title: Doo-Wops & Hooligans

text:
Doo-Wops & Hooligans là album phòng thu đầu tay của nghệ sĩ người Mỹ Bruno Mars, phát hành ngày 4 tháng 10 năm 2010. Nhóm sản xuất của Mars, The Smeezingtons đã được ghi tên thực hiện ở tất cả các bài hát trong album. Doo-Wops & Hooligans đã đạt đến vị trí số 3 trên Billboard 200 và lọt vào top 10 ở Canada, Ireland, New Zealand và Úc. Tiêu đề album có nhắc đến thể loại nhạc doo-wop.

Hai đĩa đơn số – "Liquor Store Blues" hợp tác với Damian Marley) và "Grenade" – đã được phát hành để quảng bá cho album. Đĩa đơn chính thức đầu tiên "Just the Way You Are", phát hành ngày 19 tháng 7 năm 2010, đã đạt vị trí quán quân trên Billboard Hot 100 4 tuần liên tiếp, lọt vào top 10 ở hầu hết các quốc gia. "Grenade" đã được phát hành làm đĩa đơn tiếp theo, lọt vào top 10 ở Canada, New Zealand, Úc, đồng thời trở thành đĩa đơn quán quân thứ hai liên tiếp của anh tại Mỹ và Anh.

Đón nhận

Đánh giá chuyên môn

Doo-Wops & Hooligans nhìn chung nhận được nhiều đánh giá tích cực từ các nhà phê bình âm nhạc.

Danh sách bài hát

Xếp hạng và chứng nhận

Xếp hạng tuần

Xếp hạng cuối năm

Chứng nhận

|-
!scope="row"|Chile (IFPI Chile)
|Vàng
|5.000*
|-

|-
!scope="row"|Philippines (PARI)
|2× Kim cương
|300.000x
|-

Danh sách thực hiện

 B.o.B – hát, sáng tác
 Aaron Bay-Schuck - A&R
 Jeff Bhasker – sáng tác
 Nicki Bilardello – chỉ đạo nghệ thuật, thiết kế
 Brody Brown – sáng tác, nhạc cụ
 Mitchum Chin – sáng tác
 Dwayne "Supa Dups" Chin-Quee – trống, nhà sản xuất, arranger, sáng tác, programming
 DJ Dizzy – scratching
 Lanre Gaba – A&R
 Cee Lo Green – hát
 Claude Kelly – sáng tác
 Philip Lawrence – sáng tác
 Ari Levine – sáng tác, engineer, nhạc cụ

 Eric Madrid – trợ lí
 Stephen Marcussen – mastering
 Damian Marley – hát, sáng tác
 Bruno Mars – hát, sáng tác, nhạc cụ
 Needlz – nhà sản xuất, sáng tác
 Thomas Pentz – sáng tác
 Michelle Piza – package manager
 Christian Plata – assistant
 Alex Schwartz – A&R
 Khalil Walton – sáng tác
 Albert Winkler – sáng tác
 Andrew Wyatt – sáng tác

Nguồn:

Lịch sử phát hành

Doo-Wops & Hooligans Tour

Danh sách biểu diễn

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Doo-Wops & Hooligans tại Metacritic

Album năm 2010
Album của Bruno Mars
Album đầu tay năm 2010
Album sản xuất bởi Jeff Bhasker


title: Oroclintrus

text:
Oroclintrus là một chi bướm đêm thuộc họ Blastobasidae.

Chú thích

Tham khảo

Blastobasidae


title: Argillophora

text:
Argillophora là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Các loài
 Argillophora argillophora Dyar, 1914
 Argillophora furcilla Grote, 1873

Tham khảo

 Argillophora at funet.fi
 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Eustrotiini


title: Leioproctus semicyaneus

text:
Leioproctus semicyaneus là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Spinola mô tả khoa học năm 1851.

Chú thích

Tham khảo

Leioproctus
Động vật được mô tả năm 1851


title: Wormaldia ambigua

text:
Wormaldia ambigua là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Wormaldia


title: Siwani

text:
Siwani là một thành phố và là nơi đặt ủy ban đô thị (municipal committee) của quận Bhiwani thuộc bang Haryana, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Siwani có dân số 15.849 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Siwani có tỷ lệ 57% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 66%, và tỷ lệ cho phái nữ là 46%. Tại Siwani, 17% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Haryana


title: Annona conica

text:
Annona conica là một loài thực vật]] thuộc họ Annonaceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới and rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo

 Muriel, P. & Pitman, N. 2003. Annona conica. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

C
Thực vật đặc hữu Ecuador


title: Sao Sâm

text:
Sao Sâm hay Sâm Tú hoặc Sâm Thủy Viên là tên gọi của một trong số 28 chòm sao Trung Quốc cổ đại (nhị thập bát tú), đồng thời là chòm sao thứ bảy trong số bảy chòm sao ở phương tây (Bạch Hổ).

Số sao
Sâm Sâm có 7 sao chủ (tinh quan) như sau:

Sao bổ sung

Sâm Thương trong văn hóa
Sâm Thương là thuật ngữ để nói tới Sao Sâm và Sao Thương (tức Sao Tâm), với ý nghĩa là xa cách và chẳng bao giờ gặp nhau. Theo Tả truyện Lỗ Chiêu công nguyên niên thì vua Cao Tân thời thượng cổ có hai người con trai, lớn tên là Át Bá và bé tên là Thực Trầm hay đánh nhau, nên vua chuyển Át Bá tới Thương Khâu, chủ Sao Thần (Sao Tâm), vì vậy người gọi Sao Thần là Sao Thương, và chuyển Thực Trầm tới Đại Hạ chủ Sao Sâm. Khi Sao Sâm ở phía đông mọc thì Sao Thương ở phía tây lặn và chúng không bao giờ gặp nhau. Người đời sau gọi tình trạng anh em không hoà thuận là Sâm Thương.

Đỗ Phủ từng viết rằng: 人生不相見，動如參與商 (nhân sinh bất tương kiến, động như Sâm dữ Thương). Truyện Kiều có câu: "Sâm Thương chẳng vẹn chữ tòng, tại ai há dám phụ lòng cố nhân".

Sao Sâm/chòm sao Lạp Hộ có xích kinh khoảng 5h, còn Sao Tâm (Thương)/chòm sao Thiên Yết có xích kinh khoảng 17h. Với chênh lệch góc giờ xấp xỉ 12h thì về mặt lý thuyết chúng gần như không bao giờ cùng xuất hiện trên bầu trời.

Xem thêm
 Lạp Hộ
 Sao Tâm

Tham khảo

Thiên văn học Trung Quốc
Nhị thập bát tú
Chòm sao Trung Quốc cổ đại


title: Tipula iyala

text:
Tipula iyala là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Portsmouth F.C.

text:
Câu lạc bộ bóng đá Portsmouth là một câu lạc bộ bóng đá của Anh đặt tại thành phố Portsmouth. Nickname của câu lạc bộ là Pompey, đôi khi được gọi là 'The Blues', các cổ động viên của Portsmouth thường được biết đến là 'The Blue Army' (đội quân xanh). Hiện tại Portsmouth đang chơi tại Football League Two. Sân nhà của câu lạc bộ là sân vận động Fratton Park. Chủ sở hữu của Portsmouth hiện nay là tỉ phú người UAE Sulaiman al-Fahim.

.Portsmouth đã hai lần dành FA Cup, lần gần đây nhất là năm 2008,,ngoài ra đội bóng đã 2 lần vô địch quốc gia năm 1949,1950. Đối thủ truyền kiếp của Portsmouth là Southampton mặc dù hai đội hiện đang chơi ở hai hạng đấu khác nhau.

Huấn luyện viên
Các thành viên chính xác đến ngày 20 tháng 5 năm 2010..
Bao gồm tất cả các trận đấu ở các giải đấu. Huấn luyện viên tạm quyền được biểu thị với một dấu sao (*).

Đội hình hiện tại

Cho mượn

Danh hiệu

Giải hạng nhất/Giải ngoại hạng (first tier)
 Vô địch 1949, 1950
Giải hạng hai
 Vô địch 2003
 Á quân 1927, 1987
Giải hạng ba
 Vô địch 1924, 1962, 1983
Giải hạng bốn
 Thăng hạng 1980
FA Cup
 Vô địch 1939, 2008
 Á quân 1929, 1934
FA Charity Shield/FA Community Shield
 Vô địch 1949
 Á quân 2008
Giải hạng nhất miền Nam
 Vô địch 1902, 1920
 Á quân 1900, 1907
Giải hạng hai miền nam
 Á quân 1912
Southern Charity Cup
 Vô địch 1903
 Á quân 1909
Southern Professional Floodlit Cup
 Vô địch 1958
South Western League
 Vô địch 1916
South Hants War League
 Vô địch 1918
Hampshire Charity Cup
 Vô địch 1906, 1907
Hampshire FA Benevolent Fund Cup
 Đồng vô địch 1909
Hants Professional Cup
 Vô địch 1935, 1982
 Á quân 1983
Hants Combination Cup
 Vô địch 1933, 1941
Hants Benevolent Cup
 Vô địch 1911
Pickford Cup
 Vô địch 1914, 1915, 1921, 1924, 1926, 1928, 1931, 1932, 1933, 1934, 1935, 1936
Hospital Cup
 Vô địch 1924, 1925, 1926, 1927, 1929, 1930, 1933, 1934, 1935
Western Football League
 Vô địch 1901, 1902, 1903
 Á quân 1908
London War Cup
 Á quân 1942
Barclays Asia Trophy
 Vô địch 2007

Liên kết

Official Website
PFC News Site
Skysports.com - Portsmouth FC
Football365.com - Portsmouth FC
TEAMtalk.com - Portsmouth FC
sportinglife.com - Portsmouth FC
BBC.co.uk - Portsmouth Stats, Fixtures, Results
Premierleague.com - Portsmouth
Portsmouth Stats
Royal Artillery Portsmouth Stats
Polish Pompey Website
Portsmouth FC forum

Chú thích

Câu lạc bộ bóng đá Anh
Vô địch Cúp FA

Câu lạc bộ Premier League
Tổ chức thành lập năm 1898
Thể thao Portsmouth
Câu lạc bộ English Football League
Câu lạc bộ Southern Football League
Câu lạc bộ bóng đá Hampshire


title: Nomada tsunekiana

text:
Nomada tsunekiana là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Schwarz mô tả khoa học năm 1999.

Chú thích

Tham khảo

Nomada
Động vật được mô tả năm 1999


title: Obtuscampa

text:
Obtuscampa là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Amphipyrinae


title: Stattegg

text:
Stattegg là một đô thị thuộc huyện Graz-Umgebung bang Steiermark, nước Áo. Đô thị  có diện tích 25,88 km², dân số thời điểm cuối năm 2008 là 432 người.

Tham khảo


title: La Rochette, Alpes-de-Haute-Provence

text:
La Rochette là một xã ở tỉnh Alpes-de-Haute-Provence, vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở đông nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Alpes-de-Haute-Provence

Tham khảo

Rochette


title: Amietophrynus regularis

text:
Amietophrynus regularis là một loài cóc trong họ Bufonidae. Chúng được tìm thấy ở Angola, Bénin, Burkina Faso, Cameroon, Cabo Verde, Cộng hòa Trung Phi, Tchad, Cộng hòa Congo, Cộng hòa Dân chủ Congo, Bờ Biển Ngà, Ai Cập, Ethiopia, Gabon, Ghana, Guinée, Guiné-Bissau, Kenya, Liberia, Mali, Niger, Nigeria, Rwanda, Sénégal, Sierra Leone, Sudan, Uganda, có thể có ở Burundi, Djibouti, Guinea Xích Đạo, Eritrea, Gambia, Mauritanie, Tanzania và Togo.

Các môi trường sống tự nhiên của chúng là xavan khô, xavan ẩm, vùng đất có cây bụi nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, vùng cây bụi ẩm nnhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, đồng cỏ khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng đất thấp, đồng cỏ nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng ngập nước hoặc lụt theo mùa, đồng cỏ nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng đất cao, sông, hồ nước ngọt, vườn nông thôn, các vùng đô thị, và các khu rừng trước đây bị suy thoái nặng nề.

Nó còn là vật nuôi trong nhà.

Chú thích

Tham khảo

Amietophrynus regularis 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Truy cập ngày 19 tháng 1 năm 2011.
Article Road: List of All Frog Breeds: Things You Can Do to Ensure Your Frog Has a Long, Happy and Healthy Life: African Common Toad

R
Động vật lưỡng cư châu Phi
Cóc
Động vật được mô tả năm 1833
R
Động vật lưỡng cư Angola
Động vật lưỡng cư Ethiopia
Động vật được mô tả năm 1933


title: Sainte-Christine, Puy-de-Dôme

text:
Sainte-Christine  là một xã ở tỉnh Puy-de-Dôme trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Puy-de-Dôme

Tham khảo
 INSEE commune file

Xã của Puy-de-Dôme


title: Triplectides tambina

text:
Triplectides tambina là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Chú thích

Tham khảo

Triplectides


title: Carpiquet

text:
Carpiquet là một xã ở tỉnh Calvados, thuộc vùng Normandie ở tây bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Calvados

Tham khảo

Xã của Calvados


title: Fusinus cratis

text:
Fusinus cratis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Fasciolariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Fusinus


title: Alstonia henryi

text:
Alstonia henryi là một loài thực vật]] thuộc họ Apocynaceae. Đây là loài đặc hữu của Trung Quốc.

