title: Minh Mục Tông

text:
Minh Mục Tông (chữ Hán: 明穆宗, 4 tháng 3, 1537 - 5 tháng 7, 1572), là Hoàng đế thứ 13 của nhà Minh trong lịch sử Trung Quốc, trị vì từ năm 1567 đến năm 1572, tổng cộng 6 năm. Trong suốt thời gian trị vì, ông chỉ dùng niên hiệu Long Khánh (隆慶), nên thường được gọi là Long Khánh Đế  (隆慶帝)

Tuy chỉ trị vì trong 6 năm, nhưng Long Khánh Đế được xem là một trong những Hoàng đế thông thoáng nhất triều Minh. Thời kỳ của ông tiếp tục thiết lập trật tự xã hội ổn định, kinh tế phát triển hưng khởi, tiếp nối thành tựu từ thời Gia Tĩnh trung hưng, vì thế sử sách xưng gọi Long Khánh tân chính (隆慶新政).

Tiểu sử

Mục Tông Hoàng đế tên thật là Chu Tái Kỵ (朱載坖), sinh vào ngày 4 tháng 3, năm 1537 tại Tử Cấm Thành, Bắc Kinh. Ông là con trai thứ ba của Minh Thế Tông, mẹ là Khang phi Đỗ thị.

Năm 1539, khi vừa lên 2 tuổi, ông được phong làm Dụ vương (裕王). Đến năm 1549, anh trai ông là Trang Kính Thái tử Chu Tái Duệ qua đời, xét theo thứ tự thì Dụ vương Chu Tái Kỵ sẽ được lập làm Hoàng thái tử nhưng Minh Thế Tông tin vào lời đồn "hai con rồng thì không thể ở cùng nhau" cộng với thấy Tái Duệ ở ngôi Thái tử không được lâu nên trì hoãn không chịu lập Thái tử. Tuy vậy ông vẫn ngầm được thừa nhận là người sẽ kế vị.

Năm 1567, Minh Thế Tông mất, Dụ vương Chu Tái Kỵ lên ngôi, lấy niên hiệu Long Khánh (隆慶), mở đầu cuộc Long Khánh tân chính (隆慶新政).

Long Khánh tân chính
Đế quốc Trung Hoa được Minh Mục Tông thừa hưởng đầy những xáo trộn gây ra bởi sự quản lý tồi và nạn tham nhũng. Để chấn chỉnh sự hỗn loạn do cha mình gây ra trong suốt một thời gian dài, Mục Tông đã thực hiện việc cải cách triều chính bằng cách sử dụng một loạt các quan lại có tài như Từ Giai, Cao Củng, Trần Dĩ Cần, Trương Cư Chính.

Ông cũng cho thả Hải Thụy và 32 quan lại bị khép tội triều trước, đồng thời bỏ tù Đạo sĩ Vương Kim, một sủng thần của cha mình. Bên cạnh đó, ông chủ trương nối lại quan hệ ngoại giao với các quốc gia châu Âu, châu Phi, giảng hòa với Mông Cổ. Long Khánh cũng đã đưa quân đẩy lùi quân Mông Cổ của Altan Khan, người đã cho quân xâm nhập Vạn Lý Trường Thành và đến tận Bắc Kinh. Một hiệp ước hòa bình để trao đổi ngựa lấy tơ đã được ký kết với quân Mông Cổ ngay sau đó.

Nhằm tăng cường an ninh biên giới trên đất liền và trên biển, ông đã bổ nhiệm những tướng lĩnh có tài như Du Đại Du, Thích Kế Quang trấn thủ vùng cảng biển Triết Giang và Phúc Kiến, ngăn chặn nạn cướp biển từ Nhật Bản (Oa khấu), vốn hoành hành một thời gian dài từ thời Minh Thế Tông.

Triều đại của Mục Tông, không giống với bất kỳ Hoàng đế nhà Minh nào trước đây, đã thấy sự phụ thuộc nặng nề vào các hoạn quan triều đình. Bất chấp sự khởi đầu đầy hy vọng ban đầu, Long Khánh đã dần chểnh mảng chính sự và bắt đầu theo đuổi sự hưởng thụ cá nhân. Hoàng đế cũng đưa ra một số quyết định mâu thuẫn như việc dùng lại các phương sĩ Đạo giáo mà chính ông ta đã cấm chỉ khi mới lên ngôi.

Qua đời
Năm 1572, ngày 5 tháng 7, Minh Mục Tông do dâm dục quá mức mà lâm bệnh qua đời, hưởng dương 35 tuổi. Trước khi qua đời, Mục Tông đã di mệnh lại cho các đại thần Cao Củng, Cao Nghi, Trương Cư Chính phò tá cho đứa con trai mới 10 tuổi của mình là Chu Dực Quân (朱翊鈞) lên kế vị, tức Minh Thần Tông, niên hiệu là Vạn Lịch.

Thần Tông tôn vua cha miếu hiệu là Mục Tông (穆宗), thụy hiệu là Khế Thiên Long Đạo Uyên Ý Khoan Nhân Hiển Văn Quang Vũ Thuần Đức Hoằng Hiếu Trang Hoàng đế (契天隆道淵懿寬仁顯文光武純德弘孝莊皇帝), gọi tắt là Mục Tông Trang Hoàng đế (穆宗莊皇帝). Mục Tông được chôn cất tại Chiêu lăng (昭陵).

Gia quyến
 Thân phụ: Thế Tông Túc Hoàng đế Chu Hậu Thông.
 Thân mẫu: Hiếu Khác Hoàng hậu Đỗ thị (孝恪皇后杜氏, 1510 - 1554), người ở Đại Hưng, là phi tần của Thế Tông với sơ phong là Khang phi (康妃). Sau khi qua đời, được truy tôn là Vinh Thục Khang phi (荣淑康妃). Đến khi Mục Tông kế vị, mới được truy tặng Hoàng hậu.

Hậu phi
 Hiếu Ý Trang Hoàng hậu Lý thị (孝懿皇后李氏, ? - 1558), người Xương Bình, cha là Lý Minh (李铭). Chính thất vương phi khi chưa đăng cơ, qua đời trước khi Mục Tông lên ngôi. Sinh ra Hiến Hoài Thái tử, Tĩnh Điệu vương Chu Dực Linh và Bồng Lai công chúa.
 Hiếu An Hoàng hậu Trần thị (孝安皇后陈氏, ? - 1596), người Thông Châu, cha là Cẩm y vệ Cố An bá Trần Cảnh Hành (固安伯陳景行). Thời Minh Thần Tông, được tôn làm Nhân Thánh Hoàng thái hậu (仁圣皇太后). Không có con.
 Hiếu Định Hoàng hậu Lý thị (孝定皇后, 1540 - 1612), người Thông Châu, cha là Vũ Thanh bá Lý Vỹ Phong (武清伯李伟封). Bà vào cung được phong Quý phi, sinh ra Minh Thần Tông, tôn phong làm Từ Thánh Hoàng thái hậu (慈圣皇太后).
 Tần Thục phi (秦淑妃), cha là Tần Phụng (秦奉), sinh hạ Tê Hà Công chúa chết yểu, sau khi qua đời được ban thuỵ là Đoan Tĩnh Thục phi (端静淑妃)
 Lưu Trang phi (劉莊妃, ? - 1582), cha là Cẩm y vệ Chính thiên hộ Lưu Hiền (刘贤), thuỵ là Cung Huệ Trang phi (恭惠莊妃)
 Lý Đức phi (李德妃, ? - 1632), thọ hơn 80 tuổi, cha là Cẩm y vệ Chính thiên hộ Lý Nại (李柰)
 Vương Vinh phi (王榮妃, ? - 1580), cha là Cẩm y vệ Chính thiên hộ Vương Trạch (王泽), thuỵ là Trang Hy Vinh phi (庄僖榮妃)
 Nguỵ Anh phi (魏英妃)
 Lý Cung phi (李恭妃)
 Đổng Đoan phi (董端妃)
 Trang Kính phi (莊敬妃)
 Hứa Anh phi (許英妃)
 Tiền An phi (錢安妃)
 Tề Kính phi (齊敬妃)
 Ngô Cung phi (吳恭妃)
 Giang Hiền phi (江賢妃)
 Diệp Kỳ phi (葉奇妃)
 Vu Ý phi (于懿妃)
 Hàn Dung phi (韓容妃)
 Dương An phi (楊安妃)
 Triệu Hoà phi (趙和妃)
 Mã Huệ phi (馬惠妃)

Hậu duệ

Hoàng tử

Hoàng nữ

Chú thích

Hoàng đế nhà Minh
Sinh năm 1537
Mất năm 1572


title: 943

text:
Năm 943 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 943


title: Leptadrillia cinereopellis

text:
Leptadrillia cinereopellis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Drilliidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

C
Động vật được mô tả năm 1971
I
C


title: Gnophomyia maculipleura

text:
Gnophomyia maculipleura là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Gnophomyia
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Tephriopis

text:
Tephriopis là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae


title: Tiến hóa loài người

text:
Tiến hóa của loài người là quá trình tiến hóa dẫn tới sự xuất hiện của người hiện đại về mặt giải phẫu. Chủ đề thông thường tập trung vào lịch sử tiến hóa của linh trưởng — cụ thể là chi Homo, và sự xuất hiện của Homo sapiens như là một loài khác biệt trong Hominidae (tức "vượn lớn") — chứ không phải nghiên cứu về lịch sử sớm hơn đã dẫn tới sự ra đời của linh trưởng.

Nghiên cứu về sự tiến hóa của loài người áp dụng sự liên kết đa ngành, bao gồm nhân loại học, linh trưởng học, di truyền học, khảo cổ học, cổ sinh vật học, ngôn ngữ học, phong tục học, tâm lý học tiến hóa và phôi học.

Quan điểm chính trong giới khoa học đề cập đến nguồn gốc của người hiện đại về mặt giải phẫu là giả thuyết được gọi là "rời khỏi châu Phi" (OOA, Out of Africa) hay "nguồn gốc châu Phi gần đây của người hiện đại" (RAOMH) hay giả thiết nguồn gốc châu Phi gần đây (RAO), cho rằng loài người (Homo sapiens) có nguồn gốc châu Phi và di cư ra khỏi lục địa này vào khoảng 100 đến 50 Ka BP (Ka BP = Kilo annum before present = ngàn năm trước).

Homo sapiens sau đó đã thay thế Homo erectus ở châu Á và người Neanderthal ở châu Âu.

Lịch sử

Trước Darwin
Từ homo, tên gọi một chi sinh học mà loài người thuộc về, là tiếng Latin để chỉ "con người" hay "loài người", được Linnaeus chọn đầu tiên trong hệ thống phân loại của mình. Từ "con người" trong tiếng Latin là humanus, dạng tính từ của homo, và nó xuất phát từ gốc Ấn-Âu *dhghem có nghĩa "trái đất". Linnaeus và các nhà khoa học khác cùng thời đã coi các loài vượn lớn là các họ hàng gần nhất của loài người dựa trên các nét tương đồng về hình thái và giải phẫu.

Darwin
Khả năng kết nối con người với loài khỉ trước đó theo huyết thống trở nên rõ ràng chỉ sau năm 1859 với việc Charles Darwin xuất bản Nguồn gốc các loài, trong đó ông lập luận cho ý tưởng về sự tiến hóa của những loài mới từ loài trước đó. Cuốn sách của Darwin đã không giải quyết câu hỏi về sự tiến hóa của con người, chỉ nói rằng "Ánh sáng sẽ làm sáng tỏ về nguồn gốc của con người và lịch sử của mình."

Các cuộc tranh luận đầu tiên về bản chất của quá trình tiến hóa của con người nảy sinh giữa Thomas Henry Huxley và Richard Owen. Huxley lập luận cho sự tiến hóa của con người từ loài khỉ bằng cách minh họa nhiều điểm tương đồng và khác biệt giữa con người và loài khỉ, và đã làm như vậy đặc biệt là vào năm 1863 cuốn sách "Bằng chứng vị trí con người trong tự nhiên" (Evidence as to Man's Place in Nature). Tuy nhiên, nhiều người ủng hộ ban đầu của Darwin (như Alfred Russel Wallace và Charles Lyell) đã không đồng ý ngay rằng nguồn gốc của năng lực tinh thần và sự nhạy cảm đạo đức của con người có thể được giải thích bởi sự chọn lọc tự nhiên, mặc dù điều này sau đó đã thay đổi. Darwin áp dụng các lý thuyết về sự tiến hóa và chọn lọc giới tính cho con người khi ông xuất bản "The Descent of Man" vào năm 1871.

Đường phát tán loài người theo các nhóm đơn bội mtDNA (dòng mẹ, trái), và theo các nhóm đơn bội Y-DNA (dòng bố, phải) . Phần đất liền vào thời kỳ băng hà 10 Ka về trước, nay bị chìm dưới biển được tô màu trắng.

Bằng chứng
Bao gồm các quá trình tiến hóa từ loài vượn cổ thành con người và các dấu tích được tìm thấy.

Tham khảo

Xem thêm

 Tiến trình tiến hóa loài người
 Nguồn gốc đa vùng của người hiện đại

 Flinn, M. V., Geary, D. C., & Ward, C. V. (2005). Ecological dominance, social competition, and coalitionary arms races: Why humans evolved extraordinary intelligence. Evolution and Human Behavior, 26, 10-46.
  Also ISBN 978-0-521-46786-5

 DNA Shows Neandertals Were Not Our Ancestors
 —two ancestral ape chromosomes fused to give rise to human chromosome 2.

 BBC: Finds test human origins theory. ngày 8 tháng 8 năm 2007 Homo habilis and Homo erectus are sister species that overlapped in time.

Liên kết ngoài
 BBC: The Evolution of Man
 Illustrations from Evolution (textbook)
 Smithsonian – Homosapiens
 Smithsonian – The Human Origins Program
 Becoming Human: Paleoanthropology, Evolution and Human Origins, presented by Arizona State University's Institute of Human Origins
 species

Kỷ Neogen
Tiến hóa
Sinh học
Sinh học tiến hóa
Nhân loại học
Con người


title: Dapanoptera carolina

text:
Dapanoptera carolina là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dapanoptera
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Bruchidius myobromae

text:
Bruchidius myobromae là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Motschulsky miêu tả khoa học năm 1874.

Chú thích

Tham khảo

M


title: Mã đề hương

text:
Mã đề hương (danh pháp khoa học: Saruma henryi; chữ Hán: 馬蹄香/马蹄香) là một loài thực vật thuộc họ Aristolochiaceae. Đây là loài đặc hữu của Trung Quốc. Phân bố: Các khu rừng rậm, thung lũng, bờ suối; ở cao độ 600-1.000 m trong các tỉnh Cam Túc, Quý Châu, Hồ Bắc, Giang Tây, Thiểm Tây, Tứ Xuyên.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

H
Thực vật đặc hữu Trung Quốc


title: Tân Lập 2

text:
Tân Lập 2 là một xã thuộc huyện Tân Phước, tỉnh Tiền Giang, Việt Nam.

Địa lý
Xã Tân Lập 2 có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Hưng Thạnh và xã Tân Hoà Thành
Phía tây giáp xã Phước Lập
Phía nam giáp xã Tân Lập 1
Phía bắc giáp thị trấn Mỹ Phước và xã Hưng Thạnh.

Xã Tân Lập 2 có 16,48 km² (1,647.54 hécta) diện tích tự nhiên và dân số năm 2013 là 2.278 người.

Hành chính
Xã Tân Lập 2 được chia thành 4 ấp: Tân Bình, Tân Hòa, Tân Phong, Tân Vinh.

Lịch sử
Nghị định 68-CP ngày 11 tháng 7 năm 1994 về việc thành lập xã Tân Lập 2 thuộc huyện Tân Phước thuộc tỉnh Tiền Giang.

Chú thích

Tham khảo


title: Nomada javaensis

text:
Nomada javaensis là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Schwarz & Gusenleitner mô tả khoa học năm 2004.

