title: Hùm xám

text:
Hùm xám hay cọp xám, hổ xám hay hổ lam, hổ xanh là một thuật ngữ dùng để mô tả về những con hổ có biến đổi về màu sắc bộ lông chuyển thành màu xanh xám không như các cá thể hổ khác mà chúng thường có màu cam đậm hoặc nâu vàng tùy theo từng phân loài. Chúng được xếp vào nhóm các sinh vật kỳ bí và được cho là đã ghi nhận tại các tỉnh Phúc Kiến của Trung Quốc (hổ Hoa Nam), tại Hàn Quốc (hổ Siberia) và Việt Nam (Trong dân gian và quan niệm của người dân). Loài hổ này bị đột biến với một bộ lông xanh nhạt với sọc màu xám tối hay xám bạc. Hầu hết các con hổ xám này cực kỳ hiếm gặp và xếp vào nhóm loài nguy cấp. Đây cũng là một trong những biến thể màu lông của loài hổ, như những cá thể hổ trắng (bạch hổ) và hổ đen (hắc hổ).

Khoảng năm 1910, Harry Caldwell, một thợ săn, nhà truyền giáo và nhà thám hiểm Mỹ đã phát hiện và săn lùng một con hổ màu xanh xám ở Phúc Châu. Ở Trung Quốc, con hổ xanh khổng lồ là con vật mà nhiều người kể họ đã nhìn thấy ở tỉnh Phúc Kiến. Chúng có bộ lông màu xanh dương và to hơn con hổ bình thường. Tuy nhiên, tới nay vẫn chưa có ai trong số các nhân chứng đưa ra bằng chứng về sự tồn tại của hổ xanh. Ở Việt Nam, vào những năm 1950 tại Chí Linh, Hải Dương, du kích đã từng bắn được một con hổ xám nặng 1,2 tạ, trước đó nó đã bắt một con lợn sề và đàn lợn con, làm bị thương đến chết 1 người phụ nữ. Những câu chuyện khác ở tỉnh Tuyên Quang cũng có kể về một con hổ xám bị thọt chuyên ăn thịt người và đặc biệt là câu chuyện về Thần Hổ xám khổng lồ ăn thịt người ở Thanh Hóa.

Văn hóa Việt Nam
Dân gian Việt Nam có truyền tụng câu chuyện Thiền sư Vạn Hạnh cưỡi hổ, theo đó người ta đồn đại vua Lý Công Uẩn là con đẻ của Thiền sư Vạn Hạnh. Thiền sư lên chùa chỉ tay vào con Hổ (đắp đất) ở trước cổng chùa mà thề độc rằng: "Nếu kẻ tu hành này có tà tâm và luyến ái trần tục thì con Hổ đất kia mãi mãi là Hổ đất. Nhược bằng không phải như thế thì con Hổ đất sẽ hóa thành Hổ thật". Lời cầu ứng nghiệm, Hổ đất bỗng gầm lên biến thành Hổ xanh để cho Thiền sư Vạn Hạnh cưỡi. Nếu loại trừ đi những lớp vỏ bọc huyền hoặc thần bí có thể giải mã hình tượng Hổ xanh thể hiện khung cảnh thiên nhiên, ngoại cảnh ngoại vật của đời sống lúc bấy giờ (vùng Từ Sơn nhất là khu vực chùa Tiêu vốn là rừng rậm, đầm lầy có thú dữ) và hành động cưỡi Hổ tượng trưng cho công quả tu hành của bậc cao tăng trí giả biết chế ngự tâm ý vô thường, bất ổn trong quá trình Thiền định.

Tại Việt Nam, Hùm xám được nhắc đến nhiều trong dân gian chẳng hạn như câu chuyện cổ tích thỏ rừng và hùm xám. Trong bức tranh Ngũ hổ của các nghệ nhân Đông Hồ có vẽ hình một con hổ xanh. Trong tâm thức người Việt, thuật ngữ Hùm xám còn là tên gọi đặt biệt hiệu cho nhiều anh hùng, hảo hán ở Việt Nam, với cấu trúc cụm từ là Hùm xám cộng với địa phương nơi thành danh. Hoàng Hoa Thám được tôn xưng là Hùm xám Yên Thế, Nguyễn Minh Kỳ nguyên Chủ tịch Quảng Trị còn được đặt biệt hiệu là Hùm xám đường 9-Nam Lào, Anh hùng lực lượng Vũ trang nhân dân Việt Nam Nguyễn Đình Bảy (tự Bảy Khiêm) được gọi là Hùm xám Trị Thiên, ông Đặng Văn Việt, Chỉ huy trưởng các trận đánh trên đường số 4 của Việt Minh được người Pháp gọi là Con hùm xám trên đường số 4, Anh hùng Lao động Nguyễn Phong Lưu được gọi là Hổ xám Trường Sơn, Nahria Ya Duck đệ nhất Phó Thủ tướng Fulro được mệnh danh là Hùm xám Tây Nguyên.

Trong võ học, những cao thủ võ thuật Việt Nam danh chấn cũng được đặt biệt danh là hùm xám. Võ sư Mã Thanh Long cũng được đặt biệt danh là Hùm xám Hòa Hưng, võ sư Huỳnh Long Hổ được mệnh danh là Hùm xám Quảng Ngãi võ sư Hà Trọng Ngự với tuyệt kỹ quyền ba chân hổ được tôn xưng là Hùm xám miền Nam, võ sư Hà Trọng Sơn cũng có biệt danh là Hùm xám miền Trung cùng với võ sư Lý Xuân Hỷ người được mệnh danh là Hùm xám cao nguyên. Người Việt còn dùng thuật ngữ hùm xám để đặt tên cho các nhân vật nước ngoài như Đội bóng Bayern Munich được báo giới Việt Nam đặt tên là Hùm xám xứ Bavaria, thủ môn José Luis Chilavert được gọi là Con hùm xám Nam Mỹ.

Ở Tuyên Quang
Tại vùng Tuyên Quang có những câu chuyện kể về sự xuất hiện của những cá thể hổ xám. Câu chuyện về một thợ săn bắn rơi con voọc thì có con hổ to xông đến quắp xác con voọc tha đi mất. Có hai người xách súng vào Lũng Chuột ở Tuyên Quang, phục kích dưới chân núi để bắn voọc lấy thịt nấu giả cầy và dùng xương nấu cao vì chiều nào đàn voọc cũng về hang trú ngụ, nên từ trưa, trèo lên vách đá, chọn điểm phục kích, khoảng 5 giờ chiều thì đàn voọc ríu rít kéo nhau về. Chúng chuyền cành trên vách đá làm náo động cả khu rừng, một con voọc trúng đạn rơi xuống sườn núi thì từ phía con voọc rơi xuống, cây cối xao động, nhân chứng rùng mình khi thấy cọp xám to như bò, cắn con voọc trên miệng, phốc một cái, con cọp biến mất trong cánh rừng rậm rạp, nhân chứng chờn chợn, không dám đuổi theo con hổ. Hôm sau, mò vào rừng lần theo dấu chân hổ thì thấy trong khe núi cách Lũng Chuột độ 500m, dấu tích máu me, lông lá và vài mẩu xương voọc vẫn còn đó. Con cọp đã tha xác con voọc đến địa điểm đó và ăn sạch, con voọc nặng độ 10 kg, nên chỉ đủ một bữa cho hổ xám.

Một tường trình khác tại thung lũng Lũng Chuột, trong khu rừng phòng hộ thuộc bản Nà Tông (Thượng Lâm, Lâm Bình, Tuyên Quang), đã diễn ra câu chuyện về cuộc chiến giữa một người và con cọp xám rất lớn, trước sự chứng kiến của nhiều người. Một lần có con lợn nặng chừng 70 kg đang phá nương, bị phục kích bắn. Phát súng trúng đầu khiến lợn chết tại chỗ. Lợn vừa gục xuống, khói súng vừa tan, thì con cọp xám rất lớn xộc đến quắp con lợn. Một người dân tiếp tục giương súng bắn hổ. Thế nhưng, phát súng này xịt liền bỏ súng, vác dao xông vào chém hổ. Cú chém rất mạnh vào lưng, nhưng dường như con hổ chẳng việc gì, nó quay lại giương tay tát một cái rách da mặt người đó, mấy người làm nương, nghe tiếng súng, tiếng hổ gầm thì kéo đến xem, nhìn thấy đánh nhau với hổ, nhưng không ai dám đến gần, vì con hổ to quá. Mặc dù máu me đầm đìa mặt, thấm đỏ vai áo, nhưng vẫn vác dao tiếp tục xông đến. Tuy nhiên, con hổ quắp lợn chạy tót vào rừng

Ở ngôi làng bên bờ sông Lô, thôn Việt Hương (xã Thái Bình, huyện Yên Sơn, Tuyên Quang) có một câu chuyện rùng rợn về cọp thọt chân khổng lồ, đã ăn thịt nhiều người, có người trong làng Việt Hương bị con cọp thọt tấn công kinh hoàng, một nam nạn nhân lên nương vào sáng sớm và bất ngờ bị con cọp vồ. Hổ thường bắt người lúc nhập nhoạng tối và sáng sớm, nên mọi người không dám lên nương, vào rừng sáng sớm và thường về nhà trước khi mặt trời lặn. Hổ xám thường trèo qua dãy núi về xã Thái Bình. Hôm đó, khi trời mờ sương, đang phát nương, thì con cọp thọt xông ra gầm gừ, rồi nhảy xổ vào tát vào nạn nhân, nạn nhân liên tiếp tránh cú tát của nó, rồi vùng dao chém tới tấp về phía con cọp.

Con cọp trúng mấy nhát dao, song càng bị thương nó càng hăng máu, liên tiếp giương móng vuốt vả về phía nạn nhân. Nghe tiếng cọp gầm, người dân cùng bộ đội vác súng chạy về phía nương sắn. Khi mọi người đến, thì thấy đang đánh nhau với cọp, toàn thân bê bết máu. Nghe tiếng súng nổ, con cọp chạy tót vào rừng, biến mất hút. Con cọp tát, cào khiến da thịt tơi tả, da lột nhiều chỗ, toàn thân choe choét máu me, nhiều thầy lang trong vùng đến đắp thuốc, cứu chữa, nhưng vết hổ cào rất độc, khiến thịt thối, dòi bọ lổm ngổm bò trong da. Khoảng nửa tháng sau thì nạn nhân chết, người nhà phải đào mộ rất sâu, vùi xác ông xuống, rồi đắp đá dày, cắm nhiều cọc nhọn, để hổ không moi xác lên báo thù

Tại khe núi hổ xám thường về bắt người, loài hổ biết báo thù. Nếu ai tấn công nó, thì nó sẽ nhớ dai, thù lâu và tìm cách sát hại. Nếu ai là kẻ thù của nó, thì dù chết rồi, nó vẫn moi xác lên ăn, chuyện hổ moi xác người lên ăn, thì xảy ra thường xuyên ở vùng Yên Sơn ngày xưa. Do người dân chôn xác khá sơ sài, chỉ bó chiếu rồi vùi xuống đất, chứ không đóng áo quan. Khoái khẩu của hổ là thịt thối, nên chúng thường tìm cách quật mộ moi xác người lên ăn. Nhiều gia đình bị mất xác người thân vì chôn sơ sài, hổ thường mò về nghĩa địa, và thấy có đất mới đắp, là chúng biết mộ mới, liền đào lên ăn xác, vì thế, người dân vùng Yên Sơn thời điểm đó phải đào huyệt rất sâu, rồi đắp nhiều đá tảng lớn bên trên, tránh việc hổ ăn mất xác

Tại vùng Tuyên Quang, đường mòn qua xã Thái Bình cũng là con đường hành quân lên Điện Biên có những câu chuyện về hổ ăn thịt người, ngay cả bộ đội cũng bị hổ vồ ăn thịt. Hổ thường núp bên đường mòn rình mồi để vồ. Nếu gặp đông người thì nó bỏ đi, thấy một người là nó xông ra chụp. Có nạn nhân bị hổ xám cắn rách chân. Trong làng Việt Hương có 4 bộ đội trong giữ kho quân lương nhưng, vào năm 1957, một bộ đội, không rõ người ở đâu, đã bị con hổ thọt vồ, tha vào rừng mất xác. Những người còn lại cùng dân quân vào rừng truy tìm mà không thấy xác, chỉ thấy dấu chân con hổ thọt và dấu máu. Tin hổ thọt khổng lồ ăn thịt nhiều người dân, bắt cả bộ đội để ăn thịt lan truyền rộng rãi. Để bắt nó người ta đặt bẫy ở khắp nơi, các đường đi lối lại trong rừng đều giăng bẫy, ở mỗi cạm beo, đều nhốt một con chó làm mồi. Cọp thấy chó xông đến quắp, sẽ dính bẫy.

Vào một buổi sáng sớm có người bị đánh thức bởi tiếng hùm gầm vang động cả núi rừng, họ chưa bao giờ nghe tiếng hùm kêu to như thế, rồi tiếng la hét đã tóm được hùm lớn, thấy mấy ông thợ diệt hùm trói nghiến 4 chân con hùm, chính là con hùm thọt. Con hùm này đã bị dính bẫy. Con hùm to như con bò, dài ngoẵng, lông vàng xám, một chân sau của nó teo lại, nhỏ hơn các chân khác. Sau khi tóm được con cọp thọt khổng lồ, thì ở làng Việt Hương không ai bị cọp ăn thịt nữa. Thi thoảng cọp vẫn từ đại ngàn hoang rậm Trung Sơn mò về bắt trộm trâu bò của dân, nhưng không dám bắt người vì loài mãnh chúa rừng xanh đã biết sợ con người.

Thần hổ xám

Ở miền Trung Việt Nam còn đồn về câu chuyện Thần hổ xám ăn thịt người ở Thanh Hóa hay còn gọi là Thần hổ xám Thanh Hóa hay hổ khổng lồ là một huyền thoại về oai linh thần hổ ở vùng Thạch Thành thuộc tỉnh Thanh Hóa. Nó đã tạo nên Cuộc tàn sát người khắp xứ Thanh của hổ xám khổng lồ, đặc biệt là những vụ việc tấn công và ăn thịt người của nó thường xuyên nhắm vào những người trong gia tộc họ Đinh qua nhiều thế hệ trong vùng này, những câu chuyện kể lại có nhiều yếu tố thêu dệt của những người dân địa phương.

Câu chuyện về thần hổ ăn thịt người ở Thạch Thành là chất liệu để nhà văn Đái Đức Tuấn (bút danh Tchya) viết ra cuốn truyện liêu trai Thần Hổ đầy hấp dẫn và Ai hát giữa rừng khuya. Chuyện Ai hát giữa rừng khuya viết về những con ma trành, là người bị hổ ăn thịt mà biến thành. Chuyện Thần Hổ nói về sự trả thù khủng khiếp của con hổ xám khổng lồ với gia tộc họ Đèo, bởi tổ tiên gia tộc lớn nhất vùng Thạch Thành này đã lỡ tay xúc phạm thần hổ. Cách trả thù của hổ ứng với cách của tổ tiên họ Đèo đã làm với hổ. Nghĩa là người nào của nhà họ Đèo đã bị hổ bắt thì cũng bị móc mất đôi mắt và bị cắn mất hai hòn ngọc hành để phải tuyệt đường sinh dục, truyền giống.

Mô tả
Theo những truyền thuyết của người Mường vùng Thạch Thành, thì trước kia trong đại ngàn Thành Yên có rất nhiều hổ sinh sống nhưng trong đó có một con hổ thành tinh, hay còn gọi là hổ thần, là chúa tể của loài hổ, nó là vị chỉ huy tối cao, là thủ lĩnh của khu rừng này và thường xuyên gây ra những vụ tàn sát người ghê gớm, những người dân địa phương thường tổ chức săn hổ nhưng chỉ săn được những con hổ thườngvà cho rằng chúng chỉ là lính, là tay sai của thần hổ xám. Thần hổ xám là chúa của các loài hổ, nó hiệu lệnh bầy hổ tìm mọi cách giết hại dòng họ Đinh ở đất Thành Yên để trả thù vì sự kiện một người thợ săn trong gia đình này bắn chột một mắt của nó. Nó chỉ tìm sơ hở là bắt người trong gia đình họ Đinh ăn thịt.

Đây là một con hổ khổng lồ, thân to như bò, dài tới 4 mét lông xám, con hổ này có màu lông xám xịt, to lớn, dữ dằn, thân nó to lớn bằng con bò đực, dài bằng cả cây sào. Nó to gấp rưỡi, thậm chí gấp đôi hổ đồng loại, thân nó dài khoảng hơn 4 mét, mình to như con trâu, nó có bộ da vằn nhưng màu xám hơn, chứ không vàng như hổ bình thường. Hai mắt hổ thần đỏ lòm như cục than nóng rẫy lúc ban đêm. Khi nhìn vào nạn nhân ánh mắt đỏ rực, nhìn như thôi miên với ánh mắt rực lửa căm hận. Nó có vuốt dài và sắc như dao chọc tiết lợn, người ta mô tả rằng con hổ này vả một cái, nửa thân cây cổ thụ toác ra, nên nếu con người trúng cú tát của nó, thì sẽ rơi đầu mất mạng. Nó dùng đôi tay khỏe như thép, móng vuốt như dao vả vào thân cây roang roác, khiến cây cổ thụ rung lên bần bật hay nó vả vào thân cây sú khiến thân cây toác ra.

