title: Scorbut

text:
Scorbut (scurvy) là một bệnh do thiếu hụt vitamin C, biểu hiện dưới những triệu chứng như: chảy máu nướu răng, chậm lành vết thương, các vết thâm tím rộng trên da (mảng xuất huyết dưới da, dân gian thường gọi là "vết ma cắn"). Thêm vào đó là sự dễ bị nhiễm trùng, dễ bị kích động và trầm cảm cũng là những tiêu chuẩn chẩn đoán.

Lịch sử
Bệnh Scurvy đã ảnh hưởng đến rất nhiều bệnh nhân Ai Cập, La Mã và Thành Rome cổ đại. Bệnh này gắn liền với lịch sử thế giới vì tỷ lệ cung cấp vitamin C không đầy đủ trong những chiến dịch quân sự và trong các cuộc hành trình trên biển dài ngày. Đã có những giai đoạn lịch sử mà bệnh scurvy lan tràn rộng khắp như một bệnh dịch. Từ năm 1556 đến 1557, đã có 114 dịch scurvy được báo cáo suốt trong các tháng mùa đông, lúc mà không thể cung cấp đầy đủ nguồn rau xanh. Các chiến binh trên các cuộc hải trình dài ngày còn bị ảnh hưởng nặng nề hơn.

Một số nhà thám hiểm, như Jacques Cartier năm 1556, đã nhận thấy rằng ăn một số loại thức ăn nào đó có thể làm giảm được tình trạng bệnh. Ông đã cùng thủy thủ đoàn ăn loại cây lá kim vân sam; một số thủy thủ đoàn khác ăn cam, chanh, chanh lá cam. Năm 1742, Jame Lind, một bác sĩ người Anh, đã viết một bài thảo luận chính thức đầu tiên về khả năng gây bệnh scurvy do thiếu hụt dinh dưỡng. Theo kinh nghiệm của Lind, ông cho biết các bệnh nhân scurvy có thể phục hồi sau khi cho dùng nước cam.

Mặc dù có một số nhà thám hiểm đã ủng hộ những khám phá của Lind – như thủy thủ đoàn của thuyền trưởng Jame Cook đã hoàn toàn tránh được scurvy trong 3 cuộc hành trình dài ngày trên biển từ 1768 đến 1779 – Thủy quân Anh quốc vẫn chưa chấp nhận việc sử dụng nước cam chanh cho các thủy thủ mãi đến năm 1804, tức 62 năm sau những khám phá của Lind. Xu hướng ngày nay người ta chấp nhận chế độ dinh dưỡng toàn diện nhờ nhiều khám phá mới về vai trò quan trọng của vitamin và khoáng chất, trong đó có vitamin C.

Vitamin C được định nghĩa là "yếu tố chống scorbus", được Albert Szent-Gyorgyi phân lập năm 1928. Gần 70 năm sau, các nhà nghiên cứu đã khám phá ra nhiều lợi ích của vitamin C trên sức khỏe. Ngày nay mặc dù bệnh scurvy hiếm gặp trong xã hội chúng ta, thiếu hụt vitamin C ở mức độ cận lâm sàng và mức độ giới hạn dưới cũng khá phổ biến, đặc biệt là ở người già.

Tham khảo

Bệnh
Bệnh động vật
Thiếu hụt vitamin
RTT


title: Tượng Châu

text:
Tượng Châu (tiếng Tráng: Cienghcou Yen, chữ Hán giản thể: 象州县, bính âm: Xiàngzhōu Xiàn, âm Hán Việt: Tượng Châu huyện) là một huyện thuộc địa cấp thị Lai Tân, khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 1.898 km², dân số năm 2002 là 350.000 người. Về mặt hành chính, huyện Tượng Châu được chia thành nhai đạo, 8 trấn, 3 hương.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang web chính quyền Tượng Châu

Đơn vị cấp huyện Quảng Tây


title: Xenopoecilus oophorus

text:
The egg-carrying buntingi (Xenopoecilus oophorus) là một loài cá thuộc họ Adrianichthyidae. Nó là loài đặc hữu của Indonesia.

Nguồn
 Kottelat, M. 1996. Xenopoecilus oophorus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 5 tháng 8 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Xenopoecilus
Cá nước ngọt Indonesia
Động vật được mô tả năm 1990


title: Cincinnatia parva

text:
The pygmy siltsnail, danh pháp hai phần Cincinnatia parva, là một loài ốc nước ngọt rất nhỏ có mang và nắp, là động vật thân mềm chân bụng sống dưới nước thuộc họ Hydrobiidae. Đây là loài đặc hữu của Hoa Kỳ.

Chú thích

Tham khảo
 Mollusc Specialist Group 1996. Cincinnatia parva. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 6 tháng 8 năm 2007.

Động vật Mỹ
Cincinnatia
Động vật được mô tả năm 1968


title: Bá Ngư Khuyên

text:
Bá Ngư Khuyên (chữ Hán giản thể: 鲅鱼圈区, âm Hán Việt: Bá Ngư Khuyên khu) là một quận thuộc địa cấp thị Dinh Khẩu, tỉnh Liêu Ninh, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận này có diện tích 268 m², dân số 300.000 người. Chính quyền nhân dân quận đóng tại số 15 đường Tiền Đường Giang, mã số bưu chính quận này là 115007. Quận Bá Ngư Khuyên được chia thành 4 nhai đạo (Hồng Hải, Hải Tinh, Vọng Hải, Hải Đông, Hùng Nhạc; 3 trấn: Lưu Truân, Hồng Kỳ, Sa Cương.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Liêu Ninh
Dinh Khẩu


title: Mitromorpha gemmata

text:
Mitromorpha gemmata là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Mitromorphidae, họ ốc cối.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Mitromorpha
Động vật được mô tả năm 1908


title: Ponderinella ghanensis

text:
Ponderinella ghanensis là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Rissoidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Ponderinella


title: Gouki

text:
Gouki có thể là:

 Akuma (Street Fighter), một nhân vật trong loạt trò chơi ''Street Fighter.
 Maeda Gōki. một diễn viên người Nhật Bản


title: Parornix devoniella

text:
Parornix devoniella là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Loài này có ở khắp châu Âu (ngoại trừ bán đảo Iberia, bán đảo Balkan và các đảo Địa Trung Hải).

Sải cánh dài 9–10 mm. Con trưởng thành bay vào tháng 5 và một lần nữa vào tháng 8 làm hai đợt.

Ấu trùng ăn Corylus avellana, Corylus colurna và Corylus maxima. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

Chú thích

Tham khảo

Parornix
Côn trùng châu Âu


title: Virus cúm A/H1N1

text:
Virus cúm A(H1N1) là một chủng virus cúm A và là nguyên nhân của hầu hết bệnh cúm trên người.

Tháng sáu năm 2009, Tổ chức Y tế thế giới đã thông báo một biến thể mới của H1N1 có nguồn gốc từ lợn là nguyên nhân của dịch cúm năm 2009. Biến thể này thường được truyền thông đại chúng gọi là "cúm heo" hoặc "cúm lợn".

Năm 2018, virus này và một số biến thể đang có chiều hướng bùng phát trở lại tại một số quốc gia Châu Á.

Cúm A/H1N1 là gì?
Cúm A(H1N1) là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính do virus cúm A(H1N1) gây nên. Bệnh có khả năng lây nhiễm rất cao và lây lan nhanh trong cộng đồng. Tổ chức Y tế thế giới đã cảnh báo dịch ở cấp độ 6, cấp độ cao nhất và là đại dịch trên quy mô toàn cầu.

Cho tới cuối tháng 7/2009, dịch đã lan rộng ra trên 160 quốc gia thuộc cả năm châu lục với hàng trăm ngàn trường hợp mắc và hơn một nghìn trường hợp tử vong.

Tại Việt Nam, ca bệnh cúm A(H1N1) đầu tiên xâm nhập vào Việt Nam từ ngày 31/5/2009. Đến ngày 30/7/2009 đã có gần 800 trường hợp mắc ở gần 30 tỉnh, thành phố trên cả ba miền Bắc, Trung, Nam và đã có trường hợp tử vong. Tuy nhiên rất đáng lo ngại là dịch đã lây lan nhanh ra cộng đồng và đặc biệt đã xảy ra tại một số trường học.

Dự báo dịch sẽ tiếp tục lây lan nhanh và rộng trong cộng đồng vào thời gian tới, nhất là khi các trường học, nhà trẻ bắt đầu năm học mới nếu không thực hiện tốt các biện pháp phòng chống dịch.

Bệnh lây truyền từ người sang người theo đường hô hấp, qua các giọt nước bọt hay dịch tiết mũi họng khi người bệnh ho, hắt hơi, hoặc lây qua tiếp xúc với một số đồ vật có chứa virus rồi qua bàn tay đưa lên mắt, mũi, miệng.
Người mang virus cúm A(H1N1) có khả năng truyền virus cho những người xung quanh trong thời gian 1 ngày trước tới 7 ngày sau, kể từ khi có triệu chứng của bệnh.
Bệnh lây lan càng mạnh, càng nhanh khi có sự tiếp xúc trực tiếp với người bệnh, đặc biệt ở nơi tập trung đông người như trường học, nhà trẻ...
Hiện nay chưa có vắc xin đặc hiệu phòng chống cúm A(H1N1). Khi có vắc xin, việc tiêm phòng bệnh phải tuân thủ theo hướng dẫn của cơ quan y tế.
Các dấu hiệu chính của bệnh cúm A(H1N1).
Bệnh có biểu hiện sốt trên 38 độ C, ho, đau họng, sổ mũi, đau đầu, đau cơ, mệt mỏi. Một số trường hợp nặng có thể bị suy hô hấp và dẫn đến tử vong.
Bệnh cúm A(H1N1) có triệu chứng giống với cúm thông thường, chỉ có thể chẩn đoán xác định bằng lấy dịch mũi họng để xét nghiệm
Virus cúm A/H1N1 có thể tồn tại khá lâu ngoài môi trường, người dân cần tuân thủ hướng dẫn chống dịch của ngành y tế

Con đường lây nhiễm
Cúm A lây qua đường mũi, miệng, mắt.
Một nghiên cứu chi tiết mới đây về virus cúm H1N1 cho thấy đây là dịch bệnh nguy hiểm hơn người ta vẫn nghĩ rất nhiều.
Trong báo cáo nhanh công bố trên tờ Nature vừa qua, nhóm nghiên cứu quốc tế dẫn đầu bởi nhà virus học Yoshihiro Kawaoka đã cung cấp hình ảnh chi tiết của virus cúm H1N1 cũng như độc tính của nó.
Khác với các virus cúm theo mùa thông thường, H1N1 cho thấy khả năng tấn công sâu vào các tế bào phổi, nơi nó gây ra chứng viêm phổi và thậm chí dẫn tới tử vong trong trường hợp nghiêm trọng. Trái lại, virus cúm theo mùa thường chỉ tấn công các tế bào thuộc phần trên của hệ hô hấp.

"Người ta đang hiểu lầm về loại virus này," Kawaoka, giáo sư y khoa tại trường Dược Madison cho biết. "Đợt cúm H1N1 hiện nay được cho là bệnh cúm theo mùa thông thường. Nhưng nghiên cứu mới đã cho kết quả ngược lại. Có những bằng chứng rõ ràng để khẳng định rằng đây không phải là virus cúm theo mùa."
Khả năng tấn công phổi là một khả năng rất đáng sợ, nó tương tự như ở các virus khác đã từng gây ra dịch bệnh lớn, điển hình như dịch cúm năm 1918 đã giết chết hàng chục triệu người vào cuối Thế Chiến thứ nhất. Ngoài ra, virus H1N1 hiện tại cũng có nhiều điểm tương đồng nữa với virus 1918, Kawaoka tiết lộ - nghiên cứu cho thấy những người sinh trước năm 1918 có kháng thể bảo vệ họ trước sự tấn công của virus H1N1.
Và rất có thể, ông nói thêm, virus này sẽ càng trở nên nguy hiểm hơn do dịch bệnh vẫn đang lan rộng và virus đã phát triển thêm những đặc tính mới. Hiện tại đang là mùa cúm ở nam bán cầu, và virus H1N1 sẽ phát triển mạnh hơn nữa khi bắc bán cầu bước vào thu và mùa đông – mùa phổ biến cúm ở vùng này.

Virus cúm H1N1 (màu đỏ) đã được chứng minh là có độc tính cao hơn các nhà khoa học vẫn nghĩ trước đây. Hình dáng như sợi chỉ nhỏ của loại virus này cũng được cho là rất bất thường. (Ảnh: thuộc bản quyền Yoshihiro Kawaoka)
Để đánh giá được bản chất độc tính của virus H1N1, Kawaoka cùng đồng nghiệp đã thử lây nhiễm virus này cùng một virus cúm theo mùa thông thường cho các đàn chuột, chồn sương, và động vật linh trưởng. Họ nhận thấy virus H1N1 sao chép nhanh hơn nhiều trong hệ hô hấp so với virus cúm theo mùa và gây ra những thương tổn nghiêm trọng cho phổi, tương tự như thương tổn gây ra bởi virus ở các dịch cúm lớn trước đây.
"Khi chúng tôi tiến hành thí nghiệm ở chồn sương và khỉ, virus cúm theo mùa không sao chép trong phổi," Kawaoka giải thích. "Trong khi đó, virus H1N1 lại sao chép đặc biệt hiệu quả trong cơ quan này."
Nghiên cứu mới được tiến hành với các mẫu virus lấy từ bệnh nhân tại California, Wisconsin, Hà Lan và Nhật Bản.
Báo cáo mới trên tờ Nature cũng đánh giá phản ứng miễn dịch của những đàn động vật nói trên đối với virus mới. Phát hiện đáng chú ý nhất, theo Kawaoka, là những người đã bị nhiễm virus cúm năm 1918 hiện tại đều đã rất già nhưng lại có kháng thể trung hòa được virus H1N1. "Những người có độ chuẩn kháng thể cao là những người sinh trước năm 1918," ông cho biết.
Kawaoka nói rằng điều đáng lo ngại từ nghiên cứu này là virus H1N1 hóa ra nguy hiểm hơn rất nhiều so với các báo cáo trước đó, nhưng kết quả cũng cho thấy những loại thuốc kháng virus đã được sử dụng hay đang trong quá trình thử nghiệm đều là hàng rào bảo vệ hiệu quả và làm chậm sự lây lan của dịch bệnh trong cộng đồng.
Theo Kawaoka, hiện có ba loại hợp chất kháng virus, và nhóm nghiên cứu đã kiểm nghiệm trên chuột hiệu quả của hai trong ba hợp chất này cùng hai loại thuốc kháng virus thử nghiệm khác. "Các loại thuốc đang sử dụng và thử nghiệm đều cho hiệu quả tốt trên những con vật mẫu, đảm bảo rằng chúng cũng sẽ hoạt động tốt ở người."
Các thuốc kháng virus được xem là hàng rào bảo vệ hàng đầu trong khi việc phát triển và đưa vào sản xuất hàng loạt vắcxin phòng cúm phải mất ít nhất vài tháng.

Phòng ngừa và điều trị
Bác sĩ Phan Quân Hùng, Phó Khoa Y tế công cộng, Viện Pasteur TP. Hồ Chí Minh cho biết: virus cúm A/H1N1 tồn tại khá lâu ngoài môi trường, có thể sống từ 24 đến 48 giờ trên các bề mặt như bàn, ghế, tủ, tay vịn cầu thang...; tồn tại trong quần áo từ 8 đến 12 giờ và duy trì được 5 phút trong lòng bàn tay.

Loại virus này đặc biệt sống lâu trong môi trường nước; có thể sống được đến 4 ngày trong môi trườn nước ở nhiệt độ khoảng 22 độ C và sống đến 30 ngày ở nhiệt độ 0 độ C.

Thời điểm mùa đông là thời tiết thuận lợi cho virus phát triển, dự kiến số người mắc bệnh sẽ tăng cao vào mùa đông tới nên cần tăng cường các biện pháp phòng chống. Các hồ bơi trong các khách sạn cũng có thể tạo ra môi trường cho virus phát triển, nhất là vào thời tiết mưa dầm, thiếu ánh nắng để diệt virus.

Theo bác sĩ Nguyễn Đắc Thọ, Phó Giám đốc Trung tâm y tế dự phòng thành phố Hồ Chí Minh, cách tốt nhất để phòng chống dịch cúm A/H1N1 là người dân cần thực hiện đúng theo khuyến cáo của ngành Y tế với các biện pháp: rửa tay sạch hằng ngày bằng xà phòng hoặc dung dịch nước sát khuẩn, giữ vệ sinh cá nhân thật tốt; khi ho, khạc cần lấy khăn che miệng, nếu có vấn đề về sức khỏe thì phải đeo khẩu trang để tránh lây nhiễm bệnh cho những người xung quanh.

Người dân phải sử dụng khẩu trang đúng cách, không vứt khẩu trang bừa bãi, tránh tạo điều kiện phát tán dịch bệnh.

Theo bác sĩ Thọ, ngành Y tế quan ngại trước hiện tượng người dân gửi mua thuốc Tamiflu từ nước ngoài về bằng con đường xách tay. Điều này rất nguy hiểm vì nếu sử dụng thuốc không đúng cách thì sẽ gây ra hiện tượng kháng thuốc, ảnh hưởng đến việc điều trị.

