title: Belitung

text:
Belitung, trước đây gọi là Billiton, là một hòn đảo nằm ở phía đông đảo lớn Sumatra và đảo Bangka, đều thuộc Indonesia và phía tây nam đảo Borneo, trong khu vực là ranh giới giữa Biển Đông với biển Java. Đảo này được biết tới với hồ tiêu và thiếc của nó. Nó bị người Anh chiếm giữ từ năm 1812 cho tới khi quyền kiểm soát được trao cho người Hà Lan theo Hiệp ước Anh-Hà Lan 1824. Thị trấn chính của nó là Tanjung Pandan ở phía tây bắc đảo này. Cùng với khoảng 135 đảo nhỏ cận kề, nó cũng là một nhiếp chính (kabupaten, tương đương huyện) cùng tên của tỉnh Quần đảo Bangka-Belitung kể từ năm 2000.

Địa lý
Nó là một đảo nhỏ, dài và rộng chỉ khoảng 70–80 km, với địa hình tương đối gồ ghề và một vài đồi núi thấp. Phần lớn các điểm nằm thấp hơn 130 m trên mực nước biển. Điểm cao nhất trên đảo là núi Tajam cao 500 m (1.600 ft). Con sông lớn nhất trên đảo là sông Cerutuk, có thể phục vụ cho giao thông thủy trên quãng đường chỉ khoảng 11 km (7 dặm Anh) với cửa sông ở khu vực phía nam thị trấn Tanjung Pandan. Vùng bờ biển nhiều cát và lầy lội, rải rác với các mỏm đá và rạn san hô. Được các eo biển như eo biển Karimata, eo biển Gaspar bao bọc, nên vùng biển của nó khá yên tĩnh và nông. Belitung nổi tiếng vì các bãi biển rải đá cuội granit trắng tại Tanjung Tinggi, Tanjung Kelayang, Tanjung Binga và đảo Lengkuas.

Dân cư
Dân cư trên đảo sống thành một vài thị trấn nhỏ, dân số khoảng 205.000 người.

Kinh tế

Belitung là nơi sản xuất thiếc, sét trắng và cát trắng. Người dân cũng sống bằng nghề đánh bắt cá, sản xuất hồ tiêu và dầu cọ. Đảo này có các chuyến bay hàng ngày thời gian khoảng 50 phút tới thành phố Jakarta ở phía nam tây nam. Công ty khai thác mỏ của Australia là BHP Billiton có nguồn gốc tên gọi từ tên cũ của đảo này.

Xem thêm
 BHP Billiton
 Eo biển Gaspar
 Eo biển Karimata

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Tempat Wisata DI Belitung
 Destinasi Wisata

Đảo Indonesia
Bangka-Belitung


title: Cheumatopsyche reticulata

text:
Cheumatopsyche reticulata là một loài Trichoptera thuộc họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Cheumatopsyche


title: Ceraclea congolensis

text:
Ceraclea congolensis là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

Chú thích

Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi
Ceraclea


title: Dinoderinae

text:
Dinoderinae là một phân họ của họ beetles.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Dinoderinae at BugGuide.Net

Bostrichidae


title: Tipula argentea

text:
Tipula argentea là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Indomalaya.

Tham khảo

Tham khảo
<references>

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Cicindela campestris

text:
Cicindela campestris là một loài bọ cánh cứng bao gồm một số phân loài sau::
 Cicindela campestris atlantis Mandl, 1944
 Cicindela campestris balearica Sydow, 1934
 Cicindela campestris cyprensis Hlisnikowsky, 1929
 Cicindela campestris nigrita Dejean, 1825
 Cicindela campestris olivieria Brullé, 1832
 Cicindela campestris palustris Motschulsky, 1840
 Cicindela campestris pontica Fischer von Waldheim, 1825
 Cicindela campestris saphyrina Gené, 1836
 Cicindela campestris siculorum Schilder, 1953
 Cicindela campestris suffriani Loew, 1943
 Cicindela campestris calabrica  Mandl, 1944

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Động vật được mô tả năm 1758
campestris
Bọ cánh cứng châu Âu


title: Riespach

text:
Riespach là một xã ở tỉnh Haut-Rhin trong vùng Grand Est ở đông bắc Pháp. Xã này có diện tích 7,57 km², dân số năm 1999 là 735 người. Khu vực này có độ cao 395 mét trên mực nước biển.

Xem thêm
Thị trấn của tỉnh Haut-Rhin

Tham khảo
INSEE

Xã của Haut-Rhin


title: Bruchidius dimorphous

text:
Bruchidius dimorphous là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Arora miêu tả khoa học năm 1977.

Chú thích

Tham khảo

D


title: Vendin-lès-Béthune

text:
Vendin-lès-Béthune là một xã ở tỉnh Pas-de-Calais, vùng Hauts-de-France của Pháp.

Vendin-lès-Béthune có cự ly  về phía tây bắc Béthune and  về phía tây nam của Lille, tại giao lộ của các tuyến đường D180 và D181.

Dân số

Địa điểm nổi bật
 Nhà thờ St.Vaast, thế kỷ 19.

Tham khảo
INSEE
IGN

Liên kết ngoài
 Vendin-lès-Béthune on the Quid website

Vendinlesbethune


title: Hadol

text:
Hadol là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 49,05 kilômét vuông, dân số năm 2008 là 2314 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 500 m trên mực nước biển.
Dân địa phương tiếng Pháp gọi là Hadolais.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Site officiel
 Hadol trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Xã của Vosges


title: FIFA Football 2004

text:
FIFA Football 2004 là một trò chơi bóng đá do hãng EA Sports phát hành vào tháng 10 năm 2003. FIFA Football 2004 là phiên bản thứ 11 của FIFA Series. Các cầu thủ được chọn quảng cáo Alessandro Del Piero, Thierry Henry và Ronaldinho. Đoạn phim đầu game diễn ra tại sân St James' Park của CLB Newcastle United cùng với bài hát Red Morning Light do Kings of Leon trình bày. Với việc có thêm 7 giải đấu trong FIFA Football 2004 nên số CLB tại phần Rest of World đã giảm xuống còn có 16 đội. Trong đó có 6 đội đầu tiên có mặt thuộc Nam Mỹ mà không đến từ Brasil, đó là Club America, Toluca, C.F. Monterrey, U.N.A.M từ (México) và Boca Juniors, River Plate (từ Argentina).

Các giải đấu trong FIFA Football 2004

Các đội tuyển quốc gia trong FIFA Football 2004

Danh sách các bài hát
The Dandy Warhols: "We Used to Be Friends"
Asian Dub Foundation: "Rise To The Challenge"
Babamania: "Wanna Rock"
Café Tacuba: "Eo" (El Sonidero)
The Cooper Temple Clause: "Promises, Promises"
DJ Sensei: "Musica Grande"
Kasabian: "L.S.F"
Kings Of Leon: "Red Morning Light"
Caesars: "Jerk It Out"
Goldfrapp: "Train"
Paul van Dyk: "Nothing But You"
The Jam: "Town Called Malice"
Kane: "Rain Down on Me" (Tiesto Remix)
Radiohead: "Myxomatosis"
Junior Senior: "Rhythm Bandits"
The Stone Roses: "Fools Gold"
Tosca: "Gute Laune"
Lostprophets: "Burn Burn"
The Raveonettes: "That Great Love Sound"
Suburbia: "Always"
The Clones: "Crazy Boys"
The Individuals: "Take A Ride"
Timo Maas: "Unite"
Tribalistas: "Já Sei Namorar"
Underworld: "Two Months Off"
Vicentico: "Se Despierta La Ciudad"
Wir sind Helden: "Guten Tag "
Zeca Pagodinho: "Deixa A Vida Me Levar"

Các sân vận động trong FIFA Football 2004:

 Stamford Bridge
 Old Trafford
 Anfield
 Highbury
 BayArena
 AOL Arena
 Westfalenstadion
 Sân vận động Công viên các Hoàng tử
 Félix-Bollaert
 Gerland
 Vélodrome
 Santiago Bernabéu
 Camp Nou
 Mestalla
 Vicente Calderón

 Sân vận động Alpi
 Olimpico
 San Siro
 Ali Samiyen
 Amsterdam Arena
 Vanden Stock
Sân của EA Sports
 Olympic Style
 Oval Style
 Closed Square
 Open Square Style
 UK 1
 UK 2
 UK 3
 EURO 1
 EURO 2
 EURO 3

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang chủ của hãng EA
Danh sách các bản FIFA trên GameSpot

Trò chơi điện tử năm 2003
Trò chơi Xbox
Trò chơi PlayStation
Trò chơi PlayStation 2
Trò chơi Game Boy Advance
Trò chơi GameCube
Trò chơi N-Gage
Trò chơi trên Windows
Trò chơi di động
Trò chơi của Electronic Arts
FIFA (loạt trò chơi)


title: 25331 Berrevoets

text:
25331 Berrevoets (tên chỉ định: 1999 KY4) là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi James M. Roe ở Đài thiên văn Oaxaca ngày 20 tháng 5 năm 1999. Nó được đặt theo tên Cor Berrevoets.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 25001–26000

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thiên thể phát hiện năm 1999
Tiểu hành tinh được đặt tên


title: Trentepohlia nigroapicalis

text:
Trentepohlia nigroapicalis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Trentepohlia
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: 20256 Adolfneckař

text:
20256 Adolfneckař là một tiểu hành tinh được phát hiện ngày 23 tháng 3 năm 1998. Nó được phát hiện ở Đài thiên văn Ondřejov ở Cộng hòa Séc bởi P. Pravec. Nó được đặt theo tên Adolf Neckar, một cựu giám đốc của đài thiên văn.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Petr Pravec
Thiên thể phát hiện năm 1998


title: Stenosphecia

text:
Stenosphecia là một chi bướm đêm thuộc họ Sesiidae.

Các loài
Stenosphecia columbica  Le Cerf, 1917

Chú thích

Tham khảo

Sesiidae


title: Saint-Genis-de-Saintonge

text:
Saint-Genis-de-Saintonge là một xã ở tỉnh Charente-Maritime thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine tây nam nước Pháp.

 Xã của tỉnh Charente-Maritime

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintgenisdesaintonge


title: Hygrotus infuscatus

text:
Hygrotus infuscatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Sharp miêu tả khoa học năm 1882.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Hygrotus


title: Cernotina pesae

text:
Cernotina pesae là một loài Trichoptera trong họ Polycentropodidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Cernotina


title: Argyrolopha

text:
Argyrolopha là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Catocalinae


title: Mikoyan-Gurevich I-210

text:
Mikoyan-Gurevich I-210 là một máy bay thí nghiệm của Liên Xô dựa trên mẫu MiG-3, nó được cải tiến động cơ và một số chi tiết nhằm nâng cao hiệu suất bay và tính ổn định so với MiG-3. Nó còn được gọi là MiG-3M-82.

Phát triển
Cuối năm 1941, việc sản xuất hàng loạt MiG-3 bị rút dần đi theo sau quyết định ngừng sản xuất loại động cơ AM-35A (việc ưu tiên là tiến hành sản xuất Mikulin AM-38 cho Ilyushin Il-2), một nỗ lực để làm khung máy bay lắp ráp với động cơ 14 xylanh Shvetsov M-82A công suất 1700 hp. Việc chỉ định thiết kế tạm thời với tên gọi I-210, và nó cũng còn được gọi là MiG-3M-82, 5 chiếc khung máy bay đầu tiên đã được lắp ráp động cơ mới và thực hiện bay vào tháng 12-1941. Động cơ M-82 mới chỉ nặng hơn AM-35A 20 kg, nhưng rộng hơn 38 cm.

Vũ khí bao gồm 2 súng máy 12.7 mm. Người ta đã có kế hoạch sẵn sàng để bắt đầu sản xuất nó với tên gọi MiG-9, nhưng những thử nghiệm đã để lộ một vấn đề hệ trọng, đuôi bị rung và khó điều khiển. Những kết quả đó đã làm thất vọng những kỹ sư thiết kế và thí nghiệm, máy bay đầu tiên được lắp 2 súng 7.62 mm và gửi đến mặt trận Kalinin. TsAGI, trong lúc đó, đang chỉ đạo việc thử nghiệm một hầm gió lớn, dẫn đến việc phát triển của MiG I-211.

Thông số kỹ thuật (I-210)

Đặc điểm riêng
Phi đoàn: 1 người
Chiều dài: 8.08 m (26 ft 5 in)
Sải cánh: 10.20 m (33 ft 6 in)
Chiều cao: 3.50 m (11 ft 6 in)
Diện tích cánh: 17.44 m² (188 ft²)
Loại cánh: Clark YH
Trọng lượng rỗng: 2.720 kg (5.965 lbs)
Trọng lượng cất cánh: 3.382 kg (7.415 lbs)
Động cơ: 1× Shvetsov M-82A công suất 1700 hp

Hiệu suất bay
Vận tốc tối đa: 565 km/h
Phạm vi hoạt động: 820 km (510 miles)
Trần bay: 11.500 m (37.700 ft)
Tốc độ lên cao: 14.7 m/s (2.890 ft/min)
Lực nâng của cánh: 192 kg/m² (39.4 lb/ft²)
Lực đẩy/khối lượng: 0.30 kW/kg (0.18 hp/lb)

Vũ khí
2x súng máy 12.7 mm UBS
2x súng máy 7.62 mm ShKAS
2x 100 kg (220 lb) bom, 2 khe gắn bom hoặc gắn 6 quả tên lửa không điều khiển RS-82 82 mm

Tham khảo

Liên kết ngoài
http://avia.russian.ee/air/russia/mig_i-210.php

Nội dung liên quan

Máy bay có cùng sự phát triển
Mikoyan-Gurevich MiG-3
Mikoyan-Gurevich I-211
Mikoyan-Gurevich I-230

Danh sách máy bay tiếp theo
MiG-1 – MiG-3 - MiG-5 (DIS) - MiG-7 - MiG-8 - MiG-9 (I-210)/MiG-9 (I-301)

Máy bay quân sự Liên Xô thập niên 1940
Máy bay Mikoyan
Máy bay tiêm kích Liên Xô và Nga
Máy bay cánh dưới
Dự án máy bay hủy bỏ của Liên Xô
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Hylaeus aspricollis

text:
Hylaeus aspricollis là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Vachal mô tả khoa học năm 1901.

Chú thích

Tham khảo

A
Động vật được mô tả năm 1901


title: Epeolus natalensis

text:
Epeolus natalensis là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Smith mô tả khoa học năm 1879.

Chú thích

Tham khảo

Epeolus
Động vật được mô tả năm 1879


title: Garaya

text:
Garaya là một chi thực vật có hoa trong họ Orchidaceae.

Xem thêm
Danh sách các chi Phong lan

Tham khảo

Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (1999). Genera Orchidacearum 1. Oxford Univ. Press.
Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2001). Genera Orchidacearum 2. Oxford Univ. Press.
Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2003). Genera Orchidacearum 3. Oxford Univ. Press
Berg Pana, H. 2005. Handbuch der Orchideen-Namen. Dictionary of Orchid Names. Dizionario dei nomi delle orchidee. Ulmer, Stuttgart

Danh sách các chi phong lan
Phân họ Lan


title: Nagano Osami

text:
(15 tháng 6 năm 1880 – 5 tháng 1 năm 1947) là một trong số các đô đốc của Hải quân Đế quốc Nhật Bản trong Thế chiến thứ hai. Ông là tư lệnh Hạm đội Liên hợp vào năm 1937 và là Tham mưu trưởng Hải quân Đế quốc Nhật Bản từ tháng 4 năm 1941 đến tháng 2 năm 1944.

Cuộc đời
Nagano sinh tại Kōchi trong một gia đình có truyền thống samurai. Ông tốt nghiệp khóa 28 Học viện Hải quân Đế quốc Nhật Bản năm 1900, xếp hạng 2/105 học viên. Sau khi thực hành với quân hàm chuẩn úy trên tuần dương hạm Hashidate và thiết giáp hạm Asahi, ông được phong quân hàm chuẩn úy và làm việc trên tuần dương hạm Asama. Trong Chiến tranh Nga-Nhật, ông đã tham gia nhiều chức vụ trong bộ tham mưu, và đã từng tham gia vào cuộc công phá cảng Lữ Thuận khi chỉ huy một đơn vị pháo hải quân hạng nặng đặt trên đất liền.

