title: Valkyria Chronicles (anime)

text:
Valkyria Chronicles là phiên bản anime của game , một trò chơi sản xuất bởi Sega dành riêng cho Play Station 3. Nội dung của anime này dựa nhiều vào manga hơn là game. Công chiếu lần đầu vào ngày 4 tháng 4 năm 2009, Valkyria Chronicles trên các kênh Animax, Tokyo MX, MBS, CBC, Chiba TV, Television Kanagawa, Television Hokkaido, BS11 và TVQ Kyushu Broadcasting

Nội dung
Valkyria Chronicles, cũng như phiên bản game, lấy bối cảnh năm 1935 ở Europa (thực chất là phiên bản tưởng tượng của châu Âu thời đó). Đất nước Gallia, một vùng đất trung lập, do sở hữu lượng mỏ ragnite dồi dào, bị liên minh đế quốc Đông Âu đưa quân sang đánh chiếm. Trước hành động đó, Liên bang Đại Tây Dương vốn có ý định chiếm Gallia từ lâu, và bản thân lúc đó đang trong tình trạng chiến tranh với liên minh đế quốc Đông Âu, cũng quyết định tiến công đất nước nhỏ bé này.

Khi liên quân đế quốc tấn công thị trấn gần biên giới Bruhl của Gallia, Welkin Gunther, con trai của tướng quân Belgen Gunther quá cố, buộc phải đứng lên chiến đấu cùng đội trưởng đội phòng vệ của thị trấn, Alicia Melchiott. Cùng với em gái nuôi của Welkin là Isara Gunther, cả ba chạy trốn về thủ đô của Gallia và gia nhập quân đội. Là thành viên của đơn vị mới thành lập - Đội 7 - họ gánh trên vai trách nhiệm phải chiến đấu đến cùng cũng như khám phá ra mục đích thực sự của cuộc xâm lược.

Nhân vật

Gallia

Quân đội

Nhân vật chính của anime. Anh 22 tuổi, đang theo học đại học trước khi có cuộc xâm lăng của liên minh đế quốc. Trí thông minh và sự quyết đoán của Welkin giúp cho anh được chọn vào vị trí chỉ huy của đội 7 sau khi gia nhập Militia. Anh theo học ngành Động vật học, ngành học cho anh sự hiểu sâu sắc về hệ thực vật và động vật của Gallia cũng như làm nền tảng cho những chiến lược của đội 7. Sau chiến tranh anh trở thành thầy giáo đúng như tâm nguyện và sau đó ít lâu cưới Alicia.

Nữ anh hùng của anime. Alicia 19 tuổi, ước mơ lớn trong đời là trở thành một thợ làm bánh nổi tiếng. Alicia trở thành một người lính sau một vụ càn quét của quân xâm lược. Thẳng thắn, đáng tin cậy, cô rất thích giúp đỡ người khác, và theo thời gian dần dần có cảm tình với Welkin. Cô cũng đóng vai trò chăm lo cho Hans, người sau này trở thành một thành viên danh dự của đội 7. Anime dường như được xây dựng chủ yếu dưới góc nhìn của Alicia. Sau chiến tranh, trong cùng một ngày cô vừa nhận được chứng chỉ thợ bánh quốc gia vừa làm đám cưới với Welkin.

Em gái nuôi 16 tuổi của Welkin's, rất quan tâm lo lắng cho các đồng đội. Tuy không phải là ruột thịt nhưng cô rất yêu người anh nuôi của mình. Cô là người cầm lái chiếc xe tăng có một không hai Edelweiss mà người cha ruột Theimer đã thiết kế trong Chiến tranh Europa lần I (nhưng khi đó chiếc chiến xa quá đắt để có thể nhân rộng sản xuất). Cô quàng một chiếc khăn choàng biểu thị rằng cô là một Darcsen, một chủng người bị ngược đãi bởi lỗi lầm của tổ tiên họ trong quá khứ. Cô hi sinh trong một trận chiến.

27 tuổi, Brigitte trước kia là một ca sĩ hát quán bar với nghệ danh "Rosie", và cũng chỉ muốn gọi bằng cái tên này. Thành kiến với người Darcsen làm quan hệ của cô với Isara và Zaka không được tốt lắm, tuy nhiên dần dần thì Rosie cũng đã bỏ được nó. Cô đã sáng tác bài hát "Love Moves On" để tưởng nhớ về người bạn Isara Gunther, sau này bài hát đã trở thành quốc ca của Gallia.

Dân thường

Irene là một phóng viên 25 tuổi của đài phát thanh GBS, luôn năng nổ tìm kiếm những sự kiện mới nhất. Vào thời điểm khai màn của Chiến tranh Europa II, cô thu thập tin tức cho cả Liên minh đế quốc và Liên bang Đại Tây Dương. Tuy nhiên, sau khi Gallia bị xâm lược, cô tự nguyện đi cùng với Đội 7, trở thành phóng viên chiến tranh của Militia với mong muốn cho mọi người biết sự thật về cuộc chiến tàn khốc. Trong game, Irene là người kể lại toàn bộ câu chuyện, nhưng người chơi không biết điều đó cho đến lúc game gần kết thúc. Nguyên do là sau chiến tranh, cô đã kết hôn với người bạn trai lâu năm và đổi tên thành Irene Koller.

Hoàng gia

Công chúa 16 tuổi của Gallia.

Thủ tướng Gallia.

Liên minh Đế quốc

29 tuổi, tham vọng, đầu óc chiến lược tuyệt vời, Maximilian là một hoàng tử của đế chế và là chỉ huy tối cao của lược lượng quân chiếm đánh Gallia. Dưới quyền trực tiếp của anh là Drei Stern, gồm những tướng lĩnh được chọn lọc kĩ lưỡng. Trong những thời khắc cuối cùng của chiến tranh anh ta bị đánh bại bởi đội 7 và sau đó bị Faldio Landzaat giết chết.

Một phụ nữ quý tộc kiêu hãnh và lãnh đạm, 22 tuổi, thành viên của Drei Stern và phục tùng Maximilian với sự trung thành tuyệt đối. Dòng máu huyền thoại Valkyria chảy trong người cô, khiến cho Selvaria có một sức mạnh cực kỳ siêu việt.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Valkyria Chronicles official website
Valkyria Chronicles official blog
Official anime website
Valkyria Chronicles official US website

Trò chơi PlayStation 3
Trò chơi điện tử năm 2008
Manga năm 2008
Manga dài tập
Danh sách tập phim anime


title: Stefania scalae

text:
Stefania scalae (tên tiếng Anh: Rana Stefania De La Escalera) là một loài ếch thuộc họ Hemiphractidae.
Loài này có ở Guyana, Venezuela, và có thể cả Brasil.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, sông ngòi, và vùng nhiều đá.

Tham khảo

 Señaris, C., MacCulloch, R. & La Marca, E. 2004. Stefania scalae. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Stefania


title: Quận Darlington, South Carolina

text:
.

Quận Darlington là một quận trong tiểu bang South Carolina. ước tính năm 2005, dân số khoảng 67.346 người. Quận lỵ đóng ở Darlington. Dân số có gần 60% sống ở nông thôn vào thời điểm năm 2000. Quận này nằm trong vùng thống kê đô thị Florence vùng đô thị South Carolina, Florence.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có tổng diện tích 567 dặm Anh vuông (1.468 km²), trong đó, 561 dặm Anh vuông (1,453 km²) là diện tích đất và 6 dặm Anh vuông (15 km²) trong tổng diện tích (0.99%) là diện tích mặt nước.

Các quận giáp ranh
Quận Marlboro, South Carolina - Đông bắc
Quận Florence, South Carolina - Đông nam
Quận Lee, South Carolina - Tây nam
Quận Kershaw, South Carolina - Tây
Quận Chesterfield, South Carolina - Tây bắc

Thông tin nhân khẩu
Theo cuộc điều tra dân số tiến hành năm 2000, quận này có dân số 67.394 người, 25.793 hộ, và 18.441 gia đình sinh sống trong quận này. Mật độ dân số là 120 người trên mỗi dặm Anh vuông (46/km²). Đã có 28.942 đơn vị nhà ở với một mật độ bình quân là 52 trên mỗi dặm Anh vuông (20/km²).  Cơ cấu chủng tộc của dân cư sinh sống tại quận này gồm 56,98% người da trắng, 41,70% người da đen hoặc người Mỹ gốc Phi, 0.19% người thổ dân châu Mỹ, 0.21% người gốc châu Á, 0.01% người các đảo Thái Bình Dương, 0.39% từ các chủng tộc khác, và 0.52% từ hai hay nhiều chủng tộc.  0.98% dân số là người Hispanic hoặc người Latin thuộc bất cứ chủng tộc nào.

Có 25.793 hộ trong đó có 32.20% có con cái dưới tuổi 18 sống chung với họ, 48.30% là những cặp kết hôn sinh sống với nhau, 18.70% có một chủ hộ là nữ không có chồng sống cùng, và 28.50% là không gia đình. 25.10% trong tất cả các hộ gồm các cá nhân và 9.20% có người sinh sống một mình và có độ tuổi 65 tuổi hay già hơn.  Quy mô trung bình của hộ là 2.57 còn quy mô trung bình của gia đình là 3.07.

Cơ cấu độ tuổi dân cư quận này như sau 26.30% dưới độ tuổi 18, 9.00% từ 18 đến 24, 28.20% từ 25 đến 44, 24.40% từ 45 đến 64, và 12.10% người có độ tuổi 65 tuổi hay già hơn.  Độ tuổi trung bình là 36 tuổi. Cứ mỗi 100 nữ giới thì có 89.80 nam giới. Cứ mỗi 100 nữ giới có độ tuổi 18 và lớn hơn thì, có 84.60 nam giới.

Thu nhập bình quân của một hộ ở quận này là $31.087, và thu nhập bình quân của một gia đình ở quận này là $37.662. Nam giới có thu nhập bình quân $30.947 so với mức thu nhập $20.998 đối với nữ giới. Thu nhập bình quân đầu người của quận là $16.283. Khoảng 16.40% gia đình và 20.30% dân số sống dưới ngưỡng nghèo, bao gồm 26.70% những người có độ tuổi 18 và 22.10% là những người 65 tuổi hoặc già hơn.

Các thành phố và thị trấn
Darlington
Hartsville
Lamar
North Hartsville
Society Hill

Tham khảo

Liên kết ngoài

Darlington County's Website
Darlington County School District

D
Vùng đô thị Florence, Nam Carolina


title: Trichorthosia

text:
Trichorthosia từng là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae, hiện tại được coi là đồng nghĩa của Hypotrix.

Former species
 Trichorthosia aselenograpta Dyar, 1916
 Trichorthosia cirphidia (Draudt, 1924)
 Trichorthosia clarcana Dyar, 1916
 Trichorthosia diapera (Hampson, 1913)
 Trichorthosia diplogramma (Schaus, 1903)
 Trichorthosia duplicilinea (Dognin, 1908)
 Trichorthosia euryte (Druce, 1898)
 Trichorthosia ferricola (Smith, 1903)
 Trichorthosia niveilinea (Schaus, 1894)
 Trichorthosia parallela Grote, 1883
 Trichorthosia tristis is now Anhypotrix tristis (Barnes & McDunnough, 1910)
 Trichorthosia umbrifer (Dyar, 1916)

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database
Trichorthosia at funet

Eriopygini


title: Ninh Sơn (định hướng)

text:
Ninh Sơn có thể là:

 Huyện Ninh Sơn, tỉnh Ninh Thuận.
 Phường Ninh Sơn, thành phố Ninh Bình, tỉnh Ninh Bình.
 Phường Ninh Sơn, thành phố Tây Ninh, tỉnh Tây Ninh.
 Xã Ninh Sơn, thị xã Ninh Hòa, tỉnh Khánh Hòa.
 Xã Ninh Sơn, huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang.


title: Du lịch Pháp

text:
Du lịch là một ngành kinh tế quan trọng trong kinh tế Pháp.
Pháp đã thu hút 81,9 triệu lượt khách du lịch trong năm 2007 (vượt dân số của Pháp), tăng 3,8% so với năm 2006, là địa điểm du lịch phổ biến nhất trên thế giới. Con số này 81,9 triệu lượt khách quốc tế này không bao gồm những người ở lại ít hơn 24 giờ tại Pháp, chẳng hạn như người châu Âu phía bắc qua Pháp trên đường đến Morocco, Tây Ban Nha hoặc Italia trong mùa hè.

Pháp có các dãy núi, bờ biển như ở Brittany hoặc dọc theo biển Địa Trung Hải, thành phố với di sản văn hóa phong phú, châteaux (lâu đài) như cung điện Versailles, và những vườn nho. Du lịch là mang lại 6% thu nhập của đất nước (4% từ khách du lịch Pháp đi du lịch bên trong nước Pháp và 2% từ khách du lịch nước ngoài), và đóng góp đáng kể vào cán cân thanh toán.
Du lịch Paris có vai trò hàng đầu trong du lịch Pháp, với các điểm tham quan nổi tiếng như bảo tàng Louvre, tháp Eiffel, nhà thờ Đức Bà Paris.

Chú thích

Tham khảo

Pháp


title: Aloguinsan, Cebu

text:
Aloguinsan là một đô thị hạng 4 của tỉnh Cebu, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2007, đô thị này có dân số 26.164 người.

Các đơn vị dân cư

Aloguinsan được chia thành các đơn vị hành chính gồm 15 khu dân cư (khu phố) (barangay).

 Angilan
 Bolo
 Bonbon
 Esperanza
 Kandingan
 Kantabogon
 Kawasan
 Olango
 Poblacion
 Punay
 Rosario
 Saksak
 Tampa-an
 Toyokon
 Zaragosa

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn Philipin
2000 Thông tin điều tra dân số Philipin

Đô thị của Cebu


title: Diacantha caudata

text:
Diacantha caudata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1903.

Chú thích

Tham khảo

Diacantha


title: Copelatus undecimstriatus

text:
Copelatus undecimstriatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Aubé miêu tả khoa học năm 1838.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Copelatus


title: Chrysolina carpathica

text:
Chrysolina carpathica là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Fuss miêu tả khoa học năm 1856.

Chú thích

Tham khảo

Chrysolina


title: Dima martensi

text:
Dima martensi là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schimmel & Platia miêu tả khoa học năm 1991.

