title: Tên lửa không đối không

text:
Tên lửa không đối không (air-to-air missile: AAM) là tên lửa dẫn hướng được bắn từ một máy bay để tiêu diệt máy bay khác. Nó được đẩy bằng một hay nhiều động cơ, thường sử dụng nhiên liệu đẩy dạng rắn hoặc lỏng.

Dẫn hướng
Tên lửa dẫn hướng hoạt động theo nguyên lý phát hiện mục tiêu (thông thường bằng ra đa hoặc hồng ngoại, đôi khi cũng sử dụng Lazer hoặc quang học) sau đó tự động dẫn đến mục tiêu.

Mục tiêu bị phá hủy hay bị hỏng do sức công phá của đầu đạn tên lửa, đầu đạn này khi nổ tạo ra các mảnh văng và các sản phẩm nổ như sóng xung kích, sóng nổ.

Dẫn hướng bằng rada
Dẫn hướng radar thường được sử dụng cho tên lửa tầm trung và tên lửa tầm xa ở các địa hình tín hiệu hồng ngoại của mục tiêu quá yếu để có thể sử dụng hồng ngoại để bắt tín hiệu. Có hai phương pháp dẫn hướng rada thường được sử dụng là: dẫn hướng chủ động và dẫn hướng bán chủ động.

Tên lửa dẫn hướng bằng rada chủ động có hệ thống rada riêng để phát hiện và bám mục tiêu. Tuy vậy cỡ của rada bị hạn chế do đường kính của tên lửa loại này thường nhỏ, do đó nó sử dụng phương pháp khác, thường là bằng phương pháp dẫn quán tính để tiếp cận mục tiêu trước khi rada được kích hoạt.
Tên lửa dẫn hướng bằng rada bán chủ động đơn giản hơn và được dùng phổ biến hơn. Chúng hoạt động theo nguyên lý: các rada được đặt trên máy bay phát sóng đến mục tiêu, các sóng phản xạ từ mục tiêu sẽ được bộ thu nhận tín hiệu đặt trong tên lửa bắt được, các tín hiệu này sẽ chuyển thành các lệnh để điều khiển tên lửa bám và dẫn nó đến mục tiêu.

Dẫn hồng ngoại
Với tên lửa Dẫn hướng hồng ngoại (IR), việc dẫn hướng dựa trên năng lượng (sức nóng) phát ra từ máy bay mục tiêu. Việc phát hiện mục tiêu bằng hồng ngoại trước đây kém nhạy do vậy chỉ có thể phát hiện và bám được những máy bay có lượng xả khí lớn. Do vậy việc tấn công mục tiêu phải có thủ thuật tấn công từ phía sau mục tiêu. Điều này cũng làm hạn chế tầm bắn của tên lửa.

Các tên lửa dẫn hướng bằng hồng ngoại loại hiện đại có thể phát hiện được sức nóng của vỏ máy bay do việc cọ xát với không khí để thêm vào các tín hiệu yếu ớt từ động cơ phát ra khi nó tiếp cận máy bay mục tiêu từ phía trước hoặc từ cạnh. Do vậy làm tăng khả năng bắt được mọi tín hiệu.

Một máy bay mục tiêu có thể tự vệ chống lại tên lửa dẫn hướng hồng ngoại bằng cách thả những đám lửa nóng hơn sức nóng của máy bay làm tên lửa bị nhiễu loạn và dẫn nó đến các đám lửa nóng thay vì dẫn đến mục tiêu. Cách làm nhiễu khác cũng được sử dụng.

Tuy nhiên loại tên lửa phát triển gần đây nhất ASRAAM sử dụng bộ tìm kiếm "ảnh nhiệt" hồng ngoại có thể nhìn thấy mục tiêu (giống như các camera kỹ thuật số) do đó có thể phân biệt mục tiêu là máy bay mục tiêu với các nguồn nóng khác như các đám cháy. Chúng cũng có đặc điểm là góc phát hiện mục tiêu rất rộng nên có thể tấn công máy bay đối phương từ bất kỳ góc độ nào không cần phải chọn điểm phóng tên lửa.

Hệ dẫn quang điện
Một phương pháp dẫn hướng phát triển gần đây là sử dụng hình ảnh quang điện. Israel Python-5  đã sử dụng bộ tìm kiếm quang điện để dò tìm tín hiệu. Một khi phát hiện được mục tiêu tên lửa sẽ được kích hoạt để tiêu diệt mục tiêu.

Thiết kế
Thân của tên lửa không đối không có dạng hình trụ dài, đường kính nhỏ làm giảm lực cản không khí khi nó bay ở tốc độ cao và tăng tầm bắn cho tên lửa.
Phía trước của tên lửa là bộ tìm kiếm phát hiện mục tiêu bằng rada hay hồng ngoại, phía sau có hệ thống cánh lái để điều khiển quỹ đạo bay của tên lửa. Phần giữa của tên lửa là đầu đạn nhồi thuốc nổ mạnh, khối lượng thuốc nổ khoảng vài kg. Phía đuôi của tên lửa là hệ thống đẩy bằng động cơ phản lực thông thường là dùng thuốc phóng rắn, với các tên lửa tầm dài thì có thể dùng thuốc đẩy dạng lỏng để tăng tầm cho tên lửa.

Tầm hoạt động của tên lửa
Tên lửa tự dẫn thường có tầm hoạt động lớn. Tầm hoạt động hiệu quả của tên lửa phụ thuộc vào nhiều yếu tố như: độ cao mục tiêu, tốc độ, vị trí và hướng bay của máy bay mang tên lửa và mục tiêu. Ví dụ, tên lửa Vympel R-77 có tầm hoạt động là 180 km. Nhưng tầm này chỉ đạt được khi nó tấn công mục tiêu ở tọa độ cao, và máy bay mang tên lửa bay với tốc độ trên 2 Mach. Với các mục tiêu bay ở tọa độ thấp và máy bay mang tên lửa bay với tốc độ dưới 1 Mach, tầm hoạt động sẽ giảm đi rất nhiều, thường giảm tới 75%, xuống còn 45 km. Tầm hoạt động hiệu quả của tên lửa cũng được hiểu là "vùng không trốn thoát".

Sự thực hiện
Một số khái niệm liên quan đến việc thực hiện nhiệm vụ của tên lửa

Vùng phóng thành công
Vùng phóng thành công là khoảng cách tối đa từ máy bay đến máy bay địch mà tên lửa phóng ra diệt được mục tiêu.

Vùng không trốn thoát

Danh sách các tên lửa không đối không

Hoa Kỳ
 AIM-4 Falcon - Ra đa (hồng ngoai)
 AIM-7 Sparrow - Tầm trung, rada bán chủ động
 AIM-9 Sidewinder - Tầm ngắn, sử dụng hồng ngoại
 AIM-54 Phoenix - Tầm xa, sử dụng rada bán chủ động
 AIM-120 AMRAAM - Tầm trung, rada chủ động, thay thế cho AIM-7 Sparrow

Nga/Xô Viết
 Kaliningrad K-5 (NATO gọi AA-1 'Alkali')
 Vympel K-13 (NATO gọi AA-2 'Atoll')
 Kaliningrad K-8 (NATO gọi AA-3 'Anab')
 Raduga K-9 (NATO: AA-4 'Awl')
 Bisnovat R-4 (NATO: AA-5 'Ash')
 Bisnovat R-40 (NATO: AA-6 'Acrid')
 Vympel R-23 (NATO: AA-7 'Apex')
 Molniya R-60 (NATO: AA-8 'Aphid')
 Vympel R-33 (NATO: AA-9 'Amos')
 Vympel R-27, Vympel R-73, Vympel R-77, Vympel R-37
 Novator KS-172 AAM-L - Tầm xa, dẫn hướng quán tính

Trung Quốc
 PL-1
 PL-2(Vympel K-13
 PL-3 - Cải tiến từ PL-2.
 PL-5 - Phát triển từ PL-2, các thế hệ tiếp: PL-5A, PL-5B,PL-5C, PL-5E
 PL-7
 PL-8
 PL-9
 PL-10
 PL-11, các thế hệ tiếp: PL-11 - MRAAM, PL-11B
 PL-12
 TY-90

Anh
 Fireflash - Tầm ngắn
 Firestreak - Tầm ngắn, sử dụng hồng ngoại
 Red Top - Tầm ngắn, sử dụng hồng ngoại
 Skyflash - Tầm trung, dẫn hướng bằng rada.
 AIM-132 ASRAAM - Tầm ngắn, dẫn hướng bằng hồng ngoại.

Pháp
 R.550 Magic - Tầm ngắn, dẫn hướng bằng hồng ngoại.
 Matra Magic II - Dẫn hướng bằng hồng ngoại.
 Super 530D - Tên lửa tầm trung, dẫn hướng bằng rada.
 MBDA MICA - Tầm ngắn, dẫn hướng bằng hồng ngoại.

Đức
 Ruhrstahl X-4
 Henschel Hs 298
 MBDA Meteor
 IRIS-T

Các nước khác
 Astra missile (Ấn Độ) Tên lửa tầm xa, đang thử nghiệm.
 Mectron MAA-1 Piranha(Brazil) - Tầm ngắn sử dụng hồng ngoại.
 Al Humurrabi (Iraq) - Tầm xa, sử dụng rada bán chủ động.
 Python 5,Python 3,Python 4, Derby của Israel.
 Alenia Aspide (Ý)
 Sarab 1, SD 10,PL-9 (Pakistan)

Xem thêm
 Tên lửa
 Danh sách các tên lửa

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Air-to-air missile non-comparison table

Tên lửa không đối không
Tên lửa
Các loại tên lửa


title: Courtonne-la-Meurdrac

text:
Courtonne-la-Meurdrac là một xã ở tỉnh Calvados, thuộc vùng Normandie ở tây bắc nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Calvados

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Site de la commune
 Courtonne-la-Meurdrac sur le site de l'Institut géographique national

Xã của Calvados


title: Saint-Gourgon

text:
Saint-Gourgon là một xã thuộc tỉnh Loir-et-Cher miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Loir-et-Cher

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintgourgon


title: Cassida margaritacea

text:
Cassida margaritacea là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Schaller miêu tả khoa học năm 1783.

Chú thích

Tham khảo

Cassida


title: West Memphis, Arkansas

text:
West Memphis, Arkansas là một thành phố thuộc quận trong tiểu bang Arkansas, Hoa Kỳ. Thành phố có diện tích km2, dân số theo điều tra năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ là người.

Tham khảo

Thành phố của Arkansas


title: Strategy pattern

text:
Mục đích
Định nghĩa và bao bọc các thuật toán có cùng mục đích trong những lớp có giao diện chung. Làm cho sự thay đổi thuật toán trở nên linh động và độc lập với khách hàng.

Được biết đến với tên khác Policy (đường lối)

Động lực thúc đẩy Nhiều thuật toán khác nhau cóthể áp dụng để tách đoạn văn thành từng dòng thích hợp. Giải pháp viết trực tiếp (hard- coding) những thuật toán vào khách hàng có những điểm bất lợi sau: Khách hàng dùng nhiều thuật toán trở nên phức tạp vì chứa đựng mã nguồn lớn. Làm cho chúng chiếm nhiều tài nguyên và khó duy tu bảo dưỡng. Mỗi thuật toán tối ưu cho từng trường hợp nhất định. Chúng ta không thể cài đặt tất cả, trong khi ta chỉ dùng một số ít thuật toán. Thêm thuật toán và thay đổi thuật toán hiện có trở lên khó khăn vì chúng là một phần mã nguồn. Ta có thể vượt qua những bất lợi nêu trên bằng cách định nghĩa lớp bao bọc các thuật toán chia dòng. Những thuật toán được bao bọc vì mục đích này gọi là strategy (chiến lược).

Giả sử lớp Composition có trách nhiệm bảo dưỡng và thay đổi các thuật toán "Chia dòng" được dùng cho một trường hiển thị văn bản (text viewer). Thay vì được cài đặt trong Compositon, các thuật toán này được cài đặt trong các lớp con của lớp Compositor trừu tượng. Các lớp con này thực hiện các thuật toán sau:
SimpleCompositor cài đặt thuật toán chia từng dòng
TexCompositor cài đặt thuật toán theo kiểu TeX. Tìm dòng tối ưu theo kiểu toàn bộ, từng chương một
ArrayCompositor cài ặt thuật toán chia dòng với số phần tử cho từng dòng cố ịnh, hữu hiệu khi ta muốn chia dòng 1 văn bản chứa các icon vào trong các dòng.
Composition chứa 1 tham chiếu tới ối tượng Compositor. Khi Composition chia dòng nó ủy nhiệm trách nhiệm cho đối tượng Compositor này. Khách hàng sử dụng Composition sẽ ịnh ngh©a thuật toán mong muốn bằng cách đặt Compsitor thích hợp vào Composition.

Trường hợp nào có thể ứng dụng
Có thể ứng dụng Strategy trong những trường hợp sau: Nhiều lớp liên quan chỉ khác nhau ở cách xử lý yêu cầu. Với 1 lựa chọn trong những cách xử lý Strategy giúp ta thực hiện trách nhiệm của 1 lớp. Có nhiều cách thực hiện cùng một thuật toán. Phải cho khách hàng khả năng lựa chọn cách ưu việt nhất trong sử dụng tài nguyên như chỗ và thời gian. Nên dùng Strategy khi các thuật toán này được thể hiện như một cơ cấu lớp của các thuật toán.

Thuật toán dùng dữ liệu mà khách hàng không biết tới. Dùng Strategy để thay thế việc công khai hoá những cấu trúc dữ liệu phức tạp, đặc thù cho thuật toán.

Khách hàng định nghĩa nhiều cách xử lý khác nhau và những cách xử lý này có thể coi nhưcâu lệnh chia nhánh (if- then-    elsif, switch) trong phương thức. Thay vì dùng cấu trúc điều kiện ta dùng các lớp Strategy cài đặt riêng từng nhánh.

Cấu trúc

Các lớp tham gia(Participants) Strategy (Compositor)- Định nghĩa giao diện chung cho các thuật toán được cài đặt. Context dùng giao diện này để gọi những thuật toán được thực hiện trong những ConcreteStrategy (Strategey cụ thể)
ConcreteStrategy (SimpleCompositor, TeXCompositor, ArrayCompositor) - Cài đặt các thuật toán sử dụng giao diện Strategy
Context (môi trường)- (Composition) - Được hiệu chỉnh bằng 1 đối tượng Strategy -Bảo dưỡng tham chiếu tới đối tượng Strategy - Có thể định nghĩa giao diện cho Strategy dùng được dữ liệu của nó

Phối hợp(Colaboration)
- Strategy và Context trao đổi thông tin để thực hiện thuật toán. Context có thể chuyển cho Strategy tất cả dữ liệu khi thuật toán được gọi. Giải pháp khác là Context chuyển chính nó cho Strategy như một hàm số. Strategy gọi lại những phương thức được định nghĩa trong giao diện của Context để hỏi dữ liệu.
- Context chuyển lời gọi phương thức từ khách hàng của nó cho Strategy. Khách hàng thường tạo ra và chuyển cho Context một ConcreteStrategy, sau đó khách hàng chỉ trao đổi thông tin với Context. Thông thường khách hàng có thể lựa chọn ConcreteStrategy từ 1 tập hợp thuật toán cho trước.

