title: Bình Phước

text:
Bình Phước là một tỉnh thuộc vùng Đông Nam Bộ, Việt Nam.

Đây cũng là tỉnh có diện tích lớn nhất Nam Bộ. Tỉnh lỵ của Bình Phước hiện nay là thành phố Đồng Xoài, cách Thành phố Hồ Chí Minh khoảng 121 km theo đường Quốc lộ 13 và Quốc lộ 14 và 102 km theo đường Tỉnh lộ 741. Bình Phước là tỉnh nằm trong Vùng kinh tế trọng điểm Nam bộ có 240 km đường biên giới với Vương quốc Campuchia trong đó 3 tỉnh biên giới gồm Tbong Khmum, Kratie, Mundulkiri, tỉnh là cửa ngõ đồng thời là cầu nối của vùng với Tây Nguyên và Campuchia.

Năm 2020, Bình Phước là đơn vị hành chính Việt Nam đông thứ 43 về số dân, xếp thứ 36 về Tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP), xếp thứ 24 về GRDP bình quân đầu người, đứng thứ 5 về tốc độ tăng trưởng GRDP. Với 979,6 nghìn dân, GRDP đạt 43.650 tỉ Đồng (tương ứng với 1,898 tỉ USD), GRDP bình quân đầu người đạt 44,56 triệu đồng (tương ứng với 1.937 USD), tốc độ tăng trưởng GRDP đạt 7,51%.

Bình Phước là nơi định cư và sinh sống của nhiều dân tộc khác nhau, trong đó dân tộc ít người chiếm 17,9%, đa số là người Khmer, và Xtiêng, một số ít người Hoa, Nùng, Tày,... vì vậy Bình Phước có nhiều nét văn hóa của người Xtiêng. Ngoài ra tỉnh còn có nhiều lễ hội truyền thống đặc sắc như Liên hoan văn hóa các dân tộc thiểu số vào tháng 12 hằng năm, lễ hội cầu mưa của người Xtiêng, lễ bỏ mả, lễ hội đánh bạc bầu cua, đánh liêng tố xả láng ở điểm 2, lễ mừng lúa mới của người Khmer.

Địa lý
Bình Phước là một tỉnh nằm ở phía bắc của vùng Đông Nam Bộ, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp tỉnh Lâm Đồng và tỉnh Đắk Nông
Phía tây giáp tỉnh Tây Ninh
Phía nam giáp tỉnh Bình Dương và tỉnh Đồng Nai
Phía bắc và tây bắc giáp Vương quốc Campuchia.

Địa hình
Bình Phước là vùng chuyển tiếp từ cao nguyên Nam Trung bộ xuống đồng bằng sông Cửu Long, nhìn chung địa hình Bình Phước tương đối bằng phẳng ở phía nam và tây nam, phía bắc và đông bắc có địa hình dốc hơn. Bình Phước là một tỉnh trung du miền núi nhưng địa hình khá thấp và không phức tạp khi so với các tỉnh trung du miền núi khác, phía nam và tây nam tỉnh là nền đất hình thành trên phù sa cổ với địa hình tương đối bằng phẳng, tiếp đến là vùng đồi thấp chủ yếu hình thành trên nền Bazan có địa hình lượn sóng nối tiếp nhau, phía bắc và tây bắc là vùng đất tiếp giáp Tây Nguyên có độ cao và dốc mạnh hơn. Núi cao nhất tỉnh Bình Phước và cũng là núi cao thứ 3 ở Nam Bộ là núi Bà Rá với độ cao 736m.

Tài nguyên khoáng sản
Bình Phước có 13 loại đất, phần lớn nằm trên tầng bazan và phù sa cổ, diện tích lớn nhất là đất đỏ bazan chiếm khoảng 40%, nâu vàng trên bazan chiếm khoảng 15%, đất xám bạc màu trên phù sa cổ chiếm khoảng 15%, đất nâu vàng trên phù sa cổ chiếm 11%, đất đỏ vàng trên đá phiến chiếm khoảng 10%. Trong đó đất chất lượng cao trở lên chiếm 61,17% tổng diện tích đất tự nhiên, đất có chất lượng trung bình chiếm 36,78% diện tích đất tự nhiên và đất có chất lượng kém, hoặc cần đầu tư chiếm 1,15% tổng diện tích đất lâm nghiệp. Rừng của tỉnh Bình Phước đóng vai trò hết sức quan trọng trong việc bảo vệ môi trường sinh thái của vùng Đông Nam Bộ, có tác dụng tham gia điều hoà dòng chảy của các con sông.

Tổng diện tích đất lâm nghiệp của tỉnh Bình Phước chiếm 51,3% tổng diện tích đất toàn tỉnh. Toàn tỉnh hiện có khoảng 91 mỏ, điểm quặng, điểm khoáng với 20 loại khoáng sản có tiềm năng triển vọng khác nhau thuộc 4 nhóm gồm nguyên liệu phân bón, kim loại, phi kim loại, đá quý và bán quý. Trong đó nguyên vật liệu xây dựng, cao lanh, đá vôi… là loại khoáng sản có triển vọng và quan trọng nhất của tỉnh.

Khí hậu
Nằm trong vùng mang đặc trưng khí hậu nhiệt đới gió mùa với 2 mùa là mùa mưa và mùa khô, Vào mùa mưa, thời tiết thường mát mẻ, lượng mưa lớn, ngược lại vào mùa khô, lượng mưa ít, độ ẩm không khí giảm, thời tiết thường se lạnh vào đầu mùa khô đến giữa mùa khô đến cuối mùa khô thời tiết khô nóng rất khó chịu, Nhiệt độ bình quân trong năm khá cao đều và ổn định từ 25,8 ⁰C - 26,2 °C. Và thấp kỷ lục là 10⁰C cao kỷ lục là 38⁰C

Thủy văn
Bình Phước có địa hình tương đối cao, là nơi bắt nguồn của nhiều sông, suối, có mạng lưới sông suối khá dày đặc 0,7 - 0,8 km/km², lớn nhất là sông Bé, sông Đồng Nai và sông Sài Gòn, các sông suối ở Bình Phước đều thuộc hệ thống sông Đồng Nai do vậy chế độ thủy văn của Bình Phước ảnh hưởng trực tiếp đến khu vực miền Đông Nam Bộ. Hầu hết các hồ tự nhiên đều có diện tích nhỏ, một số hồ nhân tạo phục vụ cho các công trình thủy điện hoặc lấy nước sản xuất và sinh hoạt có diện tích khá lớn là hồ Thác Mơ, hồ Sóc Miêng, hồ Cần Đơn, và đặc biệt là hồ thủy lợi Phước Hòa còn có tác dụng điều phối nguồn nước dồi dào từ sông Bé bổ sung nước cho hồ Dầu Tiếng giúp điều phối nước chống xâm nhập mặn cho sông Sài Gòn và sông Vàm Cỏ.

Giao thông

Trên địa bàn tỉnh giao thông được thông suốt nối trong và ngoài tỉnh, hầu hết được nhựa hóa. Với các tuyến đường chính như Quốc lộ 13 từ cầu Tham Rớt đi theo hướng Nam – Bắc qua trung tâm huyện Chơn Thành, Bình Long đến cửa khẩu Hoa Lư với tổng chiều dài là 79,90 km, Quốc lộ 14 nối các tỉnh Tây Nguyên qua Bình Phước về Thành phố Hồ Chí Minh với 112,70 km.
Ngoài ra, các tuyến đường khác như tỉnh lộ 741 kết nối trung tâm tỉnh với huyện Đồng Phú và thị xã Phước Long, các tuyến đường liên huyện đã được láng nhựa, gần 90% đường đến trung tâm các xã đã được láng nhựa, các tuyến đường nối với tỉnh Tây Ninh, tỉnh Lâm Đồng đã được láng nhựa rất thuận tiện cho giao thông. Đường nối với tỉnh Đồng Nai cũng được nâng cấp mở rộng.

Tháng 11 năm 2012, Về doanh thu vận tải hành khách tháng này ước thực hiện 48,94 tỷ đồng, tăng 1,4% so tháng 10, tăng 13% so với cùng kỳ năm trước. Doanh thu vận tải hàng hoá tháng này ước thực hiện 30,38 tỷ đồng, tăng 3,3% so tháng trước và tăng 15,5% so cùng kỳ năm 2011.

Dự kiến đến năm 2020-2025 sẽ có tuyến đường sắt xuyên Á đi qua cửa khẩu Hoa Lư với tuyến đường sắt đi Thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh Miền Tây Nam Bộ. Tuyến đường xuyên Á sẽ nối với các nước Campuchia, Lào, Myanmar, Malaysia, Thái Lan thuận lợi cho lưu thông hàng hóa và người qua lại giữa các nước trong khu vực.

Lịch sử

Thời nhà Nguyễn, địa bàn Bình Phước ngày nay thuộc trấn Biên Hòa. Đến giữa thế kỷ XIX, thực dân Pháp chia Nam Kỳ thành 4 khu vực là Sài Gòn, Mỹ Tho, Vĩnh Long, Bassac lúc này Bình Phước thuộc khu vực Sài Gòn. Năm 1889, thực dân Pháp đổi các tiểu khu thành các tỉnh, Bình Phước thuộc địa phận tỉnh Biên Hòa và Thủ Dầu Một.

Từ năm 1956, Việt Nam Cộng hòa thiết lập một số tỉnh mới ở miền Nam. Hai tỉnh Bình Long và Phước Long là tiền thân của tỉnh Bình Phước. Ngày 30 tháng 1 năm 1971, Trung ương Cục miền Nam thành lập phân khu Bình Phước. Cuối năm 1972, phân khu Bình Phước giải thể, tỉnh Bình Phước chính thức được thành lập.

Ngày 2 tháng 7 năm 1976, tại kỳ họp thứ nhất quốc hội khóa VI, Quốc hội nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam thành lập tỉnh Sông Bé bao gồm Thủ Dầu Một, Bình Phước và 3 xã thuộc huyện Thủ Đức, chia thành 7 huyện, thị và 1 thị xã. Ngày 9 tháng 2 năm 1978, tái lập huyện Lộc Ninh từ một số xã của hai huyện Bình Long và Phước Long. Ngày 4 tháng 7 năm 1988, tái lập huyện Bù Đăng từ một phần huyện Phước Long.

Ngày 1 tháng 1 năm 1997, tỉnh Sông Bé tách thành hai tỉnh là Bình Dương và Bình Phước, lúc này tỉnh Bình Phước được tái lập gồm 5 huyện phía bắc của tỉnh Sông Bé là: Bình Long, Bù Đăng, Đồng Phú, Lộc Ninh, Phước Long. Tỉnh lỵ đặt tại thị trấn Đồng Xoài thuộc huyện Đồng Phú.

Ngày 1 tháng 9 năm 1999, thành lập thị xã Đồng Xoài - thị xã tỉnh lỵ tỉnh Bình Phước trên cơ sở tách một phần diện tích và dân số của huyện Đồng Phú.

Ngày 20 tháng 2 năm 2003, tái lập huyện Chơn Thành từ một phần huyện Bình Long và tái lập huyện Bù Đốp từ một phần huyện Lộc Ninh.

Ngày 11 tháng 8 năm 2009, theo Nghị quyết số 35/NQ-CP của Thủ tướng Chính phủ, chia huyện Bình Long thành thị xã Bình Long và huyện Hớn Quản; chia huyện Phước Long thành thị xã Phước Long và huyện Bù Gia Mập.

Đến thời điểm này, tỉnh Bình Phước có 10 đơn vị hành chính trực thuộc, gồm 3 thị xã: Đồng Xoài (tỉnh lỵ), Bình Long, Phước Long và 7 huyện: Bù Đăng, Bù Đốp, Bù Gia Mập, Chơn Thành, Đồng Phú, Hớn Quản, Lộc Ninh.

Ngày 15 tháng 5 năm 2015, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 931/NQ-UBTVQH14, thành lập huyện Phú Riềng trên cơ sở tách một số xã thuộc huyện Bù Gia Mập.

Ngày 16 tháng 10 năm 2018, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 587/NQ-UBTVQH14 (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 12 năm 2018), thành lập thành phố Đồng Xoài trên cơ sở toàn bộ diện tích và dân số của thị xã Đồng Xoài.

Ngày 11 tháng 8 năm 2022, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 570/NQ-UBTVQH15 (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 10 năm 2022), thành lập thị xã Chơn Thành trên cơ sở toàn bộ diện tích và dân số của huyện Chơn Thành.

Từ đó, tỉnh Bình Phước có 1 thành phố, 3 thị xã và 7 huyện như hiện nay.

Hành chính
Hiện nay tỉnh Bình Phước có 11 đơn vị hành chính cấp huyện, bao gồm 1 thành phố, 3 thị xã và 7 huyện, chia thành 111 đơn vị hành chính cấp xã gồm 20 phường, 5 thị trấn và 86 xã.

Dân cư

Là vùng đất cao ráo, khí hậu điều hòa không có gió bão cực đoan, không xa với trung tâm công nghiệp lớn, cũng đang trong quá trình phát triển công nghiệp mạnh mẽ, nên nhiều người dân từ các vùng trong cả nước chọn Bình Phước là nơi đến sinh sống và lập nghiệp.

Tính đến ngày 1 tháng 4 năm 2019, dân số toàn tỉnh Bình Phước đạt 994.679 người, mật độ dân số đạt 132 người/km² Trong đó dân số sống tại thành thị đạt gần 235.405 người, chiếm 23,7% dân số toàn tỉnh, dân số sống tại nông thôn đạt 759,274 người, chiếm 76,3% dân số. Dân số nam đạt 501.473 người, trong khi đó nữ đạt 493.206 người. Tỷ lệ tăng tự nhiên dân số phân theo địa phương tăng 1,3 ‰ Đây cũng là tỉnh ít dân nhất vùng Đông Nam Bộ với gần 1 triệu dân. Tỷ lệ đô thị hóa tính đến năm 2023 đạt 40,56%.

Thành phần dân tộc
Trên địa bàn tỉnh Bình Phước có sự cộng cư của 41 dân tộc anh em. bao các dân tộc Kinh, Stieng, Khmer, Mnông, Hoa, Tày, Nùng... trong đó dân tộc thiểu số đông nhất là Stieng.

Tôn giáo
Đại bộ phận dân cư trong tỉnh là không theo tôn giáo nào. Công giáo là tôn giáo có số lượng tín đồ đông đảo nhất, tiếp đến là Phật giáo, Tin Lành và Cao Đài.

Tính đến ngày 1 tháng 4 năm 2019, toàn tỉnh có 13 tôn giáo khác nhau đạt 323.818 người, nhiều nhất là Công giáo có 169.226 người, tiếp theo là Phật giáo đạt 86.996 người, đạo Tin lành có 84.687 người, đạo Cao Đài có 33.092 người, Hồi giáo chiếm 481 người, Phật giáo Hòa Hảo đạt 345 người. Còn lại các tôn giáo khác như Baha'i giáo có 25 người, Đạo Tứ Ân Hiếu Nghĩa có 15 người, Minh Lý Đạo có 10 người, Bà La Môn có chín người, Minh Sư Đạo và Tịnh độ cư sĩ Phật hội Việt Nam mỗi đạo 5 người và 2 người theo Bửu Sơn Kỳ Hương.

Kinh tế

Tại báo cáo tổng kết kinh tế xã hội cuối năm 2020, bà Trần Tuệ Hiền - Chủ tịch UBND tỉnh Bình Phước - nhận định, năm 2020 là năm cuối thực hiện kế hoạch 5 năm, cũng là năm Bình Phước phấn đấu để đạt được kết quả cao nhất về mục tiêu tăng trưởng của giai đoạn 2016-2020. Mặc dù gặp không ít khó khăn do tác động xấu của đại dịch COVID-19 gây ra, tỉnh Bình Phước đã xây dựng kịch bản điều hành kinh tế xã hội để thực hiện mục tiêu kép vừa phòng chống dịch bệnh hiệu quả vừa phát triển kinh tế.
Nhờ sự vào cuộc đồng bộ của cả tỉnh, tăng trưởng kinh tế năm 2020 đạt 7,51%. Giá trị sản xuất nông nghiệp tăng 10,3%, công nghiệp xây dựng tăng 12,5%. Thu ngân sách nhà nước trên địa bàn đạt 11.608 tỉ đồng. Kim ngạch xuất khẩu tăng 7,33% so với cùng kỳ 2019. Kim ngạch nhập khẩu tăng 6,25% so với cùng kỳ năm 2019.

Về thu hút đầu tư, năm 2020 có 35 dự án đăng ký đầu tư vào Bình Phước với số vốn 252 triệu USD. Tính lũy kế hiện nay Bình Phước có 273 dự án với 2,65 tỉ USD đăng ký đầu tư. Các nhà đầu tư trong nước cũng đăng ký 7.000 tỉ đồng để phát triển 110 dự án. Tính lũy kế đến nay, có 1.081 dự án với tổng vốn đăng ký đầu tư là 90.700 tỷ đồng.

