title: Ray of Light

text:
Ray of Light (tạm dịch: Tia sáng) là album phòng thu thứ bảy của nghệ sĩ thu âm người Mỹ Madonna, phát hành ngày 22 tháng 2 năm 1998 bởi Maverick và Warner Bros. Records. Sau khi sinh con đầu lòng, Madonna bắt đầu thực hiện album với một số nhà sản xuất từng hợp tác trước đó như Babyface và Patrick Leonard nhưng không hiệu quả, trước khi nữ ca sĩ theo đuổi hướng âm nhạc mới với nhà sản xuất người Anh William Orbit. Đây là đĩa hát mất nhiều thời gian thu âm nhất trong sự nghiệp của Madonna và cô phải đối mặt với nhiều sự cố liên quan đến hư hỏng phần cứng từ những thiết bị của Orbit, dẫn đến quá trình bị trì hoãn cho đến khi chúng được khắc phục. Đánh dấu bước đột phá rõ rệt so với những tác phẩm trước của cô, Ray of Light là một bản thu âm electronica và techno-pop kết hợp với nhiều thể loại khác nhau, như ambient, trip hop, nhạc psychedelic và nhạc Trung Đông, trong đó Madonna hát với âm vực rộng hơn và tông giọng đầy đặn hơn.

Ray of Light tập trung khai thác những chủ đề huyền bí trong cả âm nhạc lẫn nội dung lời bài hát, là thành quả sau khi Madonna theo đuổi Kabbalah, những nghiên cứu về Ấn Độ giáo và Phật giáo, cũng như những bài tập hằng ngày về Ashtanga yoga. Sau khi phát hành, nó nhận được sự hoan nghênh nhiệt liệt từ các nhà phê bình âm nhạc, trong đó họ đánh giá cao hướng âm nhạc mới của nữ ca sĩ. Được nhìn nhận là bản thu âm "mạo hiểm nhất" của Madonna, Ray of Light gây chú ý bởi nội quan và bản chất tâm linh của nó, đồng thời giọng hát của cô cũng được khen ngợi. Album chiến thắng bốn hạng mục giải Grammy trên tổng số sáu đề cử, bao gồm đề cử cho Album của năm và Thu âm của năm. Nó ra mắt và đạt vị trí thứ hai trên bảng xếp hạng Billboard 200 với doanh số tiêu thụ tuần đầu lớn nhất bởi một nghệ sĩ nữ lúc bấy giờ. Ray of Light cũng đứng đầu các bảng xếp hạng ở nhiều thị trường lớn như Úc, Canada, Đức và Vương quốc Anh, đồng thời bán được hơn 16 triệu bản trên toàn cầu.

Năm đĩa đơn đã được phát hành từ Ray of Light, bao gồm hai bản hit toàn cầu "Frozen" và "Ray of Light", trong khi những đĩa đơn còn lại "Drowned World/Substitute for Love", "The Power of Good-Bye" và "Nothing Really Matters" cũng gặt hái nhiều thành công đáng kể ở một số quốc gia. Để quảng bá album, Madonna thực hiện chuyến lưu diễn Drowned World Tour trong năm 2001 với 47 buổi diễn ở châu Âu và Bắc Mỹ. Nhiều nhà phê bình ghi nhận tầm ảnh hưởng của Ray of Light đối với nền nhạc đại chúng và cách nó phổ cập nhạc điện tử đến văn hóa đại chúng chính thống ở Mỹ. Họ cũng tán dương sự tái sinh trong âm nhạc của Madonna đã giúp cô khẳng định sức hút và tên tuổi giữa những nghệ sĩ hướng đến lứa tuổi thanh thiếu niên lúc bấy giờ. Ngoài ra, nó thường xuyên được nhiều tổ chức và ấn phẩm âm nhạc coi là một trong những album xuất sắc nhất mọi thời đại, bao gồm vị trí thứ 220 trong danh sách 500 album vĩ đại nhất mọi thời đại của Rolling Stone.

Bối cảnh

Sau khi phát hành album tổng hợp Something to Remember (1995), Madonna trải qua những buổi học thanh nhạc để chuẩn bị cho vai diễn trong Evita (1996). Cô cũng sinh con gái đầu lòng, Lourdes, sau đó vào năm 1996. Những sự kiện này đã truyền cảm hứng cho một giai đoạn nhìn nhận nội tâm của nữ ca sĩ. "Đó là một chất xúc tác lớn đối với tôi. Nó khiến tôi phải tìm kiếm câu trả lời cho những câu hỏi tôi chưa bao giờ tự hỏi mình trước đây", cô nói với tạp chí Q, vào năm 2002. Trong cùng khoảng thời gian đó, cô tiếp cận Kabbalah và bắt đầu tìm hiểu Ấn Độ giáo và yoga, tất cả góp phần giúp cô "thoát ly [bản thân] và nhìn thế giới dưới một góc nhìn khác". Madonna cảm thấy rằng có một "mảng lớn" trong giọng hát của cô vẫn chưa dùng đến, và cô quyết định sử dụng cho Ray of Light. Đến tháng 5 năm 1997, Madonna bắt đầu viết những bài hát cho album. Cô tiến hành hợp tác với Babyface, người lần đầu làm việc với cô trong album phòng thu trước Bedtime Stories (1994). Hai người viết vài bản nhạc cùng nhau trước khi Madonna nhận thấy sự hợp tác đang đi chệch hướng âm nhạc cô muốn cho đĩa hát. Theo Babyface, những bài hát "mang chút hơi hướng của "Take a Bow" và Madonna không muốn, hoặc không cần, phải lặp lại chính mình".

Sau khi loại những bản nhạc viết với Babyface, Madonna chuyển sang nhạc sĩ Rick Nowels, người từng đồng viết lời cho nhiều tác phẩm của Stevie Nicks và Céline Dion. Cả hai tạo nên bảy bài hát trong chín ngày, nhưng chúng cũng không thể khắc họa định hướng nhạc điện tử tương lai của album. Ba trong số các bản nhạc, "The Power of Good-Bye", "To Have and Not to Hold" và "Little Star", xuất hiện trong album. Madonna sau đó bắt đầu làm việc với Patrick Leonard, người từng sản xuất nhiều đĩa hát cho cô vào cuối thập niên 1980. Không như những album trước của nữ ca sĩ, những thành phẩm hợp tác với Leonard có rất ít sự can thiệp của kỹ thuật phòng thu. Madonna tin rằng sự tham gia của Leonard "sẽ khiến những bài hát nghe giống như của Peter Gabriel nhiều hơn", một âm thanh cô không muốn cho album. Guy Oseary, chủ tịch của Maverick Records, sau đó gọi điện cho nhạc sĩ điện tử người Anh William Orbit, và đề nghị anh gửi một số bản nhạc cho Madonna. Orbit đã gửi một đoạn băng âm thanh số gồm 13 bản cho Madonna. "Tôi rất hâm mộ các album trước của William, Strange Cargo 1 và 2, tất cả mọi thứ. Tôi cũng thích tất cả những bản phối lại anh ấy từng làm cho tôi và tôi quan tâm đến việc kết hợp một loại âm thanh tương lai nhưng cũng sử dụng nhiều ảnh hưởng của Ấn Độ và Ma-rốc hoặc những thứ tương tự, đồng thời tôi muốn nó nghe cũ kỹ lẫn mới mẻ cùng một lúc", Madonna nói.

Thu âm

Vào đầu tháng 6 trước khi bắt đầu thu âm, Orbit gặp Madonna tại nhà cô ở New York, và nữ ca sĩ phát cho anh những bản nhạc cô làm việc với các nhà sản xuất khác tính đến tháng 5 năm 1997, và anh cảm thấy nghe có vẻ "mượt mà". Họ ghé thăm Hit Factory vào cuối tuần đó, nơi Madonna mời nhà sản xuất làm việc cho Ray of Light. Orbit sau đó gửi cho cô một đoạn băng gồm các đoạn nhạc anh đang thực hiện, thường là những đoạn tám hoặc mười sáu nhịp hoặc phiên bản mộc của những bản nhạc sẽ xuất hiện trong album sau này. Madonna nghe đi nghe lại các bản mẫu cho đến khi có cảm hứng viết lời. Một khi nữ ca sĩ có ý tưởng về hướng phát triển lời cho bài hát, cô sẽ thuật lại ý tưởng của mình cho Orbit, và chúng sẽ được mở rộng hơn so với ý tưởng ban đầu. Dựa trên phần lớn các bản thu nháp hòa tấu có sẵn, Madonna bắt đầu sáng tác lời bài hát và giai điệu khi ở nhà hoặc khi du lịch.

Album được thu âm trong hơn bốn tháng rưỡi tại Phòng thu Larrabee North ở Bắc Hollywood, California, bắt đầu từ giữa tháng 6 năm 1997, là khoảng thời gian thực hiện một album lâu nhất của Madonna. Trong phần lớn quá trình thu âm, chỉ có ba người khác trong phòng thu với Madonna: William Orbit, một kỹ sư tên Pat McCarthy, và trợ lý kỹ sư của anh, Matt Silva. Họ bắt đầu thu âm ở Los Angeles, nhưng quá trình ban đầu gặp phải một số vấn đề về máy móc, vì Orbit thích làm việc với những đoạn nhạc mẫu và âm thanh tổng hợp, chứ không phải với nhạc công trực tiếp. Máy tính sẽ bị hỏng và việc thu âm phải trì hoãn cho đến khi chúng được sửa chữa. Orbit ghi lại hầu hết phần hòa tấu của album trong khoảng thời gian bốn tháng. Orbit nhớ lại rằng ngón tay của anh bị chảy máu khi chơi guitar trong nhiều giờ ở phòng thu.

Sau một số sai sót trong cách phát âm thể thơ tiếng Phạn "Yoga Taravali" trong "Shanti/Ashtangi", BBC sắp xếp cho Madonna tham gia các buổi học trên điện thoại để học cách phát âm chính xác cơ bản những từ tiếng Phạn từ học giả lỗi lạc Vagish Shastri. Sau đó, cô thực hiện các chỉnh sửa phát âm cần thiết cho album. Trong một cuộc phỏng vấn với MTV, Madonna nhớ lại quá trình thu âm Ray of Light, tiết lộ rằng đối tác kinh doanh của cô Guy Oseary là một người bạn hữu ích, vì sau khi cô và Orbit phát cho anh vài bản nhạc, Oseary, trước sự thất vọng của họ, không nói gì và rời khỏi phòng thu. "Anh ấy thực sự ghét cách phối với dàn dây lãnh đạm đó. Ngay khi tôi nghĩ rằng bài hát đã hoàn thành, anh ấy thúc đẩy chúng tôi đi thêm bước nữa. 'Có lẽ chúng ta nên thử cái này', hoặc 'Tôi thực sự không muốn nghe điều đó'. Và tất nhiên, sau đó, nó len lỏi trong não tôi, và tôi nghĩ, 'Chắc tôi sẽ bổ sung giọng nền cho bài hát đó'. Và rồi cô ấy bước vào và vui vẻ làm điều đó, đúng không nào?" Madonna nói.  Orbit cũng tiết lộ trong một cuộc phỏng vấn với tạp chí Q rằng Madonna thu âm "Swim" vào ngày người bạn của cô và là nhà thiết kế thời trang Gianni Versace bị sát hại ở Miami, Florida. Anh nhận xét rằng đây có lẽ là lý do tại sao bài hát có tác động lớn về mặt cảm xúc.

Tiêu đề và hình ảnh
Theo người phát ngôn Liz Rosenberg, Madonna ban đầu cân nhắc đặt tên cho album là Mantra, một tiêu đề cô nghĩ rằng "thực sự thú vị", và cô cũng xem xét việc gọi nó là Veronica Electronica; Tuy nhiên, nữ ca sĩ loại bỏ cả hai ý tưởng và gọi nó là Ray of Light, vì những album trước của cô thường được đặt tên theo một bản nhạc trong đĩa hát đó. Những hình ảnh của Ray of Light được chụp bởi nhiếp ảnh gia người Peru Mario Testino vào ngày 28 tháng 11 năm 1997 trong một studio ở Golden Beach, Florida. Trước đây họ từng hợp tác cho một bộ sưu tập của Versace vài năm trước đó. Madonna rất ấn tượng với vẻ tự nhiên trong những tác phẩm được Testino chụp lại, vì vậy cô quyết định mời anh để thực hiện phần hình ảnh cho album. Testino nhớ lại, "Lúc 2 giờ chiều, cô ấy nói, 'Được rồi, tôi mệt. Chúng ta kết thúc thôi'. Và tôi nói, 'Nhưng tôi vẫn chưa lấy được hình ảnh nào'. Cô ấy nói, 'Bạn đang làm việc cho tôi và tôi nói là chúng ta đã xong'. Tôi nói, 'Không, chúng ta phải tiếp tục'. Bức ảnh được cô ấy sử dụng cho ảnh bìa đã xuất hiện sau đó".

Sáng tác

Ray of Light là một bước đột phá đáng chú ý so với những tác phẩm trước của Madonna, và được coi là đĩa hát "mạo hiểm" nhất của cô. Đây là một album electronica, trip hop và techno-pop, cũng như chứa đựng những yếu tố của một số thể loại nhạc khác, bao gồm house, ambient, drum and bass, rock, new wave, nhạc phương Đông và cổ điển. Về giọng hát, nó cũng cho thấy sự thay đổi rõ rệt so với những album trước của Madonna; khi nữ ca sĩ trải qua nhiều buổi học luyện thanh cho bộ phim năm 1996 Evita, âm vực trong giọng hát của cô trở nên rộng hơn, cũng như âm sắc đầy đủ hơn. Trong nhiều bài hát, cô cũng từ bỏ kỹ thuật ngân rung từng sử dụng trước đây. Về mặt chuyên môn, đây được cho là chất giọng đầy nội lực nhất của Madonna.

Bài hát mở đầu và là đĩa đơn thứ ba, "Drowned World/Substitute For Love", là một bản ballad nhịp độ thấp với nhiều ảnh hưởng từ nhạc jungle, drum and bass và trip hop. Tiêu đề được lấy cảm hứng từ tiểu thuyết khoa học viễn tưởng hậu tận thế của J.G. Ballard The Drowned World (1962). "Swim", bản nhạc thứ hai, mang âm hưởng tâm linh. Cô hát: "Swim to the ocean floor/So that we can begin again/Wash away all our sins/Crash to the other shore". "Ray of Light", ca khúc thứ ba và là đĩa đơn thứ hai, là một bản dance-pop điện tử nhịp độ cao với những ảnh hưởng mạnh mẽ của techno và trance. Là một bài hát "cấp tiến về mặt âm thanh", nó cũng kết hợp yếu tố của rock, với một đoạn riff guitar điện nổi bật, kết hợp với một số hiệu ứng âm thanh như tiếng huýt sáo và tiếng bíp. "Candy Perfume Girl" có đoạn mở đầu đậm chất grunge và tiếp tục kết hợp những tiếng bíp hậu hiện đại và nhịp điệu tiếng guitar điện kiểu cũ bùng lên. Trong bài hát tiếp theo, "Skin", Madonna hát "Do I know you from somewhere?" bằng chất giọng đầy khao khát trên nền dàn nhạc điện tử.

Bản nhạc thứ sáu, "Nothing Really Matters", là một bản dance nhịp độ cao chứa đựng những ảnh hưởng của techno. "Sky Fits Heaven" tập trung vào những nghiên cứu tâm linh của Madonna và con gái Lourdes. Một số lời bài hát có đoạn: "Sky fits heaven so fly it, that's what the prophet said to me/Child fits mother so hold your baby tight, that's what my future can see". Những yếu tố trong phần lời được lấy từ bài thơ What Fits? của nhà thơ Max Blagg, vốn từng được sử dụng cho một quảng cáo năm 1993 của Gap Inc. "Shanti/Ashtangi" được thể hiện như một lời cầu nguyện của người Hindu và kết hợp với techno nhịp độ cao được Madonna hát bằng tiếng Phạn  trên nền nhạc dance, trong đó nữ ca sĩ hát phiên bản chuyển thể của Shankaracharya hoàn toàn bằng tiếng Phạn với những câu như "Vunde gurunam caranaravinde/Sandarsita svatma sukhavabodhe".