Chú thích

Tham khảo

 China Plant Specialist Group 2004. Alstonia henryi. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

Chi Hoa sữa
Thực vật dễ tổn thương
Thực vật đặc hữu Trung Quốc


title: Clarkeulia

text:
Clarkeulia là một chi bướm đêm thuộc phân họ Tortricinae của họ Tortricidae.

Các loài
Clarkeulia aerumnosa Razowski & Becker, 1984
Clarkeulia ardalio Razowski & Becker, 1984
Clarkeulia aulon Razowski & Becker, 1984
Clarkeulia bourquini (Clarke, 1949)
Clarkeulia conistra Razowski & Becker, 1984
Clarkeulia craterosema (Meyrick, 1912)
Clarkeulia deceptiva (Clarke, 1949)
Clarkeulia dimorpha (Clarke, 1949)
Clarkeulia dubia Razowski & Becker, 1984
Clarkeulia egena Razowski & Becker, 1984
Clarkeulia epistica (Clarke, 1949)
Clarkeulia excerptana (Walker, 1963)
Clarkeulia expedita Razowski & Becker, 1984
Clarkeulia exstinctrix (Meyrick, 1931)
Clarkeulia fortuita Razowski & Becker, 1984
Clarkeulia lacrimosa Razowski & Becker, 1984
Clarkeulia licea Razowski & Becker, 1984
Clarkeulia mediana Razowski & Becker, 1984
Clarkeulia mitigata Razowski, 1997
Clarkeulia mulsa Razowski & Becker, 1984
Clarkeulia neoclyta Razowski, 1988
Clarkeulia oreographa (Meyrick, 1909)
Clarkeulia perversa Razowski & Becker, 1984
Clarkeulia placabilis Razowski & Becker, 1984
Clarkeulia radicana (Zeller, 1877)
Clarkeulia sellata (Razowski, 1982)
Clarkeulia semanota (Razowski, 1982)
Clarkeulia sematica (Razowski, 1982)
Clarkeulia semigrapha (Razowski, 1982)
Clarkeulia separabilis (Razowski, 1982)
Clarkeulia sepiaria (Razowski, 1982)
Clarkeulia seposita (Razowski, 1982)
Clarkeulia simera (Razowski, 1982)
Clarkeulia sonae (Clarke, 1949)
Clarkeulia spadix (Razowski, 1982)
Clarkeulia spectanda (Razowski, 1982)
Clarkeulia umbrifera Razowski & Becker, 1984
Clarkeulia virga (Clarke, 1949)

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

 tortricidae.com

Euliini


title: Taastrup

text:
Taastrup là thành phố Đan Mạch vệ tinh của Copenhagen, là thủ phủ hành chính của Høje-Taastrup Municipality, Region Hovedstaden. Dân số thành phố này vào năm 2011 là 32.406 người. Đây là thành phố đông dân thứ 20 của Đan Mạch. Thành phố có diện tích  km². Thành phố nằm giữa vùng thủ đô Copenhagen và Roskilde, gần Albertslund.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thành phố của Đan Mạch


title: Tour-de-Faure

text:
Tour-de-Faure là một xã thuộc tỉnh Lot trong vùng Occitanie phía tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 137 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Tourdefaure


title: William Howard Stein

text:
William Howard Stein sinh ngày 25.6.1911 tại thành phố New York, từ trần ngày 2.2.1980 tại thành phố New York, là nhà hóa sinh người Mỹ, đã đoạt Giải Nobel Hóa học năm 1972.

Cuộc đời và Sự nghịệp
Ông sinh tại thành phố New York, con của Freed M. và Beatrice Borg Stein. Ông theo học ở Đại học Harvard, rồi Đại học Columbia và đậu bằng tiến sĩ. Ông giảng dạy và nghiên cứu ở Đại học Rockefeller. Năm 1958, ông và Stanford Moore phát triển máy phân tích amino acid tự động đầu tiên, tạo dễ dàng cho việc xác định các chuỗi peptide.

Năm 1972, ông đoạt Giải Nobel Hóa học chung với Christian Boehmer Anfinsen và Stanford Moore, cho công trình nghiên cứu của họ về ribonuclease và cho đóng góp của họ vào sự hiểu rõ mối liên hệ giữa cấu trúc hóa học và sự xúc tác của phân tử ribonuclease.

Gia đình
Ông kết hôn với Phoebe Hockstader năm 1936. Họ có ba người con trai: William H. Jr., David F., 33; Robert J., 28.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Nobelprize.org, Giải Nobel Hóa học 1972
 Stein's Nobel Foundation biography
 Stein's Nobel Lecture The Chemical Structures of Pancreatic Ribonuclease and Deoxyribonuclease

Sinh năm 1911
Mất năm 1980
Nhà hóa sinh Mỹ
Nhà sinh học Mỹ
Người Hoa Kỳ đoạt giải Nobel
Người đoạt giải Nobel Hóa học
Nhà hóa sinh Hoa Kỳ
Cựu sinh viên Đại học Harvard
Nhà sinh học Hoa Kỳ
Cựu sinh viên Đại học Columbia


title: Tchad

text:
Tchad (, phiên âm: "Sát",  ), tên chính thức là nước Cộng hòa Tchad (, ), là một quốc gia không giáp biển tại Trung Phi. Tchad giáp với Libya ở phía bắc, với Sudan ở phía đông, với Cộng hòa Trung Phi ở phía nam, với Cameroon và Nigeria ở phía tây nam và với Niger ở phía tây.

Tchad được chia thành các vùng: một đới sa mạc ở phía bắc, một vành đai Sahel khô cằn ở trung tâm và một đới xa van Sudan phì nhiêu hơn ở phía nam. Quốc gia lấy theo tên của hồ Tchad, đây là vùng đất ngập nước lớn nhất tại Tchad và lớn thứ nhì tại châu Phi. Đỉnh cao nhất của Tchad là Emi Koussi tại Sahara, còn thủ đô N'Djamena là thành phố lớn nhất. Tchad là nơi sinh sống của trên 200 dân tộc và nhóm ngôn ngữ khác nhau. Tiếng Ả Rập và tiếng Pháp là các ngôn ngữ chính thức. Hồi giáo và Ki-tô giáo là các tôn giáo được hành lễ rộng rãi nhất.

Bắt đầu vào thiên niên kỷ thứ 7 TCN, loài người di chuyển đến bồn địa Tchad với số lượng lớn, sau đó một loạt các quốc gia và đế quốc nổi lên rồi sụp đổ trong dải Sahel thuộc Tchad, tập trung vào kiểm soát các tuyến đường mậu dịch Xuyên Sahara băng qua khu vực. Pháp chinh phục lãnh thổ vào năm 1920 và hợp nhất nó thành một phần của Xích đạo châu Phi thuộc Pháp. Năm 1960, Tchad giành được độc lập dưới quyền lãnh đạo của François Tombalbaye. Người Hồi giáo ở phía bắc phẫn uất trước các chính sách của ông, tình cảm này bùng nổ thành một cuộc nội chiến kéo dài từ năm 1965. Năm 1978, các phiến quân đánh chiếm thủ đô và kết thúc quyền lãnh đạo của phương nam. Tuy nhiên, các chỉ huy phiến quân chiến đấu với nhau cho đến khi Hissène Habré đánh bại các đối thủ. Habré bị tướng của mình là Idriss Déby lật đổ vào năm 1990. Từ năm 2003, khủng hoảng Darfur tại Sudan tràn qua biên giới và khiến quốc gia bất ổn định.

Tchad vẫn gặp khó khăn do bạo lực chính trị và các nỗ lực đảo chính. Tchad là một trong số các quốc gia nghèo nhất và tham nhũng nhất trên thế giới; hầu hết cư dân sống trong cảnh bần cùng nhờ nông nghiệp tự cung cấp. Từ năm 2003, dầu thô trở thành nguồn thu nhập xuất khẩu chính của quốc gia, thay thế công nghiệp bông truyền thống.

Lịch sử

Vào thiên niên kỷ thứ 7 TCN, các điều kiện sinh thái học tại nửa phía bắc của lãnh thổ Tchad tạo thuận lợi cho loài người định cư và khu vực này trải qua gia tăng dân số mạnh. Một vài trong số các di chỉ khảo cổ học quan trọng nhất tại châu Phi được phát hiện tại Tchad, chủ yếu tại khu vực Borkou-Ennedi-Tibesti Region; Một số có niên đại sớm hơn 2000 TCN.

Trong hơn 2.000 năm, bồn địa Tchad là nơi cư trú của các dân tộc nông nghiệp và định cư, trở thành một nơi gặp gỡ của các nền văn minh, lớn nhất trong đó là văn minh Sao truyền thuyết với các đồ tạo tác và lịch sử truyền khẩu. Sao sụp đổ trước Đế quốc Kanem, đây là đế quốc đầu tiên và kéo dài nhất trong số các đế quốc phát triển tại dải Sahel thuộc Tchad vào cuối thiên niên kỷ thứ 1 CN. Sức mạnh của Kanem và các quốc gia kế thừa nó dựa trên quyền kiểm soát các tuyến đường mậu dịch Xuyên Sahara đi qua khu vực. Các quốc gia này, ít nhất mặc nhận là người Hồi giáo, chưa từng mở rộng quyền kiểm soát của họ xuống các thảo nguyên phương nam ngoại trừ việc đột kích để bắt nô lệ. Trong Kanem, khoảng một pha dân số là nô lệ.

Pháp mở rộng thuộc địa dẫn đến việc hình thành "Lãnh thổ quân sự quốc gia và xứ bảo hộ Tchad" năm 1900. Đến năm 1920, Pháp giành được quyền kiểm soát toàn bộ thuộc địa và hợp nhất nó vào Xích đạo Phi châu thuộc Pháp. Sự cai trị của Pháp tại Tchad có đặc trưng là thiếu các chính sách nhằm thống nhất lãnh thổ và hiện đại hóa chậm chạp so với các thuộc địa khác của Pháp.

Pháp chủ yếu xem thuộc địa là một nguồn không quan trọng về lao động chưa qua đào tạo và bông thô; Pháp đưa đến sản xuất bông quy mô lớn vào năm 1929. Chính quyền thuộc địa tại Tchad thiếu nhân lực trầm trọng và phải dựa vào các công vụ viên tồi người Pháp. Người Pháp chỉ quản lý hiệu quả với người Sara ở phía nam; còn sự hiện diện của họ đối với các khu vực phía bắc và phía đông theo Hồi giáo chỉ là trên danh nghĩa. Hệ thống giáo dục chịu ảnh hưởng từ sự bỏ bê này.

Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, Pháp trao cho Tchad địa vị lãnh thổ hải ngoại và các cư dân Tchad được trao quyền bầu các đại diện tại Quốc hội Pháp và một hội đồng lập pháp của lãnh thổ. Chính đảng lớn nhất là Đảng Tiến bộ Tchad (PPT), có cơ sở tại nửa phía nam của thuộc địa. Tchad giành được độc lập vào ngày 11 tháng 8 năm 1960, lãnh đạo của PPT là một người Sara tên François Tombalbaye trở thành tổng thống đầu tiên.

Hai năm sau, François Tombalbaye cấm các chính đảng đối lập và thiết lập một hệ thống độc đảng. Quyền lực độc đoán của François Tombalbaye và cách quản lý tồi không nhạy cảm làm trầm trọng thêm căng thẳng giữa các dân tộc. Năm 1965, những người Hồi giáo bắt đầu tiến hành một cuộc nội chiến. François Tombalbaye bị lật đổ và sát hại vào năm 1975, song nội loạn vẫn tiếp tục. Năm 1979, các phe phái phiến quân đánh chiếm thủ đô và toàn bộ chính quyền trung ương Tchad sụp đổ. Các phe nhóm vũ trang tranh giành quyền lực, nhiều trong số đó bắt nguồn từ cuộc nổi dậy ở phía bắc.

Sự tan rã của Tchad khiến vị thế của Pháp tại quốc gia này suy sụp. Libya hành động để lấp đầy khoảng trống quyền lực và trở thành một thành phần trong nội chiến tại Tchad. Cuộc phiêu lưu của Libya kết thúc trong thất bại vào năm 1987; khi tổng thống thân Pháp Hissène Habré thu thập được một phản ứng thống nhất chưa từng thấy từ những người Tchad và buộc quân Libya triệt thoái khỏi lãnh thổ Tchad.