Chú thích

Tham khảo

Nomada
Động vật được mô tả năm 2004


title: Eugenia setosa

text:
Eugenia setosa là một loài thực vật thuộc họ Myrtaceae. Đây là loài đặc hữu của Malaysia. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Chua, L.S.L. 1998. Eugenia setosa. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Downloaded 21 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Malaysia
S
Thực vật dễ tổn thương


title: Trận đồn Kiên Giang

text:
Trận đồn Kiên Giang hay trận đồn Rạch Giá xảy ra vào ngày 16 tháng 6 năm 1868 và kết thúc khoảng 5 ngày sau đó. Cuộc đánh chiếm này do Nguyễn Trung Trực khởi xướng, và đã gây cho Pháp nhiều thiệt hại. Tuy quân Việt làm chủ tòa thành có 5 ngày, nhưng sự kiện này đã được tác giả George Diirrwell đánh giá là một sự kiện bi thảm (un événement tragique) của thực dân Pháp ở Việt Nam.

Trước trận chiến
Sau lần đốt được tàu L’Espérance của Pháp tại vàm sông Nhật Tảo (Long An), Nguyễn Trung Trực cùng nghĩa quân tiếp tục chiến đấu qua lại trên các địa bàn Gia Định, Biên Hòa.

Đến khi Hòa ước Nhâm Tuất 1862, ba tỉnh miền Đông lọt vào tay Pháp, Nguyễn Trung Trực nhận chức Lãnh binh, rút quân về hoạt động ở ba tỉnh miền Tây. Đầu năm 1867, ông được triều đình phong chức Hà Tiên thành thủ úy để trấn giữ đất Hà Tiên, nhưng chưa kịp đến nơi thì tòa thành này đã bị quân Pháp chiếm vào ngày 24 tháng 6 năm 1867. Không theo lệnh triều đình rút quân ra Bình Thuận, Nguyễn Trung Trực đem quân về lập chiến khu ở Sân chim (tả ngạn sông Cái Lớn, huyện An Biên, tỉnh Kiên Giang). Từ nơi này, ông lại dẫn quân đến Hòn Chông (nay thuộc xã Bình An, huyện Kiên Lương, tỉnh Kiên Giang, lập thêm căn cứ kháng Pháp.

Chuẩn bị
Ở Hòn Chông, Nguyễn Trung Trực thường giả dạng đi nhiều nơi, để vận động những người có cùng chí hướng (trong số đó có cả hương chức, Hoa - Khmer) cùng tham gia công cuộc đánh đuổi ngoại xâm.

Một lần, có người giới thiệu ông đến Tà Niên tìm gặp Lâm Quang Ky. Do tương đồng chí hướng, Nguyễn Trung Trực nhận ông Ky cùng 4 người bạn thân của ông Ky, đó là: Trịnh Văn Tư, Hồng Văn Ngàn, Ngô Văn Búp và Nguyễn Văn Niên vào đội ngũ kháng Pháp.

Ở đó được năm hôm để tìm hiểu và cân nhắc, Nguyễn Trung Trực đã quyết định chọn vùng đất này, làm điểm tập trung quân và xuất phát để tấn công đồn Kiên Giang do Trung úy Sauterne chỉ huy.

Đánh chiếm đồn
Sau khi nắm được tình hình của đối phương và tập trung xong lực lượng; vào khoảng nửa đêm ngày 16 tháng 6 năm 1868, Nguyễn Trung Trực cùng đoàn nghĩa quân bất ngờ dùng ghe chèo di chuyển theo bờ biển, đổ bộ lên bờ rạch Lăng Ông (Rạch Giá).

Sau khi hợp quân với đoàn nghĩa quân đến từ Hòn Chông, khoảng 4 giờ sáng, Nguyễn Trung Trực cho người lẻn vào giết chết lính canh, rồi phát lệnh tấn công. Lập tức, người thì trèo tường, người thì phá cổng...Đang lúc say ngủ, quân Pháp không kịp phản ứng gì, nên đồn bị nghĩa quân chiếm lĩnh khá nhanh chóng...

Tác giả Alfred Schreiner thuật trận đánh đồn Kiên Giang như sau:
Đồn Rạch Giá bị tấn công lúc 4 giờ sáng ngày 16 tháng 6 năm 1868. Trung úy hải quân kiêm thanh tra địa phương, người ở đây gọi là Chánh Phèn, vì bộ râu vàng hoe, là một trong những người bị giết trước tiên. Trung úy Sauterne chỉ huy đồn lính bị giết chết sau một chập chống trả mãnh liệt. Đồn này gồm 30 người, ngủ say cạnh những khẩu súng của họ đều bị hạ sát. Khoảng 12 người họp lại mở vòng vây chạy tản mác vào làng. Vì lạ người lạ cảnh, họ bị giết lần lượt bằng chĩa ba, chỉ trừ Duplessis, tên này chạy trốn trong lùm bụi và được một ông lão và một người đàn bà Việt Nam cho ăn. Một viên chủ của sở thâu thuế tự vệ một lúc lâu bằng súng, cuối cùng cũng bị hạ sát với đứa con gái và đứa con trai nhỏ. Mấy tên thông ngôn và viên chức Việt nam làm việc cho người Pháp bị bắt và bị giết vừa lúc quân Pháp vừa lúc quân Pháp trở lại (phản công). Lúc Pháp tái chiếm Rạch Giá, những người Cao Miên quanh vùng dẫn tên Duplessis cho Thiếu tá Ausart và bắt đầu lục soát tìm bắt nghĩa quân...

Bị phản công

Hai ngày sau (ngày 18 tháng 6 năm 1868), Bộ chỉ huy Pháp ở Mỹ Tho mới nhận được tin dữ, liền cử Thiếu tá hải quân A. Léonard Ausart mang quân từ Vĩnh Long sang tiếp cứu. Trong đội quân này, có Đại úy Dismuratin, chỉ huy một phân đội lính thủy đánh bộ, Trung úy Taradel chỉ huy phân đội lính mã tà. Ngoài ra còn có Trung úy Hải quân Richard, Tổng đốc Lộc, Tổng Đốc Phương đi theo làm phụ tá...

Đến ngày 21, đoàn quân trên theo kênh Thoại Hà, mặc dù có cản ở Ba Bần và Trà Kên do lực lượng Trần Văn Thành cùng đông đảo người dân Núi Sập thiết lập, nhưng họ vẫn tiến đến Sọc Suông (nay thuộc xã Tân Hội, huyện Tân Hiệp, Kiên Giang). Dọc đường, nhiều lần nghĩa quân ra sức đã chống ngăn, nhưng trước vũ khí quá mạnh của đối phương, Nguyễn Trung Trực đành phải cho quân rút vào đồn Rạch Giá, rồi rút tiếp ra Hòn Chông (Kiên Lương). Một số nghĩa quân theo không kịp, chạy trốn tản mác tại Rạch Giông (cách chợ Rạch Giá khoảng 3 km) và Rạch Kim Quy (nay thuộc xã Vân Khánh Đông, huyện An Minh, Kiên Giang). Ngay sau khi tái chiếm đồn, A. Léonard Ausart liền sai lính đi tìm bắt các nghĩa quân đang lẩn trốn...

Thiệt hại
Sau trận đồn Rạch Giá, hai bên đã bị thiệt hại như sau:
Về phía Pháp có 5 sĩ quan Pháp, trong số đó có Chủ tỉnh là tham biện Chánh Phèn<ref>Chủ tỉnh Chánh Phèn, không rõ tên, chỉ biết ông là một Trung úy hải quân, và là Chủ tỉnh đầu tiên của Kiên Giang. Vì râu ông có màu phèn, nên người dân gọi ông bằng cái tên như vậy. Trong sách Lịch sử khẩn hoang miền Nam (Nhà xuất bản Văn nghệ TP. HCM, 1994, tr. 201) có đoạn: Vĩnh Long mất, Hà Tiên lại mất, thực dân chiếm huyện Kiên Giang không tốn một phát đạn. Viên tham biện đầu tiên là "Luro" (hay Albert Lorin). Paulin Vial (Giám đốc Sở Nội vụ) đến Rạch Giá thanh tra nhưng năm sau Nguyễn Trung Trực đánh một trận thần tình, giết gần trọn người Pháp vừa lính vừa viên chức ở tỉnh lỵ này (16 tháng 6 năm 1868). Nhưng chưa biết cái tên Albert Lorin mà nhà văn Sơn Nam đã nói đến, có phải là tên thật của Chánh phèn hay không.</ref>, 67 lính (gồm người Pháp & người Việt) bị giết chết. Bị nghĩa quân đoạt mất khoảng trăm khẩu súng đủ loại cùng nhiều đạn dược.
Nhưng cái thiệt hại to lớn hơn cả, đó là lần đầu tiên, lực lượng nghĩa quân Việt đã chủ động đến đánh thực dân Pháp ngay tại trung tâm đầu não của tỉnh.
Cho nên, khi nhận tin Chủ tỉnh Rạch Giá cùng vài sĩ quan khác bị giết ngay tại trận, George Diirrwell đã gọi đây là một sự kiện bi thảm (un événement tragique).

Về phía quân dân Việt, không có con số thiệt hại. Các sách đã dẫn chỉ ghi chung chung là: Khi quân Pháp tái chiếm đồn Kiên Giang, một số nghĩa quân hy sinh, một số bị bắt. Riêng sách Lược sử Đình Vĩnh Hòa Hiệp, có một chi tiết, đó là trong số bị bắt có Phó tướng Lâm Văn Ky và 4 người bạn thân ông là Trịnh Văn Tư, Hồng Văn Ngàn, Ngô Văn Búp, Nguyễn Văn Niên. Sau, Lâm Quang Ky và ông Tư, ông Búp đều bị Pháp chém chết ngày 1 tháng 7 năm 1868. Ông Niên bị thực dân đày ra Côn Đảo 12 năm, sau khi thả về ông bị mù và chết tại làng Vĩnh Hòa Hiệp; phần ông Ngàn, tài liệu này không cho biết gì.

Biên bản hỏi cung

Trích:
Ngục thất trung ương Sài Gòn (tức Khám Lớn Sài Gòn) ngày, tháng:...

-Đại úy Piquet, thanh tra bổn quốc sự vụ, hỏi:...

-Nguyễn Trung Trực đáp:...Tôi đi từ Hòn Chông đến Rạch Giá, Tà Niên bằng ghe và tôi tập hợp hợp dễ dàng khoảng trăm người, bốn mươi tám giờ sau khi tôi đến, tôi đổ bộ tại Rạch Giá lúc nửa đêm.

Từ đây trở đi, chỉ dùng chữ hỏi và đáp:

-Hỏi: Chú có thứ vũ khí gì?

-Đáp: Tôi chỉ có giáo.

-Hỏi: Chú có biết các sĩ quan Lang Sa được mách bảo trước không?

-Đáp: (Có) tên Lượng mách bảo. Dầu vậy, chúng tôi quả quyết rằng tất cả đều ngủ và không làm được một cuộc biểu dương nào. Lúc bấy giờ là 4 giờ sáng và trời tối đen dày đặc.

-Hỏi: Có lính gác Lang sa nào canh đồn không?

-Đáp: Có hai lính canh ngủ bên cạnh súng của họ và họ bị hạ sát trước tiên.

-Hỏi: Viên thanh tra và viên trưởng đồn bị giết cách nào?

-Đáp: Tôi không thể cho biết một chi tiết nào rõ ràng về việc đó. Lệnh là phải giết tất cả người Lang sa và chỉ sáng ra tôi mới biết được số người chết. Hai viên sĩ quan này đã chết từ lâu, họ đã ngã gục ngay từ đầu.

-Hỏi: Những lính Lang Sa khi lấy lại bình tĩnh, có họp lại tự vệ không?

-Đáp: Có, khoảng 10 người tự vệ trong một giờ, nhưng chúng tôi vây bức quá khiến họ không nạp đạn được ba lần.

-Hỏi: Có mấy người lính Lang Sa thoát khỏi đồn?

-Đáp: Năm, bị bắt lại trong buổi sáng. Hai người trong nhóm muốn kháng cự, tôi cho hạ sát. Còn ba người kia bị giam tại nhà làng cùng với những viên chức, những viên thông ngôn trong Tòa Bố và một số người Thiên Chúa giáo.

-Hỏi: Tại sao chú ra lệnh giết họ?

-Đáp: Không phải tôi và không bao giờ tôi muốn làm vậy. Khi tôi hay tin những đoàn lính Lang Sa tới tái chiếm đồn, tôi liền đi ra cản. Tôi để ông Lâm Văn Ky (tức Lâm Quang Ky), con của ông Cai tổng ở Rạch Giá thay tôi (chỉ huy). Trong lúc đi vắng tôi đã không ra lệnh, ông Ky đã chém đầu tất cả những người Thiên Chúa giáo và ba người Lang Sa. Khi tôi trở lại Rạch Giá trước sự đuổi theo của lính Lang Sa, cuộc hạ sát đã gần kết thúc và đến lượt viên thông ngôn Chomb. Tôi cho phóng thích và tôi lên ghe đi ngay.

Tới đây, Nguyễn Trung Trực nhìn qua phía thông ngôn, nói: Anh có mặt ở đây, (nên) xác nhận rằng tôi đã cứu mạng anh. Có thể anh có ảnh hưởng do địa vị thông ngôn của anh. Tôi chỉ yêu cầu anh dùng ảnh hưởng ấy để xin cho tôi được chết ngay.

-Hỏi: Tại sao chú cho giết chết nhân viên của sở thâu thuế nha phiến?

-Đáp: Hắn đã ra tay trước khi người ta chưa muốn tấn công hắn, (và) vì hắn đã giết ba hoặc bốn người Việt Nam, tôi không thể tha thứ cho hắn được.

-Hỏi: Vì sao mang cấp bực cao, chú lại nghe lời (đánh đồn Rạch Giá) của những người có thành tích xấu như Quản Cầu, Xã Lý và bà Đỏ. Tôi không cần nhắc thành tích của ba người đó, nhứt là bà Đỏ.

-Đáp: Tôi không biết họ, tôi tưởng rằng họ được phái từ Huế hay Quảng Nam.

-Hỏi: Chú còn muốn nói thêm điều gì không?

-Đáp: Tôi cho biết rõ rằng tôi đã tự ý quy thuận lãnh binh Tấn. Vì hắn đến đảo, hắn bảo viết thơ yêu cầu tôi quy hàng, vì chúng tôi bị bao vây trong núi không có gì để sống, tôi bảo một người dân trói tôi và dẫn tôi đến Tấn. Nếu tôi muốn tiếp tục chiến đấu, hắn không bắt tôi được dễ dàng như thế...Số phận tôi đã đầy đủ, tôi đã không thành công trong việc cứu nguy nước tôi, tôi chỉ xin một điều là người ta kết liễu đời tôi càng sớm càng tốt và mong rằng người ta cho những đứa con của tôi lên Sài Gòn.

-Hỏi: Chú ở đâu khi rời Rạch Giá?

-Đáp: Ở Phú Quốc, tôi không đi đâu cho đến ngày tôi bị bắt...

-Hỏi: Xã Lý và bà Đỏ hiện giờ ở đâu?

-Đáp: Có khi trở vào núi và chắc họ sẽ chết đói.

-Hỏi: Hồi năm 1861 người ta gọi chú là gì?
-Đáp: Quản Lịch. Chính tôi làm nổ chiếc tàu đậu tại Nhật Tảo. Kế tôi ra Huế nơi tôi được bổ nhiệm chức Quản Cơ, và vài năm sau, tôi được phái đến Hà Tiên với chức vụ Thành thủ úy. (Nhưng) lúc đó quân Lang Sa đã chiếm Hà Tiên, tôi và gia đình lui về Hòn Chông...

Lời nhận xét của Đại úy Piquet sau khi lấy khẩu cung, là: Trực tỏ ra tự trọng và đầy khí phách.

