title: A-la-hán

text:
A-la-hán (zh. 阿羅漢; sa. arhat, arhant; pi. arahat, arahant; bo. dgra com pa), trong dân gian thường gọi là các vị La hán, dịch là "người xứng đáng" hoặc là "người hoàn hảo". Theo Phật giáo Nguyên thủy (Theravada) thì vị A-la-hán đã đạt tới Niết-bàn, thoát khỏi hoàn toàn Luân hồi. Một A-la-hán khi còn sống còn được gọi là Hữu dư Niết-bàn (sa: sopadhiśeṣanirvāṇa; pi. savupadisesanibbāna), khi A-la-hán này viên tịch thì gọi là nhập Vô dư Niết bàn.

Đặc điểm

10 Kiết sử

Theo các kinh tạng Nikaya mô tả thì một vị A-La-Hán đã trừ bỏ, diệt sạch hoàn toàn 10 loại kiết sử, phiền não mà khiến cho chúng sinh bị trói buộc trong khổ đau, luân hồi. Bao gồm: Thân Kiến, Hoài Nghi, Giới Cấm Thủ, Dục ái, Sân Hận, Sắc ái, Vô sắc ái, Mạn, Trạo cử, Vô minh.

1. Thân kiến (Sakkāyadiṭṭhi): tà kiến, hiểu biết sai lầm về Ngũ uẩn, Bản ngã. Gồm có tất cả 62 loại tà kiến được nhắc đến trong kinh Phạm võng thuộc Trường Bộ kinh. Phổ biến nhất trong 62 loại tà kiến này là Thân kiến, Thường kiến, Đoạn kiến... Thân kiến là sự hiểu biết một cách sai lầm rằng các pháp như Danh Sắc (Thân-Tâm), Tứ Đại (Thân thể vật lý), Ngũ Uẩn (thân thể- cảm giác- sự ghi nhớ- suy nghĩ- nhận thức), 6 nội ngoại xứ ( Mắt- Tai- Mũi- Lưỡi- Thân- Ý Thức; Sắc- Thanh- Hương- Vị- Xúc, Pháp)... này là chính tôi, của tôi, hay tự ngã, bản ngã của tôi. Thường kiến là một số niềm tin sai lầm như tin rằng có sự tồn tại của linh hồn, tự ngã, khi chúng sinh chết đi thì linh hồn, tự ngã đó sẽ di chuyển từ cơ thể này sang cơ thể khác; hoặc tin rằng tất cả mọi vui sướng, khổ đau trong đời sống hiện tại tất cả đều do các nghiệp tốt xấu trong kiếp sống cũ quyết định; hoặc tin rằng thế giới, con người do một đấng sáng thế nào đó tạo nên và mọi đau khổ, hạnh phúc của chúng sinh đều do đấng sáng thế đó quyết định. Đoạn kiến là một số niềm tin như cho rằng mọi thứ do ngẫu nghiên mà có, không có nguyên nhân sinh ra, tạo thành nó; hoặc tin rằng chết là hết, không có kiếp sau; hoặc tin rằng làm thiện hay ác gì đều không có kết quả tương ứng.

2. Hoài nghi (Vicikicchā): sự lưỡng lự, không có hiểu biết, niềm tin đúng đắn về Phật, Pháp, Tăng, nhân quả nghiệp báo và chân lý Duyên Sinh-Duyên Diệt.

3. Giới cấm thủ (Sīlabbataparāmāsa): sự chấp thủ vào các phương pháp, hạnh tu sai lầm, vô ích. Ví dụ như sống khổ hạnh, ép xác hoặc buông thả, phóng túng trong ái dục. Hay tin và hành trì những lễ nghi, sinh hoạt mang tính phi logic, mê tín như bói toán, lên đồng, cầu cơ...

4. Dục ái (Kāmarāga): sự ham muốn, thích thú của 5 giác quan (Mắt-Tai-Mũi-Lưỡi-Thân) vào 5 đối tượng tiếp xúc (cảnh vật- âm thanh- mùi hương- nếm vị- sự xúc chạm). Ví dụ như sự ham thích của mắt đối với các cảnh đẹp, vật đẹp, những người có ngoại hình khả ái...; sự ham thích của tai đối với các âm thanh dễ chiụ như lời khen, tiếng nói dịu dàng êm tai, âm nhạc, nhạc cụ...; sự ham thích của mũi đối với các mùi thơm, nước hoa,..; sự ham thích của lưỡi đối với các gia vị, món ăn ngon, đồ uống tốt; sự ham thích của cơ thể đối với các khoái lạc xúc chạm...

5. Sân hận (Paṭigha): các trạng thái tâm lý mang tính tiêu cực như phẫn nộ, tức giận, khó chịu, hiềm hận, sợ hãi, lo âu.

6. Sắc ái (Rūparāga): sự tham luyến của tâm đối với các cõi trời thuộc thiền sắc giới, nguyên nhân là do chấp thủ vào các trạng thái thanh tịnh, yên tĩnh, an lạc... do các cõi trời này đem lại.

7. Vô sắc ái (Arūparāga): sự tham luyến của tâm đối với các cõi trời thuộc thiền vô sắc giới tức Không Vô Biên Xứ, Thức Vô Biên Xứ, Vô Sở Hữu Xứ, Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ. Nguyên nhân là do chấp thủ vào các trạng thái thanh tịnh, yên tĩnh, an lạc... do các cõi trời này đem lại.

8. Ngã mạn (Māna): lòng đố kị, hơn thua. Ví dụ như trình độ mình bằng người khác nhưng lại tự cao rằng mình hơn họ, hoặc mình thua kém nhưng lại cho rằng bằng người. Hoặc lúc nào cũng khinh thường, chê bai người khác, tự cho mình là giỏi nhất, hay nhất. Hoặc chưa chứng đắc mà nói mình chứng đắc, phàm phu nhưng lại mạo nhận mình là bậc Thánh...

9. Trạo cử vi tế (Uddhacca): trạng thái tâm phóng dật, chao đảo, lăng xăng, tán loạn, nghĩ ngợi lung tung như con khỉ hay leo trèo, nhảy nhót, không có sự chú tâm, tỉnh giác, chánh niệm.

10. Si mê (Avijjā): sự vô minh, tăm tối, không hiểu biết về chân lý, chánh pháp. Không hiểu rõ về Khổ, nguyên nhân của Khổ, sự diệt Khổ và con đường Bát Chánh Đạo đưa đến diệt khổ.

Đặc trưng của vị A-La-hán

Khi một người đạt được quả vị A-la-hán, Chánh trí khởi lên, vị ấy tự thấy rõ, biết rõ, hiểu rõ mình đã hoàn toàn giải thoát khỏi mọi phiền não, lậu hoặc mà không cần bất kỳ ai phải chỉ điểm, xác nhận. Giống như một người uống nước, nước nóng hay lạnh người ấy đều biết rõ ràng.  Như trong bài kinh 6 Thanh tịnh (Chabbisodhana sutta , số 112 Trung Bộ Kinh, bản dịch Thích Minh Châu) mô tả về sự giải thoát và Chánh trí của một vị A-La-Hán như sau:"Vị ấy biết như thật: "Ðây là khổ", biết như thật: "Ðây là nguyên nhân của khổ", biết như thật: "Ðây là khổ diệt", biết như thật: "Ðây là con đường đưa đến khổ diệt", biết như thật: "Ðây là những lậu hoặc", biết như thật: "Ðây là nguyên nhân của lậu hoặc", biết như thật: "Ðây là các lậu hoặc được đoạn trừ", biết như thật: "Ðây là con đường đưa đến các lậu hoặc được diệt trừ".

Vị ấy nhờ biết như vậy, nhờ thấy như vậy, tâm của Vị ấy thoát khỏi dục lậu, thoát khỏi hữu lậu, thoát khỏi vô minh lậu. Ðối với tự thân đã giải thoát như vậy, vị ấy khởi lên sự hiểu biết: "Ta đã giải thoát"". Vị ấy biết: "Sanh đã tận, Phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm; không còn trở lui trạng thái này nữa".
Vị thánh A-La-hán còn được gọi là vị thánh Vô học, bởi vì các ngài đã hoàn thành công việc tu tập của mình, đã làm xong mục đích tối thượng của một người xuất gia tu tập là Niết Bàn giải thoát, các ngài không còn cần phải tu tập, đoạn trừ phiền não hay làm gì thêm nữa. Còn các bậc thánh thấp hơn Dự Lưu, Nhất Lai, Bất Hoàn được gọi là vị thánh Hữu học, bởi vì các ngài chưa đạt đến chặng cuối của con đường giải thoát, còn phải học hỏi, tu tập."Lại nữa, này các Tỷ-kheo, có Tỷ-kheo là bậc A-la-hán, các lậu hoặc đã tận, tu hành thành mãn, các việc nên làm đã làm, đã đặt gánh nặng xuống, đã thành đạt lý tưởng, đã tận trừ hữu kiết sử, chánh trí giải thoát." (Kinh Pháp môn căn bản, số 1 Trung Bộ Kinh, bản dịch Thích Minh Châu)

Vì các bậc A-La-Hán là những vị đã viên mãn, thành tựu trọn vẹn, hoàn hảo về con đường tu tập Giới-Định-Tuệ nên thân hành (hành vi), khẩu hành (lời nói), ý hành (suy nghĩ) đều thuần túy thanh tịnh, trong sạch. Về thân hành, các ngài không bao giờ có những hành vi xấu như sát sinh, trộm cắp, tà dâm hay thực hiện những hành vi không đẹp, không phù hợp về mặt đạo đức. Về khẩu hành, các ngài không nói những lời nói không đúng đắn như nói dối, nói chia rẽ, nói lời độc ác, xúc phạm hay lăng mạ kẻ khác, các ngài cũng không nói những chuyện phù phiếm, vô ích. Các ngài chỉ nói, thuyết những điều liên hệ đến Chánh Pháp, giải thoát, tu tập đời sống Phạm hạnh. Về ý hành, các ngài không còn những ý niệm tham-sân-si mê điên đảo giống như chúng sinh; các ngài không còn những vọng tưởng, lưu luyến về dục vọng, không còn tâm ham thích đối với các khoái lạc, cảm giác sung sướng, dễ chịu.Các ngài cũng không còn những suy nghĩ về hại mình, hại người. Khi gặp các khổ cảnh, các ngài cũng không khởi lên cảm giác khó chịu, tức giận.

Một vị A-la-hán thật sự thì không còn bị tám gió (Bát phong; được, mất, vinh, nhục, khen, chê, vui, khổ) chi phối. Bởi các ngài đã trực nhận, thấy rõ tính chất biến đổi, sinh diệt không ngừng (Vô thường) và bất toại nguyện, không như ý (khổ) của tất cả mọi sự vật, hiện tượng trên đời.

Cũng giống như những người bình thường, các vị A-La-Hán vẫn có những hoạt động như đi, đứng, nằm, ngồi, ăn, uống, ngủ nghỉ, đại, tiểu tiện,.. như người đời. Tuy nhiên, khác biệt giữa các vị A-la-hán với người phàm đó là các ngài khi làm việc làm gì, nói gì cũng đều có sự chánh niệm, tỉnh giác cao độ, từ lúc thức cho đến khi ngủ các ngài cũng đều duy trì sự Chánh Niệm liên tục.

Một vị đắc quả A-la-hán khi chưa hết tuổi thọ, vẫn còn sống dưới thân Ngũ Uẩn được gọi là Hữu Dư Niết Bàn. Tức là ngài vẫn còn phải chịu những định luật tự nhiên như thời tiết, đau nhức, bệnh tật, hay các khó chịu về thân thể. Hoặc các ngài cũng có thể phải chịu đựng các quả báo ác chính mùi do hành vi bất thiện trong quá khứ. Ví dụ như Đức phật bị nhức đầu trong ba ngày do trong tiền kiếp quá khứ ngài từng gõ đầu một con cá, hay trước khi nhập Niết Bàn ngài bị bệnh kiết-lỵ. Hoặc trưởng lão Mục-Kiền-Liên trong đời quá khứ rất lâu từng phạm nghiệp giết cha mẹ, nên trước khi ngài viên tịch, nghiệp này trổ quả và ngài bị ngoại đạo hành hung. Tuy bị các bệnh tật, đau nhói về thân chi phối, nhưng Đức Phật và các vị A-La-Hán không còn bị dính mắc vào nó. Các ngài không vì bệnh tật, đau đớn mà khởi tâm bất thiện như sân- khó chịu, tức giận, tham- mong muốn mau hết bệnh, mong muốn đừng bị bệnh, si-không có sự hiểu biết đúng đắn về bản chất của cơn đau. Khi vị A-la-hán hết thọ mạng, nhập Đại Bát Niết bàn (Vô Dư Niết Bàn) thì vĩnh viễn không còn tái sinh trở lại vào bất kỳ cảnh giới, sanh thú nào; và cũng không còn bị thân Ngũ uẩn chi phối.