Nông nghiệp

Năm 2020, toàn tỉnh gieo trồng được: 27.663 ha cây hàng năm, giảm 19,02% so cùng kỳ năm trước; 429.801 ha cây lâu năm, tăng 1,36% so cùng kỳ. Tổng sản lượng lương thực có hạt năm 2020 đạt 51.726 tấn, giảm 6,42% so với cùng kỳ năm 2019..

Ước tính đến hết năm 2020, toàn tỉnh có 13.260 con trâu, tăng 10,28% so với cùng kỳ năm 2019. Bò có 39.418 con, tăng 6,02%. Heo 1.080.000 con, tăng 20,21%. Gia cầm 7.556 ngàn con, tăng 9,06%. Sản lượng thịt trâu xuất chuồng năm 2020 ước 1.126 tấn, tăng 10,39%, bò 39.418 tấn, tăng 6,48%, heo 130.890 tấn, tăng 74,98%; gia cầm 27.880 tấn, tăng 47,64%; so cùng kỳ năm 2019.

Bình Phước được mệnh danh là thủ phủ hạt điều với giống điều Bình Phước nổi tiếng không chỉ tại Việt Nam mà còn trên khắp thế giới. Với diện tích 175.000 ha hạt điều được trồng khắp toàn tỉnh, Bình Phước được xem là vùng đất có diện tích trồng điều lớn nhất Việt Nam (tính đến nay, diện tích trồng điều ở Việt Nam là khoảng 290.000 ha hạt điều).

Năng suất hạt điều Bình Phước dao động ở mức 600 kg/ha cao hơn mức bình quân của thế giới. Ngành điều là ngành mũi nhọn quan trọng trong việc phát triển kinh tế của toàn tỉnh Bình Phước.

Lâm nghiệp
Ước tính năm 2012, diện tích rừng được chăm sóc bảo vệ 26,95 km², giảm 10,1% so với cùng kỳ năm trước, diện tích rừng được khoanh nuôi tái sinh là 115 ha, đạt kế hoạch, bằng năm 2011, diện tích rừng được giao khoán bảo vệ 32.183 ha, đạt kế hoạch, giảm 1,9% so với năm 2011. Tính đến ngày 31 tháng 10 năm 2012, các ngành chức năng đã phát hiện 65 vụ khai thác rừng trái phép, 213 vụ vận chuyển lâm sản trái pháp luật, 178 vụ mua, bán, cất giữ, chế biến kinh doanh lâm sản trái pháp luật, 79 vụ phá rừng làm thiệt hại 35,42 ha rừng.

Công nghiệp

Tháng 12 năm 2020, Chỉ số phát triển sản xuất công nghiệp (IIP) tăng 4,87% so với tháng trước và tăng 25,4% so với cùng kỳ năm 2019, trong đó ngành công nghiệp khai thác khoáng sản giảm 3,38%; công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 14,41%; sản xuất và phân phối điện, khí đốt tăng 6,69%.

Ước năm 2020 có 1.202 doanh nghiệp thành lập mới, với tổng số vốn đăng ký 15.000 tỷ đồng, tăng 12% về số doanh nghiệp và tăng 3,18% về số vốn đăng ký so với cùng kỳ năm 2019, đạt 100,2% kế hoạch năm. Lũy kế đến hết tháng 12/2020, trên địa bàn tỉnh có tổng cộng 8.458 doanh nghiệp, với số vốn đăng ký 79.848 tỷ đồng.

Tháng 11 năm 2012, giá trị thực hiện vốn đầu tư phát triển thuộc nguồn vốn ngân sách nhà nước do địa phương quản lý ước gần 175,9 tỷ đồng. Lũy kế 11 tháng năm 2012, tổng vốn đầu tư phát triển thuộc nguồn vốn nhà nước do địa phương quản lý ước thực hiện 1.160,7 tỷ đồng, đạt 59,7% kế hoạch năm, trong đó cấp tỉnh 719,5 tỷ đồng, đạt 57,9% kế hoạch năm và cấp huyện 441,2 tỷ đồng, đạt 62,9% kế hoạch năm. Trước đố, tháng 10 năm 2012, tình hình giải ngân vốn đầu tư xây dựng cơ bản đạt 52% (820,2 tỷ đồng) kế hoạch năm 2012.

Nội thương
Tổng mức bán lẻ hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng tháng 12/2020 ước tính đạt 4.823 tỷ đồng, tăng 2,89% so với tháng trước và tăng 10,89% so với cùng kỳ năm trước. Quý IV năm 2020, tổng mức bán lẻ hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng ước đạt 14.061,2 tỷ đồng, tăng 9,59% so với cùng kỳ năm trước. Tính chung cả năm 2020, tổng mức bán lẻ hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng ước thực hiện được 48.439,4 tỷ đồng, tăng 0,43% so cùng kỳ năm trước.

Ngoại thương
Trong 11 tháng đầu năm 2012, kim ngạch xuất khẩu ước thực hiện được 550.696 ngàn USD, giảm 10,9% so với cùng kỳ năm trước. Tháng 11 năm 2012, ước thực hiện 56.776 ngàn USD, tăng 1,5% so tháng trước và giảm 14,1% so cùng kỳ năm 2011. Trong tổng kim ngạch xuất khẩu, kinh tế nhà nước ước thực hiện 16.490 ngàn USD, chiếm 29%, tăng 12,8% so tháng trước và giảm 12,9% so với cùng kỳ, kinh tế tư nhân 29.536 ngàn USD, chiếm 52%, giảm 5,9% so tháng trước và giảm 25,9% so với cùng kỳ, kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài 10.750 ngàn USD, chiếm 18,9%, tăng 8,5% so tháng trước và tăng 47,4% so với cùng kỳ. Trong đó, Hạt điều nhân ước thực hiện 1.417 tấn (trị giá 9.280 ngàn USD), Mủ cao su thành phẩm ước thực hiện 11.050 tấn (trị giá 32.618 ngàn USD), Hàng nông sản khác ước thực hiện 2.370 ngàn USD, Hàng dệt may ước thực hiện 1.359 ngàn USD, Hàng điện tử ước thực hiện 3.000 ngàn USD, sản phẩm bằng gỗ ước thực hiện 2.066 ngàn USD, Hàng hóa khác ước thực hiện 4.440 ngàn USD.

Cũng trong 11 tháng năm 2012, kim ngạch nhập khẩu ước thực hiện được 103.939 ngàn USD, giảm 6,5% so với cùng kỳ năm trước. Tháng 11 năm 2012 ước thực hiện 14.810 ngàn USD, tăng 11,8% so tháng trước và tăng 43,7% so cùng kỳ năm trước. Trong tổng kim ngạch xuất khẩu, kinh tế nhà nước ước không thực hiện, kinh tế tư nhân 5.098 ngàn USD chiếm 34,4%, giảm 16,3% so tháng trước và giảm 15,4% so với cùng kỳ, kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài 9.712 ngàn USD chiếm 65,6%, tăng 35,7% so tháng trước và tăng 126,8% so cùng kỳ năm trước. Trong đó, vải may mặc ước thực hiện 4.900 ngàn USD, hàng điện tử ước thực hiện 2.600 ngàn USD, hàng hóa khác ước thực hiện 7.212 ngàn USD.

Xã hội

Giáo dục

Năm học 2011 đến 2012, toàn tỉnh có 429 trường học. Toàn tỉnh có 26/111 xã, phường, thị trấn được huyện, thị xã công nhận phổ cập giáo dục mầm non 5 tuổi, 100% số xã, phường, thị trấn đạt chuẩn xóa nạn mù chữ, phổ cập giáo dục tiểu học và THCS, học sinh tốt nghiệp THCS đạt 99,7%. Đặc biệt năm học vừa qua tỷ lệ học sinh bỏ học các cấp giảm chỉ còn 0,5% (giảm so với các năm trước từ 2 - 3%).

Năm 2018, toàn tỉnh có 517 trường học, 237.476 học sinh. Cán bộ, giáo viên, nhân viên công tác tại các trường trên toàn tỉnh đạt 15.304 cán bộ. Về cơ sở vật chất không xảy ra tình trạng thiếu trường, lớp, không có lớp học ca 3. Tuy nhiên, ở một số địa phương vẫn còn nhiều khó khăn về cơ sở vật chất trường, lớp học.

Văn hóa - Xã hội

Y tế

Du lịch
Nằm trong khu vực chuyển tiếp từ vùng Nam Trung Bộ sang vùng hạ Tây Nam Bộ do đó cảnh quan thiên nhiên, môi trường sinh thái của Bình Phước tương đối đa dạng với những khu vực có cảnh quan thiên nhiên đẹp, hệ sinh thái còn được bảo tồn nguyên vẹn.... tạo thành các khu vực có khả năng phát triển du lịch đặc biệt là du lịch sinh thái.

Các điểm tiềm năng du lịch nổi bật
Hồ suối Lam: khu vực xã Thuận Phú, huyện Đồng Phú
Thác số 4: khu vực Quản Lợi, huyện Hớn Quản
Hồ Sóc Xiêm: khu vực thôn Lợi Hưng, huyện Hớn Quản
Tràng Cỏ Bàu Lạch: khu vực xã Đồng Nai, huyện Bù Đăng
Khu vực Bà Rá - Thác Mơ: khu vực thị xã Phước Long
Thác Dakmai: khu vực thị xã Phước Long
Thác Đứng: khu vực xã Đoàn Kết, huyện Bù Đăng
Thác Voi: khu vực xã Đồng Nai, huyện Bù Đăng
Rừng nguyên sinh Tây Cát Tiên: khu vực huyện Bù Đăng và Đồng Phú
Đập Bà Mụ: khu vực huyện Đồng Phú
Vườn Quốc gia Bù Gia Mập: khu vực xã Bù Gia Mập, huyện Bù Gia Mập
Cầu 38: khu vực xã Minh Hưng và Đức Liễu, huyện Bù Đăng.
Rừng bán ngập lòng hồ thủy điện Cần Đơn nằm trên địa bàn huyện Bù Đốp

Di tích
Căn cứ Quân uỷ Bộ Chỉ huy các lực lượng GPMNVN ở huyện Lộc Ninh
Trụ sở Chính phủ CMLTMNVN (Nhà Giao Tế): Huyện Lộc Ninh
Sân bay Quân sự Lộc Ninh: Huyện Lộc Ninh
Tổng kho nhiên liệu VK98 và Tổng VK99: Huyện Lộc Ninh
Di tích mộ tập thể 3000 người: Thị xã Bình Long
Di tích lịch sử cách mạng ở Núi Bà Rá: Thị xã Phước Long
Nhà tù Bà Rá thời chống Pháp: Thị xã Phước Long
Nghĩa trang liệt sĩ thời chống Mỹ: Thị xã Phước Long
Địa điểm ghi dấu cuộc nổi dậy của người S’tiêng: huyện Bù Gia Mập
Sóc Bom Bo: khu vực huyện Bù Đăng
Phú Riềng Đỏ, nơi thành lập Chi bộ CSĐD huyện Đồng Phú.

Các di tích khác

-Chùa Sóc Lớn (xã Lộc Khánh, huyện Lộc Ninh)
-Dinh tỉnh trưởng Bình Long (phường Phú Đức, Tx Bình Long)
-Vườn cây lưu niệm bà Nguyễn Thị Định (Thị xã Phước Long)
-Đình thần Hưng Long (thị trấn Chơn Thành)
-Thành tròn An Khương (huyện Hớn Quản)
-Thành tròn Lộc Tấn 2 (huyện Lộc Ninh)
-Chốt chặn Tàu Ô, Xóm Ruộng (huyện Chơn Thành)

-Trường Quốc Quang (An Lộc B)(F.Phú Thịnh, Tx Bình Long)
-Làng Công tra Lộc Thiện (huyện Lộc Ninh)
-Nhà máy chế biến mủ tờ (Cty Cao su Lộc Ninh)
-Cụm kiến trúc cổ người Pháp (huyện Lộc Ninh)
-Cầu Đaklung (thị trấn Thác Mơ, Phước Long).
-Giếng nước Lộc Ninh (thị trấn Lộc Ninh)
-Bến đò Thôn I (trên Sông Đồng Nai)

Lễ hội

-Lễ hội cầu mưa của người dân tộc S'Tiêng
-Lễ hội miếu Bà Rá từ ngày 1-4/3 âm lịch
-Tết mừng lúa mới của người M’Nông (lễ Cơm mới)
-Lễ Tết Chol Chnăm Thmây tết cổ truyền của người Khmer
-Lễ Giỗ Quốc Tổ Hùng Vương
-Lễ hội đâm trâu mừng được mùa
-Lễ hội quay đầu trâu mừng lúa mới của người S’tiêng

-Lễ Bỏ Mả
-Lễ Phật Đản (rằm tháng 4 âm lịch)
-Lễ cúng Ông Bà hay còn gọi là lễ Dolta (cúng lúa mới)
-Lễ dâng y Katina (rằm tháng 10)
-Lễ dâng y Phật
-Lễ Vu Lan Báo Hiếu (tháng 7)
-Lễ Hoa Đăng

Ẩm thực

Bình Phước nổi tiếng là mảnh đất trồng điều vì thế các món liên quan đến điều rất được ưa chuộng tại đây.

Hình ảnh

Địa phương kết nghĩa
  Kratié (Campuchia)
  Mondulkiri (Campuchia)
  Stung Treng (Campuchia)
  Jeolla Nam (Hàn Quốc)

Liên kết ngoài

Cổng thông tin điện tử Bình Phước
Tin Bình Phước
SỐ LIỆU TÌNH HÌNH KT - XH GIAI ĐOẠN 1996 - 2011
Trường Chính trị tỉnh Bình Phước
Sở Thông tin và Truyền thông
Báo Bình Phước

Chú thích

Đông Nam Bộ


title: Hirota Kōki

text:
là một nhà ngoại giao, chính trị gia người Nhật, thủ tướng Nhật Bản nhiệm kì thứ 32 từ ngày 9 tháng 3 năm 1936 đến 2 tháng 2 năm 1937.

Tuổi trẻ
Hirota sinh ra ở nơi ngày nay là khu Chūō-ku, Fukuoka. Cha ông là một thợ xây đá, và ông đã được nhận nuôi vào gia đình Hirota. Ông tốt nghiệp với văn bằng luật của Đại học Hoàng gia Tokyo. Một trong những bạn học của ông là thủ tướng chính phủ thời hậu chiến Yoshida Shigeru.

Sự nghiệp ngoại giao
Sau khi tốt nghiệp, Hirota gia nhập Bộ Ngoại giao để bắt đầu sự nghiệp ngoại giao, và phục vụ trong một số cơ quan ở nước ngoài. Năm 1923, ông trở thành giám đốc của Vụ châu Âu và Mĩ trong Bộ Ngoại giao. Sau khi phục vụ một bộ trưởng đến Hà Lan, ông là đại sứ tại Liên Xô giai đoạn 1928-1932.

Ông trở thành Bộ trưởng Ngoại giao năm 1933, trong nội các của Thủ tướng Saitō Makoto chỉ ngay sau khi Nhật Bản rút khỏi Hội Quốc Liên Ông vẫn giữ vị trí này trong nội các tiếp theo của thủ tướng Okada Keisuke.

Khi làm Bộ trưởng Ngoại giao, Hirota đã thương lượng mua bán tuyến đường sắt Đông Trung Hoa trong Mãn Châu từ sở hữu của Nga. Ông cũng đã ban hành Hirota Sangensoku (Ba nguyên tắc của Hirota) ngày 28 Tháng 10 năm 1935, khi tuyên bố dứt khoát về vai trò của Nhật Bản đối với Trung Quốc: thành lập khối Mãn Châu Nhật Bản-Trung Quốc, một tổ chức chung giữa Trung-Nhật nhằm chống lại sự lây lan của chủ nghĩa cộng sản, và đàn áp các hoạt động chống Nhật ở Trung Quốc.

Thủ tướng
Năm 1936, với các phe phái cấp tiến trong quân đội Nhật Bản mất uy tín sau sự kiện 26 tháng 2, Hirota đã được chọn để thay thế Đô đốc Okada Keisuke làm Thủ tướng Nhật Bản.

Tuy nhiên, Hirota đã xoa dịu quân đội bằng cách khôi phục lại hệ thống mà chỉ sĩ quan lục quân hoặc hải quân đang phục vụ có thể đảm nhiệm chức vụ bộ trưởng bộ Chiến tranh hay Bộ trưởng bộ Hải quân - một hệ thống quân sự đã lạm dụng trước đây để đưa xuống các chính phủ dân sự.

Về chính sách đối ngoại, các hiệp ước chống Quốc tế Cộng sản với Đức Quốc xã và Phát xít Ý đã được ký kết trong nội các của ông. Hiệp ước này là tiền thân của Hiệp ước Ba trục năm 1940.

Tuy nhiên, nhiệm kì của Hirota chỉ kéo dài dưới một năm. Sau khi bất đồng với Terauchi Hisaichi người giữ chức vụ Bộ trưởng Bộ Chiến tranh, trong bài phát biểu của Hamada Kunimatsu, ông đã từ chức. Ugaki Kazushige đã được bổ nhiệm thay ông, nhưng ông này không thể gây dựng chính phủ do sự đối lập của phía quân đội. Trong tháng 2 năm 1937, Hayashi Senjūrō đã được bổ nhiệm thay thế Kazushige Ugaki.

Sự nghiệp ngoại giao lần hai
Hirota sớm trở lại phục vụ chính phủ trong cương vị Bộ trưởng Ngoại giao của người kế nhiệm Hayashi, Hoàng tử Konoe Fumimaro. Trong khi làm Bộ trưởng Ngoại giao, Hirota phản đối mạnh mẽ cuộc xâm lược của quân sự chống lại Trung Quốc, nó đã hoàn toàn làm suy yếu những nỗ lực của ông để tạo ra một liên minh Nhật Bản-Trung Quốc-Mãn Châu nhằm chống lại Liên Xô. Ông cũng lên tiếng nhiều lần chống lại sự leo thang của Chiến tranh Trung-Nhật. Quân đội đã sớm mệt mỏi do những lời chỉ trích của ông, và buộc ông phải nghỉ hưu vào năm 1938.

Tuy nhiên, trong năm 1945, Hirota trở lại phục vụ chính phủ để lãnh đạo các cuộc đàm phán hòa bình của Nhật Bản với Liên Xô. Vào thời điểm đó, Nhật Bản và Liên Xô vẫn còn đang thực hiện một hiệp ước không xâm lược lẫn nhau, mặc dù tất cả các Lực lượng đồng minh khác đã có tuyên bố chiến tranh với Nhật Bản. Hirota đã cố gắng thuyết phục chính phủ của Joseph Stalin đứng ngoài cuộc chiến tranh, nhưng cuối cùng ông không thành công: Liên Xô đã tuyên chiến với Nhật Bản vào giữa vụ ném bom nguyên tử xuống Hiroshima và Nagasaki.

Những ngày cuối cùng
Sau khi Nhật Bản đầu hàng, Hirota đã bị bắt giữ như là một tội phạm chiến tranh loại A và bị đưa ra Toà án quân sự quốc tế Viễn Đông. Ông đã không biện hộ cho mình, và tòa án tuyên ông chịu các tội sau đây:
 Số 1 (tiến hành chiến tranh xâm lược, và chiến tranh hay chiến tranh vi phạm luật pháp quốc tế)
 Số 27 (vô cớ tiến hành chiến tranh chống lại Trung Hoa Dân quốc)
 Số 55 (bỏ qua cho nhiệm vụ để ngăn chặn những vi phạm luật của chiến tranh)

Ông bị kết án treo cổ, và bị hành quyết tại nhà tù Sugamo. Các mức độ nghiêm trọng của việc kết án ông vẫn còn gây tranh cãi, như Hirota chỉ chịu sự hành quyết theo dân sự như là kết quả của các tòa án Tokyo. Người ta thường nói rằng các yếu tố chính trong việc tuyên án tử hình ông do có những thông tin cho rằng ông đã tham gia vào vụ vụ thảm sát Nam Kinh, thông qua chứng cứ ông đã gửi tín hiệu tới đại sứ quán Nhật Bản tại Washington D.C.. Khi làm Bộ trưởng Ngoại giao, Hirota nhận được báo cáo thường xuyên từ Bộ Chiến tranh về tội ác chiến tranh của quân đội, nhưng không có bất kỳ cơ quan trong đơn vị quân đội mà chính họ vi phạm. Tuy nhiên, hội đồng đã lên án sự thất bại của Hirota nhấn mạnh rằng Nội các Nhật Bản hành động để chấm dứt các hành động tàn bạo. Các yếu tố khác có thể có trong việc kết án Hirota còn bao gồm ký kết của ông về Liên minh Ba trục, và ác cảm của chính phủ Trung Quốc Quốc Dân Đảng đối với Hirota Sangensoku, mà họ xem là cung cấp các biện hộ cho sự xâm lăng của Nhật Bản dẫn đến hai cuộc chiến tranh Trung-Nhật (mà bắt đầu trong nhiệm kì thứ hai của Hirota làm Bộ trưởng Ngoại giao).

Tham khảo

 Frank, Richard B. Downfall: The End of the Imperial Japanese Empire. Penguin (Non-Classics); Reissue edition (2001). ISBN 0-14-100146-1
 Maga, Timothy P. Judgment at Tokyo: The Japanese War Crimes Trials. University of Kentucky (2001). ISBN 0-8131-2177-9
 Minear, Richard R. Victors' Justice: The Tokyo War Crimes Trial. University of Michigan (2001). ISBN 1-929280-06-8
 The Complete Transcripts of the Proceedings of the International Military Tribunal for the Far East, reprinted in R. John Pritchard and Sonia Magbanua Zaide (eds.), The Tokyo War Crimes Trial, vol. 20 (Garland Publishing: New York and London 1981)
 Toland, John. The Rising Sun: The Decline and Fall of the Japanese Empire, 1936-1945. Modern Library; Reprint edition (2003). ISBN 0-8129-6858-1

Liên kết ngoài

 The Hirota "Attila and his Huns" telegram forgery
 TRIAL: Hirota's trial

|-

|-

Người Fukuoka
Thủ tướng Nhật Bản
Nhà ngoại giao Nhật Bản
Sinh năm 1878
Mất năm 1948
Người từ thành phố Fukuoka


title: Tunga, Leyte

text:
Tunga là một đô thị hạng 6 ở tỉnh Leyte, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2000 của Philipin, đô thị này có dân số 6.111 người trong 1.172 hộ.

Barangay
Tunga được chia ra 8 barangay:
 Astorga (Barrio Upat)
 Balire
 Banawang
 San Antonio (Poblacion)
 San Pedro (Poblacion)
 San Roque (Poblacion)
 San Vicente (Poblacion)
 Santo Niño (Poblacion)

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Mã địa lý chuẩn của Philipin
 Thông tin điều tra dân số năm 2000 của Philipin

Đô thị của Leyte


title: Cardiorhinus schwarzi

text:
Cardiorhinus schwarzi là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Golbach miêu tả khoa học năm 1983.

Chú thích

Tham khảo

Cardiorhinus


title: Eurycentrum

text:
Eurycentrum là một chi thực vật có hoa trong họ, Orchidaceae.

Xem thêm
Danh sách các chi Phong lan

Tham khảo

Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (1999). Genera Orchidacearum 1. Oxford Univ. Press.
Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2001). Genera Orchidacearum 2. Oxford Univ. Press.
Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2003). Genera Orchidacearum 3. Oxford Univ. Press
Berg Pana, H. 2005. Handbuch der Orchideen-Namen. Dictionary of Orchid Names. Dizionario dei nomi delle orchidee. Ulmer, Stuttgart

Danh sách các chi phong lan
Cranichideae


title: Plöwen

text:
Plöwen là một đô thị ở huyện Vorpommern-Greifswald (trước thuộc huyện Uecker-Randow), bang Mecklenburg-Vorpommern, Đức. Đô thị này có diện tích 15,05 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 290 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Vorpommern-Greifswald


title: Candezoides

text:
Candezoides là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được Duvivier miêu tả khoa học năm 1891.

Các loài
Chi này gồm các loài:
 Candezoides quatuordecimnotata (Fairmaire, 1889)

Chú thích

Tham khảo

Luperini


title: Haplochromis barbarae

text:
Haplochromis barbarae là một loài cá thuộc họ Cichlidae. Nó là loài đặc hữu của Uganda.

Nguồn
 Kaufman, L. 1996. Haplochromis barbarae. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 4 tháng 8 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Động vật Uganda
Haplochromis
Động vật được mô tả năm 1967
Loài cực kỳ nguy cấp


title: Polyxenos

text:
Polyxenos Epiphanes Soter (Tiếng Hy Lạp: , "Vinh quang và Vị cứu tinh" là một vị vua Ấn-Hy Lạp, ông đã cai trị một thời gian ngắn ở phía tây Punjab hoặc Gandhara.

Bopearachchi xác định Polyxenos cai trị vào khoảng năm 100 TCN  và RC Senior xác định vào khoảng 85-80 trước Công nguyên.

Tiền xu của Polyxenos

Polyxenos được miêu tả trong các bức chân dung là một người thanh niên trẻ đội vương miện, ông đã đúc những đồng bạc gần giống của Strato I. Cả hai vị vua sử dụng tên hiệu Epiphanes Soter và bên mặt sau là hình ảnh Alkidemos Athena (nữ thần Pallas Athene), biểu tượng của triều đại Menander I. Polyxenios cũng đã đúc huy chương đồng với hình Athena trên mặt phải và sự bảo trợ của bà ở mặt phía sau. Ông đã không ban hành đồng bạc Attic nào.

Huy chương đồng của ông mô tả đầu của thần Athena với bên phía mặt sau là aegis của bà.

Những đồng tiền của Polyxenos rất ít và tính năng chỉ có ba chữ lồng: vốn được ông chia sẻ với Strato I cũng như các vị vua Heliokles II và Archebios, theo Bopearachchi và RC Senior.

Ông có thể đã là một thế lực tham gia vào cuộc chiến tranh giành quyền lực ngắn ngủi ở miền trung của vương quốc Ấn-Hy Lạp sau khi Strato I qua đời, người có thể là cha ông.

Chú thích

Tham khảo
Osmund Bopearachchi, Sylloge Nummorum Graecorum: American Numismatic Society, part 9, Graeco-Bactrian and Indo-Greek Coins, 1998, American Numismatic Society, ISBN 0-89722-273-3.

Vua Ấn Độ
Vua Ấn-Hy Lạp


title: Euphitrea shapaensis

text:
Euphitrea shapaensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev miêu tả khoa học năm 1999.

Chú thích

Tham khảo

Euphitrea


title: Quận Jefferson, Florida

text:
Quận Jefferson là một quận thuộc tiểu bang Florida, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở Monticello.
Dân số theo điều tra năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ là 12.902 người.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận này có diện tích 1650 km2, trong đó có 100 km2 là diện tích mặt nước.

Các quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Florida

Lãnh thổ Florida 1827
Khu dân cư thành lập năm 1827
Bắc Florida
Vùng đô thị Tallahassee


title: Kirchheim im Innkreis

text:
Kirchheim im Innkreis là một đô thị thuộc huyện Ried im Innkreis thuộc bang Oberösterreich, Áo. Đô thị  có diện tích 10 km², dân số thời điểm năm 2006 là 700 người.

Tham khảo


title: 14834 Isaev

text:
14834 Isaev là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 1259.2077380 ngày (3.45 năm).

Nó được phát hiện ngày 17 tháng 9 năm 1987.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1987


title: Guarea caulobotrys

text:
Guarea caulobotrys là một loài thực vật thuộc họ Meliaceae. Đây là loài đặc hữu của Colombia.

Chú thích

Tham khảo
 Calderon, E. 1998. Guarea caulobotrys. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Colombia
Guarea
Thực vật dễ tổn thương


title: Cheorwon

text:
Cheorwon (Cheorwon-gun, âm Hán Việt: Thiết Nguyên quận), có khi viết là Cholwon, là một huyện  ở tỉnh Gangwon, Hàn Quốc. Huyện này có diện tích 899,82 km², dân số năm 2001 là 54.040 người. Huyện này nằm giáp biển giới với Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên.

Khí hậu

Đơn vị kết nghĩa
 Gangnam-gu, Hàn Quốc
 Seogwipo, Hàn Quốc

Tham khảo

Liên kết ngoài
Cheorwon county government home page

Gangwon
Huyện Hàn Quốc


title: Vevelstad

text:
Vevelstad là một đô thị ở hạt Nordland, Na Uy.

Vevelstad đã được tách khỏi Tjøtta ngày 1 tháng 7 năm 1916.

Đô thị Vevelstad nằm ở giữa Na Uy, có núi và các fjord bao quanh. Đô thị này (ban đầu là 1 giáo khu) được đặt tên theo nông trang cũ Vevelstad (tiếng Na Uy Cổ Vifilsstaðir) do nhà thờ đầu tiên đã được xây ở đó. Tiếp đầu ngữ là sở hữu cách của tên gọi nam giới Na Uy Vifill, tiếp vĩ ngữ là staðir 'tran trại, thôn trang'.

Huy hiệu được sử dụng từ năm 1992.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 http://oklausse.home.online.no/vevelstad/

Đô thị của Nordland


title: Nebrioporus melanogrammus

text:
Nebrioporus melanogrammus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Régimbart miêu tả khoa học năm 1899.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Nebrioporus


title: Đồng Trị

text:
Thanh Mục Tông (chữ Hán: 清穆宗; 27 tháng 4 năm 1856 – 12 tháng 1 năm 1875), Hãn hiệu Bố Luân Trát Tát Khắc hãn, Tây Tạng tôn vị Văn Thù Hoàng đế (文殊皇帝), là vị Hoàng đế thứ 10 của nhà Thanh trong lịch sử Trung Quốc. Ông trị vì từ năm 1861 đến năm 1875, khoảng 14 năm. Trong thời gian trị vì, ông có hai niên hiệu là Kỳ Tường (祺祥) (tháng 8 - tháng 12 năm 1861) và Đồng Trị (同治) (1862 - 1875).

Tiểu sử
Đồng Trị Đế tên đầy đủ là Ái Tân Giác La Tải Thuần (愛新覺羅載淳). Ông là Hoàng trưởng tử, cũng là Hoàng tử duy nhất của Hàm Phong Đế và Ý Quý phi Diệp Hách Na Lạp thị.

Năm Hàm Phong thứ 9 (1859), liên quân Anh - Pháp tiến vào Bắc Kinh, Hàm Phong Đế chạy lên Cung điện Nhiệt Hà, giao việc nước cho người em là Cung Thân vương Dịch Hân.

Năm Hàm Phong thứ 11 (1861) tại Nhiệt Hà, Tải Thuần 5 tuổi được Hàm Phong Đế phong Hoàng thái tử, đồng thời di chiếu lại cho 8 vị đại thần làm phụ chính hỗ trợ cho Tiểu Hoàng đế, bao gồm Di Thân vương Tải Viên, Trịnh Thân vương Đoan Hoa, Hộ bộ Thượng thư Túc Thuận, Ngạch phụ Cảnh Thọ, Binh bộ Thượng thư Mục Ấm, Lại bộ Tả Thị lang Khuông Nguyên, Lễ bộ Hữu thị lang Đỗ Hàn, Thái bộc Thiếu Khanh tự Tiêu Hữu Doanh. Đương thời gọi Cố mệnh Bát đại thần. Điều này có nghĩa thực quyền sẽ nằm trong tay 8 vị đại thần.

Trị vì
Tháng 7 năm Hàm Phong thứ 11 (1861), Hàm Phong Đế băng hà, Thái tử đăng cơ trở thành Hoàng đế thứ 10 của nhà Thanh, đặt niên hiệu đầu tiên là Kỳ Tường (祺祥帝). Đích mẫu của Kỳ Tường, Hoàng hậu Nữu Hỗ Lộc thị, Chính cung của Hàm Phong Đế được tôn làm Mẫu hậu Hoàng thái hậu, lấy hiệu Từ An Hoàng thái hậu; sinh mẫu Ý Quý phi trở thành Thánh mẫu Hoàng thái hậu, lấy hiệu Từ Hi Hoàng thái hậu.

Ông là Hoàng tử duy nhất còn sống đến khi Hàm Phong Đế qua đời, vì vậy quyền thừa kế của ông gần như là chắc chắn. Trong lịch sử nhà Thanh, ông cũng là vị Hoàng đế đầu tiên và duy nhất có thân phận Hoàng trưởng tử chân chính (không xét trường hợp huynh trưởng chết yểu như Đạo Quang Đế).

Chính biến Tân Dậu
Ngày 14 tháng 9 năm Hàm Phong thứ 11 (1861), Sơn Đông Ngự sử Đổng Nguyên Thuần tấu thỉnh 2 vị Thái hậu quản lý triều chính, nhưng Túc Thuận phản đối việc hậu cung can chính. Từ Hi Thánh mẫu Hoàng thái hậu thấy con còn nhỏ, sợ để 8 đại thần phụ chính sẽ bị chèn ép nên gợi ý với Từ An Mẫu hậu Hoàng thái hậu đoạt quyền chấp chính, tiến hành chính biến. Bà xây dựng vây cánh gồm các tướng lĩnh, quan lại, Thân vương bất đồng với 8 đại thần, trong đó có Cung Thân vương Dịch Hân và Thuần Thân vương Dịch Hoàn, Hoàng tử thứ 6 và 7 của Đạo Quang Đế. Ngoài ra còn có Thị lang Thắng Bảo và Đại học sĩ Giả Trinh.

Lưỡng cung Thính chính
Khi đoàn đưa linh cữu Hàm Phong Đế rời Hà Bắc về Bắc Kinh, Túc Thuận và các phụ chính đại thần phải theo hộ giá quan tài; 2 vị Thái hậu, Tân đế và 2 vị Thân vương chớp lấy thời cơ về Tử Cấm Thành trước để có thời gian bố trí kế hoạch và củng cố phe cánh. 8 đại thần về đến Bắc Kinh thì lập tức bị bắt giam, tước vị, khép tội phản nghịch. Túc Thuận đứng đầu nên bị xử trảm, Tải Viên và Đoan Hoa bị bức tự vẫn. Sử sách gọi đây là chính biến Tân Dậu.

