title: Jerome Isaac Friedman

text:
Jerome Isaac Friedman (sinh 28 tháng 3 năm 1930 tại Chicago, Illinois) là nhà vật lý người Mỹ đã đoạt Giải Nobel Vật lý năm 1990 cùng với Henry Kendall và Richard E. Taylor "cho công trình nghiên cứu tiên phong của họ về tán xạ phi đàn hồi sâu của các electron trên các proton và neutron liên kết, là công trình có tầm quan trọng thiết yếu cho sự phát triển của mô hình quark trong ngành vật lý hạt".

Cuộc đời và Sự nghiệp
Ông sinh tại Chicago, Illinois trong một gia đình nhập cư từ Nga vào Hoa Kỳ. Khi lớn lên ông có khiếu về nghệ thuật và khá xuất sắc. Tuy nhiên ông đã quan tâm tới Vật lý học sau khi đọc quyển sách về thuyết tương đối do Albert Einstein viết, và kết quả là ông đã từ chối một học bổng vào học trong Art Institute of Chicago để sang học Vật lý học ở Đại học Chicago. Ở đây, ông học và nghiên cứu dưới sự hướng dẫn của Enrico Fermi, và đậu bằng tiến sĩ vật lý năm 1956. Năm 1960 ông gia nhập phân khoa Vật lý của Học viện Công nghệ Massachusetts.

Năm 1968 và 1969, ông làm các thí nghiệm với Henry W. Kendall và Richard E. Taylor ở Stanford Linear Accelerator Center đã đem lại bằng chứng thực nghiệm đầu tiên là các proton có một cấu trúc bên trong, sau này được biết là hạt quark. Công trình nghiên cứu này đã đem lại cho Friedman, Kendall và Taylor giải Nobel Vật lý năm 1990.

Ông là giáo sư học viện ở Học viện Công nghệ Massachusetts. Friedman cũng là thành viên trong Ban bảo trợ của tập san Bulletin of the Atomic Scientists.

Năm 2008, Friedman được trao bằng tiến sĩ danh dự của Đại học Belgrade (Belgrade, Serbia). Ông là giáo sư danh dự ở Phân khoa Vật lý Đại học Belgrade  và các viện nổi tiếng thế giới của Phân khoa này: "Viện Vật lý lý thuyết và thực nghiệm" , "Viện Vật lý Zemun"  và Viện hạt nhân Vinca.

Năm 2003, ông được diễn viên hài Sacha Baron Cohen phỏng vấn, dưới dạng nhân vật hư cấu Ali G.

Giải thưởng
 1989 Giải Panofsky
 1990 Giải Nobel Vật lý (chung với Henry W. Kendall và Richard E. Taylor)

Đời tư
Friedman kết hôn với Tania Letetsky-Baranovsky. Họ có bốn người con: Ellena, Joel, Martin và Sandra

Xuất bản phẩm
 Friedman, J. I., Kendall, H. W., et al. "Experimental Search for a Heavy Electron", Massachusetts Institute of Technology, United States Department of Energy (through predecessor agency the Atomic Energy Commission, (September 1967).
 Friedman, J. I. "Deep Inelastic Electron Scattering: Experimental", Massachusetts Institute of Technology, United States Department of Energy (through predecessor agency the Atomic Energy Commission, (October 1971).

Tham khảo và Ghi chú

Liên kết ngoài

 Nobelprize.org, Giải Nobel Vật lý 1990
 Bibliographic Resources--Development of the Quark, from the Office of Scientific and Technical Information, United States Department of Energy
 Nobel Autobiography
 Friedman page at MIT
 Jerome Friedman Playlist Appearance on WMBR's Dinnertime Sampler  radio show ngày 5 tháng 1 năm 2005
 their pioneering investigations concerning deep inelastic scattering of electrons on protons and bound neutrons
 Friedman Explains Role of Quarks in Killian Talk, Massachusetts Institute of Technology, (ngày 1 tháng 4 năm 2001)
 Will Innovation Flourish in the Future? -Opinion by Jerome Friedman, American Institute of Physics

Sinh năm 1930
Nhân vật còn sống
Nhà vật lý Mỹ
Nhà vật lý thực nghiệm
Người Mỹ gốc Do Thái
Người đoạt giải Nobel Vật lý
Người Hoa Kỳ đoạt giải Nobel
Giáo sư Viện Công nghệ Massachusetts


title: Ethochorema hesperium

text:
Ethochorema hesperium là một loài Trichoptera trong họ Hydrobiosidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Chú thích

Ethochorema


title: Chessenaz

text:
Chessenaz là một xã trong tỉnh Haute-Savoie thuộc vùng Auvergne-Rhône-Alpes đông nam Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Haute-Savoie

Tham khảo
INSEE

Xã của Haute-Savoie


title: Phương ngữ

text:
Phương ngữ, phương ngôn, thổ ngữ, hay tiếng địa phương, là hệ thống ngôn ngữ được dùng cho một tập hợp người nhất định trong xã hội, thường là phân chia theo lãnh thổ.

Phương ngữ được chia thành phương ngữ lãnh thổ và phương ngữ xã hội.

Phương ngữ theo lãnh thổ
Ngôn ngữ hình thành từ cuộc sống và phản ánh cuộc sống của từng địa phương khác nhau về kinh tế, văn hóa sẽ khác nhau. Ở Việt Nam chủ yếu có ba vùng phương ngữ chính: phương ngữ bắc (Bắc Bộ), phương ngữ trung (Bắc Trung Bộ), phương ngữ nam (Nam Trung Bộ và Nam Bộ). Các phương ngữ này khác nhau chủ yếu ở ngữ âm, rồi đến từ vựng, cuối cùng là một chút khác biệt ngữ pháp. Sự khác biệt về ngữ âm là nhiều nhất, nhưng có thể đoán được. Sự khác biệt về từ vựng có thể dẫn đến sự hiểu lầm nhiều nhất.

Phương ngữ tiếng Việt

Phương ngữ xã hội

Phương ngữ xã hội (Sociolect) là ngôn ngữ của một nhóm người nhất định trong xã hội, bao gồm tiếng nghề nghiệp, tiếng lóng... Phương ngữ xã hội khác biệt chủ yếu ở mặt từ vựng.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Khái quát về hệ thống ngữ âm của 3 vùng phương ngữ
 Gắng giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt-Vũ Khúc
 Về bài báo "Gắng giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt" của GS. Vũ Khúc
 Phương ngữ - Biệt ngữ - Tiếng lóng

Ngôn ngữ

Từ vựng học
Biến thể ngôn ngữ


title: Phyllonorycter grewiaecola

text:
Phyllonorycter grewiaecola là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Namibia, Nam Phi và Zimbabwe.

Ấu trùng ăn Grewia kwebensis và Grewia tristis. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

Chú thích

Phyllonorycter


title: Marapoama

text:
Marapoama là một đô thị ở bang São Paulo của Brasil.
Đô thị này nằm ở vĩ độ 21º15'33" độ vĩ nam và kinh độ 49º07'44" độ vĩ tây, trên khu vực có độ cao 467 m. Dân số năm 2004 ước tính là 2.445 người.

Đô thị này có diện tích 113,345 km².

Thông tin nhân khẩu
Dữ liệu dân số theo điều tra dân số năm 2000

Tổng dân số: 2.238
Dân số thành thị: 1.544
Dân số nông thôn: 694
 Nam giới: 1.130
 Nữ giới: 1.108
Mật độ dân số (người/km²): 19,75

Tỷ lệ tử vong trẻ sơ sinh dưới 1 tuổi (trên một triệu người): 8,22

Tuổi thọ bình quân (tuổi): 75,95

Tỷ lệ sinh (số trẻ trên mỗi bà mẹ): 2,19

Tỷ lệ biết đọc biết viết: 87,83%

Chỉ số phát triển con người (HDI-M): 0,780
 Chỉ số phát triển con người - Thu nhập: 0,673
 Chỉ số phát triển con người - Tuổi thọ: 0,849
 Chỉ số phát triển con người - Giáo dục: 0,817
(Nguồn: IPEADATA)

Sông ngòi
 Ribeirão Cubatão
 Ribeirão Cervo Grande

Các xa lộ
 SP-321

Liên kết ngoài
 Trang mạng của đô thị
 Marapoama trên WikiMapia

Tham khảo

Đô thị bang São Paulo


title: Pyrrhalta flavescens

text:
Pyrrhalta flavescens là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1887.

Chú thích

Tham khảo

Pyrrhalta


title: Triaenodes calcaratus

text:
Triaenodes calcaratus là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Chú thích

Tham khảo

Trichoptera miền Cổ bắc
Triaenodes


title: Pontedera

text:
Pontedera là một đô thị và thị xã của Ý. Đô thị này thuộc tỉnh Pisa trong vùng Toscana. Pontedera có diện tích km2, dân số theo ước tính năm 2010 của Viện thống kê quốc gia Ý là 27.808 người.
Các đơn vị dân cư: Gello, I Fabbri, Il Chiesino, Il Romito, I Pardossi, La Borra, La Rotta, Montecastello, Pietroconti, Santa Lucia, Treggiaia.
Đô thị Pontedera giáp với các đô thị:
Pontedera là trụ sở của công ty Piaggio, trong những năm 1930 đã là một nhà sản xuất máy bay lớn và sản xuất xe máy như Vespa và Ape. Nó cũng đã là sở chính của công ty rượu vang Castellani Spa kể từ khi nó được thành lập vào năm 1903.

Pontedera ở thung lũng Arno tại hợp lưu của sông Era và sông Arno. Nó là trên Scolmatore kênh và nhánh Roglio, kỷ nguyên của. Nó có một hồ nước nhỏ trong Pietroconti được gọi là Braccini hồ.

Tham khảo

Đô thị tỉnh Pisa


title: Ecdytolopha insiticiana

text:
The Locust Twig Borer (Ecdytolopha insiticiana) là một loài bướm đêm thuộc họ Tortricidae. Nó được tìm thấy ở Bắc Mỹ, bao gồm Pennsylvania, Iowa, West Virginia, Arkansas, Massachusetts, New York và Ontario.

Sải cánh dài 20–25 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 5 đến tháng 8.

Ấu trùng ăn Robinia pseudoacacia.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Bug Guide
 Parasitoids Reared from the Locust Twig Borer
 Images

Ecdytolopha


title: Transnistria

text:
Transnistria, tên chính thức là Cộng hòa Moldova Pridnestrovia (PMR), là một quốc gia ly khai chưa được công nhận nằm trong dải đất hẹp giữa sông Dniester và biên giới Moldova - Ukraina, cũng như một số vùng đất ở bên kia bờ sông. Transnistria được quốc tế công nhận là một phần của Moldova. Thủ đô và thành phố lớn nhất của nó là Tiraspol. Transnistria chỉ được công nhận bởi ba quốc gia ly khai khác, nhưng chưa được công nhận hoặc được công nhận một phần: Abkhazia, Artsakh và Nam Ossetia. Transnistria được Cộng hòa Moldova chỉ định là Đơn vị hành chính-lãnh thổ của Tả ngạn Dniester (tiếng România: Unitățile Administrativ-Teritoriale din stînga Nistrului), hoặc Stînga Nistrului (Bờ Trái của sông Dniester)).
Nguồn gốc của khu vực này bắt nguồn từ Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết tự trị Moldavia, được thành lập vào năm 1924 trong lực lượng Ukraina Xô Viết. Trong Thế chiến II, Liên Xô đã sáp nhập Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Tự trị Moldavia với vùng Bessarabia được Liên Xô giành lấy từ Vương quốc Romania để tạo thành nước CHXHCN Moldavia vào năm 1940.

Lịch sử
Sau khi Liên Xô tan rã, căng thẳng giữa Moldova và nhà nước ly khai không được công nhận leo thang thành một cuộc xung đột quân sự bắt đầu từ tháng 3 năm 1992 và chấm dứt bằng một thỏa thuận ngừng bắn vào tháng 7 năm 1992. Là một phần trong thỏa thuận, Ủy ban Kiểm soát Liên hiệp ba bên (Nga, Moldova, Transnistria) giám sát các thỏa thuận an ninh trong khu phi quân sự, bao gồm 20 địa phương ở cả hai bên bờ sông. Mặc dù ngừng bắn, song vị thế chính trị của lãnh thổ vẫn chưa được giải quyết: Transnistria trên thực tế là một quốc gia độc lập mặc dù không được quốc tế công nhận, được tổ chức thành một cộng hòa tổng thống chế, với chính phủ, quốc hội, quân đội, cảnh sát, hệ thống bưu chính, và tiền tệ. Chính quyền Transnistria thông qua một bản hiến pháp, quốc kỳ, quốc ca và quốc huy. Tuy nhiên, sau một hiệp định vào năm 2005 giữa Moldova và Ukraina, tất cả các công ty của Transnistria muốn xuất khẩu hàng hóa qua biên giới với Ukraina cần phải đăng ký chính quyền Moldova. Hiệp định này được thực thi sau khi Phái đoàn Hỗ trợ Biên cảnh Liên minh châu Âu tại Moldova và Ukraina (EUBAM) bắt đầu hoạt động vào năm 2005. Hầu hết người Transnistria cũng có quốc tịch Moldova, song cũng có nhiều người Transnistria có quốc tịch Nga và Ukraina.

Do Nga có sự hiện diện quân sự tại Transnistria, Tòa án Nhân quyền châu Âu xem Transnistria "nằm dưới quyền lực trên thực tế hoặc ít nhất là chịu ảnh hưởng mang tính quyết định từ Nga".

Transnistria là một khu vực "xung đột lạnh" hậu Xô viết, cùng với Nagorno-Karabakh (Artsakh), Abkhazia, và Nam Ossetia. Bốn quốc gia không được công nhận này duy trì quan hệ hữu nghị với nhau và hình thành nên Cộng đồng vì Dân chủ và Quyền của các Dân tộc.

Ly khai
Trong những năm 1980, các chính sách perestroika và glasnost của Mikhail Gorbachev ở Liên Xô cho phép tự do hóa chính trị ở cấp độ khu vực. Điều này dẫn đến việc tạo ra nhiều phong trào không chính thức khác nhau trên khắp đất nước, và sự trỗi dậy của chủ nghĩa dân tộc trong hầu hết các nước cộng hòa thuộc Liên Xô. Đặc biệt, trong SSR Moldavian, đã có một sự trỗi dậy đáng kể của chủ nghĩa dân tộc thân Romania trong những người Moldova.  Nổi bật nhất trong số các phong trào này là Mặt trận Bình dân Moldova . Đầu năm 1988, PFM yêu cầu chính quyền Liên Xô tuyên bố Tiếng Moldova là ngôn ngữ nhà nước duy nhất, trở lại sử dụng bảng chữ cái Latinh và công nhận bản sắc dân tộc chung của người Moldova và người Romania. Các phe phái cấp tiến hơn của Mặt trận Bình dân tán thành các quan điểm cực đoan chống thiểu số, dân tộc thiểu số và chủ nghĩa sô vanh, kêu gọi các nhóm thiểu số, đặc biệt là người Slav (chủ yếu là người Nga và Ukraina) và người Gagauz , rời khỏi hoặc bị trục xuất khỏi Moldova.