"Frozen", ca khúc thứ chín và là đĩa đơn đầu tiên của album, là một bản ballad điện tử nhịp độ trung bình vốn sở hữu nhiều lớp âm thanh được tăng cường bởi synthesizer và dàn dây. Bài hát cũng chứa đựng ảnh hưởng của ambient, nhịp điệu dance vừa phải ở phần điệp khúc và techno ở phần cuối. Giọng hát của Madonna xuyên suốt bản nhạc không có độ ngân rung và khiến người nghe so sánh với nhạc trung cổ. Về mặt nội dung, nó nói về một người đàn ông lạnh lùng và vô cảm; tuy nhiên, nhiều ẩn ý cũng được phát hiện. Theo Jarman-Ivens, những câu hát như "You're frozen, when your heart's not open" thể hiện một bảng màu nghệ thuật, "chứa đựng nhiều phong cách âm nhạc, ngôn từ và hình ảnh đa dạng trong lời bài hát." "The Power of Good-Bye" là một bản ballad đầy cảm xúc, trữ tình suy tư về sự mất mát và khao khát. Nó được phát hành như là đĩa đơn thứ tư của album. "To Have and Not to Hold" nói về một người yêu xa và "Little Star" nói về con gái của cô, Lourdes. Cả hai đều có bề ngoài sôi nổi nhưng tiềm ẩn sự tinh tế và cải biên có kiểm soát. "Mer Girl", bản nhạc cuối cùng của Ray of Light, là một bài thiền siêu thực về cái chết cũng như đề cập đến sự ra đi của mẹ Madonna, trong đó cô hát, "And I smelled her burning flesh/Her rotting bones, her decay/I ran and I ran/I'm still running away." "Cô ấy bước ra khỏi phòng thu," Orbit nhớ lại ngày thu âm nó, "và mọi người đều sững lại. Đó chỉ là một trong số những khoảnh khắc. Thực sự ma quái."

Phát hành và quảng bá

Ray of Light được phát hành tại Nhật Bản vào ngày 22 tháng 2 năm 1998, với một bản nhạc bổ sung cho riêng phiên bản tại đây "Has to Be". Album sau đó được phát hành tại Hoa Kỳ vào ngày 3 tháng 3 năm 1998. Tại New Zealand, một bộ hộp gồm Ray of Light và The Immaculate Collection (1990) được phát hành cùng với album. Nó đạt vị trí thứ 12 trên bảng xếp hạng và được chứng nhận Vàng bởi Hiệp hội Công nghiệp thu âm New Zealand (RIANZ) với 7,500 bản được tiêu thụ. Một bản tổng hợp VHS quảng bá mang tên Rays of Light được phát hành tại Vương quốc Anh vào năm 1999, tập hợp video ca nhạc cho tất cả năm đĩa đơn trong album. Tất cả video sau đó được đưa vào bộ sưu tập The Video Collection 93:99 (1999). "Sky Fits Heaven" được phát hành dưới dạng đĩa đơn quảng bá tại Hoa Kỳ. Nó đạt vị trí thứ 41 trên bảng xếp hạng Billboard Hot Dance Club Play.

Để quảng bá album, Madonna xuất hiện trên truyền hình và trình diễn trực tiếp những bài hát từ album. Ngày 14 tháng 2 năm 1998, cô ra mắt "Sky Fits Heaven", "Shanti/Ashtangi" và "Ray of Light" tại hộp đêm Roxy NYC. "Frozen" được biểu diễn trên The National Lottery Show ở Vương quốc Anh (21 tháng 2), Lễ hội Âm nhạc Sanremo 1998 ở Ý (24 tháng 2), Wetten, dass..? tại Đức (28 tháng 2) và Rosie O'Donnell Show tại Hoa Kỳ (13 tháng 3). Vào ngày 27 tháng 4, Madonna xuất hiện không báo trước tại buổi hòa nhạc từ thiện Rock for the Rainforest tại Carnegie Hall ở Thành phố New York để hát "Frozen". Cô còn tham gia cùng những ngôi sao khác của buổi hòa nhạc, bao gồm Sting, Elton John và Billy Joel để trình diễn "With a Little Help From My Friends" và "Twist and Shout" với họ. Vào ngày 29 tháng 5, Madonna xuất hiện trên The Oprah Winfrey Show và hát "Little Star" và "Ray of Light". Vào ngày 10 tháng 9, cô mở màn giải Video âm nhạc của MTV năm 1998 tại Thành phố New York bằng màn trình diễn "Shanti/Ashtangi" và "Ray of Light" kết hợp với Lenny Kravitz trong vai trò đệm guitar. "The Power of Good-Bye" được hát tại giải Âm nhạc châu Âu của MTV năm 1998 ở Ý (12 tháng 11) và Top of the Pops ở Vương quốc Anh (19 tháng 11). Ngày 24 tháng 2 năm 1999, Madonna biểu diễn "Nothing Really Matters" tại lễ trao giải Grammy lần thứ 41 tại Shrine Auditorium ở Los Angeles.

Madonna trình diễn "Drowned World/Substitute For Love", "Ray of Light", "Candy Perfume Girl", "Sky Fits Heaven", "Frozen" và "Mer Girl" trong Drowned World Tour, chuyến lưu diễn thứ năm của cô, để quảng bá Ray of Light và album tiếp theo Music (2000). Nó bắt đầu vào tháng 6 năm 2001 và đánh dấu lần đầu tiên Madonna lưu diễn sau tám năm. Nó dự định được bắt đầu trước thiên niên kỷ mới, nhưng cô đã mang thai con trai Rocco Ritchie, phát hành Music vào năm đó và kết hôn với Guy Ritchie vào tháng 12 năm 2000. Mỗi đêm diễn được chia thành năm phần, Cyber-Punk, Geisha, Cowgirl, Spanish và Ghetto. Drowned World Tour nhận được những đánh giá tích cực, và là một thành công về mặt thương mại, thu về tổng cộng 75 triệu đô-la Mỹ, và là chuyến lưu diễn thành công nhất của một nghệ sĩ hát đơn trong năm 2001. Buổi hòa nhạc từ The Palace of Auburn Hills ở Auburn Hills, Michigan được phát sóng trực tiếp trên HBO vào ngày 26 tháng 8 năm 2001. Đĩa DVD Drowned World Tour 2001 được phát hành trên toàn thế giới vào ngày 13 tháng 11 năm 2001. Cũng như buổi phát sóng đầu tiên của đêm diễn, DVD nhận được những đánh giá tốt. Những bức ảnh sử dụng trên bìa DVD được chụp bởi người bạn của Madonna Rosie O'Donnell.

Đĩa đơn

"Frozen" được phát hành với tư cách đĩa đơn chủ đạo từ album vào ngày 23 tháng 2 năm 1998. Nó lọt vào top 5 ở hầu hết những thị trường âm nhạc toàn cầu, đồng thời đứng đầu bảng xếp hạng đĩa đơn ở Phần Lan, Ý, Tây Ban Nha và Vương quốc Anh, nơi nó trở thành đĩa đơn đầu tiên của Madonna ra mắt ở vị trí số một. Đây cũng là đĩa đơn thứ sáu của cô đạt vị trí thứ hai trên Billboard Hot 100, giúp nữ ca sĩ xác lập kỷ lục là nghệ sĩ sở hữu nhiều tác phẩm á quân nhất trong lịch sử bảng xếp hạng. Bài hát nhận được sự hoan nghênh từ giới phê bình và được coi là một kiệt tác với âm thanh được mô tả như "điện ảnh". Tuy nhiên, một phiên tòa tại Bỉ vào năm 2005 phán quyết rằng chủ đề bốn nhịp mở đầu của bản nhạc đã ăn cắp ý tưởng từ bài hát "Ma vie fout le camp", do Salvatore Acquaviva sáng tác. Phán quyết khiến đĩa đơn và Ray of Light bị cấm tiêu thụ, cũng như những album tổng hợp khác có bài hát ở Bỉ. Vào tháng 2 năm 2014, một phiên tòa khác tại Bỉ phán quyết rằng Madonna không đạo nhái tác phẩm của Acquaviva cho "Frozen". Tòa án nói về một "hành vi phạm tội mới" trong hồ sơ: nhà soạn nhạc Edouard Scotto Di Suoccio và tổ chức Tabata Atoll Music and Music ở Paris cũng đệ đơn khiếu nại đạo nhạc. Theo họ, cả "Ma vie fout le camp" và "Frozen" đều bắt nguồn từ bài hát "Blood Night" mà họ sáng tác vào năm 1983. Sau khi tất cả ba bài hát trong vụ án được so sánh, phán quyết cuối cùng là những bài hát "không đủ độ 'nguyên bản' để khẳng định" rằng có xảy ra bất kỳ hành vi đạo nhạc nào, qua đó chấm dứt lệnh cấm kéo dài 8 năm đối với "Frozen" tại Bỉ từ năm 2005.

Đĩa đơn thứ hai, "Ray of Light", được phát hành vào ngày 6 tháng 5 năm 1998. Nó đạt vị trí số một tại Tây Ban Nha và vươn đến top 5 tại Canada, Phần Lan, Ý, Vương quốc Anh và Hoa Kỳ. Nó xuất hiện lần đầu trên Hot 100 ở vị trí thứ năm, trở thành thứ hạng ra mắt cao nhất của Madonna trên bảng xếp hạng từ trước đến nay. Bài hát cũng gặt hái thành công trên bảng xếp hạng Hot Dance Club Play, giữ vị trí quán quân trong bốn tuần, và trở thành "Đĩa đơn Hot Dance Club Play Hàng đầu" của năm 1998. Về mặt chuyên môn, nó cũng nhận được những đánh giá tích cực, được ca ngợi bởi âm thanh hoàn hảo nhưng vẫn "tiến bộ về mặt kỹ thuật" cũng như chất giọng đầy nội lực của cô.

"Drowned World/Substitute for Love" được phát hành vào ngày 24 tháng 8 năm 1998 như là đĩa đơn thứ ba bên ngoài Hoa Kỳ. Nó đạt vị trí số một ở Tây Ban Nha và lọt vào top 10 ở Ý và Vương quốc Anh. Video ca nhạc do Walter Stern đạo diễn, đã gây nên tranh cãi bởi những cảnh quay Madonna bị thợ săn ảnh đuổi theo bằng xe mô tô, một kịch bản tương tự như cái chết của Vương phi Diana vào năm 1997. Đĩa đơn thứ tư, "The Power of Good-Bye", được phát hành vào ngày 22 tháng 9 năm 1998, và lọt vào top 10 ở Áo, Canada, Hà Lan, Phần Lan, Đức, Ý, Tây Ban Nha, Thụy Điển, Thụy Sĩ và Vương quốc Anh. Tại Hoa Kỳ, bài hát đạt vị trí thứ 11 trên Hot 100. Video ca nhạc của nó được đạo diễn bởi Matthew Rolston. "Nothing Really Matters" được phát hành làm đĩa đơn thứ năm và cũng là cuối cùng của Ray of Light vào ngày 2 tháng 3 năm 1999. Nó trở thành một bản hit top 10 ở Canada, Phần Lan, Ý, New Zealand và Vương quốc Anh. Tại Hoa Kỳ, nó trở thành đĩa đơn có thứ hạng thấp nhất của Madonna trên Hot 100, đạt vị trí thứ 93, nhưng lại là đĩa đơn quán quân trên bảng xếp hạng nhạc dance. Video ca nhạc của nó, do Johan Renck đạo diễn, được lấy cảm hứng từ cuốn sách Hồi ức của một geisha của Arthur Golden, với những cảnh Madonna ăn mặc như một geisha.

Tiếp nhận chuyên môn

Ray of Light nhận được sự hoan nghênh nhiệt liệt từ các nhà phê bình. Stephen Thomas Erlewine từ AllMusic gọi đây là "đĩa hát mạo hiểm nhất" và "album trưởng thành và thận trọng nhất" của Madonna. Paul Verna của Billboard nhận xét: "Dễ dàng là tác phẩm cá nhân và trưởng thành nhất của cô cho đến nay, Ray of Light là nơi Madonna thêu dệt lời ca với sự gần gũi đau đớn của từng mục nhật ký và gói chúng lại bằng những giai điệu như thánh ca và phần hòa tấu tràn ngập không khí tươi tốt, u sầu—với những bước chân vào nhạc cổ điển, trance, và thậm chí cả guitar pop. Tất nhiên, cô ấy cân bằng phần giai điệu nghiêm túc của bản thu âm bằng những hạt cốm pop quen thuộc giúp cô khai phá âm vực đáng kinh ngạc của mình một cách linh hoạt để đạt được hiệu quả tốt." Ông kết thúc bài đánh giá bằng cách gọi album là "một nỗ lực mạo hiểm thú vị, và sau cùng là chiến thắng của một trong những nghệ sĩ biểu diễn hấp dẫn nhất nhạc pop." Sal Cinquemani của Slant Magazine mô tả album là  một trong những kiệt tác pop tuyệt vời của thập niên 90" và tuyên bố rằng: "Lời bài hát của nó không phức tạp nhưng tuyên ngôn lại rất vĩ đại" và "Madonna chưa từng cảm xúc đến như vậy kể từ Like a Prayer". Bài đánh giá của Rob Sheffield cho Rolling Stone gọi album là "xuất sắc", nhưng lại chỉ trích quá trình sản xuất của Orbit, nói rằng anh không hiểu biết đủ thủ thuật để sản xuất toàn bộ album, và vì vậy nó trở nên lặp lại lẫn nhau. "Đến khi Simply Red kết nạp John Zorn, hoặc Mariah Carey làm việc với Tortoise," Stuart Maconie viết cho Q, "cô ấy vẫn là quý tộc pop duy nhất luôn biết lắng nghe."

David Browne của Entertainment Weekly viết: "Với tất cả những gì cô vật lộn với sự tự khai sáng, Madonna có vẻ thoải mái hơn và ít cáu kỉnh hơn chính mình trong nhiều năm, từ sự lột xác mới của người mẹ thiên nhiên gốc Ý đến, đặc biệt, âm nhạc của cô. Ray of Light thực sự như một lễ cầu nguyện, và bạn biết cô ấy sẽ đưa bạn đến đó." Roni Sarig, trong City Pages, ấn tượng nhất bởi âm vực, độ sâu và trong trẻo ở giọng hát của Madonna và gọi đây là "bản thu âm phong phú nhất, thành công nhất của cô." Robert Hilburn của Los Angeles Times viết: "Một lý do tại sao Ray of Light là album thỏa mãn nhất trong sự nghiệp của cô vì nó phản ánh sự tìm kiếm tâm hồn của một người phụ nữ ở một thời điểm trong cuộc đời, nơi cô có thể nhìn lại bản thân với sự thẳng thắn và góc nhìn đáng ngạc nhiên." Trong Melody Maker, Mark Roland so sánh nó với St Etienne và Homogenic của Björk, để làm nổi bật sự thiếu hoài nghi như khía cạnh tích cực nhất của album: "Đây không phải một album làm bật lên sự thao túng cynical pop, nó như được bóc ra khỏi một cục đất sét trên bánh xe đạp. Được khiêu khích vào đời đầy thiện chí, Ray of Light là một chiếc cốc xấu xí không hoàn hảo nhưng trở nên đặc biệt hơn tất cả vì điều đó." Joan Anderman từ The Boston Globe cho biết Ray of Light là một album đáng chú ý. Ông mô tả nó như một bản thu âm dance mang tính tâm linh sâu sắc, có kết cấu tuyệt vời, một chu kỳ nghiêm túc của những bài hát đi một chặng đường dài để hướng tới việc giải phóng Madonna khỏi sự nghiệp được xây dựng dựa trên những hình ảnh góp nhặt và cá tính được trau dồi. Robert Christgau của Playboy không có nhiều ấn tượng, cho rằng đây là một đĩa hát "nghe có vẻ tuyệt vời" nhưng ở mức trung bình vì các chủ đề khai sáng luôn mang lại kết quả vụng về cho những nghệ sĩ pop. Tuy nhiên, ông khen ngợi những bản nhạc đầy khoái cảm như "Skin" và "Candy Perfume Girl".

Diễn biến thương mại

Tại Hoa Kỳ, Ray of Light ra mắt ở vị trí thứ hai trên bảng xếp hạng Billboard 200 số phát hành ngày 21 tháng 3 năm 1998. Album thiết lập kỷ lục về doanh số tiêu thụ tuần đầu lớn nhất của một nghệ sĩ nữ trong kỷ nguyên Nielsen SoundScan lúc bấy giờ với 371,000 bản được bán ra. Tuy nhiên, nó không thể đánh bại album nhạc phim của tác phẩm điện ảnh Titanic, trở thành đĩa hát thứ năm của Madonna vươn đến thứ hạng á quân. Trong tuần thứ hai, album bán được 225,000 bản và vẫn bị chặn lại bởi nhạc phim. Vào ngày 16 tháng 3 năm 2000, nó được chứng nhận bốn đĩa Bạch kim bởi Hiệp hội Công nghiệp Ghi âm Hoa Kỳ (RIAA) với bốn triệu bản được tiêu thụ. Madonna trở thành nữ nghệ sĩ đầu tiên có bảy album phòng thu đa bạch kim của RIAA. Theo Nielsen SoundScan, Ray of Light bán được 3.891 triệu bản tại Hoa Kỳ tính đến tháng 12 năm 2016. Doanh số này không bao gồm những bản sao được bán thông qua các câu lạc bộ như BMG Music, nơi album bán được hơn 459,000 bản. Tại Canada, nó ra mắt ở vị trí số một trên bảng xếp hạng Canadian Albums Chart với doanh số tuần đầu là 59,900 bản. Sau đó, nó được chứng nhận bảy đĩa Bạch kim bởi Hiệp hội Công nghiệp ghi âm Canada (CRIA) cho lượng tiêu thụ đạt 700,000 bản. Album cũng đạt được thành công về mặt thương mại ở Châu Đại Dương, ra mắt ở vị trí số một trên bảng xếp hạng ở Úc và New Zealand. Nó được chứng nhận ba đĩa Bạch kim bởi Hiệp hội Công nghiệp Ghi âm Úc (ARIA) và Bạch kim bởi Hiệp hội Công nghiệp Ghi âm New Zealand (RIANZ) với số album bán ra lần lượt là 210,000 và 15,000 bản.

Tại Vương quốc Anh, Ray of Light ra mắt ở vị trí số một trên UK Albums Chart với doanh số tuần đầu gần 139,000 bản và giữ vị trí quán quân trong hai tuần. Nó được chứng nhận sáu đĩa Bạch kim bởi Hội Công nghiệp Ghi âm Anh (BPI) cho lượng tiêu thụ đạt 1.8 triệu bản. Tính đến năm 2018, album bán được 1,730,000 đơn vị tại Vương quốc Anh theo Official Charts Company. Tại Pháp, Ray of Light lọt vào bảng xếp hạng album ở vị trí thứ hai, giữ nguyên vị trí đó trong bảy tuần trước khi tụt hạng. Nó được chứng nhận ba lần Bạch kim bởi Hiệp hội Quốc gia về Xuất bản Ghi âm (SNEP) với 900,000 bản được tiêu thụ. Doanh số thực tế của album ở Pháp là 925,400 bản. Tại Đức, album đạt vị trí số một trên Media Control Charts và trụ vững trong bảy tuần. Nó vẫn là album bán chạy nhất của Madonna ở Đức với ba lần chứng nhận bạch kim từ Hiệp hội Công nghiệp Âm nhạc Liên bang (BVMI) cho lượng đĩa đạt 1.5 triệu bản. Ray of Light ra mắt ở hạng nhất tại Ý và bán được 500,000 bản tính đến tháng 7 năm 1998. Doanh số tiêu thụ cán mốc 600,000 bản tại đây. Với những thành công thương mại ở các nước châu Âu, album đứng đầu bảng xếp hạng European Top 100 Albums và được chứng nhận bảy đĩa bạch kim bởi Liên đoàn Công nghiệp ghi âm Quốc tế (IFPI) cho doanh thu đạt bảy triệu bản, trở thành album bán chạy thứ ba ở châu Âu trong giai đoạn 1998-2007. Ray of Light cũng đạt được thành công tương tự trên toàn cầu, đứng đầu các bảng xếp hạng ở Bỉ, Hà Lan, Phần Lan, Hy Lạp, Hungary, Israel, Na Uy, Singapore, Tây Ban Nha và Thụy Sĩ. Đây là album bán chạy nhất của tập đoàn Warner Music ở Châu Á–Thái Bình Dương trong suốt năm 1998, và bán được một triệu bản chỉ riêng ở lục địa tính đến tháng 6 năm 1999. Tổng cộng, Ray of Light bán được hơn 18 triệu bản trên toàn thế giới.

Thành tựu

Tại giải Grammy thường niên lần thứ 41, Ray of Light nhận được bốn giải trong số sáu đề cử. Album chiến thắng hạng mục Album Pop xuất sắc nhất và Gói thu âm xuất sắc nhất, đồng thời được đề cử cho Album của năm, trong khi bản nhạc chủ đề thắng giải Thu âm nhạc dance xuất sắc nhất và Video ca nhạc hình thái ngắn xuất sắc nhất, cũng như được đề cử cho Thu âm của năm. Album đem lại cho Madonna giải Grammy âm nhạc đầu tiên trong sự nghiệp vì trước đó cô chỉ thắng ở hạng mục video. Madonna còn trở thành nghệ sĩ thắng lớn nhất tại giải Video âm nhạc của MTV năm 1998, giành sáu giải trên tổng số chín đề cử. "Frozen" thắng giải Hiệu ứng đặc biệt xuất sắc nhất; "Ray of Light" thắng giải Biên đạo xuất sắc nhất, Đạo diễn xuất sắc nhất, Biên tập xuất sắc nhất, Video xuất sắc nhất của nữ ca sĩ và Video của năm, đồng thời được đề cử cho Quay phim xuất sắc nhất, Video Dance xuất sắc nhất và Video đột phá. Hiệp hội các Nhà soạn nhạc, Tác giả và Nhà xuất bản Hoa Kỳ (ASCAP) vinh danh Madonna với hai giải Bài hát trình diễn nhiều nhất cho "Frozen" và "Ray of Light" tại Giải thưởng Âm nhạc ASCAP Pop năm 1999, cũng như Bài hát Dance hàng đầu cho "Ray of Light" tại Lễ trao giải Âm nhạc ASCAP Rhythm & Soul năm 1999.

Ray of Light cũng giúp Madonna đạt nhiều giải thưởng từ những lễ trao giải quốc tế, bao gồm hai giải Grammy Đan Mạch cho Album quốc tế xuất sắc nhất và Giọng ca nữ quốc tế xuất sắc nhất từ IFPI Đan Mạch, một giải Fryderyk cho Album nước ngoài hay nhất từ Hiệp hội Công nghiệp Ghi âm Ba Lan (ZPAV) ở Ba Lan, giải Hươu vàng cho Album Pop quốc tế của năm từ Mahasz ở Hungary, hai giải Porin cho Album quốc tế xuất sắc nhất và Video quốc tế xuất sắc nhất ("Frozen") tại Croatia, và hai giải Rockbjörnen cho Album quốc tế xuất sắc nhất và Nghệ sĩ quốc tế xuất sắc nhất tại Thụy Điển.

Tại Canada, Madonna giành giải Video quốc tế xuất sắc nhất cho "Ray of Light" tại giải thưởng Video MuchMusic năm 1999 và được đề cử cho Album bán chạy nhất (Nước ngoài hoặc trong nước) tại giải Juno năm 1999. Cô cũng nhận được giải Nữ nghệ sĩ xuất sắc nhất và Album xuất sắc nhất tại giải Âm nhạc châu Âu của MTV năm 1998. Tại giải Âm nhạc Dance Quốc tế thường niên lần thứ 14, Madonna giành giải Nghệ sĩ Dance hát đơn xuất sắc nhất và Video Dance xuất sắc nhất cho "Ray of Light".

Tác động và di sản
Ray of Light góp công lớn trong việc đưa nhạc điện tử vào nền văn hóa đại chúng toàn cầu. Los Angeles Times nhận định rằng "ngoài những đột phá bất ngờ như của Fatboy Slim, electronica vẫn chưa trở nên phổ biến khi Madonna phát hành Ray of Light." Đến khi album đưa thể loại lên vị trí dẫn đầu các bảng xếp hạng âm nhạc, theo tác giả J. Randy Taraborrelli, "techno và electronica, trong nhiều năm, là thứ âm nhạc được chơi tại những buổi tiệc, và phổ biến nhất, các bữa tiệc ngầm bất hợp pháp trong nhà kho bỏ hoang và những khu vực hoang vắng ở ngoại ô thị trấn trên khắp thế giới." Biên tập viên của AllMusic, Liana Jonas, cho rằng bài hát chủ đề của album "thu hút sự chú ý lớn đến dòng nhạc điện tử, vốn đi lên từ vị thế ngầm để trở nên phổ biến rộng rãi vào đầu thế kỷ 21." Tác giả Daryl Deino của The Observer gọi nó là "một album chấp nhận rủi ro giúp định nghĩa xu hướng nhạc dance điện tử."

Elliott H. Powell trong một nghiên cứu về Mỹ tại Đại học New York nhận xét rằng Ray of Light tạo tiền đề để văn hóa Nam Á dễ tiếp cận hơn với công chúng Mỹ vào những năm 1990. Rhonda Hammer and Douglas Kellner trong cuốn sách của Nghiên cứu Truyền thông/văn hóa: Tiếp cận chuyên môn nhớ lại rằng "Hiện tượng nữ quyền lấy cảm hứng từ Nam Á như một xu hướng truyền thông phương Tây có thể bắt nguồn từ tháng 2 năm 1998, khi biểu tượng nhạc pop Madonna phát hành video "Frozen"." Họ giải thích rằng "mặc dù Madonna không khởi xướng thời trang phụ kiện làm đẹp của Ấn Độ [...] nhưng cô ấy đưa nó vào tầm mắt công chúng bằng cách thu hút sự chú ý của truyền thông toàn cầu."

Theo Taraborrelli, album được ca ngợi là táo bạo và mới mẻ đối với nền nhạc đương đại cuối thập niên 1990, vốn được thống trị bởi những nhóm nhạc nam và nghệ sĩ thiếu niên như Backstreet Boys, NSYNC, Britney Spears và Christina Aguilera. Larry Flick từ Billboard nói rằng album "không chỉ mang lại cho nữ ca sĩ tắc kè hoa thành công chuyên môn  đầu tiên trong sự nghiệp mà còn chứng minh rằng cô ấy vẫn là một nhân vật quan trọng với khán giả trẻ vốn thay đổi một cách đáng sợ." Nhà phê bình âm nhạc Lucy O'Brien nhận xét: "Ray of Light năm 1998 hoàn toàn góp phần phục dựng hình ảnh cho Madonna. Cho đến thời điểm đó, cô vẫn bị coi là một cô gái nhạc pop quyến rũ bình thường và ăn may, nhưng với đĩa hát này, cô tiếp cận được một lượng khán giả hoàn toàn mới, chứng tỏ rằng cô là một nhạc sĩ giỏi với tiềm năng sản sinh lớn." Mary von Aue từ Stereogum nói rằng "Ray of Light tái lập Madonna như một nghệ sĩ đột phá."

Ray of Light được nhiều nhà phê bình đưa vào danh sách những album hay nhất mọi thời đại. Tạp chí Rolling Stone xếp đĩa hát ở vị trí thứ 367 trong danh sách 500 album xuất sắc nhất mọi thời đại. Vào tháng 9 năm 2020, một ấn bản cập nhật của danh sách được Rolling Stone xuất bản, và album tăng 145 hạng lên vị trí thứ 222. Năm 2001, một phần tư triệu người hâm mộ âm nhạc trên VH1 bình chọn Ray of Light ở hạng mười cho "100 Album hay nhất mọi thời đại". Năm 2003, Ray of Light xếp vị trí thứ 17 trong danh sách "100 Album hay nhất từng tồn tại" của độc giả tạp chí Q.  Album cũng xuất hiện trong cuốn sách 1001 Album Bạn Phải Nghe Trước Khi Chết. Tạp chí Mojo cũng liệt kê Ray of Light ở vị trí thứ 29 trong "100 Tác phẩm Kinh điển Hiện đại: Album Tuyệt vời Nhất trong Đời Chúng ta". Năm 2013, album cũng được xếp hạng 241 trong danh sách "500 Album hay nhất mọi thời đại" của tạp chí NME. Ca sĩ người Canada Nelly Furtado nói rằng cô coi Ray of Light như hình mẫu cho album Loose (2006) của mình. Ca sĩ người Anh Adele gọi Ray of Light là "một trong những nguồn cảm hứng chính" cho album phòng thu thứ ba của cô, 25 (2015). Bản thân Madonna cũng coi Ray of Light là cuộc cách mạng viên mãn nhất trong sự nghiệp của cô.

Danh sách bài hát

Xếp hạng

Xếp hạng tuần

Xếp hạng thập niên

Xếp hạng cuối năm

Chứng nhận

ard=Bạch kim|relyear=1998|salesamount=250,000|archive-date=ngày 6 tháng 8 năm 2010|url=http://www.rockandroll.gr/content/view/124/110/lang,greek/|title=Best selling in Brazil|access-date =ngày 21 tháng 8 năm 2012}}

Ghi chú

Tham khảo

Tài liệu

Liên kết ngoài

Library + Archives: Ray of Light  tại Đại sảnh Danh vọng Rock and Roll

Album năm 1998
Album của Madonna
Giải Grammy cho Album giọng pop xuất sắc nhất
Album nhạc điện tử của nghệ sĩ Mỹ
Album của Maverick Records
Album của Warner Bros. Records


title: Birkenfelde

text:
Birkenfelde là một đô thị thuộc huyện Eichsfeld, Đức. Đô thị này có diện tích 8,34 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 602 người.

Tham khảo


title: (26987) 1997 WP1

text:
{{DISPLAYTITLE:(26987) 1997 WP1}}

(26987) 1997 WP1 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 21 tháng 11 năm 1997.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 26001–27000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1997
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Cymbalophora pudica

text:
Cymbalophora pudica là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae. Nó được tìm thấy ở Nam Âu và miền tây Bắc Phi.

Sải cánh dài 35–42 mm. Bướm mọc cánh từ tháng 8 đến tháng 9 tùy theo địa điểm.

Ấu trùng ăn nhiều loại cỏ và Taraxacum officinale và other low growing plants.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Moths và Butterflies of châu Âu và North Africa
Papillons de Poitou-Charentes
Europäische Schmetterlinge und ihre Ökologie

Cymbalophora
Côn trùng châu Âu
Động vật được mô tả năm 1785


title: Vĩnh Thạch (huyện)

text:
Vĩnh Thạch là một huyện cũ của tỉnh Thanh Hóa, tồn tại từ ngày 5 tháng 7 năm 1977 đến ngày 30 tháng 8 năm 1982.

Địa lý
Huyện Vĩnh Thạch rộng 716,59 km², có vị trí địa lý:
Phía đông giáp huyện Trung Sơn
Phía tây giáp 2 huyện Bá Thước và Cẩm Thủy
Phía nam giáp huyện Thiệu Yên
Phía bắc giáp 2 huyện Tam Điệp, Hoàng Long, tỉnh Hà Nam Ninh và huyện Lạc Sơn, tỉnh Hà Sơn Bình.

Lịch sử
Huyện Vĩnh Thạch được thành lập năm 1977 trên cơ sở sáp nhập hai huyện Thạch Thành và Vĩnh Lộc, huyện lỵ được đặt tại khu vực núi Chè, xã Vĩnh Thành (nay thuộc thị trấn Vĩnh Lộc).

Cùng lúc đó, các huyện Trung Sơn, Lương Ngọc, Thiệu Yên và Đông Thiệu cũng được thành lập.

Khi thành lập, huyện Vĩnh Thạch gồm 2 thị trấn nông trường: Thạch Thành, Vân Du và 40 xã: Ngọc Trạo, Thạch Bình, Thạch Cẩm, Thạch Định, Thạch Đồng, Thạch Lâm, Thạch Long, Thạch Quảng, Thạch Sơn, Thạch Tượng, Thành An, Thành Công, Thành Hưng, Thành Kim, Thành Long, Thành Minh, Thành Mỹ, Thành Tâm, Thành Tân, Thành Thọ, Thành Tiến, Thành Trực, Thành Vân, Thành Vinh, Thành Yên, Vĩnh An, Vĩnh Hòa, Vĩnh Hùng, Vĩnh Hưng, Vĩnh Khang, Vĩnh Long, Vĩnh Minh, Vĩnh Ninh, Vĩnh Phúc, Vĩnh Quang, Vĩnh Tân, Vĩnh Thành (huyện lỵ), Vĩnh Thịnh, Vĩnh Tiến, Vĩnh Yên.

Năm 1982, huyện Vĩnh Thạch chia thành hai huyện Thạch Thành và Vĩnh Lộc như cũ:
 Huyện Thạch Thành có 27 đơn vị hành chính trực thuộc, gồm 2 thị trấn nông trường: Thạch Thành, Vân Du và 25 xã: Ngọc Trạo, Thạch Bình, Thạch Cẩm, Thạch Định, Thạch Đồng, Thạch Lâm, Thạch Long, Thạch Quảng, Thạch Sơn, Thạch Tượng, Thành An, Thành Công, Thành Hưng, Thành Kim (huyện lỵ), Thành Long, Thành Minh, Thành Mỹ, Thành Tâm, Thành Tân, Thành Thọ, Thành Tiến, Thành Trực, Thành Vân, Thành Vinh, Thành Yên.
 Huyện Vĩnh Lộc có 15 đơn vị hành chính trực thuộc, gồm các xã: Vĩnh An, Vĩnh Hòa, Vĩnh Hùng, Vĩnh Hưng, Vĩnh Khang, Vĩnh Long, Vĩnh Minh, Vĩnh Ninh, Vĩnh Phúc, Vĩnh Quang, Vĩnh Tân, Vĩnh Thành (huyện lỵ), Vĩnh Thịnh, Vĩnh Tiến, Vĩnh Yên.

Đồng thời các huyện Lương Ngọc, Trung Sơn chia thành các huyện như cũ; riêng huyện Đông Thiệu đổi lại là huyện Đông Sơn nhưng vẫn giữ nguyên địa giới.

Chú thích

Xem thêm

Trung Sơn
Lương Ngọc
Thiệu Yên
Đông Thiệu

Huyện cũ Việt Nam
Hành chính Thanh Hóa


title: Aulacophora olivieri

text:
Aulacophora olivieri là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Baly miêu tả khoa học năm 1888.

Chú thích

Tham khảo

Aulacophora


title: Volvarina guajira

text:
Volvarina guajira là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Marginellidae, họ ốc mép.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Volvarina


title: La Prétière

text:
La Prétière là một xã của tỉnh Doubs, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền đông nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Doubs

Tham khảo

INSEE
IGN
La Prétrère on the intercommunal Web site of the department

Xã của Doubs


title: 2720 Pyotr Pervyj

text:
2720 Pyotr Pervyj (1972 RV3) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 6 tháng 9 năm 1972 bởi L. Zhuravleva ở Nauchnyj.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 2720 Pyotr Pervyj

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1972
Tiểu hành tinh kiểu C


title: Họ Nấm Malta

text:
Cynomorium là chi thực vật duy nhất trong họ Nấm Malta hay họ Tỏa dương (danh pháp khoa học: Cynomoriaceae). Các loài cây trong chi này là toàn ký sinh (holoparasit = ký sinh hoàn toàn). Lưu ý, đây không phải là Nấm thực sự.

Miêu tả
Các loài Cynomorium là cây thân thảo lâu năm, chiều cao tối đa lên tới 30 cm. Là thực vật có màu nâu đỏ, không có diệp lục. Cynomorium chứa các loài toàn ký sinh (holoparasit). Kiểu ký sinh là gắn vào rễ thường là của các loài cây chịu mặn nhờ có thân rễ lớn ngầm dưới đất với nhiều giác mút. Các vật chủ phổ biến là Obione (Atriplex) và Salsola (Amaranthaceae), Inula (Asteraceae), Reaumuria, Tamarix (Tamaricaceae), Melilotus (Fabaceae), Limonium (Plumbaginaceae), Nitraria (Nitrariaceae). Các vật chủ chủ yếu của Cynomorium coccineum là các loài Atriplex, còn với C. songaricum là Nitraria sibirica, Reaumuria spp., Salsola spp. và Tamarix spp. Không có tăng trưởng thứ cấp. Chúng có thân rễ ngầm, phân nhánh, màu nâu là cơ quan lưu trữ. Phần thân trên mặt đất đứng thẳng, không phân cành, dày cùi thịt, thực chất là đầu cụm hoa. Các lá mọc so le và sắp xếp thành vòng xoắn trên cây có hình tam giác tới hình mũi mác suy giảm thành dạng vảy, có khí khổng.

Cynomorium là các loài đơn tính cùng gốc hay đa tạp-đơn tính cùng gốc. Các cụm hoa mọc đầu ngọn, là dạng bông hay dạng đầu hình chùy, có màu nâu đỏ, chứa nhiều hoa nhỏ mọc sát nhau. Các hoa riêng lẻ ở trong nách của lá bắc hình tam giác giống như vảy. Hầu hết là hoa đơn tính, ít khi lưỡng tính, các hoa nhỏ có màu đỏ tươi. Hoa đực: Đài hoa (1-) 4 (-8) lá đài thẳng, hình chùy mọc thành kiểu sắp xếp vòng xoắn tại gốc chỉ nhị. Gắn hơi cao phía trên chỉ nhị là lá bắc khác (nhụy lép?) có đường xoi và phẳng đầu. Trước khi thuôn dài đầy đủ thì bao phấn nằm trong vùng trũng của lá bắc này. Bộ nhị thuộc loại 4 ngăn, bao phấn đính lưng. Chỉ nhị dài khoảng 3 mm. Phấn hoa: 3 lỗ chân lông, màng ngoài có vùng trũng nhỏ và hình mắt lưới; đường kính khoảng 15 um. Hoa cái: Bộ nhụy đính trên bầu, với 2-3 lá noãn thuộc dạng quả tụ với một vòi nhụy đơn xẻ đôi hay xẻ ba. Phần bao hoa (lá đài) lồi ra hình nhũ (vú) tại gốc của vòi nhụy. Bầu nhụy 1 ngăn với 1 noãn. Noãn 0 hay 1 vỏ bọc, lòng thòng. Nội nhũ 1 tế bào. Hoa lưỡng tính: Ít gặp hơn hoa đơn tính. Tương tự như hoa đực nhỏ hợp sinh ở bên với phần bộ nhụy của hoa cái. Thụ phấn nhờ côn trùng (ruồi, muỗi) . Ra hoa tháng 5-7. Kết quả tháng 6-7. Các quả kiên nhỏ, không nứt chỉ có một hạt có áo hạt.

Tên và thực vật lịch sử

Tên khoa học của chi do Pier Antonio Micheli đưa ra năm 1729 trong cuốn sách Nova plantarum genera của ông. Ký hiệu được sử dụng khi đó, Cynomorion có thể nhận ra nguồn gốc Hy Lạp của nó (kynomorion = dương vật chó). Linnaeus đã thay đổi tên trong sách Materia Medica của ông viết sau đó (năm 1749) thành Cynomorium. Trước thế kỷ 18, các loài này được coi là nấm. Chẳng hạn, Paolo Boccone gọi Cynomorium coccineum là Fungus typhoides coccineus Melitensis, nghĩa là "nấm đỏ tươi hình ống từ Malta".

Hệ thống hóa và phân bố
Vị trí hệ thống hóa của họ là không rõ ràng. Các công trình khác nhau từng đặt họ này trong vùng lân cận với các họ hay bộ như Balanophoraceae, Santalales, Myrtales, Saxifragales, Sapindales hay như là một nhóm có quan hệ chị em với họ Rosaceae. Do đó trong hệ thống phân loại của APG thì họ này đã không được gán vào bộ nào cho tới phiên bản năm 2009, nhưng hiện tại website của APG đặt nó vào bộ Saxifragales.

Họ Cynomoriaceae chỉ gồm 1 chi với 2 loài như liệt kê dưới đây. Một số tác giả coi loài thứ hai như là phân loài của loài thứ nhất. Hai loài này có khu vực sinh sống tách rời nhau.
 Nấm Malta (Cynomorium coccineum): Sinh sống trongkhu vực ven Địa Trung Hải (Bắc Phi và Nam Âu).
 Tỏa dương (Cynomorium songaricum): Sinh sống ở Tây Nam Á và Trung Á. Khu vực này trải dài từ Iran qua Afghanistan đến Mông Cổ và các tỉnh của Trung Quốc như Cam Túc, Nội Mông Cổ, Ninh Hạ, Thanh Hải, Thiểm Tây, Tân Cương. Cynomorium songaricum phát triển mạnh ở vùng rìa, đôi khi chỉ là tạm thời, của các dòng nước chảy trong sa mạc. Tại Trung Quốc, Cynomorium songaricum mọc ở độ cao từ 500 tới 700 mét.

Sử dụng
Cynomorium đã được biết đến từ hàng ngàn năm trước. Người cổ đại đã sử dụng nó để làm thuốc, thực phẩm, và thậm chí là cả thuốc nhuộm. Người Ả Rập gọi Cynomorium coccineum là "tarthuth" và người Bedouin ăn các bộ phận bên trong của thân cây non, dùng nước sắc của thân cây già để điều trị viêm loét dạ dày hoặc đau bụng, hoặc sấy khô và nghiền thành bột để sử dụng như một loại gia vị hoặc điều vị với các món ăn chế biến từ thịt. Thuốc sử dụng tarthuth có thể truy nguồn gốc tới thời Al-Kindi, Al-Razi (Rhazes), Ibn Masawayh, Ibn Wahshiya và Maimonides, nhưng loài cây này chỉ được biết đến đối với người châu Âu trong thế kỷ 16.

Cả hai loài được sử dụng trong y học truyền thống. Cynomorium songaricum trong y học cổ truyền Trung Hoa gọi là "tỏa dương". Nấm Malta (Cynomorium coccineum) đôi khi thay thế cho tỏa dương khi sử dụng.

Ghi chú

Liên kết ngoài

 Subhuti Dharmananda: Cynomorium Parasitic Plant Widely Used in Traditional Medicine.
 O. Juel: Cynomorium und Hippuris trong Svensk Botanisk Tidskrift, 1910., Bd 4, H. 3: Bản trực tuyến.


title: Hoàng thảo đơn cam

text:
Hoàng thảo đơn cam (danh pháp hai phần: Dendrobium unicum) là một loài lan trong chi Lan hoàng thảo. Cây phân bố ở Thái Lan, Lào, Việt Nam. Tại Việt Nam, cây có mặt ở các tỉnh Kon Tum, Gia Lai.

Mô tả
Hoàng thảo đơn cam phát triển tốt trong môi trường nhiệt độ từ mát mẻ đến ấm áp nhưng không chịu nóng.

Thân thường có màu xanh khi cây còn non, chuyển dần thành màu xanh đen khi cây trưởng thành và màu xậm lại hơn nữa khi cây đã rụng lá, lá xanh hoặc xanh hơi tím (tùy vào lượng ánh sáng nhận được).

Hoàng thảo đơn cam phát triển tốt trong môi trường nhiệt độ từ mát mẻ đến ấm áp nhưng không chịu nóng. Lan thích ẩm với thân cao 10–15 cm, lá 3-4 chiếc, rụng vào mùa Thu. Hoa dài, bóng bẩy, bề rộng đầy đặn và nở bung cong ngược ra sau đặc trưng, hoa to 4–5 cm, 1-4 hoa mọc ở các đốt, thơm.

Những bông hoa của Đơn cam có sáp cánh hoa và đài hoa màu đỏ cam với một môi màu cam nhạt được đánh dấu với các tĩnh mạch tối màu da cam. Lan sống phụ sinh, nhỏ, cao 10 cm – 15 cm. Lá thuôn hẹp, dài 5 – 6 cm, rộng 0,7 – 1 cm. Cụm hoa ngắn có 2 - 3 hoa màu cam đậm hay đỏ san hô. Cánh môi thuôn đều, đầu nhọn, hoa to 4–5 cm, 1-4 hoa mọc ở các đốt. Hoa rụng vào mùa thu, thời gian ra hoa của Dendrobium unicum là từ tháng 2 đến tháng 5. Những bông hoa có hương thơm và có một mùi hương tương tự như bút chì màu sáp của trẻ em.

Thời gian nở hoa: vào mùa Xuân cho đến đầu mùa Hạ.

Chú thích

Tham khảo

U
Thực vật Đông Dương
Thực vật được mô tả năm 1970


title: Colletes gilvus

text:
Colletes gilvus là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Vachal mô tả khoa học năm 1909.

Chú thích

Tham khảo

Colletes
Động vật được mô tả năm 1909


title: Quận Gillespie, Texas

text:
Quận Gillespie (tiếng Anh: Gillespie County) là một quận trong tiểu bang Texas, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở thành phố. Theo kết quả điều tra dân số năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có dân số người.

Tham khảo

Quận của Texas

Khởi đầu năm 1848 ở Hoa Kỳ
Lịch sử người Mỹ gốc Đức
Texas Hill Country


title: Turbine gió

text:
Turbine gió là máy dùng để biến đổi động năng của gió thành cơ năng. Máy năng lượng này có thể được dùng trực tiếp như trong trường hợp của cối xay bằng sức gió, hay biến đổi trực tiếp thành điện năng như trong trường hợp máy phát điện bằng sức gió.

Máy phát điện bằng sức gió bao gồm vài thành phần khác nhau. Nhưng thành phần quan trọng nhất vẫn là motor điện một chiều; loại dùng nam châm bền và cánh đón lấy gió. Còn lại là các bộ phận khác như: đuôi lái gió, trục và cột để dựng máy phát, bộ phận đổi dòng điện để hợp với bình ắc qui và cuối cùng là 1 chiếc máy đổi điện (inverter) để chuyển điện từ ắc quy thành điện xoay chiều thông dụng.

Máy phát điện turbine gió thường sử dụng máy phát là loại xoay chiều có nhiều cặp cực do kết cấu đơn giản và phù hợp đặc điểm tốc độ thấp của turbine gió.

Các máy phát điện sử dụng năng lượng gió thường được xây dựng gần nhau và điện năng sản xuất ra được hòa vào mạng điện chung sau đó biến đổi để có được nguồn điện phù hợp. Việc sử dụng ăc quy để lưu giữ nguồn điện phát ra chỉ sử dụng cho máy phát điện đơn lẻ và cung cấp cho hộ tiêu thụ nhỏ (gia đình). Việc lưu điện vào ắc quy và sau đó chuyển đổi lại thường cho hiệu suất thấp hơn và chi phí cao cho bộ lưu điện tuy nhiên có ưu điểm là ổn định đầu ra.

Ngoài ra còn có một cách lưu trữ năng lượng gió khác. Người ta dùng cánh quạt gió truyền động trực tiếp vào máy nén khí. Năng lượng gió sẽ được tích trữ trong hệ thống rất nhiều bình khí nén. Khí nén trong bình sau đó sẽ được lần lượt bung ra để xoay động cơ vận hành máy phát điện. Quá trình nạp khí và xả khí được luân phiên giữa các bình, bình này đang xả thì các bình khác đang được nạp bởi cánh quạt gió. Điện sẽ được ổn định liên tục.

Hiện nay có 2 kiểu turbine phổ biến,đó là loại trục ngang và loại trục đứng. Trục ngang là loại truyền thống như hình trên, còn trục đứng là loại công nghệ mới, luôn quay ổn định với mọi chiều gió.

Lịch sử

Cối xay gió đã được sử dụng ở Ba Tư (Iran ngày nay) vào đầu năm 200 TCN  Bánh xe gió của Heron tại Alexandria đánh dấu một trong những trường hợp được biết đến đầu tiên của máy chạy bằng sức gió trong lịch sử. Tuy nhiên, việc chiếc cối xay gió đầu tiên được biết đến thực tế được xây dựng ở Sistan, một vùng nằm giữa Afghanistan và Iran, từ thế kỷ thứ 7. Những thân cối xay gió là những trục dọc, và có cánh hình chữ nhật.

Các tài liệu đầu tiên về hệ thống để phát điện bằng sức gió được lập vào năm 1887 do một người Scotland tên là James Blyth, để tạo ra năng lượng chiếu sáng cho ngôi nhà trong kỳ nghỉ của mình. Ông đã xây dựng một trục thẳng đứng chắc chắn với 10 mét chiều cao và 4 cánh quạt.

Dane Poul La Cour đến xung quanh bật của thế kỷ bởi các nghiên cứu có hệ thống - trong số những thứ khác, được thiết kế khí động học trong hầm gió airfoils - khái niệm về tốc độ cánh quạt mà cánh quạt chỉ đủ để khai thác năng lượng gió trên toàn bộ diện tích cánh quạt.

Năm 1920, Albert Bates về các nguyên tắc vật lý mà vẫn còn được sử dụng ngày hôm nay để tận dụng lợi thế của năng lượng gió là tối ưu: giảm tốc độ của lưu lượng dòng chảy để chỉ một phần ba tốc độ gió, đồng đều trên diện tích cánh quạt, được thực hiện bởi bề ngoài giảm chiều sâu của cánh quạt.

Các thăng bằng hàng không cải thiện dạng hình trong những năm 50 và 60, cho phép lướt và tỷ lệ trên 50 cực kỳ nhanh chóng chạy với chỉ một lưỡi cánh quạt duy nhất. Cánh quạt với hơn hai lá được coi là lạc hậu.

Theo kế hoạch của Đức turbine với hai lá GROWIAN là một dự án lớn đã được lên và đưa xuống để đưa các khái niệm của Đan Mạch của các hệ thống mạnh mẽ của quyền lực trung nhiều. Nó cũng có một số lượng lớn ở Hoa Kỳ xuất khẩu một hệ thống không đồng bộ, một hoặc hai tốc độ cố định và ba cánh quạt cứng. Kể từ đó, Đan Mạch là nước có tỷ trọng lớn nhất của thế hệ năng lượng gió.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Viện nghiên cứu
 DEWI GmbH – Deutsches Windenergie-Institut
 Fraunhofer-Institut für Windenergie und Energiesystemtechnik
 Stiftungslehrstuhl Windenergie der Universität Stuttgart
 ForWind, ForWind – Zentrum für Windenergieforschung

Thông tin kỹ thuật
 Sehen und verstehen: das Windkraftwerk.  In: Strom-online.
 Historische Entwicklung der Windenergie – Altertum bis Neuzeit.  In: Wissen Windenergie.
 www.wind-energy-market.com - Windenergieanlagen Datenbank – Von der Kleinwindanlage bis zur Multimegawatt-Turbine.
 Animationen zur Berechnung und Konstruktion von Windkraftanlagen
 Windatlas Österreich

Windatlanten und Windpotential
 Windatlanten der Welt gepflegt von der Wind Energy Division  an der Risø DTU
 AuWiPot, Windatlas und Windpotentialstudie Österreich, erstellt von Research Studios Austria (2009–2011)
 Windatlas Baden-Württemberg, Informationen des Wirtschaftsministeriums Baden-Württemberg
 Kartenmaterial beim Daten- und Kartendienst der LUBW

Bên liên quan
 Bundesverband WindEnergie (Deutschland)
 Fördergesellschaft Windenergie (Deutschland)
 Bundesverband Kleinwindanlagen (Deutschland)
 IG Windkraft (österreichische Interessenvertretung für Windenergiebetreiber, -hersteller und -förderer)
 EWEA: Europäischer Windkraftverband (englisch)
 Portal mit Linksammlung von Initiativen gegen Windkraftanlagen
 Portal mit zusammengestellten News über Windenergie und regenerative Energien

Năng lượng gió ngoài khơi
 Informationsportal der dena zur Offshore-Windenergie
 Katharina Schöbi: Windenergie mit Wellengang. In: wissenschaft.de. 20. September 2006 (schwimmende Windkraftwerke auf dem offenen Meer sollen in Zukunft Strom erzeugen)

Các hình ảnh về turbine gió
 Internetseite mit Zusammenstellung von Videos und Bildern über Windkraftanlagen und Windenergie
 Internetseite zur Auslegung und Nachrechnung (Kennfeld) von Windkraftanlagen

Khí động lực học
Điện lực
Máy phát điện
Biến đổi năng lượng
Năng lượng gió
Năng lượng tái tạo
Phát triển bền vững
Kỹ thuật cơ khí điện
Nhà máy điện gió


title: Đàm Thành

text:
Đàm Thành (郯城县Nghi Nam (tiếng Trung: 沂南县, Hán Việt: Đàm Thành huyện) là một huyện thuộc địa cấp thị Lâm Nghi, tỉnh Sơn Đông, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 1306,58, dân số 970.000 người (2001). Huyện Đàm Thành được chia thành các đơn vị hành chính gồm 17 trấn và 6 hương.

Tham khảo

Lâm Nghi
Đơn vị cấp huyện Sơn Đông


title: Pselliophora immaculipennis

text:
Pselliophora immaculipennis là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Pselliophora


title: Herophydrus capensis

text:
Herophydrus capensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Régimbart miêu tả khoa học năm 1895.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Herophydrus


title: Turritella couteaudi

text:
Turritella couteaudi là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Turritellidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Turritella


title: Atysa octocostata

text:
Atysa octocostata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev miêu tả khoa học năm 2000.

Chú thích

Tham khảo

Atysa


title: Wokuhl-Dabelow

text:
Wokuhl-Dabelow là một đô thị ở huyện Mecklenburgische Seenplatte (trước thuộc huyện Mecklenburg-Strelitz), bang Mecklenburg-Vorpommern, Đức. Đô thị này có diện tích 46,15 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 là 589 người.

Tham khảo

Xã của bang Mecklenburg-Vorpommern
Xã và đô thị ở huyện Mecklenburgische Seenplatte


title: Saint-Jouan-des-Guérets

text:
Saint-Jouan-des-Guérets () là một xã của tỉnh Ille-et-Vilaine, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc nước Pháp.

Dân số
Người dân ở Saint-Jouan-des-Guérets được gọi là Jouannais.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ille-et-Vilaine

Tham khảo

Mayors of Ille-et-Vilaine Association  ;
INSEE ;
IGN

Liên kết ngoài
Official website
French Ministry of Culture list for Saint-Jouan-des-Guérets

Xã của Ille-et-Vilaine


title: Lai Vung

text:
Lai Vung là một huyện nằm ở phía nam tỉnh Đồng Tháp, Việt Nam.

Lai Vung được mệnh danh là "vương quốc quýt hồng", nằm giữa sông Tiền và sông Hậu nên có nguồn nước dồi dào thuận lợi cho trồng cây ăn trái với đặc sản nổi tiếng là quýt hồng, quýt đường, cam sành, bưởi... Đặc biệt "quýt hồng Lai Vung" và "nem Lai Vung" được Cục Sở hữu trí tuệ công nhận và cấp giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu độc quyền của huyện Lai Vung.

Địa lý
Huyện Lai Vung nằm ở phía nam của tỉnh Đồng Tháp, nằm cách thành phố Cao Lãnh khoảng 27 km, cách thành phố Sa Đéc khoảng 17 km, cách trung tâm thành phố Cần Thơ khoảng 11 km, cách trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh khoảng 179 km, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp thành phố Sa Đéc và huyện Châu Thành
Phía tây giáp quận Thốt Nốt, thành phố Cần Thơ
Phía nam giáp huyện Bình Tân, tỉnh Vĩnh Long và quận Ô Môn, thành phố Cần Thơ
Phía bắc giáp huyện Lấp Vò.

Huyện có diện tích 238 km², dân số năm 2019 là 164.240 người, mật độ dân số đạt 690 người/km².

Lịch sử

Nguồn gốc địa danh
Sách Gia Định thành thông chí của Trịnh Hoài Đức vào thế kỷ XIX đã có ghi chép địa danh Lai Vung. Theo đó, sông Lai Vung là tên tục của Cường Oai giang. Theo nhà nghiên cứu Nguyễn Hữu Hiếu, địa danh Lai Vung thực chất có nguồn gốc từ tiếng Khmer "Sla tamvun", tức là loại cau để chín khô trên cây, vốn được bán rất nhiều ở vùng này, do đó, vùng này cũng được họ gọi là Srôk Sla tamvun. Về sau được người Việt gọi biến âm thành Lai Vung như ngày nay.

Thời Pháp thuộc
Ngày 01 tháng 4 năm 1916, thực dân Pháp thành lập quận Lai Vung thuộc tỉnh Vĩnh Long, do tách ra từ quận Sa Đéc gồm có 2 tổng là;

Tổng An Phong gồm 7 làng: Hưng Qưới, Hậu Thành, Long Hưng, Nhơn Qưới, Tân Hòa Bình, Tân Dương và Vĩnh Thạnh.
Tổng An Thới gồm 9 làng: Hòa Long, Long Hậu, Long Thắng, Nhơn Hòa, Phú Thành, Tân Hòa, Tân Phước, Tân Lộc và Vĩnh Thới;

Giai đoạn 1956-1975

Việt Nam Cộng hòa
Ngày 22 tháng 10 năm 1956, chính quyền Việt Nam Cộng hòa quyết định giải thể tỉnh Sa Đéc, sáp nhập vào địa bàn tỉnh Vĩnh Long. Quận Lai Vung khi đó cũng bị giải thể và nhập vào địa bàn quận Lấp Vò thuộc tỉnh Vĩnh Long. Ngày 11 tháng 7 năm 1962, chính quyền Việt Nam Cộng hòa cho lập thêm quận Đức Thành thuộc tỉnh Vĩnh Long trên cơ sở tách đất từ quận Lấp Vò, quận lỵ đặt tại Lai Vung về mặt hành chính thuộc xã Tân Thành. Quận Đức Thành có địa giới hành chính trùng với quận Lai Vung cũ trước năm 1956.

Ngày 24 tháng 9 năm 1966, tỉnh Sa Đéc được tái lập, quận Đức Thành gồm 3 tổng An Khương, Ti Thiện và Tiến Nghĩa với 8 xã. Quận lỵ là Đức Thành đặt tại xã Hòa Long.

Năm 1970, quận Đức Thành gồm 8 xã: Hòa Long, Long Hậu, Long Thắng, Phong Hòa, Tân Hòa Bình, Tân Phước, Tân Thành, Vĩnh Thới.

Chính quyền Cách mạng
Chính quyền Mặt trận Dân tộc Giải phóng Miền Nam Việt Nam và sau này là Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa Miền Nam Việt Nam cũng phân chia, sắp xếp lại các đơn vị hành chính trong tỉnh như bên chính quyền Việt Nam Cộng hòa. Năm 1957, chính quyền Cách mạng cũng giải thể và sáp nhập tỉnh Sa Đéc vào tỉnh Vĩnh Long. Đồng thời, huyện Lai Vung khi đó cũng bị giải thể và nhập vào địa bàn huyện Lấp Vò thuộc tỉnh Vĩnh Long giống như phía chính quyền Việt Nam Cộng hòa.

Trong giai đoạn 1966-1974, địa bàn tỉnh Sa Đéc của chính quyền Việt Nam Cộng hòa vẫn do tỉnh Vĩnh Long của chính quyền Cách mạng quản lý. Do đó, huyện Lấp Vò vẫn thuộc tỉnh Vĩnh Long trong giai đoạn này. Bên cạnh đó, tên gọi "quận Đức Thành" cũng không được phía chính quyền Cách mạng công nhận và sử dụng.

Tháng 5 năm 1974, Trung ương Cục miền Nam quyết định giải thể các tỉnh Kiến Phong và An Giang để tái lập các tỉnh Long Châu Tiền và tỉnh Sa Đéc. Lúc này, huyện Lấp Vò trực thuộc tỉnh Sa Đéc cho đến đầu năm 1976.

Sau ngày 30 tháng 4 năm 1975, chính quyền quân quản Cộng hòa miền Nam Việt Nam ban đầu vẫn đặt huyện Lấp Vò thuộc tỉnh Sa Đéc như trước đó cho đến đầu năm 1976.

Sau năm 1975
Tháng 2 năm 1976, Lấp Vò là huyện của tỉnh Đồng Tháp, gồm 14 xã: Long Hưng, Dương Hòa, Định Yên, Phong Hòa, Tân Thới, Bình Thành, Vĩnh Thạnh, Bình An Trung, Mỹ An Hưng, Tân Mỹ, Long Hậu, Phước Thành, Tân Khánh Trung, Hòa Thắng.

Ngày 27 tháng 12 năm 1980, Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định số 382/CP về việc điều chỉnh địa giới một số xã thuộc huyện Lấp Vò, tỉnh Đồng Tháp:
Chia xã Bình An Trung thành hai xã lấy tên là xã Bình Thạnh Trung và xã Hội An Đông
Chia xã Hòa Thắng thành hai xã lấy tên là xã Hòa Long và xã Long Thắng.

Ngày 5 tháng 1 năm 1981, Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định số 4-CP về việc đổi tên huyện Lấp Vò thành huyện Thạnh Hưng.

Ngày 6 tháng 3 năm 1984, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định số 36-HĐBT về việc phân vạch địa giới một số xã của huyện Thạnh Hưng thuộc tỉnh Đồng Tháp, theo đó:
Chia xã Long Hưng thành 2 xã Long Hưng A và Long Hưng B
Chia xã Dương Hòa thành 2 xã Tân Dương và Hòa Thành
Chia xã Định Yên thành 2 xã Định Yên và Định An
Chia xã Phong Hòa thành 2 xã Phong Hòa và Định Hòa
Chia xã Tân Thới thành 2 xã Vĩnh Thới và Tân Hòa.

Ngày 27 tháng 9 năm 1988, Hội đồng Bộ trưởng Nhà nước Việt Nam ban hành Quyết định số 149-HĐBT về việc phân vạch lại địa giới hành chính một số xã của huyện Thạnh Hưng thuộc tỉnh Đồng Tháp như sau:
Chia xã Mỹ An Hưng thành hai xã Mỹ An Hưng A và Mỹ An Hưng B
Chia xã Phước Thành thành 2 xã Tân Phước và Tân Thành

Ngày 27 tháng 6 năm 1989, Hội đồng Bộ trưởng Nhà nước Việt Nam ban hành Quyết định số 77/HĐBT về việc chia huyện Thạnh Hưng thuộc tỉnh Đồng Tháp thành hai huyện Thạnh Hưng và Lai Vung. Theo đó, huyện Lai Vung có 11 xã: Tân Dương, Hòa Thành, Long Thắng, Hòa Long, Long Hậu, Tân Phước, Tân Thành, Vĩnh Thới, Tân Hòa, Định Hòa và Phong Hòa; gồm 23.864 ha diện tích tự nhiên và 142.267 nhân khẩu. Huyện lỵ của huyện Lai Vung đặt tại xã Hòa Long.

Năm 1994, tách một phần diện tích và dân số của xã Hòa Long để thành lập thị trấn Lai Vung, thị trấn huyện lỵ huyện Lai Vung.

Huyện Lai Vung có 1 thị trấn và 11 xã như hiện nay.

