title: Tri Thủy

text:
Tri Thủy là một xã nằm ở phía đông nam của huyện Phú Xuyên, thành phố Hà Nội, cách trung tâm Hà Nội khoảng 43 km. Phía Đông giáp xã Khai Thái, phía Tây giáp xã Bạch Hạ, phía Nam giáp xã Minh Tân, phía Bắc giáp xã Phúc Tiến.

Diện tích đất tự nhiên của xã Tri Thủy là 569,54 ha, với dân số tính đến năm 2008 là 8959 người, gồm 2355 hộ gia đình.

Hành chính

Xã Tri Thủy gồm 5 thôn và 1 xóm:
1. Thôn Tri Thủy,
2. Thôn Nhân Sơn,
3. Thôn Vĩnh Ninh,
4. Thôn Hoàng Nguyên,
5. Thôn Bái Đô,
6. Xóm Hồng Thái.

Trụ sở Ủy ban nhân dân xã và trạm y tế xã đặt tại thôn Vĩnh Ninh.

Lịch sử
♦ Thôn Tri Thủy xưa kia có tên là Biện Thủy. Đây là khu đất trũng gần bến sông, những cư dân làm nghề chài lưới đến đây tụ cư, dần trở thành xóm chài. Những dòng họ đến đây sinh sống là họ Vũ, họ Tạ, họ Phạm, họ Nguyễn, họ Đỗ, họ Lê, họ Đào... Sau này Biện Thủy được đổi tên thành Tri Thủy.

♦ Thôn Nhân Sơn, xưa kia có tên là Khơi Xá, thuộc làng Biện Thủy. Những dòng họ đến đây sinh sống là họ Nguyễn, họ Trần, họ Đào, họ Hoàng và họ Chu. Năm 1890, làng Khơi Xá được đổi tên thành Nhân Sơn.

♦ Thôn Vĩnh Ninh có chùa Đa Bảo là chốn tổ đạo Phật của xã, xây dựng vào năm 1684. Chùa là nơi sinh hoạt tín ngưỡng,đào tạo các tu hành, chức sắc đạo Phật như các tăng sư, đại đức... Trong những năm kháng chiến chùa là nơi hoạt động bí mật của tổ chức Việt Minh.
Những dòng họ đến Vĩnh Ninh sinh sống là họ Nguyễn, họ Tạ, họ Đào, họ Trần, họ Hoàng,...

♦ Thôn Hoàng Nguyên, là thôn có Tiểu chủng viện Hoàng Nguyên được xây dựng vào năm 1823. Đây là nơi giảng dạy kinh bổn, giáo lý và đào tạo các tu sĩ, linh mục,... của Công giáo. Hoàng Nguyên là thôn Công giáo toàn tòng. Những dòng họ đến đây sinh sống là họ Nguyễn, họ Lại, họ Đào,...

♦ Thôn Bái Đô, trước kia có tên là Bái Đô Thượng. Những dòng họ đến đây sinh sống là họ Nguyễn, họ Phạm, họ Đỗ, họ Đào, họ Hoàng, họ Lê,...

♦ Xóm Hồng Thái xưa kia có tên là xóm kẻ khó, bao gồm những người dân nghèo bỏ quê của mình đến đây làm thuê cho nhà chung, sau đó được nhà chung cấp đất và được cố đạo người Pháp bảo lãnh với Công xứ người Pháp, nên được đổi tên là Đạo Nguyên. Năm 1961 Đạo Nguyên được đổi tên thành Hồng Thái. Trước đây xóm Hồng Thái thuộc thôn Bái Đô, từ năm 1994 được tách ra thành đơn vị hành chính độc lập. Những dòng họ đến đây sinh sống là họ Nguyễn, họ Hoàng, họ Vương,...

• Cùng với quá trình biến đổi của tự nhiên, xã hội, địa giới hành chính và tên gọi của các làng xã có nhiều thay đổi: Từ trước Cách mạng tháng 8 năm 1945, các thôn trên là những làng độc lập thuộc tổng Biện Thủy, huyện Phú Xuyên, tỉnh Hà Đông. Đến tháng 4-1946, các xã trên được hợp nhất thành hai xã là Trí Bảo (gồm Tri Thủy, Nhân Sơn, Vĩnh Ninh) và Bái Hoàng Đạo (gồm Hoàng Nguyên, Bái Đô, Đạo Nguyên), thuộc huyện Phú Xuyên,tỉnh Hà Đông. Năm 1948, hai xã Trí Bảo và Bái Hoàng Đạo được hợp nhất, lấy tên là xã Hiệp Hoà. Cuối năm 1970, xã Hiệp Hoà được đổi tên là xã Tri Thủy, thuộc huyện Phú Xuyên, tỉnh Hà Tây. Năm 1976, tỉnh Hà Tây hợp nhất với tỉnh Hoà Bình, xã Tri Thủy thuộc huyện Phú Xuyên, tỉnh Hà Sơn Bình. Năm 1991, hai tỉnh Hà Tây và Hoà Bình tái lập, xã Tri Thủy thuộc huyện Phú Xuyên, tỉnh Hà Tây.

Di tích lịch sử
 Chùa Đa Bảo: được xây dựng từ năm 1684 (niên hiệu Vĩnh Tộ đời vua Lê Hi Tông). Do thời gian và chiến tranh, đặc biệt là trong thời kì kháng chiến chống Pháp, chùa đã bị hư hại và phải trải qua nhiều lần trùng tu. Hiện nay chùa toạ lạc tại thôn Vĩnh Ninh.
 Tiểu chủng viện Hoàng Nguyên: được người Pháp xây dựng năm 1823, tại thôn Hoàng Nguyên. Đây từng là nơi học tập của rất nhiều chức sắc nổi tiếng của Công giáo như Hồng y Phạm Đình Tụng, Hồng y Trịnh Văn Căn...
Đình Tri Thủy: thuộc thôn Tri Thủy, có thời kì được gọi là Tri Thủy trường, do người Pháp chiếm đóng làm nơi thực hiện các công việc hành chính trong xã.
Văn chỉ Tri Thủy: Văn chỉ là nơi được xây dựng để khuyến khích việc học tập theo khoa cử xưa. Văn chỉ của xã Tri Thủy từng được xây dựng ở phía sau đình Tri Thủy, nhưng đã bị phá huỷ trong thập kỷ 70-80 của thế kỷ XX. Ngày nay nền móng của Văn chỉ Tri Thủy vẫn còn và đang có nhiều ý kiến mong muốn phục dựng Văn chỉ như một cách để bảo tồn truyền thống và khuyến khích tinh thần học tập của con em nhân dân trong thôn.

Văn hoá giáo dục
• Văn Hoá:

Vào cuối thời Lê, đầu thời Nguyễn (thế kỷ XVII-XX) các làng đều có phe, giáp, phường, hội.

Giáp là tổ chức xã hội tập hợp quần chúng theo giới tính. Nhà ai sinh con trai, khi đầy tuổi có cơi trầu trình với giáp trưởng để giáp trưởng làm lễ thánh. Lúc ấy, người đó đã bắt đầu trở thành thành viên của giáp. Thông thường làng nào cũng có giáp, tuỳ theo làng lớn hay làng nhỏ mà mỗi làng có từ 2 đến 3 giáp. Điểm sinh hoạt của các giáp là đình làng.

Các làng xưa còn có các hội, như hội tư văn, hội vãi già...và các hội khác như hội đồng môn, phường, tổ chức đăng lính...

Ngày nay, dấu ấn của phường hội vẫn còn hiện diện, tuy rất mờ nhạt. Các làng đều có nhà văn hoá, có quy chế hoạt động (tương tự hương ước) của làng, xã.

Đình, chùa, nhà thờ,... được giữ gìn, tôn tạo.

• Giáo dục:

Trong lịch sử, đã có một số người trong xã đỗ đạt trong các cuộc thi theo khoa cử truyền thống, như: cụ Vũ Tú Sáu ở thôn Tri Thủy, cụ Nguyễn Huy Môn ở thôn Nhân Sơn (đỗ tú tài toàn phần và được cử làm quan ở Hà Nam.

Hiện nay, các thôn trong xã đều đã có một trường tiểu học, xã có một trường trung học cơ sở đặt tại thôn Nhân Sơn. Các trường đều được xây dựng kiên cố, khang trang, được trang bị đầy đủ các trang thiết bị học tập cần thiết.

Xã có một trường cấp 3 đóng trên địa bàn thôn Tri Thủy, trường Trung hoc phổ thông Phú Xuyên B.

Ngày nay, cùng với sự phát triển chung về đời sống vật chất và đời sống tinh thần của nhân dân, công tác giáo dục được người dân trong xã rất chú ý.

Kinh tế
Xã có 1 chợ là chợ Bìm, tại thôn Tri Thủy, là nơi để người dân trao đổi, buôn bán hàng hoá.
Người dân trong xã chủ yếu sống bằng nông nghiệp, ngoài ra còn có các nghề thủ công, một số người làm nghề buôn bán nhỏ,...

Đàn gia súc gia cầm trong xã khá lớn, và được biết đến như là một trong những trung tâm ấp trứng vịt, giết mổ trâu bò lớn trong huyện Phú Xuyên.

Tham khảo


title: Cầu Non Nước

text:
Cầu Non Nước là cây cầu bê tông cốt thép thuộc quốc lộ 10, cầu bắc qua sông Đáy nối giữa thành phố Ninh Bình (Ninh Bình) và huyện Ý Yên (Nam Định). Đây là cây cầu bê tông đầu tiên kết nối giữa hai tỉnh Nam Định và Ninh Bình trên ranh giới sông Đáy dài 92 km thay cho bến phà Non Nước.

Gần cầu Non Nước khoảng 400m có một cây cầu đường sắt, xưa được gọi là cầu Non Nước, nay các bản đồ ghi là cầu Ninh Bình. Cầu có hành lang cho người đi xe thô sơ và đi bộ, từ khi khánh thành cầu Non Nước mới dành cho đường ô tô và xe gắn máy thì cầu này có nhiều tên gọi khác (cầu Non Nước cũ, cầu Ninh Bình, cầu Non Nước sắt...). Xa hơn 8 km về phía hạ lưu sông Đáy là cầu Nam Bình trên tuyến đường cao tốc Bắc Nam.

Cầu Non Nước và cầu Ninh Bình cùng nằm ngay gần 2 bên chân núi Non Nước, một di tích gắn với cuộc đời và sự nghiệp của danh sĩ Trương Hán Siêu thời Trần và anh hùng Lương Văn Tụy trong kháng chiến chống Pháp. Từ trên cầu có thể ngắm hòn núi đẹp như một hòn non bộ tự nhiên duyên dáng soi mình xuống ngã ba sông Vân vào sông Đáy.

Hình ảnh

Xem thêm
Cầu Ninh Bình
Cảng Ninh Phúc
Chợ Rồng Ninh Bình
Núi Non Nước

Tham khảo

Non Nước
Non Nước
Non Nước


title: 25768 Nussbaum

text:
25768 Nussbaum (tên chỉ định: 2000 CD24) là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi dự án Nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất Lincoln ở Socorro, New Mexico, ngày 2 tháng 2 năm 2000. Nó được đặt theo tên Trisha Paige Nussbaum, an American high school student whose behavioral và social sciences project won second place ở the 2009 Giải thưởng Khoa học và Kỹ thuật Intel.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 25001–26000

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thiên thể phát hiện năm 2000


title: Đội tuyển bóng đá quốc gia Serbia

text:
Đội tuyển bóng đá quốc gia Serbia (),  là đội tuyển của Hiệp hội bóng đá Serbia và đại diện cho Serbia trên bình diện quốc tế.

Sau sự tan rã của CHLB XHCN Nam Tư và đội tuyển bóng đá của quốc gia này vào năm 1992, Serbia đã được đại diện (cùng với Montenegro) trong đội tuyển bóng đá quốc gia CHLB Nam Tư mới. Mặc dù đủ điều kiện tham dự Euro 92, đội đã bị cấm tham gia giải đấu do các lệnh trừng phạt quốc tế, với phán quyết cũng được thi hành cho các vòng loại World Cup 94 và Euro 96. Đội tuyển quốc gia đã chơi trận giao hữu đầu tiên vào tháng 12 năm 1994, và với việc nới lỏng các biện pháp trừng phạt, thế hệ vàng của những năm 1990 cuối cùng đã tham dự World Cup 98, lọt vào vòng 16 đội và tứ kết tại Euro 2000. Đội tuyển quốc gia đã chơi ở các giải đấu FIFA World Cup 2006, 2010, 2018 và 2022 nhưng đều không thể vượt qua vòng bảng trong mỗi giải đấu.

Từ tháng 2 năm 2003 đến tháng 6 năm 2006, Serbia tham gia với tên gọi Serbia và Montenegro do sự thay đổi tên quốc gia. Sau cuộc trưng cầu dân ý năm 2006, Montenegro tuyên bố độc lập, dẫn đến việc các liên đoàn bóng đá riêng biệt dẫn đến việc các đội được đổi tên và thành lập đội tuyển bóng đá quốc gia Serbia có chủ quyền. Serbia được FIFA và UEFA coi là đội tuyển quốc gia kế thừa chính thức của cả Vương quốc Nam Tư / CHLB XHCN Nam Tư và các đội tuyển bóng đá quốc gia CHLB Nam Tư / Serbia và Montenegro.

Lịch sử

Kình địch

Croatia
Kình địch này là một trong những đối thủ bóng đá cạnh tranh nhất ở châu Âu. Sự cạnh tranh bắt nguồn từ nguồn gốc chính trị, và được Goal.com liệt kê là một trong mười cuộc cạnh tranh quốc tế lớn nhất và là đối thủ bóng đá có tính chính trị nhất theo Bleacher Report. Hai bên bắt đầu kình địch bóng đá vào năm 1990 khi họ là một phần của Nam Tư, đã giải thể sau một loạt các cuộc chiến tranh. Hai quốc gia đã chơi bốn lần, trong đó Croatia thắng một và hòa ba trận còn lại.

Albania
Sự cạnh tranh bắt nguồn từ nguồn gốc chính trị và vấn đề Kosovo.

Hình ảnh đội tuyển
Huy hiệu của Hiệp hội bóng đá Serbia được mô phỏng theo cây thánh giá của Serbia trên quốc huy của Serbia. Nó bao gồm một phiên bản sửa đổi của bốn thiên thạch và thánh giá, với việc bổ sung một quả bóng đá. Đội được đặt biệt danh "Đại bàng" ( tiếng Serbia Cyrillic: Орлови) liên quan đến con đại bàng hai đầu màu trắng, một biểu tượng quốc gia của Serbia. Vào năm 2022, Hiệp hội bóng đá Serbia đã ra mắt một biểu tượng mới dành riêng cho đội tuyển quốc gia cho các mục đích thương hiệu và tiếp thị. Huy hiệu của hiệp hội trước đó đã được thay thế bằng một logo cách điệu lấy cảm hứng từ quốc huy nhỏ hơn của Cộng hòa Serbia.

Trong nhiều năm sau khi CHLB XHCN Nam Tư giải thể, đội tuyển quốc gia này đã trải qua một cuộc khủng hoảng tên gọi, mặc dù tên của nó, được coi là đại diện trên thực tế của Serbia. Từ năm 1994 đến 2006, bài quốc ca lỗi thời và không được ưa chuộng của thời Cộng sản "Hej, Sloveni" thường bị những người ủng hộ nhà chế nhạo, la ó và huýt sáo khi các cầu thủ không hát lời bài hát. Trong giai đoạn này, đội tiếp tục chính thức mang biệt danh cũ "Plavi" ( The Blues ), huy hiệu và thiết kế bộ đồ thể hiện của bộ ba màu cờ Nam Tư.

Sau sự ly khai của Montenegro vào năm 2006, đội tuyển quốc gia sử dụng áo sơ mi đỏ, quần đùi xanh và tất trắng để tôn vinh ba màu Serbia. Từ năm 2010 đến năm 2016, một họa tiết chữ thập lấy cảm hứng từ quốc huy của đất nước đã được kết hợp trên áo đấu. Trong những năm gần đây, Serbia đã sử dụng đồng phục toàn màu đỏ do các quy định nghiêm ngặt của FIFA. Bộ quần áo sân khách có màu trắng truyền thống với quần đùi màu xanh hoặc trắng.