Ngoài ra, móng vuốt và răng loài hổ xám thành tinh rất độc, nên chỉ cần cào xước da người, nếu không được giải độc, thì sẽ mất mạng. Khi nó há miệng ngáp một cái, mà miệng rộng tưởng như đến ngót một mét. Mùi hôi từ cái ngáp của nó xộc ra, người ta mô tả một cách thậm xưng rằng nó chỉ cần đớp một cái con dê mất hút trong miệng, chỉ còn lại cái chân dê, hay như có thợ săn kể lại một cảnh tượng khủng khiếp ngay cả con trâu mồi bị cột lại, con cọp khổng lồ nhảy xổ từ rừng ra, con trâu rống lên thảm thiết, tìm cách thoát thân nhưng bị sợi thừng chắc giữ lại. Con cọp quan sát tứ phía, rồi tiến đến đớp thẳng vào họng trâu. Da loài trâu dày và dai, nhưng cú đớp mạnh khiến họng trâu đứt toác, máu phun ồng ộc. Hạ sát con trâu rồi, con hổ xám chúi đầu xé bụng, moi bộ lòng ra ăn.

Tiếng kêu của nó trầm, đục, sâu, lại vọng cả trăm dặm, khiến ai nghe thấy cũng bủn rủn tay chân, mất hết sinh lực, những người thợ săn kẻ rằng khi cả cánh rừng đang náo nhiệt bởi tiếng kêu hót của các loài, mà bỗng im bặt, thì hổ đã xuất hiện, oai linh của loài vật này khiến các loài phải kinh sợ, khiếp đảm, mà im re. Hàng đêm, con hổ xám khổng lồ vẫn lượn lờ ở những cánh rừng quanh thung lũng gầm lên như sấm, khiến không ai ngủ được với những tiếng "à ưm" hay "à uồm" của loài hổ vẫn vang lên đêm đêm từ phía rừng già và sau tiếng "à uồm" trầm đục đặc trưng của con hổ xám khổng lồ, là tiếng "à ưm" của bầy hổ lâu la tiếng "à uồm" trầm đục vang động rất lớn, sau đó là hàng loạt tiếng "à ưm" vang dậy từ trong rừng. Dàn âm thanh kinh hãi của bầy hổ khiến tất thảy mọi người đều dựng tóc gáy, cảm giác như mất hết sinh lực. Trong đêm tối, trong rừng, thần hổ xám gọi lâu la của chúng kéo đến rất đông, đến cả trăm con Ngoài tiếng gầm như sấm rung, Thần hổ xám có biệt tài kêu giống các con vật. Có lúc nó kêu "uôm uôm" như tiếng ếch, có lúc nó tác như con nai, hoặc gáy như gà rừng. Nó tìm cách dụ các con vật đến để ăn thịt, dụ cả con người đến để quắp đi.

Một điểm đặc biệt là đôi tai của nó rất to, lúc nào cũng vểnh lên để lắng nghe thiên hạ bàn tán về nó. Người ta cho rằng con cọp thành tinh ở cánh rừng Thạch Thành là loài "thiên lý nhĩ", tức là nó có thể nghe được ngàn dặm, nên cúng tế ở đâu nó cũng biết để tìm đến thưởng thức đồ dâng, vì sợ "thiên lý nhĩ" của con cọp thành tinh này, mà chẳng ai dám mạo phạm, nói xấu hổ thần, bởi người bản xứ tin rằng, hễ nói xấu, thì hổ thần ắt xuất hiện ăn thịt. Đặc biệt, trong lỗ tai ấy có hơn 100 vết đỏ như nốt ruồi son, chứng tỏ nó đã ăn thịt hơn 100 người. Truyền thuyết của người Mường kể rằng, loài hổ hễ ăn thịt một người, thì trên tai sẽ có một vết đỏ. Mỗi vết đỏ tượng trưng cho một linh hồn. Những linh hồn bị con hổ ăn thịt sẽ đi theo nó, chịu sự sai khiến của nó. Khi trên tai loài hổ đã có 100 vết đỏ, thì con hổ đó đã thành tinh. Khi hổ đã thành tinh, thì màu lông vàng sặc sỡ đặc trưng của loài hổ sẽ biến thành màu xám xịt, nhìn rất hung dữ, ghê rợn. Đó cũng chính là lúc nó trở thành chúa các loài hổ trong rừng, thần hổ thường có số lượng nốt đỏ trên tai ứng với số người mà nó ăn thịt và màu lông của nó xám hơn, mắt đỏ hơn, thân thể lực lưỡng hơn.

Hổ ăn thịt người thường nhìn trăng, mặc dù có thể giết nhiều người một lúc, nhưng nó lại ăn làm nhiều lần. Vào những ngày trăng tròn (ngày rằm), thì nó sẽ ăn phần giữa cơ thể. Đầu tháng thì nó ăn đầu người. Cuối tháng thì ăn chân. Khi đó đang là giữa tháng, nó xé bụng, phanh ngực ăn phần nội tạng, ăn không hết, nó bỏ đi, khi nào đói tiếp tục quay lại ăn. Hổ rất thích ăn xác thối. Khi cắn chết ai, nó thường tha vào rừng để ăn thịt. Khi ăn thịt người, nó thường nhìn trăng. Nếu là trăng đầu tháng, nó ăn đầu, giữa tháng ăn phần bụng và cuối tháng ăn phần chân. Ăn no, nó giấu xác để hôm sau tìm đến ăn tiếp. Xác người càng thối, nó càng khoái khẩu. Vì thế, nếu con mồi bị cướp, đem chôn, nó sẽ tìm cách bới lên để ăn tiếp Hổ ăn thịt ai, thì người đó biến thành ma trành, không siêu thoát được. Chỉ có cách giết hổ, thì những ma trành bị hổ ăn thịt mới được đầu thai.

Cũng theo truyền thuyết ở xứ Mường nơi miền tây Thanh Hóa này, hổ thành tinh có thể sống vài trăm tuổi. Nó ăn hết con trâu một lúc, nhưng cũng có thể ẩn trong hang đá vài năm không cần ăn. Trong tâm thức của người Mường, những con hổ đã ăn thịt trên 100 người, thì nó đã thành tinh và người Mường gọi nó là hổ thần. Người Mường còn tin rằng nó sống lâu ngàn tuổi và có thể biến hóa khôn lường. Con hổ xám này rất ác, giống hổ tật nguyền lại thường ác hơn. Nó thường phục ở những con đường mòn gần bản, nơi con người hay đi lại, rồi ào ào chụp lấy, trút mọi oán hờn lên thân thể người vô tội. Cứ vài ngày, nó lại mò về bản vồ một người. Ăn thịt không hết, nó cào cấu, xé nát thân thể, moi lòng xả ruột rất thương tâm. Thậm chí, ăn thịt người no rồi, gặp người nữa, nó lại tấn công giết chết, hành hạ xác chết cho bấy thịt tan xương, cho hả dạ rồi mới bỏ đi. Nó làm thế là để lại dấu hiệu cho loài người biết rằng nó đang báo thù loài người. Con hổ xám thành tinh này là hổ thần, nó đi lại hàng đêm quanh nhà nhưng điều đặc biệt là không bao giờ nó dính bẫy, sáng ra, đi kiểm tra quanh nhà, thấy những vết chân hổ to bằng miệng bát tô và mặc dù tiếng gầm của nó như sấm, nhưng khi thợ săn vào rừng, thì lại chẳng thấy bóng dáng nó.

Loài hổ có mùi rất hôi. Nó xuất hiện ở chỗ nào, lập tức xung quanh khu vực rất hôi hám. Nhiều chỗ nó đi qua, người thính mũi, đến hôm sau vẫn còn thấy mùi hôi đặc trưng của hổ. Giống hổ tinh mắt, nhưng lại thính mũi. Vì thế, phải phục kích nó ở xuôi chiều gió, để mùi cơ thể người không bay đến mũi nó, mà chính mùi hôi nồng nặc của nó sẽ đánh thức thợ săn. Ở vùng rừng thẳm, người ta cho rằng con hổ bị thương sẽ biến thành con hổ dữ, hay bắt người. Hổ thương càng nặng thì càng dữ dằn. Đặc biệt, nếu hổ bị thương bởi con người, thì cả đời nó sẽ tìm cách ăn thịt người. Khi đã ăn thịt người quen mùi, nó không ăn thứ gì khác ngoài con người. Hổ là loài nhớ dai, thù lâu, nên nó sẽ trả thù đến tận cùng, đến tàn khốc.

Biến hóa

Nhiều người còn khẳng định rằng, khi trốn vào trong rừng, thần hổ biến thành một ông già. Vì nó bị chột mắt, nên ông già này cũng chột. Xung quanh hổ thần, còn có một câu chuyện vừa kinh dị vừa lãng mạn là ma trành. Ma trành chính là linh hồn những người bị thần hổ ăn thịt. Những người bị hổ ăn thịt thường chết một cách tàn khốc, oan ức, nên linh hồn không siêu thoát được, cứ luẩn quẩn trong rừng, hoặc đi theo con hổ và bị nó sai khiến làm những việc nhũng nhiễu dân gian. Với người dân ở vùng đất này, thần hổ vẫn là một thứ gì đó ám ảnh khủng khiếp với cuộc sống của họ.

Con hổ này biết biến hóa, lúc nó thành hổ, lúc thành cụ già râu dài chột mắt. Việc con hổ biến thành cụ già chột mắt chỉ là lời đồn, có thể do nhìn gà hóa cuốc mà suy diễn ra, nhưng con hổ xám khổng lồ, chột một mắt, ăn thịt không biết bao nhiêu người là có thật, gây sợ hãi cho toàn bộ dân cư Thạch Thành và những vùng lân cận. Có câu chuyện khi một người thợ săn ngắm trúng con mắt đỏ như cục than của thần hổ xám, thì phát hiện nghe thấy tiếng cười rúc rích, rõ ràng là tiếng con gái có một đàn con gái, thân thể trắng muốt, quấn những tấm vải trắng mỏng manh đi lên từ dưới vũng nước, đến bên thần hổ xám, đó chính là ma trành. Lời đồn của dân gian rằng, khi hổ ăn thịt người, thì người đó biến thành ma trành, hay còn gọi là hổ trành. Những người con gái này bị hổ ăn thịt, bị biến thành ma, không siêu thoát được, mà tiếp tục phải đi theo thần hổ để hầu hạ.

Khi những nữ ma trành như những bóng trắng thướt tha di chuyển đến cạnh thần hổ, thì thần hổ xám đã biến thành một cụ già, râu tóc bạc phơ, chột một mắt. Điều kỳ dị là con mắt vẫn đỏ rực. Đầu hổ biến thành đầu người, hai chân trước biến thành tay, hai chân sau biến thành chân, ngồi trên tảng đá, nhưng phần lưng vẫn vằn vện màu xám của hổ. Mấy con ma trành đến bên thần hổ hầu hạ ông cụ. Con thì vạch lưng bắt chấy, con thì bóp vai, con vuốt râu trêu đùa thần hổ. Thời gian đó, người dân Thạch Thành vẫn đồn rằng, vào những ngày rằm mùa hạ, khí trời nóng nực, trăng sáng, quang cảnh lặng lẽ âm thầm, thì thần hổ xám sẽ hiện ra hình người để đùa giỡn với ma trành. Con hổ đã thành tinh, đã thành thần hổ, vô cùng khôn ngoan, nên nhiều thợ săn đã mất mạng mà vẫn không giết được nó

Hổ xám khổng lồ đã ăn thịt vô số lương dân, mà theo lời đồn, thì trên tai của nó có hơn 100 nốt đỏ, bởi cứ ăn thịt một người, thì lại có một nốt đỏ mọc trên tai. Người Mường nơi đây cũng tin rằng, khi bị hổ ăn thịt, thì linh hồn người đó quẩn quanh bên con hổ, biến thành ma trành oan trái lẩn khuất trong rừng, phục dịch hổ và chịu sự sai khiến của nó. Có thợ săn vào rừng bắn thú, khi đến gần khu vực đó, nghe thấy tiếng hát của người con gái, nhưng đến gần thì chẳng thấy ai. Cất tiếng gọi, thì tiếng hát im bặt chị gái ông bị hổ dữ ăn thịt. Thần hổ xám không chỉ biến thành cụ già, mà còn biến cả thành rắn hổ khổng lồ để cắn chết người. Thần hổ xám không chỉ ăn thịt người, cắn chết người, mà còn có cả phép thuật khiến gia đình người ta điêu đứng, người chết bệnh, người chết trẻ, người tai biến chết, rồi bản thân ông cũng mù lòa… Nhiều người tin rằng, hổ xám đã biến thành rắn hổ chúa. hổ chúa là do thần hổ xám hóa thành, nên giết hổ chúa thì chỉ giết được thân xác hổ chúa, còn linh hồn hổ xám thì không giết nổi.

Tâm niệm
Từ nhiều năm, những bản làng người Mường ở miền tây Thanh Hóa, kéo dài từ vùng Thạch Thành lên đến Quan Hóa, Mường Lát, ngoài việc thờ cúng tổ tiên, thần rừng, thần núi, thì họ còn cúng Ông Hổ. Người Mường ở vùng này ngoài việc tôn trọng thần rừng, thần núi, thì sợ thần hổ, không dám vào rừng lấy que củi, và không chặt phá rừng. Người dân địa phương quan niệm rằng, rừng là chốn hổ thần ở, nên không ai dám kinh động. Chỉ có thợ săn, bất chấp tính mạng mới dám mò vào rừng. Nhưng những người vào rừng ăn cắp của rừng, đều chẳng ra sao, không nghèo đói thì cũng gặp tai họa là do thần hổ trừng phạt. Dù có quan điểm coi hổ là kẻ thù truyền kiếp vì đã có nhiều người trong dòng họ bị hổ ăn thịt, nhiều người dù có mối thâm thù với họ hàng nhà hổ, nhưng vẫn phải thờ hổ trong miếu, những mong loài hổ sẽ tha mạng cho con cháu hay bị hổ ăn thịt. Những câu chuyện kinh dị về hổ thần đã ám ảnh cuộc sống của người dân đến mức họ chẳng dám đặt chân vào rừng, hoặc có đi vào thì cũng rón rén. Trong truyện Thần Hổ của nhà văn Đái Đức Tuấn, cũng mô tả rằng, người Mường vùng Thạch Thành tin rằng, khi ai đó bị hổ ăn thịt, sẽ biến thành ma trành vất vưởng ở nhân dân. Ma trành thường dẫn dụ người sống để hổ ăn thịt, thì mới được siêu thoát. Vì nỗi sợ mơ hồ ấy, mà người dân không dám đến những nơi có người bị hổ vồ

Truyền thuyết người Mường kể rằng, người Mường đến định cư ở vùng Thạch Thành này đã mấy trăm năm. Khi đó, vùng đất này chỉ có rừng già, khỉ vượn và là lãnh địa của cọp, người Mường nơi đây đã xâm phạm đến lãnh địa tôn nghiêm của cọp, nên cọp mới báo thù mà giết hại nhiều người, từ xưa đến nay, một số họ tộc người Mường ở vùng đất này vẫn thờ một con cọp, mà trong suy nghĩ của họ, nó là con cọp đã thành tinh. Nhiều gia đình xưa kia còn kinh sợ đến nỗi đặt hương án để thờ con hổ đó với niềm tin rằng, hễ thờ nó, nó sẽ không làm hại, thậm chí còn phù hộ cho làm ăn, cày cấy được phát đạt, dễ dàng. Trước kia mỗi năm 4 lần, đủ 4 mùa Xuân, Hạ, Thu, Đông, các bản làng người Mường đều phải sắm trâu, bò, hoặc ít nhất cũng phải là dê, lợn, đem vào rừng cúng tế. Họ dựng ban thờ bằng tre, cắt tiết mổ gà, bày cả xôi thịt, rượu ngon cúng bái.

