title: Plasne

text:
Plasne là một xã trong vùng hành chính Franche-Comté, thuộc tỉnh Jura, quận Lons-le-Saunier (quận), tổng Poligny. Tọa độ địa lý của xã là 46° 48' vĩ độ bắc, 05° 41' kinh độ đông. Plasne nằm trên độ cao trung bình là 580 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 480 mét và điểm cao nhất là 606 mét. Xã có diện tích 7.76 km², dân số vào thời điểm 1999 là 254 người; mật độ dân số là 33 người/km².

Thông tin nhân khẩu

Xem thêm
Xã của tỉnh Jura

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Jura


title: Đàn Nam Giao (triều Nguyễn)

text:
Đàn Nam Giao triều Nguyễn (tiếng Hán: 阮朝南郊壇) là nơi các vua nhà Nguyễn tổ chức lễ tế trời đất vào mùa xuân hàng năm, thuộc địa phận phường Trường An, thành phố Huế. Đây là đàn Nam Giao duy nhất còn hiện hữu (dù trong tình trạng không còn nguyên vẹn) ở Việt Nam, cũng là đàn tế duy nhất còn tồn tại trong số nhiều đàn tế cổ ở Huế.

Lễ tế Nam Giao là nghi lễ quan trọng bậc nhất dưới chế độ quân chủ vì chỉ nhà vua mới có quyền làm lễ tế Giao, tức là tế Trời Đất, nhằm khẳng định tính chính thống của triều đại, uy quyền của Hoàng đế tuân theo mệnh trời mà cai trị dân chúng. Do vậy, hầu như các triều đại phong kiến Việt Nam đều tổ chức lễ tế Giao và cho xây dựng đàn Nam Giao. Cũng với mục đích đó, đàn Nam Giao đã được nhà Nguyễn khởi công xây dựng vào ngày 25 tháng 3 năm 1806. Sau khi hoàn thành, vua Gia Long lần đầu tiên tổ chức lễ tế Giao tại đây vào ngày 27 tháng 3 năm 1807.

Đàn Nam Giao triều Nguyễn là một tổ hợp các công trình kiến trúc gồm Giao đàn, Trai cung, Thần trù và Thần khố trong khuôn viên hình chữ nhật có diện tích đến 10ha. Trung tâm của khuôn viên đàn Nam Giao là Giao đàn, hướng về phía nam, gồm 3 tầng: tầng trên cùng là Viên đàn, xây thành hình tròn, tượng trưng cho Trời; hai tầng dưới là Phương đàn, xây thành hình vuông, tượng trưng cho Đất. Đây là nơi diễn ra các hoạt động lễ nghi chính trong lễ tế Nam Giao. Ở phía tây nam của Giao đàn là Trai cung, xây dựng theo thế "tọa bắc hướng nam", là nơi nhà vua trai giới thanh tịnh trước khi hành lễ. Ngoài ra còn có Thần khố là kho cất giữ đồ tế khí, Thần trù là nhà bếp chuẩn bị đồ tế lễ, nằm ở phía đông bắc của Giao đàn. Một rừng thông xanh ngắt bọc lấy toàn bộ khuôn viên đàn Nam Giao.

Trong suốt 79 năm (1807 - 1885) độc lập của nhà Nguyễn, đàn Nam Giao luôn là nơi tổ chức nghi thức tế Giao đều đặn vào mùa xuân hàng năm. Từ năm 1886 đến năm 1890, triều đình Huế không tổ chức lễ tế Giao. Bắt đầu từ năm 1891, cứ ba năm một lần, vua Nguyễn lại đến tế Trời Đất ở đàn tế. Lễ tế cuối cùng của triều Nguyễn tại đây là vào ngày 23 tháng 3 năm 1945. Như vậy, đã có 10 trong tổng số 13 vị vua nhà Nguyễn đích thân tế hoặc sai người tế thay ở đàn Nam Giao với 98 buổi đại lễ được tổ chức.

Sau khi nhà Nguyễn chính thức cáo chung vào tháng 8 năm 1945, đàn Nam Giao không được sử dụng đúng mục đích, dần dần đổ nát, hoang phế qua hai cuộc chiến tranh Đông Dương và chiến tranh Việt Nam ác liệt, giống như nhiều di tích trong quần thể di tích Cố đô Huế. Năm 1977, đàn Nam Giao nhà Nguyễn bị xâm hại nghiêm trọng khi chính quyền tỉnh Bình Trị Thiên cho xây dựng một đài tưởng niệm liệt sĩ bằng gạch trên nền Viên đàn. Sự kiện này đã gây xôn xao dư luận Huế nhưng mãi đến ngày 15 tháng 9 năm 1992, UBND tỉnh Thừa Thiên Huế mới có quyết định di dời đài tưởng niệm liệt sĩ, khôi phục đàn Nam Giao, đồng thời giao Trung tâm Bảo tồn di tích Cố đô Huế nhiệm vụ bảo vệ, lập hồ sơ, luận chứng kỹ thuật phục vụ công tác trùng tu. Năm 1993, đàn Nam Giao nhà Nguyễn nằm trong danh mục 16 di tích có giá trị toàn cầu nổi bật được UNESCO công nhận là di sản văn hóa thế giới. Năm 1997, đàn được Bộ Văn hóa nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam xếp hạng di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia và được trùng tu tôn tạo bước đầu. Mùa Festival Huế năm 2004, lần đầu tiên sau gần 60 năm vắng bóng, Trung tâm Bảo tồn di tích Cố đô Huế đã phục dựng lại lễ tế Nam Giao ở đàn Nam Giao triều Nguyễn và đây tiếp tục là điểm nhấn trong các mùa Festival Huế nhiều năm sau.

Vị trí và kiến trúc

Vị trí
Đàn Nam Giao triều Nguyễn được xây dựng ở xã Dương Xuân, về phía nam của kinh thành Huế, nay thuộc địa phận phường Trường An, thành phố Huế, cách Kỳ đài 3km theo đường chim bay. Cổng phía bắc của di tích là giao lộ của các trục đường Điện Biên Phủ, đường Phan Bội Châu, đường Lê Ngô Cát và đường Ngự Bình. Về phía đông, đàn Nam Giao giáp đường Tam Thai, phía tây giáp đường Minh Mạng.

Kiến trúc

Đàn Nam Giao triều Nguyễn được xây dựng trên khuôn viên hình chữ nhật có diện tích 103.350m² với chiều rộng (hai cạnh bắc nam) là 265m và chiều dài (hai cạnh đông tây) là 390m. Bốn mặt khuôn viên đều trổ cửa theo bốn hướng đông, tây, nam, bắc trong đó cửa nam là cửa chính. Trước mỗi cửa đều xây bình phong, mỗi bình phong rộng 12,5m, cao 3,2m, dày 0,8m, được xây bằng đá, nay chỉ còn ba bức ở các phía đông, nam, tây. Bao bọc lấy khu đàn tế là một vòng tường xây bằng đá bazan, cao 1,6m nhưng đã bị triệt phá từ lâu. Trong lịch sử Việt Nam, đây là đàn tế Giao to lớn nhất.

Phía trong khuôn viên đàn là các công trình kiến trúc được nhà Nguyễn cho xây dựng để phục vụ đại lễ Nam Giao với trung tâm là đàn Nam Giao. Ngoài ra còn có Trai cung, Thần khố, Thần trù, Quan cư, Khoản tiếp cùng một số công trình phụ.

Đàn Nam Giao

Đàn Nam Giao gồm 3 tầng bằng gạch xây chồng lên nhau, cao gần 4,7m, cấu tạo và kích thước của các tầng rất hài hòa và cân đối.

 Tầng trên cùng là Viên đàn, xây hình tròn, tượng trưng cho Trời. Đàn có đường kính 40,5m, cao 2.8m; xung quanh xây lan can cao hơn 0.8m, dày 0,3m, quét sơn màu xanh. Mặt đàn lát gạch và đặt sẵn 28 viên đá tảng chân cột để mỗi khi tế sẽ dùng một tòa nhà che bằng vải màu xanh (được gọi là Thanh ốc) lên trên. Từ năm 1846 trở đi tòa nhà này được gọi là Hoàng khung vũ. Bốn mặt Viên đàn có thềm, thềm phía nam 15 bậc, ba mặt còn lại đều 9 bậc. Đàn này, dưới thời Nguyễn, là nơi hợp tế Ngọc Hoàng Thượng đế (Trời) và Hoàng Địa Kỳ (Đất) cùng chúa Nguyễn Hoàng và các vị vua nhà Nguyễn.
 Tầng giữa là Phương đàn hay còn gọi là Tùng đàn, xây hình vuông, tượng trưng cho Đất. Đàn có cạnh dài 83m , cao 1,1m ; xung quanh xây lan can, cao 0,9m, dày 0,3m, quét sơn màu vàng. Khi tế Giao, người ta dựng một tòa nhà che vải vàng (gọi là Hoàng ốc). Bốn mặt Phương đàn có thềm, đều 5 bậc. Đàn này, dưới thời Nguyễn, là nơi tế thần Mặt Trời, Mặt Trăng, Tinh Tú, Mây, Mưa, Gió, Sấm, Năm và Tháng, Núi, Biển, Sông, Đầm Phá, các vị thần núi ở các sơn lăng các vua nhà Nguyễn, thần giữ lăng tẩm và phần mộ cùng tất cả các vị thần trong toàn quốc Việt Nam.
 Tầng dưới cùng xây hình vuông, tượng trưng cho Người. Đàn có cạnh dài 165m, cao 0,84m; xung quanh xây lan can cao 0,93m, dày 0,3m và quét sơn màu đỏ. Mặt trước đàn có xây hai hàng đá tảng, mỗi hàng 6 tảng để cắm tàn. Góc đông nam đàn có xây một cái bệ gọi là lò "phần sài", là nơi đốt con sinh để tế. Ở góc tây bắc đào một cái lỗ để chôn lông và huyết của con sinh, gọi là huyệt "ế mao huyết". Bốn mặt đàn này có thềm, đều 4 bậc.

Có thể thấy kiến trúc đàn Nam Giao triều Nguyễn tuân thủ chặt chẽ theo thuyết Tam tài cũng như quan niệm "Trời tròn Đất vuông". Đàn Nam Giao gồm ba tầng xây chồng lên nhau với các dạng thức và màu sắc khác biệt. Trời tròn biểu hiện bằng Viên đàn với lan can quét vôi màu xanh ("thiên thanh": trời xanh). Đất vuông biểu hiện bằng Phương đàn với lan can quét vôi màu vàng ("địa hoàng": đất vàng). Tầng dưới cùng cũng hình vuông, lan can quét vôi màu đỏ biểu hiện cho Người ("xích tử": con đỏ). Trời - Đất - Người (tức "Tam tài": Thiên - Địa - Nhân) được thể hiện trong mối quan hệ vừa có tính tách biệt tương đối, vừa thống nhất tuyệt đối. Đặc biệt, yếu tố Con người được thể hiện rất rõ ràng và khá bình đẳng với tất cả Trời Đất và các vị thần linh. Nhà nghiên cứu Phan Thanh Hải cho rằng "đây chính là đỉnh cao tư tưởng THÁI HÒA của Việt Nam dưới thời Nguyễn".

Trai cung
Trai cung là tổng thể kiến trúc khép kín nằm ở góc tây nam của khuôn viên đàn Nam Giao triều Nguyễn, được bố trí theo thế "tọa bắc hướng nam", gồm chính điện, nhà Tả túc, Hữu túc, phòng Thượng trà, sở Thượng thiện... Vây bọc lấy Trai cung là tường gạch hình chữ nhật dài 85m, rộng 65m. Cổng chính của Trai cung nằm ở phía nam, phía bắc cũng trổ một cửa. Đây là nơi nhà vua trai giới thanh tịnh trước khi hành lễ tế Giao.

Các công trình khác
Nằm ở góc đông bắc của khuôn viên đàn Nam Giao là Thần khố, Thần trù và Tế sinh sở. Thần khố là kho để đồ tế khí, Thần trù là nhà bếp để sửa soạn đồ vật tế lễ còn Tế sinh sở là nơi giết mổ các con vật dùng để tế lễ . Ngoài ra còn có nhà Quan cư là nơi cho các quan lại nghỉ ngơi trước khi theo nhà vua làm lễ, nhà Khoản tiếp là nơi đón tiếp quan khách đến dự lễ. Hiện nay, tất cả các hạng mục công trình này đều không còn tồn tại.

Xung quanh khuôn viên đàn Nam Giao, cả ở bên trong lẫn ngoài tường đá, nhà Nguyễn còn cho trồng rất nhiều thông, loài cây tượng trưng cho khí phách người "quân tử". Truyền thống này khởi nguồn từ vua Gia Long. Sau khi khởi công xây dựng đàn Nam Giao, nhà vua đã ra lệnh trồng một cụm thông về hướng nam của đàn, phía trong tường, nhằm biểu thị cho bậc khôn ngoan tài trí đã kiên nhẫn nếm mật nằm gai và dũng cảm vào sinh ra tử mà sáng lập vương triều Nguyễn. Quanh đó cũng trồng thông, mỗi cây gắn một tấm biển nhỏ bằng đồng hay bằng đá khắc tên từng vị Khai quốc công thần triều Nguyễn. Sau đó nhiều năm, ngày 20 tháng 3 năm 1834, vua Minh Mạng đến Trai cung chuẩn bị cho buổi tế Giao. Nhà vua đã tự tay trồng 10 cây thông ở hai bên phải trái Trai cung, rồi treo biển đồng khắc bài minh do vua ngự chế lên cây để truyền lâu dài, sau đó còn sai các Hoàng tử con vua đều tự tay trồng thông quanh đường vua ngự. Vua Thiệu Trị nối ngôi cũng noi gương ấy, vua thân trồng 11 cây thông ở đàn Nam Giao. Hàng ngũ hoàng thân quốc thích cũng như đại thần được vinh dự trồng mỗi người một cây thông quanh đàn Nam Giao, trên cây có buộc thẻ bài khắc họ tên mình. Đến đời vua Tự Đức, quyền được trồng thông tại khu vực Nam Giao nới rộng tới quan văn tứ phẩm lẫn quan võ tam phẩm. Rừng thông Nam Giao vì vậy cũng mở rộng, lấn dần sang phần đất sau Trai cung, vượt khỏi giới hạn tường đá. Tính đến năm 1885, tức từ đời vua Hàm Nghi trở về trước, mỗi quan lại vào triều diện kiến nhà vua để được thăng chức nâng bậc, ngay sau đó phải lên đàn Nam Giao để tự tay trồng một cây thông với sự chứng kiến của phái đoàn đặc biệt gồm các thành viên đại diện bộ Lễ và bộ Công. Nhà nghiên cứu L. Cadière bình luận "Tấm biển cài trên cây đảm bảo đời sống cho cây. Đố ông quan nào chịu nổi tấm biển tên mình treo trên một cây khô héo vào dịp tế Giao ? Nếu điều ấy xảy ra và đức vua lỡ trông thấy, thì ông quan nào đấy không chỉ chịu tủi nhục mà rất có thể sẽ đón nhận những hậu quả tai hại ! Thật ra, qua việc ngỡ chừng nhỏ nhặt ấy, vua Minh Mạng đã thể hiện tầm chính trị nhìn xa trông rộng. Với sự thận trọng nhằm duy trì và phát triển cây xanh, vấn đề ngài từng quan tâm thể hiện hẳn đem lại những hướng dẫn thực tiễn quý báu cho các cơ quan nông lâm nghiệp ngày nay".

Tuy nhiên, sau khi nhà Nguyễn sụp đổ, rừng thông đàn Nam Giao bị thu hẹp diện tích, phần thì do bom đạn đốn ngã, phần thì do người dân đẵn gỗ làm chất đốt.

Lịch sử

Những đàn tế Trời Đất của các chúa Nguyễn
Dải đất Thuận Hóa, Quảng Nam thuộc về quyền cai trị của họ Nguyễn từ năm chúa Tiên vào trấn thủ, năm 1558. Sau cái chết của ông vào năm 1613, chúa Nguyễn Phúc Nguyên lên nắm quyền. Về bề ngoài, cả chúa Tiên và chúa Sãi vẫn thần phục vua Lê chúa Trịnh, chỉ xưng là Quốc công và coi mình như một chức quan trấn thủ miền biên viễn nên chưa thể công khai tế Trời Đất. Năm 1635, chúa Thượng Nguyễn Phúc Lan lên nối ngôi chúa, dời thủ phủ vào Kim Long, lập đàn tế tạ ơn Trời Đất đầu tiên của đế vương dòng họ Nguyễn. Bảng Trung hầu Nguyễn Khoa Chiêm chép rằng "Thượng vương lên nối ngôi, xuống lệnh đại xá thiên hạ, dựng đàn tạ ơn trời đất, yết cáo tiên vương ở nhà Thái miếu".