Sau khi được phong quân hàm trung úy năm 1905, ông tham gia phục vụ trên thiết giáp hạm Shikishima. Ông tham gia khóa học về hải pháo và hàng hải từ 1905 đến 1906, và sau đó làm sĩ quan pháo thuật trên tuần dương hạm Itsukushima giai đoạn 1906-1908. Nagano tốt nghiệp Học viện Chiến tranh Hải quân năm 1909.

Ông được phong hàm thiếu tá năm 1910 và sau đó được bổ nhiệm làm sĩ quan pháo thuật trên thiết giáp hạm Katori. Từ tháng 1 năm 1913 đến tháng 4 năm 1915, ông là sĩ quan phiên dịch tại Hoa Kỳ trong thời gian ông theo học đại học Harvard.

Trong thời gian Thế chiến thứ nhất, ông làm sĩ quan điều hành trên tuần dương hạm Nisshin và Iwate. Ông được phong hàm đại tá năm 1918, và trở thành hạm trưởng lần đầu tiên (và cũng là lần duy nhất) trên tuần dương hạm Hirado năm 1919.

Từ tháng 12 năm 1920, Nagano được bổ nhiệm làm tùy viên quân sự tại Hoa Kỳ, trong thời gian này ông cũng đã tham dự Hội nghị Hải quân Washington. Ông trở về Nhật Bản tháng 11 năm 1923, và sau đó còn có 2 chuyến thăm chính thức Hoa Kỳ năm 1927 và 1933. Ông được phong hàm chuẩn đô đốc vào thời gian vừa trở về Nhật Bản.

Tháng 2 năm 1924, Nagano được bổ nhiệm làm Trưởng Bộ phận số 3 (Tình báo) của Bộ tổng tham mưu Hải quân Đế quốc Nhật Bản. Ông nằm quyền chỉ huy Hải đội 3 thiết giáp hạm vào tháng 12 năm 1924, và Hạm đội Viễn chinh Trung Hoa số 1 từ tháng 4 năm 1925. Tháng 12 năm 1927, ông được phong hàm phó đô đốc. Từ 1928 đến 1929, Nagano là hiệu trưởng Học viện Hải quân Đế quốc Nhật Bản và giai đoạn 1930-1931 là phó tổng tham mưu Hải quân. Ở cương vị này, ông đã từng tham dự Hội nghị Hải quân Geneva và Hội nghị Hải quân London năm 1930. Từ 1933 đến 1934, ông là chỉ huy trưởng Căn cứ Hải quân Yokosuka.

Nagano được phong hàm đô đốc vào ngày 1 tháng 3 năm 1934 và được bổ nhiệm vào Hội đồng Chiến tranh Tối cao. Ông sau đó đã làm trưởng đoàn đại diện hải quân đến dự Hội nghị hạn chế lực lượng hải quân London năm 1935. Trong hội nghị này, để phản đối sự bất bình đẳng giữa Anh, Mỹ với Nhật Bản về lực lượng hải quân, đoàn đại biểu Nhật Bản đã bị chính quyền Tokyo lệnh cho rời khỏi hội nghị.

Nagano được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Hải quân trong nội các của thủ tướng Koki Hirota năm 1936, và sau đó là Tổng tư lệnh Hạm đội Liên hợp năm 1937. Năm 1941, ông trở thành Tham mưu trưởng Hải quân, chức vụ cao cấp nhất của Hải quân Đế quốc Nhật Bản trong Thế chiến thứ hai. Tuy nhiên, ông lại không có khả năng lãnh đạo mạnh mẽ và chịu nhiều ảnh hưởng bởi cấp dưới, những người mà ông đã giao phó cho họ quá nhiều các kế hoạch chiến lược. Mặc dù là người ủng hộ cho kế hoạch "Nam tiến" (Nanshin-ron), ông lại phản đối việc gây chiến với Hoa Kỳ; theo ý kiến của ông, Nhật Bản hoàn toàn có thể đánh chiếm các thuộc địa của Anh và Hà Lan mà không cần phải tấn công trực tiếp Hoa Kỳ, những người theo chủ nghĩa cô lập trong chính phủ Hoa Kỳ sẽ ngăn chặn không cho nước này tuyên chiến với Nhật Bản. Nagano lúc đầu phản đối kế hoạch tấn công Trân Châu Cảng của đô đốc Isoroku Yamamoto, mang tên "Kế hoạch Z", nhưng đã phải miễn cưỡng chấp nhận khi Yamato tuyên bố sẽ từ chức nếu kế hoạch của mình không được chấp nhận.

Ngày 3 tháng 11, Nagano đã phê chuẩn lần cuối cùng "Chiến dịch Z" và đệ trình chính phủ, đưa cuộc tấn công Trân Châu Cảng chính thức trở thành một bộ phận trọng yếu trong toàn bộ kế hoạch chiến tranh của Nhật Bản. Sau đó, Thiên hoàng Chiêu Hòa đã chất vấn Nagano về ngày giờ và chi tiết tỉ mỉ hơn về cuộc tấn công. Nagano báo cáo với Thiên hoàng về các cuộc do thám và tin vào hiệu quả của cuộc tấn công bất ngờ sẽ kết thúc chiến tranh chớp nhoáng. Sau cùng, Thiên hoàng lưu ý Nagano không được bỏ qua sự đe dọa có thể xảy ra đối với những tàu ngầm địch ở châu Âu và những điều phải gánh chịu khi các tàu chở dầu bị phong tỏa.

Sau những thắng lợi đạt được ở giai đoạn đầu của Chiến tranh Thái Bình Dương, giữa Lục quân và Hải quân Nhật lại có 2 quan điểm chiến lược khác nhau. Tổng tham mưu trưởng Lục quân Sugiyama Hajime đề nghị củng cố vững chắc Đông Nam Á và Trung Quốc, buộc Anh-Mĩ phải đưa ra các điều kiện hòa bình và giành thế chủ động cho người Nhật nếu chiến tranh còn tiếp diễn. Trong khi đó, Nagano lại cho rằng cần phải liên tục tấn công để giữ kẻ địch luôn ở tư thế phòng thủ, nếu phòng thủ sẽ không giữ được những thành quả vừa qua, cần tiến hành các chiến dịch đánh chiếm Úc, Ấn Độ, Hawaii hoặc các căn cứ quan trọng khác trên Thái Bình Dương hay Ấn Độ Dương tạo vành đai phòng thủ từ xa. Cuối cùng quan điểm Hải quân đã thắng thế.

Năm 1943, Nagano được phong hàm Nguyên soái Hải quân Đại tướng (元帥海軍大将, tương đương Thủy sư đô đốc). Đến năm 1944, Nhật Bản đã phải gánh chịu những thất bại nghiêm trọng ngoài chiến trường khiến Nhật hoàng không còn tin tưởng vào Nagano. Với sự đồng ý của Thiên hoàng, thủ tướng Hideki Tōjō và Bộ trưởng Hải quân Shigetarō Shimada đã cách chức Tổng tham mưu trưởng của Nagano và chính Shimada đã ngồi vào chức vụ này. Nagano trong thời gian còn lại của cuộc chiến chỉ còn đóng vai trò cố vấn cho chính quyền. Ông bị Bộ Chỉ huy tối cao lực lượng Đồng Minh (Supreme Commander of the Allied Powers, gọi tắt SCAP) bắt vào năm 1945, và bị Tòa án quân sự Quốc tế Viễn Đông xếp vào tội phạm chiến tranh "Loại A". Khi bị các sĩ quan hải quân Hoa Kỳ phỏng vấn, ông đã được miêu tả là người "hợp tác triệt để", "nhiệt tình", "thông minh" và "khao khát phát triển mối quan hệ hữu nghị với Hoa Kỳ". Ông mất vì một cơn đau tim do biến chứng từ căn bệnh viêm phổi tại nhà tù Sugamo, Tokyo trước khi bị đem ra xét xử vào năm 1947.

Sự nghiệp hải quân
 Chuẩn úy - 13 tháng 12 năm 1900
 Thiếu úy - 18 tháng 1 năm 1902
 Trung úy - 26 tháng 9 năm 1903
 Đại úy - 12 tháng 1 năm 1905
 Thiếu tá - 1 tháng 12 năm 1910
 Trung tá - 1 tháng 12 năm 1914
 Đại tá - 1 tháng 12 năm 1918
 Thiếu tướng Hải quân - 1 tháng 12 năm 1923
 Trung tướng Hải quân - 1 tháng 12 năm 1927
 Đại tướng Hải quân - 1 tháng 3 năm 1934
 Nguyên soái Đại tướng Hải quân - 21 tháng 6 năm 1943

Chú thích

Tham khảo

Sách
 .

Liên kết ngoài

Nguyên soái Hải quân Đế quốc Nhật Bản
Nhân vật trong Thế chiến thứ hai
Cựu sinh viên Đại học Luật Harvard
Người Kōchi


title: 6105 Verrocchio

text:
6105 Verrocchio (4580 P-L) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 24 tháng 9 năm 1960 bởi Cornelis Johannes van Houten, Ingrid van Houten-Groeneveld và Tom Gehrels ở Đài thiên văn Palomar.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 6105 Verrocchio

Thiên thể phát hiện năm 1960
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Piedramillera

text:
Piedramillera là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Navarre, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 11,25 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2007 là 62 người với mật độ 66,5 người/km². Đô thị này có cự ly km so với tỉnh lỵ Pamplona. Khoảng cách so với tỉnh lỵ là 66,5 km.

Tham khảo

Đô thị ở Navarre
Khu dân cư ở Navarre


title: Danh sách đĩa đơn quán quân Hot 100 năm 2011 (Hàn Quốc)

text:
Bảng xếp hạng Korea K-pop Hot 100 được ấn hành bởi tạp chí Billboard để xếp hạng các ca khúc và đĩa đơn bằng tiếng Hàn.

Lịch sử bảng xếp hạng

Xem thêm
 Korea K-pop Hot 100

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Korea Hot 100 hiện tại

H


title: Cats (nhạc kịch)

text:
Cats (tạm dịch: "Tộc mèo") là một vở nhạc kịch thuần hát xuất xứ từ Anh do Andrew Lloyd Webber sáng tác dựa trên tuyển tập thơ Old Possum's Book of Practical Cats của T. S. Eliot. Nội dung của vở nhạc kịch xoay quanh bộ tộc mèo Jellicle trong một đêm quan trọng phải chọn ra một thành viên sẽ được đầu thai chuyển kiếp.

Từ năm 1981, Cats được công diễn ở Luân Đôn suốt 21 năm liền với 8.949 buổi diễn rồi tiếp tục tại Broadway suốt 18 năm với 7.485 buổi diễn. Tháng 5 năm 1989, sau buổi diễn thứ 3.358, Cats vượt qua Jesus Christ Superstar để nắm kỉ lục là vở nhạc kịch được công diễn liên tục lâu đời nhất Luân Đôn.

Cats được coi là một trong những vở nhạc kịch thành công nhất của Andrew Lloyd Webber, đồng thời đã mang về cho đội ngũ sản xuất hai giải Laurence Olivier của Anh và 8 giải Tony của Hoa Kỳ, đặc biệt là cho hạng mục Nhạc kịch hay nhất. Tổng doanh thu toàn cầu đến năm 2012 được ước tính vào khoảng 2,8 tỉ đô la Mỹ, và đã có 50 triệu người ở hơn 27 quốc gia khác nhau xem vở nhạc kịch này. Bài hát "Memory" được viết cho nhân vật Grizabella đã được hơn 150 nghệ sĩ trên thế giới cover lại. Ngoài ra cũng đã được phát sóng 53.000 lần trên radio và truyền hình ở Liên hiệp Anh và hơn 2 triệu lần ở Hoa Kỳ. , Cats là vở nhạc kịch được công diễn lâu đời thứ tư ở Broadway và thứ tư ở West End.

Sản xuất

West End, Luân Đôn

Bản gốc của Cats được công diễn ở nhà hát New London thuộc hệ thống West End ngày 11 tháng 5 năm 1981, do công ty Really Useful Group của Cameron Mackintosh và Andrew Lloyd Webber sản xuất. Đội ngũ sáng tạo gồm có Trevor Nunn trong vai trò đạo diễn, Gillian Lynne là biên đạo múa, John Napier thiết kế sân khấu và phục trang, David Hersey thiết kế ánh sáng, Abe Jacob thiết kế âm thanh, còn Harry Rabinowitz chỉ đạo âm nhạc. Vở kịch kết thúc ngày 11 tháng 5 năm 2002 (cũng là ngày kỷ niệm 21 năm) với tổng số 8.949 buổi diễn. Buổi diễn cuối cùng được phát sóng trực tiếp thông qua vệ tinh lên một màn hình khổng lồ ở quảng trường Covent Garden dành cho những khán giả muốn coi mà không mua được vé. Tháng 5 năm 1989, sau buổi diễn thứ 3.358, Cats vượt qua Jesus Christ Superstar để nắm kỉ lục là vở nhạc kịch được công diễn liên tục lâu đời nhất Luân Đôn.

Năm 2014, West End cho sản xuất lại Cats ở nhà hát London Palladium do đội ngũ sản xuất gốc đảm nhiệm, ra mắt từ ngày 6 tháng 12 và chính thức công diễn từ ngày 11 tháng 12, với sự góp mặt của Nicole Scherzinger vai Grizabella. Andrew Lloyd Webber đã cải biên lại bài hát "The Rum Tum Tugger" cho đợt sản xuất này. Ban đầu ê kíp định chỉ công diễn 12 tuần nhưng sau đó đã kéo dài thêm đến hết tháng 4 năm 2015 và bán thêm 100.000 vé, Kerry Ellis thế chỗ Scherzinger để diễn vai Grizabella. Tháng 10 năm 2015, Cats quay lại nhà hát London Palladium cho một đợt diễn ngắn hạn cho mùa Giáng sinh từ ngày 23 tháng 10 đến ngày 2 tháng 1 năm 2016, với Beverly Knight thủ diễn vai Grizabella.

Broadway, New York

Cats ra mắt khán giả Broadway ngày 7 tháng 10 năm 1982 ở nhà hát Winter Garden với doanh thu kỉ lục 6,2 triệu đô la Mỹ từ vé đặt trước. Đa số nhân lực trong đội ngũ sáng tạo vẫn giống như bên West End, trừ Martin Levan trở thành nhà thiết kế âm thanh còn Stanley Lebowsky làm đạo diễn âm nhạc. Phiên bản này được đồng sản xuất với đội ngũ gốc từ West End, phối hợp cùng David Geffen và tổ chức The Shubert Organization. Tại thời điểm đó, Cats là vở nhạc kịch Broadway có chi phí sản xuất cao nhất từ trước đến giờ – lên đến 5,5 triệu đô la Mỹ, và sau đó đã hoàn vốn trong vòng chưa đến 10 tháng.

Ngày 19 tháng 6 năm 1997, Cats vượt qua mốc 6.137 buổi diễn của A Chorus Line để trở thành vở nhạc kịch được công diễn liên tục lâu nhất ở cả hai bên bờ Đại Tây dương cho đến khi đóng cửa vào năm 2000, sau khi đã công diễn suốt 18 năm. Vở nhạc kịch còn được cho là đã ảnh hưởng về mặt kinh tế của thành phố New York với khoảng 3,12 tỉ đô la Mỹ, đồng thời tạo ra nhiều việc làm hơn bất kì tổ chức nào trong lịch sử Broadway. Vào đầu năm 2000 đã có thông báo rằng vở kịch sẽ đóng màn vào tháng 6 nhưng sau đã phải lùi lại do số lượng vé bán ra tăng đột biến. Đợt sản xuất này kết thúc vào ngày 10 tháng 9 năm 2000 với tổng cộng 15 buổi ra mắt và 7.485 buổi diễn chính thức. Nữ diễn viên Marlene Danielle đã thủ diễn trọn đợt diễn Broadway này trong suốt 18 năm. Cats bị Bóng ma trong nhà hát soán ngôi vở nhạc kịch trình diễn lâu đời nhất Broadway vào ngày 9 tháng 1 năm 2006, và hiện nay đang giữ vị trí thứ tư. Ước tính vở nhạc kịch đã thu về 338 triệu đô la Mỹ doanh thu phòng vé.