Thầy cúng làm xong phận sự, thì lễ vật là trâu, bò, dê, lợn sẽ được cột vào gốc cây, rồi mọi người kéo về làng. Chiều xuống, cả làng cửa đóng then cài, đèn đuốc tắt hết. Từ cánh rừng nơi bày lễ cúng bái, tiếng "à ừm" vang lên từ cánh rừng hoang thẳm, tĩnh mịch, khiến tất thảy đều hãi sởn da gà. Tiếng trâu, bò rống thảm thiết rồi tắt lịm sau một cú đớp rung chuyển núi rừng. Sớm hôm sau, dân bản kéo vào rừng, chỉ thấy còn cặp sừng trâu, bò, hoặc vài mẩu xương lợn. Hổ thành tinh đã về thưởng thức lễ vật. Năm nào dân bản cúng bái đầy đủ, thì không có ai mất mạng, còn không cúng thần hổ, thì mạng người phải thế. Thậm chí, người dân còn đồn rằng, năm nào không cúng hổ thần, mùa màng sẽ thất bát, lúa trồng chẳng thành hạt, cây cối chẳng chịu trổ hoa. Nhắc đến hổ xám, tất thảy mọi người đều sợ hãi, kính cẩn.

Vụ việc

Tổ tiên gia tộc họ Đinh ở vùng này có mối thâm thù truyền kiếp với con hổ xám thành tinh trong rừng Thạch Thành. Mối thù truyền kiếp này bắt đầu từ ông cố đời trước, là một thợ săn thiện xạ, lúc còn trẻ, ông đi săn, giết hàng chục hổ và đã bắn trọng thương con hổ xám, chính là hổ thành tinh, chúa của bầy hổ trong rừng Thạch Thành. Ban đầu, con hổ này ăn thịt nhiều người, nó còn ăn thịt cả người nhà của quan huyện Thạch Thành. Quan huyện rất tức giận vì con hổ này nên đã trao giải thưởng rất cao cho ai giết được con hổ. Rất nhiều thợ săn ở các vùng kéo đến. Những quan chức người Pháp có ham thú săn bắn cũng đến mong hạ sát được con hổ, để được nổi tiếng. Tuy nhiên, cả trăm thợ săn vào rừng đều thất bại, họ chỉ giết được vài con hổ nhỏ. Nhiều thợ săn thậm chí mất mạng khi giáp mặt hổ thành tinh.

Biết mình bị săn bắt, con hổ thành tinh này càng lồng lộn tức giận, phá phách cuộc sống xứ Mường, giết hại trâu, bò nhiều vô kể. Nó điên cuồng đến mức cứ cắn cổ trâu bò đến chết rồi bỏ đi, không cần ăn. Có hộ bị con hổ thành tinh xông vào đàn bò, cắn chết một lúc 20 con trong đàn bò 100 con xác chồng chất, máu me đen xỉn cả một cánh rừng. Cứ chiều xuống, con hổ thành tinh thường cùng bầy đàn của nó từ rừng già ra, đi theo khe núi, rồi lần mò đến các bản làng bắt người, bắt vật nuôi. Nhà nào cũng lâm vào cảnh khốn khó vì bị hổ bắt sạch vật nuôi, quấy phá không kiếm ăn được. Không chỉ phá phách cuộc sống, giết hại trâu bò, mà nó càng điên cuồng cắn giết người. Trong hoàn cảnh đó, dù rất tôn trọng con hổ, nhưng đã không chịu nổi sự tàn ác có thợ săn đã vào rừng quyết giết con hổ thành tinh này. Thợ săn đặt bẫy hoặc phục kích ở khe núi này, bắt được cả chục con hổ, nhưng toàn là hổ thường. Riêng hổ thành tinh, chỉ được nghe tiếng gầm, chứ người ta chưa bao giờ được giáp mặt mãnh thú. và thời gian này con hổ thành tinh thường xuyên xuất hiện ở khu vực làng Bưng.

Người thợ săn họ Đinh khi săn hổ đã theo dấu và chứng kiến con hổ xuất hiện thật, trong đời săn bắn, giết hổ của ông chưa từng sợ hãi một con hổ nào khi đối mặt, thế nhưng, ông rất sợ hãi đến nổi dù ở gần nhưng không dám nổ súng giết hổ xám khổng lồ khi núp sau tảng đá. Nếu một phát súng không hạ được nó, nó tấn công lại, sẽ mất mạng. Sau khi có cơ hội khác, ông ta nổ sung, con hổ xám hộc lên dữ dội. Mặt nó đỏ lòm máu. Nó ngước nhìn lên phía phát ra tiếng nổ. Thấy người, nó lùi lại lấy đà, rồi phi thân lên ngọn cây nhằm chụp cái giàn bắn. Tuy nhiên, giàn bắn cao quá, nên cú nhảy của nó bị hụt, thợ săn tiếp tục dùng tên tẩm độc ngắm bắn về phía con hổ. Con hổ trúng mấy mũi tên độc, đau đớn, nên nhảy phóc vào rừng, biến mất. Một đoàn người lần theo dấu máu, đi cả chục km trong rừng, nhưng không thấy xác con hổ. Tuy nhiên, con hổ đó chưa chết. Phát bắn bằng súng hỏa mai chí mạng chỉ sượt mặt, làm mù một mắt con hổ. Mấy mũi tên độc găm vào người, nhưng cũng không giết được nó. Nhưng không thấy hổ xám khổng lồ xuất hiện người ở bản Mường khắp vùng Thạch Thành không ai bị hổ ăn thịt. Trâu, bò, dê, lợn cũng không bị hổ vồ và không ai nghe thấy tiếng gầm của loài hổ vẫn vang lên đêm đêm từ phía rừng già.

Nhưng sau đó một năm, con hổ xám khổng lồ đã lại xuất hiện. Nhiều người nhìn thấy nó lừng lững đi lại mé rừng, với màu lông xám hơn, đôi mắt đỏ hơn, có người còn khẳng định thấy rõ trên tai nó có thêm nhiều nốt son, chứng tỏ nó đã ăn thịt thêm rất nhiều người. Và suốt mấy chục năm sau đó, xứ Mường Thạch Thành sống trong cảnh nơm nớp lo sợ, không năm nào mà không có mạng người vô tội bị hổ xám và bầy lũ lâu la dưới trướng hổ xám ăn thịt. Lợn, dê, trâu, bò nó giết hại rất nhiều Sau khi bắn thương, chột một mắt, con hổ này trốn đi nơi khác dưỡng thương và đi tàn sát, giết hại người ở nơi khác như Cẩm Thủy, Quan Hóa, thậm chí sang tận Ninh Bình, Hòa Bình để bắt người. Khắp rừng núi Thạch Thành, đến bận biên giới, vòng sang rừng Cúc Phương giáp Hòa Bình, Ninh Bình, cách bản Yên Sơn cả trăm cây số, bản làng nào cũng thấy có người bị hổ xám khổng lồ ăn thịt. Nhiều người mô tả về con hổ chột mắt, vằn vện màu xám, dữ dằn kinh khủng, thù hằn với loài người Dù người dân có thành tâm cúng bái, thi thoảng hổ xám vẫn mò về ăn thịt người chỉ sau khi nhiều bản làng người Mường thuê thầy cúng bái, dựng miếu, cống nạp bò, dê, thì thần hổ xám khổng lồ giết hại ít người hơn.

Thế nhưng, với gia đình họ Đinh, thì hổ xám theo sát nhiều đời và tìm mọi cách sát hại khi những người trong gia đình có sơ hở. cả dòng họ Đinh cùng vào cuộc, với vũ khí, cung tên ngày đêm vào rừng săn thần hổ xám, hạ sát bất kỳ con hổ nào từ to đến nhỏ Nhiều cuộc đụng độ diễn ra, nhiều xác hổ đã bị dòng họ Đinh, dân Thành Yên phanh thây, nhưng thần hổ xám vẫn thoát thân. Hổ xám khổng lồ bất chấp sự săn lùng, vẫn tìm về bản giết người.

Vụ tấn công đầu tiên nó nhắm vào một nữ thợ săn của gia đình họ Đinh. Trong một chuyến săn lợn rừng, khi người phụ nữ này săn được một con lợn rừng to khỏe, vừa giết con lợn xong thì một tiếng gầm chấn động rừng già. Con hổ xám khổng lồ từ rừng vọt ra, phi thẳng về phía nữ thợ săn, vả một cú trời giáng. Bà này tránh được cú táp của hổ, con hổ hụt hơi, vả vào cây sú. Tránh được cú táp của con hổ, bà nạp tên bắn liên tiếp. Hổ tiếp tục xông vào, bà lại né được, chích vào thân thể nó vài nhát dao găm. Trận đánh diễn ra một hồi, bất phân thắng bại, con hổ thấy không hạ được nên nhảy tót vào rừng, chờ cơ hội khác. Bấy giờ, nghe tiếng súng nổ, tiếng hổ gầm, thì mọi người mới chạy ra. Nhưng thấy bà này đang đánh nhau với hổ, nên trèo hết lên ngọn cây, chui vào nhà đóng chặt cửa. Khắp người nữ thợ săn này là các thương tích toạc da rách thịt, và đến nữa đêm thì người ta phát hiện bà đã chết từ lâu việc này xảy ra khi bà lê thân về đến gần nhà, kiệt sức, thì ngồi nghỉ. Tuy nhiên, mất máu nhiều, nên bà lịm đi, rồi chết Cái chết của nữ thợ săn khiến dòng họ Đinh ở xứ Mường vùng Thạch Thành vô cùng sợ hãi thần hổ xám.

Vụ tiếp theo, con hổ lại nhắm vào một nam của nhà họ Đinh sơ hở do say rượu. Sau vụ việc lần trước, nhà cửa trong họ Đinh được làm vô cùng kiên cố để chống đỡ hổ tấn công. Cột nhà đều phải to hơn vòng người ôm, mài nhẵn thín, để hổ xám khổng lồ có dùng sức mạnh kinh người cũng không vật đổ được nhà. Vách nhà cũng được ghép bằng những tấm gỗ lim rất dày, bên trong lại được đóng khung mộng chắc chắn, nên dù hổ xám khổng lồ có phi thân cũng không thể xâm nhập vào trong nhà được. Chuồng trâu, chuồng lợn cũng được ghép bằng những súc gỗ lớn, đóng kín như hộp. Bẫy hổ đặt chi chít quanh nhà. Chiều xuống thì vít bẫy, đặt mồi, trên các con đường mòn từ rừng dẫn vào làng, sáng hôm sau lại tháo bẫy cho mọi người đi lại.

Tuy nhiên một thành viên trong dòng họ này trong một lúc uống rượu say, nằm ngủ, đóng cửa kín, nóng quá, nên hé cửa, gác đầu lên bậc cửa hóng gió. Gió lùa mang sương đêm mát lạnh thổi vào mặt, khiến ông này ngủ quên. Con cọp xám phát hiện sơ hở, đứng dựng lên, gác chân lên sàn nhà, há đầu ngoạm một cái đứt nguyên cái đầu. Khi gia đình phát hiện, gõ trống khua chiêng, đốt lửa sáng rực, thì con hổ xám lững thững đi vào rừng, vừa đi miệng vừa nhai đầu rau ráu. Nhìn cái xác không đầu chảy máu ròng ròng thành vũng xuống nền đất, xung quanh là những dấu chân khổng lồ, mà ai cũng phải kinh hồn.

Vụ tấn công thứ ba vào dòng họ Đinh bắt đầu bằng cái chết của thiếu nữ tuổi 17, cùng hàng loạt người khác. Con Hổ xám khổng lồ mò về bản Mường vùng Thành Yên để tiếp tục săn lùng những người trong họ Đinh ở vùng đất này. Vào thời đó, khoảng năm 1940, suốt từ tháng 3 đến tháng 6, đêm nào cũng có tiếng gầm vang động trong cánh rừng sau khe núi Lóng Thục. Mọi người đều cảnh giác cao độ hết sức. Ban ngày, mọi người ra đồng, lên nương, vào rừng đều phải đi theo nhóm, mang theo vũ khí, để hỗ trợ nhau. Thông thường, khi mặt trời xuống núi, khoảng 6 giờ tối, thì hổ sẽ từ rừng sâu mò ra kiếm ăn, nên mọi người phải về nhà trước 5 giờ chiều. Tuy nhiên vào một ngày có một nhóm cô gái mải chơi quá giờ, họ rủ nhau xuống suối tắm. Một thiếu nữ 17 tuổi nhà họ Đinh đang ngồi dưới gốc cây thì bỗng chim bay nháo nhác, khỉ nhảy tót lên ngọn cây ngồi im. Tiếng "à uồm" vang lên phía con đường mòn trong rừng. Các thiếu nữ chưa kịp định thần, thì hổ xám khổng lồ đã đứng ngay trước mặt cô gái, nhìn cô với ánh mắt đỏ rực. Đối diện với hổ dữ khổng lồ, cô co rúm sợ hãi. Con hổ nhìn như thôi miên, với ánh mắt rực lửa căm hận.

Con hổ lượn đi lượn lại trước mặt cô gái chừng nửa phút, rồi nó mới nhe nanh, giương vuốt xông thẳng vào. Con hổ khổng lồ này không cắn chết nạn nhân ngay lập tức, mà nó chỉ ngoạm một cái vào lưng, rồi dùng móng vuốt xé toạc da thịt. Cô gái khóc lóc thảm thiết, lồm cồm bò dậy, định thoát thân, con hổ lại xông đến chụp, cắn, xé, vờn. Nó ngoạm vào thân cô gái tội nghiệp tung lên không trung, rồi phi thân chụp bằng hai chân trước, giống y như con mèo hành hạ con chuột đến tan xương bấy thịt trước khi ăn thịt. Nó đùa giỡn đến khi thân xác cô nhuốm màu máu, như một cục thịt đỏ, thì ngoạm ngang thân đi dọc triền núi. Sau đó mọi người kéo tới hiện trường là thì thấy cỏ tướp đi, những dấu chân khổng lồ của thần hổ xám vẫn còn rõ. Máu đỏ vương khắp nơi, nhuốm từng ngọn cỏ. Những mảnh quần áo, mảng tóc, mảng da vung vãi. Sau khi nghe tiếng hổ gầm, dân bản phải trở về làng để tránh nguy hiêm. Sáng hôm sau mọi người thấy xác cô gái và chỉ còn là đống thịt bầy nhầy. Con hổ đã ăn mất hai chân, phanh xác ăn hết ruột, gan, ngoạm mất một mắt, xác be bét. Người mường xứ Thành Yên đồn rằng, vì tổ tiên đã bắn mù mắt con hổ, nên nó mới trả thù khủng khiếp như vậy.

Vụ tấn công thứ tư vào người nhà họ Đinh, có một người bị hổ xám ăn thịt kinh dị ở ngay gốc gạo, đây cũng là thợ săn hổ trong dòng họ, tích cực tham gia vào việc truy lùng săn bắt hổ khổng lồ nhưng trong một chuyến đi săn hổ, ông đã bị hổ ăn thịt thảm khốc. Khoảng một năm sau, tháng 7 âm lịch, đúng ngày rằm đến 5 giờ chiều, thì dân làng nghe tiếng hổ gầm vang dội từ phía chân núi. Mọi người đến nơi, thấy thần hổ xám đang ngồi liếm mép bên gốc gạo. Mọi người rất hoảng sợ nhưng ông thợ săn giương súng bắn, con hổ chồm lên, xông đến. Người thợ săn quyết tử cầm giáo xông vào đấu hổ. Các thanh niên thấy ông liều mình, cũng xông đến ứng cứu. Hổ xám khổng lồ biết không đấu lại, liền nhảy vào rừng, biến mất. Hiện trường còn chiếc dao găm dính máu, dính cả lông hổ nằm ngay gốc gạo. Nạn nhân đã đánh nhau quyết liệt với hổ xám và đã đâm nó một nhát thấu thịt, tuy nhiên, cú đâm bằng dao găm không lấy được mạng nó. Con hổ đã cắn chết ông, phanh thây ông thành nhiều mảnh, ăn gần hết thi thể còn lại vương vãi các mảnh sọ, mái tóc, mẩu tay, mẩu chân, vương vãi trên một diện tích rộng. Gom hết lại, chỉ thu dọn được khoảng 20% thi thể, 80% thi thể ông đã bị con hổ khổng lồ này ăn mất. Một thợ săn tài ba khác trong dòng họ giết nhiều hổ. Tuy nhiên, một lần, vào rừng săn hổ, khi đuổi theo một con hổ, ông đã bị con rắn hổ chúa khổng lồ đớp vào chân. Nạn nhân lê thân về đến sân nhà, thì hộc máu mồm chết. Ông này trước đó đã gặp con hổ chúa khổng lồ nằm vắt ngang đường và bắn chết hổ chúa giãy chết đành đạch. Con hổ chúa to và dài đến nỗi, hai người nhấc lên mà không nổi. Người ta bảo rằng hổ chúa là do thần hổ xám hóa thành, nên giết hổ chúa thì chỉ giết được thân xác hổ chúa, còn linh hồn hổ xám thì không giết nổi.