Vào ngày 31 tháng 8 năm 1989, Xô Viết tối cao của Moldova Xô viết đã chấp nhận tiếng Moldova là ngôn ngữ chính thức với tiếng Nga chỉ được giữ lại cho các mục đích thứ yếu, đưa Moldova trở lại bảng chữ cái Latinh và tuyên bố chung một bản sắc ngôn ngữ Moldova-Romania. Khi kế hoạch về những thay đổi văn hóa lớn ở Moldova được công khai, căng thẳng càng gia tăng. Các dân tộc thiểu số cảm thấy bị đe dọa trước triển vọng loại bỏ tiếng Nga là ngôn ngữ chính thức , vốn đóng vai trò là phương tiện giao tiếp giữa các sắc tộc và khả năng thống nhất trong tương lai của Moldova và Romania, cũng như luận điệu dân tộc của Mặt trận Bình dân. Phong trào Yedinstvo (Thống nhất), được thành lập bởi cộng đồng người Slav ở Moldova, đã thúc ép phải trao địa vị bình đẳng cho cả người Nga và Moldova.  Thành phần dân tộc và ngôn ngữ của Transnistria khác biệt đáng kể so với hầu hết các phần còn lại của Moldova. Tỷ lệ người gốc Nga và người Ukraine đặc biệt cao và phần lớn dân số, một số người Moldova, nói tiếng Nga như tiếng mẹ đẻ

Mặt trận Bình dân theo chủ nghĩa dân tộc đã giành chiến thắng trong cuộc bầu cử quốc hội tự do đầu tiên tại Moldavian SSR vào đầu năm 1990,  và chương trình nghị sự của nó bắt đầu chậm được thực hiện. Vào ngày 2 tháng 9 năm 1990, Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết Moldavian Pridnestrovian (PMSSR) được tuyên bố là một nước cộng hòa thuộc Liên Xô bởi một hội đồng đặc biệt , Đại hội đại biểu nhân dân Transnistria lần thứ hai, sau một cuộc trưng cầu dân ý thành công . Bạo lực leo thang khi vào tháng 10 năm 1990, Mặt trận Bình dân kêu gọi các tình nguyện viên thành lập dân quân có vũ trang để ngăn chặn cuộc trưng cầu dân ý về quyền tự trị ở Gagauzia , nơi có tỷ lệ dân tộc thiểu số thậm chí còn cao hơn. Đáp lại, các dân quân tình nguyện đã được thành lập ở Transnistria. Vào tháng 4 năm 1990, đám đông dân tộc chủ nghĩa đã tấn công các thành viên dân tộc Nga trong quốc hội, trong khi cảnh sát Moldova từ chối can thiệp hoặc lập lại trật tự.

Vì lợi ích của việc duy trì một lực lượng Moldavia Xô viết thống nhất trong Liên Xô và ngăn chặn tình hình leo thang hơn nữa, Tổng thống Liên Xô khi đó là Mikhail Gorbachev, trong khi viện dẫn việc Moldova hạn chế quyền công dân của các dân tộc thiểu số là nguyên nhân của tranh chấp, đã tuyên bố Transnistria là thiếu cơ sở pháp lý và đã bãi bỏ nó theo sắc lệnh của tổng thống vào ngày 22 tháng 12 năm 1990.  Tuy nhiên, không có hành động đáng kể nào được thực hiện chống lại Transnistria và các nhà chức trách mới đã từ từ thiết lập quyền kiểm soát khu vực.

Sau âm mưu đảo chính của Liên Xô năm 1991 , Lực lượng CHXHCNXV Moldova Pridnestrovia tuyên bố độc lập khỏi Liên bang Xô viết; vào ngày 5 tháng 11 năm 1991 Transnistria từ bỏ ý thức hệ xã hội chủ nghĩa của mình và được đổi tên thành "Cộng hòa Moldova Priednestrovia".

Quân đội
Quân đội của Transnitria được Nga hỗ trợ và hiện nay có 1000 binh lính Nga đang làm nhiệm vụ tại Transnistria.

Kinh tế
Hiện nay kinh tế của Transnistria đều phụ thuộc. Nga cung cấp khí đốt miễn phí và các khoản phí an sinh xã hội cho Transnistria, cũng như bổ sung quỹ lương hưu cho người dân ở "quốc gia" này.

Mong muốn được công nhận nền độc lập
Tuy được Nga cung cấp miễn phí khí đốt, an sinh xã hội nhưng Nga vẫn chưa chính thức công nhận "quốc gia" ly khai này và dường như cũng không có ý định đó, và đương nhiên Moldova cũng không muốn công nhận nền độc lập của Transnistria. "Mặc dù Transnistria tuyên bố độc lập, nhưng "quốc gia" này không thể có được độc lập, trừ khi Moldova công nhận điều này – một kịch bản rất khó xảy ra", Thomas de Waal, một nhà báo và một chuyên gia về Đông Âu, nhận định." Trong tương lai dường như hiện trạng của Transnistria chỉ có thể diễn tiến theo hai hướng – một "quốc gia trong bóng tối" với địa vị không được công nhận, hoặc một thỏa thuận liên minh với Moldova".

Vào năm 2006 tại Tiraspol đã yêu cầu Matxcơva và Liên Hiệp Quốc công nhận là quốc gia độc lập – một sự độc lập đã được đến 97% phiếu thuận trong cuộc trưng cầu dân ý.

Cùng lúc đấy Tổng thống Nga Putin đã phát biểu rằng Transnistria phải được "tự quyết định về số phận của mình", trong khi không hề chính thức công nhận vùng đất hẹp này, không hề có cùng biên giới với nước Nga. Theo nhà phân tích chính trị Konstantin Kalachev, Điện Kremli không có lợi lộc gì khi sáp nhập Transnistria vào Nga. Dù vậy, bà Rotari ở Tiraspol tin rằng:  "Tương lai của chúng tôi là ở Nga. Matxcơva luôn giúp đỡ chúng tôi".

Nhân khẩu
Dân số Transnistria vào khoảng 537.000 người (được ước tính vào năm 2007).Trong đó 30% dân số là người Nga, 28% là người Ukraina và 40% người Moldova.

Nhận xét
Nhiếp ảnh gia Barton bắt đầu cảm thấy hứng thú với Transnistria vào năm 2014, khi anh đang làm việc tại Ukraina. Lúc ấy, anh nghe nói rằng Transnistria đang sản xuất những đồng tiền xu bằng chất dẻo mới nhiều màu sắc và hình dạng khác nhau.

Barton bắt đầu đọc tất cả những thứ liên quan tới Transnistria và quyết tâm đặt chân tới thăm đất nước này để chụp những cư dân của nó. Phải mất một tháng, KGB (Ủy ban An ninh Quốc gia) của Transnistria, mới cho phép Barton thực hiện dự định này, bao gồm cả việc chụp những lãnh đạo cao cấp của Transnistria. Người vợ Nga của Barton đã trợ giúp cho anh rất nhiều.

Anh dành tổng cộng hơn hai tuần ở Transnistria trong hai lần đến thăm đất nước này. Rất nhiều người Barton chụp là những người cực kỳ yêu nước. Ở Tiraspol, Barton tìm thấy một cửa hàng đồ mỹ ký nhỏ do Natalia Yefremova làm chủ, cửa hàng ấy bán những bức tượng bán thân của Stalin và Putin.

Barton cũng chụp ảnh Igor Nebeygolova, đại tá KGB và chỉ huy trung đoàn Cossack. Trong văn phòng của Igor Nebeygolova, Barton kể lại, anh nhìn thấy những lá cờ lớn của nước Nga Sa hoàng, của Liên Xô và của Transnistria.

Barton chụp khoảng 20 người tất cả, và anh thích chụp với khung hình thật rộng để khắc họa nhiều hơn về những con người và cả khung cảnh chung quanh họ. Toàn bộ bộ ảnh của Barton chứa đựng một nỗi buồn man mác.

Không quốc tịch là tình trạng chẳng hề dễ chịu một chút nào, và không phải tất cả người dân Transnistria đều lạc quan về tương lai của đất nước mình. Anastasia Spatar, một cô gái 23 tuổi, nói rằng cô chưa bao giờ ra khỏi Transnistria, và khi được Barton hỏi về quê hương của mình, cô không giấu được nỗi buồn. "[Cô ấy nói] cô ấy có thể bật khóc", anh kể lại.

Barton tìm thấy những trải nghiệm chưa bao giờ có ở Transnistria, một "quốc gia" không "tồn tại". Anh kể lại một cuộc trò chuyện với một người dân ở Transnistria – "Chào mừng đến không đâu cả", ông ta nói với Barton.

Dân số
Dân số hiện tại của Transnistria được ước tính hiện tại là hơn 550.000 người. Nhưng hầu hết  mỗi người nơi đây đều có cùng lúc hai hoặc ba quốc tịch, trong đó gồm Nga, Moldova và Ukraina. Kể từ khi Transnistria tuyên bố độc lập cách đây 30 năm, dân số Transnistria đã giảm ít nhất một phần ba, bởi hầu hết cư dân đã rời đi tìm việc ở Nga do tình hình kinh tế suy giảm sau khi Liên Xô sụp đổ.

Tôn giáo
 Thống kê chính thức của PMR cho thấy 91% dân số Transnistrian theo Cơ đốc giáo Chính thống Đông phương, với 4% theo Công giáo La Mã. Người Công giáo La Mã chủ yếu sống ở phía bắc Transnistria, nơi có một nhóm thiểu số Người Ba Lan đáng chú ý sinh sống.

Chính phủ của Transnistria đã hỗ trợ việc khôi phục và xây dựng các nhà thờ Chính thống giáo mới.  Nó khẳng định rằng nước cộng hòa có tự do tôn giáo và tuyên bố rằng 114 tín ngưỡng và giáo đoàn tôn giáo đã được đăng ký chính thức.  Tuy nhiên, gần đây nhất là năm 2005, một số nhóm tôn giáo đã gặp phải rào cản đăng ký, đáng chú ý là Nhân Chứng Giê-hô-va. Năm 2007, Mạng phát thanh Cơ đốc có trụ sở tại Hoa Kỳ đã tố cáo cuộc đàn áp Người Tin lành ở Transnistria.

Ghi chú

Tham khảo

Xem thêm

 Profile of Trans-Dniester, BBC News.
 The black hole that ate Moldova, The Economist.
 Transdniester Conflict Was Long In The Making, Radio Free Europe.
 "Moldova, Transnistria, and European Democracy Polices" , Jos Boonstra, FRIDE, February 2007.
 All about Transnistria 1, 2, 3, 4, 5 (Viorel Dolha).
 Matsuzato, Kimitaka: "Canonization, Obedience, and Defiance: Strategies for Survival of the Orthodox Communities in Transnistria, Abkhazia, and South Ossetia" in the Caucasus Analytical Digest No. 20

Quốc gia và vùng lãnh thổ nói tiếng România
Quốc gia và vùng lãnh thổ nói tiếng Nga
Vùng lãnh thổ tranh chấp tại châu Âu
Quốc gia không được công nhận hoặc không được công nhận rộng rãi
Quốc gia nội lục
Nhà nước hậu Xô viết
Quốc gia và vùng lãnh thổ nói tiếng Ukraina
Quốc gia Đông Âu
Lịch sử Đông Âu


title: Phyllonorycter scorpius

text:
Phyllonorycter scorpius là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Tây Ban Nha.

Ấu trùng ăn Genista scorpius. They mine the thorns of their host plant.

Chú thích

Tham khảo

Phyllonorycter


title: Rema (bướm đêm)

text:
Rema  là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Species
Rema costimacula (Guenée, 1852)
Rema tetraspila (Walker, 1865)

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae


title: Myurella columellaris

text:
Myurella columellaris là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Terebridae, họ ốc dài.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Myurella (Terebridae)


title: Adaina microdactoides

text:
Adaina microdactoides là một loài bướm đêm thuộc họ Pterophoridae. Nó được tìm thấy ở Luzon và Mindanao.

Sải cánh dài 13–14 mm. Con trưởng thành bay vào tháng 8 và tháng 11.

Etymology
The name of the species reflects the resemblance to Adaina microdactyla, a species occurring commonly in quần đảo the.

Chú thích

Tham khảo

Adaina


title: Helius medleri

text:
Helius medleri là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Helius
Limoniidae ở vùng Afrotropic


title: Eloeophila diacis

text:
Eloeophila diacis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Eloeophila
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Jim Carrey

text:
James Eugene Carrey (sinh ngày 17 tháng 1 năm 1962; nghệ danh là Jim Carrey) là một nam diễn viên, danh hài, biên kịch và nghệ sĩ người Mỹ gốc Canada. Ông nổi tiếng với trường phái diễn xuất slapstick giàu sức sống.

Carrey lần đầu được công nhận tại Mỹ sau khi giành được một vai diễn định kỳ trong sê-ri truyền hình hài tạp kỹ mang tên In Living Color. Những vai diễn chính đầu tiên trong phim điện ảnh của Carrey đến trong các bộ phim Ace Ventura: Pet Detective (1994), Dumb and Dumber (1994), The Mask (1994) và Ace Ventura: When Nature Calls (1995), bên cạnh đó là màn hóa thân nhân vật Riddler trong Batman Forever (1995) và vai chính trong Liar Liar (1997). Ông thu hút sự chú ý nhờ diễn các vai nghiêm túc trong The Truman Show (1998) và Man on the Moon (1999) – mỗi tác phẩm đều đem về cho ông một giải Quả cầu vàng cho nam diễn viên chính xuất sắc nhất.

Trong thập niên 2000, ông ngày càng được đón nhận với màn hóa thân vai Grinch trong How the Grinch Stole Christmas và vai diễn trong Me, Myself & Irene (cả hai đều ra mắt năm 2000), cũng như các tác phẩm Bruce Almighty (2003), Eternal Sunshine of the Spotless Mind (2004) – bộ phim giúp ông nhận đề cử giải BAFTA cho nam diễn viên chính xuất sắc nhất, Lemony Snicket's A Series of Unfortunate Events (2004), Fun with Dick and Jane (2005), Yes Man (2008), Horton Hears a Who! (2008) và A Christmas Carol (2009).

Trong thập kỷ 2010, Carrey tham gia diễn trong Mr. Popper's Penguins (2011), The Incredible Burt Wonderstone (2013), Kick-Ass 2 (2014) và trở lại đóng vai Lloyd Christmas trong Dumb and Dumber To (2014). Kể từ năm 2018, ông đóng Jeff Piccirillo trong loạt phim truyền hình Kidding của đài Showtime và Dr. Robotnik trong Nhím Sonic (2020) và phần tiếp theo của nó Nhím Sonic 2 (2022).

Đầu đời
Carrey sinh ra tại khu ngoại ô Toronto của Newmarket, Ontario, Canada. Ông là con trai của ông Percy Carrey – một nhạc sĩ kiêm kế toán viên và bà Kathleen (nhũ danh Oram) – một người nội trợ. Ông được nuôi lớn theo đạo Công giáo có ba người anh/chị là John, Patricia và Rita. Mẹ ông có gốc gác Pháp, Ireland và Scotland trong khi cha ông có tổ tiên là người Canada gốc Pháp (họ gốc tổ tiên của ông là Carré).

Năm lên 10 tuổi, ông viết một bức thư gửi cho Carol Burnett, người chủ trì show truyền hình The Carol Burnett Show nói rằng ông là một bậc thầy trong khoản bắt chước và nên được cân nhắc cho một vai trong chương trình; ông vô cùng mừng rỡ khi nhận được thư phản hồi. Là một người hâm mộ chương trình truyền hình Monty Python's Flying Circus của nhóm danh hài Monty Python phát sóng ở thập niên 1970, năm 2014 Carrey xuất hiện trên Monty Python's Best Bits (Mostly) và gợi nhớ lại cảnh nhân vật Ernest Scribbler (thủ vai bởi Michael Palin) tự cười đến chết trong show tạp kỹ "The Funniest Joke in the World".

