua Quang Trung) có mời ông vào Phú Xuân để hỏi việc nước. Đang ở nơi ấy, thì kinh thành mất vào tay chúa Nguyễn Phúc Ánh (sau là vua Gia Long). Nghe vị chúa này tỏ ý muốn trọng dụng, ông lấy cớ già yếu để từ chối, rồi xin về trại Bùi Phong.

Ngày 6 tháng 2 năm 1804 (Quý Hợi), danh sĩ Nguyễn Thiếp không bệnh mà mất, thọ 81 tuổi, và được an táng tại nơi ông ở ẩn.

Lăng mộ của cụ Nguyễn Thiếp đến nay còn được bảo vệ nguyên vẹn và là một trong số những ngôi mộ có phong thủy đẹp nhất Xứ Nghệ, được Bộ Văn hoá xếp hạng là Di tích lịch sử văn hóa cấp Quốc gia năm 1994.

Tác phẩm
Tác phẩm của Nguyễn Thiếp gồm có:
La Sơn tiên sinh thi tập: có hơn 100 bài, có tựa của tác giả (theo Phan Huy Chú). Trần Văn Giáp cho biết bản này hiện đã không còn tìm thấy, và theo ông thì nó còn có tên là Hạnh Am thi cảo. Trong cuốn La Sơn phu tử của GS. Hoàng Xuân Hãn có công bố quyển này (gồm 84 bài thơ chữ Hán, có phụ chép một số câu đối, thơ Nôm và các chiếu biểu, do một người vô danh sưu tầm được), và theo như giáo sư nói là "không chắc còn nguyên bản".
Hạnh Am di văn: gồm một số bài văn của Nguyễn Thiếp phúc đáp, cáo từ, trần tình, tạ ơn, v.v...gửi vua Quang Trung. Hiện bản này có trong Thư viện Khoa học xã hội, ký hiệu VHb. 212.
Ngoài ra, theo Giáo sư Nguyễn Lộc trong Từ điển văn học (bộ mới), thì ông còn có: Hạnh Am ký (Ghi chép của Hạnh Am, 1782), Thích Hiên ký (Ghi chép ở Thích Hiên, 1786), bài viết đề ở gia phả, và đề tựa Thạch Động thi tập của Phạm Nguyễn Du...

Nhận xét (sơ lược)
Nhà nghèo, mẹ già, con đông nhưng ông không muốn ra làm quan để kiếm chút bổng lộc mà chỉ thích ở ẩn. Tuy nhiên, đọc Hạnh Am thi thảo, bên cạnh những bài ca ngợi thú ẩn dật, vẫn thấy tấm lòng của ông gắn bó với đời, với quê hương, và than thở cho cảnh suy vi của thế thái nhân tình... Nhìn chung, thơ ông giản dị, mộc mạc, được Phan Huy Chú khen là "thơ đều tao nhã thanh thoát, lý thú thung dung, thực là lời nói của người có đức, các tao nhân ngâm khách (khác) không thể sánh được" (Văn tịch chí).

Thông tin liên quan
Nền nhà Sùng chính Thư viện hiện còn lưu tại núi Bùi Phong với ngổn ngang gạch xây, đá ong... Di tích còn lại duy nhất là bức tường gạch có khoét hình nguyệt. Ở đó, có thể nhìn ngắm Lục Niên thành (tòa thành của Lê Lợi trong cuộc khởi nghĩa chống Minh) và đập Lục Niên xanh trong. Bên cạnh phế tích, là khu mộ của Nguyễn Thiếp và bà chính thất họ Đặng (song táng) đã được xếp hạng là "di tích cấp Quốc gia".
>Sau ngày đỗ đại khoa (Tiến sĩ - 1898) Nguyễn Văn Trình có đến nhà thờ Nguyễn Thiếp (ở xã Kim Lộc, huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh) cúng tặng câu đối:
六 年 夫 子 興 中 國
三 世 曾 孫 拜 外
phiên âm:
Lục Niên phu tử hưng trung quốc
Tam thế tằng tôn bái ngoại gia
Phỏng dịch:
Phu tử sáu năm chấn hưng đất nước
Cháu chắt ba đời kính bái ngoại gia
Tên ông được đặt cho con đường tại TPHCM và Hà Nội, nhưng hiện nay đang bị viết sai thành Nguyễn Thiệp.

Dòng họ Nguyễn làng Cương Gián
 Thủy tổ Nguyễn Hợp, Khởi tổ Nguyễn Khai, Khải tổ Nguyễn Hội đều là tổ tiên của La Sơn Phu tử Nguyễn Thiếp...

Sách tham khảo

Phan Huy Chú, Lịch triều hiến chương loại chí (tập 3). Nhà xuất bản Khoa học xã hội, 1992.
Nguyễn Lộc, mục từ "Nguyễn Thiếp" trong Từ điển văn học (bộ mới). Nhà xuất bản Thế giới, 2004.
Trần Văn Giáp, Tìm hiểu kho sách Hán Nôm. Nhà xuất bản Khoa học xã hội, 2003.
Nguyễn Q. Thắng - Nguyễn Bá Thế, Từ điển nhân vật lịch sử Việt Nam. Nhà xuất bản Khoa học xã hội, 1992.
Trịnh Vân Thanh, Thành ngữ điển tích danh nhân từ điển (tập 2). Nhà xuất bản Hồn Thiêng, Sài Gòn, 1967.

Chú thích

Quan lại nhà Tây Sơn
Nhà giáo Việt Nam thời Lê trung hưng
Nhà giáo Việt Nam thời Tây Sơn
Nhà giáo Việt Nam thời Nguyễn
Người Hà Tĩnh
Sinh năm 1723
Mất năm 1804
Người họ Nguyễn tại Việt Nam


title: Snecma M88

text:
{|
{{Infobox Aircraft Engine
 |type= Động cơ tuốc bin phản lực cánh quạt
 |national origin =
 |manufacturer= Snecma
 |first run=
 |major applications= Dassault Rafale
 |number built =
 |program cost =
 |unit cost =
 |developed from =
 |developed into =
 |length=3538 mm
 |diameter=900 mm
 |weight=897 kg
 |compressor=3 giai đoạn áp thấp, 6 giai đoạn áp cao
 |bypass=0,3:1
 |combustion=Hình khuyên
 |turbine=1 giai đoạn nén áp cao, 1 giai đoạn nén áp thấp
 |fueltype=
 |oilsystem=
 |power=
 |thrust=50 kN75 kN khi đốt sau
 |compression=24,5:1
 |aircon=65 kg/s
 |turbinetemp=1.577°C (1.850°K)
 |fuelcon=0,80 kg/(daN*h)1,75 kg/(daN*h) (đốt sau)
 |thrust/weight=5,7:18,5:1 (khi đốt sau)
 |variants with their own articles =</li>M88-2M88-4EM88-9
}}
|}
M88 là loại động cơ máy bay tuốc bin phản lực cánh quạt có khả năng đốt sau của hãng sản xuất động cơ Snecma Pháp chế tạo cho loại máy bay Dassault Rafale.

Các phiên bản
M88-2: Mẫu được công bố năm 2003 với các cải tiến để kéo dài thời gian sử dụng của động cơ và giảm chi phí bảo trì.
M88-4E: Mẫu được công bố năm 2008 với các cải tiến để kéo dài thời gian sử dụng của động cơ và giảm chi phí bảo trì hơn nữa.
M88-9: Mẫu đang được phát triển với ý định gắn trên các chiếc Dassault Rafale đang chào bán cho Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất.

Liên kết ngoài

 M88 page on Snecma's web site
   Snecma M88's pdf
 Flight Global article on M88-2
 Snecma's description on M88

Động cơ máy bay
Động cơ tuốc bin phản lực cánh quạt


title: Núi Sulayman

text:
Núi Sulayman (, còn được biết đến là Sulaiman-Too, Sulayman Rock, hoặc Sulayman Throne), có nghĩa là Vương miện của Solomon) là một ngọn núi thiêng tại Kyrgyzstan. Nó nằm gần thành phố Osh và từng là địa điểm chính của các cuộc hành hương Hồi giáo và tiền Hồi giáo. Khối núi này nhô lên giữa một khu vực đồng bằng trong thung lũng Fergana và là một địa điểm nổi tiếng của người dân địa phương và du khách với một khung cảnh lộng lẫy.

Ngọn núi được một số nhà nghiên cứu địa lý và sử gia cho rằng là cột mốc nổi tiếng thời cổ đại có tên là Tháp Đá mà Claudius Ptolemaeus đã viết trong tác phẩm Địa lý của mình. Nó là điểm đánh dấu giữa Con đường tơ lụa cổ đại, tuyến giao thương đường bộ của các đoàn lữ hành giữa châu Âu và châu Á.

Sulayman hay Solomon là một nhà tiên tri Qur’an và ngọn núi chứa một ngôi đền được cho là đánh dấu mộ của ông. Theo truyền thuyết, những người phụ nữ leo lên đền thờ và bò qua một kẽ hở trên đá thánh sẽ sinh ra những đứa trẻ khỏe mạnh. Những cái cây và bụi cây trên núi được treo bằng nhiều "cờ cầu nguyện", là những mảnh vải nhỏ được buộc vào cành cây. Địa điểm này vẫn là một nơi phổ biến đối với người Hồi giáo địa phương, với cầu thang dẫn lên đỉnh cao nhất, nơi có một nhà thờ Hồi giáo nhỏ ban đầu được xây dựng bởi Babur vào năm 1510. Phần lớn nhà thờ Hồi giáo được xây dựng lại vào cuối thế kỷ 20. UNESCO đã công nhận ngọn núi là Di sản thế giới như là ví dụ đầy đủ nhất về một ngọn núi linh thiêng nhất ở Trung Á, được thờ cúng qua nhiều thiên niên kỷ.

Trên ngọn núi còn có Tổ hợp Bảo tàng Lịch sử và Khảo cổ Quốc gia Sulayman được xây dựng từ thời Liên Xô, là nơi trưng bày những phát hiện khảo cổ trong khu vực và lịch sử của nó. Tại khu vực có độ dốc thấp hơn của ngọn núi được bao quanh bởi một nghĩa trang.

Tham khảo

Văn hóa Kyrgyzstan
Núi Kyrgyzstan
Núi linh thiêng
Di sản thế giới tại Kyrgyzstan


title: Agronoma

text:
Agronoma là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Noctuidae
Noctuinae


title: Xenopus ruwenzoriensis

text:
Xenopus ruwenzoriensis là một loài ếch trong họ Pipidae.
Nó được tìm thấy ở Uganda và cũng có thể thấy ở Cộng hòa Dân chủ Congo.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, đầm lầy nước ngọt, đầm lầy nước ngọt có nước theo mùa, vườn nông thôn, và các khu rừng trước đây bị suy thoái nặng nề. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

It is also unusual in that it is polyploid, with 12 sets of chromosomes (dodecaploidy).

Tham khảo

Xenopus


title: 1017

text:
Năm 1017 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 1017


title: 5953 Shelton

text:
5953 Shelton (1987 HS) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 25 tháng 4 năm 1987 bởi vợ chồng Carolyn và Gene Shoemaker ở Palomar. Nó được đặt theo tên một nhà thiên văn học Canada Ian Shelton.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 5953 Shelton

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1987


title: Silene brunnea

text:
Silene brunnea là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Broun miêu tả khoa học năm 1893.

