title: Woody Allen

text:
Woody Allen (sinh ngày 1 tháng 12 năm 1935 với tên khai sinh Allen Stewart Königsberg) là một diễn viên, đạo diễn, nhà biên kịch người Mỹ. Ông từng giành 3 Giải Oscar cho các hạng mục Đạo diễn xuất sắc và Kịch bản gốc.

Với phong cách làm phim trí tuệ và rất nhiều tác phẩm xuất sắc, Woody Allen được coi là một trong những nhà làm phim lớn nhất của điện ảnh hiện đại. Allen thường viết kịch bản, đạo diễn và đóng vai chính trong phần lớn các bộ phim của ông.

Tiểu sử
Woody Allen sinh ngày 1 tháng 12 năm 1935 tại Thành phố New York trong một gia đình gốc Do Thái, bố ông là Martin Königsberg (1900–2001) còn mẹ là bà Nettea Cherrie (1908–2002), Woody còn một em gái là Letty (sinh năm 1943).

Allen học phổ thông tại trường Midwood High School. Ông được đặt biệt hiệu là "Red" (Đỏ) vì mái tóc hung đỏ của mình và gây ấn tượng với bạn bè vì tài làm ảo thuật với những quân bài. Mặc dù trên phim Woody Allen thường đóng vai những người cô độc và lạc lõng giữa xã hội, sự thực thì ở trường phổ thông ông lại là một học sinh rất nổi tiếng và là một vận động viên bóng rổ và bóng chày cừ. Người đạo diễn tương lai làm thêm bằng cách viết truyện cười cho báo. Ở tuổi 16 ông bắt đầu lấy nghệ danh Woody Allen. Sau khi tốt nghiệp phổ thông, Allen vào học điện ảnh và truyền thông tại Đại học New York (New York University) nhưng nhanh chóng bị đuổi vì thường đi học muộn và thiếu chuyên cần. Sau khi bị đuổi khỏi Đại học New York, ông vào học tại trường cao đẳng City College of New York.

Sự nghiệp sân khấu
Sau thất bại ban đầu ở cổng trường Đại học, Allen trở thành trợ lý viết kịch bản cho Herb Shriner. Ở tuổi 19, ông bắt đầu viết kịch bản cho các chương trình truyền hình như The Ed Sullivan Show, The Tonight Show và Caesar's Hour.

Năm 1961, Woody Allen bắt đầu trở thành nghệ sĩ trình tấu hài (stand-up comedian) ở câu lạc bộ Duplex thuộc khu Greenwich Village. Ông cũng tham gia viết kịch bản cho vở kịch Broadway From A to Z và chương trình truyền hình nổi tiếng Candid Camera. Trong quá trình diễn hài, Allen đã biến điểm yếu về ngoại hình thấp bé của mình thành ưu điểm trong trình diễn, đồng thời phát triển cá tính riêng cho vai diễn của mình. Ông nhanh chóng trở thành một nghệ sĩ thành công, thường xuyên xuất hiện trên truyền hình và trong các hộp đêm. Năm 1969, Woody Allen còn được lên bìa tạp chí Life với vai diễn trong vở Play It Again, Sam.

Trong thời gian này, Allen còn tham gia viết truyện ngắn cho các tạp chí như tờ The New Yorker cũng như viết kịch bản cho sân khấu Broadway.

Sự nghiệp điện ảnh

Thập niên 1960 và 1970

Bộ phim đầu tiên do Woody Allen tham gia là What's New, Pussycat? (1965), trong đó Allen được Warren Beatty thuê viết lại một phần nhỏ trong kịch bản do Beatty phụ trách. Nhưng kết quả là phần viết lại của Allen lại thành phần chủ yếu của kịch bản và Beatty đã tức giận tới mức từ bỏ quá trình làm phim. Một năm sau đó, năm 1966, Woody Allen được đạo diễn bộ phim đầu tay của mình, phim What's Up, Tiger Lily? (1966).

Những phim giai đoạn đầu của Allen thường thuần túy là phim hài chịu ảnh hưởng từ Bob Hope và Groucho Marx. Năm 1977, Woody Allen thực hiện bộ phim Annie Hall, tác phẩm đánh dấu bước chuyển của đạo diễn từ phim hài thuần túy sang hài hước sâu cay và mang nhiều suy ngẫm hơn. Bộ phim thành công lớn về mặt nghệ thuật khi giành 4 giải Oscar, gồm Giải Oscar Phim hay nhất, Giải Oscar Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất (cho Diane Keaton) và hai giải cho riêng Allen là Giải Oscar Đạo diễn xuất sắc nhất và Giải Oscar Kịch bản gốc hay nhất. Annie Hall là một trong số không nhiều phim hài chiến thắng ở hạng mục Phim hay nhất và nó đã đưa ra một chuẩn mực mới cho các bộ phim hài tình cảm của Hollywood, nó được Viện phim Hoa Kỳ (American Film Institute) xếp hạng 35 trong số các bộ phim hay nhất mọi thời đại và xếp thứ 4 trong danh sách các phim hài hay nhất.

Năm 1979, bộ phim Manhattan do Woody Allen đạo diễn được phát hành, đây là một tác phẩm đen trắng làm về thành phố New York, nơi đạo diễn đã sinh ra, lớn lên và sống phần lớn cuộc đời.

Thập niên 1980
Giữa thập niên 1980, Allen bắt đầu kết hợp cả yếu tố bi kịch và hài hước vào các bộ phim của ông như Hannah and Her Sisters (giành 3 giải Oscar) với sự tham gia của diễn viên nổi tiếng Michael Caine, hay Crimes and Misdemeanors, một bộ phim với hai câu chuyện khác nhau và chỉ kết nối ở đoạn kết.

Năm 1985 đạo diễn thực hiện bộ phim The Purple Rose of Cairo, một tác phẩm nói về tầm quan trọng của điện ảnh trong thời kì Đại suy thoái thông qua nhân vật Cecilia. Purple Rose được tạp chí Time bình chọn là một trong 100 phim hay nhất mọi thời đại, riêng bản thân Woody Allen thì đánh giá đây là một trong số 3 phim hay nhất của ông, cùng với Stardust Memories và Match Point.

Thập niên 1990
Năm 1992 Woody Allen đạo diễn bộ phim Shadows and Fog, một tác phẩm đen trắng gợi nhớ đến các nghệ sĩ thuộc Trường phái Biểu hiện Đức (German Expressionism). Cùng năm này ông làm bộ phim được giới phê bình đánh giá cao, Husbands and Wives (1992), bộ phim được đề cử 2 giải Oscar cho hạng mục Vai nữ phụ (cho nữ diễn viên Judy Davis) và Kịch bản gốc (cho chính Allen).

Sau hai bộ phim này, đạo diễn quay trở lại với những đề tài nhẹ nhàng hơn như phim Bullets Over Broadway (1994), bộ phim giúp ông có đề cử thứ 6 cho Giải Oscar Đạo diễn xuất sắc nhất. Everyone Says I Love You (1996) là bộ phim ca nhạc đầu tiên và duy nhất cho đến nay của Allen. Cuối thập niên 1990 ông lại cho ra đời các bộ phim có không khí ảm đạm hơn như Deconstructing Harry (1997) và Celebrity (1998).

Thập niên 2000
Small Time Crooks (2000) là bộ phim đầu tiên Woody Allen thực hiện cho hãng phim DreamWorks SKG và cũng đánh dấu bước chuyển trong phong cách làm phim của ông, ông tham gia phỏng vấn nhiều hơn vào quay trở lại đề tài hài kịch như thời kì đầu sự nghiệp. Small Time Crooks tương đối thành công về mặt doanh thu với 17 triệu USD tiền vé tính riêng ở Mỹ, nhưng bốn bộ phim sau đó là thảm họa về mặt thương mại, The Curse of the Jade Scorpion (phim có kinh phí lớn nhất mà Allen từng thực hiện với 33 triệu USD), Hollywood Ending, Anything Else và Melinda and Melinda đều thu về chưa đầy 5 triệu USD mỗi phim. Các nhà phê bình thì đánh giá các bộ phim Allen làm kể từ sau Sweet and Lowdown (1999) đều có chất lượng tồi, thậm chí nhiều người cho rằng thời của đạo diễn đã qua.

Allen chỉ thực sự quay lại với thành công bằng bộ phim Match Point (2005), bộ phim được giới phê bình đánh giá rất cao do Jonathan Rhys-Meyers và Scarlett Johansson thủ vai chính và lấy bối cảnh là thành phố Luân Đôn. Doanh thu của Match Point là 23 triệu USD riêng tại Mỹ, nhiều nhất trong số các bộ phim Allen làm trong 20 năm trở lại đây và tính tổng cộng trên toàn thế giới là 62 triệu USD. Match Point mang lại cho Allen đề cử Giải Oscar đầu tiên kể từ năm 1998 và trong một cuộc phỏng vấn với tạp chí Premiere Magazine, chính đạo diễn đã cho rằng đây là bộ phim hay nhất ông đã từng thực hiện.

Năm 2006, Allen quay trở lại Luân Đôn để đạo diễn bộ phim Scoop, phim cũng có sự góp mặt của Scarlett Johansson, ngoài ra còn có sự tham gia của Hugh Jackman, Ian McShane và Kevin McNally. Sau khi hoàn thành bộ phim này, đạo diễn đã sang Tây Ban Nha để thực hiện một bộ phim ở Barcelona. Woody Allen đã từng có lần tâm sự rằng ở thị trường châu Âu các bộ phim của ông được công chúng tiếp nhận nồng nhiệt hơn, đặc biệt là tại Pháp nơi các tác phẩm của ông có một lượng lớn người hâm mộ. Allen trong một lần trả lời phỏng vấn năm 2004 đã nói: "Tại Hoa Kỳ mọi thứ đã thay đổi quá nhiều, và ở thời điểm này rất khó để thực hiện những bộ phim tốt mà có kinh phí thấp. Các hãng phim tham lam chỉ muốn những bộ phim có kinh phí 100 triệu USD mà thu về 500 triệu USD".

Giải thưởng và vinh danh

Trong sự nghiệp của mình, Woody Allen đã nhận được rất nhiều giải thưởng, đề cử và vinh danh khác nhau trong các liên hoan phim và giải thưởng điện ảnh cho đóng góp của ông ở cương vị đạo diễn, diễn viên và biên kịch.

Giải Oscar
Woody Allen đã từng giành 3 Giải Oscar trong tổng số 21 lần được đề cử giải thưởng này (bao gồm 14 lần với hạng mục Kịch bản, 6 lần với hạng mục Đạo diễn và 1 lần với hạng mục Vai nam chính). Ông có nhiều đề cử ở hạng mục Kịch bản hơn bất cứ nhà biên kịch nào khác và cũng đang đứng thứ năm về số đề cử cho hạng mục Đạo diễn.

Mặc dù thường xuyên được nhận được đề cử từ Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Điện ảnh cho Giải Oscar, Allen không bao giờ tham gia lễ trao giải. Ông chỉ phá vỡ điều này đúng một lần vào lễ trao giải năm 2002 khi xuất hiện không hề báo trước để kêu gọi các nhà sản xuất và đạo diễn tiếp tục quay các bộ phim của họ ở thành phố New York sau Sự kiện 11 tháng 9.

Đây là danh sách cụ thể các đề cử và giải thưởng Oscar mà Woody Allen giành được:

Kịch bản gốc hay nhất
 Giành giải: Annie Hall (1977)
 Đề cử: Interiors (1978)
 Đề cử: Manhattan (1979)
 Đề cử: Broadway Danny Rose (1984)
 Đề cử: The Purple Rose of Cairo (1985)
 Giành giải: Hannah and Her Sisters (1986)
 Đề cử: Radio Days (1987)
 Đề cử: Crimes and Misdemeanors (1989)
 Đề cử: Alice (1990)
 Đề cử: Husbands and Wives (1992)
 Đề cử: Bullets Over Broadway (1994)
 Đề cử: Mighty Aphrodite (1995)
 Đề cử: Deconstructing Harry (1997)
 Đề cử: Match Point (2005)
 Giành giải: Midnight in Paris (2012)

Vai nam chính xuất sắc nhất
 Đề cử: Annie Hall (1977)

Đạo diễn xuất sắc nhất
 Giành giải: Annie Hall (1977)
 Đề cử: Interiors (1978)
 Đề cử: Broadway Danny Rose (1984)
 Đề cử: Hannah and Her Sisters (1986)
 Đề cử: Crimes and Misdemeanors (1989)
 Đề cử: Bullets Over Broadway (1994)

 Đã có bốn diễn viên từng giành giải Oscar nhờ vai diễn trong các phim của Allen, đó là Diane Keaton (Vai nữ chính, Annie Hall), Michael Caine (Vai nam phụ, Hannah and Her Sisters), Dianne Wiest (2 giải Vai nữ phụ, Hannah and Her Sisters và Bullets Over Broadway) và Mira Sorvino (Vai nữ phụ, Mighty Aphrodite).
 Bộ phim Annie Hall do Allen đạo diễn đã giành tổng cộng 4 giải Oscar trong đó có cả giải Phim hay nhất tại lễ trao giải năm 1977.

Giải thưởng khác
 Allen đã từng 2 lần giành Giải César cho phim nước ngoài hay nhất, lần đầu là năm 1980 cho phim Manhattan và lần thứ hai năm 1986 cho phim The Purple Rose of Cairo. Ông còn có 7 đề cử khác cho giải thưởng này.
 Năm 1986, Allen đã chiến thắng tại hạng mục Kịch bản tại Giải Quả cầu vàng cho kịch bản phim The Purple Rose of Cairo. Tại giải thưởng này ông còn được đề cử 4 lần cho hạng mục Đạo diễn, 4 lần cho hạng mục Kịch bản và 2 lần cho hạng mục Vai nam chính phim ca nhạc hoặc hài kịch.
 Năm 1995 tại Liên hoan phim Venice, Allen đã giành giải Sư tử vàng cho đóng góp suốt đời.
 Năm 2002 đạo diễn đã được tặng Giải thưởng Hoàng tử xứ Asturias (Prince of Asturias Award) và được vinh danh bằng một bức tượng chân dung chính đạo diễn có kích cỡ người thật tại thành phố Oviedo, Tây Ban Nha.
 Năm 2002, Woody Allen được tặng giải thưởng thành tựu đặc biệt Palme des Palmes (Cành cọ của những cành cọ) tại Liên hoan phim Cannes, ông mới là người thứ hai được trao giải thưởng này sau đạo diễn Ingmar Bergman
 Năm 2007 Allen được trao học vị Tiến sĩ danh dự (PhD Honoris Causa) của Đại học Pompeu Fabra (Barcelona, Tây Ban Nha).

Niềm đam mê nhạc Jazz
Allen là một người hâm mộ cuồng nhiệt nhạc Jazz, ông thường sử dụng loại nhạc này làm nhạc nền cho các bộ phim của mình. Woody cũng bắt đầu chơi kèn Cla-ri-nét từ nhỏ và ông chọn nghệ danh "Woody Allen" cũng là xuất phát từ thần tượng của ông, nghệ sĩ kèn Cla-ri-nét Woody Herman. Đạo diễn bắt đầu biểu diễn kèn Cla-ri-nét từ thập niên 1960. Hiện nay Allen và ban nhạc New Orleans Jazz Band thường biểu diễn vào mỗi tối thứ Hai ở khách sạn Carlyle Hotel thuộc khu Manhattan, họ thường biểu diễn các bản nhạc Jazz New Orleans cổ điển từ đầu thế kỉ 20. Cuốn phim tài liệu Wild Man Blues (do Barbara Kopple đạo diễn) đã nói về chuyến lưu diễn của Allen và ban nhạc ở châu Âu. Ban nhạc này cũng đã cho ra mắt hai đĩa nhạc The Bunk Project (1993) và đĩa nhạc phim Wild Man Blues (1997).