CHLB Nam Tư / Serbia & Montenegro

Serbia

Serbia không có sân vận động quốc gia chính thức và đội đã thi đấu ở nhiều sân khác nhau trên khắp đất nước. Sân vận động Rajko Mitić là địa điểm nổi tiếng nhất sau Sân vận động Partizan, cả hai sân đều nằm ở thủ đô Belgrade.

Nhà tài trợ trang phục thi đấu
Vào tháng 7 năm 2014, một mối quan hệ đối tác đã được công bố giữa Hiệp hội bóng đá Serbia và nhà sản xuất Anh Umbro, nhà cung cấp chính thức của Serbia trước khi Puma tiếp quản vị trí tài trợ các bộ trang phục sân nhà và sân khách của họ, ra mắt vào ngày 7 tháng 9 năm 2014 trong trận giao hữu với Pháp. Vào ngày 7 tháng 9 năm 2014, Serbia đã tiết lộ bộ trang phục thi đấu mới nhất của họ cũng được mặc tại chiến dịch vòng loại UEFA Euro 2016.

Danh hiệu
Do Serbia là quốc gia kế tục Nam Tư nên tất cả các danh hiệu này thuộc về đội tuyển Serbia.
  Vô địch châu Âu: 0
 Á quân: 1960; 1968

Bóng đá nam tại Olympic:
  1960
  1948; 1952; 1956
  1984

Thành tích quốc tế

Giải vô địch bóng đá thế giới

Giải vô địch châu Âu

UEFA Nations League

Lịch thi đấu

2023

Đội hình hiện tại
Đây là đội hình đã hoàn thành FIFA World Cup 2022.
Số lần ra sân và bàn thắng tính đến ngày 2 tháng 12 năm 2022 sau trận gặp .

Triệu tập gần đây
Các cầu thủ dưới đây được triệu tập trong vòng 12 tháng.

Kỷ lục

Thi đấu nhiều nhất

Ghi nhiều bàn thắng nhất

Chú thích

Liên kết ngoài
 Đội tuyển bóng đá quốc gia Serbia  trên trang chủ của FIFA

Serbia
Bóng đá Serbia
Bóng đá


title: Thạch Hà

text:
Thạch Hà là một huyện nằm ở trung tâm của tỉnh Hà Tĩnh, Việt Nam.

Vị trí địa lý
Huyện Thạch Hà nằm ở trung tâm phần phía đông tỉnh Hà Tĩnh, ở tọa độ 18,10 - 18,29 độ vĩ Bắc và 105,38 - 106,2 độ kinh đông.

Huyện có địa giới hành chính:

 Phía đông giáp biển Đông.
 Phía tây giáp huyện Hương Khê
 Phía nam giáp huyện Cẩm Xuyên
 Phía bắc giáp huyện Lộc Hà, tây bắc giáp huyện Can Lộc

Thành phố Hà Tĩnh nằm xen giữa huyện Thạch Hà, chia huyện thành hai nửa phía tây và phía đông của thành phố.

Huyện lỵ là thị trấn Thạch Hà nằm trên Quốc lộ 1 ngay cửa ngõ vào thành phố Hà Tĩnh, cách thủ đô Hà Nội 340 km, cách thành phố Vinh 40 km và cách thành phố Hà Tĩnh 7 km.

Đây cũng là địa phương có dự án Đường cao tốc Bãi Vọt – Hàm Nghi và Đường cao tốc Hàm Nghi – Vũng Áng đi qua đang được xây dựng.

Điều kiện tự nhiên
Địa hình huyện cơ bản là đồng bằng duyên hải, đất phù sa, đất cát ven biển. Các sông ngòi lớn là sông Nghèn, sông Rào Cái đổ ra Cửa Sót, hồ Kẻ Gỗ nằm ở phía Tây Nam huyện. Thạch Hà có trữ lượng sắt lớn tại mỏ sắt Thạch Khê.

Phía tây, liền với vùng núi Hương Khê là dải núi đồi thấp, rìa ngoài của rặng Trường Sơn Bắc, kéo dài 24 km từ động Sơn Mao (Thạch Ngọc) đến ngọn Báu Đài (Thạch Lưu), Nhật Lệ (Thạch Điền). Vùng bán sơn địa này rộng khoảng 11000 – 12000 ha chiếm 25% diện tích toàn huyện (Theo tài liệu điều tra của Tổng cục Thủy sản)(1). Các núi đều ở độ cao trung bình 200 – 250m, trừ ngọn Nhật Lệ(416m). Phía đông huyện có nhiều núi nhỏ, thấp và dãy Nam Giới với ngọn Quỳnh Sơn (373m) vốn là những hòn đảo trong vũng biển xưa. Đồng bằng Thạch Hà có diện tích khoảng 29000ha, trong đó có khoảng 13000ha đất thịt và 10000ha đất cát pha. Ven biển có khoảng 6000ha, chiếm 12,5% diện tích, trong đó có khoảng 1000ha là núi đá, còn lại là cát biển (TLĐD). Do cấu tạo bằng phù sa núi và cát biển, đồng điền tương đối bằng phẳng nhưng ít màu mỡ.

Thạch Hà có mạng lưới sông ngòi khá dày, 10 km/1 km². Tổng lưu vực hứng nước rộng gần 800 km². Các sông suối, trong đó có ba sông chính (sông Dà – Hà Hoàng, sông Cày, sông Rào Cấy) mỗi năm đổ ra cửa Sót 36 – 40 triệu m3 nước và 7 vạn tấn bùn, cát. Bờ biển dài khoảng 20 km với tổng diện tích vùng đặc quyền kinh tế là 3310 km² (TLĐD).

Thạch Hà xưa nay vẫn là một huyện nông nghiệp. Hiện toàn huyện có 13.757,33 hecta đất nông nghiệp; 8.315,39 hecta đất lâm nghiệp; 815,56 hecta đất nuôi trồng thủy sản,; 84,3 ha đất làm muối; 5,11 ha đất nông nghiệp khác.

Lịch sử
Cách ngày nay trên 10 vạn năm, phần lớn vùng đất Thạch Hà bây giờ còn là biển. Sau đó “biển lùi”, nước đại dương hạ thấp xuống 120m, rồi “biển tiến”, đưa mức nước lên như hiện nay. Ấy là vào thời đại của Vượn Người, cách ngày nay vài vạn năm. Từ một vùng biển được phù sa núi và cát biển bồi lấp, tạo thành địa hình Thạch Hà nhìn chung không mấy phức tạp.

Thạch Hà là một vùng đất cổ, con người đã có mặt ở đây từ thời hậu kỳ Đá Mới, cách ngày nay khoảng 4800 năm. Thời xa xưa, đất Thạch Hà nằm trong bộ lạc Việt Thường, nước cổ Văn Lang. Thời Bắc thuộc vào giữa thế kỷ thứ VII, nhà Đường cắt phần đất phía nam Hoan Châu, lập châu ki mi (cai quản lỏng lẻo) Phúc Lộc – Đường Lâm gồm phần đất phía nam tỉnh Hà Tĩnh ngày nay.

Thời xưa, Thạch Hà là vùng đất thuộc châu Cửu Đức, rồi Hoan Châu, Nghệ An châu, Nghệ An phủ, Nghệ An thừa tuyên.

Thạch Hà nằm trong châu/quận Phúc Lộc – Đường Lâm. Đầu thời tự chủ nhà Tiền Lê lấy phần phía đông châu Phúc Lộc – Đường Lâm xưa, đặt châu Thạch Hà. Tên Thạch Hà có từ đó, và được chép vào sử sách (Việt sử lược, Đại Việt sử ký toàn thư…) sớm nhất vào những năm 1005 và 1009, cách ngày nay trên 1000 năm. Nhà Lý đặt trại Định Phiên và lấy phần đất phía bắc châu Thạch Hà lập huyện Thạch Hà.

Cho đến đầu thời tự chủ, thế kỷ X, vùng nam Hà Tĩnh ngày nay vẫn còn hoang vắng, rừng rậm đầm lầy, núi non hiểm trở, dân cư thưa thớt. Nhà Lý bắt đầu khai thác vùng hạ du, nhưng mãi đến cuối thời Trần, đầu thời Lê sơ thì làng xóm mới đông đúc. Người từ vùng sông Hồng, sông Mã, bắc sông Lam di cư vào ngày càng nhiều, một bộ phận dừng lại ở đây rồi tiếp tục đi mở nước ở phương Nam.

Địa bàn huyện Thạch Hà từ đời Lý cho đến đầu thế kỷ XX ở vào khoảng giữa sông Nghèn–Hà Hoàng và sông Rào Cấy (sông Nài).

Nhà Hậu Trần, rồi nghĩa quân Lam Sơn lấy đất nam Nghệ An, từ sông Lam trở vào, làm hậu cứ chống quân xâm lược nhà Minh. Sau chiến thắng, vùng này trở thành chỗ dựa vững chắc của nhà Lê, và sau đó là của chế độ Lê – Trịnh. Trong hai cuộc nội chiến Lê – Mạc, Trịnh – Nguyễn, đất Thạch Hà nổi tiếng với rất nhiều dòng họ thế tướng, tiêu biểu là họ Ngô Trảo Nha, họ Võ Hà Hoàng, họ Nguyễn Phi Thạch Long… Việc học hành cũng phát triển khá nhanh, Thạch Hà trở thành đất khai khoa của vùng Hà Tĩnh dưới triều Lê; còn là một vùng văn hóa dân gian đặc sắc, là quê gốc của hát Giặm và hát Ả Đào.

Đời Trần – Hồ và thời thuộc Minh, vùng này có những thay đổi về tên gọi, nhưng đến năm Quang thuận thứ 10 (1469) vua Lê Thánh Tông định bản đồ cả nước, tên huyện Thạch Hà được khôi phục và tồn tại đến ngày nay. Dưới thời Lê – Mạc, huyện Thạch Hà thuộc phủ Hà Hoa, xứ/ trấn Nghệ An.

Năm Tân Mão, năm Minh Mệnh thứ 42 (1831) nhà Nguyễn cắt phần đất phía nam trấn Nghệ An gồm 2 phủ, 6 huyện lập tỉnh Hà Tĩnh. Thạch Hà vẫn thuộc phủ Hà Hoa (từ 1841 là Hà Thanh). Năm đầu Khải Định (1916) bỏ phủ Hà Thanh, Thạch Hà được nâng lên thành phủ. Sau cách mạng tháng 8-1945, bỏ phủ, lấy lại tên huyện Thạch Hà cho đến nay.

Từ thời nhà Hậu Lê đến đầu thời kỳ nhà Nguyễn, huyện Thạch Hà thuộc phủ Hà Hoa (bao gồm: Thạch Hà, Cẩm Xuyên, Kỳ Anh), xứ Nghệ An.

Đời vua Lê Thánh Tông, năm 1469, Thạch Hà có 31 xã. Đời Nguyễn Minh mệnh có 7 tổng, 54 xã, thôn, trang, sở, giáp, đội, vạn. Đời Tự Đức (năm 1853), có 7 tổng, 51 xã, thôn, trang, vạn. Năm 1921 đời Khải Định cắt tổng Đoài gồm 21 xã thôn của Thạch Hà chuyển cho Can Lộc, và nhận của Can Lộc 2 tổng Canh Hoạch và Vĩnh Luật gồm 27 xã, thôn, phường, vạn. Thạch Hà có 8 tổng, 57 xã, thôn, phường, vạn… Đến năm 1942, theo tài liệu của Tòa công sứ Pháp, Thạch Hà có 8 tổng, gồm 85 xã, thôn.

Năm 1831, vùng phía nam sông Lam của trấn Nghệ An tách ra thành lập tỉnh Hà Tĩnh thì một phần đất của Thạch Hà trở thành tỉnh lỵ, nay là thành phố Hà Tĩnh.

Năm 1919, chính quyền thực dân phong kiến bỏ cấp phủ thì huyện Thạch Hà là một đơn vị hành chính trực thuộc tỉnh Hà Tĩnh.

Từ xưa, Thạch Hà đã nổi tiếng với đặc sản những vùng chuyên canh: mía mật Kẻ Dà (Cổ Kênh), khoai lang Ngọc Điền – Ngọc Lũy, chè Hương Bộc, hồng Đồng Lộ...với sản phẩm chế biến có giá trị: Rượu Cày, nước mắm Sót, ruốc Đan Trản, muối Hộ Độ...Thạch Hà còn nổi tiếng với các sản phẩm thủ công – mỹ nghệ của các làng nghề truyền thống: Đồ đồng Đức Lâm, đồ vàng bạc Nam Trị, đồ tre đan Đan Chế, nón Ba Giang, vải Đồng Môn, thợ mộc Cổ Kinh, thợ ngõa Đình Hòe…

Trong công cuộc chống thực dân Pháp xâm lược, giải phóng dân tộc, Thạch Hà cũng nổi lên nhiều tên tuổi đáng kính phục: Bùi Thố, Nguyễn Cao Đôn, Nguyễn Huy Thuận… (thời Cần vương), Ngô Đức Kế, Đặng Văn Bá (thời Duy tân – Đông du), Nguyễn Thiếp, Lý Tự Trọng (thời Xô-viết Nghệ Tĩnh).

Sau cách mạng Tháng Tám, địa bàn thu hẹp dần. Năm 1945-1946, Thạch Hà chuyển cho Can Lộc 3 thôn thuộc tổng Đông và 3 thôn thuộc tổng Canh Hoạch; số 79 xã, thôn còn lại hợp thành 26 xã. Năm 1950-1951, 26 xã lại hợp thành 17 xã lớn. Năm 1954, 17 xã lớn chia thành 44 xã nhỏ; chia xã Linh Đài thành 3 xã: Thạch Linh, Thạch Xuân, Thạch Đài; chia xã Đồng Môn thành 2 xã: Thạch Đồng và Thạch Môn; chia xã Thăng Bình thành 3 xã: Thạch Bình, Thạch Tân, Thạch Hòa; chia xã Quang Lĩnh thành 3 xã: Thạch Hạ, Thạch Thượng, Thạch Trung; chia xã Hợp Tiến thành 2 xã: Thạch Tiến và Thạch Thanh; chia xã Đồng Tiến thành 4 xã: Thạch Hội, Thạch Trị, Thạch Lạc, Thạch Văn.

Ngày 1 tháng 10 năm 1965, Bộ Nội vụ ban hành Quyết định số 356-NV thành lập xã Thạch Bàn trên cơ sở phần diện tích khai hoang và một số xóm của xã Thạch Đỉnh.

Năm 1971, đổi tên xã Thạch Hòa thành xã Đại Nài.

Năm 1976, huyện Thạch Hà thuộc tỉnh Nghệ Tĩnh, bao gồm thị trấn nông trường Thạch Ngọc và 45 xã: Đại Nài, Hộ Độ, Mai Phụ, Phù Việt, Thạch Bàn, Thạch Bằng, Thạch Bình, Thạch Châu, Thạch Đài, Thạch Điền, Thạch Đỉnh, Thạch Đồng, Thạch Hạ, Thạch Hải, Thạch Hội, Thạch Hưng, Thạch Hương, Thạch Kênh, Thạch Khê, Thạch Kim, Thạch Lạc, Thạch Lâm, Thạch Liên, Thạch Linh, Thạch Long, Thạch Lưu, Thạch Môn, Thạch Mỹ, Thạch Ngọc, Thạch Phú, Thạch Quý, Thạch Sơn, Thạch Tân, Thạch Thắng, Thạch Thanh, Thạch Thượng, Thạch Tiến, Thạch Trị, Thạch Trung, Thạch Văn, Thạch Vĩnh, Thạch Xuân, Thạch Yên, Tượng Sơn, Việt Xuyên.

Ngày 23 tháng 2 năm 1977, sáp nhập xóm Hạ Lưu của xã Thạch Lưu vào xã Thạch Thượng.

Ngày 9 tháng 11 năm 1983, chia xã Thạch Hương thành 2 xã: Thạch Hương và Nam Hương.

Ngày 19 tháng 8 năm 1985, thành lập thị trấn Cày trên cơ sở điều chỉnh 60,5 hécta diện tích tự nhiên của xã Thạch Thượng và 23,5 héc ta diện tích tự nhiên của xã Thạch Trung.