Các vị A-la-hán có thể có các năng lực thần thông như Tam Minh, Lục Thông. Tuy nhiên, các ngài không bao giờ phô trương, hay biểu diễn những khả năng đó trước mắt quần chúng để có được danh tiếng, ảnh hưởng, hay nhằm mục đích kêu gọi người khác theo đạo Phật.  Bởi vì, thần thông dù có vẻ phi phàm, gây tò mò đối với nhiều người như thực tế nó không giúp ích cho chúng sinh thấy ra chân lý, thoát khỏi khổ đau, phiền được. Ngược lại, việc dính mắc, tham luyến đối với các trạng thái thần thông là một cản trở cho việc tu tập giác ngộ. Hơn nữa, đạo Phật là đạo trí tuệ, đến để mà thấy, chứ không phải tin tưởng một cách mù quáng, mê tín. Như trong kinh Kalama, Đức phật đã giảng dạy rõ về 10 điều chớ vội tin, ngài khuyên chúng sinh không nên vội tin lời nói bất kỳ ai, dù là chính ngài, các vị đạo sư, hay bất kỳ ai. Mà chỉ khi nào đã hiểu rõ và thực hành Phật Pháp, xác chứng được lợi ích, thiết thực do Chánh Pháp đem lại thì mới nên tin đạo, đó còn gọi là chánh tín (niềm tin đúng đắn).

Cuối cùng, ngoài chính những người đã thật sự chứng A-La-Hán và tự tuyên bố về Chánh trí giải thoát của mình thì chỉ có Đức phật mới có đủ trí tuệ, khả năng để tuyên bố một người chứng quả hay chưa, người ấy chứng quả gì, Tu-đà-hoàn, Tư-đà-hàm, A-na-hàm, hay A-la-hán. Ngay cả các vị a-la-hán thượng thủ như ngài Xá-Lợi-Phất, Mục-Kiền Liên cũng không tùy tiện phán đoán, hay đưa ra nhận định về quả vị tu chứng của người khác.

Các hạng người có khả năng chứng đạo
Theo kinh Tăng Chi Bộ và Kinh Na-Tiên vấn đáp thì có 15 loài chúng sinh không thể chứng đắc bất kỳ quả vị gì trong Tứ Thánh Quả là: súc sinh, loài khẩn-na-la (Kinnara), người có tà kiến, trẻ chưa đủ bảy tuổi, người phạm tội trong năm tội Ngũ Nghịch (giết cha, giết mẹ, giết A-La-hán, làm chảy máu thân Phật, chia rẽ tăng đoàn), những người giả mạo tăng ni (trộm tăng tướng), những người tuy là Tỳ kheo nhưng lại hành theo ngoại đạo, người hãm hiếp Tỳ-khưu ni, tỳ khưu phạm tội tăng tàn nhưng không thọ lãnh hình phạt, người bán nam bán nữ, người có hai bộ phận sinh dục.

Cũng theo Kinh Na-Tiên vấn đáp thì ngoài các vị Tỳ kheo, Tỳ kheo ni thì các vị cư sĩ, người tại gia cũng có khả năng chứng quả A-La-hán. Tuy nhiên khi sau khi đắc quả vị này phải đi tìm một vì thầy Tỳ kheo gần trú xứ của mình để thực hiện việc xuất gia, chậm nhất là trước khi mặt trời lặn, một số bản luận khác nói là 7 ngày, nếu không thì vị cư sĩ ấy phải nhập Niết-bàn. Lý giải về điều này là phẩm mạo, giới hạnh của đời sống cư sĩ khá hạn chế, eo hẹp và không phù hợp với quả vị A-la-hán, chỉ có phẩm hạnh, tướng mạo của người xuất gia mới phù hợp với quả vị này. Ví dụ như một người bao tử nhỏ chỉ có thể chứa ít đồ ăn mà ăn nhiều quá sẽ bị bội thực. Điều này được minh chứng ở trong các bài kinh Nikaya, có nhiều vị ngoại đạo, cư sĩ nam nữ sau khi nghe Đức phật thuyết pháp được chứng quả a-la-hán và Đức phật đã cho họ xuất gia trở thành Tỳ kheo ngay trong ngày đó. Điển hình như sau khi nghe Đức Phật thuyết bài kinh Lửa Cháy (Aditta-pariyaya Sutta) thì 1000 vị đạo sĩ thuộc phái thờ lửa (Bái hỏa giáo) đã chứng đạt chánh trí, trở thành các vị A-La-Hán và Đức phật đã cho họ xuất gia, thọ giới cụ túc bằng cách gọi: "Thiện lai tỷ kheo!" (Ehibhikkhu upasampada).

Con đường tu tập
Con đường tu tập căn bản để đạt được bất kỳ quả vị nào trong Tứ Thánh Quả đều là nhờ Giới-Định-Tuệ. Một người đắc được quả Dự Lưu (Tu-đà-hoàn), Nhất Lai (Tư-đà-hàm) là thành tựu trọn về giới, một phần về định, một phần về tuệ. Quả vị Bất Hoàn (A-na-hàm) là nhờ thành tựu trọn vẹn về giới, trọn vẹn về định và một phần về tuệ. Và cuối cùng, quả vị A-La-Hán là nhờ thành tựu trọn vẹn về giới, định và tuệ.

Trong kinh Đại Bát Niết Bàn (Mahàparinibbàna sutta), Đức phật mô tả về lợi ích của việc thực tập Giới-Định-Tuệ như sau:  "Ðây là Giới, đây là Ðịnh, đây là Tuệ. Ðịnh cùng tu với Giới sẽ đưa đến quả vị lớn, lợi ích lớn. Tuệ cùng tu với Ðịnh sẽ đưa đến quả vị lớn, lợi ích lớn. Tâm cùng tu với Tuệ sẽ đưa đến giải thoát hoàn toàn các món lậu hoặc tức là dục lậu, hữu lậu (tri kiến lậu), vô minh lậu" Nếu phân tích Giới-Định-Tuệ  theo phương diện Bát Chánh Đạo, thì Giới thuộc về Chánh Ngữ, Chánh Nghiệp và Chánh Mạng, Định thuộc về Chánh Tinh Tấn, Chánh Niệm, Chánh Định, Tuệ thuộc về Chánh Kiến và Chánh Tư Duy.

Giới
Giới là nền tảng quan trọng nhất trong việc tu tập giải thoát, một người thiếu giới thì không thể thành tựu được bất kỳ đạo quả nào. Mục đích của việc giữ các điều giới là để nhằm làm cho thân hành, khẩu hành của hành giả được trong sạch. Chỉ khi nào thân, khẩu của hành giả được trong sạch rồi thì vị ấy mới có thể phát triển con đường tu tập của mình lên Định và Tuệ được. Ngoài ra, việc giữ giới cũng nhằm tránh những tâm bất thiện như lòng lo lắng bất an, tiếc nối, hay những đau khổ vì tạo nghiệp ác khởi lên trong tâm vị hành giả mà gây cản trợ đến sự tu tập Thiền của vị ấy. Nếu hành giả giữ giới tốt đẹp thì lòng vị ấy sẽ được thanh thản, tự tin, an lạc.

Trong Na Tiên Vấn Đáp, khi vua Mi-lan-đà hỏi về các thiện pháp, trưởng lão Na-tiên đã trả lời đại ý như sau : "Thiện pháp thì rất nhiều, nhưng Giới mới chính là nền tảng để các thiện pháp nảy nở, tăng trưởng. Giới là nơi vững trú, nảy nở, tăng trưởng của các thiện pháp như Ngũ Căn, Ngũ Lực, Thất Giác Chi, Tứ Niệm Xứ, Tứ Chánh Cần, Tứ Thần Túc, Tứ Thiền, Bát Giải Thoát...". "Ví dụ như đất là nơi mà các hột giống nảy mầm và lớn lên, đất là nơi mà các loại củ có thể nứt mộng đâm nhánh đâm cây. Cũng thể ấy, Giới là nơi nảy mầm, tăng trưởng của Ngũ Căn là tín, tấn, niệm, định, tuệ... cùng những thiện pháp khác" . Qua câu trả lời trên, ta có thể thấy tầm quan trọng của Giới luật đối với sự chứng đắc đạo quả.

Trong kinh Tăng Chi Bộ, Đức Phật có liệt kê ra 5 lợi ích của việc thực hành giới như sau: 1. Nhờ giữ giới, tài sản, của cải được giữ vững và tăng trưởng do không phung phí, phóng dật; 2. Khi đến những hội chúng, nơi đông người, lòng được tự tin, can đảm; 3. Tiếng lành là người có giữ giới, đức hạnh được đồn xa; 4. Khi lâm chung thân tâm được yên ổn, tỉnh táo, nhẹ nhàng, không sầu khổ; 5. Sau khi chết có cơ hội tái sinh lên các cõi chư thiên hoặc trở lại làm người sung sướng, cao quý. Như vậy, giới vừa đóng vai trò quan trọng trong việc rèn luyện con người trở thành những người có đạo đức, phước báu, vừa là nền tảng của con đường đến Niết Bàn giải thoát.

Các điều học giới căn bản nhất dành cho tất cả các tăng ni, cư sĩ, phật tử là: Không sát sinh, không tà dâm, không trộm cắp, từ bỏ tà mạng (các ngành nghề phi pháp), không nói láo, không nói hai lưỡi, không nói lời độc ác, không nói lời phù phiếm, không uống rượu hay sử dụng các chất gây nghiện. Tuy nhiên, tùy vào các vai trò như cư sĩ, sa di, hay Tỳ kheo, Tỳ kheo ni mà số giới có sự ít, nhiều khác nhau. Đối với các vị cư sĩ, Đức phật chỉ yêu cầu họ cố gắng giữ 5 giới hoặc 8 giới, trong khi các vị sa di là  10 giới, đối với Tỳ Kheo tăng thì nhiều hơn là 227 giới và Tỳ kheo ni là 311 (theo truyền thống PG Nguyên thủy).

Ngoài các điều học giới kể trên thì một số loại giới như Giới Hộ trì các căn, Giới tiết độ trong ăn uống, Giới chánh niệm tỉnh giác... cũng rất quan trọng trong việc hỗ trợ cho hành giả trong sự tu tập đoạn trừ các phiền não.

Giới hộ trì các căn là vị hành giả luôn luôn cẩn trọng phòng hộ 6 căn (Mắt, Tai, Mũi, Lưỡi, Thân, Ý) của mình, không để cho chúng chạy theo, dính mắc vào 6 đối tượng giác quan (các sắc, âm thanh, mùi, vị, xúc chạm, các pháp) mà khiến cho tham, sân, si khởi lên.

Giới chánh niệm tỉnh giác là khi làm bất kỳ việc gì, hành giả đều có sự chánh niệm, tỉnh giác, chú tâm quan sát, theo dõi. Như khi đi, đứng, nằm, ngồi hành giả  tỉnh giác biết mình đang đi, đứng, nằm, ngồi. Khi ăn, uống, nhai, nếm tỉnh giác, chánh niệm về sự ăn, uống, nhai nếm. Bất kỳ các hoạt động khác dù lớn hay nhỏ cũng đều tỉnh giác chánh niệm như vậy.

Giới tiết độ trong ăn uống là khi hành giả dùng các thực phẩm, nước uống. Vị ấy tâm niệm, ghi nhớ rằng mình sử dụng các vật thực này là để nuôi dưỡng sinh mạng, để có sức khỏe tốt hỗ trợ cho việc tu tập phạm hạnh. Chứ không phải sử dụng chúng vì đam mê, tham đắm hay để trang sức, làm đẹp. Nhờ như vậy, vị ấy sẽ trừ bỏ được tâm tham ái đối với các món ăn, vật thực.

Định
Định hiểu căn bản là sự chú tâm, hướng tâm đến một đối tượng nào đó để làm cho tâm trở nên an chỉ, vắng lặng. Khi đó, các triền cái khác bị áp đảo, tâm cảm thấy an lạc, dễ chịu. Trước khi Đức Phật xuất hiện, Thiền Định đã có mặt ở các tôn giáo Ấn Độ và được các tu sĩ các tôn giáo đó chủ trương tu tập phổ biến. Tuy nhiên, Đức Phật không chủ trương Thiền Định bởi vì Thiền Định không đưa đến diệt trừ phiền não, sự  giải thoát Niết bàn, không giúp hành giả khám phá, thấy rõ được chân lý, hay bản chất của các pháp như trong Thiền Minh Sát. Thành tựu cao nhất mà một người có thể đạt được thông qua Thiền Định là các năng lực thần thông và cuộc sống chư thiên ở các cõi Trời Sắc giới hoặc Vô Sắc giới sau khi chết.

Mặc dù Đức Phật không chủ trương Thiền Định nhưng ngài vẫn đưa Thiền Định vào trong lời giảng dạy của mình như phương tiện hỗ trợ cho việc tu tập Thiền Minh Sát của các hành giả. Đầu tiên, hành giả chú tâm vào các đề mục thiền định hay đi vào các trạng thái thiền định để làm cho tâm mình được trong sáng, an ổn, thoải mái. Sau đó hành giả xuất khỏi thiền định và tiến hành thẩm sát, quán chiếu sự sinh diệt, trạng thái Khổ-Vô thường-Vô ngã của các pháp. Nhờ nền tảng an lạc, thanh tĩnh của Thiền định, hành giả sẽ quán chiếu, thấy rõ các đối tượng Minh Sát hơn.

Theo trong bộ Thanh Tịnh Đạo Luận liệt kê, thì có khoảng 40 mươi đề mục thiền định. Gồm có 10 đề mục kasina (đất, nước, lửa, gió, xanh, vàng, đỏ, trắng, hư không, ánh sáng), 10 đề mục tử thi (các trạng thái biến hoại của xác chết), 10 đề mục tưởng niệm (Niệm ân Phật, Pháp, Tăng, Giới, Bố Thí, Thiên, Tịch Tịnh, Chết, Hơi Thở, Niệm 32 thể trược), 4 đề mục về Từ, Bi, Hỷ, Xả,  4 đề mục về thiền vô sắc giới (Không Vô Biên Xứ, Thức Vô Biên Xứ, Vô Sở Hữu Xứ, Phi Tưởng Phi Phi Tưởng xứ ), đề mục về phân tích tứ đại, đề mục quán vật thực bất tịnh.