Kết quả(Consequences)
Strategy có những ưu khuyết điểm sau:
Tập trung và hệ thống hóa những thuât toán có liên quan. Hệ thống thừa kế của các lớp Strategy định nghĩa một gia đình của các thuật toán hoặc cách xử lý hiện tượng cho môi trường dùng. Thừa kế giúp ta thể hiện được phần chung trong tác dụng của các thuật toán.
Một sự chọn lựa khác thay cho thừa kế. Bằng thừa kế ta cũng có thể phối hợp nhiều kiểu thuật toán và cách xử lý hiện tượng. Ta có thể thừa kế trực tiếp từ Context và cho nónhững sử sự khác nhau. Nhưng giải pháp này gắn chặt cách xử lý hiện tượng vào đối tượng Context, gây ra lẫn giữa cài đặt thuật toán và Context, gây khó khăn cho việc học, bảo dưỡng, mở rộng Context, vàchúng ta không thể kết hợp các thuật toán một cách ling động. Giải pháp này  sẽ tạo ra rất nhiều lớp tương tự, chỉ khác nhau ở thuật toán hoặc cách xử lý hiện tượng mà chúng thực hiện. Bao bọc thuật toán bởi các lớp khác nhau cho ta kết hợp các thuật toán độc lập đối với môi trường sử dụng, đơn giản hoá việc hiểu, chọn và mở rộng từng thuật toán.
Bỏ đi các câu lệnh điều kiện (if-then-else, switch). Mẫu thiết kế Strategy cho ta một cách giải quyết khác ngoài cách dùng câu lệnh điều kiện trong quá trình chọn cách xử lý thích hợp. Khi những cách xử lý khác nhau bị gói vào một lớp, dùng câu lệnh điều kiện để chọn thao tách thích hợp rất khó khăn. Ta có thể thay những câu lệnh này bằng cách bao bọc các thuật toán bởi các lớp khác nhau.
Ví dụ nếu không có Strategy, việc "chia dòng" được thực hiện như sau:
    void Composition::Repair ()
    {
        switch (_breakingStrategy)
         {
             case SimpleStrategy:
                          ComposeWithSimpleCompositor();
                           break;
             case TeXStrategy:
                           ComposeWithTeXCompositor();
                           break;
              //...
         }
         // merge results with existing composition, if necessary (gắn kết
        //quả với phần đã làm được)
   }
Mẫu thiết kế Strategy thay việc sử dụng câu lệnh điều kiện bằng ủy nhiệm việc chia dòng cho đối tượng Strategy:
   void Composition::Repair ()
    {
        _compositor->Compose();
         // merge results with existing composition, if necessary(gắn kết
         // quả với phần đã làm được)
    }

Mã nguồn chứa câu lệnh điều kiện nhiều nhánh làtrường hợp khi ta lên nghiên cứu xem dùmg mẫu Strategy có phải làgiải pháp thích hợp hơn không.
Lựa chọn về cách cài đặt. Strategycó thể cài đặt cùng một kiểu xử lý bằng nhiều cách khác nhau. Khách hàng có điều kiện chọn giữa nhiều cách thực hiện với yêu cầu về chỗ và thời gian khác nhau.
(khách hàng sẽ chọn cách thực hiện tối ưu đối với nó trong từng trường hợp cụ thể)
Khách hàng phải biết vềcác Strategy. Nhược điểm hiển nhiên của Strategy là khách hàng phải nhận biết về các Strategy trước khi chọn cái thích hợp, như vậy khách hàng cóthể bị  "gò ép"  theo những yêu cầu nảy sinh trong quátrình cài đặt cụthể.Chỉ nên dùng Strategy khi sự thay đổi về cách xử lý là rất quan trọng đối với khách hàng.
Quá tải thông tin giữa Strategy và Context. Giao diện của Context được công khai hoá cho tất cảStrategy cụ thể, dù thuật toán được thực hiện phức tạp hay đơn giản. Rõràng là nhiều Strategy sẽ không dùng hết những thông tin có thểnhận được thông qua giao diện này, Strategy đơn giản thậm chí  hoàn toàn không dùng giao diện. Điều này có nghĩa là Context có thể tạo ra và cho giá trị mặc định cảnhững tham chiếu mà nó không bao giờ được dùng đến. Khi đó bạn sẽ có mối quan hệ qua khăng khít giữa Strategy vàContext. Tăng số đối tượng. Strategy làm tăng số đối tượng trong hệ thống. Ta có thể giảm bớt bằng cách làm những Strategy vô trạng thái (dữ liệu) để nhiều đối tượng dùng chung (share). Những trạng thái cần thiết sẽ được bảo dưỡng bởi môi trường và được chuyển cho trategy như các tham chiếu. Strategy dùng chung không bảo dưỡng được trạng thái qua những lần được sử dụng. Mẫu thiết kế Flightweight(195) sẽ đề cập cụ thể hơn đến vấn đề này.

Cài đặt
Những vấn đề cần nghiên cứu khi ứng dụng mẫu thiết kế Strategy:
 Định nghĩa giao diện cho Strategy và Context:
Các giao diện này phải tạo điều kiện cho các Strategy cụ thể truy nhập thông tin cần thiết từmôi trường tính toán vàngược lại.Giải pháp độc lập hóa Context và Strategy là cho Context chuyển toàn bộ dữ liệu cần thiết cho Strategy qua phương thức.Nhược điểm ở đây là Context cóthểcho Strategy cả những thông tin không cần thiết cho quátrình tính toán.
Kỹ thuật khác là Context chuyển chính nó như một tham số cho Strategy, để Strategy tự lấy thông tin khi cần thiết qua giao diện của Context.Lợi thế của giải pháp là Strategy lấy được lượng thông tin cần và đủ cho thuật toán. Nhưng giao diện của Context phải được định nghĩa thật đầy đủ cho nhu cầu dữliệu của Strategy trừu tượng, buộc quan hệ giữa Strategy và Context phải khăng khít hơn để thoả mãn nhu cầu này.
Nhu cầu đối với những thuật toán nhất định và những đòi hỏi về thông tinh tính toán của chúng sẽ xác định ta nên sử dụng kỹ thuật nào
 Strategy thay cho tham số mẫu (template):
Trong C++ ta có thể dùng các template để tạo lớp tương tự nhưstrategy. Kỹ thuật này chỉ khả thi khi Strategy được chọn trong thới gian dịch và không thay đổi trong quátrìng thực hiện. Trong trường hợp này, lớp được tạo ra (vídụ như Context) được định nghĩa là lớp.

          Template với Strategy là tham sốmẫu:
    template <class AStrategy>
    class Context {
        void Operation() { theStrategy.DoAlgorithm();
        //...
    private:
        AStrategy theStrategy;
    };
Sau đó lớp Context được cấu hình (configure) bằng một Strategy cụ thể:
    class MyStrategy {   // Strategy cụ thể
    public:
    void DoAlgorithm();
    };
    Context<MyStrategy>aContext;

Với cách này ta không cần đến Strategy trừu tượng mà vần có thể gắn Strategy cụ thể cho Context theo cách tĩnh (trong thời gian dịch), gắn kiểu này có thể tăng năng suất cho hệ thống..

 Đối tượng Strategy không bắt buộc (optional).
Context có khả năng làm đơn giản hóa nếu nó là không cóý nghĩa để có một Stategy Object. Context sẽ xem đối tượng Strategy của nó có null hay không trước khi dùng, nếu có nó sẽ sử dụng như bình thường, nếu không Context hoạt động theo cách mặc định. Ưu điểm của giải pháp là khách hàng không phải quan tâm đến Strategy nếu không muốn thay đổi thuật toán mặc định.

Tham khảo

Mẫu thiết kế phần mềm


title: Pseudagrion coomansi

text:
Pseudagrion coomansi là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.

Loài này được xếp vào sách Đỏ của IUCN năm 2007.

Pseudagrion coomansi được Lieftinck miêu tả khoa học năm 1937.

Chú thích

Tham khảo

Pseudagrion


title: 9104 Matsuo

text:
9104 Matsuo (1996 YB) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 20 tháng 12 năm 1996 bởi T. Kobayashi ở Oizumi.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 9104 Matsuo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1996


title: Thành Bắc

text:
Thành Bắc (城北区) là một quận thuộc địa cấp thị Tây Ninh, tỉnh Thanh Hải, Trung Quốc.

Địa lý
Quận Thành Bắc có diện tích 138 km², dân số năm 2002 là 190.000 người, trong đó người Hán là chủ yếu.

Hành chính
Quận Thành Bắc được chia thành 4 nhai đạo: Tam Kỳ, Tiểu Kiều, Triều Dương, Mã Phường và 2 trấn: Đại Bảo Tử, Nhị Thập Phô.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Thanh Hải
Tây Ninh, Thanh Hải


title: Bursa awatii

text:
Bursa awatii là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Bursidae.

Chú thích

Tham khảo

A
Động vật được mô tả năm 1949


title: Fresneda de la Sierra

text:
Fresneda de la Sierra là một đô thị trong tỉnh Cuenca, cộng đồng tự trị Castile-La Mancha Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 32 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 59 người với mật độ 1,84 người/km². Đô thị này có cự ly 43,9 km so với tỉnh lỵ Cuenca.

Tham khảo

Đô thị ở Cuenca


title: 11219 Benbohn

text:
11219 Benbohn (1999 JN20) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 10 tháng 5 năm 1999 bởi Nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 JPL Small-Body Database Browser ngày 11219 Benbohn

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1999


title: Langouet

text:
Langouet () là một xã của tỉnh Ille-et-Vilaine, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc nước Pháp.

Dân số
Người dân ở Langouet được gọi là Langouëtiens.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ille-et-Vilaine

Tham khảo

Mayors of Ille-et-Vilaine Association  ;
INSEE ;
IGN

Liên kết ngoài
French Ministry of Culture list for Langouet

Xã của Ille-et-Vilaine


title: Massiac

text:
Massiac là một xã ở tỉnh Cantal, thuộc vùng Auvergne-Rhône-Alpes ở miền trung nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Cantal

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Le site de la mairie de Massiac
 Le site de la communauté de communes du Pays de Massiac
 Le site de l'office du tourisme du Pays de Massiac
 Massiac sur le site de l'Institut géographique national

Massiac


title: Calliotropis vaillanti

text:
Calliotropis vaillanti là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Solariellidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Calliotropis


title: Nirina flavofasciata

text:
Nirina flavofasciata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Laboissiere miêu tả khoa học năm 1940.

Chú thích

Tham khảo

Nirina


title: 13248 Fornasier

text:
13248 Fornasier (1998 MT37) là một tiểu hành tinh vành đai chính.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 13248 Fornasier

013248
19980624
013248
Tiểu hành tinh được đặt tên


title: Danh sách vi xử lý Intel Atom

text:
Intel Atom là dòng vi sử lý tiêu thụ điện năng thấp của Intel.  Atom, với các tên mã Silverthorne và Diamondville, được giới thiệu lần đầu vào 2 tháng 3 năm 2008.

Các bộ xử lý thiết bị Internet di động

Dòng Intel Atom Z5xx

"Silverthorne"
 Diện tích:  25mm2
 Cỡ đóng gói:  13mm × 14mm

Xem thêm
 So sánh các bộ xử lý Intel
 Danh sách các vi xử lý Intel Core 2
 Danh sách các vi xử lý Intel Core
 Danh sách các vi xử lý Intel Pentium Dual-Core
 Danh sách các vi xử lý Intel Celeron
 Danh sách các vi xử lý Intel
 Intel Core 2
 Intel A100
 Geode (bộ xử lý)

Dẫn chứng

Intel
Intel Atom
Vi xử lý Intel x86


title: Nomia chandleri

text:
Nomia chandleri là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Ashmead mô tả khoa học năm 1899.

Chú thích

Tham khảo

Nomia
Động vật được mô tả năm 1899


title: Baubigny, Manche

text:
Baubigny  là một xã thuộc tỉnh Manche trong vùng Normandie tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 60 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Manche


title: Tiếng Caroline

text:
Tiếng Caroline là một ngôn ngữ Nam Đảo được nói tại Quần đảo Bắc Mariana, nơi nó là một trong các ngôn ngữ chính thức cùng với tiếng Anh và tiếng Chamorro. Ngôn ngữ này chủ yếu được nói bởi người Caroline, tiếng Caroline có quan hệ gần gúi nhất với tiếng Satawal, tiếng Woleiai, và tiếng Puluwat. Tiếng Carolinian tương đồng đến 95% về từ vựng với tiếng Satawal, 88% với tiếng Woleai và Puluwat; 81% với tiếng Mortlock; 78% với tiếng Chuuk, 74% với tiếng Ulithian. Một điều tra năm 1990 ước tính số người sử dụng là 3.000. Tiếng Caroline còn được những người sử dụng bản địa biết đến với cái tên Refaluwasch. Bảng chữ cái tiếng Caroline gồm 31 chữ cái.

Phân loại
Khối thịnh vượng chung Bắc Mariana chiếm một chuỗi 14 hòn đảo ở Thái Bình Dương, cách khoảng 1.300 dặm về phía đông nam của Nhật Bản. Tổng diện tích đất là 183.5 dặm vuông; một số hòn đảo không có dân. Hầu hết người Caroline sống trên Saipan, mặc dù là một hòn đảo rất nhỏ. Agrigan báo cáo là dân cư chỉ có những người Carolini nói tiếng Caroline.

Tiếng Caroline thường được gọi là tiếng Caroline Saipan, nó được sinh ra từ một số ngôn ngữ trong cụm phương ngữ Caroline, kết quả của hàng trăm năm di cư từ đảo san hô phía tây Caroline đến đảo Saipan phía Bắc của Saipan vào năm 1815. Được nói chủ yếu bởi người Caroline, tiếng Caroline là phương ngữ có liên quan chặt chẽ nhất với các ngôn ngữ Satawale, Wolea và Puluwate. Ngày nay, tiếng Caroline đang thay đổi nhanh chóng nhờ tiếng Anh - ngôn ngữ thống trị Micronesia kể từ Thế chiến II. Chỉ có một tỷ lệ nhỏ trẻ em Caroline còn lại trên Saipan có thể tự tin nói được dạng truyền thống của tiếng Caroline.

Bảng Chữ Cái
Có 28 chữ cái vào năm 1977 và chúng được mở rộng thành 33 chữ cái vào năm 2004.

Tham khảo

Ngôn ngữ của quần đảo Mariana
Ngôn ngữ Micronesia
Ngôn ngữ Nam Đảo bị đe dọa
Ngôn ngữ tại châu Đại Dương bị đe dọa
Ngôn ngữ chủ-động-tân


title: Giave

text:
Giave là một đô thị ở tỉnh Sassari trong vùng Sardegna, có khoảng cách khoảng 140 km về phía bắc của Cagliari và cách khoảng 35 km về phía đông nam của Sassari. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 655 người và diện tích là 47,1 km².

Giave giáp các đô thị: Bonorva, Cheremule, Cossoine, Thiesi, Torralba.

Quá trình thay đổi dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Sassari


title: Quận Lamar, Alabama

text:
Quận Lamar là một quận thuộc tiểu bang Alabama, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo Lucius Quintus Cincinnatus Lamar, thượng nghị sĩ Thượng viện Hoa Kỳ từ Mississippi. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số 15.904 người, nhưng dân số năm 2009 giảm còn 14.295 người. Quận lỵ đóng ở Vernon. Đây là một quận khô.

Tham khảo

Quận của Alabama
Quận của Appalachia


title: Psylliodes cucullatus

text:
Psylliodes cucullatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Illiger miêu tả khoa học năm 1807.

Chú thích

Tham khảo

Psylliodes


title: Ronneburg, Greiz

text:
Ronneburg là một thị xã in the huyện Greiz, ở bang Thüringen, Đức. Đô thị này có diện tích 19,18 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 5410 người. Đô thị này tọa lạc 7 km east of Gera.

Tham khảo

Liên kết ngoài
District Greiz


title: Helicopsyche chocoensis

text:
Helicopsyche chocoensis là một loài Trichoptera trong họ Helicopsychidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Helicopsyche


title: Champigneulles

text:
Champigneulles  là một xã của tỉnh Meurthe-et-Moselle, thuộc vùng Grand Est, đông bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 199 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Meurthe-et-Moselle


title: Roncofreddo

text:
Roncofreddo (Romagnolo: Ronchfrédd) là một đô thị ở tỉnh Forlì-Cesenatrong vùng Emilia-Romagna, có cự ly khoảng 90 km về phía đông nam của Bologna và khoảng 30 km về phía đông nam của Forlì.