Chú thích

Tham khảo

B


title: Boreotrophon bentleyi

text:
Boreotrophon bentleyi là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Boreotrophon


title: (12724) 1991 PZ14

text:
{{DISPLAYTITLE:(12724) 1991 PZ14}}

(12724) 1991 PZ14 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henry E. Holt ở Đài thiên văn Palomar ở Quận San Diego, California, ngày 6 tháng 8 năm 1991.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 12001–13000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1991
Được phát hiện bởi Henry E. Holt
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Pomachilius discicollis

text:
Pomachilius discicollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schwarz miêu tả khoa học năm 1900.

Chú thích

Tham khảo

Pomachilius


title: Setodes mauktikavriddha

text:
Setodes mauktikavriddha là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Chú thích

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Setodes


title: Sorsogon

text:
Sorsogon (tiếng Bikol: Probinsya kan Sorsogon; ) là một tỉnh của Philippines thuộc vùng Bicol, đây là tỉnh cực nam của Luzon và được chia thành 14 đô thị tự trị và một thành phố tỉnh lị cùng tên. Tỉnh giáp với Albay ở phía bắc. Sorsogon nằm ở đỉnh cuae bán đảo Bicol và đối diện với đảo Samar ở phía đông nam qua eo biển San Bernardino.

Lịch sử
Sau cái chết của Ferdinand Magellan năm 1521, người Tây Ban Nha vẫn tiếp tục thực dân hóa Philippines. Sorsogon từng một phần được chính quyền thực dân cai trị cùng một đơn vị hành chính với tỉnh Albay, bao gồm cả tỉnh đảo Masbate. Năm 1934, Sorsogon trở thành một tỉnh riêng biệt cho đến nay.

Địa lý
Sorsogon ở cực nam của bán đảo Bicol, địa hình của tỉnh không bằng phẳng, ngoài trừ Irosin, tất cả các đô thị đều nằm dọc theo bờ biển, chúng dược kết nối với nhau bằng những con đường bê tông hoặc đường nhựa. Vùng núi trải râccs khu vực đông bắc, tây bắc và tây. Núi Bulusanlà điểm cao nhất, lên tới 1560 mét.

Nhân khẩu
Hầu hết dân cư trong tỉnh thuộc sắc tộc Bicolano. Sorsogueños là tên mà người Sorsogon tợ gọi mình. Người dân trong tỉnh rất sùng đạo, hầu hết theo Công giáo La Mã. Ngoài ra còn có một số người Hồi giáo nhập cư từ Mindanao, hầu hết họ làm ở các cửa hàng nhỏ. Hầu hết người dân trong tỉnh hiểu tiếng Tagalog và tiếng Bicolano. Tiếng Anh được hầu hết những người có trình độ văn hóa thông hiểu.

Hành chính
Ngoài thành phố tỉnh lị cùng tên, tỉnh được chia thành 14 đô thị tự trị

Chú thích

Liên kết ngoài
Website chính thức của Sorsogon

Tỉnh của Philippines


title: Ceylalictus appendiculatus

text:
Ceylalictus appendiculatus là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Cameron mô tả khoa học năm 1903.

Chú thích

Tham khảo

Ceylalictus
Động vật được mô tả năm 1903


title: ImageMagick

text:
ImageMagick là bộ phần mềm (có thể gọi là thư viện) xử lý các file ảnh. ImageMagick là phần mềm tự do với một giấy phép riêng, tương đương với GPL.

Tên gọi ImageMagick ghép từ Image (hình ảnh) và Magick (đọc giống như Magic nghĩa là phép thuật). ImageMagick nổi tiếng do tương thích với nhiều định dạng ảnh và có giao diện (API) phong phú.

Tính năng
ImageMagick có khả năng đọc, ghi, và chuyển đổi nhiều dạng file ảnh như JPEG, GIF, PNG, TIFF, PDF, PostScript, SVG... (tổng cộng hơn 100 định dạng).

Có thể dùng ImageMagick thực hiện các thao tác đơn giản với hình ảnh như: dịch chuyển, xoay hình, lật hình, thu phóng, kéo xiên hình; cũng như hiệu chỉnh màu sắc, thêm các hiệu ứng, hoặc vẽ thêm chữ và các khối hình vào file hình ảnh sẵn có.

Cách dùng ImageMagick hiệu quả nhất là thông qua các câu lệnh được thực hiện trong các ngôn ngữ lập trình. ImageMagick hỗ trợ giao diện lập trình ứng dụng API cho nhiều ngôn ngữ lập trình khác nhau.

Các giao diện
 MagickWand được dùng để thao tác hình ảnh với ngôn ngữ lập trình C. Ngoài ra còn có thư viện cấp thấp MagickCore dành cho người thành thạo.
 Magick++ cung cấp giao diện hướng đối tượng kiểu C++.
 PerlMagick hỗ trợ ngôn ngữ Perl.
 PythonMagick là giao diện hướng đối tượng dành cho người dùng Python. PythonMagicWand là giao diện hướng đối tượng của MagickWand.
 JMagick: giao diện cho Java.
Ngoài ra còn có giao diện cho các ngôn ngữ: Ada, LabVIEW, Lisp, Pascal, Ruby, Tcl,...

Tham khảo

Phần mềm đồ họa
Phần mềm xử lý ảnh
Đa nền
Phần mềm tự do
Phần mềm đồ họa tự do
Phần mềm nền tảng Java


title: Bādakku

text:
Bardock (バーダック) là một nhân vật hư cấu trong Dragon Ball Z. Tên của ông là một sự chơi chữ trên cây ngưu bảng thảo mộc lớn (chơi chữ này là rõ ràng hơn trong manga Dragon Ball, nơi tên của nhân vật đánh vần có nghĩa là Chi Ngưu bảng).

Bardock mang những đặc điểm tính cách khá điển hình của người Saiyan. Ông thích chiến đấu và phá hủy, và là một kẻ giết người máu lạnh. Ông là một người ung dung và tính cách không biết sợ. Bardock nghĩ khá ít về vai trò một người cha, vì vậy ông thường không thừa nhận đứa con Kakarot, trừ khi nó là một chủ đề nói chuyện trong trung đoàn của mình. Tuy nhiên, Bardock quan tâm sâu sắc cho các thành viên của đội quân của ông.

Bardock thể hiện sự dũng cảm của mình khi nhìn thấy tận thế xảy đến trước mắt: thay vì chạy trốn cho mạng sống của riêng mình, ông đã chọn ở lại và chiến đấu cho đến chết. Trong cuộc đối đầu cuối cùng của ông với Frieza, Bardock đã có một sự thay đổi đáng kể trong trái tim.

Bardock và đội ngũ
Ngoài chức vụ phó chỉ huy quân đội Saiyan, Bardock còn là một Saiyan đánh thuê, người dẫn đầu một trung đội nhỏ bao gồm bốn chiến sĩ Saiyan khác là Tora, Fasha, Shugesh và Borgos. Cả năm kiếm sống bằng cách đi du lịch đến các hành tinh khác nhau nơi họ huỷ diệt các nền văn minh, sau đó bán chúng cho hành tinh Frieza. Sau khi bị Frieza đánh thức, ông thấy mình vẫn ở hành tinh Vegeta nhưng là vào thời điểm 3.000 năm về trước, ông được 2 cha con sinh vật lạ cứu chữa và sau đó gặp tổ tiên của Frieza. Do vết thương chưa lành nên ông dễ dàng bị đánh bại. Do chịu đựng lời nói sỉ nhục cộng thêm hành động tàn ác, ông đã tức giận và biến đổi thành Super Saiyan. Ông được mệnh danh Super Saiyan huyền thoại qua lời kể của Vegeta.

Diễn viên lồng tiếng
Japanese dub: Masako Nozawa
Funimation dub: Sonny Strait
Latin American dub: Mario Castañeda
German Dub: Tommy Morgenstern

Tham khảo

Nhân vật trong Bảy viên ngọc rồng
Bảy viên ngọc rồng
Nhân vật nam trong anime và manga


title: Apophylia scutellaris

text:
Apophylia scutellaris là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Allard miêu tả khoa học năm 1889.

Chú thích

Tham khảo

Apophylia


title: (90904) 1997 EQ11

text:
{{DISPLAYTITLE:(90904) 1997 EQ11}}

(90904) 1997 EQ11 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 4 tháng 3 năm 1997.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 90001–91000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1997
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Protoptila curiosa

text:
Protoptila curiosa là một loài Trichoptera trong họ Glossosomatidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Protoptila


title: Eleutherodactylus nephophilus

text:
Eleutherodactylus nephophilus là một loài ếch trong họ Leptodactylidae.
Nó được tìm thấy ở Ecuador và Peru.
Môi trường sống tự nhiên của nó là các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Nguồn
 Rodríguez, L., Martinez, J.L., Arizabal, W., Neira, D., Almeida, D. & Nogales, F. 2004. Eleutherodactylus nephophilus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Tham khảo

nephophilus


title: Sekhemkhet

text:
Sekhemkhet (còn được gọi là Sechemchet) là một vị pharaon của Vương triều thứ 3 thuộc thời kì Cổ Vương Quốc. Triều đại của ông được cho là kéo dài từ khoảng năm 2648 TCN cho đến năm 2640 TCN. Ông cũng được biết đến với các tên gọi khác như Djoser-tety và tên gọi theo tiếng Hy Lạp là Tyreis (theo Manetho, bắt nguồn từ tên gọi Teti trong bản danh sách vua Abydos). Ông có lẽ là em trai hoặc là con trai cả của vua Djoser. Hiện nay có ít thông tin được biết về nhà vua này bởi vì ông đã cai trị chỉ có một vài năm. Tuy nhiên, ông cũng đã xây dựng một kim tự tháp bậc thang tại Saqqara và để lại một tấm bia đá nổi tiếng ở Wadi Maghareh (bán đảo Sinai).

Triều đại

Triều đại của Sekhemkhet được cho là đã kéo dài từ 6 đến 7 năm. Bản danh sách vua Turin ghi lại rằng Sekhemkhet đã cai trị trong 6 năm, giống với con số mà Myriam Wissa đưa ra căn cứ vào việc kim tự tháp của Sekhemkhet vẫn chưa được hoàn thành. Toby Wilkinson sau khi phục dựng lại tấm bia đá Palermo (thuộc vương triều thứ 5), đã xác định rằng vị vua này cai trị trong 7 năm. Con số này dựa trên số năm cai trị của nhà vua được lưu giữ lại trên mảng vỡ Cairo I,Wilkinson cho rằng "con số này khá là chắc chắn, bởi vì tước hiệu [của nhà vua] bắt đầu ngay sau đường phân cách đánh dấu sự thay đổi triều đại". Tương tự, sử gia Hy Lạp Manetho đã gọi Sekhemkhet bằng tên gọi khác là Tyreis và cho rằng ông đã trị vì trong 7 năm. Ngược lại, Nabil Swelim đề xuất giả thuyết về một triều đại kéo dài 19 năm, bởi vì ông ta tin rằng Sekhemkhet có thể là vua Tosertasis được Manetho đề cập đến. Tuy nhiên, một triều đại kéo dài như vậy lại trái ngược với thực tế đó là kim tự tháp của nhà vua lại chưa được hoàn thành và quan điểm này thường bị các nhà Ai Cập học bác bỏ.