Xem thêm
Nguyễn Trung Trực
Trận Nhật Tảo

Chú thích

Lịch sử Kiên Giang
Đ
Trận đánh liên quan tới Việt Nam
Trận đánh liên quan tới Pháp


title: Diadasia bituberculata

text:
Diadasia bituberculata là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cresson mô tả khoa học năm 1878.

Chú thích

Tham khảo

Diadasia
Động vật được mô tả năm 1878


title: Hexatoma mikirensis

text:
Hexatoma mikirensis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Hexatoma
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Kinabalua antennata

text:
Kinabalua antennata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Mohamedsaid miêu tả khoa học năm 1997.

Chú thích

Tham khảo

Kinabalua


title: Tricholosporum tetragonosporum

text:
Tricholosporum tetragonosporum là một loài nấm trong họ Tricholomataceae. Found in Maroc, the species was first described as Tricholoma tetragonosporum by René Maire năm 1945, and transferred into Tricholosporum năm 2000.

Tham khảo

Liên kết ngoài

T
T
Nấm châu Phi


title: Jorge Luis Borges

text:
Jorge Francisco Isidoro Luis Borges (24 tháng 8 năm 1899 - 14 tháng 6 năm 1986) là một nhà văn, nhà thơ và dịch giả nổi tiếng người Argentina. Ông được coi là cha đẻ của chủ nghĩa hiện thực huyền ảo Mỹ Latinh. Ông là người có kiến văn uyên bác trải từ cổ chí kim, từ Đông sang Tây. Các tác phẩm của ông, bao gồm truyện ngắn, tiểu luận, thơ, phê bình văn học và dịch thuật, không ngừng là nguồn cảm hứng to lớn đối với các nhà văn toàn thế giới. Văn chương của ông chịu ảnh hưởng của những người như Dante Alighieri, Miguel de Cervantes, Franz Kafka, H. G. Wells, Rudyard Kipling, H. P. Lovecraft, Arthur Schopenhauer, G. K. Chesterton, Leopoldo Lugones và R. L. Stevenson. Ngay từ khi còn sống, Jorge Luis Borges đã được coi là một tác giả kinh điển của nền văn học thế kỷ XX. Gần như cả đời ông đã dồn mọi tâm lực vào sáng tác trong cảnh mù lòa và không vợ không con.

Tiểu sử

Ngoài việc chịu ảnh hưởng, ông còn biết cách sử dụng số phận trúc trắc và chẳng hề đơn giản của mình làm tư liệu sáng tác. Sự hoà trộn các hình ảnh, biểu tượng văn hóa là kết quả của quá trình đó; nguyên nhân dẫn tới hiện tượng này là ông cảm giác như thể mình là đại diện cuối cùng của một dòng tộc tuyệt tự; không bao giờ được có những hậu duệ khác nữa.

Tiếp nối đường cha

Hơn một trăm năm trước đây, vào đêm mùa đông ở Nam bán cầu ngày 24 tháng 8 năm 1899, trong nhà luật sư Jorge Guillermo Borges (1874-1938) và Leonor Acevedo Suarez (1876-1975) đã sinh hạ một cậu bé được đặt tên là Jorge Luis. Phần lớn tuổi thơ của nhà văn tương lai đã trôi qua trong không khí gia đình đầm ấm. Luật sư Jorge Guillermo Borges cũng là một triết gia theo chủ nghĩa bất khả tri thừa hưởng từ họ ngoại Haslam tới Argentina từ Staffordshire, Anh quốc. Ông đã xây dựng được một thư viện rất nhiều sách bằng tiếng Anh. Ông cũng từng in một cuốn tiểu thuyết và viết được thêm ba cuốn sách nữa nhưng thay vì công bố, ông đã chọn cách tiêu hủy chúng. Và rất không may, đang ở độ tuổi sung sức nhất, mắt ông trở nên mù lòa. Bà nội của ông, từ sớm đã dạy cho con và cháu của mình tiếng Anh. Và cậu bé Jorge Luis ngay từ nhỏ đã rất thông thạo thứ tiếng này: năm lên tám, Jorge Luis đã dịch chuyện cổ tích của Oscar Wilde xuất sắc đến mức được đăng lên tạp chí Sur. Sau này, Borges còn dịch cả sách của Virginia Woolf, một số trích đoạn từ tiểu thuyết của William Faulkner, truyện ngắn của Rudyard Kipling, một vài chương từ "Finnegans wake" của James Joyce. Có lẽ ông đã thừa hưởng được từ dân tộc Anh tình yêu đối với những mâu thuẫn, sự thanh thoát trong tiểu luận và cốt truyện hấp dẫn. Nhiều nhà phê bình văn học đã nhấn mạnh, rằng Borges - đó là một nhà văn Anh viết bằng tiếng Tây Ban Nha. Về sau, Borges kể lại: "Ngay từ khi tôi còn bé, lúc mắt cha tôi không thể nhìn thấy được gì nữa, trong gia đình đã lặng lẽ  ý thức được một điều, rằng tôi sẽ phải thay cha mình thực hiện những mong muốn của ông song hoàn cảnh đã không cho phép ông tiếp tục theo đuổi. Điều này được coi như một sự mặc nhiên, mà sự tin tưởng như thế thường mạnh hơn nhiều so với một ước nguyện được nói thành lời. Ai cũng trông chờ tôi trở thành nhà văn. Và tôi bắt đầu viết từ năm lên 6 -7 tuổi". Năm 1914, gia đình Borges chuyển sang châu Âu cư trú. Mùa thu năm đó, chàng thiếu niên Jorge Luis bắt đầu vào học ở Trường Cao đẳng Geneva. Năm 1919, gia đình chuyển sang Tây Ban Nha. Ngày 31 tháng 12 năm 1919 trên tạp chí Hy Lạp xuất hiện bài thơ đầu tiên của Jorge Luis mà trong đó, tác giả "dồn hết sức để trở thành Walt Whitman". Chẳng bao lâu sau, Borges gia nhập nhóm Ultraism mà có thời được định nghĩa như một thứ chủ nghĩa tiền phong, thể hiện sự phản kháng vô chính phủ của tầng lớp tiểu tư sản chống lại sự sa đọa thị dân và sự hạn chế của xã hội tư sản. Bản thân Borges đã không viết được tác phẩm gì đáng kể trong tinh thần của Ultraism. Cũng giống như thi sĩ Nga Vladimir Mayakovsky khi ông còn say mê những thứ chủ nghĩa mang tính tiền phong dạo đó.

Đi trước hiện tại

Năm 1921, Borges trở về Buenos Aires với tư cách một nhà thơ. Tới năm 1930, Borges đã viết và in được 7 cuốn sách, lập ra ba tạp chí và cộng tác với khoảng 12 ấn phẩm khác. Tới cuối những năm 20 của thế kỷ trước, ông bắt đầu viết truyện ngắn. "Giai đoạn từ năm 1921 tới năm 1930, đời tôi diễn ra rất sôi động nhưng có lẽ, mọi chuyện thực chất rất hỗn độn và thậm chí là vô mục đích" - về sau, Borges nhớ lại. Khoảng năm 1937, Borges lần đầu tiên vào làm trong thư viện như một nhân viên thường xuyên và tại đó ông đã phải chịu "9 năm cực kỳ bất hạnh": lương ít, việc ít, chủ yếu chỉ ngồi đọc sách trong một không khí chung vô cùng nhàm chán: "Toàn bộ chức phận một nhân viên thư viện được tôi hoàn thành ngay trong giờ làm việc đầu tiên rồi tôi lẳng lặng xuống dưới hầm sách đọc hoặc viết năm sáu giờ liền. Các nam nhân viên thư viện khi đó chỉ mê theo dõi các cuộc đua ngựa, các trận bóng đá và các câu chuyện tục tằn. Một nữ bạn đọc đã bị hiếp khi đi vào phòng dành cho phụ nữ. Tất cả đều bảo rằng, chuyện này không thể không xảy ra một khi phòng dành cho phụ nữ ở cạnh phòng dành cho nam giới". Thế nhưng cũng trong thời gian đó Borges đã sống như mọt sách và viết được hàng loạt những kiệt tác cho tương lai, mặc dù lúc chúng mới xuất hiện, ít ai đánh giá được chân giá trị của chúng. Những tác phẩm đầu tay, xuất bản vào những năm 30-40 đã bị thất bại, còn cuốn "Lịch sử vĩnh cửu", phát hành năm 1936, chỉ được 37 người mua và tác giả sách đã định đích thân đến từng nhà người mua để xin lỗi và cảm ơn. Không nản chí, Borges đã kiên trì đi theo con đường riêng. Tác phẩm "Pierre Menard, tác giả Don Kihote" (1938) được chính Borges xác định như một thể loại ở giữa tiểu phẩm và "truyện ngắn đích thực". Thế nhưng, luận điểm của một Borges kinh điển cũng đã hiện ra ở đây một cách rất đầy đủ. Đó là câu chuyện kể về Pierre Menard, một nhà văn không có thật nhưng vẫn được miêu tả đầy đủ như đã tồn tại với cả danh mục tác phẩm, đã tìm cách sáng tác tiểu thuyết "Don Kihote" như thế nào. "Không phải ông ấy muốn viết nên bộ "Don Kihote" thứ hai - làm thế thì chẳng khó, - mà chính là bộ "Don Kihote" đã có. Thật là thừa nếu phải nói là ông ấy không định sao chép một cách cơ khí, ông định chép lại tiểu thuyết này. Ý định táo bạo của ông ấy là ở chỗ, sáng tạo nên vài trang sách mà trùng từng chữ từng dòng với những gì mà Miguel de Cervantes đã viết nên". Công nghệ như sau: "Nghiên cứu tiếng Tây Ban Nha thật sâu sắc, xác lập trong mình niềm tin Thiên Chúa giáo, chiến đấu chống lại những người Morơ hay người Thổ Nhĩ Kỳ, quên lãng đi lịch sử châu Âu trong giai đoạn giữa 1602 và 1918". Tuy nhiên, về sau, công nghệ này bị bác bỏ vì quá dễ. Cần vẫn phải là Pierre Menard mà vẫn viết được "Don Kihote". Tiếp theo trong truyện, Menard rốt cuộc cũng đã hoàn thành công việc đặt ra, tức là hai văn bản hoàn toàn trùng nhau, dẫu ý nghĩa toát ra, như Borges khẳng định, mỗi bên mỗi khác. Chính xung quanh mâu thuẫn này đã xây dựng toàn bộ cốt truyện. Đối với Borges, đó là trò chơi trí tuệ, một dạng thú vui giải trí theo một cách nào đó. Thế nhưng, chính từ văn bản truyện ngắn đã được viết dưới hầm sách thư viện Buenos Aires năm 1938 đó đã nảy sinh cả một dòng văn học có giá trị của châu Mỹ La tinh. Truyện ngắn "Pierre Menard" đã trở nên đắc dụng sau ba bốn chục năm xuất hiện, đặc biệt là khi danh tiếng Borges đã trở nên lừng lẫy, nhất là ở Mỹ. Dưới ánh sáng của chủ nghĩa hậu hiện đại, đó là câu chuyện về việc, không thể nào có các văn bản mới, số lượng các văn bản là hữu hạn và nói chung, chúng đã được viết ra hết cả rồi. Đã có quá nhiều sách nên đơn giản là không thể viết ra những cuốn sách mới và cũng không cần phải làm như thế. Tuy vậy, "Don Kihote" vẫn hiện thực hơn chính Pierre Menard, tức là văn học hiện thực hơn chính nhà văn. Chính vì vậy không phải nhà văn viết ra sách, mà những cuốn sách đã có sẵn trong Thư viện Toàn năng (hình ảnh của thư viện này đã được Borges mô tả trong truyện ngắn "Thư viện Babilon", cũng từng được viết dưới hầm sách đó) tự viết nên mình bằng các nhà văn, và người viết hóa ra lại là người lặp lại, điều mà thí dụ về Pierre Menard đã chứng minh. Trong sự tuân thủ những gì đã được viết ra rồi, những ngôn từ, suy tư của người khác ẩn chứa một sự định mệnh nào đó và cảm giác về sự kết thúc của văn học. Về bản chất, Borges, trong lúc muốn đi tới Ấn Độ, đã lọt vào châu Mỹ. Không có gì hoài nghi nữa về việc một nhân viên thư viện, mà bàn viết ở ngay cạnh tủ sách, tự mình cũng cảm thấy rõ rệt sự phụ thuộc của mình với tư cách một nhà văn vào những gì đã được in ra.

Vinh quang muộn màng

Năm 1946 tại Argentina đã xác lập chế độ độc tài của Tổng thống Peron. Borges đã bị đuổi khỏi thư viện vì chế độ mới không hài lòng với những phát ngôn và sáng tác của ông. Như sau này ông nhớ lại, ông đã được nhắc nhở là ông được thăng chức từ nhân viên thư viện lên chức thanh tra về thương mại gia cầm ở các khu chợ thành phố. Và vì vậy, ông đã phải sống cảnh thất nghiệp từ năm 1946 tới năm 1955, khi chế độ độc tài bị lật đổ. Của đáng tội, năm 1950 dẫu sao ông cũng được bầu làm Chủ tịch Hội Nhà văn Argentina, một trong những tổ chức ít ỏi đối lập với chế độ độc tài nhưng chẳng được bao lâu, nó đã bị giải tán. Sau khi chế độ độc tài sụp đổ, Borges được cử làm Giám đốc Thư viện Quốc gia, đồng thời cũng là giáo sư văn học Anh và Mỹ tại Trường Đại học Tổng hợp Buenos Aires. Nhưng mọi sự đã là muộn màng, đúng như câu ngạn ngữ Pháp: "khi ta được chia quần, thì ta đã chẳng còn mông". Tới năm 1955, Borges đã hoàn toàn bị hỏng thị giác: "Vinh quang, cũng như sự mù loà, tới cùng tôi chậm rãi từng bước một. Tôi không bao giờ tìm kiếm nó cả". Nhưng tới những năm 50, Borges đã trở thành một nhà văn nổi tiếng thế giới và từ những năm 60, ông đã được đánh giá như một trưởng lão làng văn. Có lẽ niềm vinh quang bất ngờ tới cùng với Borges đã được phù trợ bởi thành công của trào lưu "Tân tiểu thuyết" mà nữ văn sĩ Nathalie Sarraute đã viết ra bản tuyên ngôn rộng mở "Kỷ nguyên thức tỉnh", được in vào đúng năm 1950: "... Khi nhà văn định kể một câu chuyện nào đó và hình dung ra việc mình sẽ phải viết "Hầu tước phu nhân đi ra vào lúc năm giờ" và cảnh độc giả sẽ mai mỉa thế nào khi nhìn vào cái đó, hẳn anh ta sẽ cảm thấy hoài nghi và không thể cất tay lên viết được...". Cộng thêm vào đó là sự thất vọng ở thực tế, và cảm giác chán ngán vì những thủ pháp miêu tả truyền thống... Những gì mà tiến trình phát triển của tiểu thuyết châu Âu mãi mới tới được đã có sẵn trong các tác phẩm mà Borges đã viết từ lâu. Không ngẫu nhiên mà giữa những năm 70, Borges đã được đề cử vào giải Nobel văn học. Nhưng mãi mà ông vẫn không được trao giải thưởng danh giá này. Cho tới lúc qua đời, Borges vẫn thích nhắc đi nhắc lại câu nói đùa nhưng không phải không có ẩn ý: "Tôi sung sướng vì là nhà văn lớn duy nhất đã không được nhận giải Nobel!". Năm 1974, Borges rời khỏi chức Giám đốc Thư viện Quốc gia Argentina và sống ẩn dật trong một căn hộ nhỏ ở Buenos Aires. Một cụ già cô đơn, khiêm nhường, từng được nhận rất nhiều giải thưởng văn học danh giá. Cho tới năm 1981, ông vẫn khẳng định: "Dù sao tôi vẫn không có cảm giác là tôi đã viết hết mọi điều rồi. Về một khía cạnh nào đó tôi vẫn thấy gần hơn với nhiệt huyết thanh xuân so với lúc tôi còn trẻ. Giờ tôi không cho là không thể đạt được hạnh phúc...". Năm 1986, Borges qua đời vì bệnh ung thư gan và được mai táng tại Geneva. Trước đó, năm 1982, trong bài giảng nhan đề "Sự mù lòa", Borges tuyên bố: "Nếu chúng ta cho bóng tối có thể là phúc lộc của trời, thì ai có thể "tự mình sống" hơn người khiếm thị và ai có thể hiểu về bản thân mình hơn người khiếm thị?"