Lên ngôi năm 1648, Hiền Vương Nguyễn Phúc Tần vẫn chọn Kim Long làm thủ phủ của mình. Và vào năm 1673, sau khi chống chọi thành công cuộc tiến đánh của quân Trịnh vào năm 1672, chúa khải hoàn về phủ chính Kim Long, tế cáo Trời Đất Tôn miếu, gia phong cho các vị linh thần. Cũng trong khoảng thập kỉ 70 của thế kỉ XVII, một giáo sĩ người Pháp là Bénigne Vachet đã có dịp tới Đàng Trong và miêu tả một buổi lễ tế Trời của chúa Nguyễn vào ngày đầu năm. Theo B. Vachet, sáng sớm tinh mơ mùng Một Tết năm nọ, các ông hoàng, đức ông, quan võ, quan tư pháp cùng binh lính tới vương phủ phò chúa Nguyễn ra ngoài ruộng đồng. Toàn đoàn giữ im lặng cho đến khi mặt trời mọc. Chúa mặc đồ đen, đầu trần, rời khỏi ngai, bước ra vạt đất trống, quỳ xuống lạy trời chín lạy. Rồi chúa lên ngai. Cả đoàn lần lượt đến chúc tụng, vái tạ, chúc phúc và tung hô vạn tuế chúa. Kết thúc là những loạt súng lệnh đã đặt sẵn quanh dinh phủ nổ vang chào mừng. Có thể thấy chúa Hiền tế Trời rất đơn giản, không cần đắp đàn mà chỉ tế ở vạt đất trống giữa đồng ruộng, có thể là ở Kim Long, hoặc ở vùng lân cận phủ Kim Long như làng An Ninh kề trên hoặc Vạn Xuân kề dưới.

Đàn Nam Giao của triều đại quân chủ cuối cùng (1806 - 1945)
Sau nhiều biến cố đầy xáo động cuối thế kỉ XVIII, Nguyễn Ánh, kẻ may mắn sống sót sau những cuộc truy bức gắt gao của Tây Sơn, âm thầm trở về Gia Định vào năm 1787. Bài học từ thất bại Rạch Gầm - Xoài Mút đã khiến Nguyễn Ánh hiểu ra rằng không nên trông mong vào ngoại quốc. Củng cố thế lực ở Nam Hà và Bắc tiến theo gió Nam, sách lược ấy tỏ ra hữu hiệu, nhất là khi nội bộ nhà Tây Sơn trở nên lục đục và hủ bại. Năm 1801, quân Nguyễn đại thắng trong trận quyết định Thị Nại và đánh bại hoàn toàn nhà Tây Sơn năm 1802. Nguyễn Ánh lên ngôi vua, đặt niên hiệu là Gia Long, cai trị một đất nước rộng lớn chưa từng có kể từ thời nhà Ngô. Để chứng minh cho tính chính thống của triều đại mình, triều Nguyễn, năm 1803, Gia Long cho xây dựng đàn tế Trời Đất ở cánh đồng làng An Ninh, phía tây Kinh thành Huế. Công trình này được khởi công xây dựng vào ngày ất dậu tháng 1 năm Quý Hợi tức ngày 10 tháng 2 năm 1803. Cùng năm, vua ra lệnh cho bộ Lễ xem xét nghi lễ tế Giao vì thấy nghi thức từ trước còn sơ lược.

Không rõ vì vấn đề gì, nhà Nguyễn lại có ý định di dời đàn tế Trời Đất đến địa điểm mới: xã Dương Xuân, phía nam Kinh thành Huế. Vào ngày giáp thân tháng 2 năm Bính Dần tức ngày 25 tháng 3 năm 1806, một đàn tế Trời Đất mới đã được khởi công xây dựng ở Dương Xuân. Công việc thi công được giao cho Chưởng quân Phạm Văn Nhân. Quanh việc quy hoạch và giải tỏa mặt bằng để xây đàn Nam Giao, triều Nguyễn đã tiến hành một cách đàng hoàng, thỏa đáng, tránh để nhân dân chịu thiệt thòi mà oán thán. Ban đầu, ở địa điểm này đã có một số khá nhiều mồ mả và đất đai của dân chúng. Sau khi có lệnh bốc dời, nếu ngôi mộ nào không có thân nhân đến thực hiện, thì triều đình cho bốc và đưa về một chỗ. Những hài cốt ấy được chôn chung thành hai ngôi mộ tập thể ở gần Ba Đồn, cách đàn Nam Giao chừng 200m về phía đông nam, hàng năm đều ban tế lễ. Đất đai của tư nhân bị xâm chiếm thì bồi thường bằng tiền bạc.

Sử sách không ghi rõ thời gian hoàn thành đàn Nam Giao triều Nguyễn, nhưng có lẽ đàn được khánh thành vào năm 1806 vì năm sau 1807, vua Gia Long đã tổ chức đại lễ tế Giao tại đây. Sau khi hoàn thành, triều đình thưởng cho quân lính xây dựng 5000 quan tiền, lấy 25 người dân xã Dương Xuân sung làm đàn phu, miễn cho giao dịch để trông coi bảo vệ đàn. Ngày 27 tháng 3 năm 1807, vua Gia Long lần đầu tiên làm lễ tế Trời Đất ở đàn Nam Giao, rước chúa Tiên Nguyễn Hoàng thăng phối. Từ đó, cứ tháng trọng xuân (tháng hai âm lịch) hoặc tháng quý xuân (tháng ba âm lịch) mỗi năm, triều Nguyễn lại tổ chức lễ tế Giao với sự chỉ trì của nhà vua. Nếu nhà vua không thể hành lễ thì sẽ sai người tế thay, như năm 1818, Thái tử Nguyễn Phúc Đảm tế Giao thay vua Gia Long.

Trước lễ tế Giao năm 1834, vua Minh Mạng tự tay trồng 10 cây thông ở sân Trai cung, đồng thời sai Hoàng tử tước công trồng thông ở xung quanh đường vua ngự. Về sau, các quan lại ở Kinh đô từ tứ phẩm trở lên và các quan địa phương về dự lễ tế Giao đều được phép trồng thông và gắn biển tên, tạo nên một rừng thông xanh rậm rì bao quanh khuôn viên đàn tế. Cũng trong dịp tế lễ này, vua sai Phủ doãn phủ Thừa Thiên đắp lại mồ mả vô chủ được di dời khi xây đắp đàn Nam Giao, vì sợ năm tháng lâu ngày, các ngôi mộ này bị sụt lở. Dưới thời vua Minh Mạng, xung quanh khu vực đàn Nam Giao rất vắng vẻ, không có người ở. Trong lễ tế Giao năm 1839, nhà vua nói rằng "Đàn tế Giao được Thế Tổ Cao Hoàng đế ta làm nên, chỗ ấy thực là cao ráo sáng sủa, nhưng gần núi vắng vẻ, trong một năm binh dân tụ họp chẳng qua mấy ngày tế Giao mà thôi, cho nên khí lạnh ẩm dễ làm người cảm, nay nên trù tính thế nào xây dựng nhà cửa cho quan văn võ, cho dân đến ở, lập ra hàng chợ, thì người và khói lửa tập hợp, khí núi có thể bớt dần".

Dưới thời vua Thiệu Trị và Tự Đức, lễ tế Giao vẫn được tiến hành như thường lệ, dù rằng với sức khỏe yếu kém, rất nhiều năm liền vua Tự Đức phải sai người tế thay (như Phan Thanh Giản, Đoàn Thọ hoặc Dục Đức). Năm 1883, sau cái chết của vua Tự Đức, nhà Nguyễn lại phải bối rối với tiếng súng của tàu Pháp ở cửa biển Thuận An. Hiệp ước Harmand và sau đó là Hiệp ước Patenôtre được ký kết, triều Nguyễn mất đi tư cách là vương triều phong kiến độc lập, từ bây giờ phải chịu sự bảo hộ của Pháp. Nhưng đặc quyền được tế Trời Đất vào mỗi mùa xuân hàng năm vẫn thuộc về vua Nguyễn và người Pháp cũng không có hành động cấm cản nào đối với đại lễ này. Ngày 22 tháng 3 năm 1884, lễ Nam Giao được tổ chức dù vua Kiến Phúc không đến tế mà sai hoàng thân Tôn Thất Thế thay mình. Ngày 27 tháng 3 năm 1885, vua Hàm Nghi cũng không đến tế mà sai Đặng Đức Địch hành lễ thay. Có lẽ lễ Nam Giao sẽ tiếp tục được cử hành nếu không có biến cố tháng 7 năm 1885, vua Hàm Nghi rút lên căn cứ Tân Sở, người Pháp lập Đồng Khánh làm vua.

Mùa xuân năm 1886, triều thần dâng phiếu tâu xin với vua rằng, "vừa mới loạn xong, chuẩn cho đình tế một lần". Do đó, năm ấy không tổ chức tế Giao. Có lẽ các năm 1887, 1888 cũng không tổ chức tế Giao vì theo như chiếu chỉ của vua Đồng Khánh vào tháng 11 âm lịch năm 1888, cho thấy vua chưa hề tế Giao lần nào "Đời xưa cứ mỗi năm làm đàn Giao, tế Trời Đất chín lễ, bản triều tế Trời Đất, phối hưởng tổ khảo, mỗi năm một lễ, chép ở tự điển, rất là to lớn long trọng. Trẫm từ khi nối ngôi đến nay, từng vì sau khi loạn lạc, chưa kịp cử hành, một niềm tôn kính, rất không tự yên. Vậy chuẩn cho tôn nhân đình thần tùy nghi châm chước định điển lễ thế nào cho thích hợp, để kịp sang năm cử hành; đợi ngày nào kho tàng của nước được sung túc, đồ thờ lễ phẩm đầy đủ, sẽ theo cũ mà làm". Năm ấy, triều đình ấn định ba năm tế Giao một lần, vào các năm Tý, Mão, Ngọ, Dậu. Nhưng vua Đồng Khánh chưa kịp làm lễ tế Giao thì đã ra người thiên cổ. Và khả năng tài chính eo hẹp của triều đình Huế không cho phép ước mơ theo cũ mà làm của ông thành hiện thực. Từ năm 1891 đến năm 1945, ba năm một lần làm lễ tế Giao ở đàn Nam Giao với 18 đại lễ được cử hành.

Lễ tế Giao cuối cùng dưới thời quân chủ được tổ chức ở đàn Nam Giao triều Nguyễn là vào ngày 23 tháng 3 năm 1945. Ngày 30 tháng 8 năm ấy, vua Bảo Đại thoái vị ở Ngọ Môn trong cao trào Cách mạng tháng Tám, nhà Nguyễn chính thức cáo chung, báo hiệu một thời kì lịch sử mới của Việt Nam cũng như một giai đoạn "chìm nổi phong trần" của đàn Nam Giao triều Nguyễn. Sau đó, vua Bảo Đại, lúc này là quốc trưởng Bảo Đại, cũng tổ chức tế Trời Đất nhưng không ở Huế mà là ở Ban Mê Thuột vào năm 1953.

Từ đài tưởng niệm liệt sĩ đến Di sản văn hóa thế giới (1945 - 1993)
Năm 1945, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời, rồi không lâu sau đó, quốc gia này phải đương đầu với Liên hiệp Pháp trong cuộc chiến tranh Đông Dương ác liệt vào cuối năm 1946. Thời điểm này cũng mở đầu giai đoạn suy thoái trầm trọng của quần thể di tích Cố đô Huế, khi chiến lược "tiêu thổ kháng chiến" được Việt Minh thực hiện cộng với những trận chiến giành giật địa bàn ác liệt trong hai cuộc chiến tranh, đã biến nhiều công trình cổ ở Huế thành phế tích, trong đó có đàn Nam Giao triều Nguyễn. Khu rừng thông bị chặt trụi hoặc đốn ngã, các tòa nhà Thần trù, Quan cư, Binh xá... và vòng tường ngoài bị phá hủy. Thỉnh thoảng, nơi này vụt có chút sinh khí khi các đoàn thể Hướng đạo, Gia đình Phật tử hoặc các lớp sinh viên, học sinh đến du ngoạn, dựng lều, nổi lửa trại, bày trò chơi. Cũng có vài ký giả, văn nghệ sĩ, nhà giáo, nhà nghiên cứu ghé tới đây quan sát thực địa như trường hợp Huỳnh Hữu Hiến viết bài Đàn Nam Giao in trên tập san Lành Mạnh số 64 năm 1962, Bửu Kế soạn bài Lễ tế Giao đăng tạp chí Đại học số 37 và 38 năm 1964, Lê Văn Hoàng thực hiện luận văn cao học Sự tích đàn Nam Giao năm 1972.

Năm 1975, Việt Nam Dân chủ Cộng hòa mở Chiến dịch Mùa Xuân 1975, tổng tiến công Việt Nam Cộng hòa. Với sự kiện 30 tháng 4 năm 1975, Sài Gòn đầu hàng vô điều kiện, chiến tranh Việt Nam kết thúc sau 21 năm ác liệt kéo dài. Hòa bình được lập lại trên đất nước Việt Nam thống nhất. Thế nhưng, việc khắc phục hậu quả nặng nề của cuộc chiến tranh đối với quần thể các di tích Cố đô Huế không được chính quyền mới quan tâm đến, do nhiều định kiến về chính trị đương thời. Thậm chí có một số di tích đã bị sử dụng bừa bãi sai mục đích, chẳng hạn như có thời khu vực Đại Nội bị biến thành làm nơi sinh sống, làm việc của Xí nghiệp truyền thanh và Xí nghiệp in tỉnh Bình - Trị - Thiên. Đàn Nam Giao cũng không nằm ngoài số phận ấy.

Năm 1977, một vụ nổ mìn đã xảy ra ở trên sân Nghênh Lương Đình, trước Phu Văn Lâu. Vụ nổ đã phá tung đài tưởng niệm liệt sĩ bằng tôn và gỗ, cao chừng 3,5m, được dựng lên ở đây vào năm 1975. Ngay trong đêm xảy ra vụ việc, lực lượng an ninh Việt Nam đã đến ngay để dọn dẹp hiện trường, dựng lại đài tưởng niệm như cũ. Nhưng đầu tháng 11 năm 1977, Tỉnh ủy tỉnh Bình Trị Thiên yêu cầu xây dựng đài tưởng niệm mới ở vị trí khác vì cho rằng địa điểm trước Phu Văn Lâu không đảm bảo an toàn cho Bí thư Tỉnh ủy lúc ấy là Bùi San đến đặt vòng hoa vào ngày 22 tháng 12 là ngày thành lập Quân đội Nhân dân Việt Nam. Một cuộc họp "khẩn" với đại diện các cơ quan công quyền của tỉnh này đã diễn ra ở trụ sở Ty Thương binh và Xã hội. Nhiều địa điểm ở Huế được đề xuất nhưng cuối cùng, địa điểm được chọn lại là đàn Nam Giao triều Nguyễn ở xã Thủy Xuân (nay là phường Trường An), thành phố Huế.

Công trình này xây ngay chính giữa nền Viên đàn, bằng gạch ốp đá rửa, cao chừng 10m, do kiến trúc sư Nguyễn Quý Quyền thiết kế, phó Ty Xây dựng tỉnh Bình Trị Thiên Nguyễn Văn Đoái đôn đốc thi công. Ngày 22 tháng 12 năm 1977, khối "tân cổ cưỡng duyên" được khánh thành với sự hiện diện của Bí thư Tỉnh ủy Bùi San. Trong thời gian đó, thủ trưởng ngành Văn hóa tỉnh Bình Trị Thiên, người có trách nhiệm quản lý các di tích lịch sử - văn hóa trong tỉnh này, Ty trưởng Ty Văn hóa, Nhạc sĩ Trần Hoàn lại không hề có hành động nào ngăn chặn vụ việc phá đàn Nam Giao tai tiếng vì ông đang công tác ở Liên Xô. Không chỉ nền Viên đàn mà khu vực Trai cung cũng bị biến dạng khi trở thành nơi đặt máy xay xát của công ty Lương thực thành phố Huế, nền nhà Khoản tiếp biến ra trụ sở Ủy ban nhân dân xã Thủy Xuân. Dư luận Huế bày tỏ bất bình bằng câu ca dao mà nhiều năm sau còn được truyền tụng

Trần Hoàn cùng với Bùi San

Hai thằng hợp tác phá đàn Nam Giao

Tuy vậy, phải 15 năm sau, nhận thấy việc tùy tiến cải biến công trình đàn Nam Giao là sai lầm trầm trọng, ngày 15 tháng 9 năm 1992, chính quyền tỉnh Thừa Thiên Huế quyết định di dời đài tưởng niệm liệt sĩ đến địa điểm khác, trở lại nguyên dạng đàn Nam Giao. Tỉnh này cũng giao Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế nhiệm vụ bảo vệ, lập hồ sơ, luận chứng kỹ thuật phục vụ công tác trùng tu. Song sau đó, việc trùng tu vẫn chưa được diễn ra, đàn Nam Giao có khi được dùng làm bãi tập lái ô tô, lúc lại biến thành thao trường của quân đội Việt Nam.