Khi bắt đầu tu tập Thiền Định, hành giả nên chọn một đề mục phù hợp với căn cơ của mình, học hiểu thật kỹ rồi mới nên bắt đầu thực hành. Theo các bản chú giải, thì 10 đề mục tử thi, 1 đề mục về niệm 32 thể trược thích hợp cho những người nặng về tâm tham ái; 4 đề mục Từ, Bi, Hỷ, Xả và 4 đề mục Kasina (xanh, vàng, đỏ, trắng) thích hợp cho những người nặng về tâm sân hận; những người có tâm si mê, bị hôn trầm chi phối thì phù hợp với đề mục hơi thở, ánh sáng; đề mục hơi thở thích hợp cho những người có tâm thường bị dao động, nghĩ ngợi lăng xăng. Những người nặng về niềm tin thì nên thực hành 6 đề mục niệm (Phật, Pháp, Tăng, Giới, Bố thí, Thiên). Người nặng về trí tuệ, tư duy thì phù hợp với đề mục niệm sự chết, niệm Niết Bàn, quán vật thực bất tịnh và Phân tích tứ đại. Nhìn chung, 10 đề mục kasina và đề mục hơi thở thích hợp với tất cả cac loại căn tánh.

Dựa theo mức độ nông hay cạn mà hành giả an trú, đi sâu vào các trạng thái Thiền Định thì chia làm 3 loại Định:

 Sát-na định: Trạng thái định tâm chỉ kéo dài chớp nhoáng trong một sát-na. Đối với những vị hành giả chỉ tu tập thuần túy về Thiền Minh Sát mà không thông qua phương tiện hỗ trợ là Thiền Định thì vị ấy vẫn có sát-na định, do sự an trú, quan sát, nhất tâm vào các đối tượng Minh Sát trong Thân, Thọ, Tâm, Pháp.
 Cận định: Trạng thái định này gần giống với sơ thiền, cũng có các chi thiền như Tầm (Hướng Tâm), Tứ (quan sát), Hỷ, Lạc, Nhất Tâm. Giống như An chỉ định, Cận định cũng có khả năng đè nén 5 triền cái và khiến cho tâm được an lạc, thoải mái. Tuy nhiên, trạng thái định này không kéo dài được lâu như An chỉ định do sự phức tạp của đề mục thiền mà hành giả thực tập.
 An chỉ định: Trạng thái định kiên cố, an trú vững chắc trên đề mục. Ở trạng thái này, hành giả có thể hành thiền và duy trì trạng thái định tâm trong nhiều ngày. Gồm có các bậc Thiền định thuộc Sắc giới và Vô sắc giới đi từ thấp đến cao là Sơ thiền, Nhị Thiền, Tam Thiền, Tứ Thiền, Không Vô Biên Xứ, Thức Vô Biên Xứ, Vô Sở Hữu Xứ, Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ. Hành giả tiến lên các bậc thiền cao hơn bằng các loại bỏ dần các chi thiền trong trường hợp Thiền Sắc giới, và tác ý đến đề mục đối với Thiền Vô Sắc giới.

Đối với 8 đề mục tùy niệm (Phật, Pháp, Giới, Thí, Thiên, Sự Chết, Tịch Tịnh) và hai đề mục quán vật thực bất tịnh, phân tích tứ đại thì hành giả chỉ có thể đạt được cận định do những đề mục này còn ngôn ngữ và tư duy nên không thể vào Sơ Thiền. 10 đề mục tử thi và  1 đề mục 32 thể trược chỉ giúp hành giả đạt được sơ thiền, không thể sâu hơn vì những đề mục này đòi hỏi phải duy trì tầm và tứ. Ba đề mục Từ, Bi và Hỷ chỉ có thể giúp hành giả chứng từ sơ thiền đến tam thiền mà thôi, đề mục Xả có thể giúp hành giả đạt được Tứ Thiền sau khi đã đạt được Tam Thiền nhờ 1 trong các đề mục Từ, Bi, Hỷ. 10 đề mục Kasina và 1 đề mục hơi thở có thể giúp hành giả đạt được từ sơ thiền đến tứ thiền. Đề mục "không vô biên xứ" (hư không là vô biên) chỉ giúp hành giả chứng được Thiền Không Vô Biên xứ sau khi hành giả đã đạt được Tứ Thiền. Đề mục "thức vô biên xứ" (thức là vô biên) chỉ giúp hành giả chứng được Thiền Thức Vô Biên Xứ sau khi đã đạt được bậc Thiền Không Vô Biên Xứ. Đề mục "vô sở hữu xứ" (không có gì cả) chỉ giúp hành giả chứng được thiền Vô sở hữu xứ sau khi đã đạt được Thiền Thức Vô Biên Xứ. Đề mục "phi tưởng phi phi tưởng xứ" (vắng lặng, vi tế) chỉ giúp hành giả chứng được Thiền phi tưởng phi phi tưởng xứ sau khi hành giả đã đạt được Thiền Vô Sở Hữu Xứ.

Các trạng thái Thiền Định cũng có thể bị mất đi nếu hành giả không có sự tu tập, hành thiền, trau dồi thường xuyên. Hoặc khi hành giả phóng dật hay khởi lên các tâm tham, sân, si cũng có thể làm cho trạng thái này bị mất đi. Khi đạt được từ tứ thiền trở lên, hành giả sẽ có thể có các năng lực thần thông như Biến Hóa Thông, Tha Tâm Thông, Thiên Nhãn Thông, Túc mệnh thông. Nếu hành giả duy trì được một trong các cấp độ Thiền định như Cận định,Sơ Thiền, Nhị Thiền..., Phi tưởng Phi phi tưởng xứ cho đến khi lâm chung, thì vị ấy sẽ được tái sinh vào các cõi trời dục giới (đối với cận định), sắc giới hoặc vô sắc giới tương ưng với cấp bậc Thiền định mà mình đạt được.

Điểm lưu ý quan trọng khi thực tập thiền định là hành giả phải luôn ghi nhớ rằng mục đích của việc thực tập Thiền Định là để làm cho tâm được định tĩnh, thanh tịnh để hỗ trợ cho Thiền Quán. Và thiền định chỉ là đang ở giữa đường trong lộ trình tu tập giải thoát chứ chưa phải là sự giải thoát, đích đến cuối cùng. Nếu hành giả dính mắc, ham thích, say mê trong các trạng thái an lạc, yên bình hay các năng lực thần thông do Thiền định mang lại mà không chịu cố gắng tu tập tiếp thì đó sẽ chỉ là rào cản cho sự tu tập giải thoát và làm tăng lên vô minh, tham ái nơi hành giả mà thôi.

Tuệ
Vipassanā (thiền minh sát) hay còn gọi là Tứ Niệm Xứ là phương pháp Thiền do chính Đức Phật chứng ngộ và giảng dạy trong suốt cuộc đời giáo hóa của mình. Thông qua phương pháp này, không ít vị Tỳ-kheo, cư sĩ dưới thời Đức phật còn tại thế và sau đó đã trở thành những bậc thánh hữu học, vô học. Mục đích của việc thực tập Thiền Minh Sát là nhằm giúp cho hành giả tự mình tuệ tri (thấy rõ) tính chất, trạng thái của tất cả các pháp theo đúng như thật những gì mà chúng đang diễn ra.  "Này các Tỷ-kheo, đây là con đường độc nhất đưa đến thanh tịnh cho chúng sanh, vượt khỏi sầu não, diệt trừ khổ ưu, thành tựu chánh trí, chứng ngộ Niết-bàn. Ðó là Bốn Niệm xứ." (Kinh Niệm Xứ, số 10 Trung Bộ kinh, bản dịch Thích Minh Châu)  Về căn bản, khi thực hành thiền quán này, hành giả chuyên tâm quan sát, theo dõi sự sinh diệt, biến đổi của Danh-sắc (cơ thể vật lý và trạng thái tâm lý) hoặc dùng trí quán chiếu, phân tích về bản chất ô nhiễm, bất tịnh của cơ thể. Dần dần hành giả sẽ phát sinh trí tuệ đúng đắn và thấy biết rõ ràng rằng mọi thứ trên thế gian này chỉ là tạm bợ, không có gì để cho mình lưu luyến hay tham đắm cả.

Một số bài kinh căn bản đề cập đến Thiền quán Vipasssana trong Tam tạng Pali có thể kể đến như kinh Đại niệm xứ(Mahàsatipatthana sutta) thuộc Trường bộ kinh, kinh Niệm xứ(Satipatthàna sutta), kinh Thân hành niệm(Kàyagatàsati sutta), kinh Quán niệm hơi thở(Anàpànasati sutta) thuộc Trung bộ kinh...

Trong kinh Đại niệm xứ(Mahàsatipatthana sutta), Đức phật liệt kệ ra rất nhiều đề mục thiền quán, gom chung lại là bốn đối tượng: Thân (các hoạt động của cơ thể), Thọ (cảm giác), Tâm (suy nghĩ), Pháp (các pháp số). Đây là bốn đối tượng mà người tu tập cần phải chuyên tâm tu tập, an trú tâm trong đó.

 Quán Thân: 1. Hành giả chú tâm theo dõi, quán sát hơi thở ra vào; 2. hoặc chú tâm theo dõi, quan sát tứ oai nghi (đi, đứng, nằm, ngồi); 3.hoặc chánh niệm tỉnh giác về mọi hoạt động của cơ thể; 4. hoặc phân tích sự ô nhiễm, bất tịnh của 32 phần cơ thể; 5. hoặc phân tích về các yếu tố hợp thành cơ thể là đất, nước, lửa, gió (tứ đại); 6. hoặc quan sát các trạng thái phân hủy, biến đổi của xác chết.
 Quán Thọ: Hành giả chú tâm theo dõi, quan sát sát sự sinh khởi (sự xuất hiện) và sự đoạn diệt (sự biến mất) của các loại cảm giác liên hệ đến thân và tâm như cảm giác dễ chịu (lạc thọ), khó chịu (khổ thọ), trung tính (bất khổ bất lạc thọ).
 Quán Tâm: Hành giả chú tâm theo dõi, quán sát sự sinh khởi và đoạn diệt của các loại tâm thiện như tâm không tham, không sân, không si, tâm thiền định, tâm giải thoát... và các loại tâm bất thiện như tham, sân, si, hôn trầm, tán loạn, nghi ngờ...
 Quán Pháp: 1. Hành giả chú tâm theo dõi, quán sát sự sinh khởi và sự đoạn diệt của năm triền cái; 2. hoặc chú tâm theo dõi, quán sát sự sinh khởi và đoạn diệt của Ngũ Uẩn; 3. hoặc chú tâm theo dõi, quan sát sự sinh khởi va đoạn diệt của sáu nội ngoại xứ; 4. hoặc chú tâm theo dõi, quan sát bảy giác chi; 5. hoặc chú tâm theo dõi, quan sát về Tứ Thánh Đế.
Ở đây, sở dĩ có nhiều đề mục thiền quán như vậy là do có sự khác biệt về căn cơ giữa các hạng người. ví dụ như có người tâm lý nặng về tham ái hoặc nặng về sân hận, tà kiến,... Và Đức phật đưa ra nhiều đề mục như vậy là để thích hợp với từng căn cơ riêng, ai căn cơ phù hợp với đề mục nào thực hành đề mục đó. Khi thực hành, hành giả chọn một đề mục bất kỳ trong các đề mục trên mà phù hợp theo khuynh hướng tâm lý, sở thích cá nhân của mình.

Theo hướng dẫn từ một số bản chú giải thì quán Thân phù hợp với hành giả thuộc về tánh tham ái có trí tuệ yếu, quán Thọ phù hợp với hành giả thuộc về tánh tham ái có trí tuệ mạnh, quán Tâm phù hợp với hành giả tánh tà kiến có trí tuệ kém, quán Pháp phù hợp với hành quả tánh tà kiến có trí tuệ mạnh. Điều quan trọng cần lưu ý ở đây là khi quán thân hoặc quán thọ... thì một người vẫn không loại trừ ba tùy quán còn lại. Khác nhau nằm ở chổ sự nhấn mạnh, tính chất vượt trội hay thiên hướng mà thôi.

Dù thực hành theo bất kỳ đề mục nào, thì điểm quan trọng nhất vẫn là việc quan sát tính chất sinh-diệt nơi các đối tượng và hiểu rõ về trạng thái Vô thường-Khổ-Vô ngã nơi chúng. Vì chỉ khi nào thấy biết được như vậy thì hành giả mới có thể thực sự trở nên nhàm chán, buông xả đối với ái dục và hướng tâm đến chánh trí, Niết bàn giải thoát. Như đúng lộ trình tu tập mà Đức phật đưa ra là: "nhất hướng nhàm chán, ly tham, đoạn diệt, thắng trí, chứng ngộ, niết bàn". Ở đây, khi một người thấy được sự sinh và diệt của các pháp thì vị ấy sẽ đoạn trừ được các quan niệm, hiểu biết sai lầm về thân kiến, tự ngã. Khi thấy được tính chất vô thường, một người đoạn trừ được chấp thủ rằng mọi thứ là thường còn, mãi mãi, lâu dài và vị ấy thấy biết đúng đắn rằng mọi thứ trên thế gian dù tốt hay xấu, yêu hay ghét... đều sẽ bị hoại diệt, biến đổi. Khi thấy được tính chất Khổ, một người sẽ thấy biết đúng đắn rằng mọi thứ diễn ra một cách tự nhiên chứ không theo như những gì chúng ta mong muốn, và càng ham muốn, chấp thủ nhiều thì sẽ càng khổ đau. Khi thấy được tính chất Vô ngã, một người sẽ hiểu rằng do cái này có nên cái kia có, do cái này diệt nên cái kia diệt và đoạn trừ được ảo tưởng về bản ngã, "tôi là", vị ấy không còn chấp trước rằng thân thể, suy nghĩ này hay mọi thứ là của mình, thuộc về mình nữa.  "Như vậy, vị ấy sống quán thân trên nội thân hay sống quán thân trên ngoại thân; hay sống quán thân trên cả nội thân, ngoại thân; hay vị ấy sống quán tánh sanh khởi trên thân; hay sống quán tánh diệt tận trên thân; hay sống quán tánh sanh diệt trên thân. "Có thân đây", vị ấy an trú chánh niệm như vậy, với hy vọng hướng đến chánh trí, chánh niệm. Và vị ấy không nương tựa, không chấp trước vật gì trên đời. Này các Tỷ-kheo, như vậy là Tỷ-kheo sống quán thân trên thân." (Kinh Niệm Xứ, số 10 Trung Bộ Kinh)

Đạo quả
Sau quá trình nỗ lực tu tập theo đúng lộ trình giới-định-tuệ như vậy, tùy vào năng lực hành giả có thể đạt đến một trong các quả vị giải thoát thuộc Tứ Thánh Quả. Đầu tiên là sơ quả Tu-đà-hoàn, hành giả đoạn trừ được ba kiết sử đầu tiên là thân kiến, hoài nghi và giới cấm thủ, vị ấy coi như đã nhập vào dòng Thánh, vĩnh viễn không còn tái sinh vào các ác đạo (địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh, atula), chỉ còn tái sinh lại vào cõi người, chư thiên tối đa 7 lần trước khi đạt đến Niết-bàn giải thoát. Tiếp theo là nhị quả Tư-đà-hàm, hành giả làm yếu ớt thêm hai kiết sử là tham dục và sân hận, khi đó tham dục và sân hận chỉ còn trong các suy nghĩ vi tế chứ không còn biểu hiện ra bên ngoài hành động và lời nói nữa; vị tư-đà-hàm chỉ còn tái sinh trở lại tối đa 1 lần trong cõi người hoặc cõi chư thiên trước khi đạt đến Niết-bàn giải thoát. Kế đến là tam quả A-na-hàm, hành giả đoạn trừ thêm hai kiết sử là tham dục và sân hận, sau khi hết tuổi thọ ở cõi người, hành giả hóa sinh lên cõi trời Ngũ Tịnh Cư Thiên rồi tu tập chứng quả A-la-hán và nhập Niết-bàn ở đó. Cuối cùng là tứ quả A-la-hán, ngoài năm kiết sử trên, hành giả đoạn trừ thêm năm kiết sử nữa là sắc ái, vô sắc ái, ngã mạn, trạo cử vi tế và si mê; sau khi hết tuổi thọ, vị a-la-hán nhập Vô dư Niết bàn, vĩnh viễn không còn tái sinh trở lại trong bất kỳ cảnh giới nào.

Cũng nói thêm, ở đây, sự chứng quả của các vị hành giả có sự nhanh chậm khác nhau tùy vào phước báu, năng lực, trí tuệ, sự tu tập, phiền não ít hay nhiều của bản thân vị ấy chứ không phải ai chứng quả cũng giống nhau. Ví dụ có vị thì tu tập, chứng đắc dần dần từ sơ quả đến nhị quả, rồi lên tam quả, đến tứ quả. Có vị khác thì đầu tiên chứng đắc tam quả rồi tu tập tiếp và chứng đắc tứ quả. Có vị thì tu tập, giác ngộ và chứng luôn quả a-la-hán mà không đi qua các giai đoạn sơ quả, nhị quả, tam quả.

Phân loại
Về căn bản, tất cả chư vị A-La-Hán đều là bậc Lậu Tận. Tức là các Ngài đã đoạn trừ hoàn toàn 10 kiết sử, không còn dư sót bất kỳ phiền não nào dù là vi tế ở trong tâm. Vô minh và Tham ái vốn là nhân tố căn bản đưa đến luân hồi tái sinh đã bị cắt đứt sạch. Tuy nhiên, do một số khác biệt về trình độ, sở học, thiên hướng, sở đắc... nên khi đạt được đạo quả các ngài sẽ có những năng lực đặc biệt khác nhau. Ở đây chia ra 5 hạng A-La Hán:

1. Thuần quán A-La-Hán (Sukkhavipassako): Tức là những vị A-La-Hán chỉ tu tập thuần túy về Thiền quán Minh Sát, Tứ Niệm Xứ. Do thiền quán thấy rõ sự được sinh diệt của các pháp hữu vi, thấy rõ trạng thái chung của các pháp là Khổ-Vô thường-Vô ngã nên các ngài chứng đạo. Về sở đắc, các ngài chỉ là bậc lậu tận, khô sạch phiền não do tuệ quán chứ không có bất kỳ năng lực thần thông gì đặc biệt.

2. Tam minh A-La-Hán (Tevijjo): Tức là những vị khi đạt đạo, ngoài Lậu tận minh các ngài còn có thêm các năng lực khác như Túc mạng minh (trí nhớ lại được các kiếp sống quá khứ của mình từ 1 đến vô số kiếp với các nét đại cương và chi tiết), Sinh tử minh (trí thấy được sự sống chết và tái sinh của tất cả chúng sinh. Vị ấy thấy rõ các chúng sinh A,B,C,... do tạo nghiệp ác về thân, khẩu, ý, theo tà kiến, phỉ bác các bậc thánh nên bị đọa vào địa ngục, ác thú, đọa xứ. Vị ấy cũng thấy rõ các chúng sinh D,E,F... do tạo nghiệp thiện về thân, khẩu, ý, có chánh kiến, tôn kính các bậc thánh nên sau khi thân hoại mạng chung được sinh lên thiên giới, thiện thú, loài người). Như trong kinh Hữu Học (số 53, Trung Bộ Kinh) và phần mở đầu của Thanh Tịnh Đạo Luận có đề cập, thì một hành giả tu tập đạt được Tam Minh nhờ sự thành tựu về hành trì trọn vẹn các loại Giới Luật (giới bổn Patimokkha, giới phòng hộ 6 căn, giới tiết độ trong ăn uống, giới chú tâm cảnh giác, giới chánh niệm tỉnh giác).

3. Lục thông A-La-Hán (Chaḷabhiññā): Tức là những vị A La Hán có được 6 năng lực thần thông. Bao gồm Biến hóa thông ( khả năng đi trên hư không, mặt nước, độn thổ, biến ra nhiều thân, đi qua tường, vách...), Thiên nhĩ thông (tai nghe được âm thanh của loài người và chư thiên, ở xa cũng như gần), Tha tâm thông (biết rõ được trạng thái tâm của chúng sinh, thiện hay ác, có giải thoát hay không giải thoát...), Túc mạng thông (giống với Túc mạng minh ở trên), Thiên nhãn thông ( giống với Sinh tử minh ở trên). Điều kiện để thành tựu được các loại thần thông này, là trước khi chứng đạo vị A La Hán phải đạt được cấp bậc thiền định từ Tứ Thiền trở lên. Ngoài ra những vị hành giả thông thạo về Kinh Tạng khi đắc quả A La Hán cũng có thể có các thần thông trên. Trong số mười đại đệ tử của Đức Phật, Trưởng lão Mogallanna được Đức Phật khen ngợi là vị đệ nhất về các năng lực thần thông.

4. Đắc tuệ phân tích A-La-Hán (Paṭisambhidappatto): Túc những vị A-La-Hán khi đắc quả cũng đồng thời đắc luôn Tứ tuệ phân tích, tuệ phân tích hiểu đơn giản là khả năng diễn giải, phân tích, tổng hợp, thuyết giảng Phật pháp. Gồm có: Nghĩa đạt thông (Atthapaṭisambhidā, trí hiểu thấu đáo các ý nghĩa của pháp, có khả năng phân tích, giải thích những điều tóm tắt), Pháp đạt thông (Dhammapaṭisambhidā, trí hiểu rõ về pháp, biết rõ các nguyên lý, tiến trình của pháp, có khả năng tổng hợp lại những điều chi tiết), Ngữ đạt thông (Niruttipaṭisambhidā, khả năng vận dụng ngôn ngữ tinh tế, hợp lý, khéo léo để trình bày, thuyết giảng Phật Pháp), Biện đạt thông (Paṭibhānapaṭisambhidā, khả năng ứng đối, biện tài, biết rõ cách lý luận, phân tích). Điều kiện để đạt được Tứ tuệ phân tích ở trên là vị hành giả trước khi chứng đạo phải là người có học tập, nghiên cứu, thông suốt về tạng Luận (Adbidhamma, Vi Diệu pháp). Tôn giả Sariputta là vị đệ tử được Đức Phật khen ngợi là có trí tuệ đệ nhất trong tăng chúng, ngài có khả năng phân tích, tổng hợp, giải thích, biện luận về giáo pháp đã được học từ Đức Phật.

5. Đặc biệt nhất là bậc thánh A-La-Hán khi chứng đạo đắc luôn tất cả các năng lực ở trên, gồm cả Tam minh, Lục thông, Tám giải thoát, Tứ tuệ phân tích. Các vị đại trưởng lão tăng và ni của Đức Phật là những vị A-La-Hán điển hình có tất cả các năng lực này, như các vị trưởng lão như Ananda, Sariputta, Mogallanna, Punna, Mahakassappa, Upali...

Các quan điểm về A-la-hán
Về cơ bản, Đức Phật cũng tự biết rõ mình là một A-la-hán, cách mà Phật đi đến giác ngộ cũng giống hệt những vị A-la-hán khác, nhưng vì trong vô số kiếp trước Phật đã xả thân làm lợi ích cho chúng sinh, thực hành Bồ tát hạnh nên khi đắc đạo ngài có thần thông, trí tuệ, dung mạo, công đức... cực kỳ cao quý, phi phàm, vượt xa những A-la-hán đệ tử sau này. Và chính Phật là người giác ngộ duy nhất thời bấy giờ (trước đó đã có những vị Phật khác rồi (theo bắc tông) nên người ta gọi Ngài là Bậc Giác Ngộ, tiếng Hán là "Giác giả", tiếng Việt là "Phật". Nhưng càng về sau, nhiều luận bản xuất hiện và làm cho khoảng cách giữa từ "Phật" và từ "A-la-hán" càng cách xa. Thậm chí nhiều luận bản còn có ý chê bai quả vị A-la-hán là kém cỏi. Đây là điều trái ngược với quan điểm ban đầu của Phật.

Vì thế không nên phân biệt Đại thừa, Tiểu thừa; thời Đức Phật tại thế không có chuyện chia phe, lập phái như thế này, mà người thời nay chia ra như thế. Xưa kia, khi một vị đắc quả A-la-hán, Phật không nói người này đã tinh tấn (chăm chỉ) tu theo pháp môn này hay pháp môn kia, mà giải thích rằng trong một tiền kiếp người đó đã hết lòng cung kính, cúng dường một bậc Thánh nào đó.

Đại thừa, Tiểu thừa hay Kim Cương thừa,...không phải là do cái này cao, cái kia thấp, mà có sự hỗ tương lẫn nhau, nên kết hợp nhiều pháp môn lại để có sự tu học tốt hơn

Một số vị A-la-hán nổi tiếng

Thời Đức phật còn tại thế
Thời Đức Phật còn tại thế, có rất nhiều vị tỳ kheo, tỳ kheo ni dưới sự chỉ dạy của Đức Phật đã tu tập nhiệt thành và chứng quả A-la-hán. Số lượng các vị A-la-hán tăng và ni được đề cập đến trong các kinh tạng Nikaya rất nhiều, có thể lên đến hàng chục nghìn vị. Tiểu sử của một số vị trưởng lão A-la-hán đã được đề cập đến trong một số kinh tạng thuộc Tiểu Bộ Kinh (Khuddaka Nikàya) như bộ Trưởng lão tăng kệ (tập 3.1, Tiểu Bộ Kinh)- gồm có tiểu sử tóm tắt và lời dạy của 264 vị a-la-hán tăng, Trưởng lão ni kệ (tập 3.2, Tiểu Bộ Kinh)- có tiểu sử tóm tắt và lời dạy của 73 vị a-la-hán ni.

Dưới đây là 10 đại đệ tử a-la-hán tăng và 10 đại đệ tử a-la-hán ni của Đức phật.

