title: Eurojet EJ200

text:
EJ200 là loại động cơ máy bay tuốc bin cánh quạt đẩy do hãng EuroJet Turbo GmbH chế tạo theo một chương trình phát triển động cơ dùng để lắp đặt trên chiếc Eurofighter Typhoon với mục tiêu là chi phí bảo trì thấp cũng như thời gian sử dụng lâu. Thiết kế của loại động cơ này dựa rất nhiều vào nguyên mẫu thử nghiệm phát triển trước đó là Rolls-Royce XG-40.

Phát triển

Rolls-Royce XG-40
Rolls-Royce đã bắt đầu phát triển động cơ XG-40 từ năm 1984. Với kinh phí phát triển được chia ra là chính phủ Anh hỗ trợ 85% kinh phí. Ngày 02 tháng 4 năm 1985 thì Đức và Anh đồng ý phát triển chung mẫu máy bay Eurofighter Typhoon còn Pháp thì không tham gia do đã tự phát triển mẫu động cơ Snecma M88 cho máy bay của riêng mình.

Eurojet EJ200
Hãng EuroJet được thành lập năm 1986, gồm có phần hùn của 4 hãng Rolls-Royce (Anh) và MTU (Đức) mỗi hãng 33%, Avio (Ý) 21% và ITP (Tây Ban Nha) 13%, để các nước phối hợp và quản lý phát triển dự án động cơ có công nghệ từ mẫu XG-40. Động cơ EJ200 được phát triển khá giống với XG-40 về nguyên lý hoạt động chỉ khác là có thêm chức năng đốt sau để tăng lực đẩy khi cần thiết.

Tháng 12 năm 2006, Eurojet đã cung cấp 363 động cơ cho đợt sản xuất máy bay đầu, đợt thứ hai yêu cầu thêm 519 động cơ. Cùng thời gian đó Eurojet đã tuyên bố là đã ký hợp đồng cho chương trình sản xuất 1.400 động cơ.

Động cơ có khoảng 60 lỗi phát sinh khi hoạt động chủ yếu trong các dạng:
 Vượt quá giới hạn mà tham số động cơ cho phép (Nhiệt độ, tốc độ, áp suất)
 Rung lắc mạnh vượt mức cho phép.
 Đối lưu khí có vấn đề.
 Khả năng kiểm soát động cơ (tự động thay đổi hệ thống dẫn, thiết bị truyền động trục trặc hoặc thậm chí mất kiểm soát)
 Trục trặc động cơ (Tự nhiên chết máy, không thể bật lại được, nuốt lửa)
 Áp suất dầu và hệ thống nhiên liệu (Áp lực quá thấp, nhiệt độ quá cao, tắc nghẽn bọ lọc, cặn quá nhiều)
 Nhiên liệu (Cặn bám quá nhiều)
 Kém hiệu suất (Lực đẩy thấp)
 Thời gian sử dụng quá ngắn

Các phiên bản
EJ2x0: Mẫu có công suất tăng 20% so với nguyên mẫu. Với lực đẩy là 72 kN và khi đốt sau là 103 kN. Mẫu này đang tiếp tục nâng cấp với dự kiến sẽ tăng công suất lên 30% so với nguyên mẫu.

Liên kết ngoài

 Eurojet GmbH
 Rolls-Royce EJ200
 www.typhoon.starstreak.net (unofficial): EJ200 article
 EJ200 fact sheet
 EUROJET Offers its EJ200 Engine for the Tejas, Indian Light Combat Aircraft
 http://www.enginemonitoring.com/publications/aims95.pdf

Động cơ máy bay
Động cơ tuốc bin phản lực cánh quạt


title: Aphthonoides langbianus

text:
Aphthonoides langbianus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Doeberl miêu tả khoa học năm 2005.

Chú thích

Tham khảo

Aphthonoides


title: Pavullo nel Frignano

text:
Pavullo nel Frignano là một đô thị (comune) ở tỉnh Modena, vùng Emilia-Romagna của Ý. Thị trấn có lâu đài trung cổ Montecuccolo, nơi sinh của Raimondo Montecuccoli. Đô thị Pavullo nel Frignano có diện tích km2, dân số thời điểm 31 tháng 5 năm 2005 là 16.159 người.
Kinh tế chủ yếu là nông nghiệp. Luca Toni sinh ra ở Pavullo nel Frignano.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Đô thị tỉnh Modena


title: Mira, Venezia

text:
Mira, Venezia là một đô thị và cộng đồng (comune) ở tỉnh Venezia trong vùng Veneto miền bắc nước Ý.
Đô thị Mira, Venezia có diện tích ki lô mét vuông, dân số thời điểm năm 31 tháng 5 năm 2005 là 37.737 người.
Đô thị Mira, Venezia có các đơn vị dân cư (frazioni) sau:
Các đô thị giáp ranh:

Tham khảo

Đô thị Thành phố đô thị Venezia


title: Paracardiophorus australis

text:
Paracardiophorus australis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1860.

Chú thích

Tham khảo

Paracardiophorus


title: Ta Oy

text:
Ta Oy (tiếng Lào: ເມືອງຕະໂອ້ຍ) hay Taoi, Tà Ôi là một huyện (muang, mường) thuộc tỉnh Saravane ở Nam Lào .

Hành chính

Chú thích

Huyện thị Lào
Huyện biên giới Lào với Việt Nam
Saravane
Sơ khai địa lý Lào


title: Saint-Geoire-en-Valdaine

text:
Saint-Geoire-en-Valdaine là một xã của tỉnh Isère, thuộc vùng Rhône-Alpes, đông nam nước Pháp.

Points of interest
Arboretum du Val d'Ainan

Xem thêm
Xã của tỉnh Isère

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintgeoireenvaldaine


title: Isodemis

text:
Isodemis là một chi bướm đêm thuộc phân họ Tortricinae của họ Tortricidae.

Các loài
Isodemis illiberalis (Meyrick, 1918)
Isodemis proxima Razowski, 2000
Isodemis serpentinana (Walker, 1863)
Isodemis stenotera Diakonoff, 1983

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

 tortricidae.com

Archipini


title: Luperus kiesenwetteri

text:
Luperus kiesenwetteri là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Joannis miêu tả khoa học năm 1865.

Chú thích

Tham khảo

Luperus


title: Leioproctus punctatus

text:
Leioproctus punctatus là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Smith mô tả khoa học năm 1853.

Chú thích

Tham khảo

Leioproctus
Động vật được mô tả năm 1853


title: Shirozua

text:
Shirozua là một chi bướm ngày thuộc họ Lycaenidae.

Chú thích

Tham khảo

Theclini


title: Perrona perron

text:
Perrona perron là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Clavatulidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Perrona


title: Bút chì

text:
Bút chì là một đồ dùng để viết hoặc vẽ trên giấy hoặc gỗ, thường có lõi bằng chất liệu than chì và các hợp chất của nó hoặc tương tự, bút chì hiện đại được phát minh vào năm 1795 bởi Nicolas-Jacques Conte, là nhà khoa học phục vụ trong quân đội của Napoleon Boneparte.

Phát minh và ứng dụng bút chì
Người La Mã đã sử dụng thanh kim loại gọi là stylus để viết trên giấy làm từ vỏ cây papyrus.

Than chì graphite được lịch sử ghi nhận sử dụng từ năm 1564 tại Borrowdale, Anh.

Bút chì được sản xuất lần đầu tiên tại Nürnberg, Đức, năm 1662.

Cấu tạo của bút chì
Lõi làm bằng than chì (graphite) và vỏ làm bằng gỗ hoặc giấy ép. Bút chì hiện đại còn có thêm loại bút chì bấm và bút chì ngòi.

Cách sản xuất bút chì

Ruột bút chì (loại thường) trong sản xuất công nghiệp thường được tạo ra bằng hỗn hợp than chì và đất sét mịn trộn với nước để tạo các sợi ruột chì dài. Các sợi ruột chì này được nhúng vào dầu hoặc sáp và đổ vào nửa phần vỏ bút có tạo rãnh. Sau đó, nửa phần vỏ bút còn lại được gắn lên trên và ép lại. Tiếp theo đó, cây chì dài này được sơn lại và cắt ra thành từng đoạn bút chì để mang ra thị trường cho người dùng.

Màu sắc chủ yếu
Có hai loại bút chì: bút chì thường màu đen và bút chì màu có nhiều màu sắc.
Bút chì đen thường được sử dụng để viết nháp hoặc tập viết còn bút chì màu được dùng trong hội họa, tô màu là chủ yếu.

Phân loại ruột chì về độ cứng
Độ cứng của bút chì tại Việt Nam sử dụng theo hệ thống phân loại độ cứng bút chì châu Âu hiện đại, trải từ 9H (cứng và nhạt nhất) đến 9B (mềm và đậm nhất). Tuy thang phân loại khá dài nhưng người ta chỉ thường dùng loại từ 9H đến 5B
.

Phân loại theo ứng dụng

 Bút chì viết, kí hoạ,...
 Bút chì kỹ thuật: bút chì kim,...
 Bút chì màu học sinh,...
 Bút chì màu nước dùng cho hội họa,...
 Bút chì màu dầu, sáp, than,...
 Bút chì trang điểm,...

Xem thêm
 Bút bi
 Bút dạ
 Phấn màu
 Gọt bút chì

Chú thích

Liên kết ngoài

Tiếng Anh:
 Lịch sử bút chì
Tiếng Việt:

Văn phòng phẩm
Hội họa
Chất liệu nghệ thuật
Vật dụng viết
Bút chì


title: Perdita ute

text:
Perdita ute là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Griswold mô tả khoa học năm 1993.

Chú thích

Tham khảo

Perdita
Động vật được mô tả năm 1993


title: Anthurium candolleanum

text:
Anthurium candolleanum là một loài thực vật thuộc họ Araceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador. Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Benavides, G. & Pitman, N. 2003. Anthurium candolleanum. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Ecuador
C


title: Thanh Phố

text:
Thanh Phố có thể chỉ:
 Thanh Phố, Thượng Hải (青浦区), một quận của thành phố trực thuộc trung ương Thượng Hải, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.
 Thanh Phố, Hoài An (清浦區), một quận của thành phố cấp địa khu Hoài An, tỉnh Giang Tô, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.


title: Asperdaphne elegantissima

text:
Asperdaphne elegantissima là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

elegantissima


title: Melanotus candezei

text:
Melanotus candezei là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schwarz miêu tả khoa học năm 1901.