Đến nay, dịch cúm A/H1N1 đã chính thức lây lan trong cộng đồng. Việt Nam đã có 763 trường hợp nhiễm cúm A/H1N1, trong đó khu vực phía Nam có 680 ca, số ca bệnh tập trung ở đối tượng từ 10 đến 29 tuổi. Tại TP.Hồ Chí Minh nhiều cơ quan, doanh nghiệp đã có phương án chủ động đối phó với dịch cúm A/H1N1: Ngân hàng Sacombank trang bị khẩu trang cho toàn bộ nhân viên cũng như khách hàng đến giao dịch, hướng dẫn cho cán bộ nhân viên những kiến thức cơ bản về cách phòng chống cúm... Các siêu thị, cao ốc văn phòng như Big C, Co.op Mart, Sun Wah, Melinh Point, nhiều nhân viên đeo khẩu trang khi tiếp xúc với khách.

Được biết, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đã quyết định đổi tên virus cúm A/H1N1 thành virus cúm đại dịch H1N1/09 để tránh nhầm lẫn với virus cúm A/H1N1 (cúm mùa) trước đó.

10 khuyến cáo phòng chống cúm A/H1N1
 Cúm A(H1N1) là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính do virus cúm A(H1N1) gây ra.
 Bệnh lây truyền qua đường hô hấp do tiếp xúc với các giọt nước bọt hay dịch tiết mũi họng của người bệnh hoặc với đồ vật bị nhiễm virus rồi đưa lên mũi, miệng.
 Bệnh lây nhiễm nhanh từ người sang người trong thời gian 1 ngày trước tới 7 ngày sau kể từ khi có triệu chứng bệnh.
 Những người mắc bệnh mạn tính, phụ nữ mang thai, người già, trẻ em cần tránh tiếp xúc với người nghi ngờ mắc bệnh.
 Tăng cường vệ sinh cá nhân, thường xuyên rửa tay bằng xà phòng, che miệng và mũi khi ho, hắt hơi.
 Học sinh, sinh viên và nhân viên tự theo dõi sức khỏe hàng ngày, nếu có biểu hiện sốt, ho, đau họng…thì thông báo cho Ban giám hiệu, y tế địa phương.
 Tránh tiếp xúc với người bị cúm. Đeo khẩu trang y tế và giữ khoảng cách trên 1 mét nếu phải tiếp xúc với người bệnh.
 Vệ sinh và mở cửa thoáng mát nơi ở, lớp học, phòng làm việc; lau chùi bề mặt, vật dụng bằng hoá chất sát khuẩn thông thường.
 Học sinh, sinh viên, cán bộ và nhân viên có biểu hiện cúm khi đang ở nhà trường thì cần được cách ly và đeo khẩu trang.
 Không tự ý sử dụng thuốc đặc biệt là thuốc kháng vi rút như Tamiflu.... Việc chỉ định sử dụng phải theo hướng dẫn của thầy thuốc.

Hình ảnh

Xem thêm
 Đại dịch cúm 2009
 Đại dịch cúm 2009 tại Việt Nam

Tham khảo

Liên kết ngoài

Virus sinh học


title: Mòng két mày trắng

text:
Mòng két mày trắng (danh pháp hai phần: Anas querquedula) là một loài vịt thuộc Phân họ Vịt. Nó sinh sống ở nhiều châu Âu và Tây Á, nhưng ít di cư, với toàn bộ đàn di chuyển đến miền nam châu Phi và châu Úc trong mùa đông, nơi có những đàn với số lượng đông đảo. Loài này lần đầu tiên được mô tả bởi Linnaeus vào năm 1758 dưới tên khoa học của nó hiện tại. ở trong Phân họ Vit, loài này cất cánh một cách dễ dàng từ mặt nước với cú đảo xoắn nhanh như loài sếu.
Nơi sinh sống của chúng là các đồng cỏ gần các đầm lầy nông và các hồ nước thảo nguyên.

Tham khảo

Q
Động vật được mô tả năm 1758
Chim châu Phi
Chim Đại lục Á Âu
Vịt


title: Crucibulum (Calyptraeidae)

text:
Crucibulum, tên tiếng Anh: cup-and-saucer snails, là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Calyptraeidae, the slipper snails and cup-and-saucer snails.

Các loài
Các loài trong chi Crucibulum gồm có:
 Crucibulum auricula (Gmelin, 1791)
 Crucibulum personatum Keen, 1958
 Crucibulum planum Schumacher, 1817
 Crucibulum scutellatum (W. Wood, 1828)
 Crucibulum springvaleense Rutsch, 1942
 Crucibulum striatum (Say, 1826)
 Crucibulum waltonense Gardner, 1947
 Crucibulum marense
 Crucibulum spinosum

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo
 WoRMS info at:
 Malacolog info at:

Calyptraeidae


title: Cryptocephalus etruscus

text:
Cryptocephalus etruscus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Sassi miêu tả khoa học năm 1995.

Chú thích

Tham khảo

E


title: Saint-Martin-de-la-Porte

text:
Saint-Martin-de-la-Porte là một xã thuộc tỉnh Savoie trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes ở đông nam nước Pháp.

Xem thêm
Commune của tỉnh Savoie

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Savoie


title: Sân bay Spilve

text:
Sân bay Spilve (, cũng gọi là Rīgas Centrālā lidosta – Sân bay Trung Riga) là một sân bay oqr Latvia, khoảng 5 km về phía bắc của trung tâm thành phố Riga. Sân bay này thành sân bay quốc tế đầu tiên của Riga trong thập niên 1930 và năm 1937 có các tuyến bay với Helsinki qua Tallinn, Warsawa qua Vilnius, Berlin và Moskva qua Kaunas. Sau thế chiến II và trải qua thời gian bị Liên Xô chiếm đóng, sân bay này đã được xây lại, là trung tâm của Aeroflot. Sân bay này đã đóng cửa đối với các chuyến bay theo lịch trình cuối thập niên 1980.
Một trường kỹ thuật nằm ở đây cho đến thập niên 1990 với các loại máy bay Ilyushin Il-18, Ilyushin Il-62 và Tupolev Tu-134.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 An amateur's page about Spilve airfield
  A bit of history and pictures about Spilve

Sân bay Latvia


title: Fontenay-le-Pesnel

text:
Fontenay-le-Pesnel là một xã ở tỉnh Calvados, thuộc vùng Normandie ở tây bắc nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Calvados

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Site officiel de la commune
 Fontenay-le-Pesnel sur le site de l'Institut géographique national

Xã của Calvados


title: Dendropsophus carnifex

text:
Dendropsophus carnifex là một loài ếch thuộc họ Nhái bén.
Loài này có ở Ecuador và có thể cả Colombia.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, đầm lầy, đầm nước ngọt, đầm nước ngọt có nước theo mùa, các đồn điền, vườn nông thôn, rừng thoái hóa nghiêm trọng, ao, và kênh, mương.

Tham khảo

 Cisneros-Heredia, D. & Jungfer, K.-H. 2004. Dendropsophus carnifex. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

Dendropsophus
Động vật lưỡng cư Ecuador


title: Leucosyrinx paragenota

text:
Leucosyrinx paragenota là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Turridae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Leucosyrinx


title: Wilsum

text:
Wilsum là một đô thị thuộc huyện Grafschaft Bentheim trong bang Niedersachsen, Đức gần biên giới Hà Lan, và thuộc cộng đồng chung (Samtgemeinde) Uelsen.

Tham khảo

en:Wilsum
eo:Wilsum
nl:Wilsum (Graafschap Bentheim)
ru:Вильзум
vo:Wilsum

Xã và đô thị ở huyện Grafschaft Bentheim


title: Orthoptila abruptella

text:
Orthoptila abruptella là một loài bướm đêm thuộc họ Gelechiidae. Nó được tìm thấy ở Úc.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Orthoptila
Bướm Úc


title: Nghệ sĩ ưu tú

text:
Nghệ sĩ ưu tú là danh hiệu do nhà nước trao tặng cho nghệ sĩ có nhiều đóng góp và cống hiến cho nghệ thuật. Danh hiệu này phổ biến ở Liên Xô, Đông Âu, hệ thống các nước xã hội chủ nghĩa trước kia và hiện nay vẫn còn được trao tặng tại Nga, Thổ Nhĩ Kỳ và Việt Nam. Danh hiệu này thấp hơn danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân.

Nghệ sĩ ưu tú tại Việt Nam
Theo quy định tại Điều 64 Luật Thi đua, Khen thưởng 2003 thì điều kiện để trở thành Nghệ sĩ ưu tú tại Việt Nam là:
 Trung thành với Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa; Chấp hành tốt đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước; Điều lệ, nội quy, quy chế của cơ quan, tổ chức, địa phương.
 Có phẩm chất đạo đức tốt, gương mẫu trong cuộc sống, tận tụy với nghề; có tài năng nghệ thuật xuất sắc; có uy tín nghề nghiệp; có tinh thần phục vụ nhân dân, được đồng nghiệp và nhân dân mến mộ;
 Có thời gian hoạt động nghệ thuật từ 15 năm trở lên, riêng đối với loại hình nghệ thuật Xiếc, Múa từ 10 năm trở lên; được tặng nhiều giải thưởng của các cuộc liên hoan, hội diễn nghệ thuật trong nước hoặc ngoài nước.
 Có ít nhất 2 Giải Vàng quốc gia hoặc 1 Giải Vàng quốc gia và 2 Giải Bạc quốc gia

Tương tự như danh hiệu Nghệ sĩ ưu tú là các danh hiệu như Nhà giáo Ưu tú, Thầy thuốc ưu tú,...

Xem thêm
 Nghệ sĩ Nhân dân
 Danh sách Nghệ sĩ ưu tú Việt Nam
Những hình thức tương tự dùng để vinh danh người nghệ sĩ:
 Đại lộ Danh vọng Hollywood (Hoa Kỳ)
 Đại lộ Ngôi sao (Hồng Kông)

Tham khảo

Hoàn toàn không có nguồn tham khảo


title: Halictus nadigi

text:
Halictus nadigi là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Blüthgen mô tả khoa học năm 1934.

Chú thích

Tham khảo

Halictus
Động vật được mô tả năm 1934


title: Sân bay Asahikawa

text:
, là một sân bay khu vực ở Hokkaidō, Nhật Bản, nằm giữa các thành phố Asahikawa và Higashikagura. Sân bay này có 1 đường băng dài 2500 m. Đây là sân bay hạng 2 của Nhật Bản.

Các hãng hàng không và các tuyến điểm
 Air Do (Tokyo-Haneda)
 All Nippon Airways (Nagoya-Chubu, Tokyo-Haneda)
 Asiana Airlines (Seoul-Incheon)
 Cathay Pacific Airways (Hong Kong) (thuê bao)
 China Airlines
 Mandarin Airlines (Taipei-Taoyuan)
 Hokkaido Air System (Hakodate, Kushiro)
 Japan Airlines (Osaka-Itami, Osaka-Kansai, Tokyo-Haneda)

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Official site
 Asahikawa Airport Guide from Japan Airlines

Asahikawa


title: Geranomyia antillarum

text:
Geranomyia antillarum là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Geranomyia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Bagulin

text:
Bagulin là một đô thị hạng 5 ở tỉnh La Union, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2015, đô thị này có dân số 13.456 người trong.

Các đơn vị hành chính

Bagulin được chia ra 10 barangay.

 Alibangsay
 Baay
 Cambaly
 Cardiz
 Dagup
 Libbo
 Suyo
 Tagudtud
 Tio-angan
 Wallayan

Lịch sử

Tham khảo

Liên kết ngoài
Pasyalan La Union
Municipality of Bagulin
Mã địa lý chuẩn Philipin
Thông tin điều tra dân số năm 2000 của Philipin
Thông tin điều tra dân số năm 2007 của Philipin

Đô thị của La Union


title: Danh sách chuyển nhượng Giải bóng đá ngoại hạng Anh hè 2008

text:
Đây là danh sách các cuộc chuyển nhượng của bóng đá Anh trong kỳ chuyển nhương mùa hè năm 2008. Ở đây chỉ liệt kê những vụ chuyển nhượng đáng chú ý tại các câu lạc bộ thuộc Giải bóng đá ngoại hạng Anh hoặc Giải bóng đá hạng nhất Anh.

Kỳ chuyển nhượng mùa hè bắt đầu vào ngày 1 tháng 7 năm 2008, mặc dù một số vụ chuyển nhượng đã diễn ra trước ngày đó; bỏ qua một số vụ mua bán diễn ra từ kỳ chuyển nhượng mùa đông của mùa giải 2007-2008, cuộc chuyển nhượng dạng bán đứt đầu tiên được hoàn thành vào ngày 5 tháng 2 năm 2008. Kỳ chuyển nhượng này chính thức đóng cửa vào nửa đêm ngày 31 tháng 8 năm 2008. Tuy nhiên, vì ngày 31 tháng 8 rơi vào ngày Chủ nhật, hạn chót được kéo dài thêm 24 giờ đến giữa đêm ngày 1 tháng 9 năm 2008. Các cầu thủ chưa đá cho câu lạc bộ nào có thể gia nhập vào bất kỳ lúc nào, có thể trong hoặc giữa các kỳ chuyển nhượng. Các câu lạc bộ đá tại các giải thấp hơn Ngoại hạng Anh cũng có thể ký hợp đồng mượn cầu thủ vào bất cứ lúc nào. Nếu cần thiết, các câu lạc bộ có thể ký hợp đồng mượn khẩn cấp một thủ môn, nếu không còn thủ môn nào khác trong đội.

Các cuộc chuyển nhượng

Chú thích

Anh
Chuyển nhượng mùa hè 2008
Chuyển nhượng bóng đá mùa hè 2008


title: Quận King George, Virginia

text:
Quận King George là một quận thuộc tiểu bang Virginia, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số 16.803 người. Quận lỵ đóng ở King George.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ chính

Quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Virginia


title: Estonian Air

text:
Estonian Air (mã IATA: OV, mã ICAO: ELL) là hãng hàng không của Estonia, có trụ sở chính tại Tallinn (Estonia). Estonian Air đảm nhiệm các tuyến đường hàng không trong nước và tới các nước châu Âu. Căn cứ chính của hãng ở Sân bay Tallinn. Năm 2002, Estonian Air có 302 nhân viên.

Lịch sử

Estonian Air được chính phủ Estonia thành lập từ ngày 1.12.1991, ngay sau khi Estonia giành được độc lập từ Liên bang Xô Viết. Lúc đầu Estonian Air sử dụng các máy bay cũ Tupolev Tu-134 của phân ban hãng Aeroflot ở Estonia.

Năm 1996, chính phủ Estonia quyết định tư nhân hóa 66% cổ phần của công ty. Hãng Maersk Air của Đan Mạch mua 49%, công ty Cresco Ltd. mua 17% và chính phủ Estonia nắm 34% cổ phần. Năm 1992, Estonian Air gia nhập Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA). Năm 1995, Estonian Air thuê 2 máy bay Boeing 737-500 thay cho các máy bay Tupolev cũ. Năm 1996, công ty thuê 2 máy bay Fokker 50, thay hoàn toàn đội máy bay Tupolev. Năm 1998, công ty thuê thêm 1 máy bay Boeine 757-500. Năm 2002 và 2003, công ty thuê thêm 2 máy bay Boeing 737-500. Tháng 9/2003 Tập đoàn SAS mua lại 49% cổ phần của Maersk Air. Tháng 6/2007 Estonian Air lập công ty hàng không con Estonian Air Regional và mở đường bay từ Tallinn tới Kuressaare, Helsinki (Phần Lan) và Vilnius (Litva).

Estonian Air không gia nhập Star Alliance và bất cứ Liên minh nào khác. Estonian Air chia sẻ chương trình EuroBonus và nhiều dịch vụ của Hãng hàng không Scandinavia.

Đội máy bay

 4 Boeing 737-500
 2 Boeing 737-300
 2 Saab 340A
 3 Bombardier CRJ900NG (đang đặt hàng)

Các nơi đến

 Áo
 Viên
 Belarus
 Minsk
 Bỉ
 Brussels
 Croatia
 Dubrovnik
 Đan Mạch
 Copenhagen
 Estonia
 Tallinn
 Kuressaare
 Phần Lan
 Helsinki
 Pháp
 Paris
 Đức
 Frankfurt
 München
 Hamburg
 Ireland
 Dublin
 Ý
 Milano
 Roma
 Litva
 Vilnius
 Na Uy
 Oslo
 Nga
 Moskva
 Tây Ban Nha
 Barcelona
 Thụy Điển
 Stockholm
 Ukraina
 Kiev
 Simferopol
 Anh
 London

Các bên đối tác

 Hãng hàng không Scandinavia
 Blue1
 Widerøe
 airBaltic
 Spanair

Tham khảo

Xem thêm

 Tập đoàn SAS

Liên kết ngoài

Hãng hàng không Estonia


title: Las Mesas

text:
Las Mesas là một đô thị trong tỉnh Cuenca, cộng đồng tự trị Castile-La Mancha Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là người với mật độ người/km². Đô thị này có cự ly km so với tỉnh lỵ Cuenca.