Hiện nay, các sự kiện diễn ra dưới triều đại của Sekhemkhet vẫn chưa được biết nhiều. Những ghi chép duy nhất còn tồn tại cho đến ngày nay chính là hai bản khắc đá tại Wadi Maghareh ở bán đảo Sinai. Trên bản khắc đá đầu tiên, Sekhemkhet xuất hiện hai lần: đầu tiên là hình ảnh nhà vua đang đội vương miện Hedjet, sau đó là hình ảnh nhà vua đội vương miện Deshret. Bản khắc đá thứ hai miêu tả cảnh nhà vua đang "đánh kẻ địch": Sekhemkhet túm lấy mái tóc của kẻ địch và giơ cao cây quyền trượng của ông để đánh kẻ địch tới chết. Sự xuất hiện của những bức phù điêu này tại Wadi Maghareh cho thấy rằng các mỏ đồng và ngọc lam tại đây đã được khai thác dưới thời vua Sekhemkhet. Những mỏ này dường như đã liên tục được khai thác trong suốt giai đoạn đầu triều đại thứ 3 bởi vì các nức phù điêu của vua Djoser và Sanakht cũng được phát hiện tại Wadi Maghareh.

Một số con dấu bằng đất sét có cả tên Horus của Sekhemkhet cùng một tên nebty hiếm gặp đã được tìm thấy tại địa điểm khai quật ở phía đông đảo Elephantine. Nhà Ai Cập học Jean Pierre Pätznik đã đọc cái tên nebty này là Ren nebty, có nghĩa là "Hai nữ thần hài lòng với tên của ngài". Hiện không rõ đây là tên nebty của Sekhemkhet hay là của một hoàng hậu chưa được biết đến.

Gia đình
Hoàng hậu của Sekhemkhet có thể là Djeseretnebti, nhưng mà tên gọi này lại không đi kèm với bất cứ tước hiệu nào của nữ hoàng, và các nhà Ai Cập học vẫn tranh cãi về ý nghĩa thật sự và cách đọc của tên gọi này. Tên gọi này cũng có thể được đọc theo một cách khác là Djeser-Ti và được đồng nhất với tên đồ hình Djeser-Teti được ghi lại trong bản danh sách vua Saqqara với tư cách là vị vua kế vị tiếp của Djoser. Sekhemkhet chắc chắn đã có vài người con trai và con gái, nhưng cho đến nay vẫn chưa tìm thấy tên của bất kỳ ai.

Lăng mộ

Vua Sekhemkhet được chôn cất bên dưới kim tự tháp bậc thang của ông ở Saqqara, nằm chéo góc với kim tự tháp của vị vua tiền triều, khu nghĩa địa của vua Djoser. Lăng mộ này ngày nay được biết đến với các tên gọi khác nhau như Kim tự tháp của Sekhemkhet, Kim tự tháp Djeserteti và Kim tự tháp bị chôn vùi. Lăng mộ của Sekhemkhet đã được nhà khảo cổ học người Ai Cập Zakaria Goneim tiến hành khai quật vào năm 1952.

Kim tự tháp
Kim tự tháp của Sekhemkhet ban đầu được dự định là một kim tự tháp bậc thang. Đế của nó có dạng hình vuông với kích thước là 378 ft x 378 ft (220 x 220 cubit). Nếu kim tự tháp này được hoàn thành, nó sẽ có 6 hoặc 7 bậc và chiều cao cuối cùng của nó sẽ là 240,5 ft (140 cubit). Sự cân xứng này sẽ giúp cho kim tự tháp có một góc nghiêng là 51°50', giống hệt với kim tự tháp Meidum và Đại Kim tự tháp ở Giza. Cũng giống như kim tự tháp của vua Djoser, kim tự tháp của Sekhemkhet được xây từ những khối đá vôi. Tuy nhiên, công trình này vẫn chưa được hoàn thành có thể là do vị pharaon này đã đột ngột qua đời. Chỉ có duy nhất một bậc của kim tự tháp này được hoàn thiện và nó có hình dạng giống như một mastaba lớn hình vuông.

Cấu trúc ngầm
Lối vào dẫn đến phòng chôn cất của Sekhemkhet nằm ở khu vực phía bắc kim tự tháp bậc thang. Nối liền với nó là một hành lang trống trải dài khoảng 200 ft dẫn xuống phòng chôn cất. Ở đoạn giữa của hành lang này, có một đường ống nối liền với nó theo chiều thẳng đứng, đường ống này hướng lên bề mặt và lối vào của nó sẽ nằm ở bậc thứ hai của kim tự tháp nếu như công trình này được hoàn thành.

Tại nút giao trên lại có một lối đi khác dẫn xuống một dãy hành lang ngầm có hình u với ít nhất 120 phòng chứa. Toàn bộ phức hợp này có hình dạng giống như một cái lược khổng lồ. Ngay trước phòng chôn cất chính, hành lang chính lại chia tách tạo thành hai dãy phòng khác, bao quanh phòng chôn cất chính giống như hình chữ "u" (tương tự như dãy phòng lớn ở phía Bắc), nhưng chúng chưa bao giờ được hoàn thiện.

Căn phòng chôn cất chính có kích thước cơ bản là 29 ft x 17 ft và cao khoảng 15 ft, bản thân nó cũng chưa hoàn thiện. Chiếc quách của nhà vua nằm ở giữa căn phòng này, nó được chế tác từ đá thạch cao tuyết hoa và có một đặc điểm khác thường: phần nắp của nó nằm ở phía trước và được đóng kín lại nhờ một cái cửa trượt, nó vẫn còn dính đầy vữa khi người ta tìm thấy chiếc quách này. Tuy nhiên, chiếc quách này lại trống rỗng, và vẫn chưa rõ liệu là nơi này sau đó đã bị cướp phá hay là vua Sekhemkhet đã được chôn cất ở nơi nào khác hay không.

Một chiếc hộp hình vỏ sò làm bằng vàng đã được một đội khảo cổ học Ai Cập tìm thấy vào năm 1950. Vật thể này có chiều dài 1,4 inch và hiện nay đang được trưng bày ở Phòng số 4 của bảo tàng Cairo.

Xem thêm
Danh sách các kim tự tháp Ai Cập

Chú thích

Tiểu sử
Hawass, Zahi. "Excavating the Old Kingdom". in Egyptian Art in the Age of the Pyramids, The Metropolitan Museum of Art. 1999.
Leclant, Jean. "A Brief History of the Old Kingdom". in Egyptian Art in the Age of the Pyramids, The Metropolitan Museum of Art. 1999.
Wilkinson, Toby. Royal Annals of Ancient Egypt: The Palermo Stone and Its Associated Fragments, Kegan Paul International, 2000.

Pharaon Vương triều thứ Ba của Ai Cập
Ai Cập cổ đại


title: Balaka macrocarpa

text:
Balaka macrocarpa là loài thực vật có hoa thuộc họ Arecaceae. Loài này được Burret mô tả khoa học đầu tiên năm 1935.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Balaka
Thực vật được mô tả năm 1935


title: Gera

text:
Gera là một thành phố trong miền trung nước Đức và là thành phố lớn thứ hai của tiểu bang Thüringen sau thủ phủ của tiểu bang này là Erfurt. Các thành phố lớn gần đấy là Jena (khoảng 35 km về phía tây), Chemnitz (khoảng 58 km về phía đông), Leipzig (khoảng 60 km về phía đông-bắc) và thủ phủ tiểu bang Erfurt (khoảng 74 km về phía tây).

Tham khảo


title: Conasprella damasoi

text:
Conasprella damasoi là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae, họ ốc cối.

Giống như tất cả các loài thuộc chi Conasprella, chúng là loài săn mồi và có nọc độc. Chúng có khả năng "đốt" con người, do vậy khi cầm chúng phải hết sức cẩn thận.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

 The Conus Biodiversity website
 Puillandre N., Duda T.F., Meyer C., Olivera B.M. & Bouchet P. (2015). One, four or 100 genera? A new classification of the cone snails. Journal of Molluscan Studies. 81: 1–23
 Cone Shells – Knights of the Sea

D
Động vật được mô tả năm 2007


title: Dichantharellus

text:
Dichantharellus là một chi nấm thuộc họ Lachnocladiaceae. Chi có hai loài, có ở Malaysia.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Dichantharellus at Index Fungorum

Lachnocladiaceae


title: Alberdi

text:
Alberdi có thể chỉ:

Nhân vật
 Juan Bautista Alberdi (1810–1884), nhà ngoại giao và lý luận Argentina.

Địa danh
 Barrio Alberdi, một phường ở Rosario, Argentina.
 Alberdi Department, tỉnh Santiago del Estero, Argentina.
 Tỉnh Juan Bautista Alberdi, Argentina.
 Cerro Alberdi, tên tiếng Tây Ban Nha của núi Usborne, ở đảo Đông Falkland.
 Alberdi, Paraguay, một thành phố ở tỉnh Ñeembucú.


title: Kangso

text:
Kangso (Hán Việt: Giang Tây) là một huyện của tỉnh Pyongan Nam tại Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên. Huyện giáp với Onchon ở phía tây nam, với Jungsan ở phía tây và tây bắc, với Taedong ở phía bắc, với Chollima ở phía đông bắc, với Ryonggang và Taean ở phía nam và giáp với thủ đô Bình Nhưỡng ở phía đông. Năm 2008, dân số toàn huyện Kangso là 191.356 người (90.625 nam và 100.731 nữ), trong đó, dân cư đô thị là 119.848 người (62,6%) còn dân cư nông thôn là 71.508 người (37,4%). Năm 2010, một lần nữa Kangso lại trở thành một huyện trực thuộc Nampho.

Xem thêm
Phân cấp hành chính Bắc Triều Tiên

Tham khảo

Liên kết ngoài
  Bản đồ tỉnh Pyongan
  Bản đồ chi tiết

Pyongan Nam


title: Oecetis sphyra

text:
Oecetis sphyra là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Chú thích

Tham khảo

Trichoptera miền Tân bắc
Oecetis


title: Euthria candidata

text:
Euthria candidata là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Buccinidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Euthria


title: Chimarra strongyla

text:
Chimarra strongyla là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Chimarra


title: Saint-Maurice-Crillat

text:
Saint-Maurice-Crillat là một xã trong vùng hành chính Franche-Comté, thuộc tỉnh Jura, quận Saint-Claude, tổng Saint-Laurent-en-Grandvaux. Tọa độ địa lý của xã là 46° 34' vĩ độ bắc, 05° 49' kinh độ đông. Saint-Maurice-Crillat nằm trên độ cao trung bình là 760 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 579 mét và điểm cao nhất là 1135 mét. Xã có diện tích 20.79 km², dân số vào thời điểm 1999 là 209 người; mật độ dân số là 10 người/km².

Thông tin nhân khẩu

Địa điểm tham quan
Nhà thờ giáo khu của Saint-Maurice được xây trong thế kỉ thứ 17.

Xem thêm
Xã của tỉnh Jura

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Jura


title: Stictocema fasciata

text:
Stictocema fasciata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1906.

Chú thích

Tham khảo

Stictocema


title: Kobayashi Takiji

text:
là một nhà văn người Nhật. Ông cũng là một đảng viên của Đảng Cộng sản Nhật Bản.

Tiểu sử
Kobayashi Takiji chào đời ở Odate, Akita và được nuôi dưỡng ở Otaru, Hokkaidō. Về sau, Takiji tốt nghiệp Trường Cao đẳng Thương nghiệp Otaru.