Hissène Habré củng cố chế độ độc tài của mình thông qua một hệ thống quyền lực dựa trên tham nhũng và bạo lực với hàng nghìn người được ước tính là đã bị giết dưới sự cai trị của ông. Vị tổng thống này ưu đãi dân tộc Daza của ông và phân biệt đối xử với các cựu đồng minh là người Zaghawa. Hissène Habré bị tướng dưới quyền là Idriss Déby lật đổ vào năm 1990. Các nỗ lực nhằm truy tố Hissène Habré dẫn đến việc người này bị quản thúc tại gia tại Sénégal vào năm 2005; vào năm 2013 thì chính thức bị buộc tội phạm tội ác chiến tranh trong thời gian cai trị.

Idriss Déby cố gắng hòa giải các nhóm phiến quân và khởi đầu lại chính trị đa đảng. Người dân Tchad chấp thuận một hiến pháp mới bằng trưng cầu dân ý, và đến năm 1996, Idriss Déby dễ dàng giành chiến thắng trong một cuộc bầu cử tổng thống cạnh tranh. Ông chiến thắng cho nhiệm kỳ thứ nhì vào 5 năm sau đó. Khai thác dầu bắt đầu tại Tchad vào năm 2003, đem đến hy vọng rằng Tchad cuối cùng có một số cơ hội tiến đến hòa bình và thịnh vượng. Tuy nhiên, bất đồng nội bộ trở nên tồi tệ hơn, và một cuộc nội chiến mới bùng nổ. Idriss Déby đơn phương sửa đổi hiến pháp để loại bỏ giới hạn hai nhiệm kỳ của chức tổng thống; điều này gây náo động trong xã hội dân cư và các đảng đối lập.

Năm 2006, Idriss Déby giành thắng lợi cho nhiệm kỳ tổng thống thứ ba, song cuộc bầu cử bị phe đối lập tẩy chay. Bạo lực sắc tộc tại đông bộ Tchad tăng lên, Cao ủy Liên Hợp Quốc cảnh báo một cuộc diệt chủng giống như tại Darfur có thể xáy ra tại Tchad. Năm 2006 và 2008, các lực lượng phiến quân từng nỗ lực chiếm thủ đô bằng vũ lực, song cả hai lần họ đều thất bại. Một hiệp định về khôi phục hòa hợp giữa Tchad và Sudan được ký vào năm 2010 đã đánh dấu chấm dứt cuộc chiến 5 năm giữa hai bên. Việc hàn gắn quan hệ khiến những phiến quân Tchad trở về tổ quốc từ Sudan, mở cửa biên giới giữa hai quốc gia sau 7 năm đóng cửa, và triển khai một lực lượng chung để bảo vệ biên giới. Vào tháng 5 năm 2013, các lực lượng an ninh tại Tchad làm thất bại một cuộc đảo chính chống Tổng thống Idriss Déby.

Địa lý

Với diện tích là , Tchad là quốc gia lớn thứ 21 trên thế giới, lớn hơn Nam Phi một chút. Tchad thuộc trung-bắc châu Phi, nằm giữa kinh độ 7°Đ và 24°Đ, giữa vĩ độ 13°B và 24°B.

Tchad giáp với Libya ở phía bắc, với Sudan ở phía đông, Niger ở phía tây, Nigeria và Cameroon ở phía tây nam, và phía nam giáp với Cộng hòa Trung Phi. Thủ đô của Tchad nằm cách cảng gần nhất là Douala, Cameroon , Do nằm xa biển nên Tchad phần lớn là có khí hậu hoang mạc, thỉnh thoảng được gọi là "Tâm chết của châu Phi".

Cấu trúc vật chất chi phối là một bồn địa rộng được bao bọc ở phía bắc, đông và nam bởi các dãy núi như Cao nguyên Ennedi ở đông-bắc. Hồ Tchad vốn là một hồ rộng lớn với diện tích  7.000 năm trước. Song đến thế kỷ XXI thì hồ chỉ còn rộng khoảng , với diện tích bề mặt dao động mạnh theo mùa, Hồ là vùng đất ngập nước lớn thứ nhì tại châu Phi. Emi Koussi với cao độ  là đỉnh cao nhất tại Tchad và Sahara, là một núi lửa không hoạt động tại Dãy núi Tibesti.

Các bãi cỏ cao và đầm lầy rộng của khu vực tạo thêm lợi cho các loài chim, bò sát và thú lớn. Các sông chính của Tchad là Chari, Logone và các chi lưu của chúng, chúng chảy từ phía đông nam qua các xa van phía nam vào hồ Tchad.

Mỗi năm một hệ thống thời tiết nhiệt đới được gọi là đới phức hợp nhiệt đới di qua Tchad từ nam lên bắc, đem đến một mùa mưa kéo dài từ tháng 5 đến tháng 10 ở phía nam, và từ tháng 6 đến tháng 9 tại Sahel. Biến động về lượng mưa địa phương hình thành ba đới địa lý lớn: Sahara nằm ở một phần ba phía bắc với lượng mưa hàng năm khắp vùng dưới ; chỉ đôi khi có các lùm cây cọ tự sinh là sống sót. Nằm sát sa mạc Sahara là một vành đai Sahel ở trung bộ của Tchad; lượng mưa thay đổi từ  hàng năm. Tại Sahel, một thảo nguyên bụi gai (hầu hết là keo) dần nhường chỗ cho xa van Đông Sudan ở phía nam. Lượng mưa hàng năm trong vùng này là trên .

Loài hoang dã
Đới sống động vật và thực vật tại Tchad tương ứng với ba đới khí hậu. Tại vùng Sahara, thực vật duy nhất là các lùm cây chà là tại các ốc đảo. Các loại cọ và keo mọc tại vùng Sahel. Ở phía nam có các thảo nguyên rộng thích hợp cho chăn thả gia súc. Năm 2002, có ít nhất 134 loài thú, 532 loài chim (354 loài không di trú và 155 loài di trú), và trên 1.600 loài thực vật trên khắp Tchad.

Voi, sư tử, trâu, hà mã, tê giác, hươu cao cổ, linh dương, báo hoa mai, báo săn, linh cẩu, và nhiều loài rắn được phát hiện tại Tchad, song hầu hết loài ăn thịt lớn suy giảm mạnh về số lượng kể từ đầu thế kỷ XX.

Hoạt động phá rừng quy mô rộng khiến Tchad mất đi các loài cây như keo, bao báp, chà là và cọ. Điều này cũng khiến môi trường sống tự nhiên của các động vật hoang dã bị mất đi, một trong các lý do chính cũng là săn bắn và chăn nuôi gia súc ngày càng tăng. Các động vật như sư tử, báo hoa mai và tê giác đã bị sát hại gần hết.

Tổ chức Lương-nông tiến hành các nỗ lực nhằm cải thiện mối quan hệ giữa nông dân, nông-mục dân và mục dân tại Vườn quốc gia Zakouma, Siniaka-Minia, và khu bảo tồn Aouk tại đông nam bộ Tchad nhằm thúc đẩy phát triển bền vững. Nằm trong nỗ lực bảo tồn cấp quốc gia, trên 1,2 triệu cây được trồng lại để ngăn sa mạc mở rộng, nhân tiện cũng giúp cho kinh tế địa phương bằng thu nhập từ các cây keo, là thứ dùng để sản xuất gôm Ả Rập, hay từ các cây ăn quả.

Săn bắn là vấn đề nghiêm trọng tại Tchad, đặc biệt là voi cho ngành ngà voi sinh lợi và cũng là mối đe dọa đối với tính mạng của kiểm lâm. Voi thường bị sát hại trong các đàn và quanh các vườn quốc gia bởi các thợ săn có tổ chức.

Nhân khẩu

Theo ước tính, vào năm 2005 dân số của Tchad là 10.146.000; 25,8% sống tại các khu vực thành thị và 74,8% sống tại các khu vực nông thôn. Tchad có dân số trẻ: ước tính 47,3% dưới 15. Tỷ suất sinh ước tính là 42,35 ca sinh trên 1.000 người, tỷ suất tử là 16,69. Tuổi thọ bình quân là 49,44 năm, xếp hạng thấp nhất trên thế giới theo thống kê của Cục tình báo Trung ương Hoa Kỳ năm 2014.

Dân số Tchad phân bố không đều, với  tại vùng Borkou-Ennedi-Tibesti thuộc Sahara song lên  tại vùng Logone Occidental. Tại thủ đô, mật độ dân số còn cao hơn. Khoảng một nửa dân số quốc gia sống tại 1/5 phía nam của lãnh thổ, khiến cho vùng này có mật độ dân số cao nhất.

Sinh hoạt đô thị hầu như chỉ giới hạn tại thủ đô, nơi dân số chủ yếu tham gia vào thương nghiệp. Các đô thị lớn khác là Sarh, Moundou, Abéché và Doba, chúng có mức đô thị hóa thấp hơn song đang phát triển nhanh chóng và cùng với thủ đô là các nhân tố quyết định trong tăng trưởng kinh tế. Từ năm 2003, 230.000 người Sudan tị nạn đã chạy sang đông bộ Tchad do chiến tranh tại Darfur. Với 172.600 người Tchad phải chuyển chỗ ở do nội chiến ở phía đông, điều này làm gia tăng căng thẳng giữa các cộng đồng khu vực.

Đa thê là hiện tượng phổ biến, với 39% phụ nữ sống trong các cuộc hôn nhân như vậy. Tình trạng này được luật pháp cho phép, theo đó tự động cho phép đa thê trừ khi phối ngẫu xác định rằng đây là điều không thể chấp nhận trong hôn nhân. Mặc dù bạo lực chống phụ nữ bị cấm, song bạo lực gia đình là điều phổ biến. Cắt xẻo bộ phận sinh dục nữ cũng bị cấm, song vẫn được tiến hành phổ biến và đã ăn sâu vào truyền thống: 45% phụ nữ Tchad trải qua thủ tục này, tỷ lệ này cao hơn trong cộng đồng người Ả Rập, Hadjarai, và Ouaddaï. Tỷ lệ thấp hơn được ghi nhận trong cộng đồng Sara (38%) và Toubou (2%). Nữ giới thiếu các cơ hội bình đẳng trong giáo dục và đào tạo, khiến họ gặp khó khăn trong việc cạnh tranh việc làm trong lĩnh vực chính thức vốn đã tương đối ít. Mặc dù các luật về tài sản và thừa kế không phân biệt đối xử với nữ giới, song các lãnh đạo địa phương xét xử hầu hết các vụ án thừa kế theo hướng ưu tiên nam giới, theo như thông lệ truyền thống.

Tchad có trên 200 dân tộc khác nhau, tạo ra cấu trúc xã hội đa dạng. Chính quyền thuộc địa và chính quyền quốc gia có các nỗ lực nhằm áp đặt một xã hội quốc gia, song đối với hầu hết người Tchad thì ảnh hưởng quan trọng nhất ngoài gia đình vẫn là xã hội địa phương hoặc khu vực. Tuy thế, người Tchad có thể được phân loại theo khu vực địa lý mà họ sống.

Người Sara sống định cư ở phía nam là dân tộc chính của quốc gia, có các đơn vị xã hội xác định theo dòng giống. Các dân tộc định cư tại Sahel sống gần bên những người du mục như người Ả Rập-dân tộc lớn thứ nhì của quốc gia. Ở phía bắc có những người du mục cư trú, hầu hết là người Toubou.

Các ngôn ngữ giao dịch chính thức tại Tchad là tiếng Pháp, tiếng Ả Rập, và tiếng Hausa cũng là ngôn ngữ phổ biến, song trên 100 ngôn ngữ và phương ngôn cũng được nói. Do vai trò quan trọng của các thương nhân Ả Rập lưu động và các thương nhân định cư trong các cộng đồng địa phương, tiếng Ả Rập Tchad trở thành một ngôn ngữ chung.

Tchad là một quốc gia đa dạng về tôn giáo, theo điều tra nhân khẩu năm 1993 thì 54% người Tchad là tín đồ Hồi giáo, 20% là tín đồ Công giáo La Mã, 14% là tín đồ Tin Lành, 10% theo thuyết vật linh và 3% là vô thần. Thuyết vật linh gồm nhiều tín ngưỡng hướng về tổ tiên và địa điểm, biểu hiện mang tính đặc trưng cao. Hồi giáo được thể hiện theo nhiều cách. Ki-tô giáo đến Tchad cùng với các nhà truyền giáo người Pháp và người Mỹ. Tín đồ Hồi giáo tập trung chủ yếu ở bắc bộ và đông bộ Tchad, còn người theo thuyết vật linh và tín đồ Ki-tô giáo tập trung chủ yếu tại nam bộ Tchad và Guéra. Hiến pháp quy định Tchad là nhà nước thế tục và đảm bảo tự do tôn giáo; các cộng đồng tôn giáo khác nhau thường cùng tồn tại mà không có vấn đề.