Sự nghiệp

Khởi nghiệp
Trong khi Carrey vật lộn để kiếm việc làm và tạo dựng tên tuổi cho chính mình, cha ông đã cố gắng giúp đỡ chàng danh hài trẻ gắn bó với nghiệp sân khấu khi lái xe chở con trai đến Toronto để ra mắt tại câu lạc bộ hài kịch Yuk Yuk's. Những màn diễn bắt chước của Carrey gặp thất bại ê chề và khiến ông hoài nghi về khả năng trở thành một diễn viên chuyên nghiệp. Tình cảnh kinh tế bi đát của gia đình càng cản trở họ hỗ trợ cho những tham vọng của Carrey.

1994–1997: Vươn tầm nổi tiếng
Carrey đóng các vai chính trong Ace Ventura: Pet Detective, Dumb and Dumber và The Mask (tất cả đều phát hành năm 1994). Dumb and Dumber gặt hái thành công về mặt thương mại với doanh thu toàn thế giới là hơn 270 triệu USD. Ông còn nhận đề cử giải Quả cầu vàng cho nam diễn viên phim ca nhạc/hài xuất sắc nhất đầu tiên nhờ diễn xuất trong The Mask.

Carrey còn thủ vai Riddler, nhân vật phản diện của Batman trong tác phẩm siêu anh hùng Batman Forever (1995) của đạo diễn Joel Schumacher. Bộ phim nhận được những đánh giá trái chiều nhưng lại thành công ở phòng vé. Ông tiếp tục trở lại với vai Ace Ventura trong phim Ace Ventura: When Nature Calls công chiếu vào năm 1995. Giống như phần đầu tiên, phim được khán giả đón nhận nồng nhiệt nhưng bị giới phê bình chê bai thậm tệ. Tác phẩm đã gặt hái thành công khổng lồ ở phòng vé khi thu về 212 triệu USD toàn cầu bên cạnh phá vỡ một số kỷ lục với doanh thu mở màn dịp cuối tuần là 40 triệu USD.

Carrey kiếm về 20 triệu USD nhờ tham gia bộ phim kế tiếp mang tên The Cable Guy (1996) được đạo diễn bởi Ben Stiller. Đây là một tác phẩm thuộc thể loại hài kịch đen và châm biếm, trong đó nam diễn viên thủ vai một nhân viên lắp truyền hình cáp cô đơn và hay hăm dọa, người thâm nhập vào cuộc sống của một trong những khách hàng của mình (thủ vai bởi Matthew Broderick). Vai diễn này tách xa khỏi hình tượng những nhân vật "thiếu may mắn, quá khích và cả tin" làm nên thương hiệu của ông. Tuy nhiên đa số phê bình gia không tán thưởng vai này khi nhiều người phản ứng với tông giọng thay đổi của Carrey so với các tác phẩm trước.

1998–2006: Tán dương từ giới phê bình
Năm kế tiếp ông quyết định giảm thu nhập để đóng vai nhân vật nghiêm túc, Truman Burbank trong bộ phim hài–chính kịch đề tài châm biếm The Truman Show (1999). Tác phẩm được ca tụng hết lời và mang về Carrey vô vàn lời khen từ truyền thông quốc tế, dẫn đến nhiều người tin rằng ông sẽ giành được một đề cử Oscar. Cuối cùng ông đã giành chiến thắng giải Quả cầu vàng đầu tiên cho nam diễn viên phim ca nhạc/hài xuất sắc nhất. The Truman Show cũng gặt hái thành công về mặt thương mại khi thu về 264 triệu USD khắp thế giới so với kinh phí 60 triệu USD. Một nhà phê bình của Film4 nhận xét rằng bộ phim "cho phép Carrey vươn ra khỏi thể loại hài kịch" và nói thêm rằng màn thể hiện của anh là "một màn châm biếm vui nhộn và hấp dẫn ngoài sức tưởng tượng".

Năm 2000, Carrey tái hợp với anh em nhà Farrelly – những người từng chỉ đạo ông diễn trong Dumb and Dumber – để tham gia dự án phim hài kịch đen Me, Myself & Irene; đây là một tác phẩm nhận được những đánh giá trái chiều nhưng vẫn thành công ở thị trường phòng vé. Carrey vào vai một quân nhân tên là Charlie Baileygates, một kẻ đa nhân cách và đem lòng yêu một người phụ nữ (đóng bởi Renée Zellweger). Cùng năm đó, Carrey góp mặt trong bộ phim điện ảnh Giáng Sinh có doanh thu cao thứ hai mọi thời đại, How the Grinch Stole Christmas với vai nhân vật cùng tên Grinch, giúp ông nhận được cả lời tán dương lẫn chỉ trích của giới phê bình và có thêm một đề cử Quả cầu vàng nữa.

Năm 2004, Carrey tham gia đóng chính trong Eternal Sunshine of the Spotless Mind (2004). Bộ phim nhận cơn mưa lời khen ở thời điểm công chiếu. Các nhà phê bình tán dương hết lời màn hóa thân của Carrey trong vai Joel Barish bên cạnh màn thể hiện của bạn diễn Kate Winslet, người nhận một đề cử Oscar năm đó. Theo phê bình gia Paul Clinton của CNN, màn thể hiện của Carrey là "diễn xuất hay nhất, trưởng thành và tập trung sâu sắc nhất từ trước đến nay" của nam diễn viên. Carrey nhận thêm một đề cử Quả cầu vàng nữa cũng như đề cử đầu tiên của giải BAFTA cho nam diễn viên chính xuất sắc nhất.

2007–nay
Năm 2007, Carrey tái hợp với Joel Schumacher, vị đạo diễn của Batman Forever cho dự án The Number 23 (2007), một tác phẩm có màu sắc giật gân tâm lý với sự tham gia diễn xuất của Virginia Madsen và Danny Huston. Trong phim Carrey vào vai một người đàn ông bị ám ảnh với con số 23, sau khi tìm thấy một cuốn sách về một người đàn ông khác cùng có nỗi ám ảnh tương tự. Bộ phim bị giới phê bình chê bai. Năm kế tiếp Carrey lồng tiếng cho Dr. Seuss trong Horton Hears a Who! (2008). Carrey còn lồng tiếng cho cả chú voi đáng yêu bằng công nghệ CGI; phim đã nhận được nhiều đánh giá tích cực và lôi kéo một nhóm đối tượng khán giả là gia đình đến rạp. Phim còn gặt hái thành công tại phòng vé với doanh thu toàn cầu hơn 290 triệu USD.

Carrey trở lại với dòng phim người đóng hài hước khi cùng Zooey Deschanel và Bradley Cooper diễn xuất trong Yes Man (2008). Carrey hóa thân vào vai một người đàn ông đăng ký tham dự một chương trình tự lực cánh sinh, dạy cho anh ta cách nói đồng ý với tất cả mọi thứ. Mặc dù nhận nhiều đánh giá trái chiều, Rene Rodriquez của báo The Miami Herald nhận định, "Yes Man vẫn ổn giống như các bộ phim hài đặc trưng của Jim Carrey, nhưng nó thậm chí còn hay hơn cả một câu chuyện tình yêu chỉ diễn ra để làm bạn cười." Thành tích của phim tại phòng vé rất tốt khi kiếm về 225 triệu USD toàn thế giới.

Lần đầu tiên trong sự nghiệp của mình, Carrey diễn nhiều nhân vật trong phim A Christmas Carol (2009) – tác phẩm hoạt hình 3D của hãng Disney lấy từ câu chuyện cổ tích kinh điển của Charles Dickens, ông lồng tiếng Ebenezer Scrooge, Hồn ma Giáng sinh quá khứ, hiện tại và tương lai. Phim do Robert Zemeckis làm đạo diễn và có sự góp mặt của Robin Wright Penn, Bob Hoskins, Colin Firth, Gary Oldman và Cary Elwes. Tác phẩm đón nhận phản hồi khá tốt và lại gặt hái thành công về doanh thu. Carrey còn đảm nhận vai chính trong Mr. Popper's Penguins (2011), lần này ông đóng Thomas "Tom" Popper Jr – một nhà môi giới trở thành người chăm sóc cho cả bầy chim cánh cụt. Phim lại nhận được những đánh giá trái chiều lúc ra rạp.

Đời tư
Carrey từng bị mắc chứng trầm cảm và phải dùng prozac để điều trị. Ông cho biết mình không còn sử dụng bất kì loại thuốc hay chất kích thích nào, kể cả cà phê. Ông nhận quốc tịch Mỹ vào tháng 10 năm 2004 và sở hữu hai quốc tịch Mỹ và Canada - quê hương ông.

Quan hệ

Năm 1983, Carrey hẹn hò nữ ca sĩ Linda Ronstadt trong 8 tháng. Ông từng trải qua hai đời vợ. Lần đính hôn đầu tiên của ông là với Melissa Womer, một cựu diễn viên và làm bồi bàn cho câu lạc bộ Comedy Store, ông kết hôn với cô từ ngày 28 tháng 3 năm 1987. Con gái của họ tên là Jane Erin Carrey ra đời ngày 6 tháng 9 năm 1987. Jane còn là một thí sinh dự cuộc thi American Idol năm 2012. Carrey và Womer ly dị vào năm 1995.

Một năm sau vào ngày 23 tháng 9 năm 1996, ông cưới bạn diễn đóng chung với mình trong phim Dumb and Dumber Lauren Holly; cuộc hôn nhân kéo dài chưa đến 1 năm. Vào cuối thập kỷ 1990 và đầu thập kỷ 2000, Carrey có một mối tình lãng mạn nhưng ngắn ngủi với bạn diễn Renée Zellweger trong phim Me, Myself and Irene, họ đính hôn từ năm 1999 đến 2000.

Carrey gặp gỡ nữ diễn viên kiêm người mẫu Jenny McCarthy vào năm 2005 và công khai quan hệ vào tháng 6 năm 2006. Tháng 4 năm 2010 cả hai quyết định chia tay. Mặc dù đã đường ai nấy đi và vẫn truyền thông soi mói, tháng 10 năm 2004 McCarthy cho biết "Jim và tôi vẫn là bạn tốt của nhau".

Ngày 28 tháng 9 năm 2015, bạn gái cũ của Carrey là Cathriona White – một người gốc County Tipperary, Ireland – bị phát hiện tử vong vì dùng thuốc toa quá liều, sau đó cơ quan khám nghiệm tử thi của quận LA xác định đó là một vụ tự vẫn. Cặp đôi lần đầu gặp nhau vào năm 2012. Carrey là một trong đoàn người hộ tống quan tài tại lễ tang của cô tổ chức ở Cappawhite, County Tipperary, Ireland.

Vụ kiện tử vong bất đáng
Ngày 19 tháng 6 năm 2016, Mark Burton – chồng bạn gái cũ của Carrey, Cathriona White từ năm 2013 đến khi cô qua đời – đâm đơn kiện Carrey gây tử vong bất đáng. Anh này cho rằng nam diễn viên đã sử dụng "địa vị người nổi tiếng và giàu có" của mình để mua và phân phối trái phép các loại thuốc toa liên quan đến cái chết của cô. Carrey đưa ra tuyên bố vào ngày kế tiếp: "Thật xấu hổ đến mức khủng khiếp. Sẽ dễ dàng cho tôi nếu tôi vào phòng kín với luật sự của người đàn ông này và xóa tan mọi chuyện, nhưng có một vài khoảnh khắc trong đời khi bạn phải đứng lên và bảo vệ danh dự của mình khỏi cái ác trong thế giới này. [...] Tôi thật sự hi vọng rằng rồi sớm muộn một ngày nào đó, mọi người sẽ ngừng nỗ lực kiếm lời từ cách này và để cô ấy yên nghỉ." Tháng 10 năm 2016, mẹ của White là bà Brigid Sweetman cũng đâm đơn kiện Carrey gây tử vong bất đáng.

Quan điểm chính trị và tâm linh
Carrey là người có đức tin và ủng hộ thứ được gọi là "luật hấp dẫn". Trong một buổi phỏng vấn với Oprah Winfrey vào ngày 17 tháng 2 năm 1997, ông tiết lộ rằng trong lúc vật lộn theo nghiệp diễn, ông sử dụng kĩ thuật tưởng tượng để làm chỗ dựa tinh thần cho công việc. Ông còn cho biết mình từng có một giấc chiêm bao rằng ông được một người trao tấm séc trị giá 10 triệu USD cho "dịch vụ diễn xuất", 7 năm sau ông nhận được tấm séc 10 triệu USD nhờ vai diễn trong phim Dumb and Dumber.

Giải thưởng và đề cử

Danh sách phim

Xem thêm

Chú thích

Đọc thêm

Liên kết ngoài

Sinh năm 1962
Nhân vật còn sống
Nam diễn viên điện ảnh Mỹ
Nam diễn viên truyền hình Mỹ
Nam diễn viên lồng tiếng Mỹ
Nam diễn viên Canada thế kỷ 21
Nhà sản xuất phim Mỹ
Người Mỹ gốc Scotland
Nam diễn viên Canada thế kỷ 20
Nam diễn viên Mỹ thế kỷ 20
Nhà văn Mỹ thế kỷ 20
Nam diễn viên Mỹ thế kỷ 21
Nhà biên kịch truyền hình Mỹ
Nam diễn viên điện ảnh Canada
Nam diễn viên lồng tiếng Canada
Nam nghệ sĩ hài Mỹ
Người Mỹ gốc Pháp
Người Mỹ gốc Ireland
Nghệ sĩ hài độc thoại Mỹ
Phim và người giành giải Quả cầu vàng cho Nam diễn viên phim chính kịch xuất sắc nhất
Phim và người giành giải Quả cầu vàng cho Nam diễn viên phim ca nhạc hoặc phim hài xuất sắc nhất
Nam diễn viên Toronto
Người Canada gốc Mỹ
Nghệ sĩ hài Mỹ thế kỷ 21
Nam biên kịch Mỹ


title: 8541 Schalkenmehren

text:
8541 Schalkenmehren (1993 TZ32) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 9 tháng 10 năm 1993 bởi E. W. Elst ở Đài thiên văn Nam Âu.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 JPL Small-Body Database Browser 8541 Schalkenmehren

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1993


title: Joseph II

text:
Joseph II có thể là:

Joseph II (Thượng phụ của người Chaldean) (1696–1713)
Joseph II, Vua ở Đức, Hoàng đế La Mã Thần thánh (1741–1790)
Thượng phụ Joseph II của Constantinopolis
Giáo chủ Joseph II của Alexandria


title: Moreruela de Tábara

text:
Moreruela de Tábara là một đô thị trong tỉnh Zamora, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 482 người.

Tham khảo

Đô thị ở Zamora


title: Eupselia beatella

text:
Eupselia beatella là một loài the Oecophoridae thấy ở Úc.

Chú thích

Tham khảo

Eupselia


title: Hylaeus euxanthus

text:
Hylaeus euxanthus là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1910.

Chú thích

Tham khảo

E
Động vật được mô tả năm 1910


title: Verrayes

text:
Verrayes  là một đô thị ở thung lũng Aosta, Ý. Đô thị này có diện tích 22 km², dân số 1266 người.
Đô thị này giáp các đô thị sau: Chambave, Fénis, Nus, Saint-Denis, Torgnon.

Biến động dân số

Tham khảo

Verrayes


title: Trận Somme

text:
Trận Somme có thể là:

Trận Somme (1916) từ 1 tháng 7 đến 18 tháng 11 năm 1916 giữa liên quân Anh-Pháp và Đức.
Trận Somme lần thứ nhất (1918) từ 21 tháng 3 đến 5 tháng 4 năm 1918, tên do người Anh đặt cho Chiến dịch Michael của Đức mở màn cuộc Tổng tấn công Mùa xuân 1918.
Trận Somme lần thứ hai bắt đầu từ 21 tháng 8 năm 1918 là cuộc phản công của phe Entente trong cuộc Tổng tấn công Một Trăm ngày của họ.
Bộ phim tài liệu Battle of the Somme về Trận Somme năm 1916 nhằm mục tiêu tuyên truyền của Anh trong Thế chiến thứ nhất.


title: Melipona quinquefasciata

text:
Melipona quinquefasciata là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Lepeletier mô tả khoa học năm 1836.