Năm 1971, ông được trao Giải Jerusalem, một giải thưởng dành cho các nhà văn có tác phẩm bàn về quyền tự do cá nhân trong xã hội.

Tác phẩm
Các cuốn sách nổi tiếng nhất của ông - Ficciones (1944) và The Aleph (1949) - là những tuyển tập truyện ngắn kết nối với nhau bởi các chủ đề phổ biến như những giấc mơ, mê cung, thư viện, động vật, nhà văn hư cấu, triết học và tôn giáo. Tác phẩm của ông đã đóng góp cho thể loại khoa học viễn tưởng cũng như thể loại của chủ nghĩa hiện thực huyền diệu, một loại phản ứng chống lại chủ nghĩa hiện thực/tự nhiên của thế kỷ 19. Trong thực tế, nhà phê bình thiên thần Flores, đầu tiên sử dụng thuật ngữ, thiết lập đầu này chuyển động với Borges của Historia phổ de la infamia (1935). Các học giả cũng đã đề nghị rằng tiến bộ Borges của đã giúp anh ta để tạo ra biểu tượng sáng tạo văn học thông qua trí tưởng tượng của ông những bài thơ cuối đối thoại với các nhân vật văn hóa như Spinoza, Camões và Virgil.

Tác phẩm của Borges đóng góp cho văn chương triết học và cho thể loại tưởng tượng. Nhà phê bình Ángel Flores - người đầu tiên dùng thuật ngữ "chủ nghĩa hiện thực ma thuật" để định nghĩa một thể loại chống lại chủ nghĩa hiện thực và chủ nghĩa tự nhiên đang thống trị thế kỷ 19 - xem sự mở đầu của trào lưu này bắt đầu với sự ra mắt của tác phẩm Historia universal de la infamia của Borges. Tuy nhiên, một số nhà phê bình xem Borges là một người đi trước và không thực sự là một người theo chủ nghĩa hiện thực ma thuật.

Uy tín quốc tế của ông càng được củng cố những năm 1960, nhờ các tác phẩm được dịch sang tiếng Anh, nhờ sự bùng nổ của văn học Mỹ Latinh và nhờ thành công của tác phẩm Trăm năm cô đơn của Gabriel García Márquez. Tác giả, nhà văn JM Coetzee nói về ông như sau:" Hơn ai hết, ông đã cải tổ ngôn ngữ văn chương hư cấu và do đó mở đường cho một thế hệ đáng chú ý gồm các tiểu thuyết gia người Mỹ gốc Tây Ban Nha".

Danh sách tác phẩm đã công bố

 Fervor de Buenos Aires, 1923
 Luna de Enfrente, 1925
 INQUISICIONES, 1925
 EL TAMAÑO DE MI ESPERANZA, 1926
 EL IDIOMA DE LOS ARGENTINOS, 1928
 CUADERNOS SAN MARTÍN, 1929
 EVARISTO CARRIEGO, 1930 - Evaristo Carriego: A Book about Old-Time Buenos Aires (tr. Norman Thomas di Giovanni, 1984)
 DISCUSIÓN, 1932
 LAS KENNIGAR, 1933
 HISTORIA UNIVERSAL DE LA INFAMIA, 1935 - A Universal History of Infamy (tr. Norman Thomas di Giovanni, 1972) / A Universal History of Iniquity (tr. Andrew Hurley, in Collected Fictions, 1999; translated with an introduction by Andrew Hurley, 2004)
 HISTORIA DE LA ETERNIDAD, 1936 - A History of Etenity (Lịch sử vĩnh cửu) (in Selected Non-Fictions, ed. Eliot Weinberger, 1999) - Ikuisuuden historia (teoksessa Haarautuvien polkujen puutarha, suom. Matti Rossi, 1969)
 VIRGINIA WOOLF: UN CUARTO PROPIO, 1936 (translator)
 VIRGINIA WOOLF: ORLANDO, 1937 (translator)
 FRANZ KAFKA: LA METAMORFOSIS, 1938 (ed.)
 WILLIAM FAULKNER: LAS PALMERAS SALVAJES, 1940 (translator)
 EL JARDÍN DE SENDEROS QUE SE BIFURCAN, 1941 - The Garden of Forking Paths (Địa đàng quanh co) (tr. Andrew Hurley, in Collected Fictions, 1999) - Haarautuvien polkujen puutarha (suom. Matti Rossi, 1969)
 SEIS PROBLEMAS PARA DON ISIDRO PARODI, 1942 (under the pseudonym H. Bustos Domecq, with Adolfo Bioy Cesares) - Six Problems for Don Isidro Parodi (tr. Norman Thomas di Giovanni, 1981)
 EL JARDIN DE SENDEROS QUE SE BIFURCAN, 1942
 POEMAS (1922-1943), 1943
 HERMAN MELVILLE: BARTLEBY, 1943 (translator)
 FICCIONES (1935-1944), 1944 - Ficciones (Hư cấu) (edited and witrh an introd. by Anthony Kerrigan, 1962) / Ficciones (edited and introduced by Gordon Brotherston and Peter Hulme, 1976) / Fictions (tr. Andrew Hurley, in Collected Fictions, 1999) / The Library of Babel (engravings by Erik Desmazières, translated by Andrew Hurley, 2000)
 DOS FANTASÍAS MEMORABLES, 1946 (under the pseudonym H. Bustos Domecq, with Adolfo Bioy Casares)
 UN MODELO PARA LA MUERTE, 1946 (under the pseudonym B. Suárez Lynch, with Adolfo Bioy Cesares)
 NUEVA REFUTACÍON DEL TIEMPO, 1947
 EL ALEPH, 1949 - The Aleph and Other Stories (tr. Norman Thomas di Giovanni, 1970) / The Aleps (tr. Andrew Hurley, in Collected Fictions, 1999) / The Aleph (including the prose fictions from The Maker, translated with an introduction by Andrew Hurley, 2004)
 ASPECTOS DE LA LITERARA GAUCHESCA, 1950
 LA MUERTE Y LA BRÚJULA, 1951
 ANTIGUAS LITERATURAS GERMÁNICAS, 1951 (with Delia Ingenieros)
 OTRAS INQUISICIONES 1937-1952, 1952 - Other Inquisitions 1937-1952 (tr. Ruth L.C. Simms, 1964)
 EL "MARTIN FIERRO", 1953 (with Margarita Guerrero)
 DÍAS DE ODIO, 1954 (screenplay, dir. Leopoldo Torre Nilsson)
 LOS ORILLEROS, 1955
 LEOPOLDO LUGONES, 1955 (with Betina Edelberg)
 MANUAL DE ZOOLOGIA FANTASTICA, 1957 (rev. ed. EL LIBRO DE LOS SERES IMAGINARIOS, 1967) - The Book of Imaginary Beings (tr. Norman Thomas di Giovanni, 1969) / The Imaginary Zoo (tr. Tim Reynolds, 1969) / The Book of Imaginary Beings (translated by Andrew Hurley, 2005) - Kuvitteellisten olentojen kirja (suom. Sari Selander, 2009)
 OBRAS COMPLETAS, VIII 1954-60
 LIBRO DEL CIELO Y DEL INFIERNO, 1960
 EL HACEDOR, 1960 - The Dreamtigers (tr. Mildred Boyer and Harold Morland, 1964) / The Maker (tr. Andrew Hurley, in Collected Fictions, 1999) / Everything and nothing (tr. Donald A. Yates et al., 1999) - Unitiikerit (teoksessa Haarautuvien polkujen puutarha (suom. Matti Rossi, 1969)
 ANTOLOGÍA PERSONAL, 1961 - A Personal Anthology (tr. Anthony Kerrigan, 1967)
 Labyrinths; Selected Stories & Other Writings, 1962 (edited by Donald A. Yates & James E. Irby)
 MACEDONIO FERNÁDEZ, 1963
 EL OTRO, EL MISMO, 1964
 OBRAS COMPLETAS III, 1964
 PARA LAS SEIS CUERDAS, 1965
 INTRODUCCIÓN A LA LITERATURA INGLESA, 1965 (with María Esther Vázquez) - An Introduction to English Literature (tr. L. Clark Keating and Robert O. Evans, 1974)
 LITERATURAS GERMÁNICAS MEDIAVALES, 1966 (with María Esther Vásquez)
 CRÓNICAS DE BUSTOS DOMECQ, 1967 (with Adolfo Bioy Casares) - Chronicles of Bustos Domecq (tr. Norman Thomas di Giovanni, 1976)
 LA NOCHE QUE EN EL SUR LO VELARON, 1967 - Deathwatch on the Southside (tr. Robert Fitzgerald, 1968)
 INTRODUCCIÓN A LA LITERATURA NORTEAMERICANA, 1967 (with Esther Zemborain de Torres) - An Introduction to American Literature (tr. Clark Keating and Robert O. Evans, 1971)
 MUEVA ANTOLOGÍA PERSONAL, 1968
 ELOGIO DE LA SOMBRA, 1969 - In Praise of Darkness (tr. Norman Thomas di Giovanni, 1974) / In Praise of Darkness (tr. Andrew Hurley, in Collected Fictions, 1999) / Brodie's Report: Including the Prose Fiction from In Praise of Darkness (translated with an introduction by Andrew Hurley, 2005)
 EL OTRO, EL MISMO, 1969
 INVASIÓN, 1969 (screenplay, with Adolfo Bioy Casares, Hugo Santiago, dir. Hugo Santiago)
 EL INFORME DE BRODIE, 1970 - Dr. Brodie's Report (tr. Norman Thomas di Giovanni, 1972) / Brodie's Report (tr. Andrew Hurley, in Collected Fictions, 1999) / Brodie's Report: Including the Prose Fiction from In Praise of Darkness (translated with an introduction by Andrew Hurley, 2005) - Hiekkakirja (suomentanut Pentti Saaritsa, 2003)
 IL CONGRESSO DEL MONDO, 1972 - The Congress (tr. Norman Thomas di Giovanni, 1974) / The Congress of the World (tr. Alberto Manguel, 1981)
 EL ORO DE LOS TIGRES, 1972 - The Gold of Tigers (tr. Norman Thomas di Giovanni, in The Book of Sand, 1975) / The Gold of the Tigers: Selected Later Poems: A Bilingual Edition (translated by Alastair Reid, 1977)
 Borges on Writing, 1973 (edited by Norman Thomas di Giovanni, Daniel Halpern, and Frank MacShane)
 SIETE CONVERSACIONES CON JORGE LUIS BORGES, 1973 (with Fernand0 Sorrentino) - Seven Conversations with Jorge Luis Borges (tr. Clark M. Zlotchew, 1982)
 OBRAS COMPLETAS, 1974 (ed. Carlos V. Frías)
 EL LIBRO DE ARENA, 1975 - The Book of Sand (tr. Norman Thomas di Giovanni, 1977) / The Book of Sand (tr. Andrew Hurley, in Collected Fictions, 1999) - Hiekkakirja (suomentanut Pentti Saaritsa, 2003)
 LA ROSA PROFUNDA, 1975
 PRÓLOGOS CON UN PRÓLOGO DE PRÓLOGOS, 1975
 LA MONEDA DE HIERRO, 1976
 LIBRO DE SUEÑOS, 1976
 ANDROGUÉ, 1977
 ASESINOS DE PAPEL, 1977
 HISTORIA DE LA NOCHE, 1977
 LA ROSA DE PARACELSO, 1977
 NUEVOS CUENTOS DE BUSTOS DOMECQ, 1977 (with Adolfo Bioy Casares)
 TIGRES AZULES, 1977
 NORAH, 1977 (with Norah Borges)
 OBRA POÉTICA, 1964-1978 (6 vols.)
 OBRAS COMPLETAS EN COLABORARACIÓN, 1979
 NARRACIONES, 1980 (ed. Marcos Ricardo Barnatán)
 PROSA COMPLETA, 1980 (2 vols.)
 SIETE NOCHES, 1980 - Seven Nights (tr. Eliot Weinberger, 1984)
 LA CIFRA, 1981
 NUEVE ENSAYOS DANTESCOS, 1982
 VEINTICINCO AGOSTO DE 1983 Y OTROS CUENTOS, 1983 - Shakespeare's Memory (tr. Andrew Hurley, in Collected Fictions, 1999)
 OBRA POETICA, 1923-1977, 1983
 Y OTROS CUENTOS, 1983
 ALTAS, 1984 (with María Kodoma) - Atlas (tr. Anthony Kerrigan, 1985)
 LOS CONJURADOS, 1985
 TEXTOS CAUTIVOS, 1986 (ed. Enrique Socerio-Gari and Emir Rodríguez Monegal)
 EL ALEPH BORGIANO, 1987
 BORGES, EL JUDAISMO E ISRAEL, 1988
 PÁGINAS ESCOGIDAS, 1988 (ed. Roberto Fernández Retamar)
 BIBLIOTECA PERSONAL: PRÓLOGOS, 1988
 OBRAS COMPLETAS 1975-1985, 1989 - Shakespeare's Memory (tr. Andrew Hurley, in Collected Fictions, 1999)
 Selected Poems, 1998 (edited by Alexander Coleman)
 Collected Fictions, 1998 (tr. Andrew Hurley)
 Selected Non-Fictions, 1999 (ed. Eliot Weinberger, tr. Esther Allen, Suzanne Jill Levine, Eliot Weinberger)
 BORGES POR ÉL MISMO: POEMAS, 1999
 CORRESPONDENCIA, 1922-1939, 2000 (ed. Carlos García)
 This Craft Verse, 2000 (ed. Calin-Andrei Mihailescu)
 TEXTOS RECOBRADOS, 2002
 OBRAS COMPLETAS: EDICIÓN CRÍTICA. 1. 1923-1949, 2009 (ed. Rolando Costa Picazo)
 OBRAS COMPLETAS: EDICIÓN CRÍTICA. 2. 1952-1972, 2010 (ed. Rolando Costa Picazo)

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Thơ Borges

Sinh năm 1899
Mất năm 1986
Nhà văn Argentina
Nhà tiểu luận Argentina
Nhà thơ Argentina
Bài cơ bản dài
Bắc Đẩu Bội tinh
Chết vì ung thư gan


title: Gnophomyia astuta

text:
Gnophomyia astuta là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Gnophomyia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Antaeotricha vacata

text:
Antaeotricha vacata là một loài bướm đêm thuộc họ Oecophoridae. Nó là loài đặc hữu của Grenada và Trinidad.

Sải cánh dài 20–22 mm.

Tham khảo

Liên kết ngoài
West Indian Stenomidae (Lepidoptera: Gelechioidea)

Antaeotricha


title: Colaspoides krausei

text:
Colaspoides krausei là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev miêu tả khoa học năm 1988.

Chú thích

Tham khảo

Colaspoides


title: Platytrigona lamingtonia

text:
Platytrigona lamingtonia là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1929.

Chú thích

Tham khảo

Platytrigona
Động vật được mô tả năm 1929


title: Downesia simulans

text:
Downesia simulans là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Chen & Sun miêu tả khoa học năm 1964.

Chú thích

Tham khảo

Downesia


title: Anoplischius boraceiensis

text:
Anoplischius boraceiensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Casari-Chen & Costa miêu tả khoa học năm 1992.

Chú thích

Tham khảo

Anoplischius


title: Hiến pháp Vương quốc Sedang

text:
Hiến pháp Vương quốc Sedang được công bố bởi Marie-Charles David de Mayréna, người sáng lập ra Vương quốc Sedang ở Tây Nguyên vào cuối thế kỷ 19.