Vụ việc thứ năm là vụ con hổ khổng lồ ăn thịt người phụ nữ đánh dậm, cũng là một người trong họ Đinh, bị hổ xám khổng lồ phanh thây. Người ta tin rằng, thần hổ xám ăn thịt bà một cách tàn khốc, cũng là vì nó trả thù dòng họ này. Buổi chiều, nhà không có gì ăn, bà mang dậm vào suối Gốc để kiếm cá, kiếm cua cho bữa ăn tối. Khi nạn nhân đang đánh dậm ở suối, cạnh cây si già, thì thần hổ xám bất ngờ từ trong rừng xông ra, cắn thẳng vào gáy tha đi. Một người trong họ đinh khác nghe tiếng hổ gầm, ngó về con suối, thấy con hổ xám khổng lồ, thân dài 4 mét, phi thẳng xuống suối, cắn cổ bà, rồi nhảy vọt lên bờ, tha xác bà đi về phía hạ nguồn. Con hổ quắp người phụ nữ xấu số đi nhẹ như không, cái đầu lúc la lúc lắc. Mọi người truy tìm chỉ thấy chiếc dậm bẹp nổi lềnh bềnh dưới suối. Đoàn người đi dọc bờ suối, khoảng 500 mét, đến đoạn gốc cây gạo nhìn thẳng ra thì thấy hổ xám khổng lồ đang lúc lắc đầu dứt thịt người phụ nữ xấu số để ăn. Đoàn người nổ sung, bắn tên, vác lao xông đến đâm hổ. Biết không địch lại nổi đoàn người đông đúc đầy uất hận, hổ xám gầm một tiếng vang động núi rừng, rồi vọt qua suối, phi thẳng vào rừng già. Phía trong rừng, bầy hổ lâu la cũng gầm vang động rừng núi. Lúc này nạn nhân chỉ còn là đống thịt bầy nhầy, không còn nhận ra mặt mũi nữa. Phần bụng, ngực người phụ nữ một con bị hổ dữ xé tanh bành. Người dân xứ Mường đồn răng, sau khi bà bị hổ ăn thịt, nhiều người đi qua gốc gạo nghe thấy tiếng khóc ỉ ôi của người phụ nữ. Người dân đồn rằng, bà đã biến thành ma trành ngự ở cây gạo đó.

Một người thợ săn khác đã phục kích bắn chết một con hổ rất lớn khi nó mò xuống đồng định vào bản bắt người. Để bắn được con hổ này, và để báo thù, người thợ săn đã dắt một con trâu buộc ở ven suối làm con mồi nhử hổ. Đêm xuống, ông lấy bùn trát kín người, chỉ để hở hai con mắt, rồi dầm xuống suối. Trát bùn lên người, hổ không nhận biết được con mồi, nên sẽ không dám tấn công. Ngoài ra, lớp bùn cũng sẽ xua mùi cơ thể, nên hổ không phát hiện được. Con hổ lớn này mò vào làng, thấy có trâu liền tiến đến ăn thịt. Khi con hổ còn cách khoảng 5 mét, ông bóp cò, viên đạn trúng đầu, gạ gục con hổ tại chỗ. Tuy nhiên, đó chỉ là con hổ lâu la, chứ không phải thần hổ xám. Ngay năm sau, một thợ săn khác, cũng là người trong họ, đã bẫy được một con hổ lớn, dài tới 3 mét. Cả họ nghe tiếng hổ gầm vì mắc bẫy, đã kéo đến xả đạn, phóng lao, giết hổ tại chỗ. Mọi người trong họ lại một lần nữa mừng hụt, vì con hổ này không bị chột mắt và thần hổ xám khổng lồ vẫn lồng lộn khắp nơi, giết hại vô số người, trong đó, bi thương nhất chính là cái chết rúng động của thợ săn bởi sự báo thù tàn khốc của thần hổ xám.

Thần hổ xám tiếp tục gây họa ở xã Thành Vinh, cách xã Thành Yên vài km. Hai mẹ con người làng Dàm, xuất thân từ vùng Thành Yên, đi làm nương ngô ở bãi Rum, đã bị hổ xám ăn thịt. Chuyện thần hổ xám về xã Thành Vinh ăn thịt một lúc hai mẹ con khiến dân khắp vùng rúng động sợ hãi. Khi đó, ở Thành Vinh có một cao thủ bắn súng, diệt hổ, từng giết rất nhiều hổ. Biết tin thần hổ xám về làng ăn thịt, ông này đã đích thân vác mấy khẩu súng nạp đạn sẵn, một mình vào rừng tìm diệt hổ. Kết thúc cuộc săn, đã thành công, con hổ nằm chết thẳng chân giữa vũng máu. Mấy vết đạn thủng tim, toạc cổ đã hạ con hổ ngay lập tức. Cách đó không xa, người thợ săn cũng nằm thoi thóp. Những cú tát của hổ khiến ông toạc da, nát mặt. Ông được dân bản cứu sống, nhưng sau đó vài năm thì ông cũng qua đời. Con hổ này khổng lồ, thân dài 4 mét, lông xám, nhưng vén mắt con hổ, thấy không bị chột, có nghĩa là con hổ khổng lồ bị tiêu diệt này không phải thần hổ xám.

Khoảng tháng 4 năm 1955, chiều xuống, thần hổ xám gầm rú ngoài rừng, nhưng một con hổ thường lại xông vào tận nhà người thợ săn họ Đinh vồ con chó khoang tha đi. Người thợ săn đuổi theo bắn chết con hổ tại chỗ. Bầy hổ không sợ, tiếp tục đến bắt lợn. Người thợ săn đặt bẫy ngay đầu cầu thang lên nhà. Ông kéo thân cây võng xuống đất làm bẫy, rồi đặt lẫy gỗ ngay đầu cầu thang. Con hổ hơn một tạ định mò lên nhà, vướng vào bẫy, bị tóm sống. Đích thân ông dùng dao chọc tiết con hổ này, phanh thây, gọi cả bản đến ăn. Thịt hổ ăn không ngon, luộc tới 4 lần nước mà vẫn không hết mùi tanh, hôi, nhưng mọi người cứ ngấu nghiến ăn vì rất thù hổ, nước luộc thịt hổ đổ ra bãi cỏ trước nhà, vài hôm sau hàng vạn con sâu lạ bò lổm ngổm từ đất lên nhìn rất hãi.

Sự kiện vài ngày sau, thêm một người nữa bị hổ vồ. Người này không phải trong họ Đinh, nhưng lại là người nhà bên ngoại. Người thiếu nữ bị hổ ăn thịt ở thôn Lệ Cẩm, xã Thành Mỹ. Dù có nhiều súng đạn nhưng không tiêu diệt được thần hổ xám, khiến tất thảy mọi người đều hoang mang. Dù là thợ săn thiện nghệ, không ngại đối đầu với thần hổ xám, hàng đêm, thần hổ xám vẫn hằm hè, gầm rống đe dọa sự sống của những người. Sự kiện tiếp theo diễn ra cách làng Yên Sơn buổi sáng đi bộ khoảng 15 km, sâu trong rừng già, có ba thợ sơn tràng bị hổ ăn thịt. Người ta tìm thấy ba xác người đã bị mất phần giữa. Con hổ tàn ác đã giết cả ba người, phanh bụng, moi ruột ăn trước. Cả ba người xấu số đều bị hổ ngoạm gẫy cổ, móc toác họng. Người thợ săn họ Đinh chắc chắn, nó sẽ quay lại ăn tiếp phần giữa thi thể ba sơn tràng này.

Con hổ khổng lồ đã giết ba người đi rừng và ăn một phần thi thể họ. Ăn không hết, nó bỏ đi, khi nào đói tiếp tục quay lại ăn. Khi phục kích ông này thấy một khối xám xám lấp loáng dưới ánh trăng. Một con mắt đỏ rực của thần hổ xám đang cắn thi thể một người lắc đi lắc lại để dứt thịt ra ăn. Qua nòng súng, người thợ săn thấy đầu nó cúi xuống và đối diện với nòng sung và nổ sung, con thú gầm lên giận dữ. Nó lao thẳng về phía gốc cây vả vào thân cây, ông ta tiếp tục bắn, tuy nhiên, viên đạn trúng tảng đá dưới gốc cây. Loáng một cái, con hổ đã mất hút trong rừng. Tiếng nó gầm lồng lộn vang dậy cả cánh rừng. Tiếng gầm nhỏ dần rồi mất hút, mọi người lần theo dấu máu tìm con hổ. Tuy nhiên, đến bờ suối thì dấu máu mờ dần rồi biến mất. Phát đạn chỉ trúng phần mềm nên không giết được nó. Con hổ đã trốn thoát.

Vụ tấn công thứ sáu diễn ra vào ngày 14 tháng 10 năm 1955, hai cha con người thợ săn họ Đinh vào rừng. Đi hết dãy đến thung lũng, có bãi cỏ gianh bên bờ suối quan sát thấy nhiều dấu chân hổ vẫn còn mới. Nhìn vết chân hổ khổng lồ, thần hổ xám đang loanh quanh ở khu vực này. Ban ngày, hổ kiếm chỗ kín đáo nằm ngủ, chiều xuống mới đi săn, người con của thợ săn nghe tiếng hổ gầm vang, tiếng hét của bố. Và quay lại đứng trên mỏm đá nhìn xuống, thấy bố đang quần nhau với hổ. Người thợ săn nằm dưới, hổ chồm lên trên, liên tục lát, cắn, xé. Chỉ một lát sau, nạn nhân đã nằm im, toàn thân vấy máu. Hổ xám khổng lồ cắn xác ông quăng xa, rồi nó lại chồm đến cắn xé. Con hổ quái ác cứ cắn người thợ săn rồi lại tung lên như mèo vờn chuột. Người con không dám lại gần mà chạy về làng thông báo với mọi người. Dấu tích trận đánh nhau vẫn còn rõ rệt, cỏ cây táp đi. Những vết máu đã thâm sì. Khẩu súng hạt nẻ lên đạn vẫn treo ở gạc cây trám, chứng tỏ chưa được sử dụng. Ở thân cây bên cạnh, con dao găm cắm vào. Lưỡi dao dính máu và nhúm lông hổ.

Điều này chứng tỏ nạn nhân đã đâm trúng hổ. Tuy nhiên, nhát đâm tiếp theo thì trượt, dao cắm phập vào thân cây. Sau cú đâm đó, nạn nhân đã mất mạng bởi hổ. Dựa vào dấu chân hổ, và khẩu súng treo trên cây, mọi người biết rằng ông đã bị hổ tấn công bất ngờ, nhân lúc ông đang lấy nhựa trám, thần hổ xám khổng lồ đã tấn công từ phía sau. Cú tát đầu tiên của nó không hạ được người thợ săn, tuy nhiên, vì bị tấn công bất ngờ, nên ông hoàn toàn yếu thế. Ông đã bị nó đoạt mạng chỉ trong giây lát. Đêm nghe tiếng hổ xám gầm vang rừng, mà mọi người không dám đối đầu với nó. Sáng hôm sau, mọi người tiếp tục dò tìm theo dấu máu, thì phát hiện xác ông ở một gốc cây, cách chỗ hổ tấn công giết hại ông khoảng 500 mét. Thần hổ xám đã cắn nát mặt, xét toang lồng ngực, bụng và ăn sạch nội tạng chỉ còn lại chiếc áo rách tướp loang lổ.

Vụ việc thứ bảy là vụ thần hổ xám lại tiếp tục đoạt mạng hai cô gái bên ngoại nhà họ Đinh ở làng cạnh bên Lệ Cẩm. Sau khi thần hổ xám ăn thịt hai mẹ con ở nương ngô làng Dàm, thì hổ xám vòng sang tận làng Lệ Cẩm ăn thịt bà hai nạn nhân này. Vì ngay bìa rừng là đầm nước, nên hổ thường tìm về kiếm mồi, rồi uống nước. Chúng dầm nước vào những ngày hè oi ả, ngày đó, thần hổ xám làm kinh động khắp vùng. Hổ ăn thịt khá nhiều người ở Lệ Cẩm, nhưng những người trong gia đình ông thì lại bị thần hổ xám tìm mọi cách tấn công. Đầu giờ chiều, một thiếu nữ 17 tuổi đi chăn trâu. Đến chiều tối, không thấy về, nên gia đình tổ chức đi tìm. Mọi người thấy trâu núp bên gốc cây sổ khổng lồ, ánh mắt cực kỳ sợ hãi và thấy những dấu chân hổ rất lớn. Nhìn dấu chân, đó là một con hổ khổng lồ. Mọi người theo dấu chân hổ đến bãi nước và tận mắt một con hổ xám khổng lồ, thân to như bò lớn, đang ăn nằm ngay mép bãi nước gãi tai đó chính là thần hổ xám. Một thợ săn lặng lẽ mò lại gần phía con hổ, dương súng bóp cò, con Hổ xám nhỏm dậy, nhảy phốc vào rừng, biến mất tiêu. Phát súng sượt da, trúng vào tảng đá tóe lửa. Mọi người cùng chạy lại vũng nước gom nhặt xác cô gái nhưng chẳng còn gì gom nhặt mãi chỉ được cái đầu, mớ tóc, quần áo, vài mẩu xương. Con hổ khổng lồ đã ăn sạch thiếu nữ.

Vì cú bắn sượt da của người thợ săn này, nên thần hổ xám quay sang thù hằn khốc liệt với họ Trương ở Lệ Cẩm. Đêm nào hổ xám cùng với bọn hổ lâu la cũng mò về Lệ Cẩm phá phách, bắt lợn, dê, cắn chết trâu, bò. Cuộc sống người dân ở ngôi làng này hoàn toàn đảo lộn. Không ai dám ra khỏi nhà một mình. Người ta lập đội diệt hổ. Hàng trăm cái bẫy được đặt ở các ngóc ngách, các con đường mòn từ rừng dẫn vào làng Lệ Cẩm. Xung quanh các ngôi nhà dân cũng được đặt bẫy kín kẽ. Trâu, bò, lợn, dê của nhân dân được huy động làm mồi bẫy hổ. Trong vòng 3 năm sau cái chết của người thiếu nữ thì đã có cả chục con hổ dính bẫy, hoặc bị bắn chết. Con hổ to nhất xông vào nhà, quắp con lợn nhảy phốc qua hàng rào chạy vào rừng. Phát hiện hổ, mọi người vác súng đuổi. Con hổ này bị lùa vào đường mòn dẫn đến gốc thị, chỗ rặng tre, đã được đặt bẫy chi chít, và đã dính bẫy. Một người thợ săn vác dao xông đến chém đứt cổ, máu tuôn ồng ộc. Hổ chết ngay tại chỗ. Mọi người căng dây đo từ đầu đến hết đuôi, thấy con hổ này dài 4 mét. Riêng phần thân của nó đã dài hơn 3m. Tuy nhiên, đó vẫn chưa phải là thần hổ xám.

Ông nuôi 12 con chó săn, đi xuyên khắp rừng Cúc Phương giết hổ. Nghe tin thần hổ xám ăn thịt người ở vùng Thạch Quảng, ông đã vác súng phục kích nhiều ngày và bắn thêm được mấy ác hổ. Nhưng thần hổ xám vẫn biệt tăm tích. Tuy nhiên sau đó cháu ruột của ông thợ săn này bị hai con hổ gớm nghiếc cắn cổ tha đi vào lúc khoảng 5 giờ sáng, cô cháu gái dậy sớm xay ngô làm ngô khoanh, đang chải tóc, thì thần hổ xám khổng lồ xông đến đoạt mạng. Nghe tiếng "óe", người em trai ông thợ săn mở cửa chạy ra, thấy hổ xám khổng lồ cắn vào gáy con gái lững thững tha đi. Phía sau nó còn một con hổ rất lớn đi hộ tống. Nhìn cảnh con hổ cắn con gái tha đi, em trai ông không dám đuổi theo, bởi nếu đuổi theo, con hổ hộ tống sẽ đoạt nốt mạng ông. Đợi con hổ tha con gái vào sâu trong rừng, ông mới thông báo dân làng.

Khi con hổ khổng lồ, cùng một con hổ nữa đi theo, quắp cháu gái ông tha đi, không ai dám ra khỏi cửa. Riêng ông dắt dao vào lưng, rồi vác súng đuổi theo. Đuổi đến bãi nước, chỗ hổ xám từng ăn thịt bà đầu tiên, thì thấy thần hổ xám đang xé xác người cháu gái thứ hai. Ông xông đến ngắm bắn, súng nổ, hổ xám khổng lồ bỏ lại xác, nhảy tót vào rừng. Tuy nhiên, con hổ đi cùng thì không bỏ trốn, mà nó xông thẳng về phía ông. Con hổ vả một phát, khẩu súng bay đi vài mét. Nó chụp xuống, đè nghiến ông xuống đất, ra sức vả, cắn. Mặc dù cú vả của con hổ khiến cánh tay toạc da, nhưng ông vẫn chống trả quyết liệt. Con hổ há miệng đớp, một tay ông bóp họng, một tay nắm lưỡi nó kéo tuột ra. Con hổ đớp một cái, rụng luôn ba ngón tay phải của ông. Vật nhau một hồi, thì cả người và hổ lăn xuống khe. Khi lăn đến thân cây khổng lồ, đổ ngang dốc, lợi dụng đà lăn, ông nhanh như sóc, dùng hết sức bình sinh ấn đầu con hổ chúi vào khe cây đổ. Con hổ bị ấn vào khe, không đứng dậy được. Ông ghì chặt thân không cho nó chui ra.