Chú thích

Tham khảo

Melanotus


title: Danh sách tiểu hành tinh: 15701–15800

text:
|-
| 15701 - ||  || 13 tháng 9 năm 1987 || La Silla || H. Debehogne
|-
| 15702 Olegkotov ||  || 2 tháng 9 năm 1987 || Nauchnij || L. I. Chernykh
|-
| 15703 - ||  || 21 tháng 9 năm 1987 || Anderson Mesa || E. Bowell
|-
| 15704 - ||  || 20 tháng 9 năm 1987 || Palomar || J. Alu, E. F. Helin
|-
| 15705 Hautot ||  || 14 tháng 1 năm 1988 || La Silla || H. Debehogne
|-
| 15706 - ||  || 11 tháng 2 năm 1988 || La Silla || E. W. Elst
|-
| 15707 - ||  || 1 tháng 9 năm 1988 || La Silla || H. Debehogne
|-
| 15708 - ||  || 14 tháng 9 năm 1988 || Cerro Tololo || S. J. Bus
|-
| 15709 - ||  || 7 tháng 12 năm 1988 || Kushiro || S. Ueda, H. Kaneda
|-
| 15710 Böcklin ||  || 11 tháng 1 năm 1989 || Tautenburg Observatory || F. Börngen
|-
| 15711 - ||  || 3 tháng 4 năm 1989 || La Silla || E. W. Elst
|-
| 15712 - ||  || 1 tháng 9 năm 1989 || Lake Tekapo || A. C. Gilmore, P. M. Kilmartin
|-
| 15713 - ||  || 16 tháng 9 năm 1989 || La Silla || E. W. Elst
|-
| 15714 - ||  || 3 tháng 10 năm 1989 || La Silla || H. Debehogne
|-
| 15715 - ||  || 28 tháng 10 năm 1989 || Kani || Y. Mizuno, T. Furuta
|-
| 15716 Narahara ||  || 29 tháng 11 năm 1989 || Kitami || A. Takahashi, K. Watanabe
|-
| 15717 - ||  || 21 tháng 1 năm 1990 || Palomar || E. F. Helin
|-
| 15718 - ||  || 30 tháng 1 năm 1990 || Kushiro || M. Matsuyama, K. Watanabe
|-
| 15719 - || 1990 CF || 1 tháng 2 năm 1990 || Dynic || A. Sugie
|-
| 15720 - ||  || 2 tháng 3 năm 1990 || La Silla || E. W. Elst
|-
| 15721 - || 1990 OV || 19 tháng 7 năm 1990 || Palomar || E. F. Helin
|-
| 15722 - ||  || 24 tháng 8 năm 1990 || Palomar || H. E. Holt
|-
| 15723 Girraween ||  || 20 tháng 9 năm 1990 || Geisei || T. Seki
|-
| 15724 Zille ||  || 12 tháng 10 năm 1990 || Tautenburg Observatory || F. Börngen, L. D. Schmadel
|-
| 15725 - ||  || 9 tháng 10 năm 1990 || Siding Spring || R. H. McNaught
|-
| 15726 - ||  || 9 tháng 10 năm 1990 || Siding Spring || R. H. McNaught
|-
| 15727 Ianmorison ||  || 10 tháng 10 năm 1990 || Tautenburg Observatory || L. D. Schmadel, F. Börngen
|-
| 15728 Karlmay ||  || 11 tháng 10 năm 1990 || Tautenburg Observatory || F. Börngen, L. D. Schmadel
|-
| 15729 Yumikoitahana || 1990 UB || 16 tháng 10 năm 1990 || Kitami || A. Takahashi, K. Watanabe
|-
| 15730 - ||  || 20 tháng 10 năm 1990 || Dynic || A. Sugie
|-
| 15731 - ||  || 16 tháng 10 năm 1990 || Harvard Observatory || Oak Ridge Observatory
|-
| 15732 Vitusbering ||  || 15 tháng 11 năm 1990 || La Silla || E. W. Elst
|-
| 15733 - ||  || 15 tháng 11 năm 1990 || La Silla || E. W. Elst
|-
| 15734 - ||  || 18 tháng 11 năm 1990 || La Silla || E. W. Elst
|-
| 15735 Andakerkhoven ||  || 18 tháng 11 năm 1990 || La Silla || E. W. Elst
|-
| 15736 - || 1990 XN || 8 tháng 12 năm 1990 || Kitami || K. Endate, K. Watanabe
|-
| 15737 - || 1991 CL || 5 tháng 2 năm 1991 || Yorii || M. Arai, H. Mori
|-
| 15738 - || 1991 DP || 21 tháng 2 năm 1991 || Karasuyama || S. Inoda, T. Urata
|-
| 15739 - || 1991 ER || 9 tháng 3 năm 1991 || Geisei || T. Seki
|-
| 15740 Hyakumangoku ||  || 15 tháng 3 năm 1991 || Kitami || K. Endate, K. Watanabe
|-
| 15741 - ||  || 8 tháng 4 năm 1991 || La Silla || E. W. Elst
|-
| 15742 - ||  || 6 tháng 6 năm 1991 || La Silla || E. W. Elst
|-
| 15743 - ||  || 12 tháng 7 năm 1991 || La Silla || H. Debehogne
|-
| 15744 - || 1991 PU || 5 tháng 8 năm 1991 || Palomar || H. E. Holt
|-
| 15745 - ||  || 3 tháng 8 năm 1991 || La Silla || E. W. Elst
|-
| 15746 - ||  || 5 tháng 8 năm 1991 || Palomar || H. E. Holt
|-
| 15747 - ||  || 11 tháng 9 năm 1991 || Palomar || H. E. Holt
|-
| 15748 - ||  || 11 tháng 9 năm 1991 || Palomar || H. E. Holt
|-
| 15749 - ||  || 5 tháng 11 năm 1991 || Ojima || A. Natori, T. Urata
|-
| 15750 - ||  || 9 tháng 11 năm 1991 || Dynic || A. Sugie
|-
| 15751 - ||  || 10 tháng 11 năm 1991 || Kiyosato || S. Otomo
|-
| 15752 Eluard ||  || 30 tháng 1 năm 1992 || La Silla || E. W. Elst
|-
| 15753 - ||  || 29 tháng 2 năm 1992 || La Silla || UESAC
|-
| 15754 - || 1992 EP || 7 tháng 3 năm 1992 || Kushiro || S. Ueda, H. Kaneda
|-
| 15755 - ||  || 2 tháng 3 năm 1992 || La Silla || UESAC
|-
| 15756 - ||  || 2 tháng 3 năm 1992 || La Silla || UESAC
|-
| 15757 - ||  || 2 tháng 3 năm 1992 || La Silla || UESAC
|-
| 15758 - ||  || 30 tháng 3 năm 1992 || Kiyosato || S. Otomo
|-
| 15759 - ||  || 4 tháng 4 năm 1992 || La Silla || E. W. Elst
|-
| 15760 - ||  || 30 tháng 8 năm 1992 || Mauna Kea || D. C. Jewitt, J. X. Luu
|-
| 15761 Schumi ||  || 24 tháng 9 năm 1992 || Tautenburg Observatory || L. D. Schmadel, F. Börngen
|-
| 15762 Rühmann ||  || 21 tháng 9 năm 1992 || Tautenburg Observatory || F. Börngen
|-
| 15763 - ||  || 16 tháng 10 năm 1992 || Kitami || K. Endate, K. Watanabe
|-
| 15764 - ||  || 31 tháng 10 năm 1992 || Yatsugatake || Y. Kushida, O. Muramatsu
|-
| 15765 - ||  || 18 tháng 11 năm 1992 || Dynic || A. Sugie
|-
| 15766 Strahlenberg ||  || 22 tháng 1 năm 1993 || La Silla || E. W. Elst
|-
| 15767 - ||  || 17 tháng 3 năm 1993 || La Silla || UESAC
|-
| 15768 - ||  || 17 tháng 3 năm 1993 || La Silla || UESAC
|-
| 15769 - ||  || 21 tháng 3 năm 1993 || La Silla || UESAC
|-
| 15770 - ||  || 21 tháng 3 năm 1993 || La Silla || UESAC
|-
| 15771 - ||  || 19 tháng 3 năm 1993 || La Silla || UESAC
|-
| 15772 - ||  || 19 tháng 3 năm 1993 || La Silla || UESAC
|-
| 15773 - ||  || 19 tháng 3 năm 1993 || La Silla || UESAC
|-
| 15774 - ||  || 19 tháng 3 năm 1993 || La Silla || UESAC
|-
| 15775 - ||  || 19 tháng 3 năm 1993 || La Silla || UESAC
|-
| 15776 - || 1993 KO || 20 tháng 5 năm 1993 || Kiyosato || S. Otomo
|-
| 15777 - || 1993 LF || 14 tháng 6 năm 1993 || Palomar || H. E. Holt
|-
| 15778 - || 1993 NH || 15 tháng 7 năm 1993 || Palomar || E. F. Helin
|-
| 15779 Scottroberts ||  || 26 tháng 7 năm 1993 || Palomar || C. S. Shoemaker, D. H. Levy
|-
| 15780 - ||  || 20 tháng 7 năm 1993 || La Silla || E. W. Elst
|-
| 15781 - ||  || 20 tháng 7 năm 1993 || La Silla || E. W. Elst
|-
| 15782 - ||  || 20 tháng 7 năm 1993 || La Silla || E. W. Elst
|-
| 15783 - ||  || 14 tháng 8 năm 1993 || Caussols || E. W. Elst
|-
| 15784 - || 1993 QZ || 20 tháng 8 năm 1993 || Palomar || E. F. Helin
|-
| 15785 de Villegas ||  || 18 tháng 8 năm 1993 || Caussols || E. W. Elst
|-
| 15786 - || 1993 RS || 15 tháng 9 năm 1993 || Kitami || K. Endate, K. Watanabe
|-
| 15787 - ||  || 15 tháng 9 năm 1993 || La Silla || E. W. Elst
|-
| 15788 - || 1993 SB || 16 tháng 9 năm 1993 || La Palma || I. P. Williams, A. Fitzsimmons, D. O'Ceallaigh
|-
| 15789 - || 1993 SC || 17 tháng 9 năm 1993 || La Palma || I. P. Williams, A. Fitzsimmons, D. O'Ceallaigh
|-
| 15790 Keizan || 1993 TC || 8 tháng 10 năm 1993 || Kagoshima || M. Mukai, M. Takeishi
|-
| 15791 - ||  || 15 tháng 10 năm 1993 || Kitami || K. Endate, K. Watanabe
|-
| 15792 - ||  || 9 tháng 10 năm 1993 || La Silla || E. W. Elst
|-
| 15793 - ||  || 9 tháng 10 năm 1993 || La Silla || E. W. Elst
|-
| 15794 - ||  || 9 tháng 10 năm 1993 || La Silla || E. W. Elst
|-
| 15795 - ||  || 9 tháng 10 năm 1993 || La Silla || E. W. Elst
|-
| 15796 - ||  || 9 tháng 10 năm 1993 || La Silla || E. W. Elst
|-
| 15797 - ||  || 22 tháng 10 năm 1993 || Nyukasa || M. Hirasawa, S. Suzuki
|-
| 15798 - ||  || 14 tháng 11 năm 1993 || Nyukasa || M. Hirasawa, S. Suzuki
|-
| 15799 - || 1993 XN || 8 tháng 12 năm 1993 || Oizumi || T. Kobayashi
|-
| 15800 - || 1993 XP || 8 tháng 12 năm 1993 || Oizumi || T. Kobayashi
|-

Tham khảo


title: Meerkat

text:
Meerkat, phát âm tiếng Việt là Mia-kát (Suricata suricatta) hay còn gọi là cầy vằn, chồn đất, chồn đất châu Phi, hồ cầy, chồn cầy là một loài động vật có vú nhỏ thuộc Họ Cầy lỏn, và là loài duy nhất của chi Suricata. Meerkat sinh sống trong tất cả các khu vực của sa mạc Kalahari ở Botswana và Nam Phi. Loài động vật này sinh sống theo từng bầy, mỗi bầy có khoảng 20 đến 30 con, cá biệt có bầy lên đến 50 con. Meerkat có tuổi thọ trung bình từ 12-14 năm.

Tên gọi
Trong tiếng Anh, thuật ngữ "Meerkat" là một từ vay mượn tiếng Afrikaans (). Tên gọi này có nguồn gốc tiếng Hà Lan nhưng đã bị xác định nhầm. Meerkat trong tiếng Hà Lan đề cập đến "guenon", một loài khỉ thuộc chi Cercopithecus. "Meerkat" là từ tiếng Hà Lan của "mèo hồ", nhưng suricata không thuộc Họ Mèo, từ này có thể bắt đầu như một từ Hà Lan chuyển thể từ phái sinh của tiếng Phạn markaţa मर्कट = "vượn",.

Và cả suricata cũng như guenon đều không thích ở hồ, tên gọi này đã có thể bắt đầu như một sự áp dụng của tiếng Hà Lan từ tiếng Phạn मर्कट markaṭa, tiếng Phạn = " khỉ ", có lẽ ở châu Phi thông qua một thủy thủ Ấn Độ trên một tàu của Công ty Đông Ấn Hà Lan. Các thương nhân của Công ty Đông Ấn Hà Lan đã quen với loài khỉ, nhưng những người định cư Hà Lan đã gán tên gọi nhầm cho loài vật ở Mũi Nam Phi.

Phân loài
Có ba phân loài meerkat:
Suricata suricatta siricata
Suricata suricatta iona
Suricata suricatta majoriae

Đặc điểm
Meerkat là loại thú ăn thịt nhỏ kiếm ăn vào ban ngày, khối lượng trung bình . và không khác biệt lớn giữa con đực và con cái (dù một số con cái đầu đàn có thể nặng hơn những con còn lại). Thân mình và các chân mảnh và dài, chiều dài cơ thể từ  và thêm vào đó cái đuôi dài khoảng . Đuôi của chúng không rậm lông như những loài chồn khác, nhưng khá dài và thon, chóp đuôi có màu đen nâu hoặc nâu đỏ sẫm, có chiều dài gần bằng với thân mình. Meerkat dùng đuôi để cân bằng khi đứng bằng hai chân sau.

Khuôn mặt chúng hình chóp, nhọn ra đến lỗ mũi và mũi có màu nâu. Xung quanh đôi mắt và tai là mảng màu đen, chúng có đôi tai nhỏ hình trăng lưỡi liềm và có thể khép lại để loại trừ đất khi đào hang. Cũng như loài mèo, meerkat có cấu tạo hai mắt nhìn hướng về phía trước và có khả năng nhận thức về mối nguy hiểm bị săn mồi trong phạm vi rộng khi đứng thẳng bằng hai chân sau để quan sát cũng như cảnh báo cho bầy đàn.