Tham khảo

Đô thị ở Cuenca


title: Neopseustis meyricki

text:
Neopseustis meyricki là một loài bướm đêm thuộc họ Neopseustidae. Nó được Hering miêu tả năm 1925. Nó được tìm thấy ở miền trung highlands của Đài Loan, ở đó nó occurs rather widely at elevations exceeding 1,000 mét.

Sải cánh dài 20 mm đối với con đực và 20–22 mm đối với con cái.

Chú thích

Tham khảo

Neopseustis


title: Ngân hàng Quốc gia Việt Nam

text:
Ngân hàng Quốc gia Việt Nam là ngân hàng trung ương của Quốc gia Việt Nam và Việt Nam Cộng hòa hình thành ngày 31 tháng 12 năm 1954 và hoạt động đến ngày 30 tháng 4 năm 1975. Ngoài việc phát hành tiền tệ, cơ quan này đảm trách việc quản lý tài chính và tham mưu các chính sách liên quan đến tiền tệ cho Chính phủ Việt Nam Cộng hòa.

Lịch sử

Thành lập
Ngày 4 tháng 6 năm 1954, Pháp ký hiệp định trao trả độc lập cho Việt Nam. Bản hiệp ước do thủ tướng Nguyễn Phúc Bửu Lộc của chính phủ Bảo Đại và thủ tướng Pháp Joseph Laniel ký ghi nội dung điều khoản 3: Pháp cam kết trao trả lại cho Chính phủ Việt Nam các thẩm quyền và công vụ mà Pháp còn phụ trách. Trong đó, họ trao trả lại quyền tự chủ tiền tệ, tức giải tán Viện phát hành tiền tệ Đông Dương của mình để trao trả lại quyền phát hành tiền cho Việt Nam.

Ngày 21 tháng 12 năm 1954, quốc trưởng Bảo Đại ký dụ số 18 thành lập Ngân hàng Quốc gia Việt Nam và Viện hối đoái riêng. Tuy nhiên trong thời gian đầu, tiền Việt Nam vẫn nằm trong khu vực đồng franc có tỉ giá 1 đồng Việt bằng 10 đồng franc.

Ngày 1 tháng 1 năm 1955, Ngân hàng Quốc gia Việt Nam chính thức hoạt động tại số 17 Bến Chương Dương, Sài Gòn. Đồng bạc Đông Dương (piastres) được thay thế bằng đồng bạc Việt Nam. Trong những hoạt động đầu tiên là thu hồi tiền tệ do Viện Phát hành Quốc gia Việt, Miên, Lào (Institut d'Emission des Etats du Cambodge, du Laos et du Viet-Nam) cho lưu hành, để thay bằng tiền mới của Ngân hàng Quốc gia.

Ngày 17 tháng 12 năm 1955, tiền Việt chính thức tách ra khỏi các thỏa ước tiền tệ với Pháp trước đó bằng việc thủ tướng Ngô Đình Diệm ký dụ số 15, bắt buộc tất cả hoạt động tiền tệ đều nằm dưới quyền kiểm soát của Ngân hàng Quốc gia Việt Nam. Không còn nằm trong khu vực tiền Pháp, đồng Việt Nam được ấn định tỉ giá theo đôla Mỹ, thời điểm này 35 đồng bằng 1 USD, 98 đồng bằng một bảng Anh và 0,1 đồng bằng 1 franc.

Theo nghị quyết số 48 thì Ngân hàng Quốc gia Việt Nam được thành lập với bốn độc quyền:
Phát hành giấy bạc và tiền kim loại tại Việt Nam, tức đồng tiền của Việt Nam Cộng hòa
Tự do mua bán các quý kim và các ngoại tệ,
Bảo đảm các tài khoản mua chịu của nhà nước,
Kiểm tra các cơ sở tài chánh trong nước.

Hoạt động
Đối với các ngân hàng tư nhân ngoại quốc hay quốc nội hoạt động ở Việt Nam thì luật pháp bắt buộc các ngân hàng tư phải ký thác vào Ngân hàng Quốc gia 10-20% tổng số vốn. Khi đổi ngoại tệ thì ngân hàng thương mại phải ký thác 25-100% tiền Việt Nam Cộng hòa vào Ngân hàng Quốc gia tương đương với lượng ngoại tệ mua vào. Tuy nhiên Ngân hàng Quốc gia không nhận nhiệm vụ kiểm soát hối suất giữa tiền Việt Nam Cộng hòa và các ngoại tệ. Phận vụ này thuộc về Viện Hối đoái, một cơ quan tự trị thuộc Bộ Tài chánh. Về mặt giao dịch, nhất thương vụ và việc cho các ngân hàng khác vay thì Ngân hàng Quốc gia ủy thác cho cơ quan phụ thuộc có tên gọi là Ngân hàng Việt Nam Thương tín (Crédit Commercial du Viet-Nam, Commercial Credit Bank of Vietnam). Tính đến năm 1975 thì Ngân hàng Việt Nam Thương tín là ngân hàng hoạt động quy mô nhất trong lãnh vực ngoại thương tại miền Nam.

Tính đến Tháng Chạp năm 1963 thì tổng sản vàng và ngoại tệ trong ngân khố trị giá 174,5 triệu USD trong khi số lượng tiền lưu hành là 16,645 tỷ đồng.

Ngân hàng Quốc gia Việt Nam là sáng lập viên của Ngân hàng Phát triển châu Á (Asian Development Bank, ADB) năm 1966 cùng là thành viên của Quỹ tiền tệ Quốc tế (International Monetary Fund, IMF) và Ngân hàng Thế giới (World Bank, WB).
Sau năm 1975 Ngân hàng Nhà nước Việt Nam kế thừa vai trò cũ của Ngân hàng Quốc gia Việt Nam trong các tổ chức này.

Khó khăn về ngoại tệ và vàng
Một khó khăn đối diện Ngân hàng Quốc gia từ lúc đầu là số lượng vàng dự trữ ở Việt Nam tổng cộng 33 tấn sau khi Đế quốc Nhật Bản bại trận năm 1945 thì Quân đội Pháp đã tiếp nhận vào chuyển về Pháp năm 1955. Chính phủ Đệ Nhất Cộng hòa của Tổng thống Ngô Đình Diệm phải điều đình đòi hoàn lại. Khó khăn thứ hai là lượng ngoại tệ trong ngân khố phần lớn là tiền franc Pháp mà chính phủ Pháp hạn chế việc hoán đổi, mỗi năm chỉ được đổi lấy một lượng nhỏ sang Mỹ kim, bảng Anh, Đức mã hoặc yên Nhật. Trong khi đó thì đồng franc Pháp bị phá giá liên tục khiến giá trị lượng ngoại tệ của Việt Nam Cộng hòa bị cuốn theo những đợt giảm giá. Sau mấy lượt thương thuyết hai bên mới đồng thuận ký kết giải quyết việc tài chính kể cả việc Pháp giao lại 33 tấn vàng vào năm 1958. Kể từ đó Việt Nam chấm dứt lệ thuộc vào khu vực đồng franc (franc zone).

Tích sản năm 1975

Khi chính thể Việt Nam Cộng hòa tan vỡ thì trong kho hầm sắt của Ngân hàng Quốc gia Việt Nam có 1.234 thoi vàng và một số tiền cổ bằng vàng. Tổng cộng là hơn 16 tấn  (Về sau, lượng vàng này được đưa qua Liên Xô bán cùng với các loại vàng có trong nước gồm tất cả 40 tấn để trả nợ và giải quyết các nhu cầu khó khăn của thời bao cấp) và 5,7 tấn vàng gửi tại ngân hàng Thụy Sĩ.

Ngoài ra, một số vàng khá lớn và đá quý do các tư nhân ký gửi vẫn còn ở ngân hàng. Theo cuốn Lịch sử ngân hàng Việt Nam, toàn bộ số tiền mặt của Việt Nam Cộng hòa thu được hơn 150 tỉ đồng. Trong đó, tiền các loại thu được trong kho Ngân hàng Quốc gia 125 tỉ đồng, gồm cả những tờ mệnh giá 1.000 đồng in hình các con thú mới chuẩn bị phát hành vẫn đang niêm phong dưới tầng hầm Ngân hàng Quốc gia. Tiền quỹ lưu dụng 7,8 tỉ đồng và tiền quỹ của các ngân hàng tư nhân trên 19 tỉ đồng.

Ngân hàng Quốc gia Việt Nam còn có nhiều trương mục ký thác dự trữ ngoại tệ ở ngoại quốc như Ngân hàng Dự trữ Liên bang Hoa Kỳ ở hai chi nhánh New York và San Francisco; Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (Bank of International Settlements, BIS) ở Basel, Thụy Sĩ; Bank of America và Citibank. Số ngoại tệ này phần lớn đầu tư vào công khố phiếu. Tổng dự trữ ngoại hối là 252,2 triệu USD, số dư có 138.798.820 USD do Ngân hàng Quốc gia Việt Nam và 26 ngân hàng thương mại gửi ở nước ngoài mà chủ yếu là Mỹ và Thụy Sĩ.

Tích sản của Việt Nam Cộng hòa ký thác ở Hoa Kỳ nói chung lập tức bị niêm phong, chính sách cấm vận của Mỹ đã phong tỏa hơn 93 triệu USD. Số ngoại hối còn lại cũng chưa thể rút ngay được, trong khi lượng ngoại tệ bằng tiền mặt tiếp quản được cả hệ thống ngân hàng Sài Gòn chỉ hơn 201.000 USD.

Sau này, số ngoại tệ khả dụng của Việt Nam Cộng hòa gửi ở nước ngoài cũng được Vietcombank tiến hành các thủ tục rút dần về nước để giải quyết tình trạng khan hiếm ngoại tệ nghiêm trọng. Riêng hơn 93 triệu USD bị Mỹ phong tỏa cũng được thu hồi sau khi bình thường hóa quan hệ ngoại giao với Việt Nam. Theo ông Nguyễn Duy Lộ - nguyên phó tổng giám đốc Vietcombank, Việt Nam không chỉ thu hồi được tất cả số tiền gốc ngoại tệ ký gửi ở nước ngoài mà còn lấy được cả lãi với tổng số lên đến gần 396 triệu USD.

Giải thể
Sau năm 1975, Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa Miền Nam Việt Nam đã tiếp quản Ngân hàng Quốc gia Việt Nam và thông qua danh nghĩa của chủ ngân hàng này để thừa kế vai trò hội viên của Ngân hàng Việt Nam Cộng hòa này trong các tổ chức tài chính quốc tế như: IMF, WB, ADB và phát triển Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.

Đáng kể nhất chính nhờ nghiệp vụ sổ sách chặt chẽ, khoa học, đặc biệt là tinh thần trách nhiệm của toàn thể cán bộ nhân viên Ngân hàng Quốc gia Việt Nam đã giúp Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa Miền Nam Việt Nam nắm được chính xác tất cả tài sản quốc gia mà chính quyền Việt Nam Cộng hòa để lại.

Trụ sở Ngân hàng Quốc gia Việt Nam sau này được trưng dụng làm trụ sở Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chi nhánh Thành phố Hồ Chí Minh. Địa chỉ: số 17 đường Võ Văn Kiệt (đường Bến Chương Dương cũ), Phường Nguyễn Thái Bình, Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh.

Lãnh đạo
Dương Tấn Tài: Thống đốc (1955)
Vũ Quốc Thúc: Thống đốc (1955-1956)
Nguyễn Hữu Hanh: Tổng Giám đốc (1955-1962), Thống đốc (1965-1968)
Lê Quang Uyển: Thống đốc (1974-1975)
Bùi Kiến Thành: nhà kinh tế, Đại diện tại Mỹ (1956 - 1958)

Tham khảo
Choinski, Walter Frank. Country Report: Republic of Vietnam. Washington, DC: The Military Assistance Institute, 1965.
Foreign Areas Studies Division. US Army Area Handbook for Vietnam. Washington, DC: Special Operations Research Office, 1962.
Nguyễn Tiến Hưng. Tâm tư Tổng thống Thiệu. Westminster, CA: Hứa Chấn Minh, 2010.
Thái Văn Kiểm. Viet Nam Past and Present. Paris: Bộ Quốc gia Giáo dục và Ủy hội Quốc gia UNESCO, 1957. tr 172-8.
Hồi ký Nguyễn Hữu Hanh, tổng giám đốc Ngân hàng Quốc gia Việt Nam 1955-1962

Xem thêm
16 tấn vàng của Việt Nam Cộng hòa
đồng Việt Nam Cộng hòa
Kinh tế Việt Nam Cộng hòa

Kinh tế Việt Nam Cộng hòa
Việt Nam Cộng hòa
Ngân hàng Việt Nam


title: Castel San Pietro Romano

text:
Castel San Pietro Romano là một đô thị ở tỉnh Roma, vùng Latium của Italia, nằm ở vị trí khoảng 35 km về phía đông của Roma. Vào thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 776 người và diện tích là 15,1 km².

Castel San Pietro Romano giáp các đô thị: Capranica Prenestina, Cave, Palestrina, Poli, Rocca di Cave, Roma.

Lịch sử biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 official site

Đô thị tỉnh Roma
Đô thị Thành phố trung tâm Thủ đô Roma


title: Saint-Étienne-Vallée-Française

text:
Saint-Étienne-Vallée-Française là một xã ở tỉnh Lozère trong vùng Occitanie, phía nam nước Pháp.

Tham khảo
 INSEE commune file
 Department Web site

Xã của Lozère


title: (16096) 1999 US6

text:
{{DISPLAYTITLE:(16096) 1999 US6}}

(16096) 1999 US6 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 29 tháng 10 năm 1999.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 16001–17000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1999
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Ptilogyna leucoplagia

text:
Ptilogyna leucoplagia là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Australia.

Tham khảo

Ptilogyna


title: Leucoptera malifoliella

text:
The Pear Leaf Blister Moth, Leucoptera malifoliella (tên tiếng Anh: Ribbed Apple Leaf Miner hoặc Apple Leaf Miner) là một loài bướm đêm thuộc họ Lyonetiidae. Nó được tìm thấy ở khắp châu Âu.

Sải cánh khoảng 8 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 6 đến tháng 7.

Ấu trùng ăn Alnus incana, Amelanchier ovalis, Aronia, Betula pendula, Betula pubescens, Chaenomeles japonica, Cotoneaster integerrimus, Crataegus crus-galli, Crataegus monogyna, Cydonia oblonga, Malus baccata, Malus domestica, Malus floribunda, Malus sylvestris, Mespilus germanica, Prunus avium, Prunus cerasus, Prunus domestica, Prunus fruticosa, Prunus insititia, Prunus spinosa, Prunus subhirtella, Pyrus communis, Sorbus aucuparia. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
Fauna Europaea
bladmineerders.nl
UKmoths

Lyonetiidae
Côn trùng châu Âu
Bướm đêm Châu Âu


title: 1115 Sabauda

text:
1115 Sabauda là một tiểu hành tinh vành đai chính bay quanh Mặt Trời. Nó được phát hiện bởi L. Volta ngày 13 tháng 12 năm 1928 ở Pino Torinese, Ý. Nó được phát hiện một cách độc lập 5 ngày sau đó bởi Josep Comas Solá ở Barcelona, Tây Ban Nha. Tên ban đầu của nó là 1928 XC. Sabauda, hay Sapauda, là tên tiếng Latin của những nhà cầm quyền trước kia ở Ý House of Savoy.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1928


title: Mỹ Hào

text:
Mỹ Hào là một thị xã thuộc tỉnh Hưng Yên, Việt Nam.

Vị trí địa lý
Thị xã Mỹ Hào nằm ở phía đông bắc của tỉnh Hưng Yên, nằm cách thành phố Hưng Yên 36 km về phía bắc, cách trung tâm thủ đô Hà Nội khoảng 28 km về phía đông nam, cách trung tâm thành phố Hải Phòng khoảng 72 km, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp huyện Cẩm Giàng và huyện Bình Giang thuộc tỉnh Hải Dương
Phía tây giáp huyện Yên Mỹ
Phía nam giáp huyện Ân Thi
Phía bắc giáp huyện Văn Lâm.

Thị xã Mỹ Hào có diện tích 79,38 km², dân số năm 2020 là 115.608 người, mật độ dân số đạt 1.456 người/km²

Hành chính
Thị xã Mỹ Hào có 13 đơn vị hành chính trực thuộc, gồm 7 phường: Bạch Sam, Bần Yên Nhân, Dị Sử, Minh Đức, Nhân Hòa, Phan Đình Phùng, Phùng Chí Kiên và 6 xã: Cẩm Xá, Dương Quang, Hòa Phong, Hưng Long, Ngọc Lâm, Xuân Dục.

Lịch sử
Vùng đất Mỹ Hào được khai khẩn từ thời kỳ các vua Hùng dựng nước. Lúc bấy giờ, vùng đất này còn là những triền đất, gò đống do sông Hồng bồi tụ, nổi lên giữa đầm lầy cỏ lác và lau sậy, dân cư thưa thớt với nguồn sống chính là đánh bắt cá và sản xuất nông nghiệp.