Mặc dù sự nghiệp viết văn của Takiji không được lâu, nhà văn này đã viết nhiều truyện vừa, truyện ngắn. Trong những truyện này, cuộc đấu tranh của người dân Nhật Bản chống các thế lực phong kiến, địa chủ, và cả chủ nghĩa tư bản, chủ nghĩa quân phiệt được thể hiện rõ rệt. Đề tài trong mọi tác phẩm của Kobayashi Takaji luôn là cuộc đấu tranh cách mạng trong thời kỳ đó, thể hiện tư tưởng và tình cảm của giai cấp vô sản chiến đấu. Năm 1929, ông viết truyện Kanikōsen (Thuyền đóng hộp cua), nói về những thủy thủ, công nhân làm việc cực khổ trên một chiếc thuyền giữa biển Okhotsk. Tháng 8 năm 2008, tác phẩm này được tái bản, thu hút hơn 500.000 độc giả ở nước Nhật. Đây là cuốn sách bán chạy nhất Nhật Bản năm 2008.

Từ điển Bách khoa Toàn thư Việt Nam đề cập đến nội dung truyện "Người cán bộ đảng" (1933) như sau:
"Tôi", nhân vật chính trong truyện, đã trải qua nhiều thử thách, dần dần xoá sạch được ý thức tiểu tư sản còn rơi rớt trong người và trở thành một đảng viên cộng sản toàn tâm toàn ý phục vụ nhân dân, phục vụ cách mạng.

Takiji còn giữ cương vị Tổng thư ký của Hội Nhà văn vô sản Nhật Bản. Năm 1931, ông gia nhập Đảng Cộng sản Nhật Bản. Năm 1933, cảnh sát của chế độ quân phiệt ở Tokyo bắt Takiji và tra tấn ông đến chết, khi đó ông mới 29 tuổi.

Tác phẩm
Kanikōsen ("Thuyền đóng hộp cua")
Ngày 15 tháng 3 năm 1928 (dựa trên sự kiện ngày 15 tháng ba)
Người cán bộ đảng (1933)

Các tác phẩm được dịch sang tiếng Anh
Năm 1933 truyện "Thuyền đóng hộp cua" được dịch và xuất bản bởi Các Nhà xuất bản Quốc tế (International Publishers) ở New York

Hai tiểu thuyết của ông "Kani kōsen" và "Fuzai jinushi", được Franl Motofuji dịch sang tiếng Anh, với tựa The Factory Ship và The Absentee Lanlord Năm 1973, hai bản dịch này được Nhà in Trường Đại học Tokyo xuất bản dưới sự đỡ đầu của UNESCO.

Chú thích

Tham khảo
 Mục từ KÔBAYASI TAKIJI trong Từ điển Bách khoa Toàn thư Việt Nam
 Tác phẩm văn học Macxít bán chạy nhất Nhật Bản

Liên kết ngoài

 e-texts of Takiji's works at Aozora bunko
 Takiji Kobayashi's grave
 German translation of "ngày 15 tháng 3 năm 1928" at Marxists.org

Người cộng sản Nhật Bản
Nhà văn Nhật Bản
Nhà văn chủ nghĩa Marx
Người Hokkaidō
Tiểu thuyết gia Nhật
Người Akita
Tiểu thuyết gia thế kỷ 20
Mất năm 1933


title: Hamadryas feronia

text:
Hamadryas feronia là một loài Hamadryas thuộc họ Nymphalidae. Loài này có ở khu vực phía nam của Hoa Kỳ về phía nam tới Brasil.

Phân loài
Hamadryas feronia feronia (Brasil, Paraguay, Peru)
Hamadryas feronia farinulenta (Mexico, Honduras, Venezuela, Colombia, Trinidad)

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Động vật được mô tả năm 1758
Hamadryas (Nymphalidae)
Động vật Brasil


title: Theone filicornis

text:
Theone filicornis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jakob miêu tả khoa học năm 1957.

Chú thích

Tham khảo

Theone


title: Horologica lizardensis

text:
Horologica lizardensis là một loài ốc biển, động vật chân bụng trong họ Cerithiopsidae, được tìm thấy ở Biển Caribe và Vịnh Mexico. Nó được Nützel miêu tả năm 1998.

Chú thích

Tham khảo

Horologica
Động vật được mô tả năm 1998


title: George Eliot

text:
Mary Anne Evans (sinh 22 tháng 11 năm 1819 - mất 22 tháng 12 năm 1890), được biết đến phổ biến với bút danh George Eliot, là một nhà văn tiểu thuyết người Anh. Bà là một trong những nhà văn tiên phong của thời đại Victoria. Những tiểu thuyết của bà, phản ánh đời sống trung lưu tại miền nông thôn nước Anh, nổi tiếng với những mô tả hiện thực đơn giản, tình cảm, tâm lý, sự hiểu biết.

George Eliot sử dụng bút danh nam cho các tác phẩm, như bà đã từng nói, để đảm bảo rằng tác phẩm của bà được chú trọng. Dù những nhà văn nữ có thể xuất bản thoải mái dưới tên của họ, như Eliot muốn đảm bảo rằng mình không bị coi là một nhà văn lãng mạn đơn thuần. Chính yếu tố bổ sung này có thể đã bảo vệ bà khỏi sự xoi mói vào đời sống riêng tư, và bảo vệ bà khỏi những scandal liên quan tới người chồng George Henry Lewes.

Tác phẩm

Tiểu thuyết
 Adam Bede, 1859
 The Mill on the Floss, 1860
 Silas Marner, 1861
 Romola, 1863
 Felix Holt, the Radical, 1866
 Middlemarch (Cuộc trung chuyển), 1871-72
 Daniel Deronda, 1876

Các tác phẩm khác
Bản dịch "The Life of Jesus Critically Examined" bởi David Strauss, 1846
Bản dịch "The Essence of Christianity" bởi Ludwig Feuerbach, 1854
Scenes Of Clerical Life, 1858
Amos Barton
Mr Gilfil's Love Story
Janet's Repentance
 The Lifted Veil, 1859
 Brother Jacob, 1864
 Impressions of Theophrastus Such, 1879

Thơ
Những bài thơ của George Eliot bao gồm:
 The Spanish Gypsy (a dramatic poem) 1868
 Agatha, 1869
 Armgart, 1871
 Stradivarius, 1873
 The Legend of Jubal, 1874
 Arion, 1874
 A Minor Prophet, 1874
 A College Breakfast Party, 1879
 The Death of Moses, 1879
 From a London Drawing Room,

Tham khảo

Liên kết ngoài

Victorian web biography
Literary Encyclopedia biography
Biography
Bibliography
George Eliot in LoveToKnow 1911 Encyclopdia

George Eliot Quotations
A Summary of "The Mill On The Floss"
Athenaeum review of The Mill on the Floss by Geraldine Jewsbury, (7 tháng 4 năm 1860)
Works by George Eliot in e-book
BBC Coventry & Warwickshire - George Eliot
Chronological list by date of publication of George Eliot's novels, short stories and poems
full text downloads in HTML, PDF, text formats at ebooktakeaway.com
Free to read on a cell phone - Eliot works.

Sinh năm 1819
Mất năm 1880
Cựu học sinh Royal Holloway, Đại học London
Nhà viết luận người Anh
Tiểu thuyết gia người Anh
Nữ tiểu thuyết gia
Người Warwickshire
Phụ nữ trong thời đại Victoria
Nhà văn Anh
Chôn cất tại Highgate Cemetery
Nhà triết học Anh
Tiểu thuyết gia Anh
Triết gia thế kỷ 19


title: Kovilpatti

text:
Kovilpatti là một thành phố và khu đô thị của quận Toothukudi thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.

Địa lý
Kovilpatti có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 106 mét (347 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Kovilpatti có dân số 87.458 người. Phái nam chiếm 49% tổng số dân và phái nữ chiếm 51%. Kovilpatti có tỷ lệ 76% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 82%, và tỷ lệ cho phái nữ là 70%. Tại Kovilpatti, 11% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Tamil Nadu


title: Straden

text:
Straden là một đô thị thuộc huyện Radkersburg thuộc bang Steiermark, nước Áo. Đô thị  có diện tích 19,44 km², dân số thời điểm cuối năm 2005 là 1672 người.

Tham khảo


title: Williams, Oregon

text:
Williams là một cộng đồng chưa hợp nhất trong Quận Josephine thuộc tiểu bang Oregon, Hoa Kỳ.

Có ba bưu điện khác nhau trong khu vực được đặt tên gần giống nhau: Williams, Williamsburg và Williams Creek (trong Quận Jackson). Lạch Williams, chảy vào trong sông Applegate, được đặt tên của đại úy Robert Williams, người đã tham chiến chống người bản xứ Mỹ sông Rogue dọc theo con lạch trong Chiến tranh Sông Rogue. Bưu điện Williams được thiết lập vào năm 1881, khoảng 6 dặm trên Lạch Williams từ Provolt, 2 dặm từ ranh giới hai quận Jackson-Josephine. Cộng đồng này được Học khu Three Rivers phục vụ.

Xem thêm
Thung lũng Applegate
Thung lũng Rogue
Dãy núi Siskiyou

Tham khảo

Quận Josephine, Oregon


title: Bruchidius microminutus

text:
Bruchidius microminutus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Arora miêu tả khoa học năm 1980.

Chú thích

Tham khảo

M


title: 559 Nanon

text:
559 Nanon

559 Nanon là một tiểu hành tinh ở vành đai chính. Nó được Max Wolf phát hiện ngày 8.3.1905 ở Heidelberg và được đặt theo tên Nanon, nhân vật trong vở operetta cùng tên của Richard Genée.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Orbital simulation from JPL (Java) / Ephemeris
 Phát hiện Circumstances: Numbered Minor Planets

Tiểu hành tinh được đặt tên
559
Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1905
Được phát hiện bởi Max Wolf


title: Pseudostenophylax amplus

text:
Pseudostenophylax amplus là một loài Trichoptera thuộc họ Limnephilidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Pseudostenophylax


title: Doratoptera

text:
Doratoptera là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae
Ennominae


title: Chimarra carolae

text:
Chimarra carolae là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Chimarra


title: Trần Văn Thời (huyện)

text:
Trần Văn Thời là một huyện ven biển thuộc tỉnh Cà Mau, Việt Nam.

Huyện mang tên nhà cách mạng Việt Nam Trần Văn Thời. Địa bàn huyện này thuộc Khu dự trữ sinh quyển Mũi Cà Mau đã được UNESCO công nhận là Khu dự trữ sinh quyển thế giới.

Địa lý
Huyện Trần Văn Thời nằm ở phía tây của tỉnh Cà Mau, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp thành phố Cà Mau và huyện Cái Nước
Phía tây giáp vịnh Thái Lan
Phía nam giáp huyện Phú Tân
Phía bắc giáp huyện U Minh và huyện Thới Bình.

Huyện có diện tích 702,72 km², dân số năm 2019 là 197.679 người, mật độ dân số đạt 281 người/km².

Điều kiện tự nhiên
Trên địa bàn huyện có nhiều cửa biển lớn và nhỏ thông ra Biển Tây, trong đó lớn nhất là cửa sông Ông Đốc.

Huyện Trần Văn Thời là một trong những đơn vị dẫn đầu trong toàn tỉnh Cà Mau về khai thác thủy sản, phát triển nông nghiệp và nuôi cá đồng.

Huyện có trên 22 km bờ biển, có điều kiện phát triển nghề khai thác thủy sản trên biển. Trong đó, cửa biển sông Ông Đốc rộng, sâu, ít gió bão, thuận tiện cho tàu thuyền neo đậu, trú bão và thực hiện các dịch vụ hậu cần nghề cá.

Hành chính
Huyện Trần Văn Thời có 13 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm 2 thị trấn: Trần Văn Thời (huyện lỵ), Sông Đốc và 11 xã: Khánh Bình, Khánh Bình Đông, Khánh Bình Tây, Khánh Bình Tây Bắc, Khánh Hải, Khánh Hưng, Khánh Lộc, Lợi An, Phong Điền, Phong Lạc, Trần Hợi với 151 khóm, ấp.