Bản hiến pháp này dược Mayréna lập gồm có 11 điều và ký cùng với các thủ lĩnh các bộ tộc địa phương sau khi ông thuyết phục được họ. Bản hiến pháp này được nhà truyền giáo,  Giám mục Guerlach ký chứng nhận

Nội dung bản hiến pháp
Hôm nay, ngày 3 tháng 6 năm 1888, các thủ lĩnh của tất cả các lãnh thổ đã ký hiệp ước với ông Marie de Mayréna và thừa nhận ông là thủ lĩnh tối cao, đã nhóm họp cùng người của bộ lạc mình ở làng Kon Gung, và, sau khi nghe dịch và giải thích, tuyên bố chấp nhận bản hiến pháp sau đây:

Điều 1: Các vùng đất độc lập liên minh với nhau ngày hôm nay, lấy tên là Hợp bang Mọi
Điều 2: Do lãnh thổ của người Sedang là lớn nhất trong Hợp bang này, nên Hợp bang lấy tên là vương quốc Sedang
Điều 3: Ông de Mayréna, là thủ lĩnh đã được công nhận, được bầu làm vua của người Sedang
Điều 4: Vương quyền được thế tập, nhưng nhà vua, nếu muốn, có thể chỉ định người kế vị ở ngoài gia đình của mình. Tuy nhiên, thủ lĩnh các bộ lạc yêu cầu vị vua đó phải được các thủ lĩnh chấp nhận bằng đa số phiếu
Điều 5: Quốc kỳ màu xanh tuyền, có một hình chữ thập gắn ngôi sao ở giữa
Điều 6: Nhà vua có quyền tuyệt đối: nhà vua điều khiển tất cả các thủ lĩnh dân sự và quân sự và giải quyết các bất đồng có thể nảy sinh giữa các thủ lĩnh
Điều 7: Nhà vua quyết định chiến tranh và hoà bình, với sự giúp việc của một hội đồng gồm các thủ lĩnh của các bộ lạc
Điều 8: Nhà vua chỉ huy các lực lượng quân sự ra trận hoặc chỉ định người chỉ huy
Điều 9: Đất đai chỉ có thể chuyển nhượng cho người ngoài với sự đồng ý của các Taoule và mọi sự chuyển nhượng đó phải được nhà vua phê chuẩn
Điều 10: Từ nay về sau, việc hiến tế người bị cấm
Điều 11: Mọi tôn giáo được tự do trong vương quốc SedangLàm tại Kon Gung ngày 3-6-1888Tham khảo

Les Jungles Moi (Rừng người Thượng), Henry Maitre, Nhà xuất bản Tri Thức - Viện Viễn Đông Bác cổ, 2008''

H
S


title: Limnephilus nybomi

text:
Limnephilus nybomi là một loài Trichoptera trong họ Limnephilidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Cổ bắc
Limnephilus


title: Anthurium rhodorhizum

text:
Anthurium rhodorhizum là một loài thực vật]] thuộc họ Araceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador. Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Benavides, G. & Pitman, N. 2003. Anthurium rhodorhizum. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Ecuador
R


title: Albanian Airlines

text:
Albanian Airlines, tên đầy đủ là Albanian Airlines MAK Sh.p.k., mã IATA = LV, mã ICAO = LBC) là hãng hàng không có trụ sở ở Tirana, Albania. Hãng có căn cứ tại Sân bay quốc tế Tirana Nënë Tereza

Lịch sử

Albanian Airlines được công ty quốc doanh Albania "Albtransport" thành lập năm 1991 dưới tên "Arberia Airlines". Tháng 5 năm 1992 hãng
liên doanh với Tyrolean Airways của Áo và đổi tên thành Albanian Airlines. Hãng bắt đầu chở khách từ ngày 20.6.1995 bằng 1 máy bay De Havilland Canada Dash 8-102. Năm 1997 Tyrolean Airways rút khỏi liên doanh và Albanian tư nhân hóa bằng cách bán cho Tập đoàn "M.A.Kharafi & Sons" trụ sở ở Kuwait. Hãng tổ chức lại dựa trên 1 máy bay Airbus A320-231 thuê của hãng Shorouk của Ai Cập. Năm 2001 hãng có đội máy bay gồm 4 chiếc Tupolev Tu-134, bay thường xuyên trên tuyến đường châu Âu. Tháng 7 năm 2001 hãng bỏ dần loại máy bay Tupolev thay bằng loại máy bay BAe 146. Năm 2003 và 2004 hãng mua thêm 2 máy bay BAe 146 nữa.

Các nơi đến
(Tháng 1/2008):
 Albania
 Tirana
 Anh quốc
 London
 Đức
 Frankfurt
 Hy Lạp
 Athens
 Kosovo
 Pristina
 Thổ Nhĩ Kỳ
 Istanbul
 Ý
 Bologna
 Rimini
 Roma
 Torino

Đội máy bay

(Tháng 5/2008):

 1 BAe 146-100
 1 BAe 146-200
 1 BAe 146-300

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Albanian Airlines
Đội máy bay của Albanian Airlines

Hãng hàng không Albania


title: Tipula schmidiana

text:
Tipula schmidiana là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Indomalaya.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Huân chương Độc lập

text:
Huân chương Độc lập là huân chương bậc cao thứ ba của Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (nay là Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam), được đặt ra lần đầu tiên theo Sắc lệnh số 58-SL ngày 06 tháng 6 năm 1947 của Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và đặt ra lần thứ hai theo Luật Thi đua - Khen thưởng (ban hành ngày 26 tháng 11 năm 2003).

Huân chương Độc lập để tặng cho tập thể lập được thành tích xuất sắc, tặng hoặc truy tặng cho cá nhân có thành tích đặc biệt xuất sắc ở một trong các lĩnh vực chính trị, kinh tế, xã hội, văn học, nghệ thuật, khoa học, công nghệ, ngoại giao hoặc các lĩnh vực khác. Huân chương Độc lập có 3 hạng được phân biệt bằng số sao đính trên dải và cuống huân chương: hạng nhất có 3 sao, hạng nhì có 2 sao, hạng ba có 1 sao. Thẩm quyền tặng, truy tặng Huân chương Độc lập do Chủ tịch nước quyết định.

Mô tả

1. Mẫu cũ (trước khi ban hành Luật Thi đua - Khen thưởng): Huân chương Độc lập gồm có 3 phần:

Cuống Huân chương viền ngoài màu vàng, trong bằng tơ Rayon dệt màu đỏ cờ, có bốn vạch trắng hai bên, gắn sao theo hạng Huân chương, cốt bằng đồng đỏ mạ vàng hợp kim Nico dày 3 micron; kích thước 28mm x 14mm.
Dải Huân chương hình chữ A cách điệu, bằng tơ Rayon dệt màu đỏ cờ, có bốn vạch trắng hai bên, gắn sao theo hạng Huân chương, cốt bằng đồng đỏ mạ vàng hợp kim Nico dày 3 micron; kích thước 28mm x 51mm x 41mm x 51mm.
Thân Huân chương hình tròn đường kính bằng 38mm, viền ngoài màu vàng, viền trong màu trắng, phía trên là dòng chữ "CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM" màu vàng dập nổi, bên trong màu xanh lam, phía trên có ngôi sao năm cánh (màu vàng dập nổi), chính giữa có dòng chữ "ĐỘC LẬP" màu đỏ trên nền trắng phía dưới có hai cành tùng, hai hàng cờ đỏ cách điệu, chất liệu bằng đồng đỏ mạ vàng hợp kim Nico dày 3 micron.

1. Mẫu mới (sau khi ban hành Luật Thi đua - Khen thưởng): Huân chương Độc lập gồm có 3 phần:

Cuống Huân chương viền ngoài màu vàng, trong bằng tơ Rayon dệt màu đỏ cờ, có bốn vạch trắng hai bên, gắn sao theo hạng Huân chương, cốt bằng đồng đỏ mạ vàng hợp kim Nico dày 3 micron; kích thước 28mm x 14mm.
Dải Huân chương hình chữ A cách điệu, bằng tơ Rayon dệt màu đỏ cờ, có bốn vạch trắng hai bên, gắn sao theo hạng Huân chương, cốt bằng đồng đỏ mạ vàng hợp kim Nico dày 3 micron; kích thước 28mm x 51mm x 41mm x 51mm.
Thân Huân chương hình tròn đường kính bằng 38mm, viền ngoài màu vàng, phía trong màu xanh lam, chính giữa có ngôi sao vàng năm cánh trên nền đỏ, phía trên là dòng chữ "HUÂN CHƯƠNG ĐỘC LẬP" màu đỏ, phía dưới có hai cành tùng, hai hàng cờ đỏ cách điệu và dải lụa đỏ mang dòng chữ "VIỆT NAM" màu vàng, chất liệu bằng đồng đỏ mạ vàng hợp kim Nico dày 3 micron.

Đối tượng và tiêu chuẩn khen thưởng

Huân chương Độc lập hạng Nhất
1. Để tặng hoặc truy tặng cho cá nhân có thành tích đặc biệt xuất sắc, đạt một trong các tiêu chuẩn sau:

a) Người tham gia hoạt động cách mạng trước năm 1945, hoạt động liên tục, có thành tích đặc biệt xuất sắc đóng góp cho sự nghiệp cách mạng của Đảng, của dân tộc, không phạm khuyết điểm lớn, đã đảm nhiệm một trong các trọng trách: Phó trưởng ban Đảng ở Trung ương, Bí thư tỉnh uỷ, thành uỷ trực thuộc Trung ương, Thứ trưởng hoặc chức vụ tương đương, Trung tướng Lực lượng vũ trang nhân dân;

b) Người tham gia hoạt động liên tục trong 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ (từ 1945 đến ngày 30 tháng 4 năm 1975), có thành tích đặc biệt xuất sắc trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, không phạm khuyết điểm lớn, đã đảm nhiệm một trong các trọng trách: Trưởng các Ban Đảng ở Trung ương, Bộ trưởng và chức vụ tương đương; Khu uỷ viên, Bí thư tỉnh ủy, thành uỷ trực thuộc Trung ương, Thường vụ Quốc hội, Trưởng các đoàn thể chính trị - xã hội ở Trung ương, liên tục 2 nhiệm kỳ, Thượng tướng Lực lượng vũ trang nhân dân;

c) Người tham gia hoạt động liên tục từ kháng chiến chống Mỹ (từ 1954 đến ngày 30 tháng 4 năm 1975) và thời kỳ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc (từ ngày 30 tháng 4 năm 1975 đến nay), đã có nhiều thành tích đặc biệt xuất sắc, không phạm khuyết điểm lớn, đã đảm nhiệm một trong các trọng trách:

Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch nước, Phó Chủ tịch Quốc hội, Phó Thủ tướng Chính phủ, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, liên tục 1 nhiệm kỳ, Đại tướng lực lượng vũ trang nhân dân.

Trưởng các Ban Đảng ở Trung ương, Bộ trưởng và chức vụ tương đương, Bí thư tỉnh ủy, thành ủy trực thuộc Trung ương, Thường vụ Quốc hội, Trưởng các đoàn thể chính trị - xã hội ở Trung ương, 3 nhiệm kỳ, Thượng tướng Lực lượng vũ trang nhân dân từ 10 năm trở lên.

d) Người có thành tích, có công trình, tác phẩm xuất sắc có tác dụng thúc đẩy sự phát triển ở một trong các lĩnh vực: kinh tế, xã hội, văn học, nghệ thuật, khoa học công nghệ, quốc phòng, an ninh, ngoại giao… được nhà nước thừa nhận, tôn vinh;

đ) Người nước ngoài, có thành tích đặc biệt xuất sắc đối với nhà nước Việt Nam được cấp Bộ, ngành, đoàn thể Trung ương, các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương công nhận, đề nghị.

2. Để tặng cho tập thể đạt được các tiêu chuẩn sau:

a) Đã được tặng thưởng Huân chương Độc lập hạng nhì;

b) Có quá trình xây dựng và phát triển từ 25 năm trở lên (trường hợp chưa được tặng thưởng Huân chương Độc lập hạng nhì thì phải có quá trình xây dựng và phát triển từ 30 năm trở lên);

c) Lập được thành tích xuất sắc liên tục từ 5 năm trở lên trước thời điểm được đề nghị, trong thời gian đó đã được 2 lần tặng Cờ thi đua của Chính phủ hoặc Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ, nội bộ đoàn kết, tổ chức Đảng, đoàn thể trong sạch, vững mạnh.

3. Để tặng cho tập thể nước ngoài có thành tích xuất sắc đối với Nhà nước Việt Nam, được các Bộ, ban, ngành, đoàn thể Trung ương và các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương công nhận, đề nghị.

Huân chương Độc lập hạng Nhì
1. Để tặng hoặc truy tặng cho cá nhân có nhiều thành tích xuất sắc, đạt một trong các tiêu chuẩn sau:

a) Người tham gia hoạt động liên tục trong 2 cuộc kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ (từ 1945 đến ngày 30 tháng 4 năm 1975), có nhiều thành tích xuất sắc trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, không phạm khuyết điểm lớn, đã đảm nhiệm một trong các trọng trách:

Trưởng các Ban Đảng ở Trung ương, Bộ trưởng và chức vụ tương đương, Bí thư tỉnh uỷ, thành uỷ trực thuộc Trung ương, Thường vụ Quốc hội, Trưởng các đoàn thể chính trị - xã hội ở Trung ương, 1 nhiệm kỳ.

Phó Trưởng các Ban của Đảng ở Trung ương, Thứ trưởng và chức vụ tương đương, Phó Bí thư tỉnh ủy, thành ủy trực thuộc Trung ương; Chủ tịch Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Phó Trưởng các đoàn thể chính trị - xã hội ở Trung ương, liên tục 2 nhiệm kỳ.

b) Người tham gia hoạt động liên tục từ thời kỳ chống Mỹ (từ 1954 đến ngày 30 tháng 4 năm 1975) và thời kỳ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc (từ ngày 30 tháng 4 năm 1975 đến nay), đã có nhiều thành tích xuất sắc, không phạm khuyết điểm lớn, đã đảm nhiệm một trong các trọng trách:

Trưởng các Ban Đảng ở Trung ương, Bộ trưởng và chức vụ tương đương, Bí thư tỉnh uỷ, thành uỷ trực thuộc Trung ương, Thường vụ Quốc hội, Trưởng các đoàn thể chính trị - xã hội ở Trung ương, 2 nhiệm kỳ, Thượng tướng Lực lượng vũ trang nhân dân từ 5 năm trở lên.

Phó trưởng các Ban của Đảng ở Trung ương, Thứ trưởng và chức vụ tương đương, Phó Bí thư tỉnh ủy, thành ủy trực thuộc Trung ương, Chủ tịch Hội đồng nhân dân, ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Phó trưởng các đoàn thể chính trị - xã hội ở Trung ương, 3 nhiệm kỳ.

c) Người có thành tích, có công trình, tác phẩm xuất sắc có tác dụng thúc đẩy sự phát triển ở một trong các lĩnh vực: kinh tế, xã hội, văn học, nghệ thuật, khoa học công nghệ, quốc phòng, an ninh, ngoại giao… được cấp có thẩm quyền công nhận, đề nghị;

d) Người nước ngoài có thành tích xuất sắc đối với nhà nước Việt Nam được các Bộ, ban, ngành, đoàn thể Trung ương, các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương công nhận, đề nghị.

2. Để tặng cho tập thể đạt được các tiêu chuẩn sau:

a) Đã được tặng thưởng Huân chương Độc lập hạng ba;

b) Có quá trình xây dựng và phát triển từ 20 năm trở lên (trường hợp chưa được tặng thưởng Huân chương Độc lập hạng ba phải có quá trình xây dựng và phát triển từ 25 năm trở lên);

c) Lập được thành tích xuất sắc liên tục từ 5 năm trở lên trước thời điểm đề nghị, trong thời gian đó 2 lần được tặng Cờ thi đua của Chính phủ hoặc Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ, tổ chức Đảng, đoàn thể trong sạch, vững mạnh.