Thời Văn Lang - Âu Lạc, vùng đất Mỹ Hào thuộc bộ Dương Tuyền (Thanh Tuyền). Theo "Đại Nam nhất thống chí", Thị xã Mỹ Hào ngày nay có tên là huyện Đường Hào từ cuối thời Bắc thuộc (thế kỉ IX - X).

Sau nhiều lần chia tách, đến năm 1885 (năm Đồng Khánh thứ nhất) vì kiêng từ húy nhà vua là Đường, triều đình nhà Nguyễn đổi tên huyện Đường Hào (khi đó thuộc Hải Dương) thành huyện Mỹ Hào.

Ngày 25 tháng 2 năm 1890, toàn quyền Đông Dương ra nghị định thành lập đạo Bãi Sậy, bao gồm các phần đất được tách ra từ các tỉnh Bắc Ninh, Hưng Yên, Hải Dương. Đạo Bãi Sậy chia ra làm 4 huyện: Văn Lâm, Cẩm Lương, Yên Mỹ, Mỹ Hào, thủ phủ đặt ở Bần Yên Nhân (thuộc Mỹ Hào). Huyện Mỹ Hào gồm 4 tổng của huyện Đường Hào còn lại sau khi đã tách ra để thành lập huyện Yên Mỹ.

Năm Thành Thái thứ 3 (1891), toàn quyền Đông Dương ra Nghị định bãi bỏ đạo Bãi Sậy, đưa các huyện Văn Lâm, Yên Mỹ, Mỹ Hào của đạo này sáp nhập vào tỉnh Hưng Yên.

Sau Cách mạng tháng 8 năm 1945, sắp xếp lại các đơn vị hành chính cấp xã, xóa bỏ cấp tổng, đặt lại thành 14 xã và đến năm 1961 huyện Mỹ Hào còn 13 xã.

Ngày 26 tháng 1 năm 1968, theo Nghị quyết của Ủy ban thường vụ Quốc hội Việt Nam, hai tỉnh Hải Dương và Hưng Yên sáp nhập thành tỉnh Hải Hưng. Huyện Mỹ Hào thuộc tỉnh Hải Hưng.

Ngày 11 tháng 3 năm 1977, Hội đồng Chính phủ ra Quyết định số 58/CP hợp nhất một số huyện của tỉnh Hải Hưng. Theo đó, hai huyện Văn Lâm và Mỹ Hào hợp nhất thành huyện Văn Mỹ.

Ngày 24 tháng 3 năm 1979, Hội đồng Chính phủ ra Quyết định số 70/CP điều chỉnh lại địa giới của các huyện thuộc tỉnh Hải Hưng. Theo đó, huyện Văn Mỹ hợp nhất với 14 xã thuộc huyện Văn Yên thành một huyện lấy tên là Mỹ Văn.

Ngày 26 tháng 8 năm 1989, thành lập thị trấn Bần Yên Nhân thuộc huyện Mỹ Văn trên cơ sở giải thể xã Văn Phú.

Ngày 6 tháng 11 năm 1996, huyện Mỹ Văn thuộc tỉnh Hưng Yên vừa tái lập.

Ngày 1 tháng 9 năm 1999, huyện Mỹ Hào được tái lập theo Nghị định số 60/NĐ-CP của Chính phủ với diện tích tự nhiên 7.911 ha, gồm 13 đơn vị hành chính là thị trấn Bần Yên Nhân và 12 xã: Bạch Sam, Cẩm Xá, Dị Sử, Dương Quang, Hòa Phong, Hưng Long, Minh Đức, Ngọc Lâm, Nhân Hòa, Phan Đình Phùng, Phùng Chí Kiên, Xuân Dục.

Ngày 30 tháng 12 năm 2014, Bộ Xây dựng ban hành Quyết định số 1588/QĐ-BXD công nhận thị trấn Bần Yên Nhân mở rộng - đô thị Mỹ Hào (gồm thị trấn Bần Yên Nhân và 5 xã: Nhân Hòa, Dị Sử, Phùng Chí Kiên, Bạch Sam, Minh Đức và một phần xã Phan Đình Phùng) là đô thị loại IV.

Ngày 11 tháng 4 năm 2017, huyện Mỹ Hào được công nhận là đô thị loại IV.

Ngày 13 tháng 3 năm 2019, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 656/NQ-UBTVQH14 (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 5 năm 2019). Theo đó:
Thành lập thị xã Mỹ Hào trên cơ sở toàn bộ diện tích và dân số của huyện Mỹ Hào
Chuyển thị trấn Bần Yên Nhân và 6 xã: Dị Sử, Nhân Hòa, Phùng Chí Kiên, Bạch Sam, Minh Đức, Phan Đình Phùng thành 7 phường có tên tương ứng.

Sau khi thành lập, thị xã Mỹ Hào có 13 đơn vị hành chính trực thuộc, gồm 7 phường và 6 xã.

Kinh tế

Hạ tầng
Hiện nay, trên địa bàn thị xã Mỹ Hào đã và đang hình thành một số khu đô thị mới như khu đô thị Lạc Hồng, khu đô thị Phố Nối, khu đô thị V-Green City Phố Nối...

Đặc sản
Phường Bần Yên Nhân có nghề truyến thống làm tương nổi tiếng với thương hiệu "tương Bần".

Giao thông
Các tuyến đường trên địa bàn thị xã:
Đường Nguyễn Văn Linh chạy từ Hà Nội, qua phường Bần Yên Nhân rồi xuyên qua giữa thị xã để sang tỉnh Hải Dương. Đây là con đường có nhiều số nhà nhất Việt Nam. Số nhà cao nhất là 3413.
Quốc lộ 39 xuất phát từ ngã ba với Đường Nguyễn Văn Linh (QL5) tại phường Nhân Hòa đi thành phố Hưng Yên rồi sang Thái Bình.
Phía đông có quốc lộ 38 chạy ghé qua, giao với Đường Nguyễn Văn Linh (QL5) tại ngã tư Quán Gỏi, phường Minh Đức gần ranh giới với huyện Cẩm Giàng, tỉnh Hải Dương.
Các tuyến đường tỉnh gồm Đường Nguyễn Thiện Thuật, ĐT387, ĐT380,...

Danh nhân
 Nguyễn Thiện Thuật, Nguyễn Thiện Kế, Nguyễn Thiện Dương, Nguyễn Thiện Tuyển.
 Vũ Trọng Phụng, nhà văn trào phúng nổi tiếng.
 Trần Phương, Phó Thủ tướng Việt Nam.
 Nguyễn Lân, Nguyễn Lân Dũng, nhà giáo nhân dân.
 Lê Quý Quỳnh (Vương Văn Thành), nguyên Bí thư Tỉnh ủy tỉnh Hưng Yên.
 Phạm Văn Thụ (1866 - 1930), đại thần triều Nguyễn giữ chức thượng thư bộ Hộ và thượng thư bộ Binh.
 Vũ Văn Cẩn: Bộ trưởng bộ Y tế.
Lê Quang Hòa: Thượng tướng, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, Tổng thanh tra Quân đội.

Làng nghề
Thị xã Mỹ Hào có khá nhiều làng nghề. Các làng nghề nhóm mộc mỹ nghệ nhiều nhất với trên 10 làng, phát triển ở cả 7 thôn của xã Hòa Phong và lan sang các thôn bên thuộc xã Dương Quang, phường Minh Đức. Nhóm làng nghề thu gom và tái chế phế liệu có 3 làng thuộc phường Dị Sử và xã Cẩm Xá. Nhóm làng có nghề chế biến lương thực, thực phẩm có 4 làng ở Bần Yên Nhân và Nhân Hòa. Nhóm hoa, sinh vật cảnh 1 làng. Các làng nghề mây tre đan ở phường Nhân Hòa, Bạch Sam đang dần mai một. Nhóm nghề dịch vụ phát triển ở các phường Bần Yên Nhân, Dị Sử, Nhân Hòa. Các làng nghề thủ công truyền thống xưa, làng có nghề, làng nghề mới, nghề phụ như:

 Làng nghề tương Bần (Bần Yên Nhân)
 Làng nghề mộc Phúc Miếu (Hòa Phong)
 Làng nghề tái chế phế liệu Phan Bôi (Dị Sử)
 Làm vôi, nung vôi Thịnh Vạn (Minh Đức)
 Làng nghề mộc Phúc Lai (Hòa Phong)
 Làm bún bánh, thực phẩm Nguyễn Xá (Nhân Hòa)
 Làng có nghề mộc Bùi Bồng (Dương Quang)
 Giấy, đồ hàng mã Dương Hòa
Thương mại dịch vụ tổng hợp Thứa (Dị Sử)
 Nghề mộc dân dụng thôn Quan Cù (Phan Đình Phùng)
 Làng nghề mộc mĩ nghệ Hòa Đam (Hòa Phong)
 Mây tre đan An Tháp (Nhân Hòa)
 Nghề mộc, làm cày bừa Vân Dương (Hòa Phong)
 Làng nghề xây dựng Dương Xá (Dương Quang)
 Nghề mộc, điêu khắc gỗ Sài Phi (Minh Đức)
 Làng có nghề chạm bạc Nho Lâm (Ngọc Lâm)
 Làng giết mổ gia súc Lỗ Xá (Nhân Hòa)
 Làng nghề mộc mỹ nghệ Hòa Lạc (Hòa Phong)
 Làng tháo lắp phế liệu điện tử thôn Bùi (Cẩm Xá)
 Trồng hoa ở Phú Đa (Bần Yên Nhân)
 Làng nghề mộc mĩ nghệ Phúc Thọ (Hòa Phong)
 Nghề mộc, đồ gỗ Vân An (Minh Đức)
 Sơ chế gỗ, nghề mộc Phong Cốc (Minh Đức)
 Làng nghề mộc mĩ nghệ Thuần Mỹ (Hòa Phong)
 Làng nghề mộc mĩ nghệ Mão Chinh (Dương Quang).

Chú thích

Liên kết ngoài

Đô thị Việt Nam loại IV


title: Mozartia manacalensis

text:
Mozartia manacalensis là một loài thực vật thuộc họ Myrtaceae. Đây là loài đặc hữu của Cuba.

Chú thích

Tham khảo
 Areces-Mallea, A.E. 1998. Mozartia manacalensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Cuba
Mozartia


title: Osmoglossum

text:
Osmoglossum là một chi thực vật có hoa trong họ Orchidaceae.

Xem thêm
Danh sách các chi Phong lan

Tham khảo

Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (1999). Genera Orchidacearum 1. Oxford Univ. Press.
Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2001). Genera Orchidacearum 2. Oxford Univ. Press.
Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2003). Genera Orchidacearum 3. Oxford Univ. Press
Berg Pana, H. 2005. Handbuch der Orchideen-Namen. Dictionary of Orchid Names. Dizionario dei nomi delle orchidee. Ulmer, Stuttgart

Danh sách các chi phong lan
Phân họ Lan


title: Vùng Yangon

text:
Vùng Yangon là một vùng hành chính của Myanmar. Nó giáp với Vùng Bago ở phía bắc và đông, vịnh Mottama ở phía Nam, Vùng Ayeyarwady ở phía Tây.

Vùng Yangon rộng 10.170 km² và có 8.203.832 dân (năm 2014). Đây là khu vực phát triển nhất ở Myanma và là cửa ngõ quốc tế chủ yếu của nước này. Phần lớn các khu công nghiệp của Myanmar nằm ở vùng này.

Vùng Yangon có 45 huyện họp thành thành phố Yangon, Thanlyin và các nhóm huyện Đông Yangon, Tây Yangon, Bắc Yangon và Nam Yangon. Thủ phủ của vùng là thành phố Yangon, trước đây là thủ đô của Myanmar.

Tham khảo

Yangon


title: Macgregoromyia fohkienensis

text:
Macgregoromyia fohkienensis là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Macgregoromyia


title: 11385 Beauvoir

text:
11385 Beauvoir (1998 SP147) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 20 tháng 9 năm 1998 bởi E. W. Elst ở Đài thiên văn Nam Âu.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 11385 Beauvoir

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Eric Walter Elst
Thiên thể phát hiện năm 1998


title: Cacosmia hieronymi

text:
Cacosmia hieronymi là một loài thực vật có hoa thuộc họ Asteraceae.
Loài này chỉ có ở Ecuador.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo

 Montúfar, R. & Pitman, N. 2003. Cacosmia hieronymi. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 7 năm 2007.

Cacosmia
Thực vật Ecuador
Thực vật dễ tổn thương


title: Ở giữa Sự Trốn Tránh

text:
Among the Hidden là tiểu thuyết văn học xuất bản năm 1998 cho thanh thiếu niên bởi Margaret Peterson Haddix về vấn đề được quan tâm được tưởng tượng về tương lai về sự chống đối đàn áp nạn vượt dân số. Đây là cuốn một trong bảy cuốn truyện trong bộ truyện Shadow Children.

Cốt truyện
Vào thời hiện đại, sự tăng dân số quá mức đã dẫn tới nạn đói và bởi vậy làm nên sự thiếu lương thực trầm trọng và tất cả các thức ăn được kiểm soát bởi chính phủ. Và vì quá ít lương thực, mỗi gia đình chỉ được có giới hạn hai người con và không được nuôi thú cưng. Nếu phát hiện gia đình nào có người con thứ ba thì người con thứ ba sẽ bị giết bởi cảnh sát dân số.

Luke Garner, là đứa con thứ ba mười hai tuổi, sống trong một nông trại với mẹ, bố và hai người anh trai Mathew và Mark. Vì Luke là một đứa con thứ ba và bố mẹ của cậu đã phạm luật cấm. Luke phải suốt ngày trốn và phải tránh những chỗ đông người. Chính phủ bắt đầu xây nhà trong khu rừng nhà Garner nơi mà Luke có thể lẩn trốn ra ngoài chơi nhưng bây giờ Luke bị bắt phải ở trong nhà cách ly hoàn toàn với thế giới bên ngoài.

Sau nhiều tháng nhìn ra ngoài lỗ thông hơi nhỏ, từ đó Luke có thể nhà ra bên ngoài. Một ngày nọ, Luke nhìn thấy một người xuyên cửa sổ của một gia đình đã có hai người con. Và Luke biết rằng đứa trẻ đó cũng là đứa con thứ ba cũng phải trốn giống Luke. Ngày hôm sau, Luke liền dồn hết can đảm lẻn đến nhà đứa trẻ ấy và phát hiện người con gái tên Jen Talbot cũng là đứa trẻ giống Luke.

Jen bắt đầu đưa Luke nhiều quyển sách để đọc và chỉ ra những điều chích phủ đã làm sai. Nhờ qua phòng chat mà cô đang bí mật làm. Jen đã lập kế hoạch cho cuộc biểu tình đả đảo sự đàn áp những đứa trẻ thứ ba, Jen mời Luke tham gia nhưng Luke không đủ can đảm để tham gia, vì sợ không biết chuyện gì sẽ xảy ra. Sau hai tuần sau khi Jen làm cuộc biểu tình Jen dường như mất tích. Sau đó, Luke lén qua nhà Jen và gặp phải bố của Jen là George Talbot, là một trong những cảnh sát dân số. Luke được nghe tin tất cả những đứa trẻ trong cuộc biểu tình bao gồm Jen đã bị sát hại. Khi nghe tin Luke lòng rất đau lòng. Chú Talbot giải thích cho Luke là chú ấy cũng phản đối lại luật dân số. Bỗng nhiên cảnh sát dân số ập đến nhà chú Talbot vì hồi nãy Luke đã lén lên trên phòng chat của Jen đã bị gián điệp và Luke phải trốn trong tủ áo.

Sau khi tên cảnh sát bỏ đi, Luke định nói với chú Talbot, nhưng chú Talbot ra hiệu im lặng. Chú ấy viết trên tờ giấy là chú ấy bị gắn máy nghe trên người bởi tên cảnh sát dân số. Chú Talbot hỏi Luke có muốn I.D giả không? Để được sống như một người đoàn hoàn. Sau một lút đắn đo suy nghĩ cuối cùng Luke chấp nhận lời đề nghị. Mấy ngày sau, chú Talbot gặp bố mẹ Luke và đưa thẻ I.D cho Luke. Tên mới của Luke là Lee Grant, là một đứa trẻ giàu rời khỏi gia đình và đang trốn tại nông trại của Luke. Sau đó sẽ bị gửi đến trường để sự trừng phạt. (tên Lee Grant thiệt đã bị chết bởi tai nạn trượt tuyết ngày trước đó; bố mẹ anh ta đồng ý cho Luke lấy I.D cậu ta.). Cuối cùng luke suy nghĩ về Jen và ra đi trong chiếc xe limo với chú Talbot, và sẽ có thể không bao giờ gặp lại gia đình lần nữa.

cuốn
cuốn 1 Among the hidden
cuốn 2 Among the Impostors
cuốn 3 Among the Betrayed
cuốn 4 Among the Barons
cuốn 5 Among the Brave
cuốn 6 Among the Enemy
cuốn 7 Among the Free

Tham khảo

Tiểu thuyết năm 1998
Tiểu thuyết của Margaret Peterson Haddix
Tiểu thuyết dành cho thiếu niên Mỹ


title: Đinh Hoàng Max

text:
Đinh Hoàng Max (tên khai sinh là Maxwell Eyerakpo; sinh ngày 14 tháng 12 năm 1986) là một cầu thủ bóng đá nhập quốc tịch Việt Nam gốc Nigeria chơi ở vị trí tiền vệ cho Bình Thuận.