Roncofreddo giáp các đô thị: Borghi, Cesena, Longiano, Mercato Saraceno, Montiano, Sogliano al Rubicone.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Official website

Đô thị tỉnh Forlì-Cesena


title: Seno, Tây Ban Nha

text:
Seno là một đô thị trong tỉnh Teruel, Aragon, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2018 (INE), đô thị này có dân số là 39 người.

Tham khảo

Đô thị ở Teruel


title: Cuculluna

text:
Cuculluna là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Cuculliinae


title: Catadoides

text:
Catadoides là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Các loài
 Catadoides punctata Bethune-Baker, 1908

Chú thích

Tham khảo

[ Catadoides at funet.fi
 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae


title: Chùa Xá Lợi

text:
Chùa Xá Lợi (舍利寺) là một ngôi chùa lớn và là một di tích cấp thành phố của Thành phố Hồ Chí Minh, tọa lạc tại góc đường Bà Huyện Thanh Quan và Sư Thiện Chiếu, Quận 3, trong một khuôn viên rộng 2.500 m².

Lịch sử
Chùa được khởi công xây dựng vào ngày 5 tháng 8 năm 1956 thời Đệ nhất Cộng hòa Việt Nam theo bản vẽ của các kiến trúc sư Trần Văn Đường và Đỗ Bá Vinh, công trường xây dựng do các kỹ sư Dư Ngọc Ánh và Hồ Tố Thuận điều khiển. Chùa được hoàn thành vào ngày 2 tháng 5 năm 1958.

Chùa được xây dựng để thờ xá lợi Phật tổ nên ban đầu có tên là chùa thờ Xá Lợi, người dân quen gọi tắt là chùa Xá Lợi nên khi khánh thành hòa thượng Khánh Anh đã đặt tên chùa là Xá Lợi cho hợp lòng người.

Năm 1961 nhà chùa xây thêm tháp chuông

Chùa là trụ sở chính của Hội Phật học Nam Việt từ năm 1951 cho đến năm 1981. Trong hai năm 1964-1966 chùa còn là cơ sở giảng dạy của Viện Đại học Vạn Hạnh. Từ năm 1981 đến tháng 5 năm 1993 chùa là trụ sở của Giáo hội Phật giáo Việt Nam (Văn phòng II).

Kiến trúc
Chùa Xá Lợi là ngôi chùa đầu tiên của thành phố được xây dựng theo lối kiến trúc mới, trên là bái đường, phía dưới là giảng đường. Cấu trúc của chùa bao gồm chánh điện thờ Phật, giảng đường, tháp chuông, thư viện, tăng phòng, nhà trai đường, văn phòng, đoàn quán, phòng phát hành kinh sách, phòng khách và vãng sinh đường.

Chùa thờ một tượng Phật Thích Ca lớn do trường Mỹ Nghệ Biên Hòa đắp tạo. Năm 1969 tượng được thếp lại toàn thân bằng vàng như hình dáng ngày nay. Trước tượng Phật là nơi tôn thờ xá lợi Phật đặt trong một tháp nhỏ. Chính điện ở tầng lầu được trang trí bằng một bộ tranh lớn gồm 15 bức do giáo sư Nguyễn Văn Long của trường Mỹ thuật Gia Định thực hiện, miêu tả lịch sử đức Phật Thích Ca từ lúc sơ sinh cho đến khi nhập Niết Bàn.

Tháp chuông chùa Xá Lợi được khánh thành trong năm 1961. Tháp chuông cao 32 mét, gồm 7 tầng, cho đến đầu thế kỷ 21 là tháp chuông cao nhất Việt Nam  nhưng sau chùa Linh Phước ở Đà Lạt đã dựng một tháp chuông cao hơn. Tầng cao nhất tháp chùa Xá Lợi có treo một đại hồng chung nặng 2 tấn, được đúc đồng theo mẫu của chuông chùa Thiên Mụ (Huế).

Tham khảo
 Lê Quang Ninh, Stéphane Dovert. Sài Gòn – Ba thế kỷ phát triển và xây dựng. Nhà xuất bản Thành phố Hồ Chí Minh, 2004.

Chú thích

Liên kết ngoài
 Chùa Xá Lợi: Truyền thống & đặc điểm Văn hóa tại Buddhism today
 Thành phố Hồ Chí Minh/chua-xaloi.htm Sài Gòn Xưa và Nay: Chùa Xá Lợi tại SaigonNet
 Công nhận 9 di tích cấp thành phố  tại Tuổi Trẻ Online

Xá Lợi
Quận 3


title: Mont, Saône-et-Loire

text:
Mont là một xã thuộc tỉnh Saône-et-Loire trong vùng Bourgogne-Franche-Comté miền đông nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Saône-et-Loire

Tham khảo
 INSEE

Xã của Saône-et-Loire


title: Sông Musi (Indonesia)

text:
Sông Musi (tiếng Indonesia: Sungai Musi) nằm tại miền nam đảo Sumatra, Indonesia. Sông có chiều dài 750 km và cũng là con sông lớn nhất trên đảo. Musi chia thành phố Palembang thành hai phần và chiếc cầu Ampera bắc qua sông Musi cũng là biểu tượng của thành phố này. Sau khi chảy qua thành phố, sông Musi hợp lưu cùng một số dòng sông khác như sông Banyuasin và tạo ra một vùng đồng bằng châu thổ gần thành phố Sungsang. Dòng sông có độ sâu trung bình vào khoảng 6,5 mét, thích hợp cho các tàu lớn có thể dia sâu vào nội địa và đến tận Palembang, nơi có một cảng chính với nhiều chức năng, trong đó có các lĩnh vực xuất khẩu dàu mỏ, cao su và than đá.

Liên kết ngoài
Banyuasin Musi River Delta conservation information from the ARCBC

Tham khảo

Nam Sumatra
Sông Indonesia


title: Moclinejo

text:
Moclinejo là một đô thị trong tỉnh Málaga, cộng đồng tự trị Andalusia Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 15 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 1256 người với mật độ 83,73 người/km². Đô thị này có cự ly 24 km so với tỉnh lỵ Málaga.

Tham khảo

Đô thị ở Málaga


title: Conosia malagasya

text:
Conosia malagasya là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Conosia
Limoniidae ở vùng Afrotropic


title: Negastrius aino

text:
Negastrius aino là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Kishii miêu tả khoa học năm 1957.

Chú thích

Tham khảo

Negastrius


title: Integrated Cargo Carrier

text:
Giá đỡ hàng hóa tích hợp (ICC – Integrated Cargo Carrier) là một thiết bị được đặt bên trong khoang chở hàng của tàu con thoi dùng để mang hàng hóa lên trạm và từ trạm tới các vị trí làm việc trên hệ thống giàn lắp ghép. Tuy được đặt trong tàu con thoi nhưng nó không được cung cấp tài nguyên (điện, nhiệt, dữ liệu) từ các tàu con thoi. Thiết bị này được chế tạo bởi công ty Spacehab của Mỹ. ICC đã được sử dụng trong các sứ mệnh STS-101, STS-102, STS-96, STS-106, STS-116, STS-121, STS-122, STS-124.

Chức năng
Hệ thống có thể chở được tới hơn 2700 kg hàng hóa. Hệ thống này giúp tăng khả năng chở hàng hóa không cần điều áp của tàu con thoi.

Cấu tạo

Kích thước: dài 2.4 m, rộng 4.6 m và dày khoảng 25 phân. Hệ thống này gồm 2 phần: một palet nhôm để chở hàng và một hệ thống đòn đỡ để giữ nó vào khoang chở hàng của tàu con thoi. Hàng hóa có thể được gắn vào cả mặt trên và mặt dưới của tấm palet.

Chế tạo
Palet nhôm có tên là palet hàng hóa không điều áp (Unpressurized Cargo Pallet – UCP), được chế tạo bởi RSC – Energia, một nhà thầu tham gia dự án, còn hệ thống đòn đỡ (Keel Yoke Assembly – KYA) được sản xuất bởi Astrium GmbH, nhà thầu chính hỗ trợ tích hợp và vận hành dự án của SPACEHAB.

tham khảo

ICC

Trạm Vũ trụ Quốc tế


title: Chùa Cảnh Huống

text:
Chùa Cảnh Huống (Tên chùa có nghĩa là Chùa cảnh đẹp) là một ngôi chùa ở thôn Đồn Sơn, xã Yên Đức, thị xã Đông Triều, Quảng Ninh, Việt Nam. Đây là một ngôi chùa cổ có từ thời nhà Trần (Thế kỷ thứ XII – XIV). Chùa gắn liền với sự tích vua Trần Nhân Tông sau khi lãnh đạo nhân dân chống quân xâm lược giành chiến thắng lần thứ 2 tại sông Bạch Đằng đã về lập chùa trụ trì tại đây và khắc thơ trên vách núi.

Trải qua thời gian chiến tranh chùa đã bị tàn phá nhiều lần. Lần trùng tu lớn nhất là vào thời Lê năm 1664. Chùa từng được sử dụng làm căn cứ địa Cách mạng thời chống pháp, nơi nuôi dưỡng thương binh thời chống Mỹ. Chùa nằm trong khung cảnh núi non hữu tình và có diện tích là 36.000m² gồm 3 gian nhà thờ. Bà con thường đến đây để cúng bái, cầu những điều tốt đẹp đến với gia đình, người thân của mình, cầu cho mưa thuận, gió hòa, cho mùa mang bội thu…

Bên phải chùa một mái là đền thờ tổ, được sửa lại năm 1987. Bên trong: thờ tấm bia ghi tên 8 vị thủy tổ có công khai lập làng
Tiếp theo bên cạnh nhà thờ là bàn cờ Tiên dưới một tảng đá lớn tạo thành mái che rộng, bên trong khắc một bàn cờ trên phiến đá. Tục truyền có hai vị tiên ông thường xuống đây chơi cờ, sau này trở thành chỗ chơi cờ của các cụ trong làng.

Năm 1993, quần thể danh thắng, di tích chùa Cảnh Huống, Hang 73 đã được công nhận là di tích lịch sử văn hóa cấp Quốc gia.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Du lịch văn hoá: Nhìn từ mô hình ở Yên Đức

C


title: Megachile rhinoceros

text:
Megachile rhinoceros là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Mocsáry mô tả khoa học năm 1892.

Chú thích

Tham khảo

R
Động vật được mô tả năm 1892


title: Calliostoma zizyphinum

text:
Calliostoma zizyphinum là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Calliostomatidae.

Miêu tả

Phân bố

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Động vật được mô tả năm 1758
Z


title: Butis butis

text:
Butis butis là một loài cá thuộc họ Cá bống đen. Chúng thường được tìm thấy ở Mozambique và Nam Phi.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

B


title: Giải thưởng Điện ảnh Hồng Kông lần thứ 16

text:
Giải thưởng Điện ảnh Hồng Kông lần thứ mười sáu được tổ chức ngày 13 tháng 4 năm 1997 tại Trung tâm văn hóa Hồng Kông, Hồng Kông. Người dẫn chương trình là nữ nghệ sĩ Thẩm Điện Hà. Bộ phim Điềm mật mật của đạo diễn Trần Khả Tân là tác phẩm thành công nhất với 9 giải (trong tổng số 11 đề cử).

Danh sách các đề cử và giải thưởng

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang web chính thức của Giải thưởng Điện ảnh Hồng Kông

16
Hồng Kông


title: Bi Châu

text:
Bi Châu (chữ Hán giản thể: 邳州市, âm Hán Việt: Bi Châu thị), còn gọi là Phi Châu, tên cũ Hạ Phi, là một thành phố cấp huyện thuộc địa cấp thị Từ Châu, tỉnh Giang Tô, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Thành phố này thời cổ có tên là Bi Châu, trong Tam quốc diễn nghĩa có tên là Hạ Bi. Năm 1912 tên là huyện Bi, tháng 10 năm 1992 nâng cấp thành thành phố Bi Châu.

Về mặt hành chính, hiện tại Bi Châu có 24 trấn là: Vận Hà, Yên Tử Phụ, Xa Phu Sơn, Đái Vu, Bi Thành, Bát Nghĩa Tập, Quan Hồ, Xóa Hà, Hình Lâu, Chiển Trang, Trần Lâu, Pháo Xa, Tân Hà, Bát Lộ, Trâu Trang, Túc Dương Sơn, Thổ Sơn, Nghị Đường, Chiêm Thành, Đái Trang, Tứ Hộ, Cảng Thượng, Thiết Phú, Triệu Đôn.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang web chính quyền Bi Châu

Đơn vị cấp huyện Giang Tô
Từ Châu
Thành phố tỉnh Giang Tô


title: Andrena togashii

text:
Andrena togashii là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Tadauchi & Hirashima mô tả khoa học năm 1984.

Chú thích

Tham khảo

T
Động vật được mô tả năm 1984


title: Japchae

text:
Japchae (hoặc jabchae, đều viết bằng hangul là 잡채, hanja: 雜菜; âm Hán Việt: tạp thái) là món miến xào của Triều Tiên. Nguyên liệu chính để làm món ăn này là miến và các loại rau theo mùa (thường là cà rốt thái lát mỏng, hành tây, rau bina, và nấm) và thịt (thường là thịt bò). Người Triều Tiên dùng dầu mè (dầu vừng) để xào. Gia vị chính là xì dầu và ớt cùng hạt vừng. Japchae có thể ăn nóng hoặc nguội.

Japchae có thể dùng như thức ăn kèm với cơm, gọi chung là japchae-bap.

Từ nguyên và lịch sử
Hán tự về món japchae ( 잡채 ; 雜菜 ) bao gồm hai âm tiết, jap ( 잡 ; 雜 ) có nghĩa là "hỗn hợp" và chae ( 채 ; 菜 ) có nghĩa là "rau". Theo Triều Tiên vương triều thực lục, tên ban đầu được gọi là một món rau và nấm xào, lần đầu tiên được thực hiện vào đầu thế kỷ 17 bởi Yi Chung (1568‒1619) cho bữa tiệc cung điện của vua Quang Hải quân. Nhà vua thích món ăn này đến mức ông thưởng cho Yi bằng cách thăng chức cho ông lên một vị trí cao, tương đương với vị trí thư ký của Bộ Tài chính , và japchae trở thành một nhân vật của ẩm thực triều đình Hàn Quốc .Được nấu mà không có miến hoặc thịt vào thời điểm đó, japchae được coi là một món ăn sang trọng và thanh lịch phục vụ cho gia đình hoàng gia và các quan chức cấp cao. Dưa chuột , củ cải và nấm hương là một trong những loại rau được sử dụng trong thời kỳ này.

Japchae , giống như các món ăn hoàng gia khác, cuối cùng đã được đưa vào ẩm thực của người dân thường. Mức độ phổ biến của nó tăng lên sau thế kỷ 20 khi miến sợi làm từ tinh bột khoai lang được giới thiệu đến Hàn Quốc từ Trung Quốc. Miến đã trở thành một thành phần chính và không thể thiếu của japchae . Thịt bò và các loại thịt khác đã được thêm vào món miến, trong khi các thí nghiệm và thích nghi đã dẫn đến nhiều biến thể không có mì được làm từ hải sản, thảo mộc, ớt, giá đỗ và các thành phần khác.

Cách làm
Luộc miến sơ qua cho chín.