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Trang web của Woody Allen
 Woody Allen trên IMDb
 Bài viết của Victoria Loy về sự nghiệp của Woody Allen

Sinh năm 1935
Giải Oscar cho đạo diễn xuất sắc
Nhân vật còn sống
Nam diễn viên điện ảnh Mỹ
Nam diễn viên Mỹ thế kỷ 20
Nam diễn viên Mỹ thế kỷ 21
Nam biên kịch Mỹ
Nhạc sĩ Mỹ thế kỷ 20
Nhạc sĩ Mỹ thế kỷ 21
Nhà sản xuất phim Mỹ
Người đoạt giải Oscar cho Kịch bản gốc xuất sắc nhất
Phim và người đoạt giải Tinh thần độc lập
Nam diễn viên đến từ thành phố New York
Nhà soạn kịch Mỹ thế kỷ 20
Nhà soạn kịch Mỹ thế kỷ 21
Nghệ sĩ hài độc thoại Mỹ
Nam nhạc sĩ Mỹ
Người giành giải Quả cầu vàng Cecil B. DeMille
Nhà văn Brooklyn
Người giành giải BAFTA cho Đạo diễn xuất sắc nhất
Nghệ sĩ của Capitol Records


title: Corematodus taeniatus

text:
Corematodus taeniatus là một loài cá thuộc họ Cichlidae. Loài này có ở Malawi, Mozambique, và Tanzania. Môi trường sống tự nhiên của chúng là hồ nước ngọt.

Chú thích

Tham khảo

 Kazembe, J. & Makocho, P. 2005. Corematodus taeniatus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 4 tháng 8 năm 2007.

Corematodus


title: Troyes-7 (tổng)

text:
Tổng Troyes-7 là một tổng của Pháp nằm ở tỉnh Aube trong vùng Grand Est.

Tổng này được tổ chức xung quanh Troyes ở quận Troyes.

Các đơn vị hành chính

|-
| Bréviandes || align="right" | 1 926 || align="right" | 10450 || align="right" | 10060
|-
| Rosières-près-Troyes || align="right" | 2 608 || align="right" | 10430 || align="right" | 10325
|-
| Saint-Julien-les-Villas || align="right" | 6 420 || align="right" | 10800 || align="right" | 10343
|-
| Troyes || align="right" | 60 958 (1) || align="right" | 10000 || align="right" | 10387
|}
(1) một phần xã.

Thông tin nhân khẩu

Xem thêm
 Aube
Quận của Aube
 Tổng của ‘Aube
Xã của Aube
Danh sách tổng ủy viên hội đồng của Aube

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Tổng Troyes-7 trên trang mạng của Insee
 plan du canton de Troyes-7 sur Mapquest
 Localisation du canton de Troyes-7 trên bản đồ Pháp

Troyes-7


title: Cryptalaus sordidus

text:
Cryptalaus sordidus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Westwood miêu tả khoa học năm 1848.

Chú thích

Tham khảo

Cryptalaus


title: Phaedon sichuanicus

text:
Phaedon sichuanicus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Lopatin miêu tả khoa học năm 2006.

Chú thích

Tham khảo

Phaedon


title: 10809 Majsterrojr

text:
10809 Majsterrojr (1993 FS14) là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được đặt theo tên a cairn ngày the Swedish island thuộc Gotland.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1993


title: Crepichaeta schereri

text:
Crepichaeta schereri là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev miêu tả khoa học năm 1993.

Chú thích

Tham khảo

Crepichaeta


title: 6402 Holstein

text:
6402 Holstein (1991 GQ10) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 9 tháng 4 năm 1991 bởi Freimut Börngen ở Tautenburg.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 JPL Small-Body Database Browser ngày 6402 Holstein

Thiên thể phát hiện năm 1991
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Strembo

text:
Strembo là một đô thị ở tỉnh Trento ở vùng Trentino-Alto Adige/Südtirol của Ý, tọa lạc cách 30 km về phía tây của Trento. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 490 người và diện tích là 38,3 km².

Strembo giáp các đô thị: Vermiglio, Giustino, Spiazzo, Caderzone, Massimeno, Daone và Bocenago.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị Trentino


title: Chiến tranh Ayutthaya – Myanma (1759–1760)

text:
Chiến tranh Miến Điện-Xiêm (1759-1760) (; ) là cuộc xung đột quân sự đầu tiên giữa nhà Konbaung của Miến Điện (Myanmar) và nhà Ayutthaya của nước Xiêm (Thái Lan). Nó châm ngòi lại các cuộc chiến tranh kéo dài nhiều thế kỷ giữa hai quốc gia mà có thể tiếp diễn trong thế kỷ nữa. Người Miến Điện đã ở thế gần như chiến thắng nhưng họ phải bất ngờ rút lui khỏi cuộc bao vây Ayutthaya về nước vì vua Alaungpaya của họ đã bị ốm. Ông mất ba tuần sau đó, kết thúc chiến tranh.

Casus belli đã thuộc kiểm soát của bờ biển Tenasserim và hoạt động thương mại của họ, và sự hỗ trợ của người Xiêm đối với quân nội loại người Môn của Vương quốc Hanthawaddy phục hưng đang suy thoái. Triều đại mới được thành lập, triều Konbaung đã muốn thiết lập lại chính quyền Miến Điện ở bờ biển thượng Tenasserim (hiện nay là bang Mon), nơi người Xiêm đã hỗ trợ cung cấp cho các phiến quân Môn và triển khai quân đội của họ. Người Xiêm đã từ chối yêu cầu Miến Điện về việc bàn giao các nhà lãnh đạo phiến quân Mon hoặc để ngăn chặn sự xâm nhập của họ vào khu vực mà người Miến Điện coi lãnh thổ của họ.

Cuộc chiến bắt đầu vào tháng 12 năm 1759 khi 40.000 quân Miến Điện do Alaungpaya và con trai ông Hsinbyushin chỉ huy đã tràn xuống bờ biển Tenasserim từ Martaban (Mottama). kế hoạch chiến đấu của họ là bao vậy các vị trí được phòng ngự mạnh mẽ của quân Xiêm cùng với các tuyến xâm nhập trực tiếp hơn và ngắn hơn. Đội quân của Miến đã đè bẹp lực lượng tương đối mỏng của quân Xiêm phòng thủ tại bờ biển, vượt qua các đồi Tenasserim đến bờ biển của vịnh Xiêm La, và phía bắc về phía Ayutthaya. Bị bất ngờ, người Xiêm gom quân để kháng cự quân Miến Điện ở phía nam của họ, và bố trí vị trí phòng thủ tinh thần trên đường đến Ayutthaya. Tuy nhiên, quân Miến thiện chiến hơn quân phòng thủ Xiêm có quân số đông hơn và tiến đến ngoại ô kinh đô Xiêm vào ngày 11 tháng tư 1760. Nhưng chỉ năm ngày thành cuộc bao vây, vua Miến Điện bất ngờ ngã bệnh và tướng chỉ huy quân Miến Điện quyết định rút quân. Một cuộc hành quân của quân tập hậu có hiệu quả do tướng Minkhaung Nawrahta chỉ huy cho phép rút quân có trật tự.
Kết cục cuốc chiến không mang lại kết quả. Trong khi người Miến Điện giành lại quyền kiểm soát bờ biển trên xuống Tavoy (Dawei), họ đã không loại trừ các mối đe dọa cho việc kiểm soát của họ đối với các vùng ngoại vi, mà vẫn mong manh. Họ bị buộc phải đối phó với quân nổi loạn sắc tộc do Xiêm ủng hộ ở bờ biển (1762) cũng như ở Lan Na (1761-1763). Người Miến Điện sẽ khởi động cuộc xâm lược tiếp theo của họ năm 1765, và lật đổ vương triều kéo dài trong 4 thế kỷ-Vương quốc Ayutthaya vào năm 1767.

Tham khảo

Chú thích

Lịch sử Myanmar
Chiến tranh liên quan tới Myanmar
Chiến tranh liên quan tới Thái Lan
Xung đột năm 1759
Xung đột năm 1760
Xung đột thập niên 1750
Xung đột thập niên 1760
Lịch sử Thái Lan


title: Lepidochrysops hypopolia

text:
Morant's Blue (Lepidochrysops hypopolia) là một loài bướm ngày trong họ Lycaenidae. Đây là loài đặc hữu Nam Phi. Dù người ta cho rằng nó đã tuyệt chủng, nó có thể đã được phát hiện lại. Hai tiêu bản được biết từ Potchefstroom ở tỉnh North West và Blue Bank gần Ladysmith ở KwaZulu-Natal.

Chú thích

Tham khảo
 World Conservation Monitoring Centre 1996. Lepidochrysops hypopolia . 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 31 tháng 7 năm 2007.

Lepidochrysops
Côn trùng Nam Phi
Động vật đặc hữu Nam Phi


title: Dolichopeza polytricha

text:
Dolichopeza polytricha là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Dolichopeza


title: AGM-45 Shrike

text:
AGM-45 Shrike là tên lửa chống radar của Mỹ được thiết kế để tiêu diệt các ra đa chống máy bay của đối phương. Shrike được phát triển bởi Trung tâm Vũ khí Hải quân của Hoa Kỳ năm 1963 bởi việc sử dụng một bộ tìm kiếm vào thân của rốc két AIM-7 Sparrow. Nó được rút dần khỏi trang bị của Hoa Kỳ từ năm 1992 và thay thế cho nó là loại tên lửa AGM-88 HARM.

Lịch sử
Shrike được Hoa Kỳ phát triển vào đầu những năm 1960, được sử dụng chủ yếu để chống hệ thống tên lửa đất đối không của Liên Xô như SA-2 Guideline. Shrike là tên lửa chống radar đầu tiên của Hoa Kỳ, hiện nay được coi là một vũ khí lỗi thời do tính hiệu quả thấp.Shrike dựa trên tên lửa AIM-7 Sparrow nhưng được trang bị phần dẫn hướng khác, đầu đạn phân mảnh nổ và vây đuôi nhỏ hơn. Cách sắp xếp các bộ phận cũng tương tự như Sparrow với phần lớn thân được tạo thành từ động cơ tên lửa nhiên liệu rắn một tầng ở phía sau, đầu đạn ở giữa và phần dẫn hướng ở phía trước. Shrike có tỷ lệ thành công thấp, không bao giờ vượt quá 25%, điều này chủ yếu là do hạn chế trong bộ phận dẫn hướng. Shrike sử dụng đầu đạn nổ mảnh năng khoảng 66kg, khi được bắn từ trên cao, tầm bắn của AGM-45A là 16km trong khi của AGM-45B là 40 km.

Shrike có thể được phóng từ nhiều loại máy bay khác nhau của Mỹ bao gồm A-4 Skyhawk, F-4 Phantom, F-16 Fighting Falcon, A-7 Corsair, A-6 Intruder và F-105 Thunderchief. Các máy bay nước ngoài có thể sử dụng tại Shrike là máy bay chiến đấu Kfir và máy bay ném bom Vulcan B-2. Một biến thể phóng từ mặt đất đã được phát triển ở Israel và được gọi là Kilshon, mặc dù tên Kachlilit đôi khi cũng được sử dụng

Shrike được sử dụng lần đầu vào năm 1965 trong Chiến tranh Việt Nam bởi Hải quân Hoa Kỳ và sau đó được Hoa Kỳ sử dụng rỗng rãi trong cả cuộc chiến và những xung đột khác sau này do có chi phí thấp và được giữ lại phục vụ cho tới năm 1992. Những lần Shrike được sử dụng có thể kể đến như trong chiến tranh Falkland và các cuộc xung đột ở Trung Đông.

Tham khảo

Liên kết ngoài

The AGM-45 Shrike at Designation Systems.net

Tên lửa
Tên lửa Hoa Kỳ
Vũ khí trong Chiến tranh Việt Nam


title: Litosphingia

text:
Litosphingia là một chi bướm đêm thuộc họ Sphingidae.

Các loài
Litosphingia corticea - Jordan 1920
Litosphingia minettii - Cadiou, 2000

Chú thích

Tham khảo

Sphingini


title: Couffoulens

text:
Couffoulens là một xã của Pháp, nằm ở tỉnh Aude trong vùng Occitanie. Người dân địa phương trong tiếng Pháp gọi là Couffoulénois.

Xã này thuộc vùng đô thị Carcassonne, 7 km về phía nam Carcassonne.

Các xã giáp ranh:Roullens, Preixan, Lavalette, Leuc và Cavanac.

Hành chính

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Couffoulens trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Couffoulens


title: Vanzolinius discodactylus

text:
Leptodactylus discodactylus là một loài ếch thuộc họ Leptodactylidae.
Loài này có ở Bolivia, Brasil, Colombia, Ecuador, và Peru.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, đầm nước, đầm nước ngọt, và đầm nước ngọt có nước theo mùa.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Tham khảo

 Coloma, L.A., Ron, S., Cisneros-Heredia, D., Azevedo-Ramos, C., Castro, F., Rueda, J.V., Monteza, J.I., Heyer, R. & De la Riva, I. 2004. Vanzolinius discodactylus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Vanzolinius
Leptodactylus
Động vật lưỡng cư Bolivia
Động vật lưỡng cư Brasil
Động vật lưỡng cư Ecuador
Động vật lưỡng cư Peru


title: Beaufou

text:
Beaufou là một xã ở tỉnh Vendée trong vùng Pays de la Loire, Pháp. Xã này có diện tích 29,06 km², dân số năm 2006 là 1053 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 60 mét trên mực nước biển.

Danh xưng dân địa phương trong tiếng Pháp là Meillerets (không có từ giống cái) .

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Site officiel de la commune de Beaufou
 Beaufou trên trang mạng Viện địa lý quốc gia
 Beaufou trên trang mạng của INSEE

Beaufou


title: Dufourea neocalifornica

text:
Dufourea neocalifornica là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Bohart mô tả khoa học năm 1947.

Chú thích

Tham khảo

Dufourea
Động vật được mô tả năm 1947


title: Cisternes-la-Forêt

text:
Cisternes-la-Forêt là một xã ở tỉnh Puy-de-Dôme trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes miền trung nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 800 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Cisterneslaforet


title: Quần đảo Hòn Khoai

text:
Quần đảo Hòn Khoai (tên cũ: Giáng Hương, Ile Independence, Paulo Obi, Pulo Ubi, Pulo Oby) là tên một cụm đảo thuộc tỉnh Cà Mau, trong đó đảo chính là Hòn Khoai.

Địa lý
Quần đảo Hòn Khoai như một trạm tiền tiêu canh giữ vùng trời, vùng biển và dải đất phía Tây – Nam của Tổ quốc.

Quần đảo Hòn Khoai có diện tích khoảng 4 km², nằm ở phía Đông - Nam Mũi Cà Mau, cách đất liền (nơi gần nhất) 14,6 km thuộc xã Tân Ân, huyện Ngọc Hiển. Đỉnh hòn cao 318 m so với mặt nước biển.

Xung quanh hòn còn có các hòn nhỏ khác như Hòn Lớn, Hòn Nhỏ, Hòn Tượng, Hòn Sao, Hòn Đồi Mồi. Hòn Khoai có 2 bãi cát, gồm Bãi Lớn ở phía Đông – Nam và Bãi Nhỏ ở phía Bắc. Đường đi lại trên đảo có một con đường chính từ Bãi Lớn đến đỉnh hòn, dài khoảng 3 km đã được trải nhựa từ thời kỳ thực dân Pháp chiếm đóng. Đường đi quanh đảo có nhiều vực dốc, với những viên đá nằm ngổn ngang, chồng chất lên nhau chạy dài khắp bãi.

Trên đảo có nhiều con suối. Trong đó, có 2 con suối lớn nước ngọt chảy quanh năm, là nguồn cung cấp nước cho đảo, cho tàu đánh cá quanh khu vực và cư dân vùng Rạch Gốc, Tân Ân.

Đảo Hòn khoai nổi tiếng với khu rừng nguyên sinh, thuộc hệ sinh thái rừng nhiệt đới hải đảo. Trong đó, hệ thực vật rất phong phú, với hơn 1.400 loài và có nhiều loại cây có giá trị kinh tế rất cao. Cây ăn trái gồm xoài, dừa... Cây lấy gỗ gồm lim, bằng lăng, chiêu liêu, dầu rái, muỗng, quế quan, rè vàng, thị rừng, trám mạo, trâm trắng,... Cây làm thuốc có cốt toái bổ lá lớn, cốt toái bổ lá nhỏ, dây tiết dê, huyết rồng, khoai mài, ngũ gia bì, quế quan, sầu đâu, thần thông, thiên kim đằng, thiên niên kiện,...

Hành chính
Quần đảo Hòn Khoai bao gồm 5 hòn đảo sát nhau:
 Hòn Khoai (tên khác: Giáng Tiên, Độc Lập, Hòn Lớn)
 Hòn Sao có toạ độ: , là hòn đảo lớn thứ hai nằm về phía đông Hòn Khoai với khoảng cách 1,35 km, có diện tích khoảng 64 ha.
 Hòn Đồi Mồi hay Hòn Rùa có toạ độ: , nằm cạnh Hòn Sao, chỉ cách 400 m về đông bắc, diện tích nhỏ chỉ khoảng 2,6 ha.
 Hòn Tương có toạ độ , hay Hòn Thỏ nằm sát bờ cực bắc Hòn Khoai, diện tích nhỏ bé chỉ khoảng 1,5 ha.
 Hòn Đá Lẻ có toạ độ: , nằm vị trí cách xa so với 4 hòn của cụm đảo, cách đảo Hòn Khoai 7,7 km về phía đông nam, chỉ là 1 cụm đá đen trơ trọi dài khoảng 125 m, rộng nhất 34m và cao nhất khoảng 7 m. Đây là vị trí Điểm A2 của Đường cơ sở của Việt Nam.

Văn hóa
Trên đảo có một tháp hải đăng. Cư dân sinh sống chủ yếu bằng nghề đánh cá.

Tại tháp hải đăng này, ngày 13/12/1940, thầy giáo, chiến sĩ cách mạng Phan Ngọc Hiển lãnh đạo quân nổi dậy khởi nghĩa Hòn Khoai giành thắng lợi, ghi mốc son chói lọi trong lịch sử đấu tranh chống ngoại xâm của dân tộc. Ngày khởi nghĩa Hòn khoai (13/12/1940) được chọn làm Ngày truyền thống cách mạng của Đảng bộ, quân và dân Cà Mau anh hùng. Ngày 27/4/1990, Hòn Khoai được Bộ Văn hóa – Thông tin công nhận Di tích lịch sử - văn hóa cấp Quốc gia.

Du lịch
Từ Cà Mau du khách đi đến làng đánh cá Trần Đế (làng cực Nam của tổ quốc trên đất liền) và đổi thuyền đi tiếp ra đảo Hòn Khoai.

Sau những lần xuyên rừng đi du lịch sinh thái, khi lên đến đỉnh hòn (cao 318 mét so với mặt nước biển) du khách có thể dừng chân viếng thăm tháp hải đăng do thực dân pháp xây dựng vào năm 1920. Ngọn hải đăng có hình khối vuông, mỗi cạnh dài 4 mét, cao 12,5 mét, được xây bằng đá hộc và ximăng, công suất quét sáng bán kính 35 km. Tháp hải đăng Hòn Khoai là một trong những công trình đèn biển có mặt sớm nhất tại hải phận Việt Nam. Dù đã tồn tại gần 100 năm nhưng kiến trúc của nó vẫn còn khá nguyên vẹn. Đây là một trong những ngọn hải đăng nằm trong hệ thống đèn biển Cần Giờ - Côn Đảo - Hòn Khoai - Phú Quốc để chiếu sáng cho tàu biển đi lại trên biển Đông.

Hiện đang có dự án du lịch sinh thái đảo Hòn Khoai, rộng 700 ha (7 km²) do nước ngoài tài trợ.

Ghi nhận của người nước ngoài
Năm 1822, đại sứ nước Anh John Crawfurd trên hành trình đi sứ Xiêm và Cochin China [Việt Nam] đã ghé thăm và khám phá đảo Hòn Khoai.Ngày 7 tháng 3 năm 1822, tàu của Crawfurd hướng đến Cape of Kamboja [mũi Cà Mau]. Ngày 10, khoảng 6 giờ sáng, họ đi ngang đảo Pulo Ubi [Hòn Khoai]. Crawfurd nhận thấy biển ở đây nước đục và sình lầy giống như cửa biển ở sông Hằng (Ấn Độ). Sau này ông cũng biết việc đó là do con sông Camao [Cà Mau], hoặc theo cách gọi của người Campuchia, do nó có nhiều phù sa, là Takmao hay dòng nước đen. Khoảng 3 giờ chiều, Crawfurd lên thám hiểm đảo Pulo Ubi. Trên đảo, phái bộ Crawfurd gặp một nhóm ít người dân, 8 người Cochin Chinese [Việt], 2 người Hải Nam. Những người dân này trồng trọt một ít cây ngô, khoai lang và đậu. Họ cũng trao đổi chút ít hàng hóa với các tàu buôn của người Hoa vào lấy nước ngọt. Họ khai thác một loại củ rất to trong rừng, thuộc họ Dioscorea [củ mài?]. Khác với nhiều nhận xét rằng cư dân trên đảo Pulo Ubi là tội phạm bị lưu đày, Crawfurd cho rằng điều đó không có căn cứ. Một ông lão, sống 20 năm trên đảo, còn cho Crawfurd biết rằng ông ấy lo việc thờ cúng vị nữ thần biển Ma-cho-po ở một ngôi miếu trên đảo. Theo Crawfurd, Pulo Ubi là tiếng Mã Lai, trong đó Ubi [khoai] không liên quan tới loại củ Dioscorea đã nói, nó chỉ đơn giản là đảo Yams. Theo ông, người Campuchia gọi đảo này là Ko Tam-pung [Koh Tambong, ]; người Việt gọi là Kon-gui [Cồn Gui?], người Thái gọi là Kon-Man.

Ngày 11 tháng 3, Crawfurd rồi Pulo Ubi để đi Băng Cốc, ông đi ngang đảo False Pulo Ubi [Hòn Chuối].

Xem thêm
Hòn Chuối còn gọi là False Pulo Ubi trong tài liệu phương Tây.
Hòn Đá Bạc
Vụ chìm tàu Diễm Tính
Danh sách điểm cực trị của Việt Nam

Tham khảo

 Horsburgh, James (1841), The India directory, or, Directions for sailing to and from the East Indies, China, Australia, and the interjacent ports of Africa and South America: comp. chiefly from original journals of the honourable company's ships, and from observations and remarks, resulting from the experience of twenty-one years in the navigation of those seas. London : W.H. Allen and Co.

Liên kết ngoài

Địa lý Cà Mau
Quần đảo Việt Nam
Du lịch Cà Mau
Điểm cực trị của Việt Nam


title: Marmara arbutiella

text:
Marmara arbutiella là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Canada và Hoa Kỳ (Oregon, Washington và California).

Ấu trùng ăn Arbutus menziesii, Arbutus unedo và Arctostaphylos species. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài
mothphotographersgroup
Bug Guide

Marmara


title: Kojima Akiko

text:
(hiragana: こじま あきこ, sinh ngày 29 tháng 10 năm 1936 tại Tokyo, Nhật Bản) là một người mẫu và hoa hậu của Nhật Bản từng đăng quang Hoa hậu Hoàn vũ 1959. Với chiến thắng của mình, bà đã trở thành người phụ nữ châu Á đầu tiên đăng quang danh hiệu Hoa hậu Hoàn vũ.

Bốn mươi tám năm sau chiến thắng của Akiko Kojima, người đẹp Mori Riyo đã mang vương miện Hoa hậu Hoàn vũ lần thứ hai về cho Nhật Bản.

Tham khảo

Hoa hậu Hoàn vũ
Nữ người mẫu Nhật Bản
Hoa hậu Nhật Bản


title: Jeu-les-Bois

text:
Jeu-les-Bois là một xã ở tỉnh Indre khu vực trung bộ Pháp. Xã này có diện tích 38,32 km², dân số thời điểm năm 1999 là 343 người. Khu vực này có độ cao trung bình 171 mét trên mực nước biển.

Thị trấn này có sông Bouzanne.

Xem thêm
Xã của tỉnh Indre

Tham khảo

 INSEE commune file

Jeulesbois


title: Limonia pernigrina

text:
Limonia pernigrina là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Limonia (Limoniidae)
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Charidotella oblita

text:
Charidotella oblita là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Suffrain miêu tả khoa học năm 1868.

Chú thích

Tham khảo

Charidotella


title: Trần Đình Thâm

text:
Trần Đình Thâm(chữ Hán: 陳廷深, ? - ?), còn được gọi là Trần Đình Thám, hay Trần Đình Tham , hiệu: Hủ Phố, là nhà thơ và là quan nhà Trần trong lịch sử Việt Nam.

Tiểu sử
Trần Đình Thâm là người làng Phúc Đa, xã Chí Tri, huyện Đông Triều (nay thuộc Quảng Ninh).

Năm Giáp Dần (1374) đời Trần Duệ Tông, ông thi đỗ Thám hoa, được bổ chức quan, lần lượt trải đến chức Trung thư thị lang, kiêm tri thẩm hình viện sự.

Tháng 9 (âm lịch) năm Đinh Tỵ (1377), Trần Đình Thâm được cử sang cáo phó với nhà Minh (Trung Quốc), nói là Trần Duệ Tông đi tuần biên giới bị chết đuối (thực ra là bị quân Chiêm Thành giết tại trận) và báo tin lập vua nối ngôi.

Sách Đại Việt sử ký toàn thư (Bản kỷ, Quyển VII) kể:
...Người nhà Minh từ chối, lấy cớ là có ba thứ chết không có lễ viếng là chết vì sợ, chết vì bị đè, chết đuối. Đình Thám cãi lại, cho là người Chiêm gây loạn quấy nhiễu biên cương, còn Duệ Tông có công chống nạn cứu dân sao lại không viếng. Bấy giờ vua Minh đang có âm mưu thôn tính nước ta, định lợi dụng sơ hở đó. Thái sư Lý Thiện Trường can rằng: "Em chết vì nạn nước mà anh lập con của em lên, xem việc người như vậy, thì có thể biết được mệnh trời". Việc ấy bèn bỏ đi .

Tháng 2 (âm lịch) năm Canh Thìn (1400), Hồ Quý Ly truất ngôi của cháu ngoại là Trần Thiếu Đế, tự lập làm vua, Trần Đình Thâm bèn giả điếc, bị trung thừa là Đồng Thức tố giác, phải giáng làm Đồng giám tu quốc sử bí thư giám.

Trần Đình Thâm mất năm nào không rõ.

Tác phẩm
Sinh thời, Trần Đình Thâm có làm thơ, nhưng đã thất lạc hết, hiện chỉ còn lại 2 bài thơ chữ Hán chép trong Toàn Việt thi lục do Lê Quý Đôn biên tập. Giới thiệu 1 bài:

Khen ngợi
Sử thần Ngô Sĩ Liên nói: Kẻ sĩ lúc bé di học, là muốn biết những điều mình sẽ làm, lớn lên đi làm, là làm những điều mình đã học. "Học ba trăm bài thơ trong Kinh Thi, đi sứ bốn phương không làm nhục mệnh vua. (Trần) Đình Thám được như vậy đó. Huống chi gặp thời buổi tiếm vị, cướp ngôi, lại biết tự giấu mình để tránh quyền vị, thì thực đáng gọi là kẻ sĩ, đáng coi là không phụ với học vấn của mình vậy!Chú thích

Sách tham khảo
 Ngô Sĩ Liên, Đại Việt sử ký toàn thư (Tập II, bản dịch). Nhà xuất bản khoa học xã hội, Hà Nội, 1985. Bản điện tử ở đây:
 Nguyễn Đăng Na, Văn học thế kỷ X-XIV'' (mục "Trần Đình Thâm"). Nhà xuất bản khoa học xã hội, Hà Nội, 2004.

Nhà thơ Việt Nam thời Trần
Quan lại nhà Trần
Năm sinh thiếu
Năm mất thiếu
Người Quảng Ninh
Quan lại nhà Hồ
Thám hoa Việt Nam


title: Couratari sandwithii

text:
Couratari sandwithii là một loài thực vật linhin thuộc họ Lecythidaceae.
Loài này có ở Suriname và Venezuela.

Chú thích

Tham khảo

 World Conservation Monitoring Centre 1998. Couratari sandwithii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 18 tháng 7 năm 2007.

Couratari
Thực vật Suriname
Thực vật Venezuela
Thực vật dễ tổn thương


title: Baruj Benacerraf

text:
Baruj Benacerraf (29 tháng 10 năm 1920 – 2 tháng 8 năm 2011) là nhà miễn dịch học người Mỹ gốc Venezuela và Do Thái, đã đoạt giải Nobel Sinh lý và Y khoa năm 1980 cùng với Jean Dausset và George Snell cho công trình nghiên cứu của họ về Major histocompatibility complex.

Cuộc đời và Sự nghiệp
Sinh tại Caracas, Venezuela trong một gia đình Do Thái Sephardic: cha ông sinh ở vùng Maroc do Tây Ban Nha bảo hộ (thành phố Tetuan) còn mẹ ông sinh tại Algérie.

Gia đình Benacerraf từ Venezuela di chuyển sang Paris năm 1925. Sau khi trở về Venezuela, ông di cư sang Hoa Kỳ năm 1940. Ông lấy bằng cử nhân khoa học tại Khoa Tổng hợp Đại học Columbia. Sau đó ông đậu bằng bác sĩ y khoa tại Trường Y khoa Virginia thuộc Đại học Thịnh vượng chung Virginia.

Sau thời gian làm bác sĩ nội trú và phục vụ trong Quân đội Hoa Kỳ (1945–1948), rồi làm việc trong bệnh viện quân y ở Nancy (Pháp), ông trở thành nhà nghiên cứu ở Trường Y dược và Giải phẫu học thuộc Đại học Columbia (1948–1950). Từ năm 1950–1996, ông sang nghiên cứu ở Paris, từ năm 1956–1968 trở về làm việc ở Đại học New York, từ 1968–1970 làm việc ở Viện Y tế Quốc gia Mỹ, rồi Đại học Harvard (1970–1991), đồng thời làm việc ở "Viện Ung thư Dana-Farber Cancer" tại Boston (1980). Ông bắt đầu nghiên cứu các chứng dị ứng từ năm 1948, và trong thập niên 1960 ông phát hiện ra là các gien Ir chi phối việc đẩy cơ quan cấy ghép ra (transplant rejection).

Giải thưởng
 1980: Giải Nobel Sinh lý và Y khoa chung với Jean Dausset và George Snell
 1990: Huy chương Khoa học Quốc gia (National Medal of Science).

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài
1980 Nobel Medicine Winners
Nobel autobiography

Người Hoa Kỳ đoạt giải Nobel
Người Mỹ gốc Do Thái
Người đoạt giải Nobel Sinh lý và Y khoa
Người Venezuela gốc Do Thái
Người Venezuela đoạt giải Nobel
Nhà khoa học Pháp
Người Pháp gốc Do Thái
Người Pháp đoạt giải Nobel


title: (9011) 1984 SU

text:
(9011) 1984 SU là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Antonín Mrkos ở Đài thiên văn Kleť in Czech Republic ngày 20 tháng 9 năm 1984.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 9001–10000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1989
Được phát hiện bởi Antonín Mrkos
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: São Paulo Metro

text:
São Paulo Metro hay còn được gọi là Metrô là một mạng lưới đường sắt đô thị phục vụ giao thông công cộng cho thành phố São Paulo. Đây là hệ thống tàu điện ngầm lớn nhất tại Brasil, ngoài việc là người đầu tiên được xây dựng, Nó có năm đường với tổng chiều dài 69 km và 60 ga, mang 3.400.000 hành khách mỗi ngày, được xem là hệ thống tàu điện ngầm hiện đại nhất của châu Mỹ

Tham khảo

Liên kết ngoài

 São Paulo Metro — Trang web chính thức

São Paulo Metro
São Paulo
Giao thông São Paulo (thành phố)
S


title: Hợp Thành, Yên Thành

text:
Hợp Thành là một xã của huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An, Việt Nam.