Trong sự nghiệp, Đinh Hoàng Max từng khoác áo nhiều câu lạc bộ Việt Nam như Hà Nội T&T, Ninh Bình, Hải Phòng, Đồng Tháp, Xuân Thành Sài Gòn, Hùng Vương An Giang, Than Quảng Ninh, XSKT Cần Thơ và Becamex Bình Dương và Topenland Bình Định. Năm 2009, anh nhập tịch Việt Nam và ra mắt đội tuyển quốc gia Việt Nam trong trận giao hữu với câu lạc bộ Olympiakos của Hy Lạp.

Giai đoạn đầu
Maxwell Eyerakpo về thi đấu cho đội bóng Ninh Bình. Phải thi đấu ở hạng Nhất nhưng bù lại, với sự giúp đỡ của Chủ tịch Hoàng Mạnh Trường, đầu năm 2009 anh chính thức được làm công dân Việt Nam với cái tên Đinh Hoàng Max. Nửa năm sau ngày được vinh dự mang tên họ của vua Đinh Bộ Lĩnh, từ mảnh đất của đất cố đô Hoa Lư, Đinh Hoàng Max đã được khoác lên mình màu áo đội tuyển quốc gia. Buổi ra mắt ngày 15 tháng 5 năm 2009 của Max ở Mỹ Đình, anh cũng đã ghi những thang "điểm vàng" trong lòng người hâm mộ Việt Nam.

T&T Hà Nội
Đinh Hoàng Max (Maxwell) đã từng chơi cho Đồng Tháp mùa 2005-2007, T&T Hà Nội 2008, trước khi được chuyển về Câu lạc bộ bóng đá Xi măng The Vissai Ninh Bình mùa hè năm 2008.

Anh chơi xuất sắc trong màu áo V. Ninh Bình và là một trong những mảnh ghép quan trong giúp Ninh Bình thăng hạng. Mùa giải 2010 anh được Ninh Bình cho sang đội hình Hải Phòng thi đấu và lại trở về Ninh Bình vào mùa giải 2011.

Becamex Bình Dương
Đinh Hoàng Max đến với Câu lạc bộ bóng đá Becamex Bình Dương như một sự bổ sung bất đắc dĩ, vì Bình Dương đang trong giai đoạn trẻ hóa lực lượng. Trước đó, anh từng ra bắc vào nam chơi cho các câu lạc An Giang F.C, Than Quảng Ninh F.C., XSKT Cần Thơ F.C.

Thành tích

Chú thích

Liên kết ngoài
Lý lịch
Hoàng La, Hoàng Max tập làm người Việt
Hai chàng "Tây" họ Đinh Hoàng và lời gọi Calisto

Công dân nhập tịch Việt Nam
Tiền vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá nam Việt Nam
Cầu thủ bóng đá Nigeria
Cầu thủ giải bóng đá vô địch quốc gia Việt Nam
Cầu thủ câu lạc bộ bóng đá Hà Nội (2016)
Cầu thủ câu lạc bộ bóng đá Xi măng The Vissai Ninh Bình
Cầu thủ câu lạc bộ bóng đá Than Quảng Ninh
Cầu thủ câu lạc bộ bóng đá An Giang
Cầu thủ câu lạc bộ bóng đá Hải Phòng
Cầu thủ câu lạc bộ bóng đá Đồng Tháp
Cầu thủ câu lạc bộ bóng đá Xuân Thành Sài Gòn
Cầu thủ câu lạc bộ bóng đá Cần Thơ
Cầu thủ câu lạc bộ bóng đá Becamex Bình Dương
Cầu thủ câu lạc bộ bóng đá Bình Định
Cầu thủ câu lạc bộ bóng đá Bình Thuận
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Việt Nam


title: Vallenay

text:
Vallenay là một xã thuộc tỉnh Cher trong vùng Centre-Val de Loire miền trung Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Cher

Liên kết ngoài
Official Vallenay website
Annuaire Marie website
Vallenay on the Quid website

Ghi chú

Xã của Cher


title: Iphitromela megascelina

text:
Iphitromela megascelina là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Bechyne miêu tả khoa học năm 1997.

Chú thích

Tham khảo

Iphitromela


title: Patrick Süskind

text:
Patrick Süskind (sinh năm 1949) là một nhà văn và nhà viết kịch bản người Đức.

Tiểu sử và sự nghiệp
Patrick Süskind sinh ngày 26 tháng 3 năm 1949 tại Ambach gần hồ Starnberg. Ông học đại học về lịch sử tại München và Aix-en-Provence và hiện nay sống tại München và Paris.

Cha của ông, Wilhelm Emanuel Süskind, là nhà văn, người biên dịch và cộng tác viên lâu năm của tờ báo Süddeutsche Zeitung.

Tác phẩm nổi tiếng nhất của ông là Mùi hương (Das Parfum, 1985) đã được dịch ra trên 20 thứ tiếng và năm 2005 đã được đạo diễn Tom Tykwer chuyển thể phim sau khi hãng Constantin-Film đảm nhận phí tổn sản xuất và mua quyền sở hữu với tròn 10 triệu Euro. Ngoài ra Süskind còn tham gia viết các kịch bản cho bộ phim truyền hình nhiều tập Monaco Franze (1982) và Kir Royal (1986) cũng như cho các phim truyện Rossini - oder die mörderische Frage, wer mit wem schlief (1997) và Vom Suchen und Finden der Liebe (2005), được đạo diễn Helmut Dietl quay thành phim.

Der Kontrabaß, vở kịch độc thoại một hồi trong năm 1981, với hơn 500 lần diễn trong mùa diễn 1984/1985 là vở kịch được diễn nhiều nhất trên sân khấu tiếng Đức.

Có rất ít người khước từ cao độ các mong đợi từ đời sống văn học như Süskind. Ông gần như không tiếp nhận phỏng vấn mình, không xuất hiện trong giới công chúng và đã từ chối nhiều giải thưởng khác nhau như Giải Gutenberg, Giải Tukan và giải thưởng văn học của tờ báo Frankfurter Allgemeine Zeitung.

Ông đã có một vai diễn xuất nhỏ trong bộ phim truyền hình 10 tập Monaco Franze.

Tác phẩm
 Der Kontrabaß, 1981
 Mùi hương (Nguyên tác tiếng Đức: Das Parfum, 1985, ISBN 3-8044-0392-1)
 Chỉ tại con chim bồ câu (Nguyên tác tiếng Đức: Die Taube, 1987)
 Chuyện về chú Sommer (Nguyên tác tiếng Đức: Die Geschichte von Herrn Sommer, 1991)
 Rossini – oder die mörderische Frage, wer mit wem schlief, 1997
 Drei Geschichten, 2005, ISBN 3-257-23468-6

Chuyển thể
Tiểu thuyết Mùi hương của ông đã được chuyển thể thành phim điện ảnh vào năm 2006.

Xem thêm
 Chỉ tại con chim bồ câu

Chú thích

Nhà văn Đức
Nhà biên kịch điện ảnh Đức
Nhà văn hiện thực huyền ảo


title: Drammen

text:
Drammen là thành phố cảng ở phía nam Na Uy, thành phố này tọa lạc ở khu vực sông Drammenselva chảy và Drammensfjord (Drammens Fjord), cách Oslo 47 km. Đây là thủ phủ của hạt Buskerud. Drammen nằm ở khu vực giao cắt của các tuyến đường sắt và đóng vai trò là trung tâm xuất khẩu lâm sản cho các khu vực lân cận. Thành phố này cũng là cảng nhập hoa quả và xe hơi cho Na Uy.

Drammen được lập thành một municipality ngày 1 tháng 1 năm 1838 (xem formannskapsdistrikt). Municipality nông thôn Skoger đã được sáp nhập với Drammen ngày 1 tháng 1 năm 1964. (và từ đó chuyển từ hạt Vestfold sang hạt Buskerud.)

Drammen nằm ở cuối một thung lũng, tọa lạc hai bên bờ sông Drammenselva.

Dân số khu vực đô thị của Drammen là 93.006. Drammen là khu vực đô thị lớn thứ 6 ở Na Uy, nằm trên lãnh thổ của 5 municipality: Drammen (khoảng 61% dân số), Nedre Eiker (23%), Øvre Eiker (8%), Lier (5%) and Røyken (3%).

Các phường của Drammen là Austad/Fjell, Bragernes, Gulskogen, Konnerud, Skoger, Strømsø/Danvik, Tangen/Åskollen và Åssiden.

Khu vực Øvre Sund nằm dọc theo có các công trình độc đáo thế kỷ 18 và 19 là một khu vực đặc trưng của Drammen.

Chú thích

Thành phố của Na Uy
Đô thị Buskerud

Thành phố ven biển Na Uy


title: Stilpnaspis peruana

text:
Stilpnaspis peruana là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1910.

Chú thích

Tham khảo

Stilpnaspis


title: 619 Triberga

text:
619 Triberga là một tiểu hành tinh ở vành đai chính. Nó được xếp loại tiểu hành tinh kiểu S, có bề mặt sáng. Tiểu hành tinh này do August Kopff phát hiện ngày 22.10.1906 ở Heidelberg, và được đặt theo tên thành phố Triberg của Đức.

Do nó có một quỹ đạo tự lặp lại hầu như chính xác mỗi 4 năm đối với vị trí của Mặt Trời và Trái Đất, nên đã có gợi ý coi đó như một cách để tính khối lượng của nó.

Vì nó có một cấp sao tuyệt đối là 9,9, nó có đường kính đại khái khoảng 43 km. Nó có một cấp sao biểu kiến xung đối là 13,5.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Orbital simulation from JPL (Java)

Tiểu hành tinh được đặt tên
619
Tiểu hành tinh vành đai chính
Tiểu hành tinh kiểu S
Thiên thể phát hiện năm 1906


title: Pseudonoorda

text:
Pseudonoorda là một chi bướm đêm thuộc họ Crambidae.

Chú thích

Tham khảo

 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Eurrhypini


title: Agoniella rotundicollis

text:
Agoniella rotundicollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Gestro miêu tả khoa học năm 1917.

Chú thích

Tham khảo

Agoniella


title: Yên Sơn, Tam Điệp

text:
Yên Sơn là một xã thuộc thành phố Tam Điệp, tỉnh Ninh Bình, Việt Nam.

Địa lý
Xã Yên Sơn nằm ở phía đông bắc thành phố Tam Điệp, cách trung tâm thành phố Ninh Bình là 20 km, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp huyện Hoa Lư
Phía tây và phía bắc giáp huyện Nho Quan
Phía nam giáp các phường Tân Bình, Bắc Sơn và xã Quang Sơn.

Xã Yên Sơn có diện tích là 13,52 km², dân số năm 2019 là 5.806 người, mật độ dân số đạt 429 người/km².

Xã này nằm trên Quốc lộ 12B nối thành phố Tam Điệp với thị trấn Nho Quan đi các tỉnh Hòa Bình, Sơn La.  Quần thể danh thắng Tràng An có một phần diện tích nằm trên xã này.

Lịch sử
Ngày 17 tháng 12 năm 1982, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định số 200-HĐBT về việc:
Chuyển xã Yên Sơn thuộc huyện Tam Điệp về thị xã Tam Điệp mới thành lập quản lý
Điều chỉnh một phần diện tích và nhân khẩu của xã Yên Sơn thành lập các phường Bắc Sơn, Nam Sơn, Trung Sơn và xã Đông Sơn, Quang Sơn.

Ngày 26 tháng 12 năm 1991, Quốc hội ban hành Nghị quyết về việc tái lập tỉnh Ninh Bình từ tỉnh Hà Nam Ninh cũ và xã Yên Sơn thuộc thị xã Tam Điệp, tỉnh Ninh Bình.

Ngày 10 tháng 4 năm 2015, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 904/NQ-UBTVQH13 về việc thành lập thành phố Tam Điệp thuộc tỉnh Ninh Bình và xã Yên Sơn trực thuộc thành phố Tam Điệp.

Danh thắng Tràng An
Nhóm di tích phía Tây Nam của Quần thể danh thắng Tràng An trên địa bàn Tam Điệp có các di tích; Núi ốc; Núi ốp; Đồi Ông Cẩm (xã Yên Sơn) thuộc giai đoạn Văn hóa Đông Sơn cách ngày nay khoảng 2.000 năm xa hơn nữa về phía Tây Nam có di tích Núi Một; di tích Núi Hai (phường Bắc Sơn, thành phố Tam Điệp), thuộc giai đoạn trước Văn hóa Đông Sơn có niên đại cách ngày nay khoảng 3.000 năm cho thấy nhóm cư dân cổ ở Tràng An có quan hệ qua lại với nhóm cư dân ở khu vực đồi núi đá vôi Tam Điệp.

Chú thích

Danh mục địa danh các đơn vị hành chính thể hiện trên bản đồ - Địa danh hành chính thể hiện trên bản đồ tỉnh Ninh Bình

Tham khảo


title: Cinysca

text:
Cinysca là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Areneidae.

Các loài
Các loài trong chi Cinysca gồm có:

 Cinysca alvesi Rubio & Rolan, 2002
 Cinysca arlequin Rubio & Rolan, 2002
 Cinysca dunkeri (Philippi, 1852)
 Cinysca granulosa (Krauss, 1848)

Chú thích

Tham khảo

Areneidae


title: Botryonopa jacobii

text:
Botryonopa jacobii là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Uhmann miêu tả khoa học năm 1930.

Chú thích

Tham khảo

Botryonopa


title: B-cây

text:
Trong khoa học máy tính, B-cây là một cấu trúc dữ liệu dạng cây cho phép tìm kiếm, truy cập tuần tự, chèn, xóa trong thời gian lôgarit. B-cây là một tổng quát hóa của cây nhị phân tìm kiếm, trong đó một nút có thể có nhiều hơn hai con. Không như cây nhị phân tìm kiếm tự cân bằng, B-cây được tối ưu hóa cho các hệ thống đọc và ghi dữ liệu lớn. Nó thường được dùng trong các cơ sở dữ liệu và hệ thống tập tin.

Tổng quan

Trong B-cây, các nút trong (nút không là lá) có thể có số lượng nút con khác nhau, giới hạn trong một khoảng nhất định. Khi dữ liệu được chèn vào hoặc xóa đi từ một nút, số nút con của nó thay đổi. Khi đó, để duy trì số nút con trong khoảng đã định, các nút trong có thể được hợp hai làm một hoặc chia đôi. Vì số lượng nút con có thể nằm trong một khoảng lớn, B-cây không cần tái cân bằng thường xuyên như cây nhị phân tìm kiếm, nhưng lại sử dụng bộ nhớ lãng phí hơn do các nút không chứa tối đa dữ liệu.

Khi sử dụng B-cây, ta định trước một số nguyên t. Mỗi nút trong của B-cây (trừ nút gốc) có từ t-1 tới 2t-1 khóa. Hệ số 2 đảm bảo rằng các nút có thể được chia đôi hoặc kết hợp. Với một nút trong có 2t-1 khóa, ta có thể lấy khóa giữa trong 2t-1 khóa chèn vào nút cha và chia 2t-2 khóa còn lại vào hai nút mới, mỗi nút t-1 khóa. Tương tự như vậy, khi một nút và nút kế bên đều có t-1 khóa, ta có thể kết hợp hai nút cùng với một khóa từ nút cha thành một nút mới có 2t-1 khóa.

Số lượng nút con của một nút đúng bằng số khóa của nút đó cộng một. Vì vậy, số lượng nút con của một nút trong là từ t tới 2t.

B-cây duy trì tính cân bằng bằng cách đảm bảo các nút lá đều có cùng độ sâu. Chiều cao của cây tăng dần dần khi các nút mới được chèn vào cây, nhưng con số này thay đổi rất chậm. Khi chiều cao của cây tăng lên, độ sâu của tất cả các nút lá tăng lên cùng một lúc.

B-cây có lợi thế hơn các cấu trúc dữ liệu tìm kiếm khác khi thời gian truy cập lớn hơn nhiều lần thời gian đọc dữ liệu liên tiếp nhau. Điều này thường xảy ra khi các nút được lưu trên bộ nhớ ngoài. Bằng cách tăng số lượng nút con của mỗi nút, chiều cao của cây giảm xuống và số lần truy cập cũng giảm. Thêm vào đó, số thao tác tái cân bằng cây cũng giảm đi. Thông thường, tham số t (quyết định số khóa của mỗi nút) được chọn tùy theo lượng thông tin trong mỗi khóa và kích thước mỗi khối đĩa.

Các biến thể

Thuật ngữ B-cây có thể được dùng để chỉ một thiết kế cụ thể, cũng có thể được dùng để chỉ một lớp các thiết kế. Theo nghĩa hẹp, B-cây lưu một số khóa ở các nút trong và không lưu bản sao của các khóa đó ở nút lá. Theo nghĩa rộng, nó còn bao gồm những biến thể khác như B+-cây hay B*-cây.
 Trong B+-cây, các nút trong lưu bản sao của khóa. Tất cả các khóa, cùng với dữ liệu đi kèm được lưu ở các nút lá. Ngoài ra các nút lá còn có con trỏ đến các nút lá kế bên để tăng tốc truy cập tuần tự.
 B*-cây thực hiện nhiều thao tác tái cân bằng hơn để lưu trữ dự liệu dày đặc hơn. Mỗi nút trong khác gốc phải đầy tới hai phần ba thay vì chỉ một nửa như trong B-cây.