Chú thích

Tham khảo

Melipona
Động vật được mô tả năm 1836


title: Ospedaletti

text:
Ospedaletti là một đô thị ở tỉnh Imperia trong vùng Liguria, tọa lạc khoảng 120 km về phía tây nam của Genova và khoảng 25 km về phía tây nam của Imperia. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 3.500 người và diện tích là 5,2 km².

Đô thị Ospedaletti có các frazione (đơn vị cấp dưới) Porrine.

Ospedaletti giáp các đô thị sau: Bordighera, Sanremo, Seborga, và Vallebona.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức của Ospedaletti

Đô thị tỉnh Imperia


title: Du Tiêm Vượng

text:
Du Tiêm Vượng () (Hán Việt: Du Tiêm Vượng khu) là một trong 18 quận của Hồng Kông. Quận này nằm ở phía tây của Kowloon (Cửu Long). Quận này có dân số 282.020 người năm 2001. Quận này có mật độ dân số cao thứ 3 thành phố. Tên của quận này lấy từ tên gọi 3 khu vực: Du Ma Địa, Tiêm Sa Chủy, và Vượng Giác. Đây là khu vực đô thị lõi của Cửu Long. Ở đây có Đại học Bách khoa Hồng Kông

Du Tiêm Vượng trước đây là 2 quận: Du Tiêm và Vượng Giác.

Các khu vực trong quận

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Hội đồng quận Du Tiêm Vượng
 List and map of electoral constituencies (large PDF file)


title: Arricau-Bordes

text:
Arricau-Bordes là một xã thuộc tỉnh Pyrénées-Atlantiques trong vùng Nouvelle-Aquitaine ở tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 284 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE

Xã của Pyrénées-Atlantiques


title: 1936 Lugano

text:
1936 Lugano (1973 WD) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 24 tháng 11 năm 1973 bởi P. Wild ở Zimmerwald.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 1936 Lugano

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1973


title: Fusinus undatus

text:
Fusinus undatus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Fasciolariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Fusinus


title: Stelis siamensis

text:
Stelis siamensis là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1925.

Chú thích

Tham khảo

Stelis (chi ong)
Động vật được mô tả năm 1925


title: Cheumatopsyche galumata

text:
Cheumatopsyche galumata là một loài Trichoptera thuộc họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Cheumatopsyche


title: Bolognola

text:
Bolognola là một đô thị ở tỉnh Macerata ở vùng Marche, có vị trí cách khoảng 70 km về phía tây nam của Ancona và khoảng 40 km về phía tây nam của Macerata. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 152 người và diện tích là 25,8 km².

Bolognola giáp các đô thị: Acquacanina, Montefortino, Sarnano, Ussita.

Biến động dân số qua các năm

Tham khảo

Đô thị tỉnh Macerata


title: Ptychadena keilingi

text:
Ptychadena keilingi là một loài ếch trong họ Ptychadenidae.
Nó được tìm thấy ở Angola, Cộng hòa Dân chủ Congo, và Zambia.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là xavan ẩm, đồng cỏ nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng ngập nước hoặc lụt theo mùa, và đầm nước.

Tham khảo

 Poynton, J.C. & Channing, A. 2004. Ptychadena keilingi. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Ptychadena


title: Eleutherodactylus ruizi

text:
Eleutherodactylus ruizi là một loài ếch trong họ Leptodactylidae. Chúng là loài đặc hữu của Colombia.
Môi trường sống tự nhiên của nó là các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Hình ảnh

Nguồn
 Castro, F., Herrera, M.I. & Lynch, J. 2004. Eleutherodactylus ruizi. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Tham khảo

Liên kết ngoài

ruizi
Động vật lưỡng cư Colombia
Động vật đặc hữu Colombia


title: Erioptera conica

text:
Erioptera conica là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Erioptera
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Thời kỳ Edo

text:
, còn gọi là thời kỳ Tokugawa (徳川時代 Tokugawa-jidai, "Đức Xuyên thời đại’’), là một giai đoạn trong lịch sử Nhật Bản từ năm 1603 đến năm 1868. Thời kỳ này đánh dấu bằng sự thống trị của Edo (Tokyo) hay Mạc phủ Tokugawa, chính thức thành lập năm 1603 bởi Chinh di Đại tướng quân Edo đầu tiên Tokugawa Ieyasu. Thời kỳ chấm dứt với cuộc Minh Trị Duy Tân, sự phục hồi của Đế quyền và Tướng quân thứ 15 và cuối cùng Tokugawa Yoshinobu thoái vị. Thời kỳ Edo cũng được coi là mở đầu cho thời kỳ cận đại ở Nhật Bản.

Sự thống trị của Tướng quân và lãnh chúa

Thế cân bằng giữa triều đình với Mạc phủ, hình thành từ thời kỳ Kamakura và phát triển lên đến đỉnh cao vào thời kỳ Edo, mà như nhà sử học Edwin O. Reischauer đã gọi là thể chế phong kiến trung ương tập quyền. Đến thời kỳ này, tầng lớp võ sỹ Nhật Bản mà đại diện là Mạc phủ Tokugawa trở thành kẻ thống trị không gì lay chuyển nổi. Mạc phủ mới của Tokugawa Ieyasu thành lập trên cơ sở những thành quả của Oda Nobunaga và Toyotomi Hideyoshi. Vốn đã hùng mạnh, Ieyasu hưởng lợi từ việc chuyển đến vùng Kantō giàu có. Ông giữ đến 2,5 triệu koku đất, đặt trụ sở ở Edo, một tòa thành có vị trí chiến lược (sau này trở thành Tokyo), và có thêm 2 triệu koku đất nữa và 38 chư hầu dưới trướng. Sau khi Hideyoshi qua đời, Ieyasu nhanh chóng nắm quyền kiểm soát gia đình Toyotomi.

Chiến thắng của Ieyasu trước các đại danh miền Tây trong trận Sekigahara năm 1600 đã khẳng định quyền lực của ông trên toàn cõi Nhật Bản. Ông nhanh chóng thủ tiêu nhiều gia đình đại danh đối địch, giảm bớt quyền thế của một số khác, ví dụ như nhà Toyotomi, và chia chiến lợi phẩm cho gia đình mình và các đồng minh. Ieyasu vẫn không thể hoàn toàn kiểm soát được các đại danh phía Tây, nhưng việc ông nhận được tước vị Chinh di Đại tướng quân đã củng cố hệ thống đồng minh. Sau khi xây dựng vững chắc hơn nữa nền tảng quyền lực của mình, Ieyasu đặt con trai mình là Hidetada (1579-1632) lên ngôi Tướng quân và tự mình làm Tướng quân nghỉ hưu năm 1605. Nhà Toyotomi vẫn là một mối đe dọa lớn, và Ieyasu đã dành cả thập kỷ tiếp theo để tận diệt gia tộc này. Năm 1615, thành lũy của nhà Toyotomi tại Osaka bị quân đội Tokugawa tiêu diệt.

Thời kỳ Tokugawa (hay Edo) mang lại 250 năm ổn định cho Nhật Bản. Hệ thống chính trị phát triển thành thứ được các nhà sử học gọi là Mạc phiên, sự kết hợp giữa thuật ngữ Mạc phủ và phiên (han) để miêu tả chính quyền và xã hội thời kỳ này. Trong hệ thống Mạc phủ, Tướng quân có quyền lực quốc gia và các đại danh có quyền lực tại địa phương. Điều đó thể hiện sự thống nhất mới trong cơ cấu phong kiến, được miêu tả là một chế độ hành chính ngày càng lớn để quản lý sự kết hợp giữa tập quyền và tản quyền. Nhà Tokugawa ngày càng mạnh hơn trong thế kỷ thống trị đầu tiên: việc tái phân phối đất mang lại cho họ gần 7 triệu koku, kiểm soát các thành phố quan trọng nhất, và hệ thống địa tô mang lại khoản thu to lớn.

Hệ thống thứ bậc phong kiến được hoàn thiện với rất nhiều đẳng cấp đại danh. Những người họ hàng với nhà Tokugawa gọi là shinpan, hay "thân phiên". Họ là 23 đại danh bao quanh đất đai nhà Tokugawa; các đại danh này đều có họ trực tiếp với Ieyasu. Shinpan giữ các tước hiệu vinh dự nhất và các vị trí cố vấn quan trọng nhất ở Mạc phủ. Đẳng cấp thứ hai là fudai, hay "Phổ Đại", được ban đất đai ở gần lãnh địa nhà Tokugawa cho sự phục vụ trung thành của mình. Vào thế kỷ 18, 145 fudai kiểm soát các "han’’ nhỏ hơn, cái lớn nhất có 250.000 koku. Thành viên của tầng lớp fudai giữ phần lớn các chức vụ lớn trong Mạc phủ. 97 han chia thành ba nhóm là các đại danh tozama, đối thủ cũ hay đồng minh mới. Tozama phần lớn đều nằm ở ngoại biên quần đảo và thu được khoảng gần 10 triệu koku sản lượng. Vì Tozama ít trung thành với đại danh nhất, họ luôn bị quản lý một cách chặt chẽ và đối xử một cách hào phóng, mặc dù họ không được giữ các vị trí ở chính quyền trung ương.

Nhà Tokugawa không chỉ củng cố quyền kiểm soát của mình với nước Nhật mới được tái thống nhất, họ cũng có một quyền lực chưa từng có với Thiên hoàng, triều đình, tất cả các đại danh, và các trật tự tôn giáo. Thiên hoàng đóng vai trò như một giá đỡ quan trọng cho quyền lực chính trị của Tướng Quân, người bề ngoài là bầy tôi của Hoàng gia. Nhà Tokugawa giúp Hoàng gia lấy lại vinh quang của mình bằng cách xây dựng lại cung điện của mình và nhận thêm đất đai. Để đảm bảo mối quan hệ bền chặt giữa Hoàng gia và nhà Tokugawa, cháu gái của Tokugawa được đặt lên ngôi Hoàng hậu năm 1619.

Hàng loạt các bộ luật được ban hành để điều chỉnh các gia đình đại danh. Tập hợp các quy tắc xã hội hoàn thiện đạo đức cá nhân, hôn nhân, trang phục, và các loại vũ khí và quân đội được sử dụng; yêu cầu các lãnh chúa phong kiến phải ở Edo cách niên (hệ thống sankin kōtai); cấm đóng các con tàu vượt đại dương; đặt Thiên Chúa Giáo ra ngoài vòng pháp luật; hạn chế số thành với mỗi lãnh địa (Phiên bang) và quy định các quy tắc của Mạc phủ là luật quốc gia. Mặc dù các đại danh không được thu thuế, họ thường xuyên được thu sưu để xây dựng quân đội, hậu cần và các công việc công cộng như các dự án thành, đường, cầu, và cung điện. Rất nhiều quy tắc và các thứ thuế khác nhau không chỉ củng cố quyền lực của nhà Tokugawa mà còn suy yếu sự giàu có của các đại danh, do đó giảm mối đe dọa đối với chính quyền trung ương. Các "phiên", một thời là các lãnh địa tập trung quân sự, trở thành các đơn vị hành chính địa phương. Các đại danh thực hiện mọi quyền hành hành chính ở trong lãnh địa của mình và hệ thống thuộc tướng, chế độ quan lại và dân thương phức tạp. Lòng trung thành cũng đòi hỏi đối với các thể chế tôn giáo, vốn đã bị suy yếu đi nhiều nhờ Nobunaga và Hideyoshi, và rất nhiều biện pháp để kiểm soát máy.

Từ mở cửa đến bế quan tỏa cảng

Cũng giống như Hideyoshi, Ieyasu khuyến khích ngoại thương nhưng cũng nghi ngờ người nước ngoài. Ông muốn biến Edo thành một thương cảng quan trọng, nhưng khi ông biết rằng người châu Âu thích các bến cảng ở Kyūshū và rằng Trung Quốc đã từ chối kế hoạch giao thương chính thức của ông, ông kiểm soát những việc giao thương đã có và chỉ định bến cảng nào mới được buôn bán các mặt hàng đặc biệt.

Đầu thời kỳ Edo trùng với những thập kỷ cuối của thời kỳ giao thương Nanban trong đó diễn ra sự ảnh hưởng to lớn của sức mạnh Âu châu với kinh tế và tôn giáo. Vào đầu thời Edo, người Nhật đã đóng chiếc tàu chiến vượt đại dương kiểu phương Tây đầu tiên, ví dụ như San Juan Bautista, một chiếc thuyền buồm 500 tấn đã trở đoàn sứ thần Nhật Bản do Hasekura Tsunenaga dẫn đầu đến châu Mỹ và sau đó là châu Âu. Cũng trong thời kỳ này, Mạc phủ đã cho tổng cộng 350 Châu ấn thuyền ba cột buồm và có trang bị vũ khí ra khơi, cho các chuyến giao thương với châu Á. Những nhà thám hiểm Nhật Bản, như Yamada Nagamasa, đã sử dụng những chiếc thuyền này để đi khắp châu Á.

"Vấn đề Cơ Đốc giáo", thực tế, là vấn đề kiểm soát các đại danh theo Công giáo ở Kyūshū và việc giao thương của họ với châu Âu. Năm 1612, các thuộc hạ của Shogun và những người sinh sống trên đất đai của nhà Tokugawa đã bị ép phải thề bỏ Công giáo. Sự cấm đoán nghiêm ngặt hơn được ban bố năm 1616 (cấm ngoại thương đến Nagasaki và Hirado, hoàn đảo ở phía Tây Bắc Kyūshū), 1622 (xử tử 120 người truyền giáo và người cải đạo), 1624 (trục xuất người Tây Ban Nha), và 1629 (xử tử hàng ngàn người Công giáo). Cuối cùng, chiếu chỉ Tỏa Quốc được ban bố cấm bất kỷ người Nhật nào rời khỏi nước Nhât hay, nếu ai đó đã ra đi, thì cấm họ quay lại. Năm 1636 người Hà Lan bị cấm đến Dejima, một hòn đảo nhân tạo nhỏ — và như vậy, không hoàn toàn là đất Nhật — ở bến cảng Nagasaki.

Mạc phủ nhận thấy Công giáo là một nhân tố gây bất ổn lớn; điều này dẫn đến việc cấm Công giáo. Nổi loạn Shimabara năm 1637-38, các samurai và nông dân Cơ đốc giáo bất mãn đã nổi dậy chống lại Mạc phủ — và Edo kêu gọi các con tàu Hà Lan vào bắn phá thành lũy của quân phiến loạn — đánh dấu sự chấm dứt của phong trào Công giáo, mặc dù vài người Công giáo vẫn sống sót bằng che giấu đức tin, gọi là Kakure Kirishitan. Ngay sau đó, người Bồ Đào Nha bị trục xuất vĩnh viễn, thành viên của đoàn sứ thần Bồ Đào Nha bị xử tử, tất cả thần dân được yêu cầu phải đến chùa và đền Thần đạo, người Hà Lan và người Trung Quốc bị hạn chế một cách tương đối, đến Dejima và đến vùng đặc biệt ở Nagasaki. Bên cạnh các thương vụ nhỏ của các đại danh ở vùng xa với Cao Ly và các đảo Ryukyu, với các vùng Tây Nam các đảo chính ở Nhât, năm 1641, quan hệ với nước ngoài bị giói hạn bởi chính sách Tỏa Quốc đến Nagasaki.