Xem thêm
 Sungnyung
 Galbi
 Bulgogi
 Kimchijeon
 Nurungji
 Samgyeopsal
 Gochujang
 Doenjang
 Bibimbap

Tham khảo

Ẩm thực Triều Tiên


title: Lasioglossum plicatinum

text:
Lasioglossum plicatinum là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1937.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1937


title: Bellosguardo

text:
Bellosguardo là một đô thị (comune) thuộc tỉnh Salerno trong vùng Campania của Ý. Bellosguardo có diện tích 16 km2, dân số là 882 người (thời điểm ngày 1 tháng 5 năm 2009).

Tham khảo

Đô thị tỉnh Salerno
Thành phố và thị trấn ở Campania


title: 6282 Edwelda

text:
6282 Edwelda là một tiểu hành tinh được đặt theo tên của Filipinos Edwin L. Aguirre và Imelda B. Joson bởi IAU năm 1995. IAU đã kết hợp các tên của họ để đặt cho tiểu hành tinh này.

Mặc dù nó đã được nhà thiên văn học người Mỹ Carolyn Shoemaker phát hiện năm 1980 tại đài thiên văn Palomar ở gần San Diego, California.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1980


title: Ceratophrys joazeirensis

text:
Ceratophrys joazeirensis (tên tiếng Anh: Caatinga Horned Frog) là một loài ếch thuộc họ Leptodactylidae.
Đây là loài đặc hữu của Brasil.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là xavan khô, vùng cây bụi khô khu vực nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, đồng cỏ khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng đất thấp, và đầm nước ngọt có nước theo mùa.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Skuk, G. & Junca, F. 2004. Ceratophrys joazeirensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Liên kết ngoài
Photo: Ceratophrys joazeirensis  ceratophrys.com

Ceratophrys
Động vật the Caatinga
Động vật đặc hữu Brasil
Động vật lưỡng cư Brasil
Động vật Caatinga


title: Trần Nhật Duật

text:
Trần Nhật Duật (chữ Hán: 陳日燏, 1255 – 1330), được biết qua tước hiệu Chiêu Văn vương (昭文王) hay Chiêu Văn đại vương (昭文大王), là một nhà chính trị, quân sự Đại Việt thời Trần. Ông là con trai thứ sáu của Trần Thái Tông và là một danh tướng của vương triều nhà Trần trong lịch sử Việt Nam. Ông là người có công trong cuộc kháng chiến chống quân Nguyên Mông lần thứ hai và thứ ba, đặc biệt là trận Hàm Tử.

Sau khi ông qua đời, nhiều nơi đã lập đền thờ để tưởng nhớ ông. Cuộc đời ông được biết đến qua các bộ chính sử Việt Nam, sớm nhất là Đại Việt Sử ký Toàn thư - Kỷ nhà Trần.

Tiểu sử
Chiêu Văn vương Trần Nhật Duật sinh vào tháng tư năm Ất Mão (1255), là con trai thứ sáu của Trần Thái Tông, người đời ấy thường gọi là Ông hoàng Sáu hoặc Hoàng lục tử (皇六子). Các bộ chính sử như Đại Việt Sử ký Toàn thư, Việt sử tiêu án,... đều không chép mẹ ông là ai. Tuy nhiên, theo bản thần tích ở đền thôn Miễu, xã Mạt Lăng, huyện Tây Chân (nay thuộc [Thị trấn Cổ Lễ, huyện Trực Ninh, tỉnh Nam Định), có nhắc đến những chi tiết thú vị về người mẹ của ông như sau:

"Vào năm Kỷ Hợi (1239), một lần Trần Thái Tông đi tuần du qua phủ Thiên Trường, xa giá dừng lại nghỉ ở làng Miễu. Nghe tin vua đến, dân chúng đem lễ vật tới dâng và để tỏ lòng sùng kính, Trần Thái Tông mới hỏi chuyện nông tang, và điều ngạc nhiên là người trả lời không phải là các bô lão, chức dịch trong vùng mà là một cô gái trẻ được cử ra hầu đáp với hoàng đế. Cô gái đó tên là Vũ Thị Vượng, còn gọi là Vượng Nương, hình dung yểu điệu, nhan sắc tuyệt trần, giỏi nghề canh cửi, chăm việc ruộng đồng, nổi tiếng cả vùng vừa đẹp người lại đẹp nết. Thấy cô gái trả ứng đối thông minh mẫn tiệp, hiểu biết sâu rộng, nhất chuyện nghề nông nên nhà vua thấy rất quý mến. Ngay sau ngày hôm đó, Trần Thái Tông cho làm lễ, đón Vũ Thị Vượng về cung, lập Cung phi thứ năm, hiệu là Vũ phi"

Có nhiều truyền thuyết kể về sự ra đời kì lạ của Trần Nhật Duật, chẳng hạn truyền thuyết cũng ghi tại thần phả làng Miễu: ..."Lễ cầu tự kéo dài 21 ngày, một đêm Vũ phi nằm mộng thấy ngôi sao lớn từ trên không rơi xuống giường nằm của mình, từ đấy bà có mang, đến giờ Ngọ ngày mồng 10 tháng 4 năm Ất Mão (1255) sinh một hoàng tử, dung mạo khác thường, được đặt tên là Nhật Duật".

Theo sử sách, từ nhỏ ông đã nổi tiếng là hiếu học và sớm lộ thiên tri, ham thích hiểu biết về các tiếng nói và các giống người. Truyền rằng khi mới sinh, trên tay Trần Nhật Duật có bốn chữ "Chiêu Văn đồng tử" (昭文童子). Sau Trần Thái Tông lấy đó mà đặt phong hiệu cho ông là Chiêu Văn (昭文) có nghĩa là đón, gọi cái đẹp.

Theo vai vế, ông là em cùng cha khác mẹ của Trần Thánh Tông và Chiêu Minh Đại vương Trần Quang Khải. Ông cũng là anh em cùng mẹ với Chiêu Quốc vương Trần Ích Tắc và Chiêu Đạo vương Trần Quang Xưởng.

Nhà ngoại giao tài ba
Ngày 24 tháng 2 âm lịch năm 1258, sau khi chiến thắng quân xâm lược Mông Cổ, vua Trần Thái Tông nhường ngôi cho thái tử Hoảng, tức Trần Thánh Tông, rồi lên làm thái thượng hoàng. Tháng 8 âm lịch năm 1267, Trần Nhật Duật được Thánh Tông phong làm Chiêu Văn vương.

Trần Nhật Duật nổi tiếng là người hiểu nhiều biết rộng, rất tôn sùng Đạo giáo, thâm sâu kinh điển Đạo gia. Ông còn thông thạo nhiều ngoại ngữ và hiểu biết sâu rộng về các nước láng giềng. Học tiếng Tống và tiếng Chiêm Thành, Nhật Duật chẳng những sử dụng thành thạo các ngôn ngữ ấy mà còn am hiểu nhiều mặt của các nước đó, kể cả phong tục tập quán của họ. Ông cũng rất hay giao du, thăm hỏi người Chiêm, người Tống trong nước. Theo Đại Việt Sử ký Toàn thư, ông hay cưỡi voi đi thăm thôn Bà Già (trước có tên là thôn Đa Gia Ly, nơi định cư của tù binh Chiêm sau khi Lý Thánh Tông chinh phục Chiêm Thành năm 1069), có những lần ông ở chơi tới 3, 4 ngày mới về. Ông cũng thường ghé thăm chùa Tường Phủ, lưu lại đây cả ngày để đàm đạo với tăng sĩ người Tống. Do ông giao tiếp rộng như vậy, những người ngoại quốc đến Thăng Long rất hay đến chơi nhà ông. Ông rất biết cách đón tiếp khách theo đúng phong tục, tập quán của họ. Thời Trần Anh Tông, khi đã làm tể tướng, Nhật Duật vẫn thường ghé thăm nhà người Tống là Trần Đạo Chiêu, trò chuyện say sưa suốt hàng tiếng đồng hồ. Ngoài ra, ông cũng là người tinh thông âm nhạc, đã chế tác ra nhiều tiết tấu, giai điệu múa hát.

Ngoài 20 tuổi, Trần Nhật Duật đã được triều đình giao đặc trách những công việc về các dân tộc có liên quan. Khi tiếp xúc với các sứ thần nhà Nguyên, ông vui vẻ, tự nhiên trò chuyện mà không cần có người dịch thuật, khiến sứ Nguyên khẳng định Nhật Duật là người Hán ở Chân Định (đất Triệu cũ của nhà Tống, gần Bắc Kinh) sang làm quan bên Đại Việt. Nhật Duật phủ nhận nhưng người Nguyên vẫn không tin.

Tháng 10 âm lịch năm 1277, thượng hoàng Trần Thái Tông (cha của Trần Nhật Duật) qua đời. Ngày 22 tháng 10 âm lịch năm 1279, vua Trần Thánh Tông truyền ngôi cho con là thái tử Khâm, tức Trần Nhân Tông, rồi trở thành thái thượng hoàng. Theo sử cũ, dưới triều Trần Nhân Tông, có lần nước Sách Mã Tích (có thể là Tumasik, tức Singapore ngày nay) sang triều cống, triều đình lại không được người nào biết tiếng để phiên dịch. Chiêu Văn vương Trần Nhật Duật đã đứng ra phiên dịch giúp vua. Khi được hỏi làm sao ông hiểu tiếng Sách Mã Tích, Nhật Duật đáp: "Thời Thái Tông, sứ nước ấy sang nhân có giao du với họ nên hiểu được đôi chút tiếng nước họ". Tài ngoại ngữ của ông đã khiến Trần Nhân Tông phải tấm tắc ca ngợi:

Năm 1280, chúa đạo Đà Giang (là vùng Mộc Châu tỉnh Sơn La và Đà Bắc tỉnh Hòa Bình ngày nay) là Trịnh Giác Mật (鄭角密) nổi lên cự lại triều đình. Cùng lúc đó nhà Nguyên đang sửa soạn đại binh đánh Đại Việt. Với nhu cầu cấp bách phải dẹp ngay mối bất hòa trong nước, vua Trần Nhân Tông phái Trần Nhật Duật trông coi đạo Đà Giang, chiêu dụ Trịnh Giác Mật đầu hàng. Hay tin, Giác Mật định ám hại ông nên sai người tới doanh trại của ông, đưa thư cho ông: "Giác Mật không dám trái lệnh triều đình. Nếu ân chủ một mình một ngựa đến, Giác Mật xin ra hàng ngay". Các tướng can ngăn sợ Giác Mật tráo trở, ông chỉ nói nếu có như vậy triều đình sẽ cử một vương khác tới làm tướng, rồi ông một mình một ngựa đến trại Giác Mật, chỉ cho từ 5 đến 6 tiểu đồng theo hầu. Lúc Nhật Duật tới nơi, quân Giác Mật liền dàn thành hai ba lớp vòng vây, ai nấy đều mang gươm giáo. Ông vẫn ung dung tiến thẳng vào trại, nói chuyện với người bộ tộc bằng chính phong tục và ngôn ngữ của họ. Ông còn uống rượu bằng mũi và ăn bốc tay không với Trịnh Giác Mật. Người bộ tộc thấy vậy tỏ ra quý mến. Sau khi Nhật Duật về quân doanh, Giác Mật dẫn cả nhà đến xin quy phục.

Việc Trần Nhật Duật "không mất một mũi tên mà bình được Đà Giang" khiến nhà Trần yên ổn được biên giới Tây Bắc để tập trung chống quân Mông Nguyên. Hoàn thành nhiệm vụ, Nhật Duật đưa Giác Mật và gia quyến vào Thăng Long, bái kiến nhà vua. Triều đình rất tán dương công lao của ông. Sau này, vua Nhân Tông tha Giác Mật về Đà Giang, giữ vợ con Mật ở lại kinh sư. Những người này được Trần Nhật Duật chăm nuôi chu đáo; ông còn xin vua phong cho họ tướng thượng phẩm và cử họ trông coi ao cá. Về sau triều đình cũng cho họ về nhà.

Chiến tranh Nguyên-Mông 1285
Đầu năm 1284, vua Nguyên là Hốt Tất Liệt sai Trấn Nam vương Thoát Hoan chia quân làm ba đạo xâm lược Đại Việt. Chiêu Văn vương lúc đó đang trấn thủ lộ Tuyên Quang. Vì Nhật Duật hay giao du với người Hán, nên Chiêu Quốc vương Trần Ích Tắc tâu với vua rằng: "Chiêu Văn ở Tuyên Quang, chắc ở trên đó gọi giặc sang rồi!". Khi cánh quân Nguyên từ Vân Nam sang chiếm được trại Thu Vật (thuộc huyện Yên Bình, tỉnh Yên Bái ngày nay), Nhật Duật đã thực hiện cuộc triệt binh chiến lược theo con đường từ Yên Bình về Bạch Hạc (Phú Thọ). Thoạt tiên ông đi thuyền xuôi theo sông Chảy, nhưng khi thấy truy binh của Nguyên-Mông chỉ đuổi theo chậm rãi, ông nói với các thuộc cấp: "Truy kích thì phải nhanh, nay chúng lại đi thong thả, sợ có quân phía trước đón chặn". Sau đó, Chiêu Văn vương sai người đi do thám, quả nhiên thấy người Nguyên đã cho quân chặn ngang ở Hạ Lưu. Nhật Duật mới đưa quân lên bộ và rút lui an toàn khỏi Yên Bái. Sau đó, ông được điều vào Nghệ An ngăn cánh quân Nguyên của Toa Đô. Cuối tháng 2, đầu tháng 3 năm 1285, Toa Đô từ Chiêm Thành đánh ra vùng Bố Chính (Quảng Bình ngày nay) rồi tiến ra Nghệ An. Trần Nhật Duật và Trịnh Đình Toản tung quân chống đánh, nhưng thua trận. Toa Đô lại đánh ra Thanh Hóa. Tướng giữ Thanh Hóa là Chương Hiến hầu Trần Kiện mang 1 vạn quân ra đón hàng quân Nguyên.

Sau một thời gian tránh thế mạnh của địch, dùng kế vườn không nhà trống ở kinh thành Thăng Long và các vùng lân cận khiến quân Nguyên bị thiếu lương thảo, bộ chỉ huy Đại Việt đứng đầu là thượng hoàng Trần Thánh Tông, vua Trần Nhân Tông và Quốc công Tiết chế Hưng Đạo đại vương Trần Quốc Tuấn bắt đầu phản công. Cuối tháng 4 năm 1285, Chiêu Văn vương bàn với Hưng Đạo vương đón đánh quân Nguyên ở cửa Hàm Tử. Để phá vỡ nhuệ khí quân Nguyên, Trần Nhật Duật tuyển nhiều người Trung Quốc của nhà Tống cũ vào đạo quân của ông. Ông còn cho người Tống là Triệu Trung làm gia tướng. Số quân này mặc sắc phục Tống, cầm cung tên đi đầu trận tuyến, chiến đấu rất hăng. Thượng hoàng Thánh Tông sợ quân sĩ tưởng quân Tống của Nhật Duật là lính người Hoa của quân Nguyên, nên sai người đi dặn rằng: "Đó là quân Thát của Chiêu Văn đấy, phải nhận kỹ chúng". Quân Nguyên cho là Đại Việt được người Tống giúp, nên rất hoảng loạn, phải tháo chạy tan tác. Trong sách Đại Việt Sử ký Toàn thư, sử gia Ngô Sĩ Liên nhận định: "Công đánh giặc Nguyên, Nhật Duật lập được nhiều hơn cả".

