title: Maylandia emmiltos

text:
Maylandia emmiltos là một loài cá thuộc họ Cichlidae. Nó là loài đặc hữu của Malawi. Môi trường sống tự nhiên của chúng là hồ nước ngọt.

Nguồn
 Kasembe, J. 2005. tháng 5landia emmiltos. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 4 tháng 8 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Động vật Malawi
Maylandia


title: Apophylia dilaticornis

text:
Apophylia dilaticornis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1894.

Chú thích

Tham khảo

Apophylia


title: Neocorynura fuscipes

text:
Neocorynura fuscipes là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Packard mô tả khoa học năm 1869.

Chú thích

Tham khảo

Neocorynura
Động vật được mô tả năm 1869


title: Cardiophorus piceus

text:
Cardiophorus piceus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Leseigneur miêu tả khoa học năm 1958.

Chú thích

Tham khảo

Cardiophorus


title: Pristiterebra petiveriana

text:
Pristiterebra petiveriana là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Terebridae, họ ốc dài.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Pristiterebra


title: Oenopota sagamiana

text:
Oenopota sagamiana là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Conidae, họ ốc cối.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Oenopota
Động vật được mô tả năm 1992


title: Palaeorhiza permiranda

text:
Palaeorhiza permiranda là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1909.

Chú thích

Tham khảo

Palaeorhiza
Động vật được mô tả năm 1909


title: Trận Verdun

text:
Trận Verdun là một trận lớn chính của mặt trận phía Tây trong Chiến tranh thế giới thứ nhất. Trận đánh nổ ra giữa quân đội Đức và Pháp từ 21 tháng 2 đến 19 tháng 12 năm 1916 xung quanh Verdun-sur-Meuse ở đông bắc Pháp.

Người Đức đã lập kế hoạch trận đánh này dựa trên ý tưởng ban đầu của Tổng Tham mưu trưởng Quân đội Đức là Thượng tướng Erich von Falkenhayn, nhằm "rút sạch máu" quân Pháp. Trận đánh này là một trong những cuộc giáp chiến tiêu biểu của cuộc Chiến tranh thế giới lần thứ nhất vì nó thể hiện tinh thần chiến đấu dũng mãnh của các binh sĩ tham chiến, với những phút giây quang vinh cũng như thảm khốc của họ. Với ý nghĩa lịch sử lớn lao. đây là trận chiến kéo dài nhất trong Chiến tranh thế giới thứ nhất, và là trận đẫm máu thứ hai sau Trận Somme (1916). Chiến dịch kinh hoàng này cũng được xem là trận đánh lâu dài bậc nhất trong lịch sử, với thời gian kéo dài đến 10 tháng. Kết quả là hơn 300.000 người chết và hơn 450.000 người bị thương cho cả 2 bên. Đây là trận đánh đẫm máu nhất Thế chiến I tính đến thời điểm đó.

Khẩu hiệu nổi tiếng của quân Pháp phòng thủ trong trận này là "Chúng sẽ không vượt qua" (Ils ne passeront pas) của Robert Nivelle. Cuối cùng, quân Đức phải hứng chịu tổn thất nặng nề và chẳng thể nào chiếm được Verdun, song đây là một chiến thắng kiểu Pyrros của quân Pháp - tổn thất kinh khiếp của họ chứng tỏ chiến lược "hút sạch máu" quân Pháp của quân Đức đã phần nào gặt hái được thành công. Vì không thể hồi phục hoàn toàn sau thắng lợi ở Verdun, quân Pháp - phải dựa dẫm vào quân Anh để chống nhau với quân Đức ở Mặt trận phía Tây. Thất bại của người Đức đã gắn liền với tên tuổi của Falkenhayn, khiến cho ông bị sa thải. Ở bên kia chiến hào, Tổng tư lệnh Quân đội Pháp Joseph Joffre bị sa thải vào tháng 12 năm 1916, trở thành một "tổn thất" ở Verdun. Đối với người Pháp, trận chiến này là siêu điển hình cho những chết chóc của họ trong cuộc Chiến tranh thế giới thứ nhất. Đồng thời, do người Pháp quá cả tin vào hệ thống phòng ngự của mình trong chiến thắng này, họ đã thảm bại trong cuộc tấn công của Đức Quốc xã vào năm 1940.

Giá trị của Verdun
Verdun có một giá trị biểu tượng to lớn đối với nước Pháp. Trong lịch sử, nó đóng một vai trò quan trọng trong việc bảo vệ khu vực nội địa nhờ vào vị trí chiến lược trên sông Meuse. Vua Attila người Hung chưa bao giờ thành công trong việc vây hãm xã. Khi chia tách Đế chế Frank của Charlemagne, Hiệp ước Verdun năm 843 đã quy định xã là một phần của Đế quốc La Mã Thần thánh. Sau Hiệp ước Munster năm 1648 cho phép sáp nhập Verdun vào Pháp. Verdun đã đóng một vai trò quan trọng trong phòng tuyến được xây dựng sau Chiến tranh Pháp-Phổ năm 1870. Để bảo vệ trước mối đe dọa của Đế chế Đức từ phía Đông, các phòng tuyến giữa Verdun và Toul và giữa Epinal và Belfort đã được xây dựng. Verdun bảo vệ hướng xâm nhập phía Bắc vào đồng bằng Champagne và hướng tiếp cận với thủ đô Pháp là Paris.

Trong năm 1914, Verdun đã đứng vững trước các cuộc tấn công của Quân đội Đức, và phòng tuyến đã chịu được đến cả các cuộc pháo kích của đại pháo Big Bertha. Các đơn vị đã được đồn trú trong các thành cổ do Vauban xây dựng từ thế kỷ thứ 17. Cuối thế kỷ thứ 19, một hệ thống ngầm dưới mặt đất đã được xây dựng để làm công binh xưởng, bệnh viện, và cả doanh trại cho quân Pháp.

Bối cảnh trước trận đánh

Verdun là một mũi nhọn trong hệ thống phòng phủ của Pháp. Do sự uốn khúc quanh nhiều phía của sông Meuse, quân Pháp gặp phức tạp khi phòng thủ khu vực này. Ở đây, người Pháp cho xây dựng nhiều đồn lũy, trong đó có pháo đài Douaumont và pháo đài Vaux. Tuy nhiên, sau khi các đồn lũy ở Liège, Namur và Maubeuge bị đạn pháo Đức phá hủy, các tướng lĩnh Pháp không còn tin tưởng vào các cứ điểm ở Verdun. Pháo binh ở Verdun bị rút đi theo mệnh lệnh vào ngày 12 tháng 8 năm 1915, làm suy yếu đi đáng kể khả năng phòng thủ của các cứ điểm. Khi đó, thống chế Joseph Joffre cần pháo binh cho một đợt phản công đang lên kế hoạch. Hệ thống phòng ngự đôi chỗ bị cắt giảm chỉ còn một dãy chiến hào, thay vì ba dãy như yêu cầu. Hệ thống hàng rào dây thép gai ở trong tình trạng tồi tệ. Quân số càng ngày càng bị suy giảm và không có tổ chức. Lực lượng phòng thủ đồn trú tại các pháo đài bị cắt đến mức chỉ còn khoảng vài chục binh sĩ mỗi nơi. Mặt khác, tình hình yên tĩnh trong ở đây một vài tháng đó làm sự sao lãng chú ý của tướng lĩnh Pháp vào khu vực này. Không ai nghĩ đến một đợt tấn công của người Đức nhằm chiếm đất.

Bên cạnh đó, có hai hệ thống đường tiếp tế hậu cần cho Verdun, một từ Nancy và một từ Bar-le-Duc. Nhưng tuyến đường từ Nancy đến đây đã bị quân Đức cắt đứt khi chiếm Saint-Mihiel năm 1914. Do vậy, nguồn tiếp liệu duy nhất của Verdun là tuyến đường sắt nối từ Bar-le-Duc đến đây. Tuy nhiên, tuyến đường sắt này lại không đủ điều kiện cho việc vận chuyển các vũ khí hạng nặng. Bên cạnh tuyến đường sắt này là một con đường hàng tỉnh. Thêm vào đó là khả năng thông tin liên lạc yếu kém của quân Pháp với tuyến sau, tất cả càng làm cho cụm cứ điểm Verdun trở nên yếu ớt.

Sau khi nước Đức không thể giành được chiến thắng nhanh chóng trong năm 1914, cuộc đại chiến nhanh chóng sa lầy vào bế tắc. Chiến tranh chiến hào đã được phát triển và không một bên nào có thể vượt qua. Trong năm 1915 mọi nỗ lực nhằm phá vỡ bế tắc của Quân đội Đức tại Ypres, của quân Anh tại Neuve Chapelle và của quân Pháp tại Champagne đã thất bại với con số thương vong khủng khiếp.

Năm 1915, quân Đức phải chiến đấu trên 2 mặt trận, phía Đông là quân Nga, phía Tây là quân Anh - Pháp. Tình hình này mà tiếp tục kéo dài thì rất bất lợi cho Đức, vì họ không có dự trữ nhân lực và tài nguyên nhiều như các nước đối thủ. Mục tiêu của Đức lúc này là phát động một chiến dịch tấn công lớn nhằm loại một nước đối thủ khỏi cuộc chiến.

Tổng tham mưu trưởng Quân đội Đức, tướng Erich von Falkenhayn quyết định nhằm mũi tiến công chính vào quân Pháp thay vì quân Nga, vì ông cho rằng người Nga sẽ sớm phải rút khỏi chiến tranh vì họ đang có nguy cơ đối mặt với một cơn bão táp cách mạng. Một khi quân Pháp đại bại thì quân Anh sẽ cũng phải nản chí. Ông tin rằng mặc dù một bước đột phá lớn có thể sẽ không bao giờ xảy ra, tuy nhiên quân Pháp vẫn có thể bị đánh bại nếu phải chịu đựng quá nhiều tổn thất, Falkenhayn mô tả mục đích chiến dịch là cú "chích máu đến chết" dành cho quân Pháp. Do vậy ông đã chuẩn bị kế hoạch tấn công vào một vị trí mà người Pháp không thể rút lui, vừa do lý do chiến lược, vừa vì thể diện quốc gia. Do vậy, người Đức hy vọng dồn một gánh nặng của cuộc chiến tiêu hao sinh lực đối phương lên vai người Pháp. Xã Verdun sur Meuse được chọn làm vị trí "chích máu" vì tính chiến lược của nó:

Verdun này được bao vây bằng một vòng các pháo đài phòng thủ nhưng bị cô lập ba phía. Thông tin liên lạc của quân Pháp ở đây rất nghèo nàn. Nó là một cứ điểm quan trọng của người Pháp lấn sâu vào trong phòng tuyến quân Đức. Mặt khác, xã này bảo vệ con đường tiến trực tiếp đến Paris.
Chiếm được Verdun sẽ uy hiếp trực tiếp đến các nhà máy sản xuất pháo binh ở Briey-Thionville và khu công nghiệp sắt ở Metz, ảnh hưởng nghiêm trọng đến nền công nghiệp quốc phòng Pháp.
Verdun là một biểu tượng quốc gia của Pháp, người Pháp thà chết chứ không thể rút lui.
Quân Đức không phải di chuyển nhiều quân trong khu vực, nếu không vị trí được chọn sẽ là Somme. Quân Đức có đường xe lửa phục vụ hậu cầu chỉ cách đó 20 dặm, trong khi quân Pháp chỉ có một con đường tiếp liệu duy nhất từ Bar-le-Duc đến Verdun.

Do vậy, Verdun được xem như một phương tiện nhằm phá hủy tiềm lực quân đội Pháp hơn là một chiến dịch quân sự thông thường. Trong thư gửi cho Hoàng đế Đức (Kaiser) là Wilhelm II, Erich von Falkenhayn viết:

Và Hoàng đế đã tán thành với vị Thượng tướng này. Erich von Falkenhayn tập trung khoảng 42 sư đoàn với 10 sư đoàn trực tiếp tham gia trận đánh 10 sư đoàn dự trữ tuyến 2. Kế hoạch tấn công Verdun mang tên Chiến dịch Tòa án (Operation Gericht). Việc tập trung quân này không thoát khỏi sự chú ý của quân Pháp, trung tá Émile Driant chỉ huy Trung đoàn Kỵ binh 56 và 59 đã thông báo cho tổng chỉ huy quân Pháp về khu vực này. Thống chế chỉ huy quân đội Pháp lúc đó là Joseph Joffre liền gửi một lực lượng công binh đến để chuẩn bị. Tuy nhiên, tướng Herr chỉ huy ở Verdun phàn nàn "Mỗi khi tôi yêu cầu tăng cường lực lượng pháo binh, tổng hành dinh lại rút đi của tôi 2 khẩu pháo". Đến giữa tháng 1 năm 1916, sự chuẩn bị của quân Đức về cơ bản đã hoàn thành. Thông tin tình báo này đã được Phòng nhì Tình báo Quân đội Pháp (2è bureau) thuộc bộ tổng tham mưu quân đội Pháp xác nhận, bằng không ảnh và qua khai thác quân đảo ngũ người Alsace và người Lorraine, tuy nhiên tướng Joseph Joffre vẫn làm ngơ. Mặc dù Verdun được phòng thủ sơ sài do pháo binh hạng nặng đã được di chuyển khỏi các pháo đài, nhưng do thông tin tình báo tốt của Pháp cộng với sự chậm trễ tấn công của quân Đức vì lý do thời tiết xấu đã cho phép quân Pháp tăng cường hai Sư đoàn 72 và 51 của Tập đoàn quân 30 vào vị trí.

Binh lực đôi bên

Đức
Ngày 20 tháng 2, bốn tập đoàn quân Đức gồm những đơn vị tinh nhuệ và ưu tú nhất của Quân đội Đức đã tập kết gần Verdun, tổng quân số của Đức tham gia trận đánh lên đến hơn 1.000.000 quân, trang bị 1.200 khẩu pháo và súng cối, trong đó có hơn 500 khẩu pháo có cỡ nòng trên 200mm, toàn bộ các lực lượng trên liên kết lại dưới quyền tướng Erich von Falkenhayn và Hoàng Thái tử Wilhelm.

Mũi nhọn của cuộc tấn công là Tập đoàn quân số 5, với 350.000 binh sĩ, chiếm gần 1/4 binh lực quân Đức, sẽ đồng loạt tấn công pháo đài Douaumont mà trọng tâm là làng Bois des Caurers. Theo kế hoạch, pháo binh luôn đóng vai trò quan trọng cho việc hỗ trợ quân tấn công, nhưng lần này quân Đức sẽ tấn công với chiến thuật mới, tiếng pháo vừa dứt, bộ binh đồng loạt xung phong, các khẩu pháo sẽ được kéo theo sau để yểm trợ tức thì, giảm thiểu tối đa thiệt hại cho bộ binh.

Pháp
Do nắm được rất ít thông tin về kế hoạch của quân Đức nên trong thời điểm trước trận đánh chỉ có hai sư đoàn thuộc Tập đoàn quân số 30 Pháp đang đóng tại Verdun và các khu vực xung quanh, tuyến phòng ngự thứ nhất gồm các dãy hào và công sự phòng thủ xen kẽ, mà trung tâm là pháo đài Douaumont, do hai trung đoàn kinh kỵ binh Pháp trấn thủ. Hệ thống hỏa lực riêng của các pháo đài không được chỉ huy Pháp chú trọng, trên toàn tuyến quân Pháp chỉ có hơn 200 khẩu pháo, mỗi pháo đài chỉ có 30-50 binh sĩ bố phòng, tuyến tiếp tế duy nhất đến Verdun là Bar-le-Duc. Tuy gặp nhiều khó khăn trong công tác tổ chức phòng thủ, quân Pháp nắm trong tay nhiều cụm cứ điểm phòng ngự mạnh như pháo đài Vaux, cao điểm 304, cứ điểm Fleury.....pháo binh Pháp được cho là thiếu sức mạnh và phối hợp rất lỏng lẻo, nhưng lại được bố trí trên các ngọn đồi, dãy núi, giúp cho pháo có thể bắn trực xạ vào lực lượng tấn công với độ chính xác tuyệt đối. Giai đoạn đầu cuộc chiến, quân Pháp không có bất kỳ sĩ quan cấp tướng nào phụ trách việc phòng thủ Verdun, nhưng đến đêm ngày 24 tháng 2, ba ngày sau đợt tấn công thứ nhất của quân Đức, Tư lệnh quân Pháp-tướng Joseph Joffre đã báo động tình trạng khẩn cấp, quyết định tăng viện Tập đoàn quân Dự bị số 2 (190.000 quân, 180 khẩu pháo) do tướng Phillipe Pétain chỉ huy cho chiến trường Verdun

Trận chiến

Giai đoạn 1

Vào 7h sáng ngày thứ năm, 21 tháng 2 năm 1916, tự tin vào sự vượt trội của pháo hạng nặng của mình, quân Đức mở màn trận đánh bằng một trận pháo kích dữ dội kéo dài 9 giờ rưỡi với hơn 1.000.000 lượt pháo kích trên toàn chiến tuyến dài 40 km của 1.200 khẩu pháo các loại, bao gồm 542 pháo hạng nặng, với hy vọng nhanh chóng đập tan quân Pháp và san bằng toàn bộ phòng tuyến. Tổng cộng quân Đức đã bắn khoảng hơn 2.000.000 viên đạn pháo trong vòng 2 ngày đầu tiên của trận chiến tàn khốc. Vào khoảng 16h cùng ngày, 2 sư đoàn quân Đức tấn công trên một trận tuyến dài 6 km ở Bois des Caures, pháo binh Đức tiến hành cơ động theo ngay, nhằm tăng tầm hoạt động sau khi triển khai tiếp ngay trên địa hình đã cắt đứt liên lạc giữa hai tuyến của quân Pháp, quân Pháp ở Bois des Caures hoàn toàn bị nghiền nát dưới trận mưa đạn pháo. Chỉ sau vài tiếng đồng hồ pháo kích, toàn bộ khu rừng cây biến mất dưới trận mưa đạn. Quân Pháp với hai trung đoàn kị binh nhẹ 56 và 59 gồm 1.300 quân với súng trường, lựu đạn và lưỡi lê dưới sự chỉ huy của Émile Driant, đã chống trả khốc liệt 60.000 quân Đức với pháo binh hạng nặng trong vòng hai ngày. Lần đầu tiên, quân Đức sử dụng súng phun lửa để làm sạch các chiến hào. Ngày 23 tháng 2, Bois des Caurers thất thủ, quân Đức tiêu diệt được tướng Driant cùng với khoảng 1.200 binh lính, quân Pháp chỉ còn 100 người sống sót. Tuy nhiên, khoảng thời gian quý báu hai ngày đã cho phép quân Pháp tăng cường phòng thủ Verdun.