3. Để tặng cho tập thể nước ngoài có thành tích xuất sắc đối với nhà nước Việt Nam, được cấp Bộ, ban, ngành, đoàn thể Trung ương và các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương công nhận, đề nghị.

Huân chương Độc lập hạng Ba
1. Để tặng hoặc truy tặng cho cá nhân có thành tích xuất sắc, đạt một trong các tiêu chuẩn sau:

a) Người được công nhận là cán bộ tiền khởi nghĩa (trước năm 1936), có thành tích xuất sắc, không phạm khuyết điểm lớn, đã giữ một trong các trọng trách: Cục trưởng, Vụ trưởng ở Trung ương, Tỉnh ủy viên, Thành uỷ viên, Trưởng ban ngành cấp tỉnh (và chức vụ tương đương) hoặc người tham gia hoạt động liên tục ở chiến trường miền Nam thời kỳ chống Mỹ từ 1964 đến 1975, đã đảm nhiệm chức vụ Huyện uỷ viên hoặc chức vụ tương đương trước ngày 30 tháng 4 năm 1975;

b) Người tham gia 2 cuộc kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ (từ 1945 đến ngày 30 tháng 4 năm 1975), có thành tích xuất sắc trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, không phạm khuyết điểm lớn, đã đảm nhiệm một trong các trọng trách: Phó Trưởng ban của Đảng ở Trung ương, Thứ trưởng và chức vụ tương đương, Phó Bí thư tỉnh ủy, thành ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Phó Trưởng các đoàn thể chính trị - xã hội ở Trung ương 1 nhiệm kỳ;

c) Người tham gia từ thời kỳ chống Mỹ (từ 1954 đến ngày 30 tháng 4 năm 1975) và thời kỳ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc (từ ngày 30 tháng 4 năm 1975 đến nay), có thành tích xuất sắc, không phạm khuyết điểm lớn, đã đảm nhiệm một trong các trọng trách:

Trưởng các Ban Đảng ở Trung ương, Bộ trưởng và chức vụ tương đương, Bí thư tỉnh uỷ, thành ủy trực thuộc Trung ương, Thường vụ Quốc hội, Trưởng các đoàn thể chính trị - xã hội ở Trung ương, 1 nhiệm kỳ, Thượng tướng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Phó trưởng các Ban Đảng ở Trung ương, Thứ trưởng và chức vụ tương đương, Phó Bí thư tỉnh uỷ, thành ủy trực thuộc Trung ương, Chủ tịch Hội đồng nhân dân, ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Phó trưởng các đoàn thể chính trị - xã hội ở Trung ương, 2 nhiệm kỳ.

d) Người có thành tích xuất sắc, có công trình, tác phẩm có tác dụng thúc đẩy sự phát triển ở một trong các lĩnh vực: kinh tế, xã hội, văn học, nghệ thuật, khoa học công nghệ, quốc phòng, an ninh, ngoại giao… được cấp có thẩm quyền công nhận, đề nghị;

đ) Người nước ngoài có thành tích xuất sắc đối với nhà nước Việt Nam, được cấp Bộ, ban, ngành, đoàn thể Trung ương, tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương công nhận, đề nghị.

2. Để tặng cho tập thể đạt được các tiêu chuẩn sau:

a) Đã được tặng thưởng Huân chương Lao động hạng nhất;

b) Có quá trình xây dựng và phát triển từ 15 năm trở lên (trường hợp chưa được tặng thưởng Huân chương Lao động hạng nhất phải có quá trình xây dựng và phát triển từ 20 năm trở lên);

c) Lập được thành tích xuất sắc liên tục từ 5 năm trở lên trước thời điểm đề nghị, trong thời gian đó được tặng Cờ thi đua của Chính phủ hoặc Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ hoặc 3 lần được tặng Cờ thi đua của Bộ, ngành, đoàn thể Trung ương, tỉnh thành phố trực thuộc Trung ương.

3. Để tặng cho tập thể nước ngoài có thành tích xuất sắc đối với nhà nước Việt Nam, được cấp Bộ, ban, ngành, đoàn thể Trung ương, tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương công nhận, đề nghị.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Luật số 15/2003/QH11 của Quốc hội: Luật Thi đua, khen thưởng 26 tháng 11 năm 2003

Huân chương và huy chương Việt Nam
Khởi đầu năm 1947 ở Việt Nam


title: Borsonella callicesta

text:
Borsonella callicesta là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Borsoniidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

callicesta


title: Quy tắc đặt dấu thanh của chữ Quốc ngữ

text:
Việc đặt dấu thanh trong chữ quốc ngữ tuân thủ một số quy tắc. Hiện nay có ít nhất hai quan điểm về cách đặt dấu thanh, mỗi quan điểm đều có một số nhà ngôn ngữ học ủng hộ.

Đặt dấu thanh cũ và mới
Hiện nay có hai quan điểm về cách đặt dấu thanh thường được gọi là "kiểu cũ" và "kiểu mới". Trong đời sống, ví dụ như trong các bộ gõ tiếng Việt, hiện vẫn tồn tại hai cách đặt dấu thanh. Ví dụ "hòa" là một cách đặt dấu thanh khác cho "hoà", trong đó "hòa" còn gọi là cách đặt dấu thanh "cũ". Bảng sau liệt kê các trường hợp mà hai cách đặt dấu thanh khác nhau:

Kiểu cũ

Quy tắc kiểu cũ có phần căn cứ trên nhãn quan, giữ vị trí dấu ở giữa hay gần giữa mỗi từ cho cân bằng.
Nếu có một nguyên âm thì dấu đặt ở nguyên âm: á, tã, nhà, nhãn, gánh, ngáng
Nếu là tập hợp hai (2) nguyên âm (nguyên âm đôi) thì đánh dấu ở nguyên âm đầu. Tập hợp ba (3) nguyên âm (nguyên âm ba) hoặc hai nguyên âm + phụ âm cuối thì vị trí dấu chuyển đến nguyên âm thứ nhì. Ví dụ như:
"òa" hay "tòa" thì dấu huyền đặt trên chữ "o". Nhưng nếu "toàn" thì dấu chuyển đến "a".
"ủy" hay "thủy" thì dấu hỏi đặt trên "u". Nhưng nếu "khuỷu" thì dấu chuyển đến "y".
Ngoại lệ là chữ "ê" và "ơ" chiếm ưu tiên, bất kể vị trí. Ví dụ như:
"thuở", nếu căn cứ vào lệ kể trên thì dấu hỏi đặt ở chữ "u" nhưng có "ơ" thì chuyển sang "ơ".
"chuyện", nếu căn cứ vào lệ kể trên thì dấu nặng đặt ở chữ "y" nhưng có "ê" thì chuyển sang "ê".

Kiểu cũ dựa trên những từ điển từ trước năm 1950 nên "gi" và "qu" được coi là một mẫu tự riêng. Vì vậy "già" và "quạ" không phải là nguyên âm đôi "ia" hay "ua" mà là "gi" + "à"; và "qu" + "ạ". Nếu viết nguyên âm đôi "ia" với phụ âm "gi" thì sẽ viết là "giặt gỵa" và đọc là dịa [zḭʔə˨˩]).

Kiểu mới
Quy tắc "kiểu mới" căn cứ trên ngữ âm học muốn đối chiếu chữ và âm. Quy tắc đó như sau:
Với các âm tiết [-tròn môi] (âm đệm /ʔ/, còn được gọi là âm zero) có âm chính là nguyên âm đơn: Đặt dấu thanh điệu vào vị trí của chữ cái biểu diễn cho âm chính đó. Ví dụ: á, tã, nhà, nhãn, gánh, ngáng...
Với các âm tiết [+tròn môi] (âm đệm /w/, được biểu diễn bằng "o, u") có âm chính là nguyên âm đơn thì cũng bỏ dấu thanh điệu vào vị trí chữ cái biểu diễn cho âm chính. Ví dụ: hoà, hoè, quỳ, quà, quờ, thuỷ, nguỵ, hoàn, quét, quát, quỵt, suýt...
Với các âm tiết có âm chính là nguyên âm đôi:
Nếu là âm tiết [-khép] (nguyên âm được viết là: iê, yê, uô, ươ; âm cuối được viết bằng: p, t, c, ch, m, n, ng, nh, o, u, i) thì bỏ dấu lên chữ cái thứ hai trong tổ hợp hai chữ cái biểu diễn cho âm chính. Ví dụ: yếu, uốn, ườn, tiến, chuyến, muốn, mượn, thiện, thuộm, người, viếng, muống, cường...
Nếu là âm tiết [+khép] (nguyên âm được viết là: ia, ya, ua, ưa) thì nhất loạt bỏ dấu vào vị trí chữ cái thứ nhất trong tổ hợp hai chữ cái biểu diễn cho âm chính. Ví dụ: ỉa, tủa, cứa, thùa, khứa...
Phân biệt vị trí đặt dấu thanh điệu ở tổ hợp "ua" và "ia":
Với "ia" thì phân biệt bằng sự xuất hiện hay vắng mặt của chữ cái "g" ở đầu âm tiết. Có "g" thì đặt vào "a" (già, giá, giả...), không có "g" thì đặt vào "i" (bịa, chìa, tía...). Trường hợp đặc biệt: "gịa" (có trong từ "giặt gịa" và đọc là zịa [ʐie6]).
Với "ua" thì phân biệt bằng sự xuất hiện hay vắng mặt của chữ cái "q". Có "q" thì đặt vào "a" (quán, quà, quạ...), không có "q" thì đặt vào "u" (túa, múa, chùa...). Hoặc để giản tiện cho việc làm bộ gõ, có thể coi "qu" như là một tổ hợp phụ âm đầu tương tự như gi, nh, ng, ph, th... Khi đó, sẽ coi quán, quà, quạ... như là những âm tiết có âm đệm /zero/.

Những người ủng hộ cách bỏ dấu kiểu "mới" cho rằng vì oa, oe, uy được ký âm bằng ký hiệu ngữ âm quốc tế là /wa/, /wɛ/, /wi/ nên phải bỏ dấu vào chữ a, e và i.

Thêm vào đó, theo cách bỏ dấu gọi là kiểu "mới" bất cứ từ có biến đổi, vị trí dấu thanh không hề thay đổi.

Trong khi đó những người ủng hộ cách bỏ dấu kiểu "cũ" thì cho rằng cách lý luận như trên là thiếu cơ sở vì ký hiệu ngữ âm quốc tế là để biểu thị cách phát âm chứ không phải biểu thị cách viết do đó không thể dùng để quyết định là cách bỏ dấu kiểu "mới" là đúng hơn. Thêm vào đó, ký hiệu ngữ âm quốc tế mới chỉ được phát triển vào cuối thế kỉ 19, trong khi chữ Quốc Ngữ đã được phát triển hoàn toàn độc lập và không ngừng thay đổi từ thế kỉ 17. Do đó, theo những người ủng hộ cách bỏ dấu kiểu "cũ" việc dùng IPA để quyết định xem tiếng Việt phải bỏ dấu thế nào là bất hợp lý. Những người này còn cho rằng mặc dù ký hiệu ngữ âm quốc tế là phương pháp biểu thị cách phát âm phổ dụng nhất nhưng không có nghĩa là cách biểu thị cách phát âm duy nhất cũng như không phải là cách biểu thị cách phát âm chính xác nhất vì vậy không có lý gì lại sử dụng nó làm chuẩn để quyết định cách bỏ dấu tiếng Việt mà không phải là một trong các phương pháp biểu thị cách phát âm khác.

Trên quan điểm ngôn ngữ là do con người tạo nên và luôn biến đổi theo nhu cầu của con người, những người ủng hộ cách bỏ dấu kiểu "cũ" còn chỉ trích những người ủng hộ cách bỏ dấu kiểu "mới" là đang cố phức tạp hóa tiếng Việt, gây khó khăn không cần thiết nhất là trong giảng dạy học sinh tiểu học cũng như trong việc phát triển thuật toán và xử lý tiếng Việt trên máy vi tính. Họ còn cho rằng, thêm một quy tắc như trên không đem lại gì cho tiếng Việt nói chung và chữ Quốc Ngữ nói riêng do đó là hoàn toàn không cần thiết. Họ lấy dẫn chứng cho quan điểm của mình là việc chữ Quốc Ngữ từ khi được phát triển vào thế kỉ 17 đến nay đã trải qua rất nhiều thay đổi, bổ sung có và loại bỏ cũng có.

Sử dụng
Đến năm 2022, các sách giáo khoa ở Việt Nam đặt dấu thanh theo kiểu mới (hoá học thay vì hóa học).

Chú thích

Liên kết ngoài
"Quy tắc đặt dấu thanh trong tiếng Việt "", Vũ Xuân Lương, Trung tâm Từ điển Học
"Một số ý kiến nhỏ về cách ghi dấu thanh trên văn bản tiếng Việt", Trần Thị Thìn
"Trích từ Một số vấn đề từ điển học", Hoàng Phê - Nguyễn Ngọc Trâm
"Vấn đề đánh dấu thanh tiếng Việt", Vũ Dũng.
"Về bài "Vấn đề đánh dấu thanh tiếng Việt" của Vũ Dũng", Cao Xuân Hạo.
Bảng quy tắc giản dị để dạy trẻ em đặt dấu thanh trong tiếng Việt, Johannjs

Chính tả tiếng Việt


title: Rühn

text:
Rühn là một đô thị thuộc huyện Rostock (trước thuộc huyện huyện Güstrow), bang Mecklenburg-Vorpommern, Đức. Đô thị này có diện tích 14,41 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 691 người.

Tham khảo

Xã của bang Mecklenburg-Vorpommern
Xã và đô thị ở huyện Rostock


title: Reyniès

text:
Reyniès một thị xã và xã ở tỉnh Tarn-et-Garonne trong vùng Tarn-et-Garonne, Pháp.

Xem thêm
Communes of Tarn-et-Garonne

Tham khảo

Xã của Tarn-et-Garonne


title: Lavans-lès-Dole

text:
Lavans-lès-Dole là một xã của tỉnh Jura, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền đông nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Jura

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Jura


title: Ravières

text:
Ravières là một xã của Pháp,tọa lạc ở tỉnh Yonne trong vùng Bourgogne-Franche-Comté.

Hành chính

Biến động dân số

Xem thêm
 Xã của Yonne

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Ravières trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Ravieres


title: Geranomyia satipoana

text:
Geranomyia satipoana là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Geranomyia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Eupithecia rhodopyra

text:
Eupithecia rhodopyra,là một loài bướm đêm thuộc họ Geometridae. Nó là loài đặc hữu của Kauai.

Liên kết ngoài
Insects of Hawaii. Volume 7, Macrolepidoptera

Tham khảo

R
Loài đặc hữu của Hawaii


title: Adela droseropa

text:
Adela droseropa là một loài bướm đêm thuộc họ Adelidae. Loài này có ở Nam Phi.

Chú thích

Tham khảo

Adela


title: Olivella esther

text:
Olivella esther là một loài ốc biển cỡ nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Olivellidae, họ ốc ôliu nhỏ.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Olivella


title: Biểu đồ QAPF

text:
Biểu đồ QAPF là một biểu đồ tam giác đôi được sử dụng để phân loại các đá mácma dựa trên thành phần khoáng vật. QAPF là chữ viết tắt của Quartz (thạch anh), (Akali feldspar), Plagioclase, Feldspathoid. Đây là các nhóm khoáng vật được sử dụng để phân loại trong biểu đồ QAPF. Tỷ lệ Q, A, P và F được đơn giản hóa, tức được tính toán lại sao cho tổng của chúng là 100%.

Nguồn gốc
Biểu đồ QAPF được Hiệp hội Địa chất thế giới (IUGS) đề xuất: Subcommission on the Systematics of Igneous Rocks. Biểu đồ được hầu hết các nhà địa chất trên thế giới đồng ý sử dụng trong việc phân loại các đá mácma đặc biệt đối với các đá xâm nhập.