Năm 1650, người Cơ Đốc giáo về cơ bản đã bị thủ tiêu, và ảnh hưởng kinh tế, chính trị và tôn giáo với Nhật Bản đã trở nên khá mờ nhạt. Chỉ có Trung Quốc, và Công ty Đông Ấn Hà Lan, và một giai đoạn ngắn là người Anh, có quyền đến Nhật Bản trong thời kỳ này, nhưng chỉ với mục đích thương mại, và họ bị hạn chế ở bến cảng Dejima ở Nagasaki. Tất cả những người châu Âu khác khi đặt chân lên bờ biển Nhật Bản đều bị giết chết mà không cần xét xử.

Xã hội

Sau một giai đoạn nội chiến kéo dài, mục đích đầu tiên của chính quyền Tokugawa mới được thiết lập là ổn định đất nước. Mạc phủ đã tạo ra một thế cân bằng quyền lực kéo dài trong vòng 250 năm sau đó, chịu ảnh hưởng của tư tưởng Nho giáo về trật tự xã hội. Phần lớn các samurai mất quyền chiếm hữu trực tiếp với đất đai của mình: tất cả quyền sở hữu tập trung trong tay của khoảng 300 đại danh. Chiến binh Samurai có một sự lựa chọn: từ bỏ thanh kiếm và trở thành nông dân, hay rời đến các thành phố của lãnh chúa phong kiến và trở thành thuộc hạ được trả lương. Chỉ một vài lãnh địa samurai còn được duy trì ở các tỉnh biên giới phía Bắc, hay đó là chư hầu trực tiếp của Tướng Quân- tức 5000 người gọi là hatamoto. Đại danh bị đặt dưới sự quản lý chặt chẽ của Mạc phủ. Gia đình của họ phải ở lại Edo; bản thân đại danh cũng phải ở Edo một năm và ở tỉnh nhà năm tiếp theo đó. Hệ thống này được gọi là sankin kotai.

Dân chúng được chia thành bốn đẳng cấp trong một hệ thống được gọi là mibunsei (身分制, "Thân phận chế’’): samurai ở trên đỉnh (khoảng 5% dân số) và nông dân (hơn 80% dân số) ở cấp thứ hai. Thấp hơn nông dân là thợ thủ công, và thấp nhất, ở cấp thứ tư, là thương nhân. Chỉ nông dân mới sống ở các vùng thôn dã. Samurai, thợ thủ công và thương nhân sống ở thành phố được xây dựng ở quanh thành của daimyo, mỗi loại hạn chế ở khu vực của mình.

Có những người ở trên hệ thống này, các kuge, hậu duệ của Hoàng gia ở Kyoto. Mặc dù họ lấy lại được sự huy hoàng của mình sau những năm tháng chiến tranh nghèo đói, ảnh hưởng chính trị của họ gần như là số không.

Ngoài bốn đẳng cấp trên còn có tầng lớp eta và hinin, những người mà nghề nghiệp của họ phải vi phạm vào những điều cấm kỵ của Phật giáo. Eta là đồ tể, thợ thuộc da và người làm dịch vụ lễ tang. Hinin làm người gác thành, quét đường và đao phủ. Những người ở ngoài hệ thống này còn bao gồm ăn xin, người làm trò tiêu khiển và gái lầu xanh. Chữ eta có thể dịch là "dơ dáy’’ và "hinin" là "không phải là người", một thuật ngữ phản ánh hoàn toàn thái độ của bốn đẳng cấp còn lại với eta và hinin, thậm chí không coi họ là người. Hinin không được cho phép đến những khu vực đặc biệt của thành phố. Các diễn viên thường đi theo đoàn từ làng này đến làng khác, biểu diễn ở mỗi thành phố rồi chuyển đến noiw khác. Hoàn toàn hợp pháp khi giết một hinin mà chẳng cần lý do gì. Đôi khi các làng eta còn không được in lên các bản đồ chính thức.

Mỗi cá nhân không có quyền pháp lý ở thời Tokugawa. Gia đình là thực thể pháp lý nhỏ nhất, và duy trì địa vị và đặc quyền của mỗi gia đình là công việc quan trọng nhất ở mọi tầng lớp xã hội. Ví dụ như thời Edo luật hình sự quy định các "lao động phải trả phí" hay nô lệ cho các gia đình có tử tội trong Điều 17 của Gotōke reijō (Gia Quy nhà Tokugawa), nhưng việc thực thi chưa bao giờ được tiến hành. Bộ luật năm 1711 Gotōke reijō được soạn thảo từ hơn 600 điều lệ được ban hành từ năm 1597 đến năm 1696.

Phát triển kinh tế

Phát triển kinh tế dưới thời Tokugawa bao gồm đô thị hóa, phát triển vận chuyển hàng hóa, nội thương, và ban đầu là cả ngoại thương phát triển vượt bậc, việc buôn bán và thủ công nghiệp trở nên phổ biến. Nghề xây dựng phát đạt cùng với ngân hàng và liên đoàn thương nhân. Chính quyền ở các phiên giám sát việc tăng sản lượng nông nghiệp và mở rộng nghề thủ công.

Dân số

Cho đến giữa thế kỷ 18, Edo có dân số hơn 1 triệu người, còn Osaka và Kyoto có khoảng 400.000 cư dân. Rất nhiều thành khác cũng phát triển tốt. Nhật Bản hầu như không tăng trưởng dân số từ năm 1720 (26.100.000 dân) đến 1820 (27.200.000 dân), thường là do tỉ lệ sinh thấp và nạn đói lại tràn lan, nhưng một số nhà sử học lại đưa ra các giả thuyết khác, ví dụ như tỉ lệ sát hại trẻ em để kiểm soát số dân cao . Osaka và Kyoto trở thành những trung tâm thương mại và thủ công nghiệp tấp nập, trong khi Edo là trung tâm cung cấp lương thực và các loại hàng hóa cho đô thị.

Kinh tế

Thời đại Tokugawa mang lại hòa bình, và điều đó mang lại sự thịnh vượng cho một quốc gia 31 triệu người, 80% trong số họ là nông dân trồng lúa.  Sản xuất lúa gạo tăng đều, nhưng dân số vẫn ổn định, nên thịnh vượng tăng. Cánh đồng lúa tăng từ 1,6 triệu chō năm 1600 lên 3 triệu vào năm 1720. Công nghệ cải tiến giúp nông dân kiểm soát dòng nước quan trọng đến ruộng của họ. Các đại danh vận hành hàng trăm thị trấn lâu đài, trở thành địa điểm buôn bán nội địa. Các thị trường gạo quy mô lớn được phát triển, tập trung ở Edo và Osaka. Các thương nhân đã phát minh ra các công cụ tín dụng để chuyển tiền và tiền tệ được sử dụng phổ biến. Ở các thành phố và thị trấn, bang hội của thương nhân và nghệ nhân đã đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng về hàng hóa và dịch vụ.

Các thương nhân được hưởng lợi rất nhiều, đặc biệt là những người có sự bảo trợ chính thức. Các samurai, bị cấm tham gia vào nông nghiệp hoặc kinh doanh nhưng được phép vay tiền, vay quá nhiều. Mạc phủ và các đại danh tăng thuế đối với nông dân, nhưng không đánh thuế kinh doanh, vì vậy họ cũng rơi vào nợ nần. Đến năm 1750, thuế tăng đã kích động tình trạng bất ổn của nông dân và thậm chí là bạo loạn. Quốc gia đã phải đối phó bằng cách nào đó với sự bần cùng hóa của samurai và thâm hụt ngân khố. Những rắc rối tài chính của các samurai cũng làm suy yếu lòng trung thành của họ với hệ thống. Kho bạc trống rỗng đe dọa toàn bộ hệ thống chính phủ. Một giải pháp phản động được ban hành là cấm chi tiêu cho những thứ xa xỉ. Các giải pháp khác đã được hiện đại hóa, với mục tiêu tăng năng suất nông nghiệp. Tướng quân Tokugawa thứ tám, Yoshimune (tại vị trong thời gian 1716-1745) đã thành công đáng kể, mặc dù phần lớn công việc của ông phải được thực hiện lại trong khoảng thời gian từ 1787 đến 1793 bởi ủy viên hội đồng trưởng của shogun, ông Matsudaira Sadanobu (1759-1829). Những tướng quân khác đã làm tiền giả để trả nợ, gây ra lạm phát.

Đến năm 1800, thương mại hóa nền kinh tế tăng trưởng nhanh chóng, đưa ngày càng nhiều ngôi làng xa xôi vào nền kinh tế quốc gia. Nông dân giàu có đã chuyển từ trồng lúa sang trồng cây thương mại lợi nhuận cao và tham gia cho vay tiền ở địa phương, thương mại và sản xuất quy mô nhỏ. Một số thương nhân giàu có muốn nâng cao địa vị xã hội bằng cách sử dụng tiền để kết hôn với tầng lớp samurai.

Nông nghiệp

Gạo là cơ sở của nền kinh tế. Khoảng 80% người dân là nông dân trồng lúa. Sản xuất lúa gạo tăng đều, nhưng dân số vẫn ổn định, nên thịnh vượng tăng. Cánh đồng lúa tăng từ 1,6 triệu chō năm 1600 lên 3 triệu vào năm 1720. Công nghệ cải tiến giúp nông dân kiểm soát dòng chảy tưới quan trọng đến ruộng của họ.  Daimyō  có hàng trăm thị thành (thị trấn quanh một tòa thành), trở thành địa điểm buôn bán nội địa. Các thị trường gạo quy mô lớn được phát triển, tập trung vào Edo và Ōsaka. Tại các thành phố và thị trấn, bang hội của thương nhân và nghệ nhân đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng về hàng hóa và dịch vụ. Các thương nhân, dù địa vị thấp nhưng rất giàu có, đặc biệt là những người có sự bảo trợ chính thức. Các thương nhân đã phát minh ra các công cụ tín dụng để chuyển tiền, tiền tệ được sử dụng phổ biến và thị trường tín dụng tăng cường khuyến khích tinh thần kinh doanh. Các đại danh thu thuế của nông dân bằng gạo. Thuế cao, khoảng 40% mỗi mùa vụ. Gạo được bán ở các chợ fudasashi ở Edo. Để sớm thu tiền, các đại danh sử dụng các hợp đồng tương lai để bán gạo chưa được thu hoạch. Những hợp đồng này tương tự như loại hợp đồng tương lai thời hiện đại.

Trong thời Edo, Nhật Bản đã phát triển một chính sách bảo vệ rừng tiên tiến. Nhu cầu gỗ tăng do xây dựng, đóng tàu và làm củi đun đã dấn đến việc phá rừng tràn lan, dẫn đến những vụ cháy rừng, lũ lụt và lở đất. Để đối phó với tình trạng này, bắt đầu từ khoảng năm 1666, Tướng quân đã ban hành lệnh giảm đốn gỗ và gia tăng trồng mới cây. Chính sách này cũng nêu rõ chỉ Tướng quân và đại danh mới được cho phép sử dụng gỗ. Cho đến thế kỷ 18, Nhật Bản đã phát triển những tri thức cặn kẽ về lâm học và lâm nghiệp.

Nghệ thuật và phát triển tri thức

Dưới thời này, Nhật Bản dần dần tiếp thu khoa học và công nghệ phương Tây (gọi là Lan học, hay "rangaku", "học vấn của người Hà Lan") qua thông tin và những cuốn sách của thương nhân Hà Lan ở Dejima. Lĩnh vực học tập chính là địa lý, dược học, khoa học tự nhiên, thiên văn học, nghệ thuật, ngôn ngữ, cơ học ví dụ như nghiên cứu về các hiện tượng điện, và khoa dược học, với ví dụ về sự phát triển của đồng hồ Nhật Bản, hay wadokei, chịu ảnh hưởng của kỹ thuật phương Tây.

Sự hưng thịnh của Tân Nho giáo là sự phát triển tri thức quan trọng dưới thời Tokugawa. Nho học vẫn hoạt động tích cực ở Nhật Bản nhờ các nhà sư, nhưng dưới thời Tokugawa, Nho giáo đã thoát ra khỏi sự kiểm soát của Phật giáo. Hệ tư tưởng này đã thu hút được sự chú ý về một cái nhìn thế tục về con người và xã hội. Chủ nghĩa nhân đạo, chủ nghĩa duy lý, và viễn cảnh lịch sử của học thuyết Tân Nho giáo hấp dẫn giới quan lại. Cho đến giữa thế kỷ 17, Tân Nho giáo là hệ thống triết học hợp pháp thống trị nước Nhật và đóng góp lớn cho sự phát triển các hệ tư tưởng kokugaku ("Quốc học").

Các nghiên cứu sâu và ứng dụng rộng rãi của Tân Nho đóng góp lớn trong việc thay đổi trật tự chính trị xã hội từ các quy tắc phong kiến đến đẳng cấp và các quy tắc định hướng cho những nhóm lớn trong xã hội. Luật lệ của nhân dân và các nhà Nho dần được thay thế bằng luật pháp. Các luật mới được phát triển, và các thể chế hành chính mới ra đời. Luận thuyết về chính quyền mới và cái nhìn mới về xã hội nổi lên với một sự cai trị toàn diện của Mạc phủ. Mỗi người có một vị trí riêng trong xã hội và phải làm việc để hoàn thành nhiệm vụ của đời mình. Cai trị nhân dân bằng nhân đức của những người có trách nhiệm thống trị. Chính quyền có quyền lực tuyệt đối nhưng có trách nhiệm và nhân  đạo. Mặc dù hệ thống đẳng cấp bị ảnh hưởng của Tân Nho nhưng không giống nhau. Trong khi binh lính và tăng lữ ở dưới cùng của hệ thống đẳng cấp Trung Hoa, thì với Nhật Bản, tầng lớp này được coi là tầng lớp thống trị.

Thành viên của tầng lớp samurai tôn trọng triệt để truyền thống bushi (võ sỹ) với một sự quan tâm mới trong lịch sử Nhật Bản và đỉnh cao là tư tưởng của các nhà Nho đang nắm quyền, dẫn đến sự ra đời của khái niệm bushido ("võ sỹ đạo). Một lối sống khác --chōnindō—cũng ra đời. Chōnindō (lối sống của người thành thị) là nét văn hóa riêng biệt nổi lên ở các thành phố như Osaka, Kyoto, và Edo. Nó khuyến khích lòng khao khát đạt đến những chuẩn mực bushido—-siêng năng, trung thực, trọng danh dự, trung thành và thanh đạm –trong khi pha trộn niềm tin của Thần đạo, Tân Nho và Phật giáo. Nghiên cứu về toán học, thiên văn học, bản đồ học, kỹ sư, và nghề y cũng được khuyến khích. Người ta nhấn mạnh đến tài hoa của người thợ, đặc biệt là trong nghệ thuật. Lần đầu tiên, người dân đô thị có được khả năng vật chất và tinh thần để theo đuổi những hình thức văn hóa đại chúng mới. Họ kiếm tìm thú vui, hay còn gọi ukiyo ("phù thế"), quan niệm về thế giới của thời trang, giải trí, và khám phá đẳng cấp mỹ học trong các vật dụng và hoạt động thường ngày, bao gồm tình dục (shunga, "xuân họa"). Những phụ nữ giải trí chuyên nghiệp (geisha), âm nhạc, kịch nghệ, Kabuki và bunraku (múa rối), thi ca, văn học, và nghệ thuật, ví dụ như những bản khắc gỗ tuyệt đẹp (còn gọi là ukiyo-e), là tất cả những mảng của bức tranh nghệ thuật đang nở hoa. Văn học huy hoàng với những ví dụ về tài năng kịch nghệ Chikamatsu Monzaemon (1653-1724) và nhà thơ, nhà văn tiểu luận, và du ký Matsuo Bashō (1644-94).

