title: Siu Black

text:
Siu Black (sinh ngày 27 tháng 8 năm 1967) là một ca sĩ, diễn viên điện ảnh, MC nổi tiếng người Việt Nam, theo phong cách nhạc rock. Cô được người hâm mộ trìu mến gọi là "Họa mi của núi rừng Tây Nguyên", hay ngắn gọn là "Họa mi núi rừng".

Xuất thân từ một gia đình người dân tộc Ba Na không có người làm nghệ thuật, ngay từ khi còn rất nhỏ, Siu Black đã thích hát. Dù không nhận được sự ủng hộ từ gia đình nhưng Siu vẫn theo đuổi niềm đam mê của mình. Trong sự nghiệp ca hát của mình, ca sĩ Siu Black đã tham dự nhiều cuộc thi và đoạt giải thưởng cả trong lẫn ngoài nước.

Cuộc đời và sự nghiệp

Tuổi thơ (1967 - 1977)
Siu Black sinh tại làng Plei Tơnghia, thị xã Kon Tum (nay thuộc địa phận phường Quang Trung, thành phố Kon Tum, tỉnh Kon Tum) Tây Nguyên của Việt Nam, là một cô gái nhỏ của một gia đình giàu có. Khi Siu 10 tuổi, cha mẹ cô qua đời, Siu trở thành một đứa trẻ mồ côi và sống với chú của cô.

Con đường đến với sân khấu âm nhạc (1978 - 1985)
Thời trẻ, Siu Black tham gia phong trào ca hát của học sinh, sinh viên. Sau đó ca sĩ - giảng viên thanh nhạc Tây Nguyên Linh Nga Niê Kdăm phát hiện giọng hát Siu Black qua một cuộc thi âm nhạc quần chúng, đã động viên và khuyến khích Siu Black theo học thanh nhạc. Siu Black đã thi vào Trường Nghệ thuật Đắk Lắk và theo học trung cấp thanh nhạc trong 3 năm. Ra trường, Siu về công tác ở Đoàn Ca múa nhạc tỉnh Đắk LắK.

Một cơ duyên nữa mà tài năng của Siu Black được người khác nhận ra, đó chính là Nguyễn Cường – nhạc sĩ mà tên tuổi đã gắn liền với những sáng tác bất tử về Tây Nguyên. Lần đầu tiên Nguyễn Cường gặp Siu Black là khi Siu Black mới 17 tuổi. Khi đó, hình ảnh cô gái Ba Na vừa đánh đàn ghita vừa hát trong một cuộc thi âm nhạc đã chinh phục Nguyễn Cường. Ông đã thốt lên: "Trong vòng 20 năm nữa, chắc chắn Tây Nguyên sẽ không có một giọng hát nào được như Siu Black".

Ngày đầu đi hát, Siu vẫn hát chủ yếu các ca khúc bằng tiếng Ba Na, tiếng Ê Đê và tiếng Anh. Khi gặp Nguyễn Cường, từ lời khuyên của ông, Siu Black bắt đầu học tiếng Kinh, với ước mơ đưa giọng hát của mình ra ngoài mảnh đất Tây Nguyên.

Hôn nhân (1986 - 2005)
Năm 1987, trong một lần đi biểu diễn ở Campuchia, Siu Black gặp Nguyễn Đức Hùng khi đó là cầu thủ bóng chuyền của tỉnh Đắk Lắk. Hai người đã cưới nhau khoảng ba năm sau đó và hiện có hai con trai là Nguyễn Siu Mạnh sinh 1989 và Nguyễn Siu Hiếu sinh 1991.

Hoạt động nghệ thuật quần chúng (1991 - 1995)
Những năm bao cấp khó khăn Siu Black đã chuyển sang làm tại công ty Điện lực Kontum từ năm 1992 cùng với chồng, trong thời gian này Siu đã tham gia sôi nổi các hoạt động văn hóa văn nghệ, giao lưu của công ty như đi công tác biểu diễn phục vụ đồng bào và tham gia các kỳ hội diễn văn nghệ của ngành. Về sau, Siu cùng Yjak Arul "đầu quân" cho Ðoàn ca múa dân tộc Ðắc Lắc và bắt đầu nổi tiếng từ đó. Tên tuổi và những chuyến đi lưu diễn của Siu Black đã trải khắp lãnh thổ Việt Nam, mang theo những lời ca về tình yêu với "hơi thở" đậm chất Tây Nguyên đến mọi miền. Qua những tình khúc của Nguyễn Cường ("Em muốn sống bên anh trọn đời", "Em hát thương ai"), của Phú Quang ("Ðâu phải bởi mùa thu"), của Ngọc Châu ("Chiều xuân"), Siu đã mang về 1 huy chương vàng cho Ðoàn nghệ thuật Ðam San năm 1995 và 1 huy chương vàng năm 1996.

Nổi tiếng & Tạm dừng nghệ thuật (1996 - 2019)
Trong quan điểm thẩm mỹ của người Việt Nam, Siu Black không phải là một người phụ nữ đẹp, nhưng chính sự nhiệt tình, sự yêu đời, tự tin trong phong cách trình diễn và bởi "giọng hát đẹp" của chị đã tạo nên vẻ đẹp con người chị, khiến người nghe quên đi mọi điểm yếu ngoại hình.

Năm 1997, Siu ra Hà Nội tham dự chương trình ASEAN. Lần ấy, những người yêu nhạc và bạn bè các nước đã phải sửng sốt bởi một cô gái Ba Na rực lửa, có lối diễn hết mình và giọng ca như thác đổ này. Và vinh dự đến với Siu, được bầu là Ca sĩ xuất sắc nhất.

Siu được mời tham gia ban giám khảo cho cuộc thi Thần tượng âm nhạc: Vietnam Idol các năm 2007, 2008 và 2010.Đặc biệt năm 2007 Siu Black là người duy nhất của Việt Nam được mời làm giám khảo cuộc thi âm nhạc Asian Idol tổ chức tại Indonesia. Ngoài ra Siu là người dẫn chương trình cho show hài kịch Nhật ký không độ trên HTV9.

Siu Black cũng đã tham gia đóng trong một số bộ phim, trong đó có vai Má mì trong phim Huyền thoại bất tử (2009) được quay ở nhiều địa điểm thuộc miền Trung Việt Nam.. Cô cũng tham gia một số phim khác như Giọt đắng, Dốc sương mù, Cầu vồng sau mưa, Giải cứu thần chết,...

Năm 2009, Siu Black mở quán cà phê theo phong cách Tây Nguyên mang tên mình. Tuy nhiên, quán cà phê đã đóng cửa ngay sau đấy do làm ăn thua lỗ và để lại cho cô khoảng nợ lớn.

Năm 2013, Siu Black làm giám khảo chính ở vòng loại của chương trình Tôi là người chiến thắng - The Winner Is mùa đầu tiên (về sau Hoài Linh thay thế). Sau đó, cô gần như lui về ở ẩn sau những biến cố và thỉnh thoảng cô biểu diễn trong nhóm Ca đoàn Giáo xứ ở nhà thờ, xuất hiện ở một vài sự kiện giải trí, đêm nhạc và gameshow.

Dần quay trở lại với nghệ thuật (2019 - nay)
Sau khoảng thời gian dài ở ẩn, Siu Black đang dần quay lại với nghệ thuật, cô tích cực đi hát, tham gia gameshow với nhiều vai trò như giám khảo, ca sĩ và khách mời, thi thoảng cô còn xuất hiện một vài sự kiện giải trí lớn, cô vẫn biểu diễn trong nhóm Ca đoàn Giáo xứ ở nhà thờ. Khi không đi show, cô trở về lại với dân làng ở KonTum để chăm sóc vườn tược và chăn nuôi heo là thú vui hiện tại của cô sau khi rời khỏi ánh đèn hào nhoáng của sân khấu. Chính sự hàn gắn với chồng cũ sau 10 năm tan vỡ, giờ đây chị chia sẽ rất hài lòng với cuộc sống hiện cùng chồng con và các thành viên trong gia đình, và trong tương lai chị cũng sẽ tiếp tục cuộc sống như thế này.

Năm 2022, nhờ sự giúp đỡ của Danh hài Thúy Nga, Siu Black đã thành lập kênh Youtube - nơi chị chia sẻ các hoạt động thường ngày và cũng là một công việc giúp chị kiếm thêm thu nhập.

Hiện nay, Siu Black vẫn tham gia các đêm diễn âm nhạc, xuất hiện ở một số Liveshow của đàn em thân thiết. Cô cũng tích cực tham gia nhiều chương trình truyền hình, gameshow và làm ban giám khảo của nhiều cuộc thi lớn. Mới đây, cô xác nhận tham gia chương trình Rock Việt mùa đầu tiên với vai trò huấn luyện viên. Khán giả vẫn dành nhiều tình cảm và sự mến mộ cho nữ ca sĩ Siu Black.

Giải thưởng
Tiêu biểu:
 Huy chương vàng cho Đoàn nghệ thuật Đam San (1995)
 Huy chương vàng cho Đoàn nghệ thuật Đam San (1996)
 Huy chương vàng tại Liên hoa giọng hát vàng ASEAN (1997)
 Ca sĩ xuất sắc nhất tại Chương trình ASEAN (1997)
 Giải ba Bước nhảy hoàn vũ (2010)
 Top 10 ca khúc được yêu thích nhất tại nhiều BXH: Ca khúc K'Bing ơi (2011)
 Giải thưởng nhất tuần tại BXH Bài hát yêu thích: 3 lần (2013)
 Giải nhất BXH Bài hát yêu thích (2013)
⇒ Ca sĩ Siu Black đã tham dự nhiều cuộc thi và đoạt giải thưởng cả trong lẫn ngoài nước.

Danh sách âm nhạc

Album

 Album Vol.1 Ly cà phê ban mê (1999)
 Album Vol.2 Ru ta ngậm ngùi (2000)
 Album Vol.3 Mặt trời trong Siu (20007)
 Album Vol.4 K'Bing ơi (2011)
 Album Những bài hát hay nhất của Siu Black (2022)

Single

 Ngọn lửa cao nguyên
 Ly cà phê ban mê
 Đôi mắt Pleiku
 Em muốn sống bên anh trọn đời
 Còn yêu nhau thì về Buôn Ma Thuột
 Thênh thênh oong ơi
 Em hát thương ai
 K'Bing ơi
 Đâu bởi mùa thu
 Ngọn lửa cao nguyên
 Hạnh phúc xa trôi
 Chiều xuân
 Đâu phải bởi mùa xuân
 Tiếng sáo
 Vòng tay đam san
 Còn chút gì để nhớ
 Ru tôi ngậm ngùi
 Xin đừng gọi tôi nữa
 Vì đâu
 Bài ca trên đồi
 Rock buồn
 Tình yêu khó quên
 Xé bức thư tình
 Mặt trời dịu êm
 Và ta vừa thấy mặt trời
 Bài ca trên đồi
 Chỉ còn tôi với tôi
 Không thể và có thể
 Xin còn gọi tên nhau
 Bên nhau mùa xuân
 Mặt trời êm dịu
 Không phải em
 Điệp khúc tình yêu
 Chỉ là giấc mơ
 Chỉ là giấc mơ
 Phép lạ
 Nếu điều đó xảy ra
 Bài ca trên đồi
 Giữ bếp ấm hồng
 Vực sâu
 Khát khao môi hồng
 MV: Cỏ đêm (2020)
 MV: Giấc mơ mang anh đến bên em (2021)
 MV: Chúa xuân đang về (2023)
 ...

Lyric video

 Giấc mơ mang anh đến bên em
 Khát khao môi em hồng - OST Em hiền như ma sơ
 Lời bài hát giữ bên bếp hồng
 60 năm
 Ru ta ngậm ngùi
 Muốn
 Cỏ đêm
 Nếu điều đó xảy ra
 ...

Show diễn tiêu biểu

 Liveshow Ranh giới & Tình yêu 1 - Tuấn Hưng (2010)
 Đêm nhạc Tình khúc vượt thời gian (2011)
 Liveshow Ranh giới & Tình yêu 2 - Tuấn Hưng (2011)
 Đêm nhạc In the spotlight - Người Hà Nội (2013)
 Tình nghệ sĩ (2013)
 Liveshow Bài hát yêu thích (2013)
 Liveshow Câu chuyện âm nhạc (2014)
 Liveshow Dấu ấn - Quang Hà (2014)
 Liveshow Tôi tỏa sáng (2014)
 Đêm nhạc Sol Vàng chủ đề Y Moan - Huyền thoại cao nguyên (2015)
 Liveshow Tuổi thơ tôi Hà Nội - Nguyễn Cường (2018)
 Đêm nhạc Miền ký ức (2020)
 Liveshow Trăm năm không quên (2017)
 Liveshow Cõi quê (2018)
 Minishow Mây lang thang - Ngon lửa cao nguyên (2021)
 Concert Đánh thức tình yêu - Quang Hà (2022)
 Đêm nhạc Việt Nam tinh hoa (2022)
 Đêm nhạc “Giáng sinh yêu thương” mùa thứ 2 (2022)
 ...

Liveshow cá nhân

 Liveshow Siu Black - Siu & Các chàng trai (2010)
 Liveshow Siu Black - Khát khao môi hồng (2012)
 Liveshow Siu Black - Dấu ấn Siu Black (2015)
 Mini show - Đêm nhạc Sẻ chia yêu thương (2015)

Ca khúc từng thể hiện

 My heart will go on
 Women in love, I will always love you
 Khi người con gái khóc
 Xuân bên em
 Cho em một ngày
 Và con tim đã vui trở lại
 Nắng có còn xuân
 Muốn
 Không thể và có thể
 Halleluia
 Mash up Ôi quê tôi (Lê Minh Sơn) – Xinh tươi Việt Nam (Nguyễn Hồng Thuận)
 Ngày hôm qua
 Sầu đông - Bolero
 Sầu tím thiệp hồng - Bolero
 Mùa thu lá bay - Bolero
 Tình đời - Bolero
 Đường tình đôi ngã - Bolero
 Đường tím bằng lăng - Bolero
 Hãy thắp ánh sáng
 ...

Danh sách phim

Phim ảnh

Nhạc kịch

Ca cảnh “Những hạt ngọc đời”
Trích đoạn cải lương "Đời cô Lựu"
 Trích đoạn cải lương “Thái hậu Dương Vân Nga”

Chương trình truyền hình

 Và nhiều chương trình khác

Sự kiện
Ngày 10/06/2012, trong đêm liveshow "Siu Black - Khát khao môi hồng" kỉ niệm 20 năm đến với sân khấu âm nhạc của mình, ca sĩ Siu Black đã cống hiến hết mình với những ca khúc gắn liền với tên tuổi của chị như Ngọn lửa cao nguyên, Ly cà phê ban mê, Đôi mắt Pleiku…
Ngày 7/3/1015, sau những ồn ào về đời sống riêng, ca sĩ Siu Black trở lại đời sống âm nhạc bằng liveshow “Dấu ấn Siu Black”. Đây là đêm nhạc giúp giọng ca của núi rừng một thời không chỉ tìm lại được nụ cười rạng rỡ ngày nào, mà còn là cơ hội để Siu Black cháy hết mình với những ca khúc “hit” một thời.

Scandal
 Trong chương trình Việt Nam idol 2010 Siu Black đã bị một thí sinh khuyết tật làm cho chị bị mọi người hiểu lầmnhưng sau đó mọi việc đã được giải thích rõ qua đoạn clip thi của thí sinh đó.
 Vào tháng 7 năm 2013, sự kiện Siu Black vỡ nợ được các báo công bố rầm rộ với số tiền là vài tỉ đồng. Phương Thanh là người chủ động giúp Siu Black trả nợ bằng cách tổ chức các hoạt động ca hát phòng trà. Chính Phương Thanh cũng bất ngờ vì không rõ khoản nợ của Siu Black thực sự là bao nhiêu. Từ khi sự cố vỡ nợ xảy ra, sự nghiệp Siu Black ngày càng đi xuống. Hiện nay chị đang chăn heo để trả nợ.

Liên kết ngoài
Interview with Siu Black
Siu Black: 'Ca hát trở thành lẽ sống của tôi'

Chú thích

Sinh năm 1967
Nhân vật còn sống
Người Kon Tum
Người Ba Na
Nghệ sĩ Công giáo Việt Nam
Tín hữu Công giáo Việt Nam
Nữ ca sĩ Việt Nam
Ca sĩ nhạc trẻ Việt Nam
Ca sĩ nhạc dân gian Việt Nam
Sinh tại Kon Tum


title: Beaulieu-sur-Oudon

text:
Beaulieu-sur-Oudon là một xã thuộc tỉnh Mayenne trong vùng Pays de la Loire tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 100 mét trên mực nước biển.
Sông Oudon chảy qua xã và tạo thành một phần ranh giới phía tây nam.