Ngày 11 tháng 12 năm 1993, đàn Nam Giao nằm trong danh sách 16 di tích có giá trị toàn cầu nổi bật thuộc quần thể di tích Cố đô Huế được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa thế giới. Giá trị của đàn Nam Giao triều Nguyễn được cộng đồng quốc tế công nhận, điều này đã mở ra một giai đoạn mới trong lịch sử tồn tại của đàn Nam Giao.

Trùng tu và khôi phục (1993 đến nay)
Việc đàn Nam Giao triều Nguyễn được công nhận là Di sản văn hóa thế giới đã góp phần hồi sinh di tích quan trọng này. Năm 1994, Trung tâm Bảo tồn di tích Cố đô Huế mở các hố thám sát trong khuôn viên đàn Nam Giao. Ngày 27 tháng 9 năm 1997, đàn Nam Giao triều Nguyễn ở xã Thủy Xuân được xếp hạng di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia. Tháng 8 năm 2003, Trai cung được trùng tu bước đầu. Chuẩn bị thực hiện lễ hội Nam Giao dịp Festival Huế năm 2004, Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế cho lắp thêm đèn chiếu sáng về đêm tại khu vực đàn tế, lại rào lưới thép đan mắt cáo tứ phía tạm thay vòng tường đá thuở xưa từng bao bọc khuôn viên di tích này. Tháng 6 năm 2005, Bộ Văn hóa và Thông tin Việt Nam phê duyệt dự án tôn tạo đàn Nam Giao với tổng kinh phí gần 3 tỉ Việt Nam đồng. Cổng phía Bắc của đàn đã được trùng tu vào năm 2006. Trong các lễ hội Festival Huế năm 2006, 2008 và 2010, lễ tế Nam Giao đều diễn ra ở đây.

Xem thêm
 Đàn Nam Giao
 Lễ tế Nam Giao
 Các đàn tế cổ tại Huế
 Quần thể di tích Cố đô Huế

Chú giải và thư mục

Chú giải

Thư mục

Di tích ngoài Kinh Thành Huế
Đàn tế cổ ở Huế


title: Viện Đại học Bách khoa Thủ Đức

text:
Viện Đại học Bách khoa Thủ Đức (tên tiếng Anh: Thủ Đức Polytechnic University, gọi tắt là Thủ Đức Poly) là một viện đại học công lập có khuôn viên chính nằm ở Thủ Đức, tỉnh Gia Định được thành lập vào năm 1973 và đi vào hoạt động vào năm 1974 dưới chính thể Việt Nam Cộng hòa.

Sau năm 1975, dưới chính thể Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam, Viện Đại học Bách khoa Thủ Đức bị giải thể và chia thành nhiều cơ sở đơn lẻ theo mô hình phân tán ngành học của Liên Xô, trong đó có Trường Đại học Bách khoa Thành phố Hồ Chí Minh, Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh, và Trường Đại học Nông Lâm Thành phố Hồ Chí Minh.

Bối cảnh ra đời
Trong hai thập niên 1960 và 1970, lúc hội nghị hòa bình đang diễn ra ở Paris, chính phủ Việt Nam Cộng hòa ráo riết lên kế hoạch tái thiết sau chiến tranh, với viễn cảnh là hòa bình sẽ lập lại ở Việt Nam, một chính phủ liên hiệp sẽ được thành lập, người lính từ các bên trở về cần được đào tạo để tái hòa nhập vào xã hội. Trong khuôn khổ kế hoạch đó, có hai mô hình cơ sở giáo dục đại học mới và mang tính thực tiễn được hình thành, đó là trường đại học cộng đồng (tiếng Anh: community college) và viện đại học bách khoa (tiếng Anh: polytechnic university).

Viện đại học bách khoa là một cơ sở giáo dục đại học đa ngành, đa lĩnh vực, và chú trọng đến các ngành thực tiễn (như kỹ thuật, nông nghiệp, lâm nghiệp, thú y) - đây là điểm khác biệt giữa mô hình "viện đại học bách khoa" và mô hình "viện đại học". Viện Đại học Bách khoa Thủ Đức được thành lập dựa theo mô hình các polytechnic university ở tiểu bang California, Hoa Kỳ, thời đó như: California Polytechnic State University ở San Luis Obispo và California State Polytechnic University ở Pomona. Mô hình "viện đại học bách khoa" không giống mô hình "trường đại học bách khoa" được thành lập dưới hai chính thể Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam, ví dụ Trường Đại học Bách khoa Hà Nội, Trường Đại học Bách khoa Thành phố Hồ Chí Minh, và Trường Đại học Bách khoa Đà Nẵng, vì các trường này chỉ tập trung vào các ngành kỹ thuật.

Lịch sử

Viện Đại học Bách Khoa Thủ Đức được thành lập bởi Sắc Lệnh số 264-TT/SL do Tổng thống Việt Nam Cộng hòa Nguyễn Văn Thiệu ký ngày 29 Tháng Ba năm 1973. Tiến sĩ Đỗ Bá Khê Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Giáo dục và Thanh Niên được cử làm Viện trưởng Viện Đại học Bách Khoa Thủ Đức.

Sang năm sau Học viện Quốc gia Kỹ thuật được biến cải thành Trường Đại học Kỹ thuật và sáp nhập vào Viện Đại học Bách khoa Thủ Đức bởi Sắc lệnh số 010-SL/VHGDTN do Thủ tướng Trần Thiện Khiêm ký ngày 11 Tháng Giêng năm 1974. Tiến sĩ Nguyễn Thanh Toàn được cử làm Khoa trưởng Trường Đại học Kỹ thuật.

Trong thời gian đầu, Viện Đại học Bách khoa Thủ Đức có các trường đại học chuyên về Nông nghiệp, Kỹ thuật, Giáo dục Kỹ thuật, Khoa học, Kinh tế-Quản trị, và Thiết kế Đô thị; ngoài ra còn có trường đào tạo sau đại học. Theo dự kiến, các cơ sở giáo dục đều gom chung lại trong một khuôn viên rộng lớn, tạo một môi trường gợi hứng cho trí thức suy luận, với một cảnh trí được thiết kế nhằm nâng cao óc sáng tạo; quản lý hành chính tập trung để tăng hiệu năng và giảm chi phí.

Hạt mầm của Viện Đại học Bách khoa Thủ Đức là đề án Làng Đại học Thủ Đức của Viện Đại học Sài Gòn được chính phủ Đệ Nhất Cộng hòa soạn ra vào tháng 1 năm 1961. Đây là một phần trong quy hoạch tổng thể đô thành Sài Gòn và kế hoạch kiến thiết quốc gia. Theo kế hoạch đó thì các Trường Đại học Khoa học, Văn khoa, Sư phạm, Luật khoa, và Trường Cao đẳng Kiến trúc sẽ dời lên Thủ Đức. Riêng Trường Đại học Y Dược sẽ được giữ lại ở Sài Gòn. Hai kiến trúc sư Ngô Viết Thụ và Lê Văn Lắm được giao thiết kế Làng Đại học Thủ Đức trên diện tích 3 km² bao gồm các cơ sở hành chánh, thư viện, sân vận động, cư xá sinh viên, và 300 ngôi nhà dành cho giáo sư và nhân viên. Vì tình hình chiến tranh, dự án này bị đình trệ và sau đó chỉ thực hiện một phần để lập ra Viện Đại học Bách khoa Thủ Đức.

Các trường thành viên

Viện Đại học Bách khoa Thủ Đức gồm có 7 trường đại học thành viên, trong đó có 3 trường đã tồn tại và hoạt động riêng rẽ trước đó và 4 trường mới:
Trường Đại học Kỹ thuật: Tiền thân là Trung tâm Quốc gia Kỹ thuật Phú Thọ (1957), bao gồm Trường Cao đẳng Công chánh, Trường Cao đẳng Điện lực, Trường Kỹ sư Công nghệ, và Trường Việt Nam Hàng hải. Năm 1972, Trung tâm này trở thành Học viện Quốc gia Kỹ thuật. Năm 1974, Học viện Quốc gia Kỹ thuật đổi tên thành Trường Đại học Kỹ thuật và sáp nhập vào Viện Đại học Bách khoa Thủ Đức. Dưới chính thể Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam, Trường Đại học Kỹ thuật trở thành Trường Đại học Bách khoa Thành phố Hồ Chí Minh.
Trường Đại học Nông nghiệp: Tiền thân là Trung tâm Quốc gia Nông-Lâm-Súc, rồi Học viện Quốc gia Nông nghiệp (1972). Dưới chính thể Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam, Trường Đại học Nông nghiệp trở thành Trường Đại học Nông Lâm Thành phố Hồ Chí Minh.
Trường Đại học Giáo dục: Tiền thân là Trung tâm Huấn luyện Sư phạm Kỹ thuật. Dưới chính thể Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam, Trường Đại học Giáo dục trở thành Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Thủ Đức (1976) rồi Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh (1984).
Trường Đại học Kinh Thương ("Kinh Thương" là viết tắt của "Kinh tế và Thương mại").
Trường Đại học Khoa học Cơ bản.
Trường Đại học Thiết kế Thị Thôn ("Thị Thôn" là viết tắt của "Thành thị và Nông thôn").
Trường Sau Đại học (tiếng Anh: College of Graduate Studies), điều phối các chương trình đào tạo bậc cao học và tiến sĩ.

Những nhân vật liên quan
Đỗ Bá Khê: sinh năm 1922 tại Mỹ Tho, mất năm 2005 tại Hoa Kỳ; tiến sĩ giáo dục (Viện Đại học Southern California); Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Giáo dục, và Thanh niên thời Đệ Nhị Cộng hòa. Ông là viện trưởng sáng lập và là người đích thân hướng dẫn việc thiết kế và xây dựng Viện Đại học Bách khoa Thủ Đức. Ông còn là người đã thiết lập hệ thống các trường đại học cộng đồng ở miền Nam Việt Nam và được xem là "cha đẻ của các trường đại học cộng đồng Việt Nam".

Chú thích

Tham khảo
 Nguyễn Thanh Liêm. Giáo dục ở miền Nam tự do trước 1975 (Education in South Vietnam before 1975). California: Lê Văn Duyệt Foundation, 2006.

Liên kết

Trường đại học và cao đẳng đã ngừng hoạt động tại Việt Nam
Bách khoa Thủ Đức
Bách khoa Thủ Đức


title: Antocha simplex

text:
Antocha simplex là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Antocha
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Chimarra mindanensis

text:
Chimarra mindanensis là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Chimarra


title: Saint-Jean-de-Thurac

text:
Saint-Jean-de-Thurac  là một xã của tỉnh Lot-et-Garonne, thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine, tây nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Lot-et-Garonne

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintjeandethurac


title: Pseudolimnophila octoseriata

text:
Pseudolimnophila octoseriata là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Pseudolimnophila
Limoniidae ở vùng Afrotropic


title: Vaceuchelus

text:
Vaceuchelus là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Chilodontidae.

Các loài
Các loài trong chi Vaceuchelus gồm có:

 Vaceuchelus abdii Poppe, Tagaro & Dekker, 2006
 Vaceuchelus ampullus (Tate, 1893)
 Vaceuchelus angulatus (Pease, 1867)
 Vaceuchelus cavernosus (Sowerby, 1905)
 Vaceuchelus clathratus (A. Adams, 1853)
 Vaceuchelus delpretei (Caramagna, 1888)
 Vaceuchelus favosus (Melvill & Standen, 1896)
 Vaceuchelus foveolatus (A. Adams, 1853)
 Vaceuchelus ludiviniae Poppe, Tagaro & Dekker, 2006
 Vaceuchelus natalensis (E.A. Smith, 1906)
 Vaceuchelus pagoboorum Poppe, Tagaro & Dekker, 2006
 Vaceuchelus profundior (May, 1915)
 Vaceuchelus roseolus (G. Nevill & H. Nevill, 1869)
 Vaceuchelus saguili Poppe, Tagaro & Dekker, 2006
 Vaceuchelus scrobiculatus (Souverbie, 1866)
 Vaceuchelus semilugubris (Deshayes, 1863)
 Vaceuchelus vallesi Poppe, Tagaro & Dekker, 2006
 Vaceuchelus vangoethemi Poppe, Tagaro & Dekker, 2006

Tham khảo

 Poppe G.T., Tagaro S.P. & Dekker H. (2006) The Seguenziidae, Chilodontidae, Trochidae, Calliostomatidae and Solariellidae of the Philippine Islands. Visaya Supplement 2: 1-228. page(s): 47

Chilodontaidae


title: Sangli-Miraj & Kupwad

text:
Sangli-Miraj & Kupwad là một thành phố và là nơi đặt hội đồng thành phố (municipal corporation) của quận Sangli thuộc bang Maharashtra, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Sangli-Miraj & Kupwad có dân số 436.639 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Sangli-Miraj & Kupwad có tỷ lệ 75% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 81%, và tỷ lệ cho phái nữ là 69%. Tại Sangli-Miraj & Kupwad, 12% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Maharashtra


title: Andira

text:
Andira là một chi rau đậu thuộc họ Fabaceae.
Nó gồm các loài:
 Andira galeottiana
 Andira inermis
 Andira humilis

Hình ảnh

Liên kết ngoài
 Image of Andira fraxinifolia.

Chú thích

Tham khảo

 R. Toby Pennington, "Monograph of Andira (Leguminosae-Papilionoideae)", Systematic Botany Monographs 64 (2003) 1-143

Andira


title: Wallis Simpson

text:
Wallis Simpson (Công tước phu nhân xứ Windsor, nhũ danh Bessie Wallis Warfield; 19 tháng 6 năm 1895 hay 1896 – 24 tháng 4 năm 1986) là vợ của Công tước Windsor, tức vua Edward VIII của Anh. Bà lấy Công tước Windsor sau khi ông thoái vị ngai vàng.

Bà Wallis Simpson là một thường dân Hoa Kỳ đã có hai đời chồng. Ý muốn của vua Edward VIII để lấy bà Wallis Simpson làm vợ đã tạo ra một khủng hoảng hiến pháp ở nước Anh vào năm 1936, kết cuộc là vua Edward VIII phải thoái vị để lấy "người tôi yêu" thay vì giữ ngai vàng.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 The Duchess of Windsor at 212 East Biddle Street – Explore Baltimore Heritage

Vương tộc Windsor
Nhà từ thiện Mỹ
Sinh năm 1896


title: Amphineurus fimbriatulus

text:
Amphineurus fimbriatulus là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Amphineurus
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Harville

text:
Harville  là một xã thuộc tỉnh Meuse trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 210 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Meuse


title: Neodiaptomus

text:
Neodiaptomus là một loài giáp xác trong họ Diaptomidae.

Các loài
Chi này có các loài sau, trong đó có 4 loài được vào nhóm dễ tổn thương trong sách đỏ IUCN (đánh dấu "VU"):
Neodiaptomus curvispinosus Dang & Ho, 2001
Neodiaptomus intermedius Flössner, 1984  (Ấn Độ)
Neodiaptomus laii Kiefer, 1974  (Malaysia)
Neodiaptomus lindbergi Brehm, 1951
Neodiaptomus lymphatus (Brehm, 1933)  (Indonesia)
Neodiaptomus madrasensis Roy, 1999
Neodiaptomus meggitti Kiefer, 1932
Neodiaptomus physalipus Kiefer, 1935  (Ấn Độ)
Neodiaptomus schmackeri (Poppe & Richard, 1892)
Neodiaptomus siamensis Proongkiat & Sanoamuang, 2008
Neodiaptomus songkhramensis Sanoamuang & Athibai, 2002
Neodiaptomus vietnamensis Dang & Ho, 1998
Neodiaptomus yangtsekiangensis Mashiko, 1951

Chú thích

Tham khảo

Diaptomidae


title: Air Méditerranée

text:
Air Méditerranée (mã IATA = DR, mã ICAO = BIE) là hãng hàng không của Pháp, trụ sở ở Lourdes. Căn cứ chính của hãng ở Sân bay Tarbes-Lourdes-Pyrénées

Lịch sử

Air Méditerranée được thành lập và bắt đầu hoạt động từ năm 1997. Hãng cung cấp các chuyến bay thuê bao và vận chuyển hàng hóa.