Lịch sử

Giai đoạn 1945-1975

Việt Nam Cộng hòa
Thời Pháp thuộc, địa bàn này vẫn là một phần nhỏ của quận Cà Mau thuộc tỉnh Bạc Liêu cho đến năm 1956. Ngày 9 tháng 3 năm 1956, chính quyền Việt Nam Cộng hòa thành lập tỉnh Cà Mau, tách ra khỏi tỉnh Bạc Liêu. Tuy nhiên đến ngày 22 tháng 10 năm 1956 tỉnh Cà Mau lại đổi tên thành tỉnh An Xuyên.

Thời Việt Nam Cộng hòa, địa bàn này vốn là quận Sông Ông Đốc thuộc tỉnh An Xuyên sau năm 1956, gồm 3 xã: Khánh Bình Đông, Khánh Bình Tây và Phong Lạc. Sau ngày 30 tháng 4 năm 1975, quận Sông Ông Đốc bị giải thể.

Chính quyền Cách mạng
Năm 1951, chính quyền Việt Minh thành lập huyện Trần Văn Thời thuộc tỉnh Bạc Liêu, bao gồm các xã: Khánh Bình Đông, Khánh Bình Tây, Trần Hợi, Hưng Mỹ, Khánh An, Khánh Lâm. Sau năm 1956, chính quyền Cách mạng đặt huyện Trần Văn Thời thuộc tỉnh Cà Mau cho đến đầu năm 1976. Địa bàn huyện Trần Văn Thời lúc bấy giờ tương ứng với quận Sông Ông Đốc thuộc tỉnh An Xuyên của chính quyền Việt Nam Cộng hòa.

Từ năm 1976 đến nay
Năm 1976, huyện Trần Văn Thời thuộc tỉnh Minh Hải, ban đầu viết là Trần Thời, bao gồm thị trấn Sông Ông Đốc (từ ngày 14 tháng 2 năm 1984 về sau gọi là thị trấn Sông Đốc) và 5 xã: Khánh Hưng A, Khánh Hưng B, Trần Hợi, Phong Lạc, Khánh Bình.

Quyết định 181-CP ngày 11 tháng 7 năm 1977 của Hội đồng Chính phủ về việc giải thể huyện Châu Thành thuộc tỉnh Minh Hải và việc sáp nhập xã Lý Văn Lâm, xã Lương Thế Trân vào huyện Trần Văn Thời.

Quyết định 275-CP ngày 25 tháng 7 năm 1979 của Hội đồng Chính phủ điều chỉnh địa giới một số xã của huyện Trần Văn Thời thuộc tỉnh Minh Hải:
Chia xã Khánh Hưng A thành năm xã lấy tên là xã Khánh Dân, xã Khánh Hải, xã Khánh Hiệp, xã Khánh Hòa và xã Khánh Hưng.
Chia xã Khánh Hưng B thành hai xã lấy tên là xã Khánh Tân và xã Khánh Hưng B.
Chia xã Trần Hợi thành bốn xã và một thị trấn, lấy tên là xã Khánh Lộc, xã Khánh Dũng, xã Khánh Xuân, xã Trần Hợi và thị trấn Trần Văn Thời.
Chia xã Phong Lạc thành ba xã lấy tên là xã Phong Phú, xã Phong Điền và xã Phong Lạc.
Chia xã Khánh Bình thành bốn xã lấy tên là xã Khánh Bình, xã Khánh Bình Trung, xã Khánh Bình Đông và xã Khánh Bình Tây.
Thành lập một xã mới ở vùng sông ông Đốc lấy tên là xã Lợi An.
Quyết định 33B-HĐBT ngày 14 tháng 2 năm 1987 của Hội đồng Bộ trưởng về việc phân vạch, điều chỉnh địa giới hành chính một số xã, phường, thị trấn của huyện Trần Văn Thời thuộc tỉnh Minh Hải:
Giải thể xã Phong Phú để sáp nhập vào xã Phong Lạc và xã Lợi An:
Sáp nhập xã Khánh Dũng và xã Khánh Hưng thành một xã lấy tên là xã Khánh Hưng.
Sáp nhập xã Khánh Xuân và xã Trần Hợi thành một xã lấy tên là xã Trần Hợi.
Giải thể xã Khánh Bình Trung để sáp nhập vào xã Khánh Bình và xã Khánh Bình Đông.
Sáp nhập xã Khánh Dân và xã Khánh Hiệp thành một xã lấy tên là xã Khánh Dân.
Quyết định 51/QĐ-TCCP ngày 2 tháng 2 năm 1991 của Ban Tổ chức Chính phủ về việc điều chỉnh địa giới phường, xã thuộc thị xã Bạc Liêu và các huyện Cái Nước, Đầm Dơi, Thới Bình, Trần Văn Thời, U Minh, tỉnh Minh Hải:
Hợp nhất hai xã Khánh Đông, Khánh Tây thành xã Khánh Bình Đông.
Đổi tên xã Khánh Xuân thành xã Trần Hợi.
Hợp nhất hai xã Khánh Dân, Khánh Hưng thành xã Khánh Hưng.
Hợp nhất hai xã Khánh Hưng B, Khánh Tân thành xã Khánh Bình Tây.
Hợp nhất hai xã Khánh Hải, Khánh Hòa thành xã Khánh Hải.
Tách một phần đất xã Phong Lạc nhập vào xã Lợi An.
Tách một phần đất thị trấn Sông Đốc nhập vào xã Phong Lạc.
Huyện Trần Văn Thời lúc này gồm có 2 thị trấn: Trần Văn Thời (huyện lị), Sông Đốc và 8 xã: Khánh Bình, Khánh Bình Đông, Khánh Bình Tây, Khánh Hải, Khánh Hưng, Lợi An, Phong Lạc, Trần Hợi.
Nghị quyết  ngày 6 tháng 11 năm 1996 của Quốc hội, chia tỉnh Minh Hải thành hai tỉnh là tỉnh Bạc Liêu và tỉnh Cà Mau, Khi đó huyện Trần Văn Thời trở thành huyện của tỉnh Cà Mau.
Nghị định 42/1999/NĐ-CP ngày 25 tháng 6 năm 1999 của Chính phủ về việc thành lập xã Khánh Bình Tây Bắc trên cơ sở có 9.864 ha diện tích tự nhiên và 17.212 người của xã Khánh Bình Tây.
Nghị định 113/2005/NĐ-CP ngày 5 tháng 9 năm 2005 của Chính phủ điều chỉnh địa giới hành chính thành lập xã thuộc huyện Trần Văn Thời, tỉnh Cà Mau:
Thành lập xã Phong Điền trên cơ sở 5.578,88 ha diện tích tự nhiên và 13.208 người của xã Phong Lạc.
Thành lập xã Khánh Lộc trên cơ sở 2.478 ha diện tích tự nhiên và 8.215 người của xã Trần Hợi.
Quyết định 1151/QĐ-BXD ngày 20 tháng 12 năm 2012 của Bộ Xây dựng về việc công nhận thị trấn Sông Đốc là đô thị loại IV.

Kinh tế
Thu nhập chính của huyện này là thủy sản và nông lâm nghiệp:
 Thủy sản gồm từ nuôi trồng và đánh bắt trên biển
 Nông lâm nghiệp chủ yếu là trồng lúa hai vụ, rau màu và rừng tràm.

Giao thông
Biển số xe:

- N1(5 số).

- S1(4 số).

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Huyện duyên hải Việt Nam
Đơn vị hành chính Việt Nam đặt tên theo tên người


title: Gangelt

text:
Gangelt là một đô thị ở huyện Heinsberg, trong Nordrhein-Westfalen, Đức. It tọa lạc ở biên giới với the Hà Lan, khoảng 10 km về phía đông Sittard và 10 km về phía tây nam của Heinsberg.

Các đô thị giáp ranh

Local subdivisions

Gangelt với 2.521 dân
Birgden với 2.977 dân
Breberen với 828 dân
Broichhoven với 168 dân
Brüxgen với 513 dân
Buscherheide với 132 dân
Harzelt với 201 dân
Hastenrath với 536 dân
Hohenbusch với 45 dân
Kievelberg với 32 dân
Kreuzrath với 504 dân
Langbroich với 807 dân
Mindergangelt với 244 dân
Nachbarheid với 120 dân
Niederbusch với 601 dân
Schierwaldenrath với 596 dân
Schümm với 93 dân
Stahe với 1.029 dân
Vinteln với 42 dân
(21.02.2007)

Thành phố kết nghĩa
  Sohland an der Spree, Đức, từ năm 1991
  Kruibeke, Bỉ, từ năm 1998
  Onderbanken, Hà Lan, từ năm 1975

Tham khảo

Heinsberg (huyện)


title: Búng Tàu

text:
Búng Tàu là một thị trấn thuộc huyện Phụng Hiệp, tỉnh Hậu Giang, Việt Nam.

Địa lý
Thị trấn Búng Tàu có vị trí địa lý:
Phía đông giáp tỉnh Sóc Trăng
Phía tây giáp xã Hiệp Hưng
Phía nam giáp xã Phương Phú
Phía bắc giáp xã Tân Phước Hưng.

Địa hình địa mạo: tương đối thấp, bằng phẳng, phần lớn là ruộng vườn và bị cắt bởi kênh mương, cao độ bình quân ruộng 0,5 - 1 m.

Địa chất, thủy văn: nhìn chung nền địa chất yếu, thủy văn chịu ảnh hưởng trực tiếp từ dòng chảy của kênh xáng Bùng Tàu.

Hành chính
Thị trấn Búng Tàu được chia thành 4 ấp: Hòa Hưng, Tân Hưng, Tân Phú, Tân Thành.

Lịch sử
Ngày 24 tháng 1 năm 2011, Chính phủ ban hành Nghị quyết 06/NQ-CP về việc thành lập thị trấn Búng Tàu trên cơ sở điều chỉnh 1.518,5 ha diện tích tự nhiên và 7.413 nhân khẩu của xã Tân Phước Hưng.

Thị trấn Búng Tàu có 1.518,5 ha diện tích tự nhiên và 7.413 nhân khẩu.

Ngày 11 tháng 7 năm 2019, Hội đồng Nhân dân tỉnh Hậu Giang ban hành Nghị quyết 11/2019/NQ-HĐND về việc sáp nhập hai ấp Tân Phú A1 và Tân Phú A2 thành ấp Tân Phú.

Kinh tế - xã hội
Vai trò của đô thị Búng Tàu: Đô thị công nghiệp phía Đông của huyện, đô thị công nghiệp mía đường - tiểu thủ công nghiệp, thương mại, dịch vụ.

Thương mại
Chợ Búng Tàu
Siêu thị Bách Hóa Xanh: Ấp Tân Thành
Siêu Thị Điện Máy Xanh Búng Tàu.

Giáo dục
Trường THPT Cây Dương (Phân hiệu Búng Tàu)
Trường THCS Búng Tàu
Trường Tiểu học Búng Tàu
Trường Mẫu giáo Hoa Hồng.

Y tế
Phòng khám đa khoa khu vực Búng Tàu.

Giao thông
Hiện trạng giao thông bộ: hiện có tỉnh lộ 928, đường Quản Lộ - Phụng Hiệp đi vào trung tâm thị trấn.

Giao thông thủy có kênh xáng Búng Tàu, kênh Ngang và kênh Ranh.