Meerkat có móng chân cứng, không thể thu lại như mèo, dài khoảng 2 cm (0,79 inch) móng vuốt cong được sử dụng để đào hang và đào tìm mồi. Móng vuốt cũng được sử dụng với hai chân sau để giúp bám leo lên cây. Meerkat có chân dài thon thả và có bốn ngón chân trên mỗi bàn chân. Lông chúng có sọc song song ngắn trên lưng thường có màu nâu xám nhạt hoặc màu nâu với một màu sáng, kéo dài từ gốc đuôi đến vai, đây là điểm đặc biệt của mỗi con Meerkat. Bên dưới vùng bụng, lông thưa thớt, màu sáng có những đốm vá và hiển thị bên dưới da đen. Meerkat sử dụng khu vực này để hấp thụ nhiệt trong khi đứng trên chân sau của nó, thường là vào buổi sáng sớm sau đêm lạnh sa mạc.

Tập tính

Meerkat là động vật đào hang nhỏ, sống trong hang ngầm rộng lớn với nhiều lối ra vào và thường rời khỏi vào ban ngày, trừ khi cần tránh nắng vào buổi chiều. Chúng sống rất có trật tự, trung bình có 20 đến 30 thành viên. Meerkat trong cùng một nhóm thường xuyên chải lông cho nhau để tăng cường liên kết xã hội. Cặp đầu đàn thường phát ra mùi hương đặc trưng - dấu hiệu thể hiện quyền lực của mình trong nhóm. Hành vi này cũng thường được thực hiện khi các thành viên trong đàn được đoàn tụ sau một thời gian ngắn ra ngoài. Nhất là khi tất cả các meerkat đều là anh chị em hoặc con cái của cặp đầu đàn.

Meerkat thể hiện sự quan tâm lẫn nhau trong đàn, một hoặc nhiều meerkat đứng canh gác trong khi những con khác đang tìm kiếm thức ăn hay đùa nghịch, để cảnh báo khi có nguy hiểm đến gần. Khi một động vật ăn thịt được phát hiện, Meerkat làm lính gác kêu một tiếng cảnh báo, và các thành viên khác của nhóm sẽ chạy và ẩn vào một trong những hốc nhỏ và truyền tin trên toàn lãnh thổ của chúng. Meerkat lính gác là con đầu tiên xuất hiện trở lại từ các hang và tìm kiếm các động vật ăn thịt, liên tục hét để báo cho những con khác dưới hang. Nếu không có mối đe dọa, các Meerkat lính gác dừng tín hiệu lại và những con khác cảm thấy an toàn để xuất hiện.

Meerkat cũng trông những con non trong nhóm. Những con cái chưa bao giờ sinh sản thường chăm sóc những cặp thừa kế đầu đàn còn nhỏ, trong khi con cái đầu đàn không ở chung với phần còn lại của nhóm. Nó cũng bảo vệ con non khỏi những hiểm họa do chúng tự gây ra khi chưa đủ bản năng. Lúc có cảnh báo nguy hiểm, con cái chuẩn bị an toàn để bảo vệ chúng, nếu chưa thể rút lui vào hang, nó gom các con non lại với nhau và nằm che chắn phần đầu cho chúng.. Meerkat cũng được biết đến để chia sẻ hang với Mongoose vàng và Sóc đất, loài mà không cạnh tranh các nguồn thức ăn. Đôi khi không may mắn, chúng phải chia sẻ hang với loài rắn.

Giống như nhiều loài, Meerkat trẻ học bằng cách quan sát và bắt chước hành vi của con trưởng thành mặc dù con lớn cũng tham gia vào các hoạt động huấn luyện. Ví dụ, Meerkat trưởng thành dạy chúng làm thế nào để loại bỏ nọc khi ăn một con bọ cạp độc và giúp cho chúng cách làm thế nào để bắt mồi.. Trong thứ tự bầy đàn, những con meerkat khỏe đôi khi giết chết các thành viên trẻ của nhóm. Những con Meerkat yếu hơn giết con của các thành viên cấp cao để cải thiện vị trí cho con của chính nó. Hiện nay, ta có thể thấy Meerkat được đưa vào giải trí tại các lễ hội, trong đó có những cuộc thi đấu vật và đua tốc độ.

Tiếng kêu
Tiếng kêu của Meerkat có thể mang những ý nghĩa cụ thể, với các tiếng kêu đặc biệt cho thấy các loại động vật ăn thịt và tính cấp bách của tình hình. Ngoài các tiếng kêu báo động, meerkat cũng thực hiện tiếng hét hoảng sợ, tiếng kêu tập hợp, di chuyển đàn. Tiếng kêu Meerkat có lúc nhỏ nhẹ, kêu ré, gầm gừ, hoặc la hét, tùy thuộc vào hoàn cảnh. Meerkats gọi báo động khác nhau tùy thuộc vào việc chúng đã nhìn thấy chim săn mồi từ trên không hoặc một động vật ăn thịt trên cạn.

Hơn nữa, đặc tính âm thanh của tiếng kêu sẽ thay đổi với mức độ khẩn cấp của hiểm họa. Vì vậy, 6 âm thanh báo động khác nhau gọi với 6 ý nghĩa khác nhau đã được xác định: động vật ăn thịt trên không với giọng trầm, trung bình và âm vực cao khi có động vật ăn thịt trên cạn và liên tục lặp lại khi có tính cấp bách. Meerkat phản ứng khác nhau sau khi nghe tiếng báo động vật ăn thịt trên cạn hay trên không. Ví dụ, khi nghe một tiếng báo động vật ăn thịt cấp bách trên mặt đất, meerkat có nhiều khả năng tìm nơi trú ẩn và nhìn xung quanh. Mặt khác, khi nghe tiếng báo động khẩn cấp động vật ăn thịt trên không, meerkat có nhiều khả năng thu mình nằm yên, trong vài trường hợp chúng cũng nhìn về phía bầu trời.

Tập tính ăn

Meerkat chủ yếu ăn các loại côn trùng, nhưng cũng ăn thằn lằn, rắn, bọ cạp, nhện, cây, trứng, động vật có vú nhỏ, rết, cuốn chiếu và hiếm hơn là những con chim nhỏ và nấm (Kalaharituber pfeilii). Meerkat miễn nhiễm với một số loại nọc độc, trong đó có nọc độc rất mạnh của bọ cạp ở Sa mạc Kalahari. Không giống như con người, chúng không có nơi tích trữ chất béo dư thừa trong cơ thể, nên tìm kiếm thức ăn là một nhu cầu hàng ngày của chúng.

Meerkat tìm thức ăn theo nhóm với một "lính gác" cảnh giác động vật ăn thịt trong khi những con khác đang tìm kiếm thức ăn. Nhiệm vụ canh gác thường là dài hơn một giờ. Một Meerkat có thể đào lỗ với số lượng cát bằng khối lượng của nó chỉ trong vài giây. Meerkat con bắt đầu tìm kiếm thức ăn khi chúng khoảng trên 1 tháng tuổi, học kỹ năng săn mồi từ các cựu thành viên trong nhóm, đó như là những gia sư của chúng. Meerkat "lính gác" đứng yên quan sát khi phạm vi kiếm mồi là an toàn. Nếu đàn Meerkat đang gặp nguy hiểm, nó la hét ầm ĩ để báo động cho cả đàn tìm nơi trú ẩn.

Sinh sản

Một Meerkat trong sa mạc Kalahari Meerkat trở nên thuần thục chừng một năm tuổi và có thể sinh từ 1 đến năm con một lứa, thông thường ba con mỗi lứa là phổ biến nhất. Meerkat hoang dã có thể sinh đến bốn lứa mỗi năm. Meerkat là loài sinh sản nhanh và có thể sinh bất cứ lúc nào trong năm nhưng hầu hết xảy ra vào mùa có thời tiết ấm áp. Những con non được phép rời khỏi hang ở ba tuần tuổi. Khi meerkat con đã sẵn sàng để ra khỏi hang, toàn bộ gia tộc meerkat sẽ đứng xung quanh hang để xem. Một số con non cố gắng thể hiện bản lĩnh để trong đàn chú ý đến nó nhiều hơn.

Không có màn "tỏ tình" hay các "nghi lễ" gì, chúng chỉ giao phối khi con cái đã sẵn sàng. Con đực thường áp dụng tư thế ngồi trong lúc giao phối. Thời gian mang thai của con cái kéo dài khoảng 11 tuần, con non được sinh ra và bú sữa mẹ trong hang dưới lòng đất. Tai của con non mở khoảng 15 ngày và mở mắt ở 10 đến 14 ngày tuổi. Chúng cai sữa khoảng 49 tới 63 ngày tuổi. Chúng không đi được cho đến khi ít nhất 21 ngày tuổi và luôn có con trưởng thành ở cạnh. Sau đó một tuần hoặc lâu hơn, chúng tham gia tìm kiếm thức ăn cùng các con lớn.

Thông thường, các con Meerkat giao phối cùng nhau theo từng đôi. Chúng thường giết những con không phải do mình sinh ra để bảo đảm con của chúng cơ hội sống sót tốt nhất. Những cặp đầu đàn có thể trục xuất hoặc hành hung những bà mẹ có con vi phạm. Nhóm mới được hình thành từ các con bị trục xuất, kết đàn cùng những con đực lang thang. Nếu cặp đầu đàn là ruột thịt (điều này xảy ra khi con cái đầu đàn chết đi và được kế tục bởi con (giống) cái của nó) chúng sẽ không giao phối, sinh sản trong đàn do những con cái phối cùng những con đực của bầy khác. Vì thế, những con đang mang thai có xu hướng ăn thịt những con non của con khác trong đàn.

Thích nghi
Một nhóm Meerkat có thể chết đi vì động vật ăn thịt tấn công, hoặc cặp đầu đàn của nó không có khả năng sinh sản, nạn đói do hạn hán hay dịch bệnh. Một nhóm Meerkat mới hình thành từ những con cái bị trục xuất khỏi đàn kết hợp với những con đực tách lẻ để tìm kiếm bạn đời. Số lượng trong nhóm này thường là 2 đến năm con. Số lượng của các thành viên trong mỗi đàn có thể thay đổi để thích nghi. Một đàn mà quá lớn có thể thường xuyên phải phân tán rộng rãi để tìm đủ thức ăn. Thế nên, khi cần chui vào hang ẩn náu khẩn cấp, các thành viên của nhóm có thể xảy ra tranh chấp ở các cửa hang khác nhau, kết quả sẽ rất dễ bị thú ăn thịt tấn công.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết Ngoài

Animal Diversity – Meerkat, University of Michigan
Meerkat enquiries on the increase – BBC Nottingham

Động vật được mô tả năm 1776
Động vật có vú Angola
Động vật có vú Nam Phi
Động vật có vú Namibia
S
Động vật có vú châu Phi


title: Ngũ Tử Tư

text:
Ngũ Tử Tư (, ? - 484 TCN), tên thật là Viên (员), biểu tự Tử Tư (子胥), là một đại phu nước Sở, sau trở thành tướng quốc nước Ngô thời Xuân Thu trong lịch sử Trung Quốc.

Do bất hòa với nước Sở, Ngũ Tử Tư lánh nạn sang nước Ngô, được Ngô Hạp Lư trọng dụng, về sau chính ông dẫn quân Ngô đánh bại nước Sở, vang danh một thời. Ông còn giúp Ngô quốc trấn áp nước Tấn, nước Tề ở phương Bắc, đàn áp nước Việt ở phương Nam, trở thành một danh tướng lừng lẫy thời Xuân Thu. Về sau, ông bị Ngô Phù Sai bất tín nhiệm, lại bị gian thần sàm ngôn mà ban chết. Cái chết của ông kéo theo sự sụp đổ của nước Ngô.

Thân thế
Ngũ Viên (tức Tử Tư) vốn là người nước Sở, quê ở vùng Hồ Bắc ngày nay. Tổ tiên của ông là Ngũ Cử (伍舉), danh thần dưới thời Sở Trang vương, có nhiều danh vọng ở nước Sở.

Cha ông là Ngũ Xa (伍奢), Thái phó của Thái tử Kiến nước Sở. Ông còn có người anh là Ngũ Thượng (伍尚). Sử sách còn mô tả ông là một người văn võ song toàn, hình dung khôi ngô tuấn tú, tướng mạo đường đường, quý tướng thật là ngàn năm có một.

Lâm nạn ở nước Sở
Sở Bình vương có con trưởng là Thái tử Kiến, giao cho Ngũ Xa làm Thái phó, Phí Vô Cực làm thiếu phó, dạy học cho thái tử. Sở Bình vương lại lấy con gái nước Tần cho thái tử Kiến, sai Phí Vô Cực hộ tống. Sau khi rước con gái vua Tần là Bá Doanh về nước thì Sở Bình vương lại say mê Bá Doanh, giữ lại làm vợ mình, sau sinh ra công tử Trân. Từ đó Phí Vô Cực được vào hầu Sở Bình vương.