Tham khảo

Beaulieusuroudon


title: Lanthes

text:
Lanthes  là một xã ở tỉnh Côte-d’Or trong vùng Bourgogne-Franche-Comté, phía đông nước Pháp. Khu vực này có độ cao trung bình 180 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Côte-d'Or


title: Ngô Quyền

text:
Ngô Quyền (; 17 tháng 4 năm 898 – 14 tháng 2 năm 944), còn được biết đến với tên gọi Tiền Ngô Vương () là vị vua đầu tiên của nhà Ngô trong lịch sử Việt Nam. Năm 938, ông là người lãnh đạo nhân dân đánh bại quân Nam Hán trong trận Bạch Đằng, chính thức kết thúc gần một ngàn năm Bắc thuộc, mở ra một thời kì độc lập lâu dài của Việt Nam. Sau chiến thắng này, ông lên ngôi vua, lập ra nhà Ngô, trị vì từ năm 939 đến năm 944.

Ngô Quyền nằm trong danh sách mười bốn anh hùng dân tộc Việt Nam. Phan Bội Châu xem ông là vị Tổ Trung hưng của Việt Nam.

Thân thế
Ngô Quyền sinh ngày 12 tháng 3 năm Đinh Tỵ (17 tháng 4 năm 898) trong một dòng họ hào trưởng có thế lực ở châu Đường Lâm, Ái Châu. Cha là Ngô Mân làm chức châu mục Đường Lâm. Ngô Quyền được sử sách mô tả là bậc anh hùng tuấn kiệt, "có trí dũng".

Theo Đại Việt Sử ký Toàn thư:

Sự nghiệp

Bối cảnh
Thời bấy giờ nhà Đường ở Trung Quốc cai trị nước Việt. Từ giữa thế kỷ IX, nhà Đường phải đối phó với hai biến cố lớn là nông dân khởi nghĩa và phiên trấn cát cứ. Năm 907, nhà Đường mất, Chu Ôn lập nên nhà Hậu Lương, bắt đầu cuộc loạn Ngũ Đại, sử Trung Quốc gọi là Ngũ đại Thập quốc. Ở miền Nam Trung Quốc, Tiết độ sứ Quảng Châu là Lưu Nham đã cát cứ và dựng nước Nam Hán.

Năm 905, nhân việc nhà Đường có loạn, một thổ hào người Việt là Khúc Thừa Dụ nổi lên đánh đuổi người Trung Quốc, chiếm giữ phủ thành, xưng là Tiết độ sứ. Năm 907, Khúc Thừa Dụ chết, con là Khúc Hạo lên thay. Khúc Hạo sai con là Khúc Thừa Mỹ làm Hoan hảo sứ sang dò xét nhà Nam Hán. Năm 917, Khúc Hạo chết, Khúc Thừa Mỹ lên thay, cho người sang nhà Lương lĩnh tiết việt, muốn lợi dụng sự mâu thuẫn giữa nước Lương và Nam Hán để củng cố sự nghiệp tự cường của mình. Vua Nam Hán là Lưu Cung tức giận, xua quân chiếm cứ Giao Chỉ. Năm 930, tướng Nam Hán Lý Khắc Chính đem binh đánh, bắt được Khúc Thừa Mỹ, Lý Khắc Chính lưu lại Giao Chỉ.

Một hào trưởng người Ái Châu (thuộc Thanh Hóa ngày nay) là Dương Đình Nghệ nuôi 3000 con nuôi, mưu đồ khôi phục. Ngô Quyền lớn lên làm nha tướng cho Dương Đình Nghệ, được Dương Đình Nghệ gả con gái cho và giao quyền cai quản Ái châu, đất bản bộ của họ Dương. Năm 931, Dương Đình Nghệ phát binh từ Thanh Hóa ra Bắc đánh đuổi quân Nam Hán, đánh bại Lý Tiến và quân cứu viện do Trần Bảo chỉ huy, chiếm giữ bờ cõi nước Việt, xưng là Tiết độ sứ. Năm 937, hào trưởng đất Phong Châu là Kiều Công Tiễn sát hại Dương Đình Nghệ, trở thành vị Tĩnh Hải quân Tiết độ sứ cuối cùng trong thời kì Tự chủ. Nhưng Công Tiễn lại không có chỗ dựa chính trị vững chắc, hành động tranh giành quyền lực của ông bị phản đối bởi nhiều thế lực địa phương và thậm chí nội bộ họ Kiều cũng chia rẽ trầm trọng. Bị cô lập, Công Tiễn vội vã cầu cứu nhà Nam Hán. Ngô Quyền nhanh chóng tập hợp lực lượng, kéo quân ra Bắc, giết chết Kiều Công Tiễn rồi chuẩn bị quyết chiến với quân Nam Hán. Thắng lợi của Ngô Quyền trên sông Bạch Đằng vào năm 938 đã đặt dấu chấm hết cho mọi âm mưu xâm lược Tĩnh Hải quân của nhà Nam Hán, đồng thời cũng kết thúc thời kì Bắc thuộc của Việt Nam. Năm 939, Ngô Quyền xưng vương, đóng đô ở Cổ Loa, lập ra nhà Ngô. Ngô Vương qua đời ở tuổi 47, trị vì được 6 năm. Sau cái chết của ông, nhà Ngô suy yếu nhanh chóng, không khống chế được các thế lực cát cứ địa phương và sụp đổ vào năm 965.

Trận chiến Bạch Đằng

Tháng 10/938 Ngô Quyền truy sát Kiều Công Tiễn. Kiều Công Tiễn chạy sang Trung Quốc cầu cứu quân Nam Hán. Lợi dụng cơ hội đó, Nam Hán kéo sang xâm lược Tĩnh Hải quân lần hai.

Năm 938, sau khi Kiều Công Tiễn giết Dương Đình Nghệ, Ngô Quyền được tin về việc phản nghịch của Công Tiễn và thấy việc Công Tiễn quy phục Nam Hán là nguy hại cho cuộc tự chủ mà họ Khúc và Dương Đình Nghệ cố gắng xây nền móng nên phát binh từ Ái châu ra đánh Kiều Công Tiễn. Kiều Công Tiễn sai sứ sang đút lót để cầu cứu với nhà Nam Hán. Sách An Nam chí lược viết rằng: Công Tiễn bị Ngô Quyền vây, sức yếu bị thua mới cầu cứu nhà Nam Hán. Vua Nam Hán là Lưu Cung nhân Giao Chỉ có loạn muốn chiếm lấy. Lưu Cung phong cho con mình là Vạn vương Lưu Hoằng Tháo làm Giao Vương, đem quân cứu Kiều Công Tiễn. Nhưng khi quân Nam Hán chưa sang, mùa thu năm 938, Ngô Quyền đã giết được Kiều Công Tiễn.

Lưu Cung tự làm tướng, đóng ở Hải Môn để làm thanh viện. Lưu Cung hỏi kế ở Sùng Văn sứ là Tiêu Ích, Tiêu Ích nói:

"Nay mưa dầm đã mấy tuần, đường biển thì xa xôi nguy hiểm, Ngô Quyền lại là người kiệt hiệt, không thể khinh suất được. Đại quân phải nên thận trọng chắc chắn, dùng nhiều người hướng đạo rồi sau mới nên tiến".

Song Lưu Cung không nghe theo.

Ngô Quyền nghe tin Hoằng Tháo sắp đến, bảo các tướng tá rằng:

Hoằng Tháo là đứa trẻ khờ dại, đem quân từ xa đến, quân lính còn mỏi mệt, lại nghe Công Tiễn đã chết, không có người làm nội ứng, đã mất vía trước rồi. Quân ta lấy sức còn khỏe địch với quân mỏi mệt, tất phá được. Nhưng bọn chúng có lợi ở chiến thuyền, ta không phòng bị trước thì thế được thua chưa biết ra sao. Nếu sai người đem cọc lớn vạt nhọn đầu bịt sắt đóng ngầm ở trước cửa biển, thuyền của bọn chúng theo nước triều lên vào trong hàng cọc thì sau đó ta dễ bề chế ngự, không cho chiếc nào ra thoát.

Ngô Quyền định kế rồi, bèn cho đóng cọc ở hai bên cửa biển. Khi nước triều lên, Ngô Quyền sai người đem thuyền nhẹ ra khiêu chiến rồi rút thuyền về để dụ quân Nam Hán đuổi theo. Hoằng Tháo quả nhiên tiến quân vào. Khi binh thuyền đã vào trong vùng cắm cọc, nước triều rút, cọc nhô lên, Ngô Quyền bèn tiến quân ra đánh, ai nấy đều liều chết chiến đấu. Quân Nam Hán không kịp sửa thuyền mà nước triều rút xuống rất gấp, thuyền đều mắc vào cọc mà lật úp, rối loạn tan vỡ, quân lính chết đuối quá nửa. Ngô Quyền thừa thắng đuổi đánh, bắt được Hoằng Tháo giết đi. Vua Nam Hán Cao Tổ (Lưu Cung) đồn trú ở cửa biển để cứu trợ nhưng không làm gì được; thương khóc, thu nhặt quân lính còn sót rút về.

Nguyễn Trãi trong Bình Ngô đại cáo có câu:

"Lưu Cung tham công nên thất bại".

Hai chữ "tham công" này tức là ngụ ý việc Lưu Cung muốn lập công cho người Trung Quốc khi cố gắng đánh chiếm lại Tĩnh Hải quân.

Sử gia Ngô Sĩ Liên nhận định trong sách Đại Việt Sử ký Toàn thư:

Ngô Thì Sĩ nhận định trong sách Việt sử tiêu án:

Cai trị
Ngô Quyền lên ngôi ngày 10 tháng 1 năm Kỷ Hợi (tức ngày 1 tháng 2 năm 939). Mùa xuân năm 939, Ngô Quyền xưng là Ngô Vương, xây dựng nhà nước tự chủ, trở thành vị vua sáng lập ra nhà Ngô, sách Đại Việt Sử ký Toàn thư gọi Ngô Quyền là Tiền Ngô Vương. Sách Đại Việt Sử ký Toàn thư chép rằng: Mùa xuân, vua bắt đầu xưng vương, lập Dương thị làm hoàng hậu, đặt trăm quan, chế định triều nghi phẩm phục. Sách Việt sử tiêu án chép: Vương giết Công Tiễn, phá Hoằng Tháo, tự lập làm vua, tôn Dương thị làm Hoàng hậu, đặt đủ 100 quan, dựng ra nghi lễ triều đình, định các sắc áo mặc, đóng đô  Cổ Loa thành, làm vua được 6 năm rồi mất.

Về lãnh thổ, học giả Đào Duy Anh cho rằng các triều đại phong kiến đầu tiên cai trị 8 châu: Giao, Lục, Phong, Trường, Ái, Diễn, Hoan, Phúc Lộc nằm trên đất Giao Châu cũ. Ngô Quyền chỉ có quyền lực ở các châu miền trung du và miền đồng bằng Bắc bộ, vùng Thanh Nghệ; còn miền thượng du là các châu ky my (châu tự trị, chỉ phải cống nạp), của nhà Đường trước kia, do các tù trưởng nắm giữ mà độc lập.

Những người thân cận, các tướng tá cùng các hào trưởng địa phương quy phục đã được nhà Ngô phong tước, cấp đất, như Phạm Lệnh Công ở Trà Hương (Nam Sách, Hải Dương), Lê Lương ở Ái châu, Đinh Công Trứ (cha của Đinh Bộ Lĩnh) ở Hoan Châu.

Kinh đô
Nhà Đường cai trị nước Việt, dùng huyện Tống Bình và xây thành Tống Bình làm trị sở của họ, tức phần đất thuộc Giao Châu, bên sông Tô Lịch (Hà Nội ngày nay). Sau khi lên ngôi, Ngô Quyền không đóng đô ở trị sở cũ của nhà Đường như họ Khúc hay Dương Đình Nghệ nữa mà chuyển kinh đô lên Cổ Loa thuộc Phong Châu (thuộc huyện Đông Anh, tỉnh Phúc Yên cũ). Lý giải cho việc Ngô Quyền không chọn Đại La sầm uất và có truyền thống nhiều thế kỷ là trung tâm chính trị trước đó, các sử gia cho rằng có 2 nguyên nhân: tâm lý tự tôn dân tộc và ý thức bảo vệ độc lập chủ quyền của đất nước từ kinh nghiệm cũ để lại:
 Ý thức dân tộc trỗi dậy, tiếp nối quốc thống xưa của nước Âu Lạc xưa, quay về với kinh đô cũ thời Âu Lạc, biểu hiện ý chí đoạn tuyệt với Đại La do phương Bắc khai lập.
 Đại La trong nhiều năm là trung tâm cai trị của các triều đình Trung Quốc đô hộ Việt Nam, là trung tâm thương mại sầm uất nhiều đời chủ yếu của các thương nhân người Hoa nắm giữ. Đại La do đó là nơi tụ tập nhiều người phương Bắc, từ các quan lại cai trị nhiều đời, các nhân sĩ từ phương Bắc sang tránh loạn và các thương nhân. Đây là đô thị mang nhiều dấu vết cả về tự nhiên và xã hội của phương Bắc, và thế lực của họ ở Đại La không phải nhỏ. Do đó lực lượng này dễ thực hiện việc tiếp tay làm nội ứng khi quân phương Bắc trở lại, điển hình là việc Khúc Thừa Mỹ nhanh chóng thất bại và bị Nam Hán bắt về Phiên Ngung. Rút kinh nghiệm từ thất bại của Khúc Thừa Mỹ, Ngô Quyền không chọn Đại La.

Theo Tạ Chí Đại Trường: Chiếm giữ Đại La xong, Ngô Quyền không đóng đô nơi phủ trị cũ mà lại tìm một vị trí bên lề để canh chừng. Tại sao? Vì còn tự ti thấy mình chưa đủ sức thay thế chủ cũ? Hay vì cái thế Đại La trống trải trong tầm sông nước dễ dàng cho sự xâm lấn của Nam Hán so với Cổ Loa khuất lấp hơn một ít mà vẫn còn có ngôi thành Kén của Mã Viện làm thế đương cự? Dù sao thì sự từ chối Đại La cũng là một dấu vết co cụm để tính chất địa phương nổi lên không những chỉ trong gia đình ông mà còn thấy trong cách ứng xử của các tập đoàn quyền lực khác ở phủ Đô hộ cũ nữa.

Qua đời
Ngô Quyền mất ngày 18 tháng 1 năm Giáp Thìn (14 tháng 2 năm 944), hưởng dương 47 tuổi; trước khi chết ông di chúc cho Dương Tam Kha phò tá con của mình là Ngô Xương Ngập. Ông không có miếu hiệu và thụy hiệu, sử sách xưa nay chỉ gọi ông là Tiền Ngô Vương. Sách Thiền Uyển tập anh, phần truyện Quốc sư Khuông Việt có nhắc Ngô Thuận Đế.

Dương Tam Kha cướp ngôi cháu, tự lập mình làm vua, xưng là Dương Bình Vương, lấy Ngô Xương Văn, con thứ hai của Ngô Quyền làm con nuôi. Ngô Xương Văn sau dẫn quân quay lại lật đổ Dương Tam Kha. Năm 950, Ngô Xương Văn tự xưng làm Nam Tấn Vương, đóng đô ở Cổ Loa. Ngô Xương Văn cho người đón anh trai Ngô Xương Ngập đang trốn ở Nam Sách trở về. Ngô Xương Ngập cũng làm vua, tự xưng là Thiên Sách Vương (951–954). Từ năm 951 đến 956, lần lượt các thế lực họ Đinh, họ Dương và hoàng tộc nhà Ngô cát cứ, chống đối với triều đình Cổ Loa, mở đầu cho loạn 12 sứ quân.

Nhận định

Ngô Sĩ Liên viết rằng mưu tài đánh giỏi, làm nên công dựng lại cơ đồ, đứng đầu các vua đồng thời cho rằng cách thức cai trị của ông có quy mô của bậc đế vương. Phan Bội Châu tôn vinh ông là "vua Tổ Phục hưng dân tộc".

Theo Trần Trọng Kim chép trong Việt Nam sử lược: Ngô Quyền trong thì giết được nghịch thần, báo thù cho chủ, ngoài thì phá được cường địch, bảo toàn cho nước, thật là một người trung nghĩa lưu danh thiên cổ, mà cũng nhờ có tay Ngô Quyền, nước Nam ta mới cởi được ách Bắc thuộc hơn một nghìn năm, và mở đường cho Đinh, Lê, Lý, Trần về sau này được tự chủ ở cõi Nam vậy.

Tồn nghi về quê hương

Vào thế kỷ 13, Lê Tắc, một vị quan nhà Trần đào ngũ theo quân Nguyên, khi quân Nguyên thua trận ông đã sang Trung Quốc và viết quyển sách sử An Nam chí lược, sách này viết rằng: Ngô Quyền, người Châu Ái, nha tướng của Đình Nghệ, giết Công Tiện, tự lập làm vua.