Chú thích

Tham khảo

Dima


title: Ariyur

text:
Ariyur là một thị trấn thống kê (census town) của quận Vellore thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Ariyur có dân số 5429 người. Phái nam chiếm 50% tổng số dân và phái nữ chiếm 50%. Ariyur có tỷ lệ 76% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 82%, và tỷ lệ cho phái nữ là 69%. Tại Ariyur, 10% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Tamil Nadu


title: Casalmaggiore

text:
Casalmaggiore là một đô thị ở phía bắc Italia. Đây là nơi sinh của nhà soạn nhạc Ignazio Donati và Andrea Zani (1696-1757).

Tham khảo

Đô thị tỉnh Cremona
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Chinna Anuppanadi

text:
Chinna Anuppanadi là một thị trấn thống kê (census town) của quận Madurai thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Chinna Anuppanadi có dân số 15.415 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Chinna Anuppanadi có tỷ lệ 70% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 77%, và tỷ lệ cho phái nữ là 63%. Tại Chinna Anuppanadi, 11% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Tamil Nadu


title: 18788 Carriemiller

text:
18788 Carriemiller (1999 JX53) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 10 tháng 5 năm 1999 bởi nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 18788 Carriemiller

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1999


title: Hatgachha

text:
Hatgachha là một thị trấn thống kê (census town) của quận Haora thuộc bang Tây Bengal, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Hatgachha có dân số 5560 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Hatgachha có tỷ lệ 80% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 84%, và tỷ lệ cho phái nữ là 75%. Tại Hatgachha, 9% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang West Bengal


title: Armsia petasus

text:
Armsia petasus là một loài small, air-breathing, land snail, a terrestrial pulmonate gastropoda mollusca thuộc họ Amastridae.
Nó là loài đặc hữu của the United States.

Ghi chú

Armsia
Động vật Mỹ


title: Giả Khánh Lâm

text:
Giả Khánh Lâm (chữ Hán: Giản thể 贾庆林, Phồn thể 賈慶林 bính âm: Jiǎ Qìng Lín) là một nhân vật chính trị nổi tiếng Trung Quốc. Ông từng giữ chức vụ Ủy viên Ban Thường vụ Bộ Chính trị Đảng Cộng sản Trung Quốc, Chú tịch Hội nghị Hiệp thương Chính trị Nhân dân Trung Quốc khóa 7, Bí thư Thành ủy thành phố Bắc Kinh, Thị trưởng Chính phủ Nhân dân thành phố Bắc Kinh, Bí thư Tỉnh ủy tỉnh Phúc Kiến, Tỉnh trưởng Chính phủ Nhân dân tỉnh Phúc Kiến.

Thông tin cơ bản
Giả Khánh Lâm sinh tháng 3 năm 1940 quê quán: Bạc Đầu, Hà Bắc;

Ngày vào Đảng Cộng sản Trung Quốc: 12/1959

Ngày tham gia công tác: 10/1962

Trình độ: kĩ sư điện khí và chế tạo Đại học Công nghiệp Hà Bắc, công trình sư cao cấp

Chức vụ: Uỷ viên bộ chính trị, chủ tịch MTTQ (chính hiệp) khóa 11.

Quá trình công tác
1956-1958: Học đại học chuyên ngành kế hoạch doanh nghiệp trường quản lý công nghiệp Thạch Gia Trang.

1958-1962: Học tại khoa điện khí chế tạo trường Đại học Công nghiệp Hà Bắc.

1962-1969: Nhân viên kĩ thuật, bí thư Đoàn Phòng công nghiệp máy móc bộ cơ khí 1 (Bộ máy móc điện tín và tàu thuyền dân dụng).

1969-1971: Lao động tại trường "5 tháng 7" ở Phụng Tân, Giang Tây.

1971- 1973: Nhân viên kĩ thuật phòng nghiên cứu chính sách trực thuộc văn phòng bộ cơ khí 1.

1973-1978: Lãnh đạo phòng giám sát chất lượng sản phẩm bộ cơ khí 1.

1978-1983: Tổng Giám đốc Tổng công ty Xuất nhập khẩu máy móc thiết bị Trung Quốc.

1983-1985: Xưởng trưởng, bí thư đảng ủy xưởng cơ khí công nghiệp nặng Thái Nguyên, tỉnh Sơn Tây.

1985-1986: Thường vụ tỉnh uỷ, phó bí thư tỉnh Phúc Kiến.

1986-1988: Phó bí thư tỉnh uỷ kiêm trưởng ban tổ chức cán bộ tỉnh Phúc Kiến.

1988-1990: Phó bí thư tỉnh uỷ kiêm hiệu trưởng trường đảng tỉnh Phúc Kiến, kiêm thư kí ủy ban công tác về các doanh nghiệp tỉnh.

1990-1991: Phó bí thư tỉnh uỷ, chủ tịch lâm thời tỉnh Phúc Kiến.

1991-1993: Phó bí thư tỉnh uỷ, Tỉnh trưởng Chính phủ Nhân dân tỉnh Phúc Kiến.

1994-1996: Bí thư tỉnh uỷ, chủ tịch HĐND tỉnh Phúc Kiến.

1996-1997: Phó bí thư Bắc Kinh và thị trưởng lâm thời, thị trưởng Bắc Kinh.

1997-1999: Uỷ viên bộ chính trị, bí thư Bắc Kinh, thị trưởng Bắc Kinh.

1999-2002: Uỷ viên bộ chính trị, bí thư Bắc Kinh.

2002-2003: Uỷ viên thường vụ bộ chính trị.

2003-2008: Uỷ viên Bộ Chính trị Đảng Cộng sản Trung Quốc, Ủy viên Ban Thường vụ Bộ Chính trị Đảng Cộng sản Trung Quốc, Chủ tịch Hội nghị Hiệp thương Chính trị Nhân dân Trung Quốc khóa 10 rồi khóa 11.

Xem thêm

 Tỉnh trưởng Chính phủ Nhân dân
 Tỉnh trưởng Chính phủ Nhân dân tỉnh Phúc Kiến
 Thị trưởng Chính phủ Nhân dân thành phố Bắc Kinh
 Bí thư Tỉnh ủy (Trung Quốc)
 Bí thư Thành ủy thành phố Bắc Kinh

Tham khảo

Người Hà Bắc
Nhân vật còn sống
Đại biểu Nhân đại toàn quốc
Ủy viên Ban Thường vụ Bộ Chính trị Đảng Cộng sản Trung Quốc khóa XVII
Ủy viên Ban Thường vụ Bộ Chính trị Đảng Cộng sản Trung Quốc khóa XVI
Ủy viên Bộ Chính trị Đảng Cộng sản Trung Quốc khóa XV
Tỉnh trưởng Chính phủ Nhân dân
Bí thư Tỉnh ủy (Trung Quốc)
Tỉnh trưởng Chính phủ Nhân dân tỉnh Phúc Kiến
Bí thư Tỉnh ủy tỉnh Phúc Kiến
Thị trưởng Chính phủ Nhân dân thành phố Bắc Kinh
Bí thư Thành ủy Bắc Kinh
Chủ tịch Hội nghị Hiệp thương Chính trị Nhân dân Trung Quốc
Ủy viên Ủy ban Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc khóa XVII


title: Uiryeong

text:
Uiryeong (Uiryeong-gun, âm Hán Việt: Nghi Ninh quận) là một huyện ở tỉnh Gyeongsangnam-do, Hàn Quốc. Huyện này có diện tích 482,95 km², dân số năm 2004 là 32.371 người.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang mạng chính quyền huyện

Huyện Hàn Quốc
Gyeangsang Nam


title: Hồ Rend

text:
Hồ Rend là một hồ nhân tạo của Nam Illinois ở các hạt Franklin và Jefferson gần Benton, Illinois. Độ cao của hồ là 403 foot (123 m) trên mực nước biển.

Hồ Rend là một hồ chứa được tạo thành khi Quân đoàn kỹ sư Mỹ xây đập ngăn sông Big Muddy. Con đập và hồ đã được cho phép xây tạo ra năm 1962, nhưng hồ này phải đến tháng 3 năm 1973 mới hoàn thành.

Ngày nay hồ Rend có 18.900 acre (76 km²) mặt nước và cung cấp hơn 15 triệu gallon nước mỗi ngày cho 300.000 người ở hơn 60 khu dân cư. Khu vực giải trí Bang Wayne Fitzgerrell chiếm một phần bờ tây của hồ.  Các bãi tắm ở Bắc Marcum và Nam Sandusky do Quân đoàn kỹ sư Mỹ quản lý và khai thác.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang web của Quân đoàn Kỹ sư Mỹ nói về hồ
Illinois Department of Natural Resources
I Fish Illinois - Rend Lake

Hồ ở Illinois
Thủy vực quận Franklin, Illinois
Thủy vực quận Jefferson, Illinois


title: Pyrgus albescens

text:
Pyrgus albescens là một loài bướm ngày thuộc họ Hesperiidae. Nó được tìm thấy trên các độ cao thấp ở miền Nam California, miền nam Arizona, miền nam New Mexico, phía tây và phía nam Texas, Florida và México.
Sải cánh dài 25–38 mm. Con ấu trùng ăn các cây trong họ Malvaceae, gồm Sphaeralcea, Abutilon và Callirhoe.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
Butterflies and Moths of North America

Pyrgus


title: Đệ nhất tổng tài vượt dãy Anpơ trên đèo Grand-Saint-Bernard

text:
Đệ nhất tổng tài vượt dãy Anpơ trên đèo Grand-Saint-Bernar (tiếng Pháp: Le Premier Consul franchissant les Alpes au col du Grand-Saint-Bernard) còn được gọi bằng các tên khác như Napoléon vượt núi Saint-Bernard (Napoléon passant le mont Saint-Bernard), Vượt núi Saint-Bernard (Le passage du Saint-Bernard) hay Chân dung Bonaparte trên đèo Grand-Saint-Bernard (Portrait de Bonaparte au Grand Saint-Bernard) là loạt 5 tác phẩm tranh sơn dầu về chân dung Đệ nhất tổng tài Napoléon Bonaparte cưỡi ngựa vượt dãy Anpơ trên đèo Grand-Saint-Bernard được họa sĩ Jacques-Louis David sáng tác trong khoảng thời gian từ 1800 đến 1803. 5 bức tranh hiện đang được lưu giữ tại Lâu đài Malmaison (Rueil-Malmaison, Pháp), Lâu đài Charlottenburg (Berlin, Đức), Lâu đài Versailles (Versailles, Pháp - 2 bức) và Cung điện Belvedere (Viên, Áo).

Tổng quan

Lịch sử ra đời

Với cái tên ban đầu Chân dung cưỡi ngựa của Đệ nhất tổng tài khi ông vượt dãy Anpơ trên núi Saint-Bernard ngày 30 tháng hoa năm VIII (Tableau-portrait équestre du premier Consul, représenté dans le moment où il passe les Alpes au mont Saint-Bernard le 30 floréal an VIII), tác phẩm được Jacques-Louis David thực hiện theo yêu cầu của vua Tây Ban Nha Carlos IV. Thông qua đại sứ của Pháp tại Tây Ban Nha là Charles-Jean-Marie Alquier, nhà vua gửi yêu cầu tới Jacques-Louis David vào ngày 7 tháng 8 năm 1800 nhằm bổ sung chân dung Đệ nhất tổng tài vào bộ sưu tập của cung điện hoàng gia ở Madrid. Đây cũng là một hành động nhằm củng cố quan hệ ngoại giao và khẳng định mối đồng minh giữa hai quốc gia láng giềng. Bức tranh được giữ ở Madrid tới năm 1812 thì được Joseph Bonaparte mang theo khi ông trốn khỏi Tây Ban Nha để sang sống lưu vong tại Point-Breeze, Hoa Kỳ. Tác phẩm sau đó được Bonaparte trao lại cho con gái là Zénaide Bonaparte, Công chúa của Canino để cô treo tại Biệt thự Bonaparte (có tên khác là Biệt thự Paolina), nơi ở của các con cháu Canino tại Roma. Đệ nhất tổng tài vượt dãy Anpơ được lưu giữ tại đây cho tới năm 1949 thì được cháu gái của Joseph Bonaparte là Eugénie Bonaparte, Công chúa của Moskva tặng cho bảo tàng quốc gia Pháp ở Lâu đài Malmaison, bức tranh được đánh mã số MM 7149.

Sau khi biết về đơn đặt hàng của vua Tây Ban Nha, bản thân Napoléon Bonaparte cũng đề nghị họa sĩ Jacques-Louis David vẽ thêm 3 phiên bản khác. Phiên bản thứ hai cho Lâu đài Saint-Cloud được hoàn thành năm 1801 và trưng bày với phiên bản đầu tiên tại Cung điện Louvre. Nằm tại Salon de Mars rồi Salle du trône của cung điện Louvre tới tháng 6 năm 1814 thì bị binh lính dưới quyền tướng von Blücher mang về Phổ để tặng cho vua Phổ Friedrich Wilhelm III. Từ năm 1816, bức tranh được trưng bày tại Lâu đài Charlottenburg, Berlin với mã số GKI 913. Phiên bản thứ ba của Đệ nhất tổng tài vượt dãy Anpơ được hoàn thành năm 1802 và lưu giữ tại thư viện của Hôtel des Invalides. Bức tranh được đưa tới Hôtel des Invalides trong một buổi lễ trang trọng có sự góp mặt của cả Jacques-Louis David và trợ lý của ông Georges Rouget. Trong buổi lễ David đã dành tặng cho người trợ lý của mình những lời ca ngợi: "Vừa có vài phát súng thần công dành tặng cho ông kìa, người bạn của tôi!" ("Il y a là quelques coups de canon pour toi, mon ami !". Trong thời gian Bourbon phục hoàng tác phẩm được đưa vào kho cất giữ, tới năm 1830 thì nó được chuyển tới Lâu đài Saint-Cloud và tới năm 1837 thì được chuyển về trưng bày tại Phòng Marengo của Lâu đài Versailles theo lệnh của vua Louis-Philippe I với mã số MV 1567. Phiên bản cuối cùng vẽ theo lệnh của Napoléon được trưng bày tại cung điện của Cộng hòa Cisalpine tại Milano nhằm khẳng định quan hệ ngoại giao của Pháp với nhà nước thân cận này. Giám đốc các bảo tàng Pháp Dominique-Vivant Denon chuyển bức tranh tới Ý theo lệnh của Napoléon vào ngày 29 tháng 3 năm 1803 như một món quà của vị Đệ nhất tổng tài tới nền cộng hòa non trẻ. Năm 1816, bức tranh bị binh lính Áo tịch thu, nó vẫn được giữ tại Milano cho tới năm 1834 thì được người Áo mang về trưng bày ở Cung điện Belvedere, Viên. Trong một thời gian dài, tác phẩm được chuyển sang bảo tàng Kunsthistorisches Museum Wien<ref>Les Guides bleus: Autriche (Vienne et ses environs), p. 251</ref> trước khi chính thức trở về Belvedere trong những năm 1990 với mã số ÖG 2089.