Sử dụng
Biểu đồ QAPF được sử dụng chủ yếu để phân loại các đá mácma xâm nhập (đá hiển tinh) (hình 1), nhưng cũng được sử dụng để phân loại các đá phun tràp (hình 2) nếu các thành phần khoáng vật học trong mô hình được xác định. Biểu đồ QAPF không được áp dụng để phân loại các đá mảnh vụn hoặc đá núi lửa nếu các thành phần khoáng vật mô hình không được xác định thay vào đó người ta sử dụng phân loại TAS (Total-Alkali-Silica). TAS cũng được sử dụng để phân loại nếu đá núi lửa chứa thủy tinh núi lửa (như obsidian). Biểu đồ QAPF cũng không được sử dụng nếu các khoáng vật mafic chiếm hơn 90% thành phần của đá (như peridotit và pyroxenit).

Tên chính xác của đá chỉ có thể được xác định nếu thành phần khoáng vật biết được, mà thành phần này không thể xác định ngoài thực địa. Tuy nhiên, việc phân loại ngoài thực địa (hình 3 và 4) cũng được sử dụng với phương cách đơn giản hơn hình 1 và 2.

Cách đọc
Biểu đồ QAPF bao gồm 4 khoáng vật hoặc nhóm khoáng vật. Chúng là thạch anh (Q), Alkali felspat (A), plagioclase felspat (P), và feldspathoid (F), bốn loại đá quan trọgn được chọn để đặt ở các góc. F và Q vì lý do hoá học không thể cùng tồn tại trong một đá macma xâm nhập. Các loại khoáng vật khác có thể và gần như chắc chắn xuất hiện ở các loại đá này những chúng không có tầm quan trọng trong bảng phân loại này. Vì thế, biểu đồ bao gồm hai phần hình tam giác (QAP và FAP). Để dùng biểu đồ, nồng độ của các khoáng vật này phải được xác định và tổng của chúng phải bằng 100%. Ví dụ: một đá macma xâm nhập không chứa alkali felspat và không có feldspathoid nhưng chứa rất nhiều pyroxen (bị bỏ qua trong biểu đồ này), tinh thể plagioclase felspat và một ít thạch anh có thể là gabro (ở góc phải của biểu đồ, gần P). Biểu đồ này không xác định một loại đá là gabro, diorit, hay anorthosit. Có một tiêu chí khác được sử dụng để xác định. Lưu ý rằng biểu đồ này không áp dụng được cho tất cả các loại đá macma xâm nhập. đá siêu mafic là loại đá quan trọng nhất mà có một bảng phân loại riêng.

Tham khảo

Streckeisen, A. L., 1974. Classification and Nomenclature of Plutonic Rocks. Recommendations of the IUGS Subcommission on the Systematics of Igneous Rocks. Geologische Rundschau. Internationale Zeitschrift für Geologie. Stuttgart. Vol.63, p. 773-785.
Streckeisen, A. L., 1978. IUGS Subcommission on the Systematics of Igneous Rocks. Classification and Nomenclature of Volcanic Rocks, Lamprophyres, Carbonatites and Melilite Rocks. Recommendations and Suggestions. Neues Jahrbuch für Mineralogie, Abhandlungen, Vol. 141, 1-14.
Le Maitre,R.W. 2002. Igneous Rocks: A Classification and Glossary of Terms: Recommendations of International Union of Geological Sciences Subcommission on the Systematics of Igneous Rocks. Cambridge University Press, 236pp.

Liên kết ngoài
IUGS classification

Thạch luận đá mácma
Đá mácma


title: Castelmoron-d'Albret

text:
Castelmoron-d'Albret là một xã thuộc tỉnh Gironde trong vùng Aquitaine tây nam nước Pháp.

Dân số
Dân số của Castelmoron-d'Albret từ năm 1968 tới năm 2006:

Xem thêm
Xã của tỉnh Gironde

Tham khảo
 INSEE commune file

Castelmorondalbret


title: Gray, Haute-Saône

text:
Gray là một xã thuộc tỉnh Haute-Saône trong vùng Bourgogne-Franche-Comté phía đông nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Haute-Saône

Tham khảo
 INSEE

Xã của Haute-Saône


title: Sagar, Madhya Pradesh

text:
Sagar là một thành phố và là nơi đặt hội đồng thành phố (municipal corporation) của quận Sagar thuộc bang Madhya Pradesh, Ấn Độ.

Địa lý
Sagar có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 594 mét (1948 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Sagar có dân số 232.321 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Sagar có tỷ lệ 74% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 80%, và tỷ lệ cho phái nữ là 68%. Tại Sagar, 14% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Madhya Pradesh


title: Castroponce

text:
Castroponce là một đô thị trong tỉnh Valladolid, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 173 người.

Tham khảo

Đô thị ở Valladolid


title: Lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng

text:
Lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng (tiếng Anh: Danang International Fireworks Festival, viết tắt: DIFF) là cuộc thi bắn pháo hoa do Uỷ ban nhân dân thành phố Đà Nẵng tổ chức lần đầu tiên vào năm 2008.

Tổng quan
Cuộc thi bắn pháo hoa quốc tế được Đà Nẵng tổ chức lần đầu tiên vào năm 2008 với chủ đề "Vũ điệu Tiên Sa". Đây là cuộc thi bắn pháo hoa quốc tế đầu tiên được tổ chức tại Việt Nam, và đã được Trung tâm Sách kỷ lục Việt Nam xác nhận kỷ lục vào tháng 4 năm 2008. Toàn bộ kinh phí của cuộc thi được Đà Nẵng vận động từ các nhà tài trợ mà không phải sử dụng nguồn ngân sách nhà nước. Trong lần tổ chức đầu tiên này, có tất cả 4 đội tham gia bao gồm Canada, Hồng Kông (Trung Quốc), Malaysia và đội chủ nhà Đà Nẵng đại diện cho Việt Nam. Mỗi đội sẽ trình diễn trong 14 phút, 2 phút đầu bắn theo nhạc bắt buộc, 10 phút sau các đội bắn theo nhạc tự chọn, 2 phút cuối bắn không có nhạc phụ họa. Cuộc thi diễn ra trong 2 đêm liên tiếp vào ngày 27 và 28 tháng 3. Mỗi đêm sẽ có một nửa số đội tham gia tranh tài. Trước khi cuộc thi chính thức diễn ra, đã có hơn 9,5 tấn pháo hoa được vận chuyển đến Đà Nẵng, và 12.000 du khách đã đặt phòng tại Đà Nẵng để xem pháo hoa, trong đó có 2 phần 3 là du khách nước ngoài. Sau sự thành công của lần tổ chức đầu tiên, Thủ tướng Chính phủ đã cho phép Đà Nẵng được tổ chức sự kiện thi bắn pháo hoa hằng năm.

Trong giai đoạn này, cuộc thi được tổ chức hằng năm và thường diễn ra trong 2 ngày nhân dịp chào mừng một số ngày lễ lớn, 27 – 28 tháng 3 (kỷ niệm ngày Giải phóng thành phố Đà Nẵng, 29 tháng 3) hoặc 29 – 30 tháng 4 (kỷ niệm ngày Việt Nam tái thống nhất), và được truyền hình trực tiếp trên các kênh VTV1, VTV2, VTV4, VTV Đà Nẵng cũng như một số kênh truyền hình cáp khác. Đến tháng 6 năm 2016, Uỷ ban nhân dân thành phố Đà Nẵng chính thức giao cho Tập đoàn Sun Group đăng cai tổ chức. Cũng từ năm 2017, sau 8 năm tổ chức, cuộc thi được đổi tên thành Lễ hội pháo hoa quốc tế. Khác với những năm trước khi cuộc thi chỉ diễn ra nhanh chóng trong 2 ngày với 5 đội tham gia, từ năm 2017, lễ hội sẽ kéo dài suốt 2 tháng với khoảng 8 đội tham gia biểu diễn vào các tối thứ 7. Mỗi kỳ DIFF diễn ra, thành phố Đà Nẵng sẽ cho xây dựng sân khấu và khán đài để phục vụ lễ hội. Việc xây dựng thường diễn ra trong nhiều tháng bắt đầu từ đầu năm để kịp cho lễ hội diễn ra vào mùa hè hằng năm.

Năm 2020-2022, Lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng bị hủy do ảnh hưởng của Đại dịch COVID-19.

Đội vô địch qua từng năm
2023:  Pháp (ARTEVENTIA)
2019:  Phần Lan (JoHo Pyro Professional fireworks)
2018:  Ý (Martarello S.R.L)
2017:  Ý (Martarello S.R.L)
2015:  Úc (Howard & Sons Pyrotechnics)
2013:  Hoa Kỳ (Melrose Pyrotechnics)
2012:  Ý (Parente Fireworks)
2011:  Ý (Parente Fireworks)
2010:  Pháp (Jacques Couturier Organisation)
2009:  Trung Quốc (Liuyang Dancing Firework)
2008:  Canada (David Whysall Firework Inc)

Đội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng (Danang Fireworks)
Danang Fireworks là đội pháo hoa được thành lập thông qua Lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng. Chỉ huy trưởng là ông Huỳnh Ngọc Chính, qua hơn 10 năm kinh nghiệm, đến nay đội đã giành được các giải thưởng danh giá từ các cuộc thi pháo hoa lớn trên thế giới:
 Giải bạc - Lễ hội pháo hoa Fire up the night 2019 tại Ohio, Hoa Kỳ
 Giải ba - Lễ hội pháo hoa Pyromagic 2015 tại Warszawa, Ba Lan
 Quán quân - Lễ hội pháo hoa Global Fest 2014 tại Calgary, Canada
 Giải nhì - Lễ hội ánh sáng Celebration of Lights 2012 tại Vancouver, Canada
 Giải ba - Lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng các năm 2010, 2011, 2012, 2013, 2015 tại Đà Nẵng, Việt Nam

DIFF qua từng năm

Tham khảo

Liên kết ngoài

Lễ hội Việt Nam
Khởi đầu năm 2008 ở Việt Nam
Lễ hội Đà Nẵng


title: Aulamorphus histrio

text:
Aulamorphus histrio là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Laboissiere miêu tả khoa học năm 1926.

Chú thích

Tham khảo

Aulamorphus


title: Janiuay

text:
Janiuay là một đô thị hạng 2 ở tỉnh Iloilo, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2000 của Philipin, đô thị này có dân số 54.166 người trong 10.322 hộ.

Đô thị này cách Thành phố Iloilo 33 km về phía tây bắc. Năm thành lập là 1769.

Các đơn vị hành chính

Janiuay được chia ra 60 barangay.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn Philipin
Thông tin điều tra dân số năm 2000 của Philipin

Đô thị của Iloilo


title: Việt Nam (phim)

text:
Việt Nam (tiếng Nga: Вьетнам) hay Việt Nam trên đường thắng lợi là một bộ phim tài liệu khai thác đề tài cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp của nhân dân Việt Nam. Phim do đạo diễn Roman Karmen thực hiện năm 1954 và phát hành năm 1955.

Ở Việt Nam Dân chủ Cộng hoà và sau này là Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam, cho đến năm 2004, chỉ có một bản sao đen trắng của bộ phim này được chiếu với tựa đề "Việt Nam trên đường thắng lợi".

Phim được quay tại Hà Nội bắt đầu từ cuộc duyệt binh mừng chiến thắng vào ngày 1 tháng 1 năm 1955, ngoài ra cũng có một bộ phim tài liệu riêng được biên tập lại từ những thước phim quay tại Hà Nội trong cuộc duyệt binh mừng Chiến thắng ngày 1 tháng 1 năm 1955 mang tên "Ngày lịch sử".

Phiên bản màu của "Việt Nam" lần đầu tiên được trình chiếu trên sóng trên Đài truyền hình Việt Nam vào năm 2004 để kỷ niệm 50 năm chiến thắng Điện Biên Phủ.

Quá trình quay phim
Vào tháng 5 năm 1954, một nhóm các nhà quay phim của Liên Xô gồm Vladimir Yeshurin, Yevgeny Mukhin và Roman Karmen dẫn đầu lần đầu tiên đến căn cứ của Trung ương Đảng Lao động Việt Nam và các cơ quan lãnh đạo của VNDCCH hoạt động trong rừng rậm ở chiến khu Việt Bắc. Đoàn làm phim đã gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh và cùng với các nhà làm phim VNDCCH (Phạm Văn Khoa, Mai Lộc, Nguyễn Tiến Lợi, Quang Huy, Hồng Nghi và nhà văn Nguyễn Đình Thi) tiến hành quay bộ phim tài liệu này trong tám tháng. Tổng cộng, khoảng bốn mươi nghìn mét phim màu đã được quay.

Do chính quyền Việt Nam Dân chủ Cộng hòa lo lắng cho sự an toàn của các nhà quay phim Liên Xô nên nhiều cảnh chiến đấu trong phim "Việt Nam" đã được lấy lại từ những cảnh quay của các nhà quay phim Việt Nam trước đó, và nhiều cảnh chiến đấu đã được dàn dựng dưới dạng tái hiện lại các sự kiện có thật. Chính vì lý do này mà phần tựa đề của bộ phim chỉ ra rằng nó là một bộ phim tài liệu mang tính hư cấu.

Khi gặp gỡ những người Pháp bị giam giữ, Roman Carmen đã nói chuyện nhiều lần với nhà quay phim tài liệu chiến tranh người Pháp Pierre Schönderffer đang bị VNDCCH giam giữ và Karmen cũng xem qua những thước phim tư liệu về các trận chiến mà Schönderffer quay được và bị phía Việt Minh tịch thu. Số phận về sau của những bộ phim này vẫn chưa được công chúng biết đến. Pierre Schönderffer được thả sau một thời gian và trở về Pháp, điều này phần lớn đến từ cộng tác với Roman Carmen. Sau này, khi đã trở thành một đạo diễn phim nổi tiếng, Pierre Schönderffer trong các cuộc phỏng vấn của mình đã nhớ lại những cuộc gặp gỡ của mình khi bị giam cầm với Roman Carmen và trong đó ông chỉ ra rằng nhiều cảnh chiến đấu được dàn dựng do Roman Carmen thực hiện dựa trên các khung hình của các phim tài liệu của Pierre Schönderffer.

Nội dung
Bộ phim bắt đầu bằng cảnh quay Lễ duyệt binh Chiến thắng tại Hà Nội ngày 1 tháng 1 năm 1955. Sau đó, bộ phim kể về quá trình nhân dân Việt Nam tiến hành cuộc Kháng chiến chống Pháp dưới sự lãnh đạo của Chủ tịch Hồ Chí Minh, cũng như những hình ảnh về lịch sử và truyền thống của dân tộc Việt Nam, bên cạnh đó là những yếu tố về địa lý, văn hóa, xã hội của đất nước Việt Nam. Trong bộ phim có nhiều đoạn phim được lấy từ phim tư liệu của Việt Nam và dựng lại  về các sự kiện khác nhau của Chiến tranh Đông Dương, bao gồm: Quá trình diễn ra chiến dịch Điện Biên Phủ, tướng de Castries bị bắt, cuộc gặp với cựu chỉ huy tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ, các trận đánh giải phóng các địa phương của Việt Minh, Việt Minh tiến vào giải phóng thủ đô Hà Nội và cuộc sống ở thủ đô sau ngày tiếp quản. Ngoài ra còn có các cảnh quay việc tưởng nhớ các anh hùng liệt sĩ đã hy sinh, khôi phục các hoạt động kinh tế-xã hội tại miền Bắc Việt Nam. Cuối phim là hình ảnh đoàn tàu đang di chuyển trên đường ray với lời chúc cách mạng Việt Nam đạt nhiều thắng lợi.