Khi ông thông báo đã khống chế được hổ, thì mọi người dùng thừng trói con hổ khổng lồ này lại. Mấy người dùng dao chọc vào cổ, nhưng da hổ dai nhoách, dao chọc không ăn thua gì. Ông dùng dao nhọn dắt bên hông xiên thẳng vào cổ hổ, khiến da cổ toạc ra, máu chảy ồng ộc. Con hổ rống lên thảm thiết, rồi tắt thở. Khi con hổ chết, thì ông cũng lăn ra ngất xỉu vì kiệt sức và mất máu. Con hổ xám mới xé bụng cô gái, chưa kịp ăn, nên xác nạn nhân vẫn còn nguyên vẹn. Mọi người khiêng xác be bét máu của ông về làng đặt ở giữa nhà sàn. Nhìn thân thể bị xé tơi tả bởi hổ, không ai tin ông có thể sống được. Mọi người cùng xẻ thịt con hổ, tính làm ma cho ông. Tuy nhiên, ăn xong hổ, thì ông tỉnh dậy, nhăn nhó kêu đau.

Cuối cùng, vào mùa hè năm 1959, đêm 14 ông vác súng vào rừng kiếm con thú về ăn và thấy những bụi lau lác lưa thưa, ông thấy một cục than đỏ rực đong đưa phía sau bụi lau thưa, là thợ săn thiện nghệ, nên nhìn ánh mắt đỏ rực thành tia đó, ông đoán là hổ, đó chính là thần hổ xám, con hổ bị chột một mắt đã ăn thịt cả trăm người, giết chết hai cô cháu gái của ông. Ông phục kích và nổ sung, tiếng hổ gầm khiến cả làng Lệ Cẩm thức giấc. Khói súng tan, nhìn về phía bụi lau, không thấy màu đỏ rực như hòn than của mắt hổ đâu nữa. Như vậy, phát đạn của ông đã trúng mắt, xuyên vào đầu thần hổ xám. Tuy nhiên, quan sát kỹ lại, thì ông thấy khối xám xịt đang phi về phía mình với tốc độ vũ bão. Ông quăng súng, rút cây lao, nhằm thẳng về phía thần hổ khổng lồ đang đà lao tới, phóng một cú, cây lao cắm phập vào ức hổ xám khổng lồ. Thần hổ xám như một đống thịt khổng lồ, theo đà lao, cắm vào gốc cây lim già, nằm giãy đành đạch, thở hồng học, máu tuôi xối xả.

Ông rút dao đâm thủng tim, phổi, cắt đứt họng thần hổ xám. Thần hổ xám hôi rình nằm chết thảm khốc trên vũng máu. Ông dùng dao cắt đứt đầu hổ, quăng xuống vũng, sau khi đo bằng bước chân, thấy mình hổ dài 4 bước, tức khoảng 4 mét. Đó là con hổ to chưa từng có. Nó chính xác là thần hổ xám. Đến sang, mọi người tìm nhưng không thấy xác thần hổ xám đâu, mà chỉ thấy vũng máu đen sì. Mọi người nhảy xuống vũng nước mò, cũng không thấy đầu thần hổ. Quanh vũng nước, có rất nhiều dấu chân hổ lớn đến cả chục con. Mọi người tin rằng, bầy hổ đã tha xác thần hổ xám đi nơi khác. Sau đó từ năm 1959 về sau, người dân khắp vùng Thạch Thành không gặp thần hổ xám nữa, và cũng không có ai bị thần hổ xám ăn thịt.

Tham khảo
 Caldwell, Harry R (1924). Blue Tiger. Abingdon Press.
 Chapman Andrews, Roy (1925). Camps & Trails in China: A Narrative of Exploration, Adventure, and Sport in Little-Known China. Appleton. HTML fulltext at Project Gutenberg
 Shuker, Karl P N (1989). Mystery Cats of the World. Robert Hale. ISBN 0-7090-3706-6.
 4 quái thú huyền bí tại Trung Quốc
 Nữ thợ săn tử chiến với hổ xám khổng lồ
 Chuyện kể kinh hãi về ‘thần hổ xám’ báo thù ở Thanh Hoá
 Phát súng và ngọn lao kết liễu thần hổ xám khổng lồ
 Thần hổ xám ăn thịt cả chục người bên gốc gạo khổng lồ
 Thiếu nữ họ Đinh xứ Mường chết thảm dưới móng vuốt hổ xám
 Người đối đầu với hổ xám khổng lồ ở Thanh Hóa
 Cuộc tàn sát người khắp xứ Thanh của hổ xám khổng lồ
 Chuyện thú vị bộ cốt 'Ông Cọp' ở Cần Thơ

Chú thích

Xem thêm
 Hổ
 Hổ trắng
 Hổ khoang vàng
 Hổ đấu với sư tử
 Hổ trong văn hóa đại chúng
 Hổ vồ người

Liên kết ngoài
 Maltese tiger article at Cryptozoology.com
 "Rare Indian tigers spotted at Simlipal , The Hindu, ngày 4 tháng 6 năm 2007
 Maltese tigers at MessyBeast.com

Hổ
Động vật có vú huyền thoại


title: Zelandotipula lassula

text:
Zelandotipula lassula là một loài ruồi trong họ Tipulidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo

Zelandotipula


title: Plesianthidium calescens

text:
Plesianthidium calescens là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1921.

Chú thích

Tham khảo

Plesianthidium
Động vật được mô tả năm 1921


title: Phyllonorycter delitella

text:
Phyllonorycter delitella là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở miền nam Đức to Tây Ban Nha, Corse, Sardegna, Ý và Hy Lạp và from Pháp to România.

Ấu trùng ăn Quercus pubescens. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ. They create a small, lower-surface, tentiform mine, with one strong fold in the lower epidermis. The upperside of the mine is mostly entirely eaten out. The pupa is located in the mine in a silken cocoon, that is attached to the mine at its upper và lower side. The frass is deposited along the sides of the cocoon.

Chú thích

Tham khảo

Phyllonorycter
Côn trùng châu Âu


title: Tervuren

text:
Tervuren là một đô thị trong tỉnh Vlaams-Brabant, vùng Flanders, một trong ba vùng của Bỉ. Đô thị này bao gồm các làng Duisburg, Tervuren, Vossem và Moorsel. Tại thời điểm ngày 1 tháng 1 năm 2006,, Tervuren có tổng dân số 20.636 người. Tổng diện tích là 32,92 km², với mật độ dân số 627 người trên mỗi km².

Ngôn ngữ chính thức của Tervuren làs tiếng Hà Lan. Cộng đồng dân thiểu số chủ yếu nói tiếng Pháp và một số người đến từ các quốc gia Liên minh châu Âu, Hoa Kỳ, và Canada.

Thành phố  kết nghĩa
Tervuren kết nghĩa với Dachau, Oosterbeek (ở Renkum) và Kloster Lehnin.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Tervuren wiki  - A wiki covering Tervuren.
Official Tervuren Trang mạng chính thức  - Chỉ bằng tiếng Hà Lan

Đô thị của Vlaams-Brabant

no:Tervueren


title: Rinorea laurifolia

text:
Rinorea laurifolia là một loài thực vật thuộc họ Violaceae. Đây là loài đặc hữu của Colombia.

Chú thích

Tham khảo
 Calderon, E. 1998. Rinorea laurifolia. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Rinorea
Thực vật đặc hữu Colombia


title: Lascelle

text:
Lascelle là một xã ở tỉnh Cantal, thuộc vùng Auvergne-Rhône-Alpes ở miền trung nước Pháp.

Dân số

Xem thêm

Tham khảo

Liens internes

Xã của tỉnh Cantal

Liên kết ngoài
 Lascelle sur le site de l'Institut géographique national

Lascelle


title: Dekeidoryxis khooi

text:
Dekeidoryxis khooi là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Loài này có ở Malaysia (Perak).

Sải cánh dài 5.2-6.7 mm.

Ấu trùng ăn Maesa ramentacea. Chúng có thể ăn lá nơi chúng làm tổ.

Etymology
This species is dedicated to Dr. Khoo Soo Ghee of the Zoological Department of the University of Malaya.

Chú thích

Tham khảo

Dekeidoryxis


title: Onoba torelli

text:
Onoba torelli là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Rissoidae.

Phân bố

Miêu tả
Độ dài vỏ lớn nhất ghi nhận được là 3.4 mm.

Môi trường sống
Độ sâu nhỏ nhất ghi nhận được là 18 m. Độ sâu lớn nhất ghi nhận được là 183 m.

Chú thích

Tham khảo

Onoba


title: Long Đất

text:
Long Đất là một huyện cũ thuộc tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu, Việt Nam.

Huyện Long Đất tồn tại đến ngày 9 tháng 12 năm 2003.

Địa lý
Huyện Long Đất nằm ở phía nam tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp huyện Xuyên Mộc
Phía tây giáp thành phố Vũng Tàu và thị xã Bà Rịa
Phía nam giáp biển Đông
Phía bắc giáp thị xã Bà Rịa và huyện Châu Đức.

Trước khi giải thể vào năm 2003, huyện Long Đất có diện tích 266,57 km², dân số là 173.315 người, mật độ dân số đạt 650 người/km².

Lịch sử
Dưới thời Việt Nam Cộng hòa, địa bàn huyện Long Đất lúc bấy giờ là hai quận Long Điền và Đất Đỏ thuộc tỉnh Phước Tuy.

Sau năm 1975, chính quyền sáp nhập hai quận Long Điền và Đất Đỏ thành huyện Long Đất thuộc tỉnh Đồng Nai, gồm 11 xã: An Ngãi, Láng Dài, Long Điền, Long Hải, Long Tân, Phước Hải, Phước Long Hội, Phước Long Thọ, Phước Thạnh, Phước Tỉnh, Tam An.

Ngày 9 tháng 12 năm 1982, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định 193-HĐBT. Theo đó, thành lập huyện đảo Trường Sa trên cơ sở toàn bộ khu vực quần đảo Trường Sa thuộc huyện Long Đất (nay huyện Trường Sa thuộc tỉnh Khánh Hòa).

Ngày 17 tháng 1 năm 1984, chuyển 2 xã Long Hải và Long Điền thành 2 thị trấn có tên tương ứng.

Ngày 12 tháng 8 năm 1991, huyện Long Đất thuộc tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu mới thành lập.

Ngày 30 tháng 10 năm 1995, thành lập xã Lộc An trên cơ sở một phần diện tích và dân số của 3 xã: Phước Hải, Phước Long Hội và Láng Dài.

Ngày 23 tháng 7 năm 1999, Chính phủ ban hành Nghị định số 57/1999/NĐ-CP. Theo đó:
Chia xã Tam An thành 2 xã: Tam Phước và An Nhứt
Thành lập xã Phước Hưng trên cơ sở một phần diện tích và dân số của xã Phước Tỉnh
Chia xã Phước Long Hội thành 2 xã: Phước Hội và Long Mỹ.

Cuối năm 2002, huyện Long Đất có 2 thị trấn: Long Điền (huyện lỵ), Long Hải và 13 xã: An Ngãi, An Nhứt, Láng Dài, Lộc An, Long Mỹ, Long Tân, Phước Hải, Phước Hội, Phước Hưng, Phước Long Thọ, Phước Thạnh, Phước Tỉnh, Tam Phước.

Ngày 9 tháng 12 năm 2003, Chính phủ ban hành Nghị định 152/2003/NĐ-CP. Theo đó, chia huyện Long Đất thành hai huyện Long Điền và Đất Đỏ:
Huyện Long Điền có 2 thị trấn: Long Điền, Long Hải và 5 xã: An Ngãi, An Nhứt, Phước Hưng, Phước Tỉnh, Tam Phước.
Huyện Đất Đỏ có 8 xã: Láng Dài, Lộc An, Long Mỹ, Long Tân, Phước Hải, Phước Hội, Phước Long Thọ, Phước Thạnh.

Chú thích

Xem thêm
Long Điền
Đất Đỏ
Châu Thành (huyện cũ Đồng Nai)

Huyện cũ Việt Nam
Hành chính Bà Rịa – Vũng Tàu


title: Bellaspira margaritensis

text:
Bellaspira margaritensis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Drilliidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Bellaspira


title: Tallone

text:
Tallone  là một xã ở tỉnh Haute-Corse trên đảo Corse, Pháp. Xã này có diện tích 68,17 km², dân số năm 1999 là 302 người. Khu vực này có độ cao trung bình 465 mét trên mực nước biển.

Xem thêm
Thị trấn của tỉnh Haute-Corse

Tham khảo

Xã của Haute-Corse


title: Vexillum charlesi

text:
Vexillum charlesi là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Costellariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Vexillum


title: Chirac, Charente

text:
Chirac là một xã thuộc tỉnh Charente trong vùng Nouvelle-Aquitaine tây nam nước Pháp. Xã nay có độ cao t 133-263 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Charente


title: Eudemopsis

text:
Eudemopsis là một chi bướm đêm thuộc phân họ Olethreutinae, họ Tortricidae Tortricidae.

Các loài
Eudemopsis albopunctata Liu & Bai, 1982
Eudemopsis brevis Liu & Bai, 1982
Eudemopsis flexis Liu & Bai, 1982
Eudemopsis heteroclita Liu & Bai, 1982
Eudemopsis kirishimensis Kawabe, 1974
Eudemopsis polytrichia Liu & Bai, 1985
Eudemopsis pompholycias (Meyrick, in Caradja & Meyrick, 1935)
Eudemopsis purpurissatana (Kennel, 1901)
Eudemopsis ramiformis Liu & Bai, 1982
Eudemopsis tokui Kawabe, 1974
Eudemopsis toshimai Kawabe, 1974

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

 tortricidae.com

Olethreutini


title: Pseudapis duplocincta

text:
Pseudapis duplocincta là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Vachal mô tả khoa học năm 1897.

Chú thích

Tham khảo

Pseudapis
Động vật được mô tả năm 1897


title: Quận Harrison, Iowa

text:
Quận Harrison là một quận thuộc tiểu bang Iowa, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở Logan. Quận được đặt tên theo. Dân số theo điều tra năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ là người.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận này có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Các quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Iowa


title: Thềm lục địa

text:
Thềm lục địa là một phần của rìa lục địa, từng là các vùng đất liền trong các thời kỳ băng hà còn hiện nay là các biển tương đối nông (biển cạn) và các vịnh. Các thềm lục địa có độ dốc thoải đều (1-2°) và thông thường kết thúc bằng các sườn rất dốc (hay còn gọi là đứt gãy thềm lục địa). Đáy biển phía dưới các đứt gãy là dốc lục địa có độ dốc cao hơn rất nhiều so với thềm lục địa. Tại chân sườn nó thoải đều, tạo ra bờ lục địa và cuối cùng hợp nhất với đáy đại dương tương đối phẳng, có độ sâu đạt từ 2.200 đến 5.500 m.

Chiều rộng của thềm lục địa dao động một cách đáng kể. Có rất nhiều khu vực không có thềm lục địa, đặc biệt là ở các khu vực mà các gờ của vỏ đại dương nằm gần vỏ lục địa trong các khu vực sút giảm ven bờ, chẳng hạn như các vùng bờ biển của Chile hay bờ biển phía tây của đảo Sumatra. Thềm lục địa lớn nhất— thềm lục địa Siberi ở Bắc Băng Dương— kéo dài tới 1.500 kilômét. Biển Đông nằm trên một khu vực mở rộng khác của thềm lục địa, thềm lục địa Sunda, nó nối liền các đảo Borneo, Sumatra và Java với châu Á đại lục. Các biển khác cũng nằm trên các thềm lục địa còn có biển Bắc và vịnh Ba Tư. Chiều rộng trung bình của các thềm lục địa là khoảng 80 km. Độ sâu của các thềm lục địa cũng dao động mạnh. Nó có thể chỉ nông khoảng 30 m mà cũng có thể sâu tới 600 m.

Các trầm tích được chuyên chở tới các vùng thềm lục địa do hiện tượng xói mòn từ các vùng đất liền. Kết hợp với độ chiếu sáng từ Mặt Trời tương đối cao đối với các vùng biển nông thì các loài thủy sinh vật tại khu vực thềm lục địa tương đối phong phú khi so sánh với các sa mạc, sinh học của đáy đại dương. Cá tuyết (moruy) của khu vực Grand Banks phía ngoài Newfoundland đã nuôi những người châu Âu nghèo khó hơn 500 năm trước khi chúng bị đánh bắt cạn kiệt. Nếu các điều kiện yếm khí chiếm ưu thế trong các lớp trầm tích tại các thềm lục địa thì theo thời gian địa chất nó sẽ trở thành các nguồn nhiên liệu hóa thạch.