Ngoài ra còn có các tuyến đường giao thông nông thôn chạy dọc theo các tuyến kênh và dọc theo khu dân cư tập chung.

Chú thích

Xem thêm
Danh sách thị trấn tại Việt Nam


title: Chevru

text:
Chevru là một xã ở tỉnh Seine-et-Marne, thuộc vùng Île-de-France ở miền bắc nước Pháp.

Dân số
Người dân ở đây được gọi là Chevrotins.

Điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số là 855.

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-et-Marne

Tham khảo

Liên kết ngoài
1999 Land Use, from IAURIF (Institute for Urban Planning and Development of the Paris-Île-de-France région
Map of Chevru on Michelin

Xã của Seine-et-Marne


title: Humbligny

text:
Humbligny là một xã thuộc tỉnh Cher trong vùng Centre-Val de Loire miền trung Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Cher

Liên kết ngoài
Humbligny on the Quid website

Ghi chú
This article is based on the equivalent article from the French Wikipedia, consulted 25 tháng 4 năm 2009.

Xã của Cher


title: Megalomphalus oxychone

text:
Megalomphalus oxychone là một loài ốc biển rất nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Vanikoridae.

Phân bố

Miêu tả
Chiều dài tối đa của vỏ ốc được ghi nhận là 4 mm.

Môi trường sống
Độ sâu tối thiểu được ghi nhận là 0 m. Độ sâu tối đa được ghi nhận là 60 m.

Chú thích

Tham khảo

Megalomphalus
Vanikoridae


title: Llanera

text:
Llanera là tên của hai đô thị:

 Llanera, Nueva Ecija, Philippines
 Llanera, Asturias, Tây Ban Nha


title: Lipotriches welwitschi

text:
Lipotriches welwitschi là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1908.

Chú thích

Tham khảo

Lipotriches
Động vật được mô tả năm 1908


title: Coenagrion kashmirum

text:
Coenagrion kashmirum là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.

Coenagrion kashmirum được miêu tả khoa học năm 1975 bởi Chowdhary & Das.

Chú thích

Tham khảo

Coenagrion


title: Nephrotoma melanaspis

text:
Nephrotoma melanaspis là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Nephrotoma


title: Rapolano Terme

text:
Rapolano Terme là một đô thị ở tỉnh Siena trong vùng Toscana, có cự ly khoảng 60 km về phía đông nam của Florence và khoảng 20 km về phía đông của Siena in the area known as the Crete Senesi. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 4.932 người và diện tích là 83,1 km².

Rapolano Terme giáp các đô thị: Asciano, Bucine, Castelnuovo Berardenga, Lucignano, Monte San Savino, Sinalunga, Trequanda.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune.rapolano.si.it/

Đô thị tỉnh Siena


title: Agusan del Norte

text:
Agusan del Norte là một tỉnh của Philippines nằm trên vùng Caraga tại Mindanao. Thủ phủ của tỉnh này là Thành phố Cabadbaran. Tỉnh này giáp Surigao del Norte về phía bắc, Surigao del Sur về phía đông, Agusan del Sur về phía nam, và Misamis Oriental về phía tây. Tỉnh này nhìn ra vịnh Butuan, một phần của biển Bohol về phía tây bắc. Tỉnh Agusan del Norte có dân số theo điều tra năm 200 là 552.849 người, là tỉnh đông dân thứ 47 của quốc gia này.

Hành chính

Agusan del Norte bao gồm 1 thành phố và 10 đô thị.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Agusan del Norte provincial profile at Philippine Provincial Profiles
The Official Website of the Provincial Government of Agusan del Norte
More info about Agusan del Norte at the Agusan–Surigao Historical Archive
More photo and info of Agusan del Norte

Tỉnh của Philippines


title: Ban Chiang

text:
Ban Chiang (, ) là một địa điểm khảo cổ học nổi tiếng nằm ở huyện Nong Han, tỉnh Udon Thani, Thái Lan. Nó được UNESCO công nhận là Di sản thế giới từ năm 1992. Được phát hiện vào năm 1966, địa điểm này đã thu hút được sự chú ý lớn nhờ đồ gốm sơn đỏ hấp dẫn. Nó càng được chú ý hơn khi Bộ Tư pháp Hoa Kỳ mở rộng một vụ án lớn bắt đầu từ năm 2003 liên quan đến việc buôn lậu cổ vật Ban Chiang.

Phát hiện
Dân làng đã phát hiện ra một số đồ gốm trong những năm trước mà không hề biết về tuổi đời hay tầm quan trọng lịch sử của chúng. Vào tháng 8 năm 1966, một sinh viên khoa học chính trị của Đại học Harvard tên là Steve Young đang sống trong ngôi làng để thực hiện công việc cho luận án của mình. Ông là người quen thuộc với công việc và lý thuyết về nguồn gốc văn minh cổ xưa Đông Nam Á của Wilhelm Solheim. Một ngày nọ khi đang đi bộ trên con đường làng với giáo viên nghệ thuật trường làng đã vấp phải một gốc cây Kapok và trước mặt ông lộ ra những chiếc bình gốm nhỏ và vừa. Young nhận ra rằng các kỹ thuật được sử dụng để chế tạo các bình gốm rất thô sơ, nhưng các chi tiết bề mặt lại vô cùng độc đáo. Ông lấy mẫu và gửi cho hoàng tử Chumbhotbongs Paribatra, người có bảo tàng tư nhân Suan Pakkad ở Bangkok và Chin Yu Di của Cục Mỹ thuật Thái Lan. Một nhà nghệ thuật của Ford Foundation tên là Elisabeth Lyons đã gửi người và các mảnh gốm của Ban Chiang đến Đại học Pennsylvania để nghiên cứu.

Khảo cổ học
Trong cuộc khai quật khoa học chính thức đầu tiên vào năm 1967, một số hài cốt cùng với nhiều hiện vật bằng đồng đã được phát hiện. Những hạt gạo vụn cũng đã được tìm thấy đã chứng minh rằng, khu vực này có những người định cư từ thời đại đồ đồng, có lẽ là những người nông dân. Những ngôi mộ cổ nhất của khu vực này không có chứa các đồ tạo tác bằng đồng và do đó có thể là từ một nền văn hóa thời đại đồ đá mới trong khi những ngôi mộ gần đây nhất có từ thời đại đồ sắt. Bình và mảnh vụn gốm được trưng bày tại các bảo tàng trên khắp thế giới, bao gồm cả Bảo tàng Nghệ thuật châu Á tại Berlin và Bảo tàng Anh tại London.

Bằng phương pháp xác định niên đại nhiệt quang (Optically Stimulated Luminescence dating) cho thấy các tạo tác có niên đại thiên kỷ thứ 5 trước Công Nguyên (năm 4420 đến năm 3400) có nghĩa là khu vực này có niên đại sớm nhất trong các di chỉ thời kỳ văn hóa đồ đồng của thế giới. Tuy nhiên với cuộc khai quật năm 1974-1975 với đầy đủ tư liệu bằng phương pháp xác định niên đại bằng đồng vị cacbon-14 (radiocarbon dating) thì niên đại của các chế tác ở đây muộn hơn, ngôi mộ cổ xưa nhất có niên đại khoảng 2100 trước Công Nguyên và muộn nhất có niên đại 200 năm sau Công Nguyên. Sự chế tác công cụ bằng đồng vào khoảng năm 2000 trước Công Nguyên được minh chứng bởi các dụng cụ nấu kim loại và các mảnh đồng. Các vật bằng đồng bao gồm: các vòng tay, nhẫn, vòng chân, dây và roi, mũi giáo, lưỡi rìu, rìu lưỡi vòm, móc, lưỡi dao và các chuông nhỏ.

Xem thêm
 Danh sách các hóa thạch tiến hóa của con người
 Tiến trình tiến hóa loài người

Tham khảo

Đọc thêm
 Higham, Charles, Prehistoric Thailand, ISBN 974-8225-30-5, pp 84–88
 The Ban Chiang project  at the University of Pennsylvania
 Ban Chiang gallery at the University of Hawai'i
 UNESCO world heritage listing

Liên kết ngoài

 Vùng đất cổ đại của khủng long, Siamoid, Xiêm, và Thái Lan Part III
 The Ban Chiang Smuggling Case
 The Ban Chiang project  at the University of Pennsylvania
 UNESCO world heritage listing

Tỉnh Udon Thani
Di sản thế giới tại Thái Lan
Địa điểm khảo cổ ở Thái Lan
Thời đại đồ đồng
Châu Á thời đại đồ đồng


title: Gia tộc Saitō

text:
Gia tộc Saitō (tiếng Nhật: 齋藤氏 Saitō-shi, Trai Đằng thị) là một gia tộc Nhật Bản ở tỉnh Mino (ngày nay là quận Gifu) trong thời đại Sengoku thế kỷ 16. Theo ghi chép lại, gia tộc Saito là hậu duệ của gia tộc Fujiwara. Trong những năm đầu của thời đại Sengoku, gia tộc Saito là một trong những gia tộc hùng mạnh nhất Nhật Bản.

Dưới thời Dōsan
Saitō Dōsan (thường được gọi là "con rắn") là một daimyo hùng mạnh trong toàn tỉnh Mino. Một daimyo chống đối là Oda Nobuhide (người đứng đầu gia tộc Oda) muốn chiếm đất của Dosan, nhưng gặp nhiều rắc rối do mâu thuẫn nội bộ gia tộc. Nobuhide cuối cùng bị Dosan đánh bại, dẫn đến việc Nobuhide tiến hành việc liên mình giữa hai gia tộc. Sự liên minh này được thiết lập thống qua con trai ông, Oda Nobunaga (một trong ba người thống nhất Nhật Bản sau này), kết hôn với con gái của Dosan, Nōhime. Trong suốt thời gian liên minh, họ chủ yếu chống lại gia tộc Imagawa ở tỉnh Mikawa.

Dưới thời Yoshitatsu
Người ta nghĩ rằng Saitō Dōsan sẽ chọn người kế vị trong số các con trai mình vào năm 1555, trừ Saitō Yoshitatsu. Trong lòng Saitō Yoshitatsu nhanh chóng chất đầy đam mê quyền lực, đến mức ông ta giết cả hai anh em trai của mình và cố giết cả Dōsan để chiếm lấy ngai vị. Sự non nớt này của Yoshitatsu phần nào có động cơ là từ việc Dōsan không thích Yoshitatsu, khiến ông ta lại càng ghen tức hơn. Năm 1556, Yoshitatsu đánh bại và giết Dōsan trong trận Nagaragawa, sau đó tuyên bố mình là người đứng đầu gia tộc Saitō.

Dưới thời Tatsuoki
Sau cái chết của Oda Nobuhide năm 1551, Nobunaga lãnh nhiệm vụ đứng đầu gia tộc Oda, theo đó ông củng cố trợ giúp cho Saitō Dōsan khi tiến đánh ở sông Nagara. Sau khi nhà Imagawa chịu thảm bại trong trận Okehazama năm 1560, chính Yoshitatsu cũng qua đời năm sau đó. Sai cái chết của Yoshitatsu, Saitō Tatsuoki thừa kế vị trí đứng đầu nhà Saitō, và thể hiện mình không có khả năng thích hợp với chức vụ này. Nobunaga nhanh chóng chớp lấy thời điểm thiếu hụt quyền lực của nhà Saitō để tấn công họ. Nobunaga bắt đầu chuyển quân đến tỉnh Mino và bí mật âm mưu cùng vài thuộc hạ của nhà Saitō để loại trừ vị lãnh chúa của họ. Chiến thuật này diễn ra thành công trong năm sau đó 1567, khi Tatsuoki phải chịu thất bại tại lâu đài Inabayama (lúc ông đang ở đó) cùng nhiều thuộc hạ của mình. Ông bị lưu đày. Điều này thực sự đã dẫn đến sự diệt vong của gia tộc Saitō.