Trong Bài ký chuông quán Thông Thánh ở Bạch Hạc (Bạch Hạc Thông Thánh quán chung ký), đạo sĩ người Tống là Hứa Tông Đạo, người đã di cư sang Đại Việt năm 1276 và là môn khách của Trần Nhật Duật, có mô tả chiến công của Trần Nhật Duật trong cuộc chiến năm 1285:
"Cuối đông năm Giáp Thân, giặc Bắc đến xâm lược. Lúc ấy, Khai Quốc vương trấn thủ các lộ Tuyên Quang; ngày thượng nguyên năm Ất Dậu, cùng Hứa Tông Đạo cắt tóc thề trước thần linh sông Bạch Hạc sẽ đem tận trung báo ơn chúa thượng. Rồi đốc suất tả hữu, một mình xông lên trước. Vừa qua vùng Man Lão, quân Thát đã ở sau, trong vòng tám khắc, hai bên không đụng. Đến thẳng trước ngự, hầu bên hữu giá, tập hợp quân sĩ, chém đầu Toa Đô. Trung tuần tháng trọng hạ, quân Thát thua chạy, đều nhờ vào phúc ấm của thần vương vậy."

Chiến tranh Nguyên-Mông 1287-88
Các bộ chính sử của Việt Nam như Đại Việt Sử ký Toàn thư, Việt sử tiêu án, Khâm định Việt sử Thông giám Cương mục,... không chép gì về vai trò của Trần Nhật Duật trong cuộc kháng chiến chống Nguyên năm 1287-1288. Các bộ sử Trung Quốc như Nguyên sử và An Nam chí lược cũng chỉ cung cấp thông tin sơ lược rằng ông là người chỉ huy 4 vạn quân Đại Việt ở cửa Mộc Ngột (Việt Trì). Tháng 11 âm lịch năm 1287, cánh quân Nguyên của Hữu thừa Aruq (Ái Lỗ), gồm 6 nghìn người, từ Trung Khánh (Côn Minh, Vân Nam) qua La La, Bạch Y tiến vào Đại Việt. Trần Nhật Duật xua quân đánh lại Ái Lỗ. Hai bên giao chiến tất cả 18 trận trong suốt 3 tháng. Quân Nguyên thắng lợi, lấy được 87 thuyền chiến và giết hại hai tướng Đại Việt là Lê Thạch, Hà Anh. Tuy nhiên, sử gia thế kỷ 21 Lê Mạnh Thát kiến giải rằng:
"Đối với cuộc chiến tranh đang nổ ra, chủ trương chiến lược của quân dân nhà Trần lần này khác với lần trước. Ngay từ những trận đánh đầu tiên này, khi vua Trần Nhân Tông hỏi Trần Hưng Đạo, thì được trả lời “năm nay giặc dễ”, như Đại Việt Sử ký Toàn thư 5 tờ 52a6-8 đã ghi. Quân đội nhà Trần ở các mặt trận khác nhau thực hiện các trận đánh rút lui vừa để tiêu hao sinh lực địch vừa để bảo toàn lực lượng ta, vừa chủ động nhữ địch đến những nơi ta muốn, để cuối cùng phản công và tiêu diệt chúng. Cho nên, trận Phú Lương, tuy ta có bị tiêu hao với việc hai tướng Lê Thạch và Hà Anh bị bắt cùng một số chiến thuyền bị cướp, nhưng danh tướng Trần Nhật Duật đã hoàn thành xuất sắc và trung thành chủ trương và nhiệm vụ được giao, rút về và bảo toàn lực lượng."

Tể tướng Đại Việt
Ngày 9 tháng 3 âm lịch năm 1293, thượng hoàng Trần Nhân Tông truyền ngôi cho thái tử Thuyên, tức vua Trần Anh Tông. Tháng 2 âm lịch năm 1297, Anh Tông sai Chiêu Văn vương Trần Nhật Duật đánh dẹp cuộc nổi dậy ở sách A Lộc.

Tháng 1 Âm lịch năm 1302, vua Anh Tông phong ông làm Thái úy Quốc công, cùng Thống chính thái sư Trần Đức Việp và Nhập nội bình chương Trần Quốc Chẩn trông coi việc nước. Anh Tông rất tin tưởng ông, thường hỏi han ông về việc chính sự. Sách Đại Việt Sử ký Toàn thư thuật lại:
"Anh Tông muốn tôn Tuyên Từ hoàng thái hậu làm Thái hoàng thái hậu, nhưng chưa biết gia tôn thế nào. Khâm Từ hoàng thái hậu đem việc ấy hỏi ông, ông trả lời là tôn làm thái hoàng thái hậu.
Anh Tông có hai chiếc mũ võ, là mũ đội khi duyệt và giảng võ mà chưa có tên gọi. Khi đi đánh Chiêm Thành, định đội đi, sai Nhật Duật đặt tên, Nhật Duật liền đặt tên một chiếc là Vũ Uy, một chiếc là Vũ Đức. Đến các tên "Toát Trai", "Tư thiện đường" của Đông cung (nhà học của hoàng thái tử gọi là Tư thiện đường, nhà học của Đông thái tử gọi là Toát trai) cũng đều là do ông đặt tên cả."

Vua Anh Tông có ba người con đầu lòng đều chết yểu. Ngày 21 tháng 8 âm lịch năm 1300, hoàng tử thứ 4 là Trần Mạnh ra đời. Do các hoàng tử trước đó đều khó nuôi, Anh Tông đã nhờ Thụy Bảo công chúa (瑞寶公主) nuôi hộ Trần Mạnh. Thụy Bảo cho rằng mình đang gặp vận rủi, nên đã trao hoàng tử cho anh là Trần Nhật Duật nuôi. Theo sử cũ, Nhật Duật đã chăm nuôi hoàng tử Mạnh rất chu đáo. Ông còn đặt tên cho hoàng tử là Thánh Sinh (聖生) để giống với con trai mình là Thánh An (聖安), và con gái là Thánh Nô (聖奴). Năm 1305, Trần Mạnh được phong làm hoàng thái tử. Khi Trần Anh Tông đem quân chinh phạt Chiêm Thành vào tháng 11 âm lịch năm 1311 – tháng 5 âm lịch năm 1312, Chiêu Văn vương Trần Nhật Duật đã cùng với thái tử Mạnh và Nghi Võ hầu Quốc Tú (tướng chỉ huy quân tả hữu Thánh Dực) ở lại giám quốc. Trận này quân Đại Việt thắng lớn, bắt được vua Chiêm là Chế Chí về kinh sư. Vua Anh Tông không ban thưởng các tướng thắng trận vì cho là công của những người giám quốc như Trần Nhật Duật cũng rất lớn, không thua các tướng trận.

Năm 1314, Trần Anh Tông nhường ngôi cho thái tử Mạnh, tức vua Trần Minh Tông. Tháng 4 âm lịch năm 1324, Minh Tông phong Trần Nhật Duật làm Tá thánh Thái sư. Đến ngày 7 tháng 2 âm lịch năm 1329, Minh Tông truyền ngôi cho thái tử Vượng, tức vua Trần Hiến Tông. Hiến Tông thăng Nhật Duật lên tước Chiêu Văn Đại vương.

Ông là bậc thân vương tôn quý, làm quan qua 4 đời vua, ba lần coi giữ trấn lớn. Dù đã có nhiều công lao, lại là tôn thất hoàng gia nhưng Trần Nhật Duật làm việc rất giỏi và ngay thẳng. Vợ ông là Trinh Túc phu nhân có lần nhờ ông một việc riêng. Ông gật đầu, nhưng đến khi ra phủ, người giúp việc đem việc ấy ra trình, ông không cho. Do ông có tài chính trị, cho nên dù nhà ông ngày nào cũng tổ chức vui chơi, hát xướng, ông vẫn không bị ai coi là phóng dật. Sách Đại Việt Sử ký Toàn thư chép: "So với Quách Tử Nghi tột cùng xa xỉ mà không ai chê, ông (tức Nhật Duật) cũng gần được như thế".

Trần Nhật Duật còn được mô tả là người nhã nhặn, độ lượng, khoan dung, mừng giận không lộ ra sắc mặt. Trong nhà không chứa roi vọt để đánh gia nô, nếu có đánh thì trước khi đánh bao giờ ông cũng vạch tội rõ ràng. Một lần có kẻ kiện gia tỳ của ông với Quốc phụ thượng tể Trần Quốc Chẩn. Quốc Chẩn sai người đến bắt. Người gia tỳ chạy vào trong phủ. Người đi bắt đuổi đến giữa nhà, bắt trói ầm ỹ. Phu nhân khóc, nói: "Ông là tể tướng mà Bình chương cũng là tể tướng, chỉ vì ân chúa nhân từ nhu nhược nên người ta mới coi khinh đến nước này". Ông vẫn tự nhiên, chẳng nói gì, sai người bảo gia tỳ rằng: "Ngươi cứ ra, đâu đâu cũng đều có phép nước". Trong một lần khác, một gia nô của ông đang giữ thuyền thì bị gia đồng của Quốc Chẩn đánh. Khi có người thuật lại việc này với ông, ông chỉ hỏi: "Có chết không?", và sau khi biết là người gia nô chỉ bị thương, ông trả lời: "Không chết thì thôi, mách làm gì!".

Năm 1330, đời Trần Hiến Tông, Chiêu Văn Đại vương Nhật Duật qua đời, hưởng thọ 75 tuổi. Tên tuổi và sự nghiệp của ông gắn liền với giai đoạn vinh quang nhất của nhà Trần. Tài năng, đức độ, sự nghiêm minh ngay thẳng của ông cũng như các tướng văn, võ trong thân tộc nhà Trần cùng thế hệ với ông (Trần Quốc Tuấn, Trần Quang Khải...) góp phần không nhỏ vào sự tồn tại và hưng thịnh của nước Đại Việt thời nhà Trần.

Gia đình
 Cha: Trần Thái Tông.
 Mẹ: Vũ phi, húy Vượng (theo thần phả)
 Vợ: Trinh Túc phu nhân (貞肅夫人) và một số vợ lẽ, nàng hầu, đều là người Thanh Hóa. Các con ông đều là do các thê thiếp người Thanh Hóa sinh ra. Sau này, triều đình có lệ lấy con cháu Chiêu Văn Đại vương làm tri phủ Thanh Hóa, giống như việc con cháu Tĩnh Quốc Đại vương Trần Quốc Khang được nối nhau là tri châu Diễn châu.
 Hậu duệ:
 Thánh Nô, con trai trưởng
 Thánh An, con gái
 Văn Hiến hầu (không rõ tên), cùng phe với Thiếu bảo Trần Khắc Chung, quyết lập con của Minh Từ Quý phi là Vượng làm thái tử, tức Trần Hiến Tông sau này.
 Trần Trực Định.
 Trần Trực Ninh.

Các công trình gắn liền với tên tuổi của Trần Nhật Duật

Đền thờ
Trần Nhật Duật được dân lập đền thờ tại các địa điểm sau:
 Đền Trần Nhật Duật, xã Yên Thắng, huyện Ý Yên, Nam Định
 Đền Trần Nhật Duật, xã Tân Sở, Quảng Trị.
 Đền Trần Nhật Duật, xã Quảng Hợp, huyện Quảng Xương, Thanh Hóa

Hình ảnh công cộng
Ngày nay tại Việt Nam đang có những con đường, phố và ngôi trường mang tên ông.

Xem thêm
 Nhà Trần
 Kháng chiến chống quân Nguyên Mông

Chú thích

Tham khảo

Người Hà Nội
Võ tướng nhà Trần
Tể tướng Việt Nam
Hoàng tử nhà Trần
Nhà ngoại giao Việt Nam thời Trần
Sinh năm 1255
Mất năm 1330
Người tham gia lực lượng kháng chiến của Đại Việt chống quân Nguyên–Mông xâm lược
Vương tước nhà Trần


title: Soltan Hosein

text:
Soltan Hosein (hay Soltan Hosayn) (1668?-1726) là một vị vua nhà Safavid của Ba Tư (nay là Iran). Ông trị vì từ năm 1694 tới khi bị hạ bệ năm 1722 trong cuộc nổi dậy của người Afghanistan. Triều đại ông chứng kiến sự sụp đổ của nhà Safavid, một triều đại bắt đầu trị vì Ba Tư từ đầu thế kỷ 16. Hosein lên ngôi quốc vương sau khi phụ vương Suleyman I băng hà. Sau khi ông thoái vị thì Ba Tư bị người Afghanistan đô hộ, thủ lĩnh của họ là Mir Mahmud Hotaki lên ngôi vua Ba Tư.

Tham khảo

Sinh năm 1668
Mất năm 1726
Vua nhà Safavid


title: Taboadela

text:
Taboadela là một đô thị trong tỉnh Ourense, thuộc vùng Galicia ở tây bắc Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích 25,19 km2, dân số năm 2007 là 1680 người.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị ở Ourense


title: Nhậy lớn Willowherb

text:
Nhậy lớn Willowherb, tên khoa học Proserpinus proserpina, là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Chúng được tìm thấy ở Armenia, Áo, Azerbaijan, Bỉ, Bulgaria, Đan Mạch, Pháp, Đức, Hy Lạp, Hungary, Iran, Iraq, Israel, Ý, Kazakhstan, Liban, Maroc, Bồ Đào Nha, Ba Lan Tây Ban Nha, Thụy Sĩ, Syria, Thổ Nhĩ Kỳ, Turkmenistan và Uzbekistan.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 Proserpinus proserpina on UK moths
 Proserpinus proserpina images on biolib.cz

P
Côn trùng châu Âu
Động vật được mô tả năm 1772


title: Ia Pa

text:
Ia Pa là một huyện nằm ở phía đông nam tỉnh Gia Lai, Việt Nam.

Địa lý
Ia Pa là một huyện nằm ở phía đông nam tỉnh Gia Lai, có vị trí địa lý:
Phía bắc giáp huyện Chư Sê, Mang Yang, Kông Chro
Phía nam giáp huyện Krông Pa
Phía đông giáp huyện Đồng Xuân, tỉnh Phú Yên
Phía tây giáp huyện Phú Thiện và thị xã Ayun Pa.

Huyện lỵ là xã Kim Tân.
Huyện có diện tích 870,9 km², dân số là 57.948 người (năm 2021).

Địa hình
Xen kẽ với núi đồi thấp, đất dốc, sông ngòi, đất bãi bồi và cánh đồng lúa nước hai vụ. Huyện nằm trong vùng thung lũng lòng chảo thấp và kín gió nên nhiệt độ ở đây khá cao, độ ẩm thấp, lượng mưa thấp. Với điều kiện tự nhiên như trên, huyện có rất ít lợi thế về phát triển nông, lâm nghiệp, thích hợp với các loại cây trồng, vật nuôi có nguồn gốc nhiệt đới, nhất là cây lương thực như lúa, ngô…, cây công nghiệp ngắn ngày như bông, sắn, mía, đậu… và chăn nuôi bò thịt.

Tiềm năng thế mạnh
Gần 59.000 ha đất lâm nghiệp, trên 30.000 ha đất nông nghiệp (trong đó lúa nước thủy lợi trên 9.185 ha), diện tích ngô hàng năm gần 2.890 ha, diện tích sắn trên 5.666 ha, và trên 13.000 ha đất khá màu mỡ phù hợp với nhiều loại cây trồng có giá trị kinh tế cao như cây thuốc lá, mía…;

Giao thông thuận lợi, nguồn lao động tại chỗ dồi dào và giá nhân công rẻ… là những lợi thế của huyện để phát triển các ngành công nghiệp, nông nghiệp, lâm nghiệp chế biến thực phẩm, chế biến thức ăn gia súc.

Ngoài ra trên địa bàn huyện còn có xã Chư Mố được xác định là cái nôi của người dân tộc thiểu số Ja Rai, có điểm dừng chân của khách du lịch nước ngoài tại làng Blôm, xã Kim Tân. Đây là lợi thế của địa phương cho việc phát triển làng nghề truyền thống gắn với du lịch văn hóa.

Trong những năm qua có một số doanh nghiệp tại các địa phương đã tiếp cận và đầu tư ở một số ngành, nhất là lĩnh vực nông nghiệp, cụ thể: Công ty mía đường Gia Lai đầu tư cho nông dân trồng mía; Công ty thuốc lá BAT-Vinataba, công ty thuốc lá Khatoco Khánh Hòa đầu tư cho người nông dân trồng thuốc lá; Tập đoàn Hoàng Anh Gia Lai đầu tư trồng cao su; tập đoàn Đức Long Gia Lai đầu tư khai thác quặng chì, kẽm.