Xa hơn nữa, việc tương đối dễ tiếp cận của các thềm lục địa là phương thức tốt nhất để tìm hiểu các bộ phận của đáy đại dương. Trên thực tế mọi hoạt động khai thác thương mại, chẳng hạn khai thác dầu mỏ và hơi đốt (gọi chung là khai thác dầu khí) từ đại dương chủ yếu được tiến hành trên các thềm lục địa. Các quyền chủ quyền trên các thềm lục địa của mình đã được đề nghị bởi các quốc gia có biển trong Công ước về thềm lục địa, được đưa ra bởi Ủy ban luật quốc tế của Liên hiệp quốc năm 1958, một số phần trong đó đã được chỉnh sửa và thay thế bởi 1982 United Nations Công ước Liên hiệp quốc về luật biển năm 1982.

Trong luật quốc tế
Trên đây là thuật ngữ thềm lục địa khi được hiểu với ý nghĩa khoa học của các lĩnh vực như địa chất học, hải dương học. Tuy nhiên trong lĩnh vực pháp lý thì thuật ngữ này có một số khác biệt so với cách hiểu trên.
Nguyên bản điều 1 của Công ước về thềm lục địa năm 1958 quy định:
Article 1
For the purpose of these articles, the term "continental shelf" is used as referring
(a) to the seabed and subsoil of the submarine areas adjacent to the coast but outside the area of the territorial sea, to a depth of 200 metres or, beyond that limit, to where the depth of the superjacent waters admits of the exploitation of the natural resources of the said areas;
(b) to the seabed and subsoil of similar submarine areas adjacent to the coasts of islands.
Bản dịch tiếng Việt:
Điều 1
Để phục vụ cho các điều khoản này, thuật ngữ "thềm lục địa" được sử dụng như là nói đến
(a) phần đáy biển và lòng đất dưới đáy biển của các khu vực biển tiếp giáp với bờ nhưng ngoài khu vực lãnh hải, tới độ sâu 200 mét hoặc, vượt ra ngoài giới hạn đó, tới độ sâu của các vùng nước chồng lên nhau cho phép khai thác được các nguồn tài nguyên thiên nhiên của các khu vực đã nói;
(b) phần đáy biển và lòng đất dưới đáy biển của các khu vực tương tự tiếp giáp với các bờ của các đảo.

Quy định này không có tính thực tế cao, bất hợp lý và không công bằng do trình độ công nghệ chung của các quốc gia là rất khác nhau. Công ước luật biển năm 1982 đã đưa ra định nghĩa mới có tính công bằng cao hơn, trong đó thềm lục địa của một quốc gia ven biển bao gồm đáy biển và lòng đất dưới đáy biển bên ngoài lãnh hải của quốc gia ven biển đó, trên toàn bộ phần kéo dài tự nhiên của lãnh thổ đất liền thuộc quốc gia đó cho đến bờ ngoài của dốc lục địa hoặc cách đường cơ sở dùng để tính lãnh hải một khoảng cách là 200 hải lý (370,4 km), khi bờ ngoài của dốc lục địa của quốc gia này ở khoảng cách gần hơn 200 hải lý. Trong trường hợp bờ ngoài của dốc lục địa kéo dài tự nhiên lớn hơn 200 hải lý tính từ đường cơ sở thì quốc gia đó có thể xác định ranh giới ngoài của thềm lục địa cho mình như sau:
 Hoặc theo bề dày trầm tích: Đường nối các điểm cố định tận cùng bất kỳ mà lớp trầm tích có độ dày bằng hoặc lớn hơn 1% khoảng cách từ điểm đó tới chân dốc lục địa.
Hoặc theo khoảng cách: Đường nối các điểm cố định ở cách chân dốc lục địa nhiều nhất là 60 hải lý (111,1 km).
Trong cả hai cách tính trên thì chiều rộng tổng cộng của thềm lục địa tính từ đường cơ sở cũng không được vượt quá 350 hải lý (648,2 km) hoặc cách đường đẳng sâu 2.500 mét một khoảng cách không vượt quá 100 hải lý (185,2 km), với điều kiện tuân thủ các quy định cụ thể về việc xác định ranh giới ngoài của thềm lục địa có trong Công ước luật biển 1982 và phù hợp với các kiến nghị của Ủy ban ranh giới thềm lục địa được thành lập trên cơ sở Phụ lục II của Công ước này.

Ngoài ra, để hạn chế việc mở rộng quá 200 hải lý này, người ta cũng thêm 2 điều kiện nữa là:
Phải xác định rõ tọa độ, thông báo các thông tin tính toán cho Ủy ban ranh giới thềm lục địa với hạn cuối cùng là năm 2009.
Nghĩa vụ đóng góp bằng tiền hay hiện vật đối với việc khai thác các tài nguyên phi sinh vật của phần nằm ngoài phần thềm lục địa cơ bản (200 hải lý đầu).

Cơ chế pháp lý
Các quốc gia ven biển và quốc gia quần đảo có quyền chủ quyền đối với thềm lục địa và các tài nguyên khai thác được từ đó. Ngoài ra, các quốc gia này cũng có quyền tài phán đối với các lĩnh vực sau: các đảo nhân tạo, các thiết bị; công trình trên thềm lục địa, các nghiên cứu khoa học hay bảo vệ môi trường. Các quyền chủ quyền và tài phán này không liên quan và không ảnh hưởng đến các quyền đối với vùng nước và vùng trời phía trên nó.

Xem thêm
Nội thủy
Lãnh hải
Vùng tiếp giáp lãnh hải
Vùng đặc quyền kinh tế
Vùng biển quốc tế

Tham khảo

Liên kết ngoài
Office of Naval Research: Ocean Regions Continental Margin & Rise

Quần xã thủy sinh
Thủy sinh thái học
Thủy sản
Hải dương học vật lý
Quần xã sinh vật
Địa lý ven biển
Địa mạo đại dương và duyên hải
Luật biển
Vùng nước
Thuật ngữ hải dương học


title: Tripoli

text:
Tripoli là thành phố lớn nhất và là thủ đô của Libya. Thành phố cũng được biết đến với tên gọi Tây Tripoli hay Tripoli Tây ( ), để phân biệt với Tripoli, Liban. Thành phố đôi khi được ví như nàng tiên cá bên bờ Địa Trung Hải hay Người phụ nữ của Biển cả (), để mô tả màu nước biển ngọc lam và các tòa nhà sơn màu trắng của nơi đây.

Tripoli  là một tên gọi theo tiếng Hy Lạp có nghĩa là "Ba Thành phố". Tên gọi này được đọc trong   , tiếng Ả Rập Libya:  , tiếng Berber: Ṭrables, từ   "Ba Thành phố").

Vùng đô thị Tripoli (khu vực quận) có tổng dân số là 1.065.405 theo điều tra vào năm 2006. Thành phố nằm ở phía tây bắc của đất nước và có địa thế tại rìa sa mạc, trên một điểm đất đá nhô ra Địa Trung Hải và tạo thành một vịnh biển. Thành phố có hải cảng chính đồng thời là trung tâm thương mại và công nghiệp tại Libya. Đây cũng là nơi tọa lạc Đại học Al-Fateh.

Tripoli được người Phoenicia thành lập vào thế kỷ 7 TCN, họ đã đặt tên cho thành phố là Oea. Với lịch sử lâu dài của mình, thành phố có nhiều địa điểm khảo cổ có tính quan trọng.

Tripoli có khí hậu đặc trưng của vùng Địa Trung Hải, với thời tiết nóng và một mùa hè khô, còn mùa đông có một lượng mưa khá khiêm tốn.

Lịch sử
Thành phố được thành lập vào thế kỷ 7 TCN bởi người Phoenicia, họ đã đặt cho thành phố một cái tên Libyco-Berber là Oea (hay Wy't), thành phố có thể đã được xây dựng trên nền của một đô thị bản địa. Những người Phoenicia có phần chắc đã bị thu hút tới địa điểm thành phố hiện nay vì nơi này có lợi thế là có cảng tự nhiên, bên sườn tây là một bán đảo nhỏ và thuận lợi cho việc phòng thủ, và vì vậy họ đã thiết lập thuộc địa của mình. Thành phố sau đó rơi vào tay những người thống trị Cyrenaica (một thuộc địa của người Hy Lạp ở bờ biển Bắc Phi, phía đông Tripoli, trên nửa đường tới Ai Cập). Thành phố tiếp tục bị người Carthage giành lấy từ tay người Hy Lạp.

Đến nửa sau của thế kỷ thứ 2 TCN, Tripoli ngày nay thuộc về La Mã cổ, thành phố nằm trong tỉnh Africa, và được đặt tên là Regio Syrtica. Khoảng đầu thế kỷ 3 SCN, nơi đây đã được gọi với tên Regio Tripolitana, có nghĩa là "khu vực của ba thành phố", cụ thể là Oea (tức là Tripoli hiện đại), Sabratha và Leptis Magna. Tripoli có thể đã được nâng lên cấp bậc một tỉnh riêng biệt dưới thời Septimius Severus, một người gốc Leptis Magna.

Mặc dù cư dân La Mã cư trú tại Tripoli ngày nay trong nhiều thế kỷ, hiện chỉ có một phế tích La Mã còn sót lại, ngoài một số cột và đầu cột (thường được tích hợp trong các tòa nhà sau này), là Khung vòm của Marcus Aurelius từ thế kỷ thứ 2. Thực tế Tripoli đã liên tục có người ở, không giống như Sabratha hay Leptis Magna, có nghĩa là người dân có thể đã lấy vật liệu bằng đá từ các tòa nhà cũ (phá hủy chúng trong quá trình này), hoặc đã xây các công trình mới lên trên chúng, chôn vùi các công trình cổ bên dưới các đường phố, nơi phần lớn trong số chúng vẫn chưa được khai quật.

Có bằng chứng cho thấy rằng khu vực Tripolitania là trong một số những nơi suy giảm về kinh tế trong thế kỷ thứ 5 và thứ 6, một phần do tình trạng bất ổn chính trị lan rộng trên toàn thế giới Địa Trung Hải cùng sự sụp đổ của đế chế La Mã, cũng như áp lực từ các cuộc xâm lược của người Vandal.

Theo al-Baladhuri, Tripoli, không giống như những nới khác tại Tây Bắc châu Phi, bị người Hồi giáo chinh phục từ rất sớm sau khi thành phố Alexandria tại Ai Cập thất thủ vào năm 22 theo lịch Hijra, khoảng giữa 30 tháng 11, 642 và 18 tháng 11, 643. Sau cuộc chinh phục, Tripoli bị cai trị bởi các triều đại đóng đô tại Cairo, Ai Cập (đầu tiên là Fatimids, và sau đó là Mamluks). Có những lúc thành phố đã trở thành một phần của Đế chế Almohad và Hafsid của người Berber. Tripoli cũng từng là một phần của Đế chế Ottoman từ thế kỷ 16 đến 19.

Thế kỷ 16–19
Năm 1510, thành phố rơi vào tay của Quý tộc Pedro Navarro, Bá tước của Oliveto của Tây Ban Nha, và năm 1523, thành phố đã được giao cho các hiệp sĩ của Thánh Gioan, những người này sau đó đã bị những người Thổ Ottoman trục xuất khỏi thành trì của mình trên hòn đảo Rhodes. Phát hiện ra mình đang ở trên một lãnh thổ rất thù địch, các Hiệp sĩ đã củng cố các bức tường của thành phố và các công trình phòng thủ khác. Mặc dù được xây dựng trên nền của một số tòa nhà cũ (có thể bao gồm cả một bồn tắm công cộng La Mã), nhiều công trình phòng thủ đầu tiên của lâu đài Tripoli (hoặc "Assaraya al-Hamra", tức là "Thành Đỏ") được cho là do các Hiệp sĩ Thánh Gioan xây cất.

Cuộc chiến với hải tặc đã diễn ra từ trước tại căn cứ của chúng trên đảo Rhodes, lý do mà các Hiệp sĩ được cử đến và gánh vác nhiệm vụ quản lý thành phố là để ngăn cản sự tái xuất hiện của các hải tặc Barbary, những kẻ đã hoạt động từ trước thời kỳ chiếm đóng của Tây Ban Nha. Sự gián đoạn hoạt động của những tên cướp biển trên các tuyến đường vận chuyển của Kitô giáo trong Địa Trung Hải được cho là kết quả của việc Tây Ban Nha chinh phục thành phố.

Các hiệp sĩ tiếp tục giữ thành phố với một số rắc rối cho đến năm 1551, khi họ buộc phải đầu hàng Ottoman, dẫn đầu bởi một người Thổ Hồi giáo tên là Turgut Reis. Turgut Reis sau đó giữ chức tổng trấn của Tripoli, trong thời gian cai trị của mình, ông đã cho trang hoàng và xây dựng thành phố, làm cho nó trở thành một trong những thành phố ấn tượng nhất dọc theo bờ biển Bắc Phi. Turgut được chôn cất tại Tripoli sau khi ông chết năm 1565. Cơ thể của ông được đem về từ Malta, nơi ông đã chiến đấu cho đế chế Ottoman để bao vây hòn đảo, ông có ngôi mộ trong một nhà thờ Hồi giáo, nơi ông đã thành lập gần cung điện của mình tại Tripoli. Cung điện đã biến mất (được cho là nằm giữa "nhà tù Ottoman" và khung vòm Marcus Aurelius), nhưng nhà thờ Hồi giáo, cùng với ngôi mộ của ông, vẫn còn tồn tại cho đến ngày nay và nằm gần cổng Bab Al-Bahr.

Sau khi bị người Thổ Ottoman xâm chiếm, Tripoli một lần nữa đã trở thành một căn cứ của hải tặc Barbary. Một trong nhiều nỗ lực của phương Tây nhằm chống lại chúng là cuộc tấn công của Hải quân Hoàng gia dưới sự chỉ huy của John Narborough năm 1675, trong đó có một nhân chứng đã sống sót. Việc Ottoman cai trị trong thời gian này (1551-1711) thường bị cản trở bởi các đội quân địa phương Janissary. Có chức năng là cơ quan thực thi quyền lực chính quyền tại địa phương, đại tá Janissaries và bạn bè của ông thường thường được coi là những người cai trị Tripoli trên thực tế.

Năm 1711 Karamanli Ahmed, một viên chức Janissary có nguồn gốc Thổ đã giết chết tổng đốc Ottoman, "Pasha", và tôn mình làm người cai trị của khu vực Tripolitania. Đến năm 1714, ông đã tuyên bố bán độc lập từ Vương quốc Hồi giáo Ottoman, báo trước sự ra đời của triều đại Karamanli. Các Pasha của Tripoli được cho là đã nộp thuế đầy đủ cho Quốc vương Ottoman, nhưng trên các khía cạnh khác thì đây là một vương quốc độc lập. Việc tự trị này vẫn tiếp tục dưới sự cai trị của con cháu ông, cùng với đó là nạn hải tặc và tống tiền hoành hành ngang nhiên cho đến năm 1835, khi đế chế Ottoman đã lợi dụng một cuộc đấu tranh nội bộ và tái lập quyền lực của mình. Các cuộc nổi dậy vào các năm 1842 và 1844 đã không thành công. Sau khi Pháp xâm lược Tunisia, Ottoman đã gia tăng đáng kể quân đồn trú tại Tripoli.

Thời kỳ thuộc địa của Ý
Ý từ lâu đã tuyên bố rằng Tripoli nằm dưới vùng ảnh hướng của họ và vì vậy Ý có quyền giữ gìn trật tự trong phạm vi đất nước. Với lý do bảo vệ các công dân của mình sinh sống tại Tripoli khỏi đế chế Ottoman, một cuộc chiến tranh đã nố ra vào ngày 19 tháng 12 năm 1911 và được gọi là cuộc chiến Ý-Thổ, Ý sau đó đã công khai ý định muốn sáp nhập Tripoli. Vào ngày 1 tháng 10 năm 1911, một trận hải chiến nổ ra tại Prevesa, Hy Lạp, và kết quả là ba tàu của Ottoman bị phá hủy.

Theo Hiệp định Lausanne, chủ quyền của Ý được Ottoman công nhận, mặc dù vậy Caliph được phép thực hiện các thẩm quyền về mặt tôn giáo. Ý đã chính thức công nhận quyền tự trị sau chiến tranh, nhưng sau đó dần xâm chiếm khu vực. Trong giai đoạn đầu, toàn Libya được quản lý như một thuộc địa, Tripoli và các tỉnh xung quanh sau đó trở thành một thuộc địa riêng biệt từ ngày 26 tháng 6 năm 1927 đến ngày 3 tháng 12 năm 1934, sau đó tất cả các thuộc địa của Ý tại Bắc Phi tái thống nhất thành một thuộc địa. Năm 1938 Tripoli có tổng số dân là 108.240 người, trong đó có 39.096 người Ý.