Tuy nhiên, quân Đức tiến quân rất chậm, thực tế là việc sử dụng pháo binh của quân Đức có lợi trong giai đoạn đầu nay lại gây ra những phiền phức cho lực lượng tấn công. Địa hình bị cày nát trở nên không ổn định và nguy hiểm, quân Đức liên tục phải tiến quân theo hàng dọc nhằm tránh những chướng ngại vật. Trái ngược hẳn lại tất cả những dự tính, quân Đức gặp phải những ổ đề kháng của quân Pháp trên đường tiến quân. Tại những vị trí tưởng chừng đã thất thủ của quân Pháp, những người sống sót đã tập trung lại và kháng cự, có lúc chỉ một khẩu súng máy đủ chặn đứng một trung đoàn. Quân Pháp trong tình trạng thảm hại của mình đã ngoan cố chống trả và làm chậm đáng kể bước tiến của quân Đức. Vào ngày 24 tháng 2, hàng phòng ngự thứ hai của quân Pháp bị chọc thủng, một phòng tuyến mới của quân Pháp được hình thành với 270 khẩu pháo cố gắng đáp trả. Hai sư đoàn Pháp nhanh chóng được gửi tới tăng viện cho lực lượng ngoài phòng tuyến. Cùng với những người sống sót sau trận pháo kích, họ đã chặn bước tiến của quân Đức.

Ngày 25 tháng 2, trung đoàn 24 Brandenburg Đức chiếm pháo đài Douaumont, với 60 quân phòng thủ. Đây được xem làm một diễn biến bất ngờ cho quân Đức, khi một binh sĩ Đức bị sức ép của pháo hất xuống hào của pháo đài. Anh quyết định bò vào bên trong pháo đài và phát hiện ra bên trong duy nhất chỉ còn một tên lính Pháp đang phòng thủ. Pháo đài này được xem như trung tâm của hệ thống phòng thủ Pháp. Đây là như một chiến thắng quan trọng cho quân Đức, mang lại thảm họa và làm tổn hại đến hệ thống phòng ngự của quân thù. Như thế người Đức đã có được lợi thế về chiến lược. Từ đây, pháo của quân Đức ở Douaumont chĩa trực tiếp đe dọa Verdun. Sự thất thủ của xã tưởng chừng là một điều hiển nhiên. Vì vậy, quân Pháp phản kích quyết liệt nhằm tái chiếm lại pháo đài này. Trong suốt thời gian của cuộc chiến, hai bên đã giao chiến với nhau 13 lần ở khu vực pháo đài này.

Giai đoạn 1 của trận Verdun kết thúc. Tuy nhiên những mục tiêu ban đầu của tướng von Falkenhayn đã không đạt được. Đó là một mặt trận bị giới hạn, địa hình tiến quân quá phức tạp. Mặt khác, sự tan rã của quân Pháp đã chứng minh cho kế hoạch ban đầu của quân Đức.

Giai đoạn 2

Tối ngày 24 tháng 2, tổng tham mưu trưởng quân Pháp, tướng Noël Édouard de Castelnau khuyên tướng Joseph Joffre gửi ngay Tập đoàn quân số 2 dưới sự chỉ huy của đại tá Phillipe Pétain ra mặt trận. Đây là tập đoàn quân dự trữ chiến lược, đặt dưới sự chỉ huy của Pétain từ năm 1915. Joffre quyết định cử Pétain làm tổng chỉ huy mặt trận Verdun. Pétain là một con người thực dụng, ông quyết định tăng cường hỏa lực pháo binh cho chiến tuyến, hàng phòng thủ của quân Pháp được tổ chức lại, tạo thành một tuyến nối hai bờ sông Meuse các pháo đài cũng được tăng cường hỏa lực. Bên cạnh đó, ông cũng tăng cường hỗ trợ hậu cần. Ngày 27 tháng 2, quân Đức bắt đầu tấn công vào làng Douaumont nhưng bị liên tục bị đẩy lùi. Thời tiết xấu với mưa tuyết nặng hạt và sự phòng ngự bền bỉ của Trung đoàn 33 Pháp đã cầm chân quân Đức tại đây, sau một tuần giao chiến quân Đức chỉ chiếm được cánh trái của làng. Điều này đã giúp cho quân Pháp kịp chuyển 90.000 quân và 23.000 tấn vũ khí ra đến Verdun qua tuyến đường giữa Bar-le-Duc đến Verdun. Đây là tuyến đường huyết mạch duy nhất nuôi sống phòng tuyến Verdun, được mệnh danh là Con đường thần thánh (La Voie Sacrée). Mặt khác, trái với đề nghị của các chỉ huy khu vực, Pétain ra lệnh cấm tổ chức bất kỳ cuộc phản công nào để tránh tổn thất lực lượng.

Tương tự như nhiều cuộc tấn công khác ở mặt trận phía tây, lực lượng Đức bị dần mất uy lực yểm trợ của pháo binh. Do bị pháo kích liên tục, địa hình mặt trận bị biến thành một biển bùn dẫn tạo nên khó khăn lớn cho sự di chuyển của pháo binh. Mặt khác, các mũi tiến công của quân Đức rơi vào tầm bắn của pháo binh Pháp ở bờ tây của sông Meuse. Tập đoàn quân số 5 của Đức tấn công với số lượng lớn ở hướng nam của bờ đông sông Meuse, ngày càng gặp phải tổn thất nặng hơn. Lực lượng này liên tục bị tấn công tạt sườn bởi pháo binh của Pétain ở bờ tây. Ngày 2 tháng 3, khi chiếm được làng Douaumont, toàn bộ 4 trung đoàn của quân Đức đã hoàn toàn bị tiêu diệt.

Không có khả năng tiến quân xa hơn, ngày 6 tháng 3, quân Đức quyết định chuyển hướng tấn công. Bên bờ tây (bờ trái) là các cứ điểm Le Mort Homme, Bois des Bourrus, Bois de Cumière và Bois des Corbeaux. Các đơn bị đặc biệt tinh nhuệ của quân Đức vượt sông Meuse ở Brabant và Champneuville, mục tiêu chính là các cứ điểm trên đồi 304 và đồi Le Mort Homme là nơi tập trung các khẩu trọng pháo của Pháp, không chiếm được hai cứ điểm này, quân Đức không thể uy hiếp được Verdun từ cánh phải. Kết thúc ngày 6 tháng 3, lực lượng tấn công Đức đã hội quân được với lực lượng vượt sông. Trong ngày này cứ điểm Bois des Corbeaux thất thủ, quân Đức tiến sâu thêm và bắt rất nhiều tù binh Pháp và đặt hàng loạt đơn vị Pháp trong vòng vây, đây được xem như bước tiến quan trọng của người Đức từ đầu chiến dịch. Nhưng cũng từ thời điểm này, quân Pháp sau khi bị đánh tan đã xốc lại đội hình và hai bên giành giật nhau từng thước đất, các tổ chiến đấu của Pháp kháng cự tới người cuối cùng, tới viên đạn cuối cùng.

Sáng sớm ngày 8 tháng 3, quân Pháp tổ chức phản công chiếm lại Bois des Corbeaux khiến quân Đức phải hủy bỏ kế hoạch sử dụng đây như bàn đạp tấn công đồi Le Mort Homme. Đến ngày 9 tháng 3 quân Đức tiến công cứ điểm Le Mort Homme. Nhưng ở đây họ lại phơi mình trực tiếp ra trước tầm đạn pháo của người Pháp và tiếp tục chịu tổn thất khủng khiếp. Sang đến ngày 10 tháng 3, người Đức lại chiếm lại Bois de Corbeaux với cái giá là 70% lực lượng tấn công bị tiêu diệt. Sau 5 ngày tấn công liên tục, quân Đức hoàn toàn kiệt quệ và không còn khả năng tấn công.

Sang đến ngày 14 tháng 3, quân Đức với lực lượng tăng viện tiếp tục tổ chức tấn công vào đồi Le Mort Homme, trận đánh được bắt đầu bằng một cơn mưa pháo kích xuống đầu quân phòng thủ và tiếp đó la vũ khí hóa học. Quân phòng thủ Pháp chiến đấu dũng cảm đến người cuối cùng nhưng không thể cản được bước tiến của quân Đức. Họ bị đẩy khỏi đỉnh Le Mort Homme, tuy nhiên vẫn trụ lại ở sườn phía nam của quả đồi. Trong khi đó, quân Pháp sử dụng cao điểm 304 làm nơi yểm trợ hỏa lực cho đồi Le Mort Homme. Pháo binh ở đây bắn với sự chính xác cao độ, gây nên những thiệt hại không nhỏ cho quân Đức. Do vậy, người Đức hiểu rằng muốn chiếm được Le Mort Homme, phải tiêu diệt được cao điểm 304. Đến ngày 20 tháng 3, cao điểm 304 hoàn toàn bị Sư đoàn 11 Bavaria của Đức bao vây, nhưng không một lính Đức nào chạm được tới đỉnh đồi do quân Pháp chống trả kịch liệt, tuy nhiên họ lại bi Sư đoàn 11 quét sạch khỏi Bois d'Avocourt và các làng Malancourt và Bethincourt.

Mặt khác, ở bờ đông (bờ phải) của sông Meuse, quân Đức cũng tổ chức tấn công vào pháo đài Vaux. Tuy nhiên do chậm trễ về hậu cần đã làm chậm kế hoạch tấn công của người Đức. Ngày 7 tháng 3, quân Đức với 5 sư đoàn từ pháo đài Douaumont tổ chức tấn công vào các cứ điểm bờ phải sông là pháo đài Vaux, Côte du Poivre và Avocourt. Tuy nhiên trước sự chuẩn bị chắc chắn của người Pháp, quân Đức đã không tiến sâu được nhiều, họ chỉ chiếm được những làng ở ngoại vi Vaux và bị chặn đứng ở Côte du Poivre, đây được xem như mốc son cho sự phòng thủ của người Pháp. Sang đến ngày 9 tháng 3, quân Đức chỉ tiến đến sát được dãy hào vòng ngoài của pháo đài Vaux, người Pháp đã rút kinh nghiệm từ các trận đánh ở pháo đài Douaumont, Pétain đã tái vũ trang đầy đủ lại tất cả những pháo đài còn lại của mình.

Kết thúc giai đoạn 2 của cuộc chiến, mặc dù đạt được một số thành công nhưng quân Đức không tạo được một bước ngoặt nào thực sự quan trọng, họ bị chặn đứng trên toàn bộ trận tuyến. Đây là những trận đánh cực kì đẫm máu, với tổn thất khủng khiếp về người cho cả hai bên với phía quân Đức là 54.000 người và phía quân Pháp 65.000 người chỉ trong tháng 3 trung bình mỗi ngày có khoảng 4.000 người thiệt mạng. Những trận đánh này được mệnh danh là "chiến tranh của những chiến tranh". Hàng loạt đơn vị Pháp bị xóa sổ gần hoặc phải xây dựng lại hoàn toàn, Pétain yêu cầu sự chi viện của Joffre nhưng ông này đang chuẩn bị tập trung quân cho trận đánh ở sông Somme sau này. Điều này làm Pétain tuyên bố "Bộ tổng chỉ huy gây cho tôi nhiều phiền phức hơn là kẻ thù" (Le GQG me donne plus de mal que les Boches).

Giai đoạn 3
Ngày 9 tháng 4, người Đức thay đổi chiến thuật tấn công, họ tổ chức tấn công đồng loạt trên tất cả các cứ điểm. Bên bờ tây người Đức tổ chức tấn công cùng lúc vào cao điểm 304 và đồi Le Mort Homme. Cùng với quân số và khí tài tăng viện, tướng Đức Max von Gallwitz nhận được lệnh phải quét sạch quân Pháp ở đây. Trong khi đó, quân Pháp hoàn toàn kiệt quệ và không còn lực lượng dự trữ, tuy nhiên hỏa lực mạnh của pháo binh Pháp đã đẩy lùi quân Đức tại đồi Le Mort Homme. Quân Đức chỉ chiếm được phần chân đồi và cao điểm thấp nhất với tổn thất lớn về nhân mạng, các cao điểm quan trọng vẫn nằm trong tay người Pháp. Đây được xem như trận đánh khốc liệt nhất ở bờ tây sông, lực lượng tham chiến cả hai bên chỉ còn 1/10. Tại cao điểm 304, quân Đức cố gắng chọc thủng phòng tuyến của quân Pháp, nhưng cũng chỉ cũng chỉ chiếm được dãy hào thứ nhất tại rìa chân đồi, người Pháp vẫn tiếp tục đứng vững trước quân Đức và ra sức phản kích quyết liệt. Bên kia sông, quân Đức nỗ lực chiếm pháo đài Vaux, sang đến ngày 10 tháng 4, người Đức chiếm được đống đổ nát của khu làng Vaux sau 24 giờ chiến đấu. Pétain nổi tiếng với mệnh lệnh ngày hôm đó "Những đợt tấn công điên cuồng của quân đội đế chế Đức đã bị đập tan khắp nơi. Dũng cảm lên, chúng ta sẽ có chúng" (Les assauts furieux des armées du Kronprinz ont partout été brisés. Courage... on les aura). Từ cao điểm 304, người Pháp sử dụng hỏa lực từ pháo binh, các khí cầu và máy bay khiến cho quân Đức không thể thiết lập các vị trí phòng thủ cũng như bố trí pháo binh tấn công. Trong 12 ngày kế tiếp, trời mưa liên tục đã biến bãi chiến trường thành một biển nước ngập đến đầu gối. Sau đó các trận phản kích của quân Pháp đã đẩy quân Đức ra khỏi các cao điểm 304 và Le Mort Homme. Cho đến hết tháng 4, trên toàn mặt trận không có một trận đánh nào đáng kể.

Cũng trong thời gian này, tướng von Gallwitz đã thuyết phục thành công chỉ huy của mình là tướng Schmidt von Knobelsdorf với quan điểm sẽ là vô nghĩa nếu tấn công đồi Le Mort Homme khi chưa hạ được cao điểm 304, người Đức âm thầm chuẩn bị cho một trận đánh mới, Sư đoàn 11 Bavaria sau một thời gian chiến đấu cũng đã hao tổn nặng nề được lệnh thay thế. Tướng von Gallwitz, nguyên là một sĩ quan pháo binh, quyết định tập trung hỏa lực pháo binh cho trận đánh này, ba sư đoàn Đức và hơn 500 khẩu pháo được tập kết trong một khu vực có chiều ngang chưa đầy 2 km.

Giai đoạn 4

Đến thời điểm này, bộ tham mưu quân Đức bắt đầu cảm thấy lo ngại về sự suy giảm chất lượng chiến đầu của quân sĩ ngoài tiền tuyến. Người Đức đưa một binh đoàn ra tiền tuyến trong vòng nhiều tháng liền, các thiệt hại được bổ sung bằng các tân binh trẻ 18 tuổi, hoàn toàn không có kinh nghiệm chiến đấu. Vì vậy, khả năng sống sót của họ là không cao. Người Pháp thì ngược lại, Pétain sử dụng chiến thuật quay vòng. Mỗi một sư đoàn Pháp chiến đấu ở mặt trận trong một thời gian ngắn, rút về tuyến sau và được thay thế bằng một sư đoàn khác. Do vậy, quân Pháp luôn có lực lượng mới để chiến đấu, khoảng 70 trên tổng số 90 sư đoàn Pháp đều đã chiến đấu ở Verdun, trong khi chỉ có 25% quân Đức tham gia trận đánh. Một câu nói phổ biến trong quân đội Pháp thời kì này là:"Verdun, tôi đã ở đó" (Verdun, j'y étais).

Tuy nhiên, đến đây lại xảy ra lục đục ở bộ tổng tham mưu quân Pháp. Tướng Pétain bất hòa với tướng Joffre về quan điểm phòng ngự. Joffre cho rằng Pétain quá thụ động, quan trọng hơn khi Pétain yêu cầu kéo dài thời gian nghỉ ngơi cho binh sĩ, Joffre đã cho rằng điều này sẽ ảnh hưởng đến kế hoạch phản công ở Somme. Cuối cùng, Pétain bị điều lên làm tổng chỉ huy tập đoàn quân trung tâm, vị trí của ông ở Verdun được thay thế bằng Robert Nivelle, một viên tướng thiên về quan điểm tấn công. Cánh tay phải Nivelle là tướng Charles Mangin, được mệnh danh là "gã đồ tể", với lý do luôn yêu cầu thực hiện những cuộc tấn công không ngừng nghỉ nhằm chiếm lại pháo đài Douaumont.

Sáng ngày 3 tháng 5, người Pháp chịu tổn thất kinh hoàng nhất từ đầu trận đánh khi 500 khẩu pháo đồng loạt khai hỏa trong vòng 36 giờ liên tục xuống đỉnh 304. Trận pháo kích khủng khiếp này thậm chí làm cao điểm 304 thấp đi 7m, phòng tuyến quân Pháp trở nên hỗn loạn trong cơn mưa đạn. Vào đêm thứ hai của cuộc pháo kích, quân Đức dễ dàng chiếm được cao điểm 304 sau khi quân Pháp đã bị bẻ gãy. Tuy nhiên, họ lại mất tiếp ba ngày với những trận đánh giáp lá cà đẫm máu trước khi hoàn toàn nắm giữ được cao điểm này, tổng cộng có khoảng 10.000 lính Pháp đã chết tại cao điểm này.

Sau khi cao điểm 304 thất thủ, số phận của Le Mort Homme nhanh chóng được định đoạt. Tất cả các họng pháo của quân Đức chuyển mục tiêu mới, một cơn bão lửa tương tự dội xuống đồi Le Mort Homme, quân Pháp ở đây hoàn toàn sụp đổ. Sự hỗn loạn xảy ra cả ở phía quân Đức, 13 trung đoàn quân Đức trên tuyến phòng ngự mất hoàn toàn liên lạc. Máy bay trinh sát xác định cột khói bụi ở Le Mort Homme có độ cao đến 800 mét.

Trong khi đó, bên bờ đông của sông Meuse, một tai nạn kinh hoàng khác xảy ra cho quân Đức tại pháo đài Douaumont. Sáng ngày 8 tháng 5, do bất cẩn khi chuẩn bị bữa sáng, kho xăng của súng phun lửa phát nổ, tạo ra một tiếng nổ khủng khiếp. Vụ nổ này phủ một lớp bồ hóng lên rất nhiều binh lính Đức sống sót. Bị chấn động bởi tiếng nổ, quân Đức nhầm lẫn những người lính Đức với khuôn mặt đen bóng vì bồ hóng với binh lính thuộc địa da đen của quân Pháp. Người Đức liền nổ súng vào chính những đồng ngũ của mình. Kết thúc ngày hôm đó, cùng với hậu quả của vụ nổ kho lựu đạn và súng phun lửa, người ta đếm được hơn 700 xác chết. Những người chết được cho vào một căn phòng trong pháo đài và xây tường bít kín lại. Ngày nay bức tường và di thể của những người lính Đức vẫn còn trong căn phòng đó. Sự cố này ảnh hưởng nghiêm trọng đến kế hoạch tấn pháo đài Vaux, Bois de la Caillette và cụm phòng thủ Thiaumont của người Đức. Đến thời điểm này, người Đức nhận thấy, không chỉ quân Pháp, chính họ cũng đang bị "trích máu cho đến chết" trong cuộc chiến khủng khiếp này.

Ngày 13 tháng 5, sau cuộc họp của bộ tổng tham mưu, quân Đức đã quyết định thay đổi hướng tấn công. Dựa trên tình hình, người Đức quyết định để cánh quân ở bờ tây nghỉ ngơi, và triển khai tấn công ở bờ đông với hai sư đoàn của Tập đoàn quân số 3. Từ đó, mục tiêu kế tiếp của người Đức là pháo đài Vaux.

Tuy nhiên, quân Pháp lại tổ chức phản công trong sự kinh ngạc của người Đức. Từ ngày 16 đến ngày 22 tháng 5, pháo đài Douaumont bị pháo kích nặng nề, lực lượng cả hai bên sử dụng pháo cỡ lớn và lựu đạn hóa học, rạng sáng ngày 22 tháng 5, hai trung đoàn bộ binh Pháp dưới sự chỉ huy của tướng Charles Mangin chiếm được nóc của pháo đài Douamont, và thậm chí là được một phần của pháo đài. Pháo binh của hai bên hoạt động hiệu quả đến mức lực lượng cả hai bên bị đều bị cắt khỏi hậu quân, trong số 200 quân tấn công, chỉ có 40 quân Pháp có khả năng đến được nóc pháo đài. Sau hai ngày quyết đấu đẫm máu với những trận đánh giáp lá cà mặt đối mặt, quân Đức phòng thủ được tăng viện, trong khi quân Pháp bị đẩy bật khỏi pháo đài do kiệt quệ về vũ khí và bị tràn ngập về số lượng, hơn 1.000 lính Pháp bị bắt làm tù binh. Kết cục toàn bộ lực lượng tấn công chỉ còn vài người sống sót quay về tới Verdun, trận đánh này đã gây ra một hậu quả tâm lý khủng khiếp cho người Pháp, tướng Mangin ngay lập tức bị cách chức.

Ngày 1 tháng 6, bằng việc sử dụng tập trung súng phun lửa và pháo binh, quân Đức chiếm được Bois de la Caillette, Bois Fumin thẳng đường tiến đến pháo đài Vaux. Mất cứ điểm này, pháo đài Vaux bị uy hiếp do không còn hỏa lực hỗ trợ, quân Pháp ở đây có 600 quân, dưới sự chỉ huy của thiếu tá Sylvain Raynal. Rạng sáng ngày 2 tháng 6, pháo đài Vaux hứng chịu một trận bão lửa của quân Đức với khoảng 1.500 đến 2.000 quả đạn/giờ. Quân Đức hoàn toàn bao vây pháo đài và chiếm một số cửa, cuộc chiến ác liệt diễn ra, giành giật nhau từng đường hầm một. Sự phòng thủ từ pháo đài và phòng tuyến cộng với sự yểm trợ chính xác của pháo binh, tạo thành một hàng rào chặn bước tiến quân Đức. Sylvain Raynal tổ chức phòng thủ kiên cường trong điều kiện không còn vũ khí và đặc biệt cạn kiệt nước uống. Đến ngày 7 tháng 6, khi tình hình không còn có thể kiểm soát nổi, Raynal quyết định đầu hàng với điều kiện bảo toàn danh dự của toàn bộ lực lượng đồn trú. Người Đức chấp nhận, đích thân Hoàng thái Đức, Friedrich Wilhelm Victor August Ernst ra đón chào Raynal, tặng ông một thanh kiếm để bày tỏ lòng ngưỡng mộ. Sau này, ba người Driant, Pétain và Raynal được coi là những người hùng của nước Pháp trong trận Verdun. Liền sau vài ngày sau đó, quân Pháp tổ chức phản công chiếm lại pháo đài nhưng thất bại và phải chịu một tổn thất nặng nề. Kết quả là Nivelle bị Pétain nghiêm cấm tổ chức bất kì cuộc phản kích nào. Sau đó, pháo đài Vaux trở thành một cứ điểm vững chắc làm bàn đạp cho những cuộc tấn công tiếp theo của quân Đức.

Trong khi đó, vào ngày 4 tháng 6 năm 1916, trên Mặt trận phía Đông, Đại tướng Nga Aleksey Alekseyevich Brusilov đã phát động Chiến dịch Tổng tấn công nhằm vào Quân đội Áo-Hung, và sự thảm bại của quân Áo-Hung đã buộc quân Đức phải chi viện 10 Sư đoàn cho họ, làm giảm bớt gánh nặng cho quân Pháp tại Verdun.

Giai đoạn 5
Ngày 22 tháng 6, ba tập đoàn quân Đức tổ chức tấn công dọc phòng tuyến Fleury và pháo đài Souville. Sau khi pháo kích với đạn nổ và khí gas mới, và sự im lặng của quân Pháp, quân Đức tiến quân. Trái với sự mong đợi, đợt pháo kích mở màn gây ra rất ít tổn thất cho người Pháp và họ tổ chức kháng cự kịch liệt. Cuộc chiến diễn ra ác liệt nhất tại làng Fleury, binh lính hai bên giành giật nhau từng thước đất. Sau hai ngày giao chiến ác liệt quân Đức chiếm được cứ điểm Thiaumont, pháo đài Souville vẫn đứng vững.

Vào thời điểm này, quân Pháp tại Verdun đã rơi vào tình trạng hoảng loạn. Pétain và Nivelle thậm chí đã tính đến việc rút lui toàn bộ bờ tây sông Meuse. Tuy nhiên, Pétain e ngại việc rút quân sẽ gây ra một tâm lý hoảng loạn cho người Pháp. Bộ tổng chỉ huy Pháp lúc này chấp nhận bảo vệ Verdun bằng mọi giá, thất bại của Verdun bị coi là thất bại của nước Pháp. Để trấn an tinh thần binh sĩ, Joffre và de Castelnau tuyên bố gửi 4 sư đoàn tăng viện, nhưng thực tế là các sư đoàn này được gửi đến mặt trận Somme. Mangin được gọi trở lại chiến trường.

Vào lúc này, người Đức cũng trong tình trạng không khá hơn gì nhiều. Tập đoàn quân số 5 Đức bị yêu cầu phải tiết kiệm sinh lực và vũ khí do chỉ còn khoảng 1/3 binh lực (~100.000 so với 300.000 quân ban đầu), các tập đoàn quân còn lại cũng trong tình trạng tồi tệ, chỉ còn 50-80.000 quân đủ khả năng tham chiến, quân tăng viện không thể đáp ứng các yêu cầu của Bộ Tư lệnh do hầu hết là tân binh. Tướng von Knobelsdorf cân nhắc đến việc mở cuộc tấn công cuối cùng, nhưng những vùng đất mà quân Đức chiếm được lại không thể giữ lâu mà cũng không thể bỏ. Sự chú ý lúc này của người Đức chuyển sang mặt trận Somme và mặt trận phía Đông. Ngày 1 tháng 7, trận Somme mở màn khiến binh lực cả hai bên phải dồn sang để chia sẻ nhưng không vì thế mà cuộc chiến ở đây bớt quyết liệt (quân Đức chuyển 9 sư đoàn tới Somme, trong khi quân Pháp là 13 sư đoàn). Hai bên vẫn liên tục tấn công và phản kích lẫn nhau trong tình trạng kiệt quệ về vũ khí và sức lực.

Người Đức lại thay đổi chiến thuật, thay vì tấn công đồng loạt, họ tập trung hỏa lực vào một mũi nhằm tăng hiệu quả. Lần này họ tập trung vào giữa Bois de Chapitre và Fleury, một cánh khác tấn công pháo đài Tavannes. Sau khi bắn 63.000 quả đạn hóa học vào phòng tuyến quân Pháp, 40.000 quân Đức tấn công. Tại đây họ kinh ngạc phát hiện ra người Pháp đã có mặt nạ phòng độc thế hệ mới, và chúng hoạt động vô cùng hiệu quả, hỏa lực pháo binh và súng máy của quân Pháp mãnh liệt đến mức, người Đức không thể tiến lên tạo ra một sự hỗn loạn kinh khủng cho quân Đức. Thậm chí, chỉ huy Trung đoàn 3 từ chối tiến quân vì không muốn hy sinh vô ích tân binh, Cuối cùng người Đức cũng chọc thủng được hàng phòng thủ, cứ điểm Fleury cũng thất thủ, quân Đức chỉ còn cách pháo đài Souville khoảng 500 mét. Tuy nhiên, thay vì tận dụng được lỗ thủng của phòng tuyến đối phương để tấn công Verdun, tạo bước ngoặt cho trận đánh, các chỉ huy Đức lại quyết định tấn công pháo đài Souville. Tình cờ, lực lượng ở đây lại được tăng viện thêm một đại đội quân Pháp rút chạy từ các nơi về.

Sáng ngày 12 tháng 7, 27.000 quân Đức tấn công pháo đài Souville, tuy nhiên chỉ có hai đại đội của Trung đoàn Bộ binh 147 là có khả năng tấn công. Cuối cùng một bộ phận nhỏ cũng chiếm được nóc pháo đài, tuy nhiên do không có lực lượng tăng viện cũng như mất hỏa lực yểm trợ từ pháo binh, họ nhanh chóng bị quân thù đẩy lui. Cũng trong ngày này, khi ca ngợi sự ngoan cố và đấu tranh bằng chết của quân Pháp, tướng Nivelle kết thúc bằng câu nói nổi tiếng "Chúng sẽ không vượt qua" (Ils ne passeront pas), phấn khích quân sĩ và nhân dân Pháp đang uể oải. Kể từ thời điểm này trở đi, tướng Falkenhayn yêu cầu ngừng tiến công để chuyển một phần pháo, đạn dược và quân lính sang mặt trận phía Đông và mặt trận Somme. Các cuộc đụng độ chỉ diễn ra ở quy mô rất nhỏ. Ngày 15 tháng 7, tướng Mangin liều lĩnh tổ chức một cuộc phản kích vào Fleury, tuy nhiên, do không có được sự hỗ trợ của pháo binh, quân Pháp chịu thiệt hại lớn.

Sang đến tháng 8, quân Đức quyết định tổ chức một cuộc tấn công nữa vào Fleury, hai bên giành giật nhau cứ điểm Fleury đến ngày 17 tháng 8 thì Đức chiếm được nhưng lại chịu một đòn phản kích của quân Pháp nên phải rút lui. Lúc này, tại tổng hành dinh của quân Đức, người ta không còn bất kì hy vọng gì về một chiến thắng, tất cả lực lượng dữ trữ của quân Đức đều cạn kiệt. Tuy nhiên cuộc chiến giữa hai bên vẫn tiếp tục, chiến tuyến trở thành một bể bùn khổng lồ do sự cày phá của đạn pháo cả hai bên. Quân sĩ cả hai bên đều trong tình trạng tuyệt vọng, không có vũ khí, đạn dược, nước uống, hai bên chỉ ra sức củng cố hầm hào, công sự hòng chờ đợi cuộc tấn công cuối cùng, mặt trận tương đối tĩnh lặng trong thời gian này.

Tuy nhiên, ngày 4 tháng 9, một thảm họa xảy ra cho quân Pháp tại đường ngầm Tavannes, vốn là nơi tập trung dự trữ đạn dược và trú quân của người Pháp từ đâu cuộc chiến. Đoạn đường này dài 1.300 mét, nối liền Verdun và Metz, được xem như điểm phòng thủ chiến lược cho người Pháp. Sáng ngày 4 tháng 9, do một tai nạn khiến lửa bắt nổ vào kho đạn, và phát hỏa toàn bộ hệ thống chiếu sáng bên trong. Toàn bộ đường ngầm biến thành một hỏa ngục. Quân Pháp hoảng loạn, không để lỡ thời cơ, quân Đức tập trung hỏa lực bắn vào đường hầm làm tình cảnh tồi tệ hơn. Nhờ đó, họ đã tiêu diệt được khoảng hơn 500 lính Pháp.

Giai đoạn 6

Cuộc chiến dai dẳng giữa hai bên tiếp tục, đến cuối tháng 8, bộ chỉ huy quân Đức trở nên mệt mỏi. Tướng von Knobelsdorf bị cách chức, tướng Von Falkenhayn bị thuyên chuyển đến România. Kaiser Wilhelm II chỉ định Thống chế Paul von Hindenburg làm Tổng Tham mưu trưởng và Erich Ludendorff làm Thượng tướng Bộ binh, Phó Tổng Tham mưu trưởng thứ nhất của Quân đội Đức. Dưới áp lực của Hoàng thái tử Wilhelm, Ludendorff buộc phải ngừng mọi cuộc tấn công trên toàn mặt trận. Tuy nhiên, không may cho người Đức, quân Pháp lúc này không muốn kết thúc trận đánh. Họ tiếp tục tấn công vào các vị trí của quân Đức-vốn đã chịu quá nhiều tổn thất từ đầu cuộc chiến, trở nên rất khó phòng thủ. Do vậy, quân Đức tiếp tục gánh chịu những tổn thất lớn hơn. Quân Pháp tổ chức một kế hoạch phản công tỉ mỉ với lực lượng tăng viện mới, hơn 40 sư đoàn tăng viện với gần 500.000 quân từ Paris được đưa tới Verdun để củng cố. Cùng lúc đó, Nivelle đưa ra một chiến thuật tấn công mới, lực lượng bộ binh sẽ tiến quân cùng lúc theo tầm bắn của pháo binh. Như vậy, khi pháo binh vừa bắn dứt, thì bộ binh đồng thời tiến sát tới phòng tuyến đối phương. Để phục vụ cho chiến thuật tấn công này, ông cho thiết lập một hệ thống điện thoại đặc biệt nhằm phối hợp chính xác tọa độ giữa bộ binh và pháo binh. Ông cho sử dụng siêu pháo Creusot-Schneider 400 mm và cho xây dựng hẳn một hệ thống đường sắt để vận chuyển pháo từ Verdun ra chiến trường.

Sáng ngày 21 tháng 8, quân Pháp tổ chức phản công, sau một ngày bắn cấp tập, gây nên sự hoảng loạn lớn cho quân Đức. Tuy nhiên, vào ngày hôm sau, pháo binh Pháp đột nhiên im lặng. Quân Đức đang trong tình thế chờ đó một cuộc tiến công bộ binh, bèn nổ pháo bắn và bị lộ vị trí. Ngay lập tức, quân Pháp phản pháo, tiêu diệt 70% lực lượng pháo binh Đức. Sang đến ngày 23 tháng 8, pháo hạng nặng Creusot-Schneider trực tiếp đe dọa Douaumont, hai phát đạn bắn trúng vào trung tâm của pháo đài làm hư hỏng toàn bộ hệ thống chiếu sáng và một phát đạn bắn trúng vào quân y viện bên trong pháo đài, giết sạch tất cả những người có mặt, quân Đức chịu tổn thất nặng nề buộc phải cho rút lui khỏi Douaumont. Tuy nhiên, đại úy Prollius và vài người lính vẫn quyết định ở lại pháo đài. Sáng hôm sau, quân Pháp tiến quân, chiến thuật mới của Nivelle tỏ ra rất hoàn hảo, quân Đức bị đẩy lùi trên phần lớn chiến tuyến, pháo đài Douaumont nhanh chóng bị thất thủ. Tại chiến tuyến giữa pháo đài Vaux và Bois de Fumin, quân Pháp chịu rất nhiều tổn thất. Tuy nhiên, đến tối ngày hôm đó, lực lượng phòng ngự Đức ra đầu hàng.

Sáng ngày 24, quân Pháp tổ chức tấn công vào pháo đài Vaux mặc dù không có sự yểm trợ của pháo binh. Tại đây súng máy của quân Đức gây thiệt hai khủng khiếp cho quân địch, tiêu diệt được khoảng 1.000 lính. Một ngoại lệ đã diễn ra, cả hai bên cùng ngưng bắn để thu dọn xác chết. Trước áp lực mới của quân Pháp, lực lượng ở pháo đài Vaux bị cắt rời khỏi cánh quân chính. Do vậy lần đầu tiên, Quân đội Đức đề cấp khái niệm rút lui chiến thuật. Được sự đồng ý của Thượng tướng Ludendorff, quân Đức rút lui khỏi pháo đài. Quân Pháp chỉ biết được điều này khi nghe radio vào sáng hôm sau.

Trước thắng lợi này, Nivelle được cử làm tổng chỉ huy quân đội Pháp, thay thế vị trí của Joseph Joffre, Mangin làm tổng chỉ huy mặt trận Verdun. Mangin quyết định tổ chức tiếp một đợt phản kích vào các vị trí của quân Đức. Ngày 11 tháng 12, quân Pháp tiếp tục tấn công theo chiến thuật mới, tuy nhiên họ vấp phải sự kháng cự mãnh liệt của quân Đức và phải gánh chịu tổn thất nặng nề. Cuối cùng, người Pháp cũng giành lại được các cứ điểm Bezonvaux, Bois de Hassoule, Bois de Chauffour và Louvemont, đẩy lui người Đức về các vị trí trước ngày 21 tháng 2. Đến ngày 19 tháng 12, Bộ Tổng Tham mưu Đức thừa nhận chiến dịch Verdun đã hoàn toàn thất bại, với hơn 11.000 binh sĩ và sĩ quan ra đầu hàng quân Pháp. Số còn lại không chịu tiếp tục tham chiến, do vậy toàn bộ Quân đội Đức buộc phải rút lui về vị trí ban đầu. Chiến dịch Verdun đã kết thúc bế tắc với phần thắng nghiêng về quân Pháp. Mặc dù rất đẫm máu, nhưng Chiến dịch đã không thể quyết định người thắng kẻ thua trên Mặt trận phía Tây. Cảnh tượng bãi chiến trường Verdun sau Chiến dịch rất khủng khiếp, với đầy thây của các binh sĩ trận vong.

Kết quả

Sau 10 tháng giao tranh khốc liệt, hai bên gánh chịu những thiệt hại kinh khủng. Theo con số chính thức mà Pháp công bố năm 1916, thiệt hại của quân Pháp là 350.231 người, trong số đó có 162.308 người bị chết. Theo thống kê năm 1918, thiệt hại của quân Đức ước chừng khoảng 337.000 người, trong số đó 100.000 người chết. Vậy rõ ràng, quân Pháp tổn hại có phần nhiều hơn quân Đức. Tổng số thiệt hại của hai bên lên đến 714.231 người. Theo tác giả Jan Philipp Reemtsma, tổng số tử sĩ ở Verdun là 698.000 quân, trong đó bao gồm 362.000 quân Pháp và 336.000 quân Đức. Trong khi đó, kết quả của trận đánh là không bên này thu được thêm một phần đất nào của đối phương hay bất kì một chiến thắng chiến lược nào. Tuy người Đức đã phần nào gặt hái được thành công trong kế hoạch "hút sạch máu" quân thù, bản thân họ cũng bị "chích máu" và phải chấm dứt chiến lược "Phía Tây" của mình. Và Chiến dịch Verdun được coi là một chiến thắng kiểu Pyrros - tức là một chiến thắng phải trả giá quá nặng - của người Pháp, tiếp nối những chiến dịch vô ích của họ ở Champagne và Artois. Tuy có những người coi trận Verdun là biểu trưng cho tinh thần bất khất của dân tộc Pháp, có ý kiến xem đây là một chiến thắng kiểu Pyrros mẫu mực. Mặc dù cuộc chiến đấu đã gia tăng đáng kể tinh thần người Pháp, nước Pháp bị khánh kiệt, gây nên những nghi vấn về thắng lợi cuối cùng của cuộc chiến. Năm 1917 - là năm theo sau chiến thắng đắt giá ở Verdun, chứng kiến những vụ nổi loạn của binh sĩ Pháp. Quân đội Pháp cũng không thể hoàn toàn hồi phục sau Chiến dịch khốc liệt này và từ đó họ phải dựa dẫm vào người Anh trên Mặt trận phía Tây của cuộc Đại chiến (chưa kể là chính thắng lợi của họ ở Verdun cũng là nhờ có Chiến dịch Somme của quân Anh và Chiến dịch Brusilov của quân Nga trên Mặt trận phía Đông). Có thể thấy, sau Cách mạng Tháng Mười Nga và sự kiện nước Nga rời khỏi cuộc chiến, Pétain - người hùng trận Verdun đã tuyên bố vào năm 1918 rằng gánh nặng chiến tranh thuộc về quân Anh và quân Mỹ mới tham chiến. Không chỉ quân lực Pháp mà cả nước Pháp có lẽ cũng không bao giờ trở lại như trước trận Verdun được nữa.

Rốt cuộc, cả hai bên tham chiến đều không thực sự thắng trận Verdun, do đó Chiến dịch này không hề quyết định. Tuy vậy nhưng để xác định người thất bại thì thật dễ: giới trẻ Pháp và Đức. Chiến dịch Verdun cùng với Chiến dịch Somme đẫm máu và thất bại của quân Nga ở Mặt trận phía Đông đã khiến cho quân Hiệp Ước trở nên khó có thể đánh bại quân Đức mà không hứng chịu tổn thất kinh hoàng. Đối với Đức, thất bại của cuộc Tổng tấn công Verdun cùng với thất bại của Kế hoạch Schlieffen (1914) và cuộc Tổng tấn công Mùa xuân 1918 đã trở thành một chuỗi chiến bại gây nên sự bất mãn của nhân dân đối với Hoàng đế Đức và chủ nghĩa quân phiệt Phổ. Sau thất bại ở Verdun, họ cũng không thể nào mở một cuộc tấn công đại quy mô cho tới năm 1918. Vốn đã bị rung chuyển bởi Chiến dịch Somme của quân Anh, sự tham chiến của Romania và thất bại Verdun, Bộ Tổng Tham mưu Đức mất niềm tin vào chiến dịch.

Trận đánh khốc liệt này là siêu điển hình của những thương vong của người Pháp trong cuộc Chiến tranh thế giới thứ nhất, và thể hiện sự thù địch lâu dài của dân tộc Đức với Pháp. Thống kê năm 1918 cho thấy người ta đã thu nhặt được 15 vạn hài cốt tử sĩ còn chưa được chôn trên tử địa. Sau Chiến dịch đẫm máu, người ta vẫn có thể nhìn thấy di hài của các tử sĩ trên chiến địa Verdun - địa danh lịch sử đã trở nên không thể nào quên. Đến nay, bãi chiến trường hãy còn nguy hiểm, do ẩn dưới đó còn có đạn dược chưa nổ. Chính vào năm 1984, Thủ tướng Tây Đức Helmut Kohl có gặp gỡ Tổng thống Pháp François Mitterrand tại Verdun, cả hai nhà lãnh đạo cùng tưởng niệm các binh sĩ đôi bên bị thiệt mạng trong Chiến tranh thế giới thứ nhất. Tuy nhiên, tháng 11 năm 1998, Thủ tướng Đức Gerhard Schröder quyết định không tham gia lễ kỷ niệm chung Pháp - Đức với Tổng thống Pháp Jacques Chirac.

Ý nghĩa
Với sự đẫm máu và khốc liệt đứng ngang hàng với trận Somme (1916) và trận Passchendaele (1917) kinh hoàng (hai trận này đã chìm sâu trong kỳ ức của người Anh cũng như trận Verdun đối với người Pháp), trận Verdun trở thành biểu tượng cho lòng can trường và chủ nghĩa anh hùng, cũng như sự khủng khiếp của Chiến tranh thế giới thứ nhất và sự hủy diệt tận cùng của con người. Mặt khác, sự thành công của hệ thống pháo đài phòng thủ đã được người Pháp lựa chọn cho hệ thống phòng ngự Maginot của mình sau này. Trong Chiến dịch này, về chiến thuật, Quân đội Đức đã thực hiện xuất sắc kỹ thuật vận chuyển Bộ binh của họ, và đến năm 1918 họ sẽ chứng kiến hiệu quả lớn lao của kỹ thuật ấy, khi họ đánh tan nát một Tập đoàn quân Pháp.

Tuy trận này có ảnh hưởng lâu dài và trở thành một trong những thiên trường ca vĩ đại nhất của niềm vinh quang dân tộc Pháp, hậu quả của "chiến thắng" Verdun oai hùng hãy còn bám theo tâm trí người Pháp sau khi chiến tranh kết thúc. Cả một thế hệ đã uể oải vì cuộc chiến, tin rằng "chúng ta không thể làm nên một Verdun nữa". Và sự quá cả tin của quân Pháp vào hệ thống pháo đài phòng thủ Maginot đã thể hiện tư tưởng bị động của họ và dẫn đến thảm bại của họ trong cuộc tấn công của Đức Quốc xã vào năm 1940, khiến cả Quân đội và chính quyền Cộng hòa Pháp đều bị sụp đổ. Do đó, so với các sự kiện khác trong cuộc Chiến tranh thế giới thứ nhất, trận Verdun là trận đánh quan trọng nhất dẫn đến đại bại của quân Pháp trong cuộc Chiến tranh thế giới thứ hai.

Trận Verdun đã kết liễu quyền chỉ huy quân đội của cả Joffre và Falkenhayn - vị tướng đã hoàn toàn mất uy tín vì chiến bại đắt giá này ngay sau những thắng lợi dồn dập của ông trên Mặt trận phía Đông. Không lâu sau đó, Falkenhayn thắng lớn trong chiến dịch România, nhưng chiến công này vẫn không thể khôi phục thanh danh của ông. Trong khi đó, cái giá của chiến thắng Verdun đã khiến cho Pétain trở thành một Pyrros thời hiện đại.

Một số cựu binh nổi tiếng của trận Verdun

Người Đức
Chỉ huy của tập đoàn quân số 6 Đức tại trận Stalingrad, vốn được mệnh danh là "trận Verdun của sông Volga" trong Chiến tranh thế giới thứ hai, thống chế Friedrich Paulus nguyên là trung úy thuộc trung đoàn kị binh nhẹ số 2 Phổ. Ông đã tham dự trận đánh vào cứ điểm Fleury.
Thống đốc Paris vào năm 1942, tướng Karl-Heinrich von Stülpnagel nguyên là chỉ huy một trung đoàn tại Verdun trong trận đánh tại Le Mort Homme. Vào năm 1944, ông tham dự vào kế hoạch ám sát Adolf Hitler, bị phát hiện, ông đã định tự sát nhưng chỉ bị một mù. Ông mất vài tuần sau đó.
Một trong số những viên tướng giỏi nhất của Hitler sau này, chỉ huy Tập đoàn quân số 4, cụm tập đoàn quân Trung tâm và bộ Tổng tư lệnh mặt trận phía Tây của Đức trong Chiến tranh thế giới thứ hai, thống chế Hans Günther von Kluge, nguyên là pháo thủ trong trận đánh Verdun. Ông cũng tham gia vào kế hoạch ám sát Hilter và cũng tự sát trước khi bị lực lượng SS bắt.
Tham mưu trưởng của Hitler, trung tướng Wilhelm Keitel nguyên là sĩ quan tham mưu của tập đoàn quân số 10 dự phòng, đóng quân trên bờ sông Meuse.
Hai chiến lược gia của chiến tranh chớp nhoáng Blitzkrieg của người Đức sau này là đại tướng Heinz Guderian và thống chế Erich von Manstein đều tham dự trận đánh Verdun. Guderian là sĩ quan tham mưu trinh sát của tập đoàn quân số 5, von Manstein là sĩ quan tham mưu của tướng von Gallwitz.
Chỉ huy của lực lượng SA Ernst Röhm và Phó Quốc Trưởng Rudolf Hess đều tham dự trận đánh Verdun.

Người Pháp
Thống chế Philippe Pétain, chỉ huy quân Pháp ở Verdun, trở thành anh hùng dân tộc Pháp. Nhưng ông lại trở thành người đứng đầu chính phủ Vichy, cộng tác với quân Đức Quốc xã chiếm đóng Pháp, trong Chiến tranh thế giới thứ hai. Khi nước Pháp được giải phóng, Philippe Pétain bị tuyên án tử hình vì tội phản bội Tổ quốc, về sau được ân xá xuống tù chung thân.
Chỉ huy của hải quân Pháp, phó thủ tướng của chính phủ Vichy, đô đốc François Darlan nguyên là trung úy pháo binh hải quân, tham chiến trong trận Verdun.
Chỉ huy lực lượng kháng chiến Pháp trong Chiến tranh thế giới thứ hai, người lập nên nền cộng hòa thứ 4, Thống chế Charles de Gaulle là một sĩ quan trong trận Verdun. Ông bị thương và bị bắt làm tù binh trong một trận đánh gần pháo đài Douaumont.
Chỉ huy tập đoàn quân số 1 của quân kháng chiến Pháp, chỉ huy của lực lượng viễn chinh Pháp tại Đông Dương, thống chế Jean de Lattre de Tassigny đã tham chiến trong trận đánh Verdun cùng trung đoàn bộ binh 93.
Chỉ huy quân Pháp tại Đông Dương trong thời điểm trước khi diễn ra trận Điện Biên Phủ, chỉ huy quân Pháp tại Algérie, tướng Raoul Salan cũng tham chiến tại Verdun.

Xem thêm
 Émile Driant
 Pháo đài Douaumont
 Đài tưởng niệm Verdun
 Con đường thần thánh

Tham khảo
 Robert T. Foley, German Strategy and the Path to Verdun, ISBN 0-521-84193-3
 Alistair Horne, The Price of Glory, ISBN 0-14-017041-3
 Giles MacDonogh, The Last Kaiser: The Life of Wilhelm II, St. Martin's Griffin (April 25, 2003), English. ISBN 0-312-30557-5.
 Cindy Dowling, World War I: The Conflict that Gave Rise to the Anzac Legend, Exisle Publishing, 01-07-2007. ISBN 0-908988-49-4.
 William Martin, Verdun 1916, "They shall not pass"; Osprey Campaign Series #93, Osprey Publishing, 2001.
 John Mosier, The Myth of the Great War, ISBN 0-06-008433-2
 Spencer C. Tucker, Battles That Changed History: An Encyclopedia of World Conflict, ABC-CLIO, 11-11-2010. ISBN 1-59884-429-6.
 Anthony Clayton Paths of Glory - The French Army 1914 - 18, ISBN 0-304-36652-8
 Robert Cowley, Geoffrey Parker, The Reader's Companion to Military History, Houghton Mifflin Harcourt, 10-07-2001. ISBN 0-618-12742-9.
 Philip Warner, The Battle of Loos, Wordsworth Editions, 01-05-2000. ISBN 1-84022-229-8.
 Richard Cooper Hall, Consumed by War: European Conflict in the 20th Century, University Press of Kentucky, 2010. ISBN 0-8131-2558-8.
 Fiona Duncan, France, APA Publications, 2002.

Chú thích

Sách

Bách khoa toàn thư

Tạp chí

Đọc thêm
 Sách

 Bourachot, A. (2014) [2010]. Marshal Joffre: The Triumphs, Failures and Controversies of France's Commander-in-Chief in the Great War. Paris: Bernard Giovanangeli Éditeur. ISBN 978-1-78346-165-3.
 Brown, M. (1999). Verdun 1916. Stroud: Tempus. ISBN 978-0-7524-1774-5.
 Holstein, C. (2009). Walking Verdun. Barnsley: Pen and Sword. ISBN 978-1-84415-867-6.
 Keegan, J. (1998). The First World War. London: Hutchinson. ISBN 978-0-09-180178-6.
 MacKenzie, D. A. (1920). The Story of the Great War. Glasgow: Blackie & Son. OCLC 179279677.
 McDannald, A. H. (1920). The Encyclopedia Americana 38. New York: J. B. Lyon. OCLC 506108219.
 Martin, W. (2001). Verdun 1916. London: Osprey. ISBN 978-1-85532-993-5.
 Mosier, J. (2001). The Myth of the Great War. London: Profile Books. ISBN 978-1-86197-276-7.
 Romains, J. (1999) [1938]. Prélude à Verdun and Verdun [Prelude to Verdun and Verdun] (bằng tiếng French). Paris: Flammarion. ISBN 978-1-85375-358-9.  Bảo trì CS1: Ngôn ngữ không rõ (link)
 Rouquerol, J. J. (1931). Le Drame de Douaumont [The Drama of Verdun] (bằng tiếng French). Paris: Payot. OCLC 248000026.  Bảo trì CS1: Ngôn ngữ không rõ (link)
 Sandler, S. biên tập (2002). Ground Warfare: an International Encyclopedia. International Warfare Encyclopedias from ABC Clio I. Santa Barbara, CA: ABC-CLIO. ISBN 978-1-57607-344-5.
 Serrigny, B. (1959). Trente Ans avec Pétain [Thirty Years with Pétain] (bằng tiếng French). Paris: Librairie Plon. OCLC 469408701.  Bảo trì CS1: Ngôn ngữ không rõ (link)
 Zweig, A. (1936) [1935]. Education Before Verdun [Erziehung vor Verdun] (ấn bản 2). Amsterdam: Querido Verlag. OCLC 1016268225.

 Khác

 Sonnenberger, M. (2013). Initiative Within the Philosophy of Auftragstaktik: Determining Factors of the Understanding of Initiative in the German Army 1806–1955 (MMAS). Fort Leavenworth, KS: US Army Command and General Staff College. OCLC 875682161. Truy cập ngày 12 tháng 6 năm 2014.

Liên kết ngoài

 NASA satellite map
 Map of the Verdun battlefield, showing fortifications
 Underground at Verdun
 The Battle of Verdun
 Info from firstworldwar.com
 Verdun (excerpt)
 Dutch/Flemish Forum
 Verdun, A Battle of the Great War
 Douaumont Bataille Ossuaire Three panoramas
 Map of Europe, 1916
 The Battle of Verdun – The Greatest Battle Ever
 Sturm-Bataillon Nr. 5 (Rohr) German Wikipedia
 Contemporary Schneider artillery catalogue
 Chlumberg, H. "The Miracle at Verdun"
 The Battle of Verdun (English-Dutch Site)
 DIE SCHLACHT UM VERDUN - EINE EUROPÄISCHE TRAGÖDIE
 Info from firstworldwar.com
 Verdun book excerpt

 The Battle of Verdun 1916 - the greatest battle ever

Những trận đánh lớn trong lịch sử
Meuse
Xung đột năm 1916
Verdun
Trận đánh liên quan tới Đức
Trận đánh liên quan tới Pháp
Pháp năm 1916
Trận đánh liên quan tới binh đoàn Lê dương Pháp


title: Grahamomyia

text:
Grahamomyia là một chi ruồi trong họ Limoniidae. Các loài trong chi này phân bố ở Tứ Xuyên, Trung Quốc.

Các loài
 G. bicellula Alexander, 1935

Chú thích

Tham khảo

Limoniidae


title: Telamoptilia tiliae

text:
Telamoptilia tiliae là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Nhật Bản (Hokkaidō) và vùng Viễn Đông Nga.

Sải cánh dài 6.8–8 mm. Ấu trùng ăn Tilia maximowicziana. Chúng có thể ăn lá nơi chúng làm tổ.

Chú thích

Tham khảo

Telamoptilia


title: Corbonod

text:
Corbonod là một xã ở tỉnh Ain, vùng Auvergne-Rhône-Alpes thuộc miền đông nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Ain

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Gazetteer Entry

Xã của Ain


title: Hàm delta Dirac

text:
Hàm delta Dirac hoặc Dirac delta là một khái niệm toán học được đưa ra bởi nhà vật lý lý thuyết người Anh Paul Dirac.  Một cách không chính thức, nó là một hàm số khái quát biểu diễn một đỉnh vô cùng nhọn có diện tích bằng đơn vị: một hàm số δ(x) có giá trị bằng 0 ở mọi nơi ngoại trừ tại x = 0 nơi mà giá trị hàm số là vô cùng lớn sao cho tích phân toàn phần (trên toàn khoảng biến thiên) của nó bằng 1. Trong xử lý tín hiệu nó thường được gọi là "hàm xung đơn vị".

Tổng quan

Đồ thị của hàm delta Dirac thường được tưởng tượng như là toàn bộ trục x và phần dương của trục y.

Mặc dù được gọi là một hàm số, hàm delta Dirac nói một cách chặt chẽ thì không phải là một hàm số theo nghĩa toán học, vì bất kì một hàm số nào đó bằng 0 ở mọi nơi ngoại trừ một điểm duy nhất phải có tích phân toàn phần bằng 0.

Hàm delta Dirac được dùng để làm mô hình cho một hàm số có đỉnh cao và nhọn (một xung), và các ý niệm trừu tượng khác như điện tích điểm, chất điểm (khối lượng điểm), hay hạt điểm electron.

Trong toán ứng dụng, hàm delta thường được xem như là một loại giới hạn của một chuỗi các hàm số có đỉnh cao và nhọn ở gốc tọa độ: thí dụ, một chuỗi các hàm phân bố Gauss có tâm tại gốc với phương sai dần tiến tới 0.

Ý tưởng sử dụng một chuỗi hàm để làm xấp xỉ một xung đơn vị xuất hiện từ đầu thế kỉ 19, được xem xét bởi Augustin Louis Cauchy và Siméon Denis Poisson trong khi nghiên cứu về sự truyền sóng. Hàm delta Dirac như chúng ta biết hiện nay được đưa ra như một "khái niệm thuận tiện" bởi Paul Dirac trong cuốn sách "Những nguyên lý của Cơ học lượng tử" năm 1927 của ông. Ông gọi nó là "hàm delta" vì ông đã dùng nó như là một khái niệm tương tự có tính chất liên tục thay cho ký hiệu delta Kronecker gián đoạn.

Các định nghĩa

Hàm delta Dirac có thể được định nghĩa một cách không mấy chặt chẽ như là một hàm số trên trục thực, bằng không ở mọi điểm ngoại trừ gốc nơi nó là vô hạn,

và bị buộc phải thỏa mãn đẳng thức

Thực tế là hàm delta Dirac không thực sự là một hàm số, vì không một hàm số nào có những tính chất như trên. Hơn nữa có những cách mô tả về hàm delta khác với sự khái niệm hóa ở trên. Thí dụ,  (trong đó sinc là hàm sinc) có tính chất giống với hàm delta ở giới hạn khi mà , tuy nhiên hàm này không tiến tới không đối với những giá trị của x nằm phía ngoài gốc, thay vào đó nó dao động giữa 1/x  và −1/x  ngày càng nhanh khi a tiến tới không.

Hàm delta Dirac có thể được định nghĩa một cách chặt chẽ hoặc là như một phân bố hoặc là một độ đo.

Như là một độ đo

Một cách để định nghĩa chặt chẽ hàm delta là định nghĩa nó như một độ đo, nhận một tập con A trên trục thực R làm argument và trả lại δ(A) = 1 nếu 0 ∈ A, và δ(A) = 0 nếu không phải vậy. Nếu hàm delta được khái niệm hóa như là mô hình của một khối lượng điểm lý tưởng tại 0, thì δ(A) biểu diễn khối lượng chứa trong tập A. Khi đó chúng ta có thể định nghĩa tích phân đối với δ như là tích phân của một hàm số đối với sự phân bố khối lượng này. Một cách hình thức, tích phân Lebesgue cung cấp những công cụ giải tích cần thiết. Tích phân Lebesgue đối với độ đo δ thỏa mãn

Như là một phân bố

Theo lý thuyết phân bố, một hàm khái quát bản thân nó được hiểu không phải là một hàm số, mà chỉ được hiểu trong mối liên hệ với việc nó tác động lên các hàm khác như thế nào khi nó được "tích hợp" trong phép lấy tích phân đối với chúng. Để định nghĩa đúng hàm delta, chỉ cần nói được tích phân của hàm delta đối với một hàm thử bằng bao nhiêu là đủ. Nếu hàm delta đã được hiểu như là một độ đo thì tích phân Labesgue của một hàm thử đối với độ đo đó cung cấp tích phân cần thiết.

Một không gian điển hình của các hàm thử chứa tất cả các hàm trơn với giá compact. Như là một phân bố, hàm delta Dirac là một phiếm hàm tuyến tính trên không gian các hàm thử và được định nghĩa bởi

đối với mọi hàm thử φ.

Hàm delta cũng có thể được định nghĩa theo một số cách tương đương khác. Thí dụ, nó là đạo hàm phân bố của hàm bậc thang Heaviside. Điều này có nghĩa là, đối với mọi hàm thử φ, ta có

Tham khảo

Liên kết ngoài

KhanAcademy.org video lesson
The Dirac Delta function, a tutorial on the Dirac delta function.
Video Lectures – Lecture 23, a lecture by Arthur Mattuck.
The Dirac delta measure is a hyperfunction
We show the existence of a unique solution and analyze a finite element approximation when the source term is a Dirac delta measure
Non-Lebesgue measures on R. Lebesgue-Stieltjes measure, Dirac delta measure.

Hàm toán học
Paul Dirac
Xử lý tín hiệu số
Lý thuyết độ đo


title: Albalate de Cinca

text:
Albalate de Cinca là một đô thị trong tỉnh Huesca, Aragon, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 1.222 người.

Tham khảo

Đô thị ở Huesca


title: Pleuven

text:
Pleuven () là một xã của tỉnh Finistère, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc Pháp.

Dân số
Người dân ở Pleuven được gọi là Pleuvennois.

Xem thêm
Xã của tỉnh Finistère

Tham khảo

Mayors of Finistère Association  ;
INSEE ;
IGN

Liên kết ngoài
Official website
French Ministry of Culture list for Pleuven

Xã của Finistère


title: Giáo hoàng Luciô III

text:
Luciô III (La tinh: Lucius III) là vị giáo hoàng thứ 170 của giáo hội Công giáo.

Theo niên giám tòa thánh năm 1806 thì ông đắc cử Giáo hoàng năm 1181 và ở ngôi Giáo hoàng trong 4 năm 2 tháng 23 ngày. Niên giám tòa thánh năm 2003 xác định ông đắc cử Giáo hoàng ngày 1 tháng 9 năm 1181, ngày khai mạc chức vụ mục tử đoàn chiên chúa là ngày 6 tháng 9 và ngày kết thúc triều đại của ông là ngày 25 tháng 9 năm 1185.

Giáo hoàng Lucius III sinh tại Lucca, Ý với tên là Ubaldo Allucingoli. Do những áp lực của phe phái, ông buộc phải đi ẩn trốn ở Verona, và những cuộc nổi loạn làm tan nát lãnh địa riêng của ông. Frederick Barbarossa giúp đỡ ông với lòng quý trọng ngay cả đang khi vẫn duy trì sự trung thành với Alexander III.

Vì những lộn xộn, ông định cư ở Verona và không hề trở lại Rôma nữa. Đức Lucius ban hành một thể chế để trấn áp các lạc giáo đang khuếch trương. Một trong những lạc giáo đầu tiên trả giá là Waldes.

Năm 1184, thỏa ước giữa đức Lucio III và hoàng đế Frederic II đã lập ra Tòa Tra hiểu theo nghĩa truy lùng và trừng phạt. Tòa này do các Giám mục và khâm sai Tòa thánh nắm giữ, có mục đích điều tra và tố cáo những người theo lạc giáo và trừng phạt các kẻ cố chấp gây nhiễu loạn. Năm 1181, ông xác nhận các quyền của Pisa trên đảo Corse.

Chú thích

Tham khảo

 265 Đức Giáo hoàng, Thiên Hựu Nguyễn Thành Thống, Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin, xuất bản tháng 5 năm 2009.
 Các vị Giáo hoàng của giáo hội toàn cầu, Hội đồng Giám mục Việt Nam
 Tóm lược tiểu sử các Đức Giáo hoàng, Đà Nẵng 2003, Jos. TVT chuyển ngữ từ Tiếng Anh.

L|L
Sinh năm 1100
Mất năm 1185
Năm sinh không rõ
Giáo hoàng người Ý


title: (4477) 1983 SB

text:
(4477) 1983 SB là một Vành đai tiểu hành tinh. Nó được phát hiện bởi Bulgarian National Observatory ở Rozhen National Astronomical Observatory ngày 28 tháng 9 năm 1983.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 4001–5000

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser

Thiên thể phát hiện năm 1983
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Neogurelca mulleri

text:
Neogurelca mulleri là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Loài này có ở México.

Chú thích

Tham khảo

Neogurelca


title: Vigeois

text:
Vigeois là một xã thuộc tỉnh Corrèze trong vùng Nouvelle-Aquitaine miền trung Pháp.

Tham khảo

Xã của Corrèze


title: Balazote

text:
Balazote là một đô thị ở tỉnh Albacete nằm ở cộng đồng tự trị Castile-La Mancha của Tây Ban Nha. Đô thị Vilagrassa có diện tích là ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là người với mật độ người/km². Đô thị Vilagrassa có cự ly km so với tỉnh lỵ Albacete.

Tham khảo

Đô thị ở Albacete


title: San Millán/Donemiliaga

text:
San Millán (Basque: Donemiliaga) là một đô thị trong tỉnh Araba (Álava), thuộc Xứ Basque, phía bắc Tây Ban Nha.
Đô thị này cách thủ phủ Victoria 28 km, diện tích là 85,41 km², dân số 744 người (INE 2007) với mật độ 8,71 người/km². Mã số bưu chính là 01208

Tham khảo

Liên kết ngoài
 SAN MILLÁN/DONEMILIAGA in the Bernardo Estornés Lasa - Auñamendi Encyclopedia (Euskomedia Fundazioa)

Đô thị ở Álava
Khu dân cư ở Álava


title: 4275 Bogustafson

text:
4275 Bogustafson (1981 EW14) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 1 tháng 3 năm 1981 bởi Schelte J. Bus ở Siding Spring.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 4275 Bogustafson

Được phát hiện bởi Schelte J. Bus
Thiên thể phát hiện năm 1981


title: Hà Thái

text:
Hà Thái là một xã thuộc huyện Hà Trung, tỉnh Thanh Hóa, Việt Nam.

Địa lý
Xã Hà Thái nằm ở phía đông nam huyện Hà Trung, cách trung tâm huyện 5 km.

Phía Đông giáp xã Hà Hải, phía Tây giáp xã Yến Sơn, Phía Nam giáp xã Lĩnh Toại, Phía Bắc giáp Hà Lai và Hà Châu.

Xã có địa hình dãy núi Răng Hạc, phân bố trên địa bàn 4 thôn

Hành chính Kinh tế
Xã chia làm 4 thôn Thái Bình, Thái Tây, Thái Hòa, Thái Minh với tổng số hộ là 1.223 hộ, nhân khẩu 4.285 khẩu, nhân dân trong xã chủ yếu là sản xuất nông nghiệp.

Tổng diện tích đất tự nhiên của xã: 600,21 ha, trong đó:

Đất nông nghiệp diện tích 482,99 ha, chiếm 80,5% tổng diện tích tự nhiên.

Đất phi nông nghiệp diện tích 106,69 ha, chiếm 17,8% tổng diện tích tự nhiên.

Đất chưa sử dụng 10,53 ha, chiếm 1,7% tổng diện tích tự nhiên.

Tốc độ tăng trưởng kinh tế đạt 16%, thu nhập bình quân đầu người đạt 46 triệu đồng/tháng. Tổng vốn đầu tư phát triển trên địa bàn năm 2020 là 95,5 tỷ đồng. Trên lĩnh vực phát triển kinh tế bình quân giai đoạn 2016-2021 đạt 15,6%, cơ cấu kinh tế chuyển dịch tích cực, cơ cấu mùa vụ được coi trọng, cơ giới hóa trong sản xuất khâu làm đất đạt 100%, khâu thu hoạch đạt 60%; Chăn nuôi phát triển theo hướng trang trại và gia trại; Trên lĩnh vực Công nghiệp-Tiểu thủ công nghiệp bình quân hàng năm ước đạt  40,68 tỷ đồng; tổng vốn đầu tư phát triển ước đạt 380 tỷ đồng; dịch vụ phát triển đa ngành nghề đem lại thu nhập cao và ổn định cuộc sống của nhân dân. Công tác thu chi ngân sách đảm bảo, giai đoạn 2016-2021 đạt 52 tỷ đồng; xã đã thành lập được 3 doanh nghiệp mới.

Người dân đã tiếp cận được với nhiều ngành nghề hiện đại hơn, giúp cho nền kinh tế xã nhà cũng như đời sống người dân được cải thiện...

Văn hóa
Phủ Mẫu Tây Mỗ có từ rất xa xưa, cách đây khoảng gần 600 năm, kể từ ngày mẫu hóa. Di tích còn lại là một cây mít cổ có tuổi hơn 500 năm. Tương truyền cây mít do chính tay Mẫu Liễu Hạnh trồng khi còn ở cõi dương trần. Cây mít cổ này hiện vẫn nằm  bên chân núi ngay bên trái ngôi Đền.

Mẫu Liễu Hạnh là một vị thần trong tín ngưỡng tâm linh của Việt Nam, tên gọi khác của bà chính là Bà Chúa Liễu Hạnh hay còn được gọi là Mẫu Liễu Hạnh. Bà vốn chính là một vị bốn Thánh thần trong Tứ Thánh và bà cũng chính là người nữ tử thứ hai của Ngọc Hoàng Thượng Đế. Thánh Mẫu vốn là Đệ Nhị Cung Tiên, con vua cha Ngọc Hoàng Thượng Đế vào thời Lê Sơ có nhà họ Phạm, nhân từ nhưng hiếm muộn, lòng thành cầu khẩn, cảm động trời xanh, thượng Đế thương tình truyền tiên chúa giáng trần đầu thai. Trải qua 3 lần xuống trần độ người từ các nhà nước phong kiến của Việt Nam thì bà đã được các triều đại phong làm Mẫu Nghi Thiên Hạ hay còn được gọi là Mẹ của muôn dân. Phủ Tây Mỗ, hay còn gọi là Phủ Mỗ, có tên cổ là “Tây Mỗ Linh Từ” ở chân núi Ông Quân, làng Tây Mỗ, xã Hà Thái, huyện Hà Trung, Thanh Hóa. Phủ Tây Mỗ là nơi thờ Thánh Mẫu Liễu Hạnh. Nơi đây gắn với sự tích giáng sinh lần thứ ba của Mẫu Liễu Hạnh.

Theo truyền thuyết Mẫu Liễu Hạnh vốn là công chúa thứ hai tên là Đệ Nhị Quỳnh Hoa Công chúa của Vua Cha Ngọc Hoàng. Do một lần, lỡ đánh rơi vỡ chén ngọc quý của Thiên Đình nên Công Chúa bị phạt giáng xuống dương gian.  Mẫu Liễu Hạnh có 3 lần giáng sinh xuống cõi trần:

+  Lần thứ nhất bà giáng trần năm Thiệu Bình 1434, vào nhà họ Phạm ở Yên Đồng huyện Ý Yên, tỉnh Nam Định. Bà có tên Phạm Tiên Nga và hưởng thọ 40 tuổi.

Ngay sau khi bà mất, nhân dân xã La Ngạn, huyện Đại An, phủ Nghĩa Hưng đã lập đền thờ trên nền nhà cũ, gọi là Phủ Đại La Tiên Từ, Đồng thời quê mẹ của Người là xã Vỉ Nhuế cũng lập đền thờ để tưởng nhớ công lao của bà, gọi là Phủ Quảng Cung.

+  Lần thứ hai bà giáng sinh năm Thiên Hựu 1557 vào nhà họ Lê ở An Thái, Vụ Bản, Nam Định. Lần này, Bà kết duyên với ông Trần Đào Lang sinh được một người con trai, tên là Nhân, một con gái tên là Hoà. Năm 21 tuổi hạn kỳ đã hết tuyệt nhiên không bệnh tật gì, bỗng nhiên qua đời. Bà mất ngày 3 tháng 3 năm Đinh Sửu, thời Lê Gia Thái thứ 5 (1577) Lăng mộ và đền thờ ở Phủ Dầy, thôn Thiên Hương - Vân Cát, xã Kim Thái, huyện Vụ Bản, Nam Định.

+ Lần thứ ba bà giáng sinh xuống một gia đình họ Hoàng tại làng Tây Mỗ, Hà Thái, Hà Trung, Thanh Hóa  để tái hợp cùng Mai Thanh Lâm (còn gọi là Mai Sinh) là hậu kiếp của Trần Đào Lang  được hơn một năm thì mãn hạn hồi tiên. Tên bà lúc đó là Hoàng Thị Trinh. Bà kết duyên năm 18 tuổi, năm 19 tuổi bà về trời. Vợ chồng bà có một con trai tên là Thanh Cổn. Thanh Cổn sau này được thờ tại Đèo Ngang và có tên là Cậu bé Đồi Ngang.

Lễ hội Phủ Mỗ được tổ chức hàng năm vào ngày 7 tháng 3 âm lịch  nhằm tôn vinh Thánh Mẫu Liễu Hạnh, vị thần chủ trong Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ, Tứ phủ của người Việt. Thánh Mẫu Liễu Hạnh được thờ cúng ở nhiều nơi nhưng lễ hội Phủ Mỗ hiện nay được nhân dân trong làng và du khách thập phương đến dự lễ với nhiều hoạt động độc đáo, trong đó nổi bật nhất là nghệ thuật hát văn và hầu đồng và thời gian lễ hội diễn ra trong nhiều ngày. Theo các nhà nghiên cứu văn hóa thì lễ hội Phủ Mỗ là một thành phần quan trọng tạo nên ‘bản đại diễn xướng sử thi Liễu Hạnh’.nhỏ|đền phù mỗ
nhỏ|lễ hội 2

Tham khảo

nhỏ|lễ hội|219x219px


title: Cosmesus striatus

text:
Cosmesus striatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1863.

Chú thích

Tham khảo

Cosmesus


title: Borgiallo

text:
Borgiallo là một đô thị ở tỉnh Torino trong vùng Piedmont, có vị trí cách khoảng 40 km về phía bắc của Torino, nước Ý. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 501 người và diện tích là 7,0 km².

Borgiallo giáp các đô thị: Frassinetto, Castellamonte, Colleretto Castelnuovo, Castelnuovo Nigra, Chiesanuova, và Cuorgnè.

Quá trình biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Torino
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: 31 tháng 7

text:
Ngày 31 tháng 7 là ngày thứ 212 (213 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 153 ngày trong năm.

Sự kiện
781 – Ghi chép cổ nhất về việc núi Phú Sĩ tại Nhật Bản phun trào.
929 – Quân chủ Kinh Nam Cao Tòng Hối dâng biểu cho Hậu Đường Minh Tông xin được nội phụ triều Hậu Đường
 1498 – nhà thám hiểm Cristoforo Colombo đặt chân lên hòn đảo Trinidad.
 1658 – Aurangzeb trở thành hoàng đế thứ sáu của Đế quốc Mogul sau khi đánh bại các anh em trai trong cuộc chiến giành quyền kế vị.

 1932 – Đảng Quốc xã Đức lần đầu thành đảng lớn nhất trong Quốc hội Đức, qua bầu cử, với 230 ghế trong Nghị viện, tạo thuận lợi cho Hitler lên làm thủ tướng Đức đúng 6 tháng sau đó.
 1948 – Tàu chiến USS Nevada của Hải quân Hoa Kỳ bị ngư lôi đánh chìm trong một thử nghiệm quân sự.
1962 – Chính phủ Việt Nam Cộng hòa thành lập tỉnh Quảng Tín, tách từ tỉnh Quảng Nam.
1980 – Phạm Tuân trở về Trái Đất  trên con tàu Soyuz 36 sau hành trình bay vào không gian.
1992 – Chuyến bay 311 của hãng hàng không Thai Airways cất cánh từ sân bay quốc tế Don Mueang (Bangkok, Thái Lan) đến sân bay Tribhuvan (Kathmandu, Nepal) đã đâm vào núi khiến 113 người chết.
 2006 – Vì lý do sức khỏe, Fidel Castro giao lại các trách nhiệm lãnh đạo Cuba cho em trai là Raúl Castro.
2012 – Sự cố mất điện lớn nhất trong lịch sử diễn ra tại 22 bang của Ấn Độ, tác động đến trên 620 triệu người.

Sinh
156 TCN – Hán Vũ Đế, hoàng đế thứ 7 của Nhà Hán trong Lịch sử Trung Quốc.
1836 – Nguyễn Phúc Nhu Hòa, phong hiệu Đa Lộc Công chúa, công chúa con vua Minh Mạng (m. 1929)
1942 – Thanh Nga, nghệ sĩ cải lương tài sắc nổi tiếng của Việt Nam (m. 1978).
 1965 – J. K. Rowling, nhà văn Anh.
1980 – Harry Potter, nhân vật hư cấu, nam phù thủy nhà Gryffindor
 1980 – Nguyễn Hoàng Lâm, kỳ thủ cờ tướng Việt Nam, vô địch châu Á năm 2011.
 1986 – Trí Hải, ca sĩ nhạc trẻ Việt Nam (m. 2009).

Mất
 1997 – Cựu hoàng Bảo Đại, vị vua cuối của Nhà Nguyễn và chế độ phong kiến của Việt Nam (s. 1913).

Những ngày lễ và kỷ niệm

Tham khảo

Tháng bảy
Ngày trong năm


title: Quần đảo Andaman và Nicobar

text:
Quần đảo Andaman và Nicobar là một trong bảy lãnh thổ liên bang của Cộng hòa Ấn Độ.

Địa lý
Về mặt địa lý, đơn vị hành chính này thực chất gồm 2 quần đảo riêng cách nhau khoảng 150 km, lần lượt từ bắc xuống nam là quần đảo Andaman và quần đảo Nicobar. Xét về vị trí địa lý cả hai quần đảo này thường được xem là thuộc Đông Nam Á vì nó gần Đông Nam Á hơn là gần tiểu lục địa Ấn Độ. Điểm cực bắc của lãnh thổ cách cửa sông Hooghly của Ấn Độ 910 km, nhưng cách Ayeyarwady của Myanmar chỉ 190 km. Điểm cực nam của lãnh thổ chỉ cách đảo Sumatra của Indonesia có 150 km.

Toàn bộ lãnh thổ gồm 394 hòn đảo trải rộng trong một phạm vi từ vĩ tuyến bắc 6 tới 8 và từ kinh tuyến đông 92 đến 94, nhưng tổng diện tích mặt đất chỉ là 8.249 km². Chỉ có 38 hòn đảo trong số trên là có người định cư.

Dân cư
Số nhân khẩu của lãnh địa này là 356.152. Trong đó, số người nói tiếng Bengal chiếm 32,6%, tiếng Hindi 25,95%, tiếng Tamil (bao gồm cả tiếng Tamil Sri Lanka) 17,84%, tiếng bản địa Nicobar và Telugu 12,93%. Ngoài ra còn có các bộ phân dân cư nói tiếng Malayalam và tiếng Anh. Hầu hết người dân theo ấn Độ giáo; một số ít theo đạo Hồi.

Ngoài ra còn có bộ lạc sống biệt lập như người Sentinel ở đảo Sentinel Bắc, là cộng đồng chống lại mọi nỗ lực liên lạc với bên ngoài, nên không xác định được số lượng và thành phần dân cư của họ.

Hành chính
Về mặt hành chính, Quần đảo Andaman và Nicobar Islands được phân thành thành 3 huyện. Mỗi huyện lại chia các tehsil (tương đương cấp xã). Một số tehsil được đặt thành các phó huyện (sub-division), kiêm quản hành chính các tehsil khác trong huyện. Trung tâm hành chính của Quần đảo Andaman và Nicobar đặt ở Port Blair. Đây cũng là thị trấn lớn nhất lãnh thổ này.

 Huyện Bắc và Trung Andaman, thủ phủ tại Mayabunder
 Diglipur
 Mayabunder
 Rangat

 Huyện Nam Andaman, thủ phủ tại Port Blair
 Port Blair
 Ferrargunj
 Little Andaman

 Huyện Nicobar, thủ phủ tại Car Nicobar
 Car Nicobar
 Nancowry
 Great Nicobar

Lịch sử

Những cư dân đầu tiên
Những người dân bản địa thuộc các sắc tộc Nicobar (thuộc nhóm ngôn ngữ Môn-Khmer) và Shompen (thuộc nhóm ngôn ngữ Polynesia) là những người đầu tiên tới định cư ở đây.

Đế chế Chola
Nửa đầu thế kỷ 11, Vua Chola I chiếm các quần đảo Andaman và Nicobar làm bàn đạp để tấn công Đế quốc Srivijaya.

Đế chế Maratha

Thuộc địa của Đan Mạch và Ấn Độ thuộc Anh
Thế kỷ 18, Công ty Đông Ấn Đan Mạch chiếm hai quần đảo này. Sau đó, tới năm 1868, Đan Mạch bán lại cho Vương quốc Anh. Anh nhập hai quần đảo này vào Ấn Độ thuộc Anh.

Sau khi Ấn Độ độc lập
Khi Ấn Độ giành độc lập từ tay Anh, họ tiếp tục kiểm soát hai quần đảo. Ngày nay, người nước ngoài muốn tới Andaman và Nicobar phải xin giấy phép đặc biệt.

Lần động đất và sóng thần Ấn Độ Dương 2004, sóng thần cao 10 mét đã tấn công lãnh thổ này, làm ít nhất 5.930 người thiệt mạng. Đáng ngạc nhiên là rất ít trong số này là người bản địa. Nhờ kinh nghiệm dân gian, người bản địa đã rút lên chỗ cao ngay khi có động đất.

Kinh tế

Chú thích

Tham khảo
 Home page

Lãnh thổ liên bang Ấn Độ
Biển Andaman
Lãnh thổ phụ thuộc châu Á
Đảo vịnh Bengal
Đảo biển Andaman
 01
Quần đảo vòng cung núi lửa
Đông Nam Á hải đảo
Lịch sử Tây Bengal
Khởi đầu năm 1956 ở Ấn Độ
Quốc gia và vùng lãnh thổ nói tiếng Bengal


title: Vụ đánh bom Đại sứ quán Hoa Kỳ ở châu Phi năm 1998

text:
Vụ đánh bom Đại sứ quán Mỹ năm 1998 là một loạt các cuộc tấn công xảy ra vào ngày 07 tháng 8 năm 1998, trong đó hàng trăm người đã thiệt mạng trong các vụ nổ bom xe tải diễn ra đồng thời tại đại sứ quán Hoa Kỳ ở phía Đông thành phố lớn châu Phi Dar es Salaam thuộc Tanzania và Nairobi thuộc Kenya. Các cuộc tấn công đã được cho là có mối liên hệ với các thành viên địa phương của Jihad Hồi giáo Ai Cập, khiến Osama bin Laden và Ayman al-Zawahiri được sự chú ý của công chúng Hoa Kỳ lần đầu tiên, và kết quả là Cục điều tra Liên bang Hoa Kỳ đặt Bin Laden vào nhóm 10 người truy nã nhất.

Tham khảo

Khủng bố Hồi giáo
Al-Qaeda
Osama bin Laden
Quan hệ quốc tế năm 1998
Hoa Kỳ năm 1998
Lịch sử Hoa Kỳ (1991–2008)


title: Le Mesnil-Garnier

text:
Le Mesnil-Garnier  là một xã thuộc tỉnh Manche trong vùng Normandie tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 30 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Mesnilgarnier


title: Paraphnaeus

text:
Paraphnaeus là một chi bướm ngày thuộc họ Lycaenidae.

Chú thích

Tham khảo

Họ Bướm xanh


title: Condé-sur-Noireau (tổng)

text:
Tổng Condé-sur-Noireau là một tổng thuộc tỉnh Calvados trong vùng Normandie.

Tổng này được tổ chức xung quanh Condé-sur-Noireau ở quận Vire. Độ cao khu vực này dao động từ 72 m (Condé-sur-Noireau) đến 290 m (Saint-Jean-le-Blanc) với độ cao trung bình 189 m.

Hành chính

Các đơn vị trực thuộc
Tổng Condé-sur-Noireau gồm 11 xã với dân số 8 606 người (điều tra dân số năm 1999, dân số không tính trùng)

|-
| La Chapelle-Engerbold || align="right" | 79 || align="right" | 14770 || align="right" | 14152
|-
| Condé-sur-Noireau || align="right" | 5 820 || align="right" | 14110 || align="right" | 14174
|-
| Lassy || align="right" | 327 || align="right" | 14770 || align="right" | 14357
|-
| Lénault || align="right" | 148 || align="right" | 14770 || align="right" | 14361
|-
| Périgny || align="right" | 62 || align="right" | 14770 || align="right" | 14496
|-
| Pontécoulant || align="right" | 108 || align="right" | 14110 || align="right" | 14512
|-
| Proussy || align="right" | 353 || align="right" | 14110 || align="right" | 14523
|-
| Saint-Germain-du-Crioult || align="right" | 848 || align="right" | 14110 || align="right" | 14585
|-
| Saint-Jean-le-Blanc || align="right" | 318 || align="right" | 14770 || align="right" | 14597
|-
| Saint-Pierre-la-Vieille || align="right" | 347 || align="right" | 14770 || align="right" | 14653
|-
| Saint-Vigor-des-Mézerets || align="right" | 196 || align="right" | 14770 || align="right" | 14662
|}

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Tổng Condé-sur-Noireau trên trang mạng của Insee
 La carte des communes du canton trên trang mạng của Insee

Condé-sur-Noireau


title: Rhipidia polythrix

text:
Rhipidia polythrix là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Rhipidia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Phyllocnistis hapalodes

text:
Phyllocnistis hapalodes là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Western Úc.

Chú thích

Tham khảo

Phyllocnistis
Động vật đặc hữu Úc


title: Lobocla

text:
Lobocla là một chi bướm ngày thuộc họ Bướm nâu.

Hình ảnh

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Liên kết ngoài

Họ Bướm nhảy


title: Penia opatroides

text:
Penia opatroides là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1895.

Chú thích

Tham khảo

Penia


title: Schaan

text:
Schaan là thành phố lớn nhất Công quốc Liechtenstein. Xã này nằm ở phía bắc thủ đô Vaduz, ở miền trung quốc gia này. Dân số năm 2005 là 5806 người và diện tích là 26,8  km², bao gồm núi và rừng.

Chú thích

Xã của Liechtenstein
Cửa khẩu Liechtenstein-Thụy Sĩ


title: Pagno

text:
Pagno là một đô thị tại tỉnh Cuneo trong vùng Piedmont của Italia, vị trí cách khoảng 50 km về phía tây nam của Torino và khoảng 30 km về phía tây bắc của Cuneo. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 564 người và diện tích 8,4 km².

Pagno giáp các đô thị: Brondello, Castellar, Manta, Piasco, Revello, Saluzzo, Venasca và Verzuolo.

Lịch sử thay đổi dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Cuneo
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: Đạo nghị định thứ 8

text:
Đạo Nghị Định thứ 8 là một trong Bát Đạo Nghị Định của Hội Thánh Đại Đạo Tam Kỳ Phổ Độ Tòa Thánh Tây Ninh. Đây là đạo nghị định cuối cùng và là đạo nghị định quan trọng về việc không thừa nhận tính chính thống của các tổ chức và Hội Thánh Cao Đài không tùng quyền Tòa Thánh Tây Ninh và về điều kiện tiếp nhận các tôn giáo khác vào đạo Cao Đài.

Thời điểm ban hành
Đạo Nghị Định thứ 8 ra đời vào ngày Rằm tháng 7 năm Giáp Tuất (tức 25 tháng 8 năm 1934). Đạo nghị định này do Hộ pháp Phạm Công Tắc và Giáo Tông Lý Thái Bạch đồng ký ban hành.

Nội dung

ĐẠO NGHỊ ĐỊNH THỨ TÁM

Chiếu y Pháp Chánh Truyền Cửu Trùng Đài và Hiệp Thiên Đài.

Chiếu y các Thánh Giáo của Chí Tôn.

Nghĩ vì Đạo duy có một.

NGHỊ ĐỊNH

Điều thứ nhứt: - Những Chi Phái nào do bởi Đại Đạo Tam Kỳ Phổ Độ làm gốc lập thành mà không do nơi mạng lịnh Hội Thánh, thì cả chúng sanh chẳng đặng nhìn nhận là của Chí Tôn và phải định quyết là Bàng Môn Tả Đạo.

Điều thứ hai: - Các Tôn giáo xin nhập môn vào mối Chơn truyền phải có đủ Quyền Vạn Linh và Quyền Chí Tôn công nhận.

Làm tại Tòa Thánh Tây Ninh,
Ngày Rằm tháng 7 năm Giáp Tuất.

Ký tên:

Hộ pháp___Giáo Tông
Phạm Công TắcLý Thái Bạch

Việc xin hủy bỏ Đạo Nghị Định thứ 8
Ông Bảo Đạo Hồ Tấn Khoa, lãnh đạo Cao Đài Tòa Thánh Tây Ninh từ năm 1976 - 1987, là người rất tích cực dâng sớ vận động hủy bỏ Đạo Nghị Định thứ 8, vì ông có đại nguyện thống nhứt các Chi phái của đạo Cao Đài.

Ông có hai lần dâng sớ cầu xin hủy bỏ, nhưng không được các Đấng Thiêng Liêng chấp thuận.

■ Lần thứ nhứt: Năm 1953, khi Bảo Đạo Ca Minh Chương giáng cơ báo tin sẽ nhượng quyền Bảo Đạo tại thế cho ông, thì ông liền dâng bức Khải lên Ca Bảo Đạo yêu cầu hiệp với Thượng Phẩm Cao Quỳnh Cư cầu xin Lý Giáo Tông hủy bỏ Đạo Nghị Định thứ 8.

Thượng Phẩm Cao Quỳnh Cư và Bảo Đạo Ca Minh Chương giáng cơ trách cứ ông Khoa và cho biết đặt điều kiện như vậy là phạm Thiên điều. Điều tốt nhứt cho ông Khoa là vâng lịnh Đức Chí Tôn và Ngọc Hư Cung.

■ Lần thứ nhì: Năm 1978, khi ông Hồ Tấn Khoa cầm quyền Chưởng quản Hiệp Thiên Đài (vì tất cả vị Thời Quân khác đã đăng Tiên), ông lại dâng mật sớ lên Giáo Tông Lý Thái Bạch và Hộ pháp Phạm Công Tắc một lần nữa cầu xin hủy bỏ Đạo Nghị Định số 8 để ông qui hiệp các Chi phái về Tòa Thánh Tây Ninh. Nhưng lần cầu xin thứ nhì nầy cũng không được các 2 Ngài chấp thuận.

Trong lúc nầy, việc thông công với các Đấng thiêng liêng bằng cơ bút bị Nhà nước Việt Nam cấm hẳn, nên ông Hữu Phan Quân Lê Văn Thoại được Thượng Phẩm Cao Quỳnh Cư cho phép xuất chơn thần lên cõi thiêng liêng gặp ông để xem mật sớ nầy và cho biết quyết định của quyền thiêng liêng.

Ông Hữu Phan Quân Lê Văn Thoại có thuật lại việc nầy và nói đại khái như sau:

■ Cái gì mà Đức Giáo Tông và Đức Hộ pháp lập ra thì đó là Thiên điều, không sửa cải được, có giá trị đến thất ức niên.

■ Đạo Nghị Định thứ 8 là lá bùa hiệu nghiệm để tiêu diệt và ngăn ngừa các Chi phái lồng vào nội bộ của Đạo.

Thiên Chúa giáo có cả trăm mấy chục dòng tu, 3 ngành khác nhau là Kháng Cách, Chính Thống, Anh giáo mà Giáo hoàng không biết làm sao thống nhứt cho được; đạo Phật có hơn 300 Chi phái mà cũng không có một quyền lực nào thống nhứt làm thành một mối cho được.

Nếu hủy bỏ Đạo Nghị Định thứ 8 thì số Chức sắc của Đạo mỗi khi bất bình Hội Thánh liền tách ra lập Chi phái, thì số Chi phái càng ngày càng tăng, lấy gì để ngăn chặn?

Nếu hủy bỏ Đạo Nghị Định số 8 thì khi Tông phái trở về lồng vào Hội Thánh thì làm sao đuổi nó ra?

Cho nên, Đạo Nghị Định số 8 là lá bùa trừ khử sự chia rẽ, ngăn ngừa việc lập Chi phái, giữ gìn toàn vẹn nền Đại Đạo của Đức Chí Tôn mãi mãi trong thất ức niên.

Các Chi phái đã lập ra trước khi có Đạo Nghị Định số 8, nếu không tự giác qui hiệp về Tòa Thánh Tây Ninh theo các điều luật đã được quy định trong Đạo Luật năm Mậu Dần (1938) thì dần dần rồi đây sẽ suy tàn và mất hẳn.

Không thừa nhận
Đạo Nghị Định thứ 8 có nội dung chính thứ nhất là không nhìn nhận các chi phái là thuộc đạo Cao Đài hay nói cách khác là xem các chi phái là các tôn giáo khác chứ không phải là tôn giáo Cao Đài. Vì chỉ có một đạo Cao Đài đặt trung ương tại Tòa Thánh Tây Ninh mà thôi.

Tiếp nhận tôn giáo khác
Nội dung thứ hai là về điều kiện để các tôn giáo khác nếu muốn gia nhập đạo Cao Đài thì phải được toàn đạo thông qua chấp thuận cho vào.

Tham khảo
 Đạo Nghị Định Thứ Tám, Cao Đài Toàn Thư

Chú thích

Đạo Cao Đài


title: Llançà

text:
Llançà là một đô thị trong comarca Alt Empordà, Girona, Catalonia, Tây Bna Nha.

Biến động dân số

Tham khảo

 Panareda Clopés, Josep Maria; Rios Calvet, Jaume; Rabella Vives, Josep Maria (1989). Guia de Catalunya, Barcelona:Caixa de Catalunya. ISBN 84-87135-01-3 (Spanish). ISBN 84-87135-02-1 (Catalan).

Liên kết ngoài
Official website
Information - Generalitat de Catalunya
Statistical information - Institut d'Estadística de Catalunya

Đô thị ở Girona
Alt Empordà


title: Melittia hyaloxantha

text:
Melittia hyaloxantha là một loài bướm đêm thuộc họ Sesiidae. Nó được tìm thấy ở Cộng hòa Dân chủ Congo.

Chú thích

Tham khảo

Melittia


title: Soussac

text:
Soussac  là một xã thuộc tỉnh Gironde trong vùng Aquitaine tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 100 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Gironde


title: Tetraloniella minutilla

text:
Tetraloniella minutilla là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được LaBerge mô tả khoa học năm 2001.

Chú thích

Tham khảo

Tetraloniella
Động vật được mô tả năm 2001


title: Feihyla vittata

text:
Feihyla vittata là một loài ếch trong họ Rhacophoridae. Chúng được tìm thấy ở Campuchia, Trung Quốc, Ấn Độ, Lào, Myanma, Thái Lan, Việt Nam, và có thể cả Bangladesh.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, xavan ẩm, vùng đất ẩm có cây bụi nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, đầm nước, đầm nước ngọt, đầm nước ngọt có nước theo mùa, các khu rừng trước đây bị suy thoái nặng nề, và đất có tưới tiêu.

Chú thích

Tham khảo

 Lau, M.W.N., Wenhao, C., Baorong, G., Datong, Y., van Dijk, P.P., Truong, N.Q., Dutta, S., Bordoloi, S. & Sengupta, S. 2004. Chirixalus vittatus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

V
Ếch Ấn Độ
Động vật lưỡng cư Campuchia
Động vật lưỡng cư Trung Quốc
Động vật lưỡng cư Lào
Động vật lưỡng cư Myanmar
Động vật lưỡng cư Thái Lan
Động vật lưỡng cư Việt Nam


title: Xylocopa rufitarsis

text:
Xylocopa rufitarsis là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Lepeletier mô tả khoa học năm 1841.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ong bầu
Động vật được mô tả năm 1841


title: Viry-Noureuil

text:
Viry-Noureuil  là một xã ở tỉnh Allier, vùng Hauts-de-France thuộc miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Aisne

Tham khảo

Virynoureuil


title: Hylaeus paulistanus

text:
Hylaeus paulistanus là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Schrottky mô tả khoa học năm 1906.

Chú thích

Tham khảo

P
Động vật được mô tả năm 1906


title: 7201 Kuritariku

text:
7201 Kuritariku (1994 UF1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 25 tháng 10 năm 1994 bởi S. Otomo ở Kiyosato.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 7201 Kuritariku

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1994


title: Scrapter chrysomastes

text:
Scrapter chrysomastes là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Davies mô tả khoa học năm 2005.

Chú thích

Tham khảo

Scrapter
Động vật được mô tả năm 2005


title: Haleine

text:
Haleine là một xã thuộc tỉnh Orne trong vùng Normandie tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 124 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

INSEE

Xã của Orne


title: Elephantomyia chiriquiana

text:
Elephantomyia chiriquiana là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Elephantomyia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: 18505 Caravelli

text:
18505 Caravelli là một tiểu hành tinh vành đai chính với cận điểm quỹ đạo là 1.955302 AU. Nó có độ lệch tâm là 0.1258997 và chu kỳ quỹ đạo là 1222.7180193 ngày (3.35 năm).

Cailletet có vận tốc quỹ đạo trung bình là 19.91277769 km/s và độ nghiêng quỹ đạo là 4.17381°.

Nó được phát hiện ngày 9 tháng 8 năm 1996.

Nó được đặt theo tên Vito Caravelli, a professor thuộc Toán học.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1996


title: Fiebrigiella

text:
Fiebrigiella là một chi thực vật có hoa thuộc họ Fabaceae. Nó thuộc phân họ Faboideae.

Tham khảo

Fiebrigiella


title: So sánh các chương trình quản lý tải xuống

text:
Danh sách các trình quản lý tải xuống khác nhau. Các chương trình dược tô màu tìm là các chương trình đã dường phát triển.

Các chương trình quản lý tải xuống

Thông tin chung

Các giao thức hỗ trợ

Chức năng

Chú thích

Trình quản lý tải xuống
Trình quản lý tải xuống


title: Vườn quốc gia Mu Ko Ang Thong

text:
Vườn quốc gia Mu Ko Ang Thong là một vườn quốc gia biển ở vịnh Thái Lan, tại bờ biển Tỉnh Surat Thani. Vườn quốc gia này bao gồm 43 hòn đảo với tổng diện tích 102 km², trong đó chỉ 18 km² là đất, còn lại là biển. Vườn này được thành lập ngày 12/11/1980.

Tên gọi Ang Thong (Thai: อ่างทอง) có nghĩa là bát vàng, còn Mu Ko (หมู่เกาะ) thì có nghĩa là nhóm đảo.

Kể từ 2002 vườn quốc gia này cũng được đăng ký là 1 địa điểm của Công ước Ramsar số 1184.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 National Park, Wildlife and Plant Conservation Department

Mu Ko Ang Thong
Địa lý tỉnh Surat Thani
Điểm tham quan ở tỉnh Surat Thani
Mu Ko Ang Thong


title: Đèo Văn Trị

text:
Đèo Văn Trị (刁文持, 1849-1908), tên Thái là Cầm Oum, là thủ lĩnh người Thái Trắng, từng tham gia chống Pháp cuối thế kỷ 19 và sau đó hợp tác với người Pháp.

Thân thế
Đèo Văn Trị là con trai cả của Đèo Văn Sinh (tức Cầm Sinh), quê ở bản Nậm Dòn, xã Nậm Hàng, huyện Nậm Nhùn, tỉnh Lai Châu. Từ năm 1869, Đèo Văn Sinh giành được quyền cai quản vùng Sipsong Chuthai (mười hai xứ Thái) bên bờ tây sông Đà, nay là Lai Châu, Điện Biên.

Sự nghiệp
Đèo Văn Trị, hay Đèo Văn Trí, Đèo Văn Tri, Điêu Văn Trì, từ khi mới 16 tuổi đã theo cha đi đánh người Shan xâm lấn đất đai. Để thưởng công, triều đình Huế phong cho ông và cha làm quan đạo cai quản vùng Lai Châu, Điện Biên và Tuần Giáo.

Tháng 7 năm 1885, Tôn Thất Thuyết chỉ huy quân đánh úp quân Pháp tại Huế nhưng thất bại. Vua Hàm Nghi và Tôn Thất Thuyết phải trốn sang Cam Lộ và ra hịch Cần Vương kêu gọi dân chúng nổi dậy. Để hưởng ứng, Đèo Văn Trị lãnh đạo các sắc dân thiểu số nổi dậy chống Pháp, đặt căn cứ ở Bình Lư (vùng đất đang tranh chấp giữa Đèo Văn Trị và Quang Phong), một vị trí chiến lược quan trọng án ngữ trên đường Lào Cai - Lai Châu và Phong Thổ (Lai Châu) đi Than Uyên (Lai Châu). Đèo Văn Trị liên kết với Nguyễn Văn Giáp và Ngô Quang Bích (còn gọi là Nguyễn Quang Bích) chống Pháp, còn Quang Phong hợp tác với Pháp.

Tháng 4 năm 1886, một toán quân Pháp do Trung uý Aymerich chỉ huy tấn công vào Tân Uyên, quân khởi nghĩa rút về Bình Lư. Tới tháng 11 năm 1886, 500 quân Pháp do quan ba Olivier và Quang Phong chỉ huy đánh vào Bình Lư, nghĩa quân phải rút về Mường Bo. Tuy quân Pháp chiến thắng, nhưng họ cũng bị thiệt hại nặng, 31 quân Pháp trong đó có trung úy Aymerich tử trận.

Tháng 1 năm 1887, thiếu tá Pelletier chỉ huy một cánh quân đánh vào Mường Bo, quân khởi nghĩa rút về Sa Pa. Tháng 2 năm 1887, quân Pháp truy kích đến Sa Pa, nghĩa quân rút về Lai Châu rồi từ đó hoạt động chống Pháp ở địa bàn Sơn La và Lai Châu. Trên đường mang quân truy quét Đèo Văn Trị, thiếu tá Pelletier đánh chiếm huyện Phong Thổ và dùng nơi đây làm căn cứ hành quân trong vùng Bảo Hà và Bình Liêu. Tháng 3 năm 1887, quân Pháp chiếm huyện Bát Xát và xây thành đồn Bát Xát

Trong khi ở Bắc Kỳ bị quân Pháp đánh chiếm thì bên Lào, người Xiêm mở cuộc càn quét xứ chư hầu Lão Qua. Tướng Xiêm là Chamun Waiworanat kéo quân chiếm lấy kinh đô Luang Prabang rồi đánh tràn lên Sầm Nưa và Sipsong Chuthai, bắt được mấy người con của Cầm Sinh làm con tin rồi rút quân về Xiêm. Cầm Sinh hay tin giận lắm, phái con là Đèo Văn Trị đánh sang Lào để trả thù.

Tháng 7 năm 1887, cùng 600 thuộc hạ và Quân cờ đen, Đèo Văn Trị đánh được Luang Prabang, sai đốt phá phố xá, giết chết phó vương Souvanna Phouma, khiến viên ủy viên Xiêm cùng đạo quân Xiêm đồn trú chạy trốn. Vua Lào là Oun Kham của Vương quốc Luang Prabang và Auguste Pavie, lúc bấy giờ đang cùng phái đoàn đi thám hiểm vùng Thượng Lào cũng phải bỏ chạy, xuôi sông Mêkông về đến Pak Lay (tỉnh Xayabury). Sự việc này là động lực trực tiếp khiến Luang Prabang bỏ Xiêm và báo cho Pavie, muốn Pháp bảo hộ.

Do bị truy quét gắt gao, cộng với mâu thuẫn với Tôn Thất Thuyết (vì Tôn Thất Thuyết định mưu sát ông để giữ bí mật trên đường trốn sang Trung Quốc), nên gia đình Đèo Văn Trị khuyên ông đầu thú quân Pháp. Hơn nữa Pavie đã vận động với triều đình Xiêm thả anh em của Trị nên năm 1888 Đèo Văn Trị chấp thuận đầu hàng và mở đường cho quân Pháp tiến vào vùng Mường Thanh. Để bảo đảm cho sự hợp tác lâu dài của Đèo Văn Trị, người Pháp khôi phục quyền cai trị cha truyền con nối tại vùng đất Sipsong Chuthai bên bờ sông Đà cho ông, và còn nâng ông lên địa vị "Chúa Thái". Trên thực tế, việc này đồng nghĩa với việc người Pháp chấp thuận để xứ Thái được quyền tự trị hạn chế trong Đông Dương thuộc Pháp.

Sau khi mất năm 1908, Đèo Văn Trị được kế nghiệp bởi con cả là Đèo Văn Kháng, rồi sau này là Đèo Văn Long (sinh năm 1890).

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài
   Phong trào đấu tranh của đồng bào các dân tộc thiểu số Lào Cai chống Thực dân Pháp 1886-1945
  Dòng họ Đèo Văn Long

Người Thái
Người họ Đèo tại Việt Nam
Phong trào Cần Vương
Người Lai Châu


title: Change (bài hát của Taylor Swift)

text:
Change là ca khúc của ca sĩ nhạc pop đồng quê người Mỹ Taylor Swift. Nó được phát hành trên iTunes vào ngày 8 tháng 8 năm 2008, là một phần của album tổng hợp "AT&T TEAM USA Soundtrack". Nó cũng xuất hiện trong album phòng thu thứ hai của cô, Fearless.

Bảng xếp hạng

Tham khảo

Liên kết ngoài
 "Change" Music Video on Yahoo

Đĩa đơn năm 2008
Bài hát của Taylor Swift
Bài hát năm 2008
Đĩa đơn của hãng Big Machine Records
Bài hát viết bởi Taylor Swift


title: Francisco Tárrega

text:
Francisco de Asís Tárrega y Eixea, thường gọi tắt là Francisco Tárrega, (21 tháng 11 năm 1852 - 15 tháng 12 năm 1909) là một nhà soạn nhạc, một tay chơi đàn guitar nổi tiếng người Tây Ban Nha. Ông được xem như là người đặt nền móng cho vị trí của cây đàn guitar là nhạc cụ dành cho độc tấu. Ngoài các bản nhạc do ông sáng tác cho đàn guitar ông còn chuyển soạn một số tác phẩm của các nhà soạn nhạc khác sang trình tấu với đàn guitar.

Tiểu sử
Francisco Tárrega sinh tại Villarreal, xứ Castellón, Tây Ban Nha. Cha ông là Francisco Tárrega Tirado, một nhân viên nhà hát; mẹ ông là Antonia Eixea, mất khi ông còn nhỏ.

Thuở nhỏ Tárrega có lần bị té vào kênh dẫn nước, tai nạn này làm ông giảm thị lực rất nhiều. Có lẽ một phần do việc này mà ông được gia đình khuyến khích và cho đi học nhạc và hai người thầy nhạc đầu tiên của ông là Eugeni Ruiz và Manuel Gonzalez đều bị mù.

Năm 1862, nhạc sĩ guitar Julián Arcas gặp Tárrega ở Castellón, sau khi nghe Francisco chơi nhạc đã khuyên bố ông cho ông đến Barcelona học với mình. Cha ông đồng ý nhưng nhất quyết rằng Francisco phải được học chơi thêm piano bởi thời đó guitar chỉ được xem như nhạc cụ đệm cho ca sĩ hát mà thôi, trong khi piano là nhạc cụ phổ biến và được tôn sùng trên khắp Châu Âu. Thế nhưng sau đó Julián Arcas lại đi lưu diễn, bỏ lại Tárrega lúc đó mới 10 tuổi phải ngừng học. Ông bỏ đi lang thang, tự mình kiếm sống bằng nghề chơi nhạc ở các quán cà phê và các nhà hàng ở Barcelona. Nhưng không lâu sau đó gia đình tìm được ông và mang ông trở về.

Ban năm sau, vào năm 1865 ông lại bỏ đi lần nữa, lần này đến Valencia gia nhập một băng digan, bố ông lại đến mang ông về nhưng sau đó ông lại bỏ đi lần thứ ba, cũng lại đến Valencia. Trong những chuyến bỏ đi này ông sống được bởi chính khả năng chơi guitar cũng như dương cầm của mình. Nhưng cuối cùng ông lại tự nguyện về nhà.

Năm 1874 Tárrega vào nhạc viện Madrid, nhờ một nhà buôn giàu có là Antonio Canesa giúp đỡ về tài chính. Ông theo học với Emilio Arrieta, người thuyết phục ông tập trung vào chuyên ngành guitar.

Cuối thập kỉ 1870, Tárrega nhận dạy guitar và tham gia các buổi trình diễn thường xuyên, ông bắt đầu được công nhận và bắt đầu đi diễn vòng quanh Tây Ban Nha, ông cũng sáng tác tác phẩm đầu tiên dành cho guitar.

Năm 1880, ông diễn thay cho một người bạn là Luis de Soria tại một buổi hòa nhạc ở Novelda, Alicante. Sau buổi diễn có một người quyền thế nhờ ông lắng nghe khả năng của con gái ông ta, María José Rizo. Francisco và Maria nhanh chóng yêu nhau và đính hôn. Giáng sinh năm 1882, Tárrega cưới María José Rizo ở Novelda.

Năm 1881, Tárrega là người diễn chính ở nhà hát opera Lyon rồi sau đó là nhà hát Odeon ở Paris nhân lễ kỉ niệm 200 năm ngày mất của Pedro Calderón de la Barca. Ông cũng có đến London biểu diễn nhưng ông không hợp với thời tiết cũng như con người ở đây, có câu chuyện rằng ông viết nên tác phẩm lừng danh Lágrima là do nỗi buồn trong một lần đi diễn ở London.

Ông bắt đầu chuyển soạn cho guitar các tác phẩm của Beethoven, Chopin, Mendelssohn và những người khác để làm phong phú các tiết mục của mình.

Gia đình ông chuyển đến Madrid, họ sống bằng nghề dạy tư và biểu diễn, sau cái chết của con gái mới sinh Maria Josefa, gia đình ông chuyển hẳn đến Barcelona năm 1885. Tại Barcelona ông kết bạn với Isaac Albéniz, Enrique Granados, Joaquín Turina, Pablo Casals.

Trong một chuyến lưu diễn ở Valencia ông gặp một góa phụ là Conxa Martinez, bà này nhận bảo trợ cho ông, cho gia đình ông đến ở một căn nhà ở Barcelona, nơi ông viết các tác phẩm quan trọng của mình. Trong chuyến đi đến Granada, vẻ đẹp của vùng này gợi cho ông cảm hứng cho tác phẩm nổi tiếng nhất mà ông viết ra sau khi trở về, Recuerdos de la Alhambra.

Năm 1900, Tárrega đến Argel, bị mê hoặc bởi điệu trống Ả Rập ông viết Danza Mora.

Năm 1902, ông cắt móng tay để tạo hiệu quả âm thanh mới, đặc trưng cho trường phái theo ông sau này. Năm 1903, ông sang Ý biểu diễn rất thành công tại Roma, Napoli và Milano.

Tháng 1 năm 1906 ông bị bại liệt nửa người bên phải, không bao giờ ông hồi phục hoàn toàn nhưng vẫn còn tiếp tục lên sân khấu được.

Ông đã hoàn thành tác phẩm cuối cùng Oremus vào 2 tháng 12 năm 1909. Ông mất tại Barcelona 13 ngày sau đó, vào ngày 15 tháng 12 năm 1909, hưởng thọ 57 tuổi.

Phong cách âm nhạc, đóng góp cho kĩ thuật guitar

Về sáng tác thì Tárrega là một người theo trường phái bảo thủ, ông chỉ theo xu hướng của thời đại (nửa sau thế kỉ 19) chứ không phải là một nhà cách tân, không có đột phá về phong cách.

Về sử dụng nhạc cụ guitar ông được mệnh danh là "Sarasate của guitar".

Francisco Tárrega đã đặt nền móng cho guitar cổ điển thế kỉ 20, đã đưa vào guitar cổ điển các kĩ thuật trước đây chưa từng có và vẫn được dùng đến ngày nay, ví dụ kĩ thuật reo dây (tremolo) dành cho guitar cổ điển là phát minh của ông: dùng các ngón trỏ, giữa, đeo nhẫn gảy liên tục vào cùng một dây tạo nên cảm giác tiếng đàn ngân nga không dứt, một ví dụ điển hình cho kĩ thuật này chính là Recuedos de la Alhambra lừng danh.

Tác phẩm
Francisco Tárrega sáng tác không nhiều, chỉ viết 78 tác phẩm và 120 bản chuyển soạn của các nhạc sĩ như Beethoven, Chopin, Mendelssohn và các nhạc sĩ cùng thời như Albéniz
Tác phẩm sáng tác tiêu biểu: Gran Vals (nhạc chuông của dòng điện thoại Nokia), Recuedos de la Alhambra (Hoài niệm về Alhambra), Capricho Árabe, Danza Mora
Tác phẩm chuyển soạn tiêu biểu: Asturias (Leyenda) của Isaac Albéniz
Antonio de Torres, date?;Trong bộ sưu tập của Shel Urlik.

Chú thích

Tham khảo
Francisco Tárrega Biografía Oficial  by Adrián Rius Espinós , published by Ayuntamiento de Vila-Real, ISBN 84-88331-82-7
Francisco Tárrega – Selección de Obras  by Adrián Rius Espinós  (includes CD with historical recordings by Josefina Robledo; example:  "Capricho árabe", published by Excmo. Ayuntamiento de Vila-Real and Instituto Valenciano de la Música
Francisco Tárrega, Werden und Wirkung  by Wolf Moser, published by Edition Saint-Georges. ISBN 3-00-012750-X.
Francisco Tárrega, Complete Guitar Works by Michel Beauchamp, edited by Productions d'Oz. ISBN 978-2-89655-079-1
Francisco Tárrega y la guitarra en Espana entre 1830 y 1960 by Wolf Moser, published by Piles Editorial de Música S.A. ISBN 978-84-96814-34-9
Francisco Tárrega, Collected Guitar Works, reprints of early editions, by Rafael Andia, Chanterelle 1001 and 1002. ISBN 3-89044-125-4

Liên kết ngoài
Complete work and biography  (with midi music files, that are not at all reflective of Tárrega's performance style, but instead of sheetmusic)

Bài viết và trình bày
 Cronología de la vida de Tárrega  (with photos) by Francisco Herrera
 El frustrado monumento a Tárrega en Madrid  by Ignacio Ramos Altamira (tháng 6 năm 2007)
Tárrega / Walter Leckie Manuscripts (www.theguitarmuseum.com)
Francisco Tárrega  y Música  by Carmen Copovi Llop 1
Francisco Tárrega y su editor Ildefonso Alier by Dña. Nieves Iglesias Martínez and D. Vicente Gil

Ảnh
Photo (www.theguitarmuseum.com)
Photos  (Cronología de la vida de Tárrega)
Photos from Francisco Tárrega's room in the Vila-real City Museum
Monument in Vila-Real
Tárrega on a 1977 stamp (1, 2)
Estudio Temático Filatélico sobre Francisco Tárrega by Salvador Carracedo Benet

Complete work and biography  (with MIDI music files, that are not at all reflective of Tárrega's performance style, but instead of sheetmusic)
Tárrega / Walter Leckie Manuscripts, www.theguitarmuseum.com
Francisco Tárrega  and Música  by Carmen Copovi Llop
Photos from Francisco Tárrega's room in the Vila-real City Museum
Monument in Vila-Real
 by Salvador Carracedo Benet

Nghệ sĩ guitar
Sinh năm 1852
Mất năm 1909
Nhà soạn nhạc lãng mạn
Nhà soạn nhạc Tây Ban Nha
Nhà soạn nhạc cho guitar cổ điển
Người Valencia
Nam nhạc sĩ thế kỷ 20