Xem thêm
 Oda Nobuhide
 Oda Nobunaga
 Saitō Dōsan

Tham khảo

Saito
Gia tộc Saitō


title: Chockli

text:
Chockli là một thị trấn thống kê (census town) của quận Kannur thuộc bang Kerala, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Chockli có dân số 31.779 người. Phái nam chiếm 45% tổng số dân và phái nữ chiếm 55%. Chockli có tỷ lệ 85% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 86%, và tỷ lệ cho phái nữ là 84%. Tại Chockli, 11% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Kerala


title: Proteuxoa confinis

text:
Proteuxoa confinis là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở New South Wales và Queensland.

Liên kết ngoài
Australian Faunal Directory

Chú thích

Proteuxoa
Bướm Úc


title: Quận Hudson, New Jersey

text:
Quận Hudson là một quận trong tiểu bang New Jersey, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở thành phố  . Theo điều tra dân số năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có dân số người . Năm 2007, ước tính dân số quận này là người .

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận này có diện tích 161,4 ki-lô-mét vuông, trong đó có km2 là diện tích đất, km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ

Các quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của New Jersey

Quận của vùng đô thị New York
Khu dân cư trên sông Hudson
Bắc Jersey
Khu dân cư trên Tuyến hỏa xa ngầm


title: Scythia

text:
Trong thời kỳ cổ đại, Scythia (tiếng Hy Lạp cổ đại: Σκυθία "Skythia") là một khu vực tại đại lục Á-Âu có người Scythia sinh sống, từ khoảng thế kỷ 8 TCN tới khoảng thế kỷ 2. Vị trí và phạm vi của Scythia dao động theo thời gian nhưng thông thường mở rộng xa hơn về phía tây so với phạm vi chỉ ra trên bản đồ mé bên phải này. Khu vực được các tác giả cổ đại biết tới như là Scythia bao gồm:

 Vùng thảo nguyên Caspi-Hắc Hải: Kazakhstan, miền nam Nga và miền đông Ukraina (có người Scythia sinh sống từ ít nhất là thế kỷ 8 TCN).
 Khu vực miền bắc Kavkaz, bao gồm cả Azerbaijan.
 Sarmatia, Ukraina, Belarus, Ba Lan cho tới Oceanus Sarmaticus (tức biển Baltic).
 Miền nam Ukraina với khu vực hạ du sông Donau và một phần Bulgaria, còn gọi là Tiểu Scythia.

Người Saka (người Ấn-Scythia) còn sinh sống tới tận Sistan (hay gọi là Sakestan) và thung lũng sông Ấn từ thế kỷ 1 TCN, nhưng các khu vực này thường không được gộp trong thuật ngữ "Scythia."

Người Scythia năm xưa đã gầy dựng được một Nhà nước quân sự hùng mạnh, luôn luôn sẵn sàng cho mọi cuộc chiến tranh.

Vương quốc Scythia thứ nhất
Nhà nước Scythia thứ nhất, gọi là Ishkuza, nảy sinh từ số những người Scythia trong thế kỷ 7 TCN đã xâm nhập từ vùng lãnh thổ phía bắc biển Đen vào Cận Đông. Nhà nước này chủ yếu là các hình thức độc lập liên bộ lạc dựa trên sự nô dịch hóa dân cư làm nông nghiệp tại miền đông Nam Kavkaz, cướp bóc và thu thuế (đôi khi xa tới tận Syria), cống nộp thường kỳ (đế quốc Media), cống nộp trá hình dưới hình thức quà tặng (Ai Cập), và có thể cả các khoản chi trả nhờ sự hỗ trợ quân sự (Assyria). Cấu trúc xã hội Scythia là phi tập trung cao độ. Các đặc trưng chính của tổ chức xã hội Scythia đã phát triển trước thế kỷ 7 TCN.

Rất có thể là chỉ có một triều đại đã thống trị tại Scythia trong phần lớn lịch sử của nó. Tên của Koloksai, người sáng lập huyền thoại ra triều đại, được Alcman đề cập tới trong thế kỷ 7 TCN. Prototi và Madi, các vị vua Scythia trong thời kỳ Trung Cận Đông trong lịch sử Scythia, và những người kế nghiệp họ tại các thảo nguyên phía bắc Hắc Hải thuộc về cùng một triều đại. Herodotus liệt kê 5 thế hệ của thị tộc hoàng gia có lẽ đã trị vì từ cuối thế kỷ 7 tới thế kỷ 6 TCN: bao gồm Anacharsis, Saulius, Idanthyrsus, Gnurus, Lycus và Spargapithes. Ateas, người trị vì trong thế kỷ 4 TCN, có lẽ là kẻ tiếm quyền, nhưng ông này cũng cố gắng kết nối nguồn gốc của mình với triều đại cổ đại.

Nhà nước Scythia sở hữu một lực lượng quân sự hùng hậu. Họ luôn luôn sẵn sàng cho chiến tranh trong bất kỳ lúc nào. Chúng ta có thể mượn nhận xét của vua Darius I về Đế quốc Ba Tư - 'một dân tộc võ trang', để chỉ người Scythia cổ.

Sau khi bị đánh bại và bị đẩy lui khỏi Cận Đông, trong nửa đầu thế kỷ 6 TCN, người Scythia đã tái chiếm các vùng đất phía bắc Hắc Hải. Trong nửa sau của thế kỷ này, người Scythia đã thành công trong việc chế ngự các bộ lạc nông nghiệp trong khu vực ven rừng-thảo nguyên và buộc họ phải cống nộp. Kết quả là nhà nước của người Scythia đã được tái thiết với sự xuất hiện của Vương quốc Scythia thứ hai, đạt tới đỉnh cao của mình trong thế kỷ 4 TCN.

Vương quốc Scythia thứ hai
Sự phát triển xã hội Scythia vào cuối thế kỷ 5 và đầu thế kỷ 4 TCN kéo theo sự tạo ra giai cấp đặc quyền đặc lợi của Scythia trong thương mại với người Hy Lạp, các cố gắng trong việc kiểm soát mối quan hệ thương mại này và các kết quả một phần nảy sinh ra từ 2 điều này: chính sách đối ngoại gây hấn, tăng cường bóc lột dân cư lệ thuộc, đẩy mạnh sự phân chia giai cấp từ số các thủ lĩnh du mục. Thương mại với người Hy Lạp cũng kích thích quá trình định cư. Sự cận kề của các thành bang Hy Lạp trên bờ biển Đen (Olbia Hắc Hải, Bosporus Cimmeria, Chersonesos, Sindica, Tanais) là động cơ mạnh mẽ cho chế độ nô lệ trong xã hội Scythia, nhưng chỉ theo một hướng: bán các nô lệ cho người Hy Lạp, thay vì sử dụng trong nền kinh tế của mình. Tương ứng với điều này, thương mại trở thành liều thuốc kích thích cho việc bắt giữ nô lệ như là những chiến lợi phẩm trong một loạt các cuộc chiến tranh.

Scythia từ cuối thế kỷ 5 TCN tới thế kỷ 3 TCN
Nhà nước Scythia đạt tới đỉnh cao và sự mở rộng lớn nhất của mình trong thế kỷ 4 TCN, dưới thời trị vì của vua Ateas. Isocrates (436–338 TCN) trong Panegyricus, tr. 67 tin rằng người Scythia, cũng như người Thracia và người Ba Tư, là "có quyền năng nhất, và là các dân tộc có sức mạnh lớn nhất". Trong thế kỷ 4 TCN, dưới thời vua Ateas, cấu trúc hộ dân quan của nhà nước đã bị loại bỏ và sức mạnh cai trị trở thành tập trung hóa hơn. Các nguồn muộn hơn không còn đề cập tới ba vị basileus (vua) nữa. Strabo viết rằng Ateus cai trị phần lớn các dân tộc man rợ tại Bắc Hắc Hải.

Các nguồn văn bản cho rằng sự mở rộng của nhà nước Scythia trước thế kỷ 4 TCN chủ yếu là về hướng tây. Vua Ateas cũng tiếp tục chính sách của các tiền nhân trong thế kỷ 5 TCN. Trong quá trình bành trướng về phía tây, nhà vua đã giao tranh với bộ lạc Triballi. Một bộ phận người Thracia bị chinh phục và gánh chịu các khoản thuế má nặng nề. Trong cuộc đời khoảng 90 năm của vua Ateas, người Scythia đã định cư vững chắc tại Thracia và trở thành một nhân tố quan trọng trong chính trị tại khu vực Balkan. Cùng thời gian đó, cả dân du mục lẫn dân nông nghiệp Scythia đã tăng mạnh dọc theo sông Dnister. Cuộc chiến với vương quốc Bosporus đã gia tăng áp lực từ phía Scythia đối với các đô thị Hy Lạp dọc theo vùng duyên hải Bắc biển Đen.

Các di vật từ di chỉ gần Kamianka-Dniprovska, được cho là kinh đô của nhà nước do vua Ateas trị vì, chỉ ra rằng những người luyện kim là các thành viên tự do của cộng đồng, ngay cả khi họ phải gánh chịu các nghĩa vụ thuế má nặng nề. Luyện kim là ngành nghề thủ công tiên tiến nhất và khác biệt duy nhất của người Scythia. Từ chuyện kể của Polyaenus và Frontin, người ta suy ra rằng trong thế kỷ 4 TCN Scythia có một tầng lớp dân cư phụ thuộc, bao gồm dân du mục Scythia bị bần cùng hóa và các bộ lạc nông nghiệp bản xứ, bị cướp đoạt, lệ thuộc và bị bóc lột, những người không tham gia vào các cuộc chiến, nhưng tham gia như là các nô lệ vào việc làm nông nghiệp và chăn thả gia súc.

Năm 339 TCN là năm lên tới đỉnh điểm của Vương quốc Scythia thứ hai và bắt đầu sự suy yếu. Chiến tranh với vua xứ Macedonia là Philippos II đã kết thúc với thắng lợi của người cha của vua Alexandros Đại Đế, vua Ateas bại trận tử vong khi ở độ tuổi 90. Nhiều kurgan (gò mộ) hoàng tộc (Chertomlyk, Kul-Oba, Aleksandropol, Krasnokut) có niên đại từ sau thời kỳ Ateas và các truyền thống trước đó vẫn được tiếp diễn, và cuộc sống trong các khu định cư ở Tây Scythia chỉ ra rằng nhà nước này còn tồn tại cho tới thập niên 250 TCN. Khi trong năm 331 TCN, Zopyrion, quan Tổng trấn của Alexandros tại Thracia, "không muốn ngồi nhàn rỗi", đã xâm chiếm Scythia và vây hãm Olbia Hắc Hải, ông đã phải hứng chịu thất bại nặng nề trước người Scythia và mất mạng. Vào năm 329 TCN, vua Alexandros Đại Đế kéo quân chinh phạt vùng Trung Á, và vượt sông Jaxartes để đánh người Scythia. Trong trận Jaxartes, người Scythia thất bại thảm hại. Đội quân người Scythia tháo chạy. Người Scythia thường được xem là một dân tộc bất khả chiến bại trong thời cổ, và chiến thắng oanh liệt của vị vua vĩ đại xứ Macedonia cho thấy không ai có thể đánh bại ông.