Tripoli chịu sự kiểm soát của Ý cho đến năm 1943 khi các tỉnh của Tripolitania và Cyrenaica bị lực lượng Đồng minh chiếm và sau đó nằm dưới quyền kiểm soát của Anh Quốc. Thành phố chịu sự kiểm soát của người Anh cho đến năm 1951, khi Libya được độc lập. Theo các điều khoản của hiệp định hòa bình ký kết giữa Ý và Đồng minh năm 1947, Ý từ bỏ tất cả chủ quyền tại Libya.

Thời kỳ hiện nay
Vào ngày 15 tháng 4 năm 1986, Tổng thống Hoa Kỳ Ronald Reagan đã ra lệnh thực hiện một vụ ném bom bất ngờ, mang tên Chiến dịch Hẻm núi El Dorado, mục tiêu là Tripoli và Benghazi. Vụ tấn công đã làm thiệt mạng 45 binh sĩ Libya và các viên chức chính quyền cùng 15 dân thường. Vụ không kích được thực hiện sau khi hệ thống nghe lén của Hoa Kỳ bắt sóng được một tin nhắn bằng telex từ đại sứ quán Libya tại Đông Berlin, nội dung trong đó cho thấy sự liên quan của nhà lãnh đạo Libya Muammar al-Gaddafi với một vụ nổ bom vào ngày 5 tháng 4 tại sàn nhảy La Belle tại Tây Berlin, một hộp đêm mà các quân nhân Hoa Kỳ thường lui tới. Trong số những nạn nhân của vụ không kích vào ngày 15 tháng 4 có một con gái nuôi của Gaddafi tên là Hannah.

Liên Hợp Quốc đã phê chuẩn việc nới lỏng lệnh trừng phạt vào năm 2003, qua đó đã tăng số lượng các phương tiện đi qua Cảng Tripoli và rõ ràng đã giúp phát triển nền kinh tế thành phố.

Địa lý

Tripoli nằm ở miền tây của Libya và gần biên giới với Tunisia. Thành phố cách đô thị lớn thứ hai đất nước là Benghazi tới hàng nghìn kilômét. Địa hình Tripoli bao gồm các ốc đảo ven biển xen kẽ với các đụn cát cũng như các phá ven biển dọc theo bờ biển Tripolitania.

Cho đến năm 2007, "Sha'biyah" bao gồm cả thành phố, các vùng ngoại ô và các vùng phụ cận. Trong hệ thống hành chính cũ hơn trong lịch sử, tồn tại một tỉnh ("muhafazah"), nhà nước ("wilayah") hay thành bang với diện tích lớn hơn rất nhiều mặc dù ranh giới không ổn định.
La một sha'biyah, Tripoli có ranh giới với các sha'biyat:
Al Murgub – đông
Al Jabal al Gharbi – nam
Al Jfara – tây nam
Az Zawiyah – tây

Khí hậu
Loại hình khí hậu chiếm ưu thế tại Tripoli, một thành phố có độ cao thấp nằm ở ven biển, là khí hậu Địa Trung Hải. Mùa hè tại Tripoli nóng với nhiệt độ thường trên 38C (100F) còn mùa đông khá êm dịu, nhiệt độ trung bình vào tháng 7 là từ  đến . Vào tháng 12, nhiệt độ từng xuống thấp tới , nhưng nhiệt độ trung bình giữa ở mức  và . Lượng mưa hàng năm là dưới , và có thể rất thất thường.

Đáng chú ý, trận lụt lịch sử đã diễn ra năm 1945 tại Tripoli trong vài ngày, nhưng hai năm sau đó là hạn hán chưa có tiền lệ và đã khiến hàng nghìn gia súc đã bị chết. Sự thiếu hụt lượng mưa phản ánh qua việc không có một dòng sông hay suối cố định nào tại Tripoli cũng như trên toàn đất nước. Việc phân phối nước được coi là rất quan trọng để đảm bảo cuộc sống của thành phố. Việc sử dụng nước lãng phí có thể bị phạt nặng hay thậm chí là tống giam.

Dự án sông Đại Manmade, một mạng lưới các đường ống vận chuyển nước từ các vùng sa mạc tới các đô thị ven biển đã đảm bảo nguồn cung cấp nước cho Tripoli. Dự án khổng lồ này được Gaddafi tiến hành từ năm 1982 và đã tác động đáng kể đến cư dân của thành phố.

Tripoli có một số không gian công cộng xen kẽ trong thành phố, nhưng chưa đủ lớn để gọi đó là công viên. Quảng trường Xanh nằm gần đài phun nước có rải rác một số cây cọ, cây trồng nhiều nhất tại thành phố. Vườn thú Tripoli, nằm ở phía nam của trung tâm thành phố, là một khu cây trồng lớn, là khoảng không gian xanh mở và vườn thú lớn nhất nước.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

Khu dân cư ở Libya
Thủ đô châu Phi


title: Lan sừng nai

text:
{{Bảng phân loại
| image = Phalaenopsis cornu-cervi Orchi 14.jpg
| image_caption = Flower of Phalaenopsis cornu-cervi
| regnum = Plantae
| unranked_divisio = Angiospermae
| unranked_classis = Monocots
| ordo = Asparagales
| familia = Orchidaceae
| subfamilia = Epidendroideae
| genus = Phalaenopsis
| species = P. cornu-cervi
| binomial = Phalaenopsis cornu-cervi
| binomial_authority = (Breda) Blume & Rchb.f.
| synonyms = {{collapsible list| bullets = true
| Polychilos cornu-cervi Breda (danh pháp gốc)
| Polystylus cornu-cervi (Breda) Hasselt ex Hassk.
| Polystylus cornu-cervi var. picta Hassk.
| Phalaenopsis de-vriesiana Rchb.f.
| Phalaenopsis pantherina Rchb.f.
| Polychilos pantherina (Rchb.f.) Shim
| Phalaenopsis thalebanii Seidenf.
| Phalaenopsis cornu-cervi var. flava Braem ex Holle-De Raeve
| Phalaenopsis borneensis Garay
| Phalaenopsis cornu-cervi f. flava (Braem ex Holle-De Raeve) Christenson
| Phalaenopsis cornu-cervi f. sanguinea Christenson
| Phalaenopsis cornu-cervi f. thalebanii (Seidenf.) Christenson
| Phalaenopsis cornu-cervi f. chattaladae D.L.Grove
| Phalaenopsis cornu-cervi f. borneensis (Garay) O.Gruss & M.Wolff
| Phalaenopsis cornu-cervi var. pantherina (Rchb.f.) O.Gruss & M.Wolff
| Phalaenopsis cornu-cervi f. picta (Hassk.) O.Gruss & M.Wolff
}}
| name = Phalaenopsis cornu-cervi}}

Lan sừng nai hay sừng nai (danh pháp hai phần: Phalaenopsis cornu-cervi'') là một loài lan, có mặt từ Đông Dương đến miền tây Malesia vàPhilippines.

Tại Việt Nam, cây có mặt ở Thừa Thiên Huế và Bảo Lộc (Lâm Đồng).

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

C
C
C


title: Oides nigricollis

text:
Oides nigricollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1886.

Chú thích

Tham khảo

Oides


title: Semiotus rubricollis

text:
Semiotus rubricollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Wells miêu tả khoa học năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Semiotus


title: Pseudopanurgus renimaculatus

text:
Pseudopanurgus renimaculatus là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1896.

Chú thích

Tham khảo

Pseudopanurgus
Động vật được mô tả năm 1896


title: Plagiodera sorbinii

text:
Plagiodera sorbinii là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Daccordi miêu tả khoa học năm 1986.

Chú thích

Tham khảo

Plagiodera


title: Eurycycla

text:
Eurycycla là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1903 bởi Jacoby.

Các loài
Chi này gồm các loài:
 Eurycycla balyi (Jacoby, 1895)

Chú thích

Tham khảo

Metacyclini


title: Charrin

text:
Charrin là một xã của tỉnh Nièvre, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền trung nước Pháp.

Dân số
Theo điều tra dân số 1999 có dân số là 624. Vào ngày 1 tháng 1 năm 2006, dân số ước tính là 639 người.

Xem thêm
Xã của tỉnh Nièvre

Tham khảo

 INSEE commune file

Xã của Nièvre


title: Olivella orejasmirandai

text:
Olivella orejasmirandai là một loài ốc biển cỡ nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Olivellidae, họ ốc ôliu nhỏ.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Olivella


title: Lureuil

text:
Lureuil là một xã ở tỉnh Indre khu vực trung bộ Pháp. Xã này có diện tích 22,04 km², dân số thời điểm năm 1999 là 287 người. Khu vực này có độ cao trung bình 152 mét trên mực nước biển.

Geography
Thị trấn này nằm trong công viên tự nhiên vùng Brenne.

Xem thêm
Xã của tỉnh Indre

Tham khảo

 INSEE commune file

Xã của Indre


title: Hoa hậu Hoàn vũ 1999

text:
Hoa hậu Hoàn vũ 1999 là cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ lần thứ 48 được tổ chức vào ngày 26 tháng 5 năm 1999 tại Trung tâm Hội nghị Chaguaramas, thành phố Chaguamaras, Trinidad và Tobago. Cuộc thi có sự tham dự của 84 thí sinh. Đêm chung kết, cô gái Mpule Kwelagobe đến từ Botswana đã đăng quang danh hiệu Hoa hậu Hoàn vũ 1999 và được trao vương miện bởi Hoa hậu Hoàn vũ 1998 Wendy Fitzwilliam đến từ Trinidad và Tobago.

Kết quả

Thứ hạng

Thứ tự gọi tên

Top 10

Top 5

Top 3

Chung kết

 Hoa hậu
 Á hậu 1
 Á hậu 2
 Top 5
 Top 10

Giải thưởng đặc biệt

Trang phục dân tộc đẹp nhất

Các giải thưởng khác

Giám khảo
 Kylie Bax - Người mẫu, diễn viên người New Zealand.
 Patrick Demarchelier - Nhiếp ảnh gia thời trang người Pháp.
 Melania Knauss - Người mẫu quốc tế.
 Charles Gargano - Cựu Đại sứ Hoa Kỳ tại Trinidad và Tobago.
 Sirio Maccioni - Chủ nhà hàng Le Cirque người Ý.
 Marcus Schenkenberg - Người mẫu Thụy Điển.
 Bruce Smith - Cựu cầu thủ bầu dục của Buffalo Bills.
 Diane Smith - Tổng biên tập tại Sports Illustrated, chịu trách nhiệm về ấn bản Áo tắm hàng năm.
 Stephanie Seymour - Người mẫu, diễn viên người Mỹ.
 Evander Holyfield - Võ sĩ chuyên nghiệp.

Thí sinh

 - Egidia Torres
 - Elena Fournier
  - Irina Croes
 - Michelle Shead
 - Katja Giebner
 - Glennis Knowles
 - Olivia Harding
 - Tanja Dexters
 - Viola Jeffery
 - Susana Barrientos
 - Julina Felida
 - Mpule Kwelagobe
 - Renata Fan
 - Movel Lewis
 - Shannon McArthur
 - Gemma McLaughlin
 - Andrea Muñoz Sessarego
 - Marianella Maal Paccini
 - Tina Marie Vogel
 - Arianna Bolanos
 - Marijana Kuzina
 - Jouraine Ricardo
 - Valentina Dionysiou
 - Petra Faltynova
 - Luz Johanna García Marte
 - Carolina Alfonso
 - Engy Abdalla
 - Cynthia Cevallos
 - Triin Rannat
 - Vanessa Forsman
 - Mareva Galanter
 - Diana Drubig
 - Akuba Cudjoe
 - Cherie Pisani
 - Sofia Raptis
 - Tisha Elaine Heflin
 - Monica Penedo
 - Morvinia Sobers
 - Sofia Guerrero
 - Hướng Hải Lam
 - Anett Garami
 - Gul Panag
 - Vivienne Doyle
 - Rana Raslan

 - Gloria Bellicchi
 - Nicole Haughton
 - Satomi Ogawa
 - Choi Ji-Hyun
 - Clemence Achkar
 - Jeanette Ooi
 - Dorianne Muscat
 - Micaella L'Hortalle
 - Silvia Salgado
 - Vaanda Katjiuongua
 - Kristy Wilson
 - Liliana Pilarte Centeno
 - Angela Ukpoma
 - Cherilyn Cabrera
 - Yamani Saied
  - Carmen Morinigo
 - Fabiola Lazo
 - Miriam Quiambao
  - Katarzyna Pakuła
 - Marisa Ferreira
 - Brenda Liz Lopez
  - Alexandra Petrova †
 - Cheryl Marie Cordeiro
 - Aneta Kuklova
  - Sonia Raciti
 - Diana Nogueria
 - Serafya Niekoop
 - Emma Helena Nilsson
 - Sonia Grandjean
 - Vương Uyển Phi
 - Apisamai Srirangsan
 - Nicole Simone Dyer
 - Oznur Dursun
 - Shantell Stubbs
 - Zhanna Pikhulya
 - Veronica Gonzales
 - Kimberly Pressler
 - Sherece Smith
 - Carolina Indriago
 - Ana Karić
 - Esanju Kalopa †

Thông tin cuộc thi
 Lần đầu tiên từ năm 1976 đến nay, Hoa Kỳ không lọt nổi vào bán kết.
 Botswana lần đầu tiên tham dự nhưng đã thu được thành tích rực rỡ khi đăng quang ngay danh hiệu Hoa hậu Hoàn vũ.

Lần đầu tham gia
'''

Bỏ cuộc
 - Hoa hậu Guam 1999, Tisha Elaine Heflin đã phải rút lui vài ngày trước phần thi sơ khảo, sau khi bị phát hiện mang thai.
, Hoa hậu Bulgaria 1999, Elena Angelova không thi đấu vì thiếu tài trợ.
 - Henriette Dankertsen
 - Cuộc thi Hoa hậu Romania 1999 đã bị hủy bỏ và ban tổ chức của họ đã bỏ giấy phép Hoa hậu Hoàn vũ.
 và  - Không cử đại diện do thiếu tài trợ và kinh phí.

Thay thế
 - Hoa hậu Barbados 1998, Michelle Selman không dự thi vì lý do không được tiết lộ. Á hậu 1, Olivia Harding thay thế cô.
 - Người chiến thắng Hoa hậu Hoàn vũ Vương quốc Anh 1999, Nicki Lane quyết định nhường lại vương miện cho Á hậu 1 Cherie Pisiani, sau khi Lane thú nhận rằng cô đã có con năm 14 tuổi.
 - Người chiến thắng Binibining Pilipinas 1999, Janelle Delfin Bautista đã phải từ chức do các vấn đề về quyền công dân giống như người kế nhiệm năm ngoái, bởi vì cô ấy là công dân Mỹ. Binibining Pilipinas World 1999, Miriam Quiambao đảm nhận danh hiệu Binibining Pilipinas Universe.

Chỉ định
 - Daryela Sofía Guerrero Canizales, Á hậu tại cuộc thi Hoa hậu Honduras 1998 đã được giám đốc quốc gia lúc bấy giờ là Eduardo Zablah chỉ định đại diện cho Honduras tại Hoa hậu Hoàn vũ 1999, sau khi cuộc thi Hoa hậu Honduras 1999 bị hủy bỏ do hậu quả của cơn bão Mitch từ tháng 11/1998. Trước đó, cô từng đại diện cho La Ceiba tại Miss Honduras 1998 và Miss Teen International 1997.
 - Liliana Sofía Pilarte Centeno, Á hậu 1 tại cuộc thi Hoa hậu Nicaragua 1998, đã được Viện Du lịch Nicaragua (INTUR) bổ nhiệm là tân Hoa hậu Nicaragua 1999 tại cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ 1999. Sau khi tổ chức tuyên bố rằng không có thời gian và nguồn lực để thực hiện một cuộc thi khác. Vì vậy, Pilarte là nữ hoàng quốc gia trong 2 năm tiếp theo cho đến năm 2001.
 - Diana Nogueira, Top 12 tại cuộc thi Miss España 1999 được tổ chức của cô chỉ định làm đại diện cho Tây Ban Nha tại Hoa hậu Hoàn vũ 1999, sau khi người chiến thắng Miss España 1999, Lorena Bernal không đủ điều kiện vì chưa đủ tuổi nên đã tham dự Hoa hậu Thế giới 1999. Ngoài ra, Á hậu 1, Carmen Fernández, không thể đi thi Hoa hậu Hoàn vũ vì cha cô ốm nặng và đi thi Hoa hậu Quốc tế 1999, còn Á hậu 2, Inma Nadal phải tham gia Hoa hậu Châu Âu 1999, và tổ chức Hoa hậu España đã quyết định chọn Nogueira là đại diện Tây Ban Nha tại Hoa hậu Hoàn vũ 1999. Cô ấy trước đó đã đại diện cho Pontnticra tại cuộc thi quốc gia.