Tranh in Ukiyo-e bắt đầu được sản xuất từ cuối thế kỷ 17, nhưng năm 1764 Harunobu sản xuất bản in nhiều màu đầu tiên. Thế hệ họa sĩ tranh in tiếp theo, gồm có Torii Kiyonaga và Utamaro, vẽ những bức tranh thanh nhã và đôi khi sâu sắc về các cô gái thanh lâu. Trong thế kỷ 19, nhân vật nổi bật nhất là Hiroshige, người tạo ra những bản in phong cảnh lãng mạn và có gì đó ủy mị. Hình dạng và góc nhìn lạ lùng về phong cảnh qua cái nhìn của Hiroshige với các tác phẩm của Kiyonaga và Utamaro, nhấn mạnh các mặt phẳng và phác thảo bằng những đường kẻ mạnh mẽ, sau này có ảnh hưởng sâu sắc đến các họa sĩ phương Tây như Edgar Degas và Vincent van Gogh (xem Japonism).

Phật giáo và Thần đạo đều quan trọng dưới thời Edo. Phật giáo, kết hợp với Tân Nho giáo, đưa ra tiêu chuẩn cho lối ứng xử trong xã hội. Mặc dù không có quyền lực chính trị hùng mạnh nhưng trong quá khứ, Phật giáo vẫn được tầng lớp trên tin theo. Lệnh cấm Công giáo giúp Phật giáo hưởng lợi vì Mạc phủ yêu cầu tất cả mọi người đăng ký tại các chùa. Sự phân chia cứng nhắc của xã hội thời Tokugawa thành các phiên, làng, phường và hộ gia đình đã giúp tái lập lại sự gắn bó với Thần đạo ở các địa phương. Thần đạo tạo thành chỗ dựa tinh thần cho những mệnh lệnh chính trị và là sợi dây buộc chặt cá nhân với cộng đồng. Thần đạo cũng giúp bảo tồn văn hóa dân tộc.

Thần đạo cuối cùng được cho là sự sáp nhập của chủ nghĩa duy lý Tân nho và chủ nghĩa duy vật. Phong trào kokugaku nổi lên từ sự tương tác của hai hệ thống niềm tin này. Kokugaku đóng góp vào chủ nghĩa dân tộc coi Thiên hoàng là trung tâm ở Nhật Bản hiện đại và sự phục sinh của Thần đạo với vai trò quốc giáo trong hai thế kỷ 18 và 19. Kojiki, Nihongi, và Man'yōshū đều được làm mới theo tinh thần Nhật Bản. Một số người theo chủ nghĩa thuần túy trong phong trào kokugaku, như Motoori Norinaga, thậm chí còn chỉ trích ảnh hưởng Nho giáo và Phật giáo — và thực tế là các ảnh hưởng từ bên ngoài — vì đã làm ô uế lối sống cổ xưa của nước Nhật. Nhật Bản là đất nước của kami và như vậy, có một định mệnh đặc biệt.

Mạc phủ sụp đổ

Nhà Tokugawa suy sụp
Hậu kỳ thời đại này thường được gọi là Mạc mạt. Lý do về sự chấm dứt của thời kỳ này vẫn còn gây tranh cãi nhưng nó được cho là do sức ép với nước Nhật phải mở cửa với thế giới nhờ Phó đề đốc Matthew Perry của Hải quân Hoa Kỳ, với hạm đội của mình (người Nhật gọi là "Hắc thuyền") nã pháo vào vịnh Tokyo. Vài đảo nhân tạo được đắp để cản trở tầm pháo của hạm đội, và vùng đất này ngày nay gọi là quận Odaiba.

Nhà Tokugawa cuối cùng sụp đổ đơn giản vì những thất bại tự bên trong. Sự xâm nhập từ bên ngoài làm mối quan hệ chính trị phức tạp giữa Mạc phủ và liên minh đối lập thêm trầm trọng. Phong trào chống Mạc phủ tiếp diễn vào giữa thế kỷ 19 cuối cùng sẽ lật độ nhà Tokugawa. Từ khởi đầu, nhà Tokugawa cố hạn chế các gia đình tích trữ tài sản và khuếch trương cho chính sách "trở lại với ruộng đồng", theo đó người nông dân, nhà sản xuất sau cùng, là con người lý tưởng trong xã hội.

Bất chấp những nỗ lực hạn chế sự giàu có và một phần là vì một thời kỳ hòa bình dài đến không tưởng, tiêu chuẩn sống của cư dân đô thị và nông thôn trở nên rất giống nhau dưới thời Tokugawa. Các phương thức canh tác, vận chuyển, xây nhà, các loại thực phẩm, các hình thức giải trí luôn sẵn sàng, vì có nhiều thời gian rỗi hơn, ít nhất là với cư dân thành thị. Tỉ lệ biết chữ là cao so với một xã hội tiền công nghiệp, và giá trị văn hóa được định giá lại và được phổ biến rộng rãi trong tầng lớp chiến binh samurai và chōnin ("đinh nhân")/ Bất chấp sự tái xuất hiện của các phường hội, hoạt đồng kinh tế vẫn tiến triển tốt đẹp cho dù có sự hạn chế tự nhiên của các phường hội, thương mại thông suốt và một nền kinh tế tiền tệ phát triển. Mặc dù chính quyền hạn chế thương nhân rất nhiều và xem họ như những người không sản xuất mà lại lấy lãi cắt cổ, nhưng các samurai, những người dân dần xa rời sự gắn bó với nông thôn, ngày càng phụ thuộc vào thương nhân và thợ thủ công để có hàng hóa tiêu dùng, hàng thủ công yêu thích, và các khoản vay. Theo cách đó, ý thức lờ mờ về việc lật đổ tầng lớp samurai của dân chōnin bắt đầu hình thành.

Một cuộc đấu tranh nổi lên trên bề mặt của chính trị vốn bị hạn chế khi Chinh di Đại tướng quân đánh thuế tầng lớp doanh nhân. Ý tưởng của chính quyền về một xã hội nông nghiệp thất bại trong việc điều chỉnh thực tế trong phân phối thương mại. Hệ thống quan lại khổng lồ phát triển, nay trở nên trì trệ vì sự trái ngược với một trật tự xã hội mới đang phát triển. Tình hình tồi tệ hơn khi dân số gia tăng nhanh chóng trong nửa đầu thời Tokugawa. Mặc dù mức độ và tốc độ tăng trưởng vẫn chưa chắc chắn nhưng có ít nhất 26 triệu dân thường và khoảng 4 triệu thành viên của các gia đình samurai và thuộc hạ cuộc tổng điều tra dân số lần đầu tiên diễn ra năm 1721. Hạn hán cùng với đó là thiếu lương thực và nạn đói, dẫn đến 20 nạn đói lớn trong khoảng từ 1675 đến 1837. Sự bất ổn trong giới nông dân gia tăng, và cho đến cuối thế kỷ 19, sự phản đối lại thuế cao và nạn thiếu lương thực trở thành chuyện thường ngày. Các gia đình nông dân mất đất mới trở thành nông dân tá điền, trong khi những người nghèo không nhà cửa rời ra thành phố. Khi các gia đình trước kia vốn sung túc nay trở nên sa sút, những người khác chuyển đến các vùng đất thừa tự, và một tầng lớp nông dân giàu có mới nổi lên. Những người hưởng lợi này có thể đa dạng hóa sản xuất và thuê lao động, trong khi những người khác bất bình. Rất nhiều samurai rơi vào tình cảnh khốn khó và bị ép phải làm những việc thủ công và làm công nhật cho giới thương nhân.

Mặc dù Nhật Bản có thể tiếp thu và cải tiến tri thức khoa học ở nhiều lĩnh vực khác nhác, sự công nghiệp hóa nhanh chóng của phương Tây trong suốt thế kỷ 18 lần đầu tiên tạo ra hố sâu ngăn cách về trình độ công nghệ và vũ khí giữa Nhật Bản và phương Tây (thứ thật ra không tồn tại vào đầu thời Edo), buộc nước Nhật phải từ bỏ chính sách bế quan tỏa cảng và góp phần vào sự sụp đổ của triều đại Tokugawa.

Sự xâm nhập của phương Tây gia tăng vào đầu thế kỷ 19. Các tàu chiến và thương nhân Nga xâm lấn Karafuto (được gọi là Sakhalin dưới sự kiểm soát của Nga và Liên Xô) ở quần đảo Kuril, cực Nam của nó được người Nhật coi là những hòn đảo ở phía Bắc Hokkaidō. Ngoài một tàu chiến Anh tiến vào cảng Nagasaki để tìm kiếm tàu Hà Lan đối địch năm 1808, các tàu chiến và tàu săn cá voi cũng ngày càng xuất hiện thường xuyên hơn ở lãnh hải Nhật Bản trong các thập niên 1810 và 1820. Tàu săn cá voi và tàu buôn từ Hoa Kỳ cũng cập bờ Nhật Bản. Mặc dù người Nhật đã có vài sự nhượng bộ nhỏ và cho phép người Mỹ cập cảng, họ vẫn cố giữ khoảng cách với người nước ngoài, đôi khi dùng cả vũ lực. Lan học trở thành yếu tố quyết định không chỉ để hiểu được những "kẻ dã man" từ bên ngoài mà còn để sử dụng tri thức có được từ phương Tây để chống lại họ.

Cho đến những năm 1830, có vài dấu hiệu chung của sự khủng hoảng. Nạn đói và thiên tai tấn công mãnh liệt, và sự bất mãn dẫn đến những cuộc khởi nghĩa của nông dân chống lại quan lại và thương gia ở Osaka năm 1837. Mặc dù nó chỉ kéo dài một ngày, cuộc khởi nghĩa đã để lại ấn tượng sâu sắc. Biện pháp khắc phục thường là các giải pháp truyền thống cố cải cách lại tình trạng đạo đức suy đồi thay vì chú tâm đến vấn đề từ thiện. Các mưu sỹ của Tướng quân thúc đẩy việc quay lại tinh thần võ sỹ, cấm đoán gắt gao hơn việc giao thiệp và buôn bán với người nước ngòi, đàn áp Lan học, kiểm duyệt văn chương, và cấm ngặt sự "xa hoa" ở trong chính quyền và tầng lớp samurai. Những người khác cố lật đổ nhà Tokugawa và đi theo học thuyết chính trị sonnō jōi (Tôn Hoàng, Nhương Di), kêu gọi đoàn kết dưới Đế quyền và chống lại sự xâm phạm từ bên ngoài. Mạc phủ vẫn kiên trì giữa lúc ngày càng có nhiều lo ngại về việc phương Tây thiết lập thành công các vùng đất thuộc địa ở Trung Quốc sau Chiến tranh nha phiến lần thứ nhất năm 1839–1842. Nhiều cải cách hơn được tiến hành, đặc biệt là trong lĩnh vực kinh tế, để làm nước Nhật mạnh hơn trước mối đe dọa phương Tây.

Nhật Bản bác bỏ yêu sách của người Mỹ mà theo đó mở rộng đáng kể sự hiện diện của họ ở Châu Á Thái Bình Dương và thiết lập quan hệ ngoại giao khi Phó đề đốc James Biddle hiện diện ở vịnh Edo với hai tàu chiến vào tháng 7 năm 1846.

Chấm dứt bế quan tỏa cảng

Khi bốn chiếc tàu của Phó đề đốc Matthew Calbraith Perry xuất hiện ở vịnh Edo tháng 7 năm 1853, Mạc phủ rơi vào vòng hỗn loạn. Rōjū Abe Masahiro (1819–1857) chịu trách nhiệm thương thuyết với người Mỹ. Chưa hề có kinh nghiệm xử lý môi đe dọa an ninh quốc gia, Abe cố cân bằng giữa mong muốn của hội đồng tối cao là thương thảo với người nước ngoài, và của các đại danh muốn dùng vũ lực. Thiếu sự đồng lòng, Abe quyết định thương thuyết bằng cách chấp nhận yêu cầu mở cửa Nhật Bản cho ngoại thương của Perry trong khi vẫn chuẩn bị động binh. Tháng 3 năm 1854, Hiệp ước Hòa bình và Hữu nghị (Hiệp ước Kanagawa) mở cửa hai bến cảng cho tàu Mỹ mua hàng tiếp tế, bảo đảm đối xử tốt với các thủy thủ Mỹ bị đắm tàu, và cho phép lãnh sự Mỹ mở cửa ở Shimoda, một hải cảng ở bán đảo Izu, Tây Nam Edo. Mạc phủ bị ép phải ký một hiệp ước thương mại, mở cửa thêm nhiều vùng đất nữa cho thương nhân Hoa Kỳ 5 năm sau đó.

Tác hại của việc này đối với Mạc phủ là rất to lớn. Tranh cãi về chính sách của chính phủ là không bình thường và gây ra sự chỉ trích công khai Mạc phủ. Với hy vọng tranh thủ sự ủng hộ của các đồng minh mới, Abe, trong sự sửng sốt của các lãnh chúa đại danh fudai, đã tham nghị với các đại danh shinpan và tozama, càng làm xói mòn thêm Mạc phủ vốn đã suy yếu. Trong cải cách Ansei (1854–1856), Abe sau đó cố củng cố chế độ bằng cách đặt các tàu chiến và vũ khí ở Hà Lan và xây dựng các hải cảng quân sự. Năm 1855, một trường hải quân với hướng dẫn viên Hà Lan khởi công ở Nagasaki, và một trường võ bị kiểu phương Tây được thành lập ở Edo; cho đến năm sau đó, chính quyền dịch các sách phương Tây. Sự phản đối Abe tăng lên trong nhóm các fudai, chống lại việc mở cửa hội đồng Mạc phủ với các tozama, ông bị thay thế vị trí Chủ tịch Hội đồng cao cấp năm 1855 bởi Hotta Masayoshi (1810–1864).

Đứng đầu phe chống đối là Tokugawa Nariaki, người đã từ lâu nắm phái quân sự trung thành với Thiên Hoàng và tình cảm chống phương Tây, người được đặt lên vị trí đảm nhiệm phòng vệ quốc gia năm 1854. Trường Mito —dựa trên các nguyên tắc Tân Nho giáo và Thần đạo—với tôn chỉ phục hồi Đế quyền, quay lưng lại với phương Tây, và lập ra một đế chế mới dưới triều đại Yamato thần thánh.

Trong những năm cuối thời Tokugawa, sự tiếp xúc với người nước ngoài gia tăng khi có thêm nhiều nhượng bộ. Hiệp ước mới với Hoa Kỳ năm 1859 cho phép mở cửa thêm nhiều cảng để mở rộng quan hệ ngoại giao, mua bán tự do tại bốn cảng mới, và người nước ngoài được định cư ở Osaka và Edo. Nó cũng tiêu biểu cho định nghĩa về đặc quyền ngoại giao (người nước ngoài là đối tượng của luật nước họ chứ không phải luật Nhật Bản). Hotta mất đi sự ủng hộ của các lãnh chúa đại danh quan trọng, và khi Tokugawa Nariaki chống lại Hiệp ước mới, Hotta tìm kiếm sự phê chuẩn của Hoàng gia. Các quan trong triều, đã nhận thấy sự suy yếu của Mạc phủ, từ chối yêu cầu của Hotta và do đó lôi kéo Kyoto và Thiên Hoàng vào việc chính trị nội bộ Nhật Bản lần đầu tiên sau hàng trăm năm. Khi Tướng quân qua đời mà không có người thừa kế, Naraki khẩn khoản yêu cầu triều đình ủng hộ con trai ông, Tokugawa Yoshinobu (hay Keiki), nhậm chức Chinh di Đại tướng quân, một ứng cử viên được các đại danh shinpan và tozama ưa chuộng. Tuy vậy, fudai đã thắng trong cuộc đối đầu quyền lực, lập Tokugawa Yoshitomi làm Chinh di Đại tướng quân, bắt giam Nariaki và Keiki, xử tử Yoshida Shoin (1830–1859, nhà tư tưởng Tôn Hoàng, Nhương Di hàng đầu chống lại Hiệp ước với Hoa Kỳ và âm mưu một cuộc cách mạng chống lại Mạc phủ), ký Hiệp ước với Hoa Kỳ và năm quốc gia khác, do đó chấm dứt 200 năm bế quan tỏa cảng.