Chi tiết kĩ thuật

Định nghĩa
Có nhiều định nghĩa khác nhau của B-cây trong các tài liệu. Sau đây là một định nghĩa.

 Mỗi nút x chứa
 số n[x] là số khóa lưu tại x.
 n[x] khóa, theo thứ tự tăng dần.
 Mỗi nút trong x chứa n[x]+1 con trỏ tới các nút con của x.
 Mỗi khóa tại x có giá trị nằm giữa giá trị các khóa tại hai cây con tương ứng của x: khóa thứ i của x lớn hơn hoặc bằng mọi khóa ở cây con thứ i của x và nhỏ hơn hoặc bằng mọi khóa ở cây con thứ i+1 của x.
 Mọi nút lá đều có cùng một độ sâu.
 Số khóa của mỗi nút nằm trong một khoảng định trước. Khoảng này được quyết định bởi tham số t≥2.
 Mỗi nút trong khác gốc có ít nhất t-1 khóa. Nếu cây khác rỗng thì nút gốc phải có ít nhất một khóa.
 Mỗi nút có tối đa 2t-1 khóa.

Độ phức tạp tính toán

Cũng như các thuật toán cho bộ nhớ ngoài khác, tham số quan trọng nhất cho B-cây không là tổng thời gian tính toán, mà là số lần truy cập bộ nhớ. Số lần truy cập bộ nhớ trong mỗi thao tác trên B-cây tỉ lệ với chiều cao của cây. Một B-cây với n nút có chiều cao không quá .

Các thao tác trên B-cây

Tìm kiếm

Tìm kiếm trên B-cây cũng tương tự như tìm kiếm trên cây nhị phân tìm kiếm. Giả sử giá trị cần tìm là v. Thuật toán xuất phát từ nút gốc và tìm từ trên xuống dưới. Tại nút x, thuật toán chọn nút con thứ i sao cho mọi khóa tại x với thứ tự nhỏ hơn i đều nhỏ hơn hoặc bằng v, và mọi khóa tại x với thứ tự lớn hơn hoặc bằng i đều lớn hơn hoặc bằng v.

Chèn

Để chèn thêm một khóa mới, trước tiên thực hiện thao tác tìm kiếm để tìm đến nút lá ở vị trí cần chèn. Nếu nút lá đã đầy (chứa 2t-1 khóa), thuật toán lấy khóa ở giữa ra rồi chia các khóa còn lại vào hai nút mới, mỗi nút có t-1 khóa. Sau đó, đặt khóa ở giữa vừa lấy ra vào nút cha để làm điểm chia cho hai nút mới vừa tạo. Nếu nút cha cũng đầy thì lặp lại thao tác chia đôi như trên (có thể phải lặp lại cho tới nút gốc, tạo ra nút gốc mới).

Có thể cải tiến để thuật toán chỉ phải đi từ trên xuống đúng một lần bằng cách chia đôi ngay các nút đầy gặp được trên đường đi khi thực hiện thao tác tìm kiếm.

Ghi chú

Bài báo ban đầu

Cây (cấu trúc)


title: Gyrinophilus porphyriticus

text:
Gyrinophilus porphyriticus (tên tiếng Anh: Spring Salamander) là một loài kỳ giông thuộc họ Plethodontidae.
Loài này có ở Canada và Hoa Kỳ.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ôn đới, sông ngòi, đầm nước, đầm nước ngọt, suối nước ngọt, carxtơ nội địa, và hang.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Phân loài
Gyrinophilus porphyriticus porphyriticus
Gyrinophilus porphyriticus duryi
Gyrinophilus porphyriticus danielsi
Gyrinophilus porphyriticus dunni

Tham khảo

 Hammerson, G. 2004. Gyrinophilus porphyriticus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.
 Conant, Roger and Joseph T. Collins. A Field Guide to Reptiles and Động vật lưỡng cư miền đông and Central North America. Third Edition, Expanded. Boston: Houghton Mifflin Company, 1998.

Liên kết ngoài
 NewScientist.com: Salamanders formed new species despite interbreeding
 Spring Salamander (Gyrinophilus porphyriticus) , Natural Resources Canada

Salamander, Spring
Gyrinophilus
Động vật lưỡng cư Mỹ


title: Trận Mậu Thân tại Huế

text:
Trận Mậu Thân tại Huế là trận chiến kéo dài 26 ngày giữa Mặt trận Dân tộc Giải phóng Miền Nam Việt Nam với Quân lực Việt Nam Cộng Hòa và đồng minh Hoa Kỳ trong sự kiện Tết Mậu Thân. Trận chiến này cũng là một phần của Chiến tranh Việt Nam. Đây là một trận đánh ác liệt nhất trong đợt 1 Tổng tiến công Tết Mậu Thân. Dù quân Giải phóng bị đánh bật khỏi Huế song nó mang lại sự đổ vỡ tâm lý và chính trị lớn nhất cho Hoa Kỳ. Trong đó còn có sự kiện Thảm sát Huế Tết Mậu Thân vẫn còn nhiều tranh cãi về tính xác thực do các bên chưa công bố tài liệu hoặc công bố (tuyên truyền) sai lệch.

Chuẩn bị của Quân Giải phóng

Huế là một trong ba chiến trường chính và là một trong ba trọng điểm của cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968. Chuẩn bị cho tổng tiến công và nổi dậy, từ tháng 5-1967, Trung ương Đảng Lao động quyết định tổ chức lại hệ thống lãnh đạo chỉ huy cho phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ của chiến trường trọng điểm này. Theo chỉ đạo của Trung ương, các tỉnh uỷ và tỉnh đội giải thể. Các huyện uỷ chịu sự lãnh đạo trực tiếp của Khu uỷ. Về quân sự, trên từng hướng tiến công thành lập đoàn phụ trách: Đoàn 4 phụ trách khu vực Phú Lộc - bắc đèo Hải Vân; Đoàn 5 phụ trách mặt trận thành phố Huế và ba huyện ngoại thành Hương Trà, Hương Thủy, Phú Vang; Đoàn 6 phụ trách hai huyện Phong Điền, Quảng Điền (tỉnh Thừa Thiên); Đoàn 7 phụ trách hai huyện Triệu Phong, Hải Lăng (tỉnh Quảng Trị). Các đoàn chịu sự chỉ huy trực tiếp của Bộ Tư lệnh Quân khu Trị - Thiên. Đoàn 31, chịu sự chỉ huy của Bộ Tư lệnh mặt trận B5 (Đường 9 - bắc Quảng Trị), phụ trách khu vực từ Đường 9 trở ra đến giới tuyến quân sự tạm thời.

Theo Tổng bí thư Lê Khả Phiêu:

Nhằm tăng cường sự chỉ đạo, mặt trận trọng điểm Huế được chia thành hai cánh:

- Cánh Bắc phụ trách phần thành phố ở tả ngạn sông Hương và huyện Hương Trà. Đây là hướng chính của cuộc tổng tiến công và nổi dậy ở thành phố Huế với lực lượng gồm: Trung đoàn 6 bộ binh, Tiểu đoàn 816, Trung đoàn 9, Tiểu đoàn đặc công 12, một đại đội trọng liên 12,7mm (6 khẩu), một đại đội ĐKZ-75 (4 khẩu), một đại đội súng cối 82 mm (6 khẩu), một đại đội công binh, một đại đội trinh sát, một đại đội thông tin, một đại đội vận tải, hai đội biệt động thành phố cùng các lực lượng bảo đảm và lực lượng vũ trang huyện Hương Trà. Cánh này có nhiệm vụ tiêu diệt cơ quan đầu não Mỹ - Việt Nam Cộng Hòa, đánh chiếm khu thành nội, mục tiêu chủ yếu là Mang Cá, Tây Lộc, Cột Cờ, sau đó phát triển, chiếm lĩnh toàn bộ khu vực tả ngạn thành phố và huyện Hương Trà, tiến lên tiêu hao, tiêu diệt căn cứ Mỹ ở Đồng Lâm, thiết lập chính quyền cách mạng, đánh quân đối phương phản kích, giữ vững trật tự an ninh.

- Cánh Nam bao gồm phần thành phố ở hữu ngạn sông Hương và hai huyện Hương Thủy, Phú Vang. Lực lượng cánh này có hai tiểu đoàn bộ binh 840 và 810 thuộc Đoàn 5, hai tiểu đoàn bộ binh 815 và 818 của Trung đoàn 9, hai tiểu đoàn đặc công 1 và 2, một đại đội súng cối 82 mm (6 khẩu), một đại đội súng máy phòng không 12,7mm, một đại đội ĐKZ-75 mm (6 khẩu), một đại đội trinh sát, một đại đội công binh, một đại đội thông tin cùng các lực lượng biệt động, bộ đội địa phương, dân quân du kích, tự vệ. Mục tiêu chủ yếu của cánh Nam là các cơ quan hành chính của Việt Nam Cộng Hòa, cơ quan quân sự tỉnh Thừa Thiên, trung đoàn thiết giáp nhà lao, khu tam giác hữu ngạn. Sau khi tiêu diệt các mục tiêu này, cánh Nam từ kiềm chế, bao vây, ngăn chặn tiến lên đánh tê liệt căn cứ Phú Bài, trung đoàn thiết giáp Mỹ, giải phóng toàn bộ vùng nông thôn ngoại thành và hai huyện Hương Thủy, Phú Vang, đồng thời đánh phản kích từ ngoài vào thành phố.

Để chiếm được Huế, Mặt trận Dân tộc Giải phóng Miền Nam Việt Nam đã đưa 200 khẩu súng ngắn và chất nổ C4 vào bên trong thành phố. Vũ khí được đưa vào bằng xe lam, bằng các gánh hàng trái cây; còn AK thì dấu dưới những chiếc thuyền hai đáy. Tiến vào Mậu Thân, những con thuyền chở vũ khí vào Huế từ nguồn sông Bồ qua ngã Ba Sình, từ Dương Xuân Hạ xuống, từ Phú Vang lên, hoặc từ chợ Tài Ba vào để kịp thời trang bị cho bên trong.

Ban chỉ huy mặt trận trọng điểm Huế gồm: Lê Minh (Lê Tư Minh) - Phó Bí thư Khu uỷ, Bí thư Thành uỷ Huế làm Chỉ huy trưởng; Lê Chưởng - Phó Bí thư Khu uỷ, Chính uỷ quân khu làm Chính uỷ; Nam Long - Uỷ viên Thường vụ Khu uỷ, Phó Tư lệnh quân khu làm Chỉ huy phó; Đặng Kinh - Khu uỷ viên, Phó Tư lệnh quân khu làm Chỉ huy phó kiêm Tham mưu trưởng.

Các đơn vị tập dượt đánh các mục tiêu ở Huế đều không chọn người địa phương ra, chỉ lấy người ở quê xa tới để họ không biết mục tiêu gì, ở đâu. Mọi người đều phải tập dượt rất công phu, học tập kỹ lưỡng, và tuyệt nhiên không ai có thể biết được rằng sắp "đánh Huế". Mặt khác, quân khu đề nghị Bộ tăng cường cho chiến trường 2 trung đoàn bộ binh, 3.000 quân bổ sung, 2 tiểu đoàn pháo, 1 tiểu đoàn cao xạ, 1 tiểu đoàn xe tăng và 1 tiểu đoàn thông tin và được Bộ chuẩn y. Nhờ vậy, đến trước ngày nổ ra tổng tiến công và nổi dậy, quân khu đã có 4 trung đoàn và 4 tiểu đoàn bộ binh, 4 tiểu đoàn đặc công, 15 đội biệt động thành và một số đơn vị binh chủng.

Tấn công Huế, họ đã đặt riêng ra một bộ tư lệnh chiến dịch chỉ huy. Họ dùng hai trung đoàn bộ binh là Đoàn 5 sát nhập chung với các cán bộ Thành đội Huế gọi là Bộ Chỉ huy 5 hay Bộ Chỉ huy Thành đội Huế do Nguyễn Vạn lãnh đạo và Đoàn 6 do trung tá Nguyễn Trọng Dần chỉ huy. Ngoài ra còn 2 trung đoàn bộ binh khác của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa gởi sang làm chi viện là Đoàn 9 (Trung đoàn Cù Chính Lan) và một thành phần của Đoàn 8.

Do các hoạt động bảo mật của quân Giải phóng làm rất tốt nên cho đến phút chót không một toán quân nào bị đánh vào giữa đội hình, không ai thương vong, không ai bị bắt, trong một thời gian dài, chiến dịch đã đưa về cả ngàn con người, cách trung tâm chỉ huy cách Huế 5 km. Với nỗ lực của các cơ quan kinh tế của khu và hậu cần quân khu, cùng sự đóng góp tích cực của các tầng lớp nhân dân, đến cuối tháng 1 năm 1968, mặt trận Thừa Thiên - Huế đã có gần 1.000 tấn gạo để rải rác ở vùng giáp ranh và căn cứ miền núi Thừa Thiên, Quảng Trị, hơn 1.100 tấn để trong dân vùng đồng bằng (Thừa Thiên 700 tấn, Quảng Trị 450 tấn). Riêng mặt trận trọng điểm Huế mới có 130 tấn. Ngoài ra còn có 79 tấn muối, 15 tấn đường, 1,2 tấn sữa, 1,5 tấn bột trứng, 590 kg mì chính, chưa tính 350 tấn gạo, 400 tấn vũ khí Bộ Quốc phòng đã chuẩn y cho Trị - Thiên - Huế (qua Bộ Tư lệnh 559). Số hàng này đến ngày 20-1-1968, Đoàn 559 mới giao tại trạm đầu tiên, cách Huế khoảng 10 ngày vận chuyển bộ.

Lịch chung cho toàn quân Giải phóng về Huế là ngày 30 ăn Tết (đúng kỷ niệm lần thứ 180 ngày Tết Quang Trung đi giải phóng Thăng Long, Mậu Thân 1789).. Giờ G ấn định lúc 2 giờ 30 ngày 31/1/1968 tức rạng sáng mồng 2 Tết Mậu Thân.

Trận chiến 26 ngày
"Xuân này hơn hẳn mấy xuân qua
Thắng trận tin vui khắp nước nhà
Nam - Bắc thi đua đánh giặc Mỹ
Tiến lên! Toàn thắng ắt về ta!".

Bài Thơ chúc Tết 1968 của Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng Hòa Hồ Chí Minh phát đi trên sóng phát thanh quốc gia của Việt Nam Dân chủ Cộng Hòa chính là hiệu lệnh phát động cuộc tấn công.

Từ chiều 30 đến đêm giao thừa qua ngày mồng một, tiếng pháo nổ liên hồi, dân chúng lũ lượt đi lễ, đi chúc Tết lẫn nhau, không có chuyện gì xảy ra. Sáng mồng một Tết, Chuẩn tướng Ngô Quang Trưởng, Tư lệnh Sư đoàn 1 Bộ binh, cùng toàn thể nhân viên thuộc Bộ Tư lệnh Sư đoàn đến dự lễ chào cờ đầu năm ở Phú Văn Lâu. Ngay sau đó, chuẩn tướng được tin Quân đoàn cho biết quân giải phóng trong đêm 30 Tết đã đột nhập tấn công 2 thị xã Nha Trang và Quy Nhơn. Lệnh cấm trại được ban hành tức khắc cho các đơn vị trực thuộc. Chính chuẩn tướng cũng ngủ tại Bộ Tư lệnh Sư đoàn không về nhà. Đang say sưa ăn Tết, binh sĩ đồn trú vẫn không tin quân giải phóng sẽ tấn công.

Chỉ huy trưởng Lê Minh ghi lại những giờ phút ra quân:
7 giờ tối ngày mồng 1 Tết Mậu Thân, bắt đầu rời cửa rừng, quân đi lặng lẽ trong đêm tối, mưa lâm râm, sương mù đầy trời... Bộ chỉ huy chiến dịch đã lập một bộ phận tiền tiêu do anh Đặng Kính trực trên đỉnh núi Kim Phụng, nhìn thấy cả Phú Bài và Tử Hạ (...). Anh Kính báo về cứ 5 phút một: yên tĩnh!.

2 giờ 33 phút ngày 30-1-1968, pháo binh Quân giải phóng đồng loạt bắn phá các mục tiêu Việt Nam Cộng Hòa ở khu Tam giác, khu Phan Sào Nam, Phú Bài, Động Toàn, Đông Ba, mở đầu cho tổng tiến công vào Nội đô Huế. Sau loạt pháo mở màn, lực lượng vũ trang trên hai hướng cùng lúc đánh vào 40 mục tiêu trong và ngoại thành Huế.