Ngày 19 tháng 11 năm 1985, thành lập xã Bắc Sơn trên cơ sở điều chỉnh 159 hécta diện tích đất tự nhiên của xã Thạch Vĩnh và 2.201 hécta diện tích đất tự nhiên của xã Thạch Lưu.

Ngày 22 tháng 7 năm 1989, chuyển 6 xã: Đại Nài, Thạch Linh, Thạch Phú, Thạch Quý, Thạch Trung và Thạch Yên về thị xã Hà Tĩnh quản lý.

Năm 1991, huyện Thạch Hà thuộc tỉnh Hà Tĩnh vừa tái lập, bao gồm thị trấn Cày, thị trấn nông trường Thạch Ngọc và 41 xã: Bắc Sơn, Hộ Độ, Mai Phụ, Nam Hương, Phù Việt, Thạch Bàn, Thạch Bằng, Thạch Bình, Thạch Châu, Thạch Đài, Thạch Điền, Thạch Đỉnh, Thạch Đồng, Thạch Hạ, Thạch Hải, Thạch Hội, Thạch Hưng, Thạch Hương, Thạch Kênh, Thạch Khê, Thạch Kim, Thạch Lạc, Thạch Lâm, Thạch Liên, Thạch Long, Thạch Lưu, Thạch Môn, Thạch Mỹ, Thạch Ngọc, Thạch Sơn, Thạch Tân, Thạch Thắng, Thạch Thanh, Thạch Thượng, Thạch Tiến, Thạch Trị, Thạch Văn, Thạch Vĩnh, Thạch Xuân, Tượng Sơn, Việt Xuyên.

Ngày 28 tháng 5 năm 2001, hợp nhất thị trấn Cày và xã Thạch Thượng thành thị trấn Thạch Hà, thị trấn Thạch Hà có 767 ha diện tích tự nhiên và 8.658 nhân khẩu.

Ngày 2 tháng 1 năm 2004, Chính phủ ban hành Nghị định 09/2004/NĐ-CP. Theo đó:
Chuyển 2.553,24 ha diện tích tự nhiên và 16.976 nhân khẩu (gồm toàn bộ các xã Thạch Hạ, Thạch Môn, Thạch Đồng, Thạch Hưng, Thạch Bình) về thị xã Hà Tĩnh quản lý.
Giải thể thị trấn nông trường Thạch Ngọc để thành lập xã Ngọc Sơn trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên và dân số của thị trấn nông trường Thạch Ngọc, xã Ngọc Sơn có 2.076,12 ha diện tích tự nhiên và 2.438 nhân khẩu.

Từ đó đến cuối năm 2006, huyện Thạch Hà còn lại 37 đơn vị hành chính cấp xã, bao gồm thị trấn Thạch Hà và 36 xã: Bắc Sơn, Hộ Độ, Mai Phụ, Nam Hương, Ngọc Sơn, Phù Việt, Thạch Bàn, Thạch Bằng, Thạch Châu, Thạch Đài, Thạch Điền, Thạch Đỉnh, Thạch Hải, Thạch Hội, Thạch Hương, Thạch Kênh, Thạch Khê, Thạch Kim, Thạch Lạc, Thạch Lâm, Thạch Liên, Thạch Long, Thạch Lưu, Thạch Mỹ, Thạch Ngọc, Thạch Sơn, Thạch Tân, Thạch Thắng, Thạch Thanh, Thạch Tiến, Thạch Trị, Thạch Văn, Thạch Vĩnh, Thạch Xuân, Tượng Sơn, Việt Xuyên với 39.946,50 ha diện tích tự nhiên và 179.775 nhân khẩu.

Ngày 7 tháng 2 năm 2007, điều chỉnh 4.251,05 ha diện tích tự nhiên và 43.009 nhân khẩu (gồm toàn bộ diện tích tự nhiên và nhân khẩu của 6 xã: Thạch Kim, Thạch Bằng, Thạch Châu, Mai Phụ, Hộ Độ, Thạch Mỹ) của huyện Thạch Hà để thành lập huyện Lộc Hà.

Huyện Thạch Hà còn lại 35.643,49 ha diện tích tự nhiên và 139.111 nhân khẩu với 31 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm thị trấn Thạch Hà và 30 xã: Thạch Kênh, Thạch Liên, Phù Việt, Thạch Long, Thạch Sơn, Thạch Thanh, Thạch Tiến, Việt Xuyên, Thạch Ngọc, Ngọc Sơn, Thạch Đài, Thạch Lưu, Thạch Vĩnh, Bắc Sơn, Thạch Xuân, Nam Hương, Thạch Tân, Thạch Lâm, Thạch Hương, Thạch Điền, Tượng Sơn, Thạch Thắng, Thạch Văn, Thạch Hội, Thạch Trị, Thạch Lạc, Thạch Khê, Thạch Đỉnh, Thạch Hải, Thạch Bàn.

Ngày 21 tháng 11 năm 2019, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 819/NQ-UBTVQH14 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã thuộc tỉnh Hà Tĩnh (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2020). Theo đó:
Sáp nhập 3 xã: Thạch Lâm, Thạch Tân và Thạch Hương thành xã Tân Lâm Hương
Sáp nhập 3 xã: Phù Việt, Việt Xuyên và Thạch Tiến thành xã Việt Tiến
Sáp nhập 3 xã: Thạch Lưu, Thạch Vĩnh và Bắc Sơn thành xã Lưu Vĩnh Sơn
Sáp nhập 2 xã: Nam Hương và Thạch Điền thành xã Nam Điền
Sáp nhập 2 xã: Thạch Đỉnh và Thạch Bàn thành xã Đỉnh Bàn
Sáp nhập xã Thạch Thanh vào thị trấn Thạch Hà.

Huyện Thạch Hà có 22 đơn vị hành chính cấp xã, bao gồm 1 thị trấn và 21 xã như hiện nay.

Diện tích và dân số
Diện tích tự nhiên toàn huyện là 355,03 km² và dân số là 129.364 người (Theo số liệu thống kê đến 1/1/2011). Huyện Thạch Hà hiện nay còn lại 22 đơn vị hành chính trực thuộc, gồm 21 xã và 1 thị trấn huyện lỵ. 12% dân số theo đạo Thiên Chúa.

Phía tây Thành phố Hà Tĩnh có 21 đơn vị kể từ bắc xuống nam:

 1. Xã Thạch Kênh (Diện tích: 992,26 ha, Dân số: 4114 người)
 2. Xã Thạch Liên (Diện tích: 842,53 ha, Dân số: 4946 người)
 3. Xã Thạch Sơn (Diện tích: 1025,12 ha, Dân số: 5019 người)
 4. Xã Thạch Long (Diện tích 571,97 ha, Dân số: 5230 người)
 5. Xã Việt Tiến (Diện tích: 610,76 ha, Dân số: 8854 người)
 6. Thị trấn Thạch Hà (Diện tích: 1488,32 ha, Dân số: 12448 người)
 7. Xã Thạch Ngọc (Diện tích: 1168,41 ha, Dân số: 3918 người)
 8. Xã Lưu Vĩnh Sơn (Diện tích: 4096,57 ha, Dân số: 12166 người)
 9. Xã Ngọc Sơn (Diện tích: 2077,17 ha, Dân số: 2336 người)
 10. Xã Thạch Đài (Diện tích: 1060,51 ha, Dân số: 5120 người)
 11. Xã Tân Lâm Hương (Diện tích: 2046,70 ha, Dân số: 12888 người)
 12. Xã Thạch Xuân (Diện tích: 2578,32 ha, Dân số: 4649 người)
 13. Xã Nam Điền (Diện tích: 4736,85 ha, Dân số: 6802 người)

Phía đông Thành phố Hà Tĩnh có 10 đơn vị, kể từ Bắc xuống Nam:

 1. Xã Đỉnh Bàn (Diện tích: 1225,59 ha, Dân số: 6547 người)
 2. Xã Thạch Hải (Diện tích: 1394,96 ha, Dân số: 3128 người)
 3. Xã Thạch Khê (Diện tích: 1047,00 ha, Dân số: 3520 người)
 4. Xã Thạch Lạc (Diện tích: 1091,93 ha, Dân số: 4902 người)
 5. Xã Thạch Trị (Diện tích: 1175,91 ha, Dân số: 4327 người)
 6. Xã Thạch Văn (Diện tích: 1116,46 ha, Dân số: 4959 người)
 7. Xã Thạch Thắng (Diện tích: 879,75 ha, Dân số: 4366 người)
 8. Xã Tượng Sơn (Diện tích: 824,94 ha, Dân số: 4137 người)
 9. Xã Thạch Hội (Diện tích: 1059,44 ha, Dân số: 4838 người)

Hành chính
Huyện Thạch Hà có 22 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm thị trấn Thạch Hà (huyện lỵ) và 21 xã: Đỉnh Bàn, Lưu Vĩnh Sơn, Nam Điền, Ngọc Sơn, Tân Lâm Hương, Thạch Đài, Thạch Hải, Thạch Hội, Thạch Kênh, Thạch Khê, Thạch Lạc, Thạch Liên, Thạch Long, Thạch Ngọc, Thạch Sơn, Thạch Thắng, Thạch Trị, Thạch Văn, Thạch Xuân, Tượng Sơn, Việt Tiến.

Văn hóa
 Làng Hà Hoàng, tổng Thượng Thất, huyện Thạch Hà, phủ Hà Hoa, trấn Nghệ An (nay là xã Thạch Hạ, huyện Thạch Hà, tỉnh Hà Tĩnh) là quê hương của dòng họ Vũ Tá nổi tiếng đời nhà Hậu Lê, với các danh tướng: Vũ Tá Đức, Vũ Tá Kiên, Vũ Tá Sát, Vũ Tá Lý, Vũ Tá Dao...
 Làng Phong Phú, huyện Thạch Hà, phủ Hà Hoa, trấn Nghệ An (nay là xã Thạch Khê, huyện Thạch Hà, tỉnh Hà Tĩnh) quê hương của Đông cung tùy giảng thị nội …Trương Quốc Kỳ, thi đỗ đầu hương cống Khoa thi Quý Dậu (1753). Ông được vua Lê Hiển Tông trao trọng trách dạy Thái tử Lê Duy Vỹ, cũng đồng thời là ông nội Đông Các Đại học sĩ Trương Quốc Dụng. Thị độc học sĩ Trương Quốc Bảo, cha của Đông các Trương Quốc Dụng, Cử nhân quan chủ sự Trương Quốc Quán (con Trương Quốc Dụng), Tiến sĩ Thừa hoa sứ Nguyễn Tôn Tây, Phó bảng Bùi Thố, võ tướng Dương Khuông... Nơi đây đã một thời có giọng hò điệu ví của thôn Nam Khê làm nức lòng người, được Huy chương vàng giải văn nghệ quần chúng tổ chức tại Hà Nội.
 Thạch Hà cũng là quê hương của Phan Liêu; Tiến sĩ Trần Danh Tố (triều Hậu Lê); Trần Danh Bính; Quốc tử giám Tế tửu Phan Ứng Toản (1446-1515); Thượng thư Bộ Binh kiêm Hàn lâm viện Học sĩ Nguyễn Hộc (1412-?) Giám sát Ngự sử Trần Sảnh (1431-?);; anh hùng Lý Tự Trọng.
 Xã Thạch Hội có làng nghề trống Bắc Thai lâu đời, buôn bán trống khắp các tỉnh thành miền trung và nghề nấu rượu truyền thống.

Ngày nay có: Trung tướng Phạm Văn Long, Phó Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị quân đội nhân dân Việt Nam; Trung tướng, PGS, TS Trần Đình Nhã, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng và An ninh của Quốc hội; Thiếu tướng Hồ Trọng Ngũ, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng An ninh của Quốc hội; Thiếu tướng Nguyễn Thanh Tân, Đại biểu Quốc hội Khoá 12, Giám đốc Công an Hà Tĩnh (2000 - 2013), trung tướng Trần Xuân Ninh quê quán: xã Thạch Đài; giám đốc học viện lục quân Đà Lạt.

Lễ hội truyền thống
 Hội Làng Long Đan, xã Thạch Long được tổ chức vào đầu mùa Xuân.
 Hội Kỳ Phúc Lục Ngoạt ở các xã: Thạch Lạc, Thạch Trị vào 14 và 15 tháng Bảy âm lịch.
 Hội đền lê Khôi, xã Thạcn ban được tổ chức vào ngày từ ngày 1 đến 05 tháng 5 âm lịch.
 Hội đền Nen, xã Thạch Tiến
 Hội đền Đông các đại học sĩ danh tướng Trương Quốc Dụng tổ chức vào 25 - 26 tháng 6 âm lịch hàng năm tại đền thờ ông ở xã Thạch Khê huyện Thạch Hà tỉnh Hà Tĩnh.
Lễ hội đốt lửa truyền thống trong đêm giao thừa tại thôn Phái Thượng -xã Thạch Lâm diễn ra rất sôi nổi. Được nhiều người tham gia. Để có được một đêm đốt lửa truyền thống như vậy thì Thôn phải huy động lực lượng thanh niên trong thôn đi lên núi cắt tấp,cỏ,trện...

Di tích và thắng cảnh
 Nhà thờ Lý Tự Trọng tại xã Việt Xuyên, huyện Thạch Hà.
 Đền Chiêu Trưng thờ danh tướng Chiêu Trưng vương Lê Khôi nhà Hậu Lê ở xã Thạch Bàn: Kiến trúc nghệ thuật thế kỷ 16.
 Danh thắng Quỳnh Viên, núi Nam Giới:
 Nhà cụ Mai Kính: ở xã Việt Tiến.
 Đền Thờ hai cha con Đông các Đại học sĩ Danh Tướng …Trương Quốc Dụng và Cử nhân Chủ sự Trương Quốc Quán tại xã Thạch Khê.
 Miếu Kè ở xã Thạch Hương.
 Nhà thờ Nguyễn Hiền ở xã Thạch Kênh.
 Cũng như các huyện khác của xứ Nghệ Tĩnh Thạch Hà cũng không còn nhiều các đình chùa miếu mạo và các di tích lịch sử nhiều bởi sau 1945 đến những năm đầu của thập kỹ 1960 chính quyền cách mạng cho di dời tượng phật, đập phá đền chùa, miếu mạo,cho đó là di sản văn hóa của đế quốc phong kiến, may còn sót lại những di tích lịch sử rất ít ỏi ở nơi xa xôi hẻo lánh không bị đập phá như đền Lê Khôi v.v... Đây là thời kỳ những người vô học nắm quyền tại địa phương.
 Chùa Tịnh Lâm nằm trên núi Trò thuộc xã Thạch Lâm - huyện Thạch Hà, nơi đây là một chốn linh thiêng hàng năm cứ vào nhũng ngày lễ khách thập phương đến thắp hương rất đông...
 Đài tưởng niệm các anh hung liệt sĩ huyện Thạch Hà tại trung tâm thị trấn huyện Cày, nơi đây trước kia là Miệu Rỏi, một ngôi đền rất thiêng
 Di tích lịch sử Quốc gia Đền Nen tại xã Việt Tiến

Kinh tế
 Nông nghiệp: Trồng lúa, trồng hoa màu (mía, lạc, khoai lang,...), chăn nuôi trâu, bò, lợn, gà,...
 Thủy sản: Đánh bắt và nuôi trồng cá, tôm, muối.
 Công nghiệp: Tương lai có triển vọng lớn về công nghiệp khai thác mỏ sắt Thạch khê.
 Dịch vụ và du lịch: Tham quan các di tích và danh thắng nổi tiếng (Ngã ba Đồng Lộc,...).

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

Huyện duyên hải Việt Nam


title: Heteroderes fuscus

text:
Heteroderes fuscus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Latreille miêu tả khoa học năm 1834.

Chú thích

Tham khảo

Heteroderes


title: Saint-Gervazy

text:
Saint-Gervazy  là một xã ở tỉnh Puy-de-Dôme trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Puy-de-Dôme

Tham khảo
 INSEE commune file

Xã của Puy-de-Dôme


title: Geranomyia subimmaculata

text:
Geranomyia subimmaculata là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Geranomyia
Limoniidae ở vùng Afrotropic


title: Bộ Sơ ri

text:
Bộ Sơ ri (danh pháp khoa học: Malpighiales) là một bộ lớn của thực vật có hoa, nằm trong nhánh hoa Hồng ("rosids") theo như phân loại của APG. Phân loại nội bộ của bộ này vẫn chưa rõ ràng và chắc chắn.