Hành chính
Huyện Ia Pa có 9 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm 9 xã: Chư Mố, Chư Răng, Ia Broăi, Ia Kdăm, Ia Mrơn, Ia Trok, Ia Tul, Kim Tân (huyện lỵ) và Pờ Tó.

Lịch sử
Huyện Ia Pa được thành lập theo Nghị định số 104/2002/NĐ-CP của Chính phủ vào ngày 18 tháng 12 năm 2002 trên cơ sở tách 9 xã nằm ở phía bắc sông Ayun, huyện Ayun Pa.

Kinh tế - xã hội
Trong giai đoạn từ năm 2005 - 2010, kinh tế trên địa bàn huyện Ia Pa có tốc độ tăng trưởng khá, bình quân đạt 16,1% (trong đó giá trị sản xuất nông lâm nghiệp tăng 14,4%; công nghiệp - xây dựng tăng 22,2%; dịch vụ tăng 13% so với chỉ tiêu đề ra). Thu nhập bình quân đầu người đạt 7,51 triệu đồng/năm.
Cơ cấu kinh tế, cơ cấu cây trồng vật nuôi chuyển dịch đúng hướng, đến năm 2010 tỉ trọng nông -  lâm nghiệp chiếm 69,42%, đạt 98,7%; công nghiêp - xây dựng chiếm 19,8%, đạt 120%; thương mại dịch vụ chiếm 10,75%, đạt trên 100% so với chỉ tiêu đề ra. Trong sản xuất nông nghiệp có mức tăng trưởng khá, hầu hết tại các xã người dân đã đưa cơ giới hóa vào các khâu làm đất, thu hoạch. Huyện bước đầu trồng được 1.200 ha cao su, tạo tiền để phát triển cây công nghiệp dài ngày trên địa bàn.

Lĩnh vực văn hóa - xã hội chuyển biến tích cực, chất lượng giáo dục và khám chữa bệnh ngày càng được nâng cao, số hộ nghèo đến cuối năm 2010 chỉ còn 21,9%, giảm được gần 50% so với năm 2005; đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân, nhất là nhân dân vùng sâu, vùng xa, người đồng bào dân tộc thiểu số được nâng lên rõ rệt. Công tác quốc phòng, an ninh được củng cố và tăng cường, trật tự an toàn xã hội được đảm bảo góp phần phát triển kinh tế - xã hội của huyện.

Trong giai đoạn 2010 - 2015, huyện sẽ triển khai chương trình, mục tiêu kinh tế - xã hội cụ thể nhằm phát huy được tiềm năng kinh tế của địa phương để nhanh chóng đưa Ia Pa phát triển bền vững mà trước mắt là tiến kịp các địa phương khác trong tỉnh; chăm lo đời sống đồng bào dân tộc thiểu số… Giữ vững an ninh chính trị - trật tự an toàn xã hội.

Giao thông
Cơ sở hạ tầng còn nghèo nàn, chưa phát triển: có hệ thống điện nước nhưng vẫn chưa về được hết với các đồng bào vùng sâu vùng xa, có bưu điện, ngân hàng, trường học, cơ sở y tế… chỉ đáp ứng nhu cầu cơ bản của người dân.

Có đường giao thông thuận lợi nối liền với thị xã Ayun Pa, đi qua huyện Kông Chro đến thị xã An Khê, Quốc lộ 19 và nhập vào Quốc lộ 1.

Chú thích

Tham khảo

Ia Pa


title: Inquisitor rufovaricosa

text:
Inquisitor rufovaricosa là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Turridae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Inquisitor


title: Megachile rawi

text:
Megachile rawi là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Engel mô tả khoa học năm 1999.

Chú thích

Tham khảo

R
Động vật được mô tả năm 1999


title: 12873 Clausewitz

text:
12873 Clausewitz (1998 OU7) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 26 tháng 7 năm 1998 bởi E. W. Elst ở Đài thiên văn Nam Âu.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 12873 Clausewitz

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Eric Walter Elst
Thiên thể phát hiện năm 1998


title: Sastra kampeni

text:
Sastra kampeni là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1917.

Chú thích

Tham khảo

Sastra


title: Tipula macrolabis

text:
Tipula macrolabis là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở Chúng phân bố ở miền Cổ bắc và miền Tân bắc.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Xermaménil

text:
Xermaménil  là một xã của tỉnh Meurthe-et-Moselle, thuộc vùng Grand Est, đông bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 234 mét trên mực nước biển.
Sông Mortagne tạo thành toàn bộ ranh giới phía tây thị trấn.

Tham khảo

Xã của Meurthe-et-Moselle


title: Billé

text:
Billé (, Gallo: Bilhae) là một xã của tỉnh Ille-et-Vilaine, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc nước Pháp.

Dân số
Người dân ở Billé được gọi là Billéens.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Ille-et-Vilaine

Tham khảo

 Mayors of Ille-et-Vilaine Association  ;
 INSEE ;
 IGN

Liên kết ngoài
 French Ministry of Culture list for Billé

Xã của Ille-et-Vilaine


title: Petenaea cordata

text:
Petenaea là một chi thực vật hạt kín chỉ chứa 1 loài cây bụi có hoa màu đỏ yên chi, cao tới 4–6 m, quả màu đỏ tía, có ở miền bắc Trung Mỹ với danh pháp Petenaea cordata. Các tên gọi này được Cyrus Longworth Lundell công bố trên tạp chí Wrightia 3:24 năm 1962.

Petenaea cordata lần đầu tiên được miêu tả là thuộc họ Elaeocarpaceae (nay thuộc bộ Oxalidales) và sau đó đặt trong họ Tiliaceae hay Muntingiaceae, nhưng phần lớn các tác giả không chắc chắn về các quan hệ ở cấp họ của nó. Nó được coi là một đơn vị phân loại incertae sedis trong phân loại phiên bản năm 2009 của Angiosperm Phylogeny Group.

Việc thu thập mẫu gần đây đã được Christenhusz và ctv (2010) tiến hành tại Guatemala, và phân tích của cả rbcL lẫn atpB trong ma trận thực vật hạt kín lớn của Soltis và ctv, nghiên cứu lấy mẫu hoàn thiện nhất cho tới nay, đã chỉ ra mối quan hệ được hỗ trợ vừa phải với chi Tapiscia (họ Tapisciaceae, thành viên duy nhất của bộ mới được công nhận là Huerteales trong ma trận này) ở mức hỗ trợ tự trợ là 81%. Sau đó, các tác giả đã tiến hành phân tích chặt chẽ hơn, sử dụng ma trận rbcL/atpB của Bayer và ctv. cho bộ Malvales, được bổ trợ thêm bằng các chi khác của bộ Huerteales từ các nghiên cứu đã công bố. Kết quả của họ chỉ ra mối quan hệ chị-em xa, hỗ trợ yếu với chi Gerrardina (họ Gerrardinaceae, bộ Huerteales) có ở châu Phi. Sau khi so sánh các đặc trưng đã trích dẫn trong các tài liệu và kiểm tra mẫu vật có trong tập mẫu cây của cả hai chi, họ thấy rằng không có đặc trưng chia sẻ giữa chúng với tổ tiên chung gần nhất của chính chúng (synapomorphy) dễ thấy đối với cả Gerrardina lẫn Petenaea hay bất kỳ mối quan hệ nào của chi sau, và vì thế họ đã đề xuất họ đơn chi mới là Petenaeaceae. Bộ đa hình thái Huerteales như thế có thể sẽ bao gồm 4 họ: Dipentodontaceae, Gerrardinaceae, Petenaeaceae và Tapisciaceae.

Chú thích

Tham khảo

Petenaea
Thực vật Belize
Thực vật Guatemala
Thực vật México
Thực vật Trung Mỹ


title: Micropterix granatensis

text:
Micropterix granatensis là một loài bướm đêm thuộc họ Micropterigidae. Nó được Heath miêu tả năm 1981. Nó được tìm thấy ở bán đảo Iberia.

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài
Image

Micropterix


title: Justel, Zamora

text:
Justel là một đô thị trong tỉnh Zamora, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2007 đô thị này có dân số là 129 người.

Tham khảo

Đô thị ở Zamora


title: Paranapiacaba decemverrucata

text:
Paranapiacaba decemverrucata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Gahan miêu tả khoa học năm 1891.

Chú thích

Tham khảo

Paranapiacaba


title: Tuần

text:
Tuần là một đại lượng về thời gian.

Theo âm lịch thì một tuần là 10 ngày còn theo dương lịch thì một tuần là bảy ngày.

Tuần âm lịch
Theo cách tính thời gian cuả người Việt trước thời Pháp thuộc thì một tháng có 3 tuần gồm thượng tuần (上旬, từ ngày mùng 1 đến ngày mùng 10), trung tuần (中旬, từ ngày 11 đến ngày 20) và hạ tuần (下旬, từ ngày 21 đến ngày 30).

Sang thế kỷ 20 cách đếm 10 ngày trong ba trường hợp kể trên: thượng tuần, trung tuần và hạ tuần, cũng được chuyển sang áp dụng với tháng dương lịch nhưng khi dùng "tuần" riêng lẻ thì là tính theo tuần lễ bảy ngày mà thôi.

Tuần dương lịch
Khi người Tây phương, nhất là các nhà truyền giáo Công giáo La Mã sang Viễn Đông và đặt chân đến đất Việt thì họ giới thiệu cách đếm mới dựa theo chu kỳ của Kitô giáo bảy ngày. Cứ mỗi bảy ngày thì giáo sĩ làm lễ nên chu kỳ bảy ngày đó gọi là tuần lễ. Vì đa số các giáo sĩ đầu tiên đến đất Việt là người Bồ Đào Nha nên họ theo cách thức trong tiếng Bồ Đào Nha và đặt ngày Chủ Nhật là ngày đầu tuần và Thứ Bảy là ngày cuối tuần. Tiếng Việt theo thứ tự đó đặt tên bảy ngày của tuần lễ là dịch theo tiếng Bồ Đào Nha.

Cách đặt tên bảy ngày của tuần lễ trong tiếng Việt vì thế khác với nhiều ngôn ngữ lân bang. Trong Tiếng Hoa thì các ngày trong tuần được gọi là tinh kỳ (星期; nghĩa đen là "chu kỳ sao"), đếm từ "Nhất" (Thứ Hai ở Việt Nam) đến "Lục" (Thứ Bảy ở Việt Nam) và cuối cùng là "Nhật" hay "Thiên" (Chủ Nhật ở Việt Nam). Trong khi đó tiếng Nhật thì tên bảy ngày trong tuần gọi có theo tên các thiên thể lần lượt ứng với Nguyệt (月) - Hỏa (火) - Thủy (水) - Mộc (木) - Kim (金) - Thổ (土) - Nhật (日) tương tự như Tiếng Anh.

Một tháng có khoảng hơn 4 tuần lễ và một năm có khoảng 52-53 tuần lễ.

Định nghĩa và khoảng thời gian
Một tuần được quy định là một khoảng thời gian gồm 7 ngày, trừ lúc quy ước giờ mùa hè hoặc giây nhuậnː

1 tuần = 7 ngày = 168 giờ = 10080 phút = 604800 giây

Theo quy định của lịch Gregoryː
 1 năm gồm 52 tuần cộng thêm một ngày (2 ngày nếu như đó là năm nhuận)
 1 tuần =  ≈ 22.9984% của một tháng được tính trung bình
Trong cách tính của loại lịch trên, có  365,2425 ngày, tức là có  hay là xấp xỉ 52,1775 tuần (không giống với lịch Julius có 365,25 ngày, tương đương với  hay 52,1786 tuần, tức là nó không được biểu diễn bởi một sự khai triển thập phân xác định). Thực sự thì dôi ra 20,871 tuần trong 400 năm lịch Gregory, vì vậy ngày 7 tháng 3 năm 1617 là một ngày thứ Ba giống ngày 7 tháng 3 năm 2017.

Nếu căn cứ theo quỹ đạo của Mặt Trăng, một tuần là 23,659% của một quỹ đạo quay của nó hoặc là 94,637% của một phần tư của chu kỳ đó.

Theo dòng lịch sử, hệ thống chữ cái của Chúa (các chữ cái từ A đến G được sử dụng để xác định các ngày trong tuần của một năm đã xác định) đã được sử dụng để thuận tiện cho việc tính toán. Một ngày trong tuần được xác định bằng việc sử dụng số chỉ ngày Julian của một ngày (viết tắt trong tiếng Anh là JD, gồm các số nguyên dựa vào các thời gian phổ quát được tính bắt đầu vào ban ngày): cụ thể là thêm một ngày vào số dư sau khi chia số chỉ ngày Julian cho 7 thì ta sẽ được số chỉ số thứ tự của một ngày trong tuần. Ví dụ, số chỉ ngày Julian của ngày 7 tháng 3 năm 2017 là 2457820. Chia số này cho 7 thì sẽ được số dư là 1. Lấy 1 cộng 1 thì sẽ được 2. Số thứ tự 2 thì chỉ có thể là ngày thứ Ba.

Tên gọi trong các ngôn ngữ khác
Từ chỉ tuần trong tiếng Anh là week, nguyên thủy là wice trong tiếng Anh cổ với nguồn gốc từ một tiền tố của  tiếng Proto-Germanic: wikōn- và wik- có nghĩa là chuyển động, thay đổi.

Những ngôn ngữ khác thì "tuần lễ" lấy con số 7 làm gốc để tạo từ. Ví dụ như tiếng Hy Lạp thì ghi là ἑβδομάς (evdomás, có nghĩa là "thứ tự thứ bảy"). Tiếng tiếng Latin thì dùng septimana, phái sinh ra các biến thể của trong các Nhóm ngôn ngữ Rôman. Tiếng Anh một thuở cũng dùng danh từ sennight hay sen'night tức là đọc tắt  seven-night. Danh từ này đến thế kỷ 19 còn dùng như trong thư tịch của Jane Austen nhưng sau đó biến mất, chỉ xuất hiện trong giới hoài cổ.

Trong Ngữ tộc Slav thì từ gốc là tъ(žь)dьnь, tron đó tъ có nghĩa là "cái này" và dьnь có nghĩa là "ngày". Tiếng Serbia-Croatia viết là тједан, tương ứng với тиждень (tiếng Ukraina),  týden (tiếng Séc) và tydzień (tiếng Ba Lan).  Ngoài ra họ còn dùng hai cách khác:
нєдѣлꙗ (viết theo ký tự Latin là nedělja) vốn dịch chữ Feria của Latin
седмица (sedmitsa) có nghĩa là thuộc về con số bảy.

Xem thêm

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

Hoàn toàn không có nguồn tham khảo
Đơn vị thời gian
Tuần


title: Sàn nâng

text:
Sàn nâng (còn gọi là sàn thông minh, sàn kỹ thuật, sàn giả) là loại sàn tạo ra một không gian giữa các tấm sàn và sàn bê tông nhờ các chân đế nâng nó lên. Loại sàn này thường sử dụng cho mục đích đi dây cáp, dây điện bên dưới, và cũng có thể sử dụng cho mục đích điều hoà không khí hoặc đi ống nước làm mát.

Nơi ứng dụng

Phòng công nghệ cao
 Trung tâm y tế
 Phòng máy tính
 Phòng điều khiển
Trung tâm dữ liệu
Phòng máy chủ
 Sàn giao dịch
 Phòng sạch
 Phòng đặt động cơ
 Phòng viễn thông
 Trung tâm hội nghị
Văn phòng làm việc

Cấu tạo

Bao gồm một mạng lưới các khung bằng kim loại hoặc các chân đế có thể điều chỉnh độ cao giúp nâng các tấm sàn rời lên cao. Độ cao của chân đế phụ thuộc vào lượng dây và các dịch vụ khác nằm bên dưới nhưng thông thường không thấp hơn 6 inches hay 15 cm.