Địa giới - Hành chính
 Phía bắc giáp các xã Văn Thành, Phú Thành.
 Phía đông giáp xã Diễn thái, huyện Diễn Châu.
 Phía nam giáp Nhân thành, tây giáp Hoa Thành.

Là một xã có diện tích vào loại nhỏ nhất huyện Yên Thành (khoàng 5 km2), nhưng có vị trí địa lý thuận lợi bậc nhất cho việc phát triển kinh tế xã hội. Trung tâm xã là ngã tư Hợp Thành, nơi giao điểm của hai con đường quan trọng 538 và 533 đều nối giữa hai Quốc lộ 1 và quốc lộ 7. Cách ngã tư Hợp Thành chưa đầy 100 mét trên đường 533 là chợ đầu mối quan trọng của vùng có tên chợ Hôm thịnh vượng từ lâu đời. Trước đây chợ có tên là chợ Huyện vì cả khu vực trung tâm của xã còn là trung tâm huyện lỵ thời Pháp thuộc. Xã Hợp Thành có truyền thống luôn dẫn đầu huyện về phát triển kinh tế, văn hóa, thể dục thể thao trong nhiều năm.

Văn hóa
Ở Hợp thành có những địa danh khá nổi tiếng. Đầu tiên phải kể đến chùa Tạnh hết sức linh thiêng mặc dù đã bị thời gian, chiến tranh, thiên nhiên, con người tàn phá, chỉ còn lại khuôn viên và tượng thần Kim Quy linh thiêng. Nay chùa được địa phương khôi phục theo nhu cầu sinh hoạt tâm linh ngày một dâng cao của nhân dân. Kế đến là rú Bỉn với địa thế thiên tạo tuyệt vời, đó là hòn núi đá mọc giữa đồng bằng bên cạnh là con sông nhỏ uốn khúc, tạo nên phong cảnh sơn thủy hữu tình. Trải qua thăng trầm lịch sử, nhất là bàn tay con người khai thác đất đá, rú Bỉn bị thiệt hại khá nặng nhưng vẫn giữ được cơ bản nét hùng vỹ thâm nghiêm. Theo sách địa lý xưa, ngọn núi đá mọc giữa vùng đồng bằng như vậy rất dễ có nhiều long mạch quý. Người dân truyền miệng câu thiệu " Đầu đồi tiến sĩ cuối đồi trạng nguyên", ý nói dòng họ cất mộ tổ đầu đồi thì có tiến sĩ, cất cuối đồi có trạng nguyên.

Xã Hợp Thành còn có một làng nghề nữa, đó là làng Vĩnh Hòa. Ở làng nghề Vĩnh Hòa chuyên sản xuất các loại bánh như: bánh chưng, bánh gai, bánh mướt, bánh xèo, bánh mật, bánh biến, kẹo cốm, bánh đúc. Vĩnh Hòa là một xóm đạo toàn tòng, ở đây có nhà thờ, xung quanh là con sông uốn lượn
chảy qua, ở đây còn có đền Tam Tòa thờ Lý Nhật Quang. Tương truyền Lý Nhật Quang đi qua đây bị rơi một giọt máu nên người dân lập nên đền thờ.

Làng Phan hay còn gọi là Phan Xá là một làng nằm phía bắc của xã.

Chú thích

Tham khảo


title: Lasioglossum torulosum

text:
Lasioglossum torulosum là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Michener mô tả khoa học năm 1980.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1980


title: Stormi Henley

text:
Stormi Bree Henley (sinh ngày 6 tháng 12 năm 1990 tại Crossville, Tennessee, Hoa Kỳ). Cô là Miss Teen USA năm 2009.

Henley chiến thắng tại cuộc thi Miss Tennessee Teen USA 2009 vào ngày 5 tháng 10 năm 2008. Henley và Kristen Motil là hai hoa hậu đại diện bang Tennessee tại cuộc thi Miss Teen USA 2009 và Miss USA 2009.

Tháng 7 năm 2009, Henley đại diện bang Tennessee tham dự cuộc thi Miss Teen USA 2009 tổ chức tại Atlantis Paradise Island, Nassau, Bahamas. Trong đêm chung kết, cô đã xuất sắc dành vương miện Miss Teen USA được trao bởi Stevi Perry, Miss Teen USA 2008. Đây là lần thứ hai Tennessee chiến thắng tại cuộc thi này.

Trong thời gian tại vị, Stormi cùng với Kristen Dalton, Miss USA 2009 đến từ Bắc Carolina và Stefania Fernandez, Hoa hậu Hoàn vũ 2009 đến từ Venezuela là 3 đại diện của Tổ chức Hoa hậu Hoàn vũ (Miss Universe Organization).

Ngày 24 tháng 8 vừa qua, cô đã trao vương miện Miss Teen USA 2010 cho Kamie Crawford của bang Maryland.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang chủ của cuộc thi Miss Tennessee Teen USA
 Trang chủ cuộc thi Miss Teen USA

Nhân vật còn sống
Sinh năm 1990
Nữ ca sĩ Mỹ
Thí sinh American Idol
Miss Teen USA
Nữ ca sĩ thế kỷ 21


title: Calybites hauderi

text:
Calybites hauderi là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Loài này có ở România và Pyrenees đến miền nam Anh.

Sải cánh dài khoảng 10 mm. Con trưởng thành bay vào tháng 7 và tháng 8, overwintering as an adult.

Ấu trùng ăn Acer campestre. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

Chú thích

Tham khảo

Calybites
Côn trùng châu Âu


title: Zetel

text:
Zetel là một đô thị thuộc the huyện Friesland, bang Niedersachsen, Đức. Đô thị này có diện tích 81,26 km². Đô thị này có cự ly khoảng 15 km về phía tây nam của Wilhelmshaven, và 12 km về phía tây của Varel.

Cư dân nổi bật
 Wilhelm Kunst, nhà điêu khắc gỗ

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Friesland


title: Toxidia thyrrhus

text:
Toxidia thyrrhus, bướm nhảy cỏ nâu sẫm hay bướm nhảy thyrrhus là một loài bướm thuộc Họ Bướm nhảy. Chúng là loài đặc hữu ở Queensland, Úc.

Sải cánh dài khoảng 25 mm.

Ấu trùng ăn Cenchrus echinatus.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Australian Insects
Australian Faunal Directory

Toxidia


title: Orveau

text:
Orveau là một xã ở tỉnh Essonne thuộc vùng Île-de-France miền bắc nước Pháp.

Theo điều tra dân số năm 1999, dân số xã này là 183 người. Ước tính dân số năm 2005 là 198.

Danh xưng cư dân địa phương Orveau trong tiếng Pháp là Orvallois.

Tham khảo

Mayors of Essonne Association
 INSEE commune file

Liên kết ngoài
Mérimée database - Cultural heritage
Land use (IAURIF)

Xã của Essonne


title: Tào Mục công

text:
Tào Mục công (chữ Hán: 曹穆公; trị vì: 759 TCN-757 TCN), tên thật là Cơ Vũ (姬武), là vị vua thứ 11 của nước Tào – chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.

Tào Mục công là con thứ của Tào Huệ bá – vua thứ 9 nước Tào và em của Tào Thạch Phủ - vua thứ 10 nước Tào. Năm 760 TCN, Thạch Phủ lên làm vua, nhưng chỉ được ít lâu thì Cơ Vũ giết anh cướp ngôi, tức là Tào Mục công.

Sử sách không ghi chép sự kiện xảy ra liên quan tới nước Tào trong thời gian ông làm vua.

Năm 757 TCN, Tào Mục công qua đời. Ông ở ngôi được 3 năm. Con ông là Cơ Chung Sinh lên nối ngôi, tức là Tào Hoàn công.

Xem thêm
Tào Hoàn công
Tào Thạch Phủ

Tham khảo
Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
 Quản Sái thế gia
 Phương Thi Danh (2001), Niên biểu lịch sử Trung Quốc, Nhà xuất bản Thế giới

Chú thích

Vua nước Tào
Năm sinh thiếu
Mất năm 757 TCN


title: Styringomyia luteipennis

text:
Styringomyia luteipennis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

<references>

Liên kết ngoài

Styringomyia
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Ptyornyncha

text:
Ptyornyncha là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae


title: Ficus pulchella

text:
Ficus pulchella là một loài thực vật thuộc họ Moraceae. Đây là loài đặc hữu của Brasil. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Carauta, J.P.P. 1998. Ficus pulchella. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Brasil
P
Thực vật dễ tổn thương


title: Paradibolia samarensis

text:
Paradibolia samarensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Konstantinov in Lopatin & Konstantinov miêu tả khoa học năm 1994.

Chú thích

Tham khảo

Paradibolia


title: Toxorhina longicollis

text:
Toxorhina longicollis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Toxorhina
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Bagepalli

text:
Bagepalli là một thị xã panchayat của quận Kolar thuộc bang Karnataka, Ấn Độ.

Địa lý
Bagepalli có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 707 mét (2319 foot).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Bagepalli có dân số 20.120 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Bagepalli có tỷ lệ 63% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 69%, và tỷ lệ cho phái nữ là 58%. Tại Bagepalli, 12% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thị trấn thuộc huyện Chikkaballapura


title: Semaphore (định hướng)

text:
Semaphore có thể là nói đến:

 Một cách dùng khác cho một dụng cụ truyền tin thị giác được phát minh cho Napoleon Bonaparte, một hệ thống thông tin liên lạc được dùng trước khi máy điện tín được phát minh. Sử dụng bằng cách di chuyển các tấm phiên quay quanh trục trên một cái tháp
 Semaphore bằng cờ, một hệ thống thông tin liên lạc bằng hai cờ nhỏ cầm tay (được dùng rộng rãi trong Hướng đạo và các Hướng đạo sinh cần biết để dự các trò chơi Hướng đạo.)
 Một hệ thống cơ học (tín hiệu semaphore) được dùng trong hệ thống tín hiệu đường sắt
 Semaphore trong tin học.
 Semaphore, Nam Úc, một cộng đồng lịch sử ở ven biển tại miền nam nước Úc
 Semaphore là tựa của một đĩa nhạc năm 1998 của ban nhạc Fridge.

Xem thêm
 Cờ hiệu hàng hải quốc tế
 Thuật điện báo


title: Halictus lutescens

text:
Halictus lutescens là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1921.

Chú thích

Tham khảo

Halictus
Động vật được mô tả năm 1921


title: Chlerogas tiara

text:
Chlerogas tiara là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Brooks & Engel mô tả khoa học năm 1999.

Chú thích

Tham khảo

Chlerogas
Động vật được mô tả năm 1999


title: Tavel, Gard

text:
Tavel là một xã trong vùng Occitanie. Xã Tavel, Gard nằm ở khu vực có độ cao trung bình 86 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

 INSEE commune file

Xã của Gard


title: Chùa Hồng Hiên

text:
Chùa Hồng Hiên là một ngôi chùa do người Việt tạo lập, tọa lạc ở số 13 rue Henri Giraud, Fréjus, Var, thuộc Provence-Alpes-Côte d'Azur, Pháp. Đây là ngôi chùa cổ nhất ở Pháp.

Lịch sử
Chùa Hồng Hiên được dựng lên làm nơi thờ Phật cho một số binh sĩ gốc Việt bị đưa sang Pháp bổ sung cho lính Pháp ở chính quốc thời Chiến tranh thế giới thứ nhất. Hòa thượng Thích Thanh Vực đặt tên cho chùa là "Hồng Hiên"; "Hồng" là rút từ chữ Hồng Lạc của nòi giống Việt, "hiên" là hiên ngang. Ở chùa nay còn đôi câu đối nhắc nhở đến lịch sử này của chùa:
Hồng Lạc linh căn phương Việt địa,
Hiên ngang hùng khí tráng Âu thiên.

Việc xây cất hoàn thành năm 1917, trong trại binh Gallieni nơi đồn trú của trung đoàn 4 Bộ binh Thuộc địa, nên nguyên thủy có tên là "chùa Gallieni". Chùa được chính thức khánh thành ngày 6 Tháng 4, 1919.

Chùa sau bị bỏ hoang tàn một thời gian đến năm 1954 khi một số dân Việt di cư sang Pháp thì chùa mới được phục hoạt và đến năm 1967 thì lập ra ban trị sự để điều hành chùa. Năm 1972 ngôi chùa được trùng tu. Hòa thượng Thích Tâm Châu sang trụ trì ở chùa năm 1975 theo lời mời của ban trị sự và Hội Phật giáo Pháp Việt. Chùa xây thêm tháp An Lạc thờ vong năm 1988 và thỉnh một quả chuông lớn đúc theo mẫu đại hồng chung ở Huế.

Chùa nay được xem là một thắng cảnh ở miền nam nước Pháp. Đối với người Việt, đây là ngôi chùa cổ nhất do người Việt sáng lập ở Pháp và cũng là ngôi chùa cổ nhất trên đất Pháp. Chùa là thành viên của Hội Phật giáo Việt Nam trên Thế giới (L’Ordre Bouddhique Vietnamien mondial), do Hòa thượng Thích Tâm Châu là thượng thủ với trụ sở ở Montréal.

Chú thích

Liên kết
 Hình ảnh chùa Hồng Hiên
  Tập hình chùa Hồng Hiên

Hồng Hiên


title: Münster

text:
Münster là một thành phố của bang Nordrhein-Westfalen trong nước Đức và từ năm 1915 là một thành phố lớn. Münster là một trong những thành phố có diện tích lớn nhất của nước Đức.

Các thành phố lớn gần đó là Osnabrück (khoảng 44 km về phía bắc),(Steinfurt) khoảng 30 Km Dortmund (khoảng 61 km về phía nam), Bielefeld (khoảng 62 km về phía đông) và Enschede của Hà Lan.

Trường Đại học Wilhelm Westfalen (Westfälische Wilhelms-Universität) với khoảng 42.000 sinh viên (thời điểm 2005/2006) đang theo học 130 ngành khác nhau thuộc 15 khoa chuyên môn là một trong những trường đại học lớn nhất Đức.

Tham khảo

Liên minh Hanse
Khởi đầu thế kỷ 8 ở Châu Âu


title: Merilia convexicollis

text:
Merilia convexicollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev miêu tả khoa học năm 1993.

Chú thích

Tham khảo

Merilia


title: Sân bay Aguni

text:
là một sân bay phục vụ Aguni, một thành phố ở quận Shimajiri của tỉnh Okinawa, Nhật Bản. Đây là sân bay hạng 3.

Các hãng hàng không và các tuyến điểm
 Japan Airlines
 Japan Transocean Air
 Ryukyu Air Commuter (Naha)

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Aguni Airport
 Aguni Airport Guide from Japan Airlines

Aguni
Aguni


title: Papilio hesperus

text:
Papilio hesperus là một loài bướm thuộc họ Papilionidae. Nó được tìm thấy ở Châu Phi.

Ấu trùng ăn Beilschmiedia species, bao gồm Beilschmiedia ugandensis.

Phụ loài
Papilio hesperus hesperus (Nigeria, Cameroon, Equatorial Guinea, Congo, Congo Republic, Uganda, tây bắc Tanzania, northern Zambia)
Papilio hesperus feae Storace, 1963 (Equatorial Guinea)
Papilio hesperus sudana Gabriel, 1945 (southern Sudan)

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo
Threatened swallowtail butterflies of the world: the IUCN red data book

H
H


title: Gondenans-Montby

text:
Gondenans-Montby là một xã của tỉnh Doubs, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền đông nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Doubs

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Doubs


title: Ốc bươu vàng

text:
Ốc bươu vàng (danh pháp khoa học: Pomacea canaliculata), là loại ốc thuộc họ Ampullariidae, lớp Chân bụng (Gastropoda), ngành Thân mềm (Mollusca), có nguồn gốc Trung và Nam Mỹ. Ốc được du nhập vào Việt Nam trong những năm 1985-1988 để chăn nuôi làm thức ăn, nhưng đã thoát ra tự nhiên và trở thành một trong những sinh vật gây hại nghiêm trọng nhất cho nền nông nghiệp Việt Nam.