Trong hệ thống Cronquist cũ thì các họ hiện nay đặt trong bộ này đã phân tán trong nhiều bộ khác, mà không phải bộ nào cũng thuộc về phân lớp Rosidae. Trong số các bộ này, đáng chú ý nhất là Polygalales, Violales, Theales, Linales và Euphorbiales.

Nhóm chỏm cây của bộ Sơ ri có lẽ đã rẽ nhánh vào thời gian của kỷ Phấn Trắng-cuối tầng Apt, có lẽ vào khoảng 114 triệu năm trước (Ma) (Davis và ctv. 2005); sự đa dạng hóa dường như diễn ra rất nhanh (Wikström và ctv. 2001, tuy nhiên, các tác giả cho rằng sự phân nhánh có niên đại khoảng 91-88 Ma, còn sự đa dạng hóa chỉ bắt đầu vào khoảng 81-77 Ma, với nhóm thân cây của nhiều họ được xác nhận bằng chứng cứ trước khi bắt đầu phân đại Đệ Tam). Bộ này chứa khoảng 7,8% sự đa dạng của thực vật hai lá mầm thật sự (Magalló và ctv. 1999) và có tầm quan trọng đặc biệt trong các rừng mưa nhiệt đới, tại đó chúng là thành phần quan trọng trong sự đa dạng của các tầng cây thấp; người ta ước tính rằng chúng chiếm tới 28% các loài và tới 38% số lượng cây (Davis và ctv. 2005). Các thành viên của bộ Thạch nam (Ericales) là thành phần chính còn lại.

Mặc dù bộ Sơ ri được hỗ trợ khá mạnh như là một nhóm đơn ngành (chẳng hạn Davis và ctv. 2005), nhưng các mối quan hệ trong phạm vi bộ này lại chưa được hiểu rõ ràng (chẳng hạn Soltis và ctv. 2007). Các cây phát sinh chủng loài đưa ra tại đây chủ yếu dựa theo Litt và Chase (1999), Schwarzbach và Ricklefs (2000), Chase và ctv. (2002) cùng Davis và Chase (2004), nhưng nói chung là nó phù hợp với các mối quan hệ xuất hiện trong các nghiên cứu rộng hơn. Davis và ctv. (2005) gần đây đã làm cho một số quan hệ trong bộ trở nên dễ hiểu hơn trong các phân tích 4 gen, cụ thể là cho rằng có sự liên hệ giữa các họ với kiểu đính noãn thành vách và cho rằng chi Centroplacus nên được coi như là một họ tách biệt. Việc đưa họ Rafflesiaceae vào trong bộ Sơ ri là theo các phát hiện gần đây của Barkman và ctv. (2004), Davis và Wurdack (2004), và đặc biệt là Davis và ctv. (2006), người đã đặt nó vào với sự hỗ trợ mạnh như là nhóm chị em với họ Đại kích (Euphorbiaceae) nghĩa hẹp. Một điều dường như là có ích khi chấp nhận định nghĩa hẹp cho các họ mà trước đây đã từng nằm trong các họ Flacourtiaceae và Euphorbiaceae nghĩa rộng. Thậm chí nếu các nghiên cứu trong tương lai cho rằng nên có sự tổ hợp lại các chi đã từng đặt trong hai họ này thì việc gộp nhóm trong các đơn vị mới này cũng sẽ khác với những gì đã được đưa ra trong các phân loại cũ. Lưu ý rằng việc tổ chức lại do sự phân chia của họ Flacourtiaceae cũ và sự hợp nhất với các họ Salicaceae/Achariaceae là có tương quan khá tốt với một loạt các đặc trưng hình thái/giải phẫu.

Họ Sơ ri (Malpighiaceae) đã từng được đặt trong bộ Polygalales, một bộ mà cho tới gần đây ITIS vẫn công nhận.

Các họ
 Achariaceae
 Balanopaceae
 Bonnetiaceae
 Caryocaraceae
 Centroplacaceae
 Chrysobalanaceae
 Clusiaceae
 Ctenolophonaceae
 Dichapetalaceae
 Elatinaceae
 Erythroxylaceae (họ côca)
 Euphorbiaceae (họ đại kích)
 Euphroniaceae
 Goupiaceae
 Humiriaceae
 Hypericaceae
 Irvingiaceae
 Ixonanthaceae (họ hà nu)
 Lacistemataceae
 Linaceae (họ lanh)
 Lophopyxidaceae
 Malesherbiaceae. APG III gộp trong họ Passifloraceae như là phân họ Malesherbioideae.
 Malpighiaceae (họ sơ ri)
 Medusagynaceae. APG III gộp trong họ Ochnaceae.
 Ochnaceae (họ mai)
 Pandaceae
 Passifloraceae (họ lạc tiên)
 Peraceae
 Phyllanthaceae
 Picrodendraceae
 Podostemaceae
 Putranjivaceae
 Quiinaceae. APG III gộp trong họ Ochnaceae như là phân họ Quiinoideae.
 Rafflesiaceae
 Rhizophoraceae (họ đước)
 Salicaceae (họ liễu)
 Trigoniaceae
 Turneraceae. APG III gộp trong họ Passifloraceae như là phân họ Turneroideae.
 Violaceae (họ vi ô lét)

Theo trang web của APG, truy cập ngày 9 tháng 6 năm 2010, hệ thống APG III còn công nhận thêm họ Calophyllaceae có quan hệ họ hàng gần nhất và nằm giữa nhánh chứa 2 họ Hypericaceae và Podostemaceae với nhánh chứa 2 họ Bonnetiaceae + Clusiaceae. Như vậy theo APG III thì bộ này chứa khoảng 15.935 loài, phân bổ trong 716 chi của 39 họ.

Phát sinh chủng loài
Biểu đồ phát sinh chủng loài dưới đây lấy theo Wang và ctv. (2009), với tên gọi các bộ lấy từ website của Angiosperm Phylogeny.. Các nhánh với mức hỗ trợ tự khởi động thấp hơn 50% bị bỏ qua. Các nhánh khác có mức hỗ trợ 100% ngoại trừ những nơi có con số chỉ ra mức hỗ trợ cụ thể.

Cho tới năm 2009, phát sinh chủng loài trong phạm vi nội bộ của bộ Malpighiales, ở mức sâu nhất của nó, là một đa phân chưa giải quyết được gồm 16 nhánh. Người ta ước tính rằng sự dung giải trọn vẹn trong phát sinh chủng loài của bộ này cần ít nhất là 25.000 cặp base của dữ liệu trình tự DNA trên mỗi đơn vị phân loại. Tình hình tương tự cũng tồn tại trong bộ Lamiales và nó đã được phân tích ở một số chi tiết. Cây phát sinh chủng loài chỉ ra dưới đây lấy theo Wurdack & Davis (2009). Hỗ trợ thống kê cho mỗi nhánh là 100% độ tự trợ và 100% xác suất hậu nghiệm, ngoại trừ những chỗ nào có nhãn với phần trăm tự trợ (trước) và phần trăm xác suất hậu nghiệm (sau).

Năm 2012, Xi et al. đã đưa ra cây phát sinh chủng loài được dung giải tốt hơn so với các nghiên cứu trước đó thông qua việc sử dụng các dữ liệu từ một lượng gen lớn hơn. Họ đã bao gồm các phân tích 82 gen thể hạt từ 58 đơn vị phân loại trong 39/42 họ (nhưng bỏ qua họ Rafflesiaceae đang gây vấn đề), sử dụng các phân chia được nhận ra bằng kiến thức kinh nghiệm (a posteriori) bằng cách áp dụng mô hình hỗn hợp Bayes. Xi et al. đã nhận dạng 12 nhánh phụ và ba nhánh gốc chính.

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sơ ri, bộ


title: Surat, Puy-de-Dôme

text:
Surat là một xã ở tỉnh Puy-de-Dôme trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Puy-de-Dôme

Tham khảo
INSEE

Xã của Puy-de-Dôme


title: Atarba bickeli

text:
Atarba bickeli là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Atarba
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Kha Sơn

text:
Kha Sơn là một xã thuộc huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên, Việt Nam.

Địa lý
Xã Kha Sơn nằm ở phía nam huyện Phú Bình, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Lương Phú và xã Thanh Ninh
Phía tây giáp tỉnh Bắc Giang và xã Nga My
Phía nam giáp tỉnh Bắc Giang
Phía bắc giáp thị trấn Hương Sơn.

Xã Kha Sơn có diện tích 9,67 km², dân số năm 1999 là 8.192 người, mật độ dân số đạt 847 người/km².

Quốc lộ 37 chạy qua địa bàn xã, sông Đào là một nhánh của sông Cầu, trước đây được thực dân Pháp sử dụng để chuyên chở hàng hóa và khoáng sản về xuôi, cũng chảy qua địa bàn xã.

Hành chính
Xã Kha Sơn được chia thành 18 xóm: Tây Bắc, Soi, Tân Thành, Mai Kha, Chợ Đồn, Kha Nhi, Trung Tâm, Hoà Bình, Sy, Ka, Trại Điện, Kha Bình Lâm, Đầu Cầu, Trại, Bình Định, Phú Lâm, Ngô Trù, Cầu Ca.

Di tích
Đây là một xã có truyền thống cách mạng mở đầu cho phong trào đấu tranh chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ. Kha Sơn được coi là khu ATK 2 (An toàn khu) trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp. Nơi đây có cụm di tích lịch sử được nhà nước công nhận như: Đình Kha Sơn Thượng, Chùa Mai Sơn, Đình Kha Sơn Hạ, Rừng Mấn, Nền nhà ông Cao Nhật.

Chú thích

Xem thêm


title: Sande, Friesland

text:
Sande là một đô thị thuộc the huyện Friesland, bang Niedersachsen, Đức. Đô thị này có diện tích km². Sande nằm gần Jadebusen, cự ly khoảng 7 km về phía tây của Wilhelmshaven, và 12 km về phía đông nam của Jever.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Friesland


title: 2362 Mark Twain

text:
2362 Mark Twain (1976 SH2) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 24 tháng 9 năm 1976 bởi N. Chernykh ở Nauchnyj. Nó được đặt theo tên a famous American writer và author Mark Twain.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 2362 Mark Twain

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1976


title: Giải SDFCS cho phim hay nhất

text:
Giải SDFCS cho phim hay nhất là một trong các giải của SDFCS dành cho phim được bầu chọn là hay nhất trong năm. Giải này được lập từ năm 1996.

Các phim đoạt giải

Thập niên 1990

Thập niên 2000

Tham khảo

Giải thưởng SDFCS
Giải thưởng cho phim hay nhất


title: Attingal

text:
Attingal là một thành phố và khu đô thị của quận Thiruvananthapuram thuộc bang Kerala, Ấn Độ.

Địa lý
Attingal có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 23 mét (75 foot).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Attingal có dân số 35.648 người. Phái nam chiếm 47% tổng số dân và phái nữ chiếm 53%. Attingal có tỷ lệ 84% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 86%, và tỷ lệ cho phái nữ là 83%. Tại Attingal, 11% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Kerala


title: Tritonoharpa indoceana

text:
Tritonoharpa indoceana là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Cancellariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Tritonoharpa


title: Eupetersia picea

text:
Eupetersia picea là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Blüthgen mô tả khoa học năm 1936.

Chú thích

Tham khảo

Eupetersia
Động vật được mô tả năm 1936


title: Cheumatopsyche pulchripennis

text:
Cheumatopsyche pulchripennis là một loài Trichoptera thuộc họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Cheumatopsyche


title: Mía dò

text:
Mía dò hay còn gọi là thăng long thảo, cát lồi, đọt đắng, đọt hoàng, tậu chó (Lạng Sơn), củ chóc, (danh pháp hai phần: Cheilocostus speciosus) có lẽ là loài thực vật phổ biến nhất thuộc chi Cheilocostus của họ Costaceae. Loài này được (J.König) C.Specht mô tả khoa học đầu tiên năm 2006.. Chi Mía dò khác với gừng thông thường ở chỗ chỉ có một hàng lá xếp hình xoắn ốc.

Đặc điểm
Đây là loài thân cỏ, mọc thẳng, có 50–60 cm. Thân mềm, mọc ngang, có thân rễ nạc phát triển thành củ. Lá có bẹ, mọc so le, lúc non xếp thành hình xoắn ốc, có lông, đáy là tròn, đầu phiến nhọn, nhẵn. Cụm hoa mọc thành bông ở ngọn thân, màu trắng, không cuống, hình trứng, mọc rất sít, lá bắc xếp cặp đôi không đối xứng, màu đỏ. Quả nang, chứa nhiều hạt nhẵn, màu đen, bóng.

Bộ phận dùng của cây mía dò là thân rễ, được thu hái quanh năm. Cát lồi còn dùng được cả búp và cành non. Thân và lá thường dùng làm thuốc, đọt có thể ăn được.

Phân bố
Cây có nguồn gốc Đông Nam Á, ngoài ra cũng được đưa tới quần đảo Cook, Fiji, và Hawaii.

Loài này sinh trưởng bằng thân rễ và phát tán bằng hạt nhờ chim chóc.

Công dụng

Theo dân gian Việt Nam, mía dò dùng để chống viêm, chữa các bệnh như sốt, đái buốt, đái vàng, thấp khớp, đau lưng, đau dây thần kinh. Ngọn và cành non còn tươi nướng, giã, vắt lấy nước nhỏ tai chữa viêm tai, làm mát gan, giảm đau nhức (Lạng Sơn). Ở Nam Bộ, cát lồi là một trong các loại rau thường được dùng với bánh xèo.

Trong hệ thống y học Ayurveda, cây cũng được dùng từ xưa. Theo đó thân rễ dùng để trị sốt, chứng phát ban, hen suyễn, viêm cuống phổi. Trong Kama Sutra, nó được nhắc tới như một thành phần mỹ phẩm bôi lên lông mi để tăng sự thu hút về mặt tình dục.

Chú thích

Liên kết ngoài

Horticultural Info
Trang thông tin FloriData
Pacific Island Invasive Species

S
Thực vật được mô tả năm 2006
Cây thuốc
Thực vật Indonesia
Thực vật Việt Nam
Hoa


title: Quế Sơn

text:
Quế Sơn là một huyện thuộc tỉnh Quảng Nam, Việt Nam.

Địa lý
Huyện Quế Sơn cách thành phố Đà Nẵng 40 km về phía tây nam và cách thành phố Tam Kỳ 30 km về phía tây bắc, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp huyện Thăng Bình
Phía tây giáp huyện Nông Sơn
Phía nam giáp huyện Hiệp Đức
Phía bắc giáp huyện Duy Xuyên.

Huyện Quế Sơn có diện tích 257,46 km², dân số là 80.821 người, trong đó dân số thành thị là 14.596 người chiếm 18% và dân số nông thôn là 66.225 người chiếm 82%, mật độ dân số đạt 330 người/km².

Hành chính

Huyện Quế Sơn có 13 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm 2 thị trấn: Đông Phú (huyện lỵ), Hương An và 11 xã: Quế An, Quế Châu, Quế Hiệp, Quế Long, Quế Minh, Quế Mỹ, Quế Phong, Quế Phú, Quế Thuận, Quế Xuân 1, Quế Xuân 2.

Lịch sử
Sau năm 1975, huyện Quế Sơn thuộc tỉnh Quảng Nam - Đà Nẵng, bao gồm 11 xã: Quế An, Quế Châu, Quế Hiệp, Quế Lộc, Quế Mỹ, Quế Phong, Quế Phú, Quế Phước, Quế Tân, Quế Thọ và Quế Xuân.

Ngày 23 tháng 9 năm 1981, Hội đồng Bộ trưởng ban hành quyết định số 79-HĐBT. Theo đó:
 Chia xã Quế Phong thành 2 xã: Quế Phong và Quế Long
 Chia xã Quế Lộc thành 2 xã: Quế Lộc và Quế Trung
 Chia xã Quế Phước thành 3 xã: Quế Ninh, Quế Phước và Quế Lâm
 Chia xã Quế Tân thành 3 xã: Quế Bình, Quế Lưu và Quế Tân.