Tháng 11 năm Hàm Phong thứ 11 (1861), Lưỡng cung Thái hậu đề ra chính sách Lưỡng cung thính chính (兩宮聽政), tức buông rèm nhiếp chính ở Dưỡng Tâm điện. Từ An là Chính cung Hoàng hậu của Tiên đế, phụ trách quốc sự, lấy danh nghĩa Kỳ Tường Đế ban phát chỉ dụ. Từ Hi địa vị thấp hơn, phụ trách việc vặt như chi tiêu sinh hoạt trong cung, đối với việc trọng đại phải thông qua quyết định của Từ An.

Năm Đồng Trị nguyên niên (1862), Kỳ Tường được cải niên hiệu là Đồng Trị (同治帝), tức nghĩa "cùng nhau thống trị thiên hạ".

Việc nước
Từ nhỏ, Đồng Trị nhận sự giáo dục nghiêm khắc của sư trưởng Miên Du và 4 sư phó nổi tiếng do đích thân Từ Hi tuyển chọn. Họ nhồi nhét Hoàng đế đủ loại kinh sách, từ bài học trị dân trị nước đến đạo làm người, sức ép từ việc học cũng như kỳ vọng cao của mẹ khiến Đồng Trị trở nên chán nản và lười biếng.

Theo nhật ký của Ông Đồng Hòa, con trai một vị sư phó của Đồng Trị thì "Hoàng đế không thể đọc nổi một bản tấu chương dù đã 16 tuổi". Từ Hi thấy vậy càng thúc ép nhiều hơn, tuy nhiên cho đến khi tự mình chấp chính vào tháng 11 năm 1873, Đồng Trị vẫn tỏ ra là một vị Hoàng đế thiếu năng lực.

Theo góc nhìn của các nhà sử học, dưới thời Đồng Trị, việc trị quốc vốn đã khó khăn vì Trung Quốc đang phải chịu sự xâm nhập kinh tế từ các đế quốc. Trước áp lực này, giới phong kiến triều Thanh phải từng bước thiết lập một nền công nghiệp tự cường, theo kiểu tư bản. Sử gọi đây là phong trào Dương Vụ (kéo dài cho đến những năm 90 của thế kỷ 19).

Về mặt quân sự, ở thời Đồng Trị, Trung Quốc tiếp tục bị các nước Anh, Mỹ và Nhật Bản gây sức ép nặng nề. Đáng kể là vụ:

 Năm Đồng Trị thứ 6 (1867), một chiếc tàu Mỹ đụng phải đá ngầm bị chìm ở Đài Loan. Mỹ vin cớ đó cho rằng người dân ở nơi đấy đã giết hết thủy thủ của họ, nên sai quân đến tàn sát dân chúng. Nhưng sau đó, quân Mỹ phải rút đi vì bị người dân chống cự rất quyết liệt.
 Năm Đồng Trị thứ 13 (1874), Nhật Bản cho quân đổ bộ đánh chiếm Đài Loan, nhưng rồi cũng phải rút đi vì bị quân Thanh và người dân địa phương chống đối quá. Tuy vậy, Thanh đình phải bồi thường cho Nhật Bản 50 vạn lạng bạc.
 Năm Đồng Trị thứ 14 (1875), sau khi đế quốc Anh thôn tính xong Miến Điện, thì bắt đầu âm mưu xâm lược tỉnh Vân Nam (Trung Quốc); buộc Thanh đình phải ký "Điều ước Yên đài" cho phép họ được hoạt động ở các tỉnh Vân Nam, Tứ Xuyên, Tây Tạng, Cam Túc và Thanh Hải.

Dưới tình hình quốc gia suy yếu, việc Đồng Trị thấy nản chí, lơ là quốc sự là điều không tránh khỏi.

Việc trong cung
Theo học giả Nguyễn Hiến Lê, năm 1872, Đồng Trị tròn 17 tuổi. Lưỡng cung Thái hậu tuyển chọn hậu phi, trong số tú nữ, 2 người có tư chất mẫu nghi thiên hạ nhất là A Lỗ Đặc thị, con gái của Hàn lâm viện Thị giảng Sùng Khởi và Phú Sát thị, con gái của Viên ngoại lang Phụng Tú.

Ông ngoại A Lỗ Đặc thị là Đoan Hoa, chết trong chính biến Tân Dậu, vì vậy Từ Hi sẵn có ác cảm. Hơn nữa A Lỗ Đặc thị tuổi Dần, Từ Hi sợ xung khắc với tuổi Mùi của mình (cọp ăn thịt dê) nên lấy cớ nàng là người Mông Cổ, từ thời Ung Chính Đế không có tiền lệ sắc phong nữ Mông Cổ làm Hậu. Bà tiến cử Phú Sát thị, cho rằng lập Hậu nên chọn con nhà danh môn đoan trang thùy mị. Con nhà khoa bảng tuy thông minh xuất chúng nhưng có nguy cơ can dự triều chính.

Tuy nhiên, mẹ của A Lỗ Đặc thị, Ái Tân Giác La thị là biểu tỷ của Từ An. Bà muốn cháu mình được phong Hậu nên đề bạt trước Đồng Trị. Từ nhỏ Đồng Trị được Từ An cưng chiều nên có phần quý hơn mẹ đẻ. Mặc cho Từ Hi phản đối, Đồng Trị phong A Lỗ Đặc thị làm Chính cung Hoàng hậu, còn Phú Sát thị làm Tuệ phi (惠妃). Để bù đắp cho Tuệ phi, Từ Hi ra chỉ dụ cho nàng hưởng đãi ngộ của Quý phi (貴妃).

Đồng Trị độc sủng một mình Hoàng hậu và xa lánh Tuệ phi vì nghĩ nàng là tai mắt của Thái hậu. Ngày xưa Tiên đế sủng ái Lệ phi, Từ Hi cảm thông cho các phi tần nên ra chỉ dụ yêu cầu Đồng Trị đối xử công bằng với thê thiếp trong cung, đồng thời sai thái giám theo dõi nhất cử nhất động của ông. Đồng Trị phớt lờ chỉ dụ nên Từ Hi nổi giận lôi đình, cấm Đế - Hậu được ở cùng nhau.

Đồng Trị giận mẹ can thiệp chuyện hậu cung nên quyết định trùng tu Cung điện Mùa hè, vốn bị liên quân Anh - Pháp phá hủy trong Chiến tranh nha phiến lần 2, để dâng lên Lưỡng cung Thái hậu. Một số sử gia nhận xét đây là cái cớ để đẩy Từ Hi ra khỏi Tử Cấm Thành. Tuy nhiên, việc thi công gặp trở ngại do quốc khố khánh kiệt sau nhiều binh biến. Đồng Trị đành kêu gọi bá quan văn võ góp tiền túi, đồng thời mỗi tháng đích thân vi hành giám sát thi công trong nhiều ngày để thỏa thích vui chơi ngoài kinh thành.

Không hài lòng Hoàng đế bỏ bê triều chính, Cung Thân vương Dịch Hân, Thuần Thân vương Dịch Hoàn cùng nhiều quan chức gửi tấu chương yêu cầu chấm dứt việc xây dựng Cung điện Mùa hè. Đồng Trị tức giận cách chức và thu hồi tước vị Thân vương của Dịch Hân, tất cả các quan có tên trong bản tấu cũng lần lượt bị bãi chức. Được cấp báo, Từ An và Từ Hi lập tức xuất hiện giữa phiên triều, quở trách Đồng Trị hành xử vô tri, yêu cầu thu hồi các sắc chỉ đã ban. Từ Hi còn nói: "Nếu không có Cung Thân vương thì làm sao mẹ con ta có được ngày hôm nay".

Cảm thấy thất bại và bất lực trong việc điều hành quốc gia theo ý mình, Đồng Trị thường cùng với một vài hoạn quan trốn khỏi kinh thành ban đêm, đi chơi phố phường, nhiều lần về trễ không kịp buổi triều buổi sáng.

Bệnh tật cuối đời
Tháng 3 năm Đồng Trị thứ 14 (1875), Hoàng đế lâm bệnh, lệnh cho Thượng thư Lý Hồng Tảo và Cung Thân vương Dịch Hân vâng mệnh phê duyệt tấu sớ. Vào  tháng 4  (1 tháng 6 năm 1875), Hoàng đế Đồng Trị băng hà tại điện Dưỡng Tâm (养心殿) ở tuổi 20. Sau khi Đồng Trị qua đời, Từ Hi Thái hậu đã đưa Quang Tự là con trai của Thuần Thân vương Dịch Hoàn, em trai của hoàng đế Hàm Phong lên ngôi.

Theo chính sử chép lại, Hoàng đế Đồng Trị mất vì căn bệnh đậu mùa. Bản chép tương tự cũng được tìm thấy trong Nhật ký Ông Đồng Hòa (翁同龢日記), chép rằng Hoàng đế Đồng Trị mắc bệnh đậu mùa, gây ra nhiệt độc tận bên trong, cuối cùng qua đời do tình trạng viêm miệng hoại tử (nha cam tẩu mã, 走馬牙疳).

Nhưng theo dân gian, Đồng Trị được đồn đại qua đời vì bệnh giang mai. Hoặc tương truyền Hoàng đế sống một mình sau khi thành thân tại cung Càn Thanh, do nội giám cùng với sủng thần là Quân vương hàm Quả Mẫn Bối lặc Tái Trừng (載澂), con trai trưởng của Dịch Hân dẫn đường ra ngoài kinh thành, mặc thường phục vi hành, ra ngoài Sùng Văn Môn tới các quán rượu (tửu tứ), hý quán, tới hẻm Hoa tìm hoa vấn liễu.

Dã sử có ghi rằng: "Kép hát Tiểu Lục Như, Xuân Mi, con hát Tiểu Phượng Bối đều được vời đến, lại có kẻ chọn dâng lên một tá tiểu thuyết hoàng sắc (tiểu thuyết đồi truỵ), dâm từ của tiểu thuyết, sách về bí hí đồ (mô tả nam nữ), hoàng đế càng chìm đắm".

Theo Thanh Cung Dị Văn (清宮遺聞) ghi lại: "Đồng Trị đến chốn của kỹ nữ cuối cùng bị nhiễm mai độc (bệnh giang mai)".

Còn Thanh triều dã sử đại quán (清朝野史大观), trong quyển 1 'Thanh cung dị văn' (清宫遗闻) thì cho rằng：

"Hiếu Triết Nghị Hoàng hậu, con gái Sùng Nghị, đoan trang trinh tĩnh, mỹ năng hữu đức, hoàng đế một mực sủng ái, do đó uy quyền của Từ Hi bị bỏ sau, không thể hoà giải, Từ Hy cũng bắt ép Đồng Trị sủng hạnh người mà ông không thích (Thục Thận Hoàng quý phi), hoàng đế bèn trốn ra ngoài tìm lạc thú vậy, thích ra ngoài rồi thoả sức phóng đãng,…chuyên tìm mại dâm riêng trong nội thành để hưởng lạc thú.…Về sau độc phát trong người，trước đó vẫn không phát hiện ra, tiếp sau nổi lên trên mặt, rồi đầy lưng. Thái y biết đó là mai độc nhưng không dám nói, bèn chữa bằng đậu dược (thuốc bôi mụn) nên không có hiệu quả".

Năm 1923, nhà nghiên cứu Tiêu Nhất Sơn (蕭一山) viết trong cuốn Thanh đại thông sử (清代通史) liên tiếp nhấn mạnh rằng hoàng đế Đồng Trị chết vì bệnh giang mai. Tác gia Đài Loan là Cao Dương (高陽)  với công trình đồ sộ "Từ Hi toàn truyện" (慈禧全传) nhận định đó là căn bệnh giang mai.

Lý Trấn và bác sĩ Lý Chí Thỏa là chắt nội (đích tằng tôn) của ngự y người Anh Lý Đức Lập (李德立) đã biên soạn kể vể sự kiện này. Dòng họ đời trên có những câu chuyện truyền miệng bí mật rằng Hoàng đế Đồng Trị đã chết vì bệnh giang mai. Từ Hi sau khi nghe Lý Đức Lập chẩn đoán, bắt buộc ông phải tuyên bố đó là bệnh thiên hoa (đậu mùa). Lý Trấn kể lại:

"Sau khi Đồng Trị bị mai độc lở loét, mưng mủ chảy nước không dứt, bốc mùi hôi khó chịu. Ông cố (Lý Đức Lập) mỗi ngày buộc phải tự mình thanh tẩy thoa thuốc cho hoàng đế. Ông đã phải chịu đựng mùi xú uế nồng nặc trong hơn một tháng, kể từ đó mất luôn khứu giác."

Thời đó, hai loại bệnh giang mai và đậu mùa là phổ biến nhất.

Qua đời
Hoàng đế Đồng Trị được an táng ở Huệ lăng, miếu hiệu và thụy hiệu của ông là Mục Tông Kế Thiên Khai Vận Thụ Trung Cư Chính Bảo Đại Định Công Thánh Trí Thành Hiếu Tín Mẫn Cung Khoan Nghị Hoàng đế, nhưng thường gọi tắt là Mục Tông Nghị Hoàng đế.

Gia quyến

Hoàng hậu

 Hiếu Triết Nghị Hoàng hậu A Lỗ Đặc thị (孝哲毅皇后阿魯特氏), sủng hậu, tuyệt thực để tuẫn táng. Có nghi vấn bị Từ Hi Hoàng thái hậu bức tử.

Phi tần
Thục Thận Hoàng quý phi Phú Sát thị (淑慎皇贵妃富察氏), nhập cung sơ phong Tuệ phi (慧妃), là phi tần có địa vị cao nhất của Đồng Trị Đế, sau được đặc cách thăng làm Hoàng quý phi.
Cung Túc Hoàng quý phi A Lỗ Đặc thị (恭肅皇貴妃阿魯特氏), cô của Hiếu Triết Nghị Hoàng hậu, nhập cung sơ phong Tuần tần (珣嬪), sau thăng Tuần phi (珣妃), Quang Tự Đế tấn phong làm Tuần Quý phi (珣貴妃), về sau phụ trách dưỡng dục Tuyên Thống Đế được tôn làm Tuần Hoàng quý phi (珣皇貴妃).
Hiến Triết Hoàng quý phi Hách Xá Lý thị (獻哲皇貴妃赫舍里氏), nhập cung sơ phong Du tần (瑜嬪), sau thăng Du phi (瑜妃), Quang Tự Đế tấn phong làm Du Quý phi (瑜貴妃), về sau phụ trách dưỡng dục Tuyên Thống Đế được tôn làm Du Hoàng quý phi (瑜皇貴妃).
Đôn Huệ Hoàng quý phi Tây Lâm Giác La thị (荣惠皇贵妃西林覺羅氏), nhập cung sơ phong Tấn Quý nhân (瑨貴人), sau thăng Tấn tần (瑨嬪), Quang Tự Đế tấn phong làm Tấn phi (瑨妃), về sau phụ trách dưỡng dục Tuyên Thống Đế được tôn làm Tấn Quý phi (瑨貴妃) rồi Vinh Huệ Hoàng quý phi (榮惠皇貴妃).

Chú thích

Liên kết ngoài

Sách tham khảo
Nguyễn Hiến Lê, Sử Trung Quốc (Tập 2 và Tập 3 in chung). Nhà xuất bản Văn hóa, 1997.
Phan Khoang, Trung Quốc sử lược. Văn sử học xuất bản, Sài Gòn, 1970.
Vũ Dương Ninh-Nguyễn Văn Hồng, Lịch sử thế giới cận đại. Nhà xuất bản Giáo dục, 2008.
Phổ Nghi, Nửa đời đã qua (hồi ký). Nhà xuất bản Thanh Niên, 2009.
Nguyễn Khắc Thuần, Các đời đế vương Trung Quốc. Nhà xuất bản Giáo dục, 2005.

Sinh năm 1856
Mất năm 1875


title: Trentepohlia pusilla

text:
Trentepohlia pusilla là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Trentepohlia
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: The Boys (album của Girls' Generation)

text:
The Boys là album phòng thu thứ ba của nhóm nhạc nữ Hàn Quốc, Girls' Generation. Album được phát hành vào ngày 19 tháng 10 năm 2011 tại Hàn Quốc và nhiều nước trên thế giới. Ca khúc cùng tên với album được chọn để quảng bá cho album trên các sân khấu âm nhạc hàng tuần.

Tổng quát
Vào tháng 8 năm 2011, SM Entertainment đã xác nhận rằng nhóm sẽ trở lại vào tháng 9 với album phòng thu thứ ba, tuy nhiên, ngày phát hành cuối cùng đã bị trì hoãn đến tháng 10 vì thành viên Sooyoung bị chấn thương do tai nạn xe hơi.

Ngày 30 tháng 9, SM Entertainment thông báo rằng album sẽ hoãn phát hành vô thời hạn do các cuộc thảo luận đang diễn ra về một phát hành album tại Hoa Kỳ, một đại diện của công ty cho hay: "Nhóm sẽ phát hành một album tại Mỹ. Để kế hoạch được diễn ra theo đúng hoạch định ban đầu, chúng tôi đang có kế hoạch thay đổi ngày phát hành album tại Hàn Quốc. Chi tiết về việc này sẽ được SME công bố khi có quyết định chính thức". Nhóm bắt đầu tiến hành quảng bá album trên các sân khấu âm nhạc hàng tuần là vào 21 tháng 10 năm 2011, trên Music Bank. Dự kiến, một maxi-single sẽ được phát hành trong tháng mười trên toàn thế giới dưới nhãn hiệu Mỹ của nhóm là Interscope.

Teaser hình ảnh
Ngày 26 tháng 9 năm 2011, những teaserhình ảnh trở lại của các thành viên được phát hành, đầu tiên là Taeyeon, theo sau là Sunny & Hyoyeon vào ngày 27 tháng 9, Sooyoung, Jessica và Tiffany vào ngày 28 tháng 9 và Yoona, Yuri, Seohyun vào ngày 29 tháng 9.

Teaser Video
Vào ngày 1 tháng 10 năm 2011, SM Entertainment đã phát hành teaser clip đầu tiên cho video clip bài hát "The Boys". Vào ngày 7 tháng 10, nhóm phát hành teaser thứ hai. Lần này, video cho fan được ngắm kỹ hơn concept "công chúa" của SNSD. Góc quay chính diện cận mặt cùng hiệu ứng quay chậm đã càng làm tăng vẻ đẹp của 9 thành viên. Sau đó, hai MV teaser mới coóng lại vừa được "thả xích": một tiếng Anh và một tiếng Hàn. Với độ dài 30 giây, MV teaser thứ tư đã cho fan thỏa sức chiêm ngưỡng vũ đạo của 9 nàng cũng như "nếm thử" giai điệu rất có hơi hướng Hollaback Girl (Gwen Stefani) của The Boys.

Danh sách bài hát

Xếp hạng
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
!rowspan=2|Title
!colspan=2|Peak positions
|-
!align=center|Gaon
!BillboardK-pop Hot 100
|-
| align="left" | "The Boys (Phiên bản tiếng Hàn)"
| 1
| 1
|-
| align="left" | "Telepathy"
| 23
| 26
|-
| align="left" | "Say Yes"
| 31
| 37
|-
| align="left" | "Trick"
| 29
| 33
|-
| align="left" | "How Great is Your Love"
| 27
| 31
|-
| align="left" | "My J"
| 44
| -
|-
| align="left" | "Oscar"
| 42
| -
|-
| align="left" | "Top Secret"
| 37
| 46
|-
| align="left" | "Lazy Girl"
| 43
| -
|-
| align="left" | "Sunflower"
| 41
| -
|-
| align="left" | "Vitamin"
| 35
| 41
|-
| align="left" | "Mr. Taxi (Phiên bản tiếng Hàn)"
| 14
| 15
|-
| align="left" | "The Boys (Phiên bản tiếng Anh)"
| 62
| -

Lịch sử phát hành

Tham khảo

Album năm 2011
Album của Girls' Generation
Dance-pop
Album nhạc dance-pop
Album của Interscope Records
Album tiếng Triều Tiên
Album của Polydor Records
Album của SM Entertainment


title: Amolops loloensis

text:
Amolops loloensis là một loài ếch trong họ Ranidae. Chúng là loài đặc hữu của Trung Quốc.

Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ôn hòa, vùng đồng cỏ ôn đới, và sông. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Tham khảo

 Liang, F. & Changyuan, Y. 2004. Amolops loloensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Động vật lưỡng cư Trung Quốc
Amolops
Động vật đặc hữu Trung Quốc
Động vật được mô tả năm 1950


title: Elephantomyia angustissima

text:
Elephantomyia angustissima là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Elephantomyia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Proasellus

text:
Proasellus là một chi giáp xác Chân đều trong họ Asellidae. Hai loài P. parvulus và P. slovenicus, là các loài đặc hữu của Slovenia được liệt vào danh sách các loài dễ tổn thương của Sách đỏ.

Các loài
Chi này gồm các loài:

Proasellus acutianus Argano & Henry
Proasellus adriaticus Argano & Pesce, 1979
Proasellus alavensis Henry & Magniez, 2003
Proasellus albigensis (Magniez, 1965)
Proasellus ambracicus Pesce & Argano, 1980
Proasellus amiterninus Argano & Pesce, 1979
Proasellus anophtalmus (Karaman, 1934)
Proasellus aquaecalidae (Racovitza, 1922)
Proasellus aragonensis Henry & Magniez, 1992
Proasellus arnautovici (Remy, 1932)
Proasellus arthrodilus (Braga, 1945)
Proasellus bagradicus Henry & Magniez, 1972
Proasellus barduanii Alouf, Henry & Magniez, 1982
Proasellus basnosanui (Codreanu, 1962)
Proasellus bellesi Henry & Magniez, 1982
Proasellus beroni Henry & Magniez, 1968
Proasellus beticus Henry & Magniez, 1992
Proasellus boui Henry & Magniez, 1969
Proasellus cantabricus Henry & Magniez, 1968
Proasellus cavaticus (Leydig, 1871)
Proasellus chappuisi Henry & Magniez, 1968
Proasellus chauvini Henry & Magniez, 1978
Proasellus claudei Henry & Magniez, 1996
Proasellus coiffaiti Henry & Magniez, 1972
Proasellus collignoni Magniez & Henry, 2001
Proasellus comasi Henry & Magniez, 1982
Proasellus coxalis (Dollfus, 1892)
Proasellus cretensis Pesce & Argano, 1980
Proasellus danubialis (Codreanu & Codreanu, 1962)
Proasellus delhezi Henry & Magniez, 1973
Proasellus deminutus (Sket, 1959)
Proasellus dianae Pesce & Argano, 1985
Proasellus ebrensis Henry & Magniez, 1992
Proasellus elegans (Codreanu, 1962)
Proasellus escolai Henry & Magniez, 1982
Proasellus espanoli Henry & Magniez, 1982
Proasellus exiguus Afonso, 1983
Proasellus ezzu Argano & Campanero, 2004
Proasellus faesulanus Messana & Caselli, 1995
Proasellus franciscoloi (Chappuis, 1955)
Proasellus gardinii (Arcangeli, 1942)
Proasellus gauthieri (Monod, 1924)
Proasellus gineti Boulanouar, Boutin & Henry, 1991
Proasellus gjorgjevici Karaman, 1933
Proasellus gourbaultae Henry & Magniez, 1981
Proasellus grafi Henry & Magniez, 2003
Proasellus granadensis Henry & Magniez, 2003
Proasellus guipuzcoensis Henry & Magniez, 2003
Proasellus henseni Magniez & Henry, 2001
Proasellus hercegovinensis (Karaman, 1933)
Proasellus hermallensis Arcangeli, 1938
Proasellus hurki Magneiz & Henry, 2001
Proasellus hypogeus (Racovitza, 1922)
Proasellus ibericus (Braga, 1946)
Proasellus infirmus (Birstein, 1936)
Proasellus intermedius (Sket, 1965)
Proasellus istrianus (Stammer, 1932)
Proasellus italicus Dudich, 1925
Proasellus jaloniacus Henry & Magniez, 1978
Proasellus karamani Remy, 1934
Proasellus lagari Henry & Magniez, 1982
Proasellus lescherae Henry & Magniez, 1978
Proasellus leysi Magniez & Henry, 2001
Proasellus ligusticus Bodon & Argano, 1982
Proasellus linearis (Birstein, 1967)
Proasellus ljovuschkini (Birstein, 1967)
Proasellus lusitanicus (Frade, 1938)
Proasellus lykaonicus Argano & Pesce, 1978
Proasellus malagensis Henry & Magniez, 2003
Proasellus maleri Henry, 1977
Proasellus margalefi Henry & Magniez, 1925
Proasellus mateusorum Afonso, 1982
Proasellus meijersae Henry & Magniez, 2003
Proasellus meridianus (Racovitza, 1919)
Proasellus micropectinatus Baratti & Messana, 1990
Proasellus minoicus Pesce & Argano, 1980
Proasellus monodi (Strouhal, 1942)
Proasellus monsferratus (Braga, 1948)
Proasellus montalentii Stoch, Valentino & Volpi, 1996
Proasellus montenigrinus (Karaman, 1934)
Proasellus navarrensis Henry & Magniez, 2003
Proasellus nolli (Karaman, 1952)
Proasellus notenboomi Henry & Magniez, 1981
Proasellus orientalis (Sket, 1965)
Proasellus ortizi Henry & Magniez, 1992
Proasellus oviedensis Henry & Magniez, 2003
Proasellus pamphylicus Henry, Magniez & Notenboom, 1996
Proasellus parvulus (Sket, 1960)
Proasellus patrizii (Arcangeli, 1952)
Proasellus pavani (Arcangeli, 1942)
Proasellus peltatus (Braga, 1944)
Proasellus phreaticus Sabater & de Manuel, 1988
Proasellus pisidicus Henry, Magniez & Notenboom, 1996
Proasellus polychaetus Dudich, 1925
Proasellus pribenicensis Flasarova, 1977
Proasellus racovitzai Henry & Magniez, 1972
Proasellus rectangulatus Afonso, 1982
Proasellus rectus Afonso, 1982
Proasellus remyi (Monod, 1932)
Proasellus rouchi Henry, 1980
Proasellus ruffoi Argano & Campanero, 2004
Proasellus similis (Birstein, 1967)
Proasellus sketi Henry, 1975
Proasellus slavus (Remy, 1948)
Proasellus slovenicus (Sket, 1957)
Proasellus solanasi Henry & Magniez, 1972
Proasellus soriensis Henry & Magniez, 2003
Proasellus spelaeus (Racovitza, 1922)
Proasellus spinipes Afonso, 1979
Proasellus stocki Henry & Magniez, 2003
Proasellus strouhali (Karaman, 1955)
Proasellus synaselloides (Henry, 1963)
Proasellus thermonyctophilus (Monod, 1924)
Proasellus valdensis (Chappuis, 1948)
Proasellus vandeli Magniez & Henry, 1969
Proasellus variegatus Afonso, 1982
Proasellus vignai Argano & Pesce, 1979
Proasellus vizcayensis Henry & Magniez, 2003
Proasellus vulgaris (Sket, 1965)
Proasellus walteri (Chappuis, 1948)
Proasellus winteri Magniez & Henry, 2001
Proasellus wolfi Dudich, 1925

Chú thích

Tham khảo

Asellidae


title: Pablo Aimar

text:
Pablo César Aimar (sinh ngày 3 tháng 11 năm 1979 tại Río Cuarto, Córdoba) là một cựu cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Argentina và hiện là trợ lý huấn luyện viên của Đội tuyển Argentina đã vô địch World Cup 2022. Aimar cao 1m70, nặng 62 kg chơi ở vị trí tiền vệ tấn công và được biết đến như một cầu thủ với lối chơi đầy chất kỹ thuật Nam Mỹ và cũng là một trong những cầu thủ chơi sáng tạo nhất khi còn chơi ở Giải vô địch bóng đá quốc gia Tây Ban Nha-La Liga. Anh có một cái chân phải rất điêu luyện.

Pablo Aimar còn có biệt danh là "Chú hề nhỏ" (El payaso) hay "Ảo thuật gia" (El Mago) bởi vì tiền vệ có khuôn mặt thiên thần này nổi tiếng với những trò quỷ quyệt và thủ đoạn trên sân cỏ, trong đó David Beckham suýt trở thành "nạn nhân" của Pablo Aimar. Người hâm mộ Valencia còn đặt cho anh nhiều biệt danh khác như El Cai, El Pibe dù vậy, bản thân anh muốn được gọi là "Người tình" (El Amante) vì những tình cảm của mình dành cho đội bóng Valencia khi còn chơi cho đội bóng này. Sau nhiều năm sinh sống và làm việc tại Tây Ban Nha, Pablo Aimar chính thức được công nhận là công dân châu Âu.

Huyền thoại bóng đá người Argentina, Diego Maradona từng tuyên bố cầu thủ có khuôn mặt thiên thần này sẽ là người kế thừa xuất sắc vị trí của mình tại đội tuyển quốc gia và là truyền nhân của mình. Báo giới cũng từng coi anh là một "Maradona mới" của bóng đá Argentina, vì lối chơi và những động tác kỹ thuật siêu đẳng không kém gì so với Maradona. Dù được đặt rất nhiều hy vọng để trở thành một cầu thủ lớn nhưng Pablo Aimar là cầu thủ Nam Mỹ điển hình cho cái dớp "khôn nhà dại chợ" khi không thi đấu nổi bật trong màu áo của đội tuyên quốc gia. ngoài ra vì thể lực kém cộng với khả năng thích ứng lối chơi không tốt đã làm hạn chế đi nhiều khả năng của Aimar.

Sự nghiệp cấp câu lạc bộ

River Plate
Pablo Aimar trưởng thành từ lò đào tạo của câu lạc bộ River Plate của Argentina. Sự nghiệp thi đấu của Aimar bắt đầu từ năm 16 tuổi khi anh lần đầu tiên khoác áo câu lạc bộ River Plate và được đánh giá là một trong những tài năng trẻ sáng giá nhất của bóng đá Argentina. Anh đã nhanh chóng nổi lên như một trong những tài năng hứa hẹn nhất ở xứ sở tango khi mới 17 tuổi. Pablo Aimar đã bỏ lỡ cơ hội trở thành một bác sĩ để theo nghiệp quần đùi áo số, anh cũng từng được coi là một thần đồng bóng đá ở xứ này.

Sau những màn trình diễn xuất sắc tại Argentina, anh đã lọt vào tầm ngắm của câu lạc bộ Valencia và đến năm 2001, chuyển đến Valencia sau 5 mùa giải chói sáng trong màu áo "dòng sông bạc" River Plate với phí chuyển nhượng lên đến 24 triệu euro và chính thức thi đấu tại La Liga trong kỳ chuyển nhượng mùa đông mùa giải 2000-2001.

Valencia
Những năm tháng thi đấu trong màu áo của Valencia là khoảng thời gian rực rỡ nhất trong sự nghiệp thi đấu của Aimar và nơi đây cũng là đỉnh cao phong độ của anh. Huấn luyện viên Benitez đã có công trong việc đưa anh về đây

Thời kỳ hoàng kim
Vào năm 2001, Aimar lần đầu tiên chuyển đến đầu quân cho câu lạc bộ Valencia với giá lên đến 24 triệu Euro và tiền vệ người Argentina đã thi đấu xuất sắc, góp công lớn giúp Los Che (biệt danh của Valencia) giành 2 chức vô địch La Liga ở mùa bóng 2001 - 2002, 2003 - 2004 và giành ngôi quán quân UEFA Cup mùa giải 2003- 2004 làm nên một cú đúp ngoạn mục và oanh liệt trong năm 2004. Aimar cũng tiếp tục tỏa sáng và là người có công lớn đã giúp Valencia lần thứ hai liên tiếp lọt vào trận chung kết Champions League. Dưới thời của huấn luyện viên Rafael Benítez, Aimar được xem là linh hồn của đội bóng Valencia. Sau này David Villa cũng được coi là Aimar mới của Valencia điều đó đủ thấy vị trí của anh trong lòng người hâm mộ.

Trận đấu ra mắt đầu tiên của anh cho Valencia là khi Valencia tiếp đội bóng được xem là đại gia Manchester United (MU) trên sân Mestalla vào ngày 14 tháng 2 năm 2001. Với anh, kỷ niệm lần đầu ra mắt năm 2001 ấy không bao giờ phai nhạt. Anh phát biểu: "Tôi giữ mãi hình ảnh đẹp tuyệt ấy, giữa một đấu trường tuyệt vời nhất thế giới ở đẳng cấp câu lạc bộ và trước một đội bóng vĩ đại nhất thế giới. Từ đó, tôi nhận ra sự tuyệt vời mà Valencia mang lại và tôi đã yêu Valen với một niềm tin tôi sẽ chơi một thứ bóng đá hay hơn nữa cho Mestalla".

Nhìn chung, thành tích thi đấu của anh thật đáng ghi nhận với gần 200 trận trong màu áo Valencia trong khoảng thời gian 5 năm rưỡi, ghi được 40 bàn thắng và được xem là công thần hàng đầu của câu lạc bộ này Trong đó, Aimar đã đá 150 trận ở Primera Liga, 36 trận đá ở các cúp của UEFA và 196 trận ở Cúp nhà Vua. Những đóng góp của anh thật sự đã tạo nên sự khác biệt của đội bóng, anh luôn chơi như một kẻ lên đồng giữa đội hình Valencia bén nhọn như lưỡi dao và liên tục được chọn vào đội hình tiêu biểu.

Aimar cũng đã cùng Valencia giành được chuỗi danh hiệu gồm hai chức vô địch La Liga, một cúp UEFA, một siêu cúp châu Âu và một chức á quân Champion League. Với anh, 5 năm với Valen là 5 năm lý tưởng nhất trong cuộc sống bóng đá của mình, thời gian ấy đủ để biến anh thành một Valencianismo (người yêu Valencia).

Với khoảng thời gian 5 năm gắn bó với Valencia và trong 2/3 quãng thời gian đó được xem như là linh hồn của đội bóng dưới triều đại của Benitez, nhưng anh không được trọng dụng sau khi Benítez ra đi, huấn luyện viên mới là Quique Flores cảm thấy cần thay đổi cách chơi bóng của Los Che và Aimar không nằm trong kế hoạch chiến lược của huấn luyện viên này, chính điều này góp tạo nên sự bất đồng với một số thành viên trong ban lãnh đạo câu lạc bộ mà cụ thể là huấn luyện viên Flores, và hệ quả là anh phải rời bỏ Valencia.

Những vấn đề do chấn thương
Trong những năm tháng thi đấu tại Valencia, bên cạnh những vinh quang và thăng hoa thì tiền vệ nhỏ con này còn gặp phải những vấn đề nghiêm trọng do chất thương gây ra. Dù bị ám ảnh bởi chấn thương, anh vẫn trở thành một thần tượng tại sân Mestalla. Điển hình là trong một trận thi đấu giữa Valencia và Atletico Madrid, sau một pha không chiến tranh chấp bằng đầu với hậu vệ đối phương là Pablo Ibanez ở phút thứ hai, Aimar đã làm cho toàn bộ những người có mặt trên sân lo lắng khi bị ngất xỉu và tiền vệ người Argentina này phải vào ngay bệnh viện. Và chấn thương này đã khiến chàng tiên vệ kiến thiết nhỏ con này phải vắng mặt trong trận đấu giữa Valencia và Inter Milan trong khuôn khổ Champions League tại San Siro.

Ngoài ra thì trong thời gian khi còn chơi cho Valencia, ngay trong lúc cuộc đua tam mã đến chiếc vé vào thẳng vòng bảng Champions League mùa tiếp theo đang gay cấn giữa Valencia, Real Mandrid và Osasuna đang vào hồi quyết liệt nhất thì Pablo Aimar lại bị mắc chứng viêm màng não. Sau khi bị sốt và đau đầu kéo dài, Pablo Aimar đã được đưa vào bệnh viện để khám bệnh và mọi thứ làm cho anh thấy bất ngờ khi theo chẩn đoán của các bác sĩ, anh đã bị phải virus viêm màng não. Tại thời điểm đó, căn bệnh này nguy hiểm đến nổi có thể làm cho anh không được chơi được nữa. Tuy nhiên dạng bệnh mà anh mắc phải là dạng viêm màng não lành tính, không lây nhiễm và không để lại di chứng lâu dài và đến nay thì anh đã hoàn toàn hồi phục mà không để lại di chứng nào.

Sau những chấn thương kéo theo sự giảm sút phong độ và đặc biệt là không được trọng dụng trong sơ đồ chiến thuật của huấn luyện viên mới, trước đó, anh đá chính 28 trận cho Valencia nhưng chấn thương khiến Aimar mất phong độ và dần không được huấn luyện viên Quique Sanchez tin dùng ở giai đoạn cuối mùa giải. Pablo Aimar đã quyết định chia tay với câu lạc bộ Valencia khi anh đang ở tuổi 26.

Bất đồng với huấn luyện viên
Việc Aimar quyết tâm ra đi bên ngoài yếu tố phong độ còn là lý do về chiến thuật, theo đó do không được ra sân thường xuyên, điều đó khiến anh đã tỏ ra bất mãn với huấn luyện viên (đặc biệt là khi Claudio Ranieri lên cầm quyền) và đòi được ra đi. Trong mùa bóng 2004, anh chỉ được ra sân chính thức 9 lần kể từ đầu mùa điều đó đã làm anh hậm hực. Tâm sự với tờ Daily Star của Anh, Aimar phát biểu:

"Tôi cảm thấy không hạnh phúc tại Mestalla. Không thể hiểu tại sao tôi lại không được sử dụng thường xuyên. Tôi đã hỏi Ranieri nhưng ông ấy không nói rõ lý do vì sao. Rõ ràng, tôi không phải là một phần trong kế hoạch của ông ấy".

Trong mùa bóng này, Ranieri thường xuyên sử dụng đội hình 4-4-2 và hàng tiền vệ bốn người giăng ngang không có chỗ cho cầu thủ dẫn dắt trên sân. Cách sắp xếp nhân sự này khác hẳn so với đội hình 4-5-1 của Benítez - sơ đồ luôn có sự hiện diện của một hộ công (và thường là vị trí của Aimar) chính điều đó làm Aimar thường phải ngồi dự bị cho cầu thủ trẻ Sissoko vì Ranieri không thích mẫu cầu thủ thích chơi kỹ thuật nhưng không biết phòng ngự như Aimar.

Trong thời gian này, câu lạc bộ có tiếng tăm ở Anh là Liverpool dưới thời của huấn luyện viên Benítez (huấn luyện viên cũ của anh) cũng đã từng có ý định đưa cầu thủ này về sân Alfield khi đã có những liên hệ trước đó với anh vào tháng 1 nhưng không thành công và tiếp tục coi "chú hề nhỏ" là mục tiêu chuyển nhượng hàng đầu trong mùa hè năm đó. Tại thời điểm đó thì bản thân Aimar cũng mong muốn thi đấu cho câu lạc bộ này. Anh từng phát biểu với báo giới rằng anh muốn đến Liverpool vì "Rafael Benítez là một huấn luyện viên tuyệt vời, một người rất hiểu tôi. Liverpool là một nơi lý tưởng để đến nếu như tương lai của tôi ở đây không được đảm bảo. Theo quan sát của tôi, Premiership là giải vô địch hay nhất châu Âu bên cạnh Liga, và tôi nghĩ rằng mình sẽ không gặp phải vấn đề gì trong việc hòa nhập với nó". Khi Benitez còn dẫn dắt Valencia, Aimar luôn là một trong những trụ cột của đội bóng này.

Mặc dù vậy, anh đã không đến Liverpool mà đầu quân cho câu lạc bộ Real Zaragoza. Câu lạc bộ này thực sự muốn có được tiền vệ sáng tạo người Argentina này khi đồng ý trả đúng mức giá mà Valencia đề nghị (trong quá trình thương lượng, Valencia đòi mức giá là 12 triệu Euro, tuy nhiên đội bóng Zaragoza chào giá là 10 triệu Euro ). Không còn được tin cậy tại Valencia và mất suất đá chính ở đội tuyển quốc gia, Pablo Aimar đã quyết định tìm đến Zaragoza để vãn hồi sự nghiệp. Các cổ động viên của Valencia đều cảm thấy bất ngờ khi cầu thủ con cưng của họ thông báo đã hoàn tất thủ tục ký hợp đồng thi đấu bốn năm với Real Zaragoza với giá trị theo hợp đồng lên đến 11 triệu Bảng Anh. Với bản hợp đồng này, anh trở thành một trong những cầu thủ có mức giá chuyển nhượng cao nhất trong lịch sử câu lạc bộ Zaragoza.

Real Zaragoza
Việc Aimar, một trong những tiền vệ sáng tạo nhất của La Liga và là cầu thủ trụ cột của Valencia bất ngờ chia tay câu lạc bộ để chuyển đến Real Zaragoza, một đội bóng được xem là ít tên tuổi hơn so với đội bóng cũ và tất nhiên càng không phải là "đại gia" của La Liga thật sự gây nhiều bất ngờ cho báo giới, người hâm mộ và giới chuyên môn ở Tây Ban Nha.

Không ai nghĩ đích đến của anh lại là Real Zaragoza, bởi đã có rất nhiều tin đồn về việc anh sẽ chuyển đến Liverpool, câu lạc bộ do ông thầy cũ rất hiểu anh là Rafael Benítez làm huấn luyện viên trưởng. Trước đó, trên trang web của câu lạc bộ, Zaragoza đã liên tục khẳng định đã có được chữ ký của Aimar và tiền vệ sáng tạo người Argentina sẽ sớm ra mắt trong màu áo mới, dù việc thương lượng chưa hoàn tất. Mặc dù vậy, nhưng những chấn thương liên miên và sự sa sút phong độ, không được sự tin tưởng của huấn luyện viên và cần một miền đất mới để phục hồi sự nghiệp, cộng thêm với giá trị khá lớn của bản hợp đồng và sự săn đón của Zaragoza, Aimar đã đến nơi đây và khoác áo Zaragoza trong 3 mùa bóng tiếp theo tại La Liga.

Zaragoza đã phải bỏ ra khoảng 11 triệu euro để có được sự phục vụ của Pablo Aimar, đồng thời theo bản hợp đồng mới ký, Zaragoza sẽ trả cho Aimar 1 triệu euro mỗi năm và anh sẽ khoác áo câu lạc bộ này trong vòng 4 năm. Hình thức của hợp đồng là chuyển nhượng tự do và Aimar không bị bó hẹp về vấn đề luật lệ với câu lạc bộ cũ. Câu lạc bộ xứ Aragon đánh giá đây là một trong những hợp đồng quan trọng nhất trong lịch sử câu lạc bộ hay "vụ chuyển nhượng quan trọng nhất trong lịch sử" việc này sẽ khiến chữ ký của anh sẽ trở thành một trong những chữ ký quan trọng nhất trong lịch sử Zaragoza. Tại Zaragoza, Aimar vẫn được chơi bên cạnh nhiều cầu thủ Nam Mỹ, trong đó có cả đồng hương Milito và Andres D"Alessandro (chuyển về theo hợp đồng cho mượn từ Wolfsburg), hậu vệ Sergio Fernandez.

Việc Aimar về Zaragoza cũng nằm trong chiến lược của câu lạc bộ, huấn luyện viên mới Victor Fernandez đã có một loạt sự tăng cường lực lượng nhằm cải thiện thành tích khiêm tốn của câu lạc bộ. Trong con mắt của nhiều nhà chuyên môn, chấp nhận đến một câu lạc bộ hạng trung bình như Zaragoza là bước lùi trong sự nghiệp nhiều vinh quang của Aimar. Tuy vậy, việc Aimar đến Zaragoza xem như anh đã có được bến đỗ mới của mình, đây được coi như một cơ hội đối với tiền vệ này.

Tại Zaragoza, Aimar với vai trò là một thủ lĩnh dẫn dắt lối chơi, đội bóng đã có những bước tiến mạnh mẽ nhờ lối chơi đậm đặc chất Nam Mỹ. Cùng với những người đồng hương như anh em Gabriel Milito và Diego Milito, Aimar chính là một trong những cầu thủ Zaragoza góp mặt nhiều nhất trên sân với 932 phút thi đấu.

Việc ra sân 12/12 trận trong đội hình xuất phát (chỉ nghỉ 2 trận do chấn thương) chứng minh tầm quan trọng của Aimar trong lối chơi tấn công cởi mở mà huấn luyện viên Fernandez đang theo đuổi. Aimar được hồi sinh và nhanh chóng trở thành một trong những cầu thủ trụ cột của câu lạc bộ này, đánh dấu bằng việc giúp Zaragoza lọt vào top 6 La Liga mùa bóng 2006-2007. Và anh cũng đã có trận thi đấu đáng nhớ gặp lại đội bóng cũ Valencia tại sân Mestella.

Tất nhiên Aimar chưa thể thực sự trở lại phong độ đỉnh cao như khi chơi cho Valencia trong mùa bóng 2003 - 2004 và một mình Aimar không thể đỡ nổi cho cả một tập thể sa sút thê thảm mùa bóng tiếp theo, kết quả là trong mùa bóng 2007 – 2008, câu lạc bộ này chỉ xếp ở vị trí 18 trên bảng xếp hạng La Liga, đồng nghĩa với việc phải xuống hạng. Tất nhiên việc xuống hạng của câu lạc bộ này kéo theo vấn đền về tài chính và khiến Zaragoza buộc phải rao bán một trong những ngôi sao sáng nhất của mình.

Trong quá trình Zaragoza rao bán Aimar đã có hàng loạt các câu lạc bộ có tên tuổi ở châu Âu quan tâm, đeo đuổi chàng tiền vệ này. Một loạt các câu lạc bộ châu Âu hết sức quan tâm. Lúc đó câu lạc bộ anh có ý định chuyển đến chơi là Newcastle ở giải Premier League, anh muốn chơi cho một giải đỉnh cao thay vì phải chơi ở giải hạng hai. Người đại diện của cầu thủ này công khai với báo giới về ý định của anh cũng như thông tin Newcastle muốn có được chữ ký của anh để có thể có một hộ công cho cặp tiền đạo Obafemi Martins và Michael Owen vì khả năng khả năng kiến tạo và dẫn dắt trận đấu của Aimar đã được kiểm chứng.

Câu lạc bộ Portsmouth, đội bóng của huấn luyện viên Harry Redknapp cũng đã đồng ý trả 7 triệu bảng để có được cầu thủ kiến tạo này để tăng cường sức tấn công cho hàng tiền đạo khi có 1 nhà kiến thiết ở giữa sân. Tuy nhiên qua nhiều vụ thương lượng, đàm phán liên tục cuối cùng thì Aimar không về chơi cho giải Premier League như anh vẫn để ngỏ khả năng mà quyết định chuyển đến chơi cho Benfica, một đội bóng của Bồ Đào Nha. Huấn luyện viên trưởng của Everton, David Moyes đang có ý định chi ngân sách để đưa anh về đội bóng vùng Merseyside. Ông Moyes muốn bổ sung cho Everton một cầu thủ có chất lượng tốt để củng cố mục tiêu lọt vào top 4 của Premier League mùa giải tiếp theo. Aimar có thể sẽ là sự bổ sung rất cần thiết khi mà Tim Cahill luôn phải vật lộn với chấn thương còn tương lai của Mikel Arteta hiện không rõ ràng.

Benfica

Sau khi chia tay Valencia, Pablo Aimar đã chuyển đến chơi cho Zaragoza trước khi quyết định đầu quân cho Benfica vào ngày năm 2008 và cùng đội bóng này vô địch quốc gia vào năm 2010, sau 5 năm chờ đợi. Anh đã ghi được 11 bàn thắng sau 74 lần ra sân trong màu áo Benfica và luôn được đánh giá cao ở khả năng kiến tạo cũng như dẫn dắt trận đấu.

Cuối cùng thì Aimar đã quyết định rời Real Zaragoza để gia nhập Benfica với một hợp đồng có thời hạn 4 năm và có giá trị khoảng 6,5 triệu Euro. theo hãng tin AFP cho biết hợp đồng kéo dài 4 năm, nhưng hãng tin ESPN lại cho biết chỉ kéo dài 3 năm. Phát biểu sau khi gia nhập đội bóng mới, Pablo Aimar nói: "Mặc dù nhận được rất nhiều lời đề nghị hấp dẫn từ các câu lạc bộ khác, nhưng tôi vẫn hằng ao ước được thi đấu cho Benfica." Aimar cũng không giấu nổi sự vui mừng khi chính thức là thành viên của Benfica, anh cho biết: "May mắn thay, tôi luôn có nhiều sự lựa chọn nhưng tôi luôn luôn muốn chơi cho Benfica".

Với việc anh chuyển đến chơi cho Benfica cùng với người đồng hương là Javier Saviola, đội bóng của Bồ Đào Nha đã có sự khởi sắc mạnh mẽ nhờ lối chơi đầy sáng tạo và đậm chất Nam Mỹ. Và Benfica được cho là đội bóng có lối chơi thiên về tấn công mạnh mẽ nhất châu Âu tại thời điểm đó. Cũng tại thời điểm đó, triết lý bóng đá tấn công của Benfica đã thành công vang dội trong mùa này, khi họ dẫn đầu giải vô địch quốc gia với khoảng cách 11 điểm trước đối thủ là Porto. Ở đấu trường châu Âu, họ cũng đã lọt vào bán kết cúp Europa (Cúp C2 châu Âu trước đó).