Vào thế kỷ 15, nhà Minh xâm chiếm Việt Nam, đã đốt toàn bộ sách vở hoặc thu sách vở đem về Trung Quốc. Lê Lợi đánh đuổi người Minh, dựng nên nhà Lê, đến đời cháu ông là Lê Thánh Tông đã sai Sử quan Ngô Sỹ Liên biên soạn bộ sách chính sử là Đại Việt Sử ký Toàn thư. Sách chép rằng Ngô Quyền là người ở châu Đường Lâm nhưng Ngô Sỹ Liên chỉ chép mỗi tên châu Đường Lâm chứ không chép rõ Đường Lâm ở đâu. Các học giả Việt Nam đời sau đã có nhiều ý kiến về vị trí của châu Đường Lâm, nay trích dưới đây.

1. Đường Lâm (Hà Nội)

Vào thế kỷ 19, một học giả là Nguyễn Văn Siêu trong sách Đại Việt địa dư toàn biên viết: "Nay xét sử cũ chép: Bố Cái Đại Vương là Phùng Hưng, Tiền Ngô Vương Quyền đều là người Đường Lâm. Nay xã Cam Lâm, tổng Cam Giá, huyện Phúc Thọ (xã Cam Lâm trước là xã Cam Tuyền) có hai đền thờ Bố Cái Đại Vương và Tiền Ngô Vương. Còn có một bia khắc rằng: Bản xã đất ở rừng rậm, đời xưa gọi là Đường Lâm, đời đời có anh hào. Đời nhà Đường có Phùng Vương tên húy Hưng, đời Ngũ Đại có Ngô Vương tên húy Quyền. Hai vương cùng một làng, từ xưa không có. Uy đức còn mãi, miếu mạo như cũ. Niên hiệu đề là Quang Thái năm thứ ba mùa xuân tháng hai, ngày 18 làm bia này".

Nguyễn Văn Siêu đã khẳng định châu Đường Lâm quê hương của Ngô Quyền nằm ở xã Cam Lâm, tổng Cam Giá, huyện Phúc Thọ, phủ Quảng Oai, tỉnh Sơn Tây tức nay là làng cổ Đường Lâm thuộc Hà Nội. Đại Nam nhất thống chí cũng ghi tương tự. Đến thời hiện đại, một người làm trong Viện Sử học Việt Nam là giáo sư sử học Trần Quốc Vượng khẳng định mà theo như chính ông nhận xét thì nó được "tiếp thu ngay", trở thành kiến thức lịch sử chính thống đưa vào giảng dạy trong nhà trường và phổ biến trên các phương tiện thông tin đại chúng. Làng cổ Đường Lâm cũng được mệnh danh là đất hai vua.

Theo Ngô Thì Sĩ trong Việt sử tiêu án thì Đường Lâm thuộc Phong Châu tức là Hà Nội ngày nay.

2. Đường Lâm (Bắc Trung Bộ)
2.1 Thuộc Hoan Châu (Nam Hoan Châu, tức Hà Tĩnh)
Người đầu tiên nghi ngờ ý kiến cho rằng quê hương Đường Lâm ở Sơn Tây là học giả Đào Duy Anh. Trong sách Đất nước Việt Nam qua các đời, xuất bản năm 1964, ông viết:
"Đại Việt Sử ký Toàn thư (Ngoại, q. 5) chép rằng Ngô Quyền là người Đường-lâm, con Ngô Mân là châu mục bản châu. Sách Cương mục (Tb, q. 5) chú rằng: Đường-lâm là tên xã xưa, theo sử cũ chú là huyện Phúc-lộc, huyện Phúc-lộc nay đổi làm huyện Phúc-thọ, thuộc tỉnh Sơn-tây. Xét Sơn-tây tỉnh chí thì thấy nói xã Cam-lâm huyện Phúc-thọ xưa gọi là Đường-lâm, Phùng Hưng và Ngô Quyền đều là người xã ấy, nay còn có đền thờ ở đó. Chúng tôi rất ngờ những lời ghi chú ấy và nghĩ rằng rất có thể người ta đã lầm Đường-lâm là tên huyện đời Đường thuộc châu Phúc-lộc (Phúc-lộc châu có huyện Đường-lâm) thành tên xã Đường-lâm ở huyện Phúc-thọ. Huyện Đường-lâm châu Phúc-lộc là ở miền nam Hà-tĩnh. An-nam kỷ lược thì lại chép rằng Ngô Quyền là người Ái-châu, cũng chưa biết có đúng không."

Sau đó, khi phê bình Đại Việt sử ký toàn thư, Văn Tân nhận xét: "Ý kiến bạn Đào-duy-Anh rất đáng cho chúng ta để ý. [...] Ngô Quyền là người huyện Đường-lâm thuộc Hoan-châu chứ không phải là người huyện Phúc-thọ tỉnh Hà-tây. [...] Ngô Quyền là quý tộc con Ngô Mân quê ở Hoan-châu (có chỗ nói Ái-châu) đã dấy quân từ Hoan-châu tiến ra bắc phá quân Nam Hán ở cửa Bạch-đằng. Như vậy Ngô Quyền phải là người huyện Đường-lâm châu Phúc-lộc (Hà-tĩnh) chứ không phải người xã Đường-lâm huyện Phúc-thọ (Sơn-tây). Có thế mới phù hợp với tình hình xã hội hồi thế kỷ VIII, IX và X".

Năm 1967, với bài viết Về quê hương của Ngô Quyền, Trần Quốc Vượng đã phản bác lại ý kiến của Đào Duy Anh và Văn Tân, đồng thời khẳng định quê hương Ngô Quyền nằm ở làng cổ Đường Lâm, thị xã Sơn Tây, Hà Nội hiện thời. Có thể coi đây là tiếng nói quan trọng nhất của giới sử học Việt Nam Dân chủ Cộng hòa lúc bấy giờ để quyết định vấn đề quê hương Ngô Quyền.
2.2. Thuộc Ái Châu (tức Thanh Hóa, khoảng Nam Thanh Hóa - Bắc Nghệ An)
Vào thế kỷ 13, Lê Tắc, người Ái Châu (Đông Sơn, Thanh Hóa), viết trong An Nam chí lược rằng: "Ngô Quyền, người châu Ái".

Trong tập kỷ yếu hội thảo "Quốc sư Khuông Việt và Phật giáo Việt Nam đầu kỷ nguyên độc lập" tổ chức vào tháng 3 năm 2011, các nhà nghiên cứu Trần Ngọc Vượng, Trần Trọng Dương, Nguyễn Tô Lan thuộc Viện Nghiên cứu Hán Nôm, với bài viết Đường Lâm là Đường Lâm nào? cùng nhiều luận cứ lịch sử, đã chứng minh tấm bia cổ Phụng tự bi 奉祀碑 (ký hiệu 36002 trong kho lưu trữ bản dập của Viện Nghiên cứu Hán Nôm) được coi là có niên đại từ đời Trần mà Nguyễn Văn Siêu đề cập tới, hiện ở đền thờ Ngô Quyền tại xã Đường Lâm ở Sơn Tây, cứ liệu quan trọng mà Trần Quốc Vượng dựa vào trong bài viết Về quê hương của Ngô Quyền, kì thực chỉ được dựng vào đầu thời Nguyễn.

Và cái tên Đường Lâm của xã Đường Lâm hiện thời mới chỉ xuất hiện từ năm 1964, năm mà Quốc hội Việt Nam chính thức ra quyết định đổi tên xã này thành xã Đường Lâm, trước đó, đất này có tên là xã Cam Lâm. Từ đó, các nhà nghiên cứu này khẳng định rằng "quê Ngô Quyền nằm loanh quanh giữa vùng Thanh Hóa – Nghệ An ngày nay mà khó có thể ở vị trí Sơn Tây (khi đó là huyện Gia Ninh của Phong Châu) được".

Phả hệ họ Ngô Việt Nam xác định khởi tổ họ Ngô Việt Nam là Ngô Nhật Đại tham gia cuộc khởi nghĩa của Mai Thúc Loan năm 722 chống lại nhà Đường. Cuộc khởi nghĩa thất bại thì Ngô Nhật Đại chạy ra châu Ái lập nghiệp bằng nghề nông. Ngô Quyền là đời thứ sáu, sinh ra ở Đường Lâm, Sơn Tây. Địa danh Cam Lâm có lẽ có xuất xứ từ Thanh Hóa. Hiện ở đó còn có làng Mía thuộc xã Thịnh Mỹ huyện Lôi Dương xưa, nay là huyện Thọ Xuân, Thanh Hóa.

Tuy vậy, hiện nay suốt từ Thanh Hoá, Nghệ An, Hà Tĩnh đều không có bất cứ ngôi đền nào thờ Ngô Quyền hay Phùng Hưng cả. Xem "Các cơ sở thờ tự Ngô Quyền" trong mục "Tuyên truyền và tưởng niệm" bên dưới.

Xem thêm
Trần Ngọc Vương, Nguyễn Tô Lan, Trần Trọng Dương (2011), Đường Lâm là Đường Lâm nào? (Tìm về quê hương Đại Sư Khuông Việt Ngô Chân Lưu) (kỳ 1 và kỳ 2), Tạp chí Nghiên cứu và Phát triển, Huế, Số 02- 2011.

Gia đình

Vợ
 Dương hậu: Bà là con gái của Dương Đình Nghệ, kết duyên cùng với Ngô Quyền khi ông trở thành nha tướng của Dương Đình Nghệ, một cuộc hôn nhân mang nhiều ý nghĩa liên minh chính trị. Một số tài liệu ghi rằng bà tên là Dương Như Ngọc, nhưng theo nhà sử học Lê Văn Lan thì đấy chỉ là một cái tên do người đời sau "đặt", để "phân biệt" với bà Dương hậu khác là bà Dương Vân Nga, bản thân cái tên Dương Vân Nga cũng chỉ là cái tên trong dân gian mà hậu thế "đặt" cho bà. Chính sử chỉ gọi bà là Dương thị.
 Đỗ phi: Bà là người ở làng Dục Tú, huyện Đông Anh, Hà Nội hiện nay. Trước kia có đền thờ bà ở gần cầu Tây Dục Tú nhưng nay đã bị phá. Nhà thờ họ Đỗ ở thôn Hậu Dục Tú vẫn còn đôi câu đối nói về cuộc hôn phối giữa bà và Ngô Quyền mang ý nghĩa liên minh chính trị Ngô - Đỗ.

Ngô Quyền chỉ có duy nhất một người vợ là con gái Dương Đình Nghệ. Bà có tên là Dương Thị Vy, hiện được thờ ở đình làng Nguyễn Xá (trước là Ngô Xá) xã Bồ Đề, huyện Bình Lục, tỉnh Hà Nam.

Bà Đỗ Thị Sa người làng Dục Tú, huyện Đông Anh thì theo Gia phả họ Đỗ tại đây bà là Cung phi vương phủ tức là phi của một vị chúa nào đó sống cách thời Ngô Quyền chừng 700 năm chứ không phải phi của Ngô Quyền. Kết quả nghiên cứu nói trên do nhà nghiên cứu Nguyễn Văn Chiến thực hiện và báo cáo trong Hội thảo khoa học "Ngô Quyền với Cổ Loa", sau đó được in thành sách với tên như trên vào năm sau, 2014 do Nhà Xuất bản Giáo dục Việt Nam ấn hành.

Con cái

 Thiên Sách Vương Ngô Xương Ngập: Là con trai trưởng của Ngô Quyền, được phỏng đoán sinh ra vào khoảng thập niên thứ hai của thế kỉ 10. Tiền Ngô Vương truyền ngôi cho Ngô Xương Ngập nhưng bị Dương Tam Kha cướp ngôi, Xương Ngập phải bỏ trốn. Năm 950, Dương Tam Kha bị lật đổ, ông được em là Nam Tấn Vương Ngô Xương Văn đón về, hai anh em cùng làm vua. Năm 954 ông mất.
 Nam Tấn Vương Ngô Xương Văn: Là con trai thứ hai của Ngô Quyền, mẹ là Dương hậu. Ông đã làm đảo chính, phế truất Dương Bình Vương, trung hưng lại cơ nghiệp nhà Ngô. Trị vì cùng với anh là Thiên Sách Vương từ năm 950 đến năm 954, sau đó ông một mình trị nước từ năm 955 đến năm 965 thì mất. Nhà Ngô sụp đổ.
 Ngô Nam Hưng: Là con trai của Ngô Quyền, mẹ là Dương hậu. Không được sử sách đề cập gì thêm.
 Ngô Càn Hưng: Là con trai của Ngô Quyền, mẹ là Dương hậu. Không được sử sách đề cập gì thêm.

Tưởng niệm

Hiện nay ở làng Đường Lâm (Sơn Tây, Hà Nội) có đền và lăng thờ Ngô Quyền. Ngoài ra còn có gần 50 nơi khác có liên quan thờ Ngô Quyền và các tướng lĩnh thuộc triều đại Ngô Vương, trong đó nhiều nhất thuộc vùng đất Hải Phòng (34 di tích), Thái Bình (3 di tích), Hà Nam (1 di tích), Phú Thọ (1 di tích), Hưng Yên (3 di tích).

Đền thờ và lăng Ngô Quyền ở thôn Cam Lâm, xã Đường Lâm, thị xã Sơn Tây là một địa chỉ du lịch và tâm linh nổi tiếng của làng cổ này. Đền được xây dựng bằng gạch, lợp ngói mũi hài, quay về hướng đông, có tường bao quanh. Qua tam quan, hai bên có tả mạc, hữu mạc, mỗi dãy nhà gồm năm gian nhỏ. Đại bái có hoành phi khắc bốn chữ "Tiền Vương bất vọng". Ngày nay tòa đại bái được dùng làm phòng trưng bày về thân thế, sự nghiệp của Ngô Quyền và nhà triển lãm chiến thắng Bạch Đằng. Hậu cung kiến trúc theo kiểu chữ đinh (丁), có tượng Ngô Quyền, đã được tu tạo vào năm 1877. Lăng Ngô Quyền có mái che, cao 1,5 mét, bia đá được khắc thời Tự Đức, có ghi bốn chữ Hán "Tiền Ngô Vương lăng". Tiền Ngô vương lăng đã được trùng tu năm 2013 với vốn đầu tư trùng tu lăng là 29 tỉ đồng, trong đó gia tộc họ Ngô đóng góp 30%.

Trước năm 1945, đền thờ Ngô Quyền có hai mẫu ruộng do ba xóm Đông, Tây, Nam của làng Cam Lâm thay nhau cấy lúa để sửa soạn tế lễ. Lễ vật gồm một con lợn nặng 50 kg, 30 đấu gạo nếp để thổi xôi, trầu cau, hương hoa… Trong hai ngày tế lớn (14 và 15 tháng 8 âm lịch), làng cử một thủ từ và tám tuần phiên để canh gác nhà thờ.

Tại thành phố Hải Phòng có nhiều di tích gắn liền với Ngô Quyền cùng với chiến thắng năm 938. Tương truyền trước khi đánh quân Nam Hán, Ngô Quyền đã đóng đại bản doanh, chiêu binh tập mã ở khu vực Từ Lương Xâm (nay thuộc quận Hải An Hải Phòng), khu vực Vườn Quyến (quận Ngô Quyền) tương truyền xưa kia từng là nơi Ngô Quyền cho binh sĩ tập luyện để chuẩn bị chiến đấu, tại đây Ngô Quyền đã cho bắc một cây cầu gọi là cầu Gù nối liền doanh trại với làng Đông Khê để thuận tiện cho việc đi lại và tiếp tế của nghĩa quân và nhân dân. Nhân dân các làng quanh khu vực nghĩa quân đóng trại cũng đã hăng hái xung phong làm quân cận vệ và tham gia vào công việc chuẩn bị, gọt đẽo và đóng những cọc gỗ xuống lòng sông Bạch Đằng để đánh quân Nam Hán. Hằng năm vào trung tuần tháng hai âm lịch, đình, miếu các làng ở quanh khu vực này đều mở hội, cúng tế rất linh đình, ngoài ra còn có hát ả đào, hát chèo, múa hạc gỗ và nhiều trò dân gian khác. Quanh khu vực hạ lưu sông Bạch Đằng có đến hơn 30 đền miếu thờ Ngô Quyền và các tướng của ông, trong đó nhiều nhất là ở thành phố Hải Phòng.