Ngày 1 tháng 12 năm 1983, Hội đồng Bộ trưởng ban hành quyết định số 141-HĐBT. Theo đó:
 Chia xã Quế An thành 2 xã: Quế An và Quế Minh
 Chia xã Quế Mỹ thành 2 xã: Quế Mỹ và Quế Cường
 Chia xã Quế Hiệp thành 2 xã: Quế Hiệp và Quế Thuận.

Cuối năm 1984, huyện Quế Sơn bao gồm 20 xã: Quế An, Quế Bình, Quế Châu, Quế Cường, Quế Hiệp, Quế Lâm, Nông Sơn, Quế Lộc, Quế Long, Quế Lưu, Quế Minh, Quế Mỹ, Quế Ninh, Quế Phong, Quế Phú, Quế Phước, Quế Tân, Quế Thọ, Quế Thuận, Quế Trung và Quế Xuân.

Ngày 31 tháng 12 năm 1985, tách 4 xã: Quế Thọ, Quế Bình, Quế Lưu và Quế Tân để thành lập huyện Hiệp Đức.

Huyện Quế Sơn còn lại 16 xã: Quế An, Quế Châu, Quế Cường, Quế Hiệp, Quế Lâm, Nông Sơn, Quế Lộc, Quế Long, Quế Minh, Quế Mỹ, Quế Ninh, Quế Phong, Quế Phú, Quế Phước, Quế Thuận, Quế Trung và Quế Xuân.

Ngày 11 tháng 1 năm 1986, thành lập thị trấn Đông Phú (thị trấn huyện lỵ huyện Quế Sơn) trên cơ sở 884,29 ha diện tích tự nhiên với 5.281 nhân khẩu của xã Quế Châu và 243,1 ha diện tích tự nhiên với 1.084 nhân khẩu của xã Quế Long.

Ngày 16 tháng 4 năm 1988, đổi tên xã Quế Mỹ thành xã Phú Thọ và thành lập xã Quế Hội tại khu kinh tế mới Nà Lau.

Ngày 29 tháng 8 năm 1994, sáp nhập xã Quế Hội vào xã Quế Lâm.

Ngày 6 tháng 11 năm 1996, huyện Quế Sơn thuộc tỉnh Quảng Nam vừa tái lập.

Ngày 12 tháng 1 năm 2004, chia xã Quế Xuân thành 2 xã: Quế Xuân 1 và Quế Xuân 2.

Đến cuối năm 2007, huyện Quế Sơn bao gồm thị trấn Đông Phú và 17 xã: Quế An, Quế Châu, Quế Cường, Quế Hiệp, Quế Lâm, Quế Lộc, Quế Long, Quế Minh, Phú Thọ, Quế Ninh, Quế Phong, Quế Phú, Quế Phước, Quế Thuận, Quế Trung, Quế Xuân 1, Quế Xuân 2.

Ngày 8 tháng 4 năm 2008, Chính phủ ban hành Nghị định số 42/2008/NĐ-CP. Theo đó:
Thành lập xã Hương An trên cơ sở điều chỉnh:
855 ha diện tích tự nhiên và 5.491 nhân khẩu của xã Quế Phú
180 ha diện tích tự nhiên và 959 nhân khẩu của xã Quế Cường
Thành lập xã Sơn Viên trên cơ sở điều chỉnh 2.517 ha diện tích tự nhiên và 3.215 nhân khẩu của xã Quế Lộc
Thành lập xã Phước Ninh trên cơ sở điều chỉnh:
8.298 ha diện tích tự nhiên và 2.130 nhân khẩu của xã Quế Phước
3.930 ha diện tích tự nhiên và 1.456 nhân khẩu của xã Quế Ninh
Tách 7 xã: Quế Lộc, Quế Trung, Quế Ninh, Quế Phước, Quế Lâm, Sơn Viên và Phước Ninh để thành lập huyện Nông Sơn

Huyện Quế Sơn còn lại thị trấn Đông Phú và 13 xã: Hương An, Phú Thọ, Quế An, Quế Châu, Quế Cường, Quế Hiệp, Quế Long, Quế Minh, Quế Phong, Quế Phú, Quế Thuận, Quế Xuân 1, Quế Xuân 2.

Ngày 10 tháng 1 năm 2020, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 863/NQ-UBTVQH14 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã thuộc tỉnh Quảng Nam (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 2 năm 2020). Theo đó:
Sáp nhập xã Phú Thọ và xã Quế Cường thành xã Quế Mỹ
Thành lập thị trấn Hương An trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên và dân số của xã Hương An.

Huyện Quế Sơn có 2 thị trấn và 11 xã như hiện nay.

Giáo dục
Huyện hiện có:
13 trường tiểu học
13 trường trung học cơ sở
 3 trường trung học phổ thông:
Trung học phổ thông Quế Sơn
Trung học phổ thông Trần Đại Nghĩa
Phổ thông trung học Nguyễn Văn Cừ.

Văn hóa - du lịch

Quế Sơn trong âm nhạc
Bài hát tiêu biểu viết về Quế Sơn: Quế Sơn đất mẹ ân tình của nhạc sĩ Nguyễn Đình Thậm, Quế Sơn quê tôi của Lê Trần Thành, viết cho quê hương.

Các làng quê vẫn còn giữ được nhiều phong tục tập quán xưa của Việt Nam.

Đặc sản
Ngoài món ăn nổi tiếng của toàn Quảng Nam là Mỳ Quảng, Quế Sơn còn nổi tiếng với các món ăn như
 Phở sắn Quế Sơn
 Gà tre đèo Le

Du lịch
Huyện Quế Sơn có tiềm năng du lịch với các khu du lịch như: suối Tiên (Quế Hiệp), suối Nước Mát, đèo Le (Quế Long), hồ An Long (Quế Phong). Những địa điểm này có tiềm năng du lịch nhưng chưa được khai thác, cần có các nhà đầu tư để phát triển khu vục này.

Giao thông

Đường bộ
Quế Sơn có các trục đường lộ chính sau:
 Quốc lộ 1 đi qua huyện, có các cầu như: cầu Bà Rén (bắt qua sông Bà Rén), cầu Phú Phong (thường gọi Cống Ba), cầu Hương An (bắc qua sông Ly Ly)
 Đường cao tốc Đà Nẵng – Quảng Ngãi đi song song với quốc lộ 1
 Quốc lộ 14E cũ từ thị trấn Hà Lam đến chợ Đàng đi theo Tỉnh lộ 611 và Tỉnh lộ 611A đi thị trấn Tân Bình, Hiệp Đức và Khâm Đức, Phước Sơn
 Tỉnh lộ 611 bắt đầu từ Quốc lộ 1 tại ngã ba Hương An nối với Tỉnh lộ 610 tại ngã ba Trung Phước, đi qua hầu hết các xã của huyện đến thị trấn Đông Phú đến giáp huyện Nông Sơn tại đèo Le
 Tỉnh lộ 611A nối Tỉnh lộ 611 (tại ngã ba Quế Sơn) với Quốc lộ 14E (tại ngã ba Phú Bình)
 Hệ thống các đường huyện.

Đường sắt
Đường sắt Bắc Nam đi song song với Quốc lộ 1 đi ngang huyện tại 2 xã Quế Xuân 2, xã Quế Mỹ.

Danh nhân
 Phạm Nhữ Dực: Tướng thời Trần, có công khai phá vùng Quế Sơn
 Phạm Nhữ Tăng
 Nguyễn Ngọc Thanh (tướng nhà Nguyễn): Chánh đô đốc nhà Nguyễn
 Phan Văn Thuật: Nhà Nho
 Phan Quang: Tiến sĩ Nho học, một trong Ngũ Phụng Tề Phi
 Nguyễn Mậu Hoán: Phó bảng khoa thi 1901
 Phan Khoang: Nhà sử học, nhà giáo, nhà báo
 Phan Du
 Nguyễn Huy Chương: Trung tướng
 Hoàng Châu Ký: Nhà nghiên cứu nghệ thuật, chính khách
 Ý Nhi: Nhà thơ
 Hoàng Hương Việt: Nhà thơ
 Nguyễn Xuân Phúc: Thủ tướng, Chủ tịch nước
 Lê Chiêm: Trung tướng Quân đội Nhân dân Việt Nam, Thứ trưởng Bộ quốc phòng
 Đỗ Quang: Vị quan nhà Nguyễn.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Trang thông tin huyện Quế Sơn
 Trang Cộng Đồng Quế Sơn trên facebook.

Quế Sơn


title: 7711 Říp

text:
7711 Říp là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 1959.0257787 ngày (5.36 năm).

Nó được phát hiện ngày 2 tháng 12 năm 1994.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1994


title: Deinacrida fallai

text:
Deinacrida fallai hoặc Dế hiệp sĩ khổng lồ nghèo là một loài côn trùng thuộc họ Stenopelmatidae. Đây là loài đặc hữu của New Zealand.

Chú thích

Tham khảo
 World Conservation Monitoring Centre 1996. Deinacrida fallai. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 9 tháng 8 năm 2007.

Weta
Deinacrida


title: Bulbophyllum amplifolium

text:
Bulbophyllum amplifolium là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

A


title: Dimetyl amin

text:
Dimetylamin hay N-mêtylmêtanamin là một hợp chất hữu cơ thuộc chức amin có công thức phân tử là C2H7N. Công thức cấu tạo của dimetyl amin là CH3NHCH3. Nó có một đồng phân là etylamin. Nó là một amin bậc hai, ở dạng khí không màu, dễ bắt cháy với mùi khai tương tự như amonia hay mùi cá. Dimetyl amin nói chung được bắt gặp ở dạng dung dịch nước với nồng độ lên tới 40%. Năm 2005, ước tính khoảng 270.000 tấn hóa chất này đã được sản xuất.

Cấu trúc và tính chất
Phân tử hóa chất này bao gồm một nguyên tử nitơ với hai nhóm metyl và một proton. Dimetyl amin là một base và pKa của muối amoni CH3-NH2+-CH3 là 10,73, một giá trị lớn hơn của metyl amin (10,64) và trimetyl amin (9,79).

Dimetyl amin phản ứng với các acid để tạo ra các muối, như dimetyl amin hiđrôclorua, một chất rắn không mùi màu trắng với điểm nóng chảy là 171,5 °C. Dimetyl amin được sản xuất bằng phản ứng có xúc tác của metanol với amonia ở nhiệt độ và áp suất cao:
2 CH3OH + NH3 → (CH3)2NH + 2 H2O

Sử dụng
Dimetyl amin là tiền chất cho một vài hợp chất có tầm quan trọng công nghiệp. Nó phản ứng với disulfua cacbon để tạo ra dimetyl dithiocacbamat, một tiền chất cho họ hóa chất sử dụng rộng rãi trong lưu hóa cao su. Các dung môi dimetyl formamit và dimetyl axetamit cũng sản xuất từ dimetyl amin. Nó là nguyên liệu thô cho sản xuất nhiều hóa chất nông nghiệp và dược phẩm, như dimefox và diphenhydramin. Vũ khí hóa học tabun có nguồn gốc từ dimetyl amin. Chất tẩy rửa bề mặt lauryl dimetyl amin oxide được tìm thấy trong xà phòng và các chất tẩy rửa khác. Dimetyl hydrazin bất đối xứng, một nhiên liệu cho tên lửa, cũng được điều chế từ dimetyl amin.

Hóa sinh học
Loài gián Đức (Blattella germanica) sử dụng dimetyl amin (DMA) như là pheromon để liên lạc

DMA trải qua quá trình nitroso hóa trong điều kiện acid yếu để tạo ra dimetyl nitrosamin. Tác nhân gây ung thư nguồn gốc động vật này đã được phát hiện và định lượng trong các mẫu nước tiểu của người và nó có thể sinh ra từ nitroso hóa của DMA bởi các oxide nitơ có trong mưa acid tại các quốc gia công nghiệp hóa cao.

Xem thêm
 Etyl amin

Tham khảo

Liên kết ngoài
  (khí)
  (dung dịch nước)

 Các tính chất  từ Airliquide.com
 MSDS tại airliquide.com
 MSDS tại physchem.ox.ac.uk
 methylamines.com
 Pherobase.com

Amin
Pheromone côn trùng
Sinh thái học côn trùng


title: Elpia

text:
Elpia là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae


title: Barasat

text:
Barasat là một thành phố và khu đô thị của quận North Twentyfour Parganas thuộc bang Tây Bengal, Ấn Độ.

Địa lý
Barasat có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 4 mét (13 foot).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Barasat có dân số 231.515 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Barasat có tỷ lệ 77% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 81%, và tỷ lệ cho phái nữ là 73%. Tại Barasat, 10% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang West Bengal


title: Rhyacophila mirabilis

text:
Rhyacophila mirabilis là một loài Trichoptera trong họ Rhyacophilidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Rhyacophila


title: Tòa án Nürnberg

text:
Phiên tòa Nürnberg () là các phiên xét xử quân sự quân Đồng Minh mở ở Nürnberg, Đức theo luật quốc tế và luật chiến tranh sau Thế chiến thứ hai, nổi tiếng vì truy tố các lãnh đạo chính trị, quân sự, tư pháp và kinh tế của Đức Quốc Xã đã kế hoạch, tiến hành hoặc tham gia cuộc Đại tàn sát và những tội chiến tranh khác; những phán quyết này đánh dấu bước ngoặt giữa luật quốc tế cổ điển và đương đại.

Phiên tòa đầu tiên và nổi tiếng nhất là của những tội phạm chiến tranh chính trước Tòa án Quân sự Quốc tế, Norman Birkett gọi "phiên tòa lớn nhất trong lịch sử," một trong các thẩm phán Anh có mặt trong suốt. Từ ngày 20 tháng 11 năm 1945 đến ngày 1 tháng 10 năm 1946, Tòa được giao nhiệm vụ xét xử 24 trong các lãnh đạo chính trị, quân sự quan trọng nhất của Đế chế thứ ba, bị tố mưu chiến, phạm tội tội ác chống lại hòa bình, tội ác chiến tranh cũng như tội ác chống lại loài người.

Adolf Hitler, Wilhelm Burgdorf, Hans Krebs và Joseph Goebbels đều đã tự tử trong mùa xuân năm 1945 để tránh bị bắt giữ. Heinrich Himmler bị bắt và tự tử một ngày sau khi bị bắt bởi quân Anh. Krebs và Burgdorf tự sát hai ngày sau Hitler ở cùng nơi. Reinhard Heydrich bị ám sát bởi đảng phái Séc năm 1942. Josef Terboven tự sát bằng thuốc nổ ở Na Uy năm 1945. Adolf Eichmann chạy trốn đến Argentina để tránh bị bắt giữ, nhưng bị bắt giữ bởi dịch vụ tình báo của Israel (Mossad) và treo cổ năm 1962. Miklós Horthy là nhân chứng trong phiên tòa Bộ trưởng diễn ra ở Nürnberg năm 1948.

Phán quyết cuối cùng của tòa án bao gồm án tử hình đối với mười hai bị cáo: Martin Bormann (vắng mặt), Hans Frank, Wilhelm Frick, Hermann Göring (tự tử trước khi thi hành bản án), Alfred Jodl, Ernst Kaltenbrunner, Wilhelm Keitel, Joachim von Ribbentrop, Alfred Rosenberg, Fritz Sauckel, Arthur Seyss-Inquart và Julius Streicher. Bảy bị cáo nhận án tù từ mười năm đến tù chung thân: Karl Dönitz, Walther Funk, Rudolf Hess, Konstantin von Neurath, Erich Raeder, Baldur von Schirach và Albert Speer. Ba bị cáo được tha bổng là Hans Fritzsche, Franz von Papen và Hjalmar Schacht. Hai bị cáo còn lại không được tuyên án, Robert Ley tự tử trước khi phiên tòa bắt đầu, Gustav Krupp không được xét xử vì lí do sức khỏe.

Bài này chủ yếu nói về phiên tòa đầu tiên, được triệu tập bởi IMT. Những phiên tòa sau đó được triệu tập bởi Tòa án Quân sự Nürnberg (NMT) do Hòa Kỳ tổ chức, bao gồm phiên tòa Bác sĩ và phiên tòa Thẩm phán. Tương tự như Nürnberg, Tòa án Quân sự Quốc tế vùng Viễn Đông được lập ra để xét xử những tội ác trên mặt trận Thái Bình Dương.

