title: Đội tuyển bóng đá quốc gia Croatia

text:
Đội tuyển bóng đá quốc gia Croatia () là đội tuyển cấp quốc gia của Croatia do Liên đoàn bóng đá Croatia quản lý. Đội tuyển Croatia được đánh giá là một trong những đội bóng có thực lực tại châu Âu cũng như thế giới với chiến tích đoạt á quân tại Nga 2018 cùng với hạng 3 các kỳ World Cup 1998, 2022) và nhiều năm liền góp mặt tại các giải đấu lớn như World Cup hay Euro.

Trận thi đấu quốc tế đầu tiên của đội tuyển Croatia là trận gặp đội tuyển Slovakia vào năm 1941. Thành tích tốt nhất của đội cho đến nay là vị trí á quân của World Cup 2018 và UEFA Nations League 2022–23.

Sân vận động

Kỷ lục địa điểm nhà

Bảng sau đây cung cấp một kết quả tóm tắt Croatia tại các địa điểm khác nhau được sử dụng cho các trận nhà. Kể từ trận đấu đầu tiên của Croatia vào tháng 10 năm 1990, họ đã thi đấu các trận nhà tại 11 sân vận động trên khắp đất nước. Bảng sau đây cung cấp một kết quả tóm tắt của Croatia tại các địa điểm nhà.

Từ khóa: St–số trận, T–trận thắng, H–trận hòa; B–trận bại, %–tỷ lệ phần trăm thắng

Cập nhật lần cuối: Croatia v Gruzia, ngày 19 tháng 11 năm 2019. Các thống kê bao gồm các trận đấu được công nhận chính thức của FIFA.

Kỷ lục giải thi đấu

Giải vô địch bóng đá thế giới
Từ 1930 đến 1990, Croatia là một phần của Nam Tư.

Năm 1994, Croatia không tham dự do đến tháng 7 năm 1992 mới là thành viên chính thức của FIFA.

Từ 1998 đến nay, đội tuyển Croatia đã 6 lần tham dự các Giải vô địch bóng đá thế giới với thành tích cao nhất là á quân của World Cup 2018.

*Tính cả các trận hòa ở các trận đấu loại trực tiếp phải giải quyết bằng sút phạt đền luân lưu.

Giải vô địch bóng đá châu Âu
Từ 1960 đến 1988, Croatia là một phần của Nam Tư.

Năm 1992, Croatia không tham dự do đến tháng 7 năm 1992 mới là thành viên chính thức của FIFA.

Từ 1996 đến nay, đội tuyển Croatia đã 6 lần tham dự vòng chung kết các Giải vô địch bóng đá châu Âu, trong đó thành tích cao nhất là vào tứ kết (2 lần).

*Tính cả các trận hòa ở các trận đấu loại trực tiếp phải giải quyết bằng sút phạt đền luân lưu.

UEFA Nations League

Kết quả thi đấu

2023

Cầu thủ

Đội hình hiện tại
Đây là đội hình đã hoàn thành UEFA Nations League 2022–23 vào tháng 6 năm 2023.Số trận ra sân và số bàn thắng được tính vào ngày 18 tháng 6 năm 2023 sau trận gặp .

Từng được triệu tập
Đội hình đã từng được triệu tập trong 12 tháng qua.

INJ = Chấn thương.
WD = Rút khỏi đội hình hiện tại.
SUS = Bị đình chỉ tham dự·.
RET = Giải nghệ sau lần triệu tập gần nhất.
PRE = Chỉ nằm trong danh sách sơ bộ.
COV = Rút lui vì dương tính với COVID-19.

Các cầu thủ nổi tiếng

Cầu thủ khoác áo đội tuyển nhiều nhất

Tính đến ngày 18 tháng 6, 10 cầu thủ khoác áo đội tuyển quốc gia nhiều nhất là:

Cầu thủ ghi nhiều bàn thắng nhất

Dưới đây là top 10 cầu thủ ghi nhiều bàn thắng nhất cho đội tuyển Croatia (tính đến ngày 18 tháng 6 năm 2023).

Huấn luyện viên
 Dražan Jerković, 1990-1991
 Stanko Poklepović, 1992
 Vlatko Marković, 1993
 Miroslav Blažević, 1994-2000
 Mirko Jozić, 2000-2002
 Otto Barić, 2002-2004
 Zlatko Kranjčar, 2004-2006
 Slaven Bilić, 2006-2012
 Igor Štimac, 2012-2013
 Niko Kovač, 2013-2015
 Ante Čačić, 2016-2017
 Zlatko Dalić, 2017-

Danh hiệu
 Giải vô địch bóng đá thế giới
 Á quân: 2018
 Hạng ba: 1998, 2022
 UEFA Nations League
 Á quân: 2023

Các giải đấu chính
 Kirin Cup
 Á quân: 1997
 Korea Cup
 Vô địch: 1999
 Cúp Carlsberg
 Hạng ba: 2006

Giải thưởng khác
 Đội bóng tiến bộ nhất của năm
 1994
 1998

Xem thêm

 Kết quả đội tuyển bóng đá quốc gia Croatia
 Danh sách các cầu thủ bóng đá quốc tế Croatia
 Đội tuyển bóng đá nữ quốc gia Croatia
 Đội tuyển bóng đá U-21 quốc gia Croatia
 Đội tuyển bóng đá U-20 quốc gia Croatia
 Đội tuyển bóng đá U-19 quốc gia Croatia
 Đội tuyển bóng đá U-17 quốc gia Croatia

Tham khảo

Liên kết ngoài

Trang web chính thức
Tiểu sử FIFA
Trang web câu lạc bộ của người ủng hộ chính thức
Croatia – Players' stats tại RSSSF (Lần cuối được cập nhật ngày 29 tháng 3 năm 2011)

Croatia

bóng đá


title: Thông Châu

text:
Thông Châu (, Hán Việt: Thông Châu khu là một quận cận nội thành của thủ đô Bắc Kinh, Trung Quốc. Quận Thông Châu có diện tích 870  km², dân số theo điều tra năm 2000 là 674.000 người và mật độ dân số là 775 người/ km². Đây là huyện Thông Châu cho đến 1997 thì được chuyển thành quận. Quận này nằm ở đông nam thành phố, được xem là cửa ngõ phía đông của thủ đô Bắc Kinh.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Bắc Kinh


title: Hours, Pyrénées-Atlantiques

text:
Hours, Pyrénées-Atlantiques là một commune tỉnh Pyrénées-Atlantiques, thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine, tây nam nước Pháp.

Xem thêm
 Commune của tỉnh Pyrénées-Atlantiques

Tham khảo
 INSEE
 IGN

Xã của Pyrénées-Atlantiques


title: Savner

text:
Savner là một thành phố và là nơi đặt hội đồng đô thị (municipal council) của quận Nagpur thuộc bang Maharashtra, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Savner có dân số 26.631 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Savner có tỷ lệ 73% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 79%, và tỷ lệ cho phái nữ là 68%. Tại Savner, 14% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Maharashtra


title: Thổ cẩm

text:
Thổ cẩm là loại hàng vải dệt thủ công giàu họa tiết và các họa tiết này thường nổi lên mặt vải giống như được thêu. Ở Việt Nam, thổ cẩm thường để chỉ loại vải tự dệt, có hoa văn dệt theo phương pháp truyền thống của các dân tộc thiểu số ở miền núi.

Đặc điểm
Các hoa văn trên vải thổ cẩm thường thể hiện theo nét truyền thống của từng dân tộc. Nghề dệt thổ cẩm truyền thống được giữ gìn và lưu truyền qua bàn tay khéo léo của những người phụ nữ trong gia đình. Trước đây, đã thành truyền thống, bất cứ cô gái nào khi lớn lên đều được mẹ bày cho cách dệt thổ cẩm, để dệt cho mình những bộ váy và cho cả gia đình của mình sau này. Những bộ váy đẹp nhất dành cho những ngày lễ hội, cưới xin, xuống chợ. Thổ cẩm hiện nay là tên gọi dùng chung chỉ các loại hàng dệt có trang trí màu sắc rực rỡ và đã dệt cả bằng máy với số lượng áp đảo.

Nguyên liệu

Thổ cẩm truyền thống thường sử dụng nguyên liệu chỉ dệt bằng sợi bông, sợi lanh trên rừng, gai nhuộm sẫm. Hoa văn cũng bằng chỉ nhuộm phẩm màu tự nhiên.

Hoa văn
Hoa văn thổ cẩm chủ yếu hình chim thú, hoa lá được kỉ hà hoá trong từng ô vuông nhỏ, cân đối. Hoa văn tỉ mỉ và cách phối màu tạo cảm giác hoang sơ huyền bí, mỗi hoa văn là biểu tượng của dân tộc đó.

Các hàng thổ cẩm
Ngoài áo và váy ra còn được phát triển thành khăn bàn, khăn quàng cổ, túi đeo, chăn, gối, hài, ví cầm tay. Các mặt hàng thổ cẩm hiện là những món quà lưu niệm rất được ưa chuộng đối với du khách khi đi du lịch đến các vùng cao.

Tham khảo

Vải
Dệt có hoa văn


title: Shimizu Saki

text:
hiện là trưởng nhóm Berryz Koubou của Hello! Project và đồng thời là thành viên của nhóm High King cùng thuộc Hello! Project

Tiểu sử

Shimizu Saki sinh ra tại Tokyo vào ngày 22 tháng 11 năm 1992 trong một gia đình 4 người (có một anh trai). Sau khi được chọn trong đợt tuyển giọng của Hello! Project năm 2002, Saki gia nhập với tư cách là một trong 15 thành viên của Hello! Project Kids và tham gia vào nhóm ZYX trong năm 2003. Nhóm này đã cho ra 2 Single trước khi ngừng hoạt động.

Năm 2004, Shimizu là một trong 8 thành viên của Hello! Project Kids được chọn để hợp thành Berryz Koubou. Với tư cách là người lớn tuổi nhất, Saki được giao trọng trách trưởng nhóm từ khi Berryz Koubou thành lập cho đến nay.

Vào năm 2008, Shimizu Saki được chọn vào nhóm nhạc High King cùng với 4 thành viên khác từ Morning Musume, °C-ute và Hello! Pro Egg

Trong hội thao (Hello! Project Sport Festival), Saki là thành viên của đội bóng Little Gatas (2004), Mix Gatas (2006) và Gatas Brilhantes (2007)

Shimizu Saki được chọn là thành viên giỏi nhất về vũ đạo trong Hello! Project Kids. Bù lại cho giọng hát không được xuất sắc bằng những thành viên hát chính trong Berryz Koubou như Sugaya Risako, Natsuyaki Miyabi và Tsugunaga Momoko, Saki luôn được đảm nhận phần nhảy solo trong những buổi phối hợp.

Saki là trưởng nhóm duy nhất trong H!P được gọi là Captain (có cả nickname Captain), trong khi những người đứng đầu các nhóm khác được gọi là leader.

Là người ủng hộ việc viết thư tay để tránh lạm dụng quá mức thư điện tử, Saki có sở thích trao đổi thư từ với bạn bè trong lớp và có 1 bộ sưu tập lớn những lá thư nhận được từ khi bắt đầu đi học. Ngoài ra Saki được học đánh đàn Piano từ mẫu giáo và có khả năng chơi được cả Alto (một loại nhạc cụ giống như sáo) tuy nhiên khả năng còn nhiều hạn chế.

Danh sách đĩa nhạc

ZYX

Berryz Koubou

Đĩa đơn

Albums

High King

Đóng phim

 [12/2002] Koinu Dan no Monogatari (仔犬ダンの物語): Câu chuyện về chú chó Dan.
 [07/2004] Promise Land ~Clovers no Daibouken~ (～クローバーズの大冒険～): Miền đất hứa: Cuộc phiêu lưu của cỏ ba lá

Nguồn tham khảo

Liên kết ngoài
 H!P Kids fansite - Shimizu Saki-chan Corner
 ThePPn: Shimizu Saki
 Shimizu Saki B.L.T U-17 Questionnaire
 Berryz Kobo: Official Hello! Project profile
 Kpopwiki:Shimizu Saki

Thành viên Berryz Kobo
Nữ ca sĩ Nhật Bản
Sinh năm 1991
Nhân vật còn sống
Người Tokyo
Nữ ca sĩ thế kỷ 21


title: Buggerru

text:
Buggerru là một đô thị ở tỉnh Sud Sardegna trong vùng Sardegna, có cự ly khoảng 70 km về phía tây bắc của Cagliari và khoảng 30 km về phía tây bắc của Carbonia. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 1.124 người và diện tích là 48,3 km².

Buggerru giáp các đô thị: Fluminimaggiore, Iglesias.

Biến động dân số

Tham khảo

Thành phố và thị trấn ở Sardegna


title: Schackendorf

text:
Schackendorf là một đô thị ở huyện Segeberg ở bang Schleswig-Holstein, Đức. Đô thị Schackendorf có diện tích 7,85 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 820 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Segeberg


title: Brennilis

text:
Brennilis () là một xã của tỉnh Finistère, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc Pháp.

Dân số
Người dân ở Brennilis được gọi là Brennilisiens.

Xem thêm
Xã của tỉnh Finistère

Tham khảo

Mayors of Finistère Association  ;
INSEE ;
IGN

Liên kết ngoài
Official website
French Ministry of Culture list for Brennilis

Xã của Finistère


title: Garry Kimovich Kasparov

text:
Garry Kimovich Kasparov (tiếng Nga: Га́рри Ки́мович Каспа́ров; phát âm như kas-PA-rov với trọng âm ở âm tiết thứ hai) sinh ngày 13 tháng 4 năm 1963, là siêu đại kiện tướng cờ vua người Nga và được ví là kỳ thủ mạnh nhất trong lịch sử. Hệ số ELO 2851 của Kasparov vào tháng 7 năm 1999 trong bảng xếp hạng của Liên đoàn Cờ vua Quốc tế (FIDE) được xếp hạng cao nhất trong khoảng 20 năm từ năm 1985 đến năm 2005, Kasparov đã từng là nhà vô địch cờ vua thế giới không thể đánh bại từ 1985 đến 1993. Năm 1993, khi Nigel Short người Anh lọt vào trận chung kết thế giới, trở thành người thách thức Kasparov, thì cả Short và Kasparov cùng quyết định ly khai khỏi FIDE để lập ra 1 tổ chức mới là Hiệp hội Cờ vua Chuyên nghiệp (PCA) và tổ chức riêng trận chung kết thế giới. Trong trận đấu này, Kasparov đã giành phần thắng và giữ ngôi vô địch. Trong khi đó, FIDE khai trừ Kasparov và Short ra khỏi tổ chức của mình và chỉ định Karpov và Timman (người Hà Lan) đấu trận chung kết (Karpov thắng trận này).

Trong nhiều năm, PCA và FIDE hoạt động song song nhau, Kasparov chỉ thi đấu trong khuôn khổ PCA nhưng vẫn được FIDE tính điểm và xếp hạng, hệ số ELO của Kasparov đứng vững ở vị trí số 1 thế giới nhiều năm liền. Năm 2000, đối thủ trong trận chung kết của Kasparov là Vladimir Kramnik (người Nga), Kasparov thua trận đấu này (gồm 16 ván) và để mất danh hiệu vô địch PCA vào tay Kramnik.

Kasparov đã 11 lần giành giải thưởng Oscar cờ vua trong các năm: 1982, 1983, 1985, 1986, 1987, 1988, 1995, 1996, 1999, 2001 và 2002. Kasparov tuyên bố ngừng thi đấu cờ vua chuyên nghiệp vào ngày 10 tháng 3 năm 2005 vì cảm thấy không có đối thủ ngang tầm.

Sau khi giải nghệ, ông tham gia các hoạt động chính trị. Ông chủ trương đường lối dân chủ, ủng hộ phe đối lập ở Nga và chống lại tổng thống Putin. Ông cũng dự định sẽ tranh cử tổng thống. Kasparov đã tiến hành nhiều hoạt động nhằm phản đối chính quyền của Putin, điển hình là các cuộc biểu tình. Trong một cuộc biểu tình năm 2007, ông bị bắt và giam giữ trong vài ngày .

Năm 2014, Kasparov có quốc tịch Croatia. Ông sống ở thành phố New York và thường xuyên đi khắp nơi.

Tiểu sử

Cha, Kim Moiseevich Weinstein (gốc Do Thái), kỹ sư năng lượng, và mẹ, Klara Shagenovna Kasparian (gốc Armenia), kỹ sư chuyên gia tự động hóa và cơ khí truyền thông, đã dạy Garry chơi cờ. Garry bắt đầu học cờ vua thường xuyên ở Cung Đội viên Baku năm 7 tuổi (cũng là năm cha cậu mất vì ung thư bạch cầu), vài năm sau mẹ cậu đã lấy họ của mình đặt cho con.

Từ năm 10 tuổi, Kasparov đã học trong trường cờ vua của nhà cựu vô địch thế giới Mihail Botvinnik. Năm 15 tuổi, anh đã trở thành trợ lý của Botvinnik.

Năm 1975, trong buổi biểu diễn chơi cờ với nhiều người của nhà vô địch thế giới môn cờ vua Anatoly Karpov ở Cung Đội viên Leningrad, Kasparov đã hòa với Đại kiện tướng.

Năm 1976, Kasparov chiến thắng giải vô địch thiếu niên Liên Xô môn cờ vua.

Năm 1978, Kasparov thắng giải cờ vua tưởng nhớ Sokolsky ở Minsk và nhận danh hiệu Kiện tướng thể thao môn cờ vua.

Năm 1980, anh trở thành Đại kiện tướng trẻ nhất thế giới, đoạt chức vô địch thiếu niên thế giới môn cờ vua ở Dortmund và tốt nghiệp trung học với Huy chương vàng.

Năm 1981, vô địch Liên Xô môn cờ vua, trở thành nhà vô địch môn cờ vua trẻ nhất của Liên Xô.

Năm 1984, sau khi đã loại bỏ các đấu thủ khác, Kasparov trở thành người thách đấu với đương kim vô địch thế giới Anatoly Karpov. Trận chung kết giữa Karpov và Kasparov đã không thể kết thúc do không bên nào thắng trước được 6 ván theo quy định. Sau 48 ván, trận đấu tranh chức vô địch buộc phải bị hủy bỏ để đấu lại theo quy cách mới.

Năm 1985, trong trận đấu tranh chức vô địch theo các quy định mới của FIDE, Kasparov đã đoạt ngôi vua cờ thế giới từ tay Anatoly Karpov. Trận đấu kéo dài 24 ván, kết thúc với tỷ số 13-11 nghiêng về Kasparov.

Sự nghiệp cờ vua

Một vài ván cờ tiêu biểu

Kasparov - Karpov

Moskva, 1985. Vòng 1.
1.d4 Nf6 2.c4 e6 3.Nc3 Bb4 4.Nf3 c5
5.g3 Ne4 6.Qd3 Qa5 7.Qxe4 Bxc3+ 8.Bd2 Bxd2+
9.Nxd2 Qb6 10.dxc5 Qxb2 11.Rb1 Qc3 12.Qd3 Qxd3
13.exd3 Na6 14.d4 Rb8 15.Bg2 Ke7 16.Ke2 Rd8
17.Ne4 b6 18.Nd6 Nc7 19.Rb4 Ne8 20.Nxe8 Kxe8
21.Rhb1 Ba6 22.Ke3 d5 23.cxd6 Rbc8 24.Kd3 Rxd6
25.Ra4 b5 26.cxb5 Rb8 27.Rab4 Bb7 28.Bxb7 Rxb7
29.a4 Ke7 30.h4 h6 31.f3 Rd5 32.Rc1 Rbd7
33.a5 g5 34.hxg5 Rxg5 35.g4 h5 36.b6 axb6
37.axb6 Rb7 38.Rc5 f5 39.gxh5 Rxh5 40.Kc4 Rh8
41.Kb5 Ra8 42.Rbc4 1-0

Kasparov - Karpov

Moskva, 1985. Vòng 11.
1.d4 Nf6 2.c4 e6 3.Nc3 Bb4 4.Nf3 O-O
5.Bg5 c5 6.e3 cxd4 7.exd4 h6 8.Bh4 d5
9.Rc1 dxc4 10.Bxc4 Nc6 11.O-O Be7 12.Re1 b6
13.a3 Bb7 14.Bg3 Rc8 15.Ba2 Bd6 16.d5 Nxd5
17.Nxd5 Bxg3 18.hxg3 exd5 19.Bxd5 Qf6 20.Qa4 Rfd8
21.Rcd1 Rd7 22.Qg4 Rcd8 23.Qxd7 Rxd7 24.Re8+ Kh7
25.Be4+ 1-0

Karpov - Kasparov

Moskva, 1985. Vòng 24.
1.e4 c5 2.Nf3 d6 3.d4 cxd4 4.Nxd4 Nf6
5.Nc3 a6 6.Be2 e6 7.O-O Be7 8.f4 O-O
9.Kh1 Qc7 10.a4 Nc6 11.Be3 Re8 12.Bf3 Rb8
13.Qd2 Bd7 14.Nb3 b6 15.g4 Bc8 16.g5 Nd7
17.Qf2 Bf8 18.Bg2 Bb7 19.Rad1 g6 20.Bc1 Rbc8
21.Rd3 Nb4 22.Rh3 Bg7 23.Be3 Re7 24.Kg1 Rce8
25.Rd1 f5 26.gxf6 Nxf6 27.Rg3 Rf7 28.Bxb6 Qb8
29.Be3 Nh5 30.Rg4 Nf6 31.Rh4 g5 32.fxg5 Ng4
33.Qd2 Nxe3 34.Qxe3 Nxc2 35.Qb6 Ba8 36.Rxd6 Rb7
37.Qxa6 Rxb3 38.Rxe6 Rxb2 39.Qc4 Kh8 40.e5 Qa7+
41.Kh1 Bxg2+ 42.Kxg2 Nd4 0-1

Đánh với máy tính

Deep Thought, 1989
Trận đấu giữa Kasparov và máy tính Deep Thought của hãng IBM diễn ra trong 2 ván. Ván thứ nhất máy tính chơi quân Trắng, ván thứ hai máy tính chơi quân Đen. Cả hai ván cờ Deep Thought đều bị Kasparov đánh bại. Ván thứ nhất Kasparov từng bước dồn máy tính vào thế cờ thua cuộc. Ván thứ 2, Deep Thought mắc sai lầm trong khai cuộc và bị Kasprov tận dụng bắt Hậu, sau đó máy đã phải đầu hàng sớm.

Sau trận đấu này, Kasparov đánh giá trình độ của máy tương đương với một kiện tướng trung bình. Nhưng ông khẳng định máy tính sẽ không bao giờ có khả năng đạt trình độ chơi cờ của con người.

(Nguồn tham khảo: Tạp chí Cờ Vua 64 - Liên Xô 1989)

Deep Blue, 1996
2.1996, Deep Blue của IBM đã đánh bại Kasparov ván đầu sử dụng đồng hồ đếm thời gian bình thường. Tuy nhiên, sau đó Kasparov đã thắng nó với 3 ván thắng và 2 ván hòa, giành chiến thắng chung cuộc.

Deep Blue, 1997
Tháng 5 năm 1997, công ty IBM cùng với bản nâng cấp mới của Deep Blue quyết tâm đánh bại Kasparov một lần nữa. Họ tung ra phiên bản phần mềm mới đã được cải tiến nhiều cùng với hệ siêu phần cứng gồm nhiều bộ vi xử lý cùng chạy song song. Chuyên gia cờ vua người Mỹ Joel Benjamin là người phân tích và cố vấn các nước đi khai cuộc cho Deep Blue. Quyết tâm của IBM ở chỗ Deep Blue được thiết kế chuyên để "đấu với Kasparov", tất cả những nước đi khai cuộc mà Kasaprov đã từng sử dụng đều được cài trong từ điển của máy. Và lần này họ đã thành công, trong trận đấu 6 ván Deep Blue đã hạ Kasparov với tỷ số 3,5-2,5. Tại ván đấu cuối cùng, Deep Blue phát hiện sai lầm của Kasparov từ nước đi khai cuộc và quyết định thí quân phá vỡ thế trận của Kasparov ngay từ đầu ván cờ khiến chung cuộc Kasparov phải đầu hàng sớm.

Thành công của Deep Blue cũng là khởi đầu của thời đại máy tính thống trị cờ vua, con người khó có khả năng thi đấu cùng với máy tính.

X3D Fritz, 2003
11.2003, đánh 4 ván hòa cả bốn với X3D Fritz.

Kasparov hòa với X3D fritz với 2 ván hòa và 1 ván thắng cho mỗi bên

Tham khảo

Sách

Liên kết ngoài

Garry Kasparov trên Báo Thanh Niên.
 The Other Russia, Đoàn kết vì nền dân chủ - Trang chính thức
  Другая Россия - Trang chính thức
  Сайт «Марш несогласных» - March of the Discontented
  Итоговое заявление участников конференции «Другая Россия» Lời kết luận của các thành viên tham gia, www.kasparov.ru
 United Civil Front, một bước đi chính trị nhằm đảm bảo Dân chủ ở Liên Bang Nga, do Garry Kasparov khởi đầu.
 Quan điểm chính trị của Kasparov.

Đại kiện tướng cờ vua Liên Xô
Đại kiện tướng cờ vua Nga
Nhà vô địch cờ vua thanh niên thế giới
Vận động viên Baku
Nhà vô địch cờ vua thế giới
Vận động viên-chính khách Nga


title: Acid carboxylic

text:
Acid carboxylic là một loại acid hữu cơ chứa nhóm chức carboxyl. Công thức tổng quát của loại acid này là R-C(=O)-OH, đôi khi được viết thành R-COOH hoặc R-CO2H, trong đó R- có thể đơn giản là một nguyên tố hydro hoặc gốc nhiều hơn một nhóm chức hydrocarbon.

Acid carboxylic tồn tại ở nhiều dạng khác nhau trong đời sống, với ví dụ cụ thể là amino acid (đơn vị cơ bản của protein) hoặc acid acetic (trong giấm ăn). Khi mất đi một proton (H+), nhóm chức carboxyl sẽ trở thành một anion carbonxylate.

Tính chất vật lý

Tính tan
Acid carboxylic là một chất có tính phân cực. Do các acid carboxylic vừa có phân cực âm ở nguyên tố oxy của nhóm carbonyl (-C=O) vừa có phân cực dương ở nguyên tố hydro của nhóm hydroxy (-OH), các chất này có thể liên kết hydro với nhau và thường tồn tại dưới dạng dimer trong các loại dung môi không phân cực. Các acid carboxylic nhỏ (có khoảng từ 1 đến 5 carbon) có thể tan được trong nước. Trong khi đó, khả năng tan trong nước của các acid carboxylic lớn hơn bị hạn chế bởi khi càng tăng độ dài chuỗi alkyl, tính kỵ nước của acid sẽ càng tăng. Các loại acid lớn hơn này thường tan trong các loại dung môi có tính phân cực yếu hơn như ether hay alcohol. Khi tác dụng acid carboxylic, bất kể lớn hay nhỏ, với dung dịch sodium hydroxide, sản phẩm thu được sẽ là một loại muối natri tan được trong nước

Nhiệt độ bay hơi
Acid carboxylic thường có nhiệt độ bay hơi lớn hơn nước hay alcohol do có diện tích bề mặt lớn hơn và có liên kết hydro giữa dimer ổn định hơn. Để có thể bay hơi, cần một lượng nhiệt bay hơi đáng kể để có thể phá vỡ liên kết giữa các dimer hoặc khiến cho cả dimer cùng bốc hơi. Ví dụ ethanol C2H5OH sôi ở 78,3 °C còn acid acetic CH3COOH sôi ở 118 °C.

Tính Acid
Theo thuyết acid-base Bronsted-Lowry, acid carboxylic được phân loại acid là do chất này có thể nhường proton H+. Chất này là một trong những loại acid phổ biến trong hóa học hữu cơ.

Acid carboxylic là một acid yếu. Trong môi trường nước nó bị phân li thành cation H3O+ và anion RCOO− nhưng với tỉ lệ rất thấp. Ví dụ, ở nhiệt độ trong phòng thí nghiệm, trong 1 mol dung dịch acid acetic thì chỉ có 0.4% acid acetic bị phân li.

RCOOH ↔ RCOO- + H+

Trong một phân tử của acid carboxylic, nếu tồn tại các nguyên tố hay nhóm chức rút electron như fluor hay clo, acid carboxylic đó sẽ mạnh hơn. Ví dụ, pKa (hằng số điện li acid) của acid formic bằng 3.75. Tuy nhiên khi thay C-H của acid formic thành C-CF3 để trở thành acid trifluorrouacetic thì pKA giảm xuống còn 0.23 (tính acid mạnh hơn). Ngược lại, nếu trong phân tử của acid carboxylic tồn tại các nguyên tố hay nhóm chức nhường electron, thì acid carboxylic đó sẽ yếu hơn. Ví dụ, nếu thay nhóm C-H của acid formic thành C-CH3 để trở thành acid acetic, pKa sẽ tăng từ 3.75 lên 4.76 (tính acid yếu hơn)

Mùi thơm
Các acid carboxylic thường có một mùi chua nồng. Tuy nhiên, ester, một biến thể của acid carboxylic, đa phần lại có một mùi hương rất dễ chịu, và được dùng phổ biến trong sản xuất nước hoa.

Đặc điểm nhận dạng
Phương pháp quang phổ hồng ngoại có thể được dùng để nhận dạng acid carboxylic hoặc nhóm carboxyl trong mẫu thử. Dao động của liên kết C=O (nhóm carbonyl) của acid carboxylic sẽ cho ra một mũi hấp thụ nhọn ở số sóng khoảng giữa 1680 và 1725 cm−1. Đồng thời, dao động của liên kết O-H (nhóm hydroxy) sẽ cho một mũi rộng ở số sóng từ 2500 đến 3000 cm−1. Khi dùng phương pháp cộng hưởng từ hạt nhân hydro-1, theo lý thuyết, nguyên tố hydro của nhóm hydroxy sẽ cho tín hiệu ở khoảng 10-13 ppm. Tuy nhiên trong thực tế, kết quả này thường không rõ ràng khi acid carboxylic sẽ trao đổi liên tục với nước khiến cho thiết bị không đo đạc chuẩn xác được.

Tính chất hóa học
 Tính acid: làm đổi màu chất chỉ thị là quỳ tím thành đỏ hồng. Tác dụng với các kim loại hoạt động, các dung dịch base và muối:
CH3COOH + NaHCO3 → CH3COONa + CO2 + H2O
2CH3COOH + Mg → (CH3COO)2Mg + H2↑
 Tác dụng với rượu tạo hợp chất ester và nước (xúc tác H+)
CH3COOH + CH3-CH2-OH ↔ CH3-C(O)-O-CH2-CH3 + H2O
Muốn phản ứng xảy ra hoàn toàn cần có chất xúc tác là Acid sulfuric H2SO4 đặc để hút nước

Điều chế
 Oxy hóa rượu etylic bằng ôxi trong không khí nhờ men giấm.
CH3-CH2-OH + O2 → CH3COOH + H2O
 Tổng hợp từ acetylen:
C2H2 + H2O → CH3CHO (xúc tác Thủy ngân Sunfat 80 °C)
CH3CHO + 1/2O2 → CH3COOH (xúc tác: Mn<sup>2+, nhiệt độ)
Ngoài ra, có thể điều chế theo cách sau:
Đầu tiên oxy hóa alcohol:
R-CH2-OH + O2 → R-CHO + H2O
Sau đó oxy hóa tiếp aldehyde thu được:
R-CHO + [O] → R-COOH

Danh pháp
Tên thông dụng của các acid carboxylic thường được đặt theo tên của nguồn gốc tìm ra chúng như: acid formic,acid valeric,..

Danh sách một số Acid carboxylic no đơn chức, mạch thẳng.

Ứng dụng

Acid acetic
Acid acetic là nguyên liệu để tổng hợp polymer (Ví dụ như: polivinyl acetat, xenlulozơ acetat...), nông dược (thuốc diệt cỏ natri monocloacetat, các chất kích thích tăng trưởng và làm rụng lá như 2,4-D; 2,4,5-T,...), công nghiệp nhuộm (nhôm acetat, crôm acetat, sắt acetat,...) và một số hóa chất hay dùng trong đời sống như aceton, etyl acetat, isoamyl acetat, v.v...

Dung dịch acid acetic 2-5% thu được khi lên men giấm cho dd đường, rượu etylic... dùng làm giấm ăn.

Acid lauric, acid panmitic, acid stearic và acid oleic
Các acid lauric n-C11H23COOH, panmitic n-C15H31COOH, stearic n-C17H35COOH và oleic cis-CH3[CH2]7CH=CH[CH2]7COOH có trong thành phần dầu mỡ động vật và thực vật dưới dạng triester của glixerol. Muối natri của chúng được dùng làm xà phòng. Các acid panmitic và stearic được trộn với parafin để làm nến.

Acid benzoic
Acid benzoic (A. benzoic acid; cg. acid phenyl formic, acid benzencarboxylic), C6H5COOH. Hợp chất thuộc loại acid carboxylic thơm đơn giản nhất. Tinh thể hình kim hay hình vảy, màu trắng; tnc = 121,7 oC; ts = 249 oC; tthh = 100 oC. Tan trong dung môi hữu cơ và nước nóng. Điều chế bằng cách oxi hoá toluen bằng acid nitric hoặc acid cromic hoặc bằng oxi không khí (trong pha lỏng), decarboxyl hoá anhydride phtalic trong pha khí ở 340 oC với chất xúc tác ZnO. Dùng để bảo quản thực phẩm, thuốc lá, keo dính; sản xuất phẩm nhuộm, dược phẩm và chất thơm. Trong y học, dùng làm thuốc sát trùng, diệt nấm.

Acid oxalic HOOC-COOH và acid manlonic HOOC-CH2-COOH
 Acid oxalic khá phổ biến trong giới thực vật dưới dạng muối. Trong nước tiểu người và động vật có một lượng nhỏ calci oxalat. Acid oxalic có tính khử; phản ứng oxy hóa acid oxalic thành CO2 nhờ tác dụng với KMnO4 được dùng trong hóa phân tích.
 Acid malonic chứa nhóm methylen linh động, dễ tham gia phản ứng ngưng tụ kiểu croton, mặt khác dễ bị decarboxyl hóa bởi nhiệt, sinh ra acid acetic. ester diethyl malonat CH2(COOC2H5)2 được dùng trong tổng hợp hữu cơ, đặc biệt là tổng hợp acid carboxylic tăng 2 carbon từ dẫn xuất halogen.

Tham khảo

Hợp chất hữu cơ có nhóm chức
Hóa hữu cơ
Nhóm chức


title: Rhyacophila ecosa

text:
Rhyacophila ecosa là một loài Trichoptera trong họ Rhyacophilidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Tân bắc
Rhyacophila


title: Trường Xuân

text:
Trường Xuân () là thủ phủ và là thành phố lớn nhất ở tỉnh Cát Lâm, Trung Quốc. Nằm ở trung tâm bình nguyên Đông Bắc, Trường Xuân được quản lý như một thành phố trực thuộc tỉnh, bao gồm 7 quận, 1 huyện và 2 thành phố cấp huyện. Theo điều tra dân số năm 2010 của Trung Quốc, Trường Xuân có tổng dân số 7,674,439 thuộc thẩm quyền của mình. Khu vực tàu điện ngầm của thành phố, bao gồm 5 quận và 4 khu vực phát triển, có dân số 3,815,270 trong năm 2010, do các quận Song Dương và Cửu Đài chưa được đô thị hóa. Đây là một trong những thành phố lớn nhất ở Đông Bắc Trung Quốc, cùng với Thẩm Dương, Đại Liên và Cáp Nhĩ Tân.

Từ năm 1932 đến năm 1945, Trường Xuân được người Nhật đổi tên thành Tân Kinh () và trở thành thủ đô của Mãn Châu Quốc - một chính phủ bù nhìn của đế quốc Nhật Bản. Sau khi chính quyền Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa được thành lập vào năm 1949, Trường Xuân được chọn làm thủ phủ của tỉnh Cát Lâm vào năm 1954.

Được biết đến ở địa phương là "Thành phố ô tô" của Trung Quốc, Trường Xuân là một cơ sở công nghiệp quan trọng, tập trung đặc biệt vào lĩnh vực ô tô. Do vai trò chính của nó trong ngành công nghiệp ô tô trong nước, đôi khi Trường Xuân được gọi là "Detroit của Trung Quốc". Ngoài khía cạnh công nghiệp này, Trường Xuân còn là một trong bốn "Thành phố vườn quốc gia" do Bộ Xây dựng trao tặng năm 2001 do tỷ lệ phủ xanh đô thị cao.

Lịch sử
Trường Xuân là một thành phố trẻ với chỉ 200 năm lịch sử. Trường Xuân bắt đầu là một thị trấn buôn bán nhỏ. Vào cuối thế kỷ 18, nông dân từ các tỉnh đông dân như Sơn Đông và Hà Bắc bắt đầu định cư trong khu vực. Năm 1800, hoàng đế nhà Thanh là Gia Khánh đã chọn một ngôi làng nhỏ ở bờ đông sông Y Thông (Yitong) và đặt tên nó là "Dinh Trường Xuân", và năm 1889, nó được đổi thành "Phủ Trường Xuân".

Thời kỳ Mãn Châu quốc (1932-1945), Trường Xuân được chọn làm thủ đô và được gọi là Tân Kinh.

Vào ngày 20 tháng 8 năm 1945, thành phố đã bị Hồng quân Liên Xô chiếm giữ. Người Nga duy trì sự hiện diện trong thành phố trong cuộc nội chiến Trung Quốc cho đến năm 1946.

Lực lượng Quốc dân đảng chiếm thành phố vào năm 1946, nhưng không thể giữ được vùng nông thôn chống lại Đảng Cộng sản Trung Quốc. Thành phố rơi vào tay những người cộng sản vào năm 1948 sau cuộc bao vây kéo dài năm tháng của Quân đội Giải phóng Nhân dân Trung Quốc. Từ 10 đến 30 phần trăm dân số bị chết đói dưới sự bao vây; ước tính dao động từ 150.000 đến 330.000. Kể từ năm 2015, chính phủ Trung Quốc tránh tất cả những đề cập đến cuộc bao vây lịch sử này.

Được đổi tên thành Trường Xuân bởi chính phủ Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, nó trở thành thủ phủ của Cát Lâm vào năm 1954. Hãng phim Trường Xuân cũng là một trong những hãng phim còn lại của thời đại. Liên hoan phim Trường Xuân đã trở thành một dạ tiệc độc đáo cho ngành công nghiệp điện ảnh từ năm 1992.

Từ những năm 1950, Trường Xuân được chỉ định trở thành trung tâm cho ngành công nghiệp ô tô của Trung Quốc. Việc xây dựng các công trình ô tô đầu tiên (FAW) bắt đầu vào năm 1953 và việc sản xuất xe tải Jiefang CA-10, dựa trên ZIS-150 của Liên Xô bắt đầu vào năm 1956. Liên Xô cho vay hỗ trợ trong những năm đầu, cung cấp hỗ trợ kỹ thuật, dụng cụ và máy móc sản xuất. Năm 1958, FAW đã giới thiệu chiếc limousine Hongqi (Cờ Đỏ) nổi tiếng. Loạt xe này được coi là "chiếc xe chính thức cho các quan chức cấp bộ trưởng".

Trường Xuân tổ chức Đại hội thể thao mùa đông châu Á 2007.

Kinh tế

Trường Xuân đã đạt được tổng sản phẩm quốc nội (GDP) là 9,9 tỷ nhân dân tệ (CHY) vào năm 2010, tăng 15,3% so với năm trước. Sản lượng công nghiệp sơ cấp tăng 3,3% lên 25,27 tỷ CHY. Sản lượng công nghiệp thứ cấp tăng 19,0%, đạt 17,99 tỷ CHY, trong khi sản lượng của ngành cấp ba tăng 12,6% lên 135,64 tỷ CHY. GDP bình quân đầu người của Trường Xuân là ¥ 58.691 vào năm 2012, tương đương với $ 9338. GDP của Trường Xuân năm 2012 là 450,66 tỷ CHY và tăng 12,0% so với năm 2011. Ngành công nghiệp chính tăng 4,3% lên 31,71 tỷ CHY. Công nghiệp thứ cấp tăng 22,19 tỷ CHY, tăng 13,1% so với năm trước. Ngành công nghiệp đại học của Trường Xuân năm 2012 đã tăng 11,8% và tăng thêm 184,76 tỷ CHY.

Các ngành công nghiệp hàng đầu của thành phố là sản xuất ô tô, chế biến nông sản, dược phẩm sinh học, điện tử hình ảnh, vật liệu xây dựng và công nghiệp năng lượng. Trường Xuân là trung tâm sản xuất, nghiên cứu và phát triển ô tô lớn nhất Trung Quốc, sản xuất 9% ô tô của đất nước này vào năm 2009. Trường Xuân là nhà sản xuất xe hơi lớn nhất của Trung Quốc FAW (First Cars Works), nơi sản xuất xe tải và xe hơi đầu tiên của Trung Quốc vào năm 1956 Các nhà máy của nhà sản xuất ô tô và nhà ở và dịch vụ liên quan chiếm một phần đáng kể ở phía tây nam của thành phố. Các thương hiệu cụ thể được sản xuất tại Trường Xuân bao gồm thương hiệu xa xỉ Red Flag, cũng như liên doanh với Audi, Volkswagen và Toyota. Năm 2012, FAW đã bán được 2,65 triệu chiếc ô tô. Doanh thu bán hàng của FAW lên tới 408,46 tỷ RMB, tăng 10,8% mỗi năm. Là cái nôi của ngành công nghiệp ô tô, một trong những biệt danh nổi tiếng hơn của Trường Xuân là "Detroit của Trung Quốc".

Sản xuất các phương tiện giao thông và máy móc cũng là một trong những ngành công nghiệp chính của Trường Xuân. 50 phần trăm các chuyến tàu chở khách của Trung Quốc và 10 phần trăm máy kéo được sản xuất tại Trường Xuân. Phương tiện đường sắt Trường Xuân, một trong những chi nhánh chính của Tập đoàn CNR Trung Quốc, có một liên doanh được thành lập với Bombardier Transport để chế tạo xe điện ngầm Movia cho Tàu điện ngầm Quảng Châu và Tàu điện ngầm Thượng Hải, và Tàu điện ngầm Thiên Tân.

Đầu tư trực tiếp nước ngoài vào thành phố là 3,68 tỷ USD vào năm 2012, tăng 19,6% so với năm trước. Năm 2004, Coca-Cola đã thành lập một nhà máy đóng chai tại ETDZ của thành phố với khoản đầu tư 20 triệu đô la Mỹ.

Trường Xuân tổ chức Hội chợ ô tô quốc tế Trường Xuân hàng năm, Liên hoan phim Trường Xuân, Hội chợ nông nghiệp Trường Xuân, Triển lãm giáo dục và Triển lãm điêu khắc.

CRRC sản xuất hầu hết các toa tàu cao tốc tại nhà máy của nó ở Trường Xuân. Vào tháng 11 năm 2016, CRCC Changchun đã tiết lộ những toa tàu cao tốc đầu tiên trên thế giới có bến tàu ngủ, do đó mở rộng sử dụng cho các lối đi qua đêm trên khắp Trung Quốc. Chúng sẽ có khả năng chạy trong môi trường nhiệt độ cực thấp. Có biệt danh Panda, tàu cao tốc mới có khả năng chạy ở tốc độ 250 km/h, hoạt động ở nhiệt độ -40 độ C, có các trung tâm Wi-Fi và chứa các bến ngủ có thể gập vào ghế trong ngày.

Các công ty lớn khác ở Trường Xuân bao gồm:

Tập đoàn Yatai, được thành lập năm 1993 và niêm yết tại Sở giao dịch chứng khoán Thượng Hải năm 1995. Nó đã phát triển thành một tập đoàn lớn liên quan đến một loạt các ngành công nghiệp bao gồm phát triển tài sản, sản xuất xi măng, chứng khoán, khai thác than, dược phẩm và thương mại.
Tập đoàn Ngũ cốc Cát Lâm, một bộ xử lý chính của ngũ cốc.

Địa lí

Trường Xuân nằm ở phần giữa của bình nguyên Đông Bắc Trung Quốc. Khu vực đô thị của nó nằm ở vĩ độ 43°05′ − 45°15 B và kinh độ 124 ° 18′ − 127 ° 02 'Đ. Tổng diện tích của đô thị Trường Xuân là 20.571 km2 (7.943 dặm vuông), bao gồm các khu vực tàu điện ngầm là 2.583 km vuông (997 dặm vuông), và diện tích thành phố là 159 km2 (61 dặm vuông). Thành phố nằm ở độ cao vừa phải, dao động từ 250 đến 350 mét (820 đến 1.150 ft) trong khu vực hành chính của nó. Ở phần phía đông của thành phố, có một khu vực nhỏ của những ngọn núi thấp, với Núi Laodaodong, có độ cao 711 mét, là cao nhất. Thành phố cũng nằm ở điểm giao thoa của cầu thứ ba phía đông "Cầu Âu-Á" về phía đông. Quận Trường Xuân nằm rải rác với 222 sông hồ. Sông Yitong, một nhánh nhỏ của sông Tùng Hoa, chảy qua thành phố.

Khí hậu
Trường Xuân có khí hậu lục địa ẩm ướt bốn mùa, chịu ảnh hưởng của gió mùa (Köppen Dwa). Mùa đông kéo dài (kéo dài từ tháng 11 đến tháng 3), lạnh và lộng gió, nhưng khô, do ảnh hưởng của áp cao Siberia, với nhiệt độ trung bình tháng 1 là −14,7 °C (5,5 °F). Mùa xuân và mùa thu là những giai đoạn chuyển tiếp ngắn, với một số lượng mưa, nhưng thường khô và có gió. Mùa hè nóng và ẩm, với gió đông nam thịnh hành do gió mùa Đông Á; Tháng 7 nhiệt độ trung bình là 23,2 °C (73,8 °F). Tuyết thường ít trong mùa đông và lượng mưa hàng năm tập trung nhiều từ tháng 6 đến tháng 8. Với phần trăm ánh nắng mặt trời hàng tháng có thể dao động từ 47 phần trăm trong tháng 7 đến 66 phần trăm trong tháng một và tháng hai, một năm điển hình sẽ thấy khoảng 2.617 giờ nắng và thời gian không có sương giá từ 140 đến 150 ngày. Nhiệt độ cực hạn đã dao động từ −33,0 °C (−27 °F) đến 35,7 °C (96 °F).

Cơ sở hạ tầng
Trường Xuân là một thành phố rất nhỏ gọn, được người Nhật lên kế hoạch với bố cục các đại lộ mở và quảng trường công cộng. Thành phố đang phát triển bố cục của mình trong một nỗ lực dài hạn để giảm bớt áp lực đối với đất đai hạn chế, hỗ trợ phát triển kinh tế và thúc đẩy gia tăng dân số. Theo kế hoạch dự thảo đến năm 2020, khu vực trung tâm thành phố sẽ mở rộng về phía nam để hình thành một trung tâm thành phố mới xung quanh Công viên Điêu khắc Thế giới Trường Xuân, Quảng trường Weashing và vùng ngoại ô của nó, và khu vực phát triển mới.

Đường sắt

Trường Xuân có ba ga đường sắt chở khách, hầu hết các chuyến tàu chỉ dừng ở ga đường sắt trung tâm Trường Xuân (giản thể: 长春站; phồn thể: 長春站), nơi có nhiều chuyến khởi hành hàng ngày đến các thành phố đông bắc khác như Cát Lâm, Cáp Nhĩ Tân, Thẩm Dương, và Đại Liên, cũng như các thành phố lớn khác trong cả nước như Bắc Kinh, Thượng Hải và Quảng Châu. Ga đường sắt mới Trường Xuân Tây, nằm ở cuối phía tây của khu vực đô thị hóa, là ga dành cho tàu cao tốc của tuyến đường sắt cao tốc Cáp Nhĩ Tân-Đại Liên.

Giao thông công cộng
Tàu điện ngầm Trường Xuân là một dịch vụ vận chuyển đường sắt đô thị của Trường Xuân. Tuyến đầu tiên của nó được khai trương vào ngày 30 tháng 10 năm 2002, đưa Trường Xuân trở thành thành phố đô thị thứ năm ở Trung Quốc để mở đường sắt.

Đến tháng 11 năm 2018, có 5 tuyến ở Trường Xuân, bao gồm Tuyến 1, Tuyến 2, Tuyến 3, Tuyến 4 và Tuyến 8. Tuyến đường sắt Trường Xuân dài khoảng 100,17 km.

Đến tháng 9 năm 2019, có 4 tuyến Đường sắt Trường Xuân đang được xây dựng, bao gồm Tuyến 6 và Tuyến 9, cũng như Tuyến 2 Mở rộng phía Tây và Tuyến 3 phía Đông. Đến năm 2025, mạng lưới vận chuyển đường sắt Trường Xuân sẽ bao gồm 10 tuyến với tổng chiều dài 341,62 km.

Vào tháng 9 năm 2019, lượng hành khách trung bình hàng ngày của tàu điện ngầm đạt 680.400 người và lượng hành khách tối đa hàng ngày của mạng lưới tuyến là 830.500 người vào ngày 13 tháng 11 năm 2019. Tổng khối lượng hành khách ước tính trong năm 2019 là khoảng 168 triệu người.

Mạng lưới đường bộ
Trường Xuân được liên kết với mạng lưới đường cao tốc quốc gia thông qua Đường cao tốc Bắc Kinh - Cáp Nhĩ Tân (G1), Đường cao tốc Ulan Hot - Trường Xuân - Cát Lâm - Hồn Xuân (G12), Đường cao tốc Trường Xuân - Thâm Quyến (G25), Đường cao tốc Trường Xuân - Phủ Tùng (S26) và Đoạn đường nhộn nhịp nhất trong tỉnh, Đường cao tốc phía Bắc Trường Xuân. Phần này kết nối hai thành phố lớn nhất ở Cát Lâm và là đường trục chính cho giao tiếp kinh tế và xã hội của hai thành phố.