Đội máy bay
(Tháng 5/2007):

 1 Airbus A320-200
 4 Airbus A321-100
 3 Airbus A321-200
 1 Boeing 757-200 (do Icelandair điều hành)

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Air Méditerranée
 Đội máy bay của Air Méditerranée

Hãng hàng không Pháp
Hautes-Pyrénées


title: 9001 Slettebak

text:
9001 Slettebak (1981 QE2) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 30 tháng 8 năm 1981 bởi E. Bowell ở trạm Anderson Mesa thuộc Đài thiên văn Lowell.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 9001 Slettebak

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1981


title: Bombus mucidus

text:
Bombus mucidus là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Gerstäcker mô tả khoa học năm 1869.

Chú thích

Tham khảo

M
Động vật được mô tả năm 1869


title: Seesen

text:
Seesen là một thị ở huyện Goslar, trong bang Niedersachsen, Đức. Đô thị này có diện tích 102,06 km². Thị xã tọa lạc bên rìa tây bắc Harz, cự ly khoảng 20 km về phía tây của Goslar. Seesen kết nghĩa với thị xã Anh Wantage, Oxfordshire.

Xem thêm
Vùng đô thị Hannover-Braunschweig-Göttingen-Wolfsburg

Tham khảo

Thành phố của bang Niedersachsen
Xã và đô thị ở huyện Goslar


title: Brousse, Puy-de-Dôme

text:
Brousse là một xã ở tỉnh Puy-de-Dôme trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes miền trung nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 638 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Puy-de-Dôme


title: Quê Mỹ Thạnh

text:
Quê Mỹ Thạnh là một xã thuộc huyện Tân Trụ, tỉnh Long An, Việt Nam.

Xã Quê Mỹ Thạnh có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Tân Bình
Phía tây giáp thành phố Tân An
Phía nam giáp xã Lạc Tấn
Phía bắc giáp xã Tân Bình và huyện Thủ Thừa.

Xã có diện tích 9,25 km², dân số năm 1999 là 5.187 người, mật độ dân số đạt 561 người/km².

Hành chính
xã Quê Mỹ Thạnh có 5 ấp, gồm: ấp 1, ấp 2, ấp 3, ấp 4, ấp 5.

Chú thích


title: Đội tuyển bóng đá quốc gia Síp

text:
Đội tuyển bóng đá quốc gia Síp là đội tuyển cấp quốc gia của Cộng hòa Síp do Hiệp hội bóng đá Síp quản lý. Đội bóng chưa từng tham dự một vòng chung kết giải vô địch cấp thế giới hoặc châu lục nào.

Thành tích tại giải vô địch Thế  giới

Thành tích tại giải vô địch châu Âu

UEFA Nations League

Đội hình
Đây là đội hình tham dự 2 trận giao hữu gặp  và  vào tháng 11 năm 2022.
Số liệu thống kê tính đến ngày 20 tháng 11 năm 2022 sau trận gặp .

Triệu tập gần đây

INJ Cầu thủ rút lui vì chấn thương.
PRE Đội hình sơ bộ.
RET Đã chia tay đội tuyển quốc gia.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Đội tuyển bóng đá quốc gia Síp  trên trang chủ của FIFA

Síp
Bóng đá Síp


title: Keerbergen

text:
Keerbergen là một đô thị ở tỉnh Vlaams-Brabant. Đô thị này bao gồm thị xã Keerbergen. Tại thời điểm ngày 1 tháng 1 năm 2006, Keerbergen có tổng dân số 12.444 người. Tổng diện tích là 18,39 km² với mật độ dân số là 677 người trên mỗi km².

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức  - Chỉ bằng tiếng Hà Lan
 Gazetteer Entry

Đô thị của Vlaams-Brabant


title: Epidirona molleri

text:
Epidirona molleri là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Turridae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Epidirona


title: Geranomyia bustilloi

text:
Geranomyia bustilloi là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Geranomyia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Gomphus exilis

text:
The Lancet Clubtail (Gomphus exilis) là một loài chuồn chuồn ngô thuộc họ Gomphidae được tìm thấy ở miền nam Manitoba và Ontario và đông bắc Hoa Kỳ.

The adults are approximately 4.3 cm (1.7 in) long. The males claspers are 'lancet' shaped, hence the common name. The body is black with green stripes on the thorax và green triangles on the abdomen. The last two abdominal segments have yellow patches on the outer edges.

Their flight period is từ tháng 6 đến tháng 7.

Hình ảnh

Tham khảo

Động vật Canada
Gomphus
Động vật Mỹ


title: Trưng cầu dân ý Thụy Sĩ, tháng 11 2009

text:
Ngày 29 tháng 11 năm 2009, các công dân Thụy Sĩ biểu quyết trưng cầu dân ý một quyết định ba đề nghị trên cấp độ liên bang:
một lệnh cấm xây dựng tháp minaret mới (không có hiệu lực hồi tố trên bốn tháp minaret đã có sẵn ở Thụy Sĩ), đã thông qua với 57% thuận; Cuộc trưng cầu ý dân diễn ra sau một chiến dịch cấm minaret ở trong nước.
một lệnh cấm xuất khẩu vũ khí và dụng cụ chiến tranh, bị từ chối với 68% chống;
một mệnh lệnh với việc tiền thu từ thuế nhiên liệu máy bay phản lực nên được sử dụng cho những vấn đề hàng không, thông qua với 65% ủng hộ.

Có rất nhiều vấn đề khác khi bỏ phiếu tại các cấp bang và thành phố.

Tham khảo

Bầu cử 2009 tại Thụy Sĩ
Trưng cầu dân ý 2009
Trưng cầu dân ý tại Thụy Sĩ

en:Swiss referendum, November 2009


title: Regensburg

text:
Regensburg (;  hoặc Rengschburch; ,; older ) là một thành phố ở đông nam nước Đức, tại ngã ba sông Danube, Naab và Regen, thuộc bang Bayern. Với hơn 150.000 cư dân, Regensburg là thành phố lớn thứ tư của bang chỉ sau Munich, Nuremberg và Augsburg. Thành phố này là trung tâm chính trị, kinh tế và văn hóa và là thủ phủ của Thượng Pfalz.

Trung tâm thời Trung Cổ của thành phố đã được UNESCO công nhận là một Di sản thế giới từ năm 2006. Năm 2014, Regensburg là một trong những điểm tham quan và du lịch hấp dẫn hàng đầu ở Đức.

Lịch sử

Ban đầu
Các khu định cư đầu tiên ở Regensburg có từ thời đại đồ đá. Cái tên Radasbona trong ngữ tộc Celt là tên lâu đời nhất của một khu định cư gần thành phố hiện nay. Khoảng năm 90 sau Công nguyên, người La Mã đã xây dựng một pháo đài ở đó. Năm 179, một pháo đài La Mã mới được gọi là Castra Regina ("pháo đài bên dòng sông Regen") được xây dựng cho quân đoàn Legio III Italica dưới triều đại của hoàng đế Marcus Aurelius. Đó là một doanh trại quân đội quan trọng ở điểm cực bắc của sông Danube; tương ứng với những gì ngày nay là vùng lõi của phố cổ Regensburg hoặc Altstadt ở phía đông của Obere và Untere Bachgasse và phía tây của Schwanenplatz. Người ta tin rằng ngay từ cuối thời La Mã, thành phố này là trụ sở của một giáo phận và Thánh Boniface đã tái lập Giáo phận Regensburg vào năm 739.

Từ đầu thế kỷ thứ 6, Regensburg là nơi ở của một gia tộc cầm quyền Agilolfinger. Từ khoảng năm 530 đến nửa đầu thế kỷ 13, đây là thủ đô của Bayern. Regensburg vẫn là một thành phố quan trọng trong triều đại của Charlemagne. Sau sự phân chia của Đế chế Carolingian năm 843, thành phố trở thành trụ sở của người cai trị ở Đông Frank, Ludwig Người Đức. Hai năm sau, mười bốn hoàng tử Bohemia đã đến Regensburg để rửa tội ở đó. Đây là điểm khởi đầu của Kitô giáo hóa người Séc và Prague trở thành giáo phận con của Regensburg. Những sự kiện này có tác động lớn rộng đến lịch sử văn hóa của vùng đất Séc như là một phần của Công giáo La Mã chứ không phải là Chính thống giáo Đông phương. Một tấm bia tưởng niệm tại Nhà thờ Thánh Gioan, được cho là nơi rửa tội đã được tiết lộ vài năm trước, kỷ niệm sự việc đó bằng tiếng Séc và Đức.

Năm 800, thành phố có 23.000 dân và đến năm 1000, con số này đã tăng lên 40.000 người. Vào ngày 8 tháng 12 năm 899, hậu duệ của Charlemagne là Arnulf của Kärnten đã qua đời tại Regensburg. Vào năm 1096, trên đường đi của Cuộc thập tự chinh thứ nhất, Peter Ẩn sỹ đã lãnh đạo một nhóm quân thập tự bắt bớ hàng loạt người Do Thái ở Regensburg và thảm sát tất cả những người chống lại. Từ năm 1135 đến 1146, Cầu Đá bắc qua sông Danube được xây dựng tại Regensburg. Cây cầu này đã mở ra các tuyến thương mại quốc tế lớn giữa Bắc Âu và Venezia, bắt đầu thời kỳ hoàng kim của Regensburg như một nơi cư trú của các gia đình buôn bán giàu có. Regensburg trở thành trung tâm văn hóa của miền nam nước Đức và được tôn vinh bởi các tác phẩm bằng vàng và vải.

Trung Cổ
Năm 1245, Regensburg trở thành Thành phố quyền Tự do và là một trung tâm thương mại trước khi các tuyến thương mại chuyển dịch vào cuối thời Trung Cổ. Năm 1486, Regensburg trở thành một phần của Công quốc Bayern, nhưng nền độc lập của nó đã bị Hoàng đế La Mã Thần thánh thu hồi mười năm sau đó. Trong thành phố đã diễn ra Hội nghị quốc tế Regensburg năm 1541, được thông qua Cải cách Kháng nghị năm 1542 và hội đồng của nó vẫn hoàn toàn thuộc về những người theo Giáo hội Luther. Từ năm 1663 đến 1806, thành phố này là trụ sở thường trực của Hội nghị quốc tế hoàng gia của Đế quốc La Mã thần thánh được biết đến với tên gọi Hội nghị quốc tế thường xuyên Regensburg. Do vậy, Regensburg là một trong những thị trấn trung tâm của đế quốc, thu hút du khách với số lượng lớn.

Một bộ phận thiểu số dân chúng vẫn theo Công giáo La Mã và họ bị từ chối quyền công dân. Mặc dù đã thông qua Cải cách, thị trấn vẫn là trụ sở của một giáo phận Công giáo La Mã cùng một số tu viện. Ba trong số đó là Tu viện Thánh Emmeram, Niedermünster, và Obermünster là những bất động sản quyền tự do của Đế quốc La Mã thần thánh, có nghĩa là họ được cấp một ghế ngồi và quyền bỏ phiếu tại Hội nghị quốc tế Đế quốc. Vì vậy, có một tình huống là Regensburg tồn tại năm "chính quyền" độc lập (về phương diện Đế quốc La Mã Thần thánh): Bản thân nó là thành phố Kháng nghị, giáo phận Công giáo La Mã và ba tu viện. Ngoài ra, nó được coi là thủ đô truyền thống của vùng Bayern (không phải một nhà nước), đóng vai trò là thủ đô chức năng của Đế quốc (thứ hai sau Viên) do sự hiện diện của Hội nghị quốc tế thường xuyên Regensburg và đó là nơi ở của trưởng sĩ quan quân nhu của đế quốc về hội nghị quốc tế, người có điều kiện đặc biệt là một hoàng tử (trong nhiều năm là hoàng tử của gia tộc Thurn và Taxis và vẫn có nơi ở hoàng gia trong thị trấn).

Lịch sử hiện đại
Năm 1803, nó mất đi vị thế là một thành phố quyền tự do sau khi sáp nhập vào Công quốc Regensburg. Nó được trao lại cho Karl Theodor Anton Maria von Dalberg lúc đó là Tổng giáo phận Mainz của Đế quốc La Mã Thần thánh để bồi thường lãnh thổ cho Mainz nằm ở bờ trái sông Rhine đã bị Pháp sáp nhập theo các điều khoản của Hiệp ước Lunéville năm 1801. Trụ sở tổng giáo phận Mainz chính thức được chuyển đến Regensburg. Dalberg hợp nhất tòa giám mục, tu viện và chính thị trấn tạo nên Công quốc Regensburg. Dalberg hiện đại hóa cuộc sống công cộng nghiêm ngặt. Quan trọng nhất, ông đã trao quyền bình đẳng cho người Tin lành và Công giáo La Mã. Năm 1810, Dalberg nhượng lại Regensburg cho Vương quốc Bayern, bản thân ông được đền bù bằng Fulda và Hanau đem lại danh tước "Đại công quốc Frankfurt".

Trong khoảng thời gian từ ngày 19 tháng 4 đến ngày 23 tháng 4 năm 1809, Regensburg là nơi diễn ra Trận Ratisbon giữa một bên là quân đội của Đệ Nhất Đế chế Pháp dưới sự chỉ huy của Napoléon Bonaparte và tướng Henri Gatien Bertrand, một bên là lực lượng Áo đang rút lui. Thành phố cuối cùng đã bị tàn phá, sau khi hết nguồn cung cấp lương thực và đạn dược. Thành phố bị thiệt hại nghiêm trọng trong cuộc chiến, với khoảng 150 ngôi nhà bị cháy và những ngôi nhà khác bị cướp phá. Bài thơ "Incident at the French Camp" (tình tiết tại trại người Pháp) của Robert Browning mô tả trận chiến từ quan điểm của Pháp, nhưng chứa đầy lỗi lịch sử.

Giáo đường Do Thái Regensburg đã bị phá hủy vào ngày 09 tháng 11 năm 1938 sau Kristallnacht (Đêm thủy tinh).Regensburg là nơi đặt nhà máy chế tạo máy bay Messerschmitt Bf 109 và một nhà máy lọc dầu đã bị quân Đồng Minh ném bom vào ngày 17 tháng 8 năm 1943 trong nhiệm vụ Schweinfurt–Regensburg và vào ngày 5 tháng 2 năm 1945 trong Chiến dịch Dầu mỏ. Mặc dù cả hai mục tiêu đều bị hư hại nặng, bản thân Regensburg chịu ít thiệt hại từ chiến lược ném bom của quân Đồng Minh và trung tâm thành phố thời Trung Cổ gần như còn nguyên vẹn, đã được UNESCO công nhận là Di sản thế giới. Mất mát văn hóa quan trọng nhất của thành phố là tu viện Obermünster của La Mã đã bị phá hủy trong một cuộc không kích diễn ra vào tháng 3 năm 1945 và không được xây dựng lại (chỉ còn lại một tháp chuông). Ngoài ra, sự phục hồi kinh tế chậm chạp của Regensburg sau chiến tranh đảm bảo rằng các tòa nhà lịch sử không bị phá hủy và thay thế bằng những công trình mới. Khi quá trình phục hồi có sự tăng vọt vào cuối những năm 1960, tư duy đã chuyển sang ủng hộ việc bảo tồn di sản của thành phố.

Trong khoảng thời gian từ năm 1945 đến 1949, Regensburg là nơi có trại tị nạn lớn nhất ở Đức. Vào thời kỳ đỉnh cao năm 1946–1947, Ganghofersiedlung chứa gần 5.000 người tị nạn Ukraina và 1.000 người tị nạn không phải Ukraina. Với sự chấp thuận của Chính phủ Quân sự Hoa Kỳ trong giai đoạn Đồng Minh chiếm đóng Đức, Regensburg và các trại tị nạn khác đã tổ chức dịch vụ bưu chính riêng của họ. Tại Regensburg, dịch vụ bưu chính ở các trại tị nạn bắt đầu hoạt động vào ngày 11 tháng 12 năm 1946.