Các cơ sở thờ tự Ngô Quyền

 Tiền Ngô Vương lăng (Cam Lâm, Đường Lâm, Sơn Tây, Hà Nội).
 Đền Già (Dị Chế, Tiên Lữ, Hưng Yên): thờ Ngô Quyền và Hoàng hậu Dương Thị Vy.
 Đền Vương (Thị trấn Vương, Tiên Lữ, Hưng Yên): thờ Ngô Quyền và Hoàng hậu Dương Thị Vy.
 Đình làng Nghĩa Chế (Dị Chế, Tiên Lữ, Hưng Yên): thờ Ngô Quyền, Ngô Xương Ngập, Ngô Xương Văn.
 Đình Hiền Lương (An Tiến, Mỹ Đức, Hà Nội): thờ Ngô Quyền.
 Đình Thượng Tiết (Đại Hưng, Mỹ Đức, Hà Nội): thờ Ngô Quyền.
 Từ Lương Xâm (Nam Hải, An Hải, Hải Phòng) đại bản doanh của nghĩa quân: thờ Ngô Vương Quyền cùng các tướng lĩnh.
 Tượng đài Ngô Quyền (Nam Hải, An Hải, Hải Phòng).
 Đền thờ Ngô Quyền (Thị trấn Mỹ Đức, Thủy Nguyên, Hải Phòng): thờ Ngô Quyền.
 Đền Trạng Chiếu (Hải Triều, Tân Lễ, Hưng Hà, Thái Bình): thờ Ngô Quyền và Phạm Đôn Lễ.
 Đền thờ Ngô Quyền (Cam Lâm, Đường Lâm, Sơn Tây, Hà Nội): thờ Ngô Quyền.
 Đình Hải Triều (Tân Lễ, Hưng Hà, Thái Bình): thờ Ngô Quyền.
 Đình An Trì (Hùng Vương, Hồng Bàng, Hải Phòng): thờ Ngô Quyền, Ngô Xương Ngập.
 Đình Lạc Viên (108 Lạc Xuân Đài, Lạc Viên, Ngô Quyền, Hải Phòng): thờ Ngô Quyền.
 Đền Chẹo (Nam Cường, Tam Nông, Phú Thọ): thờ Ngô Quyền.
 Đình Ngô Xá (Nguyễn Xá, Bồ Đề, Bình Lục, Hà Nam): thờ Ngô Quyền và Hoàng hậu Dương Thị Vy.
 Đình Ninh Xá, xã Lê Ninh, TX Kinh Môn, Hải Dương thờ Ngô Quyền và Phùng Hưng.
Đình Đông Khê, phường Đông Khê, quận Ngô Quyền, tp Hải Phòng: Thờ Ngô Vương Thiên Tử cập tùy tòng tướng lĩnh
Đình Phụng Pháp, phường Đằng Giang, quận Ngô Quyền, tp Hải Phòng: Thờ Ngô Vương Quyền
Đình Nam Pháp, phường Đằng Giang, quận Ngô Quyền, tp Hải Phòng: Thờ Ngô Vương Quyền
Đình Hàng Kênh, phường Hàng Kênh, quận Lê Chân, tp Hải Phòng: Thờ Ngô Vương Quyền
Miếu Trung Hành, phường Đằng Lâm, quận Hải An, tp Hải Phòng: Thờ Ngô Vương Quyền
Miếu Xâm Bồ, phường Nam Hải, quận Hải An, tp Hải Phòng: Thờ Ngô Vương Quyền. Ngoài ra các di tích đình miếu thuộc các làng cổ tại Quận Hải An, tp Hải Phòng đều thờ Đức Ngô Vương Thiên Tử làm thánh thành hoàng.
Nhiều đường phố mang tên Ngô Quyền như tại quận Hoàn Kiếm và Hà Đông, Hà Nội, thành phố Thanh Hóa, thị xã Quảng Yên, thành phố Đà Nẵng, thành phố Quy Nhơn... Tên ông cũng là tên của một quận nội thành của Hải Phòng. Nhiều trường học ở Việt Nam cũng mang tên Ngô Quyền.

Ảnh

Xem thêm
 Khúc Thừa Dụ
 Dương Đình Nghệ
 Trận Bạch Đằng (938)
 Các bãi cọc trên sông Bạch Đằng
 Nhà Ngô
 Dương Tam Kha
 Dương Như Ngọc
 Ngô Xương Ngập
 Ngô Xương Văn
 Hậu Ngô Vương

Chú thích

Tham khảo
Nhiều tác giả (1972), Đại Việt Sử ký Toàn thư, Cao Huy Giu phiên dịch, Nhà Xuất bản Khoa học Xã hội.
Phan Bội Châu (1909), Việt Nam quốc sử khảo.
Nhiều tác giả (1991), Lịch sử Việt Nam 1; Nhà Xuất bản Đại học và Giáo dục chuyên nghiệp.
Tạ Chí Đại Trường (2009), Sơ thảo: Bài sử khác cho Việt Nam, ấn bản điện tử.
Trần Quốc Vượng (2009), Hà Nội như tôi hiểu; Nhà Xuất bản Thời đại.
Trần Quốc Vượng (2006), Đường Lâm - dưới góc nhìn địa-văn hóa-lịch sử; Tạp chí Di sản.
Trần Quốc Vượng (1967), Về quê hương của Ngô Quyền; Tạp chí Nghiên cứu Lịch sử.
Đào Duy Anh (1964), Đất nước Việt Nam qua các đời; Nhà Xuất bản Khoa học.
Văn Tân (1966), Vài sai lầm về tài liệu của bộ "Đại Việt sử ký toàn thư"; Tạp chí Nghiên cứu Lịch sử.
Lê Tắc (2009), An Nam chí lược, Ủy ban phiên dịch sử liệu Việt Nam thuộc Viện Đại học Huế dịch, Trần Kinh Hòa chỉ đạo và cố vấn, Hà Nội; Nhà Xuất bản Lao động, Trung tâm Văn hóa ngôn ngữ Đông Tây.
Lê Văn Lan (2004), Lịch sử Việt Nam - Hỏi và đáp; Báo Khoa học và Đời sống.
Khuyết danh (2001), Thiên Nam ngữ lục, Nguyễn Thị Lâm dịch; Nhà Xuất bản Văn học.
Nhiều tác giả (2010), Thăng Long – Hà Nội tuyển tập công trình nghiên cứu lịch sử; Nhà Xuất bản Hà Nội.
Ban Liên lạc họ Ngô Việt Nam (2003), Phả hệ họ Ngô Việt Nam; Nhà Xuất bản Văn hóa Thông tin.

Tĩnh Hải quân Tiết độ sứ
Lịch sử Việt Nam thời Tự chủ
Nhân vật quân sự Việt Nam thời kỳ Tiền độc lập
Anh hùng dân tộc Việt Nam
Vương tước Việt Nam
Người Hà Tây


title: Montagna-le-Reconduit

text:
Montagna-le-Reconduit là một xã của tỉnh Jura, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền đông nước Pháp.

Xem thêm
Theo điều tra dân số 1999, xã có dân số là 109.The estimation for 2005 was 107.

Xem thêm
Xã của tỉnh Jura

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Jura


title: Quận Lorain, Ohio

text:
Quận Lorain là một quận thuộc tiểu bang Ohio, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở Elyria.
Dân số theo điều tra năm 2010 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ là 301.356 người.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận này có diện tích 2.391 km², trong đó có 1119 km2 là diện tích mặt nước.

Các quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Ohio

Khu dân cư thành lập năm 1824
Ohio 1824


title: Neognophomyia pinckerti

text:
Neognophomyia pinckerti là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Neognophomyia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Conus purpurascens

text:
Conus purpurascens là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae.

Miêu tả

Phân bố

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 The Conus Biodiversity website

P
Động vật được mô tả năm 1833


title: 13722 Campobagatin

text:
13722 Campobagatin là một tiểu hành tinh vành đai chính với cận điểm quỹ đạo là 2.0537252 AU. Nó có độ lệch tâm quỹ đạo là 0.210952 và chu kỳ quỹ đạo là 1553.3164882 ngày (4.25 năm).

Cabrera có vận tốc quỹ đạo trung bình là 18.62466418 km/s và độ nghiêng quỹ đạo là 7.19247°.

Nó được phát hiện ngày 27 tháng 8 năm 1998 bởi Felix Aguilar Note.

Nó được đặt theo tên Adriano Campo Bagatin.

Tham khảo

013722
013722
Tiểu hành tinh được đặt tên
19980827


title: Sotés

text:
Sotés tỉnh và cộng đồng tự trị La Rioja, phía bắc Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 14,60 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 295 người với mật độ 20,21 người/km². Đô thị này có cự ly 17 km so với Logroño.

Tham khảo

Đô thị ở La Rioja


title: Sympistis anubis

text:
Sympistis anubis là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở California và miền bắc Sierra Nevada at altitudes of khoảng 5,400 foot.

Sải cánh dài khoảng 30 mm. Con trưởng thành bay vào cuối tháng 8.

Liên kết ngoài
 Images at mothphotographersgroup

Chú thích

Sympistis


title: Villares de Jadraque

text:
Villares de Jadraque là một đô thị trong tỉnh Guadalajara, Castile-La Mancha, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 55 người.

Tham khảo

Đô thị ở Guadalajara


title: Ngày Thống nhất

text:
Ngày lễ 30 tháng 4, tên chính thức là Ngày Giải phóng Miền Nam, thống nhất đất nước, Ngày Chiến thắng, Ngày Thống nhất là một ngày lễ quốc gia của Việt Nam, đánh dấu sự kiện chấm dứt Chiến tranh Việt Nam khi Tổng thống Dương Văn Minh và Thủ tướng Vũ Văn Mẫu của Việt Nam Cộng hòa tuyên bố đầu hàng vô điều kiện Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam vào trưa ngày 30 tháng 4 năm 1975. Ngày này là kết quả trực tiếp của Chiến dịch Mùa Xuân năm 1975 và là một mốc quan trọng trong lịch sử Việt Nam.

Sự kiện 30 tháng 4 diễn ra sau khi tất cả công dân và binh lính Mỹ cùng với hàng ngàn người Việt phục vụ cho chính thể Việt Nam Cộng hòa ở miền Nam Việt Nam di tản khỏi Sài Gòn. Năm 1976, Việt Nam chính thức tuyển cử bầu Quốc hội thống nhất và Sài Gòn đổi tên thành Thành phố Hồ Chí Minh, theo tên của cố Chủ tịch Việt Nam Dân chủ Cộng hoà Hồ Chí Minh.

Hằng năm, tại Việt Nam có rất nhiều hoạt động được tổ chức để kỷ niệm ngày này. Nó còn là ngày nghỉ lễ quốc gia, được ghi trong các văn bản pháp luật với tên gọi "Ngày Chiến thắng".

Trong khi đó, tại một số cộng đồng người Việt hải ngoại, gồm những người đã từng phục vụ cho Hoa Kỳ và Việt Nam Cộng hoà, có tư tưởng chống chính phủ hiện tại của Việt Nam thì gọi đây là ngày Tháng Tư đen, Ngày Sài Gòn thất thủ, hoặc Ngày Quốc Hận.

Thư viện ảnh

Xem thêm
 Sự kiện 30 tháng 4 năm 1975
 Các ngày lễ ở Việt Nam
 Ngày chiến thắng ở các nước khác

Chú thích

Tham khảo

Văn hóa Việt Nam
Ngày lễ Việt Nam
Ngày lễ và Ngày Hành động trong tháng Tư
Lịch sử Sài Gòn – Thành phố Hồ Chí Minh
Lịch sử Việt Nam
Xã hội Việt Nam
Chủ nghĩa dân tộc Việt Nam


title: 223 Rosa

text:
Rosa (định danh hành tinh vi hình: 223 Rosa) là một tiểu hành tinh lớn ở vành đai chính. Nó được xếp loại tiểu hành tinh kiểu X. Thành phần cấu tạo của nó dường như bằng vật liệu cacbonat giàu băng (nước). Nó thuộc nhóm tiểu hành tinh Themis.

Ngày 9 tháng 3 năm 1882, nhà thiên văn học người Áo Johann Palisa phát hiện tiểu hành tinh Rosa khi ông thực hiện quan sát ở Viên và nguồn gốc tên của nó không được biết.

Xem thêm
 Danh sách tiểu hành tinh: 1–1000

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Lightcurve plot of 223 Rosa, Palmer Divide Observatory, Brian D. Warner (2007)
 Asteroid Lightcurve Database (LCDB), query form (info )
 Dictionary of Minor Planet Names, Google books
 Asteroids and comets rotation curves, CdR – Observatoire de Genève, Raoul Behrend
 Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (1)-(5000) – Minor Planet Center

Rosa
18820309
Rosa
Tiểu hành tinh kiểu X (Tholen)
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Chi Luân lan

text:
Chi Luân lan (Eulophia) là một chi có 210 loài. Chúng được John Lindley mô tả lần đầu tiên vào năm 1821.
Chúng thường là loài lan đất dù một số là loài biểu sinh và hiếm khi là thạch sinh. Chúng phân bố ở vùng rừng mưa tối hay ở cây bụi và cây gỗ mở ở các xứ nhiệt đới và cận nhiệt đới châu Phi, Ấn Độ, châu Á, Queensland (Úc), và châu Mỹ, dù phần lớn được tìm thấy ở châu Phi. Nhiều loài có thể sống sót qua mùa khô. Một số loài như Eulophia petersii, đã thích nghi với môi trường rất khô cằn.