Hiện đại hóa và xung đột thời Mạc mạt

Trong những năm cuối của Mạc phủ, hay thời kỳ Mạc mạt, Mạc phủ đã thi hành những chính sách mạnh mẽ để tái lập sự thống trị của mình, mặc dù việc có dính líu đến hiện đại hóa và thế lực nước ngoài biến nó trở thành đối tượng của tình cảm chống phương Tây trên toàn đất nước.

Hải quân và lục quân được hiện đại hóa. Một trường huấn luyện hải quân được thành lập ở Nagasaki năm 1855. Học viên hải quân được gửi đến các trường hải quân phương Tây vài năm, bắt đầu truyền thống các lãnh đạo tương lai đi du học ở nước ngoài, ví dụ như Đô đốc Enomoto. Kỹ sư hải quân Ohaps được thuê để đóng kho vũ khí hải quân ví dụ như Yokosuka và Nagasaki. Cho đến lúc Mạc phủ Tokugawa sụp đổ năm 1867,
Hải quân Nhật Bản của Chinh di Đại tướng quân đã sở hữu 8 tàu chiến kiểu phương Tây ở xung quanh kỳ hạm Kaiyō Maru, được sử dụng để chống lại quân đội bảo hoàng trong chiến tranh Boshin dưới sự chỉ huy của Đô đốc Enomoto. Một đoàn sứ thần quân sự Pháp đã được thành lập để giúp hiện đại hóa quân đội Mạc phủ.

Phục hồi đế quyền như là biểu tượng của sự thống nhất, những người cực đoan sử dụng bạo lực và ám sát để chống lại Mạc phủ, chính quyền các Phiên bang và người nước ngoài. Sự trả đũa của hải quân nước ngoài trong chiến tranh Anh-Satsuma dẫn đến một hiệp ước thương mại mang tính nhượng bộ mới năm 1865, nhưng Yoshitomi không thể thực hiện được Hiệp ước với phương Tây. Quân đội Mạc phủ bị đánh bại khi được gửi đến để đàn áp sự chống đối tại hai phiên bang Satsuma và Chōshū năm 1866. Cuối cùng, năm 1867, Thiên hoàng Hiếu Minh qua đời và người con trai thứ Thiên hoàng Minh Trị lên ngôi.

Keiki miễn cưỡng trở thành người đứng đầu nhà Tokugawa và Tướng quân. Ông cố tái cơ cấu lại chính quyền ở dưới Thiên hoàng trong khi bảo vệ vị trí lãnh đạo của Tướng quân. Lo sợ thế lực ngày càng tăng của đại danh phiên Satsuma và Chōshū, các đại danh khác kêu gọi Chinh di Đại tướng quân trả lại quyền lực chính trị cho Thiên hoàng và một hội đồng các đại danh do cựu Tướng quân đứng đầu. Keiki chấp nhận phương án này năm 1867 và thoái vị, thông báo việc "khôi phục vương quyền". Tuy vậy, lãnh đạo Satsuma, Chōshū, và các "phiên" khác và các trọng thần khác trong triều lại nổi loạn, chiếm giữ Hoàng cung, và thông báo việc khôi phục của riêng mình vào ngày 3 tháng 1 năm 1868.

Sau chiến tranh Boshin (1868–1869), Mạc phủ bị giải thể, và Keiki bị giáng xuống làm một đại danh thông thường. Sự kháng cự vẫn tiếp diễn ở phía Bắc trong suốt năm 1868, và Hải quân Mạc phủ dưới quyền của Đô đốc Enomoto Takeaki vẫn tiếp tục cầm cự thêm 6 tháng nữa ở Hokkaidō, với việc thành lập một nước Cộng hòa Ezo.

Các sự kiện
 1600: Trận Sekigahara. Tokugawa Ieyasu đánh bại liên minh các đại danh phía Tây quốc, khẳng định quyền bá chủ phần lớn Nhật Bản.
 1603: Thiên hoàng phong cho Tokugawa Ieyasu chức Tướng quân, ông chuyển chính quyền của mình đến Edo (Tokyo), lập ra Mạc phủ Tokugawa.
 1605: Tokugawa Ieyasu thôi làm Chinh di Đại tướng quân và để con trai mình Tokugawa Hidetada thừa kế.
 1607: Nhà Yi ở Triều Tiên gửi sứ thần đến Mạc phủ Tokugawa.
 1611: Quần đảo Ryūkyū trở thành chư hầu của Phiên Satsuma.
 1614: Tokugawa Ieyasu cấm Công giáo ở Nhật Bản.
 1615: Trận Osaka. Tokugawa Ieyasu bao vây thành Osaka, tất cả những người ở phía bên kia đều trung thành với gia đình Toyotomi. Nhà Tokugawa nắm quyền lực tối cao ở Nhật Bản.
 1616: Tokugawa Ieyasu chết.
 1623: Tokugawa Iemitsu trở thành Tướng quân thứ ba.
 1633: Tokugawa Iemitsu cấm đi ra bên ngoài và đọc sách nước ngoài.
 1635: Tokugawa Iemitsu chính thức hóa hệ thống bắt buộc thay phiên nhau sống tại Edo (Sankin kōtai).
 1637: Nổi loạn Shimabara (1637-38) do nông dân phải chịu thuế quá cao.
 1638: Tokugawa Iemitsu cấm đóng thuyền.
 1639: Chiếu chỉ bế quan hoàn thành (Sakoku Rei). Tất cả người phương Tây, trừ người Hà Lan không được phép vào Nhật.
 1641: Tokugawa Iemitsu cấm tất cả người nước ngoài, trừ người Trung Quốc và Hà Lan vào Nhật Bản.
 1650: Ra đời tầng lớp samurai cao thượng và có học mới gọi là bushido ("võ sĩ đạo").
 1657: Vụ hỏa hoạn Meireki thiêu hủy phần lớn Edo.
 1700: Kabuki và ukiyo-e được hâm mộ.
 1707: Núi Fuji phun trào.
 1774: Cuốn sách về giải phẫu học Kaitai shinsho, bản dịch hoàn chỉnh đầu tiên một tác phẩm y học phương Tây của Nhật Bản, được Sugita Gempaku và Maeno Ryotaku xuất bản.
 1787: Matsudaira Sadanobu trở thành cố vấn cao cấp cho Chinh di Đại tướng quân và tiến hành Cải cách Kansei.
 1792: Sứ thần Nga Adam Laxman đến Nemuro ở phía Đông Ezo (ngày nay là Hokkaidō).
 1804: Sứ thần Nga Nikolai Rezanov đến Nagasaki và không thể thiết lập quan hệ thương mại với Nhật Bản.
 1837: Nổi loạn Oshio Heihachiro
 1841: Cải cách Thiên Bảo
 1854: Hoa Kỳ ép Nhật phải ký hiệp ước thương mại ("Hiệp ước Kanagawa") theo đó Nhật Bản phải mở cửa cho người nước ngoài sau hai thế kỷ bế quan.
 1855: Nhật – Nga thiết lập quan hệ ngoại giao.
 1864: Tàu chiến Anh Quốc, Pháp, Hà Lan, Hoa Kỳ bắn phá Shimonoseki và mở thêm các thương cảng Nhật Bản với người nước ngoài.
 1868: Tokugawa Yoshinobu thoái vị, triều đại Tokugawa chấm dứt, và Thiên hoàng Minh Trị phục hồi quyền lực, đóng đô ở Edo/Tokyo và là biểu tượng thần thánh.

Thời Edo trong văn hóa đại chúng

 Carried by the Wind: Tsukikage Ran – một seri anime dựa trên thời kỳ này.
 Ganbare Goemon – video game của Konami xảy ra vào thời Edo.
 Lone Wolf and Cub - manga dựa trên thời kỳ này.
 Ninja Scroll - anime lấy bối cảnh thời Edo.
 Samurai X và Rurouni Kenshin - anime về cuộc Minh Trị Duy Tân dẫn đến sự sụp đổ của nhà Tokugawa và dựa trên những sự kiện mở đầu thời kỳ Minh Trị
 Samurai Champloo – anime vào cuối thời Edo.
 Peacemaker Kurogane – anime về một cậu bé gia nhập Shinsengumi

Xem thêm

 Hình phạt ở thời kỳ Edo, Nhật Bản
 Edomoji – phong cách thư pháp Nhật Bản ra đời vào thời Edo.
 Ee ja nai ka – sự bùng nổ chứng cuồng loạn vào cuối thời Edo.
 Jidaigeki kịch chương hồi Nhật Bản, trở thành thị hiếu vào thời Edo.
 Jitte, vũ khí để buộc phải thi hành luật lệ độc đáo của thời kỳ này.
 Búp bê Karakuri, đồ chơi tự động Nhật Bản

Chú thích

Tham khảo
 Lewis, James Bryant. (2003). Frontier Contact Between Choson Korea and Tokugawa Japan. London: Routledge. 10-ISBN 0-7007-1301-8

Thời kỳ Edo
Phong kiến Nhật Bản
Lịch sử Nhật Bản


title: Patrick van Aanholt

text:
Patrick John Miguel van Aanholt (sinh ngày 29 tháng 8 năm 1990) là một cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Hà Lan hiện đang chơi ở vị trí hậu vệ cánh trái cho câu lạc bộ Galatasaray và đội tuyển quốc gia Hà Lan.

Van Aanholt bắt đầu sự nghiệp bóng đá tại câu lạc bộ Chelsea, tại đây anh ít được ra sân mà chủ yếu được đem cho các đội khác mượn. Anh rời Chelsea để gia nhập Sunderland vào năm 2014 với giá chuyển nhượng khoảng 1,5 triệu bảng Anh. Tháng 1 năm 2017, anh chuyển sang khoác áo Crystal Palace với mức phí lên tới 14 triệu bảng Anh.

Van Aanholt đã khoác áo nhiều đội trẻ của Hà Lan trước khi có trận ra mắt đội tuyển quốc gia vào năm 2013.

Sự nghiệp câu lạc bộ

Chelsea
Anh được chọn vào đội hình một trong trận đấu với Preston North End tại FA Cup 2009–10, và mặc áo số 52, nhưng không được ra sân thi đấu và phải ngồi trên ghế dự bị. Anh đá trận đầu tiên cho Chelsea vào ngày 24 tháng 3 năm 2010, trong trận thắng 5-0 trước Portsmouth, sau khi vào sân thay cho Yuri Zhirkov ở vị trí hậu vệ cánh trái. Sau trận đấu đầu tiên, vào ngày 27 tháng 3, anh lại được vào sân từ băng ghế dự bị trong trận thắng Aston Villa 7–1 trên sân nhà. Anh ghi bàn thắng đầu tiên trong sự nghiệp trong trận đấu với Newcastle United tại Carling Cup vào ngày 22 tháng 9 năm 2010.

31/8/2011 anh thi đấu cho CLB Wigan Athletic theo bản hợp đồng cho mượn của Chelsea

Coventry City
Anh có trận đấu đầu tiên trong sự nghiệp cho Coventry City vào ngày 9 tháng 8 năm 2009 trong trận thắng 2-1 trước Ipswich Town tại Giải bóng đá hạng nhất Anh. Do một số cầu thủ của Chelsea thi đấu cho đội tuyển quốc gia tại Cúp bóng đá châu Phi, Van Aanholt đã được câu lạc bộ chủ quản gọi về vào tháng 12.

Newcastle United
Ngày 29 tháng 1 năm 2010, van Aanholt gia nhập Newcastle United trong bản hợp đồng cho mượn có thời hạn 1 tháng sau khi hậu vệ trái của họ José Enrique dính chấn thương. Anh thi đấu thay cho hậu vệ người Tây Ban Nha cùng với Jonás Gutiérrez. Anh chơi trận cuối cùng cho Newcastle United trong trận thắng 2-1 trên sân của Watford.

Leicester City
Vào ngày 26 tháng 1 năm 2011, Van Aanholt gia nhập Leicester City theo bản hợp đồng cho mượn từ Chelsea đến hết mùa giải. Vào ngày 1 tháng 2, anh có trận đấu đầu tiên cho Leicester trong chiến thắng 1-0 trước Sheffield United, Anh bị dính chấn thương ở bắp đùi vào cuối tháng sau khi đã chơi được 6 trận.

Van Aanholt ghi bàn thắng đầu tiên cho Leicester trong trận thắng Burnley vào ngày 9 tháng 4 năm 2011.

Crystal Palace
Ngày 30 tháng 1 năm 2017, van Aanholt tái hợp với huấn luyện viên Sam Allardyce khi chuyển sang khoác áo Crystal Palace theo bản hợp đồng 4 năm rưỡi cùng mức phí ban đầu là 9 triệu bảng Anh. Tại đây, anh được trao chiếc áo số 3. Anh ra sân trận đầu tiên cho Palace trong chiến thắng 2–0 trước Bournemouth vào ngày 31 tháng 1. Bốn ngày sau, anh có trận ra mắt trên sân nhà Selhurst Park gặp đội bóng cũ Sunderland.

Ngày 16 tháng 7 năm 2020, van Aanholt gặp chấn thương nặng sau pha va chạm với Anthony Martial trong trận thua 0–2 trước Manchester United tại Premier League.

Galatasaray
Vào ngày 28 tháng 7 năm 2021,Galatasaray thông báo họ đã ký hợp đồng với van Aanholt theo dạng chuyển nhượng tự do,bản hợp đồng có thời hạn 3 năm

Sự nghiệp quốc tế
Ngày 19 tháng 11 năm 2013, van Aanholt có lần đầu tiên ra sân cho đội tuyển quốc gia Hà Lan khi anh vào sân thay cho Memphis Depay ở những phút bù giờ trong trận giao hữu với Colombia trên sân vận động Amsterdam.

Thống kê sự nghiệp

Tham khảo

Liên kết ngoài

 ESPN Profile

Cầu thủ bóng đá nam Hà Lan
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Hà Lan
Cầu thủ bóng đá Chelsea F.C.
Cầu thủ bóng đá Coventry City
Cầu thủ bóng đá Leicester City F.C.
Cầu thủ bóng đá Wigan Athletic F.C.
Sinh năm 1990
Hậu vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá Newcastle United F.C.
Cầu thủ bóng đá Premier League
Cầu thủ bóng đá Vitesse
Cầu thủ bóng đá Sunderland A.F.C.
Người Hà Lan ở nước ngoài ở Anh
Cầu thủ bóng đá nam Hà Lan ở nước ngoài
Cầu thủ đội tuyển bóng đá U-21 quốc gia Hà Lan


title: Hemirrhaphes pallidus

text:
Hemirrhaphes pallidus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1897.

