title: Trương Gia Bình

text:
Trương Gia Bình (sinh năm 1956) là một doanh nhân Việt Nam , Chủ tịch Hội đồng quản trị FPT . Ngoài ra ông còn là phó giáo sư (1991), tiến sĩ (1982), từng là trưởng khoa Khoa Quản trị Kinh doanh, Đại học Quốc gia Hà Nội, chủ tịch hội đồng quản trị Đại học FPT , chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp phần mềm Việt Nam, Chủ tịch Hội đồng các nhà doanh nghiệp Trẻ Việt Nam (1998-2005), Trưởng ban nghiên cứu phát triển kinh tế tư nhân (2017-nay). Chủ tịch Hiệp hội Nông nghiệp số Việt Nam (VIDA) (2019 - nay) .

Tiểu sử
Trương Gia Bình sinh ngày 19 tháng 5 năm 1956 tại Nghệ An (Nghệ Tĩnh), quê quán Điện Phong, Điện Bàn, Quảng Nam - Đà Nẵng. Thời phổ thông, ông là học sinh chuyên toán Chu Văn An Hà Nội. Tốt nghiệp khoa Toán cơ, Đại học Tổng hợp Moscow năm 1979. Bảo vệ thành công luận án PTS tại Đại học Tổng hợp Moscow năm 1983. Được nhà nước phong tặng danh hiệu Phó giáo sư năm 1991. Hiện là Chủ tịch HĐQT của FPT.

Trương Gia Bình cùng nhiều nhà khoa học và kỹ sư khác, trong đó có tiến sĩ Nguyễn Thành Nam là người đã sáng lập nên tập đoàn FPT với số tiền vay mượn từ GS Vũ Đình Cự.

Năm 2013, ông được Tập đoàn truyền thông Nikkei (Nhật Bản) trao giải thưởng Nikkei Asian vì những đóng góp quan trọng cho sự phát triển của ngành CNTT Việt Nam .

Quá trình công tác

 2019 - nay: Chủ tịch Hiệp hội Nông nghiệp số Việt Nam (VIDA).
 2018 - 04/2023: Thành viên HĐQT Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank)
 2017 - nay: Phó Chủ tịch Hội đồng tư vấn cải cách thủ tục hành chính của Thủ tướng Chính phủ; Trưởng ban nghiên cứu phát triển kinh tế tư nhân trực thuộc Hội đồng tư vấn cải cách thủ tục hành chính.
 2013 - nay: Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần FPT
 2012 – 2013: Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần FPT
 2009 – 2012: Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần FPT
 2002 – 2009: Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần FPT
 2001 - 3/2021: Chủ tịch Hiệp hội Phần mềm và Dịch vụ CNTT Việt Nam (VINASA)
 1998  –  2005: Chủ tịch Hội doanh nghiệp trẻ Việt Nam
 1988 – 2002: Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần FPT

Đời tư
Ông Trương Gia Bình là con trai của bác sĩ Trương Gia Thọ . Nhà ông ban đầu ở 91 Thợ Nhuộm, Hà Nội. Ông sống ở Hà Nội từ năm 2 tuổi.

Ông Trương Gia Bình từng là con rể của Đại tướng Võ Nguyên Giáp khi kết hôn với bà Võ Hạnh Phúc và có một cô con gái với người vợ này. Sau khi ly dị với bà Phúc, ông Bình đã kết hôn với người vợ thứ hai là Nguyễn Tuyết Mai (Hiện là chủ tịch công ty du lịch Vidotour).

Xem thêm
FPT
Trường Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội
 Trường Đại học FPT

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trương Gia Bình và 3 ý tưởng quan trọng nhất cuộc đời  VNN
 Ông Trương Gia Bình: 'Tới Davos để học những doanh nghiệp đỉnh cao'
 Chữ ký của ông Trương Gia Bình - Chủ tịch tập đoàn FPT

Sinh năm 1956
Người Quảng Nam
Người Nghệ An
Tập đoàn FPT
Doanh nhân Việt Nam
Lãnh đạo doanh nghiệp
Nhân vật còn sống
Người họ Trương tại Việt Nam
Cựu giảng viên Đại học Quốc gia Hà Nội


title: Latirus martinorum

text:
Granulifusus martinorum là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Fasciolariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

M


title: Crimla

text:
Crimla là một đô thị ở huyện Greiz, ở bang Thüringen, Đức. Đô thị này có diện tích 1,44 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 314 người.

Tham khảo


title: Bryogramma

text:
Bryogramma là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Hadeninae


title: Miconia seticaulis

text:
Miconia seticaulis là một loài thực vật có hoa trong họ Mua. Loài này được Wurdack mô tả khoa học đầu tiên năm 1982.

Chú thích

Liên kết ngoài

S
Thực vật được mô tả năm 1982
Thực vật Ecuador
Thực vật dễ tổn thương


title: Turbinicarpus horripilus

text:
Turbinicarpus horripilus là một loài thực vật thuộc họ Cactaceae. Đây là loài đặc hữu của México. Môi trường sống tự nhiên của chúng là sa mạc nóng.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo
 Anderson, E.F., Fitz Maurice, W.A. & Fitz Maurice, B. 2002. Turbinicarpus horripilus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Thực vật México
Turbinicarpus


title: Shogakukan

text:
là nhà xuất bản với những ấn phẩm từ điển, văn học, manga, tác phẩm phi hư cấu, DVD, và một số sản phẩm khác tại Nhật Bản.

Shogakukan là công ty đã thành lập ra Shueisha và đến lượt mình Shueisha lại thành lập ra Hakusensha. Ba công ty hiện nay trở nên độc lập với nhau, nhưng tất cả đều được gọi là Tập đoàn Hitotsubashi, một trong những tập đoàn xuất bản lớn nhất Nhật Bản. Shogakukan có trụ sở chính tại Hitotsubashi, Chiyoda, Tokyo, và hai công ty còn lại cùng đặt tại các đặc khu ở Tokyo.

Shogakukan ở Hoa Kỳ

Công ty Shogakukan, cùng với Shueisha, chủ của Viz Media, nhà xuất bản manga từ cả những công ty ở Hoa Kỳ.

Chi nhánh của Shogakukan được cấp phép hoạt động ở Bắc Mĩ là ShoPro Entertainment; nó đã sáp nhập với Viz Media vào năm 2005.

Chi nhánh xuất bản của Shogakukan là Shogakukan Productions Co.,Ltd. (hiện tại là Shogakukan Shueisha Productions)

Shogakukan-Shueisha Production (ShoPro) ở Việt Nam
Năm 2018, Shogakukan thành lập công ty con tại Việt Nam thông qua liên doanh Shogakukan và Shueisha.

ShoPro Việt Nam thành lập lấy tên là Shogakugan-Shueisha Productions Vietnam Co., LTD với trụ sở chính tại Thành phố Hồ Chí Minh theo chương trình Edu-Port của chính phủ Nhật Bản.

Công ty tại Việt Nam thành lập với vai trò là nhà tư vấn phương pháp giáo dục mầm non theo chương trình giáo dục tại Nhật Bản (The ShoPro Method - SPM), chứ không đảm nhận nhiệm vụ xuất bản in ấn như công ty ShoPro Nhật Bản.

Danh sách tạp chí do Shogakukan xuất bản

Tạp chí Manga

Tạp chí manga định hướng cho nam giới

Tạp chí manga Kodomo
 CoroCoro Comic
 Bessatsu CoroCoro Comic
 CoroCoro Ichiban!

Tạp chí manga Shōnen
 Shonen Sunday
 Shonen Sunday Super

Tạp chí manga Seinen
 Big Comic
 Big Comic Business
 Big Comic Original
 Big Comic Spirits
 Big Comic Special
 Big Comic Superior
 IKKI
 Monthly Sunday Gene-X
 Weekly Young Sunday

Tạp chí manga định hướng cho nữ giới

Tạp chí manga Shōjo
 Betsucomi
 Cheese!
 ChuChu
 Ciao
 Pochette
 Shojo Comic

Tạp chí manga Josei
 flowers
 Judy
 Petit Comic

Tạp chí manga thời trang
 CanCam

Danh sách manga do Shogakukan xuất bản
 21-Emon
 Thám tử lừng danh Conan
 7 Seeds
 CROKET!
 Bakusō Kyōdai Let's & Go!!
 Chuột Chimpui
 Dawn of the Arcana
 Dengesi Daisy Doraemon Siêu nhân Mami H3 School! (Happy Hustle High)
 In the Bathroom InuYasha Law of Ueki Law of Ueki PlusKarakai Jouzu no Takagi-san
 Kare First Love Kaze Hikaru Kekkaishi Kikaider Cuốn từ điển kì bí Konjiki no Gash Bell! (Zatch Bell!)
 Maison Ikkoku
 MÄR
 Midori no Hibi (Midori Days)
 Meitantei Conan
 Mobile Police Patlabor
 Monster
 O~i! Ryōma
 Pluto (manga)
 Pocket Monsters
 Prefectural Earth Defense Force
 RahXephon
 Một nửa Ranma
 Rekka no Honō (Flame of Recca)
 Revolutionary Girl Utena
 Rockman EXE (MegaMan NT Warrior)
 Saikano
 Selfish Fairy Mirumo de Pon (Mirmo Zibang!)
 Sonic the Hedgehog
 Sora wa Akai Kawa no Hotori (Red River)
 SP: Security Police
 Spriggan
 Super Mario-Kun
 The Saga of Darren Shan
 Togari Urusei Yatsura Yaiba Yakitate!! Japan Đội quân Doraemon   Đội quân Doraemon Plus  Doraemon bóng chày   Eiga Doraemon: Nobita no Shin Kyoryu ~Futago no Kyu to Myu~''

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang web của Shogakukan
 Trang web của Shogakukan
 Shogakukan trên Bách khoa toàn thư của Anime News Network.

Nhà xuất bản Nhật Bản
Công ty xuất bản manga


title: Gonomyia matileana

text:
Gonomyia matileana là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Gonomyia
Limoniidae ở vùng Afrotropic


title: Hopea semicuneata

text:
Hopea semicuneata là một loài thực vật thuộc họ Dipterocarpaceae. Loài này có ở Indonesia và Malaysia.

Tham khảo

 Ashton, P. 1998. Hopea semicuneata. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 8 năm 2007.

S


title: Permalloy

text:
Permalloy là tên gọi chung của các hợp kim của Niken và Sắt, có thành phần hợp thức là  với giá trị x thay đổi từ 20% đến 85%. Trong các sách về từ học và trong kỹ thuật, người ta gọi tên của hợp kim này tương ứng với tỉ lệ niken, ví dụ Permalloy75 là hợp kim permalloy có chứa 75% nguyên tử là niken (hay Ni75Fe25). Hợp kim permalloy là hợp kim có từ tính, thường được sử dụng trong các ứng dụng về từ học. Tên gọi permalloy xuất phát từ chữ ghép per (trong chữ permeability, có nghĩa là từ thẩm), với từ alloy có nghĩa là hợp kim, do permalloy là hợp kim có độ từ thẩm rất cao.

Permalloy với tỉ lệ 75% nguyên tử niken được gọi là permalloy chuẩn (Standard permalloy). Permalloy được pha tạp một số nguyên tố khác (ví dụ như Môlipđen - Mo) được gọi là Supermalloy. Trong kỹ thuật, Permalloy thường được viết tắt là Py.

Cấu trúc và tính chất của permalloy
Ở dạng khối và đơn tinh thể, permalloy có cấu trúc lập phương tâm mặt điển hình, cấu trúc tinh thể có thể bị thay đổi tùy theo phương pháp chế tạo (ví dụ cấu trúc lục giác xếp chặt khi ở dạng màng mỏng chế tạo bằng phương pháp epitaxy chùm phân tử). Hằng số mạng phụ thuộc vào thành phần hợp kim (chưa xác định quy luật rõ ràng), ví dụ hợp kim permalloy75 có cấu trúc lập phương tâm mặt với hằng số mạng a = 0.3555 nm, khối lượng riêng 8,57.103 kg/m³, thuộc nhóm không gian Pm-3m, trong khi hợp kim permalloy50 có hằng số mạng a = 0.3587 nm, thuộc nhóm không gian Fm-3m, khối lượng riêng 8,24.103 kg/m³. Sự thay đổi của cấu trúc tinh thể theo hàm lượng các nguyên tố phụ thuộc nhiều vào công nghệ chế tạo.

Permalloy là một vật liệu từ mềm điển hình với tính từ mềm rất tốt: có độ từ thẩm rất cao (cả độ từ thẩm ban đầu - có thể đạt tới 10.000 với Permalloy75 và độ từ thẩm cực đại - có thể đạt tới 300.000 lần), lực kháng từ rất nhỏ (có thể tới 1 A/m), nhưng lại có từ độ bão hòa thấp, nhìn chung từ độ bão hòa giảm theo hàm lượng Ni.

Permalloy là vật liệu có độ bền và độ dẻo dai cao, khả năng chống ăn mòn, chống oxy hóa, chống mài mòn rất tốt. Do mang bản chất kim loại, permalloy có điện trở suất rất thấp. Hợp kim permalloy có thể cho hiệu ứng từ điện trở khoảng 5% ở nhiệt độ phòng.

Kỹ thuật chế tạo và xử lý permalloy

Permalloy là một hợp kim có nhiệt độ nóng chảy trung bình (xung quanh 1100oC) do đó nó có thể dễ dàng được tạo ra bằng các kỹ thuật luyện kim:
 Nóng chảy cảm ứng
 Nóng chảy hồ quang
 Lò điện
 Luyện kim bột
Để tạo ra các tính chất từ như mong muốn, người ta còn áp dụng các kỹ thuật chế tạo và xử lý sau khi tạo ra hợp kim:
 Cán nóng, cán lạnh
 Xử lý nhiệt trong từ trường, trong khí hydro
Màng mỏng permalloy có thể dễ dàng tạo ra bằng các kỹ thuật màng mỏng:
 Mạ điện
 Bốc bay nhiệt trong chân không
 Phún xạ catốt
 Lắng đọng chùm laser
 Epitaxy chùm phân tử

Ứng dụng của permalloy
 Các vật liệu dạng khối được sử dụng trong các lõi biến thế, các cuộn chặn, lõi dẫn từ chất lượng cao sử dụng trong từ trường tần số thấp do hợp kim permalloy là hợp kim có tính chất từ mềm tuyệt vời. Tuy nhiên nó không thể sử dụng trong ứng dụng cao tần do có điện trở suất thấp.
 Các màng mỏng permalloy được sử dụng trong các cảm biến từ trường, các đầu đọc của đĩa cứng, các cấu trúc nano nhân tạo,... Màng mỏng permalloy hiện nay đang là một trong những vật liệu được nghiên cứu mạnh mẽ nhất cho các ứng dụng spintronic sử dụng các vật liệu sắt từ kim loại.

Xem thêm
Hợp kim
Từ học
Vật liệu từ mềm

Tham khảo

Vật liệu từ
Khoa học vật liệu
Từ học
Hợp kim niken
Hợp kim của sắt
Hợp kim của niken


title: Động đất

text:
Động đất hay Địa chấn (Tiếng Anh: Earthquake, Chữ Hán: 地震) là sự rung chuyển trên bề mặt Trái Đất do kết quả của sự giải phóng năng lượng bất ngờ ở lớp vỏ Trái Đất và phát sinh ra sóng địa chấn. Hoạt động địa chấn của một khu vực là tần suất, loại và kích thước của trận động đất trải qua trong một khoảng thời gian. Từ chấn động cũng được sử dụng cho rung động địa chấn nhưng không gây ra động đất. Nó cũng xảy ra ở các hành tinh,vệ tinh có cấu tạo với lớp vỏ ngoài rắn như Trái Đất.

Ở bề mặt Trái Đất, các trận động đất biểu hiện bằng cách rung chuyển và di chuyển hoặc phá vỡ mặt đất. Khi tâm chấn của một trận động đất lớn nằm ngoài khơi, đáy biển có thể bị dịch chuyển đủ để gây ra sóng thần. Động đất cũng có thể kích hoạt lở đất và hoạt động núi lửa.

Theo định nghĩa chung, trận động đất từ được sử dụng để mô tả bất kỳ sự kiện địa chấn nào dù là tự nhiên hay gây ra bởi con người, người tạo ra sóng địa chấn. Động đất được gây ra chủ yếu là do vỡ các đứt gãy địa chất mà còn do các sự kiện khác như hoạt động núi lửa, lở đất, vụ nổ mìn và thử hạt nhân. Điểm vỡ của trận động đất ban đầu được gọi là chấn tiêu (hypocenter) hoặc trọng tâm của nó. Tâm chấn là điểm ở mặt đất ngay phía trên chấn tiêu.

Động đất xảy ra tự nhiên

Động đất kiến tạo xảy ra bất cứ nơi nào trên Trái Đất, nơi có đủ năng lượng biến dạng đàn hồi được lưu trữ để thúc đẩy sự lan truyền gãy dọc theo một mặt phẳng đứt gãy. Các mặt của một đứt gãy di chuyển qua nhau một cách trơn tru và không gây ra địa chấn chỉ khi không có sự bất thường hoặc độ dốc dọc theo bề mặt lỗi làm tăng khả năng chống ma sát. Hầu hết các bề mặt lỗi đều có độ sáng như vậy, dẫn đến một dạng hành vi chống trượt. Khi lỗi đã bị khóa, chuyển động tương đối liên tục giữa các tấm dẫn đến sự gia tăng ứng suất và do đó, lưu trữ năng lượng biến dạng trong thể tích xung quanh bề mặt lỗi. Điều này tiếp tục cho đến khi căng thẳng tăng đủ để vượt qua mức độ bất ngờ, đột nhiên cho phép trượt qua phần bị khóa của lỗi, giải phóng năng lượng được lưu trữ. Năng lượng này được giải phóng dưới dạng kết hợp của sóng địa chấn biến dạng đàn hồi bức xạ, gia nhiệt ma sát của bề mặt đứt gãy và nứt vỡ đá, do đó gây ra một trận động đất. Quá trình tích tụ dần dần của căng thẳng và căng thẳng bị chấm dứt do sự cố động đất đột ngột thường xuyên được gọi là lý thuyết phục hồi đàn hồi. Người ta ước tính rằng chỉ có 10 phần trăm hoặc ít hơn tổng năng lượng của trận động đất được tỏa ra dưới dạng năng lượng địa chấn. Hầu hết năng lượng của trận động đất được sử dụng để cung cấp năng lượng cho sự phát triển nứt gãy của trận động đất hoặc được chuyển thành nhiệt do ma sát tạo ra. Do đó, các trận động đất làm giảm năng lượng tiềm năng đàn hồi sẵn có của Trái Đất và tăng nhiệt độ của nó, mặc dù những thay đổi này không đáng kể so với dòng nhiệt dẫn nhiệt và đối lưu từ bên trong sâu của Trái Đất.

Các loại đứt gãy động đất
Có ba loại đứt gãy chính, tất cả đều có thể gây ra một trận động đất giữa các mảng: bình thường, đảo ngược (lực đẩy) và trượt. Đứt gãy thông thường và đảo ngược là các ví dụ về trượt nhúng, trong đó sự dịch chuyển dọc theo đứt gãy theo hướng nhúng và trong đó chuyển động trên chúng liên quan đến một thành phần thẳng đứng. Các lỗi thông thường xảy ra chủ yếu ở các khu vực nơi lớp vỏ được mở rộng như ranh giới phân kỳ. Đứt gãy ngược xảy ra ở những khu vực mà lớp vỏ đang được rút ngắn, chẳng hạn như tại một ranh giới hội tụ. Các lỗi trượt ngang là các cấu trúc dốc trong đó hai bên của lỗi trượt ngang qua nhau; ranh giới biến đổi là một loại lỗi trượt đặc biệt. Nhiều trận động đất được gây ra bởi sự di chuyển trên các đứt gãy có các thành phần của cả trượt và trượt; điều này được gọi là trượt xiên.Các đứt gãy ngược, đặc biệt là các đứt gãy dọc theo ranh giới mảng hội tụ, có liên quan đến các trận động đất mạnh nhất, động đất megathrust, bao gồm hầu hết tất cả các cường độ từ 8 độ trở lên. Các đứt gãy trượt, đặc biệt là các biến đổi lục địa, có thể tạo ra các trận động đất lớn lên tới khoảng 8 độ. Động đất liên quan đến các đứt gãy thông thường thường có cường độ nhỏ hơn 7. Đối với mỗi đơn vị tăng cường độ, năng lượng được giải phóng tăng khoảng ba mươi lần. Chẳng hạn, một trận động đất có cường độ 6.0 giải phóng năng lượng gấp khoảng 32 lần so với trận động đất mạnh 5,0 độ và trận động đất mạnh 7 độ richter sẽ giải phóng năng lượng gấp 1.000 lần so với trận động đất 5,0 độ richter. Một trận động đất mạnh 8,6 độ giải phóng năng lượng tương đương với 10.000 quả bom nguyên tử giống như những quả bom được sử dụng trong Thế chiến II.

Động đất mạnh như vậy bởi vì năng lượng được giải phóng trong một trận động đất, và do đó cường độ của nó, tỷ lệ thuận với diện tích của đứt gãy  và giảm ứng suất. Do đó, chiều dài càng dài và chiều rộng của vùng bị lỗi càng lớn thì cường độ kết quả càng lớn. Phần trên cùng, giòn nhất của lớp vỏ Trái Đất và các phiến mát của các mảng kiến tạo đang rơi xuống lớp phủ nóng, là những phần duy nhất trên hành tinh của chúng ta có thể lưu trữ năng lượng đàn hồi và giải phóng nó trong các đứt gãy. Đá nóng hơn khoảng   dòng chảy để đáp ứng với căng thẳng; chúng không vỡ trong trận động đất. Độ dài tối đa quan sát được của vỡ và đứt gãy được ánh xạ (có thể vỡ trong một lần vỡ) là khoảng  Ví dụ như các trận động đất ở Alaska (1957), Chile (1960) và Sumatra (2004), tất cả đều nằm trong các khu vực hút chìm. Trận động đất dài nhất làm vỡ các đứt gãy trượt, như đứt gãy San Andreas (1857, 1906), đứt gãy Bắc Anatilian ở Thổ Nhĩ Kỳ (1939) và đứt gãy Denali ở Alaska (2002), dài khoảng một nửa đến một phần ba chiều dài dọc theo lề tấm chìm, và chiều dài dọc theo các đứt gãy thông thường thậm chí còn ngắn hơn.

Tuy nhiên, thông số quan trọng nhất kiểm soát cường độ động đất tối đa đối với một đứt gãy không phải là chiều dài tối đa khả dụng, mà là chiều rộng có sẵn vì độ sau thay đổi theo hệ số 20. Cùng với lề tấm hội tụ, góc nhúng của mặt phẳng vỡ rất nông, thường là khoảng 10 độ. Do đó, chiều rộng của mặt phẳng trong lớp vỏ giòn trên cùng của Trái Đất có thể trở thành (Nhật Bản, 2011; Alaska, 1964), tạo ra những trận động đất mạnh nhất có thể.

Các đứt gãy trượt có xu hướng được định hướng gần theo chiều dọc, dẫn đến chiều rộng xấp xỉ      trong lớp vỏ giòn. Do đó, các trận động đất với cường độ lớn hơn 8 là không thể. Độ lớn tối đa dọc theo nhiều đứt gãy thông thường thậm chí còn hạn chế hơn vì nhiều trong số chúng nằm dọc theo các trung tâm trải rộng, như ở Iceland, nơi độ dày của lớp giòn chỉ khoảng .

Ngoài ra, tồn tại một hệ thống phân cấp mức độ căng thẳng trong ba loại đứt gãy. Các đứt gãy lực đẩy được tạo ra bởi các lỗi cao nhất, trượt do trung gian và các lỗi thông thường theo các mức căng thẳng thấp nhất. Điều này có thể dễ dàng được hiểu bằng cách xem xét hướng của ứng suất chính lớn nhất, hướng của lực "đẩy" khối đá trong quá trình đứt gãy. Trong trường hợp các sự cố thông thường, khối đá được đẩy xuống theo hướng thẳng đứng, do đó lực đẩy (ứng suất chính lớn nhất) bằng trọng lượng của chính khối đá. Trong trường hợp lực đẩy, khối đá "thoát" theo hướng ứng suất nhỏ nhất, cụ thể là hướng lên, nâng khối đá lên, và do đó, quá tải tương đương với ứng suất chính nhỏ nhất. Loại đứt gãy trượt ngang là trung gian giữa hai loại khác được mô tả ở trên. Sự khác biệt về chế độ ứng suất này trong ba môi trường đứt gãy có thể góp phần vào sự khác biệt về giảm ứng suất trong quá trình đứt gãy, điều này góp phần tạo ra sự khác biệt trong năng lượng bức xạ, bất kể kích thước của đứt gãy.

Động đất cách xa ranh giới mảng

Khi ranh giới mảng xảy ra trong thạch quyển lục địa, biến dạng được trải ra trên một diện tích lớn hơn nhiều so với ranh giới mảng. Trong trường hợp biến đổi lục địa đứt gãy San Andreas, nhiều trận động đất xảy ra cách xa ranh giới mảng và có liên quan đến các chủng phát triển trong vùng biến dạng rộng hơn gây ra bởi sự bất thường lớn trong dấu vết đứt gãy (ví dụ, khu vực "Uốn cong lớn"). Trận động đất Northridge có liên quan đến chuyển động trên một lực đẩy mù trong khu vực như vậy. Một ví dụ khác là ranh giới mảng hội tụ xiên mạnh giữa các mảng Ả Rập và Á-Âu, nơi nó chạy qua phần phía tây bắc của dãy núi Zagros. Biến dạng liên quan đến ranh giới mảng này được phân chia thành các chuyển động cảm giác lực đẩy gần như thuần túy vuông góc với ranh giới trên một vùng rộng về phía tây nam và chuyển động trượt gần như thuần túy dọc theo đứt gãy Main Recent gần với ranh giới mảng thực tế. Điều này được thể hiện bằng các cơ chế đầu mối động đất.

Tất cả các mảng kiến tạo đều có các trường ứng suất bên trong gây ra bởi sự tương tác của chúng với các mảng lân cận và tải hoặc dỡ tải trầm tích. Những ứng suất này có thể đủ để gây ra đứt gãy dọc theo các mặt phẳng đứt gãy hiện có, dẫn đến động đất bên trong.

Động đất tập trung và động đất tập trung sâu

Phần lớn các trận động đất kiến tạo bắt nguồn từ vòng lửa ở độ sâu không quá hàng chục km. Động đất xảy ra ở độ sâu dưới  được phân loại là động đất "tập trung nông", trong khi những trận động đất có độ sâu tiêu cự từ  thường được gọi là trận động đất "trung tâm" hoặc "độ sâu trung gian". Trong các khu vực hút chìm, nơi lớp vỏ đại dương cũ và lạnh hơn hạ xuống bên dưới một mảng kiến tạo khác, các trận động đất tập trung sâu có thể xảy ra ở độ sâu lớn hơn nhiều (từ ). Các khu vực hút chìm hoạt động địa chấn này được gọi là các khu vực Benadoff của Wadati. Các trận động đất tập trung sâu xảy ra ở độ sâu nơi thạch quyển chìm không còn dễ vỡ, do nhiệt độ và áp suất cao. Một cơ chế có thể cho việc tạo ra các trận động đất tập trung sâu là lỗi do olivine trải qua quá trình chuyển pha thành cấu trúc spinel.

Động đất và hoạt động núi lửa
Động đất thường xảy ra ở các vùng núi lửa và được gây ra ở đó, cả bởi các đứt gãy kiến tạo và sự di chuyển của magma trong núi lửa. Những trận động đất như vậy có thể đóng vai trò là một cảnh báo sớm về các vụ phun trào núi lửa, như trong vụ phun trào núi St. Helens năm 1980. Các trận động đất có thể đóng vai trò là điểm đánh dấu cho vị trí của magma chảy trong các ngọn núi lửa. Những vị trí này có thể được ghi lại bằng máy đo địa chấn và máy đo độ nghiêng (một thiết bị đo độ dốc mặt đất) và được sử dụng làm cảm biến để dự đoán các vụ phun trào sẽ xảy ra hoặc sắp xảy ra.

Ảnh hưởng
Động đất diễn ra hàng ngày trên Trái Đất. Chúng có thể có sự rung động rất nhỏ để có thể cảm nhận cho tới đủ khả năng để phá hủy hoàn toàn các thành phố. Hầu hết các trận động đất đều nhỏ và không gây thiệt hại.

Tác động trực tiếp của trận động đất là rung cuộn mặt đất (Ground roll), thường gây ra nhiều thiệt hại nhất. Các rung động này có biên độ lớn, vượt giới hạn đàn hồi của môi trường đất đá hay công trình và gây nứt vỡ. Tác động thứ cấp của động đất là kích động lở đất, lở tuyết, sóng thần, nước triều giả, vỡ đê. Sau cùng là hỏa hoạn do các hệ thống cung cấp năng lượng (điện, ga) bị phá hủy.

Trong hầu hết trường hợp, động đất tự nhiên là chuỗi các vụ động đất có cường độ khác nhau, kéo dài trong thời gian nhất định, cỡ vài ngày đến vài tháng. Trong chuỗi đó thì trận động đất mạnh nhất gọi là động đất chính (mainshock), còn những lần yếu hơn thì gọi là dư chấn. Dư chấn trước động đất chính gọi là tiền chấn (Foreshock), còn sau động đất chính gọi là "Aftershock" nhưng trong tiếng Việt hiện dùng từ "dư chấn".

Năng lượng của động đất được trải dài trong một diện tích lớn, và trong các trận động đất lớn có thể trải hết toàn cầu. Các nhà khoa học thường có thể định được điểm mà các sóng địa chấn được bắt đầu. Điểm này được gọi là chấn tiêu (hypocentre). Hình chiếu của điểm này lên mặt đất được gọi là chấn tâm (epicenter).

Các trận động đất xảy ra dưới đáy biển có thể gây ra lở đất hay biến dạng đáy biển, làm phát sinh sóng thần.

Các nhà địa chấn phân chia ra bốn loại sóng địa chấn, được xếp thành 2 nhóm: hai loại gọi là sóng khối (Body waves) và hai loại gọi là sóng bề mặt (Surface waves).

Sóng khối phát xuất từ chấn tiêu và lan truyền ra khắp các lớp của Trái Đất. Tại chấn tâm thì sóng khối lan đến bề mặt sẽ tạo ra sóng mặt. Bốn sóng này có vận tốc lan truyền khác nhau, và tại trạm quan sát địa chấn ghi nhận được theo thứ tự đi đến như sau:
 Sóng P: Sóng sơ cấp (Primary wave) hay sóng dọc (Longitudinal wave).
 Sóng S: Sóng thứ cấp (Secondary wave) hay sóng ngang (Shear wave).
 Sóng Love: Một dạng sóng mặt ngang phân cực ngang.
 Sóng Rayleigh: còn gọi là rung cuộn mặt đất (Ground roll)
Tùy theo tình trạng ghi nhận sóng của trạm, nhà địa chấn tính ra cường độ, khoảng cách và độ sâu chấn tiêu với mức chính xác thô. Kết hợp số liệu của nhiều trạm quan sát địa chấn sẽ xác định được cường độ và tọa độ vụ động đất chính xác hơn.

Các thang cường độ

Độ Richter
1–2 trên thang Richter
Không thể nhận biết
2–4 trên thang Richter
Có thể nhận biết nhưng không gây thiệt hại
4–5 trên thang Richter
Mặt đất rung chuyển, nghe tiếng nổ, thiệt hại không đáng kể
5–6 trên thang Richter
Nhà cửa rung chuyển, một số công trình có hiện tượng bị nứt
6–7 trên thang Richter
kích hoạt  sạt lở,núi lửa có thể phun trào
7–8 trên thang Richter
Mạnh, phá hủy hầu hết các công trình xây dựng thông thường, có vết nứt lớn hoặc hiện tượng sụt lún trên mặt đất.
8–9 trên thang Richter
Rất mạnh, phá hủy gần hết cả thành phố hay đô thị, có vết nứt lớn, vài tòa nhà bị lún
>9 trên thang Richter
Rất hiếm khi xảy ra
>10 trên thang Richter
Cực hiếm khi xảy ra, phá hủy toàn bộ

Các thang đo khác
 Thang độ lớn mô men (Mw)
 Thang Rossi-Forel (viết tắt là RF)
 Thang Medvedev-Sponheuer-Karnik (viết tắt là MSK)
 Thang Mercalli (viết tắt là MM)
 Thang Shindo của cơ quan khí tượng học Nhật Bản
 Thang EMS98 tại châu Âu

Ảnh hưởng của động đất

Rung lắc, vỡ bề mặt
Đây chính là ảnh hưởng chính của động đất. Mức độ nghiêm trọng của nó dựa trên cường độ, khoảng cách tính từ chấn tâm, và các điều kiện về địa chất, địa mạo tại nơi bị ảnh hưởng. Độ rung lắc được đo bằng PGA (peak ground acceleration).

Sạt lở đất, lở tuyết
Động đất cũng giống như bão, hoạt động của núi lửa, v.v. chúng có thể gây ra sự bất ổn ở những nơi dốc, dẫn đến sạt lở đất. Sạt lở đất vẫn có thể diễn ra trong công tác cứu hộ.

Hỏa hoạn
Động đất có thể gây ra hỏa hoạn khi chúng phá hủy các đường dây điện và các đường ống khí. Trong hoàn cảnh mà các đường ống nước bị thiệt hại và các dư chấn vẫn còn tiếp diễn, sẽ rất khó khăn để ứng phó với các đám cháy. Động đất San Francisco 1906 là một ví dụ điển hình khi số người thiệt mạng chủ yếu là vì hỏa hoạn chứ không phải động đất.

Sóng thần

Sóng thần là một hậu quả nghiêm trọng của động đất. Nó có thể di chuyển với vận tốc lên tới 800 km/h, tùy thuộc vào độ sâu. Sóng thần có thể di chuyển hàng ngàn cây số và quét sạch nơi nó đi qua chỉ vài giờ sau động đất.
Thông thường thì động đất với cường độ bé hơn 7,5 độ Richter không tạo ra sóng thần cho dù đã có một số trường hợp ngoại lệ được ghi lại.

Con người
Động đất gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới tính mạng, tài sản con người. Nó có thể dẫn tới dịch bệnh, thiếu các nhu cầu cơ bản, ảnh hưởng đến tinh thần...

Dự báo động đất
Dự báo động đất (Earthquake prediction) là nỗ lực được nhiều thế hệ nhà địa chấn học hướng đến thực hiện, nhằm dự báo thời gian, địa điểm, cường độ và các tính trạng khác, kể cả xây dựng ra phương pháp dự báo như phương pháp VAN (VAN method). Song mục tiêu chính cần đạt là đánh giá nguy cơ xảy ra động đật của từng vùng, thể hiện ở bản đồ phân vùng nguy cơ động đất. Hiện vẫn chưa đạt được dự báo cho từng vụ, nghĩa là động đất là một thiên tai chưa thể dự báo trước được. Cho nên những người sống ở vùng có nguy cơ động đất không thể tránh nó được.

Có những thông tin nói về một số loài động vật như voi, chó, chồn, mèo, v.v. có hành vi lánh nạn trước khi xảy ra động đất và sóng thần, bằng chứng là chúng ít bị thiệt mạng trong tai biến này, song chưa được nghiên cứu đầy đủ.

Sự chuẩn bị, ứng phó với động đất
Kỹ thuật động đất (earthquake engineering) là một kỹ thuật với mục tiêu dự báo sự ảnh hưởng của động đất lên các tòa nhà,các công trình, kiến trúc và đồng thời thiết kế các kết cấu mới nhằm có thể hạn chế tối đa các thiệt hại. Các công trình, kiến trúc đã được xây dựng có thể dùng tới phương pháp trang bị địa chấn (seismic retrofitting) để nâng cao khả năng chống chịu động đất. Bảo hiểm động đất (earthquake insurance) có thể giúp cho các chủ tòa nhà, công trình tránh khỏi những thiệt hại về kinh tế do động đất gây ra.

Nên làm gì khi có động đất

Động đất không thể dự báo trước, song có một số điều ta có thể làm để trước, trong lúc, và sau động đất để tránh hoặc giảm thương tích và thiệt hại do động đất gây ra.

Trước động đất
 Những vật dụng trong nhà nên được đứng vững chắc. Những thứ như ti vi, gương, máy tính, v.v. nên được dán chặt vào tường để khi lung lay cũng không rớt xuống đất gây ra thương tích. Tranh, gương, v.v. nên được đặt xa giường ngủ.
 Đặt các đồ đạc nặng trong nhà như kệ sách, tủ chén, v.v. xa khỏi các cửa và những nơi thường lui tới để khi chúng ngã vẫn không làm chướng ngại lối ra. Chúng cũng nên được dính chặt vào tường.
 Vật dụng nhà bếp nên được dính chặt vào mặt đất, tường, hay mặt bàn.
 Những vật nặng hay dễ bể nên để gần mặt đất.
 Với những nơi dễ ra vào, dự trữ nước uống, đồ ăn đóng hộp, đèn pin, pin, rađiô, băng, thuốc men. Thay đổi chúng thường xuyên khi hết hạn.
 Chọn một chỗ tụ họp gia đình nếu mọi người không ở cùng nơi khi động đất xảy ra.

Trong lúc động đất

Trong nhà
 Nếu động đất xảy ra trong lúc trong nhà nên chui xuống gầm bàn.
 Tìm góc phòng để đứng. Tránh cửa kính.
 Tránh xa những vật có thể rơi xuống.
 Che mặt và đầu bằng sách, báo để khỏi bị các mảnh vụn trúng.
 Nếu mất điện, dùng đèn pin. Đừng dùng nến hay diêm vì chúng có thể gây hỏa hoạn.
 Mở rađiô để xem có tin tức khẩn cấp không.

Trong các tòa nhà cao tầng
 Tuyệt đối không được dùng thang máy vì khi có động đất thì hay kèm theo mất điện và nếu dùng thang máy thì sẽ bị kẹt. Cũng không được dùng thang bộ
 Cũng nên tránh xa các khu vực có cửa kính, đèn điện treo.
 Khóa gas, mở cửa sổ hoặc cửa ra vào.
 Nghiên cứu cho thấy có khá nhiều người bị thương là do cố ra khỏi tòa nhà cao tầng ngay lập tức hoặc chạy sang các chỗ khác cùng tòa nhà. Hầu hết thương vong liên quan tới động đất do bị tường đổ, các mảnh kính bị vỡ và văng vào người.

Ngoài đường
 Tránh xa các tòa nhà và dây điện. Tìm chỗ trống để đứng.
 Nếu động đất xảy ra trong lúc lái xe, ngừng xe ở lề đường. Tránh các cột điện, dây điện, và đường cầu, không chui xuống gầm xe

Sau khi có động đất
 Kiểm tra xem có ai bị thương không. Đừng di chuyển người bị thương trừ khi họ ở gần dây điện hay những nơi nguy hiểm khác. Gọi cấp cứu nếu có người tắt thở. Nếu bị nhà sập, gây tiếng động để kêu cứu.
 Chuẩn bị cho các trận dư chấn, những trận động đất gây ra bởi trận động đất vừa xảy ra. Tuy chúng nhỏ hơn, chúng vẫn có thể gây ra thương tích.
 Mở radio để xem có tin tức khẩn cấp không.
 Động đất có thể làm đứt dây điện, gas, hay nước. Nếu ngửi thấy có mùi hôi, mở cửa sổ và tắt đường gas, đừng tắt mở máy nào hết, và ra ngoài. Thông báo các nhà chức trách.
 Đến nơi đã chọn để tụ họp và tính đầy đủ.

Các trận động đất lớn
Một trong những trận động đất lớn nhất được ghi lại trong lịch sử là động đất Thiểm Tây 1556, xảy ra vào ngày 23 tháng 1. Hơn 830.000 người thiệt mạng trong trận động đất khủng khiếp này. Vào thời gian này, nhà chủ yếu được xây dựng theo kiểu yaodong, tức là được xây dựng trên phần dốc của đồi. Rất nhiều người đã thiệt mạng khi những ngôi nhà này bị phá hủy. Động đất Đường Sơn 1976 là trận động đất khủng khiếp nhất thế kỷ 20, giết chết 240.000 – 650.000 người.

Trận động đất năm 1960 xảy ra tại Chile (1960 Valdivia earthquake) chính là trận động đất lớn nhất từng được ghi lại bằng địa chấn kế với cường độ 9,5 độ Richter. Chấn tâm nằm ở gần Cañete, Chile. Năng lượng mà nó giải phóng mạnh gần gấp đôi so với trận động đất mạnh thứ nhì, động đất Alaska 1964.

Mười trận động đất mạnh nhất được ghi lại đều là siêu động đất, tuy nhiên chỉ có động đất và sóng thần Ấn Độ Dương 2004 là một trong những trận động đất kinh hoàng nhất với con người. Ngoài ra còn có trận động đất ở Nhật Bản năm 2011 được ghi nhận có cường độ ở mức như vậy, nhưng con số thương vong chưa phải là lớn nhất.

Tại Việt Nam
Xem thêm: Danh sách động đất ở Việt Nam

Do vùng bán đảo Đông Dương nằm trong một mảng kiến tạo và xa với vùng rìa mảng, nên tại Việt Nam rất hiếm những trận động đất mạnh, và gần như không có động đất và sóng thần ở mức hủy diệt. Chỉ một số ít trận động đất được ghi nhận trong lịch sử.

Trận động đất 6,1 độ Richter xảy ra ở vùng ngoài khơi Nam Trung Bộ năm 1923, đi cùng hiện tượng phun trào núi lửa Hòn Tro.

Hai trận trận động đất mạnh ghi nhận là động đất Điện Biên năm 1935 cường độ 6,75 độ Richter, và động đất Tuần Giáo năm 1983 cường độ 6,8 độ Richter. Những động đất này có chấn tiêu nông, nên vùng rung động phá hủy hẹp, không gây thiệt hại đáng kể.

Những động đất ở vùng lân cận gây ra rung lắc ở vùng đất Việt Nam gần đây, thì có động đất cường độ khoảng 7,0 độ Richter xảy ra năm 2011 tại khu vực biên giới Myanmar - Lào - Thái Lan, gây rung động cảm nhận được ở các tỉnh miền bắc Việt Nam.

Những trận động đất mạnh dưới 6 độ Richter trên đất liền Việt Nam hằng năm có khoảng chục vụ.
Điển hình như:

Vào lúc 12:14:51 trưa ngày 27/07/2020, ở khu vực huyện Mộc Châu, tỉnh Sơn La. Trận động đất với cường độ 5,3 độ Richter, vị trí tọa độ 20.83 độ vĩ Bắc, 104.65 độ kinh Đông, độ sâu chấn tiêu 14 km, khiến cho các tỉnh thành như Hà Nội, Phú Thọ, Hoà Bình, Thái Nguyên, Thanh Hóa xảy ra hiện tượng rung lắc.

Vào hồi 19:37:53  (giờ Hà Nội) ngày 24/12/2021, một trận động đất có độ lớn 3,9 độ Richter xảy ra tại vị trí có tọa độ (22,391 độ vĩ Bắc, 101,811 độ kinh Đông), độ sâu chấn tiêu khoảng 8,6 km. Động đất xảy ra tại khu tỉnh Phongsaly, Lào nhưng khiến nhiều chung cư ở Hà Nội bị rung lắc nhẹ.

Hay gần đây nhất, Vào hồi 14:08:04 (giờ Hà Nội) ngày 23/08/2022  một trận động đất có độ lớn 4,7  xảy ra tại vị trí có tọa độ (14.768  độ vĩ Bắc, 108.209  độ kinh Đông), độ sâu chấn tiêu khoảng 8.2  km. Động đất xảy ra trên địa phận xã Kon Plông, tỉnh Kon Tum nên phạm vi ảnh hưởng khá lớn, đặc biệt người dân sống tại các tòa nhà cao tầng tại Đà Nẵng, Quảng Nam, Quảng Ngãi đều cảm nhận rung chấn.

Phòng ngừa
Hiện nay Viện Vật lý địa cầu đã xây dựng 10 trạm quan sát địa chấn trên lãnh thổ Việt Nam, gửi số liệu theo thời gian thực về Viện.

Viện cũng có quan hệ trao đổi dữ liệu với các quốc gia và vùng lãnh thổ trong khu vực, hợp tác với Trung tâm Cảnh báo sóng thần Thái Bình Dương (Pacific Tsunami Warning Center) tại Hawaii (Mỹ) và Trung tâm Báo động sóng thần Đại Tây dương (Atlantic Ocean - Tsunami Alarm System ) để nhận thông tin, xử lý và đưa ra khuyến cáo.

Tham khảo

Xem thêm
 Địa chấn học
 Động sao (chấn động trên một số loại sao đặc)
 Danh sách các trận động đất
 Sóng địa chấn
 Độ Richter
 Hòn Tro
 Địa chấn điện
 Hệ thống cảnh báo sóng thần (Tsunami warning system)
 Trung tâm Cảnh báo sóng thần Thái Bình Dương (Pacific Tsunami Warning Center, PTWC)

Liên kết ngoài

 How to survive an earthquake - Guide for children and youth
 Earthquakes — an educational booklet by Kaye M. Shedlock & Louis C. Pakiser
 The Severity of an Earthquake
 USGS Earthquake FAQs
 IRIS Seismic Monitor - maps all earthquakes in the past five years.
 Latest Earthquakes in the World  - maps all earthquakes in the past week.
 Earthquake Information from the Deep Ocean Exploration Institute , Woods Hole Oceanographic Institution
 Geo.Mtu.Edu — How to locate an earthquake's epicenter
 Photos/images of historic earthquakes
 earthquakecountry.info Answers to FAQs about Earthquakes and Earthquake Preparedness
 Interactive guide: Earthquakes - an educational presentation by Guardian Unlimited
 Geowall  — an educational 3D presentation system for looking at and understanding earthquake data
 Virtual Earthquake  - educational site explaining how epicenters are located and magnitude is determined
 CBC Digital Archives — Canada's Earthquakes and Tsunamis
 Earthquakes Educational Resources - dmoz
 USGS: Earthquakes for Kids
 Reports on China Sichuan earthquake 12/05/2008
 Kashmir Relief & Development Foundation (KRDF)
 PBS NewsHour - Predicting Earthquakes
 10 trận động đất kinh hoàng nhất

Khoa học Trái Đất
Khoa học hành tinh

Bài cơ bản dài trung bình
Địa chấn học
Nguy hiểm địa chất


title: Kurali

text:
Kurali là một thành phố và là nơi đặt hội đồng đô thị (municipal council) của quận Rupnagar thuộc bang Punjab, Ấn Độ.

Địa lý
Kurali có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 281 mét (921 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Kurali có dân số 23.039 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Kurali có tỷ lệ 73% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 76%, và tỷ lệ cho phái nữ là 69%. Tại Kurali, 12% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Punjab


title: Luxembourg (tổng)

text:
Luxembourg, đôi khi viết Luxemburg, là một tổng về phía nam của Đại công quốc Luxembourg, ở Quận Luxembourg. Thủ phủ là Thành phố Luxembourg.

Tổng này bao gồm 11 thị trấn:
 Bertrange
 Contern
 Hesperange
 Luxembourg
 Niederanven
 Sandweiler
 Schuttrange
 Steinsel
 Strassen
 Walferdange
 Weiler-la-Tour

Tham khảo

Tổng của Luxembourg


title: Austrotinodes prolixus

text:
Austrotinodes prolixus là một loài Trichoptera trong họ Ecnomidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Austrotinodes


title: Cassida strigaticollis

text:
Cassida strigaticollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Borowiec miêu tả khoa học năm 1988.

Chú thích

Tham khảo

Cassida


title: 26276 Natrees

text:
26276 Natrees (1998 SL4) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 20 tháng 9 năm 1998 bởi P. G. Comba ở Prescott.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 26276 Natrees

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1998


title: Le Vrétot

text:
Le Vrétot  là một xã thuộc tỉnh Manche trong vùng Normandie tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 50 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Vretot


title: Dicranomyia scutellumnigrum

text:
Dicranomyia scutellumnigrum là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranomyia
Limoniidae ở vùng Afrotropic


title: Cincinnatia monroensis

text:
The Enterprise siltsnail, thường được gọi là Enterprise spring snail, danh pháp khoa học Cincinnatia monroensis, là một loài ốc nước ngọt rất nhỏ, động vật thân mềm chân bụng có mài sống trong môi trường nước ngọt trong họ Hydrobiidae, ốc bùn.

Đây là loài đặc hữu của Hoa Kỳ. Nó được đặt tên theo the settlement của Enterprise, which is hoặc was near Lake Monroe in Volusia County, Florida.

Chú thích

Tham khảo
 Mollusc Specialist Group 1996. Cincinnatia monroensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 6 tháng 8 năm 2007.

Cincinnatia
Động vật Mỹ


title: Amiens

text:
Amiens (Á Miên) là tỉnh lỵ của tỉnh Somme, thuộc vùng Hauts-de-France của nước Pháp, có dân số là 136.000 người (thời điểm 2005).

Thành phố có khoảng cách 120 km (75 dặm) về phía bắc của Paris và 100 km (62 dặm) về phía tây nam của Lille. Đây là thủ phủ của bộ phận Somme ở Hauts-de-France. Theo thống kê năm 2006, thành phố này có dân số 136.105 người.

Nó có một trong những bệnh viện trường đại học lớn nhất ở Pháp với công suất 1.200 giường.

Nhà thờ Amiens, cao nhất trong các nhà thờ lớn cổ điển, Gothic của thế kỷ XIII và lớn nhất ở Pháp thuộc loại này, là Di sản Thế giới. Tác giả Jules Verne sống ở Amiens từ năm 1871 cho đến khi mất vào năm 1905, và phục vụ trong hội đồng thành phố trong 15 năm. Vào tháng 12, thị trấn này là nơi tổ chức lễ Giáng sinh lớn nhất ở miền bắc nước Pháp. Amiens được biết đến với một số thực phẩm địa phương, bao gồm "macarons d'Amiens", bánh quy hạnh nhân dán; "Tuile amienoises", sô cô la và bánh quy cong màu da cam; "Pâté de canard d'Amiens", patê vịt trong bột nhão; "La ficelle Picarde", một loại bánh quy nướng phồng lên lò nướng; Và "flamiche aux poireaux", một loại bánh phô mai làm bằng tỏi và kem.

Lịch sử

Khu định cư đầu tiên được biết đến ở đây là Samarobriva ("Cầu Somme"), khu định cư trung tâm của Ambiani, một trong những bộ lạc chính của Gaul. Thị trấn được người La Mã gọi là Ambianum, có nghĩa là định cư cho người Ambiani. Amiens là một phần của Francia từ thế kỷ thứ V. Normans đã trục xuất thành phố vào năm 859 và một lần nữa vào năm 882. Năm 1113, thành phố được vua Louis VI công nhận và gia nhập vào vương quốc Pháp vào năm 1185. Năm 1597, quân đội Tây Ban Nha đã giữ thành phố trong cuộc vây hãm 6 tháng của Amiens, Trước khi Henry IV giành lại quyền kiểm soát. Trong thế kỷ XVIII XIX, truyền thống dệt may của Amiens trở nên nổi tiếng với những chiếc váy của nó. Năm 1789, các tỉnh của Pháp đã được dỡ bỏ và lãnh thổ được tổ chức thành các phòng ban. Phần lớn của Picard đã trở thành bộ phận mới được tạo ra của Somme với Amiens làm thủ phủ của phòng ban. Trong cuộc cách mạng công nghiệp, các bức tường thành phố đã bị phá hủy, mở ra không gian cho những đại lộ rộng lớn xung quanh trung tâm thị trấn. Khu phố Henriville ở phía nam thành phố được phát triển vào khoảng thời gian này. Năm 1848, tuyến đường sắt đầu tiên đến Amiens, nối thành phố với Boulogne-sur-Mer. Trong Trận Amiens năm 1870 khi Somme bị các lực lượng Prussian xâm chiếm, Amiens đã bị chiếm đóng.

Thị trấn đã chiến đấu trong suốt cả Thế Chiến thứ Nhất và thứ hai, chịu nhiều thiệt hại và bị chiếm đóng nhiều lần bởi cả hai bên. Trận chiến Amiens năm 1918 là giai đoạn mở đầu của Cuộc tấn công Hằng ngày Hậu quả, dẫn trực tiếp tới cuộc Chiến tranh với Đức kết thúc chiến tranh. Nó bị bom Đánh bom bởi Không quân Hoàng gia trong Thế Chiến thứ Hai. Thành phố được xây dựng lại theo quy hoạch của Pierre Dufau với trọng tâm mở rộng đường phố để giảm bớt tắc nghẽn giao thông. Những cấu trúc mới này chủ yếu được xây dựng bằng gạch, bê tông và đá trắng với mái tôn. Kiến trúc sư Auguste Perret đã thiết kế ga tàu lửa Gare d'Amiens và Tour Perret gần đó.

Địa lý

Amiens, quận vùng của Picardy, cũng là quận của Somme, một trong ba phòng ban (với Oise và Aisne) trong khu vực. Nằm ở lưu vực Paris, trên cả nước, thành phố được hưởng lợi từ vị trí địa lý đặc quyền (gần Paris, Paris, Lille, Rouen, Luân Đôn và Brussels). Tại ngã tư của các tuyến đường chính của châu Âu (A1, A16 và A29), thành phố cũng là trung tâm của một ngôi sao đường sắt lớn.

Nằm ở vùng lân cận Le Havre của Rouen, Le Havre là khách sạn dành cho doanh nhân gần Le Bourget,) Từ Reims. Ở cấp độ khu vực, Amiens nằm ở phía Bắc của Beauvais 53 km (33 dặm), cách Saint-Quentin 71 km (44 dặm) về phía Tây, cách Compiègne 66 km (41 mi) và Laon (102 dặm).

Tính theo diện tích, nó là thứ ba trong Somme, sau Crécy-en-Ponthieu và Hornoy-le-Bourg.You

Những người con của thành phố
 Clovis Trouille, họa sĩ
 Jean Bauhin, bác sĩ của Johanna của Albret, hoàng hậu của Navarra
 Pál Benkö, kiện tướng cờ vua
 Paul Bourget, nhà văn
 Edouard Branly, nhà vật lý học và là nhà tiên phong trong kĩ thuật vô tuyến
 Jean-Baptiste Joseph Delambre, nhà thiên văn học
 Jean Baptiste Louis de Gresset, nhà thơ
 Edouard Lucas, nhà toán học
 Magnentius, hoàng đế La Mã
 Peter der Einsiedler, nhà truyền đạo trong thời gian của cuộc Thập tự chinh lần thứ nhất
 Vincent Voiture, nhà thơ und nhà văn

Tham khảo

Somme
Xã của Somme


title: Lethrinops macrophthalmus

text:
Lethrinops macrophthalmus là một loài cá thuộc họ Cichlidae. Nó là loài đặc hữu của Malawi. Môi trường sống tự nhiên của chúng là hồ nước ngọt.

Nguồn
 Kasembe, J. 2005. Lethrinops macrophthalmus . 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 4 tháng 8 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Động vật Malawi
Lethrinops


title: Tipula avicularia

text:
Tipula avicularia là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở het Palearctisch en Oriëntaals gebied.

Chú thích

Tham khảo

biologie|2=2011|3=07|4=08}}

Chi Ruồi hạc


title: Minh Sơn, Bản Khê

text:
Minh Sơn hay Minh San (tiếng Trung: 明山区, Hán Việt: Minh Sơn khu) Là một quận của địa cấp thị Bản Khê, tỉnh Liêu Ninh, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận Minh Sơn có diện tích 410 km2, dân số năm 2002 là 300.000 người. Quận này được chia thành 7 nhai đạo biện sự xứ: Kim Sơn, Đông Hưng, Tân Minh, Cao Dục, Minh San, Ngưu Tâm, Bắc Địa và 2 trấn: Ngoạ Long, Cao Đài Tự.

Tham khảo

Liên kết ngoài
trang web chính quyền quận Minh Sơn

Đơn vị cấp huyện Liêu Ninh
Bản Khê


title: 4061 Martelli

text:
4061 Martelli (1988 FF3) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 19 tháng 3 năm 1988 bởi W. Ferreri ở La Silla.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 4061 Martelli

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1988


title: Ganoxanthus janmari

text:
Ganoxanthus janmari là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schimmel miêu tả khoa học năm 2003.

Chú thích

Tham khảo

Ganoxanthus


title: 10930 Jinyong

text:
10930 Jinyong (1998 CR2) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 6 tháng 2 năm 1998 bởi Chương trình tiểu hành tinh Bắc Kinh Schmidt CCD ở Xinglong. Nó được đặt theo tên nhà văn Trung Quốc Kim Dung, ngày sinh của ông trùng với ngày phát hiện ra tiểu hành tinh này.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1998
Kim Dung


title: Quận Marion, Ohio

text:
Quận Marion là một quận thuộc tiểu bang Ohio, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở Marion.
Dân số theo điều tra năm 2010 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ là 65359 người.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận này có diện tích 1050 km2, trong đó có 1 km2 là diện tích mặt nước.

Các quận giáp ranh

Quận Crawford (hướng Đông Bắc)
Quận Morrow (hướng Đông)
Quận Delaware (hướng Nam)
Quận Union (hướng Tây Nam)
Quận Hardin (hướng Tây)
Quận Wyandot (hướng Tây Bắc)

Thông tin nhân khẩu

Điều tra dân số năm 2000

Theo điều tra dân số năm 2000, có 66.217 người, 24.578 hộ gia đình và 17.253 gia đình sống trong quận. Mật độ dân số là 164 người trên một dặm vuông (63 / km 2 ). Có 26.298 đơn vị nhà ở với mật độ trung bình 65 trên một dặm vuông (25 / km 2 ). Thành phần chủng tộc của quận là 92,10% da trắng , 5,75% da đen hoặc người Mỹ gốc Phi , 0,19% người Mỹ bản địa , 0,52% châu Á , 0,01% cư dân Đảo Thái Bình Dương , 0,49% từ các chủng tộc khác và 0,95% từ hai hoặc nhiều chủng tộc. 1,09% dân số là người gốc Tây Ban Nha hoặc La tinh của bất kỳ chủng tộc nào.

Có 24.578 hộ gia đình, trong đó 32,30% có trẻ em dưới 18 tuổi sống cùng, 54,50% là các cặp vợ chồng sống chung, 11,40% có chủ hộ là nữ không có chồng và 29,80% là những người không có gia đình. 25,10% tổng số hộ gia đình được tạo thành từ các cá nhân và 10,90% có người sống một mình 65 tuổi trở lên có người sống một mình. Quy mô hộ trung bình là 2,50 và quy mô gia đình trung bình là 2,98.

Trong quận, dân số được trải đều trong các độ tuổi, với 24,50% dưới 18 tuổi, 8,30% từ 18 đến 24, 30,30% từ 25 đến 44, 23,50% từ 45 đến 64 và 13,40% là 65 tuổi hoặc lớn hơn. Tuổi trung bình là 37 tuổi. Đối với mỗi 100 nữ có 106,90 nam giới. Cứ mỗi 100 nữ 18 tuổi trở lên, đã có 107,10 nam giới.

Thu nhập trung bình cho một hộ gia đình trong quận là 38.709 đô la, và thu nhập trung bình cho một gia đình là 45.297 đô la. Nam giới có thu nhập trung bình là $ 33.179 so với $ 23.586 đối với nữ giới. Thu nhập bình quân đầu người của quận là $ 18,255. Khoảng 7,40% gia đình và 9,70% dân số dưới mức nghèo khổ , bao gồm 13,60% những người dưới 18 tuổi và 5,50% những người 65 tuổi trở lên.

Điều tra dân số năm 2010
Theo Điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2010 , có 66.501 người, 24.691 hộ gia đình và 16.837 gia đình sống trong quận. Mật độ dân số là 164,7 người trên một dặm vuông (63,6 / km 2 ). Có 27.834 đơn vị nhà ở với mật độ trung bình là 68,9 trên một dặm vuông (26,6 / km 2 ). Thành phần chủng tộc của quận là 91,1% người da trắng, 5,7% người da đen hoặc người Mỹ gốc Phi, 0,5% người châu Á, 0,2% người Mỹ da đỏ, 0,1% cư dân trên đảo Thái Bình Dương, 0,8% từ các chủng tộc khác và 1,7% từ hai chủng tộc trở lên. Những người gốc Tây Ban Nha hoặc La tinh chiếm 2,3% dân số.  Về tổ tiên, 29,7% là người Đức , 15,2% là người Ailen , 14,7% là người Mỹ và 10,2% là người Anh.

Trong số 24.691 hộ gia đình, 31,8% có trẻ em dưới 18 tuổi sống chung, 49,4% là các cặp vợ chồng sống chung, 13,3% có chủ hộ là nữ không có chồng, 31,8% là những người không có gia đình và 26,3% tất cả các hộ được tạo thành từ các cá nhân. Quy mô hộ trung bình là 2,47 và quy mô gia đình trung bình là 2,94. Tuổi trung bình là 39,9 tuổi.

Thu nhập trung bình cho một hộ gia đình trong quận là $ 40,511 và thu nhập trung bình cho một gia đình là $ 50,900. Nam giới có thu nhập trung bình là $ 39.741 so với $ 30.161 đối với nữ giới. Thu nhập bình quân đầu người của quận là $ 19,849. Khoảng 13,1% gia đình và 17,3% dân số ở dưới mức nghèo khổ , bao gồm 24,6% những người dưới 18 tuổi và 9,4% những người từ 65 tuổi trở lên.

Chính trị
Trước năm 1940, Quận Marion ủng hộ đảng Dân chủ trong các cuộc bầu cử tổng thống, chỉ bỏ phiếu cho các ứng cử viên Đảng Cộng hòa năm lần từ năm 1856 đến năm 1936. Nhưng bắt đầu từ cuộc bầu cử năm 1940, quận đã chuyển sang ủng hộ các ứng cử viên của đảng Cộng hòa trong các cuộc bầu cử tổng thống. Lyndon B. Johnson là đảng viên Dân chủ duy nhất giành chiến thắng tại Marion kể từ đó. Bill Clinton chỉ giành được 630 phiếu khi giành được chức tổng thống vào năm 1996.

Chính phủ
Quận Marion được đại diện bởi hai thành viên của Hạ viện Ohio, vì nó được chia thành các Quận 86 và 87 Hạ viện Ohio. Dân biểu Tiểu bang là Tracy Richardson, được bầu vào năm 2018, đại diện cho khu 86 Hạ viện Ohio, và Riordan T. McClain, được bổ nhiệm vào năm 2018, đại diện cho Quận 87 Hạ viện Ohio.

Toàn bộ Quận Marion nằm trong Quận 26 của Thượng viện Ohio, hiện được đại diện bởi Bill Reineke.

Tham khảo

Quận của Ohio

Khu dân cư thành lập năm 1824
Ohio 1824


title: Ctenolimnophila neolimnophiloides

text:
Ctenolimnophila neolimnophiloides là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Ctenolimnophila
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Dermophis costaricensis

text:
Dermophis costaricense là một loài lưỡng cư thuộc họ Caeciliidae.
Đây là loài đặc hữu của Costa Rica.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, các đồn điền, vườn nông thôn, và rừng thoái hóa nghiêm trọng.

Chú thích

Tham khảo

Dermophis
Động vật lưỡng cư Trung Mỹ
Động vật đặc hữu Costa Rica


title: Cerochroa maculicollis

text:
Cerochroa maculicollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Baly miêu tả khoa học năm 1864.

Chú thích

Tham khảo

Cerochroa


title: Quận Burke, North Carolina

text:
Quận Burke là một quận nằm ở bang Bắc Carolina.  Tại thời điểm năm 2000, quận có dân số 89,148 người. Quận lỵ đóng ở Morganton.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có tổng diện tích 515 dặm Anh vuông (1.334 km²), trong đó, 507 dặm Anh vuông (1.312 km²) là diện tích đất và 8 dặm Anh vuông (21 km²) trong tổng diện tích (1,59%) là diện tích mặt nước.

Các thị trấn
Quận được chia thành 13 thị trấn: Drexel, Icard, Jonas Ridge, Linville, Lovelady, Lower Creek, Lower Fork, Morganton, Quaker Meadows, Silver Creek, Smoky Creek, Upper Creek, Upper Fork and Valdese.

Các quận giáp ranh
 Quận Avery, Bắc Carolina - Tây bắc
 Quận Caldwell, Bắc Carolina - Bắc
 Quận Catawba, Bắc Carolina - Đông
 Quận Cleveland, Bắc Carolina - Nam-Đông nam
 Quận McDowell, Bắc Carolina - Tây
 Quận Rutherford, Bắc Carolina - Nam-Tây nam

Các khu bảo tồn quốc gia
 Blue Ridge Parkway (một phần)
 Rừng quốc gia Pisgah (một phần)

Thông tin nhân khẩu

Theo cuộc điều tra dân số tiến hành năm 2000, quận này có dân số 89.148 người, 34.528 hộ, và 24.342 gia đình sinh sống trong quận này. Mật độ dân số là 176 người trên mỗi dặm Anh vuông (68/km²). Đã có 37.427 đơn vị nhà ở với một mật độ bình quân là 74 trên mỗi dặm Anh vuông (29/km²).  Cơ cấu chủng tộc của dân cư sinh sống tại quận này gồm 86,01% người da trắng, 6,71% người da đen hoặc người Mỹ gốc Phi, 0,30% người thổ dân châu Mỹ, 3,48% người gốc châu Á, 0,21% người các đảo Thái Bình Dương, 2,17% từ các chủng tộc khác, và 1,11% từ hai hay nhiều chủng tộc.  3,57% dân số là người Hispanic hoặc người Latin thuộc bất cứ chủng tộc nào.

Có 34.528 hộ trong đó có 31,00% có con cái dưới tuổi 18 sống chung với họ, 54,90% là các cặp kết hôn sinh sống với nhau, 11,00% có một chủ hộ là nữ không có chồng sống cùng, và 29,50% là không gia đình. 25,50% trong tất cả các hộ gồm các cá nhân và 9,90% có người sinh sống một mình và có độ tuổi 65 tuổi hay già hơn.  Quy mô trung bình của hộ là 2,48 còn quy mô trung bình của gia đình là 2,94,

Phân bố độ tuổi của cư dân sinh sống trong huyện là 24,00% dưới độ tuổi 18, 8,90% từ 18 đến 24, 29,60% từ 25 đến 44, 24,00% từ 45 đến 64, và 13,40% người có độ tuổi 65 tuổi hay già hơn.  Độ tuổi trung bình là 37 tuổi. Cứ mỗi 100 nữ giới thì có 100,00 nam giới. Cứ mỗi 100 nữ giới có độ tuổi 18 và lớn hơn thì, có 97,70 nam giới.

Thu nhập bình quân của một hộ ở quận này là $35.629, và thu nhập bình quân của một gia đình ở quận này là $42.114, Nam giới có thu nhập bình quân $27.591 so với mức thu nhập $21.993 đối với nữ giới. Thu nhập bình quân đầu người của quận là $17.397, Khoảng 8,00% gia đình và 10,70% dân số sống dưới ngưỡng nghèo, bao gồm 13,60% những người có độ tuổi 18 và 12,50% là những người 65 tuổi hoặc già hơn.

Thành phố và thị xã
 Connelly Springs
 Drexel
 Glen Alpine
 Hildebran
 Morganton
 Rhodhiss
 Rutherford College
 Valdese

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Burke County government official website

Quận của North Carolina


title: Mitromorpha engli

text:
Mitromorpha engli là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Mitromorphidae, họ ốc cối.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

E
Động vật được mô tả năm 2001