Phiên bản cuối cùng của Đệ nhất tổng tài vượt dãy Anpơ được David thực hiện và lưu giữ trong xưởng vẽ riêng của ông, kể cả trong thời gian họa sĩ sống lưu vong ở Bruxelles. Bức tranh được David yêu thích và trân trọng, nó được họa sĩ treo ngay bên cạnh giường nơi ông trải qua những giây phút cuối đời. Năm 1826 tác phẩm được gia đình của họa sĩ đem bán nhưng sau đó nhanh chóng được nữ nam tước Pauline Jeanin, con gái của David mua lại vào năm 1835. Từ năm 1846 nó được bà trưng bày tại Bazar Bonne-Nouvelle và tới năm 1850 thì được nữ nam tước tặng lại cho tổng thống Pháp Louis-Napoléon Bonaparte, cháu trai của Napoléon và sau này trở thành hoàng đế Napoléon III để trưng bày ở Tuileries. Sau khi triều đình Napoléon III sụp đổ, Đệ nhất tổng tài vượt dãy Anpơ thuộc quyền sở hữu của hoàng tử Napoléon Jérome và được cất giữ tại lâu đài của ông ở Prangins. Tới năm 1979, bức tranh được hoàng tử Louis Napoléon trao lại cho nhà nước Pháp và nó hiện được trưng bày ở Lâu đài Versailles với mã số MV 8550.

 Mô tả
Cả năm phiên bản của Đệ nhất tổng tài vượt dãy Anpơ đều là tranh khổ lớn với kích cỡ xấp xỉ 2,6 x 2,2 mét. Trung tâm của tác phẩm là chân dung Napoléon Bonaparte đang cưỡi ngựa trong bộ quân phục cấp tướng với mũ bicorne, gươm mamelouk cùng áo choàng. Ở phía sau tổng tài là các binh lính đang hành quân và kéo đại bác, phía dưới bên phải bức tranh là lá cờ tam tài đang tung bay trong gió. Trên các phiến đá nằm ở phía dưới đằng trước tổng tài có khắc các tên BONAPARTE, HANNIBAL và KAROLVS MAGNVS IMP.. Chữ ký của tác giả L. DAVID và thời gian sáng tác AN IX được vẽ trên đai ngựa.

Nếu như các chi tiết chân dung Napoléon Bonaparte trong 5 phiên bản hầu như không khác nhau thì màu sắc được sử dụng ở từng phiên bản lại khác nhau rõ rệt. Trong phiên bản đầu tiên trưng bày ở Malmaison, David vẽ Bonaparte với chiếc áo choàng màu vàng-cam, phần măng-sét của găng tay được thêu viền, con ngựa của Napoléon cưỡi là ngựa vá, bộ yên cương được vẽ hoàn chỉnh với cả dây mõm và dây luồn qua bụng màu đỏ sẫm. Viên sĩ quan đang vung kiếm ở nền bức tranh bị che lấp bởi đuôi con ngựa và nét mặt của Napoléon còn mang vẻ thanh niên. Trong phiên bản Charlottenburg, áo khoác của Bonaparte có màu đỏ son, con ngựa của ông cưỡi là ngựa hồng, bộ cương không có dây mõm, dây luồn qua bụng màu anh xám và cảnh vật xung quanh có tuyết bao phủ. Khuôn mặt của Napoléon trong phiên bản này có nhiều nếp nhăn hơn còn bức tranh được ký L.DAVID L'AN IX. Trong phiên bản Versailles, con ngựa của Napoléon là ngựa đốm xám, bộ cương được vẽ tương tự phiên bản Charlottenburg nhưng dây luồn qua bụng có màu xanh lơ. Phần viền găng tay được đơn giản hóa, cảnh vật được vẽ u ám hơn còn vẻ mặt của vị Đệ nhất tổng tài trông có vẻ rắn rỏi hơn. Phiên bản này không được ký. Phiên bản Belvedere gần như tương tự với phiên bản ở Versaille trừ khuôn mặt Napoléon trông không cứng rắn bằng, bức này được ký J.L.DAVID L.ANNO X. Phiên bản thứ hai ở Versailles thể hiện Napoléon với một con ngựa vá, dây đai luồn qua bụng ngựa có màu đỏ cam, khuôn mặt Napoléon trông già giặn hơn với một nụ cười mỉm, tóc của vị tổng tài cũng ngắn hơn. Bức này không được ghi năm sáng tác mà chỉ có chữ ký L.DAVID''.

Bối cảnh

Chiến dịch vượt dãy Anpơ

Trong Chiến dịch Ý (1799-1800), Napoléon đã có một bước tiến lớn về chiến thuật và logictic khi dẫn quân Pháp vượt dãy Anpơ ngày 13 tháng 5 năm 1800.

Chú thích

Tranh của Jacques-Louis David
Napoléon Bonaparte


title: Roschbach

text:
Roschbach là một đô thị thuộc huyện Südliche Weinstraße, trong bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị này có diện tích 3,44 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 810 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Südliche Weinstraße


title: Athous protoracicus

text:
Athous protoracicus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia & Schimmel miêu tả khoa học năm 1991.

Chú thích

Tham khảo

Athous


title: Megachile pexa

text:
Megachile pexa là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Rebmann mô tả khoa học năm 1968.

Chú thích

Tham khảo

P
Động vật được mô tả năm 1968


title: Lithosia

text:
Lithosia là một chi bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Các loài
 Lithosia quadra Linnaeus, 1758

Chú thích

Tham khảo

 Natural History Museum Lepidoptera generic names catalog

Lithosiini


title: Melanoxanthus luteicollis

text:
Melanoxanthus luteicollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1928.

Chú thích

Tham khảo

Melanoxanthus


title: Euphorbia caput-aureum

text:
Euphorbia caput-aureum là một loài thực vật thuộc họ Euphorbiaceae. Đây là loài đặc hữu của Madagascar. Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng nhiều đá.

Chú thích

Tham khảo
 Haevermans, T. 2004. Euphorbia caput-aureum. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Madagascar
C


title: Calomicrus foveolatus

text:
Calomicrus foveolatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Rosenhauer miêu tả khoa học năm 1856.

Chú thích

Tham khảo

Calomicrus


title: Uncey-le-Franc

text:
Uncey-le-Franc là một xã ở tỉnh Côte-d'Or trong vùng Bourgogne-Franche-Comté, phía đông nước Pháp. Khu vực này có độ cao trung bình 400 mét trên mực nước biển.

Dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Site de l'association "Patrimoine Uncey-le-Franc": identifier, répertorier et faire connaître le patrimoine du village
 Uncey-le-Franc sur le site de l'Institut géographique national
 Uncey-le-Franc sur le site de l'Insee

Xã của Côte-d'Or


title: Whisky

text:
Whisky (tiếng Anh, tiếng Pháp: Whisky) và phần lớn nước Mỹ là Whiskey là một loại đồ uống có chứa cồn được sản xuất từ ngũ cốc bằng cách lên men và chưng cất. Từ Whisky được nhắc đến lần đầu tiên vào năm 1736 xuất phát từ usisge beatha trong tiếng Gaelic tại Scotland hay từ uisce beatha trong tiếng Gaelic tại Ireland và có nghĩa là "nước của cuộc sống" (uisge/uisce: "nước", beatha: "sống"). Khái niệm này đã phổ biến ngay từ thế kỷ 16-thế kỷ 17 nhưng thời đấy người ta hiểu đấy không chỉ riêng là Whisky mà còn là những loại rượu chưng cất khác có thêm đồ gia vị.

Lịch sử hình thành

Nguồn gốc
Vào thế kỷ thứ 5 các nhà tu Ki-tô giáo, mà trước tiên là thánh Saint Patrick của Ireland, bắt đầu truyền giáo trong xứ sở của người Celt và mang các dụng cụ kỹ thuật cũng như hiểu biết về cách chế tạo dược phẩm và nước hoa đến Ireland và Scotland. Theo truyền thuyết thì họ là những người đầu tiên đã chưng cất một chất lỏng trong suốt: aqua vitae hay uisge beatha. Sự hiểu biết này lan truyền trong các thế kỷ sau nhờ vào các tu viện được thành lập mà vào thời gian đó mà thường là trung tâm của các làng mạc và có mở quán rượu riêng.

Năm 1494 aquavite lần đầu tiên được nhắc đến trong các văn kiện thuế ở Scotland (Exchequer Rolls) khi nhà tu dòng Saint Benedict, John Cor, của tu viện Lindores (thuộc vùng đất phong bá tước Fife) mua 8 boll mạch nha tại thủ đô của Scotland lúc bấy giờ là Dunfermline. Boll là một đơn vị đo lường dùng để đong ngũ cốc cũ của Scotland, tương đương với 210,1 lít hay 62 kg). Lượng 8 boll tương đương với khoảng 500 kg, đủ để sản xuất vào khoảng 400 chai rượu Whisky.

Sau cuộc di dân đến châu Mỹ, Whisky cũng được thử sản xuất từ ngũ cốc. Vì cây lúa mạch (Hordeum) khó trồng ở đây nên những người nông dân ở Bắc Mỹ bắt đầu cho lên men các loại ngũ cốc tăng trưởng tốt ở đấy là lúa mạch đen (Secale) và lúa mì (Triticum). Các lò nấu rượu lâu đời nhất xuất hiện ở Việt Nam, Pennsylvania và Virginia. Vì không kiếm được than bùn nên không ứng dụng được công thức sản xuất Whisky cổ truyền và vì thế mà rượu nấu ra không được ngon. Thông qua việc đốt thành than vách các thùng đựng rượu người ta cố gắng mang lại hương khói quen thuộc vào phần cất. Mãi cho đến cuối thế kỷ 18 mới có những lò chuyên nấu rượu Whisky.

Thuế, đấu tranh và hợp thức hóa
Bắt đầu từ 1643 tại Ireland, và từ 1644 tại Scotland, Whisky bị đánh thuế chính thức. Nhưng vì không có ai thi hành nên Whisky bị cấm, đầu tiên ở Ireland vào năm 1661 và sau đấy cũng ở Scotland vào năm 1707, ngoại trừ trường hợp có giấy phép của chính phủ. Trong những năm sau đó đã có những cuộc đụng độ đẫm máu vì thuế giữa những người thu thuế và người buôn lậu.

Whisky cũng bị đánh thuế ở Mỹ: năm 1794 George Washington, người cũng có một lò nấu rượu, ra sắc lệnh thu thuế Whiskey vì nhu cầu tài chính cao của quốc gia trẻ sau khi chấm dứt cuộc chiến tranh giành độc lập. Thế nhưng những người di dân không chấp nhận loại thuế này và ở Pennsylvania đã có Cuộc nổi loạn Whiskey, chỉ được dập tắt bởi một đạo quân 13.000 người dưới quyền chỉ huy của Henry Lee. Những người nấu rượu Whiskey sau đấy tiếp tục đi về miền Tây đến các bang Kentucky và Tennessee, cho đến ngày nay phần lớn sản lượng đều xuất xứ từ những bang này.

Năm 1822 đạo luật về chưng cất trái phép (Illicit Destillation Act) của Scotland ra đời, đơn giản hóa các điều luật về thuế nhưng lại thêm quyền lợi cho đại điền chủ. Lại có những cuộc bạo động. Năm 1823 một đạo luật mới, Act of Excise, được thông qua, cho phép nấu rượu Whisky với lệ phí là 10 Pound Sterling cộng với một khoản tiền không đổi cho mỗi gallon Whisky. George Smith là người đầu tiên xây dựng lò nấu rượu Glenlivet của ông theo luật lệ mới. Nhờ vào đạo luật mới mà cuối cùng là việc sản xuất Whisky công khai bắt đầu mang lại lợi nhuận, trong vòng 10 năm hằng ngàn lò nấu lậu đã biến mất ở Scotland và Ireland.

Công nghiệp hóa
Năm 1826 Robert Stein đăng ký bản quyền phát minh một phương pháp chưng cất liên tục mới cũng có thể nấu từ hạt ngũ cốc không cần phải gây mạch. Năm 1832 phương pháp này được cải tiến bởi người Ireland là Aeneas Coffey. Với cách thức của Coffey (Coffey still) người ta có thể sản xuất một sản phẩm tinh khiết hơn. Thế nhưng người Ireland không thích loại Whiskey được sản xuất theo kiểu mới này và vì thế Coffey bỏ đi đến Scotland.

Năm 1856 một người Scot là Andrew Usher, Jr. sản xuất loại Blended Whiksy đầu tiên. Cha của ông đã chào mời "Old Vatted Glenlivet" từ năm 1844. Loại Blended đầu tiên với tên "Usher's Green Stripe" vẫn còn tồn tại cho đến ngày nay trên thị trường. Các thương gia khác pha trộn Whisky từ mạch nha và lúa mì, loại mà có thể được sản xuất nhờ vào phương pháp của Coffey, thành "Blended Scotch". Loại Whisky mới này được tiêu thụ nhiều tại Anh và sau đó là trên toàn thế giới, một phần cũng là nhờ vào tai họa sâu của cây nho từ 1858 cho đến 1863, đã phá hủy gần như toàn bộ cây nho ở Pháp, và vì thế mà rượu vang, Cognac và Brandy trở thành khan hiếm và rất đắt.