Các tấm sàn thường có kích thước 60 cm*60 cm, được làm từ nhôm, thép nguyên khối, lõi xi măng phosphor phủ thép, bột gỗ ép hoặc calci sunphat. Các tấm này thường có dạng trần (bare) hoặc được phủ vật liệu hoàn thiện. Có rất nhiều loại vật liệu hoàn thiện có thể được phủ lên bề mặt tuỳ thuộc vào mục đích sử dụng như thảm viên, HPL (high-pressure laminates), đá, vinyl, đặc biệt các loại sàn dùng cho khu vực chống tĩnh điện người ta thường phủ vật liệu chống tĩnh điện như vinyl dẫn điện.

Có những loại sàn nâng có lỗ thông hơi thường dùng ở các phòng máy hiện đại, nơi có hệ thống làm mát nằm dưới sàn, mục đích là đưa không khí lạnh từ dưới sàn lên nhằm làm mát đều và tiết kiệm năng lượng.

Ưu điểm

 Sử dụng không gian hợp lý và linh hoạt hơn

Đây là điểm gặp gỡ của các nhà thiết kế xây dựng và thiết kế hệ thống điện, hệ thống điều khiển, hệ thống mạng. Hệ thống sàn nâng là hệ thống sàn lắp ghép, nó cho phép thay đổi vị trí làm việc, sơ đồ nối dây, độ cao của sàn một cách nhanh chóng theo mọi yêu cầu sử dụng mà không hề ảnh hưởng tới bất cứ hoạt động nào trên sàn, cũng như không cần phải tác động tới cấu trúc của sàn.

 Dễ lắp đặt và thay thế

Đặc điểm là sàn lắp ghép này còn cho phép thay thế những tấm sàn nâng bị hư hỏng sau nhiều năm sử dụng một cách dễ dàng, nhanh chóng.

 Mất ít thời gian để sửa chữa và thay thế các loại dây bên dưới sàn

Hệ thống sàn nâng tạo ra không gian không có vật cản bên dưới, có thể kiểm tra, sửa chữa, thay thế, thêm mới các hệ thống dây điện, hệ thống điều khiển một cách dễ dàng và nhanh chóng ở bất kỳ chỗ nào.

 Bền vững và ít hư hỏng

Hệ thống sàn nâng được thiết kế theo các tiêu chuẩn công nghiệp Mỹ, Châu Au nhằm đáp ứng các yêu cầu an toàn và đặc tính chịu lực tối đa, chống thấm, chống ẩm. Có thời gian sử dụng trên 25 năm.

 An toàn cho sử dụng

Với giá trị điện trở bề mặt lớn giúp hạn chế dòng điện trong trường hợp xảy ra chạm chập và giật điện khi thao tác nhằm giảm thiểu nguy hiểm cho người thao tác trên sàn.

Kỹ thuật xây dựng
Hệ thống điều hòa không khí
Thành phần kiến trúc


title: Saint-Cloud-en-Dunois

text:
Saint-Cloud-en-Dunois  là một xã của tỉnh Eure-et-Loir, thuộc vùng Centre-Val de Loire, miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Eure-et-Loir

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintcloudendunois


title: Paul Martin

text:
Paul Edgar Philippe Martin (sinh ngày 28 tháng 8 năm 1938 tại Windsor, Ontario) là Thủ tướng thứ 21 của Canada, tiếp nối Jean Chrétien vào ngày 12 tháng 12 năm 2003. Martin cũng là lãnh tụ (leader) của Đảng Tự do của Canada và dẫn đầu một chính phủ thiểu số từ ngày 28 tháng 6 năm 2004 đến ngày 6 tháng 2 năm 2006, chính phủ thiểu số đầu tiên của Canada sau 24 năm.

Ông sinh ra trong một gia đình có truyền thống trong chính trường Canada. Cha ông, Paul Martin, Sr. đã nhiều lần nắm chức vụ bộ trưởng trong chính phủ và có một thời gian, ông được xem là người có triển vọng để tranh chức Thủ tướng Canada.

Paul Martin tốt nghiệp khoa luật tại Đại học Toronto và nhận được giấy phép hành nghề của luật sư đoàn Ontario vào năm 1966. Trước khi tham gia chính trị, ông có một quãng thời gian hoạt động tương đối thành công trong lĩnh vực tư nhân khi ông là nhân viên cao cấp của công ty Power Corporation of Canada rồi Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành của công ty Canada Steamship Lines.

Bắt đầu tham gia chính trị vào giữa thập niên 1980, ông được bầu vào Hạ nghị viện đại diện cho đơn vị cử tri LaSalle-Émard (thuộc Montréal, Québec) vào năm 1988. Năm 1990, ông thất bại trong việc ra tranh chức lãnh tụ đảng Tự do. Từ đó cho đến khi được bầu làm Thủ tướng, ông luôn giữ những vai trò nổi bật trên chính trường Canada. Là một trong những nhân tố quyết định trong thắng lợi của đảng Tự do tại cuộc bầu cử năm 1993, ông giữ chức Bộ trưởng Bộ Tài chính trong chính phủ của Jean Chrétien. Có thể nói ông đã đảm nhiệm vị trí này một cách rất xuất sắc. Trong thời gian ông đứng đầu Bộ Tài chính, ngân sách Canada đã giảm được 42 tỷ đô la tiền thâm hụt, trả được 34 tỷ đô la tiền nợ và có năm kỳ liên tục có số dư. Vào năm 2002, ông lại ra ứng cử vào vị trí lãnh tụ đảng Tự do đồng nghĩa với việc sẽ là ứng cử viên của đảng vào cuộc bầu cử năm 2003, ông thắng trong cả hai cuộc bỏ phiếu trên.

Cuối tháng 11 năm 2005, sau một số vụ bê bối, chính phủ của ông bị lật đổ sau khi thua phiếu bất tín nhiệm. Trong cuộc bầu cử toàn quốc xảy ra vào ngày 23 tháng 1 năm 2006, đảng Tự do của ông bị thua đảng Bảo thủ, và ông tuyên bố từ chức thủ tướng để cho lãnh tụ của đảng Bảo thủ, Stephen Harper, thành lập chính phủ mới.

Ông kết hôn với bà Sheila Ann Cowan từ năm 1965 và họ đã có với nhau ba người con trai, Paul sinh năm 1966, Jamie kém ông anh trai của mình 3 tuổi và người trẻ nhất, David, sinh năm 1974.

Xem thêm
 Thủ tướng Canada

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Tiểu sử từ Thư viện Nghị viện Canada
 Prime Minister of Canada - Premier ministre du Canada

Bộ trưởng Tài chính Canada
Martin, Paul
Luật sư Canada
Cựu sinh viên Đại học Toronto


title: Procraerus watanabei

text:
Procraerus watanabei là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Ôhira miêu tả khoa học năm 1960.

Chú thích

Tham khảo

Procraerus


title: Mehatpur Basdehra

text:
Mehatpur Basdehra là một thị xã và là một nagar panchayat của quận Una thuộc bang Himachal Pradesh, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Mehatpur Basdehra có dân số 8686 người. Phái nam chiếm 54% tổng số dân và phái nữ chiếm 46%. Mehatpur Basdehra có tỷ lệ 66% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 70%, và tỷ lệ cho phái nữ là 62%. Tại Mehatpur Basdehra, 14% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Himachal Pradesh


title: Zas

text:
Zas là một đô thị của Tây Ban Nha ở tỉnh A Coruña trong cộng đồng tự trị của Galicia.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị ở A Coruña


title: Chantecoq

text:
Chantecoq là một xã trong tỉnh Loiret, thuộc vùng hành chính Centre-Val de Loire của nước Pháp, có dân số là 406 người (thời điểm 1999).

Tham khảo

Xã của Loiret


title: Aspidispa nigritarsis

text:
Aspidispa nigritarsis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Gestro miêu tả khoa học năm 1890.

Chú thích

Tham khảo

Aspidispa


title: Ambrines

text:
Ambrines là một xã của tỉnh Pas-de-Calais, thuộc vùng Hauts-de-France, miền đông nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Pas-de-Calais

Liên kết ngoài
 Ambrines on the Quid website

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Pas-de-Calais


title: Geranomyia diabolica

text:
Geranomyia diabolica là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Geranomyia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: HMS Khedive (D62)

text:
HMS Khedive (D62), nguyên là tàu sân bay hộ tống USS Cordova (CVE-39) (ký hiệu lườn ban đầu AVG-39 và sau đó là ACV-39) của Hải quân Hoa Kỳ thuộc lớp Bogue, được chuyển cho Hải quân Hoàng gia Anh Quốc và đã hoạt động trong Chiến tranh Thế giới thứ hai.

Cordova được đặt lườn vào ngày 30 tháng 12 năm 1942 tại xưởng đóng tàu của hãng Seattle-Tacoma Shipbuilding ở Tacoma, Washington; nó được hạ thủy vào ngày 30 tháng 1 năm 1943, được đỡ đầu bởi Bà A. E. Mitchell, và được xếp lại lớp với ký hiệu lườn CVE-39 vào ngày 15 tháng 7 năm 1943.

Cordova được chuyển cho Anh Quốc vào ngày 25 tháng 8 năm 1943 theo chương trình Cho thuê-cho mượn, được đổi tên thành HMS Khedive (D62), và đã phục vụ trong chiến tranh như một chiếc thuộc lớp Ameer. Khedive đã từng tham gia Chiến dịch Tiderace, cuộc tái chiếm Singapore từ tay người Nhật vào tháng 9 năm 1945, nhưng với việc Nhật Bản đầu hàng, nó chỉ được bố trí thuần túy vì lý do an ninh.

Sau chiến tranh, nó được hoàn trả cho Hoa Kỳ vào ngày 26 tháng 1 năm 1946, rồi được bán để hoạt động hàng hải thương mại tư nhân vào ngày 23 tháng 1 năm 1947 dưới tên gọi Rempang, sau đó đổi tên thành Daphne. Nó được tháo dỡ tại Tây Ban Nha vào năm 1975.

Tham khảo
 Bài này có các trích dẫn từ nguồn :en:Dictionary of American Naval Fighting Ships thuộc phạm vi công cộng

Lớp tàu sân bay hộ tống Bogue
Lớp tàu sân bay hộ tống Ameer
Tàu sân bay hộ tống của Hải quân Hoàng gia Anh
Tàu sân bay hộ tống trong Thế Chiến II
Andrew Carnegie


title: Lazer, Hautes-Alpes

text:
Lazer là một xã của tỉnh Hautes-Alpes, thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur, đông nam nước Pháp.

Tham khảo

Xã của Hautes-Alpes


title: Panurginus crawfordi

text:
Panurginus crawfordi là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1914.

Chú thích

Tham khảo

Panurginus
Động vật được mô tả năm 1914


title: Valverde del Fresno

text:
Valverde del Fresno là một đô thị trong tỉnh Cáceres, Extremadura, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2006 (INE), đô thị này có dân số là 2576 người.

Tham khảo

Đô thị ở Cáceres


title: Riềng đá vôi

text:
Riềng đá vôi hay riềng núi đá (danh pháp hai phần: Alpinia calcicola) là cây thân thảo thuộc họ Gừng.

Cây có mặt ở khu vực vịnh Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh, Việt Nam .

Chú thích

Tham khảo

C
Thực vật đặc hữu Việt Nam


title: 25973 Puranik

text:
25973 Puranik (tên chỉ định: 2001 FP38) là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi dự án Nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất Lincoln ở Socorro, New Mexico, ngày 18 tháng 3 năm 2001. Nó được đặt theo tên Arjun Ranganath Puranik, an American high school student và finalist in the 2010 Intel Science Talent Search.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 25001–26000

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thiên thể phát hiện năm 2001


title: Paphos

text:
Paphos ( ( ; ) là một thành phố ven biển ở phía tây nam Cộng hòa Síp và là thủ phủ của huyện Paphos. Trong thời cổ đại Hy-La, có hai địa điểm được gọi là Paphos là Paphos cổ ngày nay được gọi là Kouklia và Paphos mới.

Thành phố Paphos hiện đại ngày nay nằm bên bờ biển Địa Trung Hải, cách   về phía tây của thành phố cảng Limassol, cả hai nối với nhau bằng Đường cao tốc A6. Sân bay quốc tế Paphos là sân bay lớn thứ hai của đất nước. Thanh phố có khí hậu cận nhiệt đới - Địa Trung Hải, với nền nhiệt độ ôn hòa nhất tại đảo Síp.

Vào năm 1980, Paphos được UNESCO công nhận là di sản thế giới vì kiến trúc cổ, trang trí khảm và tầm quan trọng tôn giáo cổ xưa. Thành phố cùng với Aarhus của Đan Mạch được chọn làm Thủ đô Văn hóa châu Âu năm 2017.

Lịch sử

Thần thoại
Trong thần thoại hình thành, ên của thị trấn được gắn với nữ thần Aphrodite, vì Paphos là con (hoặc, theo Ovidius, con gái) của Pygmalion với hình tượng là người sùng kính Aphrodite nên đã được nữ thần ban cho bức tượng nữ thần có màu trắng sữa Galatea.

Tác giả của Bibliotheca đưa ra bản gia phả. Pygmalion sùng bái thần Aphrodite đến nỗi ông mang bức tượng về cung điện của mình và giữ nó trên đi văng. Nữ thần sau đó nhập vào bức tượng Galatea và có mang với Pygmalion một đứa con trai tên là Paphos, và một đứa con gái tên là Metharme. Cinyras đã tranh luận về việc con trai của Paphos hay người cầu hôn Metharme đã thành lập thành phố dưới sự bảo trợ của Aphrodite và xây dựng ngôi đền vĩ đại cho nữ thần ở đó. Theo một truyền thuyết khác được lưu giữ bởi Strabo thì nó được thành lập bởi những chiến binh Amazon.

Paphos cổ
Paphos cổ (Palaepaphos) ngày nay được gọi là Kouklia (;  or ; ) (Engel, Kypros, vol. i. p. 125), nằm trên một ngọn đồi ở phía đông của thành phố hiện đại. Nó có một con đường kéo dài vài dặm ra biển, cách mỏm Zephyrium và cửa lạch Bocarus không xa.

Quá trình khai quật cho thấy Paphos cổ đã có người sinh sống từ thời đại đồ đá mới. Đó là một trung tâm sùng bái thần Aphrodite. Nơi sinh thần thoại của Aphrodite là trên đảo. Thần thoại sáng lập đan xen với nữ thần đến nỗi khiến Paphos cổ trở thành nơi nổi tiếng nhất và quan trọng về việc thờ phụng Aphrodite trong thế giới cổ đại. Tên Hy Lạp của hai vị vua cổ đại, Etevandros và Akestor được chứng thực trong các âm tiết khắc trên các đồ vật có niên đại thế kỷ 7 TCN được tìm thấy ở Kourion.

Khí hậu
Paphos được phân loại khí hậu bán khô hạn cận nhiệt đới với mùa hè khô nóng và mùa đông dễ chịu, ít mưa. Lượng mưa lớn nhất xảy ra từ tháng 11 đến giữa tháng 3, trong khi hầu như không bao giờ mưa vào mùa hè, với mức trung bình dưới  trong tháng 7 và 8. Tuy nhiên, trong những tháng không mưa này, độ ẩm vẫn lên tới 85%.

Tuyết hiếm khi rơi, với khoảng 10 năm một lần và thường không gây ra bất cứ sự gián đoạn nào. Nó xảy ra gần như hàng năm ở các ngọn đồi của Tsada nằm cách  về phía bắc. Trận tuyết rơi đáng kể gần đây nhất ở trung tâm thành phố xảy ra vào mùa đông năm 2001.