Đặc điểm sinh học

Cấu tạo
Ốc trưởng thành cỡ lớn, dạng mập tròn, gồm đầu, thân và chân. Đầu có hai đôi xúc tu (một đôi dài và một đôi ngắn). Thân nằm trên chân, là một khối xoắn ẩn kín trong vỏ. Chân rộng, hình đĩa, màu trắng kem nằm ở phía bụng. Mặt lưng của chân có nắp vỏ che đậy. Đầu và chân thường thò ra ngoài vỏ khi di chuyển. Toàn bộ cơ thể ốc nằm trong lớp vỏ.

Con đực có vảy miệng hơi nhô gợn sóng, con cái có vảy miệng bằng phẳng hơi lõm xuống. Ốc bươu vàng thường ẩn náu dưới bùn, bờ ao, bờ mương, hồ khó phát hiện. Đêm xuống, chúng lên mặt nước cắn ngang thân cây lúa, ăn trụi thành từng đám, khiến nhiều diện tích lúa bị chết hoàn toàn.

Ốc bươu vàng là loại thức ăn giàu đạm, khoáng và sinh tố... nên thường dùng làm thức ăn bổ sung, đạm, khoáng và sinh tố cho gia cầm ăn thường xuyên.

Sinh sản

Ốc thuộc nhóm thụ tinh trong, thường đẻ trứng vào chiều tối. Khi đẻ leo lên giá thể cao trên mặt nước, trứng bám thành chùm, màu hồng, có khoảng 120 - 500 trứng. Trứng nở sau 12 - 15 ngày, nở hết trong 2 - 7 ngày. Tỉ lệ nở khoảng 70%, tỉ lệ sống sau 10 ngày tuổi khoảng 80%. Tuổi thành thục sớm 100 ngày, thời gian tái phát dục ngắn, khoảng 3 ngày. Khi thời tiết ấm lên cũng là lúc ốc bươu vàng sinh sản mạnh.

Tuổi thọ 2 - 4 năm. Trong quần đàn, tỉ lệ con đực/cái khoảng 1/4. Tuỳ theo loại thức ăn có được mà tốc độ sinh trưởng nhanh, chậm khác nhau. Ốc bươu vàng ăn thực vật, thức ăn ưa thích là xà lách, bèo tấm, mạ non, rau muống, vv... ốc bươu vàng là đối tượng hại lúa hay dưa hấu, đặc biệt là mạ dưới 3 tuần có thể bị ốc ăn hết toàn bộ.

Ốc bươu vàng giao phối với ốc bươu bản địa, ốc lác. Lai tạo thế hệ ốc mới có đặc tính khác biệt như: mài ốc cứng hơn (kế thừa từ ốc bản địa), cấu trúc vỏ + màu trứng + kích cỡ trứng + đặc điểm khi sinh sản giống với ốc bươu vàng "gốc". Đây cũng là nguyên nhân chính dẫn đến ốc bản địa dần biến mất.

Tại Việt Nam
Ở Việt Nam, ốc bươu vàng được dùng làm thức ăn cho tôm, cá và gia súc và có thể chế biến thành nhiều món ăn ngon. Ốc được du nhập vào Việt Nam để nuôi làm thực phẩm và xuất khẩu vào khoảng năm 1988. Sau đó chúng thoát ra ngoài tự nhiên và gặp điều kiện sinh sống thích hợp nên đã phát triển thành loài động vật gây hại trầm trọng cho lúa ở hầu hết các tỉnh phía Nam. Có thể nói, hiện ốc bươu vàng vẫn là loài động vật gây hại bậc nhất đối với nền nông nghiệp Việt Nam do ốc bươu vàng sinh trưởng chủ yếu vào vụ hè thu, đặc biệt là mùa nước nổi. Ốc bươu vàng hiện nay bị xếp vào đối tượng bị cấm nuôi ở Việt Nam.

Những năm gần đây, phía Trung Quốc tiếp tục lại có chính sách thu mua ốc bươu vàng và điều này làm dấy lên phong trao thu gom ốc bán cho tư thương Trung Quốc, nhưng để bán được ốc cho đại lý thu gom cũng đòi hỏi nhiều công đoạn. Trung Quốc chỉ thu mua ruột ốc, nên người dân muốn bán ốc phải thực hiện công đoạn đun nước sôi, luộc ốc, khêu ốc và kết quả là nhiều địa phương phải giải quyết vấn đề bãi rác vỏ ốc bươu vàng, dẫn đến tình trạng thương lái Trung Quốc mua ốc, chính quyền Việt Nam đổ vỏ.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

Ốc
C
Động vật được mô tả năm 1819


title: Molophilus uncinatus

text:
Molophilus uncinatus là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Molophilus
Limoniidae ở vùng Australasia


title: 17794 Kowalinski

text:
17794 Kowalinski (1998 FC60) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 20 tháng 3 năm 1998 bởi nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 17794 Kowalinski

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1998


title: Conus honkeri

text:
Conus honkeri là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae, họ ốc cối.

Giống như tất cả các loài thuộc chi Conus, chúng là loài săn mồi và có nọc độc. Chúng có khả năng "đốt" con người, do vậy khi cầm chúng phải hết sức cẩn thận.

Phân bố

Miêu tả
Chiều dài tối đa của vỏ ốc được ghi nhận là 37 mm.

Môi trường sống
Độ sâu tối thiểu được ghi nhận là 35 m. Độ sâu tối đa được ghi nhận là 35 m.

Chú thích

Tham khảo

 The Conus Biodiversity website

H
Động vật được mô tả năm 1988


title: Kerlaz

text:
Kerlaz () là một xã của tỉnh Finistère, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc Pháp.

Dân số
Người dân ở Kerlaz được gọi là Kerlaziens.

Xem thêm
Xã của tỉnh Finistère

Tham khảo

Mayors of Finistère Association  ;
INSEE ;
IGN

Liên kết ngoài
French Ministry of Culture list for Kerlaz

Xã của Finistère


title: Dipseudopsis overlaeti

text:
Dipseudopsis overlaeti là một loài Trichoptera trong họ Dipseudopsidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi
Dipseudopsis


title: 9629 Servet

text:
9629 Servet (1993 PU7) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 15 tháng 8 năm 1993 bởi E. W. Elst ở Caussols.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 9629 Servet

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1993


title: Olivella anazora

text:
Olivella anazora là một loài ốc biển cỡ nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Olivellidae, họ ốc ôliu nhỏ.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Olivella


title: Psychoglypha prita

text:
Psychoglypha prita là một loài Trichoptera trong họ Limnephilidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Tân bắc
Psychoglypha


title: Ulsan

text:
Ulsan (Tiếng Hàn: 울산, Hanja: 蔚山, Hán-Việt: Uất Sơn) hay tên chính thức là Thành phố Đô thị Ulsan (Tiếng Hàn: 울산광역시, Hanja: 蔚山廣域市) là một thành phố nằm ở phía đông nam Hàn Quốc, giáp mặt với biển Nhật Bản, tiếp giáp Busan ở phía nam và Gyeongju ở phía bắc. Đây là thành phố lớn thứ bảy của Hàn Quốc với dân số hơn 1,1 triệu người.

Thành phố này có một trong những khu vực sản xuất công nghiệp lớn nhất ở Hàn Quốc được gọi là Khu công nghiệp Ulsan. Ulsan có nhà máy lắp ráp ô tô lớn nhất thế giới do Hyundai Motor Company điều hành cùng nhà máy đóng tàu lớn nhất thế giới vận hành bởi tập đoàn công nghiệp nặng Hyundai và nhà máy lọc dầu lớn thứ ba thế giới thuộc sở hữu của SK Energy. Trong năm 2017, Ulsan có GDP bình quân đầu người là 65.093 USD, cao hơn so với bất kỳ khu vực nào khác trong lãnh thổ Hàn Quốc.

Kinh tế

Là trung tâm của Khu công nghiệp Ulsan, thành phố là cơ sở của tập đoàn đa quốc gia Hyundai. Đến năm 1962, Ulsan hoạt động như một cảng cá và trung tâm thị trường. Là một phần trong kế hoạch kinh tế 5 năm đầu tiên của Hàn Quốc, Ulsan đã trở thành một cảng mở. Ngoài ra, chính phủ khuyến khích phát triển các nhà máy và nhà máy công nghiệp lớn: một nhà máy lọc dầu, nhà máy phân bón, sản xuất ô tô và các ngành công nghiệp nặng đã được phát triển ở đây. Cảng đóng tàu Bangeojin đã được thành phố sáp nhập vào năm 1962.

Đóng tàu
Thành phố có xưởng đóng tàu lớn nhất thế giới, do Hyundai Heavy Industries điều hành, và nhà máy lọc dầu lớn thứ hai thế giới, thuộc sở hữu của SK Energy.

Sản xuất ô tô
Ulsan là trụ sở của nhà máy lắp ráp ô tô lớn nhất thế giới, được điều hành bởi công ty Ô tô Hyundai. Thiết kế tích hợp các chức năng liên quan của nó được lấy cảm hứng từ Ford River Rouge Complex ở Dearborn, Michigan.

Sản xuất pin lithium-ion
Vào tháng 11 năm 2011, SB LiMotive mở một nhà máy sản xuất pin lithium-ion tiên tiến tại Ulsan. SB LiMotive là một tập đoàn 50-50 của Samsung SDI và Robert Bosch GmbH. Vào tháng 9 năm 2012, Samsung SDI đã mua phần Robert Bosch GmbH của SB LiMotive với giá 95 triệu đô la để sở hữu 100% quyền sở hữu của cơ sở sản xuất Ulsan. Nhà máy Ulsan là một trong ba bộ phận sản xuất pin xe tiên tiến của Samsung SDI.

Giao thông
Sở giao thông thành phố có kế hoạch xây dựng một tuyến đường sắt nhẹ. Hệ thống giao thông công cộng cũng tốt như bất kỳ thành phố lớn khác của Hàn Quốc. Hệ thống xe buýt cho thấy một ETA cụ thể tại hầu hết các điểm dừng xe buýt.

Sân bay Ulsan, được xây dựng vào năm 1970 và được mở rộng vào năm 1997, có hơn 20 chuyến bay mỗi ngày đến / từ sân bay quốc tế Gimpo của Seoul và 4 chuyến bay mỗi tuần đến / từ sân bay quốc tế Jeju. Vào tháng 11 năm 2010, mạng lưới tàu cao tốc của Hàn Quốc, KTX, đã được mở rộng đến Ulsan. Điều này cung cấp một liên kết tốc độ cao đến Seoul, với thời gian chạy chỉ hơn 2 giờ. Trạm KTX mới (trạm Ulsan) nằm ở Eonyang gần đó, với một loạt xe buýt tốc hành (5001-5004), cũng như một số xe buýt thành phố phục vụ nhà ga mới. Trạm thành phố ban đầu đã được đổi tên thành Trạm sông Taehwa.

Địa lý
Ulsan giáp mặt với biển Nhật Bản ở phía đông và nằm cách 70 km về phía bắc của thành phố lớn thứ nhì Hàn Quốc, Busan.

Khí hậu
Ulsan có khí hậu cận nhiệt đới ẩm gió mùa (Köppen Cfa / Cwa), với mùa đông lạnh nhưng khô, và mùa hè nóng ẩm. Nhiệt độ hàng tháng dao động từ 2.0 °C (35.6 °F) vào tháng Giêng đến 25.9 °C (78.6 °F) vào tháng Tám, với phạm vi nhiệt độ dao động thường thấp. Vị trí của nó trên bán đảo Triều Tiên kết quả trong một độ trễ theo mùa. Những ngày ấm nhất xảy ra vào tháng Tám và trung bình rất gần 30 °C (86 °F). Lượng mưa là tương đối thấp trong những tháng mùa đông, nhưng có lượng mưa cao từ tháng Tư đến tháng Chín.

Thể thao
Thành phố có hai đội bóng là câu lạc bộ Ulsan Hyundai Horang-i chơi tại giải K-League và câu lạc bộ Ulsan Hyundai Mipo Dockyard chơi tại giải Quốc gia Hàn Quốc. Ulsan còn có trường Đại học Ulsan và các chương trình thể thao của nó. Ulsan cũng tổ chức đội bóng rổ Hàn Quốc Ulsan Hyundai Mobis Phoebus. Sân nhà của họ là Dongchun Gymnasium, nằm ở jung-gu ulsan.

Thành phố kết nghĩa
  Hagi, Nhật Bản (từ 1968)
  Hoa Liên, Đài Loan (từ 1981)
  Portland, Oregon, Hoa Kỳ (từ 1987)
  Trường Xuân, Trung Quốc (từ 1994)
  Tomsk, Nga (từ 2003)
  İzmir, Thổ Nhĩ Kỳ (từ 2002)
  Santos, Brasil (từ 2002)
  Khánh Hòa, Việt Nam (từ 2002)

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Ulsan Metropolitan City official site
 Ulsan : Official Site of Korea Tourism Org
 Ulsan's Foreigner Living Site

Thành phố đặc biệt của Hàn Quốc
Ulsan


title: Tradescanticola

text:
Tradescanticola là một chi bướm đêm thuộc họ Sesiidae.

Các loài
Tradescanticola yildizae  Kocak, 1983

Chú thích

Tham khảo

Sesiidae


title: Dima busii

text:
Dima busii là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia & Schimmel miêu tả khoa học năm 2006.

Chú thích

Tham khảo

Dima


title: Chigny, Aisne

text:
Chigny là một xã ở tỉnh Aisne, vùng Hauts-de-France thuộc miền bắc nước Pháp.

Tham khảo

Xã của Aisne


title: La Mure

text:
La Mure là một xã thuộc tỉnh Isère trong vùng Rhône-Alpes đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 886 mét trên mực nước biển. Theo điều tra dân số năm 1999 của INSEE có dân số là người.
Thị trấn có cự ly  về phía nam Grenoble trên cao nguyên Matheysin.

Thị trấn giáp ranh
 Prunières
 Sousville
 Susville
 Ponsonnas
 Pierre-Châtel
 Saint-Honoré

Kết nghĩa
 Marktredwitz, Đức

Tham khảo

Liên kết ngoài
trang mạng chính thức của La Mure  bằng tiếng Pháp

Xã của Isère
Arpitany


title: 1834 Palach

text:
1834 Palach là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 22 tháng 8 năm 1969 bởi Luboš Kohoutek ở Đài thiên văn Hamburg, Tây Đức. Tiểu hành tinh này được đặt theo tên Jan Palach để tưởng niệm người sinh viên Tiệp Khắc đã tự thiêu phản đối cuộc xâm lăng của quân đội Liên Xô sau vụ Mùa xuân Praha.

Liên kết ngoài
 JPL Small-Body Database Browser ngày 1834 Palach

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Luboš Kohoutek
Thiên thể phát hiện năm 1969


title: Bailly-le-Franc

text:
Bailly-le-Franc  là một xã ở tỉnh Aube, thuộc vùng Grand Est ở phía bắc miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Aube

Tham khảo

Baillylefranc


title: Greven

text:
Greven () là một thị xã ở huyện Steinfurt, bang North Rhine-Westphalia nước Đức. Đây là một ngoại ô của thành phố Münster.

Greven nằm bên sông Ems, cự ly khoảng 25 km về phía đông nam Rheine và 15 km về phía bắc Münster.

Greven có các khu vực dân cư sau:
 Greven
 Reckenfeld
 Gimbte
 Schmedehausen

Các đô thị giáp ranh:

Greven có Sân bay quốc tế Münster Osnabrück với lưu lượng mỗi năm 1,6 triệu lượt khách.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức

Thị trấn ở Nordrhein-Westfalen


title: Metacrias strategica

text:
Metacrias strategica là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae. Nó được tìm thấy ở New Zealand, ở đó nó được tìm thấy ở phía nam của Đảo Nam.