Các loài

 Eulophia abyssinica (Đông nam vùng nhiệt đới châu Phi)
 Eulophia aculeata (Nam Phi)
 Eulophia aculeata subsp. aculeata (Nam Phi)
 Eulophia aculeata subsp. huttonii (Nam Phi)
 Eulophia acutilabra (Nam Congo đến miền nam vùng nhiệt đới châu Phi)
 Eulophia adenoglossa (vùng nhiệt đới và Nam Phi)
 Eulophia albobrunnea (Ethiopia).
 Eulophia aloifolia (Angola)
 Eulophia alta - (nhiệt đới châu Phi, Nam Florida, México đến nhiệt đới châu Mỹ)
 Eulophia alta var. alba (Trung và Tây Brasil)
 Eulophia amblyosepala (Uganda)
 Eulophia andamanensis (Bán đảo Đông Dương đến Bắc Sumatra)
 Eulophia angolensis - (nhiệt đới và Nam Phi)
 Eulophia angustilabris (Thái Lan)
 Eulophia anjoanensis (Comoros)
 Eulophia antennisepala (Angola)
 Eulophia antunesii (Angola)
 Eulophia arenicola (Nam Congo đến Botswana)
 Eulophia aurantiaca (Burundi đến Zambia)- hiện là tên đồng nghĩa của Eulophia welwitschii Rolfe subsp. aurantiaca (Rolfe)
 Eulophia barteri (Tây châu Phi nhiệt đới đến Trung Phi).
 Eulophia beravensis (Madagascar)
 Eulophia bicallosa (Đài Loan, nhiệt đới châu Á đến Bắc Úc)
 Eulophia biloba (Mozambique)
 Eulophia bisaccata (Mozambique ?)
 Eulophia borbonica (Réunion)
 Eulophia borneensis (Borneo, Sarawak)
 Eulophia bouliawongo (Nigeria đến Angola)
 Eulophia bracteosa (Assam đến nam trung bộ Trung Hoa)
 Eulophia brenanii (Nam Congo đến Bắc Zambia)
 Eulophia buettneri (tây châu Phi nhiệt đới đến Cameroon)
 Eulophia burmanica (Myanma)
 Eulophia calantha (Guinea, Cộng hòa Trung Phi đến Uganda và phía nam châu Phi nhiệt đới)
 Eulophia calanthoides (Nam Phi)
 Eulophia callichroma (Tanzania đến Swaziland)
 Eulophia campanulata (Uttarakhand, Tây Himalaya)
 Eulophia campbellii (Đông Ấn Độ)
 Eulophia caricifolia (châu Phi nhiệt đới)
 Eulophia carsonii (Tanzania đến Zambia)
 Eulophia chaunanthe (Thái Lan)
 Eulophia chilangensis (Nam Congo đến Angola)
 Eulophia chlorantha (Đông nam Mpumalanga đến Tây bắc Swaziland, Nam Phi)
 Eulophia chrysoglossoides (North Borneo)
 Eulophia clandestina (Angola)
 Eulophia clavicornis (Ethiopia đến Nam Phi, Madagascar, Tây Nam Arabia Pen)
 Eulophia clavicornis var. clavicornis (Zimbabwe đến Nam Phi)
 Eulophia clavicornis var. inaequalis (Zimbabwe đến Nam Phi)
 Eulophia clavicornis var. nutans (Ethiopia đến Nam Phi, Madagascar, Tây Nam Arabia Pen)
 Eulophia clitellifera (nhiệt đới và Nam Phi, Madagascar)
 Eulophia coccifera (Réunion)
 Eulophia coddii (Tỉnh Bắc của Nam Phi)
 Eulophia coeloglossa (Tanzania đến Nam Phi)
 Eulophia cooperi (Nam Phi)
 Eulophia corymbosa (Angola)
 Eulophia cristata (Tâu châu phi nhiệt đới đến Ethiopia)
 Eulophia cucullata (châu phi nhiệt đới và Nam Phi, Madagascar)
 Eulophia dabia (Afghanistan đến Nam Trung Quốc)
 Eulophia dactylifera (nam châu Phi nhiệt đới)
 Eulophia dahliana (New Guinea đến quần đảo Bismarck)
 Eulophia decaryana (Madagascar) (tên đồng nghĩa của Oeceoclades decaryana  (H.Perrier) Garay & P.Taylor, 1976 )
 Eulophia densiflora (Đông Himalaya)
 Eulophia dentata (Luzon)
 Eulophia distans (Sierra Leone)
 Eulophia divergens (Angola)
 Eulophia dufossei (Đông Dương)
 Eulophia ecristata - (Đông Nam Hoa Kỳ đến Cuba)
 Eulophia elegans (Cameroon, Tây Nam Tanzania đến Malawi)
 Eulophia emilianae (Tây Nam Ấn Độ)
 Eulophia ensata (Mozambique đến Nam Phi)
 Eulophia ephippium (Madagascar)
 Eulophia epidendraea (Ấn Độ, Sri Lanka)
 Eulophia epiphanoides (Tây Nam Tanzania)
 Eulophia epiphytica P.J.Cribb, Du Puy & Bosser - hiện tại được coi là đồng nghĩa của Paralophia epiphytica (P.J.Cribb, Du Puy & Bosser) P.J.Cribb 2005
 Eulophia euantha (Tanzania đến miền nam châu Phi nhiệt đới)
 Eulophia euglossa (West tropical Africa to Ethiopia)
 Eulophia eustachya (Ethiopia to Zimbabwe)
 Eulophia exaltata (Đông Java đến quần đảo Nusa Tenggara)
 Eulophia explanata (Himalaya tới Ấn Độ).
 Eulophia eylesii (Rwanda đến miền nam châu Phi nhiệt đới)
 Eulophia eylesii var. auquieriana (Rwanda to Congo)
 Eulophia eylesii var. eylesii (South Congo đến miền nam châu Phi nhiệt đới)
 Eulophia falcatiloba (miền trung African Republic)
 Eulophia fernandeziana (South Congo)
 Eulophia filifolia (Madagascar)
 Eulophia flava (Himalaya to Indo-China)
 Eulophia flavopurpurea (châu Phi nhiệt đới)
 Eulophia foliosa (Zimbabwe đến miền nam châu Phi)
 Eulophia fridericii (Tanzania tới miền bắc Prov. of S. Africa)
 Eulophia galeoloides (tropical Africa)
 Eulophia gastrodioides (miền nam tropical Africa)
 Eulophia gonychila (Tanzania to S. Trop. Africa)
 Eulophia gracilis (West châu Phi nhiệt đới đến Angola)
 Eulophia graminea (tropical and subtropical Asia to Marianas, Guam).
 Eulophia grandidieri (Madagascar)
 Eulophia guineensis (Cape Verde, tropical Africa, bán đảo Arabian)
 Eulophia guineensis var. tisserantii (miền trung African Republic)
 Eulophia herbacea (Himalaya to Indo-China)
 Eulophia hereroensis (miền nam tropical and miền nam châu Phi)
 Eulophia hirschbergii (South Congo to Zambia)
 Eulophia hologlossa (East Madagascar)
 Eulophia holubii (South Congo to North Botswana)
 Eulophia horsfallii - purple đầm nước orchid (tropical and miền nam châu Phi)
 Eulophia ibityensis (đông nam Madagascar)
 Eulophia javanica (miền tây và miền trung Java)
 Eulophia juncifolia (tây châu Phi nhiệt đới đến Tchad)
 Eulophia kamarupa (Assam)
 Eulophia katangensis (Tanzania đến miền nam châu Phi nhiệt đới)
 Eulophia kyimbilae (Ethiopia to Botswana)
 Eulophia lachnocheila (Myanmar)
 Eulophia latilabris (Nigeria to Sudan và Botswana)
 Eulophia laurentii (Congo)
 Eulophia leachii (miền nam tropical and miền nam châu Phi)
 Eulophia lejolyana (South Congo)
 Eulophia leonensis (West tropical Africa to Uganda)
 Eulophia leontoglossa (miền nam Africa)
 Eulophia litoralis (tây nam and South Cape Prov. of Nam Phi)
 Eulophia livingstoneana (Ghana, Ethiopia đến miền nam châu Phi, Comoros, Madagascar)
 Eulophia longisepala (Burundi đến miền nam châu Phi nhiệt đới, KwaZulu-Natal)
 Eulophia macaulayi (Angola to Zambia)
 Eulophia mackinnonii (East Himalaya)
 Eulophia macowanii (East Cape Prov. to KwaZulu-Natal)
 Eulophia macra (đông nam and South Madagascar)
 Eulophia macrantha (miền nam châu Phi nhiệt đới)
 Eulophia macrobulbon (Indo-China)
 Eulophia magnicristata (miền trung African Republic)
 Eulophia malangana (Tanzania đến miền nam châu Phi nhiệt đới)
 Eulophia mangenotiana (North Madagascar)
 Eulophia mannii (Sikkim to Assam)
 Eulophia massokoensis (Tanzania to Zambia)
 Eulophia mechowii (Nigeria tới miền tây Ethiopia and Nam Phi).
 Eulophia meleagris (East Cape Prov. to KwaZulu-Natal)
 Eulophia merrillii (Mindanao)
 Eulophia milnei (tropical and miền nam châu Phi)
 Eulophia monantha (Vân Nam)
 Eulophia monile (tropical Africa)
 Eulophia monotropis (Tanzania to Zimbabwe)
 Eulophia monticola (miền nam châu Phi nhiệt đới)
 Eulophia montis-elgonis (South Sudan to Tanzania)
 Eulophia moratii (Île des Pins của Nouvelle-Calédonie)
 Eulophia mumbwaensis (West Tanzania đến miền nam châu Phi nhiệt đới)
 Eulophia nervosa (miền trung Madagascar)
 Eulophia nicobarica (quần đảo Nicobar)
 Eulophia norlindhii (miền trung African Republic to Tanzania and miền nam châu Phi nhiệt đới)
 Eulophia nuttii (Tanzania to Zambia)
 Eulophia nyasae (Tanzania đến miền nam châu Phi nhiệt đới)
 Eulophia obscura (Burundi đến miền nam châu Phi nhiệt đới)
 Eulophia obstipa (Tanzania to Angola)
 Eulophia obtusa (North Ấn Độ)
 Eulophia ochreata (Ấn Độ)
 Eulophia ochyrae (miền trung African Republic)
 Eulophia odontoglossa (tropical and miền nam châu Phi)
 Eulophia orthoplectra (tropical Africa)
 Eulophia ovalis (Kenya đến miền nam châu Phi)
 Eulophia ovalis var. bainesii (Kenya đến miền nam châu Phi)
 Eulophia ovalis var. ovalis (Zimbabwe tới nam châu Phi)
 Eulophia palmicola H. Perrier (tây nam Madagascar) - nay là đồng nghĩa của Paralophia palmicola (H.Perrier) P.J.Cribb 2005
 Eulophia parilamellata (Congo)
 Eulophia parviflora (miền nam tropical and Nam Phi)
 Eulophia parvilabris (miền nam Africa)
 Eulophia parvula (Nigeria to Sudan and Zimbabwe)
 Eulophia pauciflora (Indo-China)
 Eulophia pelorica D.L.Jones & M.A.Clem (Queensland, Úc)
 Eulophia penduliflora (tropical Africa)
 Eulophia perrieri (tây bắc Madagascar)
 Eulophia petersii (Eritrea đến miền nam châu Phi, Arabian Peninsula)
 Eulophia pileata (miền trung Madagascar)
 Eulophia plantaginea (Mauritius, Madagascar, Réunion)
 Eulophia platypetala (South Cape Prov. of S. Africa)
 Eulophia promensis (Darjiling to Indo-China)
 Eulophia protearum (Angola)
 Eulophia pulchra (Tanzania đến Mozambique và West Thái Bình Dương)
 Eulophia pyrophila (châu Phi nhiệt đới)
 Eulophia ramentacea (tây nam Ấn Độ)
 Eulophia ramifera (West châu Phi nhiệt đới)
 Eulophia ramosa (West Madagascar)
 Eulophia rara (Tanzania đến miền nam châu Phi nhiệt đới)
 Eulophia regnieri (Việt Nam)
 Eulophia reticulata (Madagascar)
 Eulophia rhodesiaca (Tanzania đến miền nam châu Phi nhiệt đới)
 Eulophia richardsiae (North Zambia)
 Eulophia rolfeana (Nam Congo đến nam châu Phi nhiệt đới)
 Eulophia rugulosa (Tanzania to Angola)
 Eulophia rutenbergiana (miền trung and đông nam Madagascar)
 Eulophia ruwenzoriensis (East tropical Africa to Zambia, Brasil tới đông bắc Argentina)
 Eulophia sabulosa (Tanzania đến nam châu Phi nhiệt đới)
 Eulophia saxicola (Zambia đến Zimbabwe)
 Eulophia schaijesii (Nam Congo)
 Eulophia schweinfurthii (Ethiopia đến miền bắc Prov. of Nam Phi)
 Eulophia seleensis (Burundi đến nam châu Phi nhiệt đới)
 Eulophia serrata (đông nam Kenya)
 Eulophia siamensis (Thái Lan)
 Eulophia sooi (Quảng Tây)
 Eulophia sordida (tây của châu Phi nhiệt đới đến Cameroon)
 Eulophia speciosa (Ethiopia to South Africa, tây nam Arabian Peninsula)
 Eulophia spectabilis - Grass Orchid (South China, châu Á nhiệt đới đến Tây Thái Bình Dương)
 Eulophia stachyodes (Nigeria to Ethiopia and Mozambique)
 Eulophia stenopetala (miền trung Bhutan)
 Eulophia stenoplectra (Ghana, Nam Sudan, Uganda)
 Eulophia streptopetala (Eritrea đến Nam Phi, tây nam bản đảo Ả Rập)
 Eulophia streptopetala var. rueppelii (Ethiopia, Yemen)
 Eulophia streptopetala var. stenophylla (đông của châu Phi nhiệt đới)
 Eulophia streptopetala var. streptopetala (Eritrea đến nam châu Phi)
 Eulophia stricta (Philippines đến Sulawesi)
 Eulophia subsaprophytica (Tanzania đến nam châu Phi nhiệt đới)
 Eulophia subulata (East Congo đến đông của châu Phi nhiệt đới)
 Eulophia suzannae (Congo)
 Eulophia sylviae (Nam Congo)
 Eulophia tabularis (tỉnh Cape của Nam Phi)
 Eulophia taitensis (đông châu Phi nhiệt đới)
 Eulophia taiwanensis (Đông Nam Đài Loan)
 Eulophia tanganyikensis (Burundi đến Zimbabwe)
 Eulophia tenella (miền nam tropical and Nam Phi)
 Eulophia thollonii (Congo, Gabon, Cameroon)
 Eulophia thomsonii (Tanzania đến Zambia)
 Eulophia tisserantii (Cộng hòa Trung Phi)
 Eulophia toyoshimae (Ogasawara-shoto)
 Eulophia tricristata (South Congo to Angola)
 Eulophia trilamellata (Tanzania đến miền nam tropical Africa)
 Eulophia tuberculata (Tanzania đến miền nam châu Phi)
 Eulophia ukingensis (Tanzania)
 Eulophia vanoverberghii (Luzon)
 Eulophia venosa (Maluku to Queensland)
 Eulophia venulosa (Tanzania đến miền nam tropical Africa)
 Eulophia venusta (Quý Châu)
 Eulophia versicolor (Réunion)
 Eulophia walleri Rolfe (Tanzania tới Namibia)
 Eulophia welwitschii subsp. aurantiaca (Rolfe)
 Eulophia welwitschii (Congo tới Nam Phi)
 Eulophia wendlandiana (Madagascar)
 Eulophia yunnanensis (South China to Vietnam)
 Eulophia zeyheri (Nigeria to Sudan and Nam Phi)
 Eulophia zeyheriana (Nam Phi)
 Eulophia zollingeri (tropical and subtropical Asia to Queensland)

Hybrids
 Eulophia × burundiensis (= E. cucullata × E. flavopurpurea) (Burundi)..
 Eulophia × pholelana (= E. ovalis var. bainesii × E. zeyheriana) (S. Africa)

Tham khảo

Liên kết ngoài

Danh sách các chi phong lan


title: Bikkia kaalaensis

text:
Bikkia kaalaensis là một loài thực vật thuộc họ Rubiaceae. Đây là loài đặc hữu của New Caledonia.

Tham khảo

 Jaffré, T. et al. 1998. Bikkia kaalaensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Nouvelle-Calédonie
Bikkia


title: Đức (định hướng)

text:
Đức có thể là:

Nước Đức, một quốc gia thuộc châu Âu, còn có tên là Cộng hòa Liên bang Đức
Đông Đức, hay Cộng hòa Dân chủ Đức, một quốc gia theo chế độ cộng sản tồn tại từ 1949 đến 1990 rồi sáp nhập lại với Đức
Tây Đức
 Đức Quốc xã, quốc gia chuyên chế do nhà độc tài Adolf Hitler cầm quyền lãnh đạo.
Cách gọi tắt của Đạo đức


title: Inga dwyeri

text:
Inga dwyeri là một loài rau đậu thuộc họ Fabaceae.
Loài này chỉ có ở Panama.

Chú thích

Tham khảo

 World Conservation Monitoring Centre 1998. Inga dwyeri. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 19 tháng 7 năm 2007.

D
Thực vật Panama
Thực vật dễ tổn thương


title: Vùng Nữ Hướng đạo châu Âu (WAGGGS)

text:
Vùng Nữ Hướng đạo châu Âu (WAGGGS) là văn phòng vùng của Hội Nữ Hướng đạo Thế giới hỗ trợ Nữ Hướng đạo tại châu Âu bao gồm các cựu Cộng hòa Xô Viết Armenia, Azerbaijan, Belarus, Gruzia, Nga, và Ukraina, và cũng bao gồm Israel, mặc dù về kỹ thuật thì nó không thuộc phần châu Âu nhưng vì lý do văn hóa.

Tất cả các cựu quốc gia cộng sản Trung Âu, Đông Âu và Liên Xô đã và đang phát triển Nữ Hướng đạo trong sự trỗi dậy phục hưng trong vùng. Các quốc gia này bao gồm Albania, Hungary, Ba Lan, România, và các quốc gia thừa kế Tiệp Khắc, Nam Tư và các quốc gia Baltic độc lập khỏi cựu Liên Xô.

Vùng này là đồng nhiệm của Vùng Hướng đạo châu Âu của Tổ chức Phong trào Hướng đạo Thế giới. Vùng Nữ Hướng đạo châu Âu có mối liên hệ chặt chẽ với Vùng Hướng đạo châu Âu của Tổ chức Phong trào Hướng đạo Thế giới. Cả hai cùng có chung văn phòng tại Brussels khoảng nhiều năm và xuất bản một bản tin hàng tháng có tên là Eurofax. Hiện thời hai Vùng cùng xuất bản 'europak' hàng tháng tại http;//www.europak-online.net

Văn phòng châu Âu hiện tại đặt tại Avenue de la Porte de Hal, 38 B1060 Brussels, Bỉ. Trang web của vùng là  http://www.europe.wagggsworld.org

Không có Vùng Nữ Hướng đạo tương ứng với Vùng Hướng đạo Âu-Á của Tổ chức Phong trào Hướng đạo Thế giới; các quốc gia hậu-Xô Viết được chia ra giữa Vùng Nữ Hướng đạo châu Âu và Vùng Nữ Hướng đạo châu Á-Thái Bình Dương.

Xem thêm

Vùng Hướng đạo châu Âu (WOSM)
Danh sách thành viên của Hội Nữ Hướng đạo Thế giới
Hội Nữ Hướng đạo Thế giới

Tham khảo

Hội Nữ Hướng đạo Thế giới


title: USS Raleigh (CL-7)

text:
USS Raleigh (CL-7) là một tàu tuần dương hạng nhẹ thuộc lớp Omaha của Hải quân Hoa Kỳ được đưa ra phục vụ ngay sau Chiến tranh Thế giới thứ nhất. Nó là chiếc tàu chiến thứ ba của Hải quân Mỹ được đặt cái tên này, theo tên thành phố Raleigh, North Carolina. Con tàu đã tiếp tục phục vụ trong Chiến tranh Thế giới thứ hai, đã có mặt tại Trân Châu Cảng khi Nhật Bản tấn công căn cứ hải quân này vào ngày 7 tháng 12 năm 1941, đã hoạt động gần hết chiến tranh tại khu vực quần đảo Aleut trước khi ngừng hoạt động năm 1945 và bị tháo dỡ năm 1946. Raleigh được tặng thưởng baNgôi sao Chiến trận do thành tích phục vụ trong Thế Chiến II.

Thiết kế và chế tạo
Raleigh được đặt lườn bởi hãng Bethlehem Steel Corporation tại Quincy, Massachusetts vào ngày 16 tháng 8 năm 1920. Nó được hạ thủy vào ngày 25 tháng 10 năm 1922; được đỡ đầu bởi cô Jennie Proctor; và được đưa ra hoạt động tại Xưởng hải quân Boston vào ngày 6 tháng 2 năm 1924 dưới quyền chỉ huy của hạm trưởng, Đại tá Hải quân William C. Watts.

Lịch sử hoạt động

Giai đoạn giữa hai cuộc thế chiến
Raleigh được chuyển đến Xưởng hải quân New York vào ngày 26 tháng 2 năm 1924 để hoàn tất việc trang bị, và đã rời cảng này vào ngày 16 tháng 4 cho chuyến đi chạy thử máy ngoài khơi Virginia Capes; những hiệu chỉnh sau cùng trong xưởng tàu được hoàn tất tại Quincy vào ngày 24 tháng 6. Sau khi chuyển sang Provincetown, Massachusetts, Raleigh rời cảng này ra khơi vào ngày 30 tháng 7 để gia nhập Hải đội Tuần dương thuộc Lực lượng Tuần tiễu tại vùng biển Bắc Âu cho những hoạt động phối hợp với chuyến bay vòng quanh thế giới của Lục quân. Sau khi ghé qua các cảng tại Na Uy, Đan Mạch và Scotland, nó đảm trách nhiệm vụ trinh sát vào ngày 31 tháng 7 tại khu vực ngoài khơi Hvalfjörður, Iceland. Nó chuyển vị trí hoạt động sang bờ biển phía Đông của Greenland vào ngày 10 tháng 8, và sau khi kết thúc các nhiệm vụ phối hợp với các chuyến bay của Lục quân, nó quay trở về Xưởng hải quân Boston vào ngày 3 tháng 9 để bảo trì.

Raleigh lên đường từ cảng Boston vào ngày 16 tháng 10 cho các chuyến cơ động ngoài khơi Virginia Capes, rồi được tiếp nối bởi các hoạt động và tập trận ngoài khơi bờ biển Panama, California và tại vùng biển quần đảo Hawaii. Khởi hành từ Honolulu vào ngày 10 tháng 6 năm 1925, nó ghé qua San Diego, California cùng với Lực lượng Tuần tiễu trước khi quay trở về Xưởng hải quân Boston vào ngày 13 tháng 7. Raleigh tiếp tục hoạt động ngoài khơi Boston trong hai năm tiếp theo sau, trải qua hầu hết thời gian của các tháng mùa Đông cùng với Lực lượng Tuần tiễu tại các vùng biển Cuba và Panama.

Rời cảng Boston ngày 1 tháng 2 năm 1927, Raleigh nhận lên tàu hai đơn vị Thủy quân Lục chiến tại Charleston, South Carolina. Sau khi tham gia các cuộc cơ động ngoài khơi vịnh Guantánamo, Cuba, nó đi qua kênh đào Panama hướng đến Corinto, Nicaragua, đến nơi vào ngày 5 tháng 2 để cho đổ bộ lực lượng Thủy quân Lục chiến, vốn đang cần đến trong việc đối phó với các nhóm cướp bóc tại vùng quê. Chiếc tàu tuần dương thường trực ngoài khơi sẵn sàng để trợ giúp cho đến ngày 23 tháng 3, khi nó quay trở về Boston tiếp nối các hoạt động tuần tiễu dọc bờ biển Đại Tây Dương.

Vào mùa Xuân năm 1928, Raleigh hoạt động ngoài khơi bờ biển California và tại vùng biển Hawaii, trước khi quay trở về Boston vào ngày 26 tháng 6 để chuẩn bị được bố trí sang châu Âu. Khởi hành vào ngày 17 tháng 8, nó đi đến Hampton Roads, Virginia, nơi mà vào ngày 15 tháng 9, nó thay phiên cho tàu tuần dương Detroit trong vai trò soái hạm của Phó Đô đốc John H. Dayton, Tư lệnh Lực lượng Hải quân tại châu Âu.

Sau khi ghé qua Boston, Raleigh thực hiện các chuyến viếng thăm ngoại giao đến nhiều cảng chính tại châu Âu trước khi quay trở về Hampton Roads, Virginia vào ngày 4 tháng 9 năm 1929; ngày hôm sau, nó rút khỏi vai trò soái hạm của Tư lệnh Hải quân châu Âu. Sau đó Raleigh gia nhập Hải đội Tuần dương 3 thuộc Lực lượng Tuần tiễu, hoạt động trong những năm tiếp theo ngoài khơi Boston trong các hoạt động thực hành, tập trận và viếng thăm các cảng. Được cho đặt căn cứ tại San Diego từ ngày 15 tháng 8 năm 1933, nó tiến hành huấn luyện ngoài khơi bờ biển California xen kẻ với những chuyến đi đến vùng biển Caribbe, cũng như là đến Alaska và Hawaii. Nó rời San Diego vào ngày 27 tháng 4 năm 1936 cùng với hạm đội, băng qua kênh đào Panama, ghé qua Charleston, South Carolina, trước khi đi vào Xưởng hải quân Norfolk vào ngày 15 tháng 6 để đại tu.

Trong khi Raleigh đang được sửa chữa tại Norfolk, một đơn vị đặc biệt tạm thời, Hải đội 40-T, được tổ chức với nhiệm vụ đi đến vùng biển Tây Ban Nha di tản công dân Hoa Kỳ khỏi các khu vực đang xảy ra xung đột trong cuộc Nội chiến Tây Ban Nha. Chuẩn đô đốc Arthur P. Fairfield đặt cờ hiệu của mình trên chiếc Raleigh tại Norfolk vào ngày 17 tháng 9 năm 1936; và vào ngày hôm sau chiếc tàu tuần dương độc lập di chuyển đến Gibraltar, đến nơi vào ngày 27 tháng 9, nơi mà các tàu khu trục Kane và Hatfield cùng hải phòng hạm Cayuga tham gia vào hải đội. Cùng với nhau, các con tàu đã cứu hàng trăm công dân Mỹ và các quốc tịch khác khỏi mối nguy hiểm của chiến tranh.

Tàu tuần dương Omaha thay phiên cho Raleigh tại Villefranche vào ngày 28 tháng 4 năm 1938, và hai ngày sau nó lên đường đi Hampton Roads để đại tu, và về đến Xưởng hải quân Norfolk vào ngày 13 tháng 5.

Sau đó Raleigh được điều sang Phân hạm đội 1, Hải đội Khu trục thuộc Lực lượng Trận chiến Hoa Kỳ. Rời Norfolk vào ngày 16 tháng 8, nó tiến hành huấn luyện tại vịnh Guantanamo, rồi sau đó chuyển đến căn cứ mới tại San Diego vào ngày 5 tháng 9. Vào đầu năm 1939, nó tham gia cuộc tập trận Vấn đề Hạm đội XX tại vùng biển Caribbe trước khi quay trở về San Diego vào tháng 5 tiếp nối các hoạt động dọc theo bờ biển. Được điều về Chi đội Hawaii, Raleigh lên đường đi Trân Châu Cảng vào ngày 5 tháng 10. Trong vai trò soái hạm của Chi hạm đội Khu trục 1, nó tham gia các cuộc cơ động hạm đội vốn diễn ra từ khu vực Trung Thái Bình Dương cho đến bờ biển California.

Chiến tranh Thế giới thứ hai

Raleigh neo đậu tại bến F-12 bên bờ Đông của luồng vào phía Bắc tại Trân Châu Cảng khi Nhật Bản tấn công căn cứ hải quân này vào ngày 7 tháng 12 năm 1941. Trong đợt không kích đầu tiên, một quả ngư lôi đã sượt qua trước mũi, rồi một quả thứ hai đánh trúng mạn trái của Raleigh phía giữa tàu. Chiếc tàu tuần dương bị nghiêng nặng sang mạn trái đến mức có thể bị lật úp; thủy thủ đã tiếp tục tìm mọi cách để cứu con tàu, vứt bỏ các vật nặng bên trên, trong khi các xạ thủ phòng không của nó đã giúp vào việc tiêu diệt năm máy bay đối phương. Nỗ lực của thủy thủ đoàn đã giữ được con tàu tiếp tục nổi, và điều kỳ diệu khi không có ai thiệt mạng và chỉ có một số ít bị thương.

Ngày hôm sau, tàu kéo của xưởng tàu cùng chiếc tàu tiếp liệu khu trục Whitney đã cặp mạn vào nó để giúp đỡ, và Raleigh được kéo vào ụ tàu vào ngày 22 tháng 12để sửa chữa. Nó rời Trân Châu Cảng ngày 21 tháng 2 năm 1942 như một tàu hộ tống cho đoàn tàu vận tải gồm 5 chiếc đi đến San Francisco vào ngày 1 tháng 3. Sau khi được đại tu tại Xưởng hải quân Mare Island, nó rời vịnh San Francisco vào ngày 23 tháng 7 trong thành phần Lực lượng Đặc nhiệm 15, với nhiệm vụ hộ tống các đoàn tàu vận tải đi lại giữa San Francisco, Hawaii, Samoa và quần đảo Fiji.

Raleigh lên đường từ Pago Pago vào ngày 3 tháng 11 hướng đến khu vực giữa các quần đảo Gilbert và Ellice nhằm truy tìm và tiêu diệt bốn tàu cảnh giới Nhật Bản được cho là đang hoạt động tại đây. Không tìm thấy dấu vết của đối phương, nó quay về Trân Châu Cảng từ ngày 13 đến ngày 17 tháng 11, rồi di chuyển một mình đến cảng Dutch, Unalaska thuộc quần đảo Aleut, đến nơi vào ngày 24 tháng 11. Trong những tháng tiếp theo, nó truy lùng tàu đối phương đang vận chuyển lực lượng tăng viện tại các đảo Rat và Near, cùng hộ tống tàu chở quân và tiếp liệu đi lại giữa cảng Dutch và vịnh Kulak.

Raleigh ra khơi vào ngày 10 tháng 1 năm 1943 cùng với Đội đặc nhiệm 8.6 để hỗ trợ cho việc chiếm đóng đảo Amchitka. Từ ngày 12 tháng 1, nó thực hiến tuần tra ngoài khơi Amchitka, cùng những đợt càn quét ngoài khơi Kiska cùng đơn vị của nó. Được cho tách khỏi đội đặc nhiệm vào ngày 10 tháng 2, nó bảo vệ cho tàu bè đi lại giữa cảng Dutch và vịnh Kulak, rồi đi vào Xưởng hải quân Puget Sound ngày 23 tháng 3 để sửa chữa. Lên đường vào ngày 22 tháng 4, nó đi đến Adak vào ngày 28 tháng 4 để tham gia Đội đặc nhiệm 16.6 và tiến hành tuần tra các lối tiếp cận đảo Near và lối tiếp cận Kiska từ phía Nam. Raleigh tham gia đợt bắn phá Kiska vào ngày 2 tháng 8, tiêu diệt các mục tiêu trong vịnh nhỏ Gertrude, rồi lại bắn phá các vị trí đối phương một lần nữa vào ngày 12 tháng 8, trước khi lên đường đi San Francisco để đại tu.

Raleigh rời vịnh San Francisco vào ngày 15 tháng 9 tiếp tục hỗ trợ các hoạt động tại quần đảo Aleut, càn quét vùng biển giữa Kiska cho đến phía Tây đảo Attu. Trong thành phần Đội đặc nhiệm 94.6, nó di chuyển từ vịnh Massacre, Attu vào ngày 1 tháng 2 năm 1944 để bắn phá các vị trí đối phương tại Kurabu Zaki, Paramushiru phía Bắc quần đảo Kurile. Sáng sớm ngày 4 tháng 2, nó chiếm lấy vị trí tấn công để tiêu diệt khu vực nơi có hai khẩu đội pháo lưỡng dụng; đồng thời cũng tấn công một sân bay phá hủy một nhà chứa máy bay và một số trại lính, cũng như bắn trúng một tàu buôn nhỏ neo đậu gần bờ. Sau khi ghé qua Attu vào ngày 5 tháng 2, nó quay về Xưởng hải quân Puget Sound vào ngày 1 tháng 3 cho một đợt đại tu kéo dài ba tháng.

Gia nhập Lực lượng Đặc nhiệm 94 tại vịnh Massacre vào ngày 6 tháng 6, Raleigh bị hỏng động cơ số 2 đang khi trên đường đi đến đảo Matsuwa. Sau khi được sửa chữa tại Xưởng hải quân Puget Sound, Raleigh rời Seattle on 22 tháng 6, ghé qua San Pedro, California, rồi tiếp tục đi qua kênh đào Panama để đến Hampton Roads và sau đó là Norfolk. Ghé qua Annapolis, Maryland vào ngày 1 tháng 7, nó thực hiện hai chuyến đi huấn luyện học viên mới đi đến vùng biển Caribbe và dọc theo bờ Đông Hoa Kỳ. Sau đó nó di chuyển đến Xưởng hải quân Philadelphia vào ngày 29 tháng 9 năm 1945, được cho ngừng hoạt động tại đây vào ngày 2 tháng 11, và được cho rút tên khỏi danh sách Đăng bạ Hải quân vào ngày 28 tháng 11. Lườn tàu bị bán để tháo dỡ tại Philadelphia vào ngày 27 tháng 2 năm 1946.

Phần thưởng
Raleigh được tặng thưởng ba Ngôi sao Chiến trận do thành tích phục vụ trong Thế Chiến II.

Tham khảo

Chú thích

Thư mục

Liên kết ngoài
 Naval History & Heritage Command: USS Raleigh (CL-7), 1924-1946
 Navsource.org: CL-7 Raleigh
 Ship's War Damage Report ngày 7 tháng 12 năm 1941

Lớp tàu tuần dương Omaha
Tàu tuần dương của Hải quân Hoa Kỳ
Tàu tuần dương trong Thế Chiến II
Tấn công Trân Châu Cảng


title: Gargantilla

text:
Gargantilla là một đô thị trong tỉnh Cáceres, Extremadura, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2006 (INE), đô thị này có dân số là 450 người.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị ở Cáceres


title: Siphonofusus vicdani

text:
Siphonofusus vicdani là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Buccinidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Siphonofusus


title: Vũ gia thân pháp

text:
Vũ gia thân pháp là một môn võ của Việt Nam do võ sư Vũ Bá Quý sáng lập.

Khái quát
Vũ gia thân pháp cơ bản là sự kết hợp giữa bộ tay của Vịnh Xuân quyền trong cận chiến, áp dụng Ma bộ bộ với thân pháp xoay người của Nga Mi, và kèm theo một số cước pháp phù hợp với lối đánh áp sát đối phương, hình thành thực tiễn quyền pháp chiến đấu từ nền võ thuật cổ truyền Việt Nam, từ đó sáng tổ môn phái Vũ Bá Quý đã tổng hợp thành hệ thống kỹ thuật riêng. Ngoài quyền pháp, hệ thống kỹ thuật môn phái còn có cả về roi, về kiếm, và một số binh phí khác.

Mặc dù mang tính thực tiễn chiến đấu cao, nhưng sinh thời võ sư Vũ Bá Quý  vẫn khuyên "Học văn cho võ đỡ phu, học võ cho văn đỡ nhược". Các thế hệ môn sinh, từ thuộc thế hệ đầu tiên vào những năm của thập niên 60 cho đến nay, đã phát triển hoàn thiện phương pháp sư phạm về lý thuyết cũng như thực hành luyện tập. Ấn định giáo trình và nội quy trên các võ đường sát thực tế, đầy đủ và chặt chẽ. Trong truyền đạt luôn đặt các tiêu chí là rèn luyện sức khoẻ, đạo đức và ý chí làm đầu.

Người sáng lập môn phái
Vũ Bá Quý (1912-1995) là một tông sư võ thuật Việt Nam. Ông là sáng tổ Vũ gia thân pháp, một môn phái võ thuật danh tiếng tại Việt Nam, được cho là chịu ảnh hưởng khá lớn từ môn phái Vĩnh Xuân quyền.

Kỹ năng môn phái

Thân pháp

Tính hoạt động của thân pháp trong Vũ gia thân pháp được linh hoạt theo nguyên tắc dồn phá, ép khoá, xoay và lật. Dựa theo nguyên tắc con quay, dẫn và hoá giải lực theo theo chiều thuận của đòn xoay và chạm lật. Đồng thời, thân pháp này hoàn thành được là sự kết hợp với bộ pháp cổ truyền Vũ gia (xem mục Bộ pháp).

Phương châm:

Nhu mềm mà không yểu, cương chắc mà linh hoạt.
Sinh công, phát công và hoá giải (thu công) lấy ý, tâm thân làm trọng.
Vai và hông nhất hợp, khai pháp công và thủ xoắn vặn tựa như dây thừng, bật và lật như lò xo.
Thi triển chiêu thức không lệ thuộc vào vị trí, khoảng cách, thời gian.
Thực hiện đa chiều lực, làm nền cho các đòn thế tay và thủ pháp cơ bản.