Chú thích

Tham khảo

Hemirrhaphes


title: Muricopsis necocheanus

text:
Muricopsis (Muricopsis) necocheanus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả

Phân bố

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Muricopsis


title: Những tấm lòng cao cả

text:
Những tấm lòng cao cả hay Tâm hồn cao thượng (; nghĩa là Trái tim) là một cuốn tiểu thuyết trẻ em của nhà văn người Ý Edmondo De Amicis. Lấy bối cảnh trong lúc nước Ý đang thống nhất cũng như nói về đề tài yêu nước. Tiểu thuyết được xuất bản đầu tiên vào ngày 18 tháng 10, năm 1886, ngày khai trường ở Ý và trở thành một hiện tượng xuất bản ngay lập tức.

Xuyên suốt tiểu thuyết là những vấn đề xã hội như sự nghèo đói, Coure cho thấy ảnh hưởng của tư tưởng chính trị cánh tả trong những tác phẩm của Amicis (ngay sau khi viết tác phẩm này ông gia nhập Đảng xã hội Ý). Vì thế, cuốn sách đã có ảnh hưởng rất lớn ở các nước thuộc Khối Xô Viết. Mặt khác, sự cổ xúy chủ nghĩa dân tộc và lòng yêu nước cũng làm cuốn sách rất được hoan nghênh trong thời Phát xít Ý.

Bỏ qua những cái nhìn với nhãn quan chính trị, cuốn sách này được dịch ra rất nhiều ngôn ngữ (như tiếng Tây Ban Nha, tiếng Trung Hoa, tiếng Hebrew,...) và được ưa chuộng vì văn phong giản dị và ý nghĩa giáo dục về tình nhân ái.

Cốt truyện và nhân vật
Tác phẩm được viết theo hình thức nhật ký của Enrico Bottini (là An Di trong bản dịch của Hà Mai Anh), một cậu học trò 11 tuổi học tiểu học ở Ý. Gia đình cậu thuộc tầng lớp thượng lưu trong khi nhiều bạn cùng lớp lại xuất thân từ tầng lớp lao động. Cốt truyện diễn ra theo thứ tự thời gian xuyên suốt năm lớp 3 của Enrico. Ở đó Enrico đã được tiếp xúc với những cậu bé đủ mọi tính cách như Garone là một người bạn to lớn, hào hiệp, luôn giúp đỡ mọi người, bênh vực kẻ yếu; De Rossi là một chú bé rất thông minh, luôn dẫn đầu lớp nhưng không hề kiêu căng; trong khi đó Votini lại luôn đố kị với De Rossi khiến thầy giáo phải nói với cậu ta rằng "đừng để con rắn ghen tị luồn vào trái tim, đó là một con rắn độc, nó gặm mòn khối óc và làm đồi bại trái tim." Những người bạn như Precossi, Crossi, Coretti thì sinh ra trong gia đình nghèo nhưng luôn cố gắng vươn lên trong học tập và lao động. Ngoài ra còn có những nhân vật có tính cách đặc biệt như Stacdi lầm lì, ít nói, thậm chí bố cậu đã nói với thầy phải rất kiên nhẫn vì con ông "đầu đất", vậy mà cuối cùng Stacdi trở thành một trong những học sinh giỏi nhất lớp; lại còn có tên Franti hư đốn luôn bắt nạt các bạn khác, thậm chí hỗn cả với thầy. Tuyến nhân vật người lớn cũng được xây dựng ở nhiều tính cách như thầy chủ nhiệm thì không bao giờ cười nhưng rất thương yêu học sinh, thầy Coatti dạy lớp 2 thì rất vui tính, bố mẹ Enrico thì luôn chăm sóc con hết mực, dạy cho con nhiều bài học qua những lá thư, trong khi đó bố Precossi thì luôn say rượu và đánh đập con, phải đến khi cậu bé nhận huy chương xuất sắc của lớp ông mới tỉnh ngộ,... Xen kẽ vào cuốn nhật ký của cậu bé Enrico là các truyện đọc hàng tháng (thầy giáo yêu cầu học sinh chép để đọc cho cả lớp), đây là những câu chuyện kể về tấm gương những thiếu niên dũng cảm của nước Ý, có những người hi sinh vì Tổ quốc như cậu bé trinh sát ở Lombardia, có người chết để cứu những người thân thiết như cậu bé ở Roma hay cậu bé người Sicilia, và cả những người có nhiều nghĩa cử cao đẹp,...

Bản dịch tiếng Việt

Tác phẩm này có một số bản dịch tiếng Việt.

Bản dịch đầu tiên với nhan đề Tâm hồn cao thượng do Hà Mai Anh dịch từ bản tiếng Pháp Grands Coeurs của A.Piazzi, bản dịch đoạt "Giải thưởng Văn chương của Hội Alexandre de Rhodes Hà Nội" năm 1943, rất phổ biến trong các thập niên 1950, 1960 và có lúc được trích đoạn dùng trong sách giáo khoa lớp 7 tại miền Nam Việt Nam trước năm 1975, đến nay vẫn còn được tái bản nhiều lần, mới nhất là bởi Nhà xuất bản Thanh niên tái bản lần thứ 7 năm 2008 (bỏ một số tiểu truyện). Tại miền Nam Việt Nam, trước năm 1975, bản dịch này đã gây những ấn tượng sâu xa trong thế hệ niên thiếu của thời đó, được xem như một cuốn "luân lý giáo khoa thư" của thế kỷ 20. Nhà khoa học Nguyễn Xuân Vinh đã coi cuốn sách Tâm hồn cao thượng với bản dịch tiếng Việt của nhà giáo Hà Mai Anh là "cuốn sách đã ảnh hưởng nhiều nhất từ trước tới nay" đến ông. Ông Nguyễn Xuân Vinh viết về cuốn sách này:
"...Những câu chuyện ở học đường, và trong gia đình, về các thầy giáo, cô giáo và bè bạn của An-Di, những mẩu chuyện vui hay buồn đã xảy ra trong thành phố cổ xưa này đã được kể lại trong sách bằng một văn phong giản dị và trong sáng, thắm đặm tình người.... đặc biệt là cuốn truyện đầu tiên bằng tiếng Việt tôi được đọc, tả cuộc đời của cậu bé An-Di trong một năm học ở lớp Ba, đã cho tôi nhiều bài học về lòng thương người, phương cách cư xử chung thủy với bè bạn, và hiếu kính với mẹ cha..."

Một bản dịch khác là Những tấm lòng cao cả do Hoàng Thiếu Sơn dịch, được Nhà xuất bản Phụ nữ ấn hành lần đầu năm 1977, được tái bản nhiều lần.

Mẫu truyện Mẹ tôi trong cuốn tiêu thuyết được đưa vào sách giáo khoa Ngữ Văn lớp 7, tập 1.

Tham khảo

Liên kết ngoài

  Nguyên tác tại Wikisource.
  Nguyến tác  tại liberliber.it.
 Nguyễn Xuân Vinh - Tâm hồn cao thượng, cuốn sách có ảnh hưởng nhiều nhất, 2003 hay

Tiểu thuyết Ý
Truyện thiếu nhi
Tiểu thuyết năm 1886
Nhật ký hư cấu


title: Hydropsyche kangra

text:
Hydropsyche kangra là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Hydropsyche


title: Oncocephala bouvieri

text:
Oncocephala bouvieri là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Gestro miêu tả khoa học năm 1899.

Chú thích

Tham khảo

Oncocephala


title: Acrocercops dinosticha

text:
Acrocercops dinosticha là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Loài này có ở Java, Indonesia. Nó được miêu tả bởi Edward Meyrick năm 1936. Ấu trùng ăn các loài Euphorbiaceae.

Chú thích

Tham khảo

Acrocercops


title: 29133 Vargas

text:
29133 Vargas (1987 KH5) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 29 tháng 5 năm 1987 bởi C. S. Shoemaker và E. M. Shoemaker ở Palomar.

It was được đặt theo tên của Norman L. Vargas for his work in the organization và inventory of the Đài thiên văn Palomar's 1.2-m Schmidt Oschin Telescope plate archive, và for devoting time và energy to public outreach in astronomy through involvement in the Los Angeles Astronomical Society, Mount Wilson Observatory Association, và as a 60-inch telescope operator ở the Mt. Wilson Observatory.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 29133 Vargas

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1987


title: That's So Raven Too!

text:
That's So Raven Too! (Tiếng Việt: Đó cũng thật Raven) là album nhạc phim thứ hai của bộ phim truyền hình dài tập của kênh Disney Channel, That's So Raven. Album đứng vị trí 44 trên bảng xếp hạng Billboard 200, với 22,600 bản được bán trong tuần đầu tiên. Kể từ đó, album đã bán được 200,000 bản (thống kê năm 2007). Album gồm các ca khúc được trình bày bởi các diễn viên trong phim như: "Friends" bởi Raven-Symoné và Anneliese van der Pol, "Little by Little" bởi Orlando Brown và ca khúc của Kyle Massey, "Let's Stick Together". Ngoài ra, các nghệ sĩ nổi tiếng như Jesse McCartney, B5, Everlife, Aretha Franklin, và Aly & AJ.

Danh sách ca khúc
 "Some Call It Magic" ("Vài Người Nói Đó Là Ma Thuật") - Raven-Symoné (Matthew Gerrard, Robbie Nevil, Raven-Symoné) – 3:08
 "Friends" ("Những Người Bạn") - Raven-Symoné, Anneliese van der Pol (Matthew Gerrard, Robbie Nevil, Raven-Symoné) – 3:16
 "Little By Little" ("Điều Nhỏ Bởi Điều Nhỏ") - Orlando Brown, Raven-Symoné (Matthew Gerrard, Robbie Nevil, Raven-Symoné, Orlando Brown) – 3:25
 "Jump In" ("Nhảy Vào Nào") - Raven-Symoné (Mathew Gerrard, Robbie Nevil, Raven-Symoné, Jay Condiotti) – 3:51
 "She's No You (Remix)" ("Cô Ta Không Phải Của Anh") - Jesse McCartney (Matthew Gerrard, Robbie Nevil, Jesse McCartney) – 3:07
 "Walking on Sunshine" ("Đi Trong Ánh Nắng") - Aly & AJ (Kimberly Rew) – 3:55
 "Let's Groove" ("Cùng Xoay Nào") - B5 (Maurice White, Wayne Vaughn) – 3:35
 "Let's Stick Together" ("Hãy Gần Bên Nhau") - Raven-Symoné, Anneliese van der Pol, Kyle Massey (Matthew Gerrard, Robbie Nevil, Raven-Symoné) – 3:26
 "A Day in the Sun" ("Một Ngày Với Nắng) - Anneliese van der Pol (Matthew Gerrard, Charlie Midnight) – 3:30
 "I Can See Clearly Now" ("Tôi Có Thể Thấy Rõ Rồi") - Everlife (Johnny Nash) – 3:12
 "Will It Go Round in Circles" ("Nó Có Đi Thành Vòng Không") - Orlando Brown (B. Preston, B. Fisher) – 3:06
 "This Is My Time" (Remix) ("Đến Lúc Rồi") - Raven-Symoné (Matthew Gerrard, Robbie Nevil, Raven-Symoné) – 3:41
 "Respect" ("Sự Tôn Trọng") - Aretha Franklin (Otis Redding) – 2:23
 "Supernatural (Too! Mix)"(Siêu-giản đơn) - Raven-Symoné (Matthew Gerrard, Michelle Lewis) – 2:45
 "Some Call It Magic (B.F.F. Mix)" - Raven-Symoné (Matthew Gerrard, Robbie Nevil, Raven-Symoné) – 2:59

Bài hát tặng kèm
Wal-Mart
 "Friends (50/50 Mix)" - Anneliese van der Pol, Raven-Symoné (Matthew Gerrard, Robbie Nevil, Raven-Symoné) – 3:16

iTunes
 "Little By Little (Remix)" - Raven-Symoné, Orlando Brown – 3:13

Ghi chú
 "Walking on Sunshine" bản gốc được trình bày bởi Katrina and the Waves.
 "A Day in the Sun" bản gốc được trình bày bởi Hilary Duff.
 "I Can See Clearly Now" bảng gốc được trình bày bởi Johnny Nash.
 "Will It Go Round in Circles" bản gốc được trình bày bởi Billy Preston.
 "Let's Groove" bản gốc là ca khúc Earth, Wind, And Fire.
 Soundtrack đồng thời cũng là nhạc phim của phần khác của bộ phim mang tên Cory in the House.

Xếp hạng

Liên kết ngoài

Album nhạc phim
Album năm 2006
Nhạc phim của Walt Disney Records
Nhạc phim năm 2006
Nhạc phim truyền hình
Nhạc phim Dance-pop
Nhạc phim Hip hop
That's So Raven


title: Aethiophysa

text:
Aethiophysa là một chi bướm đêm thuộc họ Crambidae.

Chú thích

Tham khảo

Glaphyriinae


title: Physalaemus deimaticus

text:
Physalaemus deimaticus là một loài ếch trong họ Leptodactylidae. Chúng là loài đặc hữu của Brasil.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng đất ẩm có cây bụi nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, đồng cỏ nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng ngập nước hoặc lụt theo mùa, sông, đầm nước ngọt, đầm nước ngọt có nước theo mùa, và vùng nhiều đá. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Nguồn
 Caramaschi, U., Nascimento, L.B. & Silvano, D. 2004. Physalaemus deimaticus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Physalaemus
Động vật đặc hữu Brasil


title: 2847 Parvati

text:
2847 Parvati (1959 CC1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 1 tháng 2 năm 1959 bởi Đài thiên văn Lowell ở Flagstaff (LO).

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 2847 Parvati

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1959


title: Liodessus hobbsi

text:
Liodessus hobbsi là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Young miêu tả khoa học năm 1950.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Liodessus


title: Osmia kincaidii

text:
Osmia kincaidii là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1897.

Chú thích

Tham khảo

Osmia
Động vật được mô tả năm 1897


title: Sân bay Berlevåg

text:
Sân bay Berlevåg (tiếng Na Uy:Berlevåg lufthavn)  là một sân bay khu vực phục vụ Berlevåg ở Finnmark, Na Uy. Năm 2005 Sân bay Berlevåg đã phục vụ 4.264 lượt khách. Đơn vị vận hành là Avinor.

Hãng Widerøe hoạt động ở đây với máy bay Dash 8 kết nối cộng đồng này với Tromsø và các cộng đồng khác ở Finnmark. Tuyến bay được thực hiện theo hợp đồng nghĩa vụ dịch vụ công cộng với Bộ Giao thông Vận tải Na Uy.

Các hãng hàng không và các tuyến bay
 Widerøe (Båtsfjord, Hammerfest, Kirkenes, Mehamn, Tromsø)

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Norwegian AIP entry for Berlevåg Airport

Sân bay Finnmark
Avinor


title: Priopus hayekae

text:
Priopus hayekae là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia & Schimmel miêu tả khoa học năm 1996.

Chú thích

Tham khảo

Priopus


title: Conus danilai

text:
Conus danilai là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae, họ ốc cối.

Giống như tất cả các loài thuộc chi Conus, chúng là loài săn mồi và có nọc độc. Chúng có khả năng "đốt" con người, do vậy khi cầm chúng phải hết sức cẩn thận.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

 The Conus Biodiversity website

D
Động vật được mô tả năm 1990


title: 2734 Hašek

text:
2734 Hašek là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 2053.7166710 ngày (5.62 năm).

Nó được phát hiện ngày 1 tháng 4 năm 1976.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1976


title: Nomada verna

text:
Nomada verna là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Schmiedeknecht mô tả khoa học năm 1882.

Chú thích

Tham khảo

Nomada
Động vật được mô tả năm 1882


title: Andrena mesillae

text:
Andrena mesillae là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1896.

Chú thích

Tham khảo

M
Động vật được mô tả năm 1896