Nhìn thấy sự thành công của đợt diễn lại ở West End năm 2014, các nhà sản xuất tìm cách mang Cats trở lại sân khấu Broadway vào đầu năm 2015. Kết quả là một đợt công diễn mới bắt đầu từ ngày 31 tháng 7 năm 2016 tại nhà hát Neil Simon, với sự tham gia của Nunn và Napier từ ê kíp sản xuất gốc, Andy Blankenbuehler là biên đạo múa mới. Ban đầu Nicole Scherzinger đã đồng ý sẽ thủ diễn lại vai Grizabella nhưng sau đó đã rút lui. Leona Lewis nhận vai này rồi truyền lại cho Mamie Parris vào tháng 10 năm 2016. Đợt sản xuất này kết thúc vào ngày 30 tháng 12 năm 2017 sau 16 buổi ra mắt và 593 buổi diễn.

Bắc Mỹ
, Cats đã có hơn năm đợt lưu diễn tại Bắc Mỹ. Tour lưu diễn nội địa Hoa Kỳ đầu tiên (còn được gọi là Cats National I) xuất phát từ nhà hát Shubert của thành phố Boston vào tháng 12 năm 1983 và kết thúc vào tháng 11 năm 1987. Dàn diễn viên ban đầu gồm có Laurie Beechman vai Grizabella, Charlotte d'Amboise vai Cassandra, về sau Victoria Clark và Jessica Molaskey nhập đoàn và đảm nhiệm vai Jellylorum/Griddlebone. Đợt sản xuất thứ hai (Cats National II) không đi lưu diễn mà chỉ tổ chức ở nhà hát Shubert ở thành phố Los Angeles từ tháng 1 năm 1985 đến tháng 11 năm 1986, với sự góp mặt của Kim Criswell vai Grizabella và George de la Peña vai Mistoffelees. Tour lưu diễn nội địa Hoa Kỳ thứ ba (Cats National III) trải dài hai năm từ tháng 9 năm 1986 đến tháng 9 năm 1988. Diễn viên nổi bật của tour lưu diễn này gồm có Jonathan Cerullo trong vai Skimbleshanks (năm 1986) và Bill Nolte trong vai Old Deuteronomy (năm 1987).

Đợt lưu diễn thứ tư (Cats National IV) kéo dài 13 năm – bắt đầu từ tháng 3 năm 1987 đến tháng 12 năm 1999, và đã vượt qua tour lưu diễn đợt tháng 11 năm 1997 của Oklahoma! để trở thành tour lưu diễn dài nhất lịch sử sân khấu, chạm mốc buổi biểu diễn thứ 5.000 vào tháng 7 năm 1999. Các diễn viên nổi bật trong đợt này gồm Amelia Marshall vai Sillabub (1988), Jan Horvarth vai Grizabella (1990), Bryan Batt vai Munkustrap (1991–1992), Jennifer Cody vai Rumpleteazer (1992), David Hibbard vai Rum Tum Tugger (1992–1993), Natalie Toro vai Grizabella (1992, 1997), Christopher Gattelli vai Mistoffelees (1993), John Treacy Egan vai Old Deuteronomy (1993–1994), J. Robert Spencer vai Rum Tum Tugger (1995), Bart Shatto vai Bustopher Jones/Gus/Growltiger (1996), Linda Balgord vai Grizabella (1998), Andy Karl vai Rum Tum Tugger (1998), và Lena Hall vai Demeter (1998). Tính đến tháng 6 năm 1997 với hơn 6.138 buổi công diễn, các tour lưu diễn trong nước Mỹ đã thu về hơn khoảng 400 triệu đô la tiền doanh thu.

Sau khi đợt diễn Broadway kết thúc vào năm 2000, công ty Troika Entertainment mua được quyền lưu diễn vở nhạc kịch Cats và tổ chức một buổi diễn thí điểm tại khu phức hợp giải trí Harrah's Atlantic City vào tháng 7 năm 2001. Sau đó đoàn diễn đi tour khắp Bắc Mỹ trong 11 năm, từ tháng 8 năm 2001 đến tháng 6 năm 2012. Dàn diễn viên có Julie Garnyé vai Jennyanydots (2001) và Dee Roscioli vai Grizabella (2002).

Tháng 1 năm 2019, trung tâm trình diễn nghệ thuật Providence ở bang Rhode Island cho sản xuất một tour lưu diễn Bắc Mỹ dựa trên đợt diễn Broadway năm 2016, ban đầu dự định đi lưu diễn đến tháng 6 năm 2020 nhưng đã phải kết thúc sớm vào cuối tháng 4 năm 2020 do dịch COVID-19.

Tour lưu diễn toàn quốc Canada bắt đầu ra mắt ở nhà hát Elgin và Winter Garden ở Toronto vào tháng 3 năm 1985, hai năm sau chuyển đến Montreal rồi đi lưu diễn đến các địa phương khác. Tại thời điểm kết thúc vào tháng 8 năm 1989, đây là sản phẩm sân khấu thành công nhất mọi thời đại của Canada với $78 triệu doanh thu từ gần 2 triệu vé bán ra. Tháng 5 năm 2013, tức 28 năm sau đợt diễn đầu tiên, bắt đầu đợt sản xuất thứ hai quy tụ dàn diễn viên đều là người Canada tại nhà hát Panasonic cũ ở Toronto, kéo dài trong 4 tháng với 128 buổi diễn.

Vở nhạc kịch Cats đến với Mexico lần đầu tiên vào tháng 4 năm 1991, diễn bằng tiếng Tây Ban Nha với hơn 400 buổi và kết thúc vào tháng 11 năm 1992. Dàn diễn viên có María del Sol vai Grizabella, Manuel Landeta vai Munkustrap, Susana Zabaleta vai Jellylorum, Maru Dueñas vai Sillabub cũng như Ariel López Padilla vai Macavity. Tháng 5 năm 2013 đánh dấu đợt sản xuất lại tại nhà hát Teatro San Rafael, đêm mở đầu có sự góp mặt của Filippa Giordano vai Grizabella, Landeta, và Maru Dueñas. Đợt sản xuất này đóng vào tháng 6 năm 2014 sau 350 buổi diễn, rồi đi lưu diễn đến hơn 36 thành phố đến tháng 12 năm 2014. Ngoài Giordano, vai diễn Grizabella còn do những người sau đảm nhiệm: Lisset, Rocío Banquells, Lila Deneken và Myriam Montemayor Cruz. Tháng 10 năm 2018 bắt đầu một đợt sản xuất mới tại nhà hát Coyoacán Centennial, Yuri đóng vai Grizabella còn Landeta vai Old Deuteronomy. Đợt diễn này đã chạm mốc buổi diễn thứ 200 vào tháng 5 năm 2019.

Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland
Tháng 5 năm 1989 đánh dấu tour lưu diễn đầu tiên ở Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland cùng Ireland, khởi hành tại nhà hát Opera House ở huyện Blackpool với sự góp mặt của Marti Webb vai Grizabella, Rosemarie Ford vai Bombalurina cũng như John Partridge vai Alonzo. Sau 6 tháng lưu diễn đã có 450.000 khán giả đến xem, đồng thời trở thành một kỉ lục phòng vé. Vở nhạc kịch được thuyên chuyển sang nhà hát Edinburgh Playhouse trong ba tháng, sau đó đến nhà hát Point ở Dublin rồi đóng cửa vào tháng 5 năm 1990. Tour lưu diễn thứ hai xuất phát tại nhà hát Bristol Hippodrome từ tháng 6 năm 1993. Lần này, Rosemarie Ford thủ vai Grizabella, Robin Cousins là Munkustrap, Simon Rice đóng Mistoffelees còn Tony Monopoly đảm nhiệm vai Old Deuteronomy. Tour diễn kết thúc tại nhà hát Opera Manchester vào tháng 12 năm 1995.

Sau khi đợt công diễn gốc ở West End kết thúc, một tour lưu diễn toàn quốc đã diễn ra từ năm 2003 đến năm 2008, trong đó nhân vật Grizabella là do Chrissie Hammond thủ vai rồi chuyển giao lại cho Dianne Pilkington vào năm 2006. Sau này, Hammond vào lại vai diễn này từ 2007 đến 2008.

Năm 2013 chứng kiến một đợt lưu diễn khác xuất phát từ nhà hát Edinburgh Playhouse, vai Grizabella do Joanna Ampil thủ diễn, rồi Susan McFadden đảm nhiệm vai diễn này trong đợt diễn ba tuần tại Dublin. Đợt diễn này kéo dài suốt năm 2014 trước khi dừng chân tại West End để công diễn một số lượng buổi nhất định. Trong khoảng thời gian này, Cats có trở lại nhà hát Opera House ở Blackpool vào năm 2015, lần này vai Grizabella do Jane McDonald thủ diễn.

Sau khi đợt diễn lại năm 2014 của West End thành công, một tour lưu diễn với sự tham gia của Anita Louise Combe (vai Grizabella) và Marquelle Ward (vai Rum Tum Tugger) được tổ chức và đã kết thúc trong cùng một năm 2016.

Nhật Bản

Bản chuyển thể tiếng Nhật của Cats được sản xuất bởi công ty kịch nghệ Shiki, ra mắt ở quận Shinjuku ở Tokyo năm 1983. Công ty này đã bỏ ra một vốn đầu tư khoảng 800 triệu yên để mang vở nhạc kịch về Nhật Bản, trong đó có 300 triệu yên là để xây dựng một nhà hát thiết kế riêng. Đây là một rủi ro tài chính lớn cho công ty Shiki vì thời bấy giờ ở Nhật, một vở nhạc kịch thường chỉ công diễn 3 tháng, ít khi nào diễn từ năm này qua năm khác, nhưng Cats cần phải công diễn trường kỳ thì mới sinh lời. Đợt diễn này có 24 buổi diễn tại 9 thành phố kéo dài suốt 35 năm. Theo miêu tả của báo chí địa phương, sự thành công của đợt sản xuất này đã giúp hình thành một "sự bùng nổ nhạc kịch" vào những năm 80, mở lối cho các vở nhạc kịch khác thâm nhập vào thị trường Nhật Bản.

Năm 1998, phiên bản Nhật hóa này được cải biên lớn về các mặt vũ đạo, thiết kế sân khấu và phục trang. Kết quả là hiện giờ tộc mèo Jellicles có 27 nhân vật, Jemina và Sillabub được tách ra làm hai nhân vật riêng biệt, đồng thời xuất hiện một nhân vật hoàn toàn mới tên Gilbert.

, Cats được công diễn ở một nhà hát ở Tokyo được xây riêng chỉ dành cho vở kịch này. Ước tính vở nhạc kịch đã được xem bởi hơn 10 triệu khán giả Nhật Bản và có hơn 10.000 buổi diễn.

Vở nhạc kịch cũng quy tụ nhiều diễn viên nổi bật của Nhật Bản, như Shintarō Sonooka trong vai Munkustrap (1983), Kanji Ishimaru vai Skimbleshanks (1992), Masachika Ichimura cùng Mayo Kawasaki. Yoshiko Hattori vai Jennyanydots là diễn viên tham gia lâu nhất, từ khi bắt đầu công diễn năm 1983 đến 20 năm sau với tổng số 4.251 buổi.

Viên, Áo

Dưới sự dẫn dắt của đạo diễn Peter Weck, bản chuyển thể tiếng Đức đầu tiên lên sân khấu Theater an der Wien vào tháng 9 năm 1983. 5 năm sau, vở kịch được thuyên chuyển qua nhà hát Ronacher vừa mới được tu sửa lại và diễn ở đây thêm 2 năm nữa trước khi kết thúc vào tháng 9 năm 1990, đánh dấu 7 năm công diễn. Phiên bản này của Viên có tổng cộng 2.040 buổi diễn với hơn 2,3 triệu khán giả đến xem. Vở nhạc kịch có sự góp mặt của Ute Lemper vai Bombalurina, Steve Barton vai Munkustrap, Robert Montano vai Pouncival và Pia Douwes thủ diễn nhiều vai khác nhau từ năm 1987 đến 1989 – trong đó có vai Grizabella. Năm 1987, đợt diễn này cũng xuất hiện một số buổi nhất định ở nhà hát opera Komische Oper Berlin ở Đông Đức cũng như tại nhà hát Operretta Moscow ở Liên Xô vào năm 1988.

Từ tháng 9 năm 2019, công ty Vereinigte Bühne Wien cho sản xuất lại vở nhạc kịch Cats tại nhà hát Ronacher.

Đức
Nhìn thấy sự thành công từ phiên bản của Viên, công ty Stella Entertainment cho sản xuất phiên bản nội địa Đức ở nhà hát Operettenhaus mới được tu sửa lại ở thành phố Hamburg, bắt đầu ra mắt từ tháng 4 năm 1986. Đợt diễn này đóng màn vào tháng 1 năm 2001 sau 15 năm, với tổng cộng hơn 6.100 buổi diễn trước 6,2 triệu khán giả. Cats là sản phẩm sân khấu đầu tiên của nước Đức được sản xuất mà không cần đến ngân sách công, đồng thời còn là vở nhạc kịch đầu tiên công diễn nhiều năm liền. Vở nhạc kịch còn thúc đẩy phát triển du lịch của thành phố Hamburg. Ước tính khách du lịch đã chi ra 200 triệu mác (tương đương 265 tỉ đồng) cho tiền vé, còn số khách du lịch trọ qua đêm tăng lên 1 triệu người trong vòng 5 năm. Thành công của Viên và Hamburg đã châm ngòi cho một "cơn sốt nhạc kịch" ở khu vực các nước nói tiếng Đức, làm tiền đề cho một loạt các vở nhạc kịch được phát hành ở Đức và ở Thụy Sĩ.

Sau Hamburg, Cats được thuyên chuyển xuống thành phố Stuttgart và diễn ở đó đến năm 2002. Sau đó được chuyển giao cho công ty Stage Entertainment. Kết quả là vở kịch được chuyển lên Berlin diễn trong những năm 2002–2004, rồi Düsseldorf (2004–2005) trước khi đi lưu diễn đến năm 2006. Một đợt lưu diễn Cats do công ty Mehr Entertainment tổ chức diễn ra từ tháng 12 năm 2010 đến tháng 6 năm 2013, có đi qua các thành phố của Luxembourg, Thụy Sĩ và Áo.

Nội dung

Màn I

Tộc mèo Jellicle tự giới thiệu về mình và mục đích của bộ tộc ("Jellicle Songs for Jellicle Cats"), rồi giải thích cho các khán thính giả lí do tại sao loài mèo lại có nhiều tên ("The Naming of Cats"). Sau khi cô mèo Victoria mở đầu Vũ hội Jellicle bằng một màn múa ba lê ("The Invitation to the Jellicle Ball"), người dẫn chuyện Munkustrap thông báo rằng tộc trưởng Old Deuteronomy cũng sẽ đến tham dự để chọn ra một mèo sẽ được đầu thai chuyển kiếp. Munkustrap giới thiệu ứng cử viên đầu tiên – cô mèo béo Jennyanydots. Tuy thích nằm chây ì cả ngày nhưng khi đêm đến, cô lại hoạt động năng nổ, dạy lũ chuột nhắt và lũ gián các cách để bỏ các thói hư tật xấu ("The Old Gumbie Cat"). Liền ngay sau đó, Rum Tum Tugger xuất hiện và tự giới thiệu mình là một chú mèo tính khí tò mò, cả thèm chóng chán ("The Rum Tum Tugger"). Một cô mèo xám ăn mặc rách rưới bước ra tỏ ý muốn nhập hội, nhưng lũ mèo ngoảnh mặt đi và kể lại quá khứ huy hoàng của cô bằng giọng điệu mỉa mai ("Grizabella: The Glamour Cat"). Tiếp theo là Bustopher Jones – một chú mèo hộ pháp, thuộc giới thượng lưu và được mọi người kính nể ("Bustopher Jones: The Cat About Town"). Một tiếng nổ lớn gây chấn động khiến lũ mèo bỏ chạy, thấy thế bộ đôi Mungojerrie và Rumpleteazer nổi tiếng quậy phá liền xuất hiện trên sân khấu ("Mungojerrie and Rumpleteazer").Cuối cùng thì trưởng tộc Old Deuteronomy cũng tới – một cụ mèo lớn tuổi thông thái ("Old Deuteronomy"). Bầy mèo diễn một vở kịch cho trưởng tộc xem, kể về 2 cẩu tộc xung đột nhau rồi bị mèo Rumpus vĩ đại gầm gừ đuổi đi ("The Battle of Pekes and the Pollicles"). Sau khi buổi lễ chính thức bắt đầu dưới ánh trăng tròn ("The Jellicle Ball"), Grizabella lại xuất hiện, cố hòa mình nhưng chỉ nhận được sự dè chừng của tộc mèo ("Grizabella: The Glamour Cat (Reprise)"; "Memory (Prelude)").

Màn II

Thương cảm cho Grizabella, Old Deuteronomy tự hỏi "Hạnh phúc là gì?". Thấy bầy mèo không bắt được hàm ý của mình, Old Deuteronomy nhờ Jemina cắt nghĩa đơn giản hơn: nếu tìm được ý nghĩa của hạnh phúc từ hồi ức thì cuộc sống mới sẽ bắt đầu ("The Moments of Happiness"). Cụ mèo Gus lên sân khấu. Từng là một diễn viên nổi tiếng, giờ cụ đã già và mắc chứng palsy, khiến tay chân cụ lúc nào cũng run lẩy bẩy ("Gus: The Theatre Cat"). Gus hồi tưởng lại lúc cụ từng đóng vai thuyền trưởng hải tặc khét tiếng Growltiger ("Growltiger’s Last Stand"). Sau đó, Skimbleshanks, chú mèo chuyên làm việc trên chuyến tàu đêm đến miền Bắc nước Anh, kể tộc mèo nghe về công việc của mình ("Skimbleshanks: The Railway Cat").

Demeter và Bombalurina giới thiệu về Macavity – một tên mèo tội phạm cực kỳ mưu mô xảo quyệt ("Macavity: The Mystery Cat"). Macavity xuất hiện và bắt cóc Old Deuteronomy, sau đó quay lại dưới lốt Old Deuteronomy nhưng bị Demeter vạch trần rồi ẩu đả với Munkustrap và Alonzo. Nhưng các mèo khác cũng tập hợp lại nhằm hội đồng Macavity nên y chạy trốn. Rum Tum Tugger gọi ảo thuật gia Mr. Mistoffelees đến ("Magical Mr. Mistoffelees") và mang Old Deuteronomy trở lại. Jemina thông báo với cả tộc rằng màn đêm sắp qua đi ("Daylight") nên bộ tộc phải nhanh chóng ra quyết định. Đúng lúc này thì Grizabella quay lại, bộc bạch sự hồi tưởng về quá khứ huy hoàng và niềm hy vọng vào tương lai ("Memory"). Bầy mèo chấp nhận Grizabella. Old Deuteronomy hộ tống cô lên thiên đường (Heaviside Layer) ("The Journey to the Heaviside Layer") rồi quay lại kết thúc vở nhạc kịch bằng bài hát "The Ad-dressing of Cats".

Âm nhạc

Bài nhạc

Màn I
 "Overture" – Orchestra
 "Prologue: Jellicle Songs for Jellicle Cats" – Dàn diễn viên
 "The Naming of Cats" – Dàn diễn viên
 "The Invitation to the Jellicle Ball" – Victoria, Quaxo, Munkustrap, dàn diễn viên
 "The Old Gumbie Cat" – Jennyanydots, Munkustrap, Bombalurina, Jellylorum, Demeter, dàn diễn viên
 "The Rum Tum Tugger" – Rum Tum Tugger, Quaxo, Bombalurina và dàn diễn viên
 "Grizabella: The Glamour Cat" – Grizabella, Demeter, Bombalurina, và dàn diễn viên
 "Bustopher Jones: The Cat About Town" – Bustopher, Jennyanydots, Bombalurina, Jellylorum, dàn diễn viên
 "Mungojerrie and Rumpleteazer" – Mungojerrie, Rumpleteazer, dàn diễn viên
 "Old Deuteronomy" – Munkustrap, Rum Tum Tugger, Old Deuteronomy, dàn diễn viên
 "The Awefull Battle of the Pekes and the Pollicles"– Munkustrap, Rumpus Cat và dàn diễn viên
 "The Jellicle Ball" – Dàn diễn viên
 "Grizabella: The Glamour Cat" (reprise) – Jellylorum và Jemima
 "Memory (Prelude)" – Grizabella

Màn II
 "The Moments of Happiness" – Old Deuteronomy, Jemima, dàn diễn viên
 "Gus: The Theatre Cat" – Asparagus, Jellylorum
 "Growltiger's Last Stand" (including "The Ballad of Billy M'Caw")– Growltiger, Griddlebone, Genghis, The Crew, dàn diễn viên
 "Skimbleshanks: The Railway Cat" – Skimbleshanks và dàn diễn viên
 "Macavity: The Mystery Cat" – Demeter, Bombalurina, Girls
 "Mr. Mistoffelees" – Mr. Mistoffelees, Rum Tum Tugger, và dàn diễn viên
 "Memory" – Grizabella, Jemima
 "The Journey to the Heaviside Layer" – Dàn diễn viên
 "The Ad-Dressing of Cats" – Old Deuteronomy và dàn diễn viên

Ghi chú

Nhạc cụ

Dựa trên bản hòa âm viết cho 16 nhạc cụ.

 Woodwind I: Sáo Flute, saxophone tenor, saxophone soprano
 Woodwind II: Clarinet B♭, saxophone baritone, sáo Flute
 Woodwind III: Ô-boa, kèn cor anglais
 Horn I
 Horn II
 Trumpet I: Trumpet B♭, trumpet piccolo
 Trumpet II: Trumpet B♭, flugelhorn
 Trombone

 Keyboard I (acoustic hoặc điện tử)
 Keyboard II
 Keyboard III
 Bộ gõ (percussion)
 Cello
 Guitar: điện tử và acoustic
 Bass điện tử upright
 Trống

Nhân vật

Cats là một vở nhạc kịch không phân các tuyến vai chính và vai phụ.

Diễn viên

Đón nhận

Phòng vé

Trong hai năm 1985–1986, Cats là vở nhạc kịch có doanh thu cao nhất Broadway với gần 24 triệu đô la Mỹ mỗi năm. Khi chấm dứt đợt diễn dài 18 năm vào năm 2000, công ty chủ quản đã thu về 388 triệu đô la Mỹ tiền doanh thu. Trên quy mô toàn cầu, tổng doanh thu của Cats tính đến năm 1994 lên đến 2 tỉ đô la Mỹ khiến đây trở thành vở nhạc kịch có doanh thu cao nhất thế giới. Vào năm 2012, báo The Economist ước tính tổng doanh thu toàn cầu là 2,8 tỉ đô la Mỹ.

Đánh giá chuyên môn

Luân Đôn

Các đánh giá dành cho bản gốc của Luân Đôn đa phần là tích cực, khi các nhà phê bình đều tán dương Cats là một bước ngoặt của nền nhạc kịch Anh quốc. Tác gia Michael Billington từ thời báo The Guardian ca ngợi vở nhạc kịch "đã xóa tan tin đồn rằng nhạc kịch chuyển thể từ tác phẩm văn học thường khiến nguyên tác mất chất", "được dựa trên một nền tảng [cốt truyện] vững chắc" và "các bài thơ đã được chuyển thể một cách khéo léo". Đồng thời cũng bày tỏ rằng ông "ấn tượng" với tổng quan dựng sân khấu của Napier, khâu biên đạo múa "có những đoạn xuất sắc", và "vở kịch tràn ngập vũ đạo nhưng không làm cho ngôn từ hay sự phân hóa tính cách nhân vật bị lu mờ". Cây bút Derek Jewell của The Sunday Times và Peter Hepple của The Stage đều lần lượt khen Cats là "một trong những vở nhạc kịch sôi nổi và cách tân nhất từng được tạo dựng" hay "với Cats, nhạc kịch Anh quốc đã có một bước tiến vượt bậc".

Cũng có những bình luận ít tích cực hơn, đơn cử là Irving Wardle của báo The Times cho rằng ông thích phần nhạc của Lloyd Webber nhưng phần nhìn có phần thái quá. Còn Robert Crushman kết luận bài phê bình của ông trên báo The Observer rằng Cats "vẫn có khuyết điểm nhưng đáng xem".

Phiên bản làm lại của năm 2014 và 2015 cũng nhận được những phản hồi tích cực với số điểm trung bình 4/5 sao từ các nhà phê bình. Vở kịch được nhận định chung là "khiến cho khán giả cảm thấy thích thú" và "có bầu không khí sôi động", dù Mark Shenton cũng nêu lên rằng cách tổ chức sân khấu của phiên bản mới này không làm cho khán giả hòa mình vào khung cảnh của vở kịch như phiên bản gốc.

Broadway

Phiên bản này nhận được những ý kiến đa chiều hơn. Frank Rich của The New York Times khen rằng Cats thành công trong việc "phân tách tính cách các nhân vật khác nhau bằng các cử chỉ, điệu bộ riêng" và đã "đưa khán giả đến một thế giới kì ảo chỉ có thể tồn tại trong nhà hát". Tuy nhiên, ông cũng cho rằng vở kịch đã "thất bại trong việc kể một câu chuyện thật sự" còn "các động tác vũ đạo được biểu diễn trên một nền nhạc jazz và ba lê rập khuôn". Nhà phê bình Clive Barnes cho rằng mấu chốt của Cats "nằm ở sự toàn tâm toàn ý. Nó là một sự tự khẳng định mình của nghệ thuật nhạc kịch, khiến người ta không thể nhắm mắt làm ngơ, khiến người ta tranh cãi và khiến người ta không thể quên được."

Đánh giá đợt diễn lại năm 2016, biên tập viên Charles Isherwood nhận xét Cats sở hữu "dàn diễn viên xuất sắc", đồng thời khẳng định "đây chính là vở nhạc kịch mà bạn đã phải lòng khi xưa khi trở thành tín đồ nhạc kịch".

Giải thưởng

Cats đã nhận được nhiều giải thưởng và đề cử lẫn trong và ngoài nước. Bản gốc của Luân Đôn được đề cử cho 6 hạng mục tại lễ trao giải Laurence Olivier vào năm 1981 và thu về hai chiến thắng, trong đó phải kể đến hạng mục Nhạc kịch mới hay nhất. Hai năm sau, phiên bản của Broadway thắng 7 giải Tony (bao gồm các hạng mục Nhạc kịch hay nhất và Âm nhạc xuất sắc nhất) trong tổng số 11 đề cử nhận được. Album phòng thu của cả Luân Đôn lẫn Broadway đều nhận được đề cử Grammy cho Album nhạc kịch xuất sắc nhất. Năm 2015, đợt sản xuất lại của Luân Đôn cũng nhận được 2 đề cử Olivier, trong đó có hạng mục Nhạc kịch làm lại hay nhất.

Chuyển thể

Phim Cats (1998) là một bản ghi hình của đạo diễn David Mallet, quay trực tiếp trên sân khấu Adelphi Theatre ở Luân Đôn năm 1997. Đầu tiên các bài hát được thu âm trước, rồi vở nhạc kịch được diễn trên sân khấu với 16 camera để lấy được nhiều góc quay. Bản ghi hình này được phát hành dưới dạng băng VHS, DVD, Blu-ray cũng như được phát sóng trên các kênh truyền hình BBC của Anh, PBS và Ovation TV của Hoa Kỳ.

Năm 2019, bản chuyển thể thành phim điện ảnh Cats do Tom Hooper đạo diễn đã ra mắt khán giả ngày 20 tháng 12 năm 2019. Phim do các công ty Working Title Films, Amblin Entertainment, Perfect World Pictures, Monumental Pictures và The Really Useful Group đồng hợp tác sản xuất, Universal Pictures chịu trách nhiệm phân phối. Phim có sự góp mặt của các diễn viên Judi Dench vai Old Deuteronomy, Jennifer Hudson vai Grizabella, Francesa Hayward vai Victoria.

Ghi chú

Tham khảo

Tài liệu

Nhạc kịch Broadway
Nhạc kịch West End
Sáng tác của Andrew Lloyd Webber
Nhạc kịch giành giải Olivier
Nhạc kịch giành giải Tony
Mèo trong văn hóa đại chúng


title: Cyclommatus scutellaris

text:
Cyclommatus scutellaris là một loài bọ cánh cứng trong họ Lucanidae.

Chú thích

Tham khảo

Cyclommatus
Động vật được mô tả năm 1901


title: Brounaeolus obsoletus

text:
Brounaeolus obsoletus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Broun miêu tả khoa học năm 1893.

Chú thích

Tham khảo

Brounaeolus


title: Nages

text:
Nages là một xã trong vùng Occitanie, thuộc tỉnh Tarn, quận Castres, tổng Murat-sur-Vèbre. Tọa độ địa lý của xã là 43° 40' vĩ độ bắc, 02° 46' kinh độ đông. Nages có điểm thấp nhất là 700 mét và điểm cao nhất là 1181 mét. Xã có diện tích 47,11 km², dân số vào thời điểm 1999 là 330 người; mật độ dân số là 7 người/km².

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Xã của Tarn


title: Centris nitens

text:
Centris nitens là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Lepeletier mô tả khoa học năm 1841.

Chú thích

Tham khảo

Centris
Động vật được mô tả năm 1841


title: Sollerup

text:
Sollerup là một đô thị thuộc huyện Schleswig-Flensburg, bang Schleswig-Holstein, Đức.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Schleswig-Flensburg


title: Tropicollesis

text:
Tropicollesis là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae


title: Bletiinae

text:
Bletiinae là một phân tông nhỏ trong tông Arethuseae, phân họ Lan biểu sinh Epidendroideae. Tông Arethuseae được phân loại bởi John Lindley năm 1840. Bletiinae được công nhận là một phân tông trong tông Arethuseae, tuy nhiên, các chi trong phân tông hầu hết bị loại bỏ năm 2005 và phân tông Bletiinae được chuyển sang tông Epidendreae.

Phân loài
Phân tông Bletiinae
 Liên minh Calopogon chứa chi duy nhất Calopogon
 Liên minh Calanthe
 Chi Acanthephippium
 Chi Bletia
 Chi Bletilla
 Chi Lan bầu rượu
 Chi Phaius
 Chi lan chu đình Spathoglottis
 Liên minh Coelia chứa chi duy nhất Coelia
 Liên minh Chysis chứa chi duy nhất Chysis
 Liên minh Plocoglottis chứa chi duy nhất Plocoglottis
 Liên minh Tainia chứa chi duy nhất Tainia
 Liên minh chưa rõ ràng
 Chi Ancistrochilus
 Chi Anthogonium
 Chi Cephalantheropsis
 Chi Eriodes
 Chi Hancockia
 Chi Hexalectris
 Chi Ipsea
 Chi Mischobulbum
 Chi Nephelaphyllum
 Chi Pachystoma

Xem thêm
 Phân loại họ Lan

Hình ảnh

Tham khảo

 *


title: Agriotes torquatus

text:
Agriotes torquatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được LeConte miêu tả khoa học năm 1884.

Chú thích

Tham khảo

Agriotes


title: Tipula urundiana

text:
Tipula urundiana là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Oecetis moureaui

text:
Oecetis moureaui là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Chú thích

Tham khảo

Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi
Oecetis


title: Loại hình ngôn ngữ

text:
Loại hình ngôn ngữ là một khái niệm của ngôn ngữ học dùng để chỉ tập hợp các ngôn ngữ có chung một hay nhiều đặc điểm hình thái nhất định.

Loại hình học là bộ môn khoa học nghiên cứu về loại hình ngôn ngữ với hai khuynh hướng sau:

Loại hình học chỉnh thể nghiên cứu, phân loại ngôn ngữ loài người dựa trên tập hợp nhiều tiêu chí. Khái niệm loại hình được hiểu là một tập hợp, hệ thống các đặc điểm hình thái, ngữ pháp, ngữ âm.
Loại hình học đặc trưng là khuynh hướng nghiên cứu mới, phân loại ngôn ngữ theo từng đặc điểm cụ thể. Khái niệm loại hình được hiểu là một đặc trưng (hình thái, ngữ âm, ngữ pháp).

Phân loại các ngôn ngữ theo loại hình, không căn cứ vào nguồn gốc xuất xứ, mà dựa vào cấu trúc nội tại của chúng.

Tiêu chí phân loại
Tiêu chí phân loại các loại hình ngôn ngữ là những đặc điểm cấu trúc, hình thái có giá trị phân loại các ngôn ngữ.

Trong ngôn ngữ nói chung có nhiều đặc điểm:
Đặc điểm phổ quát (phổ niệm) có mặt trong tất cả các ngôn ngữ. Ví dụ: Sự đối lập nguyên âm và phụ âm
Đặc điểm cá biệt: có mặt trong một ngôn ngữ nhất định. Ví dụ: Tiếng Việt có 6 thanh điệu
Đặc điểm loại hình: có mặt ở một số ngôn ngữ này mà không có mặt ở một số ngôn ngữ khác. Ví dụ: Có hay không có thanh điệu

Từ biến đổi hình thái hay không biến đổi hình thái.

Đây là đặc điểm dựa vào đó các nhà loại hình phân loại loại hình ngôn ngữ.

Các loại tiêu chí (đặc điểm hình thái):

Hình thái học: phương thức cấu tạo từ (bằng phương thức phụ tố, căn tố, ghép), phương thức biểu thị các phạm trù ngữ pháp, các ý nghĩa ngữ pháp.
Cú pháp học: phương thức đánh dấu các thành phần câu, các chức vụ cú pháp, trật tự từ, kết cấu cú pháp.
Ngữ âm học: thanh điệu, phụ âm, nguyên âm.

Các loại hình ngôn ngữ
Căn cứ vào những thuộc tính loại hình mà các ngôn ngữ trên thế giới được chia chủ yếu thành hai nhóm lớn sau:

Ngôn ngữ đơn lập

Tiếng Trung, tiếng Việt, tiếng Thái và các tiếng trong nhóm ngôn ngữ Môn-Khmer là những ví dụ tiêu biểu cho loại hình ngôn ngữ đơn lập. Các đặc điểm chính của loại hình này là:
Từ không biến đổi hình thái. Hình thái của từ không chỉ ra quan hệ giữa các từ trong câu.
Hư từ và vị trí, trật tự từ đóng vai trò làm rõ quan hệ ngữ pháp cũng như ý nghĩa ngữ pháp của từ và của câu.VD: Thêm hư từ "sẽ" hay "đang" trước từ "ăn" sẽ làm thay đổi ý nghĩa thời gian của hành động (đang ăn/sẽ ăn). Hoặc đảo vị trí các từ cũng làm thay đổi ý nghĩa ngữ pháp (ví dụ: "chân bàn" và "bàn chân").
Tính hình tiết; hạt nhân cơ bản của từ vựng là các từ đơn tiết. Vì thế mà ranh giới giữa âm tiết, hình vị và từ không rõ ràng (ví dụ: trong tiếng Việt, "nhà" vừa là một hình vị, mà cũng vừa là một từ). Cũng vì vậy mà từ ghép và cụm từ cũng khó phân biệt.
Khái niệm "các từ loại" là rất mơ hồ. VD như "cưa" vừa là dụng cụ để xẻ gỗ, vừa chỉ hành động cắt xẻ gỗ. Nguyên nhân do cấu trúc của những từ có ý nghĩa đối tượng, tính chất, hành động,...không tách biệt nhau.

Ngôn ngữ không đơn lập
Được chia thành ba loại hình nhỏ sau đây:

Ngôn ngữ hòa kết (chuyển dạng)
Tiếng Anh, tiếng Nga, tiếng Pháp...

Từ biến đổi hình thái để diễn tả quan hệ ngữ pháp. Đặc biệt có sự biến đổi nguyên âm và phụ âm trong hình vị. Do sự biến đổi này mang ý nghĩa ngữ pháp nên được gọi là "biến tố bên trong".
Các hình vị trong từ ở ngôn ngữ hoà kết liên kết với nhau rất chặt chẽ. Chính tố không thể đứng một mình. Ví dụ trong tiếng Nga, chính tố "рук" không thể đứng một mình mà phải đi kèm phụ tố "-е'" hoặc "-ам" ("руке","рукам").
Mỗi phụ tố có thể đồng thời mang nhiều ý nghĩa, và ngược lại, một ý nghĩa có thể được biểu thị bằng nhiều phụ tố. Ví dụ để diễn tả ý nghĩa, tính chất đối lập, trong tiếng Đức có các phụ tố như "a-", "un-" hay "im-" ("typisch" = điển hình và "atypisch", "schön" = đẹp và "unschön",...)
Một điểm đặc biệt của ngôn ngữ hoà kết là: ý nghĩa từ vựng và ý nghĩa ngữ pháp được dung hợp trong từ nhưng không thể tách biệt được. Có thể thấy như trong tiếng Anh, rất khó để phân biệt ý nghĩa từ vựng và ý nghĩa ngữ pháp trong từ "feet" (số nhiều của "foot" = bàn chân). Chính bởi đặc điểm này mà người ta gọi là "ngôn ngữ hoà kết".

Ngôn ngữ chắp dính
Tiếng Nhật, tiếng Hàn, tiếng Thổ Nhĩ Kỳ...

Điểm khác biệt lớn nhất của ngôn ngữ chắp dính và ngôn ngữ hoà kết nằm ở độ chặt chẽ trong mối liên hệ giữa các hình vị. Hình vị trong ngôn ngữ chắp dính có tính độc lập cao hơn và liên kết với nhau cũng không chắc chắn. Điển hình là việc chính tố có thể đứng một mình. Để hiểu rõ, ta cùng xem thí dụ với tiếng Thổ Nhĩ Kỳ:
adam (người đàn ông)- adamlar (những người đàn ông)
kadin (người phụ nữ)- kadinlar (những người phụ nữ)
 Các phụ tố được sử dụng rộng rãi để cấu tạo từ và biểu thị những mối quan hệ khác nhau. Thế nhưng mỗi phụ tố lại chỉ biểu thị một ý nghĩa ngữ pháp, và ngược lại cũng vậy. Do vậy từ có độ dài rất lớn.

Ngôn ngữ hỗn nhập (đa tổng hợp)
Các ngôn ngữ Chu-cốt, Cam-chat.

Đặc điểm nổi bật nhất của loại hình ngôn ngữ này là hiện tượng một từ có thể tương ứng với một câu trong ngôn ngữ khác. Như ta đã biết, để cấu tạo nên câu cần phải có ít nhất thành phần chủ ngữ và vị ngữ, ngoài ra còn có định ngữ, trạng ngữ, bổ ngữ... Nhưng ở đây, tất cả được thể hiện chính tố, các phụ tố trong từ. VD: "i-n-i-a-l-u-d-am" trong tiếng Tschinuk ở Bắc Mỹ có nghĩa như câu " tôi đã đến để cho cô cái này" trong tiếng Việt. Có thể thấy trong thí dụ trên các thành phần câu tương ứng với các bộ phận, thành phần được chứa đựng trong một từ. Vì thế người ta gọi các ngôn ngữ trên là "hỗn nhập" hay "đa tổng hợp".
Tuy nhiên, bên cạnh các hình thức hỗn nhập vẫn có các hình thức độc lập. Nghĩa là vẫn xuất hiện các từ tách rời, từ đơn.
Các hình vị trong ngôn ngữ hỗn nhập vừa liên kết theo nguyên tắc kết dính như ngôn ngữ hoà kết hay chắp dính, vừa có thể chuyển dạng nội bộ. Nói cách khác, xét về mặt cấu trúc của các hình vị và mối liên kết giữa chúng thì các ngôn ngữ hỗn nhập mang những đặc điểm của cả hai loại hình ngôn ngữ trên.

Tham khảo

 N.V. Xtankêvich, Các loại hình ngôn ngữ Nhà xuất bản Đại học và trung học chuyên nghiệp Hà Nội 1982 274tr
 http://ngonngu.net/
 Nguyễn Thiện Giáp (chủ biên), Dẫn luận ngôn ngữ học, Nhà xuất bản Giáo dục.

Ngôn ngữ học


title: Urothemis edwardsii

text:
Urothemis edwardsii là một loài chuồn chuồn ngô thuộc họ Libellulidae. Nó được tìm thấy ở Algérie, Angola, Bénin, Botswana, Burkina Faso, Cameroon, Tchad, Cộng hòa Dân chủ Congo, Bờ Biển Ngà, Ai Cập, Gambia, Ghana, Guinea, Kenya, Liberia, Malawi, Mali, Mauritanie, Mozambique, Namibia, Niger, Nigeria, Senegal, Sierra Leone, Somalia, Nam Phi, Sudan, Tanzania, Uganda, Zambia, Zimbabwe, và có thể Burundi. Các môi trường sống tự nhiên của chúng là hồ nước ngọt, hồ nước ngọt có nước theo mùa, đầm nước ngọt, và đầm nước ngọt có nước theo mùa.

Hình ảnh

Tham khảo

 Clausnitzer, V. 2005. Urothemis edwardsii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 10 tháng 8 năm 2007.

Urothemis


title: Cola usambarensis

text:
Cola usambarensis là một loài thực vật có hoa thuộc họ Sterculiaceae.
Loài này chỉ có ở Tanzania.

Chú thích

Tham khảo
 Lovett, J. & Clarke, G.P. 1998. Cola usambarensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 19 tháng 7 năm 2007.

Chi Cô la
Thực vật Tanzania
Thực vật loài thiếu dữ liệu
Thực vật đặc hữu Tanzania


title: KineticNovel

text:
là một thương hiệu của hãng phát triển phần mềm Visual Art's ở Nhật Bản. Visual novel được sản xuất dưới nhãn hiệu KineticNovel không mang phong cách truyền thống của các sản phẩm cùng loại, khi mà nó không đưa ra bất kì sự lựa chọn nào cho người chơi để hướng cốt truyện đi theo nhiều ngã rẽ, và dẫn đến chỉ có một kết thúc duy nhất. Những visual novel dạng này gọi là "kinetic novel" để biểu thị rằng cốt truyện sẽ tự động đi theo một hướng nhất định đã có kịch bản sẵn mà không cần có sự tương tác của người chơi. Người chơi có thể chọn cách ấn nút đi tiếp khi đã đọc xong những dòng chứ xuất hiện trên màn hình, hoặc đặt ở chế độ chơi tự động và chỉ việc ngồi thưởng thức câu chuyện. Chính vì điều này mà những game thủ không thật sự đang chơi một trò chơi điện tử, chính xác hơn là họ giống như đang nghe CD nhạc hay xem phim DVD. Đa số trò chơi của KineticNovel chứa nội dung dành cho người lớn và có tính chất tình dục, mặc dù một số sản phẩm dành cho mọi lứa tuổi cũng được phát triển, chẳng hạn như planetarian ~Chiisana Hoshi no Yume~ của Key.

Công ty phân phối sản phẩm của họ thông qua việc tải về từ mạng internet. Tuy nhiên, cũng có một số trường hợp chúng được chuyển sang chơi trên các hệ máy consoles, như đã thực hiện với planetarian khi nó được Prototype chuyển sang chơi trên PlayStation 2.

Kinetic novel
planetarian ~Chiisana Hoshi no Yume~, Phát hành 29 tháng 11 năm 2004
Maiden Halo, Phát hành 7 tháng 1 năm 2005
Kare to Ano Made: White Labyrinth, Phát hành 15 tháng 2 năm 2005
Trance Kiss, Phát hành 28 tháng 3 năm 2005
Shinkyoku Sōkai Polyphonica, Phát hành 8 tháng 8 năm 2005
Kare to Ano Made: Saikon Kazoku Hen, Phát hành 13 tháng 2 năm 2006
Fushigi no Kuni no Kanojo, Phát hành 6 tháng 3 năm 2006
Beni Hime, Phát hành 3 tháng 4 năm 2006
Meitantei Shikkaku na Kanojo, Phát hành 28 tháng 8 năm 2009

Tham khảo

Liên kết ngoài
Website chính thức của KineticNovel

Công ty phần mềm Nhật Bản
Visual Art's
Công ty phát triển trò chơi điện tử


title: Taxeotis intextata

text:
Taxeotis intextata là một loài bướm đêm thuộc họ Geometridae. Loài này có ở Úc, bao gồm Tasmania.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Taxeotis
Động vật được mô tả năm 1857


title: Gladstone, Missouri

text:
Gladstone là một thành phố thuộc quận quận Clay trong tiểu bang Missouri, Hoa Kỳ. Thành phố có diện tích km2, dân số theo điều tra năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ là 26.365 người. Gladstone được lập năm 1952 và là một ngoại vi của Kansas City, Missouri. Giống như North Kansas City gần đó, thành phố Gladstone hiện bị Thành phố Kansas bao quanh hoàn toàn.

Tham khảo

Thành phố của Missouri


title: Billboard Brasil

text:
Billboard Brasil là một bảng xếp hạng đĩa đơn được phát hành hàng tháng tại Brasil, bởi tạp chí Billboard. Bảng xếp hạng ra mắt vào ngày 10 tháng 10 năm 2009, với hơn 40.000 bản cho một lần in giấy . Được phân phối trên toàn quốc bởi nhà phân phối lớn nhất của Brasil mang tên DINAP.

Tạp chí này ra đời một cách tình cờ trong chuyến đi khảo sát của Bill Werde - tổng biên tập bảng xếp hạng Billboard của Mỹ - và ông đã sáng lập điều này cho Brasil trong tháng 9 năm 2009, ông tâm sự rằng ông thích âm nhạc của Brasil, và bảng xếp hạng Billboard giữ một mắt xích quan trọng trong thị trường địa phương. Khoảng 60% của các trang biên tập được sản xuất ở Brasil, phần còn lại là dịch từ các ấn bản quốc tế.

Billboard Brasil cũng tương tự như bảng xếp hạng Billboard Hot 100 của Mỹ, bao gồm cả hai bảng xếp hạng Brasil Hot 100 và Billboard 200, ngoài các bài viết về âm nhạc trong khu vực và quốc tế, cũng như các bảng xếp hạng ở địa phương và thế giới. Tất cả các bảng xếp hạng của Brasil được thực hiện đều dựa trên một bảng báo cáo của Crowley Broadcast Analysis, phát sóng trên 265 đài phát thanh trong cả nước và cung cấp dịch vụ này cho các ngành công nghiệp âm nhạc. Brasil trở thành quốc gia thứ ba khi có sự giao thiệp các ấn bản in với tạp chí Hoa Kỳ, sau Nga và Thổ Nhĩ Kỳ.

Đĩa đơn quán quân đầu tiên trên bảng xếp hạng này thuộc về ca khúc "Halo" của Beyoncé. Vào tháng 5 năm 2010, "Tapa na Cara" (tiếng Anh: "Slap trong Face") của bộ đôi nhóm nhạc Zezé Di Camargo & Luciano đã trở thành bài hát Brasil đầu tiên giành được vị trí quán quân trên bảng xếp hạng chính thức này.

Bảng xếp hạng
Bảng xếp hạng Billboard được chấp nhận như một bảng xếp hạng chính thức của Brasil. Được công bố hàng tháng tại trang web và tạp chí của quốc gia.

 Brasil Hot 100 Airplay
 Brasil Hot Pop Songs
 Brasil Hot Popular Songs
Brasil Hot Regional (của thành phố)
 Belo Horizonte Hot Songs
 Brasília Hot Songs
 Campinas Hot Songs
 Curitiba Hot Songs
 Porto Alegre Hot Songs
 Recife Hot Songs
 Ribeirão Preto Hot Songs
 Rio de Janeiro Hot Songs
 Salvador Hot Songs
 São Paulo Hot Songs

Các ca khúc quán quân đầu tiên trên bảng xếp hạng

Bảng xếp hạng chính (Tháng 10, 2009)

BRASIL HOT REGIONAL (Tháng 10, 2009)

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang web chính thức

Bảng xếp hạng Billboard
Tạp chí Brazil
Tạp chí về các phương tiện truyền thông


title: Bari (định hướng)

text:
Bari có thể là:
Nguyên tố hóa học Bari, ký hiệu là Ba, số thứ tự 56 trong bảng tuần hoàn
Thành phố Bari thuộc vùng Puglia, Ý


title: Leptopelis kivuensis

text:
Leptopelis kivuensis là một loài ếch thuộc họ Hyperoliidae.
Loài này có ở Burundi, Cộng hòa Dân chủ Congo, Rwanda, và Uganda.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là đầm nước nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, đầm lầy, và đầm nước ngọt có nước theo mùa.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Schiøtz, A., Drewes, R. & Vonesh, J. 2004. Leptopelis kivuensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Leptopelis


title: Odontosia carmelita

text:
Odontosia carmelita (tên tiếng Anh: Scarce Prominent) là một loài bướm đêm thuộc họ Notodontidae. Nó được tìm thấy ở châu Âu, ranging tới miền bắc Ireland và Phần Lan in the North và Nga in the East.

Sải cánh dài 32–42 mm. The moths are on wing từ tháng 3 đến tháng 5 tùy theo địa điểm.