Khởi đầu cuộc tấn công chủ yếu với 2 tiểu đoàn 800 và 802 cùng với lực lượng bí mật xâm nhập trước, đến sáng sớm ngày đầu tiên, quân Giải phóng đã kiểm soát toàn bộ thành phố ngoại trừ Bộ Tư lệnh Sư đoàn 1/BB (thành Mang Cá) và khu phái bộ Cố vấn Hoa Kỳ MACV (tức Khách sạn Thuận Hóa). Đại đội 1 (Tiểu đoàn 12 đặc công) và Đại đội 2 (Tiểu đoàn 1, Trung đoàn 6) đánh vào Mang Cá. Do không nắm chắc địa hình, các đơn vị phải dùng sức mạnh để đột phá vào cổng chính, quân Mỹ trên các nhà tầng bắn trả quyết liệt. Xe tăng Mỹ tiến ra bịt cổng bị quân Giải phóng dùng B-40 bắn cháy 2 xe và đẩy lui. Sau đó 14 chiến sĩ đặc công và 12 chiến sĩ bộ binh xung phong vào căn cứ chiếm được khu nhà đại đội quân y, đại đội chiến tranh tâm lý. Xe tăng Mỹ phản kích cố bịt cho được cửa mở. Lực lượng quân Giải phóng từ phía sau lên tiếp viện không vượt qua được hoả lực rất mạnh. Đến 11 giờ trưa, toàn bộ lực lượng quân Giải phóng phải rút ra.

Ngay hôm đó quân Mỹ tiến vào Huế tăng cường và phòng thủ các nơi kể trên. Quân Giải phóng tăng cường tiểu đoàn 804 với ý đồ chặn đứng các lực lượng tăng phái Mỹ - Việt Nam Cộng Hòa nhưng họ không thực hiện được ý đồ này. Thành Mang Cá và khu Cố vấn Mỹ được củng cố mạnh mẽ và không còn bị đe dọa nghiêm trọng nữa.

Vào đêm mồng một Tết, 2 giờ sáng quân Giải phóng đồng loạt pháo kích vào Bộ Tư lệnh Sư đoàn 1, Bộ Chỉ huy Tiểu khu, Trung tâm Huấn luyện Đống Đa và vị trí của Thiết đoàn 7 Kỵ binh ở An Cựu. Khoảng trên 100 đạn súng cối 82 ly của quân Giải phóng bắn vào khu Mang Cá Lớn. Cùng lúc đó, họ cũng tấn công khu Mang Cá sau khi lọt qua được cửa An Hòa. Một cánh quân Quân Giải phóng tiến đến sân bay Tây Lộc tấn công khu quân cụ của Đại đội 1 Quân cụ, nhưng bị lực lượng Việt Nam Cộng hòa bắn dữ dội. Một cánh quân khác của họ tấn công của thành phía Tây, dùng bộc phá phá tan cổng và tràn vào nội thành. Trong khi đó, một tiểu đoàn khác tấn công vị trí Bắc cầu An Hòa tới 3 giờ 20 sáng thì chiếm được mục tiêu.

Lúc 1 giờ sáng thì quân Giải phóng thuộc trung đoàn 6 báo đầu tiên đã chiếm lĩnh trận địa; tiếp theo, cánh nam báo chiếm lĩnh hai mục tiêu ưu tiên; mỗi điện báo đều mật và chỉ 3 chữ. 6 giờ sáng, điện báo chiến thắng về từ khắp mọi nơi, coi như đã chiếm hết thành phố Huế, các huyện ngoại thành cũng chiếm được các xã địa bàn đã quy định. Như vậy, chỉ trong 3 tiếng đồng hồ, quân Giải phóng đã đánh chiếm hầu hết thành phố Huế. Đến 11 giờ sáng mùng 2, lá cờ Mặt trận treo trên đỉnh Kỳ Đài Huế; tất cả bộ đội đều nhảy nhót, vỗ tay hoan hô.

Sau khi chiếm cửa An Hòa và cửa chánh Tây, quân Giải phóng miền Nam dồn nỗ lực tấn công khu Mang Cá. Lực lượng phòng thủ từ trên các tầng lầu bắn xuống dữ dội khiến họ tiến lên không nổi. Lực lượng đánh sân bay Tây Lộc bị rào kẽm gai ngăn cản nên chạy lạc sang đánh khu Quân Cụ.

Đến 3 giờ 15 sáng, họ dốc toàn lực tấn công khu sân bay, đột nhập đốt kho đạn, kho xăng và khu nhân viên kỹ thuật, nhưng cả ngày hôm sau vẫn chưa chiếm được khu sân bay này. Đêm đến, lại tấn công nữa, cuối cùng chiếm được khu đậu phi cơ. Sáng hôm sau, quân Mỹ - Việt Nam Cộng Hòa phản kích chiếm lại sân bay. Tính chung cả hai đợt, quân Giải phóng phá hỏng được 40 máy bay, 100 xe các loại, đốt 1 kho đạn, 1 kho xăng.

Quanh khu Đại Nội quân giải phóng miền Nam tấn công Đại Đội Thám Báo của Sư Đoàn 1 Bộ Binh Việt Nam Cộng Hòa. Đại đội 4 đột phá cửa Hữu, dùng một mũi thọc sâu nhanh chóng chiếm khu Cột Cờ lúc 4 giờ 30 phút. Còn lại đại bộ phận của Đại đội 4 cùng Đại đội 3 theo đường Yết Kiêu, Lê Huân đánh vào khu Đại Nội. và vào lúc 5 giờ sáng, quân Giải phóng chiếm khu Đại Nội, diệt toàn bộ đại đội thám báo và 130 cảnh sát, bắt 26 lính khác. Tới 8 giờ sáng thì họ chiếm được cột cờ và treo lên đó lá cờ Giải phóng (trên đỏ, dưới xanh, có ngôi sao vàng ngay giữa) rất lớn. Tới sáng mồng 2 Tết tại phía tả ngạn sông Hương, họ trà trộn vào nhiều khu phố và kiểm soát được khu Đại nội, chợ Đông Ba, cửa Thượng Tứ, của Chánh Tây và cửa An Hòa.

Tại hữu ngạn sông Hương, một cánh quân khác phối hợp với thành đội Huế làm chủ tình hình khá dễ dàng. Họ tràn ngập vào các khu dân chúng và bao vây cô lập tất cả các cứ điểm quân sự của Việt Nam Cộng Hòa, đã thành công chiếm tất cả các cơ quan hành chánh, trong đó có Tòa Hành Chánh tỉnh Thừa Thiên, khu đại học, v.v. Riêng khu tứ giác gồm trung tâm MACV, Bộ Chỉ Huy Tiểu Khu Thừa Thiên, Đài Phát Thanh, Trường Kiểu Mẫu và cầu tàu Hải Quân vẫn nằm trong tay quân Việt Nam Cộng hòa.

Đến ngày 1-2, phần lớn Huế với 90% dân số đã nằm trong tay lực lượng quân giải phóng. Hãng tin Pháp AFP ngày 7-2-1968 đã bình luận: "Sau một đêm đánh nhau, Việt cộng đã kiểm soát 90% dân chúng thành phố Huế. Ngay sáng hôm sau, bộ máy hoạt động và cổ động chính trị của Mặt trận Dân tộc Giải phóng đã bắt tay vào làm việc. Rõ ràng họ có một tổ chức mạnh mẽ trong thành phố này vì họ có thể huy động rất nhiều người ra làm việc cho họ".

Vào sáng mồng 2 Tết, Bộ Tư lệnh Sư Đoàn 1 điều động Tiểu Đoàn 2 Nhảy Dù ở Tứ Hạ kéo về giải tỏa thành phố. Trước hỏa lực rất mạnh của quân giải phóng từ trong các dãy nhà bắn ra, tiểu đoàn Nhảy Dù không sao di chuyển được nhất là trời xấu không có Không Quân yểm trợ. Tiểu Đoàn 3/3 của Việt Nam Cộng Hòa đóng tại Nam Giao phản công cũng thất bại không giải tỏa được áp lực tại vùng này. Thiết đoàn 7 Kỵ Binh đóng tại An Cựu được lệnh tiến sang Thành nội giải tỏa.

Vào buổi trưa, quân Việt Nam Cộng Hòa mang 3 chiến xa mở đường vào thành phố, nhưng khi vào tới gần Ty Cảnh sát Quốc gia (vẫn do quân đội Việt Nam Cộng Hòa giữ) thì bất thần bị B-40 của Quân Giải phóng miền Nam từ khu nhà phố bắn cháy xe và Trung tá Phan Hữu Chí (thiết đoàn trưởng) bị chết ngay tại chỗ.

Tám giờ sáng ngày mồng 3 Tết, Chiến Đoàn 1 Nhảy Dù gồm các Tiểu Đoàn 2 và 7 cùng với Chi Đoàn thiết vận xa từ An Lỗ và Tứ Hạ về giải tỏa cùng lúc Bộ Chỉ Huy Chiến Đoàn 1 và Tiểu Đoàn 7 Nhảy Dù mới được tăng cường từ Saigon tới Huế vào buổi trưa ngày mồng 2 Tết. Bộ đội nghênh chiến nhưng sau đó họ rút lui vào nội thành cố thủ.

Khi Huế bị đánh, Hoa Kỳ không có một lực lượng nào ở trong thành phố ngoài Bộ Chỉ Huy MACV ở ngay sát Bộ Chỉ Huy Tiểu Khu Thừa Thiên. Mãi đến chiều mồng 3 Tết mới có 1 đại đội Thủy Quân Lục Chiến (TQLC) Hoa Kỳ đầu tiên đến tăng cường cho Bộ Chỉ Huy MACV của họ.

Trong 3 ngày mồng 3, 4 và 5 Tết (1, 2 và 3 tháng 2/1968), quân đội Hoa Kỳ gồm 3 đại đội TQLC và 1 chi đoàn thiết xa thuộc Sư Đoàn 1 TQLC mới mở các cuộc hành quân giải tỏa. Ngày mồng 4 Tết, quân Giải phóng tấn công Tiểu Đoàn 1 Công Binh tại 1 km phía Nam Huế và tiếp tục duy trì áp lực tại khu vực Tây Lộc, Thành Nội, khu vực cột cờ, khu vực hành chánh và trường Đồng Khánh. Cũng trong đêm này, họ chiếm lao xá giải thoát khoảng 2.000 can phạm đủ thành phần. Trong số này, gần một nửa (1.000 người) được vũ trang và tham gia vào các đơn vị quân Giải phóng. Sự giải thoát các tù nhân này gây thêm sự xáo trộn cho thành phố Huế.

Cuộc phản công của Hoa Kỳ và Việt Nam Cộng Hòa
Mồng 5 Tết thì quân đội Hoa Kỳ và Việt Nam Cộng Hòa mới bắt đầu phản công với 16 tiểu đoàn, khoảng 15.000 quân thuộc các đơn vị:
 Lực lượng Hoa Kỳ gồm Tiểu Đoàn 2/5 TQLC có 3 đại đội và 1 chi đoàn chiến xa xuất phát từ cứ điểm MACV Thừa Thiên cộng với Chiến Đoàn RAY gồm 2 đại đội TQLC Hoa Kỳ xuất phát từ đầu cầu An Cựu. Các lực lượng này được phân công giải tỏa khu vực hữu ngạn sông Hương. Ngoài ra, cũng cần kể đến một lực lượng khác nằm án ngữ ở phía Tây Bắc và Tây Nam của thành phố Huế. Đó là Sư Đoàn 1 Không Vận Hoa Kỳ mới được đưa từ An Khê ra trước Tết ứng phó với tình hình chiến sự tại Khe Sanh.
 Lực lượng Việt Nam Cộng Hòa gồm Chiến Đoàn 1 Nhảy Dù với 3 tiểu đoàn và 1 chi đoàn thiết vận xa xuất phát từ phía Bắc Thành Nội tiến vào. Tiểu Đoàn 9 Nhảy Dù được trực thăng vận từ Quảng Trị đến thành Mang Cá vào chiều ngày mồng 4 Tết và xuất phát từ đây tiến vào Thành Nội. Chiến Đoàn Nhảy Dù còn được tăng cường thêm các đơn vị của Sư Đoàn 1 Bộ Binh để giải tỏa khu vực tả ngạn sông Hương.

Bộ Tư lệnh Mỹ đang đứng trước hai ngả. Một là thận trọng mà tiến, chiếm từng nhà bằng cận chiến vũ khí cá nhân, chấp nhận thương vong cao cho binh sĩ. Hai là quyết tâm đánh mau đánh mạnh, dùng hỏa lực mạnh như bom, pháo để nhanh chóng đánh bật Quân Giải phóng miền Nam, nhưng như vậy sẽ buộc dân chúng Huế phải chấp nhận tổn thất rất lớn. Cuối cùng họ chọn cách thứ 2. Ngay cả máy bay B-52 cũng được trưng dụng để ném bom trải thảm vào thành phố.

Điều tai hại là bom Mỹ khi bỏ trượt mục tiêu quân sự sẽ gây đổ nát nhà cửa, trường học, công trình dân sự. Trong hồi ký, Westmoreland kể lại:
Lúc trận đánh bắt đầu, quân Việt Nam Cộng hòa và lính thủy đánh bộ (Mỹ) chiến đấu không dùng xe tăng, pháo binh và không quân yểm trợ vì muốn bảo vệ thành phố giàu di sản quý báu này nhưng vì địch bám giữ một cách dai dẳng nên cứ theo cách đó thì mất quá nhiều sinh mạng lính Mỹ và binh lính Việt Nam Cộng hòa. Tổng thống Thiệu bèn cho phép dùng bất kỳ phương tiện nào cần thiết để lấy thành phố Huế. Sự tàn phá không tránh khỏi đã xảy ra!....

Ngày mồng 5 Tết, quân Hoa Kỳ và Việt Nam Cộng hòa đã tái chiếm được một nửa sân bay Thành Nội và cửa An Hòa. Trong trận này quân Giải phóng thương vong 77 người, mất 27 súng đủ loại. Phía Hoa Kỳ và quân đội Việt Nam Cộng Hòa bị thiệt hại nhẹ. Trong ngày mồng 6 Tết, tức 4 tháng 2/1968 quân Giải phóng miền Nam nhờ các pháo đài cũ thiết lập thời Pháp cầm chân lực lượng Việt Nam Cộng Hòa trong khu vực Thượng Tứ và Kỳ đài khiến họ không tiến lên được.

Về phía tả ngạn, Tiểu Đoàn 2/5 TQLC Hoa Kỳ tấn công giải tỏa tại khu Đại học Huế và Bộ Chỉ Huy MACV. Cứ tiến lên rồi lại bị đẩy lui về, do đó việc giải tỏa khu vực hữu ngạn sông Hương đã chậm trễ và kéo dài trong nhiều ngày. Các đơn vị của Tiểu Đoàn 2/5 TQLC Hoa Kỳ đã giải tỏa được áp lực cho nhiều cơ sở quân sự và cho nhiều khu dân cư, nhưng sau ít giờ chiếm đóng các đơn vị này lại phải rút lui.

12 giờ trưa ngày 10/2/1968, UPI đưa tin "Sau 4 ngày giao tranh, quân đồng minh (Mỹ) chỉ tiến được 180m. Giờ phút này lính thủy đánh bộ không thể di dịch được... Lá cờ của Việt Cộng vẫn bay ngạo nghễ trên cổng chính phía Nam thành phố Huế". Ngày ngày, thậm chí từng giờ, các hãng tin quốc tế dồn dập loan đi loan lại sự kiện "mất Huế". Tướng Westmoreland nổi giận thực sự, ông ta ném quân Mỹ ồ ạt "tái chiếm" và nổ súng từ ngày thứ 7 của đợt tổng tiến công.

Vào 11 giờ 30 sáng mồng 9 Tết, được tăng cường thêm 2 tiểu đoàn từ phía An Hòa - Kim Long, quân Giải phóng miền Nam mở một cuộc tấn công vào Tiểu Đoàn 4/3 trú đóng tại Chánh Tây, gây cho quân đội Việt Nam Cộng Hòa nhiều thương vong, thất lạc một số máy truyền tin cùng vũ khí khá quan trọng mà chỉ mất 7 người. Cũng trong đêm 9 Tết tức 7 tháng 2/1968, quân Giải phóng giật mìn sập cầu Tràng Tiền để ngăn xe tăng đối phương tiến vào Huế.

Ngày 10 Tết, lực lượng Hoa Kỳ chiếm lại Tòa Đại biểu còn lực lượng hành quân Việt Nam Cộng Hòa trong khu vực tả ngạn không tiến lên được. Đến ngày 9 tháng 2/1968, tức 11 âm lịch, quân Giải phóng miền Nam phân tán mỏng và rút lui về phía Nam Giao.

Để thanh toán Quân Giải phóng miền Nam còn bám trong dân, Tiểu Khu Thừa Thiên đã điều động một số lính Địa Phương Quân của Quận Hương Thủy và các khóa sinh của Trung tâm Huấn luyện Đống Đa tại Phú Bài để mở các cuộc hành quân lục soát và kiểm soát các khu phố đã được giải tỏa.