Nguyên nhân là Benfica đã sở hữu đến hai "số 10" đáng nể, Pablo Aimar và Javier Saviola - những tài năng lớn đã bị bóng đá đỉnh cao quên lãng. Kể từ khi chuyển sang châu Âu, chưa bao giờ Aimar và Saviola chơi hay như bây giờ. Hai cầu thủ này phối hợp với nhau ăn ý và tạo nên mối nguy hiểm lớn và luôn tuyệt vời về kỹ thuật cá nhân. Họ có lối chơi đẹp mắt thiên về tấn công. Saviola từng phát biểu: "Tôi chưa từng chơi với cầu thủ nào khác có thể biết rõ tôi sẽ di chuyển tới đâu như Aimar". Aimar cũng xác nhận điều đó: "Chúng tôi như thể tâm đầu ý hợp. Cậu ấy luôn di chuyển tới nơi mà tôi nghĩ rằng cậu ấy sẽ chạy tới đó. Và tôi cho rằng cậu ấy cũng có cảm giác như vậy về tôi. Đó là lý do vì sao chúng tôi thích chơi cùng nhau". Chính nhờ sự ăn ý giữa hai ngôi sao này mà Benfica vẫn vững vàng ở vòng bảng Champions League. Aimar cũng đã có cơ hội gặp lại đội bóng Liverpooll trong vòng loại Europa khi 02 đội gặp nhau ở tứ kết

Tuy vậy, Aimar chưa phải đạt phong độ ấn tượng khi chơi cho Benfica, cầu thủ này chỉ ghi 7 bàn trong 55 trận ở giải vô địch Bồ Đào Nha và chủ yếu đóng vai trò dẫn dắt đồng đội và kiến thiết cơ hội ghi bàn. Tuy vậy trong một trấn đấu gặp Pacos Ferreira ở giải vô địch Bồ Đào Nha diễn ra vào ngày 29 tháng 10 năm 2010, anh đã có màn đi bóng solo dứt điểm đẹp mắt và đẳng cấp khi anh cầm bóng từ phần sân nhà và bằng kỹ thuật hoàn hảo và tốc độ của mình vượt qua bốn cầu thủ đối phương rồi dứt điểm mạnh từ ngoài vòng cấm địa, bóng đi xoáy vòng cùng vào lưới. đây là pha solo mang phong cách của Maradona và bàn thắng có thể đưa vào sách giáo khoa bóng đá vì tính mẫu mực của nó.

Vẫn đang chơi cho Benfica nhưng đến năm 2010 có nhiều thông tin đăng tải cho rằng Aimar đang chuẩn bị rời khỏi Benfica để sang thi đấu cho giải Vô địch quốc gia Italia. Khi có đến hai câu lạc bộ đại gia ở giải này là Lazio và Inter Milan đang đánh tiếng muốn có được sự phục vụ của Aimar. Theo người đại diện của anh thì thân chủ của ông đang được Biancocelesti liên hệ. Câu lạc bộ này đã có những lời đề nghị rất hấp dẫn dành cho cầu thủ 30 tuổi này và họ rất muốn đưa Aimar về Stadio Olympico bởi đội hình của Lazio hiện tại không có một ngôi sao dẫn dắt nào xứng tầm.

Người đại diện của Aimar là Gustavo Mascardi trả lời trên Il Corriere Dello Sport: "Chủ tịch Claudio Lotito đã có liên hệ với tôi và hỏi thăm tình hình của Aimar khá cặn kẽ. Chúng tôi đang sắp xếp lịch hẹn vào tháng 11 tới để bàn thảo kỹ hơn về vấn đề này". Theo giới báo chí thì Aimar cũng rất muốn được chơi bóng ở Serie A sẽ là một lợi thế giúp cho anh duy trì được phong độ đỉnh cao qua đó đảm bảo cho mình tấm vé được tham dự World Cup 2010 trong màu áo Đội tuyển Argentina. Tuy vậy, hợp đồng hiện tại của cầu thủ này với đội bóng Bồ Đào Nha còn thời hạn tới năm 2012, nếu như Lazio muốn có thể chiêu mộ Aimar thì họ phải bỏ ra đủ 20 triệu euro để mua lại hợp đồng của cầu thủ này đây được coi là một con số "khá chát" với một cầu thủ đã 30 tuổi.

Bên cạnh đó, một câu lạc bộ khác ở Italia là Inter Milan cũng nhắm đến Aimar. Anh là mục tiêu mới nhất đã lọt vào "mắt xanh" của Jose Mourinho. Tuy vậy việc chuyển nhượng này sẽ không khả quan khi Pablo Aimar vẫn đang nằm trong kế hoạch lâu dài của Benfica.

Năm 2011
Trong năm 2011, dấu ấn của Pablo Aimar để lại cho câu lạc bộ là sự tỏa sáng trong trận gặp MU trong giải Champions League. Phát biểu trước trận ra quân tại đấu trường Champions League, huấn luyện viên Alex Ferguson tỏ ra lo lắng khi cho biết tiền vệ Pablo Aimar của Benfica là mối đe dọa thường trực đối với Manchester United. Ông nói: "Chúng tôi biết rất rõ về Pablo Aimar khi còn chơi cho Valencia một vài năm trước đây. Anh ấy là một cầu thủ tài năng". Cầu thủ nguy hiểm nhất của Benfica đã từng đối đầu Manchester United trong mùa giải 2000-2001, trong hai lần gặp nhau đó, Valencia và Quỷ đỏ, bất phân thắng bại. Đúng như sự lo lắng của vị huấn luyện viên này, bàn thắng của Aimar ghi vào lưới Man Utd không chỉ giúp Benfica có được trận hoà 2-2 đồng thời nó còn vô cùng ý nghĩa đối với Pablo Aimar. Cầu thủ này sau đấy đã được một số đội bóng Anh mời về thi đấu. Một lý do khác khiến Aimar có sức hấp dẫn hơn là tiền vệ này sẽ là cầu thủ tự do vào mùa Hè tới. Anh được báo giới một lần nữa đánh giá là "món hời" trong chuyển nhượng.

Ngày 6 tháng 6 năm 2013, sau 179 trận và ghi được 17 bàn cho Benfica, Aimar ở độ tuổi 33 tuyên bố rời Benfica và gửi lời cảm ơn đến câu lạc bộ cho năm năm tuyệt vời trong sự nghiệp.

Johor Darul Takzim
Ngày 7 tháng 8 năm 2013, chủ tịch Tunku Ismail Ibrahim của câu lạc bộ Malaysia Johor Darul Takzim F.C. tuyên bố chính thức Aimar đã ký hợp đồng có thời hạn một năm với câu lạc bộ.

Sự nghiệp đội tuyển quốc gia
Với tài năng của mình, Aimar nhanh chóng được triệu tập vào đội hình trẻ và đội tuyển quốc gia Argentina tham dự các giải đấu lớn trên thế giới. Aimar cũng đã có những đóng góp nhất định trong lối chơi và thành tích của đội tuyển quốc gia. Nhưng những đóng góp này chưa tương xứng với sự kỳ vọng của người hâm mộ dành cho anh ở cấp độ đội tuyển. Trong sự nghiệp thi đấu của mình, Aimar là thành viên trong đội hình đội tuyển U20 Argentina đoạt chức vô địch Giải trẻ Thế giới năm 1997. Pablo Aimar cũng đã sút tung lưới đối phương 8 lần trong tổng số 51 trận khoác áo đội tuyển quốc gia Argentina và đã cùng đội bóng này lọt vào tứ kết World Cup 2006. và cũng là nhân tố quan trọng trong việc đưa đội tuyển Argentina vượt qua cửa tử để góp mặt tại Vòng chung kết bóng đá thế giới năm 2010 tại Nam Phi

Wold Cup 2006
Trong trận gặp đội tuyển Brasil trong vòng loại Wold Cup 2006 trên sân Belo Horizonte của Brasil thật sự là một kỷ niệm không vui đối với anh vì đội nhà đã thua tan tác trước kình địch. Trong trận đấu đó, Pablo Aimar cũng chưa hoàn toàn bình phục để có thể ra sân ngay từ đầu. Thiếu một cầu thủ dẫn dắt thực thụ, Argentina triển khai tấn công thiếu mạch lạc.

Trong vòng chung kết World Cup 2006 tại Đức, Aimar cũng ít có cơ hội được ra sân do phải chấp nhận vai trò dự bị cho cầu thủ Riquelme. Anh đã kịp bình phục chấn thương dính phải trước đó nhưng anh chỉ có thể đánh bóng băng ghế dự bị. Huấn luyện viên José Pekerman thích dùng Riquelme và thần đồng Messi hơn là Aimar cho vị trí tiền vệ công.
Trước đó giới chuyên môn nhận định rằng, Pekerman sẽ kết hợp giữa một Riquleme tinh quái với khả năng kiến tạo cùng một Aimar khéo léo, chịu khó di chuyển phát xuất từ thiên hướng tấn công bẩm sinh của một tiền vệ năng nổ, tầm quan sát tốt, phản ứng nhanh nhạy, cũng như khả năng kiểm soát bóng đẳng cấp của bộ đôi này.

Copa Cup 2007
Tại Copa Cup năm 2007, trong trận mở màn gặp đội tuyển Mỹ ở trận mở màn, Argentina đã chơi khá bế tắc ở hiệp 1 và để đối thủ cầm chân 1-1 sau giờ nghỉ. Sang hiệp hai, khi Basile tung Aimar vào sân thay Cambiasso, trong vòng 31 phút mà Aimar chơi cạnh Messi, Albiceleste đã chơi sinh động hẳn lên và "Chú hề nhỏ" đã ghi được 1 bàn thắng quý giá.

Nhưng tại giải này, Argentina vẫn không đạt được kết quả như mong muốn, họ thi đấu không được tốt, Aimar cũng không phát huy hết được sở trường của mình để thực sự trở thành một người dẫn dắt lối chơi cho toàn đội.

World Cup 2010
Đến World Cup 2010, ngay từ chiến dịch vòng loại, huấn luyện viên Maradona đã bất ngờ triệu tập Pablo Aimar vào đội hình thi đấu bất chất cầu thủ này đã lớn tuổi (31 tuổi) và đã qua thời kỳ đỉnh cao phong độ mặc dù có biểu hiện phục hồi khi chơi ở Benfica. Đây được coi là giải pháp sử dụng những nhân tố mới (Pablo Aimar trở lại lần đầu sau hơn 2 năm). Rất nhiều người đã hoài nghi vào quyết định triệu tập Pablo Aimar và Martin Palermo của huấn luyện viên Maradona. Việc bất ngờ gọi Pablo Aimar, cầu thủ đã không chơi cho đội tuyển hơn 2 năm qua và "gã điên" Palermo khiến Maradona khiến tất cả ngỡ ngàng ông bị gọi là "kẻ điên khùng". Tuy vậy việc gọi Aimar vào đội hình đã góp phần tạo hưng phấn cho Messi, anh tỏ ra rất phấn khởi khi tiền vệ Pablo Aimar vừa được Diego Maradona gọi trở lại đội tuyển Argentina. Anh phát biểu trên Goal.com: "Tôi rất thích lối đá của Pablo Aimar, hy vọng khi được thi đấu cùng nhau, chúng tôi sẽ giúp Argentina giành được số điểm tối đa trong 2 trận đấu sắp tới ở vòng loại World Cup 2010".

Và không phụ lòng tin tưởng của Maradona, Pablo Aimar đã có một trận đấu có thể nói là xuất sắc và đáng nhớ nhất của anh khi khoác áo đội tuyển quốc gia. Đó là trận đấu mang tính quyết định với Peru trong việc giành tấm vé vào chơi ở vòng chung kết World Cup 2010 tại sân nhà của Argentina là Monumental. Dù Aimar chỉ đá được 75 phút, do thể lực vẫn là điểm yếu cố hữu của anh, nhưng tờ Goal vẫn dành cho "chú hề" điểm số 7,5 (cao nhất trong số những người đá chính).

Ở trận đấu này, Pablo Aimar ra sân trong đội hình xuất phát. Như thường lệ, anh giữ vai trò kiến thiết ngay sau hai tiền đạo Higuaín và Messi. Ngay phút thứ 9, Aimar có pha tạt bóng chuẩn xác cho Gabriel Heinze bật cao đánh đầu, đang tiếc là bóng lại đi chệch cột dọc. Bộ đôi đang chơi cho Benfica, Aimar và Di Maria đã chơi xuất sắc giúp Argentina có được thế trận ổn định ở giữa sân nhưng họ vẫn thiếu một chân sút có thể cụ thể hóa các cơ hội thành bàn thắng. Cuối hiệp 1, Argentina lại có một cơ hội rõ rệt khác khi Aimar lại một lần nữa chuyền bóng chuẩn xác cho Di Maria tung cú vô lê, đáng tiếc là bóng đi sạt cột dọc trong gang tấc.

Phải sang tận đầu hiệp 2, Argentina tăng tốc và bất ngờ có được bàn thắng ở phút 47. Aimar có một pha chọc khe thông minh và tinh tế cho Higuain băng xuống dứt điểm lạnh lùng hạ gục thủ môn Butron mở tỉ số cho cho Argentina. Vì điểm yếu về thể lực, Aimar rời sân khi Argentina đang dẫn trước 1-0 và anh đã phải chứng kiến đội nhà bị tra tấn suốt những phút sau đó. Phút thứ 89, Vargas tung cú sút từ ngoài vòng cấm để Rengifo dũng mãnh băng vào đánh đầu cắt mặt đánh bại Romero, san bằng tỷ số 1-1
Argentina tràn lên tấn công và đúng vào phút bù giờ thứ 3, từ tình huống lộn xộn trong vòng cấm địa Peru, Heinze sút bóng chìm đi lập bập đến đúng chân Palermo. Và "gã khùng" dễ dàng đệm bóng vào khung thành trống, ấn định thắng lợi kịch tính 2-1 cho Albiceleste và đem về 3 điểm nghẹt thở cho Argentina.

Trong trận đấu này, người hâm mộ đã được chứng kiến sự trở lại ấn tượng của hai cầu thủ từng gây thất vọng trong quá khứ là Aimar và Palermo. Việc Argentina dự World Cup 2010 có sự đóng góp lớn lao của "chú hề" Pablo Aimar.

Mặc dù vậy trong trận gặp Uruguay, anh không được ra sân mà phải nhường chỗ cho Veron. Dù Pablo Aimar chơi khá tốt, được đánh giá cao nhất trong số các cầu thủ Argentina thi đấu với Peru, nhưng Maradona tuyên bố tiền vệ Veron (hết hạn treo giò) sẽ có mặt trong trận đấu với Uruguay. Việc này có thể đồng nghĩa với Pablo Aimar sẽ phải ngồi dự bị, vì anh đá cùng vị trí với Veron.

Điều đáng nói là do xung khắc với Riquelme nên Maradona đã chọn Veron làm người cầm nhịp ở tuyến giữa trong các trận đấu. Song vì cầu thủ này đã gây thất vọng nên Maradona đành quay sang "Chú hề nhỏ", (lúc này đã tròn 30 tuổi) và đang có phong độ khá tốt trong màu áo Benfica cho trận đấu sinh tử đó. Sau đó dù Aimar đá tốt nhưng Maradona vẫn tin dùng Veron.

Thống kê bàn thắng
Trong quá trình thi đấu, tiền vệ tài hoa này đã ghi nhiều bàn thắng cho đội tuyển quốc gia và các câu lạc bộ mà mình thi đấu, dưới đây là thống kê về tổng số bàn thắng mà Aimar đã ghi được.

Cấp độ đội tuyển

|-
|1999||2||0
|-
|2000||5||1
|-
|2001||7||0
|-
|2002||6||1
|-
|2003||9||4
|-
|2004||2||0
|-
|2005||6||1
|-
|2006||6||0
|-
|2007||7||1
|-
|2008||0||0
|-
|2009||1||0
|-
!Tổng cộng||51||8
|}

Cấp độ câu lạc bộ

Danh hiệu

Cầu thủ
River Plate
 Primera División: 1997 Apertura, 1999 Apertura, 2000 Clausura
 Supercopa Sudamericana: 1997
 Recopa Sudamericana: Á quân 1997

Valencia
 La Liga: 2001–02, 2003–04
 UEFA Cup: 2003–04
 UEFA Super Cup: 2004
 Supercopa de España: Á quân 2002, 2004
 UEFA Champions League: Á quân 2000–01

Benfica
 Primeira Liga: 2009–10
 Taça da Liga: 2008–09, 2009–10, 2010–11, 2011–12
 UEFA Europa League: Á quân 2012–13
 Taça de Portugal: Á quân 2012–13
 Supertaça Cândido de Oliveira: Á quân 2010

Johor Darul Ta’zim
 Malaysian Super League: 2014

U17 Argentina
 South American Under-17 Football Championship: Á quân 1995
 FIFA U-17 World Cup: Hạng ba 1995

U20 Argentina
 South American Youth Championship: 1997, 1999
 FIFA World Youth Championship: 1997

Đội tuyển Argentina
 FIFA Confederations Cup: Á quân 2005
 Copa América: Á quân 2007

Chú thích

Liên kết ngoài

 CiberChe

 Thông tin tại worldfootball.net

Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá Argentina
Cầu thủ bóng đá River Plate
Cầu thủ bóng đá Valencia CF
Cầu thủ bóng đá Real Zaragoza
Cầu thủ bóng đá Benfica
Cầu thủ bóng đá Johor Darul Takzim
Tiền vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá nam Argentina ở nước ngoài
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Argentina
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 2002
Cầu thủ Cúp Liên đoàn các châu lục 2005
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 2006
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Tây Ban Nha
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Bồ Đào Nha


title: Euglossa crassipunctata

text:
Euglossa crassipunctata là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Moure mô tả khoa học năm 1968.

Chú thích

Tham khảo

Euglossa
Động vật được mô tả năm 1968


title: Saint-Gildas-des-Bois

text:
Saint-Gildas-des-Bois là một xã thuộc tỉnh Loire-Atlantique, trong vùng Pays de la Loire ở phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 16 mét trên mực nước biển. Theo điều tra dân số năm 1999 của INSEE, xã có dân số 3059 người.