Hành chính
Huyện Lai Vung có 12 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm thị trấn Lai Vung (huyện lỵ) và 11 xã: Định Hòa, Hòa Long, Hòa Thành, Long Hậu, Long Thắng, Phong Hòa, Tân Dương, Tân Hòa, Tân Phước, Tân Thành, Vĩnh Thới.
{| class="wikitable" style="font-size:90%; width:100%; border:0; text-align: center; line-height:120%;"
! style="background:#e5e4e2; color:#0047ab; height:17px; " |Đơn vị hành chính cấp xã
! style="background: #96c; color:#7fffd4;" |Thị trấn
Lai Vung
! style="background: #96c; color:#7fffd4;" |Xã
Định Hòa
! style="background: #96c; color:#7fffd4;" |Xã
Hòa Long
! style="background: #96c; color:#7fffd4;" |Xã
Hòa Thành
! style="background: #96c; color:#7fffd4;" |Xã
Long Hậu
! style="background: #96c; color:#7fffd4;" |Xã
Long Thắng
! style="background: #96c; color:#7fffd4;" |Xã
Phong Hòa
! style="background: #96c; color:#7fffd4;" |Xã
Tân Dương
! style="background: #96c; color:#7fffd4;" |Xã
Tân Hòa
! style="background: #96c; color:#7fffd4;" |Xã
Tân Phước
! style="background: #96c; color:#7fffd4;" |Xã
Tân Thành
! style="background: #96c; color:#7fffd4;" |Xã
Vĩnh Thới
|-
! style="background:#9cc; color:navy; " |Diện tích (km²)
| style="background: beige; color:#000;" |7,563
| style="background: beige; color:#000;" |15,55
| style="background: beige; color:#000;" |17,99
| style="background: beige; color:#000;" |18,54
| style="background: beige; color:#000;" |24,53
| style="background: beige; color:#000;" |31,16
| style="background: beige; color:#000;" |31,38
| style="background: beige; color:#000;" |15,95
| style="background: beige; color:#000;" |19,39
| style="background: beige; color:#000;" |16,56
| style="background: beige; color:#000;" |17,87
| style="background: beige; color:#000;" |17,44
|-
! style="background:#9cc; color:navy; height:16px; " |Dân số (2009)
| style="background: #ACE1AF; color: black; " |8.747
| style="background: #ACE1AF; color: black; " |9.813
| style="background: #ACE1AF; color: black; " |11.175
| style="background: #ACE1AF; color: black; " |8.721
| style="background: #ACE1AF; color: black; " |21.171
| style="background: #ACE1AF; color: black; " |13.368
| style="background: #ACE1AF; color: black; " |17.864
| style="background: #ACE1AF; color: black; " |11.199
| style="background: #ACE1AF; color: black; " |13.660
| style="background: #ACE1AF; color: black; " |13.214
| style="background: #ACE1AF; color: black; " |15.748
| style="background: #ACE1AF; color: black; " |15.339
|-
! style="background:#9cc; color:navy; " |Mật độ dân số (người/km²)
| style="background:#ccf; color:#000;" |1,157
| style="background:#ccf; color:#000;" |559.3
| style="background:#ccf; color:#000;" |621.1
| style="background:#ccf; color:#000;" |470.5
| style="background:#ccf; color:#000;" |863.6
| style="background:#ccf; color:#000;" |429
| style="background:#ccf; color:#000;" |560.7
| style="background:#ccf; color:#000;" |701.3
| style="background:#ccf; color:#000;" |704.3
| style="background:#ccf; color:#000;" |797.9
| style="background:#ccf; color:#000;" |881.4
| style="background:#ccf; color:#000;" |789
|-
! style="background:#9cc; color:navy; " |Số đơn vị hành chính
| style="background: lavender; color:#000;" |
| style="background: lavender; color:#000;" |
| style="background: lavender; color:#000;" |
| style="background: lavender; color:#000;" |
| style="background: lavender; color:#000;" |
| style="background: lavender; color:#000;" |
| style="background: lavender; color:#000;" |
| style="background: lavender; color:#000;" |
| style="background: lavender; color:#000;" |
| style="background: lavender; color:#000;" |
| style="background: lavender; color:#000;" |
| style="background: lavender; color:#000;" |
|-
! style="background:#9cc; color:navy; " |Năm thành lập
| style="background: beige; color:#000;" |
| style="background: beige; color:#000;" |
| style="background: beige; color:#000;" |
| style="background: beige; color:#000;" |
| style="background: beige; color:#000;" |
| style="background: beige; color:#000;" |
| style="background: beige; color:#000;" |
| style="background: beige; color:#000;" |
| style="background: beige; color:#000;" |
| style="background: beige; color:#000;" |
| style="background: beige; color:#000;" |
| style="background: beige; color:#000;" |
|-
! style="background:#9cc; color:navy; " |Loại đô thị
|style= "background: beige; color: #000;"| V
|style="background: beige; color: #000;" |
|style= "background: beige; color: #000;"|
|style= "background: beige; color: #000;"|
|style= "background: beige; color: #000;"|
|style= "background: beige; color: #000;"|
|style= "background: beige; color: #000;"|  V
|style= "background: beige; color: #000;"|
|style= "background: beige; color: #000;"|
|style= "background: beige; color: #000;"|
|style= "background: beige; color: #000;"| V
|style= "background: beige; color: #000;"|
|-

Kinh tế - xã hội

Nông nghiệp

Chủ yếu trồng cây có múi và cây hoa màu. Huyện có đặc sản là trái cây cam sành, quýt hồng, bưởi, nấm rơm, nem Lai Vung.

Công nghiệp
Khu công nghiệp Sông Hậu được xây dựng tại ấp Tân Lộc xã Tân Thành, huyện Lai Vung. Khu công nghiệp được tổ chức, hoạt động theo Nghị định số 29/2008/NĐ-CP ngày 14/3/2008 của Chính phủ quy định về khu công nghiêp, khu chế xuất và khu kinh tế, được hưởng các chính sách ưu đãi đầu tư và thuế theo quy định của pháp luật.
Khu công nghiệp công nghệ cao diện tích quy hoạch 250ha tọa lạc tại ấp Tân Định và một phần ấp Tân Bình xã Tân Thành huyện Lai Vung, được chuyển từ cụm công nghiệp Cái Đôi - Tân Thành (có mở rộng thêm 160ha) cho phù hợp với Quyết định số 105/2009/TTg ngày 19/8/2009 của Thủ tướng Chính phủ và nhằm để phát huy lợi thế sông Hậu, Quốc lộ 54, Quốc lộ 80 và Tỉnh lộ 851 nối dài để kêu gọi các dự án đầu tư có công nghệ sản xuất sạch, hiện đại

Du lịch
Theo Kế hoạch phát triển Du lịch huyện Lai Vung giai đoạn 2017 đến 2020 và những năm tiếp theo, đã xác định từng bước củng cố và tập trung phát triển 3 sản phẩm du lịch đặc trưng với tiềm năng và lợi thế của du lịch huyện là: Du lịch tham quan vườn cây ăn trái và Trải nghiệm những hoạt động sôi nổi trên mặt nước, mô hình Du lịch thực dưỡng và Du lịch Homestay.

Giáo dục
Các trường Trung học phổ thông trên địa bàn huyện Lai Vung:
Trường THPT Lai Vung 1 (tên cũ là trường Trung học Đức Thành) tại xã Long Hậu
Trường THPT Lai Vung 2 tại xã xã Tân Hòa
Trường THPT Lai Vung 3 tại xã xã Tân Thành.

Người nổi tiếng
Nhà chính trị Nguyễn Hữu Đức.
 Ca sĩ Lê Tứ
 Bộ trưởng Bộ Nội vụ Lê Vĩnh Tân
Đại tá Nguyễn Văn Bảy
Thứ trưởng Bộ Nông Nghiệp và Phát Triển Nông Thôn: Lê Minh Hoan
 Diễn viên Puka
 Ca sĩ Keyo
 Thủ môn Tấn Trường

Giao thông
Mạng lưới giao thông thủy bộ rất thuận lợi, huyện có các tuyến huyện lộ trên 100 km đường nhựa phủ khắp liên thông với Tỉnh lộ 851, 852, 853 nối liền với Quốc lộ 54 và Quốc lộ 80; cách cảng Sa Đéc và cảng Cần Thơ chỉ 20 km đi từ khu công nghiệp sông Hậu.

Di tích

Làng nghề đóng xuồng ghe Long Hậu nằm ở rạch Bà Đài, xã Long Hậu trên 100 năm tuổi. Đã được Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch công nhận Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia ngày 1 tháng 2 năm 2015.

 Chùa Bửu Hưng (tục gọi là chùa Cả Cát) tọa lạc tại xã Long Thắng, huyện Lai Vung. Đây là một ngôi chùa cổ có giá trị lịch sử và nghệ thuật cao, đã được công nhận là Di tích quốc gia vào ngày 3 tháng 8 năm 2007.

Chùa Hội Phước hay Hội Phước Tự là một ngôi chùa cổ ở huyện Lai Vung được xây dựng năm 1841 thời vua Thiệu Trị do Hòa thượng Thích Hoằng Ân khai sơn. Trước đây chùa có tên là Cảnh Long Tự sau này được đổi tên là Hội Phước Tự. Kiến trúc chùa có hai nếp nhà, nếp thứ nhất làm nơi thờ Phật, nếp thứ hai làm nơi sinh hoạt. Chùa được trùng tu vào những năm 1997 và năm 2016. Đặc biệt nơi chánh điện còn lưu giữ được một bộ kinh Trung Tôn có từ thời Hòa thượng khai sơn và một đại hồng chung nặng hơn 300kg có từ thời vua Thiệu Trị được chuyển từ Huế vào, trên đại hồng chung có khắc chữ Cảnh Long Tự, chủ trì Hoằng Ân tạo kim chung đàn na. Thiệu Trị nguyên niên, tứ nguyệt sơ nhất nhật. Chùa Hội Phước được chọn làm Văn phòng Ban Trị Sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam huyện Lai Vung.
Bia lưu niệm nơi thành lập chi bộ Đảng cộng sản An Nam đầu tiên của tỉnh Cần Thơ tại xã Phong Hòa
Bia lưu niệm kéo tàu ông Chánh
Di tích Bảo Tiền xã Long Thắng
Di tích Bảo Hậu xã Định Hòa

Chú thích

Liên kết ngoài


title: Cyrtostachys kisu

text:
Cyrtostachys kisu là loài thực vật có hoa thuộc họ Arecaceae. Loài này được Becc. mô tả khoa học đầu tiên năm 1914.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Cyrtostachys
Thực vật được mô tả năm 1914
Thực vật quần đảo Solomon


title: Épreville

text:
Épreville là một xã thuộc tỉnh Seine-Maritime trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-Maritime
Seine-Maritime
Normandy

Tham khảo
INSEE

Liên kết ngoài
 Official commune website
Épreville on the Quid website

Xã của Seine-Maritime


title: Pasig

text:
Thành phố Pasig (tiếng Philippines: Lungsod ng Pasig) là một đơn vị hành chính trực thuộc thủ đô Manila. Nó vốn là tỉnh lỵ của tỉnh Rizal. Rizal tiếp giáp với các thành phố Quezon, Mandaluyong ở phía Tây; thành phố Marikina ở phía Bắc, các thành phố Makati, Pateros, và Taguig ở phía Nam; huyện Cainta của tỉnh Rizal ở phía Đông. Pasig được công nhận là thành phố từ năm 1995. Hiện nó là một trong những thành phố đông dân nhất của Philippines.

Tham khảo

Thành phố của Philippines
Thành phố ở vùng đô thị Manila


title: Bağlar, Diyarbakır

text:
Bağlar là một huyện thuộc tỉnh Diyarbakır, Thổ Nhĩ Kỳ., mật độ 63 người/km².

Tham khảo

Xem thêm

Huyện thuộc tỉnh Diyarbakır


title: 4224 Susa

text:
4224 Susa (1988 KG) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 19 tháng 5 năm 1988 bởi Eleanor F. Helin ở Palomar.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 4224 Susa

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Eleanor F. Helin
Thiên thể phát hiện năm 1988


title: Bảo Lạc (thị trấn)

text:
Bảo Lạc là thị trấn huyện lỵ của huyện Bảo Lạc, tỉnh Cao Bằng, Việt Nam.

Địa lý
Thị trấn Bảo Lạc nằm ở phía bắc huyện Bảo Lạc, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Cô Ba và xã Khánh Xuân
Phía tây giáp xã Hồng Trị và xã Thượng Hà
Phía nam giáp xã Hồng Trị và xã Phan Thanh
Phía bắc giáp xã Thượng Hà.

Thị trấn Bảo Lạc có diện tích 14,79 km², dân số năm 2019 là 4.771 người, mật độ dân số đạt 323 người/km².

Thị trấn Bảo Lạc có tuyến Quốc lộ 34 nối với thành phố Cao Bằng và tỉnh Hà Giang, ngoài ra, tuyến tỉnh lộ 217 cũng đi qua địa bàn thị trấn. Sông Gâm chảy qua thị trấn theo hướng đông nam–tây bắc, sông Nhi A hợp lưu với sông Gâm trên địa phận thị trấn. Ngoài sông Gâm, trên địa bàn thị trấn còn có suối Neo và suối Pác Pẹt. Núi chính trên địa bàn là núi Khuổi Tậu.

Hành chính
Thị trấn Bảo Lạc được chia thành 7 tổ dân phố: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7.

Lịch sử
Sau năm 1975, Bảo Lạc là thị trấn huyện lỵ của huyện Bảo Lạc.

Ngày 13 tháng 12 năm 2007, Chính phủ ban hành Nghị định 183/2007/NĐ-CP về việc mở rộng thị trấn Bảo Lạc trên cơ sở:
Điều chỉnh 304 ha diện tích tự nhiên và 498 nhân khẩu của xã Hồng Trị
Điều chỉnh 215 ha diện tích tự nhiên và 162 nhân khẩu của xã Thượng Hà.

Sau khi điều chỉnh, thị trấn Bảo Lạc có 1.103 ha diện tích tự nhiên và 3.447 người.

Đến năm 2019, thị trấn Bảo Lạc được chia thành 10 tổ dân phố, đánh số từ 1, 2, 3, 4, 6, 7, 8, 9, 10, 11 và 4 xóm: Nà dường,Nà Pằn, Nà Phạ, Nà Sài.

Ngày 9 tháng 9 năm 2019, Hội đồng Nhân dân tỉnh Cao Bằng ban hành Nghị quyết số 27/NQ-HĐND về việc:
Sáp nhập một phần tổ dân phố 1 vào tổ dân phố 2
Sáp nhập tổ dân phố 10 vào phần còn lại của tổ dân phố 1
Sáp nhập tổ dân phố 4 vào tổ dân phố 3
Sáp nhập tổ dân phố 9 và xóm Nà Sài thành tổ dân phố 4
Sáp nhập tổ dân phố 8 và xóm Nà Pằn thành tổ dân phố 5
Sáp nhập tổ dân phố 11 vào tổ dân phố 6
Sáp nhập xóm Nà Phạ vào tổ dân phố 7.

Chú thích

Xem thêm
Danh sách thị trấn tại Việt Nam

Huyện lỵ Việt Nam


title: Trigona muzoensis

text:
Trigona muzoensis là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Schwarz mô tả khoa học năm 1948.

Chú thích

Tham khảo

Trigona
Động vật được mô tả năm 1948


title: Pseudobissetia

text:
Pseudobissetia là một chi bướm đêm thuộc họ Crambidae.

Chú thích

Tham khảo

 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Haimbachiini


title: Pappobolus argenteus

text:
Pappobolus argenteus là một loài thực vật có hoa thuộc họ Asteraceae.
Loài này chỉ có ở Ecuador.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng cây bụi khô khu vực nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Montúfar, R. & Pitman, N. 2003. Pappobolus argenteus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 7 năm 2007.

Pappobolus
Thực vật đặc hữu Ecuador


title: Valmadrera

text:
Valmadrera là một đô thị trong tỉnh Lecco, trong vùng Lombardia của Ý, cự ly khoảng 45 km về phía đông bắc của Milan và khoảng 3 km về phía tây của Lecco. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 11.126 người và diện tích là 12,6 km².

The municipality of Valmadrera có các frazioni (các đơn vị dân cư trực thuộc, chủ yếu là các làng) Belvedere, Ceppo, Parè, San Dionigi, và Trebbia.

Valmadrera giáp các đô thị: Canzo, Civate, Galbiate, Lecco, Malgrate, Mandello del Lario, Valbrona.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Lecco
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Phyllocnistis exaeta

text:
Phyllocnistis exaeta là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae, known from Assam, Ấn Độ. Nó được đặt tên bởi E. Meyrick năm 1926.

Chú thích

Tham khảo

Phyllocnistis
Động vật đặc hữu Ấn Độ


title: Ectoedemia heinrichi

text:
Ectoedemia heinrichi là một loài bướm đêm thuộc họ Nepticulidae. Nó được tìm thấy ở Virginia, Ohio và Kentucky.

Sải cánh dài 9–10 mm. Ấu trùng phát triển đầy đủ trong tháng 10 và đầu tháng 11, lớn lên vào tháng 5 - tháng 6 năm sau.

Ấu trùng ăn lá của Quercus palustris.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Nepticulidae of North America

Ectoedemia


title: Polygrammodes

text:
Polygrammodes là một chi bướm đêm thuộc họ Crambidae.