Phí Vô Cực sau khi vào hầu Sở Bình vương, lại gièm pha thái tử Kiến. Sở Bình vương tin theo, đày thái tử ra huyện Thành Phụ, để phòng bị ở biên giới.

Năm 522 TCN, Phí Vô Cực lại tâu Thái tử có ý làm phản. Sở Bình vương bèn mời Ngũ Xa đến để hỏi. Ngũ Xa thẳng thắn nguyên ngăn, lại bị Phí Vô Cực gièm pha nên bị bỏ ngục. Sở Bình vương lại sai Tư Mã Phấn Dương đến giết thái tử. Thái tử Kiến biết được, trốn sang nước Tống.

Sau đó, Phí Vô Cực lại khuyên Sở Bình vương bắt cả hai con của Ngũ Xa. Bình vương bèn bắt Ngũ Xa phải viết thư triệu hai con về. Ngũ Xa bằng lòng viết thư, nhưng đoán rằng Ngũ Thượng là người nhân hậu nên sẽ về, còn Ngũ Viên ngang bướng, sẽ không về. Khi thư đến, Ngũ Thượng muốn về, nhưng Ngũ Viên nói:"Đại vương gọi hai anh em ta đến không phải là muốn cho cha chúng ta sống mà là sợ có người trốn thoát sau này sẽ gây mối lo cho nên lấy cha chúng ta làm con tin, lừa gọi hai anh em ta đến. Hai anh em ta đến thì cha con đều chết. Cha chúng ta chết, chúng ta đến chỉ làm cho sau này không có ai mà trả thù mà thôi. Vậy nên trốn sang nước khác, mượn quân đánh Sở để trả thù cho cha. Nếu tất cả đều chết thật không làm được việc gì hết."

Ngũ Thượng vẫn không nghe, và khuyên Ngũ Viên mau trốn thoát. Sau đó Ngũ Xa và Ngũ Thượng đều bị giết.

Lưu lạc sang Ngô
Ngũ Viên nghe tin thế tử Kiến đang ở nước Tống, bèn đi theo sang Tống tìm thế tử. Tuy nhiên vào lúc đó nước Tống cũng xảy ra loạn họ Hoa, họ Hướng. Thái tử Kiến cùng công tử Thành, Hướng Trịnh, Tư Mã Cương và Ngũ Viên phải bỏ trốn sang nước Trịnh.

Đến nước Trịnh, thế tử Kiến được Trịnh Định công trọng đãi. Năm 520 TCN, thái tử Kiến hợp mưu với nước Tấn đánh Trịnh, bị người nước Trịnh giết chết. Ngũ Viên dẫn con của Kiến là Thắng chạy sang nước Ngô. Giữa đường bị bệnh, lại hết tiền, ông đành phải đi ăn xin ngoài đường. Sau cùng ông đến được nước Ngô, yết kiến tướng quốc nước Ngô là công tử Quang, được tin dùng..

Sau đó, Ngũ Viên biết được Công tử Quang có chí cướp ngôi, bèn tiến cử Chuyên Chư lên Công tử Quang. Tháng 4 năm 515 TCN, công tử Quang nhân quân của Ngô vương Liêu ở ngoài, bèn sai Chuyên Chư giả làm người dâng cá, mời Ngô vương đến rồi giết chết. Công tử Quang lên ngôi tức Ngô Hạp Lư. Hạp Lư cho mời Ngũ Viên về tham gia chính sự.

Đánh Sở báo thù

Năm 512 TCN, Ngũ Viên theo Hạp Lư cùng Tôn Vũ và Bá Hi mang quân đánh nước Sở, diệt đất Thư, giết hai công tử Yểm Dư và Chúc Dung con của Ngô Liêu đã đầu hàng Sở.

Năm 509 TCN, Sở Chiêu vương (con Sở Bình vương, em thái tử Kiến) sai Lệnh doãn là Nang Ngõa cầm quân đánh Ngô. Ngũ Viên đón đánh quân Sở, phá tan quân Sở ở Dự Chương, thừa thắng tiến quân lấy đất Cư Sào.

Năm 506 TCN, nhân vua hai nước Đường, Sái có hiềm khích với Nang Ngõa, Ngũ Viên và Tôn Vũ xin Hạp Lư hợp quân với hai nước đánh Sở. Quân Ngô nhanh chóng tràn vào Dĩnh đô. Sở Chiêu vương phải bỏ chạy đến đất Viên. Quân Ngô tiến vào Dĩnh đô.

Sau khi trở về nước, Ngũ Viên nhớ đến mối thù Sở Bình vương giết cha, bèn đào mộ Bình vương, tự mình đem thi thể ra đánh 300 roi.

Người bạn của Ngũ Viên là Thân Bao Tư ở nước Sở, nghe tin ông đào mộ vua, sai người đến trách. Ngũ Viên nhờ người bảo lại với Thân Bao Tư:"Tôi trời chiều, đường xa cho nên gặp việc trái với đạo lý cũng cứ làm (nhật mộ đồ viễn, đảo hành nghịch thi)".Năm 505 TCN, Thân Bao Tư sang nước Tần cầu cứu. Tần Ai công sai quân giúp nước Sở. Cộng thêm lúc đó, em của Hạp Lư là Phu Khái trốn về tự lập làm vua. Hạp Lư buộc phải lui quân, nước Sở được khôi phục.

Khuyên can Phù Sai

Năm 496 TCN, Hạp Lư bị quân Việt đánh bị thương ở Huề Lý, không lâu sau thì chết. Con là Phù Sai lên nối ngôi.

Phù Sai phong cho Bá Hi làm thái tể. Năm 494 TCN, Phù Sai đem quân đánh nước Việt, đánh bại quân Việt ở đất Phù Tiêu. Đại thần nước Việt là Văn Chủng đem lễ vật đến xin Phù Sai cho giảng hòa. Ngũ Viên can ngăn không nên nhưng Phù Sai không nghe.

Năm 489 TCN, nhân Tề Cảnh công mới mất, Phù Sai định đem quân đánh nước Tề. Ngũ Viên khuyên Phù Sai nên đánh nước Việt trước vì Việt là cái bệnh trong gan trong ruột. Phù Sai không nghe, đem quân lên phía Bắc đánh Tề.

Năm 485 TCN, Phù Sai một lần nữa đánh Tề, Ngũ Viên lại khuyên can. Phù Sai tức giận, sai ông đi sứ sang Tề. Ngũ Tử Tư đoán được sau khi về nước cũng sẽ bị giết, bèn đem con gửi cho đại phu Bão Mục nước Tề, rồi trở về. Sau khi ông về Ngô, thái tể Bá Hi gièm pha, khuyên Phù Sai giết ông. Phù Sai bèn đưa thanh kiếm Trúc Lân cho Ngũ Viên, ép tự tử. Ngũ Viên trước khi chết tin chắc Việt sẽ diệt Ngô, bèn bảo rằng:"Thế nào cũng phải trồng trên mộ ta một cây tử đề có thể làm quan tài. Hãy móc mắt ta treo trên cửa phía đông của nước Ngô để cho nó thấy giặc Việt vào tiêu diệt nước Ngô."Rồi tự tử. Phù Sai biết được lời nói của ông, bèn đem thây ông nhét vào túi da ngựa, thả trôi trên sông Giang. Người nước Ngô thương Ngũ Tử Tư lập đền thờ trên sông Giang, nhân gọi nó là Tư Sơn.

Hơn 10 năm sau khi Ngũ Viên qua đời (473 TCN), đúng như lời tiên đoán của ông, Việt Câu Tiễn đem quân tiêu diệt nước Ngô.

Sau đó, người con của thái tử Kiến là Thắng được Ngũ Viên đưa sang Ngô được triệu về nước Sở, làm loạn chiếm ngôi và bị giết.

Nhận định
Sử ký có dòng nhận xét về Ngũ Tử Tư như sau
Oán thù đối với người ta thực là thâm độc làm sao. Bậc vua chúa còn không thể làm điều đó đối với bầy tôi, huống gì những người cùng hàng với nhau? Giả sử trước đấy Ngũ Tử Tư cùng chết với Ngũ Xa thì có khác gì con sâu cái kiến? Vì bỏ cái nghĩa nhỏ nên rửa được cái nhục lớn, để danh tiếng lại đời sau. Than ôi! Khi Tử Tư bị khốn quẫn trên sông, ăn xin trên đường cái, cái chí ông ta há phải trong giây phút nào quên thành Sính đâu! Nhịn nhục lập nên công danh, nếu không phải kẻ liệt sĩ thì ai có thể làm việc như vậy?

Trong Đông Chu Liệt quốc
Trong tiểu thuyết Đông Chu liệt quốc của Phùng Mộng Long, Ngũ Tử Tư xuất hiện từ hồi 71 đến hồi 82. Sự nghiệp của ông nhìn chung được miêu tả giống với sử sách. Ngoài ra, Đông Chu liệt quốc còn kể thêm một câu chuyện hư cấu về Ngũ Viên là câu chuyện Một đêm đầu bạc.

Truyện kể rằng Sở Bình vương do không bắt được ông nên tức giận giết Ngũ Xa và Ngũ Thượng đồng thời đưa quân đi khắp nơi để bắt Ngũ Viên. Do bị truy lùng khắp nơi nên ông đi đến cửa quan định sang nước Ngô mà không qua được. Một đêm nằm suy nghĩ không ngủ được đứng dậy đi đi lại lại trong nhà, nghĩ ngợi đến tận sáng hôm sau thì toàn bộ râu, tóc biến thành trắng xóa. Sau đó ông được người giúp đỡ đưa qua cửa quan sang nước Ngô.
Mà== Văn hóa và điện ảnh ==
Truyền hình
 1997: Đông Chu liệt Quốc (phim)
 2008: Nằm gai nếm mật do 王冰 đóng
 2010: Cải lương Ngũ Tử Tư Phạt Sở của Đại Nam Production do Vũ Linh, Chí Linh và Trọng Nghĩa đóng

Xem thêm
Tôn Vũ
Văn Chủng
Ngô Hạp Lư
Phạm Lãi
Ngô Phù Sai
Sở Bình vương
Ngũ Xa
Ngũ Thượng
Thân Bao Tư

Tham khảo
Sử ký Tư Mã Thiên, các thiên:
Ngũ Tử Tư liệt truyện
Ngô Thái Bá thế gia
Sở thế gia
Khổng Tử (2002), Xuân Thu tam truyện, tập 1, Nhà xuất bản TP Hồ Chí Minh

Chú thích

Liên kết ngoài
 Ngũ Từ Tư

Người Hồ Bắc
Ăn mày
Nhân vật chính trị Xuân Thu
Nhân vật quân sự Xuân Thu
Người tự sát
Nhân vật được tiểu thuyết hóa
Mất năm 484 TCN
Sinh năm 526 TCN
Nước Sở
Nước Ngô


title: Cầy linsang

text:
Cầy linsang có thể là:
Phân họ Cầy linsang châu Á
Phân họ Cầy linsang châu Phi


title: Vaire-Arcier

text:
Vaire-Arcier là một xã của tỉnh Doubs, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền đông nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Vaire-le-Petit, located on the north bank of the Doubs River
Xã của tỉnh Doubs

Tham khảo

IGN

Xã của Doubs


title: Brachyotum fictum

text:
Brachyotum fictum là một loài thực vật có hoa trong họ Mua. Loài này được Wurdack mô tả khoa học đầu tiên năm 1953.

Chú thích

Liên kết ngoài

Brachyotum
Thực vật được mô tả năm 1953
Thực vật đặc hữu Ecuador
Thực vật dễ tổn thương


title: Cordovilla

text:
Cordovilla là một đô thị ở tỉnh Salamanca, phía tây Tây Ban Nha, cộng đồng tự trị Castile-Leon. Đô thị này có cự ly 25 kilômét so với thành phố tỉnh lỵ Salamanca và có dân số 137 người.

Địa lý
Đô thị này có diện tích 15,84 km².
Đô thị này nằm ở khu vực có độ cao 830 mét trên mực nước biển.
Mã số bưu chính là 37337.

Tham khảo

Đô thị ở Salamanca


title: Họ Côn lan

text:
Họ Côn lan (danh pháp khoa học: Trochodendraceae) là một họ thực vật có hoa.