Vì đạo luật cấm bán rượu (1920-1933) mà phần lớn các lò nấu rượu nhỏ ở Mỹ phải đóng cửa. Tại Scotland luật này cũng dẫn đến việc nhiều lò nấu rượu phải đóng cửa. Sau khi việc cấm rượu chấm dứt, những tập đoàn lớn kiểm soát việc sản xuất công khai mới. Ngay trong các nước xuất xứ cũng có sự tập trung ngày càng mạnh của các lò nấu rượu và vô chai vào các tập đoàn lớn hoạt động trên toàn thế giới. Chỉ còn riêng lẻ một vài hãng nhỏ là còn vận hành lò nấu rượu riêng.

Phương pháp sản xuất

Phương pháp chung

Các phương pháp sản xuất Whisky khác nhau rất nhiều, nhưng có một điều mà tất cả các phương pháp đều cùng chung đó là trước tiên ngũ cốc được xay thành hạt tấm và được trộn với nước ấm trong thùng kín (mash tun). Qua đó tinh bột được hóa đường. Tiếp theo đó nước mạch nha được trộn với men trong một thùng lên men (wash back hay fermenters) và được lên men.

Chất lỏng phát sinh có khoảng 5% đến 10% rượu, được gọi là wash, ale hay distiller's beer và quả thật là gợi nhớ đến bia. Trong các thiết bị chuyên môn, chất lỏng này được chưng cất nhiều lần. Hơi phát sinh (rượu, chất tạo hương vị) được ngưng tụ (new make). Sau khi được pha loãng với một ít nước, new make được trữ trong thùng gỗ nhiều năm. Mỗi năm có vào khoảng 2,5% rượu bốc hơi ra khỏi các thùng gỗ đã được đóng kín, được gọi là phần của thiên thần (angels share hay angels'dram). Sau quá trình này thường thì Whisky được pha trộn (blend), làm loãng, lọc (ở loại Whisky đặc biệt thì được bỏ qua giai đoạn này) và đóng vào chai.

Các phương pháp đặc biệt
Để sản xuất loại Malt-Whisky, lúa mạch được chế biến thành mạch nha bằng cách làm cho ẩm và cho nảy mầm. Nhờ vậy enzyme được tạo thành và tạo khả năng hóa đường tinh bột sau đó. Sau 5 đến 8 ngày mạch nha xanh được hong khô. Tại Scotland người ta dùng một loại lò cổ truyền (kiln) và đốt một lượng than bùn nhất định trong lò. Việc này mang lại hương khói đặc trưng của một số Whisky Scotland. Mặc dầu là phương pháp này vẫn còn được sử dụng lác đác, việc gây mạch nha ngày nay được tiến hành trong các nhà máy lớn chuyên môn.

Để sản xuất Malt-Whisky của Scotland và Pot-Still-Whiskey của Ireland "bia" được chưng cất trong những bình bằng đồng có hình giống củ hành (pot still) có cổ phía trên giống như cổ của thiên nga (swan neck). Phần cất có nồng độ rượu từ 60% đến 75%. Tất cả các thử nghiệm thay thế đồng bằng các kim loại ít bị rỉ sét, dễ gia công và rẻ tiền hơn đều thất bại vì hương vị không đạt của Whisky được sản xuất. Việc chưng cất được tiến hành gián đoạn vì bao giờ cũng chỉ có thể gia công được một phần wash nhất định.

Các loại Whisky khác phần lớn được chưng cất bằng cột chưng cất (patent still, column still hay Coffey still). Loại cột này do một người Scot là Robert Stein phát minh và thử nghiệm vào năm 1826 và được người Ireland là Aeneas Coffey cải tiến trong những năm sau đó. Bằng những cột chưng cất này, phần cất được sản xuất có nồng độ rượu tối đa là 94,8%. Loại cột này làm việc liên tục và đây cũng là một ưu điểm lớn về mặt phí tổn.

Kiểu Lomond (Lomond still) do Alistair Cunningham và Arthur Warren phát triển vào năm 1955, một phương pháp pha trộn giữa pot still và column still với một ống xi lanh có nhiều tấm bằng đồng di động bên trong, không đột phá được. Tuy đã được sử dụng trong nhiều lò nấu rượu, ngày nay phương pháp này chỉ còn được sử dụng tại hãng nấu rượu Whisky Scapa.

Trong Liên minh châu Âu Whisky phải đạt được những tiêu chuẩn được quy định trong chỉ thị số 1576/89 ngày 29 tháng 5 năm 1989:
 Được sản xuất bằng cách chưng cất từ nước mạch nha của ngũ cốc.
 Được chưng cất đến nồng độ rượu ít hơn 94,8 phần trăm thể tích.
 Được lưu trữ ít nhất là 3 năm trong thùng gỗ có thể chứa 700 lít hay ít hơn.
 Có nồng độ rượu ít nhất là 40 phần trăm thể tích.

Nếu như sản phẩm không đáp ứng được những yêu cầu tối thiểu trên thì không được bán trong Liên minh châu Âu như là Whisky.

Các nước khác có những quy định khác đối với những tiêu chuẩn trên, thí dụ như tại Uruguay thời gian lưu trữ ngắn nhất được quy định là 2 năm.

Tên gọi

Phân loại theo loại ngũ cốc
Whisky được bán trên thị trường dưới nhiều tên khác nhau, trong đó một phần là tên loại ngũ cốc được dùng để sản xuất Whisky:
 Malt là loại Whisky được làm từ mạch nha.
 Grain là tên loại Whisky được sản xuất từ lúa mạch mà thông thường là sử dụng thiết bị chưng cất cột được gọi là "kiểu Coffey".
 Rye là tên gọi loại Whisky chủ yếu được sản xuất từ lúa mạch đen, ít nhất là 51%.
 Bourbon là tên gọi loại Whisky chủ yếu được sản xuất từ bắp (ít nhất là 51%) và được chưng cất với tối đa là 81 phần trăm thể tích rượu, đổ vào thùng chứa với tối đa là 63 phần trăm thể tích rượu.

Phân loại theo quy trình sản xuất

Mặt khác tên gọi một phần cũng thể hiện rõ quy trình sản xuất của từng loại Whisky:
 Single là loại Whisky có nguồn gốc chỉ từ một lò nấu rượu riêng lẻ (thường dùng cho Whisky của Scotland: Single-Malt-Whisky).
 Straight cũng là loại Whisky có nguồn gốc chỉ từ một lò nấu rượu riêng lẻ (thường dùng cho Whiskey của Mỹ)
 Blend là một loại Whisky đã được pha trộn. Trong lúc sản xuất (blending) nhiều loại Whisky khác nhau từ nhiều lò nấu rượu khác nhau được pha vào với nhau. Trong một số sản phẩm có đến 70 loại Whisky khác nhau.
 Pot Still là loại Whisky được sản xuất chỉ dùng loại bình nấu cổ điển (thường dùng cho một số loại Whiskey của Ireland).
 Pure Pot Still là loại Whisky được sản xuất chỉ dùng mạch nha trong các bình nấu rượu cổ điển (thường dùng cho một số loại Whiskey riêng lẻ của Ireland).

Trước năm 2005 các tên Vatted (pha trộn Malt-Whisky từ nhiều lò nấu rượu khác nhau) hay Pure (tên không thống nhất có nghĩa là Blend hay Vatted) vẫn còn thông dụng.

Các tên khác
 cask strength (độ mạnh thùng): Sau khi được trữ trong thùng người ta không cho thêm nước vào Whisky nữa để đạt đến một nồng độ rượu nhất định. Nồng độ rượu của những loại Whisky này khác nhau vì thay đổi tùy theo thời gian trữ, điều kiện môi trường, chất lượng của thùng chứa và nồng độ rượu của phần cất nguyên thủy.
 vintage (năm sản xuất): Loại Whisky được sử dụng có nguồn gốc từ năm được ghi chú.
 single cask (thùng riêng lẻ): Loại Whisky này có nguồn gốc từ một thùng rượu riêng lẻ (thường dùng cho Whisky của Scotland).
 single barel (thùng riêng lẻ): Loại Whisky này có nguồn gốc từ một thùng rượu riêng lẻ (thường dùng cho Whisky của Mỹ).

Các tên gọi Scotch, Irish hay American tất nhiên là thể hiện xuất xứ của sản phẩm. Một số tên gọi xuất xứ này được luật pháp bảo vệ và gắn liền với một số điều kiện nhất định (thí dụ như tuổi tối thiểu).

Xuất xứ

Whisky Scotland

Hiện nay Whisky Scotland được sản xuất trong khoảng 90 lò nấu rượu tại Scotland (thời điểm tháng 10 năm 2005). Ngoài ra trong thời gian gần đây còn có hằng trăm lò nấu rượu khác đang ngưng hoạt động hay không còn tồn tại nữa. Để có được một cái nhìn tổng quát, các lò nấu rượu riêng lẻ và các loại Whisky được sản xuất từ các lò nấu rượu này được phân chia theo vùng. Các loại Whisky riêng lẻ của từng vùng cũng được cho là có cùng một khẩu vị đặc trưng. Cho đến nay người ta không đi đến được một cách phân chia thống nhất có sự đồng thuận theo vùng địa phương:
 Vùng Highlands trải dài ở phía Bắc của đường thẳng tưởng tượng giữa Edinburgh và Glasgow. Vùng này lại thường được tiếp tục chia ra thành Central Highlands, Northern Highlands, Western Highlands và Eastern Highlands. Các loại Whisky ở đây được cho là mạnh.
 Speyside được hiểu là vùng đất dọc theo sông Spey trong các vùng đất bá tước Morayshire và Banffshire và như vậy thật ra là lại nằm trong vùng Highlands. Vùng này được coi là vùng trung tâm của Whisky Scotland với trên 50 lò nấu rượu tập trung trong một diện tích hẹp.
 Vùng Lowlands nằm ở phía Nam của đường tưởng tượng giữa Edinburgh và Glasgow. Whisky được sản xuất ở đây "mềm" và nhẹ.
 Whisky xuất xứ từ đảo Islay thông thường được xem là "đặc biệt mạnh" bất chấp là có hương khói và hương than nhiều hay ít.
 Ngược lại, Whisky từ các đảo khác như Arran, Mull, Jura, Skye, Orkney, và có thể là lúc nào đó cũng từ Shetland, thì đúng ra là không có đặc trưng chung.
 Việc chia Campbeltown ra thành một vùng riêng biệt với chỉ còn 3 lò nấu rượu tồn tại thật ra chỉ còn tính chất lịch sử, vì thế mà vùng này cũng được xếp vào vùng Highlands hay vùng đảo.

Bên cạnh các doanh nghiệp là chủ của các lò nấu rượu còn có nhiều hãng đóng chai độc lập bán Whisky trên thị trường. Các hãng này mua từ các nhà sản xuất phần nhiều là các loại Whisky đặc biệt còn trong thùng và bán đi sau khi vô chai dưới nhãn hiệu riêng. Nổi tiếng là các loại chai Whisky của Teacher's, Macallan, Highland Park hay Laphroaig và nhiều hãng khác. Nhưng chủ nhân của các lò nấu rượu, các tập đoàn rượu mạnh lớn, cũng chào bán trên thị trường các xê ri rượu của các năm sản xuất hay của các lò nấu rượu đã được lựa chọn. Các xê ri có tiếng thí dụ như là xê ri Teacher's Single Malt hay Blend Scotch Teacher's 25yo.

Phần cất từ mạch nha là nền tảng của Malt-Whisky từ Scotland mà trong đó mạch nha thường còn được hun khói bằng than bùn. Lúa mạch đã nảy mầm được hong khô trong một lò gọi là kiln. Nếu được hong khô bằng cách dùng than bùn Whisky có phảng phất hương khói. Độ hương khói được biểu thị bằng nồng độ ppm (parts per million) của phênol. Các loại Whisky như của hãng Lagavulin (khoảng 30 ppm) hay của hãng Laphroaig (trên 30 ppm) là các loại Whisky có nồng độ phênol cao. Whisky có hương khói than bùn nhiều nhất là Octomore của lò nấu rượu Bruichladdich, được cho là có trên 80 ppm phênol. Những người trong cuộc còn nói là có cả những mẫu của phần cất với nồng độ phênol lên đến 300 ppm.

Một phần cất được phép gọi là Scotch Whisky khi được sản xuất trong một lò chưng cất tại Scotland, có ít nhất 40 phần trăm thể tích rượu và được trữ ít nhất là 3 năm tại Scotland trong những thùng làm từ gỗ sồi có niêm phong của thuế quan. Thời gian trữ thông thường là 8 đến 12 năm nhưng cũng có thể kéo dài đến 15, 20, 25, 30 và 50 năm. Tùy theo lò nấu rượu, sau nhiều năm trữ khác nhau mà Whisky đạt đến được một tối ưu cân bằng giữa đặc tính chưng cất và ảnh hưởng của thời gian lưu trữ. Ở tại đa số các loại Whisky thời gian này nằm giữa 12 và 15 năm. Các Whisky lâu đời thì đặc biệt là hay "mềm" và "nhẹ" nhưng lại trả giá bằng tính chất riêng biệt vì ảnh hưởng của thùng ngày càng chiếm ưu thế. Vì thế quan niệm phổ biến cho rằng Whisky càng lâu đời càng tốt chỉ đúng có giới hạn.

Ngược với Mỹ, gần như không bao giờ những thùng gỗ sồi còn mới được sử dụng để trữ mà chỉ những thùng trước đó chứa Bourbon hay Sherry, trong vài trường hợp riêng lẻ là những thùng chứa rượu Porto hay Rum (trường hợp ngoại lệ duy nhất: "Glenfiddich Solera Reserve" – một phần của loại Whisky này được trữ chín mùi trong một thời gian ngắn trong các thùng mới). Được sử dụng chủ yếu là các thùng gỗ sồi (Quercus alba) từ Mỹ mà vừa trữ Whiskey Mỹ xong. Đầu tiên xuất phát từ nguyên do phí tổn, ngày nay việc này trở thành một phần quan trọng trong truyền thống của Whisky vì việc này mang lại cho tất cả các loại Whisky một phần lớn vị đặc trưng của chúng. Ngoài ra việc trữ trong các thùng mới không khuyến khích đặc tính riêng biệt của một Single-Malts vì vị vanill-caramel đặc trưng của Bourbon Whiskey sẽ phủ trùm lên các tính chất này. Nguyên nhân phí tổn vẫn còn đóng một vai trò quan trọng: giá một thùng từ Mỹ vào khoảng 30 Euro trong khi thùng từ Tây Ban Nha là 300 Euro. Các thùng đã chứa Sherry từ Tây Ban Nha (Quercus robur) rất thích hợp cho loại Whisky "ngọt" của Speyside trong khi loại thùng gỗ sồi Mỹ đã chứa Bourbon được dùng cho Whisky của các đảo vì hương khói. Hãng làm thùng Speyside Cooperage tại Craigellachie đóng hằng năm khoảng 100.000 thùng gỗ sồi và sửa chữa thùng cho những lò nấu rượu lân cận. Trong năm 2004 vào khoảng 18 triệu thùng Whisky được trữ tại Scotland.