Tham khảo

Năm 1999
1999


title: An Lập (định hướng)

text:
An Lập có thể là một trong số các địa danh Việt Nam sau đây:

 Xã An Lập, huyện Dầu Tiếng, tỉnh Bình Dương.
 Xã cũ An Lập thuộc huyện Sơn Động, tỉnh Bắc Giang; nay là một phần xã Vĩnh An cùng huyện.
 Giáo xứ An Lập, tỉnh Thái Bình.


title: Grimmelshausen

text:
Grimmelshausen là một đô thị ở huyện Hildburghausen, ở bang Thüringen, Đức. Đô thị này có diện tích 4,21 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 193 người.

Tham khảo


title: Hauteville-Lompnes

text:
Hauteville-Lompnes là một xã ở tỉnh Ain, vùng Auvergne-Rhône-Alpes thuộc miền đông nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ain

Tham khảo

  Hauteville-Lompnes on INSEE

Hautevillelompnes


title: Anthrenus museorum

text:
Anthrenus museorum là một loài bọ cánh cứng được tìm thấy ở Palearctic (bao gồm châu Âu), Cận Đông và Nearctic. Ở châu Âu, loài này được tìm thấy ở Albania, Áo, Belarus, Bỉ, Bosnia và Herzegovina, Quần đảo Anh, Bulgaria, Croatia, Cộng hòa Séc, lục địa Đan Mạch, Estonia, Phần Lan, lục địa Pháp, Đức, lục địa Hy Lạp, Hungary, lục địa Ý, Kaliningrad, Latvia, Liechtenstein, Litva, Luxembourg, Cộng hòa Macedonia, Moldova, lục địa Na Uy, Ba Lan, lục địa Bồ Đào Nha, România, Nga, Sardegna, Slovakia, Slovenia, lục địa Tây Ban Nha, Thụy Điển, Thụy Sĩ, Hà Lan, Ukraina, Nam Tư.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Anthrenus museorum at Fauna Europaea

M
Động vật được mô tả năm 1761


title: Ampedus azurescens

text:
Ampedus azurescens là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1865.

Chú thích

Tham khảo

Ampedus


title: Họ Bìm bìm

text:
Họ Bìm bìm hay họ Khoai lang hoặc họ Rau muống (danh pháp khoa học: Convolvulaceae), là một nhóm của 55-60 chi và khoảng 1.625-1.650 loài, chủ yếu là cây thân thảo dạng dây leo, nhưng cũng có một số loài ở dạng cây gỗ hay cây bụi, phân bố rộng khắp thế giới. Đa phần có các tuyến nhựa mủ. Các chi đa dạng nhất về loài là Ipomoea (khoảng 500 loài, cận ngành), Cuscuta (khoảng 145 loài), Convolvulus (khoảng 100 loài), Argyreia (khoảng 90 loài), Jacquemontia (khoảng 90 loài), Erycibe (khoảng 75 loài), Merremia (khoảng 70 loài).

Miêu tả

Các loài trong họ này có thể dễ dàng nhận biết nhờ tràng hoa đối xứng xuyên tâm hình phễu; công thức hoa cho họ này là 5 lá đài, 5 cánh hoa hợp, 5 nhị hoa trên tràng (các nhị hợp với các cánh hoa), bầu nhụy thượng, dạng quả tụ. Hoa lưỡng tính hay đơn tính khác gốc. Thân của chúng thường quấn lại, vì thế mà có tên khoa học là Convolvulaceae (convolvere nghĩa là quấn/cuốn lại). Các lá đơn mọc so le, không có lá kèm. Quả là dạng quả nang, quả mọng hay quả kiên, tất cả chỉ chứa 2 hạt trên mỗi ngăn (một noãn/bầu).

Các lá và rễ củ nhiều tinh bột của một số loài được sử dụng như là một dạng lương thực hay rau (chẳng hạn khoai lang và rau muống), hạt của chúng được khai thác để dùng làm thuốc nhuận tràng trong y học. Một vài loài, chẳng hạn như ololiuhqui (Rivea corymbosa), chứa các ancaloit ergolin, chất có lẽ chịu trách nhiệm cho việc sử dụng các loài cây này như là một thành phần trong các loại ma túy gây ảo giác phiêu diêu. Sự hiện diện của các ergolin trong họ này dường như là do bị nhiễm nấm có liên quan tới nấm cựa thuộc chi Claviceps. Nghiên cứu gần đây về loài bìm bìm Ipomoea asarifolia và các dạng nấm gắn liền với nó chỉ ra sự hiện diện của nấm, được nhận dạng bằng lấy trình tự DNA 18s và ITS DNA ribosom và phân tích phát sinh loài, có quan hệ họ hàng gần gũi với nấm trong họ Clavicipitaceae; luôn luôn gắn liền với sự hiện diện của các ancaloit ergolin trong các loài thực vật này. Loài nấm đã được nhận dạng này dường như là ký sinh bắt buộc chuyển tải hạt, phát triển biểu sinh trên cây chủ. Phát hiện này gợi ý mạnh mẽ rằng sự hiện diện duy nhất của các ancaloit ergolin ở một vài loài trong họ Convolvulaceae là do quan hệ cộng sinh với nấm họ Clavicipitaceae.

Phần lớn các loài trong họ này có hoa sặc sỡ và bị coi là cỏ dại khó diệt.

Các phân họ và tông
APG II chia họ này thành 2 phân họ là Humbertioideae (1 loài là Humbertia madagascariensis ở Madagascar) và Convolvuloideae.

Theo nghiên cứu của D.F. Austin thì họ Convolvulaceae có thể được phân loại thành các tông sau:
Ericybeae (đôi khi được phân loại thành họ riêng, gọi là Erycibaceae).
Cresseae
Convolvuleae
Merremioids
Ipomoeae
Argyreiae
Poraneae (đôi khi được phân loại thành họ riêng, gọi là Poranaceae).
Dichondreae (đôi khi được phân loại thành họ riêng, gọi là Dichondraceae).
Cuscuteae (đôi khi được phân loại thành họ riêng, gọi là Cuscutaceae).

Các chi
Aniseia
Argyreia (bao gồm cả Cryptanthela, Lettsomia, Moorcroftia)
Astripomoea (bao gồm cả Astrochlaena)
Blinkworthia
Bonamia (bao gồm cả Breueria, Breueriopsis, Breuieropsis, Breweria, Perispermum, Trichantha)
Calycobolus (bao gồm cả Baillandea, Prevostea)
Calystegia (bao gồm cả Volvulus)
Cardiochlamys
Cladistigma
Convolvulus (bao gồm cả Strophocaulos)
Cordisepalum
Cressa (bao gồm cả Carpentia)
Cuscuta (bao gồm cả Grammica)
Decalobanthus
Dichondra (bao gồm cả Dichondropsis)
Dicranostyles (bao gồm cả Kuhlmanniella)DinetusDipteropeltisEricybe (bao gồm cả Fissipetalum)Evolvulus (bao gồm cả Volvulopsis)FalckiaHewittia (bao gồm cả Eremosperma, Shuteria)Hildebrandtia (bao gồm cả Dactylostigma, Pterochlamys)
 Humbertia , đôi khi tách ra thành họ Humbertiaceae.HyalocystisIpomoea (bao gồm cả Acmostemon, Batatas, Bonanox, Calonyction, Calycantherum, Diatremis, Dimerodisus, Exogonium, Mina, Parasitipomoea, Pharbitis, Quamoclit)IseiaItzaeaJacquemontia (bao gồm cả Montejacquia, Thyella)Lepistemon (bao gồm cả Lepidostemon, Nemodon)LepistemonopsisLysiostyles
Maripa (bao gồm cả Mouroucoa)
Merremia (bao gồm cả Astromerremia, Skinneria, Spiranthera)
Metaporana
Nephrophyllum (bao gồm cả Hygrocharis)
Neuropeltis (bao gồm cả Sinomerrillia)
Neuropeltopsis
Odonellia
Operculina
Paralepistemon
Pentacrostigma
 Petrogenia
Polymeria
Porana (bao gồm cả Dinetopsis, Poranopsis, Tridynamia)
Rapona
Rivea
Sabaudiella
 Saccia
Seddera (bao gồm cả Sedderopsis)
Stictocardia
Stylisma
Tetralocularia
Turbina (bao gồm cả Legendrea)
Wilsonia
Xenostegia

Chú thích

Tham khảo
 Austin D. F. 1997. Convolvulaceae
 Convolvulus plant
 Convolvulaceae  trong L. Watson và M.J. Dallwitz (1992 trở đi). Các họ thực vật có hoa.
 Austin D.F. 2000. Bindweed (Convolvulus arvensis, Convolvulaceae) in North America—From medicine to menace. J. Torrey Bot. Soc. 127:172-177
 Costea, M. 2007-onwards. Digital Atlas of Cuscuta (Convolvulaceae)
 Lyons K.E. 2001. Element stewardship abstract for Convolvulus arvensis L. field bindweed. The Nature Conservancy.
 Calif. Dept. of Food and Agriculture. Undated. Field bindweed (Convolvulus arvensis L.).
 Đại học Idaho. 1999. Homewise: No matter what we do, our morning glory weeds come back every year. Any advice? Aug. 23.
 Hodges L. 2003. Bindweed identification and trol options for organic production. NebFacts. Univ. of Nebraska – Lincoln Cooperative Extension.
 Univ. of California Agriculture and Natural Resources. 2003. Field Bindweed. Pest Notes. Publ. # 7462.
 Washington State Univ. Cooperative Extension. Undated. Hortsense: Weeds: Field bindweed (Wild morningglory): Convolvulus arvensis.
 Sullivan P. 2004. Field bindweed control alternatives. ATTRA. National Sustainable Agriculture Information Service.
 Lanini W. T. Undated. Organic weed management in vineyards. University of California, Davis Cooperative Extension.
 Cox H.R. 1915. The eradication of bindweed or wild morning-glory. U.S. Dept. of Agriculture Farmers’ Bulletin 368. Washington, D.C.: Government Printing Office.
 Littlefield J.L. 2004. Bindweeds. In Biological control of invasive plants in the United States, ed. E.M. Coombs et al. Corvallis OR: Oregon State Universityy Press. pp. 150–157.
 New Mexico State Univ. Cooperative Extension Service. 2004. Managing Aceria malherbae gall mites for control of field bindweed.
 Cox Caroline. 2005. Coping with field bindweed without using herbicides. Journal of Pesticide Reform 25(1): 6-7

Liên kết ngoài

Convolvulaceae trong Topwalks.net
Convolvulaceae


title: Giáp Thìn

text:
Giáp Thìn (chữ Hán: 甲辰) là kết hợp thứ 41 trong hệ thống đánh số Can Chi của người Á Đông. Nó được kết hợp từ thiên can Giáp (Mộc dương) và địa chi Thìn (Rồng). Trong chu kỳ của lịch Trung Quốc, nó xuất hiện trước Ất Tỵ và sau Quý Mão.

Các năm Giáp Thìn

Giữa năm 1700 và 2300, những năm sau đây là năm Giáp Thìn (lưu ý ngày được đưa ra được tính theo lịch Việt Nam, chưa được sử dụng trước năm 1967):

1724
1784
1844
1904 (16/02/1904 - 03/02/1905)
1964 (13/02/1964 - 01/02/1965)
2024 (10/02/2024 - 28/01/2025)
2084 (06/02/2084 - 25/01/2085)
2144
2204
2264

Sự kiện năm Giáp Thìn

Tham khảo

Can Chi


title: Exosoma kohlschutteri

text:
Exosoma kohlschutteri là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1903.

Chú thích

Tham khảo

Exosoma


title: Tuy Dương, Tuân Nghĩa

text:
Tuy Dương (绥阳县) là một huyện tại địa cấp thị Tuân Nghĩa, Quý Châu, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 2566 km2, dân số năm 2002 là 490.000 người, mã số bưu chính là 563300.

Các đơn vị hành chính
Tuân Nghĩa có các đơn vị hành chính trực thuộc sau:

Các trấn
Dương Xuyên (洋川镇)
Đặng Dương (郑场镇)
Vượng Thảo (旺草镇)
Bồ Trường (蒲场镇)
Phong Hoa (风华镇)
枧坝镇
茅垭镇
Hoàng Dương (黄杨镇)
宽阔镇
Thái Bạch (太白镇)
青棡塘镇
Ôn Tuyền (温泉镇)

Các hương
大路槽乡
Tiểu Quan (小关乡)
Bình Lạc (坪乐乡)。

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Quý Châu


title: Neocorynura autrani

text:
Neocorynura autrani là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Vachal mô tả khoa học năm 1904.

Chú thích

Tham khảo

Neocorynura
Động vật được mô tả năm 1904


title: Brocourt

text:
Brocourt là một xã ở tỉnh Somme, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Địa lý
Thị trấn này tọa lạc trên đường D211, khoảng 28 dặm Anh về phía tây của Amiens.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Somme

Tham khảo

Liên kết ngoài
(tất cả đều bằng tiếng Pháp)
 Brocourt sur le site de l'Insee
 Brocourt sur le site du Quid

Xã của Somme


title: Conoderus pictus

text:
Conoderus pictus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1859.

Chú thích

Tham khảo

Conoderus


title: Parakanchia

text:
Parakanchia là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae


title: Niwai

text:
Niwai là một thành phố và khu đô thị của quận Tonk thuộc bang Rajasthan, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Niwai có dân số 31.355 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Niwai có tỷ lệ 64% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 74%, và tỷ lệ cho phái nữ là 51%. Tại Niwai, 16% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Rajasthan


title: Inconel

text:
Inconel là sản phẩm thương hiệu đã được đăng ký của Special Metals Corporation (Tập đoàn Kim loại Đặc biệt) thuộc họ các hợp kim đặc biệt trên cơ sở niken austenit. Hợp kim Inconel được sử dụng đặc trưng trong trường hợp ở nhiệt độ cao. Trong tiếng Anh, nó luôn được gọi là Inco (đôi khi gọi là Inconel).

Đặc tính
Hợp kim Inconel là một vật liệu chịu được ăn mòn và oxy hóa trong môi trường làm việc khắc nghiệt. Khi bị nung nóng, Inconel trở nên vững chắc, và lớp oxide hình thành bảo vệ bề mặt khỏi các tác động môi trường. Inconel bền vững với một tầm nhiệt độ cao và rộng hơn nhiều so với các vật liệu như thép hay nhôm.

Ứng dụng
Hợp kim Inconel được ứng dụng trong hầu hết các động cơ phản lực của ngành hàng không và ngành vũ trụ. Các cánh quạt tua bin chịu được nhiệt độ cao mà không bị phá hủy cũng như bị ăn mòn trong môi trường khí thải. Ngoài ra, các thiết bị khác của lò nung cũng luôn phải sử dụng đến Inconel.

Tham khảo

Luyện kim
Hợp kim của niken


title: Delia, Caltanissetta

text:
Delia là một đô thị ở tỉnh Caltanissetta ở vùng Sicilia, có vị trí cách khoảng 100 km về phía đông nam của Palermo và khoảng 20 km về phía tây nam của Caltanissetta. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 4.486 người và diện tích là 12.3 km².

Delia giáp các đô thị: Caltanissetta, Canicattì, Naro.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune.delia.cl.it/

Đô thị tỉnh Caltanissetta


title: Giải PFCS cho phim ngoại ngữ hay nhất

text:
Giải PFCS cho phim ngoại ngữ hay nhất là một giải của Hội các nhà phê bình phim thành phố Phoenix (Hoa Kỳ) dành cho một phim không nói tiếng Anh, được bầu chọn là hay nhất. Giải này được lập từ năm 2000.

Các phim đoạt giải

Thập niên 2000

Tham khảo

Giải thưởng PFCS
Giải thưởng điện ảnh cho phim ngoại ngữ xuất sắc nhất


title: STS

text:
STS (tiếng Nga: CTC) là một kênh truyền hình thương mại có trụ sở tại Moskva. Đây là đài truyền hình có số lượng người xem đông thứ 4 tại Nga. Các chương trình mua bản quyền từ truyền hình Mỹ rất được ưa chuộng trên STS, một điều khá phổ biến trên truyền hình Nga.

Show truyền hình thành công đầu tiên của hãng là Cô trông trẻ dịu dàng của tôi (mua bản quyền Cô trông trẻ của Mỹ). Tiếp theo là các chương trình ăn khách khác của nước ngoài như bộ phim nổi tiếng "Desperate Housewife" (Những bà nội trợ lo lắng khát khao), hay "Who is the boss?" (Ai là ông chủ ?). Gần đây nhất là bộ phim đầy nhân văn Katya xấu xí được dựa theo bộ phim hài được yêu thích của Colombia Betty xấu xí.

Lịch sử hình thành và phát triển
 Thể loại: truyền hình trực tiếp qua vệ tinh/cáp và DVB-T.
 Phủ sóng: Liên bang Nga và một số nước thuộc Khối Thịnh vượng chung.
 Chủ sở hữu: Công ty truyền thông STS.
 Đồng chủ tịch: Hans-Holger Albrecht và Peter Aven.
 Lên sóng: tháng 12/1996.

Tham khảo

Xem thêm

Hãng truyền hình Nga


title: Uniramodes

text:
Uniramodes là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Acronictinae