Chính phủ và chính trị

Hiến pháp Tchad quy định một nhánh hành pháp mạnh do tổng thống đứng đầu, người này chi phối hệ thống chính trị. Tổng thống có quyền bổ nhiệm thủ tướng và nội các và sử dụng ảnh hưởng đáng kể trong việc bổ nhiệm các thẩm phán, tướng lĩnh, quan chức cấp tỉnh và các hãng bán quốc doanh của Tchad. Trong các trường hợp đe dọa nghiêm trọng và trực tiếp, tổng thống hội ý với Quốc hội và có thể tuyên bố một tình trạng khẩn cấp. Tổng thống được bầu trực tiếp theo phổ thông đầu phiếu cho một nhiệm kỳ 5 năm; giới hạn nhiệm kỳ được bãi bỏ vào năm 2005, cho phép tổng thống duy trì quyền lực sau khi đến giới hạn 2 nhiệm kỳ. Hầu hết các cố vấn chủ chốt của Tổng thống Déby là người thuộc dân tộc Zaghawa, song các cá nhân người nam bộ và đối lập cũng có hiện diện trong chính phủ.

Tchad được Quỹ Hòa bình (FFP) xếp hạng là quốc gia thất bại, xếp hạng cao thứ bảy trong chỉ số quốc gia thất bại vào năm 2007, sau đó xu hướng là tăng lên mỗi năm. Tchad xếp thứ 4 trong chỉ số quốc gia thất bại vào năm 2012.

Tham nhũng lan tràn ở mọi cấp; Chỉ số nhận thức tham nhũng của Tổ chức Minh bạch quốc tế vào năm 2005 xếp Tchad (đồng hạng với Bangladesh) là quốc gia tham nhũng nhất thế giới. Thứ hạng của Tchad về chỉ số này chỉ cải thiện nhẹ trong những năm gần đây. Thứ hạng năm 2011 là 2/10. Những người chỉ trích Tổng thống Déby cáo buộc ông nhậm dụng thân tín và bộ lạc chủ nghĩa.

Hệ thống luật pháp của Tchad dựa trên dân luật Pháp và điều lệ tập quán của người Tchad, song tập quán không gây trở ngại cho trật tự công cộng và đảm bảo về bình đẳng trong hiến pháp. Mặc dù hiến pháp đảm bảo tính độc lập của tư pháp, song tổng thống bổ nhiệm hầu hết quan chức tư pháp chủ chốt. Cơ quan tư pháp tối cao trong hệ thống tư pháp là Tòa án Tối cao và Hội đồng Hiến pháp- hoạt động đầy đủ từ năm 2000. Tòa án Tối cao có một chánh án do tổng thống bổ nhiệm, và 15 ủy viên được bổ nhiệm trọn đời bởi tổng thống và quốc hội. Đứng đầu Tòa án hiến pháp là chín thẩm phán được chọn cho các nhiệm kỳ 9 năm. Nó có quyền xét lại pháp luật, các hiệp định và thỏa thuận quốc tế trước khi chúng được thông qua.

Quốc hội là cơ quan lập pháp, gồm 155 nghị viên được bầu cho các nhiệm kỳ 4 năm, tham gia họp ba lần mỗi năm. Quốc hội họp thường kỳ hai lần mỗi năm, bắt đầu vào tháng 3 và tháng 10 và có thể tổ chức các phiên họp đặc biệt khi thủ tướng triệu tập. Các nghị sĩ bầu Chủ tịch Quốc hội mỗi hai năm. Chủ tịch cần phải ký hoặc bác bỏ các điều lập mới thông qua trong vòng 15 ngày. Quốc hội cần phải phê duyệt các kế hoạch về chính quyền của thủ tướng và có thể buộc thủ tướng từ chức bằng một đa số phiếu bất tín nhiệm. Tuy nhiên, nếu Quốc hội từ chối chương trình của nhánh hành pháp hai lần trong một năm, tổng thống có thể giải tán Quốc hội và tuyên bố bầu cử nghị viện mới. Trong thực tế, Tổng thống có ảnh hưởng đáng kể đến Quốc hội thông qua đảng của người này là Phong trào Ái quốc cứu tế (MPS), vốn chiếm đa số lớn.

Cho đến khi hợp pháp hóa các đảng đối lập vào năm 1992, MPS của Déby là đảng hợp pháp duy nhất tại Tchad. Kể từ đó có 78 chính đảng đã đăng ký trở thành hoạt động. Năm 2005, các đảng đối lập và các tổ chức nhân quyền ủng hộ tẩy chay trưng cầu hiến pháp mà theo đó cho phép Déby có thể tái tranh cử nhiệm kỳ thứ ba trong khi có các tường thuật về vi phạm phổ biến trong đăng ký cư tri và quyền kiểm duyệt của chính phủ đối với truyền thông độc lập trong chiến dịch. Các phóng viên đánh giá cuộc bầu cử tổng thống năm 2006 mang tính hình thức, do phe đối lập cho rằng bỏ phiếu là trò hề và tẩy chay nó.

Đơn vị hành chính
Kể từ tháng 2 năm 2008, Tchad được phân thành 22 vùng. Việc phân chia Tchad thành các vùng xuất hiện vào năm 2003 trong một quá trình phi tập trung hóa, khi chính phủ bãi bỏ 14 tỉnh trước đó. Mỗi vùng do một thống đốc đứng đầu, người này do tổng thống bổ nhiệm. Dưới các vùng là 61 tỉnh, đứng đầu là tỉnh trưởng. Các tỉnh này được chia thành 200 phó tỉnh, và được chia tiếp thành 446 tổng.

Các tổng được dự kiến thay thế bằng communautés rurales (xã), song khuôn khổ pháp lý và giám quản vẫn chưa hoàn tất. Hiến pháp quy định phi tập trung hóa chính phủ để thúc đẩy dân cư địa phương đóng một vai trò tích cực trong sự phát triển của họ. Hiến pháp tuyên bố rằng mỗi đơn vị hành chính được quản lý bởi hội đồng địa phương được bầu lên, song không có cuộc bầu cử địa phương nào được tiến hành và các cuộc bầu cử cấp xã được lên kế hoạch tổ chức vào năm 2005 đã bị hoãn lại nhiều lần.

Các vùng là:

Quân sự
Năm 2011, Tchad giành 1,6% GDP cho quân đội, trong khi tỷ lệ vào năm 2009 là 4,2%, là khi quốc gia đang vướng vào nội chiến, với các phiến quân được Sudan ủng hộ. Đến năm 2013 thì con số này tăng lên 2,0% GDP, khi Tchad bắt đầu can thiệp quân sự tại bắc bộ Mali, nhằm giúp Pháp và các quốc gia châu Phi khác khôi phục chủ quyền tại vùng phía bắc. Quân đội Tchad có trên 20.350 nhân viên thường trực và 3 triệu người trong tuổi nghĩa vụ quân sự.

Có nhiều nhóm nổi dậy tại Tchad trong vài thập niên qua. Năm 2007, một hiệp định hòa bình được ký kết mà theo đó tích hợp các binh sĩ của Mặt trận Thống nhất về Thay đổi dân chủ hay "FUC" vào Quân đội Tchad. Phong trào Công lý và Dân củ tại Tchad hay "MDJT" cũng có xung đột với lực lượng chính phủ vào năm 2003 trong một nỗ lực nhằm lật đổ Tổng thống Idriss Déby. Thêm vào đó, có nhiều vụ xung đột với các phiến quân Janjaweed của Sudan tại đông bộ Tchad, nhóm này từng dùng trực thăng vũ trang sát hại thường dân. Hiện nay, Liên minh các lực lượng kháng chiến hay "UFR" là một nhóm phiến quân vẫn tiếp tục giao chiến với chính phủ Tchad. Năm 2010, UFR được tường trình là có một lực lượng gồm 6.000 lính và 300 xe.

Kinh tế

Chỉ số phát triển con người của Liên Hợp Quốc xếp Tchad vào hàng nghèo nhất thế giới, với trên 80% dân số sống dưới mức nghèo khổ. GDP (PPP) trên người được ước tính là 1.651 USD vào năm 2009. Tchad là một thành viên của Ngân hàng Các quốc gia Trung Phi, Cộng đồng Kinh tế Các quốc gia Trung Phi (UDEAC) và Tổ chức về Hài hòa pháp luật thương nghiệp tại châu Phi (OHADA).

Đơn vị tiền tệ hiện nay của Tchad là franc CFA. Trong thập niên 1960, ngành công nghiệp khai mỏ của Tchad sản xuất Natri cacbonat. Cũng có các báo cáo về thạch anh chứa vàng tại tỉnh Biltine. Tuy nhiên, nhiều năm nội chiến khiến các nhà đầu tư nước ngoài lo sợ; họ rời khỏi Tchad từ năm 1979 đến 1982 và chỉ gần đây mới bắt đầu có niềm tin vào tương lai của quốc gia này. Năm 2000, đầu tư trực tiếp nước ngoài quy mô lớn trong lĩnh vực dầu mỏ bắt đầu, thúc đẩy triển vọng kinh tế của quốc gia.

Trên 80% dân số Tchad dựa vào trồng trọt và chăn nuôi cho sinh kế của họ. Các loại cây trồng và địa điểm chăn thả các đàn gia súc được xác định do khí hậu địa phương. 10% cực nam của Tchad là vùng đất trồng trọt phì nhiêu nhất của quốc gia, với sản lượng cao về lúa miến, kê. Tại Sahel, chỉ có các loại kê cứng được trồng, và có sản lượng thấp hơn nhiều so với phía nam. Trên một khía cạnh khác, Sahel là mục trường lý tưởng đối với các đàn gia súc thương mại lớn, như dê, cừu, lừa và ngựa. Các ốc đảo rải rác trên sa mạc Sahara cấp dưỡng chỉ cho các loại chà là và họ đậu. Các thành phố của Tchad đối mặt với khó khăn nghiêm trọng về cơ sở hạ tầng đô thị, chỉ 48% cư dân đô thị tiếp cận được với nước sạch và chỉ 2% có điều kiện vệ sinh cơ bản.

Trước khi ngành công nghiệp dầu mỏ phát triển, bông là ngành công nghiệp chi phối, cũng như chi phối về thị trường lao động, chiếm xấp xỉ 80% thu nhập xuất khẩu. Bông vẫn là một mặt hàng xuất khẩu chính, song không rõ về số lượng chính xác. Pháp, Hà Lan, Liên minh châu Âu, và Ngân hàng Tái thiết và Phát triển Quốc tế (IBRD) cung cấp tài chính để khôi phục Cotontchad, một công ty bông lớn từng chịu tổn thất từ suy giảm giá bông trên thế giới. Các công ty bán quốc doanh được dự kiến tư nhân hóa.

Cơ sở hạ tầng

Nội chiến làm tê liệt sự phát triển của cơ sở hạ tầng giao thông; năm 1987, Tchad chỉ có  đường trải nhựa. Các dự án cải tạo đường bộ giúp cải thiện mạng lưới lên  vào năm 2004. Tuy vậy, mạng lưới đường bộ vẫn hạn chế, đường bộ thường không thể đi được trong vài tháng mỗi năm. Tchad phải phụ thuộc nhiều vào hệ thống đường sắt của Cameroon để vận chuyển hàng hóa xuất nhập khẩu của Tchad đến và đi từ hải cảng Douala. Tháng 3 năm 2011, Tchad và Công ty Công trình dân dụng Trung Quốc (CCECC) ký một thỏa thuận trị giá 7,5 tỷ USD nhằm xây dựng trên 1.300 km đường sắt khổ chuẩn tại Tchad, kết nối đến biên giới Sudan và Cameroon.

Lĩnh vực năng lượng của Tchad phải trải qua nhiều năm quản lý yếu kém từ Hiệp hội nước và điện lực (STEE) bán quốc doanh, doanh nghiệp này cung cấp điện cho 15% công dân thủ đô và chỉ 1,5% dân số quốc gia. Hầu hết người Tchad lấy năng lượng bằng cách đốt các nhiên liệu sinh học như gỗ và phân động vật.

ExxonMobil dẫn đầu một tài đoàn gồm cả Chevron và Petronas để đầu tư 3,7 tỷ USD nhằm phát triển trữ lượng dầu mỏ dự tính là 1 tỷ thùng tại nam bộ Tchad. Sản xuất dầu mỏ bắt đầu vào năm 2003 với việc hoàn thành một đường ống dẫn nối các mỏ dầu ở nam bộ Tchad với đầu cuối trên bờ biển Đại Tây Dương của Cameroon. Là một điều kiện viện trợ, Ngân hàng Thế giới yêu cầu rằng 80% lợi nhuận dầu mỏ được dành cho các dự án phát triển. Tháng 1 năm 2006, Ngân hàng Thế giới đình chỉ chương trình cho vay khi chính phủ Tchad thông qua các dựa luật giảm bớt số lượng này. Ngày 14 tháng 7 năm 2006, Ngân hàng Thế giới và Tchad ký một bị vong lục mà theo đó Chính phủ Tchad cam kết giành 70% chi tiêu cho ưu tiên các chương trình giảm nghèo.