Hệ thống APG II năm 2003 (không thay đổi so với hệ thống APG năm 1998), công nhận họ này nhưng không đặt nó vào bộ nào mà đặt nó như là một trong các dòng dõi cơ sở của thực vật hai lá mầm thật sự. Như là một tùy chọn chuẩn, APG (trong cả hai phiên bản) chấp nhận họ này là họ của 2 loài, đều là cây thân gỗ, nhưng cho phép tùy chọn tách riêng loài thứ hai ra thành họ riêng của nó, gọi là Tetracentraceae (họ Thủy thanh). Việc chia tách như thế tạo ra hai họ, mỗi họ chỉ có 1 loài cây thân gỗ với họ Tetracentraceae là thủy thanh (Tetracentron sinense) có ở tây nam Trung Quốc và Nepal, còn họ Trochodendraceae với côn lan (Trochodendron aralioides) có ở Nhật Bản và miền bắc Đài Loan. Hai loài cây này chia sẻ đặc trưng chung là có chất gỗ (xylem) thứ cấp không có mạch, và đây là điều cực hiếm trong số thực vật hạt kín. Do lớp gỗ không có mạch gợi ý về tính nguyên thủy của hai loài này nên chúng luôn nhận được sự chú ý từ giới các nhà phân loại học.

Tuy nhiên, từ hệ thống APG III năm 2009 trở đi, họ Côn lan được công nhận là họ duy nhất trong bộ Côn lan (Trochodendrales), chứa hai loài nói trên.

Hệ thống Cronquist năm 1981 chấp nhận cả hai họ và đặt chúng trong bộ Côn lan thuộc phân lớp Hamamelidae của lớp Magnoliopsida.

Hệ thống Dahlgren có sự lựa chọn tương tự trong cấp họ và bộ, nhưng đặt bộ này trong siêu bộ Rosanae của phân lớp Magnoliidae.

Hệ thống Engler phiên bản cập nhật năm 1964 đặt cả hai họ trong bộ lớn Magnoliales của phân lớp Archychlamydeae thuộc lớp Dicotyledoneae.

Hệ thống Wettstein cập nhật lần cuối năm 1935 hợp nhất cả hai loài trong họ Trochodendraceae và đặt trong bộ Polycarpicae (tên gọi cũ hơn của bộ Magnoliales) thuộc phân lớp Choripetalae của lớp Dicotyledones.

Chú thích

Tham khảo

Trochodendraceae  trong L. Watson và M.J. Dallwitz (1992 trở đi). Các họ thực vật có hoa : Miêu tả, minh họa, nhận dạng, thông tin tra cứu. Phiên bản: ngày 3 tháng 5 năm 2006. http://delta-intkey.com .
Trochodendraceae trong Quần thực vật Trung Hoa
Phân loại tại NCBI
Liên kết tại csdl.tamu.edu

Côn lan, họ

Bộ Côn lan


title: Marigny-en-Orxois

text:
Marigny-en-Orxois  là một xã ở tỉnh Aisne, vùng Hauts-de-France thuộc miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Aisne

Tham khảo

Marignyenorxois


title: Copanarta

text:
Copanarta là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Các loài
 Copanarta aurea (Grote, 1879) (đồng nghĩa: Copanarta nigerrima (J.B. Smith, 1903))
 Copanarta sexpunctata (Barnes & McDunnough, 1916)

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database
Copanarta at funet

Cuculliinae


title: Hydropsyche alhedra

text:
Hydropsyche alhedra là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Tân bắc
Hydropsyche


title: Calais chalcolepidinus

text:
Calais chalcolepidinus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fairmaire miêu tả khoa học năm 1892.

Chú thích

Tham khảo

Calais (chi bổ củi)


title: Libnotes alternimacula

text:
Libnotes alternimacula là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Libnotes
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Phaiogramma

text:
Phaiogramma là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Các loài
Bao gồm các loài:
 Phaiogramma etruscaria – (Zeller, 1849)

Chú thích

Tham khảo

 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Hemitheini


title: Saint-Barthélemy-d'Agenais

text:
Saint-Barthélemy-d'Agenais  là một xã của tỉnh Lot-et-Garonne, thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine, tây nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Lot-et-Garonne

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintbarthelemydagenais


title: 16013 Schmidgall

text:
16013 Schmidgall (1999 CX38) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 10 tháng 2 năm 1999 bởi nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 16013 Schmidgall

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1999


title: Holorusia albicostigma

text:
Holorusia albicostigma là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Holorusia


title: Lophotidia

text:
Lophotidia là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Catocalinae


title: Cagny, Somme

text:
Cagny là một xã ở tỉnh Somme, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Thị trấn này tọa lạc trên đường D161, ngoại ô Amiens, cách trung tâm Amieans 3 dặm Anh.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Somme

Tham khảo

Liên kết ngoài
(tất cả đều bằng tiếng Pháp)
Official Town website
 Cagny sur le site de l'Insee
 Cagny sur le site du Quid

Xã của Somme


title: Sombrin

text:
Sombrin là một xã ở tỉnh Pas-de-Calais, vùng Hauts-de-France của Pháp.

Địa lý
Sombrin tọa lạc  về phía tây nam của Arras, tại giao lộ của các tuyến đường D59, D80 và D79.

Dân số

Địa điểm nổi bật
 Phế tích của một tòa lâu đài thế kỷ 16.
 Nhà thờ St.Vaast, thế kỷ 16.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Pas-de-Calais

Tham khảo

 INSEE
 IGN

Liên kết ngoài
 Sombrin on the Quid website

Xã của Pas-de-Calais


title: Macgregoromyia syusiro

text:
Macgregoromyia syusiro là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Macgregoromyia


title: Tipula repentina

text:
Tipula repentina là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Aphthona wagneri

text:
Aphthona wagneri là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Heikertinger miêu tả khoa học năm 1909.

Chú thích

Tham khảo

Aphthona


title: Hiaspis

text:
Hiaspis là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae


title: Đường cao tốc Chợ Bến – Yên Mỹ

text:
Đường cao tốc Chợ Bến – Yên Mỹ (ký hiệu toàn tuyến là CT.14) là một đoạn đường cao tốc thuộc hệ thống đường cao tốc Việt Nam thuộc địa bàn bốn tỉnh thành Hòa Bình, Hà Nội, Hà Nam và Hưng Yên.

Đoạn Chợ Bến – Hà Nam
Đoạn Chợ Bến – Hà Nam có chiều dài 19 km, điểm đầu tại nút giao đường vành đai 5 Hà Nội thuộc xã Thanh Cao, huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình và điểm cuối là nút giao Liêm Tuyền tại đường cao tốc Cầu Giẽ – Ninh Bình thuộc xã Liêm Tuyền, thành phố Phủ Lý, tỉnh Hà Nam. Dự kiến sẽ được đầu tư xây dựng sau năm 2030.

Đoạn Hà Nam – Yên Mỹ
Đoạn trên địa bàn Hà Nam dài 16 km, từ nút giao Liêm Tuyền trên đường cao tốc Cầu Giẽ – Ninh Bình đến cầu Hưng Hà. Đoạn trên địa bàn Hưng Yên dài gần 25 km, từ cầu Hưng Hà đến nút giao của đường cao tốc Hà Nội – Hải Phòng với quốc lộ 39 ở xã Lý Thường Kiệt (Yên Mỹ), cắt qua khu đô thị đại học Phố Hiến vượt đê sông Hồng với cầu Hưng Hà tại địa bàn xã Hoàng Hanh, huyện Tiên Lữ. Đoạn cầu Hưng Hà dài 2,1 km.

Tuyến đường này được xây dựng theo tiêu chuẩn đường cấp 2 đồng bằng với 4 làn xe cơ giới, 2 làn xe thô sơ và có đường hai bên. Tuyến đường đã được thông xe giai đoạn 1 vào tháng 1 năm 2019.

Lộ trình chi tiết

Đoạn Chợ Bến – Hà Nam

Đoạn Hà Nam – Yên Mỹ

Tham khảo

Giao thông Hưng Yên
Giao thông Hà Nam
Đường cao tốc Việt Nam


title: Danh sách quốc gia cộng hòa

text:
Danh sách các nước cộng hòa là danh sách liệt kê các quốc gia có chính phủ theo thể chế cộng hòa.

Các quốc gia cộng hòa theo từng thời kỳ

Cổ đại
 Doric Greek: 1 thành bang trên đảo Crete.
 Carthage: Thế kỷ VIII TCN - 146 TCN.
Athens: 1 thành bang dưới sự chia cắt của Solon và Cleisthenes.
Thành bang Hy Lạp Various.
 Cộng hòa Licchavi: 600 TCN - 400 SCN.
 Cộng hòa La Mã: 509 TCN - 27 TCN (và nhiều thành phố của Ý khác).
 Cộng hòa Vaishali: 600 TCN - 400 SCN.
 Hastinapur: một vài bang của Ấn Độ cổ đại.

Thời Trung Cổ và Phục Hưng
 Cộng hòa Đại bình yên San Marino: 301 - nay.
 Amalfi: 839 - 1131.
 Cộng hòa Venezia: Thế kỷ IX TCN - 1797.
 Iceland: 930 - 1262.
 Cộng hòa Pisa: Thế kỷ IX TCN - 1797.
Cộng hòa Genova: 1100 - 1797.
Florence: 1115 - 1537.
 Cộng hòa Novgorod: 1136 - 1478.
 Lucca: 1160 - 1805.
 Siena: 1167 - 1557.
 Liên minh Thụy Sĩ cũ: 1291 - 1798.
 Cộng hòa Ragusa: 1358 - 1808.
 Cộng hòa Pskov: 1348 - 1510.
 Cospaia: 1440 - 1826.
 Cộng hòa Ambrosian: 1447 - 1450.
 Cộng hòa Hà Lan: 1581 - 1795.

Thời Cận đại
 Goust: 1648 - ?.
Khối Thịnh vượng chung Anh: 1649 - 1660.
 Cộng hòa Corse: 11/1755 - 1769.
 Hợp chúng quốc Hoa Kỳ: 1776 - nay.
 Cộng hòa Vermont: 1777 - 1791.
 Cộng hòa Lan Phương: 1777 - 1884.
Đệ Nhất Cộng hòa Pháp: 1792 - 1804.
 Cộng hòa Helvetic: 1798 - 1802.
 Bang Muskogee: 1799 - 1803.

Thế kỷ XIX
Liên bang Thụy Sĩ: 1803 - 1815.
Liên bang Rhein: 1806 - 1813.
 Cộng hòa Haiti: 1806 - 1849, khôi phục lại vào năm 1859.
 Lãnh địa Warsaw: 1807 - 1813.
 Thành phố tự do Danzig: 1807 - 1814.
 Tây Florida: 1810.
 Cộng hòa Paraguay: 1811 - nay.
 Thành phố tự do Krakow: 1815 - 1846.
 Cộng hòa Argentina: 1816 - nay.
 Cộng hòa Chile: 1818 - nay.
 Cộng hòa Colombia: 1819 - nay.
 Cộng hòa Liên bang Trung Mỹ: 1821 - 1841.
 Hợp chúng quốc México: 1824 - nay.
 Cộng hòa Peru: 1824 - nay.
 Nhà nước Đa dân tộc Bolivia: 1825 - nay.
 Cộng hòa Đông Uruguay: 1828 - nay.
 Cộng hòa Bolivariana Venezuela: 1830 - nay.
 Cộng hòa Ecuador: 1830 - nay.
 Cộng hòa Texas: 1848 - 1852.
 Cộng hòa California: 1846.
Đệ Nhị Cộng hòa Pháp: 1848 - 1852.
 Menton và Roquebrun: 1848 - 1861.
 Cộng hòa Ezo: 27/1 - 27/6/1869.
Đệ Tam Cộng hòa Pháp: 1871 - 1940.
Cộng hòa độc lập Motril: 1873.
 Cộng hòa Tavolara: 1866 - 1899.
 Franceville: 1889.
 Cộng hòa Hawaii: 1894 - 1898.
 Cộng hòa Formosa: 1895.
Đệ Nhất Cộng hòa Philippines: 1898 - 1901 và 1907.
 Cộng hòa Trung Mỹ: 1873 - 1874.
 Cộng hòa Acre: Lần 1: 1899 - 1900, Lần 2: 1900, Lần 3: 1903.
 Cộng hòa Yucatán: 1840 - 1848.
Đệ Nhất Cộng hòa Tây Ban Nha: 1873 - 1874.