Ấu trùng ăn các loài Betula và Alnus.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
Imago
Caterpillars
UKMoths

Odontosia
Côn trùng châu Âu


title: Bê tông khí chưng áp

text:
Bê tông khí chưng áp (tiếng Anh: Autoclaved aerated concrete hay Autoclaved cellular concrete (AAC) - hoặc Autoclaved lightweight concrete (ALC)) được kĩ sư và kiến trúc sư người Thụy Điển Johan Axel Eriksson phát minh ra vào giữa những năm 1920 để phục vụ nhu cầu xây các đồn bốt trong quân sự. Đây là vật liệu xây dựng nhẹ, được đúc sẵn hoặc sản xuất theo dây chuyền. Nó được dùng làm các cấu kiện, có khả năng cách âm, cách nhiệt, chịu lửa,... Các sản phẩm từ AAC bao gồm gạch bê tông, panel tường, panel sàn, panel mái chống thấm, dầm lanh tô...

Bê tông khí chưng áp được sử dụng nhiều trong vật liệu bê tông cách nhiệt cho cả kết cấu trong nhà và ngoài nhà. Bên cạnh khả năng cách nhiệt tốt của AAC, nó còn có ưu điểm nữa là chế tạo nhanh, dễ lắp đặt cho vật liệu, dễ dàng cắt, đục, khoan.

Sản xuất bê tông khí chưng áp
Để sản xuất AAC, xi măng Portland được trộn với vôi, cát thạch anh, hay tro bay tái chế (sản phẩm từ các nhà máy nhiệt điện đốt than), nước, và bột nhôm-chất tạo khí (có thể thay thế cát bằng các khoáng silic hoạt tính như xỉ bazow dưới dạng nghiền mịn). Phản ứng thứ nhất giữa nhôm và hỗn hợp bê tông (cụ thể là với Ca(OH)2) tạo ra những bong bóng cỡ vi mô chứa H2, tạo ra lỗ rỗng trong bê tông, gia tăng thể tích của bê tông lên tới 5 lần so với bê tông thường. Sau khi hiđrô bay hơi sẽ để lại các lỗ rỗng kín, sau đó bê tông khí chưng áp sẽ được đổ vào khuôn tạo hình hoặc cắt thành hình dạng thiết kế. Sản phẩm này tiếp tục được đưa vào nồi hấp (khí chưng áp), nơi phản ứng thứ hai diễn ra. Dưới nhiệt độ và áp suất cao bên trong nồi Ca(OH)2 phản ứng với cát thạch anh để hình thành hydrat silica calci, đó là một cấu trúc tinh thể cứng tạo cường độ cao. Quá trình này có thể mất đến 12 giờ, trong đó áp suất có thể đạt đến 12 bar, trong khi nhiệt độ luôn đạt đến 1800 0C. Sau lúc này, vật liệu đã sẵn sàng để sử dụng.

Đặc tính vật lý của Gạch bê tông nhẹ

Trọng lượng nhẹ
Gạch bê tông nhẹ (hay gạch bê tông khí chưng áp) nhẹ hơn từ ½ đến 1/3 so với gạch đất nung và chỉ bằng ¼ trọng lượng gạch bê tông thường. Nguyên nhân chính là do kết cấu bọt khí chiếm đến 80% toàn bộ cấu tạo bên trong viên gạch. Đây là đặc tính nổi trội giúp tiết kiệm lượng vật liệu làm khung, móng cọc, cũng như giúp vận chuyển, thi công dễ dàng.

Cách âm tốt
Gạch bê tông nhẹ có cách tản âm tự nhiên nhờ vào cấu trúc bọt khí và khả năng hấp thụ âm thanh vượt trội. Dù âm thanh từ bên ngoài đi vào phòng hay từ trong phòng đi ra đều bắt buộc chuyển động theo đường zig-zag, sóng âm bị chia nhỏ dần tại các đường gãy và giảm đến mức tối thiểu khi xuyên được qua tường.

Cách nhiệt và tiết kiệm năng lượng
Gạch bê tông nhẹ có hệ số dẫn nhiệt rất thấp, vì vậy sẽ dẫn đến hiệu ứng đông ấm, hạ mát. Cũng nhờ vậy, mức điện dùng cho điều hòa nhiệt độ được tiết kiệm đến 40%, tạo giá trị lâu dài cho người sử dụng. Đồng thời, tường ngăn xây bằng gạch bê tông nhẹ có thể chịu đựng trên mức 1200 độ C của những đám cháy thông thường và không thay đổi kết cấu khi bị phun nước lạnh đột ngột. Kết quả thử nghiệm cho thấy bức tường xây bằng gạch bê tông nhẹ đảm bảo an toàn tối thiểu là 4 tiếng trong đám cháy.

Độ chính xác cao
Gạch bê tông nhẹ có kích thước xây dựng khá lớn, được sản xuất theo đúng kích thước quy chuẩn, giúp việc xây tường có độ chính xác cao, giảm thất thoát lượng vữa để trát phẳng mặt. Chính điều này góp phần giảm chi phí vữa và thời gian hoàn thành so với gạch đất nung thông thường.

Độ bền vững cao
Gạch bê tông nhẹ là loại vật liệu xây dựng có tính đồng nhất, có gốc là bê tông và được dưỡng hộ trong điều kiện hơi nước bão hòa áp suất cao. Nhờ quá trình chưng áp, các thành phần hóa học và cấu trúc tinh thể được ổn định để tạo ra kết cấu vững chắc bao gồm chủ yếu là khoáng tobermorite. Vì thế, gạch bê tông nhẹ có độ bền vững theo thời gian, có cường độ chịu lực cao nhất trong các loại vật liệu có dạng xốp và ổn định hơn các dạng gạch bê tông thông thường.

Chống nhiều loại côn trùng
Là loại vật liệu không bị tấn công bởi mối, mọt, kiến hoặc các sinh vật khác trong điều kiện khí hậu nhiệt đới.

Thân thiện môi trường
Gạch bê tông nhẹ là sản phẩm thân thiện môi trường, từ nguồn nguyên liệu cho đến quy trình sản xuất. Sản phẩm giảm thiểu lượng chất thải gây ô nhiễm môi trường và khí thải gây hiệu ứng nhà kính.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Portland Cement Association's information on construction with AEC/ACC
Masonry Magazine, June 2008
The Building of Syon Abbey
Toolbase.org

Vật liệu xây dựng
Bê tông
Phát minh của Thụy Điển


title: Isenburg, Neuwied

text:
Isenburg là một đô thị ở huyện Neuwied, bang Rheinland-Pfalz, nước Đức. Đô thị Isenburg, Neuwied có diện tích 4,17 km².

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Neuwied


title: Tipula mulaiki

text:
Tipula mulaiki là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Nearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Brachyhesma femoralis

text:
Brachyhesma femoralis là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Exley mô tả khoa học năm 1977.

Chú thích

Tham khảo

Brachyhesma
Động vật được mô tả năm 1977


title: Callispa confertae

text:
Callispa confertae là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Schöller miêu tả khoa học năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Callispa


title: Yusuke

text:
Yusuke, Yūsuke, hoặc Yuusuke là một cái tên người Nhật.

Con người
Ishida Yusuke
Kamiji Yusuke, diễn viên, ca sĩ
Mine Yusuke, diễn viên
Mutara Yusuke, tác giả truyện tranh
Sato Yusuke, cầu thủ bóng đá

Hư cấu
Urameshi Yusuke, nhân vật chính của YuYu Hakusho
Fujiwara Yusuke, nhân vật trong Yu-Gi-Oh! Duel Monsters GX

Tên riêng nam giới người Nhật


title: Sugitania

text:
Sugitania là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Loài
 Sugitania lepida (Butler, 1879)

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database
Sugitania at funet

Xylenini


title: Henri La Fontaine

text:
Henri La Fontaine (22.4.1854 – 14.5.1943), là luật sư người Bỉ và là chủ tịch của Phòng Hòa bình Quốc tế (International Peace Bureau) từ năm 1907 tới 1943. Ông đã được trao Giải Nobel Hòa bình năm 1913.

Tiểu sử
La Fontaine sinh ngày 22.4.1854 tại Bruxelles, trong một gia đình tư sản. Ông học luật học ở Đại học tự do Bruxelles (nay chia thành 2 trường Université Libre de Bruxelles và Vrije Universiteit Brussel).

Ông gia nhập đoàn luật sư Bỉ năm 1877 và nổi tiếng là một người có thẩm quyền về Luật quốc tế. Năm 1893, ông làm giáo sư môn luật quốc tế ở Đại học tự do Bruxelles.

Sự nghiệp
Năm 1895 ông được bầu vào thượng nghị viện Bỉ, nhân danh đảng Xã hội. Từ năm 1919 tới 1932, ông là Phó chủ tịch Thượng nghị viện Bỉ.

La Fontaine đã sớm quan tâm tới Phòng Hòa Bình Quốc tế - thành lập năm 1882 - và đã có ảnh hưởng tới những nỗ lực của Phòng để mang lại các Hội nghị Hòa bình Den Haag năm 1899 và 1907. Ông là thành viên của phái đoàn Bỉ tham dự Hội nghị Hòa bình Paris vào năm 1919 và Hôi nghị Hội Quốc Liên (1920-1921). Trong các nỗ lực khác để thúc đẩy hòa bình thế giới, ông thành lập "Trung tâm Trí tuệ thế giới" (Centre Intellectuel Mondial, sau này sáp nhập vào "Viện Hợp tác trí tuệ của Hội Quốc Liên") và đề xuất các tổ chức này như là một trường học và đại học trên thế giới, một nghị viện thế giới, và một tòa án công lý quốc tế.

Cùng với Paul Otlet (1868-1944),ông là đồng tác giả của tác phẩm "Essai de bibliographie de la Paix" (1890), dự án Mundaneum (Hệ thống phân loại thập phân sách xuất bản), sáng lập ra "Viện Thư mục Quốc tế" (Institut International de Bibliographie, sau này trở thành Liên đoàn Quốc tế Thông tin và Tài liệu).

Ngoài ra, ông cũng là tác giả của nhiều sổ tay pháp luật và một tài liệu lịch sử về trọng tài quốc tế. Ông cũng là người sáng lập tạp chí "La Vie Internationale". Năm 1916, ông xuất bản tác phẩm "The great solution: magnissima charta", trong đó ông đưa ra ý tưởng về một Tổ chức quốc tế lao động trí óc.

Henri La Fontaine là hội viên Hội Tam điểm, thuộc chi hội Les Amis Philanthropes ở Bruxelles.

Ông từ trần ngày 14.5.1943.

Tham khảo

 Nobel Committee information on La Fontaine
 www.nobel-winners.com information about Henri La Fontaine - the above Wikipedia article (or an earlier version of it) is based on text from this source, which is licensed under the GFDL.

Liên kết ngoài

 Nobelprize.org, Henri La Fontaine - biografi
 Nobelprize.org, Nobels fredspris 1913

Sinh năm 1854
Mất năm 1943
Luật sư Bỉ
Người Bỉ đoạt giải Nobel
Người đoạt giải Nobel Hòa bình
Nhà khoa học Bỉ


title: 11878 Hanamiyama

text:
11878 Hanamiyama (1990 HJ) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 18 tháng 4 năm 1990 bởi T. Seki ở Geisei.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1990


title: Bùi Thiện Ngộ

text:
Bùi Thiện Ngộ (1929 – 2006) - Thượng tướng Công an nhân dân Việt Nam. Ông nguyên là Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Đảng ủy Công an Trung ương, Bộ trưởng Bộ Nội vụ (Từ năm 1998 được đổi tên thành Bộ Công an) - Huân chương Hồ Chí Minh.

Thân thế sự nghiệp
• Ông sinh ngày 24 tháng 10 năm 1929, tại Tân Định, Sài Gòn (nay là phường Tân Định, quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh).

• Ông tham gia hoạt động Việt Minh trong phong trào Cách mạng tháng 8 năm 1945, được kết nạp Đảng Cộng sản Đông Dương tháng 7 năm 1947. Từ năm 1948, ông công tác trong lực lượng công an tại tỉnh Biên Hòa, sau là tỉnh Thủ Biên, Miền Nam Việt Nam.

• Năm 1954, ông tập kết ra Bắc, công tác tại Ban Thống nhất Trung ương và Bộ Công an, làm cán bộ Vụ Bảo vệ chính trị, sau đó làm giảng viên Trường Công an Trung ương.

• Năm 1965, ông được phân công vào công tác tại Ban An ninh Trung ương Cục miền Nam, làm Phó Văn phòng, sau đó làm Phó Tiểu ban Bảo vệ chính trị của Ban An ninh.

• Sau năm 1975, ông tiếp tục công tác trong lực lượng Công an rồi chuyển sang công tác chính quyền.

• Tháng 11 năm 1976, ông trở lại ngành Công an, giữ chức Phó Cục trưởng Cục Chống gián điệp, Bộ Nội vụ (nay là Bộ Công an). Tháng 7 năm 1979, ông là Giám đốc Công an Đặc khu Vũng Tàu – Côn Đảo, sau đó được bầu làm Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân Đặc khu.

• Tháng 1 năm 1984, ông chuyển công tác về Bộ Nội vụ và đến tháng 11 năm 1985, làm Phó Tổng cục trưởng Tổng cục An ninh Nhân dân.

• Năm 1986, ông được bầu vào Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa VI, được cử làm Phó Bí thư Đảng ủy Công an Trung ương, Thứ trưởng, rồi Thứ trưởng Thường trực Bộ Nội vụ. Tháng 1 năm 1989, ông được phong cấp Trung tướng.

• Năm 1991, ông được bầu là Ủy viên Bộ Chính trị (khóa VII) và được cử giữ chức Bộ trưởng Nội vụ thay ông Mai Chí Thọ. Ông giữ chức vụ này đến năm 1996. Trong thời gian này, ông còn là đại biểu Quốc hội khóa IX, và là Ủy viên Ủy ban Quốc phòng và An ninh của Quốc hội.

• Tháng 12 năm 1992, ông được phong cấp Thượng tướng.

• Bùi Thiện Ngộ qua đời khi đang điều trị tại Bệnh viện Chợ Rẫy, Thành phố Hồ Chí Minh vào lúc 3 giờ 55 phút sáng, ngày 1 tháng 7 năm 2006 (tức 7 tháng 6 năm Bính Tuất), ông được an táng tại Nghĩa trang Thành phố Hồ Chí Minh (quê hương Bùi Thiện Ngộ).

Tặng thưởng

Quân hàm

Phần thưởng cao quý

 Tháng 4 năm 2006, ông được trao tặng Huân chương Hồ Chí Minh

••• và nhiều huân huy chương cao quý khác.

 Tên của ông được đặt cho một tuyến phố nằm trong khu đô thị Việt Hưng thuộc quận Long Biên, thành phố Hà Nội và đường châu thổ trên cao tại Khu đô thị mới Thủ Thiêm, Thành phố Hồ Chí Minh.

Chú thích

Liên kết ngoài

 Bộ trưởng Bùi Thiện Ngộ: Người cộng sản trung kiên, một nhân cách cao cả và bình dị
 ĐỒNG CHÍ BÙI THIỆN NGỘ, MỘT CON NGƯỜI CHÍ NGHĨA, CHÍ TÌNH
 Thượng tướng Bùi Thiện Ngộ từ trần trên Vietnamnet
 Danh sách Ban lễ tang và tiểu sử Thượng tướng Bùi Thiện Ngộ  trên báo Nhân dân diện tử

Thượng tướng Công an nhân dân Việt Nam đã mất
Huân chương Hồ Chí Minh
Bộ trưởng Bộ Công an Việt Nam
Ủy viên Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa IX
Người Sài Gòn


title: Brookula spinulata

text:
Brookula spinulata là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Liotiidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Brookula


title: Doem Bang Nang Buat (huyện)

text:
Doem Bang Nang Buat () là một huyện (amphoe) ở phía bắc của tỉnh Suphanburi, miền trung Thái Lan.

Lịch sử
Trong quá khứ, Nang Buat nằm trên một khu vực lớn. Hoàng thân Damrong Rajanubhab và tỉnh trưởng đã nhất trí tách phần phía bắc và lập một huyện mới với tên Doem Bang vào ngày 16 tháng 5 năm 1911. Họ cũng đưa hai tambon của Hankha, tỉnh Chainat và hai tambon của Bang Rachan, tỉnh Sing Buri vào huyện mới này. Năm 1939, chính quyền đã đổi tên huyện Nang Buat thành Sam Chuk, và quyết định thêm chữ Nang Buat vào sau Doem Bang, từ đó huyện có tên Doem Bang Nang Buat.