16 giờ ngày 10 tháng 2/1968, một đơn vị TQLC Hoa Kỳ được trực thăng vận tới tăng viện cho Tiểu Đoàn 2/5 bên khu vực hữu ngạn sông Hương dù thời tiết rất xấu, trong khi đó, 1 tiểu đoàn TQLC khác được di chuyển bằng xe từ Phú Bài vào thành phố Huế. Cũng trong ngày này 1 chiếc LCU của Hải Thuyền Việt Nam đã cập bến trước Trường Đại Học Sư phạm chở các đồ tiếp tế từ Bộ Tư lệnh Sư Đoàn 1 bên tả ngạn sông Hương sang hữu ngạn cho các cơ quan quân sự của Tiểu Khu Thừa Thiên. Lúc này Gia Hội vẫn hoàn toàn do Quân Giải phóng miền Nam kiểm soát. Hai phần ba đường Phan Bội Châu cũng vậy. Trong Thành Nội họ cũng chiếm được nhiều cao điểm và nhà dân.

Vào sáng ngày 12 tháng 2/1968, quân Việt Nam Cộng hòa được tăng cường 1 đơn vị tiền thám của Chiến Đoàn A TQLC, hồi 18 giờ một đơn vị TQLC Hoa Kỳ cũng đã băng qua sông Hương sang bên tả ngạn cập bến Bảo Vinh vào Thành Nội qua cổng hậu. Sáng ngày 13 tháng 2/1968, TQLC Hoa Kỳ tiếp tục đổ bộ lên bến Bảo Vinh.

Nhờ trời quang mây tạnh trong 3 ngày liền 14, rằm (15) và 16 Âm lịch Chiến Đoàn A TQLC Việt Nam Cộng hòa từ Sài Gòn đến để thay thế cho Chiến Đoàn Nhảy Dù đã thiệt hại quá nhiều được về lại Sài gòn nghỉ ngơi và bổ sung. Chiến Đoàn A TQLC Việt Nam Cộng hòa được mang đến Phú Bài, dùng tàu vượt sông đổ bộ lên bến Bao Vinh. Hai trong 3 Tiểu đoàn TQLC đã đổ bộ an toàn vào Thành Nội ngày 12 tháng 2/1968.

Cuộc hành quân của Chiến Đoàn A TQLC Việt Nam tại chiến trường Huế nay được đặt mật danh là "Cuộc Hành Quân Sóng Thần 739/68," khởi diễn từ Thành Nội vào sáng ngày 14 tháng 2/1968, Tiểu Đoàn 1 do Thiếu tá Phan Văn Thắng chỉ huy và Tiểu Đoàn 5 do Thiếu tá Phạm Văn Nhã làm tiểu đoàn trưởng.

Chiến Đoàn A TQLC Việt Nam chia làm 2 cánh quân. Cánh thứ nhất là Tiểu Đoàn 1, cánh thứ hai là Tiểu Đoàn 5. Mục tiêu đầu tiên là tiến tới trại Cao Thắng của Đại đội 1 Quân Cụ làm căn cứ tiền tuyến. Trại này đã do 80 lính Việt Nam Cộng Hòa cố thủ trong 15 ngày dưới quyền chỉ huy của Đại úy Trần Kim Huê và Trung úy Nguyễn Văn Cáp. Họ cho biết kho quân cụ này rất quan trọng vì tồn kho rất nhiều vũ khí, đạn dược, đủ loại kể cả 1.400 súng M-16 là súng tối tân của Mỹ, nếu Quân Giải phóng miền Nam chiếm được kho súng đạn này thì thật là "một đại họa" cho Hoa Kỳ và Việt Nam Cộng Hòa.

Hôm 14 tháng 2, lần đầu tiên trong trận đánh 16 ngày tại Huế, phi cơ đã ném bom vào những bức tường kiên cố. Các loại bom được dùng là bom napalm, hỏa tiễn 6.8 inch và bom hơi cay thả vào các vị trí Quân Giải phóng miền Nam. Hôm 15 tháng 2/1968, các phi cơ Hoa Kỳ đã thả các loại bom 250, 500 và 750 cân Anh. Các chiến xa M-50 Ontos sử dụng súng không giật 107 ly bắn đạn tạo mưa mảnh đinh có sức sát thương và phá hủy công trình rất lớn cũng được sử dụng tối đa.

Quân Giải phóng cố tìm cách giữ những yếu điểm ở dọc các bức tường về phía đông bắc và tây nam mặc dù bị tấn công nhiều đợt. Trận đánh ở Huế trở nên gay go vì thời tiết trở lạnh và vì cuộc chiến diễn ra trong từng căn nhà một, bàn ghế được mang ra chất ngổn ngang để làm chướng ngại vật ngăn quân Mỹ. Ổ kháng cự chính của các chiến sĩ quân Giải phóng nằm dọc theo bức tường phía tây nam của pháo đài rộng 2 dậm vuông và chiếm giữ khu nội điện nằm trong Thành Nội.

Ngày 16 tháng 2/1968 tại khu Thành Nội Huế, phi cơ F-8 Crusader thả bom thậm chí đã dùng cả bom napalm oanh kích vào các vị trí của quân Giải phóng.

Ngày 18 tháng 2/1968, việc tiến quân của Hoa Kỳ và Việt Nam Cộng Hòa gặp rất nhiều khó khăn, chậm chạp, thời tiết xấu, trực thăng không thể tiếp tế được. Một đoàn xe Việt Nam Cộng Hòa đi từ Phú Bài đã bị pháo kích. Hai bên giao tranh nhiều lần suốt ngày. Phi cơ chiến đấu không yểm trợ được vì thời tiết xấu, khí hậu lạnh và có sương mù thấp cách mặt đất chừng 150 mét.

Lúc 4 giờ 30 ngày 19 tháng 2/1968, 2 tiểu đoàn của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam tại khu vực phía tây nam Thành Nội Huế tấn công vào vị trí của Tiểu Đoàn 1 TQLC Việt Nam cộng hòa, khoảng 300 trái đạn súng cối 82 ly và B-40 bắn vào vị trí của tiểu đoàn này gây thiệt hại. Ngày 20 tháng 2/1968, tại Thành Nội vẫn còn khoảng chừng 350 quân Giải phóng tiếp tục chiến đấu, cầm cự ở những vị trí kiên cố. Trước khi đánh vào Thành Nội, các đơn vị Hoa Kỳ và Việt Nam Cộng Hòa đã truyền loa kêu gọi ra hàng nhưng quân Giải phóng hầu hết bố trí trong hầm hố và địa đạo tại dãy tường thành kiên cố tây nam quyết cố thủ không đầu hàng nên quân đội Hoa Kỳ phải dùng hỏa lực mạnh tấn công vào.

Ngày 21-2, quân Mỹ và Việt Nam Cộng Hòa đã chiếm toàn bộ tuyến Bôn Trì, Bôn Phổ, An Lưu, La Chữ, Quế Chữ, Cổ Bưu. Trong thành nội, chúng chiếm thêm cầu Thượng Tứ, dồn lực lượng quân Giải phóng về phía tây. Trước tình hình đó, để bảo toàn lực lượng tránh bị bao vây, ngày 22-2-1968, Khu uỷ Trị - Thiên và chỉ huy mặt trận Huế quyết định rút toàn bộ lực lượng ra ngoài thành phố.

Mãi tới trưa ngày 23 tháng 2/1968, hai đại đội thuộc một đơn vị Thủy Quân Lục Chiến Việt Nam Cộng Hòa đã chiếm cửa Hữu phía tây Thành Nội Huế sau khi thanh toán xong một lực lượng đối phương gồm 31 người, tịch thu một trung liên Bar, 4 súng trường M1, 4 khẩu carbine, một súng trường AK-47. Đồng thời một đơn vị khác của Thủy Quân Lục Chiến Việt Nam Cộng Hòa chạm súng với một lực lượng đối phương không rõ quân số tại khu vực tây nam Thành Nội Huế. Còn lực lượng Thủy Quân Lục Chiến Hoa Kỳ đã chiếm được một vòng lầu ở phía đông nam. Nhờ tính chiến lược của địa điểm này, quân Mỹ và đồng minh đã hoàn toàn kiểm soát được cầu Nguyễn Hoàng (tức cầu Tràng Tiền).

Trong trận đánh chiếm giữ thành phố, quân Giải phóng cũng thành công trong việc thành lập Mặt Trận Liên Minh Dân tộc Dân Chủ và Hoà Bình với Giáo sư Lê Văn Hảo làm chủ tịch, các ủy viên gồm có bà Thuần Chi, Thượng tọa Thích Đôn Hậu, và hai đảng viên Cộng sản khác.

Quân Giải phóng rút khỏi Huế ngày 23 tháng 2/1968 và cuối ngày 24 tháng 2/1968 thì quân đội Hoa Kỳ tái kiểm soát hết các khu vực nội thành.

Kết quả

Trong 25 ngày chiến đấu, cả hai bên đều chịu thiệt hại lớn. Quân Mỹ và Việt Nam Cộng Hòa có hơn 4.400 thương vong, còn Quân Giải phóng mất khoảng 3.000 tới 4.000 người (trong đó có 1.042 người tử trận). Tính theo tỷ lệ, các đơn vị Mỹ - Việt Nam Cộng Hòa thương vong 1/4 quân số, trong khi quân Giải phóng thương vong 1/3.

Hãng AFP đưa tin: "Trong các trận đánh hàng nghìn quân nhân đã bị giết. Quân đội Hoa Kỳ và quân chính phủ (Sài Gòn) phải chôn những người chết của họ bất kỳ nơi nào và lúc nào có thể được. Còn lính dù Nam Việt Nam thì chôn xác ngay trên trận địa". Về phía Quân giải phóng, theo chỉ huy trưởng Lê Minh, để đánh lùi các đợt phản kích, trong tuần đầu "thương vong trong nội thành đã lên tới 300"Tài liệu của Quân Giải phóng ghi nhận: Sau 25 ngày đêm chiến đấu và làm chủ thành phố Huế, quân và dân ta đã diệt, bắt sống, bức hàng và làm tan rã 25.000 tên địch, bắn rơi và phá hỏng hơn 200 máy bay, bắn cháy 41 tàu chiến, phá huỷ 533 xe quân sự, giải phóng 210.000 dân, 20 xã, 271 thôn, thành lập chính quyền ở 200 thôn.Trong khi xét về chiến thuật, quân Mỹ - Việt Nam Cộng Hòa đã thành công khi tái chiếm được Huế, nhưng xét về toàn cục thì họ đã nếm đòn đau nhất trong các cuộc tấn công Tết Mậu Thân. Với việc giữ được thành phố 25 ngày, quân Giải phóng ở Huế đã giành thành công lớn nhất và giữ được thành phố lâu nhất so với các thành phố khác, góp phần quan trọng vào thắng lợi chính trị cũng như tạo ý nghĩa tuyên truyền của tổng tiến công và nổi dậy trên toàn Miền.

Mặt khác, chính chiến thuật của Mỹ - Việt Nam Cộng Hòa cũng đẩy tình cảnh của họ vào thế bất lợi, bởi việc sử dụng vũ khí hạng nặng trong chiến tranh đô thị, tuy giúp giảm thương vong, song lại gây tàn phá chết chóc cho dân thường. Những hình ảnh này được trình chiếu lên truyền hình vô hình trung đã khiến nhân dân Mỹ căm phẫn, làm quân đội Mỹ mất đi sự ủng hộ của công chúng, tác động tiêu cực tới chiến lược chiến tranh của họ. Trận đánh này cùng với Tết Mậu Thân vẫn thường được giới sử học Mỹ coi là "Begin the lost of the War" - Khởi đầu của sự thất bại.

 Sự thiệt hại cho dân thường
Tòa tỉnh trưởng, qua đài phát thanh Huế, đã ra thông cáo thiết quân luật 24 trên 24. Tuy nhiên nhiều thường dân đã liều chạy về nhà cũ thu thập chăn mền, chiếu, gạo, nồi niêu, bát đĩa. Tại hữu ngạn sông Hương có 2 trung tâm tỵ nạn, một tại Dòng Chúa Cứu Thế và một tại trường Kiểu Mẫu, một trại khác đã được tạo lập tại Phú Lương.

Những trại tỵ nạn này được lập ngay từ khi quân lực Hoa Kỳ mở cuộc phản công và họ giải tỏa đến đâu thì dân chúng đến tập trung tại các trung tâm tỵ nạn. Đến ngày 10 tháng 2 năm 1968, người ta mới bắt đầu thu lượm xác chết và dân chúng nằm rải rác rồi tạm chôn ngay bên đường, không thể dời ra nghĩa địa được.

Để tiêu diệt quân Giải phóng trong đô thị, quân Mỹ dùng pháo hạm và máy bay ném bom bắn phá suốt ngày đêm. Các loại vũ khí có sức sát thương hàng loạt như súng không giật 107 mm bắn đạn tạo mưa đinh, bom napan, đạn pháo tăng, súng phun lửa... được sử dụng tối đa. Bên cạnh việc giúp tiêu diệt đối phương, những vũ khí này cũng gây tác hại rất lớn cho dân thường. Theo thống kê, sau 25 ngày chiến sự, 80% nhà cửa ở Huế đã bị bom đạn Mỹ phá hủy, hàng ngàn thường dân cũng chết trong các cuộc giao tranh. Theo tài liệu của Quân Giải phóng, họ đã phải chôn cất hàng ngàn dân thường trong các hố chôn tập thể cùng binh sĩ của họ.

Một số tài liệu Mỹ và phương Tây cho rằng trong lúc chiếm giữ Huế, quân Giải phóng đã xử tử nhiều nhân viên quân sự và dân sự thuộc chính quyền Việt Nam Cộng hòa. Theo ông Mark Woodruff, một báo cáo của Mặt trận Dân tộc Giải phóng bắt được ngày 25 tháng 4 năm 1968 ghi rằng họ đã "diệt 1.892 nhân viên hành chánh, 38 cảnh sát, 790 tên ác ôn, sáu đại úy, 1 trung úy, 20 thiếu úy và nhiều sĩ quan trừ bị…"'' tại Huế. Ngược lại, phía quân Giải phóng và một số tài liệu Mỹ và phương Tây cho biết: Cái gọi là "cuộc thảm sát" chỉ là đòn tâm lý chiến mà Mỹ dựng lên, thực tế bom Mỹ đã làm nhiều thường dân chết lẫn lộn cùng binh lính hai bên. Quân Giải phóng đã tự chôn cất thường dân chết do hỏa lực của Mỹ, do vậy Hoa Kỳ mới phát hiện xác thường dân trong các ngôi mộ tập thể. Vào thời điểm đó, một số hãng thông tấn nước ngoài và các nhà báo độc lập đã đến kiểm chứng các hố chôn tập thể, nhưng bị phía Mỹ và Việt Nam Cộng hòa ngăn cản. Điều này đặt nghi vấn: tại sao Mỹ và Việt Nam Cộng Hòa sau khi tái chiếm Huế đã không cho phóng viên quốc tế tới hiện trường để điều tra viết bài, trong khi nếu sự việc có thật thì lẽ ra Mỹ phải tận dụng vì đây sẽ là cơ hội tuyên truyền rất tốt cho họ.

Thiệt hại gây ra cho Hoàng Thành
Sau khi trận tổng công kích của quân Giải phóng miền Nam thực hiện vào Huế kết thúc, Huế đã bị tàn phá tới 80% nhà cửa. Thành Nội với chiều dài 2.5 km kể như hoàn toàn bị tàn phá.

Nhiều công trình bị thiệt hại trong Hoàng Thành. Cửa Ngọ Môn cùng các công trình khác bị hư hại nặng nề, làm biến dạng, mãi đến cuối thập niên 1970 mới được trùng tu, sửa chữa.

Ý nghĩa

Quân sự

Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam đã giữ được bí mật và sự bất ngờ của trận đánh. Thậm chí Quân Giải phóng tập kết quân và huấn luyện ở nơi chỉ cách trung tâm Huế 5 km nhưng phía đối phương không hề hay biết. Các mũi tiến công về chính trị cũng thâm nhập vào nội thành để tổ chức nổi dậy. Vũ khí được đưa vào bằng các xe lam, xe hàng hoa quả và các thuyền hai đáy. Việc Quân Giải phóng giữ được bí mật là chủ yếu do có sự trợ giúp của nhân dân. Sự bất ngờ mà 5.000 Quân Giải phóng gây ra đối với 25.000 quân Mỹ và Việt Nam Cộng hòa đã khiến cho các cơ quan hành chính của VNCH tại Huế bị tan rã ngay trong những ngày đầu của trận đánh. Tới ngày thứ ba của cuộc tấn công, quá trình nổi dậy của người dân trở nên mạnh mẽ, các cơ sở của VNCH bị tan rã nhanh chóng. Để hỗ trợ Quân Giải phóng, nhiều người dân đã tình nguyện nấu cơm, cung cấp thực phẩm để Quân Giải phóng tiếp tục chiến đấu.

Xem thêm
 Chiến dịch Huế-Đà Nẵng năm 1975.
 Thảm sát Huế Tết Mậu Thân

Chú thích

Năm 1968
M
Trận đánh liên quan tới Việt Nam
Việt Nam năm 1968
Xung đột năm 1968
Trận đánh liên quan tới Hoa Kỳ


title: Heliomystis

text:
Heliomystis là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Các loài
Bao gồm các loài:
 Heliomystis electrica – Meyrick, 1888

Chú thích

Tham khảo

 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Pseudoterpnini
Bướm đêm Úc


title: Cardiophorus armus

text:
Cardiophorus armus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Lanchester miêu tả khoa học năm 1971.

Chú thích

Tham khảo

Cardiophorus