Thế kỷ XX và sau này
 Cộng hòa Panama: 1903 - nay.
Đệ Nhị Cộng hòa Tây Ban Nha: 1931 - 1975.
Việt Nam Dân chủ Cộng hòa: 1945 - 1976.
Đệ Tứ Cộng hòa Pháp: 1946 - 1958.
Cộng hòa Albania: 1946 - nay.
 Cộng hòa Ireland: 1949 - nay.
Việt Nam Cộng hòa: 1955 - 1975.
Đệ Ngũ Cộng hòa Pháp: 1958 - nay.
Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Algérie: 1962 - nay.
 Cộng hòa Singapore: 1965 - nay.
 Cộng hòa Zimbabwe: 1965 - nay.
Cộng hòa Miền Nam Việt Nam: 1969 - 1976.
Cộng hòa Hồi giáo Afghanistan: 1973 - nay.
Cộng hòa Dân chủ Liên bang Nepal: 2008 - nay.

Danh sách các quốc gia theo phân loại

Dân Quốc
• Đài Loan

• Hàn Quốc

Cộng hòa nhất thể

 Acre
 Afghanistan (theo thể chế cộng hòa từ năm 1973)
 Albania (từ 1946)
 Algérie
 Armenia (Lần 1: 28/05/1918, Lần 2: 25/12/1991 đến nay)
 Bangladesh
 Bénin
 Bolivia
 Botswana
 Bulgaria (từ năm 1946)
 Burkina Faso
 Burundi (từ năm 1966)
 Cameroon (là cộng hòa nhất thể 1960 - 1961 và từ 1972 đến nay, là cộng hòa liên bang từ 1961 - 1972)
 Cape Verde
 Cộng hòa Trung Phi (Năm 1958 - 1976, khôi phục lại từ năm 1979)
 Tchad
 Chile
 Trung Quốc
 Colombia (Là cộng hòa nhất thể từ năm 1886)
 Congo (Brazzaville)
 Congo (Kinshasa)
 Corse (1755 - 1769)
 Cospaia (1440 - 1826)
 Costa Rica
 Côte d'Ivoire
 Croatia
 Cuba
 Cộng hòa Síp
 Cộng hòa Czech
 Djibouti
 Dominica
 Cộng hòa Dominican (1801 - 1861, 1844 đến nay)
 Đông Timor
 Ai Cập (từ 1953)
 Ecuador
 El Salvador (1821 đến nay)
 Guinea xích đạo
 Eritrea
 Estonia (1918 đến nay)
 Ezo (1868 - 1869)
 Fiji (1987 đến nay)
 Formosa (1895)
 Franceville (1889)
 Pháp
 Gabon
 Gambia
 Gruzia
 Ghana
 Goust (từ 1648)
 Hy Lạp (lần 1: 1822 - 1832, lần 2: 1924 - 1935, lần 3: từ 1974)
 Guatemala
 Guinea
 Guinea-Bissau
 Guyana (từ 1970)
 Haiti (1806 - 1849, khôi phục lại năm 1859)
 Cộng hòa Hawaii (1894 - 1898)
 Honduras
 Hungary (từ 1946)
 Iceland (từ 1944)
 Indonesia (là cộng hòa nhất thể từ tháng 8/1950)
 Iran (từ 1979)
 Iraq (từ 1958)
 Ireland (từ 1949)
 Israel (tứ 1948)
 Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Ý (1943 - 1945)
 Ý (từ 1946)
 Kazakhstan
 Kenya (từ 1964)
 Kiribati
 Kyrgyzstan
 Lào (từ 1975)
 Liban (từ 22/11/1943)
 Liberia
 Libya (từ 1969)
 Litva
 Cộng hòa Lokot (1941 - 1943)
 Macedonia (1991 đến nay)
 Madagascar
 Malawi (từ 1966)
 Maldives (từ 1968)
 Mali (từ 1960)
 Malta (từ 1974)
 Quần đảo Marshall
 Mauritanie
 Mauritius (từ 1992)
 Menton và Broquebrune
 Moldova
 Mông Cổ (từ 1924)
 Montenegro (từ 1944)
 Mozambique
 Muskogee (1799-1803)
 Namibia
 Nauru
 Nicaragua
 Niger
 Triều Tiên (từ 1948)
 Pakistan (since 1956)
 Palau
 Panama
 Paraguay
 Peru
 Philippines (Đệ nhất Cộng hòa Philippines (1898-1901), Thịnh vượng chung Philippines đến Đệ Ngũ Cộng hòa Philippines (1934 đến nay), Đệ nhị Cộng hòa Philippines (1943-1945))
 Ba Lan
 Bồ Đào Nha (từ 1910)
 Rhodesia (1970-1979)
 România (từ 1947)
 Rwanda (từ 1961)
 Samoa (từ 2007)
 San Marino (từ 301) với danh xưng "Cộng hòa đại bình yên"
 São Tomé và Príncipe
 Senegal
 Serbia (từ 1944)
 Seychelles
 Sierra Leone (từ 1971)
 Singapore (từ 1965)
 Cộng hòa Slovak (1939–1945)
 Slovakia
 Slovenia
 Somalia
 Nam Phi (từ 1961)
 Tây Ban Nha (Đệ nhất Cộng hòa Tây Ban Nha (1873–1874), Đệ nhị Cộng hòa Tây Ban Nha (1931-1939))
 Sri Lanka (từ 1972)
 Sudan
 Suriname
 Syria
 Đài Loan
 Tajikistan
 Tanzania
 Tavolara (1886-1899)
 Texas (1836-1845)
 Togo
 Trinidad và Tobago (từ 1976)
 Tunisia (từ 1957)
 Thổ Nhĩ Kỳ (từ 1923)
 Turkmenistan
 Uganda (từ 1963)
 Ukraina
 Uruguay (Cộng hòa phía đông)
 Uzbekistan
 Vanuatu
 Cộng hòa Vermont (1777 - 1791)
 Việt Nam
 Tây Florida (1810)
 Yemen
 Zambia
 Zimbabwe

Cộng hòa Liên bang
 Argentina (từ 1852)
 Áo
 Brasil (từ 15/11/1889)
 Bosna và Hercegovina (từ 1995)
 Thịnh vượng chung Anh (1649 - 1653)
 Tiệp Khắc (1969 - 1992)
 Ethiopia (là cộng hòa nhất thể từ 1974 - 1994, là cộng hòa liên bang từ 1994 đến nay)
 Đức (từ 1918)
 Cộng hòa Colombia (1819 - 1886), được biết dưới tên Đại Colombia từ 1819 - 1831, bao gồm Ecuador, Venezuela, Panama ngày nay
 Ấn Độ (từ 26/01/1950)
 Liên bang Indonesia (1949 - 1950)
 México (từ 1917)
 Nepal (từ 28/12/2007)
 Nigeria (1963 - 1966: Đệ nhất Cộng hòa, 1979 - 1983: Đệ nhị Cộng hòa, 1993: Đệ tam Cộng hòa, 1999 đến nay: Đệ tứ Cộng hòa)
 Pakistan (Từ 23/03/1956), tuyên bố là Cộng hòa Hồi giáo
 Liên bang Nga (1917, cũng như Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Xô viết Liên bang Nga)
 Liên bang Xô Viết (1922 - 1991)
 Liên bang Thụy Sĩ (từ 1848)
 Liên bang Myanmar
 Liên hiệp các tỉnh Trung Mỹ (1823 - 1840)
 Hợp chúng quốc Hoa Kỳ (từ 1789)
 Venezuela
 Liên bang Nam Tư (1945 - 2003)

Cộng hòa Liên minh
 Liên minh miền Nam Hoa Kỳ (1861 - 1865)
 Serbia và Montenegro (2003 - 2006)
 Thụy Sĩ (khoảng 1291 - 1848, trừ thời kỳ của Cộng hòa Helvetic, 1798 - 1803)
 Hoa Kỳ (dưới Những Điều khoản Liên hiệp, 1776 - 1789)
 Liên bang Pakistan (1962 - 1970)

Cộng hòa Ả Rập
 Ai Cập
 Syria
 Yemen

Cộng hòa Hồi giáo
 Afghanistan
 Cộng hòa Hồi giáo Pakistan (từ 1973)
 Cộng hòa Hồi giáo Iran (từ sau Cách mạng Hồi giáo)
 Cộng hòa Hồi giáo Mauritania

Cộng hòa dân chủ
 Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Algérie (1962 đến nay)
 Cộng hòa Dân chủ Congo (1966 - 1971, 1997 đến nay)
 Cộng hòa Dân chủ Đông Timor (1975 đến nay)
 Cộng hòa Dân chủ Liên bang Ethiopia (1991 đến nay)
 Cộng hòa Dân chủ Đức (1949 - 1990)
 Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào (1975 đến nay)
 Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên (1948 đến nay)
 Cộng hòa Dân chủ São Tomé và Príncipe (1975 đến nay)
 Cộng hòa Dân chủ Xã hội Chủ nghĩa Sri Lanka (1978 đến nay)

Cộng hòa xã hội chủ nghĩa
 Albania (1976 - 1990)
 Libya
 Sri Lanka
 Việt Nam
 România (1965 - 1989)
 Ấn Độ
 Liên bang Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Nam Tư (1945 - 1992)
 Liên bang Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Xô viết (1922 - 1991)

Cộng hòa Nhân dân
 Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Algérie
 Bangladesh
Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa
 Lào
 Libya
 Triều Tiên

Cựu Cộng hòa Nhân dân

 Hungary (1949–1989)
 Mông Cổ (1924–1992)
 Albania (1946–1976)
 Bulgaria (1946–1990)
 România (1947–1965)
 Ba Lan (1952–1989)
 Nam Yemen (1967–1970)
 Bénin (1975–1990)
 Congo (1970–1992)
 Mozambique (1975–1990)
 Angola (1975–1992)
 Ethiopia (1987–1991)

Tham khảo

Cộng hòa
Cộng hòa


title: Trayes

text:
Trayes là một xã thuộc tỉnh Deux-Sèvres trong vùng Nouvelle-Aquitaine phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 200 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Deux-Sèvres


title: Mourecotelles spinolae

text:
Mourecotelles spinolae là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Crawford & Titus mô tả khoa học năm 1904.

Chú thích

Tham khảo

Mourecotelles
Động vật được mô tả năm 1904


title: Pagodula cossmanni

text:
Pagodula cossmanni là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Pagodula


title: Wildenstein

text:
Wildenstein là một xã trong tỉnh Haut-Rhin, vùng Grand Est ở đông bắc Pháp. Xã này có diện tích 9,86 kilômét vuông, dân số năm 1999 là 202 người. Khu vực này có độ cao 580 mét trên mực nước biển.

Xem thêm
Thị trấn của tỉnh Haut-Rhin

Tham khảo
INSEE

Xã của Haut-Rhin


title: Jujubinus tumidulus

text:
Jujubinus tumidulus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Trochidae, họ ốc đụn.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Jujubinus


title: Gandakasia

text:
Gandakasia là một chi cá voi tiền sử thuộc họ Ambulocetidae, sinh sống trong thế Eocen. Nó có lẽ săn bắt các con mồi gần sông hay suối. Loài duy nhất đã biết thuộc chi này có danh pháp là Gandakasia potens Dehm & Oettingen-Spielberg, 1958.

Phát sinh loài
Phát sinh loài tại đây vẽ theo Mikko's Phylogeny Archive.

 Cetacea sensu lato
 |-- Pakicetidae
 `-+- Ambulocetidae
 `-+- Himalayacetus
 |- Gandakasia
 |-+-- Ambulocetus
 | `--o Remingtonocetidae
 `—o Protocetidae
 `--o Basilosauridae
 `---o Basilosaurinae
 `--o Dorudontinae
 `—Autoceta [Cetacea sensu stricto]

Tham khảo

Cá voi tiền sử
Động vật có vú thế Eocen
Tuyệt chủng thế Eocen
Ambulocetidae
Chi động vật có vú
Thú kỷ Paleogen


title: Thái uý

text:
Thái uý (chữ Hán: 太尉, hay thái úy) là một chức quan võ cao cấp trong quân đội một số triều đại phong kiến của Trung Quốc và Việt Nam.

Lịch sử
Chức vị này vốn có nguồn gốc từ thời nhà Tần, đứng sau chức Đại lương tạo. Thời Tần và tiền Hán, chức Thái úy là một trong tam công và đứng đầu các võ quan, bên cạnh Thừa tướng và Ngự sử đại phu (御史大夫). Theo Sử ký và Hán thư, khác với chức Thừa tướng, Thái úy không phải là chức quan lúc nào cũng được đặt ra. Tuy nhiên từ thời Hán Vũ Đế do chiến tranh liên miên với quân Hung nô, Thái úy trở thành một chức quan thường xuyên, và được đổi thành Đại tư mã. Chức này gia tặng thêm Đại tướng quân hoặc Phiêu Kị tướng quân. Sang thời Đông Hán, chức này lại tiếp tục cải lại, trở thành một chức riêng biệt và cụ thể, cùng với Tư không và Tư đồ gọi là Tam công. Chức này đến trước thời nhà Minh thì bị bãi bỏ.