Tháng 9 năm 2010, tỷ lệ thâm nhập của điện thoại di động tại Tchad được ước tính là 24,3% dân số.

Khán giả truyền hình tại Tchad giới hạn tại N'Djamena, và đài truyền hình duy nhất là TeleTchad thuộc sở hữu nhà nước. Phát thanh có tầm tiếp cận lớn hơn nhiều, với 13 đài phát thanh tư nhân. Báo chí hạn chế về số lượng và phân phối, số lượng phát hành thấp do chi phí vận chuyển, tỷ lệ biết chữ thấp và nghèo khổ. Mặc dù hiến pháp bảo vệ quyền tự do ngôn luận, song chính phủ thường xuyên hạn chế quyền này, và đến cuối năm 2006 bắt đầu ban hành một hệ thống kiểm duyệt trước đối với truyền thông.

Các nhà giáo dục phải đối mặt với các thách thức nghiêm trọng do dân số phân tán và ở mức độ nhất định là sự miễn cưỡng của các cha mẹ trong việc cho con của họ đến trường. Mặc dù theo học là bắt buộc, song chỉ 68% số trẻ trai là học tiểu học và hơn một nửa dân số mù chữ. Giáo dục bậc đại học được cung cấp tại Đại học N'Djamena. Với 33%, Tchad là một trong các quốc gia có tỷ lệ biết chữ thấp nhất tại châu Phi Hạ Sahara.

Văn hóa

Do có sự đa dạng lớn về dân tộc và tôn giáo, Tchad sở hữu một di sản văn hóa phong phú. Chính phủ Thcad tích cực thúc đẩy văn hóa và các truyền thống dân tộc bằng việc mở cửa Bảo tàng quốc gia Tchad và Trung tâm văn hóa Tchad. Sáu ngày lễ quốc gia được cử hành mỗi năm, và các ngày lễ không cố định theo lịch Gregory là Thứ hai Phục sinh và các ngày lễ Hồi giáo Eid ul-Fitr, Eid ul-Adha, và Eid Milad Nnabi.

Âm nhạc Tchad có một số nhạc cụ dị thường như kinde, một loại đàn hạc vĩ; kakaki, một chiếc kèn co dài bằng thiếc; và hu hu, một nhạc cụ có dây sử dụng bầu như loa phóng thanh. Các nhạc cụ khác và những kết hợp của chúng có liên kết nhiều hơn với các dân tộc cụ thể: người Sara thích còi, balafon, đàn hạc và trống kodjo; còn người Kanembu kết hợp các âm thanh khi đánh trống với âm thanh từ các nhạc cụ giống như sáo. Người dân Tchad thường không xem trọng âm nhạc hiện đại, song đến năm 1995 thì sự quan tâm lớn hơn đã phát triển và cổ vũ phát hành các CB và băng cassette tiết mục của nghệ sĩ Tchad. Vi phạm bản quyền và thiếu bảo hộ pháp lý đối với các quyền của nghệ sĩ vẫn là các vấn đề để ngành công nghiệp âm nhạc Tchad phát triển hơn nữa.

Kê là lương thực chính trên khắp Tchad, được dùng để làm thành viên bột nhúng vào nước xốt khi ăn. Ở phía bắc, món này được gọi là alysh; còn ở phía nam được gọi là biya. Cá là thực phẩm phổ biến, chúng thường được chế biến và bán dưới dạng salanga (Alestes và Hydrocynus phơi khô và hun khói nhẹ) hay banda (cá lớn hun khói). Carcaje là một thức uống ngọt phổ biến được chiết xuất từ lá dâm bụt. Đồ uống có cồn vắng bóng ở phía bắc song phổ biến ở phía nam, tại đây người dân uống bia kê, được gọi là billi-billi khi được ủ từ kê đỏ và coshate được ủ từ kê trắng.

Giống như tại các quốc gia Sahel khác, văn học Tchad trải qua một cơn khát kinh tế, chính trị và tinh thần tác động đến các nhà văn nổi tiếng nhất. Các tác gia Tchad buộc phải viết trong cảnh lưu vong hoặc tha hương và tạo ra thứ văn học bị chi phối bởi chủ đề đàn áp chính trị và đàm luận lịch sử. Từ năm 1962, 20 tác gia người Tchad đã viết khoảng 60 tác phẩm hư cấu. Trong số các nhà văn nổi tiếng nhất ở quy mô quốc tế có Joseph Brahim Seïd, Baba Moustapha, Antoine Bangui và Koulsy Lamko. Năm 2003, nhà phê bình văn học duy nhất của Tchad là Ahmat Taboye cho xuất bản tác phẩm  của ông để tăng cường hiểu biết về văn học Tchad ở tầm quốc tế và trong giới trẻ và để bù đắp cho việc thiếu các nhà xuất bản và cấu trúc quảng cáo tại Tchad.

Sự phát triển của một ngành công nghiệp điện ảnh Tchad chịu sự tàn phá của nội chiến và thiếu rạp chiếu phim, khi mà toàn quốc chỉ có một rạp. Bộ phim đầu tiên của Tchad là Bye Bye Africa, được sản xuất vào năm 1999 bởi Mahamat Saleh Haroun. Bộ phim sau đó của ông là Abouna được giới phê bình hoan nghênh, và Daratt của ông giành giải Đại đặc biệt của ban giám khảo tại Liên hoan phim Venezia lần thứ 63. Phim A Screaming Man năm 2010 đoạt giải ban giám khảo tại Liên hoan phim Cannes 2010, khiến Haroun là đạo diễn người Tchad đầu tiên tham gia và giành chiến thắng một giải thưởng chính tại Cannes.

Bóng đá là môn thể thao phổ biến nhất tại Tchad. Đội tuyển bóng đá thi đấu tại Sân vận động tổng hợp Idriss Mahamat Ouya và được theo dõi sát trong các cuộc thi đấu quốc tế. Các cầu thủ bóng đá của Tchad cũng thi đấu cho các đội bóng của Pháp. Bóng rổ và vật tư do được chơi rộng rãi, vật còn được thi đấu dưới dạng các đô vật mặc da động vật theo truyền thống và phủ bụi lên người.

Năm 2007, Hilton và Salim Group Inc phát triển khách sạn đầu tiên của Tchad tại N'Djamena.

Tham khảo

Thư mục

  Alphonse, Dokalyo (2003); "",  214.
 "Background Note: Chad". September 2006. United States Department of State.
  Bambé, Naygotimti (April 2007); "",  256.
 Botha, D.J.J. (December 1992); "S.H. Frankel: Reminiscences of an Economist", The South African Journal of Economics 60 (4): 246–255.
 Boyd-Buggs, Debra & Joyce Hope Scott (1999); Camel Tracks: Critical Perspectives on Sahelian Literatures. Lawrenceville: Africa World Press.

 "Chad". Country Reports on Human Rights Practices 2006, ngày 6 tháng 3 năm 2007. Cục Dân chủ, Nhân quyền và Lao động Hoa Kỳ, U.S. Department of State.
 "Chad". Country Reports on Human Rights Practices 2004, ngày 28 tháng 2 năm 2005. Cục Dân chủ, Nhân quyền và Lao động, U.S. Department of State.

 "Chad". International Religious Freedom Report 2006. ngày 15 tháng 9 năm 2006. Cục Dân chủ, Nhân quyền và Lao động, U.S. Department of State.
 "Amnesty International Report 2006 ". Amnesty International Publications.
 "Chad" (PDF). African Economic Outlook 2007. OECD. May 2007.
 "Chad". The World Factbook. United States Central Intelligence Agency. ngày 15 tháng 5 năm 2007.
 "Chad" (PDF). Women of the World: Laws and Policies Affecting Their Reproductive Lives – Francophone Africa. Center for Reproductive Rights. 2000
 . Freedom of the Press: 2007 Edition. Freedom House, Inc.
 "Chad". Human Rights Instruments. United Nations Commission on Human Rights. ngày 12 tháng 12 năm 1997.
 "Chad". Encyclopædia Britannica. (2000). Chicago: Encyclopædia Britannica, Inc.
 "Chad, Lake". Encyclopædia Britannica. (2000).
 "Chad – Community Based Integrated Ecosystem Management Project" (PDF). ngày 24 tháng 9 năm 2002. World Bank.
  (PDF). Cultural Profiles Project. Citizenship and Immigration Canada.
 "Chad Urban Development Project" (PDF). ngày 21 tháng 10 năm 2004. World Bank.
 "Chad: Humanitarian Profile – 2006/2007" (PDF). ngày 8 tháng 1 năm 2007. Office for the Coordination of Humanitarian Affairs.
 "Chad Livelihood Profiles" (PDF). March 2005. United States Agency for International Development.
 "Chad Poverty Assessment: Constraints to Rural Development" (PDF). World Bank. ngày 21 tháng 10 năm 1997.
 "Chad (2006) ". Country Report: 2006 Edition. Freedom House, Inc.
 . Country Analysis Briefs. January 2007. Energy Information Administration.
 "Chad leader's victory confirmed", BBC News, ngày 14 tháng 5 năm 2006.
 "Chad may face genocide, UN warns", BBC News, ngày 16 tháng 2 năm 2007.
  Chapelle, Jean (1981); . Paris: L'Harmattan.
 Chowdhury, Anwarul Karim & Sandagdorj Erdenbileg (2006); . New York: United Nations.
 Collelo, Thomas (1990); Chad: A Country Study, 2d ed. Washington: U.S. GPO.
  Dadnaji, Dimrangar (1999);

 East, Roger & Richard J. Thomas (2003); Profiles of People in Power: The World's Government Leaders. Routledge.
 Dinar, Ariel (1995); Restoring and Protecting the World's Lakes and Reservoirs. World Bank Publications.
  Gondjé, Laoro (2003); "",  214.
 "Chad: the Habré Legacy" . Amnesty International. ngày 16 tháng 10 năm 2001.
 Lange, Dierk (1988). "The Chad region as a crossroad" (PDF), in UNESCO General History of Africa – Africa from the Seventh to the Eleventh Century, vol. 3: 436–460. University of California Press.
   (PDF). . N. 3. September 2004.
 Macedo, Stephen (2006); Universal Jurisdiction: National Courts and the Prosecution of Serious Crimes Under International Law. University of Pennsylvania Press.
  Malo, Nestor H. (2003); "",  214.
 Manley, Andrew; "Chad's vulnerable president", BBC News, ngày 15 tháng 3 năm 2006.
 "Mirren crowned 'queen' at Venice", BBC News, ngày 9 tháng 9 năm 2006.
  Ndang, Tabo Symphorien (2005); " " (PDF). 4th PEP Research Network General Meeting. Poverty and Economic Policy.

 Pollack, Kenneth M. (2002); Arabs at War: Military Effectiveness, 1948–1991. Lincoln: University of Nebraska Press.
 "Rank Order – Area ". The World Factbook. United States Central Intelligence Agency. ngày 10 tháng 5 năm 2007.
 "Republic of Chad – Public Administration Country Profile " (PDF). United Nations, Department of Economic and Social Affairs. November 2004.

 Spera, Vincent (ngày 8 tháng 2 năm 2004); . United States Department of Commerce.
 "Symposium on the evaluation of fishery resources in the development and management of inland fisheries". CIFA Technical Paper No. 2. FAO. 29 November – ngày 1 tháng 12 năm 1972.
  "". . UNESCO, Education for All.
  "" (PDF). International Crisis Group. ngày 1 tháng 6 năm 2006.
 Wolfe, Adam; , PINR, ngày 6 tháng 12 năm 2006.
 World Bank (ngày 14 tháng 7 năm 2006). World Bank, Govt. of Chad Sign Memorandum of Understanding on Poverty Reduction. Press release.
 World Population Prospects: The 2006 Revision Population Database. 2006. United Nations Population Division.
 "Worst corruption offenders named", BBC News, ngày 18 tháng 11 năm 2005.
 Young, Neil (August 2002); An interview with Mahamet-Saleh Haroun, writer and director of Abouna ("Our Father").