Whisky trong thùng, tùy theo độ mạnh lúc vô chai và thời gian trữ theo lệ thường có đến 70 phần trăm thể tích, được pha loãng với nước đến nồng độ uống. Loại vô chai không pha loãng, trực tiếp vô chai với độ mạnh của thùng và vì vậy hay có mùi thơm nồng hơn, ngày càng được ưa chuộng.

Scotland xuất khẩu hằng năm 700 triệu chai Whisky, chủ yếu là sang Mỹ, Pháp, Tây Ban Nha và Nhật.

Whiskey Ireland

Nhiều yếu tố khác nhau trong quá khứ đã dẫn đến sự tập trung cao độ trong ngành sản xuất Whiskey trên toàn đảo Ireland. Hiện nay người ta chỉ còn sản xuất đáng kể gần 100 loại khác nhau tại 3 địa điểm. Irish Distellers Group, từ 1987 thuộc về nhóm Pernod Ricard của Pháp, sản xuất trong một nhà máy công nghiệp hiện đại tại Midleton, quận Cork ở miền Nam của Cộng hòa và song song với nhà máy này là tại quận Antrim ở Bắc Ireland. Antrim là địa điểm của lò nấu rượu nổi tiếng Old Bushmills, được thành lập năm 1608 hay 1784, là lò nấu rượu lâu đời nhất vẫn còn sản xuất trên thế giới.

Tại Midleton nhiều loại Whiskey John Jameson khác nhau được sản xuất từ năm 1780, thí dụ như Paddy và nhiều thương hiệu nhỏ hơn khác cho thị trường Ireland như John Power và Tullamore Dew là nhãn hiệu đặc biệt được biết đến nhiều tại Đức và Đan Mạch. Cooley Distillery, độc lập và sáng tạo, vừa được thành lập năm 1987 tại Riverstown gần Bắc Ireland đóng một vai trò đặc biệt và mới đây vừa qua nhiều thương hiệu cũng được sản xuất tại hãng này.

Khách tham quan có thích thú về Whiskey Ireland có thể đến tham quan lò chưng cất biểu diễn Old Jameson tại Midleton cũng như bắt đầu từ năm 1997 là trong trung tâm thành phố Dublin, tại Smithfield Village, Bow Street. Bên cạnh đó cũng có thể tham quan Lockes Distillery tại Kilbeggan. Các thiết bị lịch sử được trưng bày và thông tin về lịch sử của Whiskey được cung cấp trong lò nấu rượu đã ngưng hoạt động từ năm 1953 này.

Theo lệ thường thì lửa than bùn không được sử dụng cho Whiskey Ireland, vì thế mà Whiskey Ireland nhẹ (gần như ngọt) hơn các Whisky Schottland phần nhiều có hương khói. Whiskey Ireland được chưng cất theo truyền thống 3 lần. Ngược với Whisky Scotland, ngoại trừ một ít trường hợp ngoại lệ, nói chung là được chưng cất 2 lần. Ngược với việc sử dụng cái gọi là Coffey-Still cho việc sản xuất Grain-Whisky, các lượng cần thiết để pha trộn được sử dụng trong những Pot-Stills tại Ireland.

Whiskey Ireland phần nhiều là blend, thế nhưng trong thời gian vừa qua Single Malts cũng được chào mời nhiều hơn. Pure Pot Still là tên gọi chất lượng thêm miêu tả việc sử dụng duy nhất một thiết bị chưng cất pot still.

Việc pha trộn (blend) Whiskey Ireland khác với việc pha trộn Whisky Scotland trước tiên là ở chỗ thông qua việc kết hợp nhiều quy trình làm chín mùi khác nhau trong nhiều loại thùng khác nhau (thùng Sherry, Bourbon, rượu vang Porto để có ảnh hưởng đến khẩu vị. Vì thế mà người ta cũng gọi blend ở Ireland là vatting (từ vat trong tiếng Anh, có nghĩa là "thùng trộn").

Các blend nổi tiếng là:
 Crested Ten
 Inishowen
 Jameson
 Midleton Very Rare
 Paddy
 Tullamore Dew
 John Power & Son

Các Single Malt nổi tiếng là:
 Bushmills
 Connemara
 Locke's 8 Year Old
 Tyrconnell
 Red Breast

Whiskey Mỹ

Whiskey Mỹ được sản xuất từ lúa mạch đen, bắp, lúa mạch hay hiếm hơn là lúa mì, thành phần của các loại ngũ cốc khác nhau tùy theo vùng.

Bourbon là loại Whiskey phải được sản xuất từ ít nhất là 51% bắp, thường được dùng là một thành phần bắp khoảng 65% đến 75% trong nước ủ rượu. Ngoài ra còn có thời gian lưu trữ được quy định theo pháp luật là 2 năm trong những thùng mới từ gỗ sồi trắng, bên trong được đốt thành than. Việc sử dụng thùng gỗ sồi mới mang lại một phần lớn vị ngon cho Bourbon thật ra không được dùng vì lý do khẩu vị mà là vào đầu thế kỷ 20 chính phủ muốn giúp đỡ kinh tế cho những vùng kém phát triển có nhiều rừng (thí dụ như Arkansas). Bourbon Whiskey có được độ chín mùi chỉ sau vài năm nhờ vào gỗ mới của thùng và điều kiện khí hậu của vùng sản xuất. Tên gọi xuất phát từ quận Bourbon ở Kentucky.

Rye Whiskey hay đơn giản chỉ là Rye là anh em của Bourbon được nhiều người sành điệu diễn tả là mạnh hơn và thơm hơn, nước ủ rượu của Rye phải chứa ít nhất là 51% lúa mạch đen. Rye là Whisky khởi đầu trên toàn Bắc Mỹ. Chỉ đến cuối thời kỳ cấm rượu Rye mới bị Bourbon hay Tennessee Whisky vượt qua về mức độ ưa chuộng và ngày nay gần như là một loại hiếm.

Tennessee Whiskey từ Tennessee có nguồn gốc ít nhất là 51% từ bắp và ít nhất là 20% từ lúa mạch đen, lúa mì hay lúa mạch. Trước khi được đưa vào thùng trữ Tennessee Whiskey được lọc qua than gỗ làm cho Whiskey này rất êm dịu. Phương pháp này được gọi là charcoal mellowing, leaching hay chính xác là Lincoln County Process. Than gỗ này được sản xuất từ cây gỗ thích (Acer)

Corn Whiskey là Whiskey làm từ bắp với ít nhất là 80% phần bắp trong nước ủ rượu. Whiskey được phép chưng cất tối đa đến 80% và phải trữ ít nhất là 2 năm trong thùng gỗ sồi mới hay đã qua sử dụng, không được đốt thành than.

Những hiệu nổi tiếng:
 Jim Beam (Bourbon, Rye)
 Wild Turkey (Bourbon, Rye)
 Bernheim (Bourbon, Rye)
 Four Roses (Bourbon)
 Buffalo Trace (Bourbon, trước đây là Ancient Age)
 Labrot & Graham (Bourbon)
 Van Winkel (Bourbon)
 Jack Daniel's (Tennessee Whiskey)
 George Dickel (Tennessee Whisky)
 Maker's Mark (Kentucky Straight Bourbon Whisky)

Maker’s Mark được sản xuất từ năm 1953 ở gần Loretto, Kenticky, từ gia đình nấu rượu Samuels với số lượng tương đối nhỏ (20 đến 40 thùng một ngày). Trong giới những người yêu thích thì đây là loại Bourbon "thanh lịch" nhất.

Southern Comfort, thỉnh thoảng được gọi là Whiskey, thuộc vào các rượu mùi-Whiskey. Đây là một sự pha trộn từ Bourbon và rượu mùi làm từ trái đào có thêm trái đào, chanh và gia vị. Năm 1874 người đứng bar Martin Wilkes Heron ở New Orleans phát minh ra một loại cocktail với tên Cuffs and Buttons như là loại tương phản với Hats and Tails đang được ưa chuộng lúc bấy giờ và bán trên thị trường từ năm 1889 một cải tiến loại cocktail này dưới tên Southern Comfort.

Yếu tố kinh tế Whisky
Tại Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland trong năm 2004 có trên 11.000 người làm việc trong ngành công nghiệp Whisky, thêm vào đó còn khoảng 57.000 người trong công nghiệp cung cấp phụ thuộc trực tiếp. Trên 953 triệu chai Whisky đã được bán, trong đó là 55 triệu chai Single Malt và mang lại cho quốc gia vào khoảng 800 triệu Bảng Anh) thu nhập từ thuế rượu. Doanh thu từ xuất khẩu Whisky là hơn 2 tỉ Bảng Anh, trên 90% là từ Blended Whisky.

Thưởng thức Whisky

Whisky như là một hình thức đặc biệt của rượu mạnh thông thường được uống để thưởng thức. Đóng góp vào đó trước tiên là những chất mang lại vị và hương thơm có bên trong. Vì thế mà nhiều phương pháp khác nhau có thể tham gia vào việc tăng độ thưởng thức của Whisky bằng cách tăng cường giải phóng những chất này.

Có thể đạt đến bằng cách pha loãng với nước. Phần nhiều các Whisky trên thị trường với 40 hay 43 phần trăm thể tích đã được pha loãng với nước trước đó đến độ mạnh có thể uống được. Việc giảm thêm nồng độ rượu trong ly đến khoảng 35% hay được khuyên nhủ, điều mà đặc biệt là tiếp tục giải phóng thêm hương thơm. Các loại Whisky được đong vào chai với độ mạnh của thùng (trong khoảng 60 phần trăm thể tích) thường quá mạnh để có thể uống không thêm nước. Qua việc cho thêm nước độ mạnh của rượu được giảm đi và những chất thơm của Whisky được giải phóng. Ngay người Scot và người Ireland cũng thường uống Whisky của họ với tỉ lệ pha loãng vào khoảng 1:1, việc phục vụ Whisky với một ly/bình nước là bắt buộc ở đấy.

Ngoài ra Whisky cũng thường được uống có thêm nước đá (Whisky on the rocks). Điều này thông thường làm giảm hương thơm vì một phần lớn các chất cho hương thơm (rượu trung bình, este, phênol) bị lắng xuống do nhiệt độ lạnh, Whisky trở nên đục thấy rõ.

Người ta nên dùng Whisky ngon để pha chế cocktail nhưng Single Malts thì gần như là quá phí. Các Whisky này chỉ thích hợp một phần vì đặc tính có mùi khói. Các loại nhẹ hơn như Whisky Canada thích hợp tốt hơn. Bourbon Whisky được sử dụng trong cocktail chua (sour) vì vị những Whisky khác hài hòa không tốt với phụ gia chua.

Tham khảo

 Dillmann, Clemens: W wie Whisky (W như Whisky).
 Dillmann, Clemens: W wie Whiskey - Irish Whiskey (W như Whisky –Whisky Ireland).
 Gabanyi, Stefan: Schumann's Whisk(e)y Lexikon (Thuật ngữ Whisk(e)y của Schumann). Collection Rolf Heyne, Oktober 2002.
 Jackson, Michael: Malt Whisky. Heyne-Verlag 2004.
 Jackson, Michael: Whisky - Für Genießer und Sammler (Whisky – Dành cho người thưởng thức và người sưu tầm). Verlagsgruppe Weltbild 2005.
 Kirsch, Harald: Harry's (in)complete Guide to independent Bottlers of Single Malt Scotch Whisky.
 Lüning, Theresia: Das elektronische Whisky-Buch (Sách Whisky điện tử), Seeshaupt 2004.
 McLean, Charles: Malt Whisky. Collection Rolf Heyne 2003.
 Murray, Jim: Classic Bourbon, Tennessee & Rye Whiskey. Hädecke Verlag 1998.
 Murray, Jim: Die großen Whiskys der Wel (Các Whisky lớn của thế giới), Weltbild Verlag 1998
 Schobert, Walter: Das Whisky Lexikon (Thuật ngữ Whisky). Verlagsgruppe Weltbild 2004
 Schobert, Walter: Single Malt Notebook. Walter Hädecke Verlag 2003.
 Setter, Jürgen: Whisk(e)y World Wide. Verlag Friesland 2004.

Xem thêm
 Cô nhắc
 Vodka
 Sâm panh
 Rượu vang
 Cocktail
 Chứng nghiện rượu

Liên kết ngoài

 Whisky, by Ulf Buxrud (tiếng Anh)- Trang Web của một nhà sưu tầm người Thụy Điển
 Scotland: Hãng rượu và Whisky (tiếng Anh/tiếng Pháp)
 Whisky Magazine Online (Tiếng Anh) -- Whiskies of the world...
 Rượu Cognac - Brandy
 Nói thêm về Rượu
 Ngày Xuân kể chuyện Rượu
 Văn hóa uống rượu của người Trung Quốc

Whisky
Từ gốc Anh


title: Nephrotoma impigra

text:
Nephrotoma impigra là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Cổ bắc và miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Nephrotoma


title: Chondrostoma beysehirense

text:
Chondrostoma beysehirense là một loài cá vây tia thuộc họ Cyprinidae.
Loài này chỉ có ở Thổ Nhĩ Kỳ.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là sông ngòi và hồ nước ngọt.

Chú thích

Tham khảo
 Crivelli, A.J. 2005. Chondrostoma beysehirense. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 19 tháng 7 năm 2007.

Chondrostoma
Động vật đặc hữu Thổ Nhĩ Kỳ
Động vật được mô tả năm 1997


title: Heriades abessinicus

text:
Heriades abessinicus là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1915.