10 vị trưởng lão tăng đại đệ tử
 Ma-ha-ca-diếp (zh. 摩訶迦葉, sa. mahākāśyapa, bo. འོད་སྲུང་ཆེན་པོ་): Đầu-đà (tu khổ hạnh) đệ nhất; ông là người yêu cầu mở đại hội kết tập kinh điển lần đầu tiên của Phật giáo.
 A-nan-đà (zh. 阿難陀, sa. ānanda, bo. ཀུན་དགའ་བོ་): Đa văn đệ nhất, người "nghe và nhớ nhiều nhất". A-nan-đà hay được trình bày trong tranh tượng đứng bên cạnh Phật cùng với Ma-ha-ca-diếp; tuy là Đa văn đệ nhất nhưng sau khi Đức Phật Niết-bàn ông mới chứng quả A-la-hán rạng sáng ngày kết tập kinh điển đầu tiên.Ngài đồng thời là thị giả của Đức Phật Thích Ca Mâu Ni
 Xá-lợi-phất (zh. 舍利弗, sa. śāriputra, bo. ཤཱ་རིའི་བུ་): Trí huệ đệ nhất, đệ tử quan trọng của Phật trong các kinh Nikaya; trước khi xuất gia theo Phật, ông là một luận sư nổi tiếng trong ngoại đạo.
 Tu-bồ-đề (zh. 須菩提, sa. subhūti, bo. རབ་འབྱོར་): Giải Không (sa. śūnyatā) đệ nhất. Tu-bồ-đề thường xuất hiện trong kinh điển hệ Bát-nhã-ba-la-mật-đa.
 Phú-lâu-na (zh. 富樓那, sa. pūrṇa, bo. གང་པོ་): Thuyết Pháp đệ nhất;
 Mục-kiền-liên (zh. 目犍連, sa. mahāmaudgalyāyana, bo. མོའུ་འགལ་གྱི་བུ་): Thần thông đệ nhất, hay đi đôi với Xá-lợi-phất; sau khi xuất gia được 7 ngày ông đã đoạn trừ hết các lậu hoặc, chứng quả A-la-hán (阿羅漢; sa. arhat, arhant; pi. arahat, arahant).
 Ca-chiên-diên (zh. 迦旃延, sa. katyāyana, bo. ཀ་ཏྱའི་བུ་): Biện luận đệ nhất;
 A-na-luật (阿那律, sa. aniruddha, bo. མ་འགགས་པ་): Thiên nhãn đệ nhất;
 Ưu-bà-li (優波離, sa. upāli, bo. ཉེ་བར་འཁོར་): Giới luật đệ nhất;
 La-hầu-la (羅睺羅, sa. rāhula, bo. སྒྲ་གཅན་འཛིན་): Mật hạnh đệ nhất, ông cũng là người con duy nhất của Thái tử Tất-đạt-đa (sau này thành Đức Phật Bổn sư Thích Ca Mâu Ni)

10 vị trưởng lão ni đại đệ tử
 Mahapajapati (pi., sa. महाप्रजापती गौतमी, Mahāprajāpatī Gautamī: Trước khi xuất gia, ni sư vừa là em vợ, vừa là hoàng hậu của vua Tịnh Phạn và là mẹ kế của Đức Phật. Sau khi xuất gia, ni sư trở thành người nữ đầu tiên làm Tỳ-kheo ni. Bên cạnh đó, ni sư là cũng là người lãnh đạo và giáo hóa chúng Tỷ-kheo ni.
 Khema (pi. Khemā; sa. Kṣemā): Ni sư vốn là hoàng hậu của vua Bimbisara nước Magadha. Sau khi xuất gia, tu tập và đắc quả A-la-hán, ni sư trở thành bậc đệ nhất về trí tuệ.
 Uppalavanna (pi. Uppalavaṇṇā; sa. Utpalavarṇā): Trước khi chưa xuất gia, ni sư vốn là một mỹ nhân nổi tiếng. Sau khi xuất gia, ni sư tu tập chứng quả A-la-hán và trở thành bậc đệ nhất về thần thông.
 Dhammadinna (pi. Dhammadinnà): Ni sư được Đức phật tán thán là bậc đệ nhất về thuyết pháp. Lời dạy của ni sư được ghi lại trong Tiểu kinh Phương quảng (Cùlavedalla sutta).
 Patacara (pi. Paṭacārā): Trước khi chưa xuất gia, ni sư là một bà quả phụ chịu nhiều đau khổ, tuyệt vọng. Sau khi chứng quả, Ni sư trở thành bậc đệ nhất về hạnh bảo hộ người nữ.
 Kisa Gotami (pi.  Kīsāgotamī):  Ni sư được Đức Phật khen ngợi là bậc đệ nhất về tu khổ hạnh đầu đà.
 Bimba: Trước khi chưa xuất gia, ni sư vốn là thứ phi của Thái tử Tất-đạt-đa. Sau khi chứng quả, ni sư trở thành bậc đệ nhất về an trú tâm.
 Bhadda Kudalakesa (pi. Kuṇḍalakesā): Ni sư được coi là bậc đệ nhất về khả năng lãnh hội và thấu hiểu chánh pháp.
 Sona (pi: Soṇā): Trước khi chưa xuất gia, ni sư vốn là một người mẹ đảm đang nhưng chịu nhiều thất vọng, chán nản. Sau khi xuất gia, ni sư nỗ lực tinh tấn tu tập, đoạn trừ các lậu hoặc và chứng quả A-la-hán. Trở thành bậc đệ nhất về hạnh tinh tấn tu tập.
 Sundari Nanda (pi., sa. Sundarī Nandā): Ni sư là con gái của vua Tịnh Phạn và bà Mahapajapati. Sau khi xuất gia, ni sư vẫn bị vẻ bề ngoài xinh  đẹp của mình chi phối, khiến cho tính cách trở nên ích kỷ và yêu chiều bản thân quá mức. Dưới sự chỉ dạy của Đức Phật, ni sư nhận thức được rằng bản chất của cơ thể là bất tịnh, đáng nhàm chán. Sau đó ni sư nỗ lực hành thiền, cuối cùng chứng quả A-la-hán. Ni sư được Đức Phật tán dương là bậc đệ nhất về thiền định.

Thời cận đại

Trưởng lão Ajahn Mun
Trưởng lão Ajahn Mun (1870-1949), người sáng lập dòng Thiền trong rừng ở Thái Lan và là thầy của nhiều vị Thiền sư nổi tiếng ở Thái Lan như Ajahn Thongrat, Ajahn Lee Dhammadaro, Ajanh Chah, Ajahn Maha Bua. Sư được giới Phật tử Thái Lan tôn kính như một vị thánh tăng thời cận đại.

Sư sinh ra trong một gia đình nông dân gồm có 8 anh, chị, em ở tỉnh Ubon Rachathani. Năm 15 tuổi, sư xuất gia làm sa-di ở một ngôi chùa làng. Vì bản tính sư vốn ưa thích Giáo Pháp nên không bao lâu sư đã thuộc lòng nhiều bài kinh khác nhau do thầy dạy. Tính tình và tác phong sư đúng mực, chân thật, không bao giờ gây phiền phức cho bạn hữu và thầy tổ. Sau hai năm làm sa-di, sư hoàn tục theo lời của cha.

Đến năm 20 tuổi, sư xin phép cha mẹ đi tu và được ông bà đồng ý. Sư thọ cụ túc giới và sau đó học thiền với sư Ajahn Sao tại chùa Wat Liab. Sư chọn niệm từ "Buddho" làm đề mục thiền định và nỗ lực tinh tấn thực hành ngày đêm. Sư cũng thực hành 13 pháp hạnh đầu đà và tuân giữ nghiêm ngặt cho đến khi nhập Niết Bàn.

Trong quá trình thiền định với từ "Buddho", sư đạt được một số tiến bộ và trải nghiệm lạ. Tuy nhiên, sư nhận thấy rằng tâm mình vẫn còn vọng động và bị ngoại cảnh chi phối và hiểu rằng phương pháp này không phải là con đường tu tập đúng đắn. Từ đó, sư hướng tâm vào bên trong và chú tâm theo dõi, quan sát tỉ mỉ về thân (quán thân). Sư dành phần lớn thời gian để đi kinh hành và chánh niệm về thân, đôi lúc sư cũng ngồi thiền. Sau một thời gian thực hành theo phương pháp mới này, sư thấy tâm mình quân bình, an lạc và xác quyết đây là con đường tu tập đúng đắn.

Trong chuyến đi thứ hai đến vùng Đông bắc Thái Lan, trong khi đang hành thiền, sư đạt được đạo quả Bất Lai (Angami) tại hang Sarika, tỉnh Nakhon Nayok. Ở tầng thánh quả này, sư thấu triệt được bản chất của thân và đoạn trừ hoàn toàn sân hận và ham muốn đối với Ngũ Dục. Vì không có minh sư hướng dẫn nên sư phải tự mình mày mò tu tập. Sau này, sư kể lại cho các môn đệ rằng sư đã dừng ở tầng thánh này khá lâu trước khi đắc được quả vị A la hán.

Trưởng lão Sulun Sayadaw
Trưởng lão Sulun Sayadaw (1878-1952), U Kavi, thế danh là U Kyaw Din, là một trong những vị thiền sư nổi tiếng ở Myammar về thiền Minh sát. Sư xuất thân là nông dân, ít học và đã lập gia đình.

Một lần nọ, sư tình cờ gặp được một vị tu sĩ khổ hạnh và được dạy về phương pháp thiền quán hơi thở. Sư thích thú, chuyên tâm quan sát hơi thở ra-vào bất kể ngày đêm. Có một người bạn chỉ cho sư rằng quan sát hơi thở ra vào chưa đủ, mà cần phải cảm nhận về hơi thở nữa. Từ đó, sư nỗ lực cố gắng thực hành chánh niệm liên tục không chỉ đối với hơi thở mà còn đối với những hoạt động đang diễn ra. Nhờ tinh tấn nỗ lực, sư đạt được đạo quả Tu-đà-hoàn vào giữa năm 1920; đến tháng tiếp theo, sư đạt được đạo quả Tư-đà-hàm; đến tháng tiếp theo nữa, sư đạt được đạo quả A-na-hàm. Sư xin phép bà vợ cho mình rời khỏi gia đình để xuất gia và cuối cùng được bà chấp nhận. Sau đó, sư xuất gia tại một ngôi chùa làng rồi ẩn tu, chuyên cần hành thiền tại một hang động nọ. Đến tháng 10 năm 1920, sư đạt được đạo quả A-la-hán.

Sự giác ngộ của sư được nhiều người - chư tăng và cư sĩ biết đến. Có nhiều người đến khảo nghiệm hiểu biết về giáo pháp của sư và những câu trả lời từ sư đã thỏa mãn được nghi vấn trong lòng họ. Cũng có một số người không đồng tình với sư nhưng sau khi về nghiên cứu lại kinh điển họ thấy những gì sư nói đều hoàn toàn phù hợp.

Sư nhập Niết-bàn năm 1952. Đến nay, nhục thân của sư vẫn còn nguyên vẹn và thường có nhiều chư tăng, phật tử Myammar đến chiêm bái.

Trưởng lão Mogok Sayadaw
Trưởng lão U Vimala (Burmese: ဦးဝိမလ; 27 tháng 12 1899 - 17 tháng 10 1962), còn được biết đến với tên gọi phổ biến là Mogok Sayadaw, là một trong những vị thiền sư nổi tiếng ở Miến Điện về Thiền Minh Sát.

Sư sinh ra trong một gia đình ở Myit Nge, gần cố đô Madalay của Miến Điện.  Đến năm 9 tuổi, sư xuất gia trong một ngôi chùa làng và trỏ thành sa di, với pháp danh là U Vimala. Sau đó, sư nỗ lực học tập, nghiên cứu về Phật pháp và trở bậc học giả uyên thâm về kinh điển và Vi Diệu pháp với hơn 30 năm giảng dạy. Sư từng ẩn tu, miên mật thực hành thiền định và thiền quán trong 4 năm và cuối cùng đạt được Niết-Bàn giải thoát và trở thành một vị A-La-Hán.

Về phương pháp tu tập, sư chú trọng đến việc giảng dạy, hướng dẫn cho các đệ tử hiểu rõ về giáo lý căn bản là Thập Nhị Nhân Duyên, thông qua giáo lý này nhằm giúp hành giả hiểu rõ về bản chất và tiến trình của luân hồi, khổ đau và cách để đoạn tận chúng. Sau đó, sư dạy hành giả thực hành định tâm bằng cách an trú tâm trong đề mục hơi thở. Cuối cùng, hành giả phát triển Tuệ Minh Sát bằng cách quán sát sự sinh và diệt của các trạng thái Tâm hoặc Cảm Thọ (tùy theo căn cơ) để thấy ra được bản chất vô thường, khổ, vô ngã nơi chúng để từ đó đoạn trừ các tà kiến, tham ái và đạt đến các bậc thánh quả giải thoát.

Các bài giảng của sư đã được các đệ tử ghi âm lại và phổ biến trong giới phật tử Myammar. Một tác phẩm thể hiện quan điểm của sư về việc thực tập Thiền Minh Sát đã được dịch Việt với tên gọi là Pháp Duyên Sanh. Hiện nay, tại Myammar có khoảng 300 trung tâm Thiền đi theo đường lối tu tập của sư.

Xem thêm
 Bồ tát
 Tiểu thừa
 Đại thừa
 Tam thừa

Chú thích

Nguồn tham khảo
 Warder, A.K (2000), Indian Buddhism, Delhi: Motilal Banarsidass Publishers.
 Prebish, Charles; Keown, Damien (2004), Encylopedia of Buddhism, Routledge, ISBN 978-0415314145.
 Buddhagosa, Thanh Tịnh Đạo Luận (Visuddhimagga), Thích Nữ Trí Hải dịch từ Anh sang Việt (1991).
 Trường Bộ Kinh, Kinh Phạm Võng (Brahmajàla sutta), số 112, bản dịch Thích Minh Châu.
 Trung Bộ Kinh, Kinh Pháp môn căn bản (Mùlapariyàya sutta), số 1, bản dịch Thích Minh Châu.
 Trung Bộ Kinh, Kinh Hữu Học (Sekka sutta), số 53, bản dịch Thích Minh Châu.
 Trung Bộ Kinh, Kinh Niệm Xứ (Satipatthàna sutta), số 10, bản dịch Thích Minh Châu.
 Trung Bộ Kinh, Kinh 6 Thanh Tịnh (Chabbisodhana sutta), số 112, bản dịch Thích Minh Châu.
 Tiểu Bộ Kinh, Trưởng Lão Tăng Kệ, tập 3.1, bản dịch Thích Minh Châu.
 Tiểu Bộ Kinh, Trưởng Lão Ni Kệ, tập 3.2, bản dịch Thích Minh Châu.
 Giác Giới (2001), [257] Bốn hạng A-La-Hán (Arahanta), Kho Tàng Pháp học.
 Giác Giới (2001), [453] Mười kiết sử (Saṃyojana, saññojana) theo kinh tạng, Kho Tàng Pháp học.
 Na Tiên, Kinh Na Tiên Vấn Đáp, bản dịch Giới Nghiêm (1982).
 Hộ Pháp, Chương I – 80 Vị Thánh Đại-Thanh-Văn-Giác Của Đức Phật, Nền Tảng Phật Giáo (MŪLABUDDHASĀSANA).
 Chùa A Di Đà (2015), THẬP ĐẠI ĐỆ TỬ NI VÀ NHỮNG NỮ TÍN CHỦ ĐƯỢC ĐỨC PHẬT NGỢI KHEN.
 Giác Chánh, 10. Tâm siêu thế, Vi Diệu Pháp Giảng Giải, Ban hoằng pháp Pháp Quốc tái bản.
 Viên Minh, Thiền Phật Giáo-Nguyên Thủy và Phát Triển, Trung Tâm Hộ Tông.

Liên kết ngoài

Thuật ngữ và khái niệm Phật giáo
Danh vị Phật giáo
Triết lý Phật giáo

Thuật ngữ tôn giáo


title: Robert II của Pháp

text:
Robert II (27 tháng 3 năm 972 - 20 tháng 7 năm 1031) là vua nước Pháp từ năm 996 cho tới khi qua đời. Là thành viên kế vị thứ hai của nhà Capet, ông sinh ra tại Orléans, con trai của Hugues Capet và Adelaide của Aquitaine.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Vua Pháp
Vương triều Capet
R
Người bị Giáo hội Công giáo Rôma phạt vạ tuyệt thông


title: Nümbrecht

text:
Nümbrecht là một đô thị ở Oberbergischer Kreis, trong Northrhine-Westfalia, Đức. Đây là một đô thị nghỉ dưỡng với khí hậu tốt.

Nümbrecht có cự ly khoảng 40 km về phía đông của Köln.

Các địa phương giáp ranh

Các khu phố

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Đô thị Nümbrecht
 Catholic church municipality Nuembrecht/Waldbröl
 Ev. church Nümbrecht
 Malzhagen


title: Quân đội Seleukos

text:
Quân đội Seleukos là quân đội của vương quốc Seleukos, một trong rất nhiều quốc gia Hy Lạp, nổi lên sau cái chết của Alexandros Đại đế.

Giống như chính các quân đội Hy Lạp khác, quân đội Seleukos đã chiến đấu chủ yếu theo phong cách Hy Lạp- Macedonia, với bộ phận chính của nó là đội hình phalanx. Đội hình phalanx lớn và dày đặc, hình thành bởi những người lính trang bị khiên nhỏ và một cây giáo dài được gọi là sarissa. Cách thức chiến đấu của  lực lượng phalanx đã được phát triển trong triều đại của Philippos II của Macedonia và con trai ông Alexandros Đại đế. Cùng với phalanx, quân Seleukos sử dụng một lượng lớn quân đội địa phương và lính đánh thuê để bổ sung lực lượng Hy Lạp- Macedonia của họ, bị hạn chế do khoảng cách từ quê hương Macedonia của những vị vua Seleukos.

Nhân lực
Khoảng cách giữa Hy Lạp và Macedonia gây ra một khó khăn cho hệ thống quân đội Seleukos vì nó đã chủ yếu dựa trên việc tuyển mộ người Hy Lạp, Macedonia mà vốn giữ một vai trò then chốt của quân đội. Để tăng thêm dân cư gốc Hy Lạp- Macedonia trong vương quốc, những vị vua Seleukos đã tạo ra các khu định cư quân sự. Có hai giai đoạn chính trong việc thành lập các khu định cư, trước hết là dưới thời Seleukos I và Antiochos I và sau đó dưới thời Antiochos IV Những người lính định cư được ban cho đất đai, với "kích thước thay đổi theo chức vụ và binh chủng phục vụ" . Không giống như những người định cư quân sự của nhà Ptolemaios đã được biết đến với tên gọi Kleruchoi, những người định cư của nhà Seleukos được gọi là Katoikoi. Những người định cư sẽ duy trì đất đai như là sở hữu mình và đổi lại họ sẽ phục vụ trong quân đội Seleukos khi được gọi. Phần lớn các khu định cư đã tập trung ở Lydia, miền bắc Syria, thượng Euphrates  và Media. Người Hy Lạp và Macedonia chủ yếu ở Lydia, Phrygia và Syria. Ví dụ Antiochos III đã đưa người Hy Lạp từ Euboea, Crete và Aetolia và định cư họ ở Antioch . Những người định cư sẽ được sử dụng để hình thành nên đội hình phalanx Seleukos và các đơn vị kỵ binh, với những người lính được lựa chọn vào lực lượng cận vệ của vương quốc. Phần còn lại của quân đội Seleukos sẽ bao gồm một số lượng lớn quân đội địa phương và lính đánh thuê. Những binh sĩ này sẽ phục vụ như là đội quân trợ chiến.

Bộ binh

Argyraspides

Lực lượng bộ binh tinh nhuệ của quân đội Seleukos là " những chiến binh khiên bạc", hoặc Argyraspides. Họ là một đơn vị cận vệ thường được hình thành từ những người con trai của người định cư quân sự  Họ được trang bị theo phong cách Macedonia với sarissa và chiến đấu trong đội hình phalanx, giống như các đội quân Hy Lạp cùng thời điểm. Argyraspides đã có thể là một đội quân  khoảng 10.000 người   người đã được chọn từ khắp vương quốc để phục vụ trong đơn vị này . Khắp vương quốc có thể có nghĩa là "khu vực như Syria và Lưỡng Hà, đó là những hạt nhân của Vương quốc Seleukos, có một mật độ lớn của "những người lính Hy Lạp- Macedonia.

Bộ binh theo phong cách La Tinh
Năm 166 trước Công nguyên ở Cuộc diễu binh Daphne dưới thời Antiochos IV, lực lượng Argyraspides chỉ nhìn thấy còn5.000 người. Tuy nhiên 5.000 quân vũ trang theo phong cách La Mã có mặt  Nó là có thể là 5.000 người bị mất của Argyraspides và là 5000 lính "La Mã "diễu hành cùng với họ. Việc tập luyện của một bộ phận của lực lượng cận vệ hoàng gia theo phương pháp "La Mã" là có thể là do sự xuống dốc của một số yếu tố. Thứ nhất Antiochos IV đã dành  một phần thời trai trẻ của ông tại Rome và là một sự ngưỡng mộ quá mức quyền lực và phương pháp Rome..Thứ hai là cuộc chiến tranh tương lai mà vương quốc Seleukos có thể chiến đấu có lẽ sẽ là ở các tỉnh miền đông chống lại kẻ thù di động và các khu vực rộng lớn của đất nước. Thực tế đội quân La Tinh này đã xuất hiện trong cuộc giao tranh với  những người Maccabees tại trận Beth Zechariah trong 162 năm TCN. Thứ ba, sự thất bại của nhà Antigonos trong trận Pydna năm 168 trước Công nguyên là một cú sốc văn hóa lớn, thể hiện thất thế hoàn toàn của hệ thống quân sự Macedonia trước các quân đoàn La Mã.

Dân quân
Đã có một lực lượng dân quân, ít nhất là ở Syria. Họ đến từ các thành phố Hy Lạp, những người đã không có vai trò đặc biệt trong quân đội chính quy. Chúng ta cũng không thấy lực lượng dân quân tham gia vào các chiến dịch lớn trước khi vương quốc bắt đầu suy yếu trong nửa sau của thế kỷ thứ hai trước Công nguyên. Vì khi đó, nhiều khu định cư quân sự quan trọng đã bị Pergamon và Parthia chiếm mất. Năm 148 TCN trong trận Azotos chống lại những người Maccabees, quân đội Seleukos được gọi là "Sức mạnh của  những thành phố", có thể là do tỷ lệ cao của lực lượng dân quân huy động từ các thành phố ven biển . Công dân của thành Antioch đóng một vai trò quan trọng trong việc lật đổ vua Demetrios II. Demetrios, sau khi lên ngôi đã quyết định giải tán phần lớn quân đội chính quy và giảm bớt lương một số lượng lớn . Bộ phận chính trong quân đội của Demetrios dựa vào những người Hy Lạp của ông đặc biệt là người Crete, những lính đánh thuê đã được biết đến như là "Những kẻ Crete bạo ngược" . Không lâu sau trận Azotos, đa số lực lượng dân dân quân đã bị xóa sổ trong thất bại tai hại của Antiochos VII diễn ra trong cuộc chiến tranh với người Parthia vào năm 129 TCN . Lực lượng dân quân đã rất có thể vũ trang và chiến đấu theo phong cách của Thureophoroi .

Đồng minh, chư hầu và bộ binh đánh thuê
Do thiếu người Hy Lạp-Macedonia tại các vùng đất, vương quốc Seleukos đã sử dụng một số lượng lớn đồng minh, chư hầu và quân lính đánh thuê. Họ thường sử dụng như quân tranh bị nhẹ và phụ trợ, bổ sung cho phalanx và kỵ binh. Một lượng lớn binh lính bản địa đã chiến đấu trong trận Raphia năm 217 trước Công nguyên. Trong số đó có 10.000 binh lính Ả Rập, 5.000 người Dahai, người Carmania và Cilicia .  Một số đội ngũ dân tộc, dù họ là chư hầu hay lính đánh thuê đã được sử dụng đáng kể trong những tình huống nhất định. Đối với lính đánh thuê ví dụ người Thracia cùng với người Mysian, Cilicia, Lycia và quân đội người Mysia đã rất hiệu quả trong chiến đấu tại các khu vực địa hình gồ ghề và miền núi. Ví dụ như quân chư hầu từ khu vực miền núi của đế quốc đã được sử dụng bởi Antiochos III kết hợp với Thorakitai trong cuộc tấn công ồ ạt của ông ở dãy Elburz trong năm 210 TCN . Quân lính Ba Tư và Iran  nhiều khả năng đã là một đội quân chuyên nghiệp cao hơn so với hầu hết các đội ngũ khác khi họ được xem như đội quân đồn trú trên khắp đế quốc . Trong cuộc diễu binh tại Daphne năm 166 trước công nguyên, một lượng lớn quân đồng minh và chư hầu đã không còn. Họ đã bị nghi ngờ về tính hữu dụng, độ tin cậy và hiệu quả. Vì vậy, Appian đổ lỗi cho họ vì thất bại tại trận Magnesia năm 190 TCN .  Sự vắng mặt của quân phụ trợ trong quân đội của Antiochos IV có thể đã góp phần vào việc củng cố sức mạnh của nó. Thay thế cho sự mất mát của những đội quân chư hầu này là sự bổ sung bởi lính đánh thuê, những người có nhiều kinh nghiệm và được đào tạo tốt hơn. Những lính đánh thuê Thracia và Galatia tại Daphne có thể đã được sử dụng tốt trong các chiến dịch tại các địa hình đồi núi gồ ghề. Ví dụ như vũ khí và trang bị của quân Thracia cho phép cá nhân người lính di chuyển dễ dàng hơn và hành động tự do hơn trong cận chiến hơn là đội hình phalangite không thể tham gia vào .

Kị binh
Không giống như các thế lực hùng mạnh khác ở phía tây, giống như người La Mã và các quốc gia Hy Lạp khác, nơi mà bộ binh chiếm ưu thế trên chiến trường, trong "không gian rộng lớn ở phía đông, những nền văn hóa sử dụng ngựa có ảnh hưởng nhiều hơn"  Tốc độ và tính cơ động là chìa khóa, đặc biệt là khi đối phó với kẻ thù giống như người Parthia và Hy Lạp-Bactria. Hình thái chiến tranh của người Parthia dựa trên những kị sĩ mặc giáp nặng, Cataphract, và cung thủ cưỡi ngựa đã được sử dụng trong chiến thuật vừa đánh vừa chạy. Phong cách chiến tranh dùng ngựa ở phía đông sẽ có một tác động sâu rộng trong triều đại của Antiochos III khi ông trang bị kỵ binh nặng của mình theo kiểu của người Parthia.