Đọc thêm
 "Chad Urban Development Project" (PDF). ngày 21 tháng 10 năm 2004. World Bank.
 Azevedo, M J and Nnadozie, Emmanuel, Chad: A Nation in Search of its Future, (Westview Press Inc., 1997)
 Azevedo, M J, Roots of Violence: History of War in Chad, (Routledge, 1998)
 Collelo, Thomas (1990); Chad: A Country Study, 2d ed. Washington: U.S. GPO. ISBN 0-16-024770-5
 Myas, Terry M, Africa's First Peacekeeping Operation: The OAU in Chad, 1981–1982, (Greenwood Press, 2002)
  . Government of Chad.
 Zuchora-Walske, Christine, Chad in Pictures, (Twenty-First Century Books, 2009)

Liên kết ngoài

  Trang chính thức của tổng thống

 Nghiên cứu quốc gia Chad từ Tư viện Quốc hội Mỹ

 hồ sơ Chad từ BBC News

Cộng hòa
Quốc gia châu Phi
Quốc gia và vùng lãnh thổ nói tiếng Ả Rập
Quốc gia nội lục
Quốc gia thành viên của Liên Hợp Quốc
Quốc gia Sahara
Quốc gia và vùng lãnh thổ nói tiếng Pháp
Quốc gia thành viên Tổ chức Hợp tác Hồi giáo
Quốc gia thành viên Cộng đồng Pháp ngữ
Quốc gia Trung Phi
Quốc gia thành viên Liên minh châu Phi


title: Koilwar

text:
Koilwar là một thành phố và là một khu vực quy hoạch (notified area) của quận Bhojpur thuộc bang Bihar, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Koilwar có dân số 19.925 người. Phái nam chiếm 61% tổng số dân và phái nữ chiếm 39%. Koilwar có tỷ lệ 55% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 55%, và tỷ lệ cho phái nữ là 54%. Tại Koilwar, 19% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Bihar


title: Cao Xuân Huy (định hướng)

text:
Cao Xuân Huy có thể là:

Giáo sư Cao Xuân Huy, nhà nghiên cứu chuyên về lịch sử tư tưởng triết học phương Đông
Nhà văn Cao Xuân Huy, tác giả Tháng ba gãy súng


title: Agrypnus biforatus

text:
Agrypnus biforatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1895.

Chú thích

Tham khảo

Agrypnus


title: Dactylispa praegracilis

text:
Dactylispa praegracilis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Uhmann miêu tả khoa học năm 1956.

Chú thích

Tham khảo

Dactylispa


title: Asakura, Fukuoka

text:
là một thành phố thuộc tỉnh Fukuoka, Nhật Bản. Thành phố được thành lập ngày 20 tháng 3 năm 2006 khi sáp nhập thị trấn Asakura, với thành phố Amagi, và thị trấn Haki.

Các lễ hội và sự kiện
Lễ hội Dorouchi (泥うち祭り)
Lễ hội Oshiroi (おしろい祭り)

Tham khảo

Liên kết ngoài

Asakura official website in Japanese

Thành phố tỉnh Fukuoka


title: Dalopius radiculosus

text:
Dalopius radiculosus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Gurjeva miêu tả khoa học năm 1964.

Chú thích

Tham khảo

Dalopius


title: Hangal

text:
Hangal là một thị xã của quận Haveri thuộc bang Karnataka, Ấn Độ.

Địa lý
Hangal có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 555 mét (1820 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Hangal có dân số 25.011 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Hangal có tỷ lệ 64% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 67%, và tỷ lệ cho phái nữ là 60%. Tại Hangal, 14% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thị trấn thuộc huyện Haveri


title: Triepeolus lunatus

text:
Triepeolus lunatus là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Say mô tả khoa học năm 1824.

Chú thích

Tham khảo

Triepeolus
Động vật được mô tả năm 1824


title: Opostega brithys

text:
Opostega brithys là một loài bướm đêm thuộc họ Opostegidae. Nó được Turner miêu tả năm 1923. Nó được tìm thấy ở Queensland ở Úc.

Chú thích

Tham khảo

Opostega


title: Kim Tra

text:
Kim Tra (tiếng Hoa: 金吒) là một nhân vật trong thần thoại Trung Quốc và một vị thần trong tôn giáo truyền thống Trung Quốc là Đạo Giáo và Phật giáo. Kim Tra còn là nhân vật trong tác phẩm Tây du ký và Phong thần diễn nghĩa.

Thân thế
Theo dân gian, Kim Tra ban đầu được sinh ra trong thời gian cuối đời nhà Thương, là con của Lý Tịnh và là một đệ tử của Văn Thù Bồ Tát tu luyện ở động Vân Tiêu. Thế nhưng, trong tác phẩm Tây du ký của Ngô Thừa Ân thì Kim Tra phò Như Lai.

Công đầu tiên mà Kim Tra nạp cho Khương Tử Nha là giao tranh cùng tứ thánh giết chết Vương Ma.

Chi tiết

 Cha Lý Tịnh
 Mẹ Ân Thị
 Em trai Mộc Tra, Na Tra

Pháp khí
Kim Tra dùng Độn Long Thung là vật báu của Phật, kêu là Thất Bửu Kim Liên hình giống như một cây nọc, có ba cái khoen là gồm 3 vòng kim cang co giãn lớn nhỏ. Khi vung lên trói người rất chặt và trói đến chết. Kim Tra trong Phong Thần diễn nghĩa đã cùng hai em mình là Na Tra và Mộc Tra giúp cho Khương Tử Nha rất nhiều và lập nhiều đại công. Trận thắng lớn nhất mà Kim Tra dùng kế đoạt ải Du Hồn cùng Mộc Tra giết chết Đậu Binh và Triệt Địa phu nhân.

Sau nhờ công tu luyện và lập công lớn nên được phong thần hiệu Kim Tra.

Chú thích

Xem thêm
 Tây Du Ký
 Phong thần diễn nghĩa

Nhân vật Phong thần diễn nghĩa
Nhân vật thần thoại Trung Hoa
Thần tiên Trung Hoa
Người Trung Quốc giả tưởng


title: Semiotus aeneovittatus

text:
Semiotus aeneovittatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Kirsch miêu tả khoa học năm 1884.

Chú thích

Tham khảo

Semiotus


title: Hispodonta bifasciata

text:
Hispodonta bifasciata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Gestro miêu tả khoa học năm 1906.

Chú thích

Tham khảo

Hispodonta


title: Jouillat

text:
Jouillat là một xã thuộc tỉnh Creuse trong vùng Nouvelle-Aquitaine miền trung nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 400 mét trên mực nước biển.

Địa lý
Thị trấn nằm ơ thung lũng sông Creuse, cự ly khoảng  về phía đông bắc Guéret tại giao lộ các tuyến đường D6, D16 và tuyến đường D940.

Dân số

Địa điểm nổi bật

 Nhà thờ St.Martial, từ thế kỷ 12.
 Lâu đài thế kỷ 15.
 Phế tích lâu đài tại Bretouilly.

Liên kết ngoài
 Jouillat on the Quid website

Tham khảo

Xã của Creuse


title: Mega Man (định hướng)

text:
Mega Man là tên loạt trò chơi của Capcom

Ngoài ra Mega Man có thể đề cập đến:

Mega Man (nhân vật), nhân vật may mắn của Capcom, hoặc để chỉ một trong các sản phẩm liên quan đến nhân vật:
Mega Man (trò chơi điện tử 1987), một trò chơi được phát hành đầu tiên bởi Capcom vào năm 1987 cho hệ NES, và về sau đáp xuống vài hệ khác (có cả điện thoại di động)
Mega Man (DOS), một máy tính cá nhân phỏng theo Mega Man năm 1987
 Mega Man in Dr. Wily's Revenge, phiên bản trên Game Boy phỏng theo Mega Man 1987, được tung ra năm 1991 bởi Capcom
Mega Man (loạt truyền hình), một loạt phim hoạt hình đồng sản xuất bởi nhật và Mỹ năm 1995 dựa trên trò chơi Mega Man.
Mega Man (rapper), rapper và nhóm trưởng của So Solid Crew


title: Megachile hookeri

text:
Megachile hookeri là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1915.

Chú thích

Tham khảo

H
Động vật được mô tả năm 1915


title: Turris nadaensis

text:
Turris nadaensis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Turridae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Turris


title: Suessenguthiella

text:
Suessenguthiella là một chi thực vật thuộc họ Molluginaceae.

Các loài
Chi này có các loài sau (tuy nhiên danh sách này có thể chưa đủ):
 Suessenguthiella scleranthoides (Sond.) Friedrich, 1955

Loài Suessenguthiella caespitosa Friedrich, 1960 được The Plant List coi là chưa dung giải, nhưng Thulin et al. (2016) coi nó là đồng nghĩa của S. scleranthoides.

Tham khảo


title: Santa Luce

text:
Santa Luce là một đô thị ở tỉnh Pisa trong vùng Toscana thuộc Ý, có cự ly khoảng 70 km về phía tây nam của Florence và khoảng 30 km về phía đông nam của Pisa. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 1.532 người và diện tích là 66,6 km².

Santa Luce giáp các đô thị: Casciana Terme, Castellina Marittima, Chianni, Lorenzana, Orciano Pisano, Rosignano Marittimo.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Pisa


title: Svastra nevadensis

text:
Svastra nevadensis là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cresson mô tả khoa học năm 1874.

Chú thích

Tham khảo

Svastra
Động vật được mô tả năm 1874


title: Helicia retusa

text:
Helicia retusa là một loài thực vật thuộc họ Proteaceae. Đây là loài đặc hữu của Papua New Guinea.

Chú thích

Tham khảo
 World Conservation Monitoring Centre 1998. Helicia retusa. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 8 năm 2007.

R
Thực vật Papua New Guinea
Thực vật dễ tổn thương


title: Puits-la-Vallée

text:
Puits-la-Vallée là một xã thuộc tỉnh Oise trong vùng Hauts-de-France phía bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 157 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

INSEE

Puitslavallee


title: Lipomelia

text:
Lipomelia là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Scopulini


title: Arlewatt

text:
Arlewatt () là một đô thị tại huyện Nordfriesland, trong bang Schleswig-Holstein, nước Đức. Đô thị này có diện tích 5,68 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 340 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Nordfriesland


title: Đông Bắc Đại Tây Dương

text:
Đông Bắc Đại Tây Dương (tiếng Anh: Atlantic Northeast) là một vùng thuộc Bắc Mỹ bao gồm vùng Tân Anh của Hoa Kỳ và vùng duyên hải phía đông của Canada. Các định nghĩa về vùng này thì phức tạp: tại Tân Anh Cát Lợi nó có thể chỉ giới hạn vào khu vực nông thôn phía bắc và nó cũng có thể kéo dài lên hết phần Canada Đại Tây Dương.

Vùng này được ghi nhận là có nền văn hoá thống nhất, khí hậu lạnh lẽo, có nhiều rừng rậm, và có chung lịch sử kinh tế khai thác rừng và đánh cá. Sự thống nhất vùng này còn đi xa hơn nữa ở một khu vực gọi là "Gray Zone" (vùng xám) là nơi có sự tranh chấp chủ quyền giữa Canada và Hoa Kỳ. Nó nằm bên ngoài khơi tỉnh bang New Brunswick và tiểu bang Maine. Vùng đất duy nhất của khu vực này là hai hòn đảo, Đảo Machias Seal và North Rock. "Gray Zone" là một trong bốn khu vực mà hai quốc gia vẫn còn đang tranh chấp chủ quyền nhưng nó là khu vực tranh chấp duy nhất có phần mặt đất. Năm 1979, cả hai đã nộp đơn chung lên Tòa án Công lý Quốc tế nhằm tránh tình trạng toà giải quyết tranh chấp khi các ranh giới đại dương trong vùng được ấn định cho quyền đánh cá và khai thác khoáng sản. Canada luôn hiện diện trong vùng này kể từ năm 1832 khi họ cho xây dựng một hải đăng.

Mặc dù có sự liên thông ngang biên giới được biết đến nhiều nhưng vùng này hiếm khi có một cái tên riêng. Cái tên "Đông Bắc Đại Tây Dương" là thuật ngữ thường được sử dụng nhất khi nói đến nền văn hoá dân gian trong vùng.

Xem thêm
 Bắc Đại Tây Dương
 Tây Bắc Thái Bình Dương, một vùng khác thuộc cả Canada và Hoa Kỳ

Tham khảo

Địa lý Bắc Mỹ
Vùng của Hoa Kỳ
Vùng Maritimes
New England


title: (22407) 1995 SK2

text:
{{DISPLAYTITLE:(22407) 1995 SK2}}

(22407) 1995 SK2 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Yoshisada Shimizu và Takeshi Urata ở Đài thiên văn Nachi-Katsuura ở Nachikatsuura, Wakayama, Nhật Bản, ngày 17 tháng 9 năm 1995.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 22001–23000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1995
Được phát hiện bởi Takeshi Urata
Được phát hiện bởi Yoshisada Shimizu
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: 3621 Curtis

text:
3621 Curtis (1981 SQ1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 16 tháng 9 năm 1981 bởi Thomas, N. G. ở Flagstaff (AM).

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 3621 Curtis

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1981


title: Angono

text:
Angono là đô thị hạng 1 ở tỉnh Rizal, Philippines. Đô thị này có cự ly 30 km về phía đông Manila. Theo điều tra dân số năm 2007, đô thị này có dân số 97.209 người.

Barangay

Angono được chia thành 10 barangay.

 Bagumbayan
 Kalayaan
 Mahabang Parang
 Poblacion Ibaba
 Poblacion Itaas
 San Isidro
 Santo Niño
 San Pedro
 San Roque
 San Vicente

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn Philipin
Thông tin điều tra dân số năm 2000 của Philipin
People of Angono Community
Angono Credit and Development Coopertive
Angono Rizal

Đô thị của Rizal
Khu dân cư trên Laguna de Bay


title: Monolepta rosinae

text:
Monolepta rosinae là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev miêu tả khoa học năm 2005.