Chú thích

Tham khảo

Heriades
Động vật được mô tả năm 1915


title: 1573

text:
Năm 1573 (số La Mã: MDLXXIII) là một năm thường bắt đầu vào thứ năm  trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 1573


title: Aiserey

text:
Aiserey là một xã ở tỉnh Côte-d'Or trong vùng Bourgogne-Franche-Comté, phía đông nước Pháp. Khu vực này có độ cao từ 187-199 mét trên mực nước biển.
Thị trấn này toạ lạc bên kênh đào Bourgogne. Ở đây có nhà máy đường, có lễ hội đường ăn hàng năm. Xã cách Dijon 20 km.

Tham khảo

Xã của Côte-d'Or


title: Leynhac

text:
Leynhac là một xã ở tỉnh Cantal, thuộc vùng Auvergne-Rhône-Alpes ở miền trung nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Cantal

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Site officiel de la commune de Leynhac
 Leynhac sur le site de l'Institut géographique national

Leynhac


title: La Neuville-d'Aumont

text:
La Neuville-d'Aumont là một xã thuộc tỉnh Oise trong vùng Hauts-de-France phía bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 220 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

INSEE

Neuvilledaumont


title: Mareno di Piave

text:
Mareno di Piave là một đô thị ở tỉnh Treviso trong vùng Veneto, có cự ly khoảng 45 km về phía bắc của Venice và khoảng 20 km về phía đông bắc của Treviso. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 8.583 người và diện tích là 27,8 km².

Mareno di Piave giáp các đô thị: Cimadolmo, Codognè, Conegliano, San Vendemiano, Santa Lucia di Piave, Spresiano, Vazzola.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Treviso
Thành phố và thị trấn ở Veneto


title: Microctenopoma damasi

text:
Microctenopoma damasi là một loài cá thuộc họ Anabantidae. Nó được tìm thấy ở Cộng hòa Dân chủ Congo và Uganda. Môi trường sống tự nhiên của nó là các con sông.

Tham khảo

 Twongo, T.K. 2005. Microctenopoma damasi. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 4 tháng 8 năm 2007.

Microctenopoma
Động vật được mô tả năm 1939


title: Pansydia

text:
Atalopedes là một chi bướm ngày thuộc họ Bướm nâu.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Họ Bướm nhảy


title: Dercetina melanocephala

text:
Dercetina melanocephala là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Mohamedsaid miêu tả khoa học năm 1999.

Chú thích

Tham khảo

Dercetina


title: Irenosyrinx

text:
Irenosyrinx là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Turridae.

Các loài
Các loài thuộc chi Irenosyrinx bao gồm:

 Irenosyrinx hypomela (Dall, 1889)
Các loài được đưa vào đồng nghĩa
 Irenosyrinx crebristriata Dall, 1908: đồng nghĩa của Aforia crebristriata (Dall, 1908)
 Irenosyrinx tenerrima : đồng nghĩa của Irenosyrinx hypomela (Dall, 1889)

Chú thích

Tham khảo

Turridae


title: Cầu Rama VIII

text:
Cầu Rama VIII là một cây cầu dây văng ở thủ đô Bangkok, Thái Lan. Cầu này đã được khánh thành và khai thông chính thức vào này 20 tháng 9 năm 2002. Cầu này có một trụ đơn nằm gàn 1/3 khoảng cách từ cuối tây bắc của cầu. Cầu này được bắc qua sông Chao Phraya ở Bangkok. Cầu có chiều dài 2,45 km bao gồm cả đường dẫn. Cầu này là một điểm nhấn kiến trúc của thành phố này và thậm chí hình ảnh cầu được in sau lưng tờ giấy bạc 20 baht.

Ghi chú

Tham khảo

 http://thailandforvisitors.com/central/bangkok/districts/r8bridge.html
 http://www.bangkokpost.net/
 http://www.bridgepros.com/bridgepros/projects/RamaVIIIBridge/index.htm
 http://www.2bangkok.com/2bangkok/Bridge/index.shtml

Cầu dây văng tại Thái Lan
Cầu tại Bangkok
Giao thông Bangkok
Khởi đầu năm 2002 ở Thái Lan


title: Antiochos Hierax

text:
Antiochos Hierax (trong Tiếng Hy Lạp Aντιoχoς Ιεραξ;mất năm 226 TCN),là một người tham lam và đầy tham vọng (nghĩa của ký tự tên của ông ta) là người theo chủ nghĩa ly khai của vương quốc thời Hy Lạp hóa Đế chế Seleukos.Ông là con trai út của vua Antiochus II,vua Seleukos của Syria và nữ hoàng Laodice I. Sau khi cha ông mất năm 246 TCN, Antiochos đã tiến hành chiến tranh với anh trai Seleukos II Callinicus, để có được Anatolia cho mình như là một vương quốc độc lập. Cuộc chiến tranh này kéo dài nhiều năm, nhưng Antiochus đã bị đánh bại hoàn toàn bởi nỗ lực bền bỉ của Attalus, vua của Pergamon, người đã đuổi ông khỏi Antolia. Antiochos sau đó tới Ai Cập nơi ông bị giết hại bởi một tên trộm năm 227 TCN.Ông kết hôn với con gái của Ziaelas, vua của Bithynia.

Tham khảo

Smith, William (editor); Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology, "Antiochus Hierax" , Boston, (1867)

Liên kết ngoài
Antiochus Hierax, article in historical sourcebook by Mahlon H. Smith

Mất năm 226 TCN
Đế chế Seleucid
Vua nhà Seleukos
Năm sinh không rõ
Mất thập niên 220 TCN
Năm 226 TCN


title: Siedenbrünzow

text:
Siedenbrünzow là một đô thị thuộc huyện Mecklenburgische Seenplatte (trước thuộc Vorpommern-Greifswald (trước thuộc Demmin)), bang Mecklenburg-Vorpommern, Đức. Đô thị Siedenbrünzow có diện tích 27,67 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 629 người.

Tham khảo

Xã của bang Mecklenburg-Vorpommern
Xã và đô thị ở huyện Mecklenburgische Seenplatte


title: Melanoxanthus contracta

text:
Melanoxanthus contracta là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Van Zwaluwenburg miêu tả khoa học năm 1932.

Chú thích

Tham khảo

Melanoxanthus


title: Estadens

text:
Estadens  là một xã thuộc tỉnh Haute-Garonne trong vùng Occitanie ở tây nam nước Pháp. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 470 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Haute-Garonne


title: (20015) 1991 SR

text:
(20015) 1991 SR là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Robert H. McNaught ở Đài thiên văn Siding Spring ở Coonabarabran, New South Wales, Australia, ngày 30 tháng 9 năm 1991.

Xem thêm
 Danh sách các tiểu hành tinh: 20001–21000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1991
Được phát hiện bởi Robert H. McNaught
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Elton John

text:
Sir Elton Hercules John (CBE, tên thật Reginald Kenneth Dwight; sinh ngày 25 tháng 3 năm 1947) là một nhạc công dương cầm, ca sĩ kiêm sáng tác và nhà soạn nhạc người Anh. Ông hợp tác với nhạc sĩ Bernie Taupin trong hơn 30 album phòng thu, kể từ năm 1967 đến nay. Sinh trưởng tại khu vực Pinner của Luân Đôn, ông học chơi dương cầm từ khi còn nhỏ và thành lập nên nhóm Bluesology năm 1962. Trong hai năm, John và Taupin sáng tác nhiều bài hát cho các nghệ sĩ khác, bao gồm Roger Cook và Lulu, trong khi ông trở thành một nhạc sĩ hỗ trợ cho the Hollies và the Scaffold. Năm 1969, ông phát hành album đầu tay Empty Sky. Năm 1970, đĩa đơn "Your Song" từ album thứ hai của ông, Elton John đạt top 10 tại Hoa Kỳ và Anh Quốc.

Trong sự nghiệp kéo dài 5 thập kỷ, Elton John đã bán hơn 300triệu đĩa nhạc, giúp ông trở thành một trong những nghệ sĩ âm nhạc bán đĩa chạy nhất thế giới. Ông có 7 album liên tiếp dẫn đầu tại Hoa Kỳ, 58 đĩa đơn đạt Billboard Top 40, 27 bài hát Top 10 và 9 bài hát quán quân. Trong 31 năm liên tiếp (1970–2000) ông có ít nhất 1 bài hát lọt vào Billboard Hot 100. Đĩa đơn "Candle in the Wind 1997" của ông chạm mốc 33triệu bản trên toàn cầu, nằm trong những đĩa đơn bán chạy nhất lịch sử xếp hạng tại Hoa Kỳ và Anh Quốc. Ông còn soạn nhạc, sản xuất thu âm và tham gia điện ảnh. John sở hữu Câu lạc bộ bóng đá Watford từ năm 1976 đến 1987 và từ 1997 đến 2002.

Ông là chủ nhân của 5 giải Grammy, 5 giải Brit—bao gồm giải "Đóng góp âm nhạc nổi bật" và "Biểu tượng Anh Quốc" vào năm 2013 cho "những ảnh hưởng kéo dài trong văn hóa Anh", một giải Oscar, một giải Quả cầu vàng, một giải Tony, một giải Disney Legend và Kennedy Center Honors năm 2004. Tạp chí âm nhạc Rolling Stone liệt ông vào danh sách "100 nhạc sĩ gây ảnh hưởng nhất kỷ nguyên Rock and Roll". Năm 2013, Billboard gọi ông là nam nghệ sĩ đơn ca thành công nhất trong danh sách "The Billboard Hot 100 Top All-Time Artists", chỉ đứng sau the Beatles và Madonna. Đại sảnh Danh vọng Sáng tác và Đại sảnh Danh vọng Rock and Roll đều lần lượt vinh danh ông. Nữ hoàng Elizabeth II trao cho ông Tước Hiệp sĩ cho "những cống hiến đến âm nhạc và từ thiện" vào năm 1998. John tham gia nhiều sự kiện hoàng gia, bao gồm lễ tang của Diana, Vương phi xứ Wales tại Westminster Abbey năm 1997, đêm nhạc Party at the Palace năm 2002 và Diamond Jubilee Concert của Nữ hoàng bên ngoài Cung điện Buckingham năm 2012.

Ông là một trong những người tiên phong trong cuộc chiến chống lại AIDS kể từ cuối thập niên 1980. Năm 1992, ông thành lập Quỹ AIDS Elton John và chủ trì một bữa tiệc giải Oscar một năm sau đó, trở thành một trong những bữa tiệc Oscar nổi tiếng nhất ngành điện ảnh Hollywood. Từ khi mở cửa, quỹ đã thu về 200 triệu đô-la Mỹ. John thông báo mình là người song tính năm 1976 và trở thành người đồng tính công khai kể từ năm 1988, tham gia vào phong trào công dân với David Furnish vào tháng 12 năm 2005. Sau khi Anh hợp thức hóa hôn nhân đồng giới, ông kết hôn với Furnish vào tháng 12 năm 2014.

Vào ngày 24 tháng 1 năm 2018, Elton John đã công bố rằng ông sẽ nghỉ đi tour biểu diễn và sẽ sớm bắt tay vào một tour biểu diễn chia tay dài ba năm. Buổi biểu diễn đầu tiên được dự định vào ngày 8 tháng 9 năm 2018, tại Allentown, Pennsylvania.

Danh sách đĩa hát

 Empty Sky (1969)
 Elton John (1970)
 Tumbleweed Connection (1970)
 Madman Across the Water (1971)
 Honky Château (1972)
 Don't Shoot Me I'm Only the Piano Player (1973)
 Goodbye Yellow Brick Road (1973)
 Caribou (1974)
 Captain Fantastic and the Brown Dirt Cowboy (1975)
 Rock of the Westies (1975)
 Blue Moves (1976)
 A Single Man (1978)
 Victim of Love (1979)
 21 at 33 (1980)
 The Fox (1981)
 Jump Up! (1982)
 Too Low for Zero (1983)
 Breaking Hearts (1984)
 Ice on Fire (1985)
 Leather Jackets (1986)
 Reg Strikes Back (1988)
 Sleeping with the Past (1989)
 The One (1992)
 Duets (1993)
 Made in England (1995)
 The Big Picture (1997)
 Songs from the West Coast (2001)
 Peachtree Road (2004)
 The Captain & The Kid (2006)
 The Diving Board (2013)
 Wonderful Crazy Night (2016)
 Regimental Sgt. Zippo (2021)

Sự nghiệp điện ảnh
Năm 2017 ông tham gia phim Kingsman: Tổ chức Hoàng Kim trong vai chính mình, với bối cảnh là người bị bắt đánh đàn cho người chủ tập đoạn ma túy lớn nhất thế giới. Sau đó, hai mật vụ Kingsman là Eggsy và Harry đã tới giải cứu ông, trong lúc đó, ông đã giúp Harry đánh bại những con chó robot khát máu. Và ông hứa sẽ cho Harry dự một buổi hòa nhạc nếu ông giải cứu được thế giới. Lúc cuối phim, ông cũng là nghệ sĩ dương cầm cho đám cưới của Eggsy và công chúa Thụy Điển.

Xem thêm
 Danh sách nghệ sĩ âm nhạc bán đĩa nhạc chạy nhất
 Danh sách nghệ sĩ được vinh danh tại Đại sảnh Danh vọng Rock and Roll
 Kỷ lục của UK Singles Chart

Tham khảo

Nguồn

 Goodall, Nigel. Elton John: A Visual Documentary, Omnibus Press, 1993. ISBN 0-7119-3078-3/
 Rosenthal, Elizabeth. His Song: The Musical Journey of Elton John, Billboard Books, 2001. ISBN 0-8230-8892-8/

Liên kết ngoài

 Commentary by Elton John (The Guardian)

Elton John
Sinh năm 1947
Nhà soạn nhạc thế kỷ 20
Nam diễn viên Anh thế kỷ 20
Ca sĩ Anh thế kỷ 20
Nghệ sĩ dương cầm thế kỷ 20
Nhà soạn nhạc thế kỷ 21
Nam diễn viên Anh thế kỷ 21
Ca sĩ Anh thế kỷ 21
Nghệ sĩ dương cầm thế kỷ 21
Nam diễn viên Luân Đôn
Nhạc sĩ giành giải Oscar cho ca khúc trong phim hay nhất
Người đoạt giải BRIT
Nhà hoạt động xã hội Anh
Nam diễn viên điện ảnh Anh
Ca sĩ nhạc pop Anh
Ca sĩ rock Anh
Người viết bài hát Anh
Diễn viên đồng tính nam Anh
Nhạc sĩ đồng tính nam
Nghệ sĩ của Geffen Records
Người đoạt giải Grammy
Giải Grammy Huyền thoại
Nhà hoạt động xã hội HIV/AIDS
Người đoạt giải Ivor Novello
Người được vinh danh tại Trung tâm Kennedy
Nhà soạn nhạc LGBT
Ca sĩ LGBT
Người viết bài hát LGBT
Nhân vật còn sống
Nghệ sĩ của MCA Records
Nghệ sĩ của Mercury Records
Người được ghi danh tại Đại sảnh Danh vọng Rock and Roll
Ca sĩ Luân Đôn
Người được ghi danh tại Đại sảnh Danh vọng Nhạc sĩ
Nhà hoạt động quyền LGBT Anh
Nhà phê bình tôn giáo
Nghệ sĩ của Island Records


title: Long Bình, Biên Hòa

text:
Long Bình là một phường thuộc thành phố Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai, Việt Nam.