Việc phân loại các tội danh và sự hình thành của tòa án thể hiện một tiến bộ pháp lý mà sau này được dùng bởi Liên Hợp Quốc để phát triển một bộ luật quốc tế cụ thể cho các vấn đề tội ác chiến tranh, tội ác chống lại loài người, chiến tranh xâm lược, cũng như sự thành lập của Tòa án Hình sự Quốc tế. Bản cáo trạng Nürnberg cũng lần đầu tiên đề cập đến nạn diệt chủng trong pháp luật quốc tế (Điều ba, tội ác chiến tranh: "sự tiêu diệt các nhóm chủng tộc và dân tộc, chống lại quần thể nhân dân của một số khu vực bị chiếm đóng nhằm tiêu diện chủng tộc và tầng lớp và các nhóm quốc gia, chủng tộc hoặc tôn giáo nhất định, cụ thể là người Do Thái, người Ba Lan, người Di-gan và những nhóm khác.")

Tiền lệ lịch sử
Thông thường, một hiệp ước hòa bình giữa các cường quốc được sử dụng để phán xét và giải quyết các mâu thuẫn và thiệt hại, trao chiến lợi phẩm cho kẻ chiến thắng và buộc kẻ bại trận bồi thường. Để chấm dứt xung đột, một hiệp ước hòa bình luôn đi kèm với một điều khoản ân xá nghiêm cấm việc khơi dậy hoặc tố cáo những tội ác gây ra trong chiến tranh. Một điều khoản ân xá như thế đã xuất hiện từ thời Hy Lạp cổ đại: "Sau khi Ba mươi Bạo chúa bị đuổi khỏi Athens, Thrasybulus đề ra đạo luật được dân Athens chấp thuận rằng cả hai bên sẽ quên hết mọi thứ diễn ra trong chiến tranh: bắt đầu từ thời điểm này thuật ngữ ân xá được sử dụng." Những điều khoản ân xá thế này vẫn còn đến năm 1962 trong Hiệp định Évian kết thúc cuộc chiến tranh Algérie.

Chấm dứt một cuộc chiến tranh bằng cách thành lập một tòa án và quy trình pháp lý xét xử lãnh đạo của những nước thua cuộc là một hành động chưa từng có tiền lệ trong lịch sử. Napoleon là một trong những lãnh đạo đầu tiên mà việc xét xử hình sự bởi một tòa án quốc tế được đưa ra:

Một trong những tòa án có thẩm quyền đa quốc gia xuất hiện từ năm 1899, khi Tòa án Trọng tài thường trực được thành lập và tồn tại đến ngày nay, tuy nhiên không được công nhận thẩm quyền hình sự.

Ý tưởng về một tòa án hình sự quốc tế có từ Chiến tranh thế giới thứ nhất và bắt nguồn từ những hiệp định chấm dứt nó:
 Điều 227 của Hòa ước Versailles bao gồm bản cáo trạng của Hoàng đế Wilhelm II: "một tội ác chống lại đạo đức quốc tế và sự tôn nghiêm của các hiệp ước". Nó cũng đặt ra nền tảng cho một tòa án đặc biệt bao gồm đại diện của Mỹ, Anh, Pháp, Ý và Nhật Bản. Điều 228 yêu cầu xét xử các tội phạm chiến tranh, được thực hiện bởi chính phủ Đức mới, và phải dẫn độ khi có yêu cầu.

Tuy nhiên những quy định không thể được áp dụng trong thực tiễn:
 Chính phủ Hà Lan, nơi Wilhelm II ẩn náu, từ chối thực hiện nó do tính hồi tố của nó. Phiên tòa vì thế không được diễn ra..
 Cộng hòa Weimar giải thích cho quân Đồng Minh rằng việc dẫn độ sẽ gây nên một cuộc chống đối toàn diện, làm suy yếu tính bền vững của chính phủ. Vì thế, việc xét xử các tội phạm chiến tranh, hay ít nhất một phần của nó, diễn ra tại Đức trước Reichsgericht (Tòa Dân sự Tối cao) tại Leipzig từ tháng 5 năm 1921 đến tháng 12 năm 1922. Kết quả nằm ngoài dự đoán: trong số 901 bị cáo, 888 người được tha bổng. 13 người còn lại nhận những bản án nhẹ nhưng cũng không phải thực hiện chúng.
 Hòa ước Sèvres không được phê chuẩn; Hiệp ước Lausanne thay thế nó không đưa ra những quy định về Cộng hòa Thổ Nhĩ Kỳ.

Năm 1922, Toà án Thường trực Công lý Quốc tế được thành lập. Không khác những tòa án trước đó, nó không có thẩm quyền hình sự và tan rã năm 1946 với sự thành lập của Liên Hợp Quốc.

Nguồn gốc

Đầu năm 1940, chính quyền Ba Lan lưu vong mong muốn chính phủ Anh và Pháp lên án cuộc xâm lược của Đức vào nước họ. Phía Anh ban đầu từ chối; tuy nhiên, sau khi Ba Lan xem xét và sửa đổi dự thảo, ngày 18 tháng 4 năm 1940, một tuyên bố chung được đưa ra bởi Anh, Pháp và Ba Lan. Tuyên bố tố cáo chính phủ Đức đã xâm lược Ba Lan "bằng những cuộc tấn công tàn bạo vào người dân Ba Lan và vi phạm những quy tắc của pháp luật quốc tế". Berlin bị lên án vì đã vi phạm luật chiến tranh và hiệp định quốc tế như [[Các công ước Den Haag 1899 và 1907
|Công ước Hague 1907]]. Tuy nhiên, kết luận cuối cùng không mang ý nghĩa lớn: ba nước Đồng Minh "tái khẳng định trách nhiệm của Đức cho những tội ác này và quyết tâm chỉnh đốn những tội ác gây ra với người Ba Lan."

Ngày 12 tháng 6 năm 1941, đại diện của tám chính quyền lưu vong tại Luân Đôn bao gồm Bỉ, Tiệp Khắc, Hy Lạp, Luxembourg, Hà Lan, Na Uy, Ba Lan, Nam Tư cùng với các nước thuộc Khối Thịnh vượng chung Anh và Ủy ban Quốc gia Pháp, ký Tuyên bố Cung điện Thánh James, thể hiện mong muốn xét xử tội phạm chiến tranh bằng một cơ quan quốc tế, được phát triển trong chiến tranh.

Ba năm rưỡi sau, ý định trừng phạt quân Đức trở nên quả quyết hơn hẳn. Ngày 1 tháng 11 năm 1943, Liên Xô, Anh và Mỹ đề ra "Tuyên bố về Tội ác của Đức ở châu Âu", đưa ra một "lời cảnh báo toàn diện" rằng, khi Đức Quốc Xã bị tiêu diệt, quân Đồng Minh sẽ "đuổi theo chúng đến tận cùng trái đất ... để công lý được thực thi. ... Tuyên bố trên không có định kiến về trường hợp những tên tội phạm chiến tranh với tội ác không xảy ra ở một vị trí địa l1y cụ thể nào và sẽ bị trừng phạt bởi quyết định chung của Chính phủ của lực lượng Đồng Minh." Quyết tâm thực hiện công lý của quân Đồng Minh được thể hiện ở Hội nghị Yalta và Potsdam năm 1945.

Tài liệu của Nội các Chiến tranh Anh, phát hành ngày 2 tháng 1 năm, cho thấy ngay từ tháng 12 năm 1944 Nội các đã thảo luận chính sách trừng phạt lãnh đạo Đức Quốc Xã nếu bắt được chúng. Thủ tướng Anh lúc bấy giờ, Winston Churchill, đã ủng hộ chính sách hành quyết không xét xử trong một số trường hợp, cùng với việc sử dụng Lệnh tước quyền công dân và tịch thu tài sản để tránh các trở ngại pháp lý, nhưng rồi bị can ngăn qua những buổi thảo luận với Mỹ và Liên Xô sau này.

Cuối năm 1943, trong Cuộc họp Bữa tối giữa Tam Cường tại Hội nghị Tehran, lãnh đạo Liên Xô, Joseph Stalin, kiến nghị xử tử 50.000–100.000 sĩ quan Đức để Đức không thể chuẩn bị cho trận chiến nào khác. Roosevelt, tin rằng Stalin không nghiêm túc, đùa rằng "có lẽ 49.000 là đủ". Churchill, tin rằng hai người kia nghiêm túc, lên cơn phẫn nộ và lên án "cuộc hành quyết máu lạnh những người lính đã chiến đấu vì Tổ quốc của họ" và nói rằng ông thà bị "đem ra khu đất trống và bắn" chính ông hơn là tham gia vào bất kỳ hành động nào như thế. Tuy nhiên, ông cũng nói rằng tội phạm chiến tranh phải trả giá cho những tội ác họ đã gây ra và vì thế, dựa trên Văn bản Moskva mà chính ông đã viết, chúng nên bị xét xử tại nơi mà tội ác đã diễn ra. Churchill hoàn toàn phản đối việc hành quyết "vì mục đích chính trị" Theo biên bản một cuộc gặp giữa Roosevelt và Stalin ở Yalta, ngày 4 tháng 2 năm 1945 tại Lâu đài Livadia, Tổng thống Roosevelt "nói rằng ông rất sốc trước quy mô hủy diệt của Đức Quốc Xã ở Crimea và vì thế ông khát máu với người Đức hơn so với một năm trước, và ông hy vọng rằng Nguyên soái Stalin sẽ nâng cốc mừng việc hành quyết 50.000 sĩ quan của Quân đội Đức."

Henry Morgenthau Jr., Bộ trưởng Ngân khố Hoa Kỳ, đề nghị một kế hoạch giải quốc xã toàn diện nước Đức; đây còn gọi là Kế hoạch Morgenthau. Kế hoạch ủng hộ việc giải trừ công nghiệp bắt buộc cho Đức và hành quyết không xét xử những kẻ được gọi là "tội phạm chính", những tội phạm chiến tranh chủ chốt. Roosevelt ban đầu ủng hộ kế hoạch này, và thuyết phục được Churchill ủng hộ nó với một số cắt giảm nhẹ. Tuy nhiên sau đó, chi tiết kế hoạch bị lộ gây nên sự chỉ trích mạnh mẽ trong báo chí Mỹ. Roosevelt, nhận thấy rõ sự phản đối của công chúng, hủy bỏ kế hoạch, nhưng không sử dụng một biện pháp thay thế cho vấn đề. Sự sụp đổ của Kế hoạch Morgenthau yêu cầu cấp thiết một giải pháp thay thế để xử lý các lãnh đạo Đức Quốc Xã Plan. Kế hoạch "Xét xử Tội phạm Chiến tranh Châu Âu" được soạn thảo bởi Bộ trưởng Chiến tranh Henry L. Stimson và Bộ Chiến tranh Hoa Kỳ. Nối tiếp cái chết của Roosevelt vào tháng 4 năm 1945, tổng thống mới, Harry S. Truman, bày tỏ sự đồng thuận cho quá trình pháp lý. Sau một cuộc đàm phán giữa Anh, Mỹ, Liên Xô và Pháp, chi tiết của cuộc xét xử được đưa ra. Phiên tòa dự kiến bắt đầu ngày 20 tháng 11 năm 1945, tại thành phố Nürnberg thuộc bang Bayern.

Sự thành lập tòa án
Ngày 20 tháng 4 năm 1942, đại diện từ chín nước bị chiếm đóng bởi quân Đức gặp mặt ở Luân Đôn để dự thảo "Nghị quyết Đồng Minh về Tội ác Chiến tranh của Đức". Tại cuộc họp mặt ở Tehran (1943), Yalta (1945) và Postdam (1945), ba cường quốc thời chiến, Anh, Mỹ và Liên Xô, nhất trí về hình thức trừng phạt những kẻ chịu trách nhiệm cho những tội ác trong Thế Chiến thứ hai. Pháp cũng được cho một ghế trong tòa án. Cơ sở pháp lý cho tòa án được xây dựng bởi Hiến chương Nürnberg, được chấp thuận bởi bốn Cường quốc vào ngày 8 tháng 8 năm 1945, và giới hạn phiên tòa chỉ được "trừng phạt những tội phạm chiến tranh chính của các nước châu Âu Phe Trục".

Khoảng 200 bị cáo tội ác chiến tranh Đức bị xét xử ở Nürnberg, và 1.600 người khác bị xét xử theo quy trình truyền thống của các tòa án quân sự. Cơ sở pháp lý về quyền hạn của tòa án được định nghĩa trong Văn kiện Đầu hàng của Đức. Thẩm quyền chính trị của Đức được chuyển cho Hội đồng Kiểm soát Đồng Minh, với quyền lực tối cao ở Đức, có thể trừng phạt vi phạm luật quốc tế và luật chiến tranh. Vì tòa án chỉ có thẩm quyền trong giới hạn vi phạm luật chiến tranh, nó không có thẩm quyền tài phán với những tội danh xảy ra trước khi chiến tranh bắt đầu vào ngày 1 tháng 9 năm 1939.

Địa điểm

Leipzig và Luxembourg ban đầu được xem xét để làm địa điểm diễn ra phiên tòa. Liên Xô muốn tòa án diễn ra tai Berlin, thủ đô của 'những kẻ âm mưu phát xít', nhưng Nürnberg được chọn làm địa điểm diễn ra vì hai lý do, đặc biệt với lý do đầu tiên mang tính quyết định:
 Cung điện Công lý rất rộng và ít bị hư hại (một trong số ít tòa nhà vẫn còn nguyên vẹn qua những lần đánh bom nước Đức trên diện rộng của quân Đồng Minh), và đồng thời có một nhà tù lớn.
 Nürnberg được coi là nơi sinh ra của Đảng Quốc Xã. Đây là nơi diễn ra các cuộc biểu tình tuyên truyền hàng năm của Đảng và phiên quốc hội Reichstag đã thông qua Luật Nürnberg. Vì thế đây được coi là nơi thích hợp để đánh dấu sự sụp đổ của Đảng Quốc Xã.

Để thỏa hiệp với Liên Xô, quân Đồng Minh đồng ý rằng tuy phiên tòa diễn ra ở Nürnberg, Berlin sẽ là địa điểm chính thức của cơ quan tài phán. Pháp cũng được chấp thuận làm thành viên thường trực của IMT và phiên xử đầu tiên (một số phiên tòa đã được lên kế hoạch) sẽ diễn ra tại Nürnberg.

Hầu hết bị cáo đều đã bị giam giữ trước đó tại Trại Ashcan, một trung tâm xử lý và thẩm vấn tại Luxembourg, và được đưa đến Nürnberg để xét xử.

Thành viên
Mỗi nước trong bốn nước cử một thẩm phán và một người thẩm phán dự khuyết, cũng như các công tố viên.

Thẩm phán
 Thiếu tướng Iona Nikitchenko (thẩm phán Liên Xô chính)
 Trung tá Alexander Volchkov (thẩm phán Liên Xô dự khuyết)
 Chánh tòa Đại tá Geoffrey Lawrence (thẩm phán Anh chính), Chánh án
 Norman Birkett (thẩm phán Anh dự khuyết)
 Francis Biddle (thẩm phán Mỹ chính)
 John J. Parker (thẩm phán Mỹ dự khuyết)
 Giáo sư Henri Donnedieu de Vabres (thẩm phán Pháp chính)
 Robert Falco (thẩm phán Pháp dự khuyết)

Trưởng công tố viên
 Tổng chưởng lý Hartley Shawcross (Anh)
 Phó Chánh án Robert H. Jackson (Mỹ)
 Trung tướng Roman Andreyevich Rudenko (Liên Xô)
 François de Menthon, sau bị thay thế bởi Auguste Champetier de Ribes (Pháp)

Trợ giúp Jackson là các luật sư Telford Taylor, William S. Kaplan và Thomas J. Dodd, cùng với Richard Sonnenfeldt, một phiên dịch viên của lục quân Hoa Kỳ. Trợ giúp Shawcross gồm có Thiếu tá David Maxwell-Fyfe, John Wheeler-Bennett và Mervyn Griffith-Jones. Shawcross cũng chiêu mộ một luật sư tranh tụng trẻ, Anthony Marreco, con trai của một người bạn của ông, để giúp đoàn nước Anh xử lý lượng công việc lớn.

Luật sư bào chữa
Hầu hết luật sư bào chữa là các luật sư người Đức, bao gồm Georg Fröschmann, Heinz Fritz (Hans Fritzsche), Otto Kranzbühler (Karl Dönitz), Otto Pannenbecker (Wilhelm Frick), Alfred Thoma (Alfred Rosenberg), Kurt Kauffmann (Ernst Kaltenbrunner), Hans Laternser (tổng tham mưu và chỉ huy cấp cao), Franz Exner (Alfred Jodl), Alfred Seidl (Hans Frank), Otto Stahmer (Hermann Göring), Walter Ballas (Gustav Krupp von Bohlen und Halbach), Hans Flächsner (Albert Speer), Günther von Rohrscheidt (Rudolf Hess), Egon Kubuschok (Franz von Papen), Robert Servatius (Fritz Sauckel), Fritz Sauter (Joachim von Ribbentrop), Walther Funk (Baldur von Schirach), Hanns Marx (Julius Streicher), Otto Nelte (Wilhelm Keitel), và Herbert Kraus/Rudolph Dix (cả hai làm việc cho Hjalmar Schacht). Các luật sư chính được hỗ trợ bởi tổng cộng 70 trợ lý, thư ký và luật sư. Các nhân chứng bào chữa bao gồm một vài người tham gia vào các tội ác chiến tranh trong Thế Chiến thứ hai, như Rudolf Höss.

Tòa án

Tòa án Quân sự Quốc tế được bắt đầu vào ngày 19 tháng 11 năm 1945 tại Cung điện Công lý ở Nürnberg. Phiên đầu tiên được chủ trì bởi thẩm phán Liên Xô Nikitchenko. Bản cáo trạng chống lại 24 tội phạm chiến tranh và 7 tổ chức – lãnh đạo của Đảng Quốc Xã, Nội các Đệ Tam Đế chế, Schutzstaffel (SS), Sicherheitsdienst (SD), Gestapo, Sturmabteilung (SA) và "Tổng tham mưu và Chỉ huy Cấp cao", bao gồm một vài cấp chỉ huy quân đội. Các tổ chức này được coi là "tội phạm" nếu bị kết tội.

Bản cáo trạng gồm có bốn tội danh:
 Tham gia vào kế hoạch hay âm mưu tội ác chống lại hòa bình
 Lên kế hoạch, khởi xướng và tiến hành chiến tranh xâm lược và các tội danh khác chống lại hòa bình
 Tội ác chiến tranh
 Tội ác chống lại loài người
Danh sách dưới đây liệt kê các bị cáo, tội danh và phán quyết. Đối với từng tội danh, 24 bị cáo hoặc là bị buộc tội nhưng không bị kết tội (I), bị buộc tội và kết tội (G), hoặc không bị buộc tội (—):

Kiểm tra trí thông minh và sức khỏe tâm thần
Các bị cáo phải làm bài trắc nghiệm Rorschach, cùng với Trắc nghiệm Năng lực Nhận thức Chủ đề Tổng Quát (TAT) và phiên bản tiếng Đức của Bài kiểm tra trí tuệ Wechsler-Bellevue (WAIS). Tất cả bị cáo đều thông minh trên mức trung bình, một số rất thông minh.

Trong suốt các phiên tòa, cụ thể giữa tháng 1 và tháng 7 năm 1946, các bị cáo và một số nhân chứng được phỏng vấn bởi bác sĩ tâm thần Mỹ Leon Goldensohn. Ghi chú của ông cho thấy hành vi lời nói của các bị cáo còn sống; chúng được chỉnh sửa thành sách và xuất bản năm 2004. Jean Delay là chuyên gia tâm thần học cho phái đoàn Pháp trong phiên xét xử Rudolf Hess.

Tổng quan phiên tòa

 Ngày 20 tháng 11 năm 1945: Tòa án bắt đầu.
 Ngày 21 tháng 11 năm 1945: Thẩm phán Robert H. Jackson mở đầu buổi truy tố với bài phát biểu kéo dài vài tiếng đồng hồ, gây ấn tượng đến cả quan tòa và công chúng.
 Ngày 26 tháng 11 năm 1945: Bản ghi nhớ Hossbach (của một cuộc họp nơi Hitler giải thích kế hoạch chiến tranh) được trình bày.
 Ngày 29 tháng 11 năm 1945: Bộ phim "Trại tập trung và nhà tù của Đức Quốc Xã" được chiếu.
 Ngày 30 tháng 11 năm 1945: Nhân chứng Erwin von Lahousen làm chứng rằng Keitel và von Ribbentrop ra sắc lệnh giết người Ba Lan, Do Thái, và tù binh [[Liên Xô].
 Ngày 11 tháng 12 năm 1945: Bộ phim Kế hoạch Đức Quốc Xã được chiếu, cho thấy việc lên kế hoạch và sự chuẩn bị dài hạn cho chiến tranh của Đức Quốc Xã.
 Ngày 3 tháng 1 năm 1946: Nhân chứng Otto Ohlendorf, cựu lãnh đạo Einsatzgruppen, thú nhận đã giết khoảng 90.000 người Do Thái.
 Ngày 3 tháng 1 năm 1946: Nhân chứng Dieter Wisliceny mô tả tổ chứng Văn phòng An ninh Chính Reich Ban IV-B-4, chịu trách nhiệm cho Giải pháp cuối cùng.
 Ngày 7 tháng 1 năm 1946: Nhân chứng và cựu Obergruppenführer SS (Thượng tướng SS) Erich von dem Bach-Zelewski thú nhận đã tổ chức các cuộc thảm sát người Do Thái và người Liên Xô.
 Ngày 28 tháng 1 năm 1946: Nhân chứng Marie-Claude Vaillant-Couturier, thành viên của Kháng chiến Pháp và là một người sống sót qua trại tập trung, trở thành nạn nhân Holocaust đầu tiên làm chứng cho sự việc Holocaust.
 Ngày 11–12 tháng 2 năm 1946: Nhân chứng và cựu thống chế Friedrich Paulus, người được bí mật đưa đến Nürnberg, chứng thực về câu hỏi khởi xướng chiến tranh xâm lược.
 Ngày 14 tháng 2 năm 1946: Các công tố viên Liên Xô cố đổ lỗi cho người Đức về vụ thảm sát Katyn.
 Ngày 19 tháng 2 năm 1946: Bộ phim Sự tàn bạo của những tên Phát xít Đức xâm lược được chiếu, trình bày chi tiết về tội ác diễn ra ở các trại hành quyết.
 Ngày 27 tháng 2 năm 1946: Nhân chứng Abraham Sutzkever xác nhận vụ thảm sát gần 80.000 người Do Thái ở Vilnius bởi quân Đức chiếm đóng thành phố này.
 Ngày 8 tháng 3 năm 1946: Nhân chứng đầu tiên của bên bị làm chứng – cựu tướng Karl Bodenschatz.
 Ngày 13–22 tháng 3 năm 1946: Hermann Göring đưa ra lời khai.
 Ngày 15 tháng 4 năm 1946: Nhân chứng Rudolf Höss, cựu tư lệnh Auschwitz, xác nhận rằng Kaltenbrunner chưa từng ở đó, nhưng đồng thời thú nhận đã thực hiện thảm sát.
 Ngày 21 tháng 5 năm 1946: Nhân chứng Ernst von Weizsäcker giải thích về Hiệp ước Xô-Đức 1939, bao gồm một nghị định bí mật về sự phân chia Đông Âu giữa Đức và Liên Xô.
 Ngày 20 tháng 6 năm 1946: Albert Speer đưa ra lời khai. Ông là bị cáo duy nhất chịu trách nhiệm cho những hành động của mình.
 Ngày 29 tháng 6 năm 1946: Luật sư bào chữa cho Martin Bormann làm chứng.
 Ngày 1–2 tháng 7 năm 1946: Tòa án nghe sáu nhân chứng khai về vụ thảm sát Katyn; Liên Xô thất bại trong việc đổ tội cho Đức về vụ việc.
 Ngày 2 tháng 7 năm 1946: Đô đốc Chester W. Nimitz cung cấp lời khai trên giấy về việc tấn công tàu buôn không báo trước, xác nhận rằng không chỉ Đức mà Mỹ cũng thực hiện những vụ tấn công như thế.
 Ngày 4 tháng 7 năm 1946: Phán quyết cuối cùng cho bên bị.
 Ngày 26 tháng 7 năm 1946: Phán quyết cuối cùng cho bên tố.
 Ngày 30 tháng 7 năm 1946: Bắt đầu phiên tòa về "các tổ chức tội phạm".
 Ngày 31 tháng 8 năm 1946: Những lời cuối cùng của các bị cáo.
 Ngày 1 tháng 9 năm 1946: Tòa án tạm ngừng.
 Ngày 30 tháng 9–ngày 1 tháng 10 năm 1946: Bản án được đưa ra trong hai ngày, với từng bản án đọc rõ vào chiều ngày 1 tháng 10.

Bên tố cáo thành công trong việc vén màn những diễn tiến dẫn đến chiến tranh thế giới thứ hai, cướp đi ít nhất 55 triệu mạng người ở châu Âu, cũng như quy mô của tội ác diễn ra dưới chính quyền Hitler. Mười hai bị cáo nhận án tử hình, bảy người phải ở tù (từ 10 năm đến tù chung thân), ba người được tha bổng và hai bị cáo không bị kết tội.

Thi hành bản án

Các án tử được thực hiện ngày 16 tháng 10 năm 1946 bằng treo cổ sử dụng phương thức thả tiêu chuẩn thay vì thả dài. Quân đội Mỹ bác bỏ thông tin cho rằng chiều dài thả rơi quá ngắn khiến các bị cáo chết từ từ do siết cổ thay vì chết ngay lập tức do gãy cổ, nhưng vẫn có bằng chứng cho thấy một số kẻ bị kết tội chết từ từ trong đau đớn, vùng vẫy trong khoảng 14 đến 28 phút trước khi cuối cùng ngạt thở mà chết. Người hành hình là John C. Woods. Buổi xử tử diễn ra tại phòng tập gym của tòa nhà (bị phá hủy năm 1983).

Mặc dù tin đồn từ lâu rằng các thi thể được đem đến Dachau và hỏa táng, thực chất quân Đồng Minh đã thiêu chúng ở một lò hỏa táng tại Munich, và tro cốt được rải khắp sông Isar. Quan tòa người Pháp đề nghị rằng những tù nhân quân sự (Göring, Keitel và Jodl) bị xử bắn, theo tiêu chuẩn của các tòa án quân sự, nhưng Biddle và các thẩm phán Liên Xô phản đối, cho rằng các sĩ quan quân đội đã vi phạm đạo đức quân đội và không đáng để được chết bằng xử bắn, hình thức xử tử được coi là nhân đạo hơn. Những tên tội phạm nhận án tù được chuyển đến nhà tù Spandau năm 1947.

Trong số 12 bị cáo nhận án tử, hai người không bị treo cổ: Martin Bormann bị kết án khi vắng mặt (quân Đồng Minh không biết ông đã chết trong lúc chạy trốn khỏi Berlin vào tháng 5 năm 1945), và Hermann Göring tự sát vào đêm trước buổi hành quyết. 10 bị cáo còn lại đều bị treo cổ chết.

Nguyên tắc Nürnberg
Định nghĩa của các tội danh được xếp vào tội ác chiến tranh được mô tả bởi bộ nguyên tắc Nürnberg, một tập hợp các văn bản hướng dẫn được tạo ra từ kết quả của tòa án. Các thí nghiệm y khoa thực hiển bởi các bác sĩ Đức bị truy tố trong phiên tòa Bác sĩ dẫn đến sự ra đời của Bộ luật Nürnberg để kiểm soát các thử nghiệm tương lai liên quan đến con người, một bộ nguyên tắc nhân đạo cho thí nghiệm với con người.

Trong số các tổ chức bị tố cáo có những tổ chức sau không bị kết tội:

 Bộ Tổng tham mưu và Bộ Tư lệnh không phải là một nhóm hay tổ chức định nghĩa bởi điều 9 của Hiến chương Luân Đôn. 14 thành viên của Bộ Tư lệnh bị xét xử tại phiên tòa Tư lệnh dưới danh Tội phạm, phiên tòa thứ 12 của Các phiên tòa Nürnberg tiếp theo
Sturmabteilung

Các phiên tòa phụ và liên quan
Quan chức Hoa Kỳ thực hiện các phiên tòa Nürnberg tiếp theo trong vùng chiếm đóng của Mỹ.

Các phiên tòa khác diễn ra sau phiên tòa Nürnberg đầu tiên bao gồm:
 Phiên tòa Belsen
 Phiên tòa Auschwitz
 Phiên tòa Belzec, diễn ra trước Tòa án quận 1 Munich vào giữa những năm 1960, gồm tám thành viên SS của trại hành quyết Belzec
 Phiên tòa Chełmno về nhân viên trại hành quyết Chełmno, diễn ra ở Ba Lan và Đức. Các bản án được đưa ra cách nhau gần hai mươi năm.
 Phiên tòa Dachau
 Phiên tòa Frankfurt Auschwitz
 Phiên tòa Majdanek, phiên tòa về tội ác chiến tranh của Đức Quốc Xã dài nhất trong lịch sử, kéo dài hơn 30 năm
 Phiên tòa trại Mauthausen-Gusen
 Phiên tòa Hamburg Ravensbrück
 Phiên tòa Sobibór diễn ra tại Hagen, Đức, năm 1965, xét xử các thành viên SS của trại hành quyết Sobibor
 Phiên tòa Treblinka tại Düsseldorf, Đức

Vai trò của Mỹ

Tuy thẩm phán Anh Geoffrey Lawrence là người được chọn làm Chánh án, quan tòa nổi bật nhất có lẽ là vị thẩm phán người Mỹ, Francis Biddle. Trước đó, Biddle từng làm Bộ trưởng Tư pháp Hoa Kỳ nhưng được Truman yêu cầu từ chức đầu năm 1945.

Một số người cho rằng Truman đã chọn Biddle làm thẩm phán Mỹ chính cho phiên tòa nhằm xin lỗi cho việc yêu cầu ông từ chức. Trớ trêu thay, Biddle trong lúc còn là Bộ trưởng được đã phản đối ý định xét xử các lãnh đạo Đức Quốc Xã về những tội ác gây ra trước chiến tranh và đã gửi đi một bản ghi nhớ về vấn đề này ngày 5 tháng 1 năm 1945. Bản ghi nhớ cũng nói rõ ý kiến của Biddle rằng thay vì kế hoạch ban đầu xét xử toàn bộ tổ chức, cần phải có nhiều phiên tòa hơn dành cho từng bị cáo cụ thể.

Biddle sớm đổi ý, và chấp thuận kế hoạch đã chỉnh sửa vào ngày 21 tháng 1 năm 1945, có lẽ vì hạn chế trong thời gian do phiên tòa sẽ là một trong những vấn đề chính tại hội nghị Yalta. Tại phiên tòa, tòa án Nürnberg quy định rằng bất kì thành viên nào của tổ chức bị kết tội ác chiến tranh, ví dụ như SS hay Gestapo, và tham gia sau năm 1939 sẽ được coi là tội phạm chiến tranh. Biddle thuyết phục được các thẩm phán khác miễn trừ những ai được chọn hoặc không biết về những tội ác mà các tổ chức này gây ra.

Công tố viên Robert H. Jackson không chỉ đóng một vai trò quan trọng trong phiên tòa, mà cũng trong việc hình thành Tòa án Quân sự Quốc tế. Ông dẫn đầu phái đoàn Mỹ đến Luân Đôn vào mùa hè năm 1945, ủng hộ kế hoạch xét xử lãnh đạo Đức Quốc Xã như là âm mưu tội phạm. Theo Airey Neave, Jackson cũng là người đằng sau quyết định bao gồm tất cả thành viên của bất kỳ tổ chức nào trong sáu tổ chức tội phạm có trong bản cáo trạng, tuy nhiên bị IMT bác bỏ vì điều này chưa từng có tiền lệ ngay cả trong luật quốc tế hay luật pháp của bất kỳ nước Đồng Minh nào. Jackson cũng cố gắng xét xử Alfried Krupp thay vì cha ông, Gustav, và thậm chí đề nghị Alfried tự nguyện được xét xử thay cho cha mình. Cả hai kiến nghị đều bị bác bỏ bởi IMT, cụ thể là Lawrence và Biddle, và một số nguồn tin cho rằng điều này khiến Jackson không được Biddle coi trọng.

Thomas Dodd là công tố viên cho Hoa Kỳ. Một lượng lớn bằng chứng được sử dụng để chứng minh các cáo trạng, đặc biệt với những ghi chép đầy đủ các hành động của Đức Quốc Xã vẫn được lưu giữ. Các công tố viên có những hồ sơ được ký bởi Đảng viên Quốc Xã cho mọi thứ, từ văn phòng phẩm cho đến hơi Zyklon B, được dùng để giết tù nhân của các trại hành quyết. Thomas Dodd chiếu một loạt các bức hình cho tòa án sau khi đọc qua các văn bản về tội ác của những bị cáo trong chiến tranh. Các bức hình được thu thập ghi những tù nhân được giải phóng khỏi trại tập trung.

, một mục sư Luther, và Sixtus O'Connor, một linh mục Công giáo, được đưa đến để trông coi các bị cáo. Hình ảnh của tòa án được chụp bởi một nhóm các nhiếp ảnh gia ảnh tĩnh của Lục quân Mỹ, dưới sự chỉ đạo của nhiếp ảnh gia chính Ray D'Addario.

Di sản

Tòa án được ca ngợi vì đã xác định rõ "tội ác vi phạm luật pháp quốc tế được thực hiện bởi con người, không phải bởi các thực thể trừu tượng, và chỉ khi trừng phạt những cá nhân thực hiện các tội ác đó thì luật pháp quốc tế mới được thực thi." Sự hình thành của Tòa án Quân sự Quốc tế mở đường cho các phiên tòa xét xử những quan chức Quốc Xã thấp hơn và các bác sĩ Quốc Xã, những người đã thực hiện thí nghiệm trên cơ thể tù nhân trại tập trung. Đồng thời đó cũng là hình mẫu cho Tòa án Quân sự Quốc tế vùng Viễn Đông xét xử các quan chức Nhật Bản vì tội ác chống lại hòa bình và loài người. Nó cũng làm mẫu cho Phiên tòa Eichmann và các tòa án ngày nay ở Den Haag, cho việc xét xử những tội ác diễn ra trong cuộc chiến tranh Nam Tư, và tại Arusha, cho việc xét xử những người chịu trách nhiệm cho cuộc thảm sát ở Rwanda.

Tòa án Nürnberg có ảnh hưởng lớn đến sự phát triển của luật hình sự quốc tế. Quyết định của Tòa án Nürnberg là hình mẫu cho:
 Công ước của Liên Hợp Quốc về Trừng phạt và Ngăn ngừa Tội ác Diệt chủng, 1948.
 Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền, 1948.
 Nguyên tắc Nürnberg, 1950.
 Công ước Genève về luật chiến tranh, 1949, và các nghị định bổ sung, 1977.

Ủy ban Pháp luật Quốc tế, theo yêu cầu của Đại Hội đồng Liên Hợp Quốc, xuất bản báo cáo Các nguyên tắc của Pháp luật Quốc tế được công nhận trong Hiến chương của Tòa án Nürnberg và trong Phán quyết của Toà án (Niên giám của Ủy ban Pháp luật Quốc tế, 1950, quyển II).

Ảnh hưởng của tòa án còn có thể thấy trong các kiến nghị về một tòa án hình sự quốc tế thường trực, và dự thảo của các bộ luật hình sự quốc tế, sau được chuẩn bị bởi Ủy ban Pháp luật Quốc tế.

Du khách hiện có thể tham quan phòng xét xử 600 những ngày không diễn ra phiên tòa. Một triển lãm thường xuyên đã được dành riêng cho các phiên tòa.

Sự thành lập một Tòa án Hình sự Quốc tế thường trực
Tòa án Nürnberg tạo điều kiện cho phong trào cho sự thành lập của một tòa án hình sự quốc tế thường trực, cuối cùng dẫn đến Đạo luật của Tòa án Quân sự Quốc tế được chấp thuận hơn năm mươi năm sau. Phong trào này bắt nguồn từ những mâu thuẫn trong phương thức xét xử giữa hệ thống tòa án Đức và hệ thống tòa án Mỹ. Những tội ác và âm mưu chiến tranh chưa từng có trong hệ thống luật châu Âu lục địa. Do đó, phía nước Đức cảm thấy không công bằng khi kết tội các bị cáo vì âm mưu phạm tội, trong khi các thẩm phán từ những nước dùng thông luật thì đã quen với việc đó.

Chỉ trích

Hình thức
Hầu hết phiên tòa, nếu không nói là toàn bộ, đều dựa trên những văn bản, hiệp ước, tuyên bố, báo chí,... của chính quyền. Trừ những bị cáo, có rất ít lời khai của các nạn nhân. Sự thiếu sót này có lẽ đã khiến cho chính sách diệt chủng của Đức Quốc Xã, còn gọi là giải pháp cuối cùng, không được phát hiện sớm hơn. Đồng thời định nghĩa của tội ác chống lại loài người không bao gồm những tội ác trước 1939 và sau ngày 8 tháng 5 năm 1945. Joseph Kessel cho rằng: "Các hình vẽ, văn bản, giấy tờ chứng thực khá là dài dòng".

Xu hướng báo chí
Cuối phiên tòa, hai khuynh hướng xuất hiện rõ ràng trên báo chí quốc tế, trong khi đó báo chí Đức, dưới sự kiểm soát của phe Đồng Minh, không cho phép chỉ trích mạnh mẽ nào.

Một mặt, báo chí Liên Xô, cũng như các nước cộng sản khác và cánh tả Pháp phản đối ba trường hợp tha bổng. Với một số nhà báo, đó là "sự phục hồi của chủ nghĩa tư bản và quân sự Đức".

Ngược lại, ở Mỹ và Anh, truyền thông thương tiếc cho sự hà khắc của phán quyết. Thượng nghị sĩ Robert Taft nói về "sự vi phạm công lý"; bình luận viên quân sự người Anh Fuller so sánh những viên chức Đức với người Do Thái. Taft cũng có so sánh tương tự, nói rằng "tìm sự khác nhau [giữ số phận của người Do Thái và những viên tướng].

Công lý của kẻ chiến thắng

Những người chỉ trích tòa án Nürnberg cho rằng các tội danh chống lại bị cáo chỉ được xem là "tội ác" sau khi chúng đã được thực hiện nên phiên tòa không hợp lệ và khiến đây là một hình thức của "công lý của kẻ chiến thắng".

Giáo sư Michael Biddiss cho rằng, "Tòa án Nürnberg tiếp tục ám ảnh chúng ta. ... Câu hỏi đặt ra về điểm mạnh và điểm yếu của chính quá trình tố tụng."
Một số người cho rằng Phát xít và những đồng phạm cần được xét xử bởi những nước trung lập trong chiến tranh, thậm chí là bởi các tòa án Đức chống phát xít. Giáo sư Ludwig Erhard, thủ tướng Tây Đức từ 1963 đến 1966, chỉ trích rằng:

Pháp luật hồi tố
Tính hồi tố và đối phó của định nghĩa về tội ác chiến tranh và tội ác chống lại loài người là một vấn đề lớn trong nền tảng của luật pháp, với nguyên tắc bất hồi tố của luật hình sự. Tuy nhiên, nguyên tắc này không được xem xét trong các hiệp định quốc tế, ít nhất là đến năm 1945.
Một số điều nhất định của Hiến chương của Tòa án quân sự Quốc tế, cụ thể 19 và 21, giảm nhẹ một số yêu cầu kĩ thuật trong việc thu thập bằng chứng. Điều 19 viết "Tòa án không bị giới hạn bởi những quy định kĩ thuật của bằng chứng... và sẽ sử dụng bất kì chứng cứ nào có giá trị làm chứng". Những điều này gây tranh cãi và nghi ngờ về tính hợp lệ của một số lí lẽ được đưa ra trong tòa án.
Quincy Wright, viết mười tám tháng sau phán quyết của IMT, giải thích về sự chống đối với Tòa án:

Phó Chánh án Tòa án Tối cao William O. Douglas cáo buộc quân Đồng Minh đã phạm tội "thay thế nguyên tắc bằng quyền lực" tại Nürnberg. "Tôi nghĩ lúc đó và cả bây giờ rằng Tòa án Nürnberg không hề có nguyên tắc," ông viết. "Luật lệ được tạo ra có hiệu lực hồi tố để thỏa mãn mong muốn và dư luận lúc bấy giờ."

Để củng cố nền tảng pháp lý của phiên tòa, những lập luận sau về tính bất hồi tố của luật hình sự đã được đưa ra:
 Tháng 1 năm 1942, chín chính phủ Châu Âu đang tị nạn ở Luân Đôn, kiên quyết chốn lại việc xét xử con tin bởi quân đội Đức, xuất bản Tuyên bố Saint-James cùng với chính phủ Anh, thông báo rằng sẽ bắt đầu một tiến trình pháp lý chống lại lãnh đạo của Đế chế thứ ba. Tháng 11 năm 1943, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao của Tam Cường, Anthony Eden của Anh, Cordell Hull của Mĩ, và Vyacheslav Molotov của Liên Xô tập trung ở Moskva, quyết định tham gia vào việc truy tố lãnh đạo của Đệ tam đế chế.
 Mặt khác, để biện minh cho tội danh chống lại hòa bình không có trong phát biểu của Saint-James và Moskva, các luật sư Anh đã sử dụng Hiệp ước Kellogg–Briand năm 1928, trong đó tất cả bên ký, bao gồm Mĩ, Đức, Anh và Pháp phải hạn chế sử dụng vũ lực để giải quyết mâu thuẫn với nhau. Do đó, theo William Chanler, cố vấn pháp lý của quân đội Mĩ ở Đức, "người vi phạm hiệp ước này sẽ mất đi quyền gây chiến và chiến tranh mà họ gây ra sẽ được coi là sát hại và tấn công theo luật của nước bị xâm lược."
 Để thiết lập mối liên hệ giữa việc vi phạm hiệp ước Kellogg–Briand với một án phạt hình sự khả dĩ, các thẩm phán sử dụng một khái niệm từ Thông luật, đó là âm mưu: theo đó, bất kì hành nào của một nhóm hay tổ chức nhằm thực hiện một tội ác có tổ chức, nằm trong phạm vi của Thông luật, phải bị trừng phạt, bao gồm cả án tử hình.

Tội ác của quân Đồng Minh

Tháng 10 năm 1945, Jackson, trong một bức thư viết về những điểm yếu của tòa án, nói với Tổng thống Mỹ Harry S. Truman rằng quân Đồng Minh "đã hoặc đang thực hiện chính những thứ chúng ta truy tố quân Đức. Pháp đang vi phạm Hiệp ước Geneva trong việc đối xử tù binh đến nỗi ta phải ra lệnh lấy lại những tù nhân đã gửi cho họ. Chúng ta tố cáo trộm cướp mà quân Đồng Minh lại đang thực hiện nó. Chúng ta bảo chiến tranh xâm lược là một tội ác và một trong những đồng minh của ta lại xâm lăng và khẳng định chủ quyền tại các nước Baltic."

Mặc cho những nỗ lực của thẩm phán và công tố viên Xô Viết, vai trò của Liên Xô trong cuộc xâm lược Ba Lan vẫn được đề cập tới trong phiên tòa. Nghị định thư bí mật trong Hiệp ước Xô-Đức ký ngày 23 tháng 8 năm 1939, đưa ra sự phân chia lãnh thổ Ba Lan giữa Đức và Liên Xô và được thực hiện vào tháng 9 năm 1939. Tuy nhiên, lãnh đạo Liên Xô không bị xét xử trên việc đồng âm mưu. Ngoài ra, Anh và Liên Xô đều không bị xét xử cho việc chuẩn bị và thực hiện chiến dịch Countenance (1941) hay chiến tranh mùa đông (1939-1940). Những cuộc tranh cãi về thảm sát Katyn hay vụ đắm tàu MV Wilhelm Gustloff cho thấy rõ ràng quân Đồng Minh cũng đã gây ra những tội ác chiến tranh. Mặc dù vậy, sử gia Ba Lan Bronisław Baczko cho rằng nếu những hành vi đó có thể được coi là tội ác, "chúng ta cần cảm ơn thẩm quyền của Nürnberg.".
Đi xa hơn việc chất vấn Liên Xô, thẩm phán Serge Fuster cùng một số người khác đã chỉ trích quân Đồng Minh về sự khác biệt giữa các cuộc thảm sát dân thường Nga ở Ukraine và các vụ ném bom ở Dresden, Hiroshima và Nagasaki. Nhà sử học Pháp Poliakov viết: "kể từ nay, tồn tại hai loại luật pháp quốc tế, một cho Đức, một cho phần còn lại của thế giới".
Freda Utley, trong cuốn sách The High Cost of Vengeance xuất bản năm 1949, cho rằng tòa án bằng tiêu chuẩn kép. Cô chỉ ra việc quân Đồng Minh sử dụng lao động dân sự ép buộc và cố tình bỏ đói dân thường ở những khu vực bị chiếm đóng. Cô cũng chỉ ra rằng Tướng Rudenko, trưởng công tố viên của Liên Xô, sau phiên tòa đã trở thành chỉ huy của trại tập trung Sachsenhausen. Sau sự sụp đổ của Đông Đức, thi thể của 12.500 nạn nhân được tìm thấy ở trại, chủ yếu là "trẻ em, thanh niên và người già".)

Xem thêm
 Tham khảo Tòa án Nürnberg
 Trách nhiệm chỉ huy
 Phiên tòa Dora
 Eichmann ở Jerusalem
 Phiên tòa Einsatzgruppen
 Phán quyết ở Nürnberg (phim năm 1961)
 Danh sách người của phe Trục bị truy tố về tội ác chiến tranh
 Lệnh cấp trên

Tham khảo

Chú thích

Trích dẫn

Dự án Avalon
Những chú thích sau dẫn từ các văn bản tại

Thư mục

 Marrus, Michael R. "Three Roads From Nuremberg", Tablet magazine, Nov. 20, 2015.

Đọc thêm

 Herbert R. Reginbogin, Christoph J. M. Safferling: The Nuremberg Trials: International Criminal Law Since 1945. De Gruyter 2006, .

Liên kết ngoài

 Phim tài liệu được chiếu ở phiên tòa Nürnberg tháng 11 năm 1945 cho thấy sự rùng rợn của trại tập trung
 The Nuremberg Trials trên trang web của Yad Vashem
 Ghi chép chính thức của phiên tòa Nürnberg gồm 42 quyển từ hồ sơ của Thư viện Quốc hội Hòa Kỳ
 Donovan Nuremberg Trials Collection Thư viện Luật Cornell
 Dự án Tòa án Nuremberg: Một tuyển tập văn bản số  Thư viện Trường Luật Harvard
 Dự án Avalon
 Hiến chương của Tòa án Quân sự Quốc tế
 The Subsequent Nuremberg Trials

Đức năm 1945
Đức năm 1946
Đức năm 1947
Đức năm 1948
Luật năm 1945
Luật năm 1946
Tội ác chống lại loài người
Tòa án quốc tế
Phiên tòa tội ác chiến tranh Phát xít


title: Halictus fimbriatus

text:
Halictus fimbriatus là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Smith mô tả khoa học năm 1853.

Chú thích

Tham khảo

Halictus
Động vật được mô tả năm 1853


title: Perdita swenki

text:
Perdita swenki là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Crawford mô tả khoa học năm 1915.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Perdita
Động vật được mô tả năm 1915


title: Yên Mỹ (định hướng)

text:
Yên Mỹ có thể một trong số các địa danh Việt Nam sau:

 Huyện Yên Mỹ, tỉnh Hưng Yên
 Thị trấn Yên Mỹ, huyện Yên Mỹ, tỉnh Hưng Yên
 Xã Yên Mỹ, huyện Thanh Trì, thành phố Hà Nội
 Xã Yên Mỹ, huyện Chợ Đồn, tỉnh Bắc Kạn
 Xã Yên Mỹ, huyện Lạng Giang, tỉnh Bắc Giang
 Xã Yên Mỹ, huyện Nông Cống, tỉnh Thanh Hóa
 Xã Yên Mỹ, huyện Ý Yên, tỉnh Nam Định
 Xã Yên Mỹ, huyện Yên Mô, tỉnh Ninh Bình.


title: Smicridea turrialbana

text:
Smicridea turrialbana là một loài Trichoptera thuộc họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Smicridea