Thời Tây Hán, hai cha con Chu Bột (có công trấn áp loạn Lã hậu) và Chu Á Phu (có công trấn áp loạn 7 nước Ngô Sở) đều làm đến Thái úy. Thời Tam quốc, Tư Mã Ý Tào Ngụy giữ chức thái úy khi đem quân chinh phạt Công Tôn Uyên ở Liêu Đông.

Ở Việt Nam, chức quan này được lần đầu tiên đặt ra từ thời Tiền Lê, Lê Hoàn phong cho Phạm Cự Lạng chức vị Thái úy vì có công lao to lớn trong việc giúp Hoàng đế lên ngôi. Thời nhà Lý, triều đình đặt thêm Phụ quốc Thái úy, tương đương Tể tướng để giúp đỡ các Hoàng đế, đặc biệt là Lý Thường Kiệt khi giúp đỡ Lý Nhân Tông, Đỗ Anh Vũ khi giúp đỡ Lý Anh Tông và Tô Hiến Thành khi giúp đỡ Lý Cao Tông. Sang thời nhà Trần, Thái úy là chức gia thêm cho các thân vương trong tôn thất.

Thời Hậu Lê, đời Lê Thánh Tông, năm Hồng Đức thứ 2 (1471), phẩm trật của Thái úy là Chánh nhất phẩm, có Nguyễn Xí, Trịnh Khả là những Thái úy tiếng tăm nhất. Từ năm 1578, đời Lê Thế Tông, Thái úy chỉ là chức gia thêm cho võ tướng và thân thần. Sang thời nhà Nguyễn, chức vị này bị bãi bỏ hoàn toàn.

Tham khảo

 Thái úy
 Sử ký
 Hán thư

Tam sư Tam thiếu Tam công


title: Lasionycta alpicola

text:
Lasionycta alpicola là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở South [[Xibia|dãy núi Siberian.

Liên kết ngoài
Checklist of Hadeninae of Russia

Chú thích

Lasionycta


title: Bắc Đầu

text:
Bắc Đầu ) là một quận ở cực bắc của Đài Bắc, Đài Loan. Quận có diện tích 56,8216 km2, dân số thời điểm tháng 4 năm 2011 là 250.129 người.
Quận được chia thành 42 lý, 821 lân. Trụ sở hành chính quận tại số 30 lầu 4 phố Tân Thị.
Bắc Đầu nổi tiếng với suối nước nóng.

Vận chuyển
Bao gồm nhà ga Bắc Đầu, Tân Bắc Đầu, Trung Nghĩa, Kỳ Vũ, Phục Hưng Cương, Quan Độ, Qilian, Minh Đức và Thạch Bài thuộc tàu điện ngầm Đài Bắc.

Tham khảo

Suối nước nóng Đài Loan
Điểm tham quan ở Đài Bắc


title: Nguyễn Hồng Quân (bộ trưởng)

text:
Nguyễn Hồng Quân (sinh năm 1949), quê ở xã Thượng Vũ, huyện Kim Thành, tỉnh Hải Dương, nguyên là Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Bộ trưởng Bộ Xây dựng của Chính phủ Việt Nam (2002-2011). Trước khi làm Bộ trưởng, ông Quân từng là Thứ trưởng thường trực Bộ Xây dựng nhiệm kì 1996 - 2001.

Tiểu sử
Ông là kỹ sư xây dựng thủy điện, tốt nghiệp trường Đại học Xây dựng năm 1971.
Ông từng giữ chức vụ Tổng Giám đốc Tổng công ty Sông Đà (nay là Tập đoàn Công nghiệp Xây dựng Việt Nam), là đảng viên Đảng cộng sản Việt Nam.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Tiểu sử trên trang Bộ Xây dựng
Chủ tịch quốc hội Nguyễn Văn An chất vấn bộ trường Nguyễn Hồng Quân

Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam
Người Hải Dương
Kỹ sư xây dựng
Bộ trưởng Bộ Xây dựng Việt Nam


title: Chrysolina costalis

text:
Chrysolina costalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Olivier miêu tả khoa học năm 1807.

Chú thích

Tham khảo

Chrysolina


title: Pseudostenophylax riedeli

text:
Pseudostenophylax riedeli là một loài Trichoptera trong họ Limnephilidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Cổ bắc
Pseudostenophylax


title: Odontosida pusillus

text:
Odontosida pusillus là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Loài này có ở Nam Phi.
Phía trên cánh sau có màu nền là màu xám nhạt.

Chú thích

Tham khảo

Odontosida


title: Bulbophyllum multivaginatum

text:
Bulbophyllum multivaginatum là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

multivaginatum]]

M


title: Nàng tiên cá (phim 1989)

text:
Nàng tiên cá là bộ phim hoạt hình nhạc kịch tưởng tượng năm 1989 của Hoa Kỳ do Walt Disney Feature Animation sản xuất và Walt Disney Pictures phát hành. Dựa trên câu chuyện cổ tích Đan Mạch cùng tên của nhà văn Hans Christian Andersen, Nàng tiên cá kể về một nàng tiên cá xinh đẹp luôn ao ước được trở thành người. Kịch bản, đạo diễn và sản xuất bởi Ron Clements và John Musker, cùng với phần âm nhạc của Alan Menken và Howard Ashman (người đồng thời là nhà đồng sản xuất), bộ phim có sự tham gia lồng tiếng của Jodi Benson, Christopher Daniel Barnes, Pat Carroll, Samuel E. Wright, Jason Marin, Kenneth Mars, Buddy Hackett, và Rene Auberjonois.

Là bộ phim thứ 28 trong series Walt Disney Animated Classics, Nàng tiên cá được phát hành tại các rạp vào ngày 17 tháng 11 năm 1989 và nhận được phần lớn phản hồi tích cực, thu về 84 triệu USD doanh thu phòng vé trong lần ra rạp đầu tiên, và tổng cộng 211 triệu USD qua tất cả các lần phát hành.

Sau thành công của phim Who Framed Roger Rabbit năm 1988 do Disney/Amblin sản xuất, Nàng tiên cá được coi là tác phẩm đã mang lại một luồng sinh khí mới cho nghệ thuật hoạt hình chiếu rạp của Disney sau một loạt các phim thất bại cả về doanh thu và chuyên môn của Disney kể từ đầu thập niên 1970. Nó cũng đánh dấu sự khởi đầu của một kỷ nguyên được gọi là Thời kì Phục hưng của Disney.

Một vở nhạc kịch sân khấu chuyển thể từ bộ phim, do Doug Wright viết kịch bản và Alan Menken cùng một nhà viết lời bài hát khác, Glenn Slater sáng tác thêm một số ca khúc mới, bắt đầu công chiếu ở Denver vào tháng 7 năm 2007 và biểu diễn tại Broadway vào ngày 10 tháng 1 năm 2008.

Nội dung
Ariel, một nàng tiên cá 16 tuổi, con gái vua thủy tề Triton, chán cuộc sống nơi biển khơi, mơ ước cuộc sống của con người trên đất liền. Ariel thường cùng cá Flouder bạn mình thu thập những thứ đồ của con người và đưa cho hải âu Scuttle, người cung cấp thông tin về tập quán của con người và hiểu biết về tập quán đó thì rất nực cười. Bất chấp lời cảnh báo của cha mình và nhạc trưởng của triều đình, cua Sebastian rằng mối quan hệ giữa người cá và con người là điều nghiêm cấm, Ariel vẫn muốn được trở thành một phần của thế giới bên trên, cô đã thu thập đầy một hang bí mật toàn đồ dùng của con người mà cô tìm thấy. Trong khi đó, Sebastian, người đã lãnh trách nhiệm không để cô lên bề mặt nước nữa, cố thuyết phục Ariel rằng tốt hơn hết cô nên sống ở biển khơi.

Một đêm, Ariel đã cùng Flouder lên trên mặt biển để xem bữa tiệc mừng sinh nhật hoàng tử Eric có đôi mắt hút hồn, và Ariel đã phải lòng hoàng tử. Đột nhiên một cơn bão ập đến, tất cả mọi người trên thuyền đều nhảy xuống chèo xuồng vào bờ, trừ Eric vẫn đang đi tìm chú chó Max của mình. Anh cứu được Max nhưng suýt chết đuối, may thay Ariel đã kịp thời cứu được anh và đưa vào bờ. Cô hát cho anh nghe và Eric đã thấy một hình ảnh mờ ảo khi đang nửa tỉnh nửa mơ. Ariel lặn xuống biển khi Max đến chỗ Eric. Eric bị ấn tượng mạnh bởi giọng hát của Ariel, anh thề mình sẽ đi tìm cô gái có giọng hát đó và Ariel cũng quyết tìm cách được lên mặt đất. Vua Triton phát hiện ra con gái đã phải lòng người đất liền. Ông tức giận phá hang bí mật của Ariel. Sau khi Triton đi khỏi, tay sai của mụ phù thủy Ursula đến dụ dỗ cô đi gặp mụ. Nàng tới gặp mụ phù thủy và trao đổi giọng ca tuyệt vời lấy lọ thuốc thần giúp nàng mọc chân. Nhưng để trở thành một con người thực thụ, Ariel phải có nụ hôn với tình yêu chân thành của hoàng tử Eric. Nếu sau thời hạn đã định, nàng không thực hiện được giao kèo, nàng sẽ phải làm nô lệ cho Ursula mãi mãi. Nhưng công chúa người cá Ariel tội nghiệp đâu biết rằng đằng sau cam kết đó Ursula còn có một âm mưu to lớn hơn và cũng đen tối hơn liên quan đến vua Triton.

Sau khi đã có đôi chân của con người trên mặt đất, nàng tiên cá Ariel liền lập tức đến gặp hoàng tử Eric. Vì đã mất giọng hát nên chàng chỉ coi nàng như em gái của mình. Nhưng rồi Ariel cũng dần dần chiếm được tình cảm của hoàng tử và họ đã bắt đầu yêu nhau. Khi hai người chuẩn bị hôn nhau, mụ phù thủy cho tay chân đến cắt ngang và nụ hôn đổ bể. Thấy rằng cứ để chuyện như thế thì không xong, Ursula biến mình thành một cô gái xinh đẹp, lấy giọng hát tuyệt vời của Ariel rồi lập tức lên mặt đất. Hoàng tử Eric bị trúng phép thuật ở chiếc vòng cổ của mụ nên đã tưởng cô gái giả dạng là người yêu của mình, lập tức tổ chức đám cưới.

Được sự giúp đỡ của chú hải âu đã kêu gọi những muốn thú ngăn chặn đám cưới đang diễn ra, chiêc vòng cổ của mụ Ursula đã bị đứt,và Ariel đã lấy được giọng hát của mình. Nhưng đã muộn, nàng đã qua thời hạn ở trên mặt đất của mình dù đã giành được tình cảm của hoàng tử. Mụ phù thủy độc ác liền hiện nguyên hình và đưa nàng xuống biển, bất ngờ gặp vua Triton. Nhưng do nàng tiên cá đã cam kết nên chỉ vua mới có thể thay đổi chữ ký của mình cho con gái. Lập tức, ông trở thành nô lệ của Ursula. Mụ đã có cây đinh ba của Triton nên mạnh hơn rất nhiều. Eric thấy vậy bèn xuống thuyền, tự tay lái mũi thuyền đâm thẳng hướng mụ Ursula đứng khiến mụ mất mạng.

Vua Triton khi thấy được rằng Ariel thực sự yêu Eric và chính hoàng tử cũng cứu ông thoát nạn, ông liền dùng đinh ba biến con gái mình thành người đất liền. Ariel và Eric cuối cùng cũng trao được nụ hôn cho nhau. Hai người tổ chức đám cưới với sự góp mặt của cả người cá và người đất liền.