Chú thích

Tham khảo

Metacrias


title: Coelogyne fuscescens

text:
Coelogyne fuscescens là một loài phong lan.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

F
F


title: Vành đai lửa Thái Bình Dương

text:
Vành đai lửa Thái Bình Dương, được gọi đầy đủ là Vành đai núi lửa Thái Bình Dương là 1 khu vực hay xảy ra động đất và các hiện tượng phun trào núi lửa bao quanh vòng lòng chảo Thái Bình Dương. Nó có hình dạng tương tự vành móng ngựa và dài khoảng 40.000 km. Nó gắn liền với 1 dãy liên tục các rãnh đại dương, vòng cung quần đảo, các dãy núi lửa và/hoặc sự chuyển động của các mảng kiến tạo. Đôi khi nó còn được gọi là vành đai địa chấn Thái Bình Dương.

Khoảng 71% các trận động đất có cường độ mạnh nhất thế giới diễn ra tại vành đai lửa này. Vành đai Anpơ, kéo dài từ Java tới Sumatra qua dãy núi Himalaya, Địa Trung Hải và tới tận Đại Tây Dương chiếm khoảng 17%, còn vành đai sống núi giữa Đại Tây Dương là vành đai chiếm vị trí thứ 3 về động đất.

Vành đai lửa Thái Bình Dương là hệ quả trực tiếp của các hoạt động kiến tạo địa tầng và của sự chuyển động và va chạm của các mảng lớp vỏ Trái Đất. Phần phía Đông của vành đai này là kết quả của sự chìm lún xuống dưới của các mảng Nazca và mảng Cocos do sự chuyển động về phía Tây của mảng Nam Mỹ. Một phần của mảng Thái Bình Dương cùng với mảng kiến tạo nhỏ Juan de Fuca cũng đang bị chìm lún xuống dưới mảng Bắc Mỹ. Dọc theo phần phía Bắc thì chuyển động theo hướng Tây Bắc của mảng Thái Bình Dương đang làm nó chìm lún xuống dưới vòng cung quần đảo Aleutia. Xa hơn nữa về phía Tây thì mảng Thái Bình Dương cũng đang bị lún xuống dưới dọc theo vòng cung Kamchatka - quần đảo Kuril trên phần phía Nam Nhật Bản. Phần phía nam của vành đai này là phức tạp hơn với 1 loạt các mảng kiến tạo nhỏ đang va chạm với mảng kiến tạo Thái Bình Dương từ khu vực quần đảo Mariana, Philippines, Bougainville, Tonga và New Zealand. Indonesia nằm giữa vành đai lửa Thái Bình Dương (chạy dọc theo các đảo phía Đông Bắc, gần với và bao gồm cả New Guinea) và vành đai Anpơ (chạy dọc theo phía Nam và Tây từ Sumatra, Java, Bali, Flores và Timor). Trận động đất tháng 12/2004 gần bờ biển Sumatra trên thực tế thuộc một phần của vành đai Anpơ. Khu vực đứt gãy San Andreas nổi tiếng và đang hoạt động gần California là đứt gãy chuyển dạng đang bù lại một phần của đới nâng đông Thái Bình Dương dưới khu vực Tây Nam Hoa Kỳ và México.

1 loạt các vùng đất và các điểm đặc trưng của đại dương nằm trong vành đai lửa Thái Bình Dương, liệt kê theo chiều kim đồng hồ:

 New Zealand
 Rãnh Kermadec
 Rãnh Tonga
 Rãnh Bougainville
 Indonesia
 Philippines
Rãnh Philippines
 Rãnh Yap
 Rãnh Mariana
 Rãnh Izu Bonin
 Rãnh Lưu Cầu
 Nhật Bản
 Rãnh Nhật Bản
 Rãnh Kuril-Kamchatka
 Bán đảo Kamchatka
 Quần đảo Aleutia
 Rãnh Aleutia
 Alaska
 Dãy núi Cascade
 California
 México
 Rãnh Trung Mỹ
 Guatemala
 Colombia
 Ecuador
 Peru

Chile
Hoạt động động đất ở Chile có liên quan đến quá trình di chuyển mảng Nazca ở phía Đông. Chile đặc biệt là giữ kỷ lục về trận động đất lớn nhất từng được ghi nhận, trận động đất năm 1960 Valdivia. Villarrica, 1 trong những núi lửa hoạt động mạnh nhất của Chile, lên trên Hồ Villarrica và thị trấn Villarrica. Đây là phía Tây của 3 núi lửa lớn mà xu hướng vuông góc với chuỗi Andean. 1 miệng núi lửa rộng 6 km hình thành trong cuối kỷ Pleistocene, > 0,9 triệu năm trước.

Chile đã trải qua rất nhiều núi lửa phun trào từ núi lửa 60, bao gồm núi lửa Llaima và núi lửa Chaitén. Gần đây hơn, 1 trận động đất 8,8 độ richter xảy ra miền trung Chile vào ngày 27/2/2010, núi lửa Puyehue-Cordon Caulle phun trào vào năm 2011 và 1 trận động đất 8,2 độ richter xảy ra phía bắc Chile vào ngày 1/4/2014, các mainshock được đi trước bởi một số lượng vừa phải những cú sốc lớn và được theo sau bởi một số lượng lớn các cơn dư chấn từ trung bình đến rất lớn, bao gồm cả sự kiện M7.6 vào ngày 3 tháng 4. [10]

Bolivia
Nước Bolivia có rất nhiều núi lửa đang hoạt động và ngừng hoạt động trên toàn lãnh thổ của mình. Các núi lửa hoạt động nằm ở phía Tây Bolivia, nơi được tạo nên Tây Cordillera, giới hạn phía tây của cao nguyên Altiplano. Nhiều người trong số các núi lửa hoạt động là núi "quốc tế chia sẻ" với Chile. Tất cả núi lửa Kainozoi của Bolivia là một phần của núi lửa Khu Trung (CVZ) của Andean đai núi lửa mà kết quả do quá trình tham gia trong quá trình di chuyển mảng Nazca dưới mảng Nam Mỹ. Núi lửa Khu Trung là 1 tỉnh núi lửa Kainozoi trên chính. [11] Ngoài núi lửa Andean, địa chất của Bolivia còn có núi lửa cổ xưa ở Tiền Cambri, Guaporé lá chắn ở phía đông của đất nước.

Trung Mỹ

Costa Rica
Một trận động đất mạnh, cường độ 7.6 làm rung chuyển Costa Rica và một vùng rộng lớn ở Trung Mỹ tại 08:42 (10:42 EDT; 1442 GMT) hôm 9/5/2012.

Nhật Bản và Ecuador
1 trận động đất với cường độ 7 tại đảo Kyushu đã xảy ra vào ngày 16/4/2016 (tiền chấn vào 2 ngày trước với cường độ 6,2) và ở Ecuador với cường độ 7,8 cùng ngày. Tuy cùng nằm trên Vành đai lửa Thái Bình Dương, nhưng trên 2 mảng kiến tạo khác, cách nhau rất xa, nên các nhà khoa học theo kiến thức hiện tại cho là chỉ tình cờ, chứ không liên quan với nhau.

Liên kết ngoài

Các trận động đất lịch sử & thống kê động đất tại USGS
"Vành đai lửa Thái Bình Dương", kiến tạo địa tầng, khu vực mở rộng đáy biển, các khu vực lún xuống, "các điểm nóng" - USGS
Bản đồ vành đai lửa Thái Bình Dương

Tham khảo

Kiến tạo mảng
Địa chấn học
Điểm cực Trái Đất
Núi lửa Thái Bình Dương
Núi lửa học
Địa lý châu Đại Dương


title: Disa cardinalis

text:
Disa cardinalis là một loài phong lan

Tham khảo

Liên kết ngoài

cardinalis
Lan Nam Phi


title: Saint-Pierre-du-Perray

text:
Saint-Pierre-du-Perray là một xã ở tỉnh Essonne thuộc vùng Île-de-France miền bắc nước Pháp.

Theo điều tra dân số năm 1999, dân số xã này là  người. Ước tính dân số năm 2006 là .

Danh xưng cư dân địa phương Saint-Pierre-du-Perray trong tiếng Pháp là Saint-Perreyens.

Tham khảo

Mayors of Essonne Association
 INSEE commune file

Liên kết ngoài

Trang mạng chính thức
Land use (IAURIF)

Xã của Essonne


title: Andrena angusticrus

text:
Andrena angusticrus là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được LaBerge mô tả khoa học năm 1971.

Chú thích

Tham khảo

A
Động vật được mô tả năm 1971


title: Narzole

text:
Narzole là một đô thị tại tỉnh Cuneo trong vùng Piedmont của Italia, vị trí cách khoảng 50 km về phía nam của Torino và khoảng 35 km về phía đông bắc của Cuneo. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 3.341 người và diện tích 26,4 km².

Narzole giáp các đô thị: Barolo, Bene Vagienna, Cherasco, La Morra, Lequio Tanaro, Novello và Salmour.

Lịch sử thay đổi dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Cuneo
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: Saint-Caprais, Gers

text:
Saint-Caprais là một xã của tỉnh Gers, thuộc vùng Occitanie, tây nam nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Gers

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintcaprais


title: Glucose

text:
Glucose còn gọi là đường glucô, đường glu là một loại monosaccharide với công thức phân tử C6H12O6  và  phổ biến nhất. Glucose chủ yếu được tạo ra bởi thực vật và hầu hết các loại tảo trong quá trình quang hợp từ nước và CO2, sử dụng năng lượng từ ánh sáng mặt trời. Ở đó, nó được sử dụng để tạo ra cellulose trong thành tế bào và tinh bột. Trong chuyển hóa năng lượng, glucose là nguồn nguyên liệu quan trọng nhất trong tất cả các sinh vật để tạo ra năng lượng trong quá trình hô hấp tế bào. Trong thực vật nó được lưu trữ chủ yếu ở dạng cellulose và tinh bột (hỗn hợp gồm thành phần chính là amilose mạch đơn và amylopectin ở dạng mạch phân nhánh), còn ở động vật  nó được lưu trữ trong glycogen. Dạng glucose xuất hiện trong tự nhiên là D-glucose, trong khi đó L-glucose được sản xuất tổng hợp với số lượng tương đối nhỏ và có tầm quan trọng thấp hơn.

Dung dịch Glucose 5% là dung dịch đường tiêm tĩnh mạch, nằm trong Danh sách các loại thuốc thiết yếu của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và là loại thuốc quan trọng nhất cần thiết trong hệ thống y tế cơ bản. Tên glucose bắt nguồn từ tiếng Pháp từ tiếng Hy Lạp ('glukos'), có nghĩa là "ngọt" từ rượu chưa lên men, giai đoạn đầu tiên trong quá trình sản xuất rượu vang. Hậu tố " -ose " là một phân loại hóa học, biểu thị nó là một loại đường.Ngoài ra nó còn phân cực

Lịch sử
Glucose lần đầu tiên được phân lập từ nho khô vào năm 1747 bởi nhà hóa học người Đức Andreas Marggraf. Glucose được phát hiện trong nho bởi Johann Tobias Lowitz vào năm 1792 và được công nhận là khác với đường mía (saccarozo). Glucose là thuật ngữ được đặt ra bởi Jean Baptiste Dumas vào năm 1838, đã chiếm ưu thế trong các tài liệu hóa học. Friedrich August Kekulé đã đề xuất thuật ngữ dextrose (từ Latin:  dexter = bên phải), bởi vì trong dung dịch D-glucose của nước, mặt phẳng của ánh sáng phân cực tuyến tính được quay sang phải, còn  L-glucose chuyển ánh sáng phân cực tuyến tính sang trái.

Glucose là một trong những nhu cầu cầu thiết yếu của nhiều sinh vật, nên sự hiểu biết chính xác về công thức phân tử và cấu trúc hóa học của nó đã góp phần rất lớn vào sự tiến bộ chung trong hóa học hữu cơ. Sự hiểu biết này phần lớn là nhờ vào kết quả các nghiên cứu của Emil Fischer, một nhà hóa học người Đức đã nhận được giải thưởng Nobel về hóa học năm 1902 cho những phát hiện của ông. Từ năm 1891 đến 1894, Fischer đã thiết lập cấu hình hóa học lập thể của tất cả các loại đường đã biết và dự đoán chính xác các đồng phân có thể có của chúng, áp dụng lý thuyết về các nguyên tử carbon không đối xứng của van 't Hoff.

Nhờ vào phát hiện ra sự chuyển hóa glucose, Otto Meyerhof đã nhận được giải thưởng Nobel về sinh lý học hoặc y học năm 1922. Hans von Euler-Chelpin đã được trao giải thưởng Nobel về hóa học cùng với Arthur Harden năm 1929 do "Nghiên cứu về quá trình lên men của họ đường và các enzyme  trong quá trình này ". Năm 1947, Bernardo Houssay (phát hiện ra vai trò của tuyến yên trong quá trình chuyển hóa glucose và carbohydrate) cũng như Carl và Gerty Cori (phát hiện ra sự chuyển đổi glycogen từ glucose) đã nhận được giải thưởng Nobel về sinh lý học hoặc y học. Năm 1970, Luis Leloir đã được trao giải thưởng Nobel về hóa học nhờ khám phá về các nucleotite đường và vai trò của chúng trong tổng hợp các cacbonhidrat.

Tính chất vật lý và trạng thái tự nhiên

Tính chất vật lý
Glucose là chất kết tinh không màu, vị ngọt nhưng không ngọt bằng đường mía, dễ tan trong nước, nóng chảy ở 146 °C (dạng α của vòng pyranose) và 150 °C (dạng β của vòng pyranose).

Trạng thái tự nhiên
Glucose có trong hầu hết các bộ phận của cây như hoa, lá, rễ,...và nhất là trong quả chín. Đặc biệt có nhiều trong quả nho chín (khoảng 18.33%) nên cũng có thể gọi là đường nho. Trong mật ong có nhiều glucose (khoảng 30%). Glucose cũng có trong cơ thể người và động vật. Trong máu người có một lượng nhỏ glucose với nồng độ hầu như không đổi khoảng 0,1%.

Cấu trúc phân tử
Glucose có công thức phân tử là C6H12O6, tồn tại ở cả hai dạng: mạch hở và mạch vòng.

Dạng mạch hở

a) Các dữ kiện thực nghiệm

 Khử hoàn toàn glucose thì thu được hexan. Vậy 6 nguyên tử Carbon của phân tử glucose tạo thành mạch hở không phân nhánh.
 Glucose có phản ứng tráng bạc, khi tác dụng với nước brom tạo thành acid gluconic, chứng tỏ trong phân tử có nhóm CH=O

HOCH2(CHOH)4CHO + 2[Ag(NH3)2]NO3 -> HOCH2(CHOH)4COONH4 + 2Ag + NH3 + 2NH4NO3HOCH2(CHOH)4CHO + Br2 +H2O -> HOCH2(CHOH)4COOH + 2HBr
 Glucose tạo este chứa 5 gốc acid chứng tỏ phân tử có 5 nhóm hydroxil -OH.