Sự sụp đổ của Vương quốc Scythia thứ hai diễn ra vào khoảng nửa sau của thế kỷ 3 TCN dưới sự công kích của người Celt và người Thracia từ phía tây và người Sarmatia từ phía đông. Với lực lượng và sức mạnh gia tăng của mình, người Sarmatia đã tàn phá, cướp bóc một phần đáng kể của Scythia và "tiêu diệt hoàn toàn những ai mà họ đã chinh phục, họ đã biến đổi phần lớn các vùng đất thành sa mạc".

Các bộ lạc phụ thuộc vào rừng-thảo nguyên, chịu sưu cao thuế nặng, đã giải phóng chính họ từ cơ hội đầu tiên. Dân chúng vùng Dnepr và Buh bị người Scythia cai trị đã không trở thành người Scythia. Họ tiếp tục sống cuộc sống nguyên bản của mình, là xa lạ với cách sống của người Scythia. Từ thế kỷ 3 TCN, trong nhiều thế kỷ thì lịch sử khu vực thảo nguyên và rừng-thảo nguyên ở phía bắc Hắc Hải đã phân tỏa ra. Văn hóa vật chất của các nhóm dân cư nhanh chóng mất đi các đặc trưng chung của mình. Và trong khu vực thảo nguyên, phản ánh sự kết thúc quyền bá chủ bộ lạc du mục trong xã hội Scythia, các kurgan hoàng tộc không còn được xây dựng nữa. Về mặt khảo cổ học, Scythia sau này xuất hiện trước hết như là khối kết hợp của các khu định cư được gia cố tăng cường hay không được gia cố tăng cường với các khu vực nông nghiệp tiếp giáp.

Sự phát triển của xã hội Scythia được đánh dấu bằng các xu hướng sau:

 Quá trình định cư được tăng cường, với chứng cứ là sự xuất hiện của nhiều nơi chôn cất kiểu gò mộ (kurgan) trong khu vực thảo nguyên bắc Hắc Hải, một số trong chúng có niên đại tới cuối thế kỷ 5 TCN, nhưng phần lớn thuộc về thế kỷ 4 hay 3 TCN, phản ánh sự thiết lập các lộ trình chăn thả theo xe ngựa lâu dài và xu hướng chăn thả bán du mục. Khu vực hạ du sông Dnepr chứa phần lớn các khu định cư không được gia cố tăng cường, trong khi tại Krym và Tây Scythia thì dân cư làm nông nghiệp tăng lên. Các khu định cư Dnepr đã phát triển trong khu vực mà trước đó hoặc là các làng trú đông du mục hoặc là trong các vùng đất không có người sinh sống.
 Xu hướng thiết lập quyền sở hữu và sự bất bình đẳng xã hội, sự thăng cao về mặt tư tưởng của tính cao quý, sự phân tầng giai cấp sâu hơn trong số các bộ lạc du mục Scythia tự do. Phần lớn các gò mộ hoàng tộc có niên đại từ thế kỷ 4 TCN trở đi.
 Sự gia tăng của mức độ chịu khuất phục của dân cư vùng rừng-thảo nguyên, được truy nguyên về mặt khảo cổ học. Trong thế kỷ 4 TCN tại khu vực rừng-thảo nguyên Dnepr, các mộ chôn cất kiểu thảo nguyên đã xuất hiện. Ngoài việc chỉ ra ưu thế du mục tại phía bắc trong việc tìm kiếm các bãi chăn thả mới, chúng cũng chỉ ra sự gia tăng áp lực lên nông dân của vành đai rừng-thảo nguyên. Các gò mộ Borispol gần như hoàn toàn thuộc về các chiến binh và đôi khi thuộc về các nữ chiến binh. Thời kỳ rực rỡ của Scythia thảo nguyên trùng với sự suy yếu của Scythia rừng-thảo nguyên. Từ nửa sau thế kỷ 5 TCN, việc nhập khẩu hàng hóa cổ xưa tới khu vực Trung Dnepr đã giảm xuống do sự bần cùng hóa của các nông dân lệ thuộc. Trong khu vực rừng-thảo nguyên, các gò mộ thế kỷ 4 TCN là nghèo nàn hơn so với thời gian trước đó. Cùng thời gian đó, ảnh hưởng văn hóa của các bộ lạc du mục thảo nguyên đã tăng lên. Các gò mộ Senkov trong khu vực Kyiv, do cư dân làm nông nghiệp tại khu vực này để lại, là thấp và chứa các mồ mả của phụ nữ nghèo hay đàn ông không có tài sản, một sự tương phản sắc nét với các gò mộ Borispol cận kề cùng thời kỳ do những kẻ đi chinh phục là người Scythia để lại.
 Bắt đầu kiểu sống đô thị tại Scythia.
 Sự lớn mạnh của thương mại với các đô thị Hy Lạp tại Bắc Hắc Hải, và sự gia tăng tính Hy Lạp hóa trong giới quý tộc Scythia. Sau thất bại của Athena trong chiến tranh Peloponnesus, nền nông nghiệp Attica đã bị điêu tàn. Demosthenes viết rằng khoảng 400.000 medimn (63.000 t) lương thực được xuất khẩu hàng năm từ Bosporus tới Athena. Giới quý tộc du mục Scythia không chỉ đóng vai trò trung gian môi giới, mà còn tham dự tích cực trong buôn bán lương thực do những người nông dân lệ thuộc sản xuất ra cũng như trong buôn bán nô lệ, da thú và các hàng hóa khác.

Lịch sử muộn hơn của Scythia chủ yếu là các yếu tố ruộng đất cố định và đô thị. Hậu quả của những thất bại mà người Scythia phải hứng chịu là hai nhà nước biệt lập đã hình thành, là 2 Tiểu Scythia, một tại Thracia (Dobrudja) và một tại Krym và khu vực hạ du sông Dnepr.

Vương quốc Scythia thứ ba
Thiết lập được Tiểu Scythia tại Thracia, dân du cư Scythia trước đây (hay giới quý tộc của nó) đã từ bỏ lối sống du cư, trong khi vẫn duy trì quyền lực của mình đối với cư dân nông nghiệp. Chính thể nhỏ này cần được phân biệt với Vương quốc Scythia thứ ba tại Krym và hạ du sông Dnepr, mà các cư dân của nó có lẽ đã trải qua quá trình định cư hàng loạt. Sự phụ thuộc liên bộ lạc được thay thế bằng các hình thức phụ thuộc đang phát triển trong phạm vi xã hội. Sự thù địch của Vương quốc Scythia thứ ba, có trung tâm tại Neapolis Scythia (ngày nay là Simferopol, gần sông Salgir), về phía các khu định cư Hy Lạp ở phía bắc Hắc Hải dần dần tăng lên. Vua Scythia dường như coi các khu kiều dân Hy Lạp như là trung gian không cần thiết trong buôn bán lúa mì với Hy Lạp đại lục. Ngoài ra, những người chăn thả gia súc đã định cư cũng thấy thích thú với vành đai nông nghiệp của người Hy Lạp tại miền nam Krym. Scythia muộn hơn này về mặt văn hóa và kinh tế-xã hội đều kém phát triển hơn so với các láng giềng của người Hy Lạp như Olvia hay Chersonesos.

Sự liên tục của dòng dõi hoàng tộc là ít rõ ràng hơn tại cả hai Tiểu Scythia của Krym và Thracia so với Scythia trước đây. Trong thế kỷ 2 TCN, Olvia trở thành vùng đất phụ thuộc Scythia. Sự kiện này được đánh dấu bằng việc đúc tiền xu mang tên vị vua Scythia là Skilurus trong đô thị này. Ông là con trai của một vị vua và là cha của một vị vua, nhưng mối quan hệ của triều đại của ông với triều đại trước đó là không rõ. Hoặc là Skilurus hoặc là con trai ông, đồng thời là người kế vị, Palakus, được chôn cất tại lăng của Neapol Scythia, từng được sử dụng từ khoảng năm 100 TCN tới khoảng năm 100. Tuy nhiên, những ngôi mộ cuối cùng này là quá nghèo nên dường như chúng không phải là của hoàng tộc, chỉ ra sự thay đổi trong triều đại hay nơi chôn cất hoàng tộc ở nơi khác.

Muọn hơn, vào cuối thế kỷ 2 TCN, Olvia được giải phóng khỏi sự thống trị của Scythia, nhưng lại trở thành vùng đất phụ thuộc vào Mithradates Đại đế. Vào cuối thế kỷ 1 TCN, Olbia Hắc Hải, được xây dựng lại sau khi bị người Get đốt phá, trở thành phụ thuộc các vị vua Dacia man rợ, những người đã cho đúc tiền xu của mình trong đô thị này. Muộn hơn, từ thế kỷ 2 trở đi, Olbia thuộc về đế quốc La Mã. Scythia là nhà nước đầu tiên ở phía bắc Hắc Hải bị sụp đổ với sự xâm lăng của người Goth trong thế kỷ 2. Cụ thể xem thêm Oium.

Người Scythia nổi tiếng
Eihidia, Istia, Lipoxais, Arpoxais, Colaxai - Koloksai, Fenius Farsa, Anacharsis, Saulius, Idanthyrsus, Gnurus, Lycus, Spargapithes, Ateas, Scopasis, Idanthyrsus, Taxakis, Skunkha, Skilurus, Palakus

Tham khảo
 James R. Ashley, The Macedonian Empire: The Era of Warfare Under Philip II and Alexander the Great, 359-323 B.C., McFarland, 2004. ISBN 0786419180.
 Tony Jaques, Dictionary of battles and sieges: a guide to 8,500 battles from antiquity through the twenty-first century, Tập 2, Greenwood Publishing Group, 2007. ISBN 0313335389.
 Alekseev A. Yu. và ctv., "Chronology of Eurasian Scythian Antiquities Born by New Archaeological and 14C Data". Radiocarbon, quyển 43, số 2B, 2001, tr. 1085–1107.
 Г.В.Вернадский (G. V. Vernadsky) Древняя Русь (Nước Nga cổ đại) ; chương II: Киммерийская и скифская эра (1000-200 гг. до н.э.) (Kỷ nguyên Cimmeria và Scythia (1000-200 TCN).

Xem thêm
Người Scythia
Vùng đầm lầy Maeotae

Ghi chú

Liên kết ngoài
 An Introductory Bibliography on Scythia

ang:Sciþþie
ca:Regio d'Escítia
cy:Scythia
el:Σκυθία
en:Scythia
es:Escita
fa:سکائستان
ko:스키타이
it:Scizia
lv:Skītija
no:Skytia
pt:Cítia
uk:Скитія
zh:赛西亚


title: Brommat

text:
Brommat  là một xã ở tỉnh Aveyron, thuộc vùng Occitanie ở miền nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Aveyron

Tham khảo

Xã của Aveyron


title: Hinojares

text:
Hinojares là một đô thị trong tỉnh Jaén, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2005 (INE), đô thị này có dân số là 501 người.

Tham khảo

Đô thị ở Jaén


title: Admetula superstes

text:
Admetula superstes là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Cancellariidae.

Miêu tả

Phân bố
Loài này có ở New Zealand.

Chú thích

Tham khảo
 Bouchet P. & Petit R.E. (2008). New species and new records of southwest Pacific Cancellariidae. The Nautilus 122(1): 1-18.

Liên kết ngoài

Admetula


title: Gynoplistia salgadoi

text:
Gynoplistia salgadoi là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Gynoplistia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Tipula bryceana

text:
Tipula bryceana là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Indomalaya.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc