title: Nhạc Phạm Duy

text:
Đây là danh sách các sáng tác của nhạc sĩ Phạm Duy được lấy từ trang web chính thức của nhạc sĩ. Các bài hát được xếp theo thứ tự thời gian do chính Phạm Duy phân loại. Danh sách bao gồm cả những ca khúc nước ngoài được Phạm Duy viết lời Việt.

Bước đầu

Sáng tác đầu tay: Cô hái mơ
Nhạc hùng, từ tráng sĩ tới chiến sĩ: Gươm tráng sĩ, Chinh phụ ca, Xuất quân, Thu chiến trường, Chiến sĩ vô danh, Nợ xương máu
Nhạc tình đầu mùa kháng chiến: Cây đàn bỏ quên, Khối tình Trương Chi, Tình kỹ nữ
Một bài ca xã hội: Tiếng bước trên đường khuya

Toàn quốc kháng chiến

Thanh niên ca: Nhạc tuổi xanh, Về đồng hoang (Về đồng quê), Đường về quê, Thanh niên ca, Thanh niên quyết tiến, Đoàn quân văn hoá
Quân ca: Khởi hành, Thiếu sinh quân, Quân y ca, Một viên đạn là một quân thù, Dân quân du kích, Ngọn trào quay súng, Việt Bắc, Thiếu sinh quân, Đường Lạng Sơn, Bông lau rừng xanh pha máu
Nhạc tình trong kháng chiến: Bên cầu biên giới, Tiếng đàn tôi, Đêm xuân, Chú Cuội
Một bài hát đoạn tình: Cành hoa trắng

Dân ca mới - Phần 1

Sự vinh quang: Nhớ người thương binh, Dặn dò, Ru con, Mùa đông chiến sĩ, Nhớ người ra đi, Bên ni bên tê, Tiếng hát trên sông Lô, Nương chiều

Dân ca mới - Phần 2

Sự đau khổ: Quê nghèo, Bà mẹ Gio Linh, Về miền Trung, Mười hai lời ru
Những bài hát cuối cùng trong kháng chiến: Gánh lúa, Đường ra biên ải

Tình tự với quê hương, dân tộc

Tình ca quê hương: Tình hoài hương, Tình ca
Tình tự dân tộc: Bà mẹ quê, Vợ chồng quê, Em bé quê

Cuộc lữ hành

Lên đường viễn du, viễn xứ: Thuyền viễn xứ, Viễn du
Lên đường trong tâm tưởng: Lữ hành

Phát triển dân ca

Dân Ca - Tình cảm - Xã hội: Nụ tầm xuân, Đố ai, Hẹn hò, Ngày trở về, Người về, Tiếng hò miền nam, Thi đua chăm học, Tình nghèo, Hò lơ, Phố buồn

Tiếp tục nhạc tình

Nhạc tình cảm tính: Tìm nhau, Thương tình ca, Ngày đó chúng mình, Kiếp nào có yêu nhau, Đừng xa nhau, Mưa rơi, Đường em đi, Mộng du, Nếu một mai em sẽ qua đời, Còn gì nữa đâu

Tình yêu - Sự đau khổ - Cái chết

nước mắt rơi, Đường chiều lá rụng, Tạ ơn đời, Một bàn tay

Bổn phận công dân

Chào mừng Việt Nam, Chim lồng
Một bài bé ca: Một đàn chim nhỏ

Ca hát bốn mùa

Hoa xuân, Xuân thì, Xuân nồng, Tơ tình (Tình ca mùa thu), Dạ lai hương, Chiều về trên sông

Tiếp tục đi - Tiếp tục yêu

Tiếp tục lữ hành: Xuân hành, Những bàn chân, Xuân ca, Bài ca sao, Bài ca trăng
Tiếp tục nhạc tình: Cho nhau, Ngày em hai mươi tuổi, Tôi đang mơ giấc mộng dài

Trường ca

Con đường cái quan: Anh đi trên đường cái quan - Tôi đi từ ải Nam Quan - Đồng Đăng có phố Kỳ Lừa - Người về miền xuôi - Này người ơi - Tôi đi từ lúc trăng tơ - Ai đi trong gió trong sương - Ai vô xứ Huế thì vô - Ai đi trên dặm đường trường - Nước non ngàn dặm ra đi - Gió đưa cành trúc la đà - Tôi xa quê nghèo ruộng nghèo - Anh đi đường vắng đường xa - Nhờ gió đưa về - Đi đâu cho thiếp theo cùng - Đèn cao Châu Đốc gió độc Gò Công - Cửu Long Giang/Về miền Nam - Giã ơn cái cối cái chầy/Về miền Nam - Đường đi đã tới
Mẹ Việt Nam: Mẹ ta, Mẹ xinh đẹp - Mẹ chờ mong/Lúa mẹ - Mẹ đón cha về - Mẹ hỏi/Mẹ bỏ cuộc chơi - Mẹ trong lòng người đi - Mẹ trả lời/Mẹ hóa đá - Muốn về quê mẹ, Sông còn mải mê - Sông vùi chôn mẹ - Sông không đường về - Những dòng sông chia rẽ - Mẹ trùng dương - Biển Đông sóng gợn - Thênh thang thuyền về - Chớp bể mưa nguồn - Phù sa lớp lớp - Mẹ Việt Nam ơi/Việt Nam, Việt Nam

Phục hồi dân ca
Dân ca miền xuôi: Lý cây đa, Qua cầu gió bay, Cây trúc xinh, Se chỉ luồn kim, Lý chim khuyên, Lý che hường, Hái hoa, Nước chảy bon bon
Dân ca miền núi: Ngày mùa, Chiêng trống cồng, Một mẹ trăm con, Hát đôi, Về đồng bằng, xuân trên buôn, Mẹ gọi con, Anh mau về
Một bài dân ca nữa: Anh hỡi anh cứ về

Tâm ca

Tôi còn yêu tôi cứ yêu, Tôi ước mơ, Tiếng hát to, Ngồi gần nhau, Giọt mưa trên lá, Để lại cho em, Một cành củi khô, Kẻ thù ta, Ru người hấp hối, Tôi bảo tôi mãi mà tôi không nghe, Hát với tôi, Những gì sẽ đem theo về cõi chết

Cho người trong cuộc chiến

Huyền sử ca một người mang tên Quốc, Cùng nhau xây ấp mới, Khoác áo màu đen, Hát hay không bằng hay hát, Bát cơm bát mồ hôi bát máu, Chiến sĩ gương mẫu

Tâm phẫn ca

Tôi không phải là gỗ đá, Nhân danh, Bi hài kịch, Đi vào quê hương, Người lính trẻ, Chuyện hai người lính, Bà mẹ phù sa

Phong trào du ca
Trả lại tôi tuổi trẻ, Du ca mùa xuân

Cho cuộc đời

Một ngày một đời, Cung chúc Việt Nam, Những điều tôi biết trong đời tôi, Kể chuyện đi xa, Dạ hành

Cho cuộc tình

Tình ca một mình: Nghìn trùng xa cách, Trả lại em yêu, Con đường tình ta đi, Nha Trang ngày về, Cỏ hồng, Tóc mai sợi vắn sợi dài, Mùa thu chết, Đừng bỏ em một mình, Giết người trong mộng, Nước mắt mùa thu

Tình ca mùa hạ

Phượng yêu, Ngày tháng hạ, Hạ hồng, Gió thoảng đêm hè

Cho quê hương

Thương ca chiến trường: Kỷ vật cho em, Khi tôi về, Tình khúc trên chiến trường tồi tệ, Thầm gọi tên nhau trên chiến trường tồi tệ, Tưởng như còn người yêu, Áo anh sứt chỉ đường tà
Chiến ca: Điệp khúc trần thế vinh, Mười hai tháng anh đi, Chiến ca mùa hè

Đạo ca

Pháp thân - Đại nguyện - Chàng dũng sĩ và con ngựa vàng - Quán thế âm - Một cành mai - Lời ru, bú mớm, nâng niu - Qua suối mây hồng - Giọt chuông cam lộ - Chắp tay hoa - Tâm xuân

Cho xã hội 1965

Vỉa hè ca: Sức mấy mà buồn, Nghèo mà không ham, Ô kê Sa Lem, Ô kê nước mắm.

Cho thiếu nhi
Bé ca: Ông trăng xuống chơi, Chú bé bắt được con công, Thằng Bờm, Bé bắt dế, Đưa bé đến trường, Đốt lá trên sân, Bé cây đàn ngôi nhà xanh đồi cỏ, Trong tiếng đàn của anh trong tiếng cười của em, Một con chim nhỏ trên cành yêu thương

Cho tuổi ô mai

Nữ ca: Tuổi mộng mơ, Tuổi ngọc, Tuổi hồng, Tuổi thần tiên, Tuổi sợ ma, Tuổi xuân, Tuổi vu vơ (Tuổi ngu ngơ), Tuổi bâng khuâng, Tuổi biết buồn, Ngày em hai mươi tuổi

Cho hòa bình trong lòng người

Bình ca: Bình ca một, Sống sót trở về, Dường như là hoà bình, Xin tình yêu giáng sinh, Xuân hiền, Ru mẹ, Lời chào bình yên, Giã từ ác mộng (Địa đàng tìm thấy), Chúa hoà bình, Ngày sẽ tới

Mùa xuân 1975

Những bài hát cuối cùng trên đất nước: Trên đồi xuân, Mừng xuân, Tình hờ, Yêu là chết ở trong lòng, Ta yêu em lầm lỡ, Nửa đoạn tình buồn, Những cuộc tình tan vỡ, Yêu tinh tình nữ, Chỉ chừng đó thôi, Con chim nhỏ trên cành yêu đương.

Tị nạn ca - Phần 1

Những bài hát tuyên ngôn: Ta chống cộng hay ta trốn cộng, Tháng tư đen, Người Việt cao quý, Có phải tôi là người quê hương ruồng bỏ giống nòi khinh?
Chủ đề quê hương: Nguyên vẹn hình hài, 1954 cha bỏ quê 1975 con bỏ nước, Bên bờ sông Seine ta ngồi ta khóc, Tiếng thời xưa, Thương nhớ Sài Gòn, Quê hương còn đó niềm vui, Giấc mơ khủng khiếp
Chủ đề chia ly: Thư em đến, Ở Bên nhà em không còn đứng đợi chờ anh, Lấp biển vá trời

Tị nạn ca - Phần 2

Ra với thế giới: Hát trên đường tạm dung, Ta là gió muôn phương, Bây giờ các ngài đâu
Chủ đề vượt biển: Hát trên đường vượt biển, Biển máu
Chủ đề phụ nữ: Giải thoát cho em, Trả lại chồng tôi, Lời người thiếu phụ Việt Nam, Người con gái Việt rời xa tổ quốc, Xin em giữ dùm anh

Tị nạn ca - Phần 3

Bài hát tâm tình: Chỉ còn nhau, Nghìn năm vẫn chưa quên, giờ thì em yêu, Con dế hát rong, Như là lòng tôi, Dấu chân trên tuyết, Tình nhân loại nghĩa đồng bào
Hát cho mọi người: Hát cho người ở lại

Ngục ca - Hoàng Cầm ca

Ngục ca: Từ vượn lên người từ người xuống vượn, Đảng đầy tôi, Ngày 19 tháng 5, Xưa Lý Bạch, Những thiếu nhi điển hình chế độ, Tôi có thể hay là vô địch, Chuyện vĩ đại bi ai, Thấy ngay thủ phạm, Nước Đổng Trác Điêu Thuyền, Sẽ có một ngày, Cái lầm to thế kỷ, Đôi mắt Trương Chi, Vì ấu trĩ, Tia chớp này vĩ đại, Ôi mảnh đất hình hài chữ S, Đất nước tôi, Xin hãy giữ màu trong trắng, Biết đến bao giờ lời thơ của tôi, Trong bóng đêm, Thời đại Hồ Chí Minh
Hoàng Cầm ca: Tình cầm, Lá diêu bông, Qua vườn ổi, Cỗ bài tam cúc, Đạp lùi tinh tú, Trăm năm như một chiều
Những bài ca tị nạn cuối cùng: Tình thu, Rồi đây anh sẽ đưa em về nhà, Bài ca dân chủ, Thông Điệp Máu, Bài Tử Sĩ Cho Người Quê Tôi

Bầy chim bỏ xứ
Bầy chim buồn bã - Chim quyên từ độ bỏ thôn Đoài - Bầy chim nhỏ bé - Con chích choè, Con chào mào - Chim bay từ đồng lúa phương nam - Một đôi phượng quý - Trên cành vàng, Con hoàng khuyên - Bầy chim hoài xứ - Én bay thấp, Én bay cao - Bầy chim một nhà - Lên rừng ba mươi Sáu thứ chim - Bầy chim nghìn xứ - Én bay dọc, Én bay ngang - Bầy chim một tổ - Bầy chim tỉnh giấc - Bầy chim huyền sử - Bầy chim hồi xứ - Chim quyên về đậu ở thôn Đoài

Rong ca

Người tình già trên đầu non - Hẹn em năm 2000 - Mẹ năm 2000 - Mộ phần thế kỷ - Ngụ ngôn mùa xuân - Nắng chiều rực rỡ - Bài hát nghìn thu - Trăng già - Ngựa hồng - Rong khúc

Thiền ca

Thinh không - Võng - Thế thôi - Không tên - Chiều - Xuân - Người tình - Răn - Thiên đường địa ngục - Nhân quả

Trường ca Hàn Mặc Tử

Phần 1 Tình quê: Tình quê - Đây thôn Vỹ Dạ - Đà Lạt trăng mờ
Phần 2 Trăng sao: Trăng sao rớt rụng - Hồn là ai - Trút linh hồn
Phần 3 Ave Maria: Lạy bà là đấng tinh truyền thánh vẹn - Ôi sứ thần thiên chúa Gabriel - Phượng Trì ôi Phượng Trì

Thơ phổ nhạc

Thi sĩ thời trước
 Nguyễn Bính: Cô hái mơ
Lưu Trọng Lư: Tiếng thu, Vần thơ sầu rụng, Hoa rụng ven sông, Thú đau thương
Thế Lữ: Tiếng sáo Thiên Thai
Huy Cận: Ngậm ngùi
Xuân Diệu: Mộ khúc
Bích Khê: Tỳ bà và những bài trong "Dị khúc Bích Khuê"
Đoàn Phú Tứ: Màu thời gian
Hàn Mạc Tử: Trường ca Hàn Mạc Tử
Nguyễn Du: Minh họa Kiều

Thi sĩ thời sau

Cung Trầm Tưởng: Mùa thu Paris, Tiễn em, Kiếp sau, Khoác kín (Phạm Duy đổi thành Chiều đông), Bên ni bên nớ, Về đây
Phạm Thiên Thư: Ngày xưa Hoàng Thị, Em lễ chùa này, Đưa em tìm động hoa vàng, Gọi em là đóa hoa sầu, Huyền thoại trên một vùng biển
Nguyễn Tất Nhiên: Thà là giọt mưa, Cô Bắc kỳ nho nhỏ, Anh vái trời, Hai năm tình lận đận, Em hiền như Masoeur, Hãy yêu chàng

Các thi sĩ khác

Lê Minh Ngọc: Tâm sự gửi về đâu
Nhất Tuấn: Con quỳ lạy chúa trên trời
Bình Nguyên Lộc: Quán bên đường
Đỗ Quý Toàn: Mùa xuân yêu em
Cung Vũ: Từ dạo ta buồn
Vũ Hữu Định: Còn chút gì để nhớ
Nguyễn Tiến Cung: Rừng U Minh ta không thấy em
Paul Verlaine: Thu ca điệu ru đơn
Nguyễn Long: Anh yêu em vào cõi chết
Du Tử Lê: Tình sầu, Kiếp sau xin giữ lại đời cho nhau
Thanh Lan: Khúc lan sầu
Kim Cương: Chiếc Bóng Bên Đường
Phạm Văn Bình: Chuyện tình buồn
Nguyễn Xuân Quang: Mây trôi trôi hết một đời
Nguyên Sa: Vết sâu
Phùng Quán: Lời mẹ dặn
Đào Tiến Luyện: Hoa Thông Thiên
Quang Dũng: Tây tiến
Lưu Trọng Văn: Về thôi
Huyền Chi: Thuyền viễn xứ

Nhạc cảnh
Chức Nữ về trời, Tấm Cám
Người đẹp trong tranh
Thằng bờm
Thị Mầu lên chùa
Trên đồi xuân
Chum vàng
Mối tình sơn nữ
Ba cô lên chùa

Các sáng tác về sau
Một số sáng tác gần đây của nhạc sĩ Phạm Duy chưa có trong danh sách trên:
Minh họa Kiều: Gồm 4 CD minh họa lại Truyện Kiều của Nguyễn Du.
Minh họa Kiều 1: Rằng năm Gia tĩnh triều Minh, Ngày xuân con én đưa thoi, Thanh minh trong tiết thang ba, Ngổn ngang gò đống kéo lên, Sè sè nắm đất bên đường, Đau đớn thay phận đàn bà, Một vùng cỏ ấy ác tà, Dễ hay tình lại gặp tình, Gốc cây lại vạch một bài cỏ thi, Dùng dẳng nửa ở nửa về, Chàng Vân quen mặt ra chào, Tình trong như đã mặt ngoài còn e
Minh họa Kiều 2: Người đâu gặp gỡ, Lơ thơ tơ liễu, Cách tường một buổi, Biết đâu hợp phố, Đá biết tuổi vàng, Hán Sở tranh hùng, Tư mã phượng cầu, Này khúc kê khang, Chiêu Quân, Càng tỏ hương nồng, Trăng thề còn đó
Minh họa Kiều 3: Cơn gia biến, Tấm lòng Kiều, Đã bén tay phàm, Tú bà (Vào thanh lâu), Trước lầu Ngưng Bích
Minh họa Kiều 4: Kiều gặp Từ Hải...
Nhục tình ca: Tình tự ca, Người yêu trong cánh tay, Người tình bên gối, Thần ái tình, Nô lệ ái tình, Đêm hôm đó, Tình điên, Biết yêu đương
Hương ca: Trăm năm bến cũ, Vô thường, Tắm sông trăng, Ngày xưa một chuyện tình buồn, Ngựa biển, Hương rừng, Mơ dạo xuân Hà Nội, Chiếc kẹp tóc thơm tho, Lời mẹ dặn, Tây tiến.
 Dị khúc Bích Khê: CD phát hành cuối năm 2011, gồm 10 ca khúc phổ từ thơ Bích Khê, gồm Tỳ Bà (sáng tác năm 1949), và 9 ca khúc sáng tác trong vòng hai năm 2010-2011: Nghê thường, Tranh lõa thể, Tôi chết rồi tiếng nói như châu, Sầu lãng tử, Khúc hoàng hoa, Thi vị, Một cõi trời, Mơ tiên, Huế đa tình
Và một số ca khúc khác.

Lời Việt Phạm Duy

Ngoài các sáng tác trên, Phạm Duy còn viết lời Việt cho nhiều ca khúc ngoại quốc.

Nhạc bán cổ điển phương Tây

Khúc hát thanh xuân, Chiều tà, Vũ nữ thân gầy, Dạ khúc, Dòng sông xanh, Trở về mái nhà xưa, Mối tình xa xưa, Sầu, Hắt hiu, Khúc ca ly biệt, Mơ mộng, Bi ca, Chủ nhật buồn, Tình vui, Ave Maria (Schubert) (Dâng Mẹ Maria) (của Schubert), Ave Maria (Cầu xin Maria) (của Gounod)

Dân ca thế giới

Hoa đào ca, Nhớ thương (Arirang), Bài ca cấy lúa (Philippines), Nàng đi xem hội, Vai áo màu xanh, Clementine, Tôi như đứa bé không mẹ, Chúa thương America, America tuyệt vời, Phép đến bên tôi, Chú bé đánh trống, Đêm âm thầm, Chúc mừng năm mới, Về đây đất mới

Nhạc Pop Mỹ 1965-1970

Lắng tai nghe, Vòng tay nữ sinh, Hai khía cạnh cuộc đời, Hè 42, Chuyện tình, Hỡi người tình Lara, Người yêu nếu ra đi, Cho đến khi lìa nhau, Không cần nói yêu, Những mùa nắng đẹp, Chủ nhật tươi hồng, Đã trót yêu anh

Nhạc Pop Pháp 1965-1970

Khi xưa ta bé, Em đẹp nhất đêm nay, Những nụ tình xanh, Viễn du tưởng tượng, Cuộc phiêu lưu, Trong nắng trong gió, Nắng đã tắt, Tình yêu mùa đông, Chàng, Nàng, Chỉ cần một giọt lệ, Tiễn nơi phi trường, Gọi tên người yêu

Nhạc Pop đầu 1970

Cuộc tình tàn, Dắt nhau lên núi, Người đẹp, Còn đâu bạn vui, Xa em rồi, Cơn đau tình ái, Tình cho không, Tay trong tay, Ngày tân hôn, Ngày cưới em, Đừng phá vỡ ân tình, Căn nhà xinh, Tango xanh, Hoa tím ngời, Yêu người mãi mãi, Chút hờn ghen, Cánh buồm xưa, Bông hồng Trung Quốc

Nhạc Disco, New Wave

Leo lên xe này, Hỡi hỡi cô bé, Cô kia, Hận tình trong mưa, Twist nữa đi nào, Niềm vui của lứa đôi, Tân hôn kỷ niệm, Kiếp hoa bướm, Cầu cứu tình yêu, Thưa ba, Tình muộn, Tình đã len vào trái tim, Sau ngày cuối tuần, Thứ hai chán chường, Như ốc biển, Tìm kiếm người yêu, Nhốt trái tim, ôi cây đàn, Nhẩy điệu Raggae, Qua đi từng ngày, Mưa và nước mắt, Chúng ta ngày đó, Hoài niệm, Giã từ người yêu, Mong chàng đừng đi, Anh soi sáng đời em, Em, Nhưng tim thì vẫn trong ta

Nhạc khiêu vũ

Ngày nào, Paris âu yếm Paris, Nhớ lúc yêu nhau, Anh vẫn không đổi thay, Lại gần, Bên em, Chỉ có thế thôi, Người lìa xa, Người mà ra đi, Tuổi ba mươi ba, Hello, Mắt nâu đen, Hãy cố nhìn coi, Vỗ tay nào, Trong đêm, Giữa hai người tình, Tuổi đôi mươi, Người tinh cầu, Tình thiêng liêng, Yêu ta êm đềm

Nhục tình ca

Em-Ma-Nuen, Nơi trần thế, Biết yêu đương, Tình vẫn trói ta, Tình giang hồ, Cho cuộc tình tàn, Còn gì để lại không, Anh và em, Cõi tình, Tình đến rồi đi, Gìn giữ tình anh, Khói mờ mắt người yêu, Giữa hai người tình, Dứt tình, Khóc dòng sông ấy, Đừng nói đã quên, Nàng đã ra đi, Anh và tôi

Nhạc Nhật

Nắng xuân, Dòng sông quê cũ, Ru em qua đời, Tuổi xưa quê nhà, Người đi trong đêm, Người tình bên gối, Vĩnh biệt tình ta, Em như khăn hồng, Tôi yêu người hoài, Có bao giờ, Đời là ấm áp, Ngày ta còn bé, Đi trong mùa thu, Tình yêu đó, Nhớ thương mùa thu, Dòng sông tình ái, Giờ biệt ly, Thần ái tình, Sao đành quên nhau, Cô em nào kia, Nhớ ta thì về, Bơ vơ, Cơn mưa tình, Một trời cô đơn, Tiếng diều cao, Rong ruổi đường tình

Nhạc quốc tế 1980

Bơ vơ, Mất người yêu, Người từ đâu tới, Nhớ không, Cô em người Đức, Nắng thu, Về nơi đất hứa, Đường về đất thánh, Người ca nhi, Tình nghèo, Tình là bóng ma, Tình đã tàn rồi, Tình là hung ác, Tình điên, Tuyết rơi, Tiếng cười trong đêm, Yêu nhau, Đã lâu quá rồi, Yêu em rồi, Nhớ anh mà thôi

Mối tình oan khiên, Không có em trên đời, Hãy tới bên anh, Đã yêu rồi hiểu chưa, Này em, Còn yêu nhau, Bãi cát yêu đương, Lữ khách trong mưa, Những ai âm thầm, Khi ai lìa xa ta, Đưa em về quê hương, thư gửi mẹ, Đại khúc tình yêu, Hạnh phúc đầu ngày, Nàng hồng hoa, Nói năng chi, Nô lệ ái tình, Nguyệt cầm tê tái, Cuộc tình đẹp nhất, Dấu vết thời gian, Người ru tình ta, Lá xanh mùa hè, Trái tim dễ vỡ, Sống trong mơ mộng

Những năm đầu 1990

Biển khơi tình yêu, Tình ca bất tận, Lại đây với em, Khóc cùng mưa, Bướm ma, Ta như tro bụi, Xanh như cánh đồng, Anh sẽ về, Chiều buồn, Trở về với em, Tình như lá rụng, Làm sao có em, Làm sao có anh, Cô em trong mơ, Điệu múa điên, Đừng dối gian, Tình ta, Người tình nơi nao, Tình như giấc mộng, Bước chân người tình

Những năm cuối 1990

Trái tim còn trinh, Người làm sáng tươi đời ta, Về đảo vắng, Dứt tình, Đi tìm tình yêu, Cuộc tình thế thôi, Cô đơn, Tình xưa nghĩa cũ, Tóc chị Hoài, Trái tim sắt đá, Người tình kiếp xưa, Nỗi sầu xa xứ, Mộng đẹp, Con chim non, Về quê xưa, Bọt nước chung tình, Bản Tango đầu, Bản Tango cuối, Xa cõi thiên đàng, Tình mãi ngu ngơ, Căn phòng xanh, Có thấy không em, Mặt trời tình yêu, Em đến rồi đi, Một chiều đông, Hồn ma tình cũ, Tìm nhau, Người tình đã tới, Dắt nhau lên đồi, Mộng huyền, Tình nồng đắm say, Valentine, Người tình bên nhau, Nước mắt khô, Hạnh phúc tình đôi

Xem thêm
 Phạm Duy

Tham khảo

Phạm Duy


title: Zipangia okinawana

text:
Zipangia okinawana là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Takizawa miêu tả khoa học năm 1979.

Chú thích

Tham khảo

Zipangia


title: Zelandotipula flavogenualis

text:
Zelandotipula flavogenualis là một loài ruồi trong họ Tipulidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo

Zelandotipula


title: Neil Jamieson

text:
Neil L. Jamieson là tác giả hay được trích dẫn trong các luận văn nghiên cứu về Việt Nam, bên cạnh các tên tuổi như Keith Taylor, David Marr và William Duiker... qua công trình hoàn chỉnh (monograph) xuất bản năm 1993: Understanding Vietnam, cũng là bản phát triển từ luận văn tiến sĩ năm 1981 tại Đại học Hawaii, Honoluu (Vietnam: A Study of Continuity and Change in a Sociocultural System), phân tích quá trình thay đổi của xã hội Việt Nam trước và sau cú sốc thời hiện đại (1930-1954).

Học tiếng Việt trong thời gian nhập ngũ đầu thập niên 1960, sau khi tốt nghiệp thạc sĩ ngành văn chương dân gian, nhưng bị điều sang Philippines, sau khi ra quân Jamieson đã tham gia các dự án phát triển để sang Việt Nam trong tư cách dân sự, đồng thời học thêm tiếng Việt với các giảng viên Việt Nam ở Đại học Washington. Trước khi rời Việt Nam ngày 29 tháng 4 năm 1975, Jamieson đã có nhiều thời gian sống trong môi trường xã hội Việt Nam và ngay ranh giới giữa hai nền văn hóa Việt - Mỹ, đồng thời cũng tích lũy được một thư viện sách truyện tiếng Việt, những tác phẩm mà ông hay nghe người Việt nhắc tới, đặc biệt là các sáng tác của Tự Lực Văn Đoàn.

Vốn có bằng tiến sĩ trong ngành nhân học từ trước, phương pháp nghiên cứu Việt Nam của Jamieson chịu ảnh hưởng nặng của cách nhìn xã hội như là một hệ thống (system), cũng giống như cách nhìn một hệ thống máy hay một hệ thống sinh học, tức là có thể áp dụng lý thuyết hệ thống (system theory) như trong ngành điều khiển học (cybernetic). Cụ thể hơn, có lẽ Jamieson sử dụng mô hình nhiệt động học (thermodynamics) vì hay dùng khái niệm thermostat mà Gregory Bateson đã phát triển để mô tả quá trình xã hội sẽ chuyển từ trạng thái hiện tại sang trạng thái được cài đặt hoặc định hướng như hoạt động của một hệ thống máy điều hòa nhiệt độ. Cả hệ thống xã hội, thông qua các mối liên kết, sẽ tiến hóa theo ảnh hưởng của một số giá trị có chiều hướng tăng giảm nhất định. Các giá trị trong xã hội Việt Nam như Tình, Nghĩa, Lý, Hiếu, Huynh Đệ, Gia đình, Làng Xã... được Jamieson liệt kê và xếp vào hệ thống trục đối lập Âm - Dương mà ông gọi là yin-yang.

Phương pháp luận mà Jamieson dùng xuyên suốt thuộc loại cổ điển trong ngành xã hội học, có thể xếp vào nhóm constructionism-interpretation, tức vận dụng nhóm dữ liệu chính là văn bản văn chương cùng các dữ liệu phụ là nghiên cứu lịch sử xã hội và con người tác giả để tái hiện một giai đoạn chuyển biến. Cách nhìn diễn giải cũng giúp người đọc dễ dàng theo dõi toàn bộ tác phẩm của ông, giống như đọc lịch sử và bình giảng văn học với những trích đoạn tác phẩm được dịch rất khéo sang tiếng Anh. Một trong số các phát hiện đáng chú ý của Jamieson là sự du nhập sau 100 năm của hệ tư tưởng cá nhân (individualism), xuất hiện lần đầu trong tiếng Anh từ học thuyết Dân chủ kiểu Mỹ của Alexis de Tocqueville năm 1835, vào giới trí thức Việt Nam và thể hiện của nó qua các nhân vật của Tự Lực Văn Đoàn, hay ngay chính các tác giả trong nhóm như Thế Lữ từng tự họa trong thơ, cũng giống như những gì trường phái Lãng mạn phương Tây từng mô tả trước đó một thế kỷ về những cảm giác trước một xã hội bị cơ giới hóa, đô thị hóa và con người biến thành những đoàn công nhân giống hệt nhau. Lối trình bày mang tính hệ thống và diễn giải khiến tác phẩm của Jamieson không chỉ dễ đọc, lôi cuốn, mà còn chứa vô số thông tin được tích hợp và sắp đặt liền lạc theo dòng tư duy cấu trúc lẫn niên đại thời gian.

Mặc dù cơ sở dữ liệu của Jamieson được định hướng từ nghiên cứu thực địa (fieldworks) cho nên thiên nhiều về miền Nam, dòng văn học được tách ra ở miền Bắc từ sau năm 1954 cũng được chú ý, đặc biệt qua các tác phẩm của phong trào Nhân văn giai phẩm. Tuy nhiên, các phân tích này có ý nghĩa bổ sung hơn là đột phá hoặc khắc họa. Nhiều bản văn thực ra lấy từ các nguồn in lại ở miền Nam trong thời kỳ này. Dù vậy, Jamieson đã trình bày một góc nhìn rất hệ thống khi so sánh hai xu hướng thay đổi trong giai đoạn này - yang ở miền Bắc và yin ở miền Nam. Tiến sĩ Thaveeporn Vasavakul từ Đại học Chulalongkorn, Thái Lan cũng từng thực hiện phép nghiên cứu so sánh hai miền nhưng chưa đi đến tầm khái quát cao như vậy. Theo Jamieson, trong giai đoạn 1954-1975, xã hội miền Bắc phát triển theo chiều Dương, các chuyển động nội bộ và nhiễu (entropy) thấp, nhiều băng tần chuyển tin (redundancy - tần suất lặp lại thông tin cao) và tín hiệu phản hồi (feedback) dương tính giúp tăng lực (amplify) chính sách của chính phủ ở đầu vào. Trong khi đó, xã hội miền Nam thiên Âm với đặc tính ít redundancy, entropy cao, và feedback âm. Cũng cần phải nói thêm rằng khái niệm âm-dương được Jamieson dùng theo nghĩa metaphor và gắn với một số quá tình biến đổi mang tính ước lượng hơn là thực sự đào sâu các định nghĩa triết học gắn liền với âm-dương trong Kinh dịch.

Sau một giai đoạn cao trào về nghiên cứu Việt Nam với những xuất bản vào đầu thập niên 1990 như với Neil Jamieson, lại đang tiếp nối một cao trào nghiên cứu mới vào khoảng giao thời giữa hai thiên niên kỷ với các tên tuổi như Edmund Malesky, David Koh, Roland Jacques, Jason Gibbs và Nora Taylor, nhưng chưa thấy có ai tiếp nối phương pháp luận nhân học văn chương đầy lý thú của ông, lẫn dữ liệu lịch sử bắt đầu từ thời điểm ông kết thúc, một quá trình biến chuyển xã hội đầy xáo trộn sau năm 1975 hay sau thời Đổi mới.

Tham khảo

 Jamieson, Neil L. 1993 Understanding Vietnam, University of California Press, Berkeley and Los Angeles, California, ISBN 9780520201576
 Điểm sách của Rick Martin
Điểm sách của mạng Powell
Điểm sách của UC Press

Nhà khoa học xã hội Hoa Kỳ


title: Bully-les-Mines

text:
Bully-les-Mines là một xã của tỉnh Pas-de-Calais, thuộc vùng Hauts-de-France, miền bắc nước Pháp.ch communes and 250.000 inhabitants..

Xem thêm
 Communes of Pas-de-Calais

Tham khảo

INSEE
IGN

Liên kết ngoài
 The website of the Town of Bully-les-Mines
 The website of the Lens-Liévin Communaupole
 The website of the Bully-les-Mines Youth Centre
 The website of the Espace François Mitterrand in Bully-les-Mines
 Bully-les-Mines on the Quid website
 vị trí của Bully-les-Mines in France, with neighboring communes
 Map of Bully-les-Mines on Mapquest

Bullylesmines


title: Vành đai Sao Hải Vương

text:
Hệ thống vành đai Sao Hải Vương gồm năm vành đai chính, được tàu không gian Voyager 2 khám phá vào năm 1989. Các vành đai được đặt theo tên của các nhà thiên văn đã có những đóng góp quan trọng cho công việc nghiên cứu hành tinh: Galle, Le Verrier, Lassell, Arago, và Adams.

Chi tiết

Tham khảo

Liên kết ngoài

Neptune's Rings by NASA's Solar System Exploration
Gazetteer of Planetary Nomenclature – Ring and Ring Gap Nomenclature (Neptune), USGS

Sao Hải Vương
Vành đai hành tinh
Thiên thể phát hiện năm 1989

nl:Neptunus (planeet)#Manen en ringen rondom Neptunus


title: Cerithiopsis greppii

text:
Cerithiopsis greppii là một loài ốc biển, động vật chân bụng trong họ Cerithiopsidae. Nó được mô tả bởi Buzzurro and Cecalupo, năm 2005.

Chú thích

Tham khảo

Cerithiopsis
Động vật được mô tả năm 2005


title: Zelandotipula yungasicola

text:
Zelandotipula yungasicola là một loài ruồi trong họ Tipulidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo

Zelandotipula


title: Chia rẽ Trung-Xô

text:
Chia rẽ Trung-Xô là một cuộc xung đột chính trị và ý thức hệ chính giữa Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa (CHND Trung Hoa) và Liên bang Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Xô viết (Liên Xô) trong thời kỳ Chiến tranh lạnh. Sự chia rẽ bắt đầu vào cuối thập niên 1950, phát triển dần thành xung đột biên giới giữa Liên Xô và Trung Quốc vào tháng 4 và tháng 5 – 1962, lên đến đỉnh điểm là đổ máu giữa hai nước Xô - Trung mùa xuân 1969. Từ đó hai bên đã coi nhau như thù địch. Sự chia rẽ này diễn tiến theo nhiều cách khác nhau cho đến cuối thập niên 1980. Việc này dẫn đến một sự chia rẽ song song trong phong trào cộng sản quốc tế dù nó có thể có liên quan nhiều hơn đến các lợi ích quốc gia của Trung Quốc và Liên Xô cũng như các tư tưởng cộng sản tương ứng của hai quốc gia.

Bối cảnh
Cội rễ của sự chia rẽ bắt đầu trong thập niên 1930 khi Đảng Cộng sản Trung Quốc dưới sự lãnh đạo của Mao Trạch Đông tiến hành đồng thời cuộc kháng chiến chống Nhật Bản và một cuộc nội chiến chống Quốc dân Đảng của Tưởng Giới Thạch. Mao gần như làm ngơ khuyến cáo và chỉ thị của Stalin và Đệ Tam Quốc tế cách tiến hành cuộc cách mạng tại Trung Quốc. Lý thuyết truyền thống của chủ nghĩa Lenin, vào thời này đã được nâng lên cấp giáo điều không bị chất vấn tại Liên Xô, là sự đấu tranh cách mạng phải lấy giai cấp lao động thành thị làm nòng cốt, đó là một giai cấp dường như không tồn tại ở Trung Quốc; vì thế thay vào đó Mao Trạch Đông đã vận dụng huy động lực lượng nông dân.

Trong suốt Thế chiến thứ Hai, Stalin hối thúc Mao thành lập một liên minh với Tưởng Giới Thạch để chống Nhật Bản. Thậm chí sau chiến tranh, Stalin đã khuyên Mao đừng nên mưu toan giành lấy quyền lực mà nên thương lượng với Tưởng; Stalin ký Hiệp ước Hữu nghị và Hợp tác với Tưởng vào giữa năm 1945. Mao chấp thuận lời khuyên của Stalin một cách khôn khéo ngoài mặt nhưng thực tế thì làm ngơ lời khuyên đó bằng cách đánh đuổi Tưởng khỏi lục địa Trung Quốc và tuyên bố thành lập nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa vào tháng 10 năm 1949. Tuy nhiên chẳng bao lâu sau đó, một cuộc viếng thăm dài hai tháng của Mao đã đạt được kết quả cao độ với Hiệp ước Hữu nghị và Hợp tác Trung-Xô (1950) bao gồm một khoản cho vay lãi suất thấp của Liên Xô giá trị 300 triệu rúp và liên minh quân sự 30 năm chống hành động xâm lược của Nhật Bản.

Tuy nhiên vào lúc đó, Bắc Kinh đã bắt đầu nỗ lực hất chân vai trò lãnh đạo phong trào cộng sản thế giới của Moskva. Mao và các người ủng hộ ông đã tích cực quảng bá ý tưởng rằng các phong trào cộng sản tại Á châu, và phần còn lại của thế giới, nên theo gương cách mạng của Trung Quốc, chứ không phải là của Nga. Chẳng hạn vào năm 1947, Mao đã trao cho ký giả Mỹ Anna Louise Strong các tài liệu và hướng dẫn bà "trình các tài liệu này cho các lãnh tụ Đảng tại Hoa Kỳ và châu Âu" nhưng không nghĩ rằng "cần thiết đem các tài liệu này đến Moskva." Ann Louise Strong cũng có viết một bài báo có tựa đề "Tư tưởng Mao Trạch Đông" (The Thought of Mao Tse-tung) và một cuốn sách Bình minh từ Trung Quốc (Dawn Out of China) trong đó bao gồm những lời cho rằng thành tựu vĩ đại của Mao là thay đổi Chủ nghĩa Marx từ hình thức châu Âu sang một hình thức châu Á... trong cách mà cả Marx và Lenin không thể nào mơ." Cuốn sách bị cấm tại Liên Xô. Vài năm sau đó, vào lần họp mặt cộng sản quốc tế đầu tiên tại Bắc Kinh, Lưu Thiếu Kỳ, một người nổi bật ủng hộ Mao, đã đọc một bài diễn văn ca ngợi "con đường Mao Trạch Đông" (Mao Tse-tung road) như là con đường đúng đắn của cách mạng cộng sản và cảnh cáo rằng sẽ sai trái nếu đi theo con đường nào khác; Lưu Thiếu Kỳ đã không ca ngợi Stalin hoặc mô hình Liên Xô thậm chí chỉ là một lần. Tuy nhiên sự căng thẳng diễn ra tại Bán đảo Triều Tiên và một nỗi lo đang hình thành về một cuộc can thiệp quân sự của Hoa Kỳ tại đó, các tình huống chính trị địa dư cho thấy rằng cả hai quốc gia này không thể chịu đựng được một sự rạn nứt về ý thức hệ và vì vậy liên minh của họ tiếp tục kéo dài.

Suốt thập niên 1950, Trung Quốc được một số đông các cố vấn Liên Xô hướng dẫn đã theo mô hình phát triển của Liên Xô, đặt trọng tâm vào công nghiệp nặng với vốn trích ra từ thặng dư của nông dân trong lúc coi sản xuất hàng hóa tiêu thụ là ưu tiên thứ hai. Tuy nhiên vào cuối thập niên 1950, Mao đã bắt đầu phát triển ý tưởng mới về cách làm sao Trung Quốc tiến ngay lên chủ nghĩa Xã hội qua việc huy động các lực lượng lao động khổng lồ của Trung Quốc — các ý tưởng này dẫn đến phong trào Đại nhảy vọt.

Các chết của Stalin năm 1953 đã tạo ra một tình hình mới trong thế giới cộng sản. Khi Stalin mất, Mao cảm thấy rằng ông bây giờ là một lãnh đạo kỳ cựu, và ông trở nên ngày càng bực tức khi các nhà lãnh đạo mới của Liên Xô như Georgy Malenkov và Nikita Khrushchev đã không ban cho ông cái tư cách đó. Tuy nhiên, thời kỳ này đã chứng kiến một sự hồi sinh ngắn ngủi tình hữu nghị Trung-Xô. Mao được trấn an bởi chuyến viếng thăm chính thức của Khrushchev đến Trung Quốc năm 1954 mà trong chuyến đi đó đã chính thức trao trả căn cứ hải quân Lữ Thuận Khẩu cho Trung Quốc. Liên Xô đã giúp đỡ về kỹ thuật trong 156 ngành công nghiệp chính khác nhau trong kế hoạch năm năm lần thứ nhất của Trung Quốc cùng với một khoản cho vay tổng cộng lên đến 520 triệu rúp. Hai quốc gia cũng hợp tác tại Hội nghị Genève năm 1954 để thuyết phục Việt Nam Dân chủ Cộng hoà chấp thuận chia cắt tạm thời Việt Nam theo vĩ tuyến 17.

Nhưng các chính sách của Khrushchev bắt đầu làm cho Mao khó chịu. Mao không công khai sự bất đồng của mình khi Khrushchev lên án Stalin trong bài diễn văn bí mật đọc tại Đại hội Đảng lần thứ 20 Đảng Cộng sản Liên Xô năm 1956, hoặc khi Khrushchev nối lại quan hệ với chế độ của Josip Broz Tito tại Nam Tư là chế độ mà Stalin đã lên án năm 1947. Nhưng Mao đã ủng hộ Stalin trong nhiều cách, cả về tư tưởng và chính trị, và Khrushchev cố tình tháo gỡ sự ủng hộ đó trong một loạt bài diễn văn công và tư, cố ý bác bỏ gần như tất cả những gì thuộc sự lãnh đạo của Stalin, thông báo kết thúc Đệ Tam Quốc tế, và, gây khó chịu nhất cho Mao là xem nhẹ lý thuyết nòng cốt của chủ nghĩa Marx-Lênin về xung đột vũ trang không tránh khỏi giữa chủ nghĩa tư bản và chủ nghĩa xã hội. Kết quả là, Khrushchev đã đi tiên phong với ý tưởng "Cùng chung sống hòa bình" giữa các quốc gia cộng sản và tư bản. Tuy nhiên, điều này đặt ra một thử thách trực tiếp đến chính sách ngoại giao "dựa vào một bên" (lean-to-one-side) mà Mao đã áp dụng sau nội chiến Trung Quốc, khi mà có mối đe dọa trực tiếp từ sự can thiệp quân sự của Nhật Bản và Hoa Kỳ trong chuyện nội bộ của Trung Quốc (điều cần thiết là phải liên minh toàn diện với Liên Xô). Thật sự, Khrushchev đã mưu toan hủy bỏ chính điều kiện đã tạo ra Hiệp ước Hữu nghị và Hợp tác Trung-Xô năm 1950 rất hấp dẫn Mao ngay từ lúc đầu. Mao rất đỗi giận dữ vì những hành động này, và càng ngày có cảm giác rằng giới lãnh đạo Liên Xô đang rút lui không chỉ về mặt trận tư tưởng - từ chủ nghĩa Marx-Lênin và từ đấu tranh cho sự thắng lợi của chủ nghĩa cộng sản trên thế giới - mà còn rút lui trong mặt trận quân sự bằng việc dường như không còn bảo đảm hỗ trợ Trung Quốc nếu có chiến tranh với Hoa Kỳ. Khoảng 1959, giai đoạn đã được định sẵn cho một sự rạn nứt giữa hai siêu cường cộng sản.

Bắt đầu chia rẽ

Năm 1959, Khrushchev tổ chức một cuộc họp thượng đỉnh với Tổng thống Hoa Kỳ Dwight Eisenhower. Liên Xô bắt đầu lo ngại vì ảnh hưởng của đại nhảy vọt bên Trung Quốc. Khrushchev tìm cách trấn an phương Tây trong một thời kỳ Chiến tranh lạnh được biết như là "The Thaw" (tan băng). Liên Xô không giữ lời hứa từng cam kết trước đây là giúp Trung Quốc phát triển vũ khí nguyên tử. Họ cũng từ chối hỗ trợ Trung Quốc trong cuộc tranh chấp biên giới với Ấn Độ, một quốc gia khá thân thiện với Liên Xô.

Các sự kiện này đã làm cho Mao và các nhà lãnh đạo cộng sản Trung Quốc bực mình rất nhiều. Mao thấy Khrushchev có thái độ quá hòa giải với phương Tây. Tuy nhiên, với quan điểm của Liên Xô, họ đang đo lường một cách khôn ngoan tình hình quốc tế hiện hữu và mối họa về chiến tranh hạt nhân. Vào cuối thập niên 1950, cả Hoa Kỳ và Liên Xô có các kho vũ khí hạt nhân khổng lồ, và giới lãnh đạo Liên Xô đang vật lộn trong một chiến lược nhằm cân bằng các cuộc đối đầu với các vấn đề như Berlin qua các cuộc thương thảo để tránh một cuộc chiến tranh bộc phát.

Nền chính trị quốc nội của Trung Quốc cũng là nhân tố góp phần vào sự chia rẽ giữa Liên Xô và Trung Quốc. Đại nhảy vọt đã không đạt được mục tiêu như đã định. Vì chuyện này mà những đối thủ của Mao trong Đảng Cộng sản như Lưu Thiếu Kỳ và Đặng Tiểu Bình giữ các chức vụ thứ tự là Chủ tịch nước và Tổng Bí thư Ủy ban Trung ương Đảng Cộng sản mưu toan lật đổ ông khỏi quyền lực. Nhân lúc có sự chia rẽ với Liên Xô, Mao lợi dụng chuyện này để diễn tả các đối thủ của ông là tay sai của một thế lực ngoại bang và đã kích thích chủ nghĩa quốc gia của người Trung Quốc đồng lòng đứng sau ủng hộ cho ông.

Từ năm 1960 đến 1969 những bất đồng và mâu thuẫn trong nội bộ các nước Cộng sản, đặc biệt giữa Liên Xô và Trung Quốc (sau hai Hội nghị năm 1957 và 1960), không dịu đi mà ngày càng trầm trọng, công khai. Những cuộc tranh luận gay gắt và bất đồng giữa hai đảng này xoay quanh các vấn đề lý luận, đường lối chung của phong trào cộng sản quốc tế đã dẫn đến sự phân liệt thực sự của phong trào cộng sản thành hai phái. Hai đảng lớn, hai nước lớn tranh nhau vì vị trí trung tâm cách mạng, công kích lẫn nhau: đảng nào cũng muốn nắm độc quyền chân lý và tranh nhau vai trò lãnh đạo các nước xã hội chủ nghĩa và phong trào cộng sản quốc tế. Sự phân liệt và sự tập hợp lực lựợng của hai đảng lớn này ngày càng trở nên ráo riết, công khai. Một số Đảng Cộng sản ở một số nước cũng bị chia rẽ về tổ chức thành hai đảng theo hai khuynh hướng nói trên.

Khoảng một thời gian, các tranh cãi lý luận giữa hai đảng vẫn giữ tính gián tiếp. Trung Quốc lên án Tito của Nam Tư trong khi Liên Xô lên án đồng minh của Trung Quốc là Enver Hoxha của Albania trong một cuộc chiến gián tiếp bằng lời qua tiếng lại. Nhưng vào tháng 6 năm 1960, sự chia rẽ trở nên công khai tại đại hội Đảng Cộng sản Romania khi Khrushchev và Bành Chân của Trung Quốc công khai đối chọi nhau. Khrushchev gọi Mao "một người theo chủ nghĩa quốc gia, một kẻ cơ hội, và kẻ xa rời Đảng". Trung Quốc gọi Khrushchev một người theo Chủ nghĩa xét lại và chỉ trích thói "gia trưởng, độc đoán và chuyên chế" của ông. Khrushchev tiếp tục cuộc tấn công của ông bằng cách đọc một lá thư dài 80 trang trước hội nghị để lên án Trung Quốc.

Trong một cuộc hội thảo 81 của đảng Cộng sản tại Moskva tháng 11 năm 1960, phái đoàn Trung Quốc đụng độ nảy lửa với phái đoàn Liên Xô và với đa số các phái đoàn khác, nhưng dần dần thì một giải pháp chung đã được đồng thuận để tránh một sự rạn nứt chính thức. Tuy nhiên tại Đại hội Đảng Cộng sản Liên Xô lần thứ 22 vào tháng 10 năm 1961, bất đồng lại bùng lên. Tháng 12, Liên Xô cắt đứt quan hệ ngoại giao với Albania khiến cuộc tranh chấp từ đảng đối chọi đảng sang giai đoạn quốc gia đối chọi quốc gia.

Trong năm 1962, các sự kiện quốc tế đã tạo ra một sự rạn nứt cuối cùng giữa Liên Xô và Trung Quốc. Mao chỉ trích Khrushchev vì đã lùi bước trong cuộc Khủng hoảng Tên lửa Cuba và Khrushchev đáp lại rằng chính sách của Mao sẽ dẫn đến một cuộc chiến tranh hạt nhân. Trong khi đó, Liên Xô công khai ủng hộ Ấn Độ trong cuộc chiến ngắn ngủi với Trung Quốc. Theo sau các sự kiện này là các tuyên bố chính thức về lập trường tư tưởng của mỗi bên: Trung Quốc xuất bản "Đề nghị của Đảng Cộng sản Trung Quốc liên quan đến đường lối chung của phong trào cộng sản quốc tế" (The Chinese Communist Party's Proposal Concerning the General Line of the International Communist Movement) tháng 6 năm 1963. Liên Xô đáp lại bằng "Lá thư mở của Đảng Cộng sản Liên Xô" (Open Letter of the Communist Party of the Soviet Union). Đây là lần trao đổi liên lạc chính thức cuối cùng giữa hai đảng.

Năm 1964, Mao quả quyết rằng đang có một cuộc phản cách mạng xảy ra tại Liên Xô, và rằng chủ nghĩa tư bản đã được phục hồi. Quan hệ giữa Đảng Cộng sản Trung Quốc và Đảng Cộng sản Liên Xô đứt đoạn và các quan hệ giữa Đảng Cộng sản Trung Quốc với các đảng Cộng sản khác trong Khối Warszawa cũng cùng chung số phận.

Có một gián đoạn ngắn ngủi trong sự chia rẽ giữa hai nước sau khi Khrushchev bị lật đổ tháng 10 năm 1964. Tháng 11, Thủ tướng Chu Ân Lai đi Moskva để nói chuyện với các nhà lãnh đạo mới là Leonid Brezhnev và Aleksey Kosygin nhưng khi trở về ông báo cáo rằng Liên Xô không có ý định thay đổi lập trường của họ. Mao lên án "Chủ nghĩa Khrushchev không có Khrushchev" và cuộc khẩu chiến tiếp tục.

Từ chia rẽ đến đối đầu

Sau năm 1965, sự chia rẽ Trung-Xô là một sự thật đã định, và việc khởi sự cuộc Cách mạng Văn hoá của Mao đã làm phương hại tất cả những mối liên lạc giữa hai nước, và hiện thực hơn nữa là giữa lục địa Trung Quốc và phần còn lại của thế giới. Ngoại lệ duy nhất không bị chấm dứt là việc Trung Quốc cho phép chuyên chở vũ khí và tiếp liệu của Liên Xô ngang qua lãnh thổ Trung Quốc để hỗ trợ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa trong cuộc xung đột chống Việt Nam Cộng hòa và Hoa Kỳ trong Chiến tranh Việt Nam.

Sau năm 1967, Cách mạng Văn hoá đã phá đổ cơ cấu đảng và chính phủ tồn tại lúc đó tại Trung Quốc. Đảng đáng kể duy nhất cách xa những người Albani ủng hộ đường lối của Trung Quốc là Đảng Cộng sản Indonesia cũng là đảng đã từng bị tiêu diệt trong một cuộc đảo chính quân sự năm 1965. Nhiều đảng theo đường lối Mao Trạch Đông đã được thành lập tại nhiều quốc gia.

Sự đối đầu Trung-Xô bây giờ trở thành một cuộc xung đột giữa các quốc gia. Tháng giêng năm 1967, Hồng Vệ binh bao vây tòa Đại sứ Liên Xô tại Bắc Kinh. Quan hệ ngoại giao chưa bao giờ chính thức bị cắt đứt nhưng bị rơi vào một tình trạng đóng băng nặng nề. Trung Quốc cũng chọn nêu lên vấn đề biên giới Trung-Xô, vốn là kết quả của các hiệp định bất bình đẳng trong thế kỷ XIX mà các Sa hoàng Nga đã áp đặt lên nhà Thanh yếu thế. Trung Quốc không nêu lên đòi hỏi lãnh thổ một cách rõ rệt nào nhưng cứ khăng khăng rằng Liên Xô phải biết là các hiệp ước đó là không công bằng. Liên Xô thẳng thừng từ chối thảo luận vấn đề.

Trong năm tiếp theo, Trung Quốc đã tới điểm thấp nhất của cuộc Cách mạng Văn hoá và gần kề nội chiến tại một vài nơi của đất nước. Tình hình chỉ được ổn định một phần trong tháng 8 khi Mao Trạch Đông ra lệnh cho quân đội ổn định lại trật tự. Sau đó, mức độ tồi tệ nhất của Cách mạng Văn hóa từ từ giảm bớt. Một lý do cho việc giảm bớt mức độ của Cách mạng Văn hoá là sự nhận thức của Mao rằng Trung Quốc hiện thời bị cô lập và dễ tan vỡ.

Liên Xô và Trung Quốc có mâu thuẫn nhiều về vấn đề lãnh thổ và biên giới. Một trong vấn đề đó là về Cộng hòa Nhân dân Mông Cổ. Lãnh đạo Trung Quốc luôn có ý định sáp nhập Mông Cổ vào Trung Quốc. Điều này gặp phải sự phản đối của Liên Xô và chính Mông Cổ. Chủ tịch Mao Trạch Đông đã kiến nghị với Stalin về việc sáp nhập Mông Cổ vào Trung Quốc, Stalin trả lời không đồng ý.

Tháng 9-1964, Trung Quốc yêu cầu xét lại các vùng lãnh thổ châu Á mà các hoàng đế Trung Hoa đã để mất vào tay Nga Hoàng ở thế kỷ XIX. Tháng 8-1968 sau sự kiện quân đội Khối Warszawa do Liên Xô lãnh đạo vào thủ đô Praha và cứu chủ nghĩa xã hội ở Tiệp Khắc, Chu Ân Lai lần đầu tiên đã gọi Liên Xô là "đế quốc xã hội chủ nghĩa", "Đại bá Xô Viết".

Xung đột biên giới Trung - Xô nổ ra năm 1969, Lực lượng vũ trang Liên Xô và quân đội Trung Quốc đã đánh nhau ở các đảo thuộc vùng đảo Damansky (đảo Trân Bảo) trên sông Ussuri (Nga) tháng 3-1969 và khu vực Dalanacôn (Kazakhstan) vào tháng 8-1969 và một số điểm khác trên biên giới Xô - Trung.

Trong năm 1968, Liên Xô gia tăng lớn lao việc triển khai quân đội của họ dọc theo biên giới Trung Quốc, đặc biệt là vùng biên giới với Tân Cương nơi mà có thể dễ dàng nuôi dưỡng mầm mống phong trào ly khai người Turk. Năm 1961, Liên Xô có khoảng 12 sư đoàn với phân nửa sức mạnh, 200 máy bay trên vùng biên giới; vào cuối năm 1968 họ có 25 sư đoàn, 1.200 máy bay, và 120 hỏa tiễn tầm trung. Mặc dù Trung Quốc đã cho nổ trái bom nguyên tử đầu tiên của họ năm 1964 tại Lop Nur, sức mạnh quân sự của Trung Quốc không thể nào so sánh được với Liên Xô. Các căng thẳng dọc theo biên giới leo thang đến tháng 3 năm 1969 khi các cuộc đụng độ quân sự nổ ra dọc sông Ussuri trên đảo Damansky, theo sau đó thêm nhiều cuộc đụng độ xảy ra trong tháng 8.

Hè 1969, khi xung đột biên giới Trung Quốc và Liên Xô căng thẳng, tại một bữa ăn trưa ở nhà hàng "Beef and Bird" ở trung tâm Washington, một viên chức ngoại giao cấp trung Liên Xô đã nói với người đồng cấp Mỹ rằng Moscow đã lên kế hoạch "cực kỳ nghiêm túc" việc tấn công phủ đầu vào các cơ sở hạt nhân Trung Quốc. Vài tuần sau tại Teheran, một tùy viên không quân Liên Xô cũng nói với một sĩ quan Mỹ rằng, Liên Xô "sẽ không ngần ngại dùng vũ khí hạt nhân để tiêu diệt Trung Quốc" nếu Trung Quốc tiếp tục "quấy rối" biên giới Liên Xô.

Nhiều quan sát viên đã tiên đoán chiến tranh: cựu nhà báo Mỹ Harrison Salisbury đã xuất bản một cuốn sách có tên "Chiến tranh sắp tới giữa Nga và Trung Quốc" (The Coming War Between Russia and China) và trong tháng 8 năm 1969, các nguồn tin Liên Xô có gợi ý đến một cuộc tấn công Lop Nur bằng vũ khí nguyên tử. Các tài liệu Liên Xô từ mùa hè năm 1969 cho thấy rằng Liên Xô có các kế hoạch chi tiết cho một cuộc tấn công nguyên tử vào Trung Quốc hơn là một cuộc tấn công nguyên tử vào Hoa Kỳ.

Nhưng sau các cuộc đụng độ năm 1969, dường như cả hai phía đều rút lại tránh rơi vào bờ vực chiến tranh. Vào tháng 9, Kosygin đã thực hiện một chuyến đi bí mật đến Bắc Kinh và có các cuộc hòa đàm với Chu Ân Lai. Tháng 10, các cuộc nói chuyện về vấn đề biên giới bắt đầu. Không có một thỏa thuận nào được đạt đến nhưng các cuộc gặp gỡ đã phục hồi lại một sự tối thiểu về liên lạc ngoại giao.

Vào năm 1970, Mao nhận thấy rằng ông không thể đối đầu một lúc với cả Liên Xô và Hoa Kỳ và ngăn chặn những bất ổn trong nước. Trong năm đó, mặc dù sự thật là Chiến tranh Việt Nam đang ở giai đoạn cao điểm và thái độ chống Mỹ của Trung Quốc đang ở đỉnh cao, Mao đã quyết định rằng Liên Xô là một mối đe dọa lớn nhất vì vị trí địa lý của nó ở ngay bên cạnh Trung Quốc, ông ta muốn tìm một sự hòa giải với Hoa Kỳ để đương đầu với Liên Xô.

Tháng 7 năm 1971, Henry Kissinger bí mật viếng thăm Bắc Kinh và dọn đường cho Tổng thống Hoa Kỳ Richard Nixon sang thăm Trung Quốc tháng 2 năm 1972. Mặc dù Liên Xô lúc đầu rất giận dữ, chẳng bao lâu sau đó họ cũng tổ chức một cuộc họp thượng đỉnh riêng với Nixon, như thế tạo ra một quan hệ tay ba giữa Washington, Bắc Kinh, và Moskva. Việc này kết thúc thời kỳ đối đầu tồi tệ nhất giữa Liên Xô và Trung Quốc.

Thập niên 1970, sự thù nghịch Trung-Xô cũng lan đến châu Phi và Trung Đông nơi mà mỗi thế lực cộng sản ủng hộ và tài trợ những đảng phái, phong trào, và quốc gia khác nhau. Điều này đã châm ngòi cho cuộc chiến tranh giữa Ethiopia và Somalia, các cuộc nội chiến tại Zimbabwe, Angola và Mozambique, và sự thù nghịch giữa các nhóm cực đoan người Palestine khác nhau. Không như Liên Xô, Trung Quốc thật sự đã không đưa quân đến bất cứ điểm nóng nào vừa kể ở trên nhưng sự can thiệp có tính cạnh tranh của họ đã tạo nên và kéo dài sự bất ổn.

Một lý do khác là tham vọng của Trung Quốc. Trung Quốc bắt tay với Mỹ, tăng cường chống Liên Xô, cố tạo nên thế ba nước lớn trên thế giới theo công thức của Henry Kissinger về "thế giới nhiều cực", trong đó một trong ba cực lớn là Trung Quốc, xoá bỏ "thế hai cực" Mỹ và Liên Xô đã hình thành sau chiến tranh thế giới thứ hai, đồng thời dùng vấn đề Việt Nam để đổi lấy việc Mỹ rút khỏi Đài Loan.

Bình thường hóa quan hệ
Việc mất quyền lực của Lâm Bưu năm 1971 đánh dấu hồi kết thúc giai đoạn cực độ nhất của cuộc Cách mạng Văn hoá và từ đó trở đi cho đến khi Mao mất vào năm 1976, có một sự trở lại dần dần chế độ cộng sản bình thường tại Trung Quốc. Nó kết thúc tình trạng đối đầu quân sự với Liên Xô nhưng không đưa đến bất cứ sự tan băng nào trong các quan hệ chính trị. Dù vậy, việc tăng cường quân sự của Liên Xô trên biên giới với Trung Quốc vẫn tiếp tục: năm 1973, Liên Xô gần như tăng gấp đôi quân số của mình hiện diện tại biên giới so với năm 1969. Trung Quốc tiếp tục lên án "chủ nghĩa đế quốc xã hội Xô Viết" và tố cáo Liên Xô là kẻ thù của Cách mạng Thế giới. Mặc dù chính Trung Quốc đã ngừng hỗ trợ trực tiếp cho các nhóm cách mạng tại những quốc gia khác sau năm 1972, và ủng hộ cho một cuộc chấm dứt Chiến tranh Việt Nam trong thương thuyết năm 1973.

Chiều hướng này tăng tốc sau khi Mao qua đời với việc dẹp bỏ quyền lực của nhóm cực đoan thường được biết đến là "Tứ nhân bang" và sự khởi đầu các cuộc cải cách kinh tế tổng quát dưới thời Đặng Tiểu Bình đã lật ngược các chính sách của Mao và bắt đầu một thời kỳ chuyển tiếp sang một nền kinh tế thị trường tại Trung Quốc. Vào thập niên 1980, các chính sách "tìm sự thật trong thực tế" (seeking truth from facts) và chú trọng vào "con đường tiến lên chủ nghĩa xã hội của Trung Quốc" của Đặng Tiểu Bình, điều này có nghĩa thực tế là phục hồi lại một nền kinh tế thị trường tại Trung Quốc đã cho thấy là Trung Quốc phần nhiều đã mất hứng thú vào những tranh luận về cộng sản, và các cáo buộc về chủ nghĩa xét lại của Liên Xô cũng trong giọng điệu khá nhẹ nhàng và mờ nhạt dần.

Sau khi Mao mất, sự thù nghịch giữa Trung Quốc và Liên Xô bộc lộ tranh cãi ít hơn về chính trị bên trong mỗi quốc gia mà nhiều hơn trong các vấn đề quốc tế nơi mà những lợi ích quốc gia của hai quốc gia thường hay va chạm.

Cuộc đối đầu chính đầu tiên là tại Đông Dương. Kết thúc Chiến tranh Việt Nam năm 1975 đã để lại các chế độ thân Liên Xô nắm quyền tại Việt Nam và Lào, và chế độ thân Trung Quốc tại Campuchia. Việt Nam lúc đầu sẵn sàng làm ngơ các chính sách diệt chủng nội bộ của chế độ Pol Pot tại Campuchia, nhưng khi có các cuộc tàn sát các cộng đồng người Việt và các cuộc đụng độ dọc theo biên giới, họ đã xâm nhập Campuchia năm 1978 và lật đổ chế độ Pol Pot. Trung Quốc giận dữ tố cáo hành động này và mở một cuộc xâm lược "trừng phạt" miền bắc Việt Nam khiến xảy ra Chiến tranh biên giới Việt-Trung năm 1979. Đến lượt mình, Liên Xô lên án Trung Quốc nhưng không có hành động quân sự nào.

Năm 1979, Liên Xô can thiệp vào Afghanistan khi chế độ cộng sản tại đó đối mặt với nguy cơ bị lật đổ. Chính phủ Trung Quốc xem việc này như là một mưu toan nhằm bao vây họ nên đã hình thành một liên minh với Hoa Kỳ và Pakistan để hỗ trợ các phong trào kháng chiến Hồi giáo tại Afghanistan và ngăn chặn sự xâm lược của Liên Xô. Điều này khá thành công; cuộc chiến dây dưa kéo dài tại Afghanistan đã làm suy yếu nhiều hệ thống Xô Viết trong những năm sau đó. Trung Quốc cũng có nhúng tay một cách bí mật vào việc cung cấp trợ giúp cho nhóm Contras chiến đấu chống chính quyền Sandinista được Liên Xô hậu thuẫn tại Nicaragua . Năm 1982, trước khi chết không bao lâu, Leonid Brezhnev đã đọc một bài diễn văn tại Tashkent mà lời lẽ như muốn hòa giải với Trung Quốc. Việc này mở đường cho sự hiện diện ngoại giao của Trung Quốc tại lễ tang của ông sau đó trong năm, và các nỗ lực ở bậc thấp nhằm giảm thiểu các tình trạng căng thẳng.

Khi Mikhail Gorbachev lên nắm quyền lãnh đạo Liên Xô năm 1985, ông đã cố gắng hàn gắn lại quan hệ bình thường với Trung Quốc. Các lực lượng quân sự Xô viết dọc theo biên giới được giảm thiểu rất nhiều, các quan hệ kinh tế bình thường đã được nối lại, và vấn đề biên giới được lặng lẽ lãng quên. Tuy nhiên Trung Quốc và Liên Xô khó bình thường hóa quan hệ nếu Kremlin không rút quân khỏi Afghanistan và ngừng hỗ trợ Việt Nam đóng quân tại Campuchia. Hơn nữa Trung Quốc sẽ không bao giờ chấp nhận tình trạng phụ thuộc vào Liên Xô. Việc rút quân Liên Xô ra khỏi Afghanistan đã khai thông bất hòa chính giữa hai quốc gia. Tuy nhiên, các vấn đề tư tưởng của thập niên 1960 không được giải quyết, và quan hệ chính thức giữa hai đảng cộng sản không được nối lại. Những mối quan hệ còn lãnh đạm giữa Liên Xô và Trung Quốc đã thúc giục nhiều người trong chính phủ Hoa Kỳ dưới thời Tổng thống Ronald Reagan xem Trung Quốc như một thế quân bình tự nhiên chống Liên Xô. Kết quả là Hoa Kỳ đã viện trợ quân sự cho Quân đội Giải phóng Nhân dân Trung Quốc.

Để thắt chặt quan hệ mới cải thiện, Gorbachev viếng thăm Trung Quốc vào tháng 5 năm 1989. Một kết cục không đoán trước của hội nghị thượng đỉnh này là sự tường trình của số đông giới truyền thông báo chí ngoại quốc về cuộc biểu tình phản đối tại Thiên An Môn năm 1989 và sự đàn áp xảy ra sau đó.

Chính phủ Trung Quốc xem xét sự cải cách của Gorbachev trong cái vẻ mâu thuẫn vừa thích thú vừa nghi ngờ. Tuy nhiên sự cải cách của Gorbachev sau cùng đưa đến sự sụp đổ của Liên Xô và kết thúc sự nắm quyền của Đảng Cộng sản năm 1991. Vì chính phủ Trung Quốc không chính thức thừa nhận Liên Xô là một "nước xã hội chủ nghĩa" anh em nên họ không có ý kiến là Gorbachev phải nên cải cách chủ nghĩa xã hội như thế nào. Với tư cách cá nhân, giới lãnh đạo Trung Quốc có ý kiến rằng Gorbachev đã dại dột tiến hành các cải cách chính trị trước khi tiến hành cải cách kinh tế trong khi Đặng Tiểu Bình tiến hành cải cách kinh tế mà không làm suy yếu vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản.

Kết thúc
Quan hệ giữa Liên Xô với Trung Quốc được cải thiện, tiến tới bình thường hóa chỉ sau khi Đại hội XII của Đảng Cộng sản Trung Quốc (1982). Sự sụp đổ của Liên Xô đã làm cho cuộc chia rẽ giữa Trung Quốc và Liên Xô kết thúc. Chính phủ Trung Quốc lúc đó quan ngại về việc Hoa Kỳ can thiệp bằng cách hỗ trợ Đài Loan độc lập hơn là một cuộc xâm lược quy mô lớn từ Liên Xô. Tương tự như vậy, một nước Nga suy yếu lúc đó cũng quan tâm hơn về những sáng kiến của Mỹ như việc mở rộng khối NATO và can thiệp vào cựu Nam Tư. Đáng lẽ ra có một thế đối trọng chống Nga, Hoa Kỳ bắt đầu xem Trung Quốc như một đối thủ cạnh tranh ngang hàng mới. Vì các yếu tố này trong khung cảnh chính trị mới của thế giới, Nga và Trung Quốc đã tăng cường thắt chặt quan hệ giữa họ để chống lại sức mạnh của người Mỹ. Năm 1993, hai quốc gia đã miễn cưỡng ký một hiệp định chính thức phân định biên giới và chính thức kết thúc tất cả các tranh chấp còn tồn tại. Năm 1996, Nhóm Thượng Hải Năm (gồm năm nước Nga, Trung Quốc, Kazakhstan, Kyrgyzstan, Tajikistan), sau này cải tên thành Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (Shanghai Cooperation Organization) được thành lập như một liên minh lỏng lẻo cùng với các quốc gia vùng Trung Á. Các cuộc tập trận chung đầu tiên giữa các quốc gia xảy ra năm 2005.

Thư mục
 Ford, Harold P., "Calling the Sino-Soviet Split ", Studies in Intelligence, Winter 1998-99.
 Chang, Jung, and Jon Halliday. Mao: The Unknown Story. New York: Alfred A. Knopf, 2005.
 Jian, Chen. Mao’s China & the Cold War. Chapel Hill, NC: The University of North Carolina Press, 2001.

Xem thêm
 Cuộc xung đột biên giới Trung-Xô
 Lịch sử Liên Xô (1953-1985)
 Lịch sử Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa
 Quan hệ đối ngoại của Trung Quốc
 Chia rẽ Trung Quốc-Albania
 Quan hệ Trung-Mỹ
 Hiệp định Hữu nghị và Hợp tác Trung-Xô

Tham khảo

Xung đột thế kỷ 20
Quan hệ Liên Xô-Trung Quốc
Cạnh tranh tư tưởng
Chủ nghĩa Mao
Nikita Khrushchev
Trung-Xô
Trung Quốc năm 1960
Liên Xô năm 1960
Lịch sử quân sự năm 1960
Chính trị năm 1960
Chiến tranh Lạnh


title: Hyperolius houyi

text:
Hyperolius houyi là một loài ếch thuộc họ Hyperoliidae, được Ahl phân loại vào năm 1925. Chúng là loài đặc hữu của Tchad.

Môi trường sống tự nhiên của chúng là sông ngòi, đầm nước ngọt, và đầm nước ngọt có nước theo mùa.

Chú thích

Tham khảo
 Schiøtz, A. 2004. Hyperolius houyi. 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Hyperolius
Động vật đặc hữu Tchad


title: Blepharopus diaphanus

text:
Blepharopus diaphanus là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
D


title: Dambenois

text:
Dambenois là một xã của tỉnh Doubs, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền đông nước Pháp.

Dân số
Điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số là 629.Ước lượng năm 2005 là 700.

Xem thêm
Xã của tỉnh Doubs

Tham khảo

INSEE
IGN

Liên kết ngoài
Pays de Montbéliard website

Xã của Doubs


title: Amphiplica

text:
Amphiplica là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biểns trong họ Pseudococculinidae.

Các loài
Các loài trong chi Amphiplica gồm có:

 Amphiplica concentrica (Thiele, 1909)
 Amphiplica plutonica Leal & Harasewych, 1999

Chú thích

Tham khảo

Pseudococculinidae


title: Raica Oliveira

text:
Raica Oliveira sinh ra tại thành phố Niteri, Brazil - ngay gần bán đảo sôi động nhất thế giới Rio de Janeiro. Sinh ngày 22/01/1984, ngay từ khi 10 tuổi, cô bé gầy nhẳng với mái tóc đen dài, làn da màu olive đã biết rằng mình sẽ trở thành một người mẫu.

Tuyển dụng

Sự nghiệp người mẫu của Raica bắt đầu từ năm 1999 khi cô tham dự cuộc thi tuyển chọn người mẫu Elite Model Look ở Brazil. Với chiều cao lý tưởng 1m80, các số đo chuẩn 84-58,5-87,5, sự tự tin Raica Oliveira đã vượt qua hơn 30.000 thí sinh khác để giành chiến thắng. Ngay sau đó, Raica được tới tham dự vòng thi chung kết quốc tế tại Nice, Pháp, tại đây cô giành vị trí thứ 2.

Ngay sau cuộc thi, đại lý người mẫu Elite đã ký hợp đồng với Raica, và cũng không phải chờ đợi lâu, Raica đã có lời mời làm mẫu đầu tiên, không những thế đó lại là lời mời của một trong những hãng thời trang danh tiếng nhất trên thế giới - Christian Dior. Có tất cả bốn người mẫu cùng tham gia trong chiến dịch quảng cáo này, tuy nhiên, người chụp ảnh đã đặc biệt chú ý đến Raica, anh mời cô tham gia vào một buổi chụp hình khác.

Sự nghiệp của Raica Oliveira cất cánh khá nhanh. Trong suốt năm 2000 - năm đầu tiên trong sự nghiệp người mẫu chuyên nghiệp, Raica tham gia tổng cộng 5 chiến dịch quảng cáo, 76 show diễn ở các kinh đô thời trang lớn như Milan, New York, Paris và Sao Paulo. Một ngày, Raica có tới vài buổi chụp hình và vài show diễn, chính vì thế cô chỉ có thể có những bữa ăn nhẹ nhanh chóng giữa giờ nghỉ. Tuy nhiên, Raica vẫn luôn làm việc như không hề biết đến mệt mỏi.

Bên cạnh Dior, Raica cũng tham gia chiến dịch quảng cáo cho các hãng thời trang lớn như D&G, Ralph Lauren, Valentino, và Christian Dior. Raica cũng xuất hiện trên các tạp chí thời trang uy tín như Elle, Vogue, Cosmopolitan, Marie Claire, và Harpers & Queen.

Năm 2006, Raica được chọn là gương mặt đại diện cho hãng mỹ phẩm Lancome và thương hiệu thời trang Punto Blanco. Raica Oliveira cũng đã từng tham gia trong các show diễn của hãng đồ lót danh tiếng Victoria's Secret.

Với bản hợp đồng của TNG, Raica đã gia nhập vào nhóm siêu mẫu có thu nhập trên 20 ngàn EUR (16,6 ngàn USD). Tháng 2/2007, Raica Oliveira xuất hiện trên tạp chí Sports Illustrated.
Bạn thân của Raica là hai siêu mẫu hàng đầu thế giới cũng là người Brasil Adriana Lima và Ana Beatriz Barros.
Raica có hai người anh trai là Givago - nhà kinh tế học và Pablo - một luật sư. Hiện tại, cô đang sống cùng với mẹ ở New York.

Raica Oliveira là người mẫu của các đại lý Next Model Management ở Paris, Take 2 Model Management, Option Model Agency, Why Not Model Agency, ScanElite, 40º Models, Next Model Management ở London, Next Model Management ở New York, và Elite Model Management ở Barcelona.

Raica Oliveira đã từng tham gia các chiến dịch quảng cáo của các hãng thời trang danh tiếng như: Bebe, Calzedonia, Chanel, Christian Dior, David Morris, Dolce & Gabbana, Emmanuel Ungaro, Forum, Hot Kiss, John Galliano, Loewe, Maidenform, Marks & Spencer, M. Officer, Sergio Valente Jeans và Rosa Cha.

Ghi chú

Sinh năm 1984
Nhân vật còn sống
Người mẫu nữ
Nữ người mẫu Brasil


title: Microwave

text:
Microwave có thể là:
Vi ba, một loại sóng điện từ
Microwave, ban nhạc rock Việt Nam
Lò vi sóng, dụng cụ nhà bếp


title: Wikipedia tiếng Azerbaijan

text:
Wikipedia tiếng Azerbaijan (tiếng Azerbaijan: Azərbaycan Vikipediyası) là phiên bản tiếng Azerbaijan của Wikipedia, thành lập vào tháng 12 năm 2004. Đến ngày 4 tháng 1, 2008, Wikipedia tiếng Azerbaijan có 19.327 bài viết và 2454 thành viên, và là phiên bản lớn thứ 51 về số lượng bài viết.

Chú thích

Xem thêm
Wikipedia
Wikipedia tiếng Anh
Wikipedia tiếng Việt

Liên kết ngoài

Wikipedia tiếng Azerbaijan

Aze
Dự án trên Internet thành lập năm 2004
Bách khoa toàn thư tiếng Azerbaijan


title: Proctoria

text:
Proctoria là một chi thực vật có hoa trong họ, Orchidaceae.

Xem thêm
Danh sách các chi Phong lan

Tham khảo

Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (1999). Genera Orchidacearum 1. Oxford Univ. Press.
Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2001). Genera Orchidacearum 2. Oxford Univ. Press.
Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2003). Genera Orchidacearum 3. Oxford Univ. Press
Berg Pana, H. 2005. Handbuch der Orchideen-Namen. Dictionary of Orchid Names. Dizionario dei nomi delle orchidee. Ulmer, Stuttgart

Danh sách các chi phong lan
Phân họ Lan


title: Giske

text:
Giske là một hòn đảo và là một đô thị ở hạt Møre og Romsdal, Na Uy. Giske nằm ở phía bắc tây bắc của Ålesund.

Đô thị này được tách khỏi Borgund ngày 1 tháng 1 năm 1908. Đô thị Vigra đã được nhập với Giske ngày 1 tháng 1 năm 1964.

Tên đô thị này được đặt theo tên nông trại và đảo Giske (tiếng Na Uy Cổ Gizki), do nhà thờ đầu tiên đwojc xây ở đó. Huy hiệu được dùng từ năm 1985 nhưng có gốc tích xưa, dựa trên huy hiệu cũ của Erling Vidkunnsson từ 1343.

Đô thị này bao gồm 4 hòn đảo: Giske được lấy tên chung cho đô thị này vì tầm quan trọng lịch sử của nó, Vigra, là nơi cósân bay Ålesund, Valderøy, nơi đóng trụ sở hành chính và Godøy. Ngoài ra còn có nhiều đảo nhỏ khác nữa.

Tham khảo

Møre og Romsdal
Đảo của Møre og Romsdal


title: Austrolimnophila infidelis

text:
Austrolimnophila infidelis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Austrolimnophila
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Agriotes fusiformis

text:
Agriotes fusiformis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1876.

Chú thích

Tham khảo

Agriotes


title: Horikita Maki

text:
(sinh ngày 6 tháng 10 năm 1988 với tên Hara Marina, tại Kiyose, Tokyo) là một nữ diễn viên người Nhật. Horikita Maki bắt đầu sự nghiệp từ năm 2003 trong vai trò là một thần tượng U-15 và lần lượt xuất hiện trong một số phim truyền hình Nhật Bản, các quảng cáo trên ti vi và tạp chí, và phim điện ảnh Nhật Bản. Vào ngày 01.03.2017, cô đã viết một bức thư tay gửi tới người hâm mộ thông qua công ty quản lý của mình là Sweet Power để thông báo chính thức từ giã sự nghiệp sau 14 năm hoạt động miệt mài.

Tiểu sử

Thời thơ ấu
Horikita Maki là con đầu tiên trong gia đình ba chị em gái. Trong suốt thời thơ ấu, tính tình cô giống như con trai, ví dụ như khi học trung học, cô có sở thích chơi bóng rổ và bóng chày với các bạn trai trong kỳ nghỉ. Khi học tiểu học, cô thích chơi Dragon Ball Z với bạn trai hơn là chơi chung với bạn gái. Bởi vì khi chơi cùng con gái, cô không thể đóng vai công chúa trong trò chơi công chúa-hoàng tử được.

Khi tham gia với tư cách là khách mời của chương trình Cartoon KAT-TUN của nhóm nhạc KAT-TUN, cô thổ lộ là lúc bé rất thích bắt chước mẹ.

Học vấn
Hồi học phổ thông, cô đảm nhận vai trò là phó chủ tịch hội học sinh và đội phó đội bóng rổ. Cô còn được biết đến với cái tên "Nữ hoàng 3-C", nghĩa là lớp trưởng. Vì ngày càng bận rộn với các hoạt động trong ngành công nghiệp giải trí, cô đã rời khỏi hội học sinh và đội bóng rổ. Cô đã quyết định đầu tư thời gian cho việc học và nghiệp diễn xuất.

Sau khi tốt nghiệp trung học, cô thi đậu vào trường Chuo University, được biết đến là một trường Luật, nhưng không rõ cô có học luật hay không.

Sự nghiệp

Người mẫu
Vào cuối năm 2003, Horikita bắt đầu làm người mẫu cho nhiều quảng cáo khác nhau và có những vai diễn phụ trong phim truyền hình và phim điện ảnh. Sách ảnh đầu tiên của cô trong hình ảnh thần tượng gravure loại nhẹ. Tuy nhiên, sự nghiệp người mẫu áo tắm tồn tại rất ngắn khi cô đã từ bỏ nó để tập trung cho nghề diễn viên và đóng quảng cáo.

Một vài hoạt động thương mại của cô là quảng cáo cho Ice Yogurt và Shasha cho sản phẩm sô-cô-la Lotte (cụ thể là nhánh thương hiệu Ghana và Airs). Trong năm 2008, cô được chọn làm người đại diện cho dòng xe ô tô Step wagon của Honda Nhật Bản. Hiện tại, Horikita là gương mặt đại diện trong các chiến dịch quảng cáo dòng điện thoại DoCoMo (của mạng di động NTT), FujiFilm Fuji Color và Suntory.

Horikita xuất hiện rất nhiều trên các ấn phẩm tạp chí của nam giới và bạn trẻ, hầu hết trong số ấy đều có hình ảnh của cô trên trang bìa.

Diễn viên
Trong năm 2005, cô thu hút được nhiều sự chú ý với hai bộ phim liên tiếp Densha Otoko và Nobuta wo Produce. Sự thể hiện xuất sắc trong Nobuta wo Produce với vai cô học sinh nhút nhát Nobuko Kotani đã mang lại cho cô giải thưởng Nhật Bản Nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất. Ngoài ra, chuyện tình cảm giữa nhân vật cô thể hiện, Nobuko, thường biết đến dưới tên Nobuta, và Kusano Akira, được thể hiện bởi thần tượng nam Nhật Bản Yamashita Tomohisa, cũng rất được chú ý, đã mang đến cho cả hai người vai chính trong một bộ phim khác, Kurosagi. Horikita đã giành giải thưởng Nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất lần thứ hai của cô trong phim này.

Đến năm 2007, vai diễn Ashiya Mizuki của cô trong bộ phim được làm dựa trên manga Hana-Kimi của Nhật Bản,Hanazakari no Kimitachi E, đã mang lại giải thưởng Nữ diễn viên xuất sắc nhất đầu tiên của cô. Sau khi hoàn tất phim đó, cô tham gia họp báo cho ba dự án khác: phim lịch sử dài tập Atsuhime; Tokyo Shōnen, cô thể hiện vai một nhân vật mắc bệnh tâm thần đa nhân cách; và phần tiếp theo của phim điện ảnh nổi tiếng Always: Sunset on Third Street. Những nỗ lực của Horikita được trả công xứng đáng khi cô được Vogue Nippon bình chọn là một trong 11 Người phụ nữ của năm (giải thưởng) 2007.

Sau 2 năm kể từ khi bắt đầu phát sóng Kurosagi, năm 2008, đài truyền hình TBS đưa bộ phim truyền hình Kurosagi tái hiện trên màn ảnh rộng, cô tiếp tục đảm nhận vai Tsurara Yoshikawa. Bộ phim được biết đến đã mang về khoảng 15.5 triệu đô-la Mỹ, trong khi đó chi phí thực hiện chỉ vào khoảng 2 triệu đô-la Mỹ. Vào tháng 10 cùng năm, cô ấy lại một lần nữa xuất hiện trên màn ảnh nhỏ cùng với Kitagawa Yuujin, giọng ca chính của ban nhạc đôi Yuzu. Đây là lần đầu tiên Horikita nhận vai chính trong một phim giờ vàng của đài FujiTV mang tên Innocent Love. Lần này cô thể hiện vai một cô gái đơn độc nhưng đầy nghị lực sống..

Đến cuối năm 2008, trong một bộ phim điện ảnh hợp tác giữa Nhật và Hollywood, được chuyển thể từ tiểu thuyết nổi tiếng Memoirs of a Teenage Amnesiac(2007) của tác gia Gabrielle Zevin.. Cô được mời thủ vai chính Naomi, một học sinh trung học bị mất ký ức trong một tai nạn và rơi vào mối tình tay tư với 3 bạn học nam. Phim có sự góp mặt của 2 diễn viên Hollywood là Anton Yelchin và Emma Roberts.

Sau năm 2009 có phần lặng lẽ, nửa đầu năm 2010 Horikita xuất hiện liên tiếp trong 2 bộ phim truyền hình là Tokujo Kabachi!!, phim về đề tài luật pháp, và Wagaya no Reikishi, phim kỷ niệm 50 năm thành lập của đài Fuji TV với sự góp mặt của nhiều diễn viên nổi tiếng. Phim điện ảnh Memoirs of a Teenage Amnesiac tuy hoàn thành từ năm 2009 nhưng phải đến đầu năm 2010 mới ra rạp với tên Dareka ga Watashi ni Kiss wo Shita ~Memoirs of a Teenage Amnesiac~. Cùng năm 2010, Maki tham gia phim điện ảnh Ohoku công chiếu vào tháng 10 và Byakuyakou dự kiến ra mắt vào mùa xuân năm 2011. Giữa tháng 8 năm 2010 Maki sẽ tái ngộ với bạn diễn Oguri Shun (trong HanaKimi) và Osamu Mukai (trong Atashichi no Danshi) trong phim truyền hình đặc biệt (tanpatsu) của đài TBS.

Phát thanh (radio)
Từ 2005-2009, Horikita là người dẫn chương trình của chuyên mục GIRLS LOCKS!, một nhánh của chương trình phát thanh SCHOOL OF LOCKS! của Nhật Bản. Cô thường trả lời thính giả bằng cách gọi điện thoại và hay giới thiệu sách cho các bạn nghe đài.

Lồng tiếng
Cô cũng đảm nhậm vai trò anime seiyu cho phim hoạt hình Đôrêmon: Nôbita và truyền thuyết Thần rừng, thể hiện vai công chúa của "Hành tinh xanh," người đã mang tất cả cây cối trên Trái Đất đi vì sự tàn phá môi trường ở Địa Cầu.

Năm 2006, cô cũng đã hoàn tất vai trò lồng tiếng trong trò chơi điện tử Professor Layton series.

Đầu năm 2009, cô đã góp giọng trong bộ phim hoạt hình Bỉ có tựa đề Cuộc du hành không gian của Nat/Bay đến cung trăng, cô thể hiện giọng của nhân vật chính, một chú ruồi trẻ tuổi quyết định thám hiểm vũ trụ.

Phim đã tham gia

Phim điện ảnh

Phim truyền hình

Quảng cáo
 Nintendo GBA: Fire Emblem (2003)
 Nissinbo: Cotton Feel (2004)
 Try@HOME: (2005)
 KONAKA: KONAKA (2007)
 Shiseido: (2007 - 2009)
 Sound Shower Wedding Fashion Show (2008)
 Honda: STEP WGN (2008)
 Fujifilm: (2004 - nay)
 Lotte: (2005 - nay)
 Suntory: (2005 - nay)
 NTT Docomo: (2008 - nay)

Khác

Minh họa video clip ca nhạc
 Remioromen: Sangatsu Kokonoka PV (2005)
 BUMP OF CHICKEN: Namida no Furusato PV (2006)
 Janne Da Arc: Furimukeba PV (2006)
 Going Under Ground: Hatsu Koi (2008)

Sách ảnh
 Shinkaron
 Bijomegane 2
 Hikokigumo
 NS Eyes
 Castella
 Missmatch
 Cinematic
 Shinkansen & Love
 S

Trò chơi
 Layton Kyoju Series (lồng tiếng nhân vật Luke)

Giải thưởng
 Giải thưởng truyền hình lần thứ 47: Nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất (Nobuta wo Produce)
 Giải thưởng truyền hình lần thứ 49: Nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất (Kurosagi)
 Giải thưởng hàn lâm Nhật Bản lần thứ 29: Diễn viên mới xuất sắc nhất (Always: Sunset on Third Street)
 MTV STUDENT VOICE AWARDS 2006: Nữ diễn viên trẻ xuất sắc nhất
 Bảng xếp hạng thần tượng Nhật Bản U-20 năm 2007: hạng #4
 Giải thưởng Beauty Week 2007: Most Stylish Hairstyle for Short Hair division
 Giải thưởng truyền hình lần thứ 54: Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất (Hanazakari no Kimitachi E)
  Vogue Nippon - Women of the Year 2007: một trong 11 nhân vật
 TV Life: Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất (Hanazakari no Kimitachi E)
 Bảng xếp hạng thần tượng Nhật Bản năm 2008: Hạng #2
 Jewelry Best Dresser (thiếu niên) năm 2008, được trao tặng bởi Hiệp hội Nữ trang Nhật Bản.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Website chính thức của Horikita Maki

Horikita Maki tại LiveJournal

Nữ diễn viên lồng tiếng Nhật Bản
Sinh năm 1988
Nữ diễn viên Nhật Bản
Nhân vật còn sống
Nữ diễn viên từ Tokyo


title: 692 Hippodamia

text:
692 Hippodamia

692 Hippodamia là một tiểu hành tinh ở vành đai chính, thuộc nhóm tiểu hành tinh Cybele. Nó được Max Wolf và August Kopff phát hiện ngày 5.11.1901 ở Heidelberg và được đặt theo tên Hippodamia, trong thần thoại Hy Lạp

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Orbital simulation from JPL (Java) / Ephemeris
 Phát hiện Circumstances: Numbered Minor Planets

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1901
Được phát hiện bởi Max Wolf


title: Neurochorema confusum

text:
Neurochorema confusum là một loài Trichoptera trong họ Hydrobiosidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Chú thích

Tham khảo

Neurochorema


title: Großfischlingen

text:
Großfischlingen là một đô thị thuộc huyện Südliche Weinstraße, trong bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị này có diện tích 4,31 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 648 người.

Tham khảo

Xã của bang Rheinland-Pfalz
Xã và đô thị ở huyện Südliche Weinstraße


title: Lars von Trier

text:
Lars von Trier (sinh 30 tháng 4 năm 1956 tại Copenhagen) là một đạo diễn điện ảnh người Đan Mạch. Với phim Phá tan những con sóng (1996), ông đã đoạt Giải thưởng lớn (Liên hoan phim Cannes) tại Liên hoan phim Cannes cùng năm và giải César cho phim nước ngoài hay nhất. Năm 2000, phim Dancer in the Dark đoạt giải Cành cọ vàng (Palme d'or) tại Liên hoan phim Cannes và nữ diễn viên chính Björk đoạt giải vai nữ xuất sắc nhất.

Tiểu sử và sự nghiệp
Lars von Trier được nuôi dạy trong một gia đình mà người mẹ theo chủ nghĩa cộng sản, người cha dượng theo đảng dân chủ xã hội, cả hai cha mẹ đều theo chủ nghĩa khỏa thân.. Lars nhận mình lớn lên trong 1 gia đình hầu như vô thần, mặc dù cha dượng theo Do Thái giáo. Trong gia đình, cha mẹ không muốn con cái dành nhiều thì giờ vào những vấn đề tình cảm, tôn giáo và vui chơi, nhưng cũng không đưa ra nguyên tắc nhất định nào cho con cái. Lars tìm thấy điện ảnh là lối thoát ra thế giới bên ngoài để có thể học được những điều khác lạ, ngoài những sự việc thường ngày trong gia đình. Lars bắt đầu làm phim điện ảnh của riêng mình từ năm 11 tuổi, khi nhận được món quà là 1 máy quay kim Super-8 (8 mm), và cứ thế tiếp tục suốt những năm học trung học..

Năm 1979, Lars vào học Trường điện ảnh Đan Mạch.. Trong thời kỳ học ở trường điện ảnh, Lars đã làm các phim "Nocturne" (1980) và "Befrielsesbilleder" (Image of Liberation) (1982). Cả hai phim này cùng với phim "Den sidste detalje" (The last detail) (1981)đều đoạt giải phim hay nhất tại Liên hoan phim München

Tên lót "von" là do lời đùa cợt của giáo viên kiêm đạo diễn Gert Fredholm. Theo lời kể của người bạn cùng lớp Thomas Gislason trên đài truyền hình DR2 (Đan Mạch) ngày 12.6.2007 thì trong 1 cuộc tranh luận sôi nổi, vị giáo viên này đã gọi cậu học trò Lars là "von" để nêu đặc tính quý phái trong quan điểm điện ảnh của Lars. Khi làm phim tốt nghiệp, Lars đã đưa tên lót "von" chọc ghẹo đó vào tên mình. Sau này Lars kể rằng, mình đã nhận chữ "von" để tỏ lòng kính trọng ngôi sao phim câm người Áo Erich von Stroheim và đạo diễn người Mỹ gốc Áo Josef von Sternberg.

Lars tốt nghiệp năm 1983 và bắt đầu làm bộ 3 phim (trilogy) "Europe". Phần đầu là phim "Forbrydelsens Element" (The Element of Crime) (1984). Phim dài đầu tiên này đã đoạt giải Grand Prix kỹ thuật của Ủy ban kỹ thuật cấp cao Liên hoan phim Cannes. Tiếp theo là phim "Epidemic" (1987), phim truyền hình Medea (1988). Năm 1990 Lars đạo diễn băng video nhạc Bakerman cho ban nhạc Laid Back (Đan Mạch), băng nhạc này được khắp thế giới ưa chuộng (năm 2006 được disc jockey Shaun Baker làm lại bằng tiếng Anh). Năm 1991 Lars làm phim "Europa", hoàn tất phần 3 bộ phim 3 tập "Europe".

Năm 1992, cùng với Peter Aalbæk Jensen, Lars lập hãng phim Zentropa (hãng phim lớn thứ hai Đan Mạch)

Năm 1995, người mẹ tiết lộ trên giường bệnh là người mà Lars tưởng là cha ruột, không phải là cha thật, mà là người khác. Sau cuộc gặp người cha thật 1 lần, người này từ chối không tiếp xúc thêm nữa.. Sự phát hiện này khiến Lars muốn xóa bỏ liên hệ với cha dượng bằng cách cải sang đạo Công giáo và làm lại phim theo phong cách trung thực.. Cùng năm Lars đã cùng với Thomas Vinterberg, Kristian Levring và Søren Kragh-Jacobsen đề xướng phong trào làm phim Dogme95 (gồm 10 nguyên tắc làm phim trong sáng, giản dị, không hoặc ít lắp ráp, thâu âm trực tiếp, máy quay phim đặt trên vai vv...)

Năm 1996 Lars làm phim Breaking the Waves, phim này đoạt Giải thưởng lớn (Liên hoan phim Cannes) và năm 1997 đoạt giải César cho phim nước ngoài hay nhất. Năm 2000 Lars làm phim "Dancer in the Dark", phim này đoạt giải Cành cọ vàng của Liên hoan phim Cannes, nữ diễn viên Björk đóng vai chính, đoạt giải nữ diễn viên chính xuất sắc nhất.

Nói chung Lars von Trier chịu ảnh hưởng phong cách của 2 nhà đạo diễn Bắc Âu: Carl Theodor Dreyer (Đan Mạch) và Ingmar Bergman (Thụy Điển)

Các phim dài

 1970: Tại sao lại trốn điều mà anh biết là anh không thể trốn khỏi
 1984: The Element of Crime (phần một trong bộ 3 phim Europe)
 1987: Epidemic (phần 2 của bộ 3 phim Europe)
 1991: Europa (phần chót của bộ 3 phim Europe)
 1996: Phá tan những con sóng (phần 1 của bộ 3 phim Golden Heart)
 1998: Bọn ngốc (phần 2 của bộ 3 phim Golden Heart)
 2000: Khiêu vũ giữa màn đêm (phần 3 của bộ 3 phim Golden Heart)
 2003: De fem benspænd (The five obstructions)
 2003: Dogville (phần 1 của bộ 3 phim USA: Land of Opportunity)
 2005: Manderlay (phần 2 của bộ 3 phim USA)
 2006: Direktøren for det hele (The Boss of It All)
 2008: Antichrist (sẽ quay tại Đức)
 2008: Washington (phần 3 của bộ 3 phim USA, sẽ quay)
 2011: Melancholia đoạt "Giải Phim hay nhất" ở Giải Phim châu Âu 2011 ngày 3.12.2011 tại Berlin, Đức.

Các phim truyền hình
 1988: Medea
 1994: Riget (The Kingdom) (tên lóng của Rigshospitalet - Bệnh viện của Vương quốc)
 1997: Riget II (loạt phim nhiều tập)
 2000: D-dag (D-day)

Các phim ngắn
 1977: Orchidégartneren (The Orchid Gardener)
 1979: Menthe - La bienheureuse
 1980: Nocturne
 1981: Den sidste detalje (The last detail)
 1982: Chacun son cinéma (To each his own Cinema)

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Zentropa – công ty sản xuất của von Trier

 Senses of Cinema: Great Directors Critical Database
 The Burden From Donald Duck. An interview with Lars von Trier của Louisiana Channel

Sinh năm 1956
Nhân vật còn sống
Đạo diễn điện ảnh Đan Mạch
Đạo diễn phim tiếng Anh


title: Pfronten

text:
Pfronten là một đô thị ở Ostallgäu bang Bayern thuộc nước Đức.

Tham khảo

Liên kết ngoài
  Official website
  German Wikipedia article


title: Tipula echo

text:
Tipula echo là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Indomalaya.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Polycentropus bartolus

text:
Polycentropus bartolus là một loài Trichoptera trong họ Polycentropodidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới và vùng Tân Bắc giới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Trichoptera vùng Tân Bắc giới
Polycentropus


title: Rhabdomastix shardiana

text:
Rhabdomastix shardiana là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Rhabdomastix
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Podeonius nakanaiensis

text:
Podeonius nakanaiensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schimmel miêu tả khoa học năm 2006.

Chú thích

Tham khảo

Podeonius


title: Sông Selenga

text:
Sông Selenga () hay sông Selenge (, ) là một con sông chảy qua Mông Cổ và Nga. Các sông đầu nguồn của nó là Ideriin gol (sơ cấp) và Delgermoron (thứ cấp). Nó chảy vào hồ Baikal, tạo thành vùng đồng bằng châu thổ có diện tích khoảng 680 km². Sông Selenge có chiều dài 992 km, trong đó khoảng 409 km chảy trong lãnh thổ Nga.

Đặc điểm
Sông Selenge nói chung là một con sông đồng bằng; đối với nó đặc trưng là sự xen kẽ của các chỗ với thung lũng hẹp (tới 1–2 km) và các chỗ mở rộng dạng trũng (tới 20–25 km), tại đó nó thường chia ra thành các sông nhánh. Chế độ thủy văn của nó thường là các trận lũ băng thấp về mùa xuân, nước lớn do mưa về mùa hè và mùa thu và mực nước thấp về mùa đông.

Sông Selenge là thượng nguồn của hệ thống sông Enisei-Angara. Lưu lượng trung bình đo tại Ust-Kyakhta (Buryatia, Nga) là 284 m³/s (10.029 ft³/s), lưu lượng tối đa trong tháng 8 là 601 m³/s (21.224 ft³/s), lưu lượng tối thiểu trong tháng 2 là 23 m³/s (812 ft³/s). Đóng băng từ tháng 11 năm trước tới tháng 4 năm sau. Tại cửa sông là 935 m³/s (33.019 ft³/s).

Vận tải đường thủy có thể thực hiện được tới thành phố Sukhbaatar, thủ phủ tỉnh Selenge của Mông Cổ. Trên hai bờ sông Selenge có các thành phố và thị trấn như Sukhbaatar, Ulan-Ude và Selenginsk (Nga).

Các chi lưu
 Tại Mông Cổ
 Egiin Gol bên tả ngạn
 sông Orkhol bên hữu ngạn
 Tại Nga:
 Sông Dzhida bên tả ngạn
 Sông Chikoi bên hữu ngạn
 Sông Khilok bên hữu ngạn
 Sông Uda bên hữu ngạn

Nguồn gốc tên gọi
Tồn tại các phiên bản khác nhau về nguồn gốc tên gọi con sông này:
 Từ gốc từ tiếng Buryat "сэл", nghĩa là "nước lũ, hồ";
 Từ gốc từ tiếng Tungus "sele" hay "сэлэ", nghĩa là "sắt", và сэлэнга nghĩa là "có tính chất sắt".

Thư viện ảnh

Tham khảo

Sông của Mông Cổ
Tỉnh Khövsgöl
Sông Buryatia
Sông quốc tế châu Á


title: Isotes cephalostigma

text:
Isotes cephalostigma là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Bechyne & Bechyne miêu tả khoa học năm 1969.

Chú thích

Tham khảo

Isotes


title: 1303

text:
Năm 1303 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện
 Hải đăng Alexandria sụp đổ

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 1303


title: Kroon Estonia

text:
Đồng kroon (ký hiệu: kr; code: EEK) là đơn vị tiền tệ của Estonia trong 2 thời kỳ lịch sử của đất nước; nó đã được thay thế bởi đồng euro vào ngày 1 tháng 1 năm 2011.  Từ kroon (, vương miện) có liên quan đến những tiền tệ ở các nước Bắc Âu (như krona Thụy Điển, krone Đan Mạch và Krone Na Uy) và bắt nguồn từ tiếng Latin corona ("vương miện"). Đồng kroon thay thế đồng Mark Estonia năm 1928 và được sử dụng cho đến khi nước này thuộc về Liên bang Xô Viết năm 1940, nó được thay bằng đồng Rúp Xô viết. Sau khi Estonia giành độc lập, đồng kroon được tái sử dụng năm 1992.

Xem thêm

 Euro
 Kinh tế Estonia

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Coins of Estonia 1991 - nay

Kinh tế Estonia
Tiền được thay thế bằng euro
Tiền tệ châu Âu
Khởi đầu năm 1928
Chấm dứt năm 2011
Đơn vị tiền tệ được thay thế bởi euro


title: Boissise-le-Roi

text:
Boissise-le-Roi là một xã ở tỉnh Seine-et-Marne, thuộc vùng Île-de-France ở miền bắc nước Pháp.

Dân số
Người dân ở đây được gọi là Régiboissiens.

Điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số là 3.653 people residing in the town.

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-et-Marne

Tham khảo

Liên kết ngoài
1999 Land Use, from IAURIF (Institute for Urban Planning and Development of the Paris-Île-de-France région
French Ministry of Culture list for Boissise-le-Roi
Map of Boissise-le-Roi on Michelin
genealogy of de Thumery
Chateau of Boissise, built by the de Thumery family
History of Boissise-le-Roi

History of Church Saint-Denis

Xã của Seine-et-Marne


title: Furcijuxta

text:
Furcijuxta là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae


title: Dicronychus talhouki

text:
Dicronychus talhouki là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia & Schimmel miêu tả khoa học năm 1997.

Chú thích

Tham khảo

Dicronychus


title: Tống Ái Linh

text:
Tống Ái Linh (宋藹齡, bính âm: Sòng Àilíng) (15 tháng 7 năm 1890 – 18 tháng 10 năm 1973) là chị cả trong ba chị em họ Tống, con của Tống Gia Thụ và Nhiếp Quế Sương; vợ của nhà tài phiệt Khổng Tường Hy - cháu 75 đời của Khổng Tử. Tên tiếng Anh của bà là Eling Soong, tên thánh là Nancy.

Tuổi thơ
Sinh ra ở Thượng Hải, Tống Ái Linh đã đến Hoa Kỳ ngày 28 tháng 5 năm 1904 lúc lên 14 tuổi và học tại Cao đẳng Wesleyan ở Macon, Georgia. Bà đã quay lại Trung Quốc năm 1909 sau khi tốt nghiệp.

Cuối năm 1911, bà đã làm thư ký cho Tôn Dật Tiên, công việc này sau này được em gái bà là Tống Khánh Linh kế tục. Bà đã gặp người chồng tương lại của mình là Khổng Tường Hy vào năm 1913 và họ đã kế hôn vào năm sau ở Yokohama. Sau khi lấy chồng, bà dạy tiếng Anh trong một thời gian và tham gia vào công tác phúc lợi trẻ em.

Bà đã sang Mỹ vào thập niên 1940, qua đời ở tuổi 83 vào ngày 18 tháng 10 năm 1973 ở Bệnh viện Trưởng lão New York, New York.

Con cái
 Khổng Lệnh Nghi (孔令儀), gái
 Khổng Lệnh Khản (孔令侃), trai
 Khổng Lệnh Tuấn (孔令俊), gái, còn được gọi là Khổng Lệnh Vĩ (孔令偉)
 Khổng Lệnh Kiệt (孔令傑), trai

Mô tả
Theo Nguyễn Vạn Lý tả trong tác phẩm Ba chị em nhà họ Tống thì Tống Ái Linh có khuôn mặt trái xoan, kín đáo và thâm hiểm, "không ngần ngại dùng những biện pháp mạnh nếu gặp trở ngại, nhưng bao giờ cũng ở trong bóng tối". Ngay từ nhỏ, bà đã tỏ ra thông minh nhanh nhẹn, rất thực tế và yêu tiền.

Tham khảo

Nữ chính khách Trung Quốc
Người Khách Gia
Người Thượng Hải
Sinh năm 1888
Mất năm 1973
Tín hữu Kitô giáo Trung Quốc


title: Gola Gokarannath

text:
Gola Gokarannath là một thành phố và là nơi đặt ban đô thị (municipal board) của quận Kheri thuộc bang Uttar Pradesh, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Gola Gokarannath có dân số 53.832 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Gola Gokarannath có tỷ lệ 68% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 73%, và tỷ lệ cho phái nữ là 62%. Tại Gola Gokarannath, 14% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Uttar Pradesh


title: Ōzu, Ehime

text:
là một thành phố thuộc tỉnh Ehime, Nhật Bản.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Website chính thức

Thành phố tỉnh Ehime


title: Villers-la-Chèvre

text:
Villers-la-Chèvre  là một xã của tỉnh Meurthe-et-Moselle, thuộc vùng Grand Est, đông bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 360 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Villerslachevre


title: Hypertropha chlaenota

text:
Hypertropha chlaenota là một loài bướm đêm thuộc họ Oecophoridae. Nó được tìm thấy ở Úc.

Sải cánh dài khoảng 20 mm

Ấu trùng ăn các loài Angophora and Eucalyptus.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Hypertropha


title: Polycentropus dentoides

text:
Polycentropus dentoides là một loài Trichoptera trong họ Polycentropodidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Polycentropus


title: 3171 Wangshouguan

text:
3171 Wangshouguan (1979 WO) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 19 tháng 11 năm 1979 bởi Đài thiên văn Tử Kim Sơn ở Nanking.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 3171 Wangshouguan

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1979


title: Villanueva de las Torres

text:
Villanueva de las Torres là một đô thị trong tỉnh Granada, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 786 người.

Tham khảo

Đô thị ở Granada


title: Triaenodes difformis

text:
Triaenodes difformis là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Chú thích

Tham khảo

Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi
Triaenodes


title: Campagne-lès-Hesdin

text:
Campagne-lès-Hesdin is a commune in the Pas-de-Calais department in northern Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Pas-de-Calais

Tham khảo

INSEE
IGN

Liên kết ngoài
 Campagne-lès-Hesdin on the Quid website

Campagneleshesdin


title: Isotes severula

text:
Isotes severula là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Bechyne miêu tả khoa học năm 1956.

Chú thích

Tham khảo

Isotes


title: Mettingen

text:
Mettingen là một đô thị ở huyện Steinfurt, trong Nordrhein-Westfalen, Đức.

Mettingen tọa lạc khoảng 25 km về phía đông của Rheine vàd 20 km về phía tây của Osnabrück.

Các địa phương giáp ranh
Mettingen giáp với Recke về phía tây, Neuenkirchen, (Lower Saxony) về phía bắc, Ibbenbüren về phía nam và Westerkappeln về phía đông.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức


title: Talbehat

text:
Talbehat là một thị xã và là một nagar panchayat của quận Lalitpur thuộc bang Uttar Pradesh, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Talbehat có dân số 12.664 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Talbehat có tỷ lệ 65% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 72%, và tỷ lệ cho phái nữ là 58%. Tại Talbehat, 15% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Uttar Pradesh


title: Giáo hoàng Piô VII

text:
Piô VII là vị giáo hoàng thứ 251 của Giáo hội Công giáo.

Theo niên giám tòa thánh năm 1806 thì ông đắc cử Giáo hoàng vào ngày 14 tháng 3 năm 1800 và ở ngôi trong 23 năm 5 tháng 6 ngày. Niên giám tòa thánh năm 2003 xác định ngày đắc cử Giáo hoàng là ngày 14 tháng 3 năm 1800, ngày khai mạc chức cụ mục tử đoàn chiên chúa là ngày 21 tháng 3 và kết thúc triều đại của mình vào ngày 20 tháng 8 năm 1823.

Trước khi thành giáo hoàng

Gia đình
Pius VII có tên khai sinh là Barnaba Nicolò Maria Luigi Chiaramonti sinh ngày 14 tháng 8 năm 1740 tại Cesena, Romagne, Ý.
Là con trai của bá tước Scipiona Chiaramonti và mẹ là nữ nam tước Giovanna Chiaramonti.
Ông thuộc một gia đình quý tộc xưa đã bị sa sút, có quan hệ bà con với gia đình Braschi (Pius VI xuất thân từ gia đình này).

Vào đan viện Biển Đức
Lúc 9 tuổi, ông được cho đan viện Bênêđictô Santa-Maria del Monte, ở Cesena. Năm 1756, lúc 14 tuổi, ông được nhận làm tập sinh.
Hai năm sau, ông mặc áo dòng dưới tên Grêgôriô. Ông học ở đan viện Santa Giustina của Pađua, bị tòa thẩm tra nghi là theo thuyết Jansenius rồi ở Sant’Anselmo, tại Rôma.

Trong số người ký nhận Tự điển Lý Luận các khoa học, nghệ thuật và nghề nghiệp, (1751-72) có tên Luigi Chiaramonti. Ông giao cho Valadier sửa lại Piazza del Popolo nổi tiếng và tái lập Tu Hội Chúa Giêsu.

Ngày 21 tháng 9 năm 1765, ông được thu phong linh mục và sau đó ít lâu nhận bằng tiến sĩ thần học. Sau đó giảng dạy ở đan viện San-Giovani của Parma, đất quận công cởi mở với những ý tưởng mới. Lúc bấy giờ, ông tán thành quyển Bách khoa từ điển của Đỉeot và tỏ ra tò mò với những ý tưởng của Locke và Condillac.

Ông phiên dịch quyển Essai sur l’origine des connaissances humaines (Tiểu luận về nguồn gốc các kiến thức của con người). Năm 1775, ông quay về học viện Sant’Anselmo với tư cách là giáo sư. Sau đó, ông được bổ nhiệm làm viện phụ thực thụ của đan viện Bênêđictô.

Tổng Giám mục và hồng y
Năm 1782, ông nhận từ người anh họ và là đồng hương của ông, Pius VI áo tổng Giám mục Tivoli.

Hai năm sau, khi ông 42 tuổi, ông được nhận mũ hồng y và giáo phận Imola.

Năm 1796, giáo phận của ông bị xâm chiếm bởi các đoàn quân Pháp do Napoleon Bonaparte chỉ huy.

Được gọi về Rôma năm 1797, ông đứng về phe những người ôn hòa và ủng hộ những cuộc đàm phán dẫn đến hiệp ước Tolentino. Trong một bức thư gửi cho các cư dân của giáo phận ông yêu cầu họ:

"trong tình huống thay đổi chính phủ hiện nay (...) nên phục tùng thẩm quyền của vị tướng tổng Tư lệnh thắng trận của quân đội Pháp". Trong bài giảng lễ Giáng sinh năm 1797, ông cũng khẳng định:
"Anh em rất thân mến, hình thức chính phủ dân chủ mà chúng ta thừa nhận hoàn toàn không đi ngược lại những châm ngôn mà tôi đã phát biểu trước đây, cũng không trái ngược với tin mừng; ngược lại nó đòi hỏi những nhân đức cao cả mà chúng ta có thể học được ở trường của Đức Giêsu Kitô (...) Vâng! Anh em thân mến, hãy là những Kitô hữu tốt và anh em sẽ là những người dân chủ tuyệt vời.

Giáo hoàng

Bầu cử
Khi Giáo hoàng Piô VI, tù nhân của những người cách mạng ở Pháp đã qua đời, 35 hồng y nhóm họp ở Venise. Ngày 1 tháng 12 năm 1799, hồng y Bênêđitô Chiaramonti tham dự cơ mật viện đã được nước Áo đón tiếp. Cơ mật viện này quy tụ các hồng y ở đảo Saint-Georges-Majeur, xứ Venise.

Ngay từ những lần bỏ phiếu đầu tiên, ông ủng hộ hồng y Bellisomi người được Pius VI che chở và là ứng viên của phe Braschi. Thế nhưng một thiểu số người Pháp và người Áo điều khiển, đã cản trợ việc ấy.

Phe Braschi lúc bấy giờ nhiều lần thay đổi ứng viên, nhưng không thành công. Sự ứng cử của hồng y người Savoie là Gerdil khiến đối tượng ứng cử giáo hoàng không thuộc về phía nước Áo.

Người thư ký trẻ của cơ mật viện, Đức ông Consalvi lúc bấy giờ đẩy Chiaramonti lên trước và ông này được bầu ngày 14 tháng 3 năm 1800, sau 104 ngày họp cơ mật viện.

Ông là một con người khá cởi mở đến với những tư tưởng mới, người từng tuyên bố thể chế dân chủ có thể hợp với phúc âm lên làm Giáo hoàng vào ngày 14 tháng 3 năm 1800. Ông lấy tên là Piô VII để tôn kính vị tiền nhiệm, có biệt danh là "giáo hoàng tử đạo".

Đăng quang giáo hoàng
Lập tức ông bổ nhiệm Consalvi làm quyền tổng trưởng ngoại giao. Ngày 21 tháng 3, ông đăng quang tại Saint-Georges-Majeur, vì nước Áo đã từ chối không cho ông đăng quang ở Vương cung thánh đường Saint-Marc.

Do đó, ông khước từ lời mời của hoàng đế Francois II và từ chối đi đến Viên. Ông vào Rôma ngày 3 tháng 7 năm 1800.

Khi vào Rôma, ông nhận thấy những người của Napoleon chiếm đóng kinh đô của ông. Các lãnh thổ Giáo hoàng không được ổn định do các cuộc chiến tranh cách mạng. Vì vậy, Pius VII yêu cầu hồng y Consalvi tổng trưởng ngoại giao bắt tay vào việc phục hưng.

Cải cách nhà nước
Piô VII tập hợp quanh mình những giám chức cải cách và bắt đầu bằng việc ân xá những người theo phe Pháp. Ông hình thành 4 hội đoàn đoàn hồng y để xem xét việc cải cách nhà nước.

Công việc của họ được hệ thống hóa trong sắc chỉ Post diuturnas ngày 30 tháng 10 năm 1800: các cơ quan của Pius VI được giữ nguyên nhưng cải cách. Do đó các viên chức giáo dân xâm nhập vào chính quyền Giáo hoàng, đặc biệt là trong việc thu hoạch hằng năm hoặc trong quân ngũ.

Một đoản sắc thiết lập sự tự do thương mại đối với những thực phẩm. Một cải cách tiền tệ, năm 1801 có chủ đích giới hạn sự lạm phát. Tiếp theo nó là một sự cải cách thuế, biến 32 thứ thuế thành một thuế thân cá nhân, thuế dativa.

Những cải cách này chạm phải sự phản đối của hồng y đoàn và các Giám mục. Mặc dù đã sáng lập một đội vệ binh quý tộc, giới quý tộc vẫn không hài lòng. Khi Consalvi phải rời nhiệm sở của mình 1806, thì chính sách táo bạo của ông cũng bị quyên lãng.

Về phụng vụ, năm 1801, ông đã ban một ân xá tòa thánh cho những lời ngợi khen đền tạ những sự xúc phạm lộng ngôn, được các tín hữu Công giáo đọc khi chầu phép lành Thánh thể để tha thứ những lời lăng nhục xúc phạm đến Thiên chúa.

Quan hệ với Bonaparte

Hiệp ước Côngcoócđa

Sau chiến thắng Marengo (5.6.1800), Napoleon Bonaparte ngỏ ý muốn điều đình với tòa thánh vì ông nhận thấy cần phải thông hảo với Roma để tái lập trật tự trong tư tưởng cũng như trong đời sống.

Một thỏa ước được Hồng y Tổng trưởng Ngoại giao Consalvi điều đình đã thu xếp, năm 1801, tình huống của Giáo hội ở Pháp. Hiệp ước được ký kết ngày 15 tháng 7 năm 1801 được mệnh danh là Côngcoócđa và ngày 15 tháng 4 năm 1802, bản sắc lệnh mà căn cứ vào đó để Napoleon thi hành và quy định tổ chức mới của Giáo hội Thiên chúa giáo ở Pháp.

Theo đó, Napoleon Bonaparte thừa nhận Thiên chúa giáo là "tôn giáo của đại đa số công dân Pháp, nhưng không phải là tôn giáo của quốc gia Pháp, cũng như thời trước cách mạng. Các giáo phận được phân chia lại ranh giới: 10 tòa tổng Giám mục và 50 tòa Giám mục. Chính phủ bổ nhiệm các Giám mục, nhưng quyền thừa nhận chiếu theo giáo luật thuộc tòa thánh. Các Giám mục và linh mục hứa trung thành với Chính phủ, và chính phủ phải lo cho có lương bổng xứng đáng.

Đáp lại, giáo hoàng cam kết không bao giờ yêu sách đòi lại đất đai và tài sản của Giáo hội đã bị tịch thâu trong thời kỳ cách mạng, và người mua có quyền giữ mà không mắc vạ nữa. Về hàng Giám mục cũ, trước cũng như trong thời cách mạng. Tòa thánh buộc từ chức hết để thiết lập một hàng giáo phẩm mới.

"Chính phủ nước Cộng Hòa nhìn nhận đạo Công giáo tông truyền và Roma là tôn giáo chiếm đa số công dân.
Giáo hoàng cũng nhìn nhận tôn giáo này đã sa sút và hiện vẫn chờ thiện ích lớn nhất, cũng như vinh dự lớn nhất, được tái lập việc phụng tự công giáo tại Pháp và tuyên xưng niềm tin riêng biệt mà các Tổng Tài nước Cộng Hòa đã làm. Vì thế, sau khi hiểu biết lẫn nhau, vì lợi ích tôn giáo cũng như gìn giữ bình yên trong nước, nay thỏa thuận như sau:
1. Đạo công giáo tông truyền và Rôma sẽ được tự do sinh hoạt tại Pháp; việc phượng tự được công khai phù hợp với luật lệ an ninh mà chính phủ xét là cần thiết vì trật tự chung.
2. Việc phân chia mới các ranh giới địa phận tại Pháp sẽ được Tòa Thánh cùng chính phủ thực hiện.
3. Giáo hoàng tuyên bố cho những vị có chức Giám mục ở Pháp rằng Ông chờ đợi nơi họ với sự tín nhiệm vững chắc, mọi loại hy sinh kể cả tòa Giám mục, vì lợi ích hòa bình và hiệp nhất. (JC.Để đọc LSGH II, t.100) ".

Khi Bonaparte đưa bản Côngcoócđa cho quốc hội bỏ phiếu, ông kèm thêm 77 khoản về tổ chức. Theo đó, mọi văn kiện Tòa Thánh, và các sứ thần Tòa Thánh phải được phép của chính phủ mới được Phổ biến hay hoạt động tại Pháp, bản văn cũng buộc dạy trong chủng viện tuyên ngôn Pháp Giáo 1682.

Piô VII có phản đối nhưng vô ích. Dù sao, lễ phục sinh năm 1802, người ta đã mừng trọng thể việc tái lập lễ nghi Công giáo tại Vương cung thánh đường Paris. Cũng tháng đó, Chateaubriand, xuất bản cuốn "Tinh hoa Ki-tô giáo".

Tấn phong Bonaparte
Ngày 19 tháng 4 năm 1804, Nghị viện ra một nghị quyết. Theo nghị quyết ấy thì Napoleon Bonaparte được phong làm hoàng đế nước Pháp theo chế độ thế tập. Napoleon muốn Giáo hoàng đích thân đến dự lễ lên ngôi của ông như 1000 năm trước đây, Đức Leo III đã làm đối với Charlemagne. Nhưng nếu Charlemagne đến Roma để được Giáo hoàng tấn phong thì Napoleon muốn Giáo hoàng đích thân đến Pari.

Giáo hoàng Pio VII hoảng sợ và căm tức khi biết được ý muốn của Napoleon. Các cận thần của Giáo hoàng cố gắng an ủi Giáo hoàng bằng cách dẫn giải các thí dụ lịch sử xưa kia.

Thế nhưng Rome đang nằm trong vòng uy hiếp của quân đội Pháp đóng ở miền bắc và miền trung nước Ý. Giáo hoàng Pio VII đành phải làm theo yêu sách của Napoleon, nhưng Ông cũng cố đòi một số mảnh đất nhỏ ở miền bắc đất Thánh mà trước đây Napoleon đã chiếm đoạt. Nhưng yêu cầu của Giáo hoàng Pio VII, Hồng y Côngxenvi và hồng y đoàn đã không được Napoleon đáp ứng.

Khi mời Giáo hoàng, Napoleon đã hứa với các Hồng y là sẽ đi đón Giáo hoàng. Napoleon đã đi đón nhưng ông lại vận bộ đồ đi săn, có thợ săn, lính tiền trạm và chó vây quanh, và đã gặp Giáo hoàng ở rừng Phôngtennôblô ở vùng lân cận Pari vài bước, nơi Napoleon đang ở. Đoàn của Giáo hoàng dừng lại, Giáo hoàng được mời xuống xe và qua đường cái để lên xe của hoàng đế, nhưng Napoleon thì không xuống xe tiếp đón.

Ngày 2 tháng 12 năm 1804, Lễ đăng quang của Napoleon được cử hành ở nhà thờ Đức Bà Paris. Bất ngờ đối với Giáo hoàng và trái với thủ tục đã định trước. Khi Giáo hoàng Pio VII sắp đặt mũ miện lên đầu hoàng đế thì bất chợp Napoleon giằng lấy mũ triều thiên ở tay Giáo hoàng và tự đặt lên đầu mình.

Piô VII được tiếp tại khắp các miền đất Pháp. Hàng giáo phẩm Pháp không tiếc lời ca tụng Napoléon: Đấng Chúa xức dầu, Đavít mới, Constantin, Charlemagne... và dành một chỗ đặc biệt nói về bổn phận đối với hoàng đế trong sách giáo lý 1806.

Căng thẳng giữa giáo hoàng và hoàng đế

Nhưng năm 1806, giai đoạn căng thẳng giữa Giáo hoàng - hoàng đế bắt đầu. Napoléon yêu cầu Giáo hoàng ngưng buôn bán với Anh quốc, nhưng Pio VII từ chối. Thế là tháng 2-1808 quân Pháp chiếm đóng Roma; tháng 5-1809 Lãnh địa Giáo hoàng bị sáp nhập vào đế quốc Pháp. Pio VII phản ứng bằng bản vạ tuyệt thông những kẻ xâm lăng... Tháng 7, ông bị bắt đưa về quản chế ở Savonna (gần Gênes) cho đến năm 1812. Dù bị cản trở, bản vạ tuyệt thông vẫn được Phổ biến tại Pháp.

Tháng 12 năm 1809, Napoleon đòi ly dị Joséphine (không có con trai) để cưới công chúa nước Áo Marie-Louise. Mặc dù các Giám mục Paris đã cho phép hoàng đế ly dị Joséphine nhưng Pio VII vẫn tuyên bố hôn nhân này không thành (1810).

Thêm vào đó, tình hình căng thẳng hơn do việc Giáo hoàng không thừa nhận các Giám mục mới được Napoléon bổ nhiệm. Hoàng đế triệu tập Công đồng toàn quốc tại Paris năm 1811. Các Giám mục Pháp xác định mình trung thành với Tòa Thánh, nhưng lại không muốn làm phật ý hoàng đế, nên chấp nhận đi thuyết phục Pio VII nhưng vị Giáo hoàng vẫn không chịu nhượng bộ.

Tháng 6-1812, Napoléon áp giải Giáo hoàng về Fontainnebleau, một lần nữa ông bắt ép Giáo hoàng ký nhận. Tại đây, ngày 25-1-1813, bị cô lập, Giáo hoàng đã yếu đuối ký một thỏa ước mới (1813) chấp nhận chỉ bổ nhiệm một phần ba Hồng y đoàn, các ông hoàng công giáo bổ nhiệm các vị hồng y khác và tôn trọng Bốn điều khoản của năm 1692.

Sau đó Giáo hoàng rút lời, ông vội ra một tông thư khác (23-3) hủy bỏ bản văn trên và tiếp tục chịu làm tù nhân.

Năm sau, Napoléon bị thua liên minh các nước Âu Châu, Piô VII trở về Rôma ngày 24-5-1814 và thiếp lập lại Dòng Tên ngày 7.8.1814, để minh chứng sự độc lập của mình.Trong tông chiếu Sillicitudo-omnium Ecclesiarum ông nói: "Những tay lái đầy kinh nghiệm và hùng tráng của con thuyền Phê-rô này, sẽ có một sứ mạng đặc biệt trong thế kỳ XIX".

Quan hệ với các nước

Sau khi Napoleon bị lật đổ và lưu đày ở Elba, Giáo hội Công giáo Pháp được phục hồi và quyền bính của Giáo hoàng được tái xác nhận.
Lúc đó, Piô VII ký kết nhiều thỏa ước, được điều đình bởi Consalvi, với nhiều quyền lực Âu châu, cả Công giáo lẫn Tin lành và cả với hoàng đế nước Nga.

Năm 1817, một hiệp ước được ký kết giữa Tòa thánh và Bavaria theo đó nhà vua bổ nhiệm Giám mục, Giáo hoàng thừa nhận theo giao luật.

Nhiều quốc gia như Wurtemberg, Hesse, Nassau thuộc các ông hoàng Tin lành cũng muốn điều đình với Tòa thánh nhưng họ đặt quá nhiều điều kiện nên bị bác bỏ (1818).

Ngày 16.7.1821, sau 5 năm điều đình với đại sứ Phổ tại Roma, Giáo hoàng Pio VII ban hành tông chiếu De saltute animarum giải quyết những vấn đề bang giao giữa Tòa thánh và Phổ.
Tại hội nghị ở Vienne, Giáo hoàng Pio VII và người quốc vụ khanh khôn khéo của mình là Consalvi đã đòi hỏi được, tuy vất vả, sự phục hồi lại nhà nước Giáo hoàng, coi như là sự đảm bảo chắc chắn cho sự độc lập của Tòa thánh.

Ngày 6 tháng 10 năm 1822, sắc chỉ của Giáo hoàng phục hưng 30 giáo phận trong nước Pháp. Chính sau những cuộc mặc cả dài với chính phủ của Louis XVIII, Pius VII mới chấp nhận phục hưng 30 trong số các giáo phận đã bị hủy bỏ khi có hiến chế dân sự về hàng giáo sĩ trong thời cách mạng Pháp.

Piô VII từ trần tại Rôma ngày 20 tháng 8 năm 1823.

Chú thích

Tham khảo

 265 Đức Giáo hoàng, Thiên Hựu Nguyễn Thành Thống, Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin, xuất bản tháng 5 năm 2009.
 Các vị Giáo hoàng của giáo hội toàn cầu, hội đồng Giám mục Việt Nam
 Tóm lược tiểu sử các Đức Giáo hoàng, Đà Nẵng 2003,Jos. TVT chuyển ngữ từ Tiếng Anh.
 Lịch sử đạo Thiên Chúa, Jean – Baptiste Duroselle và Jean – Marie Mayeur. Bộ sách giới thiệu những kiến thức thời đại: Que sais-je? Tôi biết gì? Người dịch: Trần Chí Đạo, Nhà xuất bản Thế giới tháng 4/2004.
 Cuộc lữ hành đức tin, lịch sử Giáo hội Công giáo, Lm Phanxicô X. Đào Trung Hiệu OP Hiệu đính tháng 9/2006, Đa Minh Việt Nam, Tỉnh dòng Nữ vương các thánh tử đạo.
 Lịch sử Giáo hội Công giáo, Linh mục O.P Bùi Đức Sinh – giáo sư sử học, Tập I và II, Nhà xuất bản Chân Lý, Giấy phép số: 2386 BTT/PHNT Sài Gòn ngày 28 tháng 7 năm 1972.

P
Sinh năm 1742
Mất năm 1823
Giáo hoàng người Ý
Người Ý thế kỷ 19
Tôi tớ Chúa
Tu sĩ Dòng Biển Đức


title: Anoplischius melanotides

text:
Anoplischius melanotides là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1859.

Chú thích

Tham khảo

Anoplischius


title: Replonges

text:
Replonges là một xã ở tỉnh Ain, vùng Auvergne-Rhône-Alpes thuộc miền đông nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ain

Tham khảo

Xã của Ain


title: Chaetopteryx villosa

text:
Chaetopteryx villosa là một loài Trichoptera trong họ Limnephilidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Cổ bắc
Chaetopteryx


title: Beaulieu, Calvados

text:
Beaulieu là một xã ở tỉnh Calvados, thuộc vùng Normandie ở tây bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Calvados

Tham khảo

Xã của Calvados


title: Pseudotryphia

text:
Pseudotryphia là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Pseudotryphia
Noctuidae


title: Quận của tỉnh Cher

text:
3 quận của tỉnh Cher gồm:
 Quận Bourges, (tỉnh lỵ của tỉnh Cher: Bourges) với 16 tổng và 131 xã. Dân số của quận này là 176.631 người năm 1990, 174.031 người năm 1999, tăng trưởng dân số là 1.47%.
 Quận Saint-Amand-Montrond, (quận lỵ: Saint-Amvà-Montrond) với 11 tổng và 116 xã. Dân số của quận này là 69.233 người năm 1990, và 67.344 người năm 1999, tăng trưởng dân số là 2.73%.
 Quận Vierzon, (quận lỵ: Vierzon) với 8 tổng và 43 xã. Dân số của quận này là 75.695 người năm 1990, và 73.053 người năm 1999, tăng trưởng dân số là 3.49%.

Tham khảo

Cher


title: Agrypnus granulatus

text:
Agrypnus granulatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được W.J. Macleay miêu tả khoa học năm 1872.

Chú thích

Tham khảo

Agrypnus