Bộ pháp
Bộ pháp, với các kỹ năng thi triển đều tuân thủ và làm nền cho thân pháp. Linh hoạt sử dụng để ứng với sở trường của từng địa phương là vùng đồng bằng hay miền núi. Bộ pháp nhanh nhẹn, sắc bén, lấy thân thủ pháp làm trọng, được thịnh hành ở nơi địa hình ít bằng phẳng như các vùng núi. Còn ở vùng đồng bằng và nơi có địa hình bằng phẳng thì bộ pháp được xem trọng và thực dụng hơn. Sự linh hoạt đó có nằm trong phần mở rộng của các kỹ năng luyện tập.

Xoay (Xoay tứ cửa):
Thuộc kỹ pháp dịch chuyển tâm thân theo đường cung tròn, lấy đối thủ làm tâm.

Hoá giải đòn thế đối thủ với phương pháp trượt và chèn. Xoay chân tứ cửa thực hiện tại chỗ kết hợp du đẩy, quăng hoặc xô đối thủ đi xa. Đối với các môn sinh mới tập thì việc xoay chân tứ cửa đồng nghĩa với việc tập tấn pháp căn bản.

Lật (Thoái bộ):
Trọng lượng cơ thể trên trụ là chân sau, chân trước nhấn nền tạo ra lực đòn bẩy bật lại phía sau. Động tác này thể hiện kỹ pháp thoái lui tạm thời khi bất ngờ gặp công sát. Kỹ pháp Thoái bộ thành thục giúp bộ pháp luôn vững chắc trong di chuyển.

Lướt (Túc càn bất ly địa):
Hình thành từ bộ pháp Vịnh xuân quyền và Hầu quyền. Khi tập luyện đạt chỉ giới cao có thể thoắt ẩn, hiện trước đối thủ.

Mã xiết: hai chân trượt cùng đều lúc bám xiết mặt đất. Ưu điểm: biến tốc đột ngột, cả khối thân hình trượt đều vào đối thủ, giữ nguyên bộ pháp, thủ pháp nên đặc biệt an toàn khi nhập nội, tư thế trung chính, chắc chắn, bộ pháp vững chắc (có thể coi như thế thiên cân trụy đưa toàn bộ trọng tâm vào bẩy đối thủ).

Bộ pháp Vũ gia thân pháp thực tế được hình thành dựa trên những nguyên tắc căn bản của vật lý tự nhiên, là Khởi hình - Khai hình - Hợp hình, và âm dương ngũ hành pháp Thổ-Kim-Thủy-Mộc-Hoả. Công việc triển khai lý thuyết hay thực hành trên các võ đường, đã được chứng thực sự hoàn thiện và đạt được thành công. Cơ bản nguồn gốc, sở trường của môn phái luôn tuân thủ nghiêm khắc và nâng cao thường xuyên trong các võ đường.

Thủ pháp

Thủ pháp Vũ gia thân pháp quy tụ hoạt động linh hoạt theo pháp: Khởi lực, khai lực, và hợp lực trong Thoái-Thủ-Công cùng với hệ thống bài Ngũ hình quyền Xà, Long, Hổ, Báo, Hạc, ngũ hình tổng hợp và Đối luyện 108 rút gọn.

Khởi hình, Khai hình và Hợp hình từ trong ý. Khởi lực, Khai lực và Hợp lực từ trong thức. Lấy hình của địch để Khởi hình, lấy lực của địch để Khởi lực. Tâm ý hình xuất phát từ mắt, mắt nhìn đâu thì ý và lực phải đưa đến điểm đó. Tâm ý lực xuất phát từ nền và gót bàn chân, thi triển qua khớp gối, hông, vai và khuỷu tay nhờ sự vận hành của hệ thống cơ gân và khí huyết.

Tính hợp nhất với các nguyên tắc võ căn bản được Vũ gia thân pháp luôn luôn xem trọng, là công lực quyền pháp Tam quyền mà võ sư Vũ Bá Quý đã dày công xây dựng, góp phần phát triển nền võ thuật cổ truyền Việt Nam.

Khí công

Việc tập luyện khí công ở Vũ gia thân pháp được nhìn nhận và quy tập trên nguồn trí tuệ và tài nguyên chung của tự nhiên, xã hội và con người nhất định. Được tuân thủ theo những nguyên tắc khoa y học cổ truyền với những dẫn giải và minh chứng rõ ràng, cụ thể.

Tôn chỉ:

Điều tâm nhập tĩnh.
Bài trừ những ý niệm và khí hỗn tạp, tăng trưởng và lưu trữ chính khí, duy trì sự yên tĩnh của não bộ.
Cân bằng âm dương, giữ gìn sự ổn định, vững chắc bên trong và khả năng thích ứng bên ngoài của cơ thể.
Nâng cao sức khoẻ, phòng chống bệnh tật, tăng trí thông minh và kéo dài tuổi thọ.
Tôn trọng ý chí, năng lực và tư duy bản thân.

Tổ chức

Chức danh hoạt động
Môn phái Vũ gia thân pháp trực thuộc Hội võ thuật Hà Nội, Liên đoàn võ thuật cổ truyền Việt Nam. Tham gia hoạt động, đào tạo võ thuật chuyện nghiệp và phổ cập.

Các ngày kỷ niệm trong năm
Ngày thành lập: Ngày 1 tháng 6.

Ngày giỗ sáng tổ Vũ Bá Quý: Mùng 7 tháng Tám âm lịch.

Ngày gặp mặt đầu xuân: Mùng 5 Tết âm lịch.

Xem thêm

Chú thích

Liên kết ngoài
 Trang web của môn phái

Võ thuật Việt Nam


title: 2608 Seneca

text:
2608 Seneca (1978 DA) là một tiểu hành tinh Amor được phát hiện ngày 17 tháng 2 năm 1978 bởi H.-E. Schuster ở La Silla.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 2608 Seneca

Tiểu hành tinh Amor
Thiên thể phát hiện năm 1978
Tiểu hành tinh được đánh số
Tiểu hành tinh được đặt tên
Tiểu hành tinh kiểu S (Tholen)


title: Bressols

text:
Bressols là một xã của tỉnh Tarn-et-Garonne, thuộc vùng Occitanie, miền nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Tarn-et-Garonne

Tham khảo

Xã của Tarn-et-Garonne


title: Kham Ta Kla (huyện)

text:
Kham Ta Kla () là một huyện (amphoe) ở phía bắc của tỉnh Sakon Nakhon, đông bắc Thái Lan.

Địa lý
Các huyện giáp ranh (từ phía đông nam theo chiều kim đồng hồ) là: Akat Amnuai, Wanon Niwat, Ban Muang của tỉnh Sakon Nakhon, Phon Charoen và Seka của tỉnh Nong Khai.

Lịch sử
Tiểu huyện (king amphoe) đã được lập ngày 15 tháng 9 năm 1976, khi ba tambon Kham Ta Kla, Nong Bua Sim và Na Tae được tách ra từ Wanon Niwat. Đơn vị này đã được nâng cấp thành huyện ngày 13 tháng 7 năm 1981.

Hành chính
Huyện này được chia thành 4 phó huyện (tambon), các đơn vị này lại được chia ra thành 57 làng (muban). Kham Ta Kla là một thị trấn (thesaban tambon) nằm trên một phần của tambon Kham Ta Kla. Có 4 Tổ chức hành chính tambon.

Tham khảo

Liên kết ngoài
amphoe.com

Kham Ta Kla


title: Olevano sul Tusciano

text:
Olevano sul Tusciano là một đô thị (comune) thuộc tỉnh Salerno trong vùng Campania của Ý. Olevano sul Tusciano có diện tích km2, dân số là người (thời điểm ngày).

Tham khảo

Đô thị tỉnh Salerno
Thành phố và thị trấn ở Campania


title: Sự chảy dẻo

text:
Độ bền dẻo hay điểm chảy dẻo của một vật liệu được định nghĩa trong kỹ thuật và công nghệ vật liệu như ứng suất mà tại đó vật liệu bắt đầu biến dạng dẻo. Trước điểm chảy dẻo vật liệu biến dạng đàn hồi và sẽ trở lại hình dạng ban đầu khi ứng suất tác dụng được thả ra. Khi vượt quá điểm chảy dẻo một phần của biến dạng trở thành vĩnh cửu và không thể đảo ngược.

Trong không gian ba chiều của các hướng ứng suất chính (), một số vô hạn các điểm chảy dẻo hợp thành bề mặt chảy dẻo.

Việc xác định được điểm chảy dẻo là rất quan trọng khi thiết kế một bộ phận vì nhìn chung nó thể hiện giới hạn tối đa mà tải có thể áp vào. Việc kiểm soát các kỹ thuật sản xuất vật liệu như đúc, cuốn và dập cũng rất quan trọng. Trong kỹ thuật kết cấu, đây là cơ chế phá hủy mềm thường không gây ra sự phá hủy bất ngờ hay phá hủy hoàn toàn trừ khi nó bị oằn nhanh.

Khái niệm

Thường thì khó mà xác định chính xác điểm chảy dẻo do các vật liệu thực tế có rất nhiều kiểu đường cong ứng suất biến dạng khác nhau. Ngoài ra còn có các một số cách định nghĩa điểm nóng chảy:
 Giới hạn đàn hồi thực
Ứng suất thấp nhất mà các sai lệch bắt đầu chuyển động. Định nghĩa này ít được sử dụng do sai lệch di chuyển tại ứng suất rất thấp, và xác định các dịch chuyển này là rất khó.
 Giới hạn tỉ lệ
Cho tới giới hạn này thì ứng suất vẫn tỉ lệ với biến dạng theo định luật Hooke. Biểu đồ ứng suất biến dạng là một đường thẳng với độ dốc là module đàn hồi của vật liệu.
 Giới hạn đàn hồi (độ bền dẻo)
Quá giới hạn đàn hồi thì biến dạng vĩnh cửu bắt đầu xảy ra. Đây là giá trị ứng suất thấp nhất mà biến dạng vĩnh cửu có thể đo được. Điều này yêu cầu một quy trình đặt tải – thả tải thủ công, với độ chính xác phụ thuộc lớn vào thiết bị và kỹ năng. Với các vật liệu đàn hồi như cao su, giới hạn đàn hồi lớn hơn nhiều giới hạn tỉ lệ. Sự đo đạc biến dạng chính xác cũng đã chỉ ra biến dạng dẻo bắt đầu ở ứng suất rất thấp.
 Điểm chảy dẻo tịnh tiến (giới hạn chảy)
Đây là cách đo độ bền phổ biến nhất cho kim loại, được xác định từ đường cong ứng suất-biến dạng. Giá trị biến dạng dẻo 0,2% thường được dùng để xác định ứng suất chảy dẻo tịnh tiến, mặc dù một số giá trị khác có thể được dùng tùy vào loại vật liệu và ứng dụng. Giá trị tịnh tiến được viết dạng chỉ số dưới, như Rp0.2 = 310 Mpa. Một số vật liệu thực ra không có vùng tuyến tính do đó một số giá trị biến dạng khác được dùng. Mặc dù có vẻ tùy ý, phương pháp này cho phép một sự so sánh nhất quán giữa các vật liệu.
 Điểm chảy dẻo trên và điểm chảy dẻo dưới
Một số kim loại như thép mềm đạt tới điểm chảy dẻo trên trước khi giảm nhanh xuống điểm chảy dẻo dưới. Vật liệu thay đổi tuyến tính tới khi đạt được điểm chảy dẻo trên, nhưng điểm chảy dẻo dưới được sử dụng trong kỹ thuật kết cấu như giá trị đảm bảo. Nếu kim loại chỉ được tăng ứng suất tới điểm chảy dẻo trên và tăng tiếp thì có thể sinh ra các cụm luders (luders band) .

Tiêu chuẩn chảy dẻo

Một tiêu chuẩn chảy dẻo, thường được gọi là bề mặt chảy dẻo, hay yield locus (quỹ tích chảy dẻo) là một giả thuyết về giới hạn đàn hồi dưới một tổ hợp các ứng suất. Có hai cách biểu diễn các tiêu chuẩn dẻo: Một là thuần túy toán học sử dụng lối tiếp cận thống kê trong khi các mô hình khác dựa vào các nguyên tắc vật lý được xác nhận. Do ứng suất và biến dạng là các đại lượng tensor chúng có thể được biểu diễn theo ba hướng chính, trong trường hợp ứng suất được ký hiệu là , , và .

Tiêu chuẩn dẻo đẳng hướng

Thuyết ứng suất chính lớn nhất – Sự chảy dẻo xảy ra khi ứng suất chính lớn nhất vướt quá độ bền dẻo kéo đơn trục. Mặc dù đơn giản và nhanh khi so sánh với kết quả thực nghiệm, nó ít khi thích hợp cho việc thiết kế.

Thuyết biến dạng chính lớn nhất – Sự chảy dẻo xảy ra khi biến dạng chính cực đại đạt giá trị biến dạng ứng với điểm chảy dẻo trong thử kéo đơn giản. Nó được mô tả theo các ứng suất chính theo phương trình:

Thuyết ứng suất trượt cực đại – Còn gọi là tiêu chuẩn dẻo Tresca theo tên nhà khoa học Pháp Henri Tresca. Nó giả định rằng sự chảy dẻo xảy ra khi ứng suất trượt  vượt quá độ bền dẻo trượt :

Thuyết năng lượng biến dạng toàn phần – Thuyết này giả định rằng năng lượng tích trữ của biến dạng đàn hồi tại điểm chảy dẻo là độc lập với tensor ứng suất. Do đó chảy dẻo xảy ra khi thế năng biến dạng trên đơn vị thể tích lớn hơn thế năng biến dạng tại giới hạn đàn hồi trong phép thử kéo đơn giản. Với một trạng thái ứng suất ba chiều nó được biểu diễn như sau:

Thuyết năng lượng méo - Thuyết này cho rằng năng lượng biến dạng tổng cộng có thể chia ra thành hai phần: Năng lượng biến dạng thể tích và năng lượng biến dạng hình dáng (méo hay trượt). Sự chảy dẻo xảy ra khi thành phần méo vượt quá giá trị tại điểm chảy dẻo của phép thử kéo đơn giản. Nó thường được gọi là tiêu chuẩn dẻo Von Mises và được biểu diễn như sau:

Dựa theo một cơ sở lý thuyết khác, biểu thức trên còn gọi là thuyết ứng suất trượt tám mặt (octahedral shear stress theory).

Các tiêu chuẩn dẻo đẳng hướng khác thường được sử dụng là:

 Tiêu chuẩn dẻo Mohr - Coulomb
 Tiêu chuẩn dẻo Drucker - Prager
 Tiêu chuẩn dẻo Bresler - Pister
 Tiêu chuẩn dẻo William – Warnke

Bề mặt chảy dẻo ứng với các tiêu chuẩn này có một số kiểu khác nhau. Tuy vậy hầu hết các tiêu chuẩn dẻo đẳng hướng ứng với các mặt chảy dẻo lồi.

Tiêu chuẩn dẻo bất đẳng hướng

Khi kim loại chịu sự biến dạng dẻo lớn thì kích thước và định hướng hạt thay đổi theo hướng biến dạng. Kết quả là sự chảy dẻo của vật liệu thể hiện sự phụ thuộc vào hướng. Trong hoàn cảnh này các tiêu chuẩn dẻo đẳng hướng không thể dự đoán chính xác hiện tượng chảy dẻo. Một vài tiêu chuẩn dẻo bất đẳng hướng đã được phát triển để đối phó với tình huống này. Một số tiêu chuẩn dẻo bất đẳng hướng phổ biến là:
 Tiêu chuẩn dẻo toàn phương Hill
 Tiêu chuẩn dẻo Hill mở rộng
 Tiêu chuẩn dẻo Hosford

Các yếu tố ảnh hưởng tới ứng suất chảy dẻo

Ứng suất gây ra hiện tượng chảy dẻo phụ thuộc vào cả tốc độ biến dạng và quan trọng hơn là nhiệt độ xảy ra biến dạng. Một nghiên cứu ban đầu của Alder và Philips năm 1954 đã phát hiện ra quan hệ giữa ứng suất chảy dẻo (ở nhiệt độ không đổi) có thể được mô tả chính xác nhất bởi quy luật lũy thừa dưới dạng:

trong đó C là hằng số và m là độ nhạy với tốc độ biến dạng. Nhìn chung m tăng theo nhiệt độ và vật liệu có m lớn hơn khoảng 0,5 có khuynh hướng thể hiện tính chất siêu dẻo.

Sau này các phương trình phức tạp hơn đã được đưa ra trong đó có cả ảnh hưởng của nhiệt độ và tốc độ biến dạng:

trong α đó và A là các hằng số còn Z là tốc độ biến dạng bù nhiệt độ tính theo công thức Zener-Hollomon:

trong đó QHW là năng lượng kích hoạt với biến dạng nóng và T là nhiệt độ tuyệt đối.