Các đợt nắng nóng vào tháng 7 và tháng 8 tương đối phổ biến, khi các khối khí nóng từ sa mạc Sahara tràn sang đảo Síp khiến nhiệt độ tăng cao. Síp đã trải qua các điều kiện giống như hạn hán và xu hướng nóng lên toàn cầu hiện nay có thể làm tăng mức độ nghiêm trọng của những hiện tượng thời tiết cực đoan như này. Vào mùa hè năm 2008, Síp phải vận chuyển nước bằng tàu chở dầu từ Hy Lạp để đáp ứng nhu cầu sử dụng trên đảo. Kể từ đó, tình trạng thiếu nước sạch đã giảm bớt do những trận mưa có lượng mưa tương đối lớn vào mùa đông.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Municipality of Paphos – official website
 Official Cyprus Government Web Site – Towns and Population
 Visit Paphos – Paphos regional board of tourism
 Panoramic views of Paphos
 Ancient Cyprus in the Ashmolean Museum
 Paphos Travel directions
 The University of Sydney Archaeological excavations of the Paphos Theatre Site

 Paphos Chamber of Commerce and Industry website
Paphos Life Blog Lifestyle Blog for expats and locals
 About Paphos

Paphos
Di sản thế giới tại Síp
Aphrodite
Địa điểm khảo cổ Hy Lạp cổ đại tại Síp


title: Platanthera longiglandula

text:
Platanthera longiglandula là một loài thực vật thuộc họ Orchidaceae. Đây là loài đặc hữu của tỉnh Tứ Xuyên của Trung Quốc.

Chú thích

Tham khảo
 China Plant Specialist Group 2004. Platanthera longiglandula. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Trung Quốc
longiglandula
Thực vật dễ tổn thương


title: Type I (lớp tàu ngầm)

text:
{|

{{Infobox Ship Characteristics
|Hide header=
|Header caption=
|Ship class=
|Ship type=
|Ship displacement=862 tấn khi nổi982 tấn khi lặn
|Ship length=72,5 m
|Ship beam=6,2 m
|Ship draft=4,3 m khi nổi
|Ship propulsion=Động cơ điện-diesel2 động cơ 8 xy lanh diesel MAN M8V40/46 2.800 mã lực (2089 kW)2 mô tơ điện hoạt động kép BBC GG UB720/8 965 mã lực (780 kW)
|Ship speed=18,6 kn (34,4 km/h) khi nổi8,3 kn (15,4 km/h) khi lặn
|Ship range=7.900 nmi (14.600 km) với 10 kn (19 km/h) khi nổi78 nmi (144 km) với 4 kn (7,4 km/h) khi lặn
|Ship endurance=
|Ship test depth= 200 m
|Ship complement=44-46 thủy thủ
|Ship sensors=
|Ship EW=
|Ship armament=6 ống phóng ngư lôi, 4 phía trước, 2 phía sau14 ngư lôi28 thủy lôi TMA1 pháo 105 mm1 súng phòng không 20 mm)
|Ship armor=
|Ship notes=
}}
|}
Tàu ngầm Klasse I được sử dụng lần đầu tiên trong chiến tranh thế giới thứ nhất đây là sự cố gắng không mệt mỏi của hải quân Đức (Kriegsmarine) trong việc chế tạo một loại tàu ngầm có khá năng hoạt động tầm xa ngoài biển. Chỉ có hai chiếc Klasse IA được đóng và việc ngưng đóng loại tàu này là có lý do chính trị cũng không vì có một lỗ hổng lớn trong bản thiết kế của loại tàu Type 1 này. Cho dù bản thiết kế không có nhiều lỗi nặng, loại tàu này được biết là khó dùng vì chúng không có độ ổn định và khá khó lái vì chúng quá chậm khi bẻ lái. Loại tàu này dược thiết kế trên nền tảng của tàu ngầm lớp Vetehinen của Phần Lan và tàu ngầm Klasse E-1 của Tây Ban Nha, chúng được thiết kế bởi Ingenieurskantoor voor Scheepsbouw (công ty cũng đã từng thiết kế tàu ngầm lớp S cho Liên Xô) bản thiết kế này sau đó cũng là nền tảng cho các loại tàu sau này, đơn cử như tàu ngầm lớp VII và tàu ngầm lớp IX.

Được đóng bởi AG Weser tại Bremen, Klasse IA được hạ thủy vào ngày 14 tháng 02 năm 1936. Hai chiếc được đóng là U-25 và U-26 đã ngay lập tức được dùng cho việc đào tạo cho cơ thể thủy thủ và tuyên truyền bằng cách chạy trong khi treo cờ Đức quốc xã. Năm 1940 các tàu này được gọi ra chiến trường vì đang bị thiếu hụt trầm trọng số lượng tàu ngầm hoạt động chiến đấu. Cả hai chiếc tàu này đề có kinh nghiệm chiến đấu khá thấp tuy nhiên lại rất thành công trên chiến trường, U-25 đã tham gia 5 nhiệm vụ tuần dương và đánh chìm tám tàu địch. Ngày 03 tháng 08 năm 1940, U-25 trong nhiệm vụ đặc thủy lôi gần Na Uy đã bị vướng thủy lôi và chìm cùng với tất cả mọi người trên bong.

U-26 tham gia 8 nhiệm vụ tuần dương, đánh chìm ba tàu buôn và làm hỏng 1 tàu chiến của Anh trong nhiệm vụ đặc thủy lôi đầu tiên của mình. Với nhiệm vụ thứ hai chiếc U-26 trở thành chiếc U-boat đầu tiên trong thế chiến thứ hai đi vào vùng biển Mediterranean. U-26 đã thực hiện thêm 3 nhiệm vụ tuần dương thành công, đánh chìm thêm 4 tàu buôn. Với nhiệm vụ tuần dương thứ tám U-26 đã đánh chìm ba tàu buôn và làm hư hỏng một tàu khác trong ngày tiếp theo. U-26 đã bị tấn công bởi hai tàu chiến Anh và bị đẩy xuống độ sâu nguy hiểm. Không thể lái được U-26 bắt buộc phải nổi lên và bị thủy phi cơ của Sunderland bỏ bom. Thủy thủ đoàn của tàu U-26 quyết định đánh đắm nó hơn là để lọt vào tay kẻ thù, đội thủy thủ này sau đó đã được vớt lên bởi tàu chiến của quân Đồng Minh.

Liên kết ngoài

Klasse I
Tàu ngầm Đức
Lớp tàu ngầm


title: Olophoeus christophei

text:
Olophoeus christophei là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Girard miêu tả khoa học năm 1974.

Chú thích

Tham khảo

Olophoeus


title: Le Chesne, Ardennes

text:
Le Chesne là một xã ở tỉnh Ardennes, thuộc vùng Grand Est ở phía bắc nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Ardennes

Tham khảo

Chesne


title: Pseudapis usakoa

text:
Pseudapis usakoa là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1939.

Chú thích

Tham khảo

Pseudapis
Động vật được mô tả năm 1939


title: Thủy lợi

text:
Thủy lợi là một thuật ngữ, tên gọi truyền thống của việc nghiên cứu khoa học công nghệ, đánh giá, khai thác sử dụng, bảo vệ nguồn tài nguyên nước và môi trường, phòng tránh và giảm nhẹ thiên tai.

Cụ thể, thủy lợi là việc sử dụng nước để tưới cho các vùng đất khô nhằm hỗ trợ cho cây trồng phát triển hoặc cung cấp nước tưới cho cây trồng vào những thời điểm có lượng mưa không đủ cung cấp. Ngoài ra, thủy lợi cũng có một vài ứng dụng khác trong sản xuất cây trồng, trong đó bao gồm bảo vệ thực vật tránh được sương giá,
khống chế cỏ dại phát triển trên các cánh đồng lúa và giúp chống lại sự cố kết đất. Thủy lợi thường được nghiên cứu cùng với hệ thống tiêu thoát nước, hệ thống này có thể là tự nhiên hay nhân tạo để thoát nước mặt hoặc nước dưới đất của một khu vưc cụ thể.

Lịch sử

Các điều tra khảo cổ học đã xác định có công trình thủy lợi ở Lưỡng Hà và Ai Cập vào khoảng thiên niên kỷ 6 TCN, lúa mạch được trồng ở các khu vực có lượng mưa không đủ để cung cấp cho nó.

Ở thung lũng Zana thuộc dãy núi Andes ở Peru, các nhà khảo cổ học đã tìm thấy dấu vết của ba con kênh, và theo định tuổi cacbon phóng xạ nó được xây dựng từ thiên niên kỷ 4 TCN, thiên niên kỷ 3 TCN và thế kỷ 9. Các con kênh này là kỷ lục về thủy lợi đầu tiên tại Tân Thế giới. Các dấu vết của một con kênh có thể có tuổi từ thiên niên kỷ 5 TCN được tìm thấy bên dưới con kênh có tuổi vào thiên niên kỷ 4 TCN. Hệ thống chứa nước và thủy lợi tinh vi được phát triển bởi nền văn minh thung lũng Indus ở Pakistan và bắc Ấn Độ, bao gồm các bể chứa ở Girnar vào năm 3.000 TCN và một kênh có tuổi cổ hơn vào năm 2600 TCN. Hoạt động nông nghiệp với quy mô lớn làm cho nhu cầu mở rộng hệ thống kênh đào cho mục đích tưới tiêu.

Có dấu hiệu cho thấy vào thời pharaon Amenemhat III nhà thứ 12 (khoảng 1800 TCN), người Ai Cập cổ đại đã sử dụng các hồ tự nhiên của ốc đảo Faiyum làm hồ chứa để cung cấp nước trong mùa khô, vì nước hồ này dâng lên trong mùa lũ hàng năm của sông Nin.

Các qanat, được xây dựng ở Ba Tư cổ đại vào khoảng năm 800 TCN, là một trong số những phương pháp thủy lợi cổ nhất từng được biết đến mà ngày nay vẫn còn sử dụng. Ngày nay chúng được tìm thấy ở châu Á, Trung Đông và Bắc Phi. Hệ thống nào bao gồm mạng lưới giống như giếng đứng và các ống dẫn hơi nghiêng hướng vào mặt của các vách đá và các đồi dốc để khai thác nước ngầm. Noria, một guồng nước được gắn các bình bằng đất sét xung quanh được vận hành bởi năng lượng của dòng nước, lần đầu tiên được đưa vào sử dụng trong thời gian này bởi những người La Mã đến định cư ở Bắc Phi. Vào năm 150 TCN, các bình được lắp các van cho phép nước chảy vào êm hơn khi chúng chịu tác động của lực nước.

Các công trình thủy lợi của Sri Lanka cổ đại sớm nhất được định tuổi vào khoảng 300 TCN vào thời vua Pandukabhaya và tiếp tục phát triển liên tục đến 1000 năm sau đó, là một trong những hệ thống thủy lợi phức tạp nhất trong thế giới cổ đại. Người Sinhal là những người đầu tiên xây các bể chứa để trữ nước. Do những ưu thế về kỹ thuật của họ trong lĩnh vực này, họ thường được gọi là 'bậc thầy về thủy lợi'. Hầu hết các hệ thống thủy lợi này vẫn tồn tại mà không bị phá hủy cho đến ngày nay ở Anuradhapura và Polonnaruwa do những kỹ thuật tiên tiến và chính xác của họ. Hệ thống này đã được hồi phục rộng rãi và mở rộng vào thời vua Parakrama Bahu (1153 – 1186 TCN).

Các kỹ sư thủy lực đầu tiên của Trung Quốc là Tôn Thúc Ngao (thế kỷ 6 TCN) vào thời Xuân Thu và Tây Môn Báo (thế kỷ 5 TCN) vào thời Chiến Quốc, cả hai đã xây dựng các dự án thủy lợi lớn. Ở vùng Tứ Xuyên thuộc nước Tần, hệ thống thủy lợi Đô Giang Yển được xây dựng vào năm 256 TCN để tưới cho một vùng nông nghiệp rộng lớn mà ngày nay vẫn còn được sử dụng để cung cấp nước.
Vào thế kỷ 2, dưới thời nhà Hán, người Trung Quốc cũng sử dụng bơm chuyền để đưa nước từ thấp lên cao. Chúng được vận hành bởi bàn chân có bàn đạp với các guồng nước hoặc bằng sức kéo của trâu, bò. Nước được dùng cho các công trình công cộng cung cấp nước cho các khu dân cư đô thị và các khu vườn của cung điện, nhưng hầu hết được dẫn vào các kênh thủy lợi để tưới cho các cánh đồng.

Máy đo mưa đầu tiên trên thế giới ở Triều Tiên là uryanggye (tiếng Triều Tiên:우량계), được phát hiện vào năm 1441. Người phát minh là Jang Yeong-sil, một kỹ sư Triều Tiên vào thời nhà Triều Tiên, theo chỉ vụ của vua Thế Tông. Nó được lắp đặt trong các bồn chứa như là một phần của hệ thống thủy lợi trên toàn quốc để đo và thu thập lượng mưa phục vụ cho nông nghiệp. Với công cụ này, các nhà quy hoạch và nông dân có thể có được nhiều thông tin hơn trong công việc của mình.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Royal Engineers Museum  19th century Irrigation in India
 International Commission on Irrigation and Drainage (ICID)
 Irrigation  Water Quality Information Center, U.S. Department of Agriculture
 AQUASTAT FAO's global information system on water and agriculture
 Irrigation methods at Appropedia, a wiki for non-Wikipedia content (projects & practical "how tos").
 Equal and Proportionate Distribution of Water in Irrigation Systems - article at Appropedia
 Texas Irrigation
 Guide to Irrigation  an article written by Ahmet Korkmaz]

Bài cơ bản dài trung bình
Khoa học đất nông nghiệp
Nông học

Quản lý nguồn nước
Quản lý đất đai


title: Botryonopa dohrni

text:
Botryonopa dohrni là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Gestro miêu tả khoa học năm 1897.

Chú thích

Tham khảo

Botryonopa


title: Gonomyia guerreroensis

text:
Gonomyia guerreroensis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Gonomyia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Rhagium mordax

text:
Rhagium mordax là một loài bọ Cánh cứng trong phân họ Lepturinae, họ bọ cánh cứng sừng dài. Loài này phân bố ở Albania, Áo, Bỉ, Bulgaria, Croatia, Cộng hòa Séc, Đan Mạch, Phần Lan, Pháp, Đức, Hungary, Italia, Kazakhstan, Luxembourg, Hà Lan, Na Uy, Ba Lan, România, Nga, Serbia, Slovakia, Slovenia, Tây Ban Nha, Thụy Điển, Thụy Sĩ, Thổ Nhĩ Kỳ, và Anh quốc. Larvae develop ở silver fir, hazel, Betula pendula, Fagus sylvatica, và Castanea sativa. Ischnoceros rusticus là một loài ong bắp cày ký sinh từ ichneumonid sống ký sinh trên ấu trùng Rhagium mordax.

Phân loại
Có năm biến thể của loài:
 Rhagium mordax var. altajense Plavilstshikov, 1915
 Rhagium mordax var. klenkai Heyrovský, 1914
 Rhagium mordax var. mediofasciatum Plavilstshikov, 1936
 Rhagium mordax var. morvandicum Pic, 1927
 Rhagium mordax var. subdilatatum Pic, 1917

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

M
Động vật được mô tả năm 1775
M
M


title: 13251 Viot

text:
13251 Viot là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 1170.5879249 ngày (3.20 năm).

Nó được phát hiện ngày 20 tháng 7 năm 1998.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1998


title: Patellapis plicata

text:
Patellapis plicata là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Pauly mô tả khoa học năm 1989.

Chú thích

Tham khảo

Patellapis
Động vật được mô tả năm 1989