Chú thích

Tham khảo

Monolepta


title: Sự thử va đập Charpy

text:
Sự thử va đập Charpy, hay sự thử khắc-V Charpy là phép thử biến dạng nhanh được chuẩn hóa giúp xác định năng lượng hấp thụ bởi vật liệu trong quá trình gãy vỡ. Năng lượng hấp thụ này giúp xác định độ dai của vật liệu và là công cụ để nghiên cứu sự chuyển biến dòn-dẻo theo nhiệt độ. Nó được dùng rộng rãi trong công nghiệp do quy trình chuẩn bị và thực hiện dễ dàng và có thể thu được kết quả nhanh và rẻ. Tuy vậy một bất lợi lớn của phương pháp là các kết quả đều tương đối..

Phương pháp này được phát triển vào năm 1905 bởi nhà khoa học Pháp Georges Charpy. Vào chiến tranh thế giới thứ hai sự hiểu biết về vấn đề gãy vỡ có vai trò trọng yếu. Ngày nay nó được dùng trong nhiều ngành công nghiệp để kiểm tra vật liệu xây dựng và chế tạo dùng trong chế tạo bình áp suất, cầu và xem bão ảnh hưởng đến các vật liệu bên trong công trình như thế nào..

Định nghĩa

Bộ dụng cụ bao gồm một búa con lắc đập vào mẫu đã được khắc. Năng lượng truyền vào vật liệu có thể được tính toán bằng cách so sánh sự thay đổi độ cao của búa trước và sau một sự gãy vỡ lớn.

Vết khắc trên mẫu ảnh hưởng tới kết quả của phép thử va đập, do vậy vết khắc cần có kích thước và hình dạng chuẩn. Kích cỡ của mẫu cũng có thể ảnh hưởng tới kết quả, do nó quyết định xem vật liệu có biến dạng phẳng hay không. Sự khác biệt này có thể ảnh hưởng mạnh tới kết luận đưa ra..

"Phương pháp tiêu chuẩn kiểm tra va đập của thanh khắc bằng vật liệu kim loại" có thể được tìm thấy trong các tiêu chuẩn ASTM E23, ISO 148-1 hay EN 10045-1, trong đó mọi chi tiết về phép thử và thiết bị đều được mô tả chi tiết.

Kết quả định lượng

Kết quả định lượng của phép thử va đập – năng lượng cần thiết để làm gãy vỡ vật liệu – có thể dùng để đo độ dai va đập và độ bền dẻo của vật liệu. Cũng có thể nghiên cứu tốc độ biến dạng và phân tích ảnh hưởng của nó tới sự gãy vỡ.

Nhiệt độ chuyển tiếp dẻo-giòn (ductile-brittle transition temperature, DBTT) có thể được truy ra từ nhiệt độ mà tại đó năng lượng cần để làm gãy vỡ vật liệu thay đổi mạnh. Tuy nhiên thực tế không có một sự chuyển tiếp rõ ràng nào nên việc tìm được nhiệt độ chuyển tiếp chính xác là khó khăn. DBTT chính xác có thể nhận được qua thực nghiệm theo nhiều cách: năng lượng hấp thụ riêng, thay đổi mặt gãy vỡ (ví dụ 50% diện tích bị nứt vỡ)…

Kết quả định tính

Kết quả định tính của phép thử va đập có thể được dùng để xác định độ dẻo của vật liệu. Nếu vật liệu bị vỡ theo một mặt phẳng, gãy vỡ là dẻo, còn nếu vật liệu bị vỡ với các cạnh răng cưa hay lưỡi cắt, sự gãy vỡ là dòn. Thường thì vật liệu không gãy vỡ theo chỉ một kiểu, do vậy khi so sánh diện tích phần răng cưa và phẳng của sự gãy vỡ có thể mang lại sự ước lượng về phần trăm của gãy vỡ dẻo và dòn.

Tham khảo

Thử nghiệm vật liệu


title: .gf

text:
.gf là tên miền Internet cấp cao nhất dành cho quốc gia (ccTLD) của Guiana thuộc Pháp. Nó thuộc quyền quản lý của ISP Net Plus, nhưng các trang của nó dường như không có thông tin gì về làm thế nào để đăng ký tên miền, và rất ít được sử dụng.

Tham khảo

Liên kết ngoài
IANA.gf whois information
domain registration website

G f
G f

sv:Toppdomän#G


title: Bảo Đình

text:
Huyện tự trị dân tộc Lê và dân tộc Miêu Bảo Đình (tiếng Trung: 保亭黎族苗族自治县, bính âm: Bǎotíng Lízú Miáozú Zìzhìxiàn), Hán Việt: Bảo Đình Lê tộc Tự trị huyện) là một huyện tự trị tại nội lục địa phía nam đảo Hải Nam, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 1161 km2, dân số 160.000 người. Huyện lỵ đóng tại trấn Bảo Thành (保城镇), mã số bưu chính là 572300, khu hiệu là: 0898

Tham khảo

Hải Nam
Huyện tự trị Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa
Đơn vị cấp huyện Hải Nam
Người Lê


title: Metacrambus

text:
Metacrambus là một chi bướm đêm thuộc họ Crambidae.

Chú thích

Tham khảo

 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Crambini


title: Mesocolaspis

text:
Mesocolaspis là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1908 bởi Jacoby.

Các loài
Chi này gồm các loài:
 Mesocolaspis spinulosum Medvedev & Zoia, 1996

Chú thích

Tham khảo

Họ Ánh kim


title: Rosny-sous-Bois

text:
Rosny-sous-Bois là một xã ở tỉnh Seine-Saint-Denis, thuộc vùng Île-de-France ở miền bắc nước Pháp.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Official website (bằng tiếng Pháp)
Rosny-Rail: Railroad Museum of Rosny-sous-Bois  (bằng tiếng Anh)

Xã của Seine-Saint-Denis


title: Eualetes

text:
Eualetes là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Vermetidae.

Các loài
Các loài trong chi Eualetes gồm có:

 Eualetes tulipa (Chenu, 1843)

Chú thích

Tham khảo

Vermetidae


title: 16817 Onderlička

text:
16817 Onderlička là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 1383.8152201 ngày (3.79 năm).

Nó được phát hiện ngày 30 tháng 10 năm 1997.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1997


title: Squalius ghigii

text:
Squalius ghigii là một loài cá vây tia trong họ Cyprinidae.
Nó chỉ được tìm thấy ở Hy Lạp.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là sông, sông có nước theo mùa, đầm nước ngọt, suối nước ngọt, và khu vực trữ nước.
Nó bị đe dọa do mất môi trường sống.

Nguồn
 Crivelli, A.J. 2005. Ladigesocypris ghigii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Cá châu Âu
Squalius
Cá nước ngọt châu Âu


title: 2100 Ra-Shalom

text:
2100 Ra-Shalom là một tiểu hành tinh được Eleanor F. Helin phát hiện năm 1978, trong nhóm tiểu hành tinh Aten sau khi phát hiện ra 2062 Aten năm 1976

Tham khảo

Liên kết ngoài

Ra-Shalom
Thiên thể phát hiện năm 1978
Được phát hiện bởi Eleanor F. Helin


title: Vòng loại Giải vô địch bóng đá thế giới 2010 – Khu vực Bắc, Trung Mỹ và Caribe (Vòng 4)

text:
Bài viết sau đây là tóm tắt của các trận đấu ở vòng 4, vòng loại giải vô địch bóng đá thế giới 2010 khu vực Bắc, Trung Mỹ và Caribe. Tại vòng 4, 6 đội mạnh nhất đấu vòng tròn hai lượt đi và về, sân nhà-sân khách, lấy ba đội đứng đầu giành vé vào thắng vòng chung kết. Đội hạng tư đấu trận play-off với đội hạng năm của khu vực CONMEBOL để giành vé tới Nam Phi.

Kết quả

Cầu thủ ghi bàn

7 bàn

  Carlos Pavón

5 bàn

  Carlo Costly

  Jozy Altidore

4 bàn

  Álvaro Saborío

3 bàn

  Celso Borges
  Cuauhtémoc Blanco

  Kerry Baptiste
  Michael Bradley

  Landon Donovan

2 bàn

  Walter Centeno
  Andy Furtado
  Bryan Ruiz
  Cristian Castillo

  Julio Martínez
  Osael Romero
  Eliseo Quintanilla
  Julio César de León

  Guillermo Franco
  Carlos Edwards
  Conor Casey

1 bàn

  Pablo Herrera
  Rudis Corrales
  Amado Guevara
  David Suazo
  Melvin Valladares
  Omar Bravo
  Nery Castillo
  Israel Castro
  Giovani dos Santos
  Enrique Esqueda

  Andrés Guardado
  Francisco Palencia
  Pável Pardo
  Óscar Rojas
  Miguel Sabah
  Carlos Salcido
  Carlos Vela
  Cornell Glen
  Khaleem Hyland

  Collin Samuel
  Hayden Tinto
  Dwight Yorke
  Carlos Bocanegra
  Jonathan Bornstein
  Ricardo Clark
  Charlie Davies
  Clint Dempsey
  Frankie Hejduk

Phản lưới nhà

  Marvin González (trong trận gặp )

  Julius James (trong trận gặp )

Ghi chú

Vòng loại giải vô địch bóng đá thế giới 2010


title: Vännäs (đô thị)

text:
Đô thị Vännäs (Vännäs kommun) là một đô thị ở hạt Västerbotten, phía bắc Thụy Điển. Thủ phủ là Vännäs. Thị xã lớn thứ 2 là Vännäsby với 1500 dân.

Năm 1928, khu Vännäs được tách khỏi đô thị nông nghiệp có cùng tên để tạo thành thị xã chợ (köping) Vännäs. Hai đơn vị này lại được hợp nhất năm 1971. Năm 1974, Bjurholm được bổ sung vào. Năm 1980, đô thị Bjurholm được tách và tái lập.

Đô thị này nằm ngay phía đông của đô thị Umeå, nơi có thành phố Umeå với 100.000 dân. Các đô thị giáp ranh là Vindeln, đô thị Bjurholm và đô thị Nordmaling.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Vännäs - Trang mạng chính thức

Đô thị Thụy Điển
Đô thị hạt Västerbotten


title: Le May-sur-Èvre

text:
Le May-sur-Èvre là một xã thuộc tỉnh Maine-et-Loire trong vùng Pays de la Loire phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 72 mét trên mực nước biển.

Sông Èvre chảy qua thị trấn.

Tham khảo

Maysurevre


title: Drapetes plagiatus

text:
Drapetes plagiatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Boheman miêu tả khoa học năm 1858.

Chú thích

Tham khảo

Drapetes


title: 21250 Kamikouchi

text:
21250 Kamikouchi (1995 YQ2) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 17 tháng 12 năm 1995 bởi N. Sato ở Chichibu.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 21250 Kamikouchi

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1995


title: Coelaenomenodera pusilla

text:
Coelaenomenodera pusilla là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Gestro miêu tả khoa học năm 1908.

Chú thích

Tham khảo

Coelaenomenodera


title: Epideira gabensis

text:
Epideira gabensis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Turridae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Epideira
Động vật được mô tả năm 1922


title: Vasyl Ivanchuk

text:
Vassily Ivanchuk, đôi khi còn được phiên âm là Vasyl () (sinh 18 tháng 3 năm 1969) là một đại kiện tướng cờ vua người Ukraina. Trong bảng xếp hạng mới nhất của FIDE (tháng 7 năm 2011), anh là kì thủ số 1 Ukraina . Thứ hạng cao nhất anh từng đạt được là hạng 2 thế giới (lần đầu tiên tháng 7 năm 1991, gần đây nhất tháng 10 năm 2007) .

Ivanchuk trở thành một trong những kì thủ hàng đầu thế giới từ năm 1988, đã từng có những thời điểm vươn lên hạng 2 thế giới theo hệ số Elo, nhưng chưa bao giờ giành được chức vô địch thế giới. Ivanchuk có phong độ thi đấu khá thất thường, chỉ trong năm 2007 thứ hạng của anh dao động từ 12 lên tới 2; hoặc gần đây (từ tháng 1 đến tháng 7 năm 2009) anh mất 76 điểm ELO, từ thứ 3 xuống 30 thế giới, từ tháng 7 đến tháng 9 năm 2009 Ivanchuk lại lấy lại 53 điểm, trở lại top 10 thế giới .

Ivanchuk là nhà vô địch cờ chớp thế giới năm 2007.

Thời gian đầu

Ivanchuk sinh ở Berezhany, Ukraina. Thành tích quốc tế đầu tiên của anh là vô địch giải cờ vua New York Mở rộng với 7,5 điểm / 9 ván, xếp trên nhiều đại kiện tướng. Anh đồng hạng nhất tại Giải vô địch cờ vua trẻ thế giới năm 1988 tại Adelaide, nhưng thua Joel Lautier ở ván tie-break phân định ngôi vô địch . Anh đạt được danh hiệu đại kiện tướng trong cùng năm, đồng thời lọt vào top 10 thế giới.