Diễn viên lồng tiếng

Công chúa Ariel, do Jodi Benson lồng tiếng:
 Vào thời điểm được chọn vào vai diễn, công việc chủ yếu của Benson lúc đó là một nữ diễn viên sân khấu kịch. Cô được chọn lồng tiếng cho Ariel bởi các đạo diễn cho rằng "có được cùng một người vừa lồng tiếng cho lời thoại vừa thể hiện các ca khúc là rất cần thiết". Đồng đạo diễn Ron Clements từng nói rằng giọng của Benson có một "sự ngọt ngào" và "trẻ trung" rất đặc trưng.
 Benson cũng là người lồng tiếng cho Vanessa, bạn chí cốt của Ursula nhưng là con người.
Hoàng tử Eric, do Christopher Daniel Barnes lồng tiếng
Ursula, do Pat Carroll lồng tiếng
Sebastian, do Samuel E. Wright lồng tiếng
Flounder, do Jason Marin lồng tiếng
Vua Triton, do Kenneth Mars lồng tiếng.
Scuttle, do Buddy Hackett lồng tiếng.
Grimsby, do Ben Wright lồng tiếng.
Flotsam và Jetsam, do Paddi Edwards lồng tiếng
Carlotta, người hầu trong lâu đài của hoàng tử Eric, do Edie McClurg lồng tiếng
Các chị của Ariel, do Kimmy Robertson và Caroline Vasicek lồng tiếng.
Harold, một con cá ngựa, do Will Ryan lồng tiếng
Max, một con chó chăn cừu, hiệu ứng âm thanh của Frank Welker
Đầu bếp Louis, do Rene Auberjonois lồng tiếng

Ngoài ra, Mark Hamill, Tim Curry và Hamilton Camp đảm nhiệm một số vai lồng tiếng phụ trong phân cảnh mở đầu của phim.

Phản hồi

Doanh thu phòng vé
Trong giai đoạn đầu phát triển bộ phim Nàng tiên cá, Jeffrey Katzenberg từng nhắc nhở Ron Clements, John Musker và nhóm sản xuất rằng bởi đây là một "phim con gái", nó có thể sẽ thu về ít lợi nhuận hơn so với Oliver & Company, vốn đã là phim hoạt hình có doanh thu cao nhất của Disney trong suốt một thập kỷ nay. Tuy nhiên, tới khi phim gần hoàn thành, Katzenberg lại tin tưởng rằng Nàng tiên cá sẽ là một cú hích lớn, là phim hoạt hình chiếu rạp đầu tiên thu về trên 100 triệu USD và trở thành một "bom tấn".

Trong lần phát hành đầu tiên tại các rạp năm 1989, Nàng tiên cá thu về 84.355.863 USD doanh thu phòng vé tại Bắc Mỹ, hơi thấp hơn so với kỳ vọng của Katzenberg nhưng cao hơn Oliver tới 64%. Nàng tiên cá được phát hành lại tại các rạp vào ngày 14 tháng 11 năm 1997, cùng ngày với Anastasia, một phim hoạt hình chiếu rạp khác của Don Bluth sản xuất với hãng Fox Animation Studios. Lần phát hành này mang về thêm 27.187.616 USD lợi nhuận nữa cho hãng. Phim cũng thu được 99,8 triệu USD doanh thu ngoài Hoa Kỳ và Canada giữa hai lần phát hành trên, nâng tổng doanh thu toàn cầu của phim lên mức 211 triệu USD.

Phản hồi chuyên môn
Nàng tiên cá nhận được đánh giá tích cực, và theo trang Rotten Tomatoes, bộ phim nhận được 90% ý kiến tán thành dựa trên 52 bài phê bình kể từ lần phát hành năm 1989.

Roger Ebert, một cây bút viết cho tạp chí Chicago Sun-Times, tỏ ra hào hứng với bộ phim và cho rằng, "Nàng tiên cá là một tác phẩm hoạt hình hư cấu thú vị và mới mẻ—một bộ phim vô cùng sáng tạo và vui tươi đến mức nó xứng đáng xếp ngang với những bộ phim hay nhất của Disney trong quá khứ." Ebert cũng có phần bình luận tích cực về nhân vật Ariel, viết rằng, "... Ariel là một nhân vật nữ hoàn toàn chân thực, một người có suy nghĩ và hành động độc lập, thậm chí nổi loạn, thay vì đi đi lại lại một cách thu động trong khi để số phận tự định đoạt bản thân mình." Các phóng viên của tờ TV Guide cũng có một bài bình luận tích cực, ca ngợi việc bộ phim quay trở lại với phong cách nhạc kịch Disney truyền thống đồng thời giành lời khen cho phần hoạt hình của tác phẩm. Tuy vậy, họ cũng cho rằng một trong những điểm trừ của phim là một số yếu tố hài hước hơi "thanh thiếu niên" và hình ảnh đôi mắt của các nhân vật người trông không thực tế. Mặc dù vẫn đánh giá cao tác phẩm, nhưng họ cho rằng bộ phim "chưa thể so sánh với những tác phẩm kinh điển của Disney (vốn thu hút được cả người lớn và trẻ em như nhau)." Còn tạp chí Variety ca ngợi dàn diễn viên, đặc biệt là Ursula, và các hình ảnh hoạt hình của phim, cho rằng phần hoạt hình "tỏ ra rất đầy đặn và linh động, được tô đậm thêm bằng việc sử dụng bóng đổ và ánh sáng hợp lý trong khi các yếu tố như lửa, mặt trời và nước làm các nhân vật trở nên nổi bật hơn." Tạp chí cũng ca ngợi phần cộng tác âm nhạc giữa Howard Ashman và Alan Menken. rằng "những ca khúc của họ thường bắt đầu một cách chậm rãi nhưng được xây dựng rất tài tình và mãnh liệt." Todd Gilchrist của tạp chí IGN có bài bình luận tích cực về bộ phim, nói rằng đó "là một thành tựu gần như hoàn hảo." Gilchrist cũng ca ngợi bộ phim đã khôi phục lại được sự quan tâm của người xem với thể loại hoạt hình, khi được phát hành vào thời điểm thể loại này đang tạm lắng. Hal Hinson của báo The Washington Post đánh giá bộ phim ở mức trung bình, gọi đó "giống như một tác phẩm chuyển thể không mấy lôi cuốn từ câu chuyện kinh điển của nhà văn Hans Christian Andersen." Hinson cho rằng bộ phim chỉ ở mức trung bình kể cả trong những trường đoạn cao trào nhất. Ông cũng viết rằng mặc dù bộ phim không có điểm yếu hay sai sót nào, nhưng các em nhỏ sẽ khó nhìn thấy điểm gì nổi bật ở Ariel và rằng các nhân vật có vẻ khá đơn điệu. Hinson kết thúc bài phê bình của mình bằng lời nhận xét rằng đây là một bộ phim "hoàn thiện nhưng ít hấp dẫn,, Nàng tiên cá có đủ những gì cần để làm hài lòng mọi em nhỏ. Nhưng những gì còn thiếu ở đây chính là một phép màu."

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Official site

Phim hãng Walt Disney
Phim hoạt hình Mỹ
Phim tưởng tượng dành cho trẻ em của Mỹ
Những nàng công chúa Disney
Phim hoạt hình năm 1989
Phim ca nhạc hoạt hình
Phim dựa theo tác phẩm của Hans Christian Andersen
Phim dựa theo truyện cổ tích
Phim hoạt hình tưởng tượng
Thời kỳ Phục hưng của Disney
Phim kỳ ảo lãng mạn Mỹ
Phim giành giải Oscar cho ca khúc trong phim hay nhất
Phim và người giành Giải Oscar cho nhạc phim hay nhất
Phim của Walt Disney Animation Studios
Phim của Walt Disney Pictures
Phim lấy bối cảnh ở thế kỷ 19
Phim với các sự vật được nhân hoá
Phim tiếng Anh
Phim về ước mơ trở thành hiện thực
Phim giành giải Oscar cho nhạc phim hay nhất
Phim Mỹ
Phim lãng mạn thập niên 1980
Phim lấy bối cảnh ở Pháp
Phim ca nhạc lãng mạn Mỹ
Tái phát hành 3D
Phim về tuổi mới lớn của Mỹ


title: Losse, Landes

text:
Losse là một xã, thuộc tỉnh Landes trong vùng Nouvelle-Aquitaine. Xã này có diện tích 102,69 kilômét vuông, dân số năm 2006 là 276 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 152 mét trên mực nước biển.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Losse trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Losse


title: 3726 Johnadams

text:
3726 Johnadams (1981 LJ) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 4 tháng 6 năm 1981, bởi E. Bowell ở Flagstaff (AM).

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 3726 Johnadams

Được phát hiện bởi Edward Bowell
Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1981


title: Jacobsoniidae

text:
Jacobsoniidae là một họ bọ cánh cứng. The larvae và adults live under bark, in plant litter, fungi, bat guano và rotten wood.

Các loài
Họ này có khoảng 23 loài được phân loại vào 3 chi:

 Chi Sarothrias Grouvelle, 1918
 Sarothrias amabilis Slipinski & Lobl, 1995
 Sarothrias audax Slipinski & Lobl, 1995
 Sarothrias bournei Slipinski, 1986
 Sarothrias crowsoni Lobl & Burckhardt, 1988
 Sarothrias dimerus (Heller, 1926)
 Sarothrias eximius Grouvelle, 1918
 Sarothrias fijianus Lobl & Burckhardt, 1988
 Sarothrias hygrophilus Pal, 1998
 Sarothrias indicus Dajoz, 1978
 Sarothrias lawrencei Lobl & Burckhardt, 1988
 Sarothrias morokanus Poggi, 1991
 Sarothrias pacificus Slipinski & Lobl, 1995
 Sarothrias papuanus Slipinski, 1986
 Sarothrias sinicus Bi & Chen, 2015
 Chi Saphophagus Sharp, 1886
 Saphophagus minutus Sharp, 1886
 Chi Derolathrus Sharp, 1908
 Derolathrus anophthalmus (Franz, 1969)
 Derolathrus atomus Sharp, 1908
 Derolathrus cavernicolus Peck, 2010
 Derolathrus ceylonicus (Sen Gupta, 1979)
 Derolathrus insularis (Dajoz, 1973)
 Derolathrus parvulus (Rucker, 1983)
 Derolathrus sharpi Grouvelle, 1912
 Derolathrus troglophilus (Sen Gupta, 1979)

Chú thích

Tham khảo

 Jaconsoniidae at Fauna Europaea

Bostrichoidea


title: Semiotus carus

text:
Semiotus carus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Janson miêu tả khoa học năm 1882.

Chú thích

Tham khảo

Semiotus


title: Sân bay Rasht

text:
Sân bay Rasht  là một sân bay ở Rasht, Iran.

Các hãng hàng không và các tuyến điểm

Tham khảo
Các điểm đến Rasht

Tham khảo

Tham khảo

Sân bay Iran


title: Oula

text:
Oula là một tổng thuộc  Yatenga (tỉnh) ở phía bắc  Burkina Faso. Dân số năm 2006 là 45.129 người. Thủ phủ là thị xã Oula.

Các thị xã và làng xã
Bagahokc–Mossi, Bagahokc–Yarce, Bilinga, Bougoure, Bourbo, Bouro, Boursouma, Bouskoudougo, Boussoum, Dabla, Filly, Gourbare, Ipala, Irbou, Kalsagado-Mossi, Kalsagado-Peulh, Kalsagado-Samba, Ka-Mossi, Kao-Peulh, Kenemene, Keyegue, Keyegue-Silmi-Mosi, Kibtengaye, Kire, Kounga-Mossi, Kounga-Peulh, Kourba-Bagre, Kourbo-Mogo, Laoua-Mossi, Laoua-Peulh, Lougouri, Margo, Nongofaire, Nongofaire-Peulh, Nongofaire-Silmi-Mossi, Omsom, Ouagande-Mossi, Ouagande-Peulh, Ouro-Mossi, Ouro-Yarce, Pelkisga, Pelle, Rambi–Mossi, Rambi–Peulh, Rassomde, Reka, Reko, Rigui, Robena, Roko, Sindilo, Sonh, Sorgho-Silmi-Mossi, Sounkouissi, Soussou, Tanlili, Tilli, Yalle, Zanna-Mossi, Zanna Peulh và Ziga.

Tham khảo

Tổng của Burkina Faso
Yatenga (tỉnh)


title: Nyctiophylax kadowakii

text:
Nyctiophylax kadowakii là một loài Trichoptera trong họ Polycentropodidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Cổ bắc
Nyctiophylax


title: Juzet-de-Luchon

text:
Juzet-de-Luchon là một xã thuộc tỉnh Haute-Garonne trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 625 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Juzetdeluchon


title: Lüdelsen

text:
Lüdelsen là một đô thị thuộc huyện Altmarkkreis Salzwedel, bang Saxony-Anhalt, Đức.

Tham khảo

Xã và đô thị thuộc huyện Altmarkkreis Salzwedel


title: Quận Clare, Michigan

text:
Quận Clare một quận thuộc tiểu bang Michigan, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở Harrison. Theo điều tra dân số năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số 31.352 người.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Xa lộ

Quận giáp ranh
Quận Roscommon (đông bắc)
Quận Gladwin (đông)
Quận Isabella (nam)
Quận Osceola (tây)
Quận Missaukee (tây bắc)

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Michigan