Các loài
Polygrammodes atricosta Hampson, 1913
Polygrammodes auropurpuralis Dognin, 1903
Polygrammodes baeuscalis Dyar, 1913
Polygrammodes biangulalis Dognin, 1903
Polygrammodes citrinalis Hampson, 1913
Polygrammodes compositalis (Lederer, 1863)
Polygrammodes croesus (Druce, 1895)
Polygrammodes cuneatalis Dognin, 1908
Polygrammodes cyamon Druce, 1899
Polygrammodes delicata Munroe, 1960
Polygrammodes dubialis Schaus, 1924
Polygrammodes eaclealis Munroe, 1958
Polygrammodes effusalis Walker, 1866
Polygrammodes eleuata (Fabricius, 1777)
Polygrammodes ephremalis Schaus, 1927
Polygrammodes faraonyalis Viette, 1954
Polygrammodes farinalis Hampson, 1899
Polygrammodes fenestrata Munroe, 1958
Polygrammodes flavescens Hampson, 1918
Polygrammodes flavidalis (Guenée, 1854)
Polygrammodes flavivenata Munroe, 1958
Polygrammodes fluminalis (Butler, 1883)
Polygrammodes fusinotalis Dognin, 1923
Polygrammodes griseinotata Munroe, 1958
Polygrammodes griveaudalis Viette, 1981
Polygrammodes harlequinalis Munroe, 1958
Polygrammodes hartigi Munroe, 1958
Polygrammodes hercules (C. Felder, R. Felder & Rogenhofer, 1875)
Polygrammodes herminealis Schaus, 1920
Polygrammodes hintzi Strand, 1911
Polygrammodes hyalescens Hampson, 1913
Polygrammodes hyalomaculata Dognin, 1908
Polygrammodes hyalosticta Hampson, 1899
Polygrammodes infixalis (Herrich-Schäffer, 1871)
Polygrammodes interpunctalis Dognin, 1904
Polygrammodes klagesi Munroe, 1958
Polygrammodes koepckei Munroe, 1958
Polygrammodes langdonalis
Polygrammodes leptorrhapta (Meyrick, 1936)
Polygrammodes leucalis (Guenée, 1854)
Polygrammodes lichyi Munroe, 1958
Polygrammodes limitalis Hampson, 1899
Polygrammodes maccalis (Lederer, 1863)
Polygrammodes maculiferalis (Dyar, 1910)
Polygrammodes mimetica Munroe, 1960
Polygrammodes modestalis Dyar, 1912
Polygrammodes moerulalis (Walker, 1859)
Polygrammodes naranja Munroe, 1959
Polygrammodes nervosa (Warren, 1889)
Polygrammodes nigrilinealis Hampson, 1903
Polygrammodes nonagrialis Hampson, 1899
Polygrammodes obscuridiscalis Munroe, 1958
Polygrammodes obsoletalis Munroe, 1958
Polygrammodes ostrealis (Guenée, 1854)
Polygrammodes oxydalis (Guenée, 1854)
Polygrammodes pareaclealis Munroe, 1958
Polygrammodes phaeocraspis Hampson, 1913
Polygrammodes phyllophila (Butler, 1878)
Polygrammodes ponderalis (Guenée, 1854)
Polygrammodes purpureorufalis Hampson, 1918
Polygrammodes quatrilis (Druce, 1902)
Polygrammodes rufinalis
Polygrammodes runicalis Guenée, 1854
Polygrammodes sabelialis (Guenée, 1854)
Polygrammodes sanguifrons Hampson, 1913
Polygrammodes sanguiguttalis Hampson, 1913
Polygrammodes sanguinalis Druce, 1895
Polygrammodes semirufa Hampson, 1913
Polygrammodes senahuensis (Druce, 1895)
Polygrammodes seyrigalis Viette, 1953
Polygrammodes spectabilis Munroe, 1958
Polygrammodes supproximalis Dognin, 1903
Polygrammodes supremalis Schaus, 1920
Polygrammodes tapsusalis (Walker, 1859)
Polygrammodes tessallalis Gaede, 1917
Polygrammodes trifolialis Dognin, 1908
Polygrammodes uniflexalis Dognin, 1903
Polygrammodes zischkai Munroe, 1960

Chú thích

Tham khảo

 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Margaroniini


title: Tipula kreissli

text:
Tipula kreissli là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Magallón

text:
Magallón là một đô thị ở tỉnh Zaragoza, Aragon, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 của Viện thống kê Tây Ban Nha (INE), đô thị này có dân số là 1.164 người. Diện tích đô thị này là 78 ki-lô-mét vuông.

Tham khảo

Đô thị ở Zaragoza


title: Hoplitis rufoantennalis

text:
Hoplitis rufoantennalis là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Wu mô tả khoa học năm 2004.

Chú thích

Tham khảo

Hoplitis
Động vật được mô tả năm 2004


title: Copelatus atrosulcatus

text:
Copelatus atrosulcatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Régimbart miêu tả khoa học năm 1906.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Copelatus


title: 10744 Tsuruta

text:
10744 Tsuruta (tên chỉ định: 1988 XO) là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Takuo Kojima ở YGCO Chiyoda Station ở Nhật Bản ngày 5 tháng 12 năm 1988. Nó được đặt theo tên Masatoshi Tsuruta, nhà thiên văn học Nhật Bản ở Saga, Saga Prefecture, Nhật Bản.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 10001–11000

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser

Thiên thể phát hiện năm 1988
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Bey-sur-Seille

text:
Bey-sur-Seille  là một xã của tỉnh Meurthe-et-Moselle, thuộc vùng Grand Est, đông bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 200 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Beysurseille


title: 7 thói quen hiệu quả

text:
7 Thói Quen Hiệu Quả (tựa gốc tiếng Anh: The 7 Habits of Highly Effective People) là một cuốn sách nổi tiếng về kinh doanh và tự lực (self-help) của Stephen R. Covey, được phát hành lần đầu tiên năm 1989. Covey trình bày một cách tiếp cận để hiệu quả trong việc thực hiện mục tiêu bằng cách sắp xếp chính mình phù hợp với những điều ông gọi là "nguyên lý" bao gồm các nguyên tắc đạo đức mà ông trình bày như là những giá trị phổ quát và vượt thời gian.

Nội dung

7 thói quen hiệu quả gồm

Thói quen 1-3: Thành tích cá nhân

Thói quen 1: Luôn chủ động (Be Proactive)
Chủ động không chỉ có nghĩa là bước đi đầu tiên. Đó là nhận lãnh trách nhiệm về hành vi của mình (Trong quá khứ, hiện tại và tương lai) và có sự lựa chọn dựa trên những nguyên tắc và giá trị, hơn là cảm xúc và hoàn cảnh nhất thời. Người chủ động đại diện cho sự thay đổi, họ lựa chọn không trở thành nạn nhân, hoặc ở vào thể thụ động hoặc đổi lỗi cho người khác.

Họ làm điều đó bằng cách phát triển và sử dụng bốn khả năng thiên phú của con người đó là: Nhận thức bản thân, Lương tâm, Trí tưởng tượng và ý chí độc lập, theo cách tiếp cận từ trong ra ngoài để tạo sự thay đổi.

Họ quyết định trở thành nguồn lực sáng tạo trong chính cuộc đời mình, đó là quyết định quan trọng nhất mà một người có thể đề ra.

Thói quen 2: Làm việc có mục đích xác định (Begin With The End In Mind)
Tất cả mọi thứ đều được sáng tạo hai lần-lần đầu tiên bằng tinh thần và lần thứ hai bằng vật chất. Các cá nhân, gia đình, tập thể và tổ chức định hình trong tương lai của mình bằng cách sáng tạo ra một tầm nhìn và mục đích cho bất kỳ công việc nào. Họ không muốn sống ngày qua ngày mà không có mục tiêu rõ ràng. Họ xác định và cam kết với các nguyên tắc, giá trị, các mối quan hệ và những mục tiêu quan trọng nhất đối với họ. Tuyên ngôn sứ mệnh là hình thức cao nhất của lần sáng tạo bằng tinh thần của một cá nhân, gia đình hoặc tổ chức. Đó là quyết định quan trọng nhất vì nó chi phối tất cả những quyết định khác. Tạo ra nền văn hóa đằng sau một sứ mệnh, tầm nhìn và những giá trị chung chính là cốt lõi của sự lãnh đạo.

Thói quen 3: Ưu tiên cho những điều quan trọng (Put First Things First)
Ưu tiên cho điều quan trọng nhất là lần sáng tạo thứ hai hoặc sáng tạo bằng vật chất. Đây là lúc bạn tổ chức và hành động xung quanh việc sáng tạo tinh thần (Mục đích, tầm nhìn, giá trị và những ưu tiên quan trọng nhất của bạn). Những việc thứ yếu không được đến trước. Những việc chính yếu không bị xếp lại phía sau. Các cá nhân và tổ chức tập trung vào những gì quan trọng nhất, bất kể nó khó khăn hay không. Điều quan trọng nhất là giữ cho những việc quan trọng nhất nằm ở vị trí quan trọng.

Thói quen 4-6: Thành tích tập thể

Thói quen 4: Tư duy cùng thắng (Think Win/Win)
Tư duy cùng thắng là khi khối óc và con tim tìm kiếm lợi ích chung dựa trên sự tôn trọng lẫn nhau trong mọi tương tác. Đây chính là suy nghĩ về sự dồi dào của những cơ hội, của cải và nguồn lực cho tất cả mọi người, chứ không phải khan hiếm và cạnh tranh một mất một còn. Đây không phải là kiểu suy nghĩ ích kỷ (Thắng thua). Trong công việc và cuộc sống gia đình, các thành viên suy nghĩ một cách tương thuộc- theo nghĩa "Chúng ta" chứ không phải "tôi". Tư duy cùng thắng thúc đẩy giải quyết mâu thuẫn và giúp các cá nhân tìm kiếm giải pháp đem lại lợi ích chung. Đó là sự chia sẻ thông, quyền lực, sự công nhận và phần thưởng.

Thói quen 5: Biết lắng nghe để thấu hiểu và rồi được thấu hiểu (Seek First To Understand, Then To Be Understood)
Khi chúng ta lắng nghe với ý muốn thấu hiểu người khác, chứ không phải để đối đáp, thì đó là khi chúng ta bắt đầu một cuộc giao tiếp thật sự và gây dựng mối quan hệ. Khi nào người khác cảm thấy mình được thấu hiểu, họ sẽ cảm thấy được ủng hộ và tôn trọng, hàng rào phòng thủ được hạ xuống, cơ hội nói chuyện cởi mở và thấu hiểu lẫn nhau sẽ đến một cách tự nhiên và dễ dàng hơn. Muốn thấu hiểu người khác cần sự tử tế, muốn được người khác thấu hiểu cần sự can đảm. Tính hiệu quả nằm trong sự cân bằng giữa hai vế đó.

Thói quen 6: Đồng tâm hiệp lực (Synergize)
Hợp tác cộng sinh nghĩa là tạo ra giải pháp thứ ba - không phải là cách của tôi, không phải là cách của bạn, mà là cách thứ 3 tốt hơn cách mà mỗi người có thể tự nghĩ ra. Đó là kết quả của sự tôn trọng lẫn nhau, thấu hiểu và thậm chí tôn trọng sự khác biệt của người khác trong giải quyết vấn đề, và nắm bắt cơ hội. Những tập thể và gia đình đồng tâm hiệp lực phát triển mạnh mẽ dựa trên sức mạnh của từng cá nhân, khiến cho sức mạnh tổng thể mạnh hơn từng phần cộng lại. Những đội nhóm và các mối quan hệ kiểu này phản đối sự cạnh tranh thù địch (1+1=1/2). Họ không chấp nhận sự thỏa hiệp (1+1=1 1/2) Hoặc thậm chí cộng tác thuần túy (1+1=2). Họ tiến đến sự hợp tác sáng tạo (1+1=3, hoặc hơn).

Thói quen 7: Đổi Mới Bản Thân

Thói quen 7: Rèn luyện bản thân (Sharpen The Saw)
Không ngừng rèn luyện là việc liên tục đổi mới bản thân trên bốn lĩnh vực cơ bản của đời sống: Thể chất, xã hội/tình cảm, tinh thần và tâm hồn. Đó chính là thói quen giúp chúng ta tăng khả năng áp dụng những thói quen hiệu quả khác. Đối với một tổ chức, thói quen 7 nâng cao tầm nhìn, đổi mới, sự cải thiện liên tục, tránh tình trạng quá tải, kiệt quệ và đặt doanh nghiệp vào một lộ trình phát triển mới. Đối với gia đình, nó tăng cường tính hiệu quả trong những hoạt động thường lệ giữa các cá nhân, ví dụ như việc thiết lập truyền thống nuôi dưỡng sự đổi mới trong gia đình.

Tài khoản tình cảm là lối nói ẩn dụ vệ sự tin tưởng trong mối quan hệ. Giống như tài khoản trong ngân hàng, nó là tài khoản mà chúng ta có thể gửi vào và rút ra. Những hành động như nỗ lực thấu hiểu người khác, thể hiện sự quan tâm, giữ đúng lời hứa, tôn trọng người vắng mặt gia tăng mức độ tin tưởng trong các mối quan hệ, được gọi là ký gửi và tài khoản tình cảm. Trong khi đó, những biểu hiện thiếu thiện chí, không giữ lời, nói xấu người vắng mặt... Làm giảm lòng tin trong các mối quan hệ, được gọi là rút ra khỏi tài khoản tình cảm.

Nhận thức: Nhận thức là cách mỗi con người nhìn nhận thế giới không nhất thiết phải đúng như trong thực tế. Nó là tấm bản đồ, không phải lãnh thổ. Nó là lăng kính, qua đó chúng ta nhìn nhận mọi thứ, được định hình trong quá trình trưởng thành cũng những kinh nghiệm tích lũy theo năm tháng và những lựa chọn của chúng ta.

Các cuốn sách liên quan
Cảm hứng sống theo 7 thói quen thành đạt của Stephen R. Covey. Bản tiếng Việt do TGM phát hành.
7 thói quen hiệu quả của Stephen R. Covey. Bản tiếng Việt do Trường Doanh nhân PACE độc quyền phát hành phiên bản tiếng Việt từ năm 2016.

Ghi chú

Tham khảo

Liên kết ngoài
Official Stephen Covey homepage

Stephen R. Covey
Sách năm 1989
Sách kinh doanh
Sách tự lực
Phát triển cá nhân


title: Cubanoptila poinari

text:
Cubanoptila poinari là một loài Trichoptera hóa thạch trong họ Glossosomatidae.

Tham khảo

Hóa thạch Bộ Cánh lông
Cubanoptila


title: Gonioctena variabilis

text:
Gonioctena variabilis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Olivier miêu tả khoa học năm 1790.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Gonioctena


title: Brachysomida californica

text:
Brachysomida californica là một loài bọ cánh cứng thuộc phân họ Lepturinae, trong họ Cerambycidae. Loài này phân bố ở Hoa Kỳ.

Subtaxons
There are five varietets in species:
 Brachysomida californica var. fusca (LeConte, 1857)
 Brachysomida californica var. mollipilosa (LeConte, 1860)
 Brachysomida californica var. subcyanea (LeConte, 1857)
 Brachysomida californica var. tumida (LeConte, 1857)
 Brachysomida californica var. viola (LeConte, 1860)

Chú thích

Tham khảo

Brachysomida


title: Thyrocopa nihoa

text:
Thyrocopa nihoa là một loài bướm đêm thuộc họ Oecophoridae. Nó là loài đặc hữu của Nihoa.

Chiều dài cánh trước khoảng 7 mm. Con trưởng thành bay vào ít nhất tháng 8 và tháng 9.
Tên gọi là nihoa đề cập đến đảo Nihoa, nơi duy nhất loài này xuất hiện.

Tham khảo

Liên kết ngoài
A revision of the endemic Hawaiian genus Thyrocopa (Lepidoptera: Xyloryctidae: Xyloryctinae)

Thyrocopa
Loài đặc hữu của Hawaii


title: Perilla de Castro

text:
Perilla de Castro là một đô thị trong tỉnh Zamora, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 230 người.

Tham khảo

Đô thị ở Zamora


title: Afriberina

text:
Afriberina là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Các loài
 Afriberina tenietaria (Staudinger, 1900)
 Afriberina terraria (A. Bang-Haas, 1907)

Chú thích

Tham khảo

 Afriberina at funet.fi

Boarmiini


title: Vườn quốc gia Comoé

text:
Vườn quốc gia Comoé là một vườn quốc gia, một khu dự trữ sinh quyển và cũng là một Di sản thế giới của UNESCO nằm tại Zanzan và Savanes, đông bắc Bờ Biển Ngà. Đây là khu bảo tồn lớn nhất Tây Phi, với diện tích lên tới 11.500 km² và nằm trong vùng rừng ẩm ướt của Guinea thuộc vùng Trảng cỏ nhiệt đới Sudan khô. Ở phía bắc có độ dốc lớn khiến vườn quốc gia này có sự đa dạng sinh học của các loài sống. Nơi đây thậm chí còn là nơi ẩn náu cuối cùng của một số loài động thực vật.

Ban đầu, vườn quốc gia này được thêm vào Danh sách Di sản thế giới nhờ sự đa dạng của hệ động thực vật hiện hữu xung quanh sông Comoé, bao gồm những khu rừng mưa nhiệt đới hoang sơ thường được tìm thấy ở phía nam vườn quốc gia. Là một vùng đồng bằng bị xói mòn nghiêm trọng giữa hai con sông lớn khiến đất ở đây giữ ẩm tương đối kém. Năm 2003, vườn quốc gia này bị liệt vào danh sách Di sản thế giới bị đe dọa bởi tình trạng quản lý yếu kém, nạn săn trộm động vật hoang dã, chăn thả gia súc trong vườn quốc gia cùng với các vấn đề khác do ảnh hưởng của Cuộc Nội chiến Bờ Biển Ngà đầu tiên nổ ra năm 2002.