Địa lý

Phường Long Bình nằm ở phía đông thành phố Biên Hòa, có 3 trục đường giao thông chính là đường sắt Bắc Nam (phía Bắc); xa lộ Hà Nội (phía Tây) và quốc lộ 15 (phía Tây Nam).

Phía đông và phía nam giáp phường Phước Tân
Phía tây giáp các phường Tam Hòa, Bình Đa
Phía tây nam giáp các phường An Bình, Long Bình Tân
Phía bắc giáp xã Hố Nai 3, huyện Trảng Bom và các phường Tân Biên, Tân Hòa
Phía tây bắc giáp phường Tân Hiệp.

Hành chính
Phường Long Bình được chia thành 12 khu phố: 1, 2, 2A, 3, 4, 5, 5A, 6, 7, 7A, 8, 8A.

Địa hình
 Địa hình tương đối bằng phẳng với độ cao thay đổi từ 7 đến 77m.
 Độ nghiêng địa hình không rõ ràng nhưng có xu hướng thấp dần từ Bắc xuống Nam, phù hợp cho việc xây dựng các công trình và hạ tầng cơ sở.

Khí hậu
 Mang đặc điểm của khí hậu thành phố Biên Hòa. Đặc điểm chung là nóng ẩm, mưa nhiều, phân làm 2 mùa rõ rệt: mùa mưa và mùa khô.
 Mùa mưa bắt đầu từ tháng 5 đến tháng 10, mưa lớn tập trung, lượng mưa chiếm 85-90% tổng lượng mưa trong năm.
 Mùa khô từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau, lượng mưa ít, chỉ chiếm 10-15% tổng lượng mưa trong năm, trong khi nhiệt độ và lượng bốc hơi lớn gây khô hạn ở nhiều nơi.
 Tổng lượng mưa trung bình trong năm 1600-1800mm.
 Nhiệt độ cao đều trong năm 23-29oc.

Thủy văn và nguồn nước
Phường có năm nhánh suối chảy trên địa bàn phường, có chức năng tiêu thoát nước mưa và nước sinh hoạt.
Nguồn nước sinh hoạt chủ yếu phụ thuộc vào hệ thống cung cấp nước sạch của thành phố.

Đặc điểm kinh tế - xã hội và sử dụng đất đai
 Kinh tế của phường rất đa dạng, trong đó ngành công nghiệp và dịch vụ là thế mạnh trong phát triển kinh tế, xong ngành dịch vụ vẫn là nguồn sống của đại bộ phận dân cư trên địa bàn phường.
 Dân số của phường có khoảng 133.206 dân, mật độ dân số là 3.806 người/km2.
 Phường đã có bản đồ địa chính chính quy; đã tiến hành đăng ký đất đai, lập hồ sơ địa chính và hoàn thành cơ bản công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo quy định.
 Tổng diện tích đất tự nhiên là 3.500,12 ha, chiếm 22,63% diện tích tự nhiên của thành phố, trong đó có tới 1.667 ha đất an ninh quốc phòng và 621 ha đất công nghiệp tập trung. Diện tích còn lại được sử dụng chủ yếu cho mục đích phi nông nghiệp, diện tích đất nông nghiệp đang có xu thế chuyển đổi sang sử dụng vào mục đích phi nông nghiệp.

Xem thêm
Khu Công nghiệp Long Bình (LOTECO)

Tham khảo


title: Dolichopeza distigma

text:
Dolichopeza distigma là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

Dolichopeza


title: Pseudohermenias

text:
Pseudohermenias là một chi bướm đêm thuộc phân họ Olethreutinae, họ Tortricidae Tortricidae.

Các loài
Pseudohermenias ajanensis Falkovitsh, 1966
Pseudohermenias hercyniana (Bechstein & Scharfenberg, 1804)

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

 tortricidae.com

Olethreutini


title: Hoa Thủy

text:
Hoa Thủy là một xã thuộc huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình, Việt Nam.

Địa lý
Xã Hoa Thủy nằm ở phía bắc huyện Lệ Thủy, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Hồng Thủy
Phía tây giáp thị trấn Nông trường Lệ Ninh
Phía nam giáp xã An Thủy và xã Sơn Thủy
Phía bắc giáp huyện Quảng Ninh.

Xã Hoa Thủy có diện tích 17,27 km², dân số năm 2019 là 6.592 người, mật độ dân số đạt 382 người/km².

Hành chính
Xã Hoa Thủy được chia thành 11 thôn: Eo Rú, Lăng Chùa, Mã, Ninh Lộc, Phước Vinh, Thượng Xá, Xuân Bắc 1, Xuân Bắc 2, Xuân Bắc 3, Xuân Nam, Xuân Sơn.

Kinh tế
Kinh tế chủ yếu là nông nghiệp, tiểu thủ công nghiệp.

Chú thích

Tham khảo


title: Angkalanthus

text:
Angkalanthus là một chi thực vật thuộc họ Acanthaceae. Chi này có các loài sau (tuy nhiên danh sách này có thể chưa đủ):
 Angkalanthus oligophylla, Balf.f.

Tham khảo

Angkalanthus


title: Ngô Nhật Khánh

text:
Ngô Nhật Khánh (chữ Hán: 吳日慶; ? - 979), Tước hiệu Ngô Lãm công (吳覽公) hoặc Ngô An vương (吳安王), là một thủ lĩnh thời 12 sứ quân ở giữa thế kỷ 10 trong lịch sử Việt Nam. Xuất thân từ dòng dõi nhà Ngô, rồi trấn giữ quê hương Đường Lâm và trở thành một trong những thế lực quân sự mạnh tạo ra loạn 12 sứ quân. Sau đó ông hàng phục Đinh Bộ Lĩnh, lấy công chúa Phất Kim và trở thành phò mã nhà Đinh hơn 10 năm trong kinh đô Hoa Lư. Cuối triều Đinh, Ngô Nhật Khánh bỏ trốn sang Chiêm Thành và bị bão dìm chết tại cửa biển Đại An trong lần đem quân Chiêm Thành theo đường thủy tiến đánh kinh đô Hoa Lư.

Thân thế
Ngô Nhật Khánh người Đường Lâm, Hà Nội. Theo các sách sử cũ như Đại việt sử ký toàn thư, Ngô Nhật Khánh là cháu họ của Ngô Quyền. Điều này phù hợp hơn với giả thuyết là con Ngô Xương Văn vì ông cát cứ sớm ở Đường Lâm quê hương nhà Ngô và từng bị Dương Tam Kha, Ngô Xương Văn đem quân đánh dẹp.

Riêng Phả hệ họ Ngô Việt Nam soạn năm 2003 của Ban liên lạc dòng họ Ngô cho rằng ông là con của Nam Tấn vương Ngô Xương Văn, cháu nội Ngô Quyền và mẹ chính là Dương Vân Nga. Một số nhà nghiên cứu cũng theo đó dè dặt ghi nhận điều này. Tuy nhiên, giả thuyết này có rất nhiều chỗ không hợp lý trong sử sách, nếu căn cứ vào thân thế và cuộc đời của hoàng hậu hai triều Dương Vân Nga. Tạ Chí Đại Trường trong tác phẩm "Bài sử khác cho Việt Nam" căn cứ sự kiện Đỗ Cảnh Thạc phù trợ Xương Văn trước kia, thấy nơi vùng căn cứ Đỗ Động, khi mà sứ quân Đỗ Cảnh Thạc đã bị tiêu diệt, lại có "bọn con em Ngô Tiên chúa," để đoán rằng An Vương Ngô Nhật Khánh chính là con Xương Văn; và cho rằng Ngô Nhật Khánh chính là người lãnh đạo 500 con em nhà Ngô tiến đánh lực lượng sứ quân Trần Lãm năm 967 rồi bị Đinh Bộ Lĩnh bức hàng như sử đã ghi:
Khi Minh Công mất, gặp lúc bọn con em của Ngô Tiên chúa ở Đỗ Động Giang hơn 500 người đem quân đến đánh, mới vào đến đất Ô Man thì bị người làng ấy là Ngô Phó sứ đánh bại phải trở về. Bộ Lĩnh nghe tin, liền cất quân đi đánh vùng sông và động ấy, không bộ lạc nào không hàng phục.

Hiện nay phần lớn các ý kiến chỉ dừng lại ở việc xác định ông là con cháu họ của Ngô Quyền, việc ông ở Đỗ Động Giang lúc này có thể hiểu là quá trình mở rộng lãnh thổ từ căn cứ Đường Lâm.

Sứ quân
Sau khi Ngô Quyền mất (năm 944), Dương Tam Kha cướp ngôi nhà Ngô. Nhiều nơi không chịu thần phục, điển hình như họ Phạm ở Trà Hương đã che chở Ngô Xương Ngập và Loạn hai thôn Đường, Nguyễn ở Thái Bình.

Ngô Xương Văn khôi phục nhà Ngô từ tay Dương Tam Kha (950), nhưng tới năm 965 khi Xương Văn tử trận, nạn cát cứ lại bùng phát mạnh mẽ hơn. Các thế lực yếu bị tiêu diệt dần, lãnh thổ Tĩnh hải quân chỉ còn mười hai thế lực lớn. Sử gọi đó là Thập nhị sứ quân đại loạn.

Ngô Nhật Khánh là một trong 12 sứ quân, đóng tại quê hương nhà Ngô, tức Đường Lâm, tự xưng là Ngô Lãm Công. Các nhà nghiên cứu căn cứ vào hành trạng của ông mà suy đoán ông được Ngô Quyền giao trấn thủ đất hương hỏa, sau không phục Dương Tam Kha mà chiếm đóng và củng cố lực lượng để trở thành sứ quân. Theo giáo sư Trần Quốc Vượng thì thôn Đường (cùng thôn Nguyễn, lực lượng khiến Ngô Xương Văn tử trận), tức Đường Lâm thuộc phạm vi chiếm đóng của sứ quân Ngô Nhật Khánh, còn thôn Nguyễn Gia Loan thuộc căn cứ của sứ quân Nguyễn Thái Bình, tức Nguyễn Khoan.

Khi Ngô Xương Xí nối ngôi, Ngô Nhật Khánh là anh em cùng họ cũng kéo quân từ Đường Lâm về Cổ Loa tranh giành. Thần phả đình Văn Cú ở Hải Phòng cho biết sứ quân Ngô Nhật Khánh thường chiêu dụ hào kiệt theo về, khi nghe danh muốn dụ dỗ Đỗ Vĩ nhằm hãm hại ông. Do vậy, Đỗ Vĩ phải đem vợ và hai con trai Đỗ Quang, Đỗ Huy chạy về vùng Hải Phòng lánh nạn.

Theo Đại Việt Sử ký Toàn thư, đã từng có thời gian Ngô Nhật Khánh tự xưng là An vương (安王), nhưng không rõ đó là thời gian cụ thể nào, trước hay sau khi xưng là Ngô Lãm công. Có thể việc xưng An vương chỉ tồn tại trong thời gian ngắn, do thấy mình không đủ thực lực trội hơn các sứ quân khác nên ông lại tự rút danh hiệu xuống là Lãm Công.

Trong thời loạn lạc đó, Đinh Bộ Lĩnh tỏ ra là sứ quân mạnh nhất nhờ sự liên kết với sứ quân Trần Lãm. Một mặt, Bộ Lĩnh ra tay dẹp các sứ quân, nhưng riêng với các sứ quân họ Ngô là Nhật Khánh và Xương Xí, Bộ Lĩnh dùng chính sách chiêu hàng, vì các sứ quân này là dòng họ nhà Ngô vừa mất.

Kết quả cả Ngô Xương Xí và Ngô Nhật Khánh đều về hàng Đinh Bộ Lĩnh. Sử chép sự kiện sứ quân Trần Lãm sai Đinh Bộ Lĩnh đi đánh các hùng trưởng khác, đều thắng được cả rồi mới đến sự kiện Phạm Phòng Át đem quân về hàng. Kết thúc nhà Ngô bằng sự kiện khi Minh Công mất, gặp lúc bọn con em của Ngô Tiên chúa ở Đỗ Động Giang hơn 500 người đem quân đến đánh, mới vào đến đất Ô Man thì bị người làng ấy là Ngô Phó sứ đánh bại phải trở về. Bộ Lĩnh nghe tin, liền cất quân đi đánh vùng sông và động ấy, không bộ lạc nào không hàng phục. Từ đó lại dân ở kinh phủ đều khâm phục theo về. Nhà Ngô mất. Như vậy có thể suy đoán được rằng Ngô Nhật Khánh, người lãnh đạo tàn dư cuối cùng của nhà Ngô, chính là sứ quân mà Đinh Bộ Lĩnh hàng phục sau cùng, kết thúc sự nghiệp dẹp loạn để lên ngôi hoàng để vào năm 968 đồng thời phong cho sứ quân này là phò mã nhà Đinh.

Phò mã nhà Đinh
Sau khi Đinh Bộ Lĩnh dẹp xong loạn 12 sứ quân, xưng hoàng đế, tức là Đinh Tiên Hoàng, đã lấy mẹ Ngô Nhật Khánh làm hoàng hậu, đồng thời gả con gái là công chúa Phất Kim cho ông và lấy em gái ông gả cho con trưởng là Nam Việt vương Đinh Liễn. Ngô Nhật Khánh trở thành phò mã nhà Đinh.