HOCH2(CHOH)4CHO + 5Ac2O-> AcOCH2(CHOAc)4CHO + 5CH3COOH  (Ac2O là (CH3CO)2O)

 Glucose tác dụng với Cu(OH)2 tạo thành dung dịch màu xanh lam, chứng tỏ phân tử glucose có nhiều nhóm OH kề nhau.

b) Kết luận

Glucose là hợp chất hữu cơ tạp chức, ở dạng mạch hở phân tử có cấu tạo của một aldehyde đơn chức và alcohol 5 chức. Công thức cấu tạo của glucose mạch hở như sau:

CH2OH - CHOH - CHOH - CHOH - CHOH - CH=O

Hoặc viết gọn hơn là: CH2OH [CHOH]4 CHO

Dạng mạch vòng
Việc xem xét các cấu trúc của glucose ở trên là các hợp chất mạch hở không phù hợp với một số tính chất hóa học và vật lý của glucose. Thí dụ như sự xuất hiện tính chất đặc biệt của một trong nhiều nhóm hydroxyl, nhóm cacbonyl không cho tính chất điển hình của một andehit như không cộng hợp NaHSO4, phản ứng màu với acid fuchsinsunfurous (thuốc thử Sip) không xảy ra, dải hấp thụ trên phổ hồng ngoại của dao động hóa trị C=O của D-glucose không xuất hiện, các monosacrit được ester hóa hoàn toàn (thí dụ tạo các acetate), độ quay cực của các dung dịch mới điều chế của các monosacarit tinh thể bị thay đổi theo thời gian. Một hiện tượng đáng ngạc nhiên hơn là các monosacarit và một số dẫn xuất của chúng (các acetal và các ester) tồn tại ít nhất ở hai dạng đồng phân lập thể.

Hemiacetal và lý giải mạch vòng
Khi cho andehit tác dụng với alcohol ta có thể thu được hemiacetal. Phản ứng này có ý nghĩa rất quan trọng trong trường hợp của glucose, khi cả hai nhóm CH=O và OH cùng thuộc về một phân tử. Nhóm OH tham gia vào phản ứng này với nhóm CH=O trên cùng một phân tử glucose có thể là nhóm OH ở carbon vị trí số 4 (tạo vòng furanose-5 cạnh) hoặc nhóm OH ở carbon vị trí số 5 (tạo vòng pyranose-6 cạnh). Trong đó tạo vòng pyranose chiếm ưu thế hơn cả. Việc tạo từ dạng mạch hở sang dạng mạch vòng sẽ giải phóng bớt năng lượng giúp phân tử glucose trở nên bền hơn.

Dạng mạch hở và các dạng mạch vòng của của glucose trong cân bằng tồn tại với lượng không bằng nhau, mà đồng phân nào bền hơn thì sẽ chiếm ưu thế. Như vậy, theo nguyên tắc thì các vòng chiếm ưu thế sẽ là vòng pyranose. Thí dụ, D-glucose trong nước trung hòa ở nhiệt độ phòng được biểu hiện chủ yếu ở dạng pyranose (α-D-glucopyranose: 36%, β-D-glucopyranose: 64%). Các dạng hở và vòng furanose tồn tại với lượng rất nhỏ (mạch hở: <0,03%, α-D-glucofuranose: <0,1%, β-D-glucofuranose:<0,1%), không đáng kể, nhưng quan trọng là phải chú ý rằng sự chuyển hóa lẫn nhau ở các dạng mạch vòng đều được thực hiện qua dạng hở..

Tính chất hoá học

1. Dạng mạch vòng
Khi cho một lượng nhỏ khí HCl đi qua dung dịch D-glucose trong methanol(CH3OH) sẽ xảy ra phản ứng tạo Methyl-D-glucoside.

2. Dạng mạch hở

Tính chất của alcohol đa chức

a) Tác dụng với Cu(OH)2:
Trong dung dịch, ở nhiệt độ thường glucose hòa tan Cu(OH)2 cho dung dịch phức đồng-glucose có màu xanh lam:

2C6H12O6 + Cu(OH)2-> (C6H11O6)2Cu +2H2O

b) Phản ứng tạo ester:
Khi tác dụng với anhydride acetic, glucose có thể tạo ester 5 gốc acetate trong phân tử.

HOCH2-(CHOH)4-CHO + 5Ac2O-> AcOCH2-(CHOAc)4-CHO + 5CH3COOH

Tính chất của aldehyde

a) Thể hiện tính khử của nhóm CHO:
Phản ứng tráng bạc: cho vào ống nghiệm sạch 1ml dung dịch AgNO3 1%, sau đó nhỏ từng giọt dung dịch NH3 5% và lắc đều đến khi kết tủa vừa tan hết. Thêm tiếp 1 ml dung dịch glucose. Đun nóng nhẹ ống nghiệm. Trên thành ống nghiệm xuất hiện một lớp bạc sáng như gương.

HOCH2-(CHOH)4-CHO + 2[Ag(NH3)2]NO3-> HOCH2-(CHOH)4-COONH4 + 2Ag + 2NH3 + NH4NO3

Ngoài ra nhóm CHO của glucose còn có các phản ứng khác như:

Với dung dịch brom cho acid gluconic:

HOCH2-(CHOH)4-CHO + Br2 +H2O-> HOCH2-(CHOH)4-COOH + 2HBr (dung dịch nhạt màu dần do mất bớt đi Br2)

Với kết tủa Cu(OH)2 trong môi trường dung dịch base mạnh:

HOCH2-(CHOH)4-CHO + 2Cu(OH)2 + NaOH-> HOCH2-(CHOH)4-COONa + Cu2O + 3H2O  (xuất hiện kết tủa đỏ gạch của Cu2O)

Với dung dịch HNO3 với tính oxy hóa mạnh hơn còn oxy hóa cả nhóm HOCH2 ở vị trí C6 thành nhóm COOH cho acid glucaric:

HOCH2-(CHOH)4-CHO ->[{HNO3}] HOOC-(CHOH)4-COOH

b) Thể hiện tính oxy hóa của nhóm CHO:
Khi dẫn khí hydro vào dung dịch  glucose đun nóng (xúc tác Ni), thu được một polialcohol có tên là sobitol:

HOCH2-(CHOH)4-CHO + H2  ->[{Ni}][{t°}] HOCH2-(CHOH)4-CH2OH

Ngoài ra còn có thể dùng tác nhân khử mạnh hơn như NaBH4

HOCH2-(CHOH)4-CHO   ->[{NaBH4}][{H2O}] HOCH2-(CHOH)4-CH2OH

3. Phản ứng lên men
Dưới tác dụng của các enzym khác nhau, phân tử glucose tham gia vào một số phản ứng lên men tạo  thành các sản phẩm cuối cùng như ethanol, acid butyric, acid lactic, acid citric,... Thí dụ:

Lên men rượu: C6H12O6-> 2C2H5OH + 2CO2

Lên men butyric: C6H12O6-> CH3CH2CH2COOH + 2CO2 +2H2

Lên men lactic:  C6H12O6-> 2CH3-CHOH-COOH

Lên men citric:   C6H12O6-> HOOC-CH2-C(OH)(COOH)-CH2-COOH + 2H2O

4. Phản ứng thoái biến giảm mạch glucose:

Thoái biến Ruff
Trong phương pháp này D-glucose bị giảm mất một carbon cho đường D-Arabinose:

Điều chế và ứng dụng

1. Điều chế
Trong công nghiệp, glucose được điều chế bằng cách thủy phân tinh bột nhờ xúc tác acid chlohidric (HCl) loãng, hoặc enzim. Người ta cũng thủy phân cellulose (có trong vỏ bào, mùn cưa) nhờ xúc tác acid chlohidric đặc thành glucose để làm nguyên liệu sản xuất ethanol. Hai phương pháp đó đều được tóm tắt bằng phương trình phản ứng như sau:

(C6H10O5)n ->[{H+}][{t°}] nC6H12O6

Trong tự nhiên, glucose được tổng hợp trong cây xanh nhờ quá trình quang hợp phức tạp có thể được viết đơn giản bằng phương trình hóa học sau:

6CO2 + 12H2O ->[{chlorophyll}][{sunlight}] C6H12O6 + 6O2 + 6H2O

2. Ứng dụng và chức năng của glucose trong cơ thể
Glucose là chất dinh dưỡng có giá trị của con người, nhất là đối với trẻ em, người già. Trong y học, glucose được dùng làm thuốc tăng lực. Trong công nghiệp, glucose được dùng để tráng gương, tráng ruột  phích và là sản phẩm trung gian trong sản xuất ethanol từ các nguyên liệu có chứa tinh bột và cellulose.

Glucose giúp các hỗn hợp có pha đường không bị hiện lên những hạt đường nhỏ khi để lâu (hiện tượng hồi đường hay lại đường). Đồng thời nó cũng giúp bánh kẹo lâu bị khô và giữ được độ mềm. Nó cũng được sử dụng trong quá trình làm kem để giữ hỗn hợp nước và đường mịn, không bị hồi đường. Nó còn giúp chúng ta sản xuất Vitamin C và pha huyết thanh. Nói chung, trong công nghiệp thực phẩm, glucose được sử dụng làm chất bảo quản

Glucose là nguồn năng lượng chủ yếu và trực tiếp của cơ thể, được dự trữ ở gan dưới dạng glycogen.

Thành phần tham gia vào cấu trúc của tế bào (RNA và DNA) và một số chất đặc biệt khác (Mucopolysaccharid, héparin, acid hyaluronic,chondroitin …).

Glucose được sử dụng để tạo năng lượng cần thiết cho sự sống, quá trình này diễn ra trong tế bào. Việc sử dụng glucose của tế bào phụ thuộc vào hoạt động của màng tế bào dưới tác dụng của Insuline (ngoại trừ các tế bào não, tổ chức thần kinh, tế bào máu, tủy thận và thủy tinh thể).

3. Sinh học và sự liên quan

- Có liên quan

Tham khảo
 What is Glucose

Hợp chất hữu cơ
Dinh dưỡng
Chất ngọt
Đái tháo đường


title: Amegilla chlorocyanea

text:
Amegilla chlorocyanea là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1914.

Chú thích

Tham khảo

Amegilla
Động vật được mô tả năm 1914


title: Aides (bướm nhảy)

text:
Aides là một chi bướm ngày thuộc họ Bướm nâu.

Các loài

Aides aegita (Hewitson, 1866)
Aides aestria (Hewitson, 1866)
Aides brilla (H. Freeman, 1970)
Aides brino (Stoll, 1781)
Aides duma Evans, 1955
Aides duma duma Evans, 1955
Aides duma argyrina Cowan, 1970
Aides dysoni Godman, 1900
Aides ocrinus (Plötz, 1882)

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Calpodini


title: Đồng phân cis-trans

text:
Trong hóa hữu cơ, đồng phân cis-trans hay đồng phân hình học là một dạng của đồng phân lập thể  miêu tả các hợp chất có liên kết bị hạn chế quay, trong đó hai loại quan trọng nhất là đồng phân chứa liên kết đôi và đồng phân dạng vòng. Các hợp chất này không quay mặt phẳng của ánh sáng phân cực (trừ khi chúng chứa trung tâm bất đối xứng) và tính chất của các đồng phân không giống nhau. Đồng phân cis và trans xuất hiện trong các phân tử hữu cơ và trong các tổ hợp sắp xếp vô cơ.

Thuật ngữ cis và trans bắt nguồn từ tiếng Latinh, trong đó cis có nghĩa là "trên cùng một phía" và trans có nghĩa là "trên phía khác" hay "đối diện". Thuật ngữ "đồng phân hình học" là một từ đồng nghĩa cũ của "đồng phân cis-trans".

Tính chất vật lý

Nhiệt độ sôi của đồng phân cis cao vì 2 nhóm thế ở cùng phía với nhau (so với nối đôi) làm phân tử phân cực. Do đó lực liên kết giữa các phân tử của đồng phân cis lớn hơn lực liên kết giữa các phân tử của đồng phân trans (momen lưỡng cực = 0 vì sự phân cực của 2 nhóm thế ở hai phía liên kết đôi triệt tiêu nhau).

Nhiệt độ nóng chảy của đồng phân trans cao hơn đồng phân cis vì trong tinh thể, ngoài tương tác qua lại giữa các phân tử chúng ta còn phải xem xét tới mức độ sắp xếp khít giữa các phân tử với nhau. Đồng phân cis có dạng chữ U nên các phân tử sẽ khó xếp khít lại với nhau hơn so với đồng phân trans có dạng thẳng.

Phân loại
Đồng phân cis – trans cũng có thể xảy ra với các liên kết đôi khác, chẳng hạn như C=N, N=N, hoặc thậm chí C=S mặc dù trong những trường hợp này chỉ có hai hoặc ba nhóm thế được kết nối với các nguyên tử có liên kết đôi. Trong trường hợp này, danh pháp syn- (có nghĩa là cùng phía, tương tự như cis) và anti- (có nghĩa là khác phía, tương tự như trans) được sử dụng. Trong trường hợp của aldoxime, vị trí không gian của H (không phải gốc R) và nhóm –OH để gọi tên đồng phân syn- hay anti-.

Danh pháp cis – trans không được sử dụng cho các alken có nhiều hơn hai nhóm thế khác nhau, điều này được khắc phục bằng cách sử dụng danh pháp E–Z. Danh pháp E–Z bao trùm cả danh pháp cis – trans cũng như danh pháp syn – anti và được áp dụng phổ biến khi hai hệ danh pháp trên không dùng được trong một số trường hợp.

Tham khảo

Hóa hữu cơ
Đồng phân


title: (8999) 1981 EJ28

text:
{{DISPLAYTITLE:(8999) 1981 EJ28}}

(8999) 1981 EJ28 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Schelte J. Bus ở Đài thiên văn Siding Spring gần Coonabarabran, New South Wales, Úc, ngày 2 tháng 3 năm 1981.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 8001–9000

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser

Thiên thể phát hiện năm 1981
Được phát hiện bởi Schelte J. Bus
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Tricholochmaea

text:
Tricholochmaea là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1932 bởi Laboissiere.

Các loài
Các loài trong chi này gồm:
 Tricholochmaea alni (Fall, 1924)
 Tricholochmaea cavicollis (LeConte, 1865)
 Tricholochmaea chinensis (Jacoby, 1890)
 Tricholochmaea decora (Say, 1824)
 Tricholochmaea indica (Laboissiere, 1932)
 Tricholochmaea kalmiae (Fall, 1924)
 Tricholochmaea limbata (Chen, 1942)
 Tricholochmaea ochracea (Gressitt & Kimoto, 1963)
 Tricholochmaea perplexa (Fall, 1924)
 Tricholochmaea placida (Baly, 1878)
 Tricholochmaea punctipennis (Mannerheim, 1843)
 Tricholochmaea ribicola (Brown, 1938)
 Tricholochmaea rufosanguinea (Say, 1827)
 Tricholochmaea sablensis (Brown, 1969)
 Tricholochmaea salicicola (Gressitt & Kimoto, 1963)
 Tricholochmaea semifulva (Jacoby, 1885)
 Tricholochmaea spiraeae (Fall, 1924)
 Tricholochmaea spiraeophila (Hatch & Beller, 1932)
 Tricholochmaea takeii (Chujo, 1950)
 Tricholochmaea vaccinii (Fall, 1924)
 Tricholochmaea yoshimotoi (Kimoto & Gressitt, 1966)

Chú thích

Tham khảo

Galerucini


title: Suzay

text:
Suzay  là một xã thuộc tỉnh Eure trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Eure

Tham khảo

Xã của Eure


title: Ecclisomyia digitata

text:
Ecclisomyia digitata là một loài Trichoptera trong họ Limnephilidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Ecclisomyia


title: Bonnetia ptariensis

text:
Bonnetia ptariensis là một loài thực vật có hoa thuộc họ Clusiaceae.
Loài này chỉ có ở Venezuela.

Chú thích

Tham khảo
 World Conservation Monitoring Centre 1998. Bonnetia ptariensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 7 năm 2007.

Thực vật Venezuela
p


title: Anzegem

text:
Anzegem là một đô thị ở tỉnh Tây Flanders. Đô thị này gồm các thị trấn Anzegem, Gijzelbrechtegem, Ingooigem, Kaster, Tiegem và Vichte. Tại thời điểm ngày 1 tháng 1 năm 2006 Anzegem có dân số 13.940 người. Tổng diện tích là 41.79 km² với mật độ dân số là 334 người trên mỗi km².