Vào đầu những năm 1960, Regensburg đã đầu tư rất nhiều vào cơ sở hạ tầng kỹ thuật và xã hội để thu hút ngành công nghiệp. Siemens là công ty đa quốc gia đầu tiên đến Regensburg, một cột mốc quan trọng trong sự phát triển của thành phố sau Chiến tranh thế giới lần thứ hai. Năm 1965, Đại học Regensburg được thành lập, và sau đó là Đại học Khoa học Ứng dụng Regensburg được thành lập năm 1971. Công ty đa quốc gia thứ hai là BMW đến vào năm 1986 để xây dựng một nhà máy sản xuất lớn. Từ những năm 1990, một số công ty công nghệ nổi tiếng đã được đặt tại Regensburg như Infineon và OSRAM góp phần vào sự giàu có hiện tại của thành phố.

Năm 1997, Regensburg đã được trao giải thưởng châu Âu vì những thành tựu nổi bật trong quá trình hội nhập châu Âu. Ủy ban Di sản thế giới đã công nhận Phố cổ Regensburg là Di sản thế giới vào tháng 7 năm 2006. Đây là thành phố thời Trung Cổ có khu phố cổ lớn nhất phía bắc dãy núi Anpơ, được mệnh danh là "thành phố cực bắc của Ý". Gần với Cầu Đá, thành phố Regensburg đã thành lập Trung tâm Di sản thế giới tại khu vực lịch sử Salzstadl vào năm 2007, nơi cung cấp thông tin chi tiết về lịch sử 2000 năm của Regensburg.

Địa lý

Địa chất
Regensburg nằm ở phần cực bắc của sông Danube tại ngã tư địa chất của bốn cảnh quan riêng biệt. Ở phía bắc là rừng Bayern với những ngọn núi đá granit và gơnai là nơi có những khu rừng rộng lớn và vườn quốc gia. Phía đông và đông nam là đồng bằng sông Danube màu mỡ là một vùng đồng bằng hoàng thổ. Phía nam bị chi phối bởi Các đồi Đệ Tam, là một phần nối tiếp của Cao nguyên Bayern. Phía tây nam là cao nguyên Frankenalb.

Khí hậu
Thành phố này nằm giữa vùng khí hậu lục địa ẩm và đại dương theo phân loại khí hậu Köppen. Trong khi nhiệt độ trung bình là  trong thời kỳ 1971-2000 là cao hơn một chút so với mức nhiệt độ trung bình của Đức (), chỉ có 5 trong tổng số 80 thành phố có dân số trên 100.000 người là thấp hơn mức nhiệt này. Lượng mưa trung bình mỗi năm là , thấp hơn một chút so với lượng mưa trung bình của Đức là . Trong giai đoạn gần đây từ 1981-2010, nhiệt độ và lượng mưa trung bình tăng lên tới  và . Sự gia tăng này cũng có thể được thấy ở các thành phố khác và Regensburg vẫn đứng ở vị trí thứ 5 (cùng với Ingolstadt và Kiel) trong danh sách những thành phố lạnh nhất của Đức. Với tổng số 1670 giờ nắng mỗi năm, Regensburg cao hơn mức trung bình của Đức khoảng 120 giờ.

Điểm tham quan chính
Regensburg là nơi có thị trấn Trung Cổ lớn nhất ở phía bắc của dãy Anpơ với gần 1.500 tòa nhà lịch sử, trong một cảnh quan thành phố đẹp như tranh vẽ. Các điểm tham quan nổi tiếng nhất của nó nằm chủ yếu ở Phố cổ.
 Nhà thờ chính tòa Regensburg: Là một ví dụ về kiến trúc Gothic Đức và là tác phẩm Gothic chính của Bayern. Nó được thành lập vào năm 1275 và hoàn thành vào năm 1634, ngoại trừ các tòa tháp được hoàn thành vào năm 1869. Bên trong có nhiều di tích thú vị, bao gồm một trong những kiệt tác của Peter Vischer, bia đá Margareta Tucherin. Liền với nhà thờ là hai nhà nguyện, một trong hai là nhà thờ cũ có niên đại từ trước thế kỷ 8.
 Cầu Đá Regensburg: Được xây dựng từ năm 1135-1146, là một điểm nhấn về một cây cầu thời Trung Cổ. Các hiệp sĩ của các cuộc thập tự chinh thứ hai và ba đã sử dụng nó để băng qua sông Danube trên đường đến Thánh địa.
 Những bức tường còn sót lại của pháo đài La Mã bao gồm cả Porta Praetoria
 Nhà thờ Thánh James: Là một nhà thờ La Mã thế kỷ 12, tên của nó có nguồn gốc từ một tu viện dòng Biển Đức ở Ireland. Các ô cửa chính được phủ bằng những hình chạm khắc kỳ cục rất khác thường. Nó nằm cạnh Jakobstor, một cổng thành phố thời Trung Cổ.
 Tòa thị chính cũ: Có niên đại từ thế kỷ 14, chứa các phòng của Hội nghị quốc tế Đế quốc từ năm 1663 đến 1806.
 Tu viện Thánh Emmeram: Là một lâu đài khổng lồ thuộc sở hữu của gia tộc hoàng gia Thurn và Taxis.
 Lâu đài Höfling (Schloss Höfling): Một lâu đài khác thuộc sở hữu của gia đình Thurn và Taxis.
 Công viên thành phố: Là công viên lâu đời nhất và lớn nhất ở Regensburg với rất nhiều tác phẩm nghệ thuật.
 Vườn thực vật của Đại học Regensburg: Là một vườn thực vật hiện đại nằm trong khuôn viên Đại học Regensburg.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Old town of Regensburg with Stadtamhof Trang chính UNESCO
 Virtual tour of Regensburg
 Stone Bridge of Regensburg Digital Media Archive (creative commons-licensed photos, laser scans, panoramas), mainly covering the medieval Stone Bridge but also including surrounding areas, with data from a Christofori und Partner/CyArk research partnership
 Regensburg – Pictures, Sights and more
Great privilege for Regensburg by King Philip of Swabia for Regensburg from 1207 taken from the collections of the Lichtbildarchiv älterer Originalurkunden tại Đại học Marburg
 "Here Their Stories Will Be Told…" The Valley of the Communities at Yad Vashem, Regensburg, tại trang Yad Vashem.

Thành phố của bang Bayern
Di sản thế giới tại Đức
Cựu cộng hòa
Thượng Pfalz
Cựu quốc gia châu Âu
Quốc gia và vùng lãnh thổ chấm dứt năm 1803
Thành bang


title: 8523 Bouillabaisse

text:
8523 Bouillabaisse (1992 PX) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 8 tháng 8 năm 1992 bởi E. W. Elst ở Caussols.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 8523 Bouillabaisse

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Eric Walter Elst
Thiên thể phát hiện năm 1992


title: Dendropsophus elianeae

text:
Dendropsophus elianeae là một loài ếch thuộc họ Nhái bén.
Loài này có ở Brasil và có thể cả Paraguay.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là xavan ẩm, vùng cây bụi ẩm khu vực nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, đầm nước ngọt, và đầm nước ngọt có nước theo mùa.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Hình ảnh

Tham khảo

 Caramaschi, U. & Rodrigues, M.T. 2004. Dendropsophus elianeae. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

Liên kết ngoài

Dendropsophus


title: Samuil Marshak

text:
Samuil Yakovlevich Marshak (tiếng Nga: Самуил Яковлевич Маршак, 3 tháng 11 năm 1887 – 4 tháng 6 năm 1964) là nhà văn, nhà thơ, dịch giả nổi tiếng của Nga.

Tiểu sử
Samuil Marshak sinh ở Voronezh trong một gia đình người Do Thái. Samuil Marshak yêu thơ cổ điển và biết làm thơ từ bé. Năm 1902 cùng gia đình chuyển về Sankt-Peterburg, được làm quen với nhà phê bình nổi tiếng Vladimir Stasov, rồi qua Stasov làm quen với Maxim Gorky. Từ năm 1904 đến năm 1906 Samuil Marshak sống ở Yalta, Krym cùng gia đình Maxim Gorky. Năm 1907 trở về Sankt-Peterburg, Samuil Marshak tham gia tạp chí Satirikon. Năm 1912 được sang Anh học triết học ở Đại học London, thời gian nghỉ hè ông thường đi bộ khắp nơi, được nghe những bài hát dân gian, bắt đầu dịch các bài ballad dân gian và chính ông là người đã làm cho những bài ballad dân gian này nổi tiếng bằng tiếng Nga. Năm 1914 về nước, ông bắt đầu in các bản dịch thơ William Blake, Robert Burn và các bài ballad Scotland ở các tạp chí Северные записки, Русская мысль… Năm 1917 ông tổ chức "Phố trẻ thơ" – một tổ hợp bao gồm trường học, thư viện, cửa hàng và nhà hát dành cho thiếu nhi ở Ekaterinodar (nay là Krasnodar). Thời kỳ này ông viết nhiều vở kịch cho nhà hát và thơ cho thiếu nhi. Năm 1922 trở về Sankt-Peterburg tổ chức trường học cho thiếu nhi trước tuổi đến trường. Các tác phẩm viết cho thiếu nhi của ông luôn giành được sự ưu ái của bạn đọc nhỏ tuổi, nhiều bài thơ, truyện thiếu nhi của ông trở thành những tác phẩm cố điển. Maxim Gorky gọi Samuil Marshak là "ông tổ của văn học thiếu nhi Nga".

Thời kỳ Thế chiến II ông viết thơ trào phúng, những năm 1960 viết tự truyện. Với cuộc đời sáng tác trong gần 50 năm, ông để lại một di sản văn học đồ sộ gồm thơ, truyện, kịch, tự truyện. Ngoài ra, Samuil Marshak là dịch giả nổi tiếng với những bản dịch tác phẩm của William Shakespeare, Robert Burn, William Blake, Rudyard Kipling… ra tiếng Nga. Ông còn dịch cả thơ của chủ tịch Trung Quốc Mao Trạch Đông. Sách của ông được dịch ra nhiều thứ tiếng trên thế giới. Samuil Marshak bốn lần được tặng Giải thưởng Stalin (1942, 1946, 1949, 1951), hai huân chương Lenin và nhiều huân, huy chương các loại. Ông mất ngày 4 tháng 6 năm 1954 ở Moskva.

Tác phẩm
Собрание сочинений, т. 1-8, М., 1968-72.

Một vài bài thơ

Tham khảo

Liên kết ngoài
Самуил Маршак Собрание стихов

Nhà thơ Nga
Nhà văn Nga
Nhà thơ Liên Xô
Mất năm 1964


title: Grewia goetzeana

text:
Grewia goetzeana là một loài thực vật có hoa thuộc họ Malvaceae theo nghĩa rộng (sensu lato) hoặc Tiliaceae hoặc Sparrmanniaceae  family.
Loài này chỉ có ở Tanzania.

Chú thích

Chú thích

Tham khảo
 Lovett, J. & Clarke, G.P. 1998. Grewia goetzeana. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 19 tháng 7 năm 2007.

Grewia
Thực vật Tanzania
Thực vật loài thiếu dữ liệu


title: Ếch băng

text:
Ếch băng, tên khoa học Amietia vertebralis, là một loài ếch trong họ Ranidae. Chúng được tìm thấy ở Lesotho và Natal, các dãy núi Drakensberg và Witteberg. Môi trường sinh sống tự nhiên giới hạn ở thảo nguyên nguyên sơ, thoáng mát cỏ và sông giữa độ cao 1.500 và 3.300m trên mực nước biển.

Chúng có bộ da màu nâu sẫm với một làn da nhiều nốt sần nhỏ. Nòng nọc của chúng từng được nhìn thấy bơi dưới lớp băng và đôi khi cũng được đóng trong lớp băng mỏng.

Ếch băng là loài ếch tương đối lớn với chiều dài từ mũi để đít 6 inch (150mm) và 14 inch (350mm từ mũi đến ngón chân, chiều rộng lớn nhất của đầu là 2 ¼ inch (55mm).

Mặc dù phạm vi phân bố bị giới hạn, ếch băng là loài phong phú trong môi trường sống tự nhiên và không được coi là nguy cơ giảm số lượng.

Chú thích

Tham khảo

 Hewitt, 1927: Further descriptions of reptiles and batrachians from South Africa. Record of the Albany Museum, Grahamstown, , .
 Leslie Minter, Alan Channing 2004. . In: IUCN 2008. 2008 Sách Đỏ IUCN. [www.iucnredlist.org]. Truy cập ngày 23 tháng 4 năm 2009.

Amietia
Monotypic amphibian genera
Động vật được mô tả năm 1927
Động vật Lesotho


title: 9472 Bruges

text:
9472 Bruges (1998 OD14) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 26 tháng 7 năm 1998 bởi Eric Walter Elst ở La Silla.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 9472 Bruges

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Eric Walter Elst
Thiên thể phát hiện năm 1998


title: Patellapis intricata

text:
Patellapis intricata là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Vachal mô tả khoa học năm 1894.

Chú thích

Tham khảo

Patellapis
Động vật được mô tả năm 1894


title: Melanotus turbatus

text:
Melanotus turbatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia & Schimmel miêu tả khoa học năm 2001.

Chú thích

Tham khảo

Melanotus


title: Điền Trung, Chương Hóa

text:
Điền Trung () là một trấn của huyện Chương Hóa, tỉnh Đài Loan, Trung Hoa Dân Quốc (Đài Loan). Trước đây tên của trấn là "Điền Trung ương" và được người Nhật đổi tên thành Điền Trung (Tanaka) như ngày nay. Điền Trung có địa hình đồng bằng ở phía tây còn phía đông là đồi núi mấp mô, đây là một vựa lúa gạo có tiếng tại Đài Loan. Tổng diện tích của Điền Trung là 34,6056 km², dân số vào tháng 8 năm 2011 là 43.800 người thuộc 12.576 hộ gia đình, mật độ cư trú đạt 1265,7 người/km².

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang thông tin chính thức

Chương Hóa


title: Bidessus coxalis

text:
Bidessus coxalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Sharp miêu tả khoa học năm 1882.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Bidessus


title: Bueng Na Rang (huyện)

text:
Bueng Na Rang () là một huyện (amphoe) ở phía tây của tỉnh Phichit, phía bắc Thái Lan.

Địa lý
Các huyện giáp ranh (từ phía bắc theo chiều kim đồng hồ) là Pho Prathap Chang, Taphan Hin và Pho Thale của tỉnh Phichit, Banphot Phisai của tỉnh Nakhon Sawan và Bueng Samakkhi của tỉnh Kamphaeng Phet.

Lịch sử
Tiểu huyện được thành lập ngày 15 tháng 7 năm 1996 từ việc chia tách 5 tambon khỏi huyện Pho Thale.

Theo quyết định của chính phủ Thái Lan ngày 15 tháng 5 năm 2007, tất cả 81 tiểu huyện đều được nâng thành huyện. Với việc đăng công báo hoàng gia ngày 24 tháng 8, việc nâng cấp thành chính thức.
.

Hành chính
Huyện này được chia thành 5 phó huyện (tambon), các đơn vị này lại được chia ra thành 50 làng (muban). Không có khu vực đô thị (thesaban), có 5 tổ chức hành chính tambon.

Tham khảo

Liên kết ngoài
amphoe.com

Bueng Na Rang


title: Rhipidia extraria

text:
Rhipidia extraria là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Rhipidia
Limoniidae ở vùng Afrotropic


title: Gynoxys ignaciana

text:
Gynoxys ignaciana là một loài thực vật có hoa thuộc họ Asteraceae.
Loài này chỉ có ở Ecuador.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và đồng cỏ nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng đất cao.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Montúfar, R. & Pitman, N. 2003. Gynoxys ignaciana. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 7 năm 2007.

ignaciana
Thực vật Ecuador


title: 12473 Levi-Civita

text:
12473 Levi-Civita (1997 CM19) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 10 tháng 2 năm 1997 bởi P. G. Comba ở Prescott.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 12473 Levi-Civita

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1997


title: Caloptilia ribesella

text:
Caloptilia ribesella là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Hoa Kỳ (Colorado và Washington).

Ấu trùng ăn các loài Ribes, bao gồm Ribes bracteosum. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

Chú thích

Tham khảo

Caloptilia


title: Lum

text:
Lum, còn được biết ở Nhật Bản với tên gọi  là bộ manga của Takahashi Rumiko lần đầu sáng tác vào năm 1978. Tác phẩm này sau đó được chuyển thể thành nhiều dạng anime khác nhau.

Tác phẩm manga được giải thưởng manga Shogakukan năm 1981. Bộ manga này cũng được xem là một nguồn tham khảo xuất sắc về văn hoá và thần thoại Nhật Bản.