Các cơ chế tăng độ bền

Có một số kỹ thuật có thể tăng độ bền dẻo của vật liệu tinh thể và vô định hình. Bằng cách thay đổi mật độ sai lệch, mức tạp nhiễm, kích thước hạt, có thể điều chỉnh được độ bền dẻo của vật liệu. Điều này thường xảy ra bằng cách đưa vào các khuyết tật như các sai lệch tạp nhiễm vào trong vật liệu. Để di chuyển các khuyết tật này (biến dạng dẻo vật liệu) cần đặt vào các ứng suất lớn hơn. Điều này làm tăng ứng suất chảy dẻo của vật liệu. Trong khi nhiều tính chất của vật liệu chỉ phụ thuộc thành phần của vật liệu khối, độ bền dẻo còn vô cùng nhạy cảm với quy trình chế tạo là vì lý do này.

Các cơ chế cho vật liệu tinh thể bao gồm:
 Sự làm cứng nguội
 Tăng độ bền dung dịch rắn
 Tăng độ bền hạt/kết tinh
 Tăng độ bền biên giới hạt

Sự làm cứng nguội

Biến dạng vật liệu làm tạo ra các sai lệch, khiến mật độ của chúng trong vật liệu tăng lên. Điều này làm tăng độ bền dẻo của vật liệu do cần phải có thêm ứng suất để dịch chuyển các sai lệch này trong mạng tinh thể. Các sai lệch cũng có thể tương tác với nhau và làm vướng víu lẫn nhau.

Công thức cơ bản cho cơ chế này là:

trong đó  là ứng suất chảy dẻo, G là module đàn hồi trượt, b là độ lớn của vector Burger và  là mật độ sai lệch.

Tăng độ bền dung dịch rắn

Bằng cách hợp kim hóa vật liệu, các nguyên tử tạp nhiễm có nồng độ thấp sẽ chiếm các vị trí trong ô mạng ngay dưới các sai lệch, ví dụ như ngay dưới một khuyết tật mặt (extra half plane defect). Điều này làm giảm một biến dạng dãn ngay phía dưới sai lệch bằng cách lấp đầy khoảng trống đó bằng một nguyên tử tạp nhiễm.

Quan hệ trong cơ chế này là như sau:

trong đó  là ứng suất trượt, liên quan tới ứng suất chảy dẻo, G và b tương tự như trên, Cs là nồng độ của dung dịch, và  là biến dạng trong mạng gây ra bởi sự tạp nhiễm.

Tăng độ bền hạt/kết tinh

Sự hiện diện của các pha thứ hai làm tăng độ bền dẻo bằng cách ngăn chặn chuyển động của sai lệch bên trong tinh thể. Một khuyết tật đường khi di chuyển trong mạng tinh thể sẽ bị cản trở bởi các hạt nhỏ hay kết tinh bên trong vật liệu. Sai lệch có thể di chuyển qua hạt này, hoặc bằng cách trượt qua hạt, hoặc bằng một quá trình gọi là vòng (bowing, ringing) trong đó một vòng sai lệch mới được tạo ra xung quanh hạt.

Công thức trượt:

Công thức vòng:

Trong các công thức này,  là bán kính hạt,  là sức căng bề mặt giữa nền và hạt,  là khoảng cách giữa các hạt.

Tăng độ bền biên giới hạt

Sự tích tụ sai lệch tại một biên giới hạt tạo ra một lực đẩy giữa các sai lệch. Khi kích thước hạt giảm, tỷ số diện tích bề mặt trên thể tích của hạt tăng lên, giúp tích tụ thêm sai lệch tại biên giới hạt. Do cần rất nhiều năng lượng để dịch chuyển các sai lệch tới hạt khác, các sai lệch này tụ tập tại các đường biên, làm tăng ứng suất chảy dẻo của vật liệu. Còn được gọi là tăng bền Hall-Petch, kiểu tăng bền này đặc trưng bởi công thức:

trong đó: là ứng suất cần thiết để dịch chuyển sai lệch, k là hằng số mạng và d là kích thước hạt.

Thử nghiệm

Phép thử độ bền dẻo bao gồm lấy một mẫu với tiết diện cố định, kéo nó bằng một lực tăng dần có kiểm soát tới khi mẫu thay đổi hình dạng hoặc bị vỡ. Biến dạng dài hoặc biến dạng ngang được ghi lại bằng một thiết bị đo độ dãn (extensometer).

Với hầu hết mọi loại thép, độ cứng theo vết lõm (Indentation hardness) quan hệ tuyến tính với độ bền kéo. Do vậy phép thử độ cứng có thể là một sự thay thế tiết kiệm cho phép thử kéo, cũng như cung cấp các biến đổi cục bộ của độ bền dẻo vì những lý do như hàn hay tạo hình.

Ý nghĩa với kỹ thuật kết cấu

Các kết cấu đã bị chảy dẻo có độ cứng thấp hơn, độ lệch cao hơn, và độ bền oằn thấp giảm đi. Kết cấu bị biến dạng vĩnh cửu sau khi tải được bỏ ra và có thể tồn tại ứng suất dư bên trong. Thép kỹ thuật có thể được làm cứng nguội, nghĩa là ứng suất chảy dẻo tăng lên sau khi tháo tải từ một trạng thái chảy dẻo. Các kết cấu tối ưu hóa như dầm và bộ phận máy bay dùng sự chảy dẻo cho chế độ hư hỏng an toàn. Do đó không cần tới hệ số an toàn khi so sánh tải giới hạn (tải cao nhất khi hoạt động bình thường) với tiêu chuẩn dẻo.

Tham khảo

Khoa học vật liệu


title: Cheumatopsyche camena

text:
Cheumatopsyche camena là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Cheumatopsyche


title: Scutellathous horioi

text:
Scutellathous horioi là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Kishii miêu tả khoa học năm 1955.

Chú thích

Tham khảo

Scutellathous


title: Champeaux, Ille-et-Vilaine

text:
Champeaux () là một xã của tỉnh Ille-et-Vilaine, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc nước Pháp.

Dân số
Người dân ở Champeaux được gọi là Champéens.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ille-et-Vilaine

Tham khảo

Mayors of Ille-et-Vilaine Association  ;
INSEE ;
IGN

Liên kết ngoài
French Ministry of Culture list for Champeaux

Xã của Ille-et-Vilaine


title: Barbonne-Fayel

text:
Barbonne-Fayel  là một xã thuộc tỉnh Marne trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 115 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Barbonnefayel


title: Champagnole

text:
Champagnole là một xã trong vùng hành chính Franche-Comté, thuộc tỉnh Jura, quận Lons-le-Saunier, tổng Champagnole. Tọa độ địa lý của xã là 46° 44' vĩ độ bắc, 05° 54' kinh độ đông. Champagnole nằm trên độ cao trung bình là 538 mét trên mặt nước biển, có điểm thấp nhất là 476 mét và điểm cao nhất là 783 mét. Xã có diện tích 20.18 km², dân số vào thời điểm 2005 là 8296 người; mật độ dân số là 411 người/km².

Thông tin nhân khẩu

Địa điểm tham quan
Nhà thờ của làng Saint-Cyr-et-Sainte-Julitte được xây năm 1750. Tòa thị chính được xây năm 1830 theo phong cách Tân cổ điển.

Xem thêm
Xã của tỉnh Jura

Thành phố kết nghĩa
 Gottmadingen, Đức
 Dukinfield, Anh

Tham khảo
INSEE
IGN

Liên kết ngoài

 Official town site
 Champagnole on the Quid site in French.
 The nearest communes to Champagnole
 Find Champagnole on the map of France
 Plan of Champagnole on Mapquest

Xã của Jura


title: Padern

text:
Padern là một xã của Pháp, nằm ở tỉnh Aude trong vùng Occitanie. En languedocien, on dit Padèrn, le n ne se prononce

Người dân địa phương trong tiếng Pháp gọi là Padernais.

Hành chính

Thông tin nhân khẩu

Graphique de l'évolution de la population 1794-1999

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Padern trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
 Padern sur Viamichelin

Padern


title: Longitarsus minimus

text:
Longitarsus minimus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Kutschera miêu tả khoa học năm 1863.

Chú thích

Tham khảo

Longitarsus


title: Parvanachis

text:
Parvanachis là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Columbellidae.

Các loài
Các loài trong chi Parvanachis gồm có:

 Parvanachis obesa (C. B. Adams, 1845)
 Parvanachis ostreicola (Sowerby III, 1882)

Chú thích

Tham khảo

Columbellidae


title: Galeruca sicans

text:
Galeruca sicans là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Reiche miêu tả khoa học năm 1860.

Chú thích

Tham khảo

Galeruca


title: Gonomyia trispinosa

text:
Gonomyia trispinosa là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Gonomyia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Prionocera subserricornis

text:
Prionocera subserricornis là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic và Nearctic.

Tham khảo

Prionocera


title: Mozartia maestrensis

text:
Mozartia maestrensis là một loài thực vật thuộc họ Myrtaceae. Đây là loài đặc hữu của Cuba.

Chú thích

Tham khảo
 Areces-Mallea, A.E. 1998. Mozartia maestrensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Cuba
Mozartia


title: Pachysvastra leucocephala

text:
Pachysvastra leucocephala là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Bertoni & Schrottky mô tả khoa học năm 1910.

Chú thích

Tham khảo

Pachysvastra
Động vật được mô tả năm 1910


title: Nomada corvallisensis

text:
Nomada corvallisensis là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1903.

Chú thích

Tham khảo

Nomada
Động vật được mô tả năm 1903


title: Tipula laccata

text:
Tipula laccata là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Polyplectropus trigonius

text:
Polyplectropus trigonius là một loài Trichoptera trong họ Polycentropodidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Polyplectropus


title: Dypsis paludosa

text:
Dypsis paludosa là loài thực vật có hoa thuộc họ Arecaceae. Loài này được J.Dransf. mô tả khoa học đầu tiên năm 1995.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Chi Cau tua
Thực vật được mô tả năm 1995
Thực vật Madagascar
Thực vật dễ tổn thương


title: Belenois creona

text:
Belenois creona (tên tiếng Anh: African Common White) là một loài bướm thuộc họ Pieridae. Chúng được tìm thấy ở vùng sinh thái châu Phi nhiệt đới.

Miêu tả

Sải cánh dài 40–45 mm. Chúng có giới tính lưỡng hình.

Sinh thái học
Ấu trùng ăn các loài Capparis và Maerua.

Phụ loài
Các phụ loài sau đây được công nhận:
 B. c. creona (Sénégal tới Nigeria, Sudan, phía đông Ethiopia)
 B. c. benadirensis (Somalia)
 B. c. boguensis Ethiopia
 B. c. elisa (Comoros)
 B. c. leucogyne (Bán đảo Ả Rập)
 B. c. prorsus (Madagascar)
 B. c. severina (Nam Phi tới phía đông châu Phi, Cộng hòa Dân chủ Congo)

Hình ảnh

Tham khảo

Động vật được mô tả năm 1776
Pierini


title: Halictus berlandi

text:
Halictus berlandi là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Blüthgen mô tả khoa học năm 1936.

Chú thích

Tham khảo

Halictus
Động vật được mô tả năm 1936


title: Melanotus kourai

text:
Melanotus kourai là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Kishii miêu tả khoa học năm 1994.

Chú thích

Tham khảo

Melanotus


title: Catocala amabilis

text:
Catocala amabilis là một loài bướm đêm thuộc họ Erebidae. Nó được tìm thấy ở Transcaspia.

Liên kết ngoài

Chú thích

Catocala


title: Symplecta peayi

text:
Symplecta peayi là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Symplecta
Limoniidae ở vùng Nearctic


title: Microdesmes pygmaeus

text:
Microdesmes pygmaeus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Carter miêu tả khoa học năm 1939.

Chú thích

Tham khảo

Microdesmes


title: Macroglossum stigma

text:
Macroglossum stigma là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae, chi Macroglossum.

Tham khảo

 Pinhey, E (1962): Hawk Moths of Central và Southern Africa. Longmans Southern Africa, Cape Town.

Macroglossum


title: Arthrophyllum montanum

text:
Arthrophyllum montanum là một loài thực vật thuộc họ Araliaceae. Đây là loài đặc hữu của Malaysia. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Chua, L.S.L. 1998. Arthrophyllum montanum. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Malaysia
Arthrophyllum


title: Biaora

text:
Biaora là một thành phố và khu đô thị của quận Rajgarh thuộc bang Madhya Pradesh, Ấn Độ.

Địa lý
Biaora có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 415 mét (1361 foot).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Biaora có dân số 37.816 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Biaora có tỷ lệ 65% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 73%, và tỷ lệ cho phái nữ là 55%. Tại Biaora, 15% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Madhya Pradesh


title: Cóc mày trung gian

text:
Cóc mày trung gian hay ếch mắt sừng (danh pháp hai phần: Brachytarsophrys intermedia) là một loài lưỡng cư thuộc họ Megophryidae. Nó được tìm thấy ở Việt Nam (các tỉnh Tây Nguyên), có thể cả Campuchia, và có thể cả Lào (tỉnh XeKong), với cao độ là trên 900 m. Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, và sông. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Tham khảo

 van Dijk, P.P. & Bain. R. 2004. Brachytarsophrys intermedia. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Liên kết ngoài

]]

I
Động vật lưỡng cư Lào
Động vật lưỡng cư Việt Nam


title: 10323 Frazer

text:
10323 Frazer (1990 VW6) là một tiểu hành tinh vành đai chính.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 JPL Small-Body Database Browser ngày 10323 Frazer

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1990


title: Tréziers

text:
Tréziers là một xã của Pháp, nằm ở tỉnh Aude trong vùng Occitanie. Người dân địa phương trong tiếng Pháp gọi là Tréziérois.

Hành chính

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Tréziers trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
 Tréziers trên trang mạng của Insee
 Tréziers trên trang mạng của Quid
 Vị trí của Tréziers trên bản đồ Pháp và các xã giáp ranh
 Plan de Tréziers sur Mapquest
 Du coté de Tréziers Histoire et généalogies

Treziers


title: Dentimargo tropicensis

text:
Dentimargo tropicensis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Marginellidae, họ ốc mép.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Dentimargo


title: Bertula

text:
Bertula là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae


title: Họ Nho

text:
Họ Nho, tên khoa học Vitaceae (hay Vitidaceae) là danh pháp khoa học của một họ thực vật hai lá mầm, bao gồm các loài nho (bồ đào) và một số loài khác như trinh đằng. Danh pháp này có được là từ danh pháp khoa học của chi chứa các loài nho là Vitis.

Quan hệ của họ Vitaceae với các họ, bộ khác hiện nay vẫn chưa được làm sáng tỏ. Trong hệ thống Cronquist, họ này được đặt trong bộ Rhamnales (trong các tài liệu về thực vật bằng tiếng Việt gọi bộ này là bộ Táo/bộ Táo ta). Còn theo Angiosperm Phylogeny Group (APG) thì họ này nằm trong nhánh hoa Hồng (rosids), nhưng không được đặt vào bộ đã có nào. Trên trang web của Angiosperm Phylogeny Group thì người ta đặt họ Vitaceae là họ duy nhất của bộ Vitales (bộ Nho).

Chi Leea đôi khi được tách ra thành một họ riêng là Leeaceae, nhưng theo APG thì nó thuộc họ Vitaceae.

Phân loại
Họ Nho Vitaceae
Phân họ Vitoideae (Durande, 1782 cũ Juss., 1789) Eaton, 1836:
Cissus L., 1753
Cyphostemma (Planch.) Alston trong Trimen, 1931
Acareosperma Gagnepain, 1919
Ampelocissus Planch., 1884, nom. cons.
Parthenocissus Planchon, trong Alph. de Candolle & A.C. de Candolle, 1887, nom. cons.
Ampelopsis A.Michaux, 1803
Clematicissus Planch., in Alph. de Candolle & A.C. de Candolle, 1887
Tetrastigma (Miquel) Planch., in Alph. de Candolle & A.C. de Candolle, 1887
Rhoicissus Planch., in Alph. de Candolle & A.C. de Candolle, 1887
Pterocissus Urban & Ekman, 1926
VitisYua C.L.Li, 1990
Phân họ Leeoideae (DC., 1824)Burmeist., 1837Leea D.van Royen ex Linnaeus, 1767, nom. cons.''

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Vitaceae trong Angiosperm Phylogeny Web
 Vitidaceae  trong L. Watson và M.J. Dallwitz (1992 trở đi). Các họ thực vật có hoa: Miêu tả, minh họa, nhận dạng, thông tin tra cứu.  http://delta-intkey.com


title: Megachile euzona

text:
Megachile euzona là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Pérez mô tả khoa học năm 1899.

Chú thích

Tham khảo

E
Động vật được mô tả năm 1899


title: Villa del Prado

text:
Villa del Prado là một đô thị trong Cộng đồng Madrid, Tây Ban Nha. Đô thị Villa del Prado có diện tích km², dân số theo điều tra năm 2010 của Viện thống kê quốc gia Tây Ban Nha là người. Đô thị Villa del Prado nằm ở khu vực có độ cao mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Đô thị ở Cộng đồng Madrid


title: Liotrichus sasakii

text:
Liotrichus sasakii là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Ôhira miêu tả khoa học năm 1970.

Chú thích

Tham khảo

Liotrichus