Antiochos III là một chỉ huy kỵ binh xuất sắc, trong cuộc tấn công của ông vào Tapuria năm 208 TCN theo như mô tả của Polybius

Tại Magnesia, sự bất chấp của Antiochus cho phalanx và cuộc đột kích sai chỗ của kỵ binh đã dẫn đến thất bại của ông ta. Kỵ binh Seleukos, ngoài Cataphract, có thể được phân chia thành một số hạng mục. Thứ nhất đó là kỵ binh nặng, trong đó có Kataphraktoi (bọc giáp) và Aphraktoi (không bọc giáp). Aphraktoi được chia thành 2 nhóm, kị binh mang thương và quân mang vũ khí phóng. Kị binh mang thương, những người thực hiện công việc của kỵ binh nặng trước quân Cataphract, đã được biết đến bằng tên rất nhiều, ví dụ như dorataphoroi, sarissaphoroi, kontophoroi, xystophoroi và lonchophoroi. Xystophoroi và lonchophoroi đã được đề cập cụ thể bởi Titus Flamininus trong cuộc thảo luận với người Achaean

Agema, Hetairoi và Nisaioi

Cùng với các đơn vị bộ binh cận vệ, đã có hai trung đoàn kỵ binh cận vệ, mỗi đội quân gồm 1000 người .. Đây là những Agema ('cận vệ') và Hetairoi ('chiến hữu'). Hetairoi được tuyển chọn từ các thế hệ trẻ của những người định cư quân sự và chiến đấu như một đơn vị kỵ binh bảo vệ thường trực của quân đội, phục vụ trong hòa bình và trong chiến tranh . Tuy nhiên có vẻ như rằng các nhà văn gọi chúng bằng nhiều tên khác hơn chỉ là 'chiến hữu'; ile basilike ("Đội kị binh hoàng gia 'hoặc' regia ala theo Livy), và hippos hetairike ("chiến hữu kị binh") . Lực lượng Agema bao gồm người Media, những người được lựa chọn, với một hỗn hợp của kỵ binh của nhiều chủng tộc từ cùng một phần của thế giới. Cả hai quân đoàn kỵ binh có thể hộ tống nhà vua vào trận chiến, hoặc cả hai có thể được tổ chức lại với nhau thành một đơn vị với 2.000 người. Cả hai đơn vị vũ trang với một ngọn xyston, một cây thương kỵ binh không khác với sarissa. Họ cũng được trang bị với một áo giáp và mũ sắt. Sau khi Cataphract được đưa vào quân đội, lực lượng Hetairoi được trang bị tương tự  nhưng nhẹ hơn. Còn về Agema, họ có thể được tương tự như trang bị của bản thân lực lượng cataphract. Một trung đoàn kị binh khác được trang bị tương tự như cataphracts, là kỵ binh người Nisia (Nisaioi) bao gồm cả người Iran.

Epilektoi
Tại cuộc diễu binh Daphne cũng có một trung đoàn quân tinh nhuệ, được biết đến là Epilektoi, kị binh, với quân số 1000 người. Lực lượng Epilektoi rất có thể tuyển chọn từ thành phố Larissa, được thành lập bởi các thực dân từ Larissa trên vùng đất liền của Hy Lạp. Sau khi mất Media-vùng đất tuyển quân chính cho lực lượng Agema-về tay người Parthia, Epilektoi đã được trao danh hiệu và vai trò của Agema bởi Alexander Balas.

Kataphraktoi

Chú thích

Tham khảo

Polybius, "Histories"
Livy, "History of Rome"
Appian, "Syrian Wars"
Astin, A.E., Frederiksen, M.W., Ogilvie, R.M., Walbank, F.W. (eds.) (1984), "The Cambridge Ancient History: Volume VII"
Beston, Paul (2002), Review, The Classical Review, New Series, Vol.52, No.2, p. 388-389
Chaniotis, Angelos (2006), "War in the Hellenistic World"
Gaebel, Robert E. (2002), "Cavalry Operations in the Ancient Greek World"
Griffith, G.T. (1935), "The Mercenaries of the Hellenistic World"
Sekunda, Nick (1994), "Seleucid and Ptolemaic Reformed Armies 168-145 BC, Volume 1: The Seleucid Army"
Sekunda, Nick (2001), "Hellenistic Infantry Reform in the 160's BC"
Schwerin-White, Susan, & Kuhrt, Amelie (1993), "From Samarkhand to Sardis: A new approach to the Seleucid Empire"
Bar-Kochva, Bezalel (1979), "The Seleucid Army: Organization and Tactics in the Great Campaigns"
Bar-Kochva, Bezalel (1989), "Judas Maccabaeus: The Jewish Struggle Against the Seleucids"
Head, Duncan (1982), "Armies of the Macedonian and Punic Wars 359BC to 146BC"
Bevan, Edwyn Robert, (1902), "The House of Seleucus", Vol.II
Tarn, W.W. (1980), "The Greeks in Bactria and India"

Vương quốc Seleukos
Quân đội Hy Lạp hóa


title: Cahuzac-sur-Adour

text:
Cahuzac-sur-Adour  là một xã thuộc tỉnh Gers trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Xã này có độ cao trung bình 120 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Cahuzacsuradour


title: Monolepta laosensis

text:
Monolepta laosensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Kimoto miêu tả khoa học năm 1989.

Chú thích

Tham khảo

Monolepta


title: Trừng Giang

text:
Trừng Giang (tiếng Trung: 澄江市), Hán Việt: Trừng Giang thị là một thành phố cấp huyện thuộc địa cấp thị Ngọc Khê, tỉnh Vân Nam, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Trừng Giang nằm về phía đông nam của Côn Minh. Thành phố này có diện tích 773 km², dân số năm 2000 là 150.000 người. Chính quyền thành phố đóng tại trấn Phượng Lộc.

Trừng Giang nổi tiếng với những hóa thạch kỷ Cambri, giữa 525 và 520 triệu năm trước, được coi là một trong những khu vực hóa thạch quan trọng nhất tìm thấy trong thế kỷ 20. Không chỉ ẩn chứa một mức độ tinh tế của các hóa thạch, chúng cũng bao gồm một phạm vi đa dạng về động thực vật, và có ý nghĩa to lớn trong nỗ lực để tìm hiểu về sự tiến hóa của sự sống trên Trái Đất.

Các đơn vị hành chính

Trấn
Phượng Lộc (凤麓)
Long Nhai (龙街)
Hữu Sở (右所)
Dương Tông (阳宗)
Hải Khẩu (海口)
Cửu Thôn (九村)

Các hương
Thành phố này không có hương

Hình ảnh

Đọc thêm

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Vân Nam
Di sản thế giới tại Trung Quốc


title: 7393 Luginbuhl

text:
7393 Luginbuhl (1984 SL3) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 28 tháng 9 năm 1984 bởi B. A. Skiff ở trạm Anderson Mesa thuộc Đài thiên văn Lowell.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 7393 Luginbuhl

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1984


title: Colletes gigas

text:
Colletes gigas là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1918.

Chú thích

Tham khảo

Colletes
Động vật được mô tả năm 1918


title: Lacaze

text:
Lacaze  là một xã trong tỉnh Tarn thuộc vùng Occitanie ở miền nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 450 mét trên mực nước biển.

Sông Dadou tạo thành một phần ranh giới phía bắc thị trấn. Xã nằm hai bên bờ sông Gijou.

Tham khảo
INSEE

Xã của Tarn


title: Braunsapis apicalis

text:
Braunsapis apicalis là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Reyes mô tả khoa học năm 1991.

Chú thích

Tham khảo

Braunsapis
Động vật được mô tả năm 1991


title: Stigmella monella

text:
Stigmella monella là một loài bướm đêm thuộc họ Nepticulidae. Nó được tìm thấy ở vùng Viễn Đông Nga.

Ấu trùng ăn Acer mono. Chúng có thể ăn lá nơi chúng làm tổ.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Nepticulidae và Opostegidae of the world

M


title: Mesoleuca

text:
Mesoleuca là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Bao gồm các loài:
 Mesoleuca albicillata – Beautiful Carpet

Chú thích

Tham khảo

 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Larentiini


title: Davagna

text:
Davagna là một đô thị ở tỉnh Genova thuộc vùng Liguria, nằm ở vị trí cách khoảng 13 km về phía đông bắc của Genova. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 1.817 người và diện tích là 22.1 km².

Đô thị Davagna có các frazioni (đơn vị cấp dưới, chủ yếu là thôn làng) Calvari, Canate, Capenardo, Cavassolo, La Presa, Maggiolo, Marsiglia, Meco, Moranego, Paravagna, Piancarnese, Pie' di Rosso, Rosso, Scoffera, Sella, Sottana, Sottocolle, và Villamezzana.

Davagna giáp các đô thị sau: Bargagli, Genova, Lumarzo, Montoggio, Torriglia.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comunedavagna.esploratori.org/index.htm

Đô thị Thành phố đô thị Genova


title: Tunø

text:
Tunø là 1 đảo nhỏ của Đan Mạch trong vùng biển Kattegat gìữa đảo Samsø và cách bờ phía đông bán đảo Jutland chừng 8 km. Đảo dài khoảng 4 km, có diện tích là 3,52 km² với 115 cư dân, cư ngụ trong 2 làng Tunø và Løkkegårde. Trên đảo có 1 nhà thờ với cây tháp cũng được dùng làm tháp hải đăng. Đảo có 1 trường tiểu học với 2 học sinh (niên khóa 2007/2008) và 1 thầy giáo. Hàng năm đảo có tổ chức lễ hội âm nhạc dân gian và nhạc jazz từ năm 1986.

Ngoài mỏm phía tây, có 1 cồn cát, trên đó đặt các quạt thu gió biến thành năng lượng.

Về hành chính, Tunø trực thuộc thị xã Odder và Vùng Midtjylland.

Về giao thông, có tuyến tàu phà từ Hov (bờ phía đông Jutland) nối với làng Tunø ở đông nam đảo.

Liên kết ngoài
 Tunø - một đảo được bảo tồn
 Lễ hội ở Tunø
 Tunø, en turistmæssig beskrivelse - fra Ø-riget
 Thông tin của Phòng du lịc Odder về đảo Tunø  (tiếng Đức)
 Tageo.com, "VESTSJAELLAND DENMARK Geography Population" (coordinates), 2007, webpage: Tageo-index.
 Denmark Postal codes, webpage: Postnumre-DK.
 Tele.dk Denmark detailed road map, webpage: Tele-DK-Danmark .

Tham khảo

Đảo Đan Mạch


title: Ctenophora nubecula

text:
Ctenophora nubecula là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Tham khảo

Ctenophora


title: Ceratina maghrebensis

text:
Ceratina maghrebensis là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Daly mô tả khoa học năm 1983.

Chú thích

Tham khảo

Ceratina
Động vật được mô tả năm 1983


title: Teucholabis venezuelensis

text:
Teucholabis venezuelensis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Teucholabis
Limoniidae ở vùng Neotropic


Trại Họp bạn Hướng đạo Thế giới lần thứ 19tại Chile, quốc gia đầu tiên tại Nam Mỹ tổ chức Trại Họp bạn Hướng đạo Thế giới. Trại Họp bạn diễn ra tại một khu đất rộng 7.400 mẫu Anh dưới chân dãy núi Andes, cách thành phố thủ đô là Santiago khoảng 38 dặm Anh về phía nam. Trại Họp bạn kéo dài 11 ngày, từ 27 tháng 12 năm 1998 đến ngày 6 tháng 1 năm 1999. Có khoảng 30.000 Hướng đạo sinh và huynh trưởng từ gần như tất cả mọi hội Hướng đạo trên thế giới tụ họp về cho một dịp lễ hội hữu nghị và tinh thần Hướng đạo.

Chủ đề của trại họp bạn là "Cùng nhau xây dựng nền hòa bình" hiện rõ khắp nơi. Khi các Hướng đạo sinh của trại họp bạn không bận rộn gặp gỡ làm bạn và trao đổi kỷ vật lưu niệm, họ có thể tham dự nhiệt tình vào một chương trình mà mất đến cả ngày hoạt động cùng đội ngũ.

Các hoạt động này gồm có:
 Làng Phát triển Địa cầu, với những mẫu trưng bày và các lớp hướng dẫn cống hiến về khoa học và kỹ thuật, văn hóa và nghệ thuật, các vấn đề môi trường, và thông hiểu/hòa bình liên văn hóa.
 Một cuộc thi đua đi đường mòn thử thách sức lực và các trò chơi tiêu biểu từ khắp nơi của châu Mỹ.
 Một ngày làm việc cộng đồng tại các làng lân cận.
 Một cuộc đi bộ đường dài suốt đêm qua khu trại rộng 5.700 mẫu Anh có đất gồ ghề và miền quê giống như sa mạc.
 Các buổi viếng thăm vào ban ngày đến các nông trại trong vùng, các nhà máy đóng trái cây, các khu mỏ và kết thúc bằng một buổi ăn thịt nướng ngoài miền quê và hoạt động ca hát dân gian tại Rancagua, thành phố thủ đô của vùng.

Tham khảo

19


title: VinaPhone

text:
VinaPhone là đơn vị thành viên của Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT), là đơn vị kinh doanh chủ lực và có vai trò quan trọng trong chuỗi giá trị của Tập đoàn VNPT.

VNPT VinaPhone có mạng lưới kinh doanh trên 15.000 nhân viên kinh doanh và hơn 103.000 điểm kinh doanh trên khắp 63 tỉnh thành phố với 100,000 trạm BTS (2G/3G/4G/5G).

Đối tác
Năm 2008, VinaPhone là thành viên của hiệp hội Conexus Mobile

Năm 2014, VinaPhone ký hợp tác với Vodafone

Sản phẩm dịch vụ

 Dịch vụ Di động: mạng di động VinaPhone với công nghệ 3G/4G/5G với hơn 34 triệu thuê bao trên lãnh thổ Việt Nam (2019)
 Dịch vụ truyền hình (MyTV): truyền hình trả tiền với hơn 1 triệu khách hàng
Dịch vụ số: các sản phẩm CNTT ở nhiều lĩnh vực như: Chính phủ điện tử, Y tế, Giáo dục, Đô thị thông minh, Du lịch thông minh... phục vụ nhiều nhóm khách hàng từ Chính phủ, Tổ chức/Doanh nghiệp cho đến Khách hàng cá nhân.