Tác phẩm manga xuất hiện trên tạp chí Shonen Sunday (Thiếu niên chủ nhật) đầu tiên vào năm 1978 ở hình thức những đoạn ngắn nhiều kì, không thường xuyên. Vì được bạn đọc quan tâm, năm 1979 truyện được xuất bản định kì hàng tháng và đến năm 1980 nó được phát hành hàng tuần cho đến khi kết thúc vào năm 1987. Tổng cộng có 34 quyển đơn hành bản được xuất bản, gồm 366 truyện. Nhà xuất bản Trẻ đã mua bản quyền và phát hành trọn bộ manga bằng tiếng Việt tại Việt Nam vào năm 2012 với nhan đề Lum.

Loạt anime truyền hình dài nửa giờ chuyển thể từ truyện bắt đấu phát sóng trên Fuji TV từ 14 tháng 10 năm 1981 đến 19 tháng 3 năm 1986. Tổng cộng có 195 tập phim với 218 truyện (vì các tập đầu gồm 2 phần 15 phút). Loạt phim này sau đó được chiếu trên Animax tại Nhật Bản, trên đài TF1 ở Pháp từ năm 1988 và đài PBS ở Hoa Kỳ từ năm 1998. Một bản anime truyền hình thứ hai dự kiến phát sóng vào tháng 10 năm 2022. Bên cạnh phim truyền hình, nhiều phim truyện và video đã được sản xuất cho đến năm 1993, gồm 6 phim điện ảnh, 11 OVA, 2 chương trình truyền hình đặc biệt.

Tóm tắt

Nội dung truyện bắt đầu khi hành tinh Quỷ (tiếng Nhật: Oni, 鬼) có tham vọng xâm lược Trái đất. Thay vì ép buộc nhường Trái đất, bộ tộc Quỷ cho phép con người đấu tranh với điều kiện tham gia cuộc thi đuổi bắt. Cuộc thi yêu cầu thí sinh đại diện "con người" trong vòng 10 ngày phải chạm được vào sừng trên đầu của thí sinh đại diện "quỷ". Ông Invader - thủ lĩnh bộ tộc Quỷ cho biết máy tính của ông đã chọn ngẫu nhiên thí sinh con người là Ataru Moroboshi - chàng trai học cấp 3 vô cùng ngu ngốc, háo sắc và kém may mắn, và thí sinh quỷ là Lum Invader - con gái xinh đẹp của ông Invader, cũng là công chúa bộ tộc Quỷ.

Ban đầu, Ataru bị vẻ ngoài của Lum hấp dẫn vì cô xuất hiện với bộ bikini hai mảnh màu da cọp (đây cũng là thường phục của Lum, tất cả cư dân hành tinh Quỷ đều mặc quần áo màu da cọp), việc này làm cho Shinobu Miyake - bạn gái thân nhất của Ataru thời thơ ấu, cũng là người Ataru mến nhất những tập đầu truyện ghen tị. Tin chắc chạm vào người Lum không khó, Ataru đắc thắng cho đến khi biết Lum có khả năng bay cao. Với khả năng này, 7 ngày đầu Ataru không thế đuổi kịp Lum. Ngày thứ 8, Ataru giựt được mảnh áo che ngực của Lum, khiến nó bị rách trong lúc Lum cố bay để thoát khỏi Ataru. Lum tìm đến tận nhà Ataru đòi lại nhưng Ataru sống chết không trả. Ngày thứ 9, Lum xuất hiện trong tình trạng không có áo mặc, vì vậy cô ngại giang tay ra để bay, điều này làm năng lực bay của Lum bị yếu. Tuy vậy Lum vẫn đủ sức đá Ataru rớt xuống khi anh cố ôm lấy Lum để bay theo. Thấy Ataru tuyệt vọng vì cầm chắc thất bại, Shinobu hứa chỉ cần Ataru thắng 2 người họ sẽ kết hôn, nghe xong Ataru liền phấn chấn tinh thần. Vào ngày thi cuối, Ataru lừa Lum bằng cách giả vờ trả áo, Lum vừa nắm lấy thì bị giật ngã xuống, sau đó Ataru một tay ôm cổ, một tay chạm vào sừng Lum. Sau khi chiến thắng Ataru la lớn "sắp được lấy vợ rồi!". Toàn bộ khán giả, bao gồm Shinobu, cha mẹ Ataru và cha của Lum nghe được, hiểu lầm Ataru muốn cưới Lum làm vợ, liền ra sức ủng hộ. Shinobu tức giận bỏ đi, còn Lum thì từ đó đem lòng yêu mến, dọn sang ở cùng Ataru.

Lum là một cô gái si tình, vô tư và cá tính. Biết rõ Ataru còn tình cảm với Shinobu, cô vẫn thản nhiên ôm hôn anh trước mặt mọi người khiến Shinobu giận dỗi. Bản tính Ataru vốn háo sắc nên theo đuổi rất nhiều cô gái, vì vậy luôn bị Lum giật điện (phát ra điện và sấm sét là khả năng phi thường thứ hai của Lum). Vì cơ thể Lum luôn phát ra điện ngay cả lúc hưng phấn nên có lần Ataru bị giật đến mức ngất xỉu, từ đó Lum không ôm hôn hay có nhiều cử chỉ gần gũi với anh. Tuy nhiên Lum vẫn luôn gọi Ataru là Darling (tiếng Việt nghĩa là "anh yêu"), luôn đi cùng và xem chừng anh. Lum còn nhập học chung trường cấp 3 với Ataru và được rất nhiều nam sinh trong trường để ý, trong đó có Shutaro Mendo và "Biệt đội của Lum" bao gồm Megane, Perm, Chibi và Kakugari. Năm người này luôn ghen tị với Ataru vì được Lum theo đuổi, nhưng trong một số tập họ lại là bạn thân cùng phe.

Về sau, Shinobu chuyển tình cảm của mình từ Ataru sang Shutaro Mendou vì như bao nữ sinh khác, cô bị choáng ngợp bởi vẻ đẹp trai tao nhã và gia thế quyền quý của Shutaro. Từ đó mối quan hệ của Lum và Shinobu không còn là tình địch mà trở thành bạn học mặc dù không thân thiết. Tuy được nhiều người để ý và cũng tỏ ra thân mật với Shinobu, người Shutaro mến nhất vẫn là Lum vì vẻ xinh đẹp khác người của cô. Bộ 4 Lum - Ataru - Shinobu và Mendou luôn tạo nhiều tình tiết hài hước trong bộ truyện, và thỉnh thoảng tình tiết này xoay quanh tuyến nhân vật phụ như Ryuunosuke, Sakura, Cherry, Ran, Benten, Oyuki, Rei, Ten, Ryoko, Tobimaro,...

Sản xuất

Truyền thông

Manga
Năm 1978, bộ manga bắt đầu được xuất bản nhiều kì từ tuần san số 39 của Shoney Sunday (Shogakukan), và kết thúc trong ấn bản số 8 của tạp chí cùng tên vào năm 1987, gồm 374 chương với hơn 6000 trang. Từ năm 1980 đến tháng 3 năm 1987, tổng cộng có 34 tập với 11 phụ trương được phát hành dạng đơn hành bản. Giữa tháng 7 năm 1989 đến tháng 8 năm 1980, sau kỷ niệm 10 năm từ ngày phát hành đầu tiên, bộ manga đã được in trong 15 tập tái bản khổ rộng. Mỗi tập gồm khoảng 25 chương, in trên giấy chất lượng cao kèm những chi tiết bổ sung. Từ giữa tháng 8 năm 1998 và tháng 12 năm 1999, Urusei Yatsura còn được tái bản dưới dạng văn khổ bản dài hơn 17 tập. Mỗi tập đều có lời tựa của những tác giả manga khác nhau thảo luận về ảnh hưởng của bộ manga đối với họ. Lần tái bản tiếp theo là từ giữa tháng 7 năm 2000 đến tháng 9 năm 2004, với tên bìa My First Big. Phiên bản lần này cũng tương tự như bản đơn hành bản, nhưng sử dụng giấy chất lượng thấp và được bán với giá rẻ hơn. Từ 17 tháng 11 năm 2006 đến 18 tháng 3 năm 2008, bộ manga một lần nữa được tái bản dưới dạng shinsoban gồm hơn 34 tập. Ấn bản này cũng như đơn hành bản, nhưng có bìa mới và kèm theo một phần đặc biệt gồm hình vẽ của các tác giả manga đang phổ biến.

Sau các yêu cầu từ người hâm mộ, Viz Media phát hành phiên bản tiếng Anh của bộ truyện ở Bắc Mỹ dưới tiêu đề Lum * Urusei Yatsura. Mặc dù có một khởi đầu rất tốt nhưng lượng bán ra đã giảm sau 7 tập đầu. Sau một thời gian dài, Urusei Yatsura đã được giới thiệu lại trong nguyệt san Animerica do Viz xuất bản, chính vì vậy, lần tái bản này bộ manga có tên "Sự trở lại của Lum". Ấn bản tiếng Anh kết thúc vào năm 1998 và hiện không còn phát hành nữa. 11 tập đầu của phiên bản tiếng Nhật bị kiểm duyệt, một số chương bị cắt bỏ và bộ truyện tổng cộng 9 tập đã được phát hành.

Anime

Phim

OVA

Truyền thông khác

Đón nhận
Takahashi cho biết phần lớn người hâm mộ Nhật Bản của Urusei Yatsura là học sinh trung học và sinh viên đại học. Độc giả nhỏ nhất là 15 tuổi, nhưng phần lớn nghiêng về những nam giới lớn tuổi hơn. Bà nói rằng việc độc giả gần tuổi mình sẽ khiến bà dễ dàng hơn khi sáng tác, đồng thời bày tỏ niềm hạnh phúc khi những người cùng thế hệ với bà cũng thích bộ manga này. Takahashi nói thêm về việc bà cảm thấy thất vọng khi Urusei Yatsura đã không được nhiều trẻ em yêu thích, và cho rằng bộ truyện có thể quá khó cho trẻ em tiếp nhận được. Bà tin tưởng "manga cơ bản là dành cho trẻ em, và có lẽ Urusei Yatsura thiếu những điều kiện cần thiết để được trẻ yêu thích".

Năm 1981, tác phẩm manga đã nhận được giải thưởng manga Shogakukan. Bộ manga này cũng được xem là một nguồn tham khảo xuất sắc về văn hoá và thần thoại Nhật Bản.

Trong quyển Hướng dẫn toàn thư về manga (Manga: The Complete Guide) của Mỹ, Jason Thompson nhắc đến manga như là "Một sự kết hợp vui nhộn của những yếu tố khoa học viễn tưởng, cổ tích, những mẩu chuyện ma cùng nhiều cô gái dễ thương". Ông còn viết rằng Lum là "cô gái trong mơ của những otaku thực thụ". Ông đánh giá bộ manga đạt 4/4 sao. Christina Carpenter của tờ THEM Anime khen ngợi các nhân vật và sự hài hước của bộ anime. Bà nhấn mạnh ảnh hưởng của bộ anime đến hàng loạt sản phẩm anime khác trong những năm qua. Carpenter kết luận rằng bộ anime là một "tác phẩm kinh điển độc đáo của Nhật Bản và khó lòng tha thứ được vì đã chiếm hết số sao mà chúng ta có thể bầu chọn" đồng thời đánh giá bộ anime 5/5 sao. Trong một cuộc phỏng vấn với Ex.org, ông Fred Schodt đã thể hiện sự bất ngờ về tính phổ biến của phiên bản Urusei Yatsura tiếng Anh vì trước đó ông tin rằng những khác biệt văn hóa sẽ là cả một vấn đề.

Trong Bách khoa thư về anime (The Anime Encyclopedia), Jonathan Clements và Helen McCarthy nhận xét bộ phim là "một The Simpsons (một phim hoạt hình nổi tiếng ở Mỹ) của Nhật Bản trong việc sử dụng tính hài hước trong nước cũng như việc lưu ý AnimEigo (công ty giải trí ở Mỹ) quan tâm phần chi ghú thích cho những người không quen thuộc với văn hóa Nhật Bản. Họ kết luận bộ anime đem lại "sự thích thú từ đầu tới cuối" và "hoàn toàn xứng đáng với tình hình sở thích của người hâm mộ hiện nay".

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang anime của TOKYO MX  (tiếng Nhật)

 Tomobiki-cho - Trang thông tin người hâm mộ Urusei Yatsura (tiếng Anh)
 Lum-Chan - Trang thông tin và diễn đàn người hâm mộ Urusei Yatsura (tiếng Anh)

Shōnen manga
Anime và manga harem
Manga dài tập
Anime và manga hài
Anime và manga khoa học viễn tưởng
Manga phát hành bởi Nhà xuất bản Trẻ


title: Tăng Chủ

text:
Tăng Chủ, tên thật là Bùi Đình Thân, không biết năm sinh năm mất, chỉ biết ông sống nửa cuối thế kỷ 19. Tuy có tên thật, nhưng từ khi ông làm đệ tử Đoàn Minh Huyên (tức Phật Thầy Tây An, gọi tắt là Phật Thầy), và được ban cho đạo hiệu là Bùi Thiền Sư, thì cái tên thật kia ít ai còn nhớ đến. Sau này, khi được thầy giao việc coi sóc trại ruộng tại chân núi Két, ông còn được gọi là Tăng Chủ (theo nghĩa ông sư làm chủ trại ruộng), và đây chính là cái tên còn được gọi cho đến hôm nay.

Ông là người có công phát triển giáo phái Bửu Sơn Kỳ Hương và là người có công khai phá sơn lâm, lập nên hai làng là Hưng Thới và Xuân Sơn mà sau này hợp thành xã Thới Sơn, huyện Tịnh Biên, tỉnh An Giang, Việt Nam.

Một số thông tin
Tăng Chủ không có vợ con. Về sau ông xin một đứa trẻ, con của người em, về làm con nuôi, đó là ông Đình Tây.
GS. Nguyễn Văn Hầu mô tả:Tướng mạo ông cao lớn, miệng rộng, tay dài, tiếng nói sang sảng mà tâm tính bao giờ cũng thuần hậu.

Và khi Phật Thầy dựng lên cái trại ruộng ở Hưng Thới, thì người ta đã thấy ông Tăng Chủ có mặt bên thầy đầu tiên. Kể từ đó, ông là người thay thầy truyền đạo, phát phù trị bịnh, chiêu nạp dân cư và cùng với hai ông là Đình Tây và Phạm Văn Lăng tổ chức việc "phá lâm, lập làng".

Năm 1859, sau khi Phật Thầy mất ba năm, nhân có sự bất đồng ý kiến với ông Lăng, ông bèn trở lại làng Xuân Sơn lập một ngôi Tam Bảo (nay là đình Thới Sơn) rồi cùng với người con nuôi là Đình Tây về nơi đó hành đạo.

Tăng Chủ mất tại đình Thới Sơn vào ngày 27 tháng 10 năm Mùi, thọ được trên 80 tuổi. Hiện nay mộ ông (mộ không đắp nấm) nằm cách đình khoảng trăm mét. Trên bia có ghi mấy dòng chữ:
Đại Nam quốc, An Giang tỉnh, Tịnh Biên phủ, Qui Đức tổng, Thới Sơn thôn.
Nguyên Tăng chủ Bùi Thiền Sư, hưởng thượng thọ.
Mùi niên, thập nguyệt, nhị thập thất nhật chi chung.

Giai thoại

Nhiều người dân nơi ở xã Thới Sơn cho biết, lúc bấy giờ quanh núi Két hãy còn rừng rậm nên thú dữ rất nhiều.

Tương truyền, theo hai nguồn tham khảo ghi bên dưới, thì một hôm ông Tăng Chủ đi thăm ruộng về, trong khi trời nhá nhem tối, ông trông thấy một con hổ lớn nằm bên vệ đường. Thấy ông, hổ đứng dậy há miệng rồi tỏ vẻ đau đớn lắm. Ông Tăng Chủ bèn hỏi: Chắc ngươi mắc xương phải không?
Hổ gật đầu và đập đuôi. Liền khi ấy, ông Tăng Chủ co tay đấm mạnh vào cổ con thú, lập tức hổ khạc lên mấy tiếng rồi trong miệng văng ra một cục xương lớn.
Hôm sau, ông Tăng Chủ thấy xác một con heo rừng nằm bên tự viện, do hổ đem đến để đền ơn cứu chữa. Hiện nay, bên đình Thới Sơn vẫn còn một cái miễu nhỏ thờ "ông hổ" ấy.