Trường Xuân được phục vụ bởi một hệ thống xe buýt toàn diện, hầu hết các xe buýt (và xe điện) đều tính phí 1 nhân dân tệ (元) mỗi chuyến. Ô tô tư nhân đang trở nên rất phổ biến trên các con đường tắc nghẽn của thành phố. Xe đạp là tương đối hiếm so với các thành phố phía đông bắc Trung Quốc khác, nhưng xe đạp điện là tương đối phổ biến.

Đường hàng không
Sân bay quốc tế Long Gia Trường Xuân nằm cách 31,2 km (19,4 dặm) về phía đông bắc của khu đô thị Trường Xuân. Việc xây dựng sân bay bắt đầu vào năm 1998, và dự định thay thế Sân bay Dafangshen cũ, được xây dựng vào năm 1941. Sân bay mở cửa phục vụ hành khách vào ngày 27 tháng 8 năm 2005. Hoạt động của sân bay được chia sẻ bởi cả Trường Xuân và thành phố Cát Lâm gần đó. Sân bay đã lên lịch các chuyến bay đến các thành phố lớn bao gồm Bắc Kinh, Thượng Hải, Quảng Châu, Thâm Quyến, Thành Đô và 68 thành phố khác. Ngoài ra còn có các chuyến bay quốc tế theo lịch trình giữa Trường Xuân và các thành phố ở nước ngoài như Bangkok, Osaka, Khabarovsk, Singapore, Tokyo và Vladivostok.

Các đơn vị hành chính
Trường Xuân có 11 đơn vị hành chính cấp huyện, bao gồm 7 quận, 3 thành phố cấp huyện và 1 huyện.
 Quận: Nam Quan (南关区), Khoan Thành (宽城区), Triều Dương (朝阳区), Nhị Đạo (二道区), Lục Viên (绿园区), Song Dương (双阳区), Cửu Đài (九台区).
 Thành phố cấp huyện: Du Thụ (榆树市), Đức Huệ (德惠市), Công Chúa Lĩnh (公主岭市)
 Huyện: Nông An (农安县)

Các trường đại học cao đẳng
 Đại học Cát Lâm
 Đại học Sư phạm Đông Bắc

Thành phố kết nghĩa
  Birmingham, Vương quốc Anh
  Novi Sad, Serbia
  Québec, Québec, Canada
  Ulsan, Hàn Quốc

Xem thêm
 Cát Lâm (thành phố)
 Cáp Nhĩ Tân
 Thẩm Dương
 Đại Liên

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Chính quyền thành phố Trường Xuân

Thành phố tỉnh Cát Lâm
Tỉnh lỵ Trung Quốc
Thủ đô cựu quốc gia


title: Wushu

text:
Wushu (, Hán Việt: Võ thuật) là môn võ thuật hiện đại của Trung Quốc với chương trình luyện tập, các bài quyền tổng hợp từ các võ phái cổ truyền nổi tiếng như Thiếu Lâm, Võ Đang, Nga Mi, Không Động, Vịnh Xuân Quyền, Thái cực quyền… Được thống nhất giảng dạy trên các võ đường Trung Quốc cũng như tại nhiều quốc gia trên thế giới như một môn phái võ thuật hiện đại thiên về tính chất thể thao, Wushu được hiểu là môn quốc võ tiêu biểu nhất đại diện cho tinh hoa nền võ thuật của Trung Quốc.

Lịch sử

Tiến trình phát triển của Wushu
Wushu được biết đến ngày nay với tư cách một môn võ thuật hiện đại do chính phủ Trung Quốc thành lập vào những năm 1950. Tuy nhiên ở Trung Quốc Wushu đã có lịch sử lâu đời. Ngược dòng thời gian vào thời nhà Thương, khi võ thuật dần được hệ thống hóa và được dạy chính thức để bắt đầu chiếm vị trí quan trọng trong nền văn hóa Trung Hoa. Sang thời nhà Chu, kể cả thời Xuân Thu - Chiến Quốc, tập luyện võ nghệ được tuyên dương và các cuộc thí võ tranh tài chọn tướng chính thức được giới thiệu trong quân đội.

Những cuộc trường chinh liên tục thời nhà Tần và nhà Hán dẫn đến sự cải tiến võ thuật như là một vũ khí và kỹ thuật được chú trọng nhằm áp dụng vào thực tế chiến trường một cách hữu hiệu. Tuy nhiên, sự kết hợp giữa một Trung Hoa mới thống nhất hơn và sự gắn liền văn hóa với võ thuật đã làm cho Wushu ngày càng thiên về khía cạnh thể thao, cường thân tráng thể và hướng đến ý nghĩa là một môn giải trí hơn. Đặc biệt, khi kỹ thuật quân sự càng ngày tiên tiến hơn thì võ thuật cũng thay đổi. Vào thời nhà Tống, thuốc súng bắt đầu chiếm vị trí quan trọng trong quân đội thì võ thuật cũng dần suy tàn. Quân đội thời đó cần những áp dụng thực tiễn cho chiến trường và loại bỏ bất cứ những gì không hỗ trợ cho chiến thắng. Nhưng văn hóa lại không chấp nhận võ thuật bị bỏ rơi một cách dễ dàng như vậy và kết quả là có rất nhiều võ hội khác nhau ra đời để bảo tồn và phát huy tinh hoa võ thuật truyền thống. Chính điều này đã giúp võ thuật ngày càng phổ thông và được luyện tập khắp nơi từ chùa chiền, rừng núi đến các khu phố tại các đô thị Trung Hoa.

Khi súng ống trở nên thông dụng hơn thì nhu cầu của vũ khí thô sơ và chiến đấu tay chân cũng bị cắt giảm đáng kể. Năm 1901 nhà Thanh đưa ra đạo dụ loại bỏ võ thuật ra khỏi quân đội. Vào thời điểm này nơi khai sinh võ thuật hiện đại là Tinh Võ thể dục học hội do Hoắc Nguyên Giáp thành lập.

Năm 1911, bác sĩ Tôn Dật Tiên khởi sự cuộc cách mạng lật đổ chính thể nhà Thanh và bắt đầu cổ vũ phát triển võ thuật như một phương pháp luyện tập thể dục. Năm 1928 Viện nghiên cứu quốc võ được thành lập tại Nam Kinh và tên gọi Wushu được sử dụng chính thức như một môn quốc võ tổng hợp tiêu biểu nhất, đại diện cho toàn thể võ thuật Trung Hoa. Chính quyền quyết định rằng, tất cả các ban ngành của chính phủ phải thiết lập các học viện Wushu của riêng mình và tổ chức các cuộc thi đấu tranh tài cả địa phương lẩn quốc gia.

Đội Wushu Trung hoa đã tổ chức một chuyến đi tham dự Thế vận hội 1936 tại Berlin, Đức quốc. Đội đã biểu diễn tại Thế vận hội lần thứ 11 và thế giới lần đầu tiên được thưởng thức những kỹ pháp kỳ tuyệt của Wushu Trung Hoa.

Sự thành lập Wushu đương thời

Năm 1949 Cộng hòa nhân dân Trung Hoa ra đời và Wushu được trọng dụng như một môn thể dục được chấp nhận rộng rãi và cũng được xem như một môn nghệ thuật thừa kế của quốc gia. Dưới chính quyền mới, tâm điểm của Wushu được chỉ đạo theo hướng rèn luyện thân thể và sức khỏe hơn là dùng trong thực chiến, nghĩa là nhấn mạnh tính chất thể thao của bộ môn. Dựa vào nhiều môn phái truyền thống, nhiều ủy ban các bậc danh sư như Zhang Wenguang, Wang Ziping, Sha Guozeng và Chai Longyun, phát triển những phương thức luyện tập thành một hệ thống mà ngày nay gọi là Wushu Trung Hoa đương đại.

Các mốc thời gian hiện đại của Wushu

 Năm 1953 biểu diễn và tranh tài thể thao truyền thống toàn quốc được tổ chức tại Thiên Tân, trong đó có Wushu.
 Năm 1956 Hội Wushu Trung hoa được thành lập tại Bắc Kinh và Wushu trở thành một môn tranh tài chính thức.
 Năm 1958 Ủy ban thể thao và văn hóa thể lực nhà nước soạn ra phiên bản đầu tiên các luật lệ tranh tài Wushu.
 Năm 1974 Trung Hoa gởi đội Wushu của mình đến Mỹ để biểu diễn tại nhà trắng cho Tổng thống Nixon thưởng lãm,
 Năm 1982 Hiệp hội Wushu quốc gia được tổ chức tại Bắc Kinh,
 Năm 1985 Cuộc tranh tài thế giới đầu tiên được tổ chức tại Tây An,
 Năm 1985 Cuộc tranh tài thế giới lần thứ hai được tổ chức tại Tainjin,
 Năm 1987 Giải vô địch Wushu châu Á lần thứ nhất được tổ chức tại Yokohama, Nhật Bản,
 Năm 1987 Hiệp hội Wushu Á châu được thành lập,
 Năm 1989 Giải vô địch Wushu châu Á lần thứ hai được tổ chức tại Hồng Kông,
 Năm 1990 Wushu được giới thiệu tranh tài chính thức lần đầu tiên tại Á vận hội 11 tại Bắc Kinh.
 Năm 1990 Hiệp hội Wushu quốc tế được thành lập,
 Năm 1991 Giải vô địch Wushu quốc tế lần thứ nhất được tổ chức tại Bắc Kinh, Trung Quốc,
 Năm 1993 Giải vô địch Wushu quốc tế lần thứ hai được tổ chức tại Kuala Lumpur, Malaysia,
 Năm 1995 Giải vô địch Wushu quốc tế lần thứ ba được tổ chức tại Baltimore, Maryland, Mỹ,
 Năm 1997 Giải vô địch Wushu quốc tế lần thứ bốn được tổ chức tại Roma, Ý,
 Năm 1999 Giải vô địch Wushu quốc tế lần thứ năm được tổ chức tại Hồng Kông, Trung Quốc,
 Năm 2001 Giải vô địch Wushu quốc tế lần thứ sáu được tổ chức tại Yerevan, Armenia,
 Năm 2003 Giải vô địch Wushu quốc tế lần thứ bảy được tổ chức tại Ma Cao, Trung Quốc,
 Năm 2004 Lễ hội Wushu cổ truyền thế giới lần thứ nhất được tổ chức tại Trịnh Châu, Trung Quốc,
 Năm 2005 Giải vô địch Wushu quốc tế lần thứ tám được tổ chức tại Hà Nội, Việt Nam,
 Năm 2007 Giải vô địch Wushu quốc tế lần thứ chín được tổ chức tại Bắc Kinh, Trung Quốc,

Võ phục và nghi thức

Võ phục
Võ phục của Wushu được quy định tùy theo các nội dung tập luyện, thi đấu và biểu diễn khác nhau sử dụng các phục trang khác nhau.

Lễ nghi
Lễ nghi biểu hiện các phương thức hành lễ (chào, tiếp nhận binh khí v.v.) của Wushu, bao gồm Đồ thủ lễ (chào tay không), Trì khí giới lễ (chào với binh khí), Đệ khí giới lễ (nghi thức trao nhận binh khí):

Đồ thủ lễ
Là cách chào tay không bao gồm Bao quyền lễ và Chú mục lễ:
Bao quyền lễ (lễ ôm quyền): rất phổ biến trong các võ phái Trung Quốc nói chung, tư thế đứng thẳng hai chân bằng nhau, tay trái mở chưởng, tay phải nắm thành quyền. Ý nghĩa: chưởng trái là văn, quyền phải là võ, văn võ cùng học; chưởng trái biểu thị tứ dục (Trí, Đức, Thể, Mỹ) tượng trưng cho tinh thần thể thao cao thượng, võ đạo, quyền phải biểu thị sự dũng cảm, sức mạnh. Chưởng trái ôm quyền phải biểu thị sức mạnh không sinh bạo loạn, được kiềm chế.
Chú mục lễ (nhìn thẳng): đứng thẳng hai chân bằng nhau, không cong lưng, mắt nhìn người nhận lễ một cách thành tâm, chăm chú. Để đáp lại người hành lễ có thể hơi cúi đầu.

Trì khí giới lễ
Là phương thức được thực hiện khi luyện tập hoặc khi thi đấu, biểu diễn khí giới. Ý nghĩa tương tự như Bao quyền lễ đã nói ở trên. Bao gồm:
Bao đao lễ (ôm đao chào)
Trì kiếm lễ (cầm kiếm chào)
Trì côn lễ (cầm côn chào)
Trì thương lễ (cầm thương chào)

Đệ giới lễ
Là nghi thức trao khí giới cho đồng môn, bao gồm:
Đệ đao lễ (nghi thức trao đao)
Đệ kiếm lế (nghi thức trao kiếm)
Đệ côn lễ (nghi thức trao côn)
Đệ thương lễ (nghi thức trao thương)

Tiếp giới lễ
Là nghi thức nhận khí giới từ phía đồng môn, bao gồm:
Tiếp đao lễ (nhận đao)
Tiếp kiếm lễ (nhận kiếm)
Tiếp côn lễ (nhận côn)
Tiếp thương lễ (nhận thương)

Ngoài ra, những khí giới khác khi thực hiện cũng phải tuân thủ những quy phạm tương tự.

Cơ bản công, cơ bản kỹ thuật
Cơ bản công nhằm chỉ những bản chất cần thiết của năng lực thể chất (thể năng), năng lực kỹ thuật (kỹ năng), hoặc là sự chuẩn bị cần thiết của thể năng, kỹ năng và tâm lý trong luyện tập Wushu. Cơ bản công có một hệ thống mang tính tổng hợp những phương pháp luyện công năng các bộ phận bên trong và bên ngoài thân thể. Những phương pháp này là nền tảng cơ bản đối với mỗi người bắt đầu vào luyện tập võ thuật nói chung và Wushu nói riêng. Cơ bản công của Wushu bao gồm Thoái công chuyên luyện về chân, Yêu công luyện hông và eo, Kiên công luyện vai và Trang công chuyên luyện sức mạnh.

Thoái công
Là những bài tập nhằm phát triển sự mềm dẻo, linh hoạt và sức mạnh của chân. Phương pháp luyện tập có áp thoái (ép chân), ban thoái (mang, vác chân), phách thoái (xoạc), dịch thoái (hất), khống thoái (ghìm, khống chế):

Áp thoái
Là các động tác đè, ép chân, bao gồm:
 Chánh áp thoái (ép thẳng):
 Tắc áp thoái (ép ngang)
 Hậu áp thoái (ép sau)
 Phốc bộ áp thoái (ép chân sát đất)

Ban thoái
Là các động tác mang, vác chân, gồm:
 Chánh ban thoái (vác chân phía trước)
 Tắc ban thoái (vác chân ngang)
 Hậu ban thoái (vác chân phía sau)

Phách thoái
Là các động tác xoạc chân, rất phổ biến trong các võ phái, gồm:
 Thụ xoa thoái (xoạc chân dọc)
 Hoành xoa thoái (xoạc chân ngang)

Dịch thoái
Là các động tác đá hất chân nhằm làm cho chân dẻo dai, linh hoạt, bao gồm:
 Chánh dịch thoái (hất chân về phía trước)
 Tắc dịch thoái (hất chân ngang)
 Lý hợp thoái (vung chân vào trong)
 Ngoại bãi thoái (vung chân ra ngoài)
 Hậu bãi thoái (hất chân ra sau)

Khống thoái
Là các động tác khống chế, ghìm chân, bao gồm:
 Tiền khống thoái (ghìm chân về phía trước)
 Tắc khống thoái (ghìm chân ngang)
 Hậu khống thoái (ghìm chân phía sau)

Yêu công
Là kỹ thuật luyện hông. Hông là mối liên lạc giữa thượng chi và hạ chi của cơ thể đồng thời cũng tập trung phản ánh mấu chốt tạo thành kỹ xảo của thân pháp. Bởi vậy, yêu công được chú trọng đặc biệt đối với sự tiến bộ của môn sinh Wushu. Phương pháp luyện tập gồm có:
 Tiền phủ yêu (cúi hông xuống phía trước)
 Ninh yêu (xoắn vặn hông)
 Loát yêu (xoay hông)
 Hạ yêu (đưa hông xuống)
 Phiên yêu (lật hông)

Kiên công
Luyện tập tay vai nhằm tăng cường tính mềm dẻo của dây chằng, mở rộng phạm vi hoạt động của khớp xương vai, phát triển sức mạnh cánh tay, nâng cao những năng lực hoạt động của chi trên như sự nhanh nhẹn, vươn dài, xoay chuyển v.v. Phương pháp luyện tập gồm:
 Áp kiên (đè, ép vai)
 Chuyển kiên (xoay vai)
 Nhiễu hoàn (cuốn vòng)
 Luân kiên (vung vai)
 Phủ xanh (cúi người, chống vai)

Trang công
Là hình thức luyện tập đặc biệt nhất trong cơ bản công của Wushu. Phương cách này dùng cách đứng yên để bồi dưỡng hơi thở, tăng cường sức mạnh, hình thành và củng cố những động lực. Có rất nhiều phương pháp luyện Trang công, dưới đây chỉ trình bày các nguyên lý "tĩnh trung cầu động" (chuyển động trong sự tĩnh lặng) với "khai hợp trang" (mở đóng) và "thăng giáng trang" (lên xuống); "động trung cầu tĩnh" (tĩnh lặng trong cái động) với "mã bộ trang" (thế chân cưỡi ngựa) và "cung bộ trang" (thế chân dương cung):

Mã bộ trang
Luyện tập chân đứng như khi cưỡi ngựa, lực đều trên hai chân, còn gọi là Trung bình tấn, mục đích tập thăng bằng, trụ vững, và luyện gân, khớp, bắp thịt của chân.

Cung bộ trang
Luyện chân giống tư thế dương cung với chân trước nặng sau nhẹ, còn gọi là Đinh tấn.

Hỗn nguyên trang
Luyện các chuyển động lên xuống, đóng mở), gồm:
 Thăng giáng trang (lên xuống)
 Khai hợp trang (đóng mở)

Hệ thống chương trình

Hệ thống chương trình tập luyện, thi đấu và biểu diễn của Wushu, ngoài những phần cơ bản công và nghi lễ kể trên, bao gồm hai nội dung chính là Sáo lộ và Giao đấu, cụ thể như sau:

Sáo lộ
Sáo lộ được thực hiện bằng những động tác như Dịch (đá), Suất (ném), Nã (bắt giữ), Kích (đánh), Thích (đâm), Tiêu (hóa giải), Trảm (chém) v.v. Từ đó theo quy luật biến hóa mâu thuẫn của động tác như công thủ tiến thoái, động tĩnh nhanh chậm, cương nhu hư thực mà biên tập thành các bài sáo lộ để luyện tập. Sáo lộ thường bao gồm Quyền thuật, Khí giới, Đối luyện và Biểu diễn tập thể.

Bài Quyền
Là các bài sáo lộ tay không, bao gồm Trường Quyền, Thái cực quyền, Nam Quyền, Hình Ý Quyền, Bát Cực Quyền, Thông Bối Quyền, Phách Quải Quyền, Bát Quái chưởng, Phiên tử Quyền, Trốc Cước, Thiếu Lâm quyền, Địa Đàng Quyền, Tượng hình quyền v.v.

Khí giới
Khí giới có bốn loại được đưa vào chương trình Wushu là đoản khí giới (vũ khí ngắn), trường khí giới (vũ khí dài), song khí giới (vũ khí đánh đôi), Nhuyễn khí giới (vũ khí mềm). Đoản khí giới bao gồm Đao thuật, Kiếm thuật, Trủy thủ (dao găm) v.v. Trường khí giới bao gồm Côn thuật, Thương thuật, Đại đao v.v. Song khí giới có Song đao, Song kiếm, Song câu, Song thương, Song tiên (roi) v.v. Nhuyễn khí giới có Tam tiết côn (côn ba khúc), Cửu tiết côn (Côn chín khúc), Thằng tiêu (dây có đầu nhọn), Lưu tinh trùy v.v.

Đối luyện
Đối luyện là hình thức giao đấu theo bài bản đã được quy ước, còn gọi là các bài đối quyền, dành cho hai người hoặc trên hai người. Hình thức này có:
 đồ thủ đối luyện (tay không đối luyện)
 khí giới đối luyện đồ thủ (tay không đấu binh khí)
 khí giới đối luyện (binh khí đấu binh khí).

Biểu diễn tập thể
Là hình thức tập luyện của một nhóm 6 người hoặc trên 6 người với các bài tay không hoặc có khí giới.

Giao đấu
Giao đấu là hình thức thi đấu giữa hai người theo luật lệ quy định, bao gồm ba loại là Tán đả (Tán thủ, đối kháng), Thôi thủ (đẩy tay, khá giống Niêm thủ của Vịnh Xuân Quyền), và Đoản binh.

Tán đả
Các tuyển thủ thi đấu bằng các phương pháp kỹ kích (tấn công) như Dịch, Đả, Suất v.v. để chế ngự đối phương.

Thôi thủ
Sử dụng các phương pháp kỹ kích của môn Thái cực quyền như Bằng (nâng), Lý (vuốt), tê (chen, lách), Án (đè), Thái (bẻ, ngắt), Liệt (xoay), Trửu (khuỷu tay), Kháo (nương tựa), phán đoán cách sử dụng kình lực của đối phương để đẩy ngã hắn. Hình thức này cũng dựa theo luật lệ quy định để phân thắng bại.

Đoản binh
Hai người cầm gậy ngắn (bằng song mây, da, bông vải) làm khí giới thi đấu trong sàn đấu có hình tròn đường kính là 533 cm. Cũng theo luật lệ để phân thắng bại. Các phương pháp sử dụng là Phách, Thích, Khảm, Băng, Điểm, Trảm v.v.

Wushu tại Việt Nam
Wushu đến Việt Nam vào năm 1989, do công của ông Hoàng Vĩnh Giang khi tiếp thu tài liệu giáo khoa từ Nga gồm 7 bài ghi trong băng video mang về phổ biến trong nước. Đầu năm 1990 Hoàng Vĩnh Giang thành lập ban nghiên cứu Wushu, gồm một vài nhân vật tâm huyết ở miền Bắc. Trong năm 1990 đội tuyển Wushu Việt Nam gồm 5 vận động viên lần đầu tiên ra quân trong kỳ ASIAD 11 tổ chức ở Bắc Kinh. Thua trận này, nhưng lúc đó cố võ sư Đỗ Hóa huấn luyện viên đội tuyển quốc gia đã khẳng định với Đài phát thanh Bắc Kinh: "Chúng tôi sẽ tiến sát Wushu Trung Quốc và chỉ 4 năm nữa, các võ sĩ tán thủ Việt Nam sẽ ngang ngửa với các võ sĩ hàng đầu thế giới". Đến tháng 6 năm 1992, Sở Thể dục Thể thao Hà Nội bắt đầu mời chuyên gia Wushu của Trung Quốc (hai chuyên gia đầu tiên là Phan Hán Quang và Trần Húc Hồng) sang tập huấn về môn Wushu cho các vận động viên Việt Nam. Sau kỳ huấn luyện các võ sĩ Wushu Việt Nam đã tung hoành ở Thượng Hải và cả ở Thiếu Lâm tự, mang về 23 huy chương bạc và đồng. Từ 1993 đến nay, bắt đầu những thế hệ vàng các tuyển thủ Wushu Việt Nam liên tục đạt huy chương tại các kỳ thi đấu quốc tế, như:
Nguyễn Thúy Hiền
Đàm Thanh Xuân
Diệp Bảo Minh
Nguyễn Anh Minh
Tống Hoàng Lân
Đào Việt Lập
Nguyễn Chí Sơn
Bùi Mai Phương
Trần Trọng Tuấn
Nguyễn Tiến Đạt
Nguyễn Thị Ngọc Oanh
Nguyễn Thị Mỹ Đức
Lê Quang Huy

Tham khảo

Huấn luyện viên Nguyễn Huy Thái, Các nội dung luyện tập chủ yếu của Wushu, Sổ tay Võ thuật, số 62, tháng 6 năm 1999. Trang 36.
Huấn luyện viên Nguyễn Huy Thái, Cơ bản công, cơ bản kỹ thuật của Wushu, Sổ tay Võ thuật, số 62, tháng 6 năm 1999. Trang 12-13, 16-17, 24)
Huấn luyện viên Nguyễn Huy Thái, Lễ nghi trong Wushu, Sổ tay Võ thuật, số 62, tháng 6 năm 1999. (Trang 4-5).
Quý Dũng, Quốc Hạnh, Wushu Việt Nam cú phiên thân ngoạn mục, Sổ tay Võ thuật, số tháng 7 năm 2005.

Liên kết ngoài

Wushu trên trang www.wushu.com

Võ thuật Trung Hoa


title: Sant'Alessio con Vialone

text:
Sant'Alessio con Vialone là một đô thị ở tỉnh Pavia trong vùng Lombardia của Ý, có cự ly khoảng 30 km về phía nam của Milan và khoảng 9 km về phía đông bắc của Pavia. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 521 người và diện tích là 6,6 km².

Sant'Alessio con Vialone giáp các đô thị sau: Bornasco, Cura Carpignano, Lardirago, Pavia, Roncaro, San Genesio ed Uniti.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Pavia
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Ferô titani

text:
Ferô titani là hợp kim ferô của sắt với titani, có hàm lượng titan trong khoảng từ 10-70% theo khối lượng và đôi khi có một lượng nhỏ carbon. Chúng được sử dụng trong ngành luyện thép, như là một tác nhân làm sạch sắt và thép; titani là một nguyên tố tác dụng mạnh với lưu huỳnh, carbon, oxy và nitơ, tạo ra các hỗn hợp không thể hòa tan trong thép lỏng và được tách ra xỉ trong quá trình luyện, khử lưu huỳnh, khử nitơ cho thép. Trong sản xuất thép, việc bổ sung titani sẽ tạo ra kim loại có cấu trúc hạt mịn hơn. Fêro titani có thể được sản xuất bằng cách trộn titan xốp và phế liệu với sắt rồi nung chảy chúng với nhau trong lò cảm ứng. Bột này cũng có thể được sử dụng làm nhiên liệu trong một số chế phẩm pháo hoa.

Tham khảo

Luyện kim
Hợp kim của sắt
Hợp kim ferô


title: Fusinus nobilis

text:
Fusinus nobilis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Fasciolariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Fusinus


title: Notzingen

text:
Notzingen là thị trấn trong huyện Esslingen của bang Baden-Württemberg miền nam nước Đức.

Địa lý
Notzingen nằm ở phía đông huyện Esslingen, trong thung lũng giữa Kirchheim unter Teck và Hochdorf. Thị trấn nằm cách thành phố Stuttgart 35 km về phía đông nam và cách thành phố Ulm 50 km.

Các thị trấn lân cận
Wernau (Neckar)
Hochdorf (Plochingen)
Rosswälden
Schlierbach
Kirchheim unter Teck

Chính trị

Chủ tịch thị trấn
 1952 - 1987 Helmut Maier (độc lập)
 from 1987 Jochen Flogaus (độc lập)

Hội đồng thị trấn
Kết quả của cuộc bầu cử địa phương ngày 13 tháng 6 năm 2004:

Tôn giáo
Tin lành: 1941
Thiên chúa giáo: 815

Giáo dục
 Notzingen có một trường tiểu học và ba trường mẫu giáo.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Official Internet website of Notzingen (German)


title: Rongelap

text:
Đảo san hô Rongelap là một hòn đảo-đảo san hô vòng nằm ở Micronesia. Nó là một đô thị của Quần đảo Marshall. Đảo san hô bao gồm 61 đảo nhỏ với diện tích kết hợp khoảng 3 dặm vuông (8 km ²). đầm phá của nó bao gồm 388 dặm vuông (1.000 km ²). Đó là nơi đáng chú ý về mặt lịch sử do vị trí gần nơi thử nghiệm quả bom khinh khí Mỹ năm 1954.

Quân đội Hoa Kỳ tiến hành thử nghiệm vũ khí hạt nhân trong khí quyển, bao gồm các vụ thử bom khinh khí tại Thái Bình Dương từ năm 1946 đến năm 1958. Các cuộc thử này đã được tiến hành chủ yếu ở đảo san hô Bikini, khoảng 150 dặm so với đảo san hô Rongelap.

Ngày 01 Tháng Ba 1954, vụ thử nghiệm khinh khí Castle Bravo tạo ra bụi phóng xạ giết chết một thủy thủ của một chiếc thuyền đánh cá Nhật Bản, Daigo Fukuryū Maru, và gây ô nhiễm Rongelap, với các mảnh vỡ giống như tuyết.

Tham khảo

Quần đảo Marshall


title: Baliomorpha caudicea

text:
Baliomorpha caudicea là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Baliomorpha


title: 1076

text:
Năm 1076 trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất
 Sancho Garcés IV của Pamplona

Tham khảo

Năm 1076


title: Selent

text:
Selent là một đô thị thuộc huyện Plön, bang Schleswig-Holstein, Đức.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Plön


title: Cambon-et-Salvergues

text:
Cambon-et-Salvergues là một xã thuộc tỉnh Hérault trong vùng Occitanie ở phía nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 1000 mét trên mực nước biển. Dân số thời điểm năm 1999 là 74 người.

Tham khảo

Cambonetsalvergues


title: Saccolabiopsis

text:
Saccolabiopsis là một chi thực vật có hoa trong họ, Orchidaceae.

Xem thêm
Danh sách các chi Phong lan

Tham khảo

Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (1999). Genera Orchidacearum 1. Oxford Univ. Press.
Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2001). Genera Orchidacearum 2. Oxford Univ. Press.
Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2003). Genera Orchidacearum 3. Oxford Univ. Press
Berg Pana, H. 2005. Handbuch der Orchideen-Namen. Dictionary of Orchid Names. Dizionario dei nomi delle orchidee. Ulmer, Stuttgart

Danh sách các chi phong lan
Phân họ Lan
Vandeae


title: Oppedette

text:
Oppedette là một xã ở tỉnh Alpes-de-Haute-Provence, vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở đông nam nước Pháp.

Xem thêm

Xã của tỉnh Alpes-de-Haute-Provence

Tham khảo

Xã của Alpes-de-Haute-Provence


title: Bảo tàng học

text:
Bảo tàng học là khoa học nghiên cứu lý luận, quy luật hình thành và phát triển sử liệu thông tin, hình thức và phương pháp nghiệp vụ quản lý của bảo tàng.

Phương pháp luận

Xem thêm

Tham khảo

Liên kết ngoài


title: Platypelis grandis

text:
Platypelis grandis là một loài ếch trong họ Nhái bầu. Chúng là loài đặc hữu của Madagascar.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Hình ảnh

Tham khảo

 Raxworthy, C., Cadle, J. & Andreone, F. 2004. Platypelis grandis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Liên kết ngoài

http://amphibiaweb.org/cgi/amphib_query?query_src=&where-genus=Platypelis&where-species=grandis

Platypelis
Động vật lưỡng cư Madagascar


title: 24118 Babazadeh

text:
24118 Babazadeh là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 1703.5321272 ngày (4.66 năm).

Nó được phát hiện ngày 3 tháng 11 năm 1999.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1999


title: Camerano Casasco

text:
Camerano Casasco là một đô thị ở tỉnh Asti vùng Piedmont thuộc Ý, nằm ở vị trí cách khoảng 30 km về phía đông nam của Torino và khoảng 13 km về phía tây bắc của Asti. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 502 người và diện tích là 6,7 km².

Camerano Casasco giáp các đô thị: Chiusano d'Asti, Cinaglio, Cortandone, Cortazzone, Montechiaro d'Asti và Soglio.

Quá trình biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune.camerano.at.it

Đô thị tỉnh Asti
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: Johor Bahru

text:
Johor Bahru (, từng gọi là Tanjung Puteri hay Iskandar Puteri, là thủ phủ của bang Johor tại Malaysia. Dân số Johor Bahru là 497.097 vào năm 2010. Thành phố này là một phần của Khu hành chính đặc biệt Iskandar Malaysia, thành phố đô thị lớn thứ hai trong cả nước với dân số ước tính 1.805.000 người.

Johor Bahru là thủ đô của Vương quốc Johor từ năm 1899, khi trung tâm hành chính của Quân chủ được dời đến đây từ Telok Blangah thuộc Singapore. Thành phố phát triển và hiện đại hóa trong thời gian trị vì của Quốc vương Abu Bakar bằng việc xây dựng các tòa nhà, trường học, và công trình tôn giáo. Trong Chiến tranh thế giới thứ hai, Johor Bahru bị quân Nhật chiếm đóng từ năm 1942 đến năm 1945. Người Nhật sử dụng cung Istana Bukit Serene làm căn cứ chính để tiến hành cuộc tấn công quyết định vào Singapore. Sau chiến tranh, Johor là bộ phận của Liên bang Malaya và Johor Bahru duy trì là thủ phủ. Sau khi hình thành Malaysia vào năm 1963, Johor Bahru duy trì vị thế là thủ phủ cấp bang và được cấp vị thế thành phố vào năm 1994.

Hiện tại, Johor Bahru là địa điểm thu hút du khách từ Indonesia và Singapore đến mua sắm do giá cả tại đây rẻ hơn nhiều so với tại Singapore.

Từ nguyên
Khu vực nay là Johor Bahru nguyên mang tên Tanjung Puteri, và là một làng chài Mã Lai nằm gần Singapore. Temenggong Daeng Ibrahim sau đó đổi tên Tanjung Puteri sang Iskandar Puteri khi ông đến khu vực này vào năm 1858 sau khi giành được lãnh thổ từ Sultan Ali; sau khi Temenggong qua đời thì Sultan Abu Bakar đổi tên khu vực thành Johor Bahru. Người Anh ưu tiên viết tên khu vực là Johore Bahru hay Johore Bharu, song hiện chấp thuận chính tả Johor Bahru, do Johore chỉ được viết là Johor trong tiếng Mã Lai.

Thành phố cũng từng được cộng đồng người Hoa địa phương gọi là Tiểu Sán Đầu do hầu hết người Hoa tại đây là người Triều Châu có tổ tiên đến từ Sán Đầu vào giữa thập niên 1800, trong thời gian trị vì của Temenggong Daeng Ibrahim.

Lịch sử

Do một tranh chấp giữa người Mã Lai và người Bugis, Vương quốc Johor-Riau phân ly vào năm 1819 với Vương quốc Johor đại lục nằm dưới quyền kiểm soát của Temenggong Daeng Ibrahim còn Vương quốc Riau-Lingga nằm dưới quyền kiểm soát của người Bugis. Temenggong có ý định lập một trung tâm hành chính mới cho Vương quốc Johor để lập một triều đại dưới thể chế Temenggong. Do Temenggong có sẵn một quan hệ mật thiết với người Anh và người Anh có ý định nắm quyền kiểm soát đối với các hoạt động mậu dịch tại Singapore, một hiệp định được ký kết giữa Sultan Ali và Temenggong Ibrahim tại Singapore vào ngày 10 tháng 3 năm 1855. Theo hiệp định, Ali sẽ được đăng quang làm Sultan của Johor và nhận 5.000 real Tây Ban Nha cùng trợ cấp 500 real mỗi tháng. Đổi lại, Ali được yêu cầu nhượng chủ quyền lãnh thổ Johor (ngoại trừ Kesang thuộc Muar) cho Temenggong Ibrahim. Khi hai bên chấp thuận yêu cầu lãnh thổ của Temenggong, ông đặt tên cho khu vực là Iskandar Puteri và bắt đầu cai trị từ Telok Blangah tại Singapore. Do khu vực vẫn là một khu rừng rậm chưa khai phá, Temenggong khuyến khích người Hoa và người Java di cư đến để khai hoang đất đai và phát triển nền kinh tế nông nghiệp tại Johor. Người Hoa trồng hồ tiêu và hắc nhi trà, còn người Java đào kênh để thoát nước, xây đường, và trồng dừa. Trong thời gian này, một thương nhân người Hoa là Hoàng Á Phúc đến; đương thời người Hoa và Java đưa đến các hệ thống khế ước lao động. Sau khi Temenggong qua đời vào ngày 31 tháng 1 năm 1862, đô thị được đổi tên thành Johor Bahru và con trai ông là Abu Bakar kế vị cai quản với trung tâm hành chính dời từ Telok Blangah đến khu vực vào năm 1899.

Trong giai đoạn đầu thời gian Abu Bakar cai quản, người Anh chỉ công nhận ông như một maharaja thay vì một sultan. Năm 1855, Bộ Thuộc địa Anh bắt đầu công nhận vị thế của ông như một Sultan sau khi ông tiếp kiến Nữ vương Victoria. Ông tìm được cách lấy lại lãnh thổ Kesang sau một cuộc nội chiến với viện trợ của quân Anh và ông thúc đẩy cơ sở hạ tầng của thị trấn và kinh tế nông nghiệp. Cơ sở hạ tầng như Thánh đường Quốc gia và Vương cung được xây dựng với viện trợ của Hoàng Á Phúc, nhân vật này trở thành một người bảo trợ mật thiết cho Sultan từ khi ông di cư đến trong thời gian Temenggong trị vì. Do quan hệ Johor-Anh trở nên mật thiết, ông cũng lập chính phủ của mình theo cách thức của Anh và thi hành một hiến pháp của Johor. Tại Johor Bahru, phần mở rộng của đường sắt Bán đảo Mã Lai được hoàn thành vào năm 1909, và một đường đắp cao được hoàn thành vào năm 1923 liên kết các hệ thống đường sắt và đường bộ giữa Singapore và bán đảo Mã Lai. Johor Bahru phát triển khiêm tốn trong giai đoạn giữa hai Thế chiến. Tòa nhà Sultan Ibrahim được hoàn thành vào năm 1940, được xem như một nỗ lực của Chính phủ thực dân Anh nhằm tổ chức hợp lý hóa quản trị.

Quá trình phát triển của Johor Bahru bị gián đoạn khi quân Nhật dưới quyền Tướng quân Tomoyuki Yamashita xâm chiếm đô thị vào ngày 31 tháng 1 năm 1942. Quân Nhật tiến đến phía tây bắc của Johor từ ngày 15 tháng 1, do vậy họ dễ dàng chiếm các đô thị chính của Johor như Batu Pahat, Yong Peng, Kluang và Ayer Hitam. Quân Anh và các lực lượng Đồng Minh khác buộc phải triệt thoái hướng đến Johor Bahru; tuy nhiên sau một loạt cuộc oanh tạc của Nhật Bản vào ngày 29 tháng 1, người Anh triệt thoái sang Singapore và cho phá đường đắp cao vào hôm sau nhằm ngăn bước tiến của quân Nhật. Sau đó, người Nhật sử dụng dinh thự của Sultan là Istana Bukit Serene tại thị trấn làm căn cứ chính tạm thời để phục vụ kế hoạch chinh phục Singapore trong khi chờ nối lại đường đắt cao.

Người Nhật sửa đường đắp cao trong chưa đến một tháng và dễ dàng xâm chiếm toàn đảo Singapore. Sau khi thế chiến kết thúc, vào năm 1946 thị trấn trở thành tâm điểm của chủ nghĩa dân tộc Mã Lai tại Malaya. Một chính trị gia Mã Lai tại địa phương là Onn Jaafar thành lập Tổ chức Dân tộc Mã Lai Thống nhất vào ngày 11 tháng 5 năm 1946 trong bối cảnh người Mã Lai biểu thị rằng họ phần lớn vỡ mộng trước hành động của Chính phủ Anh trong việc cấp quyền công dân cho những người phi Mã Lai trong Liên minh Malaya được đề xuất. Sau đó, một thỏa thuận về chính sách đạt được tại Johor Bahru, theo đó người Mã Lai chấp thuận thế thống trị về kinh tế của người phi Mã Lai còn người phi Mã Lai chấp thuận thế thống trị về chính vụ của người Mã Lai. Tuy nhiên, xung đột chủng tộc giữa người Mã Lai và người phi Mã Lai, nhất là người Hoa, tiếp tục bùng lên kể từ Tình trạng khẩn cấp Malaya.

Năm 1963, Liên bang Malaya cùng với North Borneo, Sarawak và Singapore hình thành Malaysia, Johor Bahru duy trì là thủ phủ cấp bang và tiếp tục phát triển, với đô thị được mở rộng và xây dựng nhiều khu đô thị và khu công nghiệp. Đối đầu với Indonesia không tác động trực tiếp đến Johor Bahru do điểm đổ bộ chính của Indonesia tại Johor là Labis. Chỉ có một tổ chức gián điệp của Indonesia tại đô thị mang tên Gerakan Ekonomi Melayu Indonesia (GEMI), lôi kéo các cộng đồng Indonesia cư trú tại địa phương để họ cung cấp thông tin cho các biệt kích Indonesian cho đến sự kiện đánh bom MacDonald House tại Singapore. Đến đầu thập niên 1990, đô thị được mở rộng đáng kể về kích thước, và chính thức được cấp vị thế thành phố vào ngày 1 tháng 1 năm 1994. Hội đồng Thành phố Johor Bahru được thành lập và quảng trường chính hiện tại của thành phố là Dataran Bandaraya Johor Bahru được xây dựng để kỷ niệm sự kiện này. Một khu kinh doanh trung tâm được phát triển tại trung tâm của thành phố từ giữa thập niên 1990 tại khu vực quanh phố Wong Ah Fook và đường đắp cao Johor–Singapore. Chính phủ cấp bang và liên bang cấp kinh phí đáng kể để phát triển thành phố, đặc biệt là sau khi hình thành hành lang phát triển Iskandar Malaysia vào năm 2006.

Địa lý

Johor Bahru nằm dọc Eo biển Johor vốn phân tách đô thị với đảo Singapore ở phương nam. Năm 1933, diện tích thành phố chỉ là 12,12 km², đến năm 2000 được mở rộng lên hơn 220 km². Núi Ophir (Gunung Ledang) có đỉnh nằm trên độ cao  trên mực nước biển là điểm cao nhất tại Johor, nằm cách trung tâm thành phố 170 km.

Khí hậu
Thành phố có khí hậu xích đạo với nhiệt độ ít biến động, lượng mưa đáng kể và độ ẩm cao quanh năm. Nhiệt độ dao động từ  đến  với lượng mưa hàng năm là khoảng 2.000 mm. Mặc dù khí hậu tương đối đồng nhất, song nó có thể biến đổi do gió mùa Đông Nam Á với biến đổi của tốc độ và hướng gió, các mùa u ám và ẩm và khô trong năm. Có hai thời kỳ gió mùa mỗi năm: từ tháng 12 đến tháng 2 có gió mùa Đông Bắc. Mùa này có đặc điểm là mưa nhiều và gió từ phía đông bắc. Gió mùa Đông Nam từ tháng 6 đến tháng 8 có đặc điểm là tương đối khô. Từ tháng 3 đến tháng 5 và từ tháng 9 đến tháng 11 tương đối êm đềm với ít mưa và gió yếu.

Nhân khẩu

Theo điều tra nhân khẩu năm 2010 tại Malaysia, dân số Johor Bahru là 497.097. Dân cư thành phố hiện nay bao gồm ba nhóm dân tộc chính: người Mã Lai, người Hoa, và người Ấn, cùng với những người bumiputra khác. Người Mã Lai có số lượng đông nhất với 240.323, tiếp đến là người Hoa với 172.609, có 33.319 người Ấn và 2.957 người thuộc các nhóm khác. 42.585 cư dân thành phố không phải là công dân Malaysia. Hầu hết người Mã Lai tại Johor Bahru chủ yếu có nguồn gốc là người Mã Lai Riau và người Java. Người Hoa chủ yếu bao gồm các nhóm Triều Châu, Hải Nam và Khách Gia, trong khi cộng đồng người Ấn chủ yếu là người Tamil và Telugu. Người Mã Lai theo Hồi giáo, người Hoa theo Phật giáo hoặc Đạo giáo, Nho giáo hay Thiên Chúa giáo; người Ấn hầu hết theo Ấn Độ giáo.

Cư dân Johor Bahru chủ yếu nói tiếng Mã Lai. Cư dân người Hoa nói một số phương ngôn: Triều Châu, Hải Nam, Khách Gia, Chương-Tuyền, Quảng Đông, Phúc Châu, Phúc Thanh Cộng đồng Ấn Độ chủ yếu nói tiếng Tamil và tiếng Telugu.

Kinh tế

Johor Bahru là một trong các thành phố tăng trưởng nhanh nhất tại Malaysia. Thành phố nằm trong Tam giác tăng trưởng Indonesia–Malaysia–Singapore, trở thành trung tâm công thương chính của Johor. Ngành kinh tế dựa trên lĩnh vực thứ ba chiếm ưu thế trong kinh tế thành phố với hàng nghìn người Singapore cùng với người Indonesia và các du khách quốc tế khác đến thăm thành phố. Đây là một trung tâm của dịch vụ tài chính, thương nghiệp và bán lẻ, nghệ thuật và văn hóa, khách sạn, du lịch đô thị, chế tạo chất dẻo, điện-điện tử và chế biến thực phẩm. Thành phố có quan hệ kinh tế rất mật thiết với Singapore do nhiều người Singapore thường xuyên đến đây để mua sắm, giải trí, và dùng bữa, điều này làm tăng thu nhập của thành phố với những đồng dollar Singapore mạnh hơn; một số người Singapore chọn cư trú tại thành phố. Do đó, thị trường bán lẻ tại Johor Bahru tiếp tục phát triển để đáp ứng nhu cầu của khách hàng. Các khu mua sắm chính nằm trong địa giới thành phố, với một số phố mua sắm lớn nằm tại ngoại ô. Một lượng lớn các cư dân của thành phố làm việc tại Singapore, tại đó họ nhận được lương cao hơn tại Malaysia. Sự hiện diện của các công ty Singapore và Trung Quốc cũng đáng kể, khi Trung Quốc là nước đầu tư lớn thứ năm tại hành lang Iskandar Malaysia sau Singapore, Hoa Kỳ, Tây Ban Nha và Nhật Bản tính đến tháng 9 năm 2014. Năm 2014, việc thay đổi ngày nghỉ cuối tuần sang thứ 6 và thứ 7 kiến du lịch bùng nổ, thu hút thêm du khách từ Singapore. Johor Bahru là nơi đầu tiên tại Malaysia thực hiện kinh tế cácbon thấp.

Tham khảo

Liên kết ngoài


title: Trận Carrhae

text:
Trận Carrhae xảy ra gần thị trấn Carrhae năm 53 TCN, là một chiến thắng quyết định cho Spahbod (tướng) Surena của người Parthava trước quân xâm lược La Mã dưới sự chỉ huy của Marcus Licinius Crassus, người đã bị giết sau đó. Bất chấp một lực lượng kẻ địch đông đảo hơn, kỵ binh Parthava giỏi chiến thuật hơn quân La Mã, vốn gồm đông đảo bộ binh nặng, đã tiêu diệt và bắt sống gần hết quân La Mã. Đó là trận chiến đầu tiên trong số rất nhiều trận đánh giữa đế chế Parthava và người La Mã và là một trong những thất bại nặng nề nhất trong lịch sử La Mã.

Crassus, một thành viên của chế độ tam hùng lần I và là người giàu nhất La Mã, đã bị cám dỗ bởi những vinh quang tưởng tượng trong chiến tranh và sự giàu có đã xâm lược Parthava mà không có sự cho phép của nghị viện La Mã. Từ chối lời mời từ vua Armenia, Artavasdes II xâm lược Parthava qua Armenia, Crassus hành quân trực tiếp băng qua sa mạc của Lưỡng Hà. Đội quân của ông đã chạm trán với quân của thống chế Surena gần thị trấn Carrhae, ngày nay là Harran. Tuy ít hơn rất nhiều, kị binh của Surena đã tiêu diệt và bắt sống gần như toàn bộ quân La Mã. Crassus đã bị giết khi các cuộc đàm phán đình chiến chuyển thành bạo lực. Cái chết của ông đã dẫn đến sự kết thúc của chế độ tam hùng lần I và bắt đầu cuộc nội chiến giữa Caesar và Pompey.

Bối cảnh chính trị ở Roma
Cuộc chiến với Parthia là kết quả của cuộc bàn bạc chính trị có lợi giữa Crassus, Pompeius Magnus, và Julius Caesar - còn gọi là chế độ tam hùng lần thứ nhất- Trong tháng ba và tháng 4 năm 56 TCN, cuộc họp đã được tổ chức tại Ravenna và Luca, thuộc tỉnh Cisalpine Gaul của Ceasar, để củng cố lại liên minh đã suy yếu được thành lập 4 năm trước. Đã có sự đồng ý của chế độ tam hùng về việc sắp xếp để đưa những người ủng hộ và sử dụng tiềm lực về kinh tế và quân sự của họ nhằm đảm bảo một pháp luật cho phép kéo dài quyền chỉ huy Gallic của Caesar và tác động tới cuộc bầu cử sắp tới vào năm 55 trước Công nguyên, với mục tiêu là chức chấp chính quan chung thứ hai cho Crassus và Pompeius. Những nhà lãnh đạo của chế độ tam hùng đã tập trung vào việc mở rộng quyền lực của phe họ thông qua các các cách truyền thống: chỉ huy quân đội, đưa các đồng minh chính trị lên nắm giữ các chức vụ, và thông qua pháp luật để thúc đẩy lợi ích của họ. Áp lực dưới các hình thức khác nhau đã đem đến kết quả cho cuộc bầu cử: tiền bạc, ảnh hưởng thông qua sự bảo trợ và tình bạn, và lực lượng hàng ngàn chiến binh mang về từ Gaul bởi Publius, con trai của Crassus.

Lúc này Marcus Crassus khoảng sáu mươi tuổi, ông có vấn đề về tai khi ông bắt tay vào cuộc xâm lược Parthia. Tham lam thường được coi là nguyên nhấn chính trong các nguồn cổ đại, đặc biệt là người viết tiểu sử cho ông,Plutarch, trở thành động cơ chính của ông để đi đến chiến tranh. Sử gia về Roma, Erich Gruen tin rằng mục đích của Crassus là để làm giàu thêm ngân quỹ công cộng, vì sự giàu có cá nhân không phải những gì Crassus thiếu nhất. Các sử gia hiện đại khác có xu hướng cho rằng sự ghen tị và sự cạnh tranh như là động lực của ông, kể từ khi Crassus bị phai mờ dần danh tiếng quân sự so với của Pompeius, và sau năm năm chiến tranh ở Gaul, của Caesar. Thành tích quân sự chính của ông là đánh bại Spartacus gần 20 năm trước đó và trước đó ông chỉ có một vài hoạt động quân sự không đáng kể, mà nổi bật nhất là trận cửa ải Colline. Plutarch ghi chú  rằng Caesar đã viết thư cho Crassus từ Gaul, ủng hộ các kế hoạch xâm lược Parthia - một dấu hiệu cho thấy ông coi chiến dịch quân sự của Crassus như bổ sung và không chỉ đơn thuần cạnh tranh sự ảnh hưởng với ông. Một yếu tố khác trong quyết định của Crassus xâm lược Parthia là sự dễ dàng dự kiến của chiến dịch. Các quân đoàn La Mã đã dễ dàng nghiền nát một số lượng lớn quân đội của các cường quốc phía đông như Pontus và Armenia, và dự kiến Parthia sẽ là một mục tiêu dễ dàng.

Tuy nhiên, Cicero đã đưa thêm một yếu tố bổ sung: tham vọng cho tài năng của Publius Crassus, người đã chỉ huy các chiến dịch thành công ở Gaul dưới quyền Caesar. Khi trở về đến Roma, Publius đã từng bước thiết lập sự nghiệp chính trị của ông. Nguồn La Mã xem trận Carrhae không chỉ là một tai họa cho Roma và một kỷ lục nhục nhã của Marcus Crassus, nhưng bi kịch của Publius Crassus đã cắt ngắn một sự nghiệp đầy hứa hẹn

Một số người La Mã phản đối cuộc chiến chống Parthia. Cicero gọi đó là một cuộc chiến tranh nulla causa ("không có sự biện minh"), trên cơ sở rằng Parthia đã có một hiệp ước với Roma.

Bất chấp sự phản đối và điềm báo thảm khốc, Marcus Crassus rời Roma vào ngày 14 tháng 11, năm 55 trước Công nguyên. Publius Crassus tham gia cùng ông ở Syria trong mùa đông năm 54-53 trước Công nguyên, mang theo một ngàn kỵ binh Celt từ Gaul, những người vẫn trung thành với vị tướng trẻ cho đến khi chết.

Chuẩn bị cho cuộc chiến
Crassus đến Syria vào cuối năm 55 TCN và ngay lập tức ông ta sử dụng khối tài sản to lớn của mình để xây dựng một đội quân. Ông tập hợp một lực lượng khoảng 35.000 bộ binh nặng, 4.000 bộ binh nhẹ và 4.000 kỵ binh, trong đó có 1.000 kỵ binh xứ Gallic mà Publius đã mang theo cùng với ông ta. Với sự trợ giúp của các thành thị Hy Lạp ở Syria và hỗ trợ từ Artavasdes, vua của Armenia, Crassus hành quân tới Parthia. Artavasdes khuyên ông ta nên có một lộ trình thông qua Armenia để tránh sa mạc và đề nghị tiếp viện thêm một lực lượng gồm 16.000 kỵ binh và 30.000 bộ binh. Crassus đã từ chối lời đề nghị và quyết định dùng những tuyến đường trực tiếp thông qua Mesopotamia, và chiếm lấy các thành phố lớn trong khu vực. Đáp lại, vị vua Parthia Orodes II đã chia quân đội của ông và ông lấy hầu hết các binh sĩ, chủ yếu là lính cung thủ với một lượng nhỏ kỵ binh, để trừng phạt những người Armenia và gửi phần còn lại của quân đội của ông, 9.000 kị binh bắn cung và 1.000 cataphract dưới quyền của tướng Surena, để do thám và quấy rối quân đội của Crassus. Orodes đã không dự đoán rằng lực lượng của Surena ít hơn với tỉ lệ 3-1-sẽ có thể đánh bại Crassus, và chỉ muốn trì hoãn ông.

Crassus nhận được sự dẫn đường của Ariamnes một tù trưởng Ả Rập, người trước đó đã trợ giúp Pompey trong các chiến dịch phía đông của ông. Crassus cho rằng Ariamnes đáng tin cậy. Nhưng Ariamnes đã bị mua chuộc bởi người Parthia. Ông thúc giục Crassus tấn công ngay lúc này, và nói rằng người Parthian đang suy yếu và vô tổ chức. Ông ta sau đó đã dẫn đội quân của Crassus tới nới hoang vắng nhất của sa mạc, cách xa nguồn nước. Crassus sau đó nhận được lời nhắn từ Artavasdes, tuyên bố rằng quân đội chủ lực của Parthia đang ở Armenia và xin ông giúp đỡ. Crassus bỏ qua lời nhắn và tiếp tục tiến quân vào Lưỡng Hà. Ông gặp quân đội của Surena gần thị trấn Carrhae.

Diễn biến

Trận đánh ban đầu

Ban đầu quân La Mã chuẩn bị tiến vào cuộc đụng độ với hàng ngũ trải rộng nhưng sau đó Crassus ra lệnh dồn đội hình thành những cụm khối vuông khi vượt con sông Balissus (Balikh). Ông ta cũng đi ngược lại ý kiến của các sĩ quan, quyết định không hạ trại gần nguồn nước mà thúc quân lính băng nhanh qua nhánh sông với đằng xa kia thấp thoáng quân tiên phong Parthia. Sức mạnh trong đội hình chính lúc đầu được Suren giấu kín, nhưng rồi sét như đánh ngang tai người La Mã khi họ trông thấy kị binh hạng nặng của nhóm quân chỉ huy Parthia để lộ bộ giáp sáng bọc từ người đến ngựa và ánh mặt trời đang lấp lánh trên chiếc mũ kim loại của họ. Cuộc tấn công đầu tiên đến từ các thương kị bọc giáp của nhóm chỉ huy, dẫn đầu là thân hình cao to của tướng Suren trên yên ngựa. Khi thấy hàng ngũ của các binh đoàn La Mã không suy suyển, các kị thủ bắt đầu công việc bắn cung của họ mà sau đó trông giống một cuộc tàn sát hơn là một trận đánh.

Kế nghi binh
Như thường lệ, quân La Mã cố gắng chạy chữa điểm yếu của mình bằng việc kết hợp bộ binh nhẹ với kị sĩ xứ Gaul. Nhưng phương thức tạm thời này không có lợi khi họ đang phải chống lại đội kị binh tốt nhất thế giới. Các binh đoàn sớm bị áp đảo và bao vây, vì vậy Carssus buộc phải điều động con trai là Publius - đang chỉ huy một trong các cánh quân ngay lập tức dồn sức tấn công để nghi binh.

Publius dẫn đầu một cuộc tấn công với 1300 kị binh, 500 cung thủ và 8 đại đội bộ binh (10 đại đội hợp thành 1 binh đoàn_Gladius chú giải), tổng cộng khoảng 4,000 quân. Lúc này người Parthia cho rút lui phía trước quân của Publius nhưng khi các nhóm quân này bắt đầu rượt theo thì họ bị giãn đội hình đến rời rạc và bị bao vây trở lại, họ tìm cách kháng cự nhưng rồi rút lại dưới làn mưa tên. Cuộc tấn công của các thương kị khiến quân La Mã co cụm sát nhau lại và cũng dần tự dập tắt cơ hội chạy thoát thân. Mặc dù nhiều lính Gaul chộp lấy thương của các thương kị Parthia, tìm cách kéo ngã người cưỡi và chạy vòng dưới ngựa của kẻ thù để đâm vào bụng họ nhưng đó trông không hơn gì phương thức của những con người tuyệt vọng. Publius sớm bị loại khỏi vòng chiến và lực lượng còn lại của anh ta dồn đống lại kháng cự đến hơi thở cuối cùng. Vị chỉ huy trẻ người non dạ này đã nhờ người cầm giáp cho anh ta kết liễu mạng sống giúp mình, 500 tàn quân sống sót của Publius bị bắt làm nô lệ.

Trận nghi binh khốn khổ tạm thời làm giảm áp lực lên lực lượng chính của quân La Mã, nhưng mức độ thảm họa đối với họ đã trở nên rõ nét khi các kị binh Parthia quay về cùng với chiếc đầu của Publius treo nơi đầu giáo. Thế là đội hình chính phải cố thủ hết sức có thể suốt thời gian còn lại trong ngày dưới bụi mưa tên không ngớt lao vào.

Cuộc tháo chạy
Khi trời đã trở tối và các kị thủ Parthia không thể nhìn rõ đường bắn, họ tạm thời lui quân, để lại cho những người lính La Mã một đêm dài u uất, đau đớn vì thương tích sau trận đánh và lo liệu trước cuộc tiêu diệt cuối cùng vào sáng hôm sau. Trong khi Crassus đã hoàn toàn suy sụp trong khổ đau và tuyệt vọng thì hai cấp dưới của ông ta là Octavian và Cassius hèn nhát biết được lối thoát duy nhất của họ khỏi "ngày hôm sau" là rời khỏi đây ngay "tối hôm nay" và tìm nơi nương náu đằng tường thành của Carrhae. Họ lặng lẽ trốn khỏi trại quân trong đêm nhưng những người có thể đi được làm chậm bước chân họ và phần đông quân bị bỏ rơi đã đánh động cả trại bằng những tiếng gào khóc. Việc tháo quân lộn xộn trong đêm khiến quân đoàn La Mã rơi vào cảnh hỗn loạn. Một toán kị binh kịp đến được Carrhae lúc nửa đêm và cảnh báo viên chỉ huy chốt gác Coponius ở đó rằng Crassus sẽ chịu một cuộc đại chiến với quân Parthia trước khi thật sự rút quân qua sông Eupharates trở lại phương Tây. Trong khi đó, một đoàn tháo chạy khác gồm 2,000 quân dưới sự điều khiển của sĩ quan Vargunlius thì lạc đường trong đêm và bị nhóm quân Parthia đóng trại trên đồi bắt được, chỉ 20 người trong số đó thật sự thoát thân. Tại Carrhae, Coponius ngờ trước một tai họa tồi tệ nên đã ban lệnh nhập ngũ rồi dẫn số quân mới ra dẫn đường cho quân của Crassus vào trú trong thành phố.

Trận đánh cuối cùng
Bản thân Carrhae đã không đủ sức trụ qua một cuộc vây hãm dài, cả việc trông mong vào đợt tiếp viện từ bên ngoài cũng là không thể vì Crassus đã để toàn bộ lực lượng mạnh của ông ta lại tận miền Đông La Mã. Vị chỉ huy quyết định đột kích vòng vây ra ngoài vào đêm thứ hai để lưu chuyển quân đến nơi trú ngụ an toàn hơn trên các ngọn đồi nước đồng minh Armenia. Nhưng một lần nữa, Crassus theo sự chỉ dẫn của một người theo phe Parthia mà ông ta không biết là Andromachus, người mà sau này thật sự được tưởng thưởng vì đã có công đuổi người La Mã khỏi Carrhae. Người ta kể lại rằng Andromachus đã dụ dẫn quân La Mã đi sai đường trong đêm nên khi rạng đông thì họ cách đích đến hơn 1 dặm. Trong khi đó, quan xuất nạp Cassius cùng 500 người ngựa bỏ chạy khỏi Carrhae đến nơi an toàn ở Syria bằng một con đường khác; còn sĩ quan Octavius theo một số chỉ dẫn đáng tin đến lánh nạn trên núi. Vào tảng sáng, quân của Crassus chiếm giữ được mỏm núi nối bởi một ngọn đồi với rặng núi chính. Khi Crassus bị tấn công, Octavius lại lật đật xuống hỗ trợ vị chỉ huy. Lúc này, Suren đi ngựa tiến lên phía trước cho phép thương lượng hòa bình và sẽ tha mạng cho quân La Mã. Không rõ là Crassus đã chấp nhận lời đề nghị này một cách tình nguyện hay chịu áp lực từ những quân sĩ đang khốn đốn của ông ta, chỉ biết rằng Crassus và Octavius đã chịu cùng một nhóm nhỏ đến gặp người Parthia. Họ đỡ Crassus khỏi lưng ngựa, ra hiệu dẫn ông ta đi điều đình nhưng Octavius nghi ngờ nhầm đó là trò gian trá nên chộp lấy dây cương ngựa và rút kiếm ra cho trận ẩu đả. Hỗn chiến diễn ra giữa hai bên, tất cả quân La Mã trong nhóm điều đình bị tàn sát, nhóm quân mất tướng còn lại đều đầu hàng hoặc bị đánh tan với rất ít người trốn thoát.

Kết cục
Như vậy, 20,000 quân viễn chinh bị giết, 10,000 bị bắt và bị đày đi lao động nặng nhọc ở Margiana xa xôi. Cuối cùng, chiến dịch Carrhae của La Mã đã kết thúc một cách đầy thảm họa, con sông Eupharates thì vẫn ngang nhiên đứng đó và trở thành ranh giới chắc chắn ngăn cách vùng đất giữa hai đế chế La Mã và Parthia.

Mặc dù đã khiến cho La Mã thất bại thảm hại nhưng người Parthia không hề dốc chút nỗ lực nào để xâm chiếm nước này. Sau trận Carrhae, người La Mã đã học cách sử dụng kị binh như thế nào từ người Parthia, cũng như người Parthia đầu tiên đến cao nguyên giới thiệu cải cách đó cho người Syria gần 1,000 năm trước.

Những chiến công của Suren vĩ đại đã tác động đến sự ghen tị nhỏ nhen của quân vương và ông bị xử tử không lâu sau trận Carrhae. Sau này, Iran không thể sản sinh được vị tướng nào tài giỏi hơn nữa và cũng vì điều đó mà khoảng cách và mối hiềm khích giữa hai dòng họ nhà Suren-Pahlav và dòng họ thống trị Ashkan càng thêm gia tăng. Kết quả là nhà Suren-Pahlav đã giúp đỡ Ardeshir I - vua của các vì vua - nhà Sasan người Ba Tư lật đổ vương triều của Ashkan.

Chú thích

Nguồn

Liên kết ngoài
Hai nguồn thời cổ đại ghi chép về trận chiến:
 Plutarch: Cuộc đời của Crassus, 23–27 (Trực tuyến)
 Cassius Dio: Historia Romana, 40:21–4 (Trực tuyến)

Hoặc các trang khác:
 Trận Carrhae  trên Livius.org

Năm 53 TCN
Carrhae
Carrhae


title: Cantois

text:
Cantois  là một xã thuộc tỉnh Gironde trong vùng Nouvelle-Aquitaine tây nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Gironde

Tham khảo

Xã của Gironde


title: Pyrausta orphisalis

text:
Pyrausta orphisalis  là một loài bướm đêm thuộc họ Crambidae. Nó được tìm thấy ở Newfoundland phía tây đến British Columbia, phía nam đến Florida và New Mexico.

Sải cánh dài khoảng 17 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 6 đến tháng 7 tùy theo địa điểm.

Ấu trùng ăn các loài mint khác nhau, bao gồm Monarda.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Bug Guide
Images
Species info

Pyrausta


title: Casalarreina

text:
Casalarreina tỉnh và cộng đồng tự trị La Rioja, phía bắc Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 8,13 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 1366 người với mật độ 168,02 người/km². Đô thị này có cự ly 47 km so với Logroño.

Tham khảo

Đô thị ở La Rioja


title: Công nghiệp hóa theo hướng xuất khẩu

text:
Công nghiệp hóa theo hướng xuất khẩu là một chiến lược công nghiệp hóa lấy phát triển khu vực sản xuất hàng xuất khẩu làm động lực chủ yếu lôi kéo phát triển toàn nền kinh tế. Chiến lược này từng được nhiều nước đang phát triển áp dụng và không ít trong số đó đã thành công, điển hình là Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan, ngoài ra cũng có thể nhắc đến một số nước ASEAN và Trung Quốc.

Trong chiến lược này, Chính phủ sẽ ưu tiên phát triển những ngành công nghiệp có thể xuất khẩu được sản phẩm của mình. Các biện pháp ưu tiên thường được sử dụng gồm: trợ cấp xuất khẩu, tạo thuận lợi trong tiếp cận tín dụng, hỗ trợ về thông tin thị trường, tạo thuận lợi cho nhập khẩu đầu vào cho sản xuất, ưu đãi về tỷ giá hối đoái, quy định về tỷ lệ xuất khẩu đối với các nhà đầu tư trực tiếp nước ngoài, tạo thuận lợi về cơ sở hạ tầng chẳng hạn như thành lập các khu chế xuất. Theo dự tính thông thường của các nhà lập chính sách theo đuổi chiến lược này, các ngành xuất khẩu sẽ đem lại thu nhập cho nền kinh tế, công ăn việc làm và thu nhập cho người lao động, đem lại nguồn thu ngoại tệ phục vụ cho nhập khẩu các máy móc cho công nghiệp hóa và đặc biệt là những ảnh hưởng lan tỏa của nó tới các ngành và lĩnh vực kinh tế khác.

Những ngành được lựa chọn là những ngành mà quốc gia có lợi thế. Tuy nhiên, lợi thế của quốc gia thay đổi cùng với quá trình phát triển của mình, nên có nhiều giai đoạn công nghiệp hóa theo hướng xuất khẩu.
Trong giai đoạn đầu tiên của công nghiệp hóa, các nước đang phát triển thường chỉ có lợi thế ở những ngành thuộc khu vực một của nền kinh tế như khai thác tài nguyên thiên nhiên và nông nghiệp. Vì thế, giai đoạn này hay được gọi là giai đoạn công nghiệp hóa theo hướng xuất khẩu sơ khai. Nhật Bản trải qua giai đoạn này vào những thập niên cuối của thế kỷ 19. Hàn Quốc và Đài Loan trải qua giai đoạn này từ đầu thập niên 1960.
Sang giai đoạn thứ hai, các ngành thâm dụng lao động như dệt may, đóng giày, thực phẩm qua chế biến, đồ gỗ qua gia công, và những ngành công nghiệp nhẹ khác cùng ngành đóng tàu, v.v... được lựa chọn vì lúc này lợi thế của quốc gia chính là lao động rẻ và có tay nghề không cần cao. Nhật Bản trải qua giai đoạn này vào hai thập niên đầu của thế kỷ 20, trong khi đó Hàn Quốc và Đài Loan sớm từ bỏ giai đoạn một (vì họ đều nghèo tài nguyên thiên nhiên và nông nghiệp sớm không đáp ứng được nhu cầu nội địa) và chuyển sang giai đoạn hai từ nửa cuối thập niên 1960.
Ở giai đoạn thứ ba của công nghiệp hóa theo hướng xuất khẩu, các ngành được lựa chọn là những ngành thâm dụng tư bản (vốn) và lao động có kỹ năng như sản xuất hàng điện gia dụng-điện tử, cơ khí đơn giản như chế tạo máy nông nghiệp, sản xuất xe gắn máy. Nhật Bản trải qua giai đoạn này sau khi kết thúc Chiến tranh thế giới thứ hai cho đến giữa thập niên 1960. Hàn Quốc và Đài Loan bắt đầu xúc tiến giai đoạn này từ đầu thập niên 1980.
Ở giai đoạn thứ tư, các ngành được lựa chọn là những ngành thâm dụng công nghệ như chế tạo máy chính xác, hóa chất, chế tạo ô tô, v.v...
Ba giai đoạn sau được gọi chung là công nghiệp hóa theo hướng xuất khẩu của khu vực thứ hai (khu vực chế tạo). Các giai đoạn trên có thể gối nhau. Thậm chí, một số nền kinh tế đang phát triển lớn mà hầu như tất cả các phân ngành chế tạo đều có thì có thể thực hiện bốn giai đoạn đồng thời với sự xuất phát của mỗi giai đoạn có thể khác nhau; điển hình cho trường hợp này là Trung Quốc, nước đồng thời xuất khẩu từ nông sản tới các thiết bị công nghệ cao.

Tham khảo

 UNESCAP: Planning for Export-Led Growth and Development in Republic of Korean.
 Charles Harvie (2003), "Export-Led Industrialisation and Growth: Korea's Economic Micracle 1962-1989," University of Woolongon Economics Working Paper Series, WP-03-01.
 The China's Post: Taiwan's Industrialization.
 Paths of Industrialization: An Overview.
 Nguyễn Bình Giang (1996), "Chính sách công nghiệp trong quá trình công nghiệp hóa ở Nhật Bản (1870-1975)", Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương, số 2(11), trang 31-36.
 Kunio Yoshihara (1991), Sự phát triển kinh tế của Nhật Bản, Nhà xuất bản Khoa học xã hội, Hà Nội.

Xem thêm
 Công nghiệp hóa thay thế nhập khẩu
 Mô hình đàn nhạn bay
 Lịch sử kinh tế Nhật Bản

Kinh tế học phát triển
Thương mại quốc tế
Kinh tế học quốc tế


title: Tam Nguyên, Hàm Dương

text:
Tam Nguyên (tiếng Trung: 三原縣, Hán Việt: Tam Nguyên huyện) là một huyện thuộc địa cấp thị Hàm Dương, tỉnh Thiểm Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Năm thứ 7 Thái Vũ Đế Bắc Ngụy (446), ở đây có Mạnh Hầu Nguyên, Phong Nguyên và Bạch Lộc Nguyên nên huyện này có tên là Tam Nguyên. Huyện này có diện tích 576,9 km2, dân số 396.000 người, mã vùng điện thoại 029, mã số bưu chính 713800. Huyện lỵ đóng ở tấn Thành Quan. Huyện này được chia thành các đơn vị hành chính gồm 10 trấn, 3 hương và 336 thôn. Phí tây là Cao Lăng, phía đông là Kính Dương, phí nam là Đồng Xuyên

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Thiểm Tây
Hàm Dương


title: Plessis-Barbuise

text:
Plessis-Barbuise là một xã ở tỉnh Aube, thuộc vùng Grand Est ở phía bắc miền trung nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
 Xã của tỉnh Aube

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Plessis-Barbuise sur le site de l'Institut géographique national

Plessis-Barbuise


title: Rupilia approximans

text:
Rupilia approximans là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Blackburn miêu tả khoa học năm 1900.

Chú thích

Tham khảo

Rupilia


title: Vernonvilliers

text:
Vernonvilliers là một xã ở tỉnh Aube, thuộc vùng Grand Est ở phía bắc miền trung nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
 Xã của tỉnh Aube

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Vernonvilliers sur le site de l'Institut géographique national
 Vernonvilliers sur le site de l'Insee
 Vernonvilliers sur le site du Quid
 Localisation de Vernonvilliers sur une carte de France et communes limitrophes
 Plan de Vernonvilliers sur Mapquest

Vernonvilliers


title: Quận San Mateo, California

text:
Quận San Mateo là một quận trong tiểu bang California, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng tại thành phố Redwood City. Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, dân số năm 2000 của quận này là 707.161 người .
San Mateo bao gồm trong khu vực thống kê đô thị San Francisco-Oakland-Hayward, và là một phần của Vùng Vịnh San Francisco, chín quận hạt giáp San Francisco Bay. Nó bao gồm hầu hết bán đảo San Francisco. Sân bay Quốc tế San Francisco nằm ở phía bắc của hạt, và thung lũng Silicon bắt đầu ở phía nam. Các khu vực xây dựng của quận đặc biệt là vùng ngoại ô với một số khu vực rất đô thị và là nơi sinh sống của nhiều trường đại học.

Lịch sử
Quận San Mateo được thành lập vào năm 1856 sau khi Quận San Francisco, một trong 18 quận hạt ban đầu của tiểu bang kể từ thời bang California năm 1850, đã bị chia tách. Cho đến năm 1856, giới hạn thành phố San Francisco đã mở rộng ra phía tây tới đường Divisadero Street và Castro Street, và phía nam đến đường số 20. Để đối phó với tình trạng vô luật pháp và cảnh giác leo thang nhanh chóng giữa năm 1855 và 1856, chính quyền bang California đã quyết định chia quận. Một đường thẳng sau đó được vẽ qua mũi Bán Đảo San Francisco phía bắc của dãy núi San Bruno. Mọi thứ ở phía nam của tuyến trở thành quận San Mateo mới, trong khi mọi thứ phía bắc của tuyến này trở thành Thành phố và Hạt San Francisco mới, cho đến nay là thành phố củng cố thành phố ở California. Thành phố-quận San Francisco được thành lập bởi một dự luật được giới thiệu bởi Horace Hawes, được ký bởi Thống đốc vào ngày 19 tháng 4 năm 1856. Hạt San Mateo được chính thức tổ chức vào ngày 18 tháng 4 năm 1857 theo một dự luật được Thượng Nghị Sĩ T.G. đưa ra Phelps. Dự luật năm 1857 đã xác định ranh giới phía nam của hạt San Mateo như sau nhánh phía nam của suối San Francisquito đến nguồn của nó ở dãy núi Santa Cruz và do đó hướng về phía tây đến Thái Bình Dương và đặt tên thành phố Redwood là quận lỵ. Quận San Mateo sau đó được sáp nhập một phần của phía bắc Santa Cruz County vào tháng 3 năm 1868, bao gồm Pescadero và Pigeon Point

Mặc dù dự luật thành lập có tên Redwood City là quận hạt, một cuộc bầu cử vào tháng 5 năm 1856 được đánh dấu bởi "những vụ gian lận không lường gạt... đã xảy ra trong một cộng đồng không được tổ chức và không được bảo vệ bởi những tên côn đồ và phiếu bầu từ San Francisco" tên là Belmont. Các kết quả bầu cử đã được tuyên bố là bất hợp pháp và chính quyền quận đã được chuyển đến Redwood City, với đất được tặng từ Pulgas Grant ban đầu cho chính quyền quận vào ngày 27 tháng 2 năm 1858. Vị trí của thành phố Redwood là quận lỵ được duy trì trong hai cuộc bầu cử tiếp theo vào tháng 5 năm 1861 và 9 tháng 12 năm 1873, đánh bại San Mateo và Belmont. [9] Một cuộc bầu cử khác vào tháng 5 năm 1874 đã đặt tên San Mateo là quận hạt, nhưng tòa án tối cao của bang đã lật đổ cuộc bầu cử vào ngày 24 tháng 2 năm 1875 và quận ở Redwood City kể từ đó.

Hạt San Mateo có tên tiếng Tây Ban Nha cho Saint Matthew. Là một địa danh, San Mateo xuất hiện từ năm 1776 và một số đặc điểm địa lý địa phương cũng được chỉ định là San Mateo trên các bản đồ đầu tiên bao gồm: một khu định cư, một nhánh sông, một mũi đất đâm vào Thái Bình Dương (Point Montara) và một vùng đất rộng (Rancho San Mateo). Cho đến năm 1850, tên này xuất hiện như San Matheo.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có tổng diện tích 741 dặm vuông (1.920 km2), trong đó 448 dặm vuông (1.160 km2) là đất và 293 dặm vuông (760 km2) (40%) là nước. Đây là quận nhỏ thứ ba ở California theo diện tích đất. Một số bến bờ chảy ra phía đông của quận bao gồm San Bruno Creek và Colma Creek. Các dòng suối nước phía tây bao gồm Frenchmans Creek, Pilarcitos Creek, Naples Creek, Arroyo de en Medio và Denniston Creek. Những con suối này bắt nguồn từ phía bắc dải núi Santa Cruz chạy qua quận. Các khu vực phía bắc và đông bắc của hạt có mật độ dân số rất đông đúc với các khu vực đô thị và ngoại ô, với nhiều thành phố như các thành phố cạnh vùng Vịnh, trong khi các khu vực sâu Nam và Tây của hạt ít Đông đúc với nhiều môi trường nông thôn và các khu vực bãi biển ven biển.

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của California

Quận của Khu vực vịnh San Francisco
Khu dân cư thành lập năm 1856
California 1856


title: Marguerite Delaye

text:
Marguerite Catherine Ponsoye Delaye (hay còn gọi là Margot Delaye) là một phụ nữ Pháp anh hùng, là người đã dũng cảm chiến đấu trong vòng vây của quân đối phương do Đô đốc Coligny chỉ huy vây hãm vùng Montélimar vào 1569. Trong trận chiến này, bà đã chiến đấu anh dũng và cụt mất một tay. Để vinh danh bà, một tượng đài khắc họa chân dung của bà đã được cho dựng lên.

Lịch sử
Vào tháng 4 năm 1570, một cánh quân của đạo binh Tin lành do đô đốc Gaspard II de Coligny và Ludovic de Nassau chỉ huy đã tiến đến cổng thị trấn Montélimar do những người Công giáo kiểm soát. Một cuộc tấn công diễn ra và kéo theo huyền thoại về Margot Delaye.  Trong trận chiến này, những binh sĩ thiếu đạn dược đã được dân cư trong thành tiếp tế, trong số đó có một số phụ nữ mà có cả Margot Delaye. Bà còn chiến đấu trên tường thành, khi hết vũ khí trong tay bà đã ném xuống tất cả những gì có sẵn, kể cả đồ dùng.

Trong trận chiến này, bà đã bị mất bàn tay ở cánh tay phải khi chiến đấu với Ludovic de Nassau nhưng bà đã hạ gục viên chỉ huy này bằng một cái nồi gang nặng. Các quan chấp chính của thị trấn đã đáp lễ Margot Delaye vì hành động anh hùng này bằng việc ban cho nhà ở, bánh mì và rượu. Nguồn gốc và lịch sử về Margot Delaye được ghi chép lại rất ít, bà dường như là người của gia đình Ponsoye, thuộc dòng Bourg-Saint-Andéol và có khả năng là gia đình của Mục sư Edmond Ponsoye và anh trai của ông là nhà sử học Charles Ponsoye. Bà vốn là người thợ giặt, được cho là đã hứa hôn hoặc kết hôn với một hiệp sĩ có khả năng đã chết trong trận chiến.

Tham khảo

 Gribble, Francis Henry (1917). Women in war. E.P. Dutton. p. 142. ISBN 1-120-05510-5.
 Baron de Coston, History of Montélimar and the main families who inhabited this city - 4 vols, 1878
 Marylène Marcel-Ponthier, "Margot Delaye", Études Drômoises, June 2006

Lịch sử
Lịch sử Pháp


title: Libnotes zelota

text:
Libnotes zelota là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Libnotes
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Parigné-sur-Braye

text:
Parigné-sur-Braye là một xã thuộc tỉnh Mayenne trong vùng Pays de la Loire tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 56 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Parignesurbraye


title: Nang, Nyingchi

text:
Nang, (; , Hán Việt: Lãng huyện) là một huyện của địa khu Nyingchi (Lâm Tri), khu tự trị Tây Tạng, Trung Quốc.

Trấn
 Lãng (朗镇)
 Trọng Đạt (仲达镇)
 Động Dát (洞嘎镇)

Hương
 Kim Đông (金东乡)
 Lạp Đa (拉多乡)
 Đăng Mộc (登木乡)

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang thông tin

Đơn vị cấp huyện Tây Tạng
Nyingchi


title: Antiporus interrogationis

text:
Antiporus interrogationis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Clark miêu tả khoa học năm 1862.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Antiporus


title: Leioproctus capillatus

text:
Leioproctus capillatus là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Rayment mô tả khoa học năm 1935.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Leioproctus
Động vật được mô tả năm 1935


title: Navarredonda de Gredos

text:
Navarredonda de Gredos là một đô thị trong tỉnh Ávila, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 469.

Tham khảo

Đô thị ở Ávila


title: Svastra grandissima

text:
Svastra grandissima là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1905.

Chú thích

Tham khảo

Svastra
Động vật được mô tả năm 1905


title: El Ejido

text:
El Ejido là một đô thị thuộc tỉnh Almería, ở cộng đồng tự trị Andalusia, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích 227 km², dân số năm 2005 là 68.828 người.

Biến động dân số

Nguồn: INE (Tây Ban Nha)

Chú thích
 Viva Almeria

Tham khảo

Liên kết ngoài
  El Ejido  - Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía

Đô thị ở Almería


title: Vulaines-sur-Seine

text:
Vulaines-sur-Seine là một xã ở tỉnh Seine-et-Marne, thuộc vùng Île-de-France ở miền bắc nước Pháp. It is twinned with the village of Barby, Northamptonshire, United Kingdom.

Dân số
Người dân ở Vulaines-sur-Seine được gọi là Vulaignots.

Điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số là  và mật độ dân số là 469.3 người/km².

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-et-Marne

Tham khảo

Liên kết ngoài
1999 Land Use, from IAURIF (Institute for Urban Planning and Development of the Paris-Île-de-France région
French Ministry of Culture list for Vulaines-sur-Seine
Map of Vulaines-sur-Seine on Michelin

Xã của Seine-et-Marne