Địa lý
Các huyện giáp ranh (từ phía bắc theo chiều kim đồng hồ) là: Noen Kham, Hankha và Sankhaburi của tỉnh Chainat, Bang Rachan và Khai Bang Rachan của tỉnh Sing Buri, Sawaeng Ha của tỉnh Ang Thong, và Sam Chuk, Nong Ya Sai và Dan Chang của tỉnh Suphanburi.

Nguồn nước chính là sông Tha Chin hay sông Suphan.

Hành chính
Huyện này được chia thành 14 phó huyện (tambon). Có ba thị trấn (thesaban tambon) within the district - Khao Phra nằm trên một phần của the tambon Khao Phra and Doem Bang, Nangbuat nằm trên một phần của tambon Nangbuat, còn Bo Kru nằm trên một phần của tambon Bo Kru.

Tham khảo

Liên kết ngoài
amphoe.com

Doem Bang Nang Buat


title: (30878) 1992 GQ

text:
(30878) 1992 GQ là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Seiji Ueda và Hiroshi Kaneda ở Kushiro, Hokkaidō, Nhật Bản, ngày 3 tháng 4 năm 1992.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 30001–31000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1992
Được phát hiện bởi Hiroshi Kaneda
Được phát hiện bởi Seiji Ueda
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Triaenodes baris

text:
Triaenodes baris là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Chú thích

Tham khảo

Trichoptera miền Tân bắc
Triaenodes


title: Fusinus albacarinoides

text:
Fusinus albacarinoides là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Fasciolariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Fusinus


title: Knipowitschia ephesi

text:
Knipowitschia ephesi là một loài cá thuộc họ Gobiidae. Nó là loài đặc hữu của Thổ Nhĩ Kỳ. Môi trường sống tự nhiên của nó là các con sông. Nó bị đe dọa do mất môi trường sống.

Nguồn

Tham khảo

Động vật Thổ Nhĩ Kỳ
Knipowitschia
Động vật đặc hữu Thổ Nhĩ Kỳ
Cá nước ngọt
Cá Tây Á


title: Mirosternus molokaiensis

text:
Mirosternus molokaiensis là một loài bọ cánh cứng thuộc họ Ptinidae.

Chú thích

Tham khảo

molokaiensis


title: Sceloenopla parvula

text:
Sceloenopla parvula là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Baly miêu tả khoa học năm 1858.

Chú thích

Tham khảo

Sceloenopla


title: Tối ưu bầy đàn

text:
Phương pháp tối ưu bầy đàn là một trong những thuật toán  xây dựng dựa trên khái niệm trí tuệ bầy đàn để tìm kiếm lời giải cho các bài toán  tối ưu hóa trên một không gian tìm kiếm nào đó.

Giới thiệu

Phương pháp tối ưu bầy đàn là một dạng  của các thuật toán tiến hóa quần thể đã được biết đến trước đây như thuật giải di truyền(Genetic algorithm (GA)), Thuật toán đàn kiến(Ant colony algorithm). Tuy vậy PSO khác với GA ở chỗ nó thiên về sử dụng sự tương tác giữa các cá thể trong một quần thể để khám phá không gian tìm kiếm. PSO là kết quả của sự mô hình hóa việc đàn chim bay đi tìm kiếm thức ăn cho nên nó thường được xếp vào các loại thuật toán có sử dụng trí tuệ bầy đàn. Được giới thiệu vào năm 1995 tại một hội nghị của IEEE bởi James Kennedy và kỹ sư Russell C. Eberhart. Thuật toán có nhiều ứng dụng quan trọng trong tất cả các lĩnh vực mà ở đó đòi hỏi  phải giải quyết các bài toán tối ưu hóa.
Để hiểu rõ thuật toán PSO hãy xem một ví dụ đơn giản về quá trình tìm kiếm thức ăn của một đàn chim. Không gian tìm kiếm thức ăn lúc này là toàn bộ  không gian ba chiều mà chúng ta đang sinh sống. Tại thời điểm bắt đầu tìm kiếm cả đàn bay theo một hướng nào đó, có thể là rất ngẫu nhiên. Tuy nhiên sau một thời gian tìm kiếm một số cá thể trong đàn bắt đầu tìm ra được nơi có chứa thức ăn. Tùy theo số lượng thức ăn vừa tìm kiếm, mà cá thể gửi tín hiệu đến các  các  cá thể khác đang tìm kiếm  ở vùng lân cận. Tín hiệu  này lan truyền trên toàn quần thể. Dựa vào thông tin nhận được mỗi cá thể sẽ điều chỉnh hướng bay và vận tốc theo hướng về nơi có nhiều thức ăn nhất. Cơ chế truyền tin như vậy thường được xem như là một kiểu hình của trí tuệ bầy đàn. Cơ chế này giúp cả đàn chim tìm ra nơi có nhiều thức ăn nhất trên không gian tìm kiếm vô cùng rộng lớn.

Như vậy đàn chim đã dùng trí tuệ, kiến thức và kinh nghiệm của cả đàn để nhanh chóng tìm ra nơi chứa thức ăn. Bây giờ chúng ta tìm hiểu làm cách nào mà một mô hình trong sinh học như vậy có thể áp dụng trong tính toán và sinh ra thuật toán PSO mà ta từng nhắc đến. Việc mô hình hóa này thường được gọi là quá trình phỏng sinh học (bioinspired) mà chúng ta thường thấy trong các ngành khoa học khác. Một thuật toán được xây dựng dựa trên việc mô hình hóa các quá trình trong sinh học được gọi là thuật toán phỏng sinh học (bioinspired algorithms).

Hãy xét bài toán tối ưu của hàm số F trong không gian n chiều. Mỗi vị trí trong không gian là một điểm tọa độ n chiều. Hàm F là Hàm mục tiêu(fitness function) xác định trong không gian n chiều và nhận giá trị thực. Mục đích là tìm ra điểm cực tiểu của hàm F trong miền xác định nào đó. Ta bắt đầu xem xét sự liên hệ giữa bài toán tìm thức ăn với bài toán tìm cực tiểu của hàm theo cách như sau. Giả sử rằng số lượng thức ăn tại một vị trí tỉ lệ nghịch với giá trị của hàm F tại vị trí đó. Có nghĩa là ở một vị trí mà giá trị hàm F càng  nhỏ thì số lượng thức ăn càng lớn. Việc tìm vùng chứa thức ăn nhiều nhất tương tự như việc tìm ra vùng chứa điểm cực tiểu của hàm F trên không gian tìm kiếm.

Tham khảo

 J. Kennedy and R. C. Eberhart. Swarm Intelligence. Morgan Kaufmann. 2001
 M. Clerc. Particle Swarm Optimization. ISTE, 2006.
 D. N. Wilke, S. Kok, and A. A. Groenwold, Comparison of linear and classical velocity update rules in particle swarm optimization: notes on diversity, International Journal for Numerical Methods in Engineering, Vol. 70, No. 8, pp. 962–984, 2007.
 A. Chatterjee, P. Siarry, Nonlinear inertia variation for dynamic adaptation in particle swarm optimization, Computers and Operations Research, Vol. 33, No. 3, pp. 859–871, 2006.
 A. P. Engelbrecht. Fundamentals of Computational Swarm Intelligence. Wiley, 2005.
 D. N. Wilke. Analysis of the particle swarm optimization algorithm, Master's Dissertation, University of Pretoria, 2005.
 T. Marwala. Finite element model updating using particle swarm optimization. International Journal of Engineering Simulation, 2005, 6(2), pp. 25–30. ISSN: 1468-1137.
 M. Clerc, and J. Kennedy,  The Particle Swarm-Explosion, Stability, and Convergence in a Multidimensional Complex Space, IEEE Transactions on Evolutionary Computation, 2002, 6, 58-73
 J. Kennedy, and R. Eberhart, Particle swarm optimization, in Proc. of the IEEE Int. Conf. on Neural Networks, Piscataway, NJ, pp. 1942–1948, 1995.

Liên kết ngoài
 ParadisEO is a powerful C++ framework dedicated to the reusable design of metaheuristics including PSO algorithms . Ready-to-use algorithms, many tutorials to easily implement your PSO.
Particle Swarm Central
FORTRAN Codes Particle Swarm Optimization Performance on Benchmark functions
JSwarm-PSO Particle swarm optimization package
Perl PSO Module
DMOZ Particle Swarm People
Java Applet for 3D-visualisation of PSO
Links to PSO source codes
CILib - GPLed computational intelligence simulation and research environment written in Java, includes various PSO implementations
Understanding the Particle Swarm Optimization Algorithm - What are some of the effects of diversity?
PSO Tutorials for beginners -  Xiaohui Hu 2006

Thuật toán tối ưu hóa
Giải thuật tiến hóa


title: Plœuc-sur-Lié

text:
Plœuc-sur-Lié () là một xã của tỉnh Côtes-d’Armor, thuộc vùng Bretagne, tây bắc Pháp.

Dân số
Người dân ở Plœuc-sur-Lié được gọi là Plœucois.

Xem thêm
Xã của tỉnh Côtes-d’Armor

Tham khảo

Ploeucsurlie


title: Atractosomus illinitus

text:
Atractosomus illinitus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1893.

Chú thích

Tham khảo

Atractosomus


title: Parnassius tenedius

text:
Parnassius tenedius là một loài bướm trong chi Parnassius, họ Papilionidae. Chúng phân bố thành dải từ Siberia và viễn đông Nga đến tây bán đảo Chukchi, Mông Cổ và bắc Trung Quốc.Ấu trùng ăn Corydalis.

Hình ảnh

Tham khảo

 Sakai S., Inaoka S., Toshiaki A., Yamaguchi S., Watanabe Y., (2002) The Parnassiology. The Parnassius Butterflies, A Study in Evolution, Kodansha, Japan. ISBN ngày 4 tháng 6 năm 124051-X

Liên kết ngoài
Parnassius of the World Photo Map

Parnassius


title: Vernoux-en-Gâtine

text:
Vernoux-en-Gâtine là một xã thuộc tỉnh Deux-Sèvres trong vùng Nouvelle-Aquitaine phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 206 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Deux-Sèvres


title: Plaxia

text:
Plaxia là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae


title: Pettoncourt

text:
Pettoncourt là một xã trong vùng Grand Est, thuộc tỉnh Moselle, quận Château-Salins, tổng Château-Salins. Tọa độ địa lý của xã là 48° 46' vĩ độ bắc, 06° 24' kinh độ đông. Pettoncourt nằm trên độ cao trung bình là 205 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 197 mét và điểm cao nhất là 282 mét. Xã có diện tích 4,9 km², dân số vào thời điểm 1999 là 260 người; mật độ dân số là 53 người/km². Pettoncourt nằm 8 km về phía tây của Château-Salins.

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Xã của Moselle


title: Hampea breedlovei

text:
Hampea breedlovei là một loài thực vật có hoa thuộc họ Malvaceae.
Loài này chỉ có ở México.

Nguồn
 González-Espinosa, M. 1998. Hampea breedlovei. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 19 tháng 7 năm 2007.

Tham khảo

Hampea
Thực vật México
Thực vật dễ tổn thương


title: Meyssac (tổng)

text:
Tổng Meyssac là một tổng của Pháp tọa lạc tại tỉnh Corrèze trong vùng Lumousin.

Địa lý
Tổng này được tổ chức xung quanh Meyssac trong quận Brive-la-Gaillarde. Độ cao khu vực này là 122 m (Branceilles) đến 523 m (Lostanges) độ cao trung bình trên mực nước biển là 261 m.

Hành chính

Phân chia đơn vị hành chính
Tổng Meyssac được chia thành 14 xã và khoảng 4 673 người (điều tra dân số năm 1999 không tính trùng dân số).

|-
| Branceilles || align="right" | 236 || align="right" | 19500 || align="right" | 19029
|-
| Chauffour-sur-Vell || align="right" | 320 || align="right" | 19500 || align="right" | 19050
|-
| Collonges-la-Rouge || align="right" | 413 || align="right" | 19500 || align="right" | 19057
|-
| Curemonte || align="right" | 225 || align="right" | 19500 || align="right" | 19067
|-
| Lagleygeolle || align="right" | 234 || align="right" | 19500 || align="right" | 19099
|-
| Ligneyrac || align="right" | 283 || align="right" | 19500 || align="right" | 19115
|-
| Lostanges || align="right" | 134 || align="right" | 19500 || align="right" | 19119
|-
| Marcillac-la-Croze || align="right" | 212 || align="right" | 19500 || align="right" | 19126
|-
| Meyssac || align="right" | 1 100 || align="right" | 19500 || align="right" | 19138
|-
| Noailhac || align="right" | 310 || align="right" | 19500 || align="right" | 19150
|-
| Saillac || align="right" | 157 || align="right" | 19500 || align="right" | 19179
|-
| Saint-Bazile-de-Meyssac || align="right" | 152 || align="right" | 19500 || align="right" | 19184
|-
| Saint-Julien-Maumont || align="right" | 155 || align="right" | 19500 || align="right" | 19217
|-
| Turenne || align="right" | 742 || align="right" | 19500 || align="right" | 19273
|}

Thông tin nhân khẩu

Xem thêm
 Corrèze
 Quận của Corrèze
 Tổng của Corrèze
 Xã của Corrèze
 Danh sách các tổng ủy viên của Corrèze

Bibliographie

 Découverte du Midi-Corrézien. Tổng Meyssac. Colette Laussac et Olivier Meunier. Éditions du Ver Luisant (2007).

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Tổng Meyssac sur le site de l'Insee
 plan du Tổng Meyssac sur Mapquest
 Localisation du Tổng Meyssac sur une carte de France

Meyssac


title: Amanita porphyria

text:
ata porphyria là một loài nấm trong chi Amanita được tìn thấy ở châu Âu và Bắc Mỹ.

Uses
A. porphyria không thể ăn được do nó có độc tính nhẹ và quan trọng hơn là nó dễ bị nhầm lẫn với những loài nấm độc khác như Amanita pantherina.

Hình ảnh

Liên kết ngoài

Tham khảo

 E. Garnweidner. Mushrooms and Toadstools of Britain and Europe. Collins. 1994.

porphyria
Nấm châu Âu
Nấm Bắc Mỹ


title: Exaerete guaykuru

text:
Exaerete guaykuru là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Anjos-Silva & Rebêlo mô tả khoa học năm 2006.

Chú thích

Tham khảo

Exaerete
Động vật được mô tả năm 2006


title: Chà vá chân đỏ

text:
Voọc Chà vá chân đỏ hay còn gọi là Voọc Chà vá chân nâu (Pygathrix nemaeus) thuộc họ Khỉ Cựu Thế giới (để phân biệt với loài khỉ tân thế giới), và là loài có màu sắc rực rỡ nhất trong số các loài linh trưởng.

Từ "Voọc" trong tiếng Việt có nghĩa là "khỉ". Loài voọc này còn có nhiều tên gọi (địa phương) khác như Voọc ngũ sắc, Khỉ chú lính, Giáo hoàng, Dọc, Hoa, Giấu đầu hở đuôi. Đây là loài khỉ sinh sống, ăn và ngủ trên các cành cây trong rừng và hoạt động vào ban ngày. Chà vá chân nâu là loài khỉ ăn lá đặc hữu của vùng Đông Dương, chủ yếu phân bố ở Việt Nam, Lào và một phần nhỏ ở Đông Bắc Campuchia. Hiện nay chúng là một trong những động vật quý hiếm cần được bảo vệ.

Lịch sử
Chà vá chân nâu được giới khoa học biết đến từ năm 1771 và ghi nhận xuất xứ từ "Cochin-China" nhưng lúc bấy giờ chúng được coi như một nhóm gồm ba phân loài: P. nemaeus nemaeus, P. nemaeus cinerea, và  P. nemaeus nigripes. Mãi đến cuối thế kỷ 20 giới khoa học mới sắp xếp lại và kết luận rằng chúng là một loài riêng, mang tên P. nemaeus.

Phân bố và sinh cảnh sống
Thế giới:  khu vực Đông Dương gồm Việt Nam, Nam Lào và phần nhỏ thuộc Đông Bắc Campuchia.

Việt Nam: chỉ phân bố từ tỉnh Nghệ An đến Kon Tum.