Chú thích

Tham khảo
Trịnh Vân Thanh, Thành ngữ điển tích danh nhân từ điển quyển 2, Nhà xuất bản Hồn thiêng, Sài Gòn, 1966, tr. 1074.
Sổ tay hành hương đất phương Nam, nhiều người soạn, Huỳnh Ngọc Trảng chủ biên, Nhà xuất bản TP. HCM, 2002, tr. 116-117.
Tài liệu ông Tăng Chủ trong bài viết của Nguyễn Văn Hầu, tại:

Đại sư Phật giáo
Bửu Sơn Kỳ Hương
Người An Giang


title: 979

text:
Năm 979 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Tháng 6
 3 tháng 6: Tống Thái Tông tiêu diệt Bắc Hán thống nhất Trung Quốc

Tháng 8
 1 tháng 8: Chiến dịch Cao Lương Hà.

Tháng 9
 3 tháng 9: Liêu Cảnh Tông phát động chiến dịch Mãn Thành

Tháng 11
 Đinh Tiên Hoàng và Đinh Liễn bị giết
 Đinh Toàn kế vị hoàng đế nhà Đinh (Đinh Phế Đế)

Sinh

Mất
 Đinh Liễn
 Đinh Tiên Hoàng

Tham khảo

Năm 979


title: Di, Burkina Faso

text:
Di là một tổng thuộc tỉnh Sourou ở tây bắc Burkina Faso. Thủ phủ là thị xã Di. Dân số năm 2006 là 24.142 người.

Các thị xã và làng xã
Benkadi, Bossé, Bouna, Débé, Donon, Koromé, Lo, Niassan, Niassari, Oué, Poro, Poura, Toma-Ilé, Toma-koura, Tourou và Touroukoro.

Tham khảo

Tổng của Burkina Faso
Tỉnh Sourou


title: Ngô Phương Lan

text:
Ngô Phương Lan (quê gốc ở Diễn Châu, Nghệ An; sinh ngày 12 tháng 3 năm 1987 tại Hà Nội) là Hoa hậu Thế giới người Việt đầu tiên năm 2007. Ngô Phương Lan đã trở thành cô gái đầu tiên đoạt vương miện Hoa hậu Thế giới người Việt do báo Tiền Phong, báo Thanh Niên, VTV và khu nghỉ dưỡng VinPearland phối hợp tổ chức và nhận phần thưởng trị giá 20.000 USD.

Tiểu sử
Ngô Phương Lan thuộc dòng dõi danh thần đời Lê, trong gia phả của gia đình có danh thần nhà Lê Trung Hưng, Thượng thư bộ Hộ kiêm Tế tửu Quốc tử giám Ngô Trí Hòa .

Cha cô là nhà ngoại giao Ngô Quang Xuân, nguyên Phó chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại Quốc hội Việt Nam 2008, nguyên Đại sứ Việt Nam tại Thụy Sĩ, Trưởng phái đoàn đại diện thường trực Việt Nam tại Liên Hợp Quốc, Tổ chức thương mại thế giới (WTO), Phó chủ tịch Đại hội đồng Liên minh Nghị viện thế giới nhiệm kỳ 2010 – 2011. Cả mẹ cô, bà Lê Thị Hòa cũng làm việc trong ngành ngoại giao . Ảnh hưởng từ bố mẹ nên Ngô Phương Lan nuôi ước mơ trở thành nhà ngoại giao trong tương lai
.

Ngô Phương Lan là con gái út trong gia đình và còn có chị gái Ngô Thu Hương hơn cô 11 tuổi, là Thạc sĩ Kinh tế tốt nghiệp ở Mỹ .

Năm 1993, đang học lớp 1 ở Hà Nội thì Ngô Phương Lan đã theo gia đình sang Hoa Kỳ vì khi đó ông Ngô Quang Xuân làm Đại sứ Việt Nam tại Liên hiệp quốc. Ngô Phương Lan từng được tổng thống Mỹ Bill Clinton trao tặng bằng khen vì thành tích học tập cao tại trường Tiểu học New York.

Đầu năm 2000, cô trở lại Hà Nội học tại Trường Quốc tế Liên hiệp quốc, Năm 2002, cô theo bố mẹ sang Thuỵ Sĩ sống và học tập cho đến khi về nước thi hoa hậu.

Lên trung học Ngô Phương Lan xuất sắc vượt qua kỳ thi tú tài toàn phần Pháp của Trường quốc tế Pháp. Cô tốt nghiệp ngành Quan hệ quốc tế tại Đại học Geneve với bài luận văn xuất sắc và được đánh giá rất cao về đề tài văn hóa lịch sử.

Sở thích của Ngô Phương Lan là hát, múa, dã ngoại và thể thao. Từ khi 3 tuổi, cô đã biết múa quạt và tập hợp các bạn múa cùng mình. Dù chỉ học qua băng đĩa nhưng cô có thể múa được điệu chim công, "chim Kơ tia gọi bầy" hay "Lung linh mai vàng" của Quốc Toản.

Thông tin thêm
Mặc dù 2 lần được đề cử dự thi Hoa hậu Thế giới vào các năm 2007 và 2008 nhưng Ngô Phương Lan đều từ chối với lý do cô đưa ra là bận học và bận công việc.
Ngô Phương Lan là một trong 2 đại diện chính thức của Việt Nam chính thức dự lễ rước đuốc khai mạc đại hội thể thao Olympic 2012 vào tháng 6/2012 tại London (Anh). Cùng vinh dự này với Ngô Phương Lan là đại kiện tướng cờ vua Lê Quang Liêm .
Năm 2021, cô trở về Việt Nam và xuất hiện với tư cách khách mời trong chương trình Cuộc hẹn cuối tuần.

Xem thêm
 Ngô Trí Hòa

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Album ảnh của Ngô Phương Lan trên Flickr
 Hoa hậu Ngô Phương Lan qua cái nhìn của người cha...
 Ngô Phương Lan đăng quang HHTG người Việt
 Ngô Phương Lan: "Tôi sẽ về Việt Nam!"

Hoa hậu Thế giới người Việt
Người Nghệ An
Người Hà Nội
Nhân vật còn sống
Sinh năm 1987
Lấy chồng Tây


title: Corbeil-Cerf

text:
Corbeil-Cerf là một xã thuộc tỉnh Oise trong vùng Hauts-de-France tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 177 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

INSEE

Corbeilcerf


title: Tituboea macropus

text:
Tituboea macropus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Illiger miêu tả khoa học năm 1800.

Chú thích

Tham khảo

Tituboea


title: Vũ Cường

text:
Vũ Cường (chữ Hán giản thể: 武强县) là một huyện thuộc địa cấp thị Hành Thủy, tỉnh Hà Bắc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 442 ki-lô-mét vuông, dân số 210.000 người. Mã số bưu chính là 053300. Huyện lỵ đóng tại trấn Vũ Cường. Về mặt hành chính, huyện Vũ Cường được chia thành 2 trấn, 4 hương. Tổng cộng có 238 thôn hành chính.
Trấn: Vũ Cường, Nhai Quan.
Hương: Bắc Đại, Châu Sào, Tôn Trang, Đậu Thôn.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Hà Bắc
Hành Thủy


title: Anthrenoides caatingae

text:
Anthrenoides caatingae là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Urban mô tả khoa học năm 2006.

Chú thích

Tham khảo

Anthrenoides
Động vật được mô tả năm 2006


title: Mustafabad

text:
Mustafabad là một thị trấn thống kê (census town) của quận Yamunanagar thuộc bang Haryana, Ấn Độ.

Địa lý
Mustafabad có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 256 mét (839 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Mustafabad có dân số 8513 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Mustafabad có tỷ lệ 72% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 77%, và tỷ lệ cho phái nữ là 68%. Tại Mustafabad, 12% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Haryana


title: Huélago

text:
Huélago là một đô thị trong tỉnh Granada, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2005 (INE), đô thị này có dân số là 455 người.

Tham khảo

Đô thị ở Granada


title: Núi

text:
Núi là dạng địa hình lồi, có sườn dốc và độ cao thường lớn hơn và cao hơn đồi, nằm trải dài trên phạm vi nhất định. Nó được hình thành từ hiện tượng uốn nếp do tác động của nội lực.

Theo quan niệm của các nhà nghiên cứu thì núi cao hơn đồi. Theo bách khoa toàn thư Britannica, núi có chiều cao từ 500 m trở lên.

Núi là dạng địa hình phổ biến của Trái Đất, chiếm 52% diện tích châu Á, 36% Bắc Mỹ, 25% châu Âu, 22% nam Mỹ, 17% của Australia, khoảng 33% bề mặt châu Âu và 24% bề mặt Trái Đất.

Định nghĩa
Chương trình môi trường Liên Hợp Quốc định nghĩa "môi trường núi" gồm:
Cao độ ít nhất ;
Cao độ ít nhất , với độ dốc lớn hơn 2 độ;
Cao độ ít nhất , với độ dốc lớn hơn 5 độ;
Cao độ ít nhất , với dãy độ cao  phân bố kéo dài .

Theo định nghĩa trên, vùng núi chiếm 33% diện tích Á-Âu, 19% ở Nam Mỹ, 24% của Bắc Mỹ, và 14% châu Phi. Chiếm 24% bề mặt đất liền Trái Đất.

Chiều cao
Chiều cao của núi thường được tính từ mực nước biển. Dãy Himalaya có chiều cao trung bình là 5 km tính từ mặt nước biển, còn dãy Andes là 4 km. Phần lớn các dãy núi khác cao trung bình từ 2 đến 2,5 km. Everest, thuộc dãy Hymalaya với độ cao 8848 m tính từ mặt nước biển, là đỉnh núi cao nhất thế giới.

Tuy nhiên, nếu tính từ tâm Trái Đất thì phần lồi ra xa tâm nhất là đỉnh Chimborazo, thuộc dãy Andes ở Ecuador. Chiều cao 6272 m tính từ mặt nước biển của nó thậm chí thấp hơn đỉnh cao nhất của dãy Andes, nhưng do ellipsoid của Trái Đất phình ra ở xích đạo và Chimborazo lại gần xích đạo, nên nó cao hơn 2150 m so với Everest, nếu tính từ tâm Trái Đất.

Nếu tính từ vòng chân núi không kể mực nước biển thì Mauna Kea, thuộc Hawaii, Hoa Kỳ là đỉnh có chiều cao lớn nhất. Phần trồi trên mặt nước biển chỉ cao 4205 m, nhưng phần nằm dưới mặt nước khoảng 6000 m, tổng cộng 10205 m.

Với chiều cao 26km, cao hơn hẳn so với các ngọn núi trên Trái Đất (Andrew Fraknoi et al., 2004), núi Olympus Mons trên Sao Hỏa hiện nay được coi là ngọn núi cao nhất trong Hệ Mặt Trời.

Đặc điểm
Các ngọn núi được tạo thành từ quá trình kiến tạo địa chất cách đây hàng triệu năm về trước. Phần lớn các núi có sườn dốc hai bên, đỉnh thường nhọn. Đỉnh núi còn được gọi là rẻo cao.

Địa chất
Có ba loại núi chính gồm núi lửa, núi uốn nếp và núi khối tảng. Núi thường được hình thành do sự di chuyển của các mảng thạch quyển, hoặc là chuyển động tạo núi hoặc chuyển động trồi do nén ép. Các lực nén ép, nâng đẳng tĩnh, và các lực của vật liệu xâm nhập làm cho bề mặt đá nâng lên, tạo nên một địa hình cao hơn xung quanh. Độ cao của chúng có thể là đồi, nếu cao hơn và dốc hơn thì gọi là núi. Hai loại núi được tạo thành theo cách này tùy thuộc vào sự tương tác với các lực kiến tạo gồm núi uốn nếp và núi khối tảng. Các dạng tạo núi khác bao gồm núi lửa và sống núi giữa đại dương.

Núi uốn nếp
Các lực nén ép khi va chạm lục địa có thể gây ra các khu vực bị nén ép làm cho chúng dày hơn và tạo ra nếp uốn, theo đó các vật liệu chuyển động theo hướng lên hoặc xuống.

Núi khối tảng

Núi khối tảng được tạo ra khi các khu vực rộng lớn bị tách ra theo các đứt gãy có sự chuyển động theo phương thẳng đứng. Các loại này khá phổ biến. Các khối được nâng lên tạo thành các núi khối tảng hay các địa lũy. Các khối sụt lún tạo thành các địa hào: đây là một trường hợp trong phạm vi nhỏ so với hệ thống thung lũng tách giãn. Có thể gặp các dạng địa hình này ở Đông Phi, vùng núi Vosges của Pháp, vùng Basin và Range phía Tây Bắc Mỹ và thung lũng sông Rhine.

Núi lửa

Các núi lửa được hình thành khi một mảng này bị hút chìm bên dưới mảng khác hoặc hình thành ở các sống núi giữa đại dương hoặc điểm nóng. Ở độ sâu khoảng 100 km, các đá bị nung chảy và tạo thành mácma sau đó dòng mácma này tràn lên trên bề mặt. Khi macma lên đến bề mặt, nó thường tạo thành các núi lửa như núi lửa hình khiêng, hay núi lửa tầng. Ví dụ như Núi Phú Sĩ ở Nhật Bản và núi Pinatubo ở Philippines. Macma không lên đến bề mặt để tạo thành múi mà chúng có thể hóa đá bên dưới bề mặt vẫn có thể tạo thành các núi dạng vòm như Núi Navajo ở Hoa Kỳ.

Sống núi giữa đại dương

Sống núi giữa đại dương là một dãy núi nằm dưới nước hình thành bởi hoạt động kiến tạo mảng. Đây là kiểu sống núi đại dương mang đặc điểm của một trung tâm tách giãn đại dương, hay còn gọi là tách giãn đáy đại dương. Đáy biển được nâng lên là kết quả của các dòng đối lưu dâng lên từ manti ở dạng macma ở vùng yếu (mỏng) dạng tuyến trong vỏ đại dương và chảy tràn trên đáy đại dương ở dạng dung nham, tạo ra vỏ mới bởi sự đông đặc.

Xói mòn

Trong và sau khi nâng lên, các núi phải chịu sự tác động của các tác nhân gây xói mòn như nước, gió, băng và trong lực. Xói mòn làm cho bề mặt của núi trở nên trẻ hơn so với các đá cấu thành nó. Các hoạt động của sông băng tạo ra các đặc điểm của địa hình như các đỉnh kim tự tháp, phân thủy sắc nhọn, địa hình trũng dạng cái bát có thể bao gồm các hồ. Các núi ở cao nguyên như Catskills, được tạo thành từ việc xói mòn của các cao nguyên được nâng lên.

Những ngọn núi nổi tiếng

Việt Nam

 Hoàng Liên Sơn - dãy núi cao nhất Việt Nam với đỉnh Fansipan
 Dãy Trường Sơn dãy núi dài nhất Viêt Nam, kéo dài từ bắc Trung Bộ tới Tây Nguyên ra tận biển.
 Núi Tam Đảo, Vĩnh Phúc
 Núi Ba Vì - đỉnh núi cao nhất Hà Nội
 Núi Bà Đen, Tây Ninh - ngọn núi cao nhất Nam Bộ
 Vùng Bảy Núi, An Giang.
 Núi Ngọc Linh - ngọn núi cao nhất miền Trung, có loài nhân sâm của Việt Nam nổi tiếng

Thế giới

 Dãy núi Hymalaya - dãy núi cao nhất thế giới với đỉnh Everest - đỉnh núi cao nhất thế giới.
 Dãy Andes - dãy núi dài nhất châu Mỹ, gắn liền với nền văn minh Andes.
 Ngọn núi Acaguona - đỉnh núi cao nhất Nam Mỹ
 Dãy Alps - dãy núi chính của châu Âu.
 Núi Phú Sĩ, ngọn núi nổi tiếng của Nhật Bản.
 Núi Thái Sơn, Trung Quốc
 Đỉnh Núi Kilimanjaro - đỉnh núi cao nhất Châu Phi

Xem thêm
 Đảo
 Đèo
 Hang
 sông
 biển
 Danh sách các núi cao nhất thế giới

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Hình ảnh núi Tatra, phần trên lãnh thổ Ba Lan.
 Canadian Mountain Encyclopedia - Hoa Kỳ và Mêhicô.

Địa lý học
Bài cơ bản dài trung bình
Thuật ngữ địa lý


title: Pusillina

text:
Pusillina là một chi ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Rissoidae.