Tuy nhiên, sử chỉ nêu Tiên Hoàng có 5 hoàng hậu mà không chép rõ mẹ Nhật Khánh là ai trong 5 bà: Đan Gia, Trinh Minh, Kiểu Quốc, Cồ Quốc, Ca Ông. Dã sử gọi bà hoàng hậu mẹ Ngô Nhật Khánh là Ngô phu nhân và bà được thờ ở chùa Bà Ngô thuộc quần thể di tích Cố đô Hoa Lư.

Theo Dã sử, Vua Đinh còn các phò mã khác nữa như Phò mã Quán Sơn là chồng công chúa Phương Dung được vua cha phong chức Trấn thủ tứ thành, có công đánh quân Tống xâm lược sau này. Sứ quân Trần Lãm có hai người em trai là Trần Thăng, Trần Nguyên Thái. Đinh Tiên Hoàng đã đem Công chúa Minh Châu gả cho tướng quân Trần Thăng và phong cho Trần Thăng làm Phò mã đô uý, vua Đinh cũng gả một nàng công chúa cho Trần Nguyên Thái và giao cho Thái trọng trách trong hoạt động đối ngoại.

Phản quốc hại thânXem thêm: Dương Vân Nga, Hoàng hậu nhà Đinh

Mẹ Ngô Nhật Khánh, dù đã có tuổi khi lấy Vạn Thắng vương Đinh Bộ Lĩnh, chính là người đã sinh ra Đinh Hạng Lang, con thứ của Tiên Hoàng. Đinh Tiên Hoàng vì bà, và vì để lấy lòng Nhật Khánh nữa, đã lập Hạng Lang làm thái tử. Nhật Khánh chứa chấp ý đồ không thể nói hết khi giục mẹ nài nỉ vua lập em làm thái tử. Khánh định sau này sẽ làm phụ tá cho cậu em ruột còn thơ ấu để nắm quyền bính (và chứa chấp ý định làm Vương Mãng, Tào Tháo). Nhưng việc đó không qua được Nam Việt vương Đinh Liễn vốn là người đã trưởng thành và có nhiều công lao trong việc đánh dẹp, ngoại giao của nước Đại Cồ Việt. Theo chính sử, Đinh Liễn đã sai người lập mưu giết Hạng Lang đầu năm 979. Tuy nhiên, vì yêu con và không thể tiếp tục gây đổ máu, Tiên Hoàng đã không trừng phạt Đinh Liễn bằng cái chết.

Việc Tiên Hoàng không trừng phạt Đinh Liễn bằng án tử hình khiến Nhật Khánh vô cùng tức giận và đây chính là động cơ chủ yếu thúc giục Khánh bỏ sang Chiêm Thành.

Một hôm Khánh mang vợ là công chúa Đinh Phất Kim chạy vào nam, tới cửa biển Nam Giới thì ông rút dao rạch mặt vợ và mắng rằng:"Cha ngươi lừa dối ức hiếp mẹ con ta, lẽ nào ta vì ngươi mà quên tội ác của cha ngươi hay sao? Cho ngươi trở về, ta đi đằng khác tìm kẻ có thể cứu ta".''

Rồi Khánh bỏ trốn sang Chiêm Thành. Sử sách không chép rõ Ngô Nhật Khánh chạy sang Chiêm vào thời gian nào, chỉ biết chắc chắn việc này diễn ra sau khi Đinh Tiên Hoàng lên ngôi và trước khi vua Đinh bị sát hại.

Tháng 10 năm 979, cha con Đinh Tiên Hoàng và Đinh Liễn bị giết hại. Con trai còn lại là Đinh Toàn lên ngôi vua. Lê Hoàn làm Nhiếp chính. Các đại thần Đinh Điền, Nguyễn Bặc, Phạm Hạp cho rằng Lê Hoàn có ý đồ thoán đoạt đã nổi loạn nhưng bị Lê Hoàn dẹp tan. Trước kia, vua Đinh đã hứa đưa em Khánh (Hạng Lang) lên ngôi, nhưng khi em Khánh bị hại thì kẻ thủ phạm lại không bị trừng phạt đích đáng theo ý muốn của Khánh, bởi thế Khánh mới tìm đến Chiêm Thành để cầu viện báo thù. Ý định của Khánh là mượn quân Chiêm để về nước làm vua, khôi phục nhà Ngô. Nếu Hạng Lang không chết mà được nối ngôi như dự kiến thì sớm muộn Khánh cũng làm Vương Mãng, tiêu diệt họ Đinh, phế truất ấu chúa này mà giành lấy ngôi – giống như tấm gương Triệu Khuông Dận lấy ngôi của cậu bé 6 tuổi Sài Tông Huấn cách đó ít lâu bên phương bắc.

Nghe tin Đinh Tiên Hoàng chết, Nhật Khánh bèn xúi vua Champa là Ba Mĩ Thuế mang quân để đánh Đại Cồ Việt. Vua Champa nhân cơ hội xâm chiếm đất đai, bèn tự cầm quân đem hơn nghìn binh thuyền ra đánh Hoa Lư, theo hai cửa biển Đại Ác và Tiểu Khang.

Khi vào cửa Đại Ác (cửa Thần Phù), qua một đêm, gặp gió bão nổi lên, thuyền đều lật đắm, chìm gần hết. Nhật Khánh cùng bọn người Chiêm đều chết đuối, chỉ có thuyền của vua Chiêm thoát nạn. Ba Mĩ Thuế thu vét tàn quân trở về.

Đối với bà mẹ Ngô Nhật Khánh, sau những diễn biến xấu dồn dập của chồng và con tràn đến, bà Ngô phu nhân xưa đồng thời là hoàng hậu của Đinh Tiên Hoàng đành ra khỏi Hoàng cung, lập một ngôi chùa ở ngoại thành Hoa Lư để tu hành, ngôi chùa đó có tên là Đàm Lư nhưng dân gian vẫn quen gọi là Chùa Bà Ngô (nay nằm ở thôn Hoàng Long, xã Trường Yên, Hoa Lư, Ninh Bình).

Chú thích

Xem thêm
Nhà Ngô
Loạn 12 sứ quân
Nhà Đinh
Đinh Tiên Hoàng
Dương Vân Nga

Nhà Ngô
Nhà Đinh
Người Hà Nội
Mất năm 979
Loạn 12 sứ quân


title: Inga lanceifolia

text:
Inga lanceifolia là một loài rau đậu thuộc họ Fabaceae.
Loài này chỉ có ở Brasil.

Chú thích

Tham khảo

 World Conservation Monitoring Centre 1998. Inga lanceifolia. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 19 tháng 7 năm 2007.

L
Thực vật Brasil


title: Agriotes samai

text:
Agriotes samai là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia, Furlan & Gudenzi miêu tả khoa học năm 2002.

Chú thích

Tham khảo

Agriotes


title: Grădina

text:
Grădina là một xã ở hạt Constanţa, România.

Xã này có 3 làng:
 Grădina (tên lịch sử: Toxoff, )
 Casian (tên lịch sử: Şeramet)
 Cheia (tên lịch sử: Chirişlic, )

Tham khảo

Xã của hạt Constanța


title: Centola

text:
Centola là một đô thị (comune) thuộc tỉnh Salerno trong vùng Campania của Ý. Centola có diện tích km2, dân số là người (thời điểm ngày).

Tham khảo

Đô thị tỉnh Salerno
Thành phố và thị trấn ở Campania


title: Giải cờ vua Pearl Spring

text:
Giải cờ vua Pearl Spring (theo địa điểm thi đấu), hay còn có tên là Giải cờ vua Nam Kinh (theo thành phố) là một giải cờ vua thường niên được tổ chức từ năm 2008 tại Nam Kinh, Trung Quốc. Từ khi bắt đầu đến nay mỗi năm giải mời 6 đại kiện tướng hàng đầu (thường có hệ số điểm Elo trên 2700) tham dự, thi đấu theo thể thức vòng tròn 2 lượt. Địa điểm thi đấu tại khách sạn Pearl Spring (Suối Ngọc) ở Nam Kinh.

Theo trang web ChessVibes, Silvio Danailov, huấn luyện viên và nhà quản lý của Veselin Topalov, phát biểu ở giải lần đầu tiên rằng giải đấu "đảm bảo tồn tại trong 5 năm tới và gia nhập vào hệ thống Grand Slam cờ vua [năm 2009]."

Chi tiết các giải đấu

Giải cờ vua Pearl Spring 2008
Giải đấu đầu tiên tổ chức từ ngày 11 đến 22 tháng 12 năm 2008, với sự tham dự của các kì thủ: Veselin Topalov (Elo 2791, số 1 thế giới); Vassily Ivanchuk (2786, số 3); Levon Aronian (2757, số 7); Sergei Movsesian (2732, số 13); Peter Svidler (2727, số 17) và đại diện nước chủ nhà Bốc Tường Chí (2714, số 26). Với hệ số Elo trung bình là 2751,6, giải đấu thuộc nhóm 21 và là giải đấu có trình độ cao nhất từng tổ chức ở Trung Quốc. Khách mời của giải đấu có chủ tịch FIDE Kirsan Ilyumzhinov, các chủ tịch của Liên minh cờ vua châu Âu và Liên đoàn cờ vua châu Á.

Topalov vô địch (không thua ván nào) với khoảng cách 1½ điểm so với người về nhì là Aronian. Giải thưởng cho nhà vô địch là 80 000 € trong tổng giải thưởng 250 000 €.

{|class="wikitable" style="text-align: center;"
! Thứ hạng !! Kì thủ !! 1 !! 2 !! 3 !! 4 !! 5 !! 6 !! Điểm
|-
| 1 || align=left |  Veselin Topalov || * * || ½ 1 || ½ ½ || 1 1 || ½ 1 || ½ ½ || 7
|-
| 2 || align=left |  Levon Aronian || ½ 0 || * * || ½ ½ || ½ ½ || 1 1 || ½ ½ || 5½
|-
| 3 || align=left |  Bốc Tường Chí || ½ ½ || ½ ½ || * * || ½ 0 || ½ 0 || 1 1 || 5
|-
| 4 || align=left |  Peter Svidler || 0 0 || ½ ½ || ½ 1 || * * || ½ ½ || 0 1 || 4½
|- align=center
| 5 || align=left |  Vassily Ivanchuk || ½ 0 || 0 0 || ½ 1 || ½ ½ || * * || ½ ½ || 4
|- align=center
| 6 || align=left |  Sergei Movsesian || ½ ½ || ½ ½ || 0 0 || 1 0 || ½ ½ || * * || 4
|}

Giải cờ vua Pearl Spring 2009

Giải đấu năm 2009 tổ chức từ ngày 27 tháng 9 đến 9 tháng 10 với sự tham gia của Veselin Topalov (Elo 2813, số 1 thế giới), Magnus Carlsen (2772, số 5), Peter Leko (2762, số 6), Teimour Radjabov (2757, số 7), Dmitry Jakovenko (2742, số 11) và đấu thủ chủ nhà Vương Nguyệt (2736, số 15). Với hệ số Elo trung bình là 2763,6 , giải đấu thuộc nhóm 21. Đây là giải đấu đầu tiên của chuỗi giải Grand Slam cờ vua 2009–2010.

Carlsen xuất sắc giành chức vô địch với số điểm ấn tượng là 8 / 10 ván (thắng 6 hoà 4), giành chiến thắng ở tất cả các ván cầm trắng (đi trước), hơn người xếp thứ hai là Topalov 2½ điểm (là một khoảng cách lớn ở những giải đấu đỉnh cao như giải này). Ngoài các trận thắng của Carlsen, giải đấu chỉ có 3 trận phân định thắng thua, trong đó Topalov thắng 2 trận.

{| class="wikitable"
|-
!TT!!Kì thủ!!ELO
!colspan="2"|CAR
!colspan="2"|TOP
!colspan="2"|VUO
!colspan="2"|RAD
!colspan="2"|LEK
!colspan="2"|JAK

!Điểm!!Chỉ số phụ

|- align="center" style="background:white; color:black"
|1||align="left"| Magnus Carlsen
|2772
|style="background:gray" colspan="2"|
|1||style="background:black; color:white"|½
|1||style="background:black; color:white"|½
|1||style="background:black; color:white"|½
|1||style="background:black; color:white"|½
|1||style="background:black; color:white"|1
|8||

|- align="center" style="background:white; color:black"
|2||align="left"| Veselin Topalov
|2813
|½||style="background:black; color:white"|0
|style="background:gray" colspan="2"|
|½||style="background:black; color:white"|1
|½||style="background:black; color:white"|1
|½||style="background:black; color:white"|½
|½||style="background:black; color:white"|½
|5½||

|- align="center" style="background:white; color:black"
|3||align="left"| Vương Nguyệt
|2736
|½||style="background:black; color:white"|0
|½||style="background:black; color:white"|½
|style="background:gray" colspan="2"|
|½||style="background:black; color:white"|½
|½||style="background:black; color:white"|½
|½||style="background:black; color:white"|½
|4½||

|- align="center" style="background:white; color:black"
|4||align="left"| Teimour Radjabov
|2757
|½||style="background:black; color:white"|0
|½||style="background:black; color:white"|½
|½||style="background:black; color:white"|½
|style="background:gray" colspan="2"|
|½||style="background:black; color:white"|½
|½||style="background:black; color:white"|0
|4||20,00

|- align="center" style="background:white; color:black"
|5||align="left"| Peter Leko
|2762
|½||style="background:black; color:white"|0
|0||style="background:black; color:white"|½
|½||style="background:black; color:white"|½
|½||style="background:black; color:white"|½
|style="background:gray" colspan="2"|
|½||style="background:black; color:white"|½
|4||19,25

|- align="center" style="background:white; color:black"
|6||align="left"| Dmitry Jakovenko
|2742
|0||style="background:black; color:white"|0
|0||style="background:black; color:white"|½
|½||style="background:black; color:white"|½
|1||style="background:black; color:white"|½
|½||style="background:black; color:white"|½
|style="background:gray" colspan="2"|
|4||17,25
|}

Nguồn: Cập nhật giải đấu

Chú thích

Liên kết ngoài
 Trang chủ giải đấu
 Giải cờ vua Nam Kinh 2008 - trên trang chủ FIDE
 Thông tin và bình luận ván đấu ở trang Chessdom: (2008  và 2009)
 Thông tin giải đấu trên Chessbase

Pearl Spring
Thể thao Nam Kinh