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang mạng chính thức  - Chỉ bằng tiếng Hà Lan

Xã của West-Vlaanderen


title: Gneven

text:
Gneven là một đô thị tại Ludwigslust-Parchim (trước thuộc huyện Parchim), bang Mecklenburg-Vorpommern, miền bắc nước Đức.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Ludwigslust-Parchim


title: Danh sách hồ ở Phần Lan

text:
Có 187,888 hồ ở Phần Lan lớn hơn 5 a. Một số nhỏ hơn, nhưng có 309 hồ hay bể nước lớn hơn 10 km². Chúng được liệt kê ở đây cùng với các hồ nhỏ hơn đáng chú ý.

Theo bảng chữ cái

A
Ähtärinjärvi, Äkäsjärvi, Ala-Kitka

E
Elämäjärvi, Enäjärvi, Enijärvi, Enonvesi, Evijärvi

H
Haapajärvi, Hankavesi, Hankavesi – Lonkari, Hankavesi – Välivesi, Hauhonselkä, Haukivesi, Hiidenvesi, Hiirenvesi, Hirvijärvi Reservoir, Hirvijärvi – Kalliovesi, Höytiäinen, Hyrynjärvi

I
Iijärvi (1), Iijärvi (2), Iijärvi (3), Iijärvi (4), Iisvesi, Iivantiira – Juttuajärvi, Ilmoilanselkä, Immalanjärvi, Inari, Irnijärvi – Ala-Irni, Iso and Pieni Tipasjärvi, Iso Lamujärvi, Iso Lohijärvi, Iso- and Keski-Kero, Iso- and Pikku-Ii, Iso-Kiimanen, Iso-Naakkima, Iso-Pyhäntä, Iso-Roine, Iso-Vietonen, Isojärvi (1), Isojärvi (2)

J
Jääsjärvi, Jäsys – Retujärvi, Jerisjärvi, Jonkeri, Jonku, Jormasjärvi, Joukamojärvi, Joutsijärvi, Joutsjärvi, Juojärvi, Juolasvesi – Sarkavesi, Juurusvesi – Akonvesi

K
Kaavinjärvi, Kalajärvi Reservoir, Kallavesi (1), Kallavesi (2), Kangasjärvi, Kangasvesi, Kankareenjärvi, Kannonselkä, Karankajärvi, Karhijärvi, Karijärvi, Karikkoselkä, Kaukuanjärvi, Keitele, Kellojärvi – Korpijärvi, Kelontekemäjärvi, Kemijärvi, Kermajärvi, Keurusselkä, Keyritty, Kiantajärvi (1), Kiantajärvi (2), Kiesimä, Kiitämä, Kilpisjärvi – Alajärvi, Kiteenjärvi, Kiuruvesi, Kivesjärvi, Kivijärvi (1), Kivijärvi (2), Koitere, Koivujärvi, Kolima, Koljonselkä, Kolkonjärvi, Konnevesi, Konnivesi, Korpijärvi, Korpijärvi – Verijärvi, Korvuanjärvi, Koskelovesi – Miekkavesi, Kostonjärvi, Köyliönjärvi, Kukkia, Kulovesi, Kuohattijärvi, Kuohijärvi, Kuolimo, Kuorasjärvi, Kuorevesi, Kuorinka, Kuortaneenjärvi, Kurkijärvi – Tuuliainen, Kuttajärvi, Kuuhankavesi, Kuusamojärvi, Kuusvesi, Kuvansi, Kynsijärvi – Kynsilampi, Kynsivesi – Leivonvesi, Kyrösjärvi, Kyyjärvi, Kyyvesi

L
Laakajärvi, Lahnavesi, Lammasjärvi, Lampaanjärvi, Längelmävesi, Lannevesi, Lappajärvi, Lappalanjärvi, Lentiira, Lentua, Leppävesi, Lestijärvi, Liesvesi, Lievestuoreenjärvi, Livojärvi, Lohjanjärvi, Lokka Reservoir, Loppijärvi, Luirojärvi, Lummene

M
Maaninkajärvi, Maavesi, Mahnalanselkä – Kirkkojärvi, Mallasvesi – Roine, Mallos, Melakko – Loitimo, Miekojärvi, Muojärvi – Kirpistö, Mutusjärvi, Muurasjärvi, Muuratjärvi, Muuruejärvi

N
Näläntöjärvi, Nammijärvi, Näsijärvi, Nerkoonjärvi (1), Nerkoonjärvi (2), Niemisvesi – Pemu, Niinivesi, Nilakka, Niskajärvi, Nitsijärvi, Norvajärvi, Nuorajärvi, Nuoramoisjärvi

O
Oijärvi, Olkkajärvi – Matkalampi, Onkamojärvi, Onkivesi, Ontojärvi – Nurmesjärvi, Orajärvi, Orivesi, Osmankajärvi, Otermanjärvi, Oulujärvi

P
Pääjärvi (1), Pääjärvi (2), Paatari (Paadaar), Päijänne, Paljavesi, Pälkänevesi, Pallasjärvi – Pallaslompolo, Palovesi – Jäminginselkä, Pankajärvi, Pautujärvi, Peruvesi, Pesiöjärvi, Petruma, Pieksänjärvi, Pielavesi, Pielinen, Pieni-Kiimanen, Pieni-Onkamo, Pihlajavesi, Pihlajavesi, Piispajärvi, Pirttijärvi – Kaitainjärvi, Pohjois- and Etelä-Virmas, Porovesi, Porttipahta Reservoir, Posionjärvi, Pöyrisjärvi, Puhosjärvi, Pulmankijärvi, Puruvesi, Puula, Pyhäjärvi (1), Pyhäjärvi (2), Pyhäjärvi (3), Pyhäjärvi (4), Pyhäjärvi (5), Pyhäjärvi (6), Pyhäjärvi (7), Pyhäjärvi (8), Pyhäjärvi (9), Pyhäselkä, Pyhävesi, Pyyvesi

R
Raanujärvi, Rahajärvi (Raahajävri), Rapojärvi – Haukkajärvi, Rauhajärvi, Rautavesi (1), Rautavesi (2), Rehja – Nuasjärvi, Repovesi – Luujärvi, Riistavesi, Rikkavesi, Ruotsalainen, Ruovesi, Rutajärvi (1), Rutajärvi (2), Ruunaanjärvi, Ryökäsvesi – Liekune

S
Sääksjärvi, Saanijärvi, Saarijärvi (1), Saarijärvi (2), Saarijärvi (3), Saarijärvi (4), Saimaa, Sälevä, Sapsojärvet, Saraavesi, Särkijärvi, Savivesi, Sevettijärvi, Simojärvi, Simpelejärvi, Sonkari – Riitunlampi, Sorsavesi, Suininki, Summasjärvi, Suolijärvi (1), Suolijärvi (2), Suolisjärvi, Suontee, Suontienselkä – Paasvesi, Surnujärvi, Suuri-Onkamo, Suuri-Pieksä, Suurijärvi, Suvasvesi, Synsiä, Sysmä (1), Sysmä (2), Syvänsi, Syväri, Syysjärvi

T
Tallusjärvi, Tarjanne, Tohmajärvi, Toisvesi, Torsa – Pieni-Torsa, Tuusjärvi, Tyräjärvi

U
Ukonvesi, Uljua Reservoir, Ullavanjärvi, Unari, Unnukka, Urajärvi, Uurainen

V
Vaalajärvi, Vahvajärvi, Vajukoski basin, Vanajavesi, Vanttausjärvi, Vaskivesi – Visuvesi, Vehkajärvi, Venetjoki Reservoir, Vesijako, Vesijärvi (1), Vesijärvi (2), Viekijärvi, Viiksinselkä, Viinijärvi, Virmajärvi (1), Virmajärvi (2), Vuohijärvi, Vuokalanjärvi, Vuokkijärvi, Vuontisjärvi, Vuosanganjärvi – Hyötyjärvi, Vuosjärvi, Vuotjärvi

Y
Ylä-Enonvesi, Ylä-Rieveli, Yli-Kitka, Yli-Suolijärvi

10 hồ lớn nhất

(1) Bao gồm Suur-Saimaa, Pihlajavesi, Haukivesi, Puruvesi, Orivesi và Pyhäselkä cùng với một số hồ khác nhỏ hơn.

Tham khảo

 Finnish Environment Institute: Lakes in Finland
 Etelä-Savon ympäristökeskus: Saimaa, nimet ja rajaukset

Hồ

Phần Lan


title: Natica turtoni

text:
Natica turtoni là một loài ốc biển săn mồi, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Naticidae, họ ốc mặt trăng.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Natica


title: Saint-Germain-des-Fossés

text:
Saint-Germain-des-Fossés là một xã trong tỉnh Allier, thuộc vùng hành chính Auvergne-Rhône-Alpes của nước Pháp, có dân số là 3686 người (thời điểm 1999).

Nhân khẩu học

Tham khảo

Xã của Allier


title: Doratogonus meridionalis

text:
Doratogonus meridionalis là một loài cuốn chiếu thuộc họ Spirostreptidae. Chúng là loài đặc hữu của Nam Phi.

Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng cận nhiệt đới hoặc nhiệt đới ẩm có độ cao lớn.

Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo

Doratogonus
Động vật được mô tả năm 2000
Động vật đặc hữu Nam Phi


title: Saint-Maden

text:
Saint-Maden (, Gallo: Saent-Maden) là một xã của tỉnh Côtes-d’Armor, thuộc vùng Bretagne, tây bắc Pháp.

Dân số
Người dân ở Saint-Maden được gọi là Madennais.

Xem thêm
Xã của tỉnh Côtes-d’Armor

Tham khảo
INSEE
IGN

Liên kết ngoài
Official website
French Ministry of Culture list for Saint-Maden

Xã của Côtes-d'Armor


title: Ngày Quốc tế Xóa nghèo

text:
Ngày quốc tế xóa nghèo, viết tắt là WDSJ (International Day for the Eradication of Poverty) được cử hành vào ngày 17 tháng 10 hàng năm trên toàn thế giới. Ngày này được Liên Hợp Quốc chính thức công nhận là ngày lễ quốc tế trong Nghị quyết A/RES/47/196 ngày 22/12/1992.

Lịch sử
"Ngày quốc tế xóa nghèo" đầu tiên đã diễn ra tại Paris, Pháp, vào ngày 17 tháng 10 năm 1987. Ngày này khoảng 100.000 người đã tập họp tại "Sân Nhân quyền và Tự Do" ở Quảng trường Trocadéro, Paris, Pháp, để vinh danh các nạn nhân của nghèo, đói, bạo lực và sợ hãi, theo lời kêu gọi của linh mục Joseph Wresinski (1917–1988) - người sáng lập Phong trào quốc tế ATD (Aide à toute détresse), sau thành Agir tous pour la dignité Quart monde (tạm dịch "Giúp mọi cảnh khốn quẫn, tất cả hành động vì phẩm giá thế giới thứ tư", thế giới thứ tư là ý nói thành phần những người nghèo, dựa theo ý nghĩa thế giới thứ ba) năm 1957. Họ tuyên bố rằng nghèo đói là một vi phạm nhân quyền và khẳng định sự cần thiết phải đến với nhau để đảm bảo rằng các quyền được tôn trọng. Những niềm tin được ghi trong một hòn đá kỷ niệm công bố vào ngày này. Kể từ đó, mọi người thuộc mọi tầng lớp, niềm tin và nguồn gốc xã hội đã tập hợp hàng năm vào ngày 17 tháng 10 để nhắc lại những cam kết của mình và thể hiện tình đoàn kết với người nghèo.

Linh mục Joseph Wresinski cho khắc bản văn sau đây vào phiến đá cẩm thạch ở Sân Nhân quyền và Tự Do (Parvis des droits de l'homme) tại Quảng trường Trocadéro, nơi Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền đã được ký kết vào năm 1948.

Le 17 octobre 1987 des défenseurs des Droits de l’homme
Et du citoyen de tous pays
Se sont rassemblés sur ce Parvis. Ils ont rendu hommage
Aux victimes de la faim, de l’ignorance et de la violence,
Ils ont affirmé leur conviction que la misère n’est pas fatale.
Ils ont proclamé leur solidarité avec ceux qui luttent
A travers le monde pour la détruire.« Là où des hommes sont condamnés à vivre dans la misère;Les droits de l’homme sont violés.S’unir pour les faire respecter est un devoir sacré. »Père Joseph WresinskiNgày 17 tháng 10 năm 1987 những người bảo vệ Nhân quyền
Và công dân ở mọi nước
Đã tập họp trên sân này. Họ đã bày tỏ lòng kính trọng
Các nạn nhân của đói nghèo, dốt nát và bạo lực,
Họ đã khẳng định niềm tin vững chắc của mình rằng sự khốn cùng không phải là định mệnh
Họ đã công bố tình đoàn kết với những người đấu tranh
Trên khắp thế giới để phá bỏ sự khốn cùng"Ở đâu mà những người bị buộc phải sống trong sự khốn cùng(thì ở đó) nhân quyền bị vi phạmHãy đoàn kết để làm cho họ được tôn trọng là một bổn phận thiêng liêng"''
"Linh mục Joseph Wresinski"

Xem thêm
 Xóa đói giảm nghèo

Tham khảo

Liên kết ngoài
 International Day for the Eradication of Poverty, 17 October, Dag Hammarskjöld Library
 Social Perspective on Development Branch, United Nations Department of economic and social affairs
 October 17, World Day to Overcome Extreme Poverty
 International Movement ATD Fourth World

Hoạt động vì nghèo đói
Xóa nghèo
Ngày lễ và Ngày Hành động trong tháng Mười
Giới thiệu năm 1987


title: 4709 Ennomos

text:
4709 Ennomos (1988 TU2) là một thiên thể Troia của Sao Mộc, trong nhóm Troia, được phát hiện ngày 12 tháng 10 năm 1988 bởi Shoemaker, C. ở Palomar. Nó được đặt theo tên Ennomos, một người anh hùng của thành Troia trong sử thi Iliad.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 4709 Ennomos

Thiên thể Troia của Sao Mộc (nhóm Troia)
Được phát hiện bởi Carolyn S. Shoemaker
Thiên thể phát hiện năm 1988


title: Spermophagus prevetti

text:
Spermophagus prevetti là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Borowiec miêu tả khoa học năm 1994.

Chú thích

Tham khảo

Spermophagus


title: Kananga, Leyte

text:
Kananga là một đô thị hạng 2 ở tỉnh Leyte, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2000 của Philipin, đô thị này có dân số 42.866 người trong 8,665 hộ.

Các đơn vị hành chính

Kananga được chia ra 23 barangay.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn của Philipin
Thông tin điều tra dân số năm 2000 của Philipin

Đô thị của Leyte


title: Cái Tắc

text:
Cái Tắc là một thị trấn thuộc huyện Châu Thành A, tỉnh Hậu Giang, Việt Nam.

Địa lý
Thị trấn Cái Tắc có vị trí địa lý:
Phía đông và bắc giáp huyện Châu Thành
Phía tây giáp xã Tân Phú Thạnh
Phía nam giáp huyện Phụng Hiệp

Thị trấn Cái Tắc có diện tích 7,39 km², dân số năm 2019 là 10.633 người, mật độ dân số đạt 1.439 người/km².

Thị trấn có Quốc lộ 1 đi qua và đồng thời cũng là điểm bắt đầu của Quốc lộ 61 đi thành phố Vị Thanh, tỉnh Hậu Giang và thành phố Rạch Giá, tỉnh Kiên Giang.

Lịch sử
Trước đây, địa bàn thị trấn Cái Tắc là một phần của xã Tân Phú Thạnh.

Ngày 8 tháng 3 năm 2007, Chính phủ ban hànhNghị định số 34/2007/NĐ-CP về việc thành lập thị trấn Cái Tắc trên cơ sở điều chỉnh 1.050,15 ha diện tích tự nhiên và 11.140 nhân khẩu của xã Tân Phú Thạnh.

Thị trấn Cái Tắc có 1.050,15 ha diện tích tự nhiên và 11.140 nhân khẩu.

Hành chính
Thị trấn Cái Tắc được chia thành 6 ấp: Tân Phú, Tân Phú A, Tân An, Long An, Long An A, Long An B.

Chú thích

Xem thêm
Danh sách thị trấn tại Việt Nam