Ngôi sao làng cờ vua thế giới

Ivanchuk giành được danh hiệu danh giá đầu tiên khi mới 21 tuổi, vô địch giải Linares năm 1991. Giải này có 14 kì thủ tham dự với 8 kì thủ nằm trong top 10 thế giới, bao gồm cả vua cờ Garry Kasparov, các kì thủ còn lại đều trong 50 kì thủ hàng đầu thế giới. Ivanchuk kết thúc giải đấu với chỉ nửa điểm nhiều hơn Kasparov  và Ivanchuk đánh bại Kasparov ở giải đấu này.

Nhiều người tin rằng Ivanchuk sẽ trở thành nhà vô địch thế giới, nhưng điều đó đến nay chưa thành hiện thực, dù có lần anh đã lọt vào trận chung kết giải vô địch thế giới (năm 2002) theo hình thức thi đấu loại trực tiếp. Mặc dù thường xuyên có mặt trong top 10 thế giới từ năm 1988, anh thường thi đấu không tốt trong những trận đấu tay đôi, có chiến thuật khác với các ván đấu trong giải đấu thông thường. Nhiều cổ động viên cờ vua cho rằng đó là do anh có thần kinh yếu và không thật sự sắc sảo trong những tình huống quyết định.

Tính cách lập dị
"Chucky lớn", một biệt danh của Ivanchuk, được Viswanathan Anand đánh giá là một trong những kì thủ lập dị nhất của làng cờ thế giới. Anand trong một cuộc phỏng vấn đã nhận xét một cách đùa vui về Ivanchuk:

Anh ấy là một người rất thông minh... nhưng bạn không thể biết tâm trạng của anh ấy như thế nào. Có khi hôm nay anh ấy coi bạn như người anh em lâu ngày gặp lại, nhưng đến hôm sau thì hoàn toàn phớt lờ bạn.

Các kì thủ có một câu để mô tả anh ấy. Họ nói rằng anh ấy sống ở 'Hành tinh Ivanchuk'. (cười)... Tôi đã từng thấy anh ấy đọc thơ Ukraina khi hoàn toàn say xỉn và đến ngày hôm sau thì lại có một bài nói chuyện hoàn toàn nghiêm túc.

Có thời gian anh ấy đã thử học tiếng Thổ Nhĩ Kỳ. Đừng hỏi tôi lý do tại sao... Mỗi ngày ta có một sự ngạc nhiên từ anh ấy.

Khi thi đấu, Ivanchuk thường ít khi nhìn vào bàn cờ. Thay vào đó anh nhìn chằm chằm lên trần nhà hoặc vào tường (điều này là khác thường với các kì thủ hàng đầu). Phong cách thi đấu của anh cũng khó dự đoán trước và thường tạo ra mối đe dọa cho bất kì kì thủ nào, tuy nhiên thỉnh thoảng đưa đến thất bại nhanh chóng.

Các danh hiệu chính

Ivanchuk từng vô địch ở các giải đấu lớn sau: New York Mở rộng 1988, Corus 1996, Linares 1989, 1991 và 1995, Foros (Aerosvit) 2006 và 2007, Montreal 2007. Ivanchuk thua đồng hương Ruslan Ponomariov ở trận chung kết tranh ngôi vô địch thế giới 2002. Năm 2004 anh giành ngôi vô địch châu Âu và năm 2006 anh về nhì giải đấu này. Anh đồng vô địch Giải vô địch cờ vua Canada Mở rộng 2005 tại Edmonton. Tháng 11 năm 2007, Ivanchuk vô địch thế giới cờ chớp tổ chức tại Moskva sau khi đánh bại đương kim vô địch cờ truyền thống Anand ở trận quyết định. Tháng 5 năm 2008 anh vô địch giải M-Tel Masters ở Sofia, Bulgaria với 8 điểm / 10 ván đấu (+6 –0 =4). Ivanchuk cũng vô địch giải Tưởng niệm Tal 2008, xếp trên các danh thủ Vladimir Kramnik, Alexander Morozevich, Peter Leko, Ruslan Ponomariov, Boris Gelfand và Gata Kamsky.. Ở giải này anh còn giành cú đúp khi vô địch cả nội dung cờ chớp.

Thi đấu đồng đội
Ivanchuk thường có phong độ tốt khi thi đấu đồng đội. Anh từng tham dự 11 Olympiad cờ vua, liên tục từ năm 1988 đến nay, 2 lần cho Liên Xô và 9 lần cho Ukraina, thường xuyên ngồi bàn 1 (cho kì thủ mạnh nhất đội). Ivanchuk giành tổng cộng 10 huy chương, với 3 huy chương vàng đồng đội. (Liên Xô năm 1988 và 1990, Ukraina năm 2004). Trong 133 ván, anh đạt được hiệu suất 66.5% (+50 =77 –6).. Tại các Olympiad có huy chương thành tích của anh như sau:

 Thessaloniki 1988, dự bị thứ hai của Liên Xô, 6,5 điểm / 9 ván (+4 =5 –0), HCV đồng đội
 Novi Sad 1990, bàn 1 của Liên Xô, 7 điểm / 10 ván (+5 =4 –1), HCV đồng đội, HCĐ cá nhân bàn 1
 Yerevan 1996, bàn 1 của Ukraina, 8,5 điểm / 11 ván (+6 =5 –0), HCB đồng đội, HCB cá nhân bàn 1, HCĐ điểm Elo thi đấu
 Elista 1998, bàn 1 của Ukraina, 7 điểm / 11 ván (+3 =8 –0), HCĐ đồng đội
 Istanbul 2000, bàn 1 của Ukraina, 9 điểm / 14 ván (+4 =10 –0), HCĐ đồng đội
 Calvià 2004, bàn 1 của Ukraina, 9,5 điểm / 13 ván (+6 =7 –0), HCV đồng đội, HCĐ cá nhân bàn 1

Vụ rắc rối kiểm tra doping

Ivanchuk chơi ở bàn 1 của đội Ukraina trong Olympiad cờ vua 2008 ở Dresden. Trước vòng đấu cuối cùng Ukraina ở vị trí thứ nhì, có cơ hội giành ngôi vô địch. Chỉ có một thất bại đậm trước đội Mỹ mới có thể loại họ ra khỏi danh sách có huy chương. Ivanchuk là kì thủ của Ukraina được chọn để kiểm tra doping sau vòng đấu cuối này.

Kết quả Mỹ bất ngờ đánh bại Ukraina với tỉ số cách biệt 3,5 – 0,5, ở bàn 1 Ivanchuk thua Gata Kamsky. Kết cục Ukraina tụt xuống thứ 4 và không có huy chương. Sau trận đấu này Ivanchuk như ở trong một trạng thái mất trí, giận dữ "đá chân vào một cái cột bê tông lớn" như lời kể lại của khán giả. Khi các nhân viên giải đấu yêu cầu anh tham dự vào cuộc kiểm tra doping, anh từ chối và biến mất. Từ chối việc kiểm tra doping theo luật đồng nghĩa với việc thử doping dương tính và sẽ phải nhận lệnh cấm thi đấu 2 năm ở các giải đấu FIDE tổ chức. Tuy nhiên thực chất nếu lệnh cấm này được ban hành sẽ không nhiều tác dụng vì nhiều giải đấu lớn không nằm dưới sự điều khiển của FIDE và họ vẫn mời Ivanchuk tham dự giải.

Theo luật của FIDE, kì thủ nào bị kết tội sử dụng doping sẽ bị hủy toàn bộ kết quả thi đấu trong giải. Điều này từng xảy ra với 2 kì thủ nghiệp dư ở Olympiad cờ vua 2004 tại Mallorca. Nếu áp dụng trong trường hợp Ivanchuk thì tấm huy chương đồng của đội Mỹ sẽ phải trao lại cho đội Hungary, tuy nhiên điều này đã không xảy ra.

Ivanchuk cuối cùng được kết luận là vô tội, trên cơ sở anh không được các nhân viên kiểm tra doping thông báo trước như theo thủ tục của FIDE và một phần do tâm trí không ổn định sau trận đấu, làm anh hầu như không hiểu yêu cầu của trọng tài.

Chú thích

Liên kết ngoài
 Thông tin Vassily Ivanchuk trên trang chủ FIDE
 Thông tin về các ván đấu của Ivanchuk
 Điểm Elo của Ivanchuk từ 1991 đến 2007
 Nội dung một cuộc phỏng vấn Vassily Ivanchuk

Đại kiện tướng cờ vua Liên Xô
Đại kiện tướng cờ vua Ukraina
Nhân vật còn sống


title: Sân bay quốc tế Kurumoch

text:
Sân bay quốc tế Kurumoch ()  là một sân bay quốc tế ở Samara, Nga, cách thành phố 35 km về phía bắc. Năm 2006, sân bay này phục vụ 1.218.954 lượt khách và thông qua 4.121 tấn hàng hóa. Đây là căn cứ của hãng hàng không Samara Airlines.

Các hãng hàng không và các tuyến điểm
 Aeroflot (Moskva-Sheremetyevo)
 Armavia (Yerevan)
 Czech Airlines (Prague)
 Gazpromavia (Moskva-Vnukovo, Tyumen, Novy Urengoj)
 Lufthansa (Frankfurt, Kazan, Ufa)
 Rossiya (Saint Petersburg)
 S7 Airlines (Moscow-Domodedovo)
 Samara Airlines (Moscow-Domodedovo, Moscow-Sheremetyevo, Nizhnevartovsk, Norilsk, Novosibirsk, Saint Petersburg, Yerevan)
 Sky Express (Moscow-Vnukovo)
 Tajik Air (Dushanbe)

Tai nạn và sự cố
 Ngày 17 tháng 3 năm 2007, một chiếc Tu-134 của UTair đã rơi khi hạ cánh làm 7 người thiệt mạng, làm 23 người khác bị thương.

Tham khảo

Liên kết ngoài
  Trang mạng chính thức của sân bay quốc tế Kurumoch
 World Aero Data thông thin sân bay UWWW
 NOAA/NWS current quan sát thời tiết
 ASN Lịch sử tai nạn của UWWW
 Ghi chép thời tiết lịch sử vùng Samara

Sân bay Samara
Samara, Russia
Sân bay Nga
Sân bay xây dưới thời Liên Xô


title: Polexima minor

text:
Polexima minor là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1903.

Chú thích

Tham khảo

Polexima


title: Aubigny, Allier

text:
Aubigny là một xã ở tỉnh Allier thuộc miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Allier

Tham khảo

Xã của Allier


title: Villanueva de Bogas

text:
Villanueva de Bogas là một đô thị trong tỉnh Toledo, Castile-La Mancha, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2006 (INE), đô thị này có dân số là 805 người.

Tham khảo

Đô thị ở Toledo


title: Sân bay quốc tế Entebbe

text:
Sân bay quốc tế Entebbe  là sân bay quốc tế chính của Uganda. Sân bay này nằm gần thị xã Entebbe, bên bờ hồ Victoria, cách thủ đô Kampala 35 km.

Năm 2007, sân bay này đã phục vụ 720.000 lượt khách quốc tế (+10,7% so với 2006).

Đây cũng alf một địa điểm an ninh hợp tác (Cooperative Security Location) của quân đội Mỹ

Các hãng hàng không và các tuyến điểm
 Air Burundi (Bujumbura)
 Air Tanzania (Dar Es Salaam)
 Air Uganda (Nairobi, Mombasa, Juba, Khartoum, Kilimanjaro/Arusha, Dar-es-Salaam, Zanzibar)
 British Airways (London-Heathrow)
 Brussels Airlines (Brussels)
 Eagle Air (Arua, Gulu, Moyo, Pakuba, Juba, Yei)
 East African Airlines (Kisangani, Kinshasa)
 EgyptAir (Cairo)
 Emirates (Dubai)
 Ethiopian Airlines (Addis Ababa, Lilongwe)
 Fly540 (Nairobi)
 Kenya Airways (Nairobi)
 KLM Royal Dutch Airlines (Amsterdam)
 Pacifica Airlines (Singapore-Changi)
 Precision Air (Mwanza, Kilimanjaro/Arusha)
 Royal Daisy Airlines (Juba, Kisumu)
 Rwandair Express (Kigali)
 South African Airways (Johannesburg)
 Sudan Airways (Khartoum)
 United Airlines Ltd. (Gulu, Arua)

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Uganda Civil Aviation Authority
 Malcolm McCrow's photos

Sân bay Uganda
Kampala


title: Epiphragma arizonense

text:
Epiphragma arizonense là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Epiphragma
Limoniidae ở vùng Nearctic


title: Brown

text:
Brown  có thể đề cập đến:
Gordon Brown
Dan Brown
James Brown

Xem thêm