Các loài
Các loài trong chi Pusillina gồm có:

 Pusillina amblia (Watson, 1886)
 Pusillina benzi (Aradas & Maggiore, 1844)
 Pusillina diversa (F. Nordsieck, 1972)
 Pusillina ehrenbergi (Philippi, 1844)
 Pusillina fuscapex Gofas, 2007
 Pusillina harpa (A. E. Verrill, 1880)
 Pusillina harpula Gofas, 2007
 Pusillina inconspicua (Alder, 1844)
 † Pusillina kazakhstanica Amitrov, 2010
 Pusillina lineolata (Michaud, 1832)
 Pusillina marginata (Michaud, 1832)
 Pusillina metivieri Bouchet & Warén, 1993
 Pusillina minialba Segers, Swinnen & De Prins, 2009
 Pusillina munda (Monterosato, 1884)
 Pusillina philippi (Aradas & Maggiore, 1844)
 Pusillina radiata (Philippi, 1836)
 Pusillina sarsii (Lovén, 1846)
 Pusillina sufflava Cecalupo & Perugia, 2009
 Pusillina testudae (Verduin, 1979)

Chú thích

Tham khảo

Rissoidae


title: Barbatula simavica

text:
Barbatula simavica là một loài cá vây tia thuộc họ Balitoridae.
Loài này chỉ có ở Thổ Nhĩ Kỳ. Môi trường sống tự nhiên của chúng là sông ngòi. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Crivelli, A.J. 2005. Barbatula simavica. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 19 tháng 7 năm 2007.

Barbatula
Động vật đặc hữu Thổ Nhĩ Kỳ
Động vật được mô tả năm 1978


title: 8695 Bergvall

text:
8695 Bergvall (1993 FW8) là một tiểu hành tinh vành đai chính.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 8695 Bergvall

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1993


title: Oidaematophorus mineti

text:
Oidaematophorus mineti là một loài bướm đêm thuộc họ Pterophoridae. Nó được biết đến ở Madagascar.

Chú thích

Tham khảo

Oidaematophorus


title: Arthur Fadden

text:
Sir Arthur William Fadden (13 tháng 4 năm 1895 – 21 tháng 4 năm 1973) là một chính trị gia Úc và là Thủ tướng Úc thứ 13. Sau khi Robert Menzies từ nhiệm, Fadden được Đảng Thống nhất Úc cử lên làm thủ tướng nhưng không đủ thế lực trong quốc hội. Trong vòng 40 ngày, ông bị buột phải từ chức khi các nghị viên quốc hội không thông qua kế hoạch tài chính của ông. Lãnh tụ Đảng Lao động Úc là John Curtin lên thay thế. Fadden thường nói diễu rằng ông như nạn Đại hồng thủy - chỉ trị vì có "40 ngày và 40 đêm".

Tham khảo

Thủ tướng Úc
Sinh năm 1894
Mất năm 1973
Lãnh tụ đối lập Úc
Chính trị gia Úc thế kỷ 20


title: Rochester, New York

text:
Rochester là một thành phố ở quận Monroe, bang New York, phía nam của hồ Ontario ở Hoa Kỳ.
Rochester dân số khoảng 219.773, khiến cho nó là thành phố lớn thứ ba của bang New York sau thành phố đông dân nhất thành phố Thành phố New York và Buffalo. Nó là trung tâm của Vùng đô thị lớn hơn trong đó bao gồm và mở rộng vượt ra ngoài quận Monroe và bao gồm quận Genesee, quận Livingston, quận Ontario, Quận Orleans và quận Wayne. Khu vực này, là một phần của vùng Tây New York, có dân số 1.037.831 người tại thời điểm Điều tra dân số năm 2000. Theo ngày 01 tháng 7 năm 2005, dân số này tăng nhẹ, đến 1.039.028.

Tham khảo

Quận Monroe, New York
Thành phố của New York (tiểu bang)


title: Ansauvillers

text:
Ansauvillers  là một xã thuộc tỉnh Oise trong vùng Hauts-de-France phía bắc Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 150 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

INSEE

Xã của Oise


title: Miribel, Drôme

text:
Miribel  là một xã thuộc tỉnh Drôme trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes đông nam nước Pháp. Xã Miribel, Drôme nằm ở khu vực có độ cao trung bình 393 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Drôme


title: Pseudopanurgus perlaevis

text:
Pseudopanurgus perlaevis là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1973.

Chú thích

Tham khảo

Pseudopanurgus
Động vật được mô tả năm 1973


title: Văn Yên

text:
Văn Yên là một huyện thuộc tỉnh Yên Bái, Việt Nam.

Địa lý
Huyện Văn Yên nằm ở phía tây bắc tỉnh Yên Bái, có tọa độ địa lý 104º23'Đ đến 104º23'Đ và từ 21º50'30"B đến 22º12'B, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp huyện Lục Yên, huyện Yên Bình và huyện Trấn Yên
Phía tây giáp huyện Mù Cang Chải và huyện Văn Bàn, tỉnh Lào Cai
Phía nam giáp huyện Văn Chấn
Phía bắc giáp huyện Bảo Yên, tỉnh Lào Cai.

Huyện Văn Yên có diện tích 1.390,34 km², dân số năm 2019 là 129.679 người, mật độ dân số đạt 93 người/km².

Toàn huyện có 12 dân tộc trong đó có các dân tộc chủ yếu sau: Kinh, Tày, Dao, Hmông,...

Thị trấn Mậu A là trung tâm kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội của huyện. Với lợi thế về vị trí nằm trên tuyến đường sắt Yên Bái – Lào Cai nối Côn Minh (Trung Quốc), tuyến tỉnh lộ 151 Yên Bái – Khe Sang, đường thủy sông Hồng và đường cao tốc Nội Bài – Lào Cai.

Hành chính
Huyện Văn Yên có 25 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm thị trấn Mậu A (huyện lỵ) và 24 xã: An Bình, An Thịnh, Châu Quế Hạ, Châu Quế Thượng, Đại Phác, Đại Sơn, Đông An, Đông Cuông, Lâm Giang, Lang Thíp, Mậu Đông, Mỏ Vàng, Nà Hẩu, Ngòi A, Phong Dụ Hạ, Phong Dụ Thượng, Quang Minh, Tân Hợp, Viễn Sơn, Xuân Ái, Xuân Tầm, Yên Hợp, Yên Phú, Yên Thái.

Lịch sử
Huyện Văn Yên được thành lập ngày 16 tháng 12 năm 1964 theo Quyết định số 177-CP của Hội đồng Chính phủ trên cơ sở tách 6 xã: Châu Quế Hạ, Châu Quế Thượng, Đông An, Lâm Giang, Lang Thíp, Phong Dụ thuộc huyện Văn Bàn (nay thuộc tỉnh Lào Cai) và 19 xã: An Bình, Đại Đồng, Đại Sơn, Đoàn Kết, Đông Cuông, Đồng Tâm, Hoàng Thắng, Mậu A, Mậu Đông, Minh Đông, Mỏ Vàng, Nhất Trí, Quang Minh, Xuân Ái, Xuân Lợi, Yên Hợp, Yên Hưng, Yên Phú, Yên Thành thuộc huyện Trấn Yên.

Ngày 17 tháng 2 năm 1965, Bộ Nội vụ ra Quyết định số 44-NV chia xã Phong Dụ thành 3 xã: Phong Dụ Thượng, Phong Dụ Hạ và Xuân Tầm.

Ngày 3 tháng 4 năm 1965, Bộ Nội vụ ra Quyết định số 125 đổi tên 5 xã: xã Đoàn Kết thành xã Ngòi A, xã Yên Thành thành xã Yên Thái, xã Đồng Tâm thành xã Tân Hợp, xã Đại Đồng thành xã Đại Phác, xã Nhất Trí thành xã Viễn Sơn.

Ngày 16 tháng 2 năm 1967, Bộ trưởng Bộ Nội vụ ra Quyết định số 52-NV chia xã Đại Phác thành 2 xã: Đại Phác và An Thịnh.

Ngày 2 tháng 3 năm 1973, Bộ trưởng Phủ Thủ tướng ra Quyết định số 12-BT, giải thể xã Xuân Lợi, sáp nhập các thôn của xã này vào xã Mỏ Vàng và xã Đại Sơn; giải thể xã Minh Đông, sáp nhập các thôn của xã này vào xã An Bình và xã Đông Cuông.

Sau năm 1975, huyện Văn Yên thuộc  tỉnh Hoàng Liên Sơn, bao gồm 26 xã: An Bình, An Thịnh, Châu Quế Hạ, Châu Quế Thượng, Đại Phác, Đại Sơn, Đông An, Đông Cuông, Hoàng Thắng, Lâm Giang, Lang Thíp, Mậu A, Mậu Đông, Mỏ Vàng, Ngòi A, Phong Du Hạ, Phong Du Thượng, Quang Minh, Tân Hợp, Viễn Sơn, Xuân Ái, Xuân Tầm, Yên Hợp, Yên Hưng, Yên Phú và Yên Thái.

Ngày 11 tháng 1 năm 1986, chia xã Mỏ Vàng thành 2 xã: Mỏ Vàng và Nà Hẩu.

Ngày 12 tháng 2 năm 1987, chuyển xã Mậu A thành thị trấn Mậu A (thị trấn huyện lỵ huyện Văn Yên).

Ngày 12 tháng 8 năm 1991, huyện Văn Yên trở lại thuộc tỉnh Yên Bái vừa tái lập.

Ngày 1 tháng 2 năm 2020, sáp nhập xã Hoàng Thắng vào xã Xuân Ái và sáp nhập xã Yên Hưng vào xã Yên Thái.

Huyện Văn Yên có 1 thị trấn và 24 xã như hiện nay.

Kinh tế - xã hội
Các khu và cụm công nghiệp trọng điểm của huyện:
Khu công nghiệp phía bắc Văn Yên của tỉnh Yên Bái (thuộc xã Đông Cuông) nằm trên trục đường Yên Bái - Khe Sang. Có đường điện 35 KV đi qua trung tâm khu công nghiệp. Nguồn nước tự nhiên được lấy từ sông Hồng (khu công nghiệp nằm giáp bờ sông Hồng)
Cụm công nghiệp phía tây cầu Mậu A (cụm công nghiệp của huyện) nằm trên trục đường Quy Mông - Đông An. Có đường điện 35 KV đi qua trung tâm, nguồn nước tự nhiên được lấy từ sông Hồng.
Cụm công nghiệp thôn Toàn An, xã Đông An (cụm công nghiệp của huyện) nằm trên trục đường Yên Bái - Khe Sang. Có đường điện 35 kV đi qua. Nguồn nước tự nhiên được lấy từ sông Hồng.
Đặc biệt Văn Yên có cây Quế, là loài cây cho giá trị kinh tế cao. Những người dân Văn Yên nơi đây lấy cây Quế làm loại cây trồng chủ yếu. So với chất lượng quế trên cả nước thì quế Văn Yên đứng thứ 2 sau quế Quảng Bình. Văn Yên còn có Đền Đông Cuông.

Di tích
Đông Cuông là một ngôi đền nổi bật của huyện Văn Yên. Đền nằm ở xã Đông Cuông, huyện Văn Yên. Đền còn có tên gọi là đền thờ thần Vệ quốc vì ngoài mẫu Thượng Ngàn, đền còn thờ các vị có công chống giặc Nguyên - Mông thế kỷ XIII, đó là một số tướng người dân tộc địa phương. Khu vực này còn có miếu thờ Đức ông ở phía hữu ngạn sông Hồng. Xung quanh khu vực đền Đông Cuông, các nhà khảo cổ đã phát hiện nhiều di vật thuộc văn hóa Sơn Vi (hậu kỳ đá cũ).

Đặc sản
Quế Văn Yên được cho là giống quế tốt nhất Việt Nam, có hàm lượng tinh dầu cao thứ 2 ở Việt Nam (sau quế Trà My), đã được bảo hộ chỉ dẫn địa lý. Diện tích trồng quế ở Văn Yên lên tới 16 nghìn hecta.

Chú thích

Tham khảo
Vietnam Administrative Atlas, Nhà xuất bản Bản Đồ 2004

 UBND Huyện Văn Yên


title: Felonica

text:
Felonica (also called "Fotonica" hoặc "Flonga") là một đô thị tại tỉnh Mantova trong vùng Lombardia của Italia, có vị trí cách khoảng 180 km về phía đông nam của Milano và khoảng 50 km về phía đông nam của Mantova. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 1.586 người và diện tích là 22,5 km².

Đô thị Felonica có các frazione (đơn vị cấp dưới) Quatrelle.

Felonica giáp các đô thị: Bondeno, Calto, Castelmassa, Ficarolo, Salara, Sermide.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune.felonica.mn.it/

Đô thị tỉnh Mantova
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Trophocosta

text:
Trophocosta là một chi bướm đêm thuộc phân họ Tortricinae của họ Tortricidae.

Các loài
Trophocosta argyrosperma (Diakonoff, 1953)
Trophocosta aurea Razowski, 1966
Trophocosta conchodes (Meyrick, 1910)
Trophocosta cyanoxantha (Meyrick, 1907)
Trophocosta hilarochroma (Diakonoff, 1951)
Trophocosta maculifera Kuznetzov, 1992
Trophocosta nitens Razowski, 1964
Trophocosta nummifera (Meyrick, 1910)
Trophocosta tucki Razowski, 1986

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

 tortricidae.com

Tortricini


title: 26

text:
Năm 26 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 26

als:20er#26


title: Họ Đàn thảo

text:
Họ Đàn thảo (danh pháp khoa học: Elatinaceae) là một họ thực vật hạt kín với khoảng 35-50 loài cây thân thảo trong 2 chi: Elatine và Bergia. Chi Elatine chủ yếu là cây thủy sinh, còn chi Bergia là các loại cây bụi nhỏ sống trong môi trường ẩm ướt. Các loài Elatine phân bố rộng khắp thế giới, từ vùng ôn đới tới nhiệt đới, với sự đa dạng lớn nhất tại khu vực ôn đới. Các loài Bergia sinh sống trong khu vực từ ôn đới tới nhiệt đới ở đại lục Á-Âu và châu Phi, với 2 loài tại vùng nhiệt đới và 1 loài từ vùng nhiệt đới tới ôn đới ở châu Mỹ. Trung tâm đa dạng của chi Bergia là vùng nhiệt đới Cựu thế giới, và đây cũng là trung tâm đa dạng sinh học của cả họ này. Không một loài nào tìm thấy tại các hệ sinh thái vùng cực.

Các loài trong họ này có hoa lưỡng tính, thường với kích thước nhỏ, mọc đơn lẻ hay thành cụm dạng xim hoa, với 2 tới 5 cánh hoa xếp lợp. Các lá mọc đối hay mọc vòng, có thể có các tuyến dọc theo mép lá, và có các lá kèm. Các loài thủy sinh thuộc chi Elatine thường có các đặc trưng suy giảm như là cơ chế thích nghi với môi trường sống dưới nước.

Các loài đàn thảo trong chi Elatine (như Elatine hexandra, Elatine hydropiper và Elatine macropoda) thường được trồng trong các bể cảnh.

Phân loài
Bộ Sơ ri
 Họ Đàn thảo
 Chi Biệt gia (Bergia)
 Bergia ammannioides
 Bergia aquatica
 Bergia auriculata
 Bergia capensis
 Bergia decumbens
 Bergia glutinosa
 Bergia henshallii
 Bergia pedicellaris
 Bergia pentherana
 Bergia perennis
 Bergia polyantha
 Bergia pusilla
 Bergia serrata
 Bergia suffruticosa
 Bergia texana
 Chi Đàn thảo (Elatine)
 Elatine ambigua - Đàn thảo châu Á
 Elatine americana - Đàn thảo châu Mỹ
 Elatine brachysperma
 Elatine californica - Đàn thảo California
 Elatine chilensis - Đàn thảo Chile
 Elatine heterandra
 Elatine hexandra
 Elatine hydropiper
 Elatine minima
 Elatine rubella - Đàn thảo Tây nam
 Elatine triandra

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 Elatinaceae  trong L. Watson và M.J. Dallwitz (1992 trở đi). The families of flowering plants: descriptions, illustrations, identification, information retrieval.  http://delta-intkey.com


title: Vonges

text:
Vonges là một xã ở tỉnh Côte-d'Or trong vùng Bourgogne-Franche-Comté, phía đông nước Pháp. Khu vực này có độ cao trung bình 214 mét trên mực nước biển.

Dân số

Tham khảo

Xã của Côte-d'Or


title: Dicranomyia chimborazicola

text:
Dicranomyia chimborazicola là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranomyia
Limoniidae ở vùng Neotropic