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintgildasdesbois


title: Zelzate

text:
Zelzate là một đô thị ở tỉnh Oost-Vlaanderen. Đô thị này chỉ bao gồm thị xã Zelzate proper. Tại thời điểm ngày 1 tháng 1 năm  2006 Zelzate có tổng dân số 12.176 người. Tổng diện tích là 13,71 km² với mật độ dân số là 888 người trên mỗi km².

Zelzate bị kênh đào Ghent-Terneuzen chia đôi. Có bốn cây cầu và một đường hầm nối hai bờ với nhau. Đô thị này chịu ô nhiễm công nghiệp, có chất lượng không khí tệ nhất ở Bỉ .

Cư dân nổi bật
 Eric Verpaele (sinh năm 1952), nhà văn

Thành phố kết nghĩa
Đô thị này kết nghĩa với:
Aubenas (Pháp)
Cesenatico (Italia)
Delfzijl (Hà Lan)
Schwarzenbek (Đức)
Sierre (Thụy Sĩ)

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang mạng chính thức

Đô thị của Oost-Vlaanderen


title: Triaenodes nox

text:
Triaenodes nox là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Chú thích

Tham khảo

Trichoptera miền Tân bắc
Triaenodes


title: Gävle (đô thị)

text:
Đô thị Gävle (Gävle kommun) là một đô thị đông trung bộ Thụy Điển.Thủ phủ là thành phố Gävle.

Vị trí ở phía bắc cửa sông Dalälven, là đô thị cực nam của vùng đất lịch sử Norrland.

Đô thị hiện nay được lập năm 1971, khi thành phố Gävle cũ được hợp nhất với 4 đô thị nông nghiệp xung quanh. Tất cả các đơn vị này đều là các đơn vị được lập thành đô thị theo đạo luật về chính quyền năm 1862.
Đô thị Gävle nằm bên Biển Baltic.

Các đơn vị dân cư trực thuộc

Dữ liệu năm 2000.

(Nguồn:  )

Thành phố kết nghĩa
 Álftanes - Iceland
 Raumo, Phần Lan
 Gjøvik, Na Uy
 Næstved, Đan Mạch
 Galva, Illinois, USA
 Jūrmala - Latvia

Thị xã có quan hệ hợp tác nhưng không có thỏa thuận kết nghĩa chính thức:
 Buffalo City, Nam Phi

( )

Tham khảo

Liên kết ngoài
Gävle - Trang mạng chính thức
Thống kê

Đô thị Thụy Điển
Đô thị của hạt Gävleborg


title: Villambistia

text:
Villambistia là một đô thị trong tỉnh Burgos, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 65 người.

Tham khảo

Đô thị ở Burgos


title: Yo-yo

text:
Yo-yo là một đồ chơi phổ biến được cấu tạo bao gồm một sợi dây buộc một đầu vào một cuộn chỉ dẹt, đầu còn lại là một nút thòng lọng không siết hoàn toàn. Yo yo được chơi bằng cách giữ đầu tự do của dây (thường là dùng một ngón tay xỏ vào nút thắt) và kéo sao cho cuộn chỉ đong đưa trong không trung và cuốn vào hay thả (có thể gọi là nhả) sợi dây ra. Trò chơi này trở nên phổ biến lần đầu tiên vào thập niên 1920, và cho đến nay nó vẫn là thú tiêu khiển ưa thích không chỉ của trẻ em mà có cả người lớn, mặc dù ban đầu đây là một trò chơi của trẻ em.
Trong cách chơi đơn giản nhất, con yo-yo được buộc vào trục bằng tay. Khi chơi, yo-yo được thả xuống dọc theo sợi dây và theo Quán tính lại cuốn sợi dây lên.

Yo-yo còn là bộ môn được tổ chức thi quốc tế. Cuộc thi Yo-Yo Thế giới (World Yo-Yo Contest) là cuộc thi yo-yo đỉnh cao của vòng đua cạnh tranh trên toàn thế giới và được coi là cuộc thi yo-yo uy tín nhất trên thế giới. Người chiến thắng trong cuộc thi này ở bất kỳ hạng mục nào trong số sáu hạng mục vô địch được coi là Nhà vô địch Yo-Yo Thế giới; Cuộc thi Yo-Yo Thế giới là sự kiện duy nhất để trao một danh hiệu như vậy. Cuộc thi thu hút các thí sinh từ khắp nơi trên thế giới và số lượng khán giả ngày càng đông đảo. Cuộc thi hàng năm hiện được điều hành bởi Liên đoàn Yo-Yo Quốc tế (IYYF) và tổ chức quốc gia của nước chủ nhà mỗi năm.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Trò chơi
Thể thao giải trí
Đồ chơi truyền thống


title: Sumitrosis semilimbata

text:
Sumitrosis semilimbata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Baly miêu tả khoa học năm 1885.

Chú thích

Tham khảo

Sumitrosis


title: Thurey

text:
Thurey là một xã ở tỉnh Saône-et-Loire trong vùng Bourgogne-Franche-Comté nước Pháp.

Thông tin nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số 352.Con số ước tính năm 2005 là 376 người.

Xem thêm
Xã của tỉnh Saône-et-Loire

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Saône-et-Loire


title: Brachyotum gleasonii

text:
Brachyotum gleasonii là một loài thực vật có hoa trong họ Mua. Loài này được Wurdack mô tả khoa học đầu tiên năm 1953.

Chú thích

Liên kết ngoài

Brachyotum
Thực vật được mô tả năm 1953
Thực vật Ecuador
Thực vật dễ tổn thương


title: Derovatellus alluaudi

text:
Derovatellus alluaudi là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Guignot miêu tả khoa học năm 1936.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Derovatellus


title: Metiscus

text:
Metiscus là một chi bướm ngày thuộc họ Bướm nâu.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Họ Bướm nhảy


title: 2335 James

text:
2335 James (1974 UB) là một tiểu hành tinh bay qua Sao Hỏa được phát hiện ngày 17 tháng 10 năm 1974 bởi E. F. Helin ở Palomar.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 2335 James

Được phát hiện bởi Eleanor F. Helin
Thiên thể phát hiện năm 1974


title: Hydropsyche camillus

text:
Hydropsyche camillus là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Hydropsyche


title: Villecresnes

text:
Villecresnes là một xã ở ngoại ô phía đông nam của Paris, Pháp. Nó nằm cách  tình từ trung tâm của Paris.

Thành phố kết nghĩa
  Zibido San Giacomo, Italia since 2010

Xem thêm
Xã của tỉnh Val-de-Marne

Tham khảo
INSEE
Mayors of Essonne Association

Liên kết ngoài
Villecresnes official website

Xã của Val-de-Marne


title: (12233) 1986 QF3

text:
{{DISPLAYTITLE:(12233) 1986 QF3}}

(12233) 1986 QF3 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henri Debehogne ở Đài thiên văn La Silla ở Chile ngày 29 tháng 8 năm 1986.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 12001–13000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1986
Được phát hiện bởi Henri Debehogne
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Hoàng Quyền

text:
Hoàng Quyền (chữ Hán: 黃權; Phiên âm: Huang Ch'üan; ?-240) tự Công Hành (公衡), là tướng nhà Thục Hán và Tào Ngụy thời Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc.

Can Lưu Chương
Hoàng Quyền tự là Công Hành, người quận Ba Tây, Lãng Trung.

Thời trẻ, Hoàng Quyền giữ chức Lại trong quân. Châu mục Ích châu là Lưu Chương gọi ông đến cho giữ chức chủ bạ.

Năm 212, Lưu Chương đứng trước nguy cơ xung đột với Trương Lỗ ở Hán Trung. Lực lượng Lưu Chương yếu sợ không địch nổi. Biệt giá Ích châu là Trương Tùng đề nghị Lưu Chương mời Lưu Bị ở Kinh châu vào giúp đánh Trương Lỗ. Hoàng Quyền bèn phản đối ý định này. Ông cho rằng không thể đưa Lưu Bị vào vì Lưu Bị sẽ thừa cơ chiếm Ích châu.

Lưu Chương không nghe ý kiến của Hoàng Quyền, sai sứ đi mời Lưu Bị vào Tây Xuyên và điều ông đi làm Huyện trưởng Quảng Hán. Quả nhiên Lưu Bị mang quân vào Tây Xuyên rồi phát động chiến tranh chiếm lĩnh Ích châu của Lưu Chương. Quan lại các châu quận đều ngả theo Lưu Bị, chỉ có Hoàng Quyền đóng cửa thành cố thủ. Mãi đến khi Lưu Chương đầu hàng, Hoàng Quyền mới ra quy thuận. Lưu Bị cảm phục lòng trung của Hoàng Quyền, phong ông làm Thiên tướng quân.

Can Lưu Bị
Năm 214, Tào Tháo phá được Trương Lỗ, chiếm cứ Hán Trung. Trương Lỗ mang quân chạy về huyện Ba Trung. Tây Xuyên bị uy hiếp. Hoàng Quyền khuyên Lưu Bị nên khẩn cấp điều quân ra phòng thủ 3 quận Ba Tây, Ba Thục và Ba Trung trước nguy cơ Trương Lỗ xâm nhập. Lưu Bị nghe theo, bèn sai Hoàng Quyền làm hộ quân, dẫn đầu các tướng đón đánh Trương Lỗ. Trương Lỗ phải quay về Nam Trịnh đầu hàng Tào Tháo.

Năm 219, Lưu Bị tiến quân đánh chiếm Hán Trung từ tay Tào Tháo, tự xưng làm Hán Trung vương. Hoàng Quyền được phong làm Trị trung tòng sự.

Năm 221, Lưu Bị xưng đế, muốn đánh Đông Ngô để báo thù cho Quan Vũ và lấy lại Kinh châu. Hoàng Quyền can ngăn:
Người Ngô dũng mãnh, thiện chiến, lại có thủy quân hùng mạnh. Ta tiến quân có thể dễ dàng, nhưng khi lui quân thì vô cùng khó khăn. Thần xin được làm tiên phong đi trước để do thám thực hư của địch còn bệ hạ trấn giữ phía sau

Lưu Bị bỏ qua lời đề nghị của Hoàng Quyền, lệnh cho ông làm Trấn bắc tướng quân, thống lĩnh quân Giang Bắc đề phòng quân Tào Ngụy đánh xuống, còn tự mình đích thân chỉ huy đại quân đánh Ngô.

Năm 222, tướng Ngô là Lục Tốn tận dụng sai lầm quân sự của Lưu Bị, đại phá quân Thục. Lục Tốn thuận theo dòng nước, điều quân bao vây, phong tỏa khu vực đóng quân của Hoàng Quyền. Hoàng Quyền bị kẹt ở bờ bắc, không còn đường chạy về theo Lưu Bị, lại không muốn hàng Ngô, bất đắc dĩ phải mang quân sang hàng Tào Phi.

Tướng ở Tào Ngụy
Được tin Hoàng Quyền hàng Ngụy, nhiều quan lại ở Thục xin Lưu Bị bắt gia quyến ông. Nhưng Lưu Bị không đồng tình, nói rằng chính mình đã phụ Hoàng Quyền chứ Hoàng Quyền không phụ mình. Sau đó Lưu Bị sai chu cấp đầy đủ cho gia quyến ông.

Tào Phi gặp Hoàng Quyền, ví ông như Trần Bình, Hàn Tín bỏ Hạng Vũ theo Lưu Bang thời Tây Hán, nhưng Hoàng Quyền không nhận, ông khẳng định vì mình không thể về với Lưu Bị lại không thể hàng Ngô nên mới sang Tào, vì vậy không dám so sánh với Trần Bình, Hàn Tín. Tào Phi cảm phục ông, phong làm Trấn Nam tướng quân, Dục Dương hầu, làm quan thị trung và cho theo hầu.

Một số tướng sĩ ở Thục sang hàng Ngụy đưa tin gia quyến Hoàng Quyền ở Thục bị hại. Tào Phi bèn lệnh cho ông lo việc tang lễ, nhưng Hoàng Quyền quả quyết Lưu Bị và Gia Cát Lượng rất hiểu mình, sẽ không hại gia quyến mình và đề nghị Tào Phi chờ thêm một thời gian nữa. Sau đó quả nhiên tin chính thức báo về từ Thục, gia quyến của ông vẫn bình yên. Tào Phi thấy Lưu Bị và Gia Cát Lượng có thể thu phục được thuộc hạ trung thành như thế, cảm thán mãi không thôi

Năm 223, Lưu Bị qua đời, bên Ngụy mọi người đều vui, riêng Hoàng Quyền buồn một mình. Tào Phi thấy vậy, muốn thử Hoàng Quyền, cho triệu ông vào cung, trên đường đi sai người thúc giục mấy lần. Quan lại, gia nhân bên cạnh Hoàng Quyền ai cũng sợ, riêng Hoàng Quyền vẫn bình tĩnh, không đổi sắc mặt.

Tướng Tư Mã Ý bên Tào Ngụy rát tán tụng đức độ của Hoàng Quyền, thường hỏi nước Thục có còn người như Hoàng Quyền không. Quyền trả lời: không ngờ minh công (Tư Mã Ý) lại coi trọng tôi như thế. Sau đó Tư Mã Ý viết thư cho thừa tướng Gia Cát Lượng bên Thục, nói: "Hoàng Công Hành, là một kẻ sĩ hào sảng, thường ngồi cảm thán bày tỏ về túc hạ, trước sau như một."

Năm 239, Hoàng Quyền được Ngụy Minh Đế Tào Duệ phong làm Xa kỵ tướng quân, Nghi đồng tam ty. Năm 240 thời Tào Phương, ông qua đời, được đặt tên thụy là Cảnh hầu.

Hậu duệ
Con Hoàng Quyền là Hoàng Sùng ở lại đất Thục, sau làm tướng nhà Thục Hán. Năm 263, Hoàng Sùng theo Gia Cát Chiêm (con Gia Cát Lượng) ra trận chống tướng Tào Ngụy là Đặng Ngải và cùng Gia Cát Chiêm tử trận tại thành Miên Trúc. Một người con khác là Hoàng Ung sống ở Ngụy, không có con cái kế thừa.

Trong Tam Quốc diễn nghĩa
Hoàng Quyền trong tiểu thuyết Tam Quốc diễn nghĩa của La Quán Trung được mô tả khá sát với chính sử: trung thành với Lưu Chương và Lưu Bị, cuối cùng bất đắc dĩ phải hàng Tào Ngụy. Tuy nhiên, với quan điểm coi Thục Hán là chính thống, La Quán Trung đã làm thơ chê trách hành động hàng Ngụy của ông. Trong Tam Quốc cũng miêu tả ông là người bị sún răng do ngăn can Lưu Chương đi đón Lưu Bị nên đã cố sức cạp và quần của Lưu Chương để níu kéo nhưng bị Lưu Chương đá một phát bay mất hai răng cửa, máu me bê bết.

Chức danh và chức vụ từng nắm giữ
Chức danh và chức vụ của Hoàng Quyền dưới chính quyền Lưu Chương:

 Chủ Bộ (主簿) dưới trướng Ích Châu Mục Lưu Chương
 Quảng Hán Huyện Trưởng (廣漢縣長)

Chức danh và chức vụ của Hoàng Quyền dưới chính quyền Lưu Bị và Thục Hán:
 Thiên Tướng Quân (偏將軍)
 Hộ Quân (護軍)
 Trị Trung Tùng Sự (治中從事)
 Trấn Bắc Tướng Quân (鎮北將軍)

Chức danh và chức vụ Hoàng Quyền dưới chính quyền Tào Ngụy:
 Trấn Nam Tướng Quân (鎮南將軍)
 Dục Dương Hầu (育陽侯)
 Thị Trung (侍中)
 Ích Châu Thứ Sử (益州刺史)
 Xa Kỵ Tướng Quân (車騎將軍)
 Nghi Đồng Tam Tư (儀同三司)
 Cảnh Hầu (景侯) - được truy phong sau khi Hoàng Quyền qua đời

Xem thêm
 Gia Cát Lượng
 Lưu Bị
 Tào Phi
 Lưu Chương

Tham khảo
 Lê Đông Phương, (2007), Kể chuyện Tam Quốc, Nhà xuất bản Đà Nẵng
 Trịnh Phúc Điền, Khả Vĩnh Quyết, Dương Hiệu Xuân (2006), Tướng soái cổ đại Trung Hoa, tập 1, Nhà xuất bản Lao động.
 Dịch Trung Thiên (2010), Phẩm Tam Quốc, Nhà xuất bản Công an nhân dân.
 Trần Văn Đức (2008), Khổng Minh Gia Cát Lượng đại truyện, Nhà xuất bản Văn học

Chú thích

Mất năm 240
Người Tứ Xuyên
Nhân vật quân sự Thục Hán
Nhân vật Tam quốc diễn nghĩa
Năm sinh không rõ
Nhân vật chính trị Thục Hán
Nhân vật chính trị Tào Ngụy