Ê-kíp

 Roman Karmen - Đạo diễn, quay phim
 Phạm Văn Khoa - Chuyên gia tư vấn, Trợ lý đạo diễn
 Vladimir Yeshurin - Quay phim
 Evgeny Mukhin - Quay phim
 Hồng Nghi - Quay phim
 Mai Lộc - Quay phim
 Nguyễn Tiến Lợi - Quay phim
 Quang Huy - Quay phim
 Nguyễn Đình Thi  - Trợ lý văn học, chuyên gia tư vấn văn học
 Pierre Schonderffer - Nhà quay phim (không được công nhận)

Giải thưởng
Năm 1955, Roman Karmen, Vladimir Yeshurin và Evgeny Mukhin được Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa trao tặng Huân chương Lao động.

Tham khảo

Xem thêm
 Nghe đạo diễn Roman Karmen kể chuyện Việt Nam  - Hà Nội mới // 5-4-2004 (18:11)
 Karmen và Hà Nội ngày 10 tháng 10 - Tuổi Trẻ Online // Chủ Nhật, 10-10-2004, 21:12 (GMT+7)
 Việt Nam trong phim của Roman Karmen (Dương Trung Quốc): Tiếng Việt  Tiếng Nga
 Roman Karmen và một bộ phim tư liệu vô giá mang tên Việt Nam - Hà Nội mới

Phim của CSDF
Phim tài liệu Liên Xô
Phim về Chiến tranh Đông Dương
Phim tài liệu chiến tranh
Phim tài liệu tuyên truyền
Phim năm 1954


title: 5905 Johnson

text:
5905 Johnson (1989 CJ1) là một tiểu hành tinh vành đai chính bên trong được phát hiện ngày 11 tháng 2 năm 1989 bởi E. F. Helin ở Palomar.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 5905 Johnson

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1989
Hệ tiểu hành tinh đôi


title: Mériel

text:
Mériel là một xã ở tỉnh Val-d’Oise, thuộc vùng Île-de-France ở miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Val-d’Oise

Tham khảo

Association of Mayors of the Val d’Oise
INSEE
IGN

Liên kết ngoài
Official website
Mérimée database - Cultural heritage
Land use (IAURIF)

Xã của Val-d'Oise


title: Emmanuelle

text:
Emmanuelle là nhân vật chính trong một loạt các bộ phim khiêu dâm nhẹ Pháp dựa trên một nhân vật được tạo ra bởi Emmanuelle Arsan trong tiểu thuyết Emmanuelle (1959). Chỉ có những bộ phim và các tập phim được sản xuất bởi các ASP ("Alain Siritzky Productions") công ty điện ảnh là chính thức và theo tính cách của Arsan.

Vào cuối thập niên sáu mươi, cuốn Emmanuelle được xuất bản ở Pháp và gây sôi nổi trong dư luận rộng lớn. Lý do chính không phải vì tác giả cuốn này, Emmanuelle Arsan, là một phụ nữ mà lại đi viết truyện dâm tình. Nước Pháp vốn có truyền thống tự do tư tưởng và thái độ phóng khoáng trong cuộc sống, phụ nữ có đi viết dâm thư thì cũng chỉ là chuyện thường thôi.

Lý do làm cuốn Emmanuelle nổi tiếng phức tạp hơn nhiều. Lý do thứ nhất là tại từ trước đến giờ đa số dâm thư đều do đàn ông viết theo cảm quan và thân xác của nam iới. Lần này Emmanuelle Arsan viết theo cảm quan và thân xác nữ giới - dĩ nhiên là phải khác.

Lý do thứ hai có nguyên nhân văn hóa văn minh. Trong các xã hội phụ hệ của thế giới) hiện tại, người đàn bà thường được giản lược vào hai hình ảnh, hai chức năng: hình ảnh thứ nhất là một thánh nữ trên bục cao, hoàn toàn trong sạch, bước xuống bục đi lấy chồng chỉ cốt để đẻ con; hình ảnh thứ hai là làm gái điếm, làm một dụng cụ để thỏa mãn dục tình cho đàn ông. Tác giả Emmanuelle Arsan không chịu như vậy. Bà chủ trương rằng người đàn bà cũng là một con người, cũng là một chủ thể tính dục, nghĩa là cũng có nhu cầu nhục tình cần phải được thôa mãn, và có quyền được thoả mãn - như đàn ông vậy. Nói một cách khác, người phụ nữ không những bình đẳng với đàn ông về phương diện chính trị, kinh tế.. mà còn phải được bình đẳng trong cả địa hạt tình dục nữa.

Bởi tất cả các lý do trên, cuốn Emmanuelle được hoan nghênh nhiệt liệt và được quay thành phim rất nhanh, không phải là một phim mà là nhiều phim, tất cả đều bắt đầu bằng chữ Emmanuelle. Tài tử chính là Sylvia Kristel. Các phim loại này được khán giả hoan nghênh đến độ giới điện ảnh của Mỹ phải tạo ra một cô Emmanuelle Đen để sản xuất một loạt phim nữa cho riêng mình. Tài tử chính là cô gái da nâu Samper.

Trong phim đầu tiên quay sát cốt truyện nhất, nhạc đệm đã hay đến độ được tách ra làm tape nhạc riêng phổ biến trên thị trường âm nhạc. Một nhạc sĩ Việt Nam đã dịch ra lời Việt để thành một băng nhạc riêng khá phổ biến trong cộng đồng Việt Nam trong thập niên tám mươi.

Tham khảo

Phim khiêu dâm
Nhân vật trong phim
Phim chính kịch Pháp
Người Pháp giả tưởng


title: Leioproctus hillieri

text:
Leioproctus hillieri là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1914.

Chú thích

Tham khảo

Leioproctus
Động vật được mô tả năm 1914


title: Barleria popovii

text:
Barleria popovii là một loài thực vật thuộc họ Acanthaceae. Đây là loài đặc hữu của Yemen. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Tham khảo

 Miller, A. 2004. Barleria popovii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Yemen
Barleria
Thực vật đặc hữu Socotra


title: Sự an toàn của đồ chơi

text:
Sự an toàn của đồ chơi, nhất là đồ chơi cho trẻ em, nói về tính an toàn cho người sử dụng của đồ chơi, thường là phải thỏa mãn tối thiểu các yêu cầu về an toàn.

An toàn về hóa học
Đồ chơi an toàn chỉ được phép chứa hàm lượng các chất độc hại dưới mức tiêu chuẩn. Các chất độc hại đến sức khỏe của con người là: Chì, Thủy ngân, Asen, Phthalate... Các chất trên thường có trong các sản phẩm nhựa, sơn công nghiệp. Các kim loại nặng thông thường với hàm lượng cao gây khó chịu hoặc dẫn đến ngộ độc là nguồn gốc gây ra ung thư. Nhưng có những chất rất độc hại mà chỉ tồn tại trong nước với một hàm lượng rất nhỏ cũng đủ gây độc hại đến tính mạng con người, thậm chí gây tử vong, đó là các chất: Asen (As), Beryli (Be), Cadmi (Cd), Xyanua (CN), Crôm (Cr), Thủy ngân (Hg), Niken (Ni), Chì (Pb), Antimoan (Sb), Selen (Se), Vanadi (V). Một vài gam thủy ngân hoặc Cadmi có thể gây chết người, với hàm lượng nhỏ hơn chúng tích lũy trong các bộ phận của cơ thể cho tới lúc đủ hàm lượng gây ngộ độc. Chì tích lũy trong xương, Cadmi tích lũy trong thận và gan, thủy ngân tích lũy trong các tế bào não. Hàm lượng Phthalate cao quá mức cho phép trong sản phẩm nhựa có thể gây ra sự rối loạn sinh lý và vô sinh… Các yêu cầu về hóa học thường được xem xét ở các chi tiết như sơn và các nguyên liệu phủ bề mặt, các nguyên liệu mỹ thuật.
Ngoài ra, hàm lượng chì trong vật liệu nền (nhựa, gỗ nhân tạo) cũng được xem là nguy hiểm nếu trẻ em tiếp xúc thường xuyên. Yêu cầu này không áp dụng đối với các sản phẩm có nguồn gốc từ 100% là tự nhiên như: cotton, gỗ tự nhiên, lông thú không qua xử lý.

An toàn về cơ, lý
Đồ chơi an toàn phải đảm bảo an toàn cho trẻ em khi chơi khi chơi: nghĩa là không có cạnh sắc nhọn, không có khả năng gây nguy hiểm cho trẻ em ki rơi vỡ, thỏa mãn các yêu cầu về độ bền thả rơi, va đập, vặn, xoắn, kéo căng, giới hạn các đồ chơi kích thước nhỏ và đồ chơi dạng màng (túi nylon) để tránh không làm ngạt thở trẻ em khi tình cờ nuốt hoặc hít phải.
Các yêu cầu về an toàn cơ lý thường dựa trên các đặc điểm hành xử của trẻ em theo các độ tuổi khác nhau. Do đó, mỗi sản phẩm cho mỗi độ tuổi sẽ có các yêu cầu khác nhau.

An toàn về điện, điện từ
Đối với các sản phẩm có lắp pin, thiết bị điều khiển từ xa bằng sóng vô tuyến, phải có giới hạn cường độ chiếu sáng của đèn LED và đèn Lazer… Các linh kiện điện tử sử dụng trong đồ chơi phải thỏa mãn tiêu chuẩn RoHS (Restrictive of Hazardous Substance).

An toàn về cháy nổ
Đồ chơi an toàn phải phòng ngừa khả năng gây cháy, nổ. Nhất là các đồ chơi mà trẻ em chui vào bên trong khi chơi, hoặc trẻ em mang nó trên mình và khó tháo rời như: ba lô, nón hóa trang, trang phục hóa trang.
Yêu cầu về cháy nhằm để đánh giá tốc độ cháy của sản phẩm là nhanh hay chậm, sản phẩm có dễ bắt lửa hay không. Một sản phẩm bị cháy trong quá trình thử nghiệm không hẳn là sản phẩm đó không đạt tiêu chuẩn.

An toàn về âm thanh
Âm thanh của các đồ chơi phát ra tiếng hoặc đồ chơi có nắp đậy phải được giới hạn về cường độ. Mức độ âm thanh cao quá có thể gây ảnh hưởng lớn đến khả năng nghe của trẻ sau này.

Các hệ thống tiêu chuẩn về đồ chơi an toàn
Hệ thống tiêu chuẩn Việt Nam: TCVN 6238-1,2,3...
Hệ thống tiêu chuẩn châu Âu: EN 71-1,2,3...
Hệ thống tiêu chuẩn Mỹ: ASTM F963, 16CFR 1500...
Hệ thống tiêu chuẩn Canada: SOR-2011/17
Hệ thống tiêu chuẩn quốc tế: ISO 8124-1,2,3...
Hệ thống tiêu chuẩn riêng của một số nước.

Tham khảo

Đồ chơi


title: Uebelmannia pectinifera

text:
Uebelmannia pectinifera là một loài thực vật thuộc họ Cactaceae. Đây là loài đặc hữu của Brasil. Môi trường sống tự nhiên của chúng là xavan khô and vùng nhiều đá. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 Taylor, N.P. 2002. Uebelmannia pectinifera. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Liên kết ngoài

Thực vật Brasil
Uebelmannia


title: Đội quân Doraemon: Chuyến tàu lửa tốc hành

text:
{{Infobox Film
| name = Chuyến tàu lửa tốc hành
| image = Chuyến tàu lửa tốc hành.jpg
| caption = Phim phát hành dưới định dạng DVD (góc trên, bên trái), cùng với Kỷ niệm về bà (dưới) và 21 Emon: Uchū Ike! Hadashi no Princess (góc trên, bên phải)
| anime = yes
| director = Nishikiori Hiroshi
| producer =
| writer = Hiroshi FujimotoMotoo Abiko
| starring = Nobuyo OyamaHayashibara MegumiNagai IchirôShiratori Yuri
| music =
| cinematography =
| editing =
| distributor =  Toho
| released =  Ngày 04 tháng 3 năm 2000
| runtime = 17 phút
| country =  Nhật Bản
| language =  Tiếng Nhật
| budget =
| preceded_by = Vương quốc bánh kẹo| followed_by = Chuyến đi chơi đáng nhớ| website = http://www.dora-world.com
| imdb_id =
}}
 là một bộ phim hoạt hình Doraemon Thêm với bối cảnh là thành phố thế kỷ 22, nơi nhóm bạn Doraemon Thêm từng học tập. Phim được phát hành đồng thời với Nobita và truyền thuyết vua Mặt Trời và Kỷ niệm về bà, vào ngày 04 tháng 3 năm 2000.

 Nội dung
Đột nhiên, mọi hoạt động của thành phố tương lai, trong đó có trường học cũ của nhóm bạn Doraemon Thêm, đều bị ngưng trệ vì viên nhộng năng lượng bị đánh cắp. Nhóm bạn được thầy Hiệu trưởng giao nhiệm vụ vận chuyển viên nhộng dự bị đến trung tâm năng lượng bằng một chiếc tàu hoả cũ "Rôkô", cùng Robin - một cô bé rất giống một cậu nhóc. Để ngăn cản nhóm bạn, tên tiến sĩ Achimov, người từng xuất hiện trong Siêu đạo chích Đôrêpin và lá thư thách đấu'', đã dùng nhiều mưu đồ phá hoại. Robin bị bắt làm con tin, nhóm bạn đành chấp nhận giao viên nhộng năng lượng cho Achimov. Thật bất ngờ, Robin lại giữ viên nhộng thật - một "âm mưu" của thầy Hiệu trưởng, bởi thầy biết nhóm Đôrê sẽ không bỏ rơi Robin. Nhờ đó, cả nhóm vượt qua thử thách khó khăn này.

Sản xuất
Đạo diễn: Nishikiori Hiroshi
Kịch bản: Hiroshi Fujimoto, Motoo Abiko
Phân phối: Toho
Sản xuất: Shinei Animation, Shogakukan, TV Asahi
Lồng tiếng:
 Doraemon-xanh - Ōyama Nobuyo
 Dora the Kid - Nanba Keiichi
 Tiến sĩ Achimov - Ginga Banjou
 Thầy Hiệu trưởng - Nagai Ichirô
 Dora Med III - Satou Masaharu
 Dora Vương - Hayashibara Megumi
 Dora ni Kofu - Toshiharu Sakurai
 Dora Mata - Nakao Ryusei
 Dora Rinho - Ichiryūsai Teiyū
 Dora Mini - Sakuma Rei
 Robin - Shiratori Yuri

Chú thích

Liên kết ngoài
Chuyến tàu lửa tốc hành trên Anime News Network
Chuyến tàu lửa tốc hành trên website của Nhà xuất bản Kim Đồng
Chuyến tàu lửa tốc hành trên website Megaupload

C
Phim năm 2000


title: Santa Clara, Cuba

text:
Santa Clara là thành phố thủ phủ của tỉnh Villa Clara tại Cuba. Thành phố nằm ở khu vực trung tâm của tỉnh và cũng nằm gần trung tâm của đất nước. Thành phố được chia thành các khu phố là Báez, Carmen, Egidos, Hoyo, Loma Cruz, Manajanabo, Manicaragua, Mata, Parroquia, Pastora, Provincial, Puente, Quemado Hilario, Raúl Sancho, San Gil and Seibabo.

Đây là nơi an nghỉ của anh hùng dân tộc Che Guevara.

Chú thích

Liên kết ngoài
 "Santa Clara's Rebel Saint" by Egle Procuta, Globe and Mail, ngày 11 tháng 11 năm 2006
"Che's Last Stand" by Ed Ewing, The Guardian, ngày 31 tháng 12 năm 2008
Santa Clara a Jump-Off Spot to Twin-isle Paradise  by Joseph Kula, The Province, ngày 10 tháng 11 năm 2008
 "Travel to Santa Clara" Casa particular in Santa Clara
 "Santa Clara"  Photos from Santa Clara

Thành phố của Cuba


title: Lignerolles, Orne

text:
Lignerolles là một xã thuộc tỉnh Orne trong vùng Normandie tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 260 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

INSEE

Xã của Orne