Lịch sử
Khu vực diện tích của vườn quốc gia trong quá khứ là một khu vực có dân cư thưa thớt. Rất có thể là do đất canh tác kém, bệnh mù sông ở khu vực xung quanh sông Comoé và mật độ lớn Ruồi xê xê, tác nhân lây lan bệnh ngủ. Năm 1926, khu vực giữa sông Comoé và Bouna được tuyên bố là Khu bảo tồn Bắc Bờ Biển Ngà và được mở rộng vào năm 1942 trở thành Khu bảo tồn động vật hoang dã Bouna với một số điều luật bảo vệ thô sơ. Khu vực phía tây sông Comoé được bổ sung vào ngày 9 tháng 2 năm 1968 khiến nó có diện tích 11.500 km², trở thành vườn quốc gia lớn nhất Tây Phi, và là một trong 15 vườn quốc gia lớn nhất thế giới. Năm 1983, vườn quốc gia trở thành một Khu dự trữ sinh quyển của thế giới, một Di sản thế giới của UNESCO nhờ sự đa dạng sinh học độc đáo.

Sau khi Nội chiến Bờ Biển Ngà bùng nổ, vườn quốc gia bị đưa vào Danh sách di sản thế giới bị đe dọa vào năm 2003 do sự thiếu quản lý khiến nạn săn trộm và chăn thả gia súc bừa bãi trong vườn quốc gia gia tăng. Trong khoảng thời gian giữa hai cuộc nội chiến, vườn quốc gia bị ảnh hưởng nặng nề. Sau khi Cuộc Nội chiến Bờ Biển Ngà lần thứ hai kết thúc, vườn quốc gia đã được phục hồi trở lại nhờ sự có mặt của OIPR (Ban quản lý vườn quốc gia) và Trạm Nghiên cứu Vườn Quốc gia Comoé.

Cảnh quan

Độ dốc chênh lệch giữa phía bắc và nam vườn quốc gia lớn khiến môi trường sống ở đây vô cùng đa dạng, và nó trở thành vùng sa-van đa dạng sinh học nhất trên thế giới. Từ vùng khô cằn của trảng cỏ Sudan cho đến những khu vực tương đối ẩm ướt của trảng cỏ Guinea. Các môi trường sống này bao gồm phần lớn là các phần hoang mạc, đảo sông, rừng nhiệt đới, trảng cỏ, đồng cỏ ven sông tạo thành một ví dụ về môi trường sống chuyển tiếp của các vùng khí hậu. Sông Comoé chạy dọc Bờ Biển Ngà tạo thành sinh cảnh cho các tổ hợp thực vật khác nhau được tìm thấy ở phía nam, đó là những cánh rừng nhiệt đới dày đặc gần sông. Sự đa dạng về môi trường sống cùng với khu vực diện tích bảo tồn các nguồn tài nguyên lớn khiến nó trở thành một khu vực sinh thái có tầm quan trọng đặc biệt, một Di sản thế giới của UNESCO.

Về mặt địa chất, vườn quốc gia bao gồm các đồng bằng lớn được hình thành bởi sông Comoé và các nhánh Iringou, Bavé, Kongo. Sông Comoé chảy qua vườn quốc gia với chiều dài 230 km (140 dặm) và các chi lưu của nó tạo thành hệ thống thoát nước chính tại đây. Các dòng sông này chảy về phía đông để đổ vào Volta. Ngoài ra, khắp vườn quốc gia là rất nhiều những ao hồ vĩnh cửu và bán vĩnh cửu, hầu hết chúng đều khô cạn vào mùa khô. Đất đai ở đây hầu hết là đất cằn cỗi, không thích hợp cho canh tác. Các ngọn đồi đá granit có độ cao dao động lên tới  cũng có mặt tại Comoé.

Động vật

Vườn quốc gia Comoé có khu vực đầm phá đa dạng sinh học nhất trên thế giới và tạo thành giới hạn về phía bắc cho nhiều loài động vật, như Linh dương lưng vàng và Linh dương Bongo (một loài cực kỳ nguy cấp). Vườn quốc gia có tổng cộng 135 loài động vật có vú. Trong số đó có 11 loài linh trưởng như Khỉ đầu chó olive, Khỉ xanh, Khỉ cổ bạc, Khỉ mũi trắng đốm nhỏ, Khỉ Mona, Khỉ Colobus đen trắng, Khỉ mặt xanh cổ trắng và Tinh tinh. Có 17 loài ăn thịt có mặt tại vườn quốc gia là Sư tử, Báo hoa mai, Tê tê khổng lồ, Linh cẩu đốm, Đa man đá, Lợn đất, 21 loài Guốc chẵn như Hà mã, Lợn lông rậm, Linh dương Sitatunga, Lợn rừng, Trâu rừng châu Phi, Linh dương Kob, Linh dương hoẵng sườn đỏ, Linh dương bụi rậm, Linh dương nước, Linh dương lang, Linh dương Oribi. Các loài động vật có vú bị đe dọa khác bao gồm Voi châu Phi, Chó hoang châu Phi và một trong số những quần thể Tinh tinh cuối cùng ở Bờ Biển Ngà.

Có hơn 500 loài chim, trong đó có khoảng 20% là chim di trú đến châu Phi, 5% là chim di trú trong khu vực châu Phi. Một số loài chim nổi bật phải kể đến Ô tác Denham, Hồng hoàng họng vàng, Hồng hoàng hông nâu, Cò đầu búa, Cà kheo cánh đen, Cò và nhiều loài Kền kền khác nhau. Vườn quốc gia cũng là nơi góp mặt của 36 trong số 38 loài chim mang tính biểu tượng của vùng đồng cỏ Sudo-Guinea.

Sông Comoé và các chi lưu của là nhà của ít nhất 60 loài cá khác nhau và cho phép có sự đa dạng bất thường của các loài lưỡng cư với 35 loài được tìm thấy. Ngoài ra còn có 71 loài bò sát, trong đó có ba loài cá sấu là Cá sấu lùn (loài bị đe dọa), Cá sấu sông Nin và Cá sấu mũi hẹp (loài cực kỳ nguy cấp). Vùng ngập lũ xung quanh sông tạo ra các đồng cỏ theo mùa là nơi cung cấp thức ăn cho hà mã và chim di trú.

Thực vật

Vườn quốc gia có tới 620 loài thực vật, bao gồm 191 loài cây lá kim (62 cây thân gỗ, 129 loài cây bụi và dây leo), 429 loài cây thân thảo, trong đó có 104 loài cỏ. Nơi đây có các môi trường sống chuyển tiếp khác nhau, từ rừng rậm cho đến thảo nguyên, với các loài thực vật tập trung nhiều nhất ở phía nam. Rừng, rừng mở và đồng cỏ ven sông là nơi có mặt của tất cả các loài thảo mộc chiếm khoảng 90% diện tích. Trong các khu rừng nhiệt đới có nhiều loài cây họ Đậu bao gồm các loài thuộc Chi Mót còn các đảo trên sông khô cằn hơn là nơi sinh trưởng của Bạch dương châu Phi, Sui châu Phi, Isoberlinia doka, Cô la, Tếch châu Phi, Bồ hòn. Ở vùng đồng bằng ngập lũ, Hyparrhenia rufa là loài phổ biến nhất.

Trạm nghiên cứu

Trạm nghiên cứu được thành lập bởi Giáo sư Karl Eduard Linsenmair vào năm 1989-1990. Cơ sở hiện đại với đầy đủ điện, nước máy, internet và phòng thí nghiệm được trang bị điều hòa nhiệt độ khiến nó trở thành một trong số những trạm nghiên cứu hiện đại nhất châu Phi. Sau khi cuộc nội chiến Bờ Biển Ngà nổ ra, trạm nghiên cứu đã phải đóng cửa. Và phải đến khi cuộc nội chiến lần hai chấm dứt vào năm 2011, trạm nghiên cứu bắt đầu được sửa chữa và hoàn thành vào năm 2014. Các hoạt động chính của trạm nghiên cứu là nghiên cứu quá trình bảo tồn, sinh thái nhiệt, hành vi loài.

Bảo tồn
Vườn quốc gia bị đưa vào Danh sách di sản thế giới bị đe dọa chủ yếu là do nạn săn bắn gia tăng bởi sự thiếu quản lý khi cuộc nội chiến Bờ Biển Ngà nổ ra. Sau khi hai cuộc nội chiến kết thúc, cùng với sự ổn định trong khu vực, Cơ quan Bảo vệ Động vật hoang dã OIPR đã tiếp tục công việc của họ. Họ đã áp dụng các cơ chế Ứng phó nhanh để có nguồn tài trợ và họ đã thành công trong việc có khoản hỗ trợ tối đa 30.000 USD mỗi năm. Những thách thức khác trong việc quản lý là ứng phó với tình trạng sạt lở, áp lực từ nông nghiệp và cải tạo các con đường cho việc kiểm soát vườn quốc gia. Các dự án chính để thực hiện điều này là việc thành lập một hệ thống giám sát hiệu quả, phối hợp với cộng đồng địa phương để giảm áp lực ngoại vi tới vườn quốc gia, kết hợp quản lý với việc tạo ra các nguồn thu nhập bền vững cho người dân địa phương xung quanh.

Hình ảnh

Xem thêm
Danh sách di sản thế giới tại châu Phi

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Natural Site Data Sheet
 UNESCO Fact Sheet

Di sản thế giới tại Bờ Biển Ngà
Vườn quốc gia Bờ Biển Ngà
IUCN Loại II


title: Hey Whatever

text:
"Hey Whatever" là đĩa đơn của ban nhạc người Ireland Westlife từ album Turnaround và đã được phát hành vào tháng 9 năm 2003. Bài hát này thực chất là một cover từ ca khúc "Rainbow Zephyr" của ban nhạc rock người Ireland Relish. Ca từ đã có một chút thay đổi và bài hát đã bị đổi tên.

Danh sách track

CD1
 "Hey Whatever" (Single Remix)
 "I Won't Let You Down"
 "Hey Whatever" (Video)

CD2
 "Hey Whatever" (Single Remix)
 "Singing Forever"
 "Tonight" (Metro Mix - Video)
 "Hey Whatever" (Làm Video)

Xếp hạng

Tham khảo

Liên kết ngoài
Website chính thức của Westlife

Bài hát của Westlife
Đĩa đơn năm 2003
Bài hát năm 2003
Bài hát viết bởi Steve Mac


title: Dicranophragma transitorium

text:
Dicranophragma transitorium là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranophragma
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Cambarus williami

text:
Cambarus williami là một loài tôm hùm đất trong họ Cambaridae. Chúng thường được tìm thấy ở Bắc Mỹ.

Chú thích

Tham khảo

Cambarus
Động vật được mô tả năm 1995
Động vật giáp xác nước ngọt Bắc Mỹ


title: Cryptocephalus ergenensis

text:
Cryptocephalus ergenensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được F. Morawitz miêu tả khoa học năm 1863.

Chú thích

Tham khảo

E


title: Wölfersheim

text:
Wölfersheim là một đô thị ở huyện Wetterau, bang Hessen, Đức. Đô thị Wölfersheim có diện tích 43,15 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 9798 người. Đô thị này có cự ly khoảng 34 km về phía bắc của Frankfurt am Main.
Đô thị này có 5 khu phố:
 Wölfersheim
 Södel
 Melbach
 Berstadt
 Wohnbach

Tham khảo


title: 94 (số)

text:
94 (chín mươi bốn) là một số tự nhiên ngay sau 93 và ngay trước 95.

Tham khảo

Số chẵn


title: Gloeoporus

text:
Gloeoporus là một chi nấm thuộc họ Meruliaceae. Chi này phân bố rộng khắp và có 26 loài.

Chú thích

Tham khảo

Meruliaceae


title: Shorea falciferoides

text:
Shorea falciferoides là một loài thực vật thuộc họ Dipterocarpaceae. Loài này có ở Indonesia và Philippines. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Ashton, P. 1998. Shorea falciferoides. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

falciferoides
Thực vật Indonesia
Thực vật Philippines
Thực vật cực kỳ nguy cấp
Thực vật Kalimantan
Thực vật Borneo


title: Ermenouville

text:
Ermenouville là một xã thuộc tỉnh Seine-Maritime trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-Maritime
Seine-Maritime
Normandy

Tham khảo
INSEE

Liên kết ngoài
Local motorcycle club website
Ermenouville on the Quid website

Xã của Seine-Maritime


title: Dawn (tàu vũ trụ)

text:
Dawn là một tàu vũ trụ robot được NASA phóng đi thăm dò không gian đến hai thành viên lớn nhất của vành đai tiểu hành tinh — Vesta và hành tinh lùn Ceres. Chuyến đi của tàu Dawn được quản lý bởi Jet Propulsion Laboratory của NASA, đây là một dơn vị của Viện Công nghệ California ở Pasadena, cho Science Mission Directorate của NASA ở Washington, D.C., tàu được phóng ngày 27 tháng 9 năm 2007 và đã đến Vesta vào ngày 16 tháng 7 năm 2011 và sẽ thăm dò Vesta cho đến năm 2012. Theo kế hoạch tàu sẽ đến Ceres vào năm 2015. Nhiệm vụ đầu tiên trong 3 nhiệm vụ chính của Dawn là tìm hiểu về những khoảnh khắc đầu tiên trong sự ra đời của Thái Dương hệ cách đây 4,6 tỉ năm, bằng cách thu thập những thông tin về Ceres và Vesta. Tiếp đó, Dawn sẽ phát hiện những yếu tố tạo thành những hành tinh như Trái Đất, Sao Hỏa, Sao Thủy, Sao Kim và Ceres. Và nhiệm vụ thứ ba của Dawn sẽ là giải thích vì sao Vesta và Ceres có cấu tạo khác nhau và cách tiến hóa khác nhau, đặc biệt là vai trò của nước trong sự phát triển của 2 thiên thể này.

Tàu thăm dò dài 1,64 m và rộng 1,27 m này được hy vọng sẽ cung cấp những hiểu biết sâu rộng hơn về các khối đá tạo nên những hành tinh quanh Trái Đất và quá trình tiến hóa khác nhau của Sao Hỏa và Sao Mộc.

Đây sẽ là tàu vũ trụ đầu tiên đến Vesta và Ceres. Dawn là tàu vũ trụ đầu tiên vào quỹ đạo xung quanh một vật thể ngoài Trái Đất trước khi tiếp tục theo chuyến bay cho một vật thể thứ hai. Tàu thăm dò Dawn được trang bị các động cơ đẩy ion cải tiến, tiêu thụ tương đối ít năng lượng và chỉ tăng tốc dần dần trong quá trình bay. Dawn cũng có một camera có độ phân giải cao, 2 máy đo quang phổ và các trang thiết bị hiện đại khác.

Tham khảo

Tàu thăm dò vũ trụ NASA


title: La Buissière

text:
La Buisse là một xã thuộc tỉnh Isère, vùng Rhône-Alpes đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 187-942 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Buisse


title: Caupolicana electa

text:
Caupolicana electa là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Cresson mô tả khoa học năm 1878.

Chú thích

Tham khảo

Caupolicana
Động vật được mô tả năm 1878


title: 1814

text:
1814 (số La Mã: MDCCCXIV) là một năm thường bắt đầu vào thứ Bảy trong lịch Gregory.

Sự kiện

Sinh
1 tháng 1 - Hồng Tú Toàn, thủ lĩnh nổi dậy người Trung Quốc, tức 10 tháng 12 năm Quý Dậu .(m. 1864)

Mất

Xem thêm

Tham khảo

14


title: Nemestrinidae

text:
Nemestrinidae là một họ ruồi trong liên họ Nemestrinoidea, có quan hệ gần với Acroceridae. Họ này nhỏ nhưng phân bố trên toàn cầu bao gồm khoảng 300 loài được xếp vào 34 chi.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo
Images at Diptera info
Images at BugGuide
Bishop Museum
U.S.D.A. Biological Control of Grasshoppers
Discover Life

Liên kết ngoài

Nemestrinidae
Họ côn trùng