Voọc chà vá chân nâu sống trong các khu rừng thường xanh mưa mùa nhiệt đới, rừng nửa rụng lá, đôi khi là rừng thứ sinh thường xanh, rừng núi đá vôi, hoặc rừng hỗn giao cây lá rộng và cây lá kim. Chúng thường chỉ sinh sống, di chuyển trên các tầng tán cây cao trong rừng nhưng thỉnh thoảng chúng vẫn đi xuống đất để uống nước hoặc ăn đất để bổ sung thêm chất khoáng.

Hình thái
Voọc chà vá chân nâu là loài có màu sắc rực rỡ nhất trong các loài linh trưởng. Chúng được biết mệnh danh là "nữ hoàng linh trưởng" cũng bởi vẻ ngoài xinh đẹp và độc đáo. Từ đầu gối đến mắt cá chân của Voọc chà vá chân nâu giống như "đôi tất dài màu nâu đỏ", cẳng tay trước của chúng như được phủ một lớp găng tay trắng. Bàn tay và đôi chân lại có màu đen. Voọc chà vá chân nâu có vành râu quai nón màu trắng và thường của con đực sẽ rậm rạp hơn. Đuôi dài màu trắng và có cụm lông trắng ở phía cuối. Phần bụng và lưng có màu xám. Bộ lông trên cơ thể là tổng hợp hài hòa của 5 màu đen, xám, trắng, nâu đỏ, cam nên còn được gọi là voọc ngũ sắc.

Cá thể trưởng thành có trọng lượng cơ thể  trung bình ở con đực và con cái tương ứng 11 kg và 8,44 kg. Kích thước thân trung bình khoảng 61 cm ở con đực và 55 cm ở con cái. Đuôi thuôn và dài 55–76 cm. Ở con đực có hai túm lông trắng ở hai góc phía trên gốc đuôi hình tam giác.

Cả ba loại chà vá nói chung (Pygathrix nemaeus, Pygathrix cinerea và Pygathrix nigripes) có thân lông xám với vết lông trắng ở mông. Lông vai và tay màu đen. Lông trên đầu màu xám nhưng có một vành đen phía trên trán. Chúng có vành râu quai nón màu trắng trong khi phía cổ thì lông màu dà, hung đỏ. Mắt chúng hơi xếch. Tay chà vá dài hơn chân. Đuôi dài, sắc lông trắng.

Khác biệt giữa ba loại chà vá là lông từ mông trở xuống. Chà vá chân đỏ, như tên đặt cho chúng, có cặp chân màu nâu đỏ. Hai cánh tay cũng xám. Chúng có họ rất gần với chà vá chân xám trong khi chà vá chân đen theo giảo nghiệm thì có họ xa hơn.

Tập tính

Voọc, giống như các loài khỉ khác, thích sống bầy đàn. Chúng sống trong nhóm từ 4 đến 15 con nhưng đã từng ghi lại được nhóm lên tới 50 con. Một nhóm thường có một hoặc vài con đực và trung bình sẽ có hai con cái nếu có một con đực. Cả con cái và con đực đều biết vị trí của mình trong đàn và con đực thường có vị trí cao hơn con cái. Cả con đực và con cái cuối cùng rồi sẽ rời khỏi đàn nơi chúng được sinh ra.

Giống các loài khác thuộc họ Khỉ cựu thế giới, đuôi của chúng không dùng để cầm nắm. Đuôi chỉ được sử dụng cho một mục đích duy nhất là cân bằng. Chúng dùng tay và chân để di chuyển trong rừng. Một khi đã bắt đầu di chuyển cả nhóm sẽ được dẫn dắt bởi con đực đầu đàn, với những con đực trẻ ở phía sau, con cái và con non an toàn ở giữa. Loài voọc này sống trên cao, chúng di chuyển ở trên các tán rừng. Chúng rất nhanh nhẹn và thường có thể nhảy tới 6 mét (20 feet), với cánh tay dang rộng qua đầu, chúng đẩy chi dưới về phía trước và tiếp đất bằng 2 chân.

Bình thường, chà vá chân nâu sẽ di chuyển một cách ồn ào từ cành này sang cành khác qua khu rừng, đi qua các tán cây, nhảy nhót trên các cành và nhún nhảy bằng 2 chân cùng lúc, thể hiện khả năng giữ cân bằng tuyệt vời của mình. Nhưng khi có biến, bởi kẻ săn mồi hay những mối nguy hiểm khác, chúng có thể chạy trốn một cách yên lặng qua những cành cây, ra xa khỏi mối nguy hiểm. Nếu chúng giật mình, chúng có thể kêu lớn, nháo nhác quanh các cành cây. Nhưng ngược lại với những lần di chuyển ồn ã, chà vá dành phần lớn thời gian để ăn trong yên lặng, tiêu hóa đống thức ăn, liu diu ngủ và chải lông cho nhau.

Loài khỉ này giao tiếp thông qua biểu cảm khuôn mặt. Nó như một màn biểu diễn khuôn mặt với cái miệng há rộng, răng nhe ra và cằm hướng về phía trước. Thỉnh thoảng, chúng nhắm mắt, quờ quạng nhau mà không để tâm tới mối nguy hiểm khi ở trên các cành cao. Cái nhìn chằm chằm thể hiện sự đe dọa. Mặt nhăn nhó, miệng mở rộng và răng nhe ra cho thấy thái độ tuân phục sau khi bị nhìn chằm chằm. Biểu hiện này cũng thường thấy khi chúng bắt đầu chài lông cho nhau và chơi đùa. Chà vá chân nâu gầm gừ ở âm vực thấp, thể hiện sự đe dọa và kêu ré lên khi phải chịu đau.

Về tập tính giao phối và sinh sản, hiện chưa có đầy đủ thông tin mô tả quá trình này ngoài tự nhiên. Các quan sát và nghiên cứu trong môi trường nuôi nhốt ghi nhận: trước khi giao phối, cả con đực và con cái đều ra dấu hiệu bằng cách giơ cằm ra, lông mày nhếch cao và đầu cúi xuống. Con cái sẽ di chuyển trước, cắm mặt xuống cành cây, mắt nhìn vào con đực đã chọn. Con đực sẽ quay lại nhìn thẳng và có thể quay đi tìm nơi mà nó cho là phù hợp để giao phối.

Giai đoạn giao phối diễn ra từ tháng 8 đến tháng 12. Giai đoạn mang thai kéo dài trong khoảng từ 165 đến 190 ngày, con cái sẽ sinh một con non vừa đúng trước mùa quả chín. Sinh đôi thường rất hiếm. Con non khi chào đời mắt đã mở to và bám vào mẹ một cách bản năng. Voọc con mới sinh có lông vàng cam, mặt màu đen, từ 8 - 24 tháng tuổi  màu lông và màu mặt mới chuyển dần sang màu sắc của con trưởng thành. Trong môi trường nuôi nhốt, những thành viên khác trong nhóm cũng chăm sóc con non và những con cái khác có thể còn cho nó bú. Một nghiên cứu đã ghi nhận: con non được nhận nuôi sẽ do hai con cái và một con đực trong đàn chăm sóc. Con cái có thể bắt đầu giao phối khi đủ 4 tuổi trong khi con đực phải mất từ 4-5 năm. Vòng đời của chúng dài khoảng 25 năm.

Thức ăn
Thức ăn của chúng chủ yếu bao gồm lá cây nhiều chất xơ. Thuộc phân loài Colobinae hay loài khỉ ăn lá, chúng có dạ dày to chia làm các túi chứa vi sinh giúp tách cellulose trong lá cây qua quá trình lên men, điều này khiến cho bụng của loài chà vá luôn phồng lên. Chúng cũng hay ợ do khí thải ra từ quá trình lên men này. Chà vá chân nâu thích ăn những lá non, nhỏ và mềm nhưng cũng thích hoa quả như quả sung, nụ, cuống lá, hoa và hạt. Chúng lấy được đủ chất lỏng và protein chúng cần từ thức ăn mà không cần phải xuống tận mặt đất để uống nước. Loài khỉ này ăn tới 50 loại thực vật khác nhau nhưng không ăn thịt loài động vật nào. Thói quen ăn uống bừa bãi và hỗn tạp của chúng đã làm rơi nhiều thức ăn xuống mặt đất: là khô, quả chưa chín hoặc hoa quả quá chín. Chúng ăn một cách hòa bình bên cạnh nhau, chia sẻ thức ăn mà không tranh giành. Thường thì chúng chia sẻ một tán lá, chúng dùng tay tách tán lá đó ra chia cho nhau, đây là một hành động hào hiệp mà hiếm loài Khỉ cựu thế giới nào có.

Tình trạng nguy cấp
Voọc chà vá chân nâu được xếp hạng Rất Nguy cấp (CR) trong Sách đỏ Thế giới IUCN (2021.1) và EN - Nguy cấp trong Sách Đỏ Việt Nam cũng như trong danh sách bị cấm buôn bán toàn cầu của CITES.. Pháp luật Việt Nam nghiêm cấm săn bắt, buôn bán voọc chà vá chân nâu dưới mọi hình thức (Nghị định 64/2019/ NĐ-CP của Chính phủ).

Săn bắt và mất môi trường sống là nguyên nhân làm số lượng chủng quần của vọoc suy giảm nghiêm trọng. Người dân các địa phương thường săn bắn loài này làm thực phẩm hoặc nấu cao để sử dụng như một loại thuốc gia truyền. Ngoài ra, voọc chà vá chân nâu còn được bán để nuôi làm cảnh hoặc làm thú nhồi bông. Hiện nay môi trường sống của loài ngày càng bị phân tán và thu hẹp do nạn khai thác gỗ và chuyển đổi đất rừng thành đất nông nghiệp, công nghiệp và xây dựng.

Số lượng: Hiện tại chưa có đánh giá toàn bộ số lượng cá thể của loài này ở trên 3 nước và cả trên nước Việt Nam. Tại Sơn Trà, Đà Nẵng, nơi tập trung một số lượng lớn voọc chà vá chân nâu có thể quan sát dễ dàng ngoài tự nhiên, nghiên cứu mới nhất của trung tâm GreenViet (2017)  với số lượng là khoảng 1300 cá thể. Kết quả nghiên cứu công bố năm 2018 của Trung tâm Bảo tồn Thiên nhiên Việt cho thấy quần thể lớn nhất hiện nay có thể phân bố tại Khu Dự trữ thiên nhiên Động Châu - Khe Nước Trong với 280 đàn, số lượng kiểm đếm từ 3.640-4.060 cá thể. Ngoài ra, ở Việt Nam, có một quần thể lớn voọc chà vá chân nâu đang sinh sống tại vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng (Quảng Bình), Khu Bảo tồn thiên nhiên Bắc Hướng Hóa (Quảng Trị).

.

Chú thích

Tham khảo

  Listed as Endangered (EN A1cd v2.3)
 Đà Nẵng: Phát hiện quần thể voọc ngũ sắc quý hiếm
 Những kẻ truy sát voọc ngũ sắc cực quý
 Phát hiện vụ tàn sát hàng loạt voọc ngũ sắc
 Bắt kẻ sát hại 18 con voọc ngũ sắc quý hiếm
 Khu vực giết voọc ngũ sắc không phải ở Quảng Nam
 Phát hiện quần thể voọc ngũ sắc quí hiếm
 Xẻ núi đá vôi, voọc bạc mất "nhà"
 Thầy giáo cứu voọc
 Tôi không giết voọc mà chỉ chụp ảnh(!?)
 Chà vá trong khu bảo tồn Sơn Trà
 Chà vá chân đỏ
 Voọc Chà vá chân đỏ

N
Động vật có vú Việt Nam
Động vật được mô tả năm 1771
Động vật có vú châu Á
Động vật có vú Campuchia
Động vật có vú Lào
Loài Rất nguy cấp
Động vật quý hiếm
Sách Đỏ Việt Nam
Nghị định 06/2019
IUCN
Critically Endangered
Khe Nước Trong
Động Châu - Khe Nước Trong
Phong Nha - Kẻ Bàng
Sơn Trà


title: Hành lá

text:
Hành lá hay hành xanh, hành non là tên gọi chung của các loài thuộc chi Hành. Tất cả hành lá đều có lá rỗng màu xanh (giống hành tây), nhưng lại thiếu một thân hành (củ hành) phát triển hoàn chỉnh. Chúng được trồng bởi hương vị thơm dịu hơn so với hầu hết hành tây và được ăn sống hoặc nấu chín như một loại rau.

Phân loại
"Hành lá" cũng được dùng chỉ các cây non của hành tây (A. cepa var. Cepa), hẹ tây (A. cepa var. Aggregatum, tiền thân A. ascalonicum), được thu hoạch trước khi thân hành phát triển hoàn chỉnh, hoặc khi thân hành còn nhỏ. Hầu hết các giống trồng ở phương Tây chủ yếu là hành salad hoặc hành lá thuộc loài A. cepa var. cepa. Vài loài khác cũng thuộc hành lá gồm A. ×proliferum và A. ×wakegi.
Các loài và giống cây trồng có thể được gọi là "hành lá" bao gồm:
 Hành hoa
 Hẹ tây
 Hành tây
 Kiệu
A. ×proliferum
Allium ×wakegi

Tham khảo

Chi Hành
Rau ăn rễ
Thực vật Jamaica


title: Giai đoạn đồng vị oxy

text:
Các giai đoạn đồng vị oxy (OIS) hay các giai đoạn đồng vị oxy biển (MIS) là các thời kỳ ấm và lạnh xen kẽ nhau của cổ khí hậu trên Trái Đất. Các giai đoạn này được xác định dựa trên dữ liệu đồng vị oxy phản ảnh qua các đường cong nhiệt độ theo các dữ liệu mẫu lõi khoan ở biển sâu.

Ý nghĩa của dữ liệu

Các chu kỳ được phát hiện tương thích với dấu vết băng hà và gian băng trên đất liền. Ngày càng có nhiều mẫu lõi khoan về băng hà hiện tại bổ sung vào các chu kì thông qua các nghiên cứu về tích tụ phấn hoa cổ. Hiện tại có một số phương pháp làm rõ hơn vấn đề này.

Các giai đoạn

MIS 11 cách đây khoảng 400ka hầu như giống với MIS 1.

Các số liệu đồng vị oxy biển thể hiện rất phức tạp và chi tiết hơn các thành tạo tương đương trên đất liền. Dữ liệu OIS trong khoảng thời gian 2,5 triệu năm gần đây cho thấy có khoảng 50 chu kỳ khí hậu Thời kỳ băng hà hiện tại trong Pliocen-Pleistocen đã được xác định.

Xem thêm
 Cổ khí hậu học
 Cổ nhiệt độ
 Lõi băng
 Niên đại học vòng cây (Dendrochronology)
 trầm tích hồ và đại dương
 Anthropocene
 Thời kỳ băng hà
 Niên biểu băng hà

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Marine Isotope Substage 5e and the Eemian Interglacial , NJ Shackleton, 2003
 650,000 years of greenhouse gas concentrations, RealClimate, 2005
 Glacial variability over the last two million years , P Huybers, 2007
 The polar paleoclimate signature of Marine Isotope Stage 31, Reed Scherer, 2007
 Oceanic forcing of the Marine Isotope Stage 11 interglacial, Alexander J. Dickson, Christopher J. Beer, Ciara Dempsey, Mark A. Maslin, James A. Bendle, Erin L. McClymont & Richard D. Pancost, 2009
 Last Time Carbon Dioxide Levels Were This High: 15 Million Years Ago , Aradhna Tripati, 2009

Niên đại địa chất
Băng hà học
Lịch sử khí hậu
Địa tầng học


title: Bolma jacquelineae

text:
Bolma jacquelineae là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Turbinidae, họ ốc xà cừ.

Miêu tả
Kích vỡ vỏ của con trưởng thành trong khoảng từ 22 mm và 30 mm.

Phân bố
Loài này phân bố ở Đại Tây Dương dọc theo Angola và miền tây Địa Trung Hải.

Chú thích

Tham khảo
 Beu A. G. & Ponder W. F. (1979). A revision of the species of Bolma Risso, 1826 (Gastropoda: Turbinidae). Records of the Australian Museum 32 (1): 1-68
 Nolf F. 2005. A new species of Bolma (Gastropoda: Turbinoidea: Turbinidae) from Angola. Neptunea 4 (5): 1-7
 Nolf F. (2010) About the variability of Bolma jacquelinae (Marche-Marchad, 1957) (Mollusca: Gastropoda: Turbinidae). Neptunea 9(3): 1-11

Liên kết ngoài
 Gastropods.com: Bolma (Cookia) jacquelinae; accessed: 2 tháng 4 năm 2011

Bolma