Lịch sử
Công ty Dịch vụ Viễn thông là một công ty trực thuộc Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT) hoạt động trong lĩnh vực thông tin di động, cung cấp các dịch vụ GSM, 4G, nhắn tin,... và nhiều lĩnh vực khác, với tên thương mại là VinaPhone.

Công ty được thành lập ngày 26 tháng 6 năm 1996. với tên gọi Công ty GPC (GSM - Paging - Cardphone) ra đời với sứ mệnh nối liền liên lạc toàn quốc.

Năm 1997, Chính thức đăng ký thương hiệu Công ty Dịch vụ Viễn thông Việt Nam (gọi tắt là VinaPhone), khai trương các chi nhánh VinaPhone 1,2,3.

Năm 1999: Mạng di động đầu tiên phủ sóng 100% tỉnh, thành phố trên toàn quốc.

Năm 2003: Đổi logo GPC thành VinaPhone khi Việt Nam gia nhập WTO.

Tính đến cuối năm 2008, VinaPhone là mạng di động lớn thứ ba Việt Nam, chiếm 20% thị trường thông tin di động (sau MobiFone với 41%, Viettel với 34%). Theo VnExpress, VinaPhone là Mạng di động của viên chức nhà nước với một phần lớn khách hàng thuộc nhóm này.

Tháng 11/1999: Là mạng di động đầu tiên triển khai các gói dịch vụ trả trước.

Năm 2006: VinaPhone phủ sóng 100% huyện, thị và các đảo trên cả nước.

Năm 2009, VinaPhone là nhà mạng đầu tiên khai trương 3G.

Tháng 11/2009: Trở thành nhà mạng đầu tiên tham gia liên minh di động thế giới Conexus.

Tính đến cuối năm 2012, VinaPhone là nhà mạng di động lớn thứ hai Việt Nam, chiếm 30.07% (sau Viettel 40.67%, đứng trước MobiFone 17.90%).

Ngày 11 tháng 8 năm 2015, Tổng công ty dịch vụ viễn thông VNPT – VinaPhone đã chính thức ra mắt với mục tiêu phát triển đưa VNPT về vị trí số 1 trên thị trường viễn thông, CNTT tại Việt Nam.

Năm 2015, VinaPhone là nhà mạng đầu tiên khai trương 4G.

Năm 2018, VinaPhone trở thành nhà mạng di động lớn thứ 2 tại Việt Nam, chiếm 21% thị trường di động (sau Viettel là 60%, còn MobiFone chiếm 18%).

Kể từ ngày 15 tháng 9 năm 2018, tất cả thuê bao VinaPhone 11 số đổi về 10 số có dạng 08x.

Năm 2020, VinaPhone là nhà mạng đầu tiên khai trương thử nghiệm 5G.

Khoảng 16h ngày 3 tháng 2 năm 2023, VinaPhone xảy ra sự cố khiến hàng loạt thuê bao tại nhiều khu vực đồng loạt bị mất sóng, mất liên lạc, không sử dụng được 3G/4G. Vài giờ sau sự cố mất sóng diện rộng, nhà mạng VinaPhone đã lên tiếng xin lỗi khách hàng.

Giải thưởng
- Giải thưởng quốc tế "Băng rộng thay đổi cuộc sống" năm 2011.

- Giải thưởng Stevie Awards Châu Á Thái Bình Dương về các giải pháp kinh doanh xuất sắc năm 2018.

- Thương hiệu VinaPhone- top 10 thương hiệu có giá trị nhất Việt Nam 2017 của Brand Finance đinh giá.

- Thương hiệu VinaPhone - top 10 thương hiệu giá trị nhất Việt Nam năm 2018 do Forbes Việt Nam trao tặng.

- Được International Finance Magazine (IMF) bình chọn và trao giải thưởng "Nhà cung cấp băng rộng tốt nhất Việt Nam năm 2017" và "Nhà cung cấp các dịch vụ ICT tốt nhất Việt Nam 2017".

Logo

Từ năm 2006 trở đi, Logo VinaPhone lấy ý tưởng từ biểu tượng 3 giọt nước kết nối với nhau mềm mại, uyển chuyển nhưng vô cùng mạnh mẽ. Theo triết ký của người Phương Đông thì 3 giọt nước liên kết với nhau tạo nên sự KẾT NỐI – LAN TỎA - một thông điệp khá đặc trưng cho ngành nghề doanh nghiệp. Hai giọt nước bên trên trong logo VinaPhone tạo hình như chữ "V". "V" là VinaPhone – tên thương hiệu; "V" còn là Việt Nam – nét văn hóa dân tộc; "V" là "victory" theo tiếng Anh là sự chiến thắng. Hai giọt nước trong logo VinaPhone vươn cao, vươn xa vô cùng nhất quán với câu khẩu hiệu của VinaPhone "Không ngừng vươn xa" bất ngờ tạo thành một thông điệp mạnh mẽ. Đó cũng chính là những thông điệp mà biểu tượng logo VinaPhone muốn truyền tải, một VinaPhone đầy nội lực, khát khao vươn xa, vươn cao trong tương lai.

Ngoài ra logo VinaPhone được thiết kế với những đường nét uyển chuyển mà thống nhất tượng trưng cho tinh thần đoàn kết, sự gắn bó dài lâu, bền chặt của nội bộ công ty.

Màu sắc trong logo VinaPhone chỉ sử dụng một màu xanh dương đơn sắc nhưng mát mắt và tạo sự tin cậy, tính bảo đảm và sự chắc chắn. Sử dụng gam màu xanh dương tươi sáng tạo cho thiết kế logo của VinaPhone một nét trẻ trung, hiện đại và luôn mới mẻ.

Tổng thể logo VinaPhone đơn giản nhưng kết hợp biểu tượng với những ý nghĩa tích cực, tốt đẹp. Logo VinaPhone truyền tải một thông điệp về sự kết nối và lan tỏa một cách mạnh mẽ, đầy nội lực, góp phần làm nên một nhận diện thương hiệu mới mẻ, hiện đại.

Từ năm 2015, logo VinaPhone xóa ký hiệu 3 giọt nước đi và chỉ để lại phần text và slogan mới: "Có VinaPhone, hưởng nhiều hơn".

Sự kiện

 Năm 2018, Sự kiện Hardwell by VinaPhone
 Năm 2020, Sự kiện Martin Garrick by VinaPhone
 Năm 2022, Sự kiện Thankyou Vietnam by VinaPhone

 Năm 2023, Sự kiện Sound Freedom by VinaPhone

Liên quan

Liên kết ngoài

Công ty viễn thông Việt Nam
Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam
Kinh tế Hà Nội


title: Crocicchia

text:
Crocicchia  là một xã ở tỉnh Haute-Corse trên đảo Corse, Pháp. Xã này có diện tích 4,3 kilômét vuông, dân số năm 1999 là 50 người. Khu vực này có độ cao trung bình 600 mét trên mực nước biển. Xã này có chung tổng Alto-di-Casaconi với Monte, Volpajola, Campile, Olmo, Prunelli-di-Casacconi, Campitello, Ortiporio, Canavaggia, Lento, Bigorno, Scolca và Penta-Acquatella.

Tham khảo

Xã của Haute-Corse


title: Cansano

text:
Cansano là một đô thị thuộc tỉnh L'Aquila trong vùng Abruzzo Ý. Đô thị này có diện tích 40 km², dân số 270 người. Các làng trực thuộc:. Các đô thị giáp ranh gồm: Campo di Giove, Pacentro, Palena (CH), Pescocostanzo, Pettorano sul Gizio, Sulmona

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Il Parco Archeologico
 Sito non istituzionale
 Sito non istituzionale

Đô thị tỉnh L'Aquila
Lâu đài Ý


title: 4849 Ardenne

text:
4849 Ardenne (1936 QV) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 17 tháng 8 năm 1936 bởi Karl Wilhelm Reinmuth ở Heidelberg.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 4849 Ardenne

Được phát hiện bởi Karl Wilhelm Reinmuth
Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1936


title: Saint-Palais-de-Phiolin

text:
Saint-Palais-de-Phiolin là một xã trong tỉnh Charente-Maritime trong vùng Nouvelle-Aquitaine, tây nam nước Pháp. Xã Saint-Palais-de-Phiolin nằm ở khu vực có độ cao trung bình 30 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintpalaisdephiolin


title: Hälsingland

text:
(Helsingia) là một trong những tỉnh truyền thống của Thụy Điển (landskap).
Cũng giống như các tỉnh của Thuỵ Điển hiện nay không còn chức năng hành chính.
Tỉnh này toạ lạc ở miền trung Thụy Điển. Tỉnh giáp Gästrikland, Dalarna, Härjedalen, Medelpad và Vịnh Bothnia. Nó là một phần của land Norrland.
Địa hình chủ yếu là của các núi đá, dốc xuống về phía bờ biển. Đỉnh cao nhất ở phần phía bắc của nó là 530 mét và 600 mét ở khu vực phía tây. Khoảng 85% diện tích đất là rừng cây, ngành công nghiệp gỗ trong quá khứ là ngành kinh tế mang lại nguồn thu nhập chính. Ngoài một số khu vực xung quanh các hệ thống sông, đáng chú ý xung quanh sông Ljusnan, đất đai cằn cỗi. các khu vực lớn bao gồm đá và đầm lầy, không phù hợp cho nông nghiệp.

Một phần của đường bờ biển trên Vịnh Bothnia, được gọi là "Bờ Cao", đã được vào sanh sách di sản thế giới UNESCO.

Các tính năng khác đáng chú ý địa chất là hệ thống hồ Dellen, là miệng hố thiên thạch. Đây là vị trí duy nhất ở Thụy Điển có đá andesit núi lửa.

Tham khảo

Tỉnh của Thụy Điển
Hälsingland


title: Điện ảnh Mông Cổ

text:
Điện ảnh Mông Cổ (tiếng Mông Cổ: Монголын кино) là tên gọi ngành công nghiệp Điện ảnh của nước Cộng hòa Nhân dân Mông Cổ trước đây và Mông Cổ hiện nay.

Lịch sử hình thành và phát triển

 Trước 1950
 1950 - 1970
 1970 - 1990
 1990 - 2010
 2010 đến nay

Hãng phim
 Mongolkino

Phim nổi tiếng

Nhà làm phim tên tuổi
 Temet Natsagdorj
 Tseveeny Zandraa
 Dendevyn Chimid-Osor
 Ravjagiin Dorjpalam
 Jamyanguyn Buntar
 Enkhtaivan Agvaantseren
 Dorjkhandyn Turmunkh
 Byambasuren Davaa

Diễn viên nổi tiếng

Xem thêm
 IMDb
 Report on the history of cinemas in Uvs and Bayan-Ölgii
 Danh sách các bộ phim do Mông Cổ sản xuất

Tham khảo


title: Bedous

text:
Bedous là một xã thuộc tỉnh Pyrénées-Atlantiques trong vùng Aquitaine ở tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 372-1565 mét trên mực nước biển.
Dân số năm 2006 là 534 người.

Tham khảo
 INSEE

Xã của Pyrénées-Atlantiques


title: Bulbophyllum batukauense

text:
Bulbophyllum batukauense là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

B


title: Tipula danieli

text:
Tipula danieli là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Lithurgus antilleorum

text:
Lithurgus antilleorum là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Michener mô tả khoa học năm 1988.

Chú thích

Tham khảo

Lithurgus
Động vật được mô tả năm 1988


title: Toussaint, Seine-Maritime

text:
Toussaint là một xã thuộc tỉnh Seine-Maritime trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-Maritime
Seine-Maritime
Normandy

Tham khảo
INSEE

Liên kết ngoài
Toussaint on the Quid website

Xã của Seine-Maritime


title: 1095 Tulipa

text:
1095 Tulipa là một tiểu hành tinh bay quanh Mặt Trời. Ban đầu nó có tên là 1926 GS. The numerical designation indicates this was the 1095th asteroid discovered.

Xem thêm

List of asteroids/1001–2000

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Phát hiện Circumstances: Numbered Minor Planets

Được phát hiện bởi Karl Wilhelm Reinmuth
Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1926


title: Castellanos de Villiquera

text:
Castellanos de Villiquera là một đô thị ở tỉnh Salamanca, phía tây Tây Ban Nha, cộng đồng tự trị Castile-Leon. Đô thị này có cự ly 11 kilômét so với thành phố Salamanca và có dân số thời điểm năm 2008 là 689 người. Đô thị này có diện tích 32,81 km².
Mã số bưu chính là 37797.
Đô thị Castellanos de Villiquera nằm ở khu vực có độ cao 826 mét trên mực nước biển. Đô thị này có các làng La Mata de Armuña (83 dân) Carbajosa de Armuña (52 dân) và Mozodiel de Sanchíñigo (18 dân).

==Tham khảo==

Đô thị ở Salamanca


title: GAY.tv

text:
Về kênh truyền hình khác tại Anh, xem GAYtv.

GAY.tv là kênh truyền hình đầu tiên và duy nhất tại Ý lần đầu tiên phát sóng năm 2002 với nộ dung về LGBT. Nhưng vì doanh thu thấp nên kênh đã ngưng phát sóng vào ngày 18 tháng 12 năm 2008.

Một số nhân vật
Alessandro Cecchi Paone
Pierluigi Diaco
Diego Passoni
Mattia Boschetti
Luca Zanforlin
La Pina
Andrea Mingardo
Fabio Canino
Katamashi
Samuel Franzese

Tham khảo

Liên kết ngoài
http://www.gay.tv
http://www.gay.fm

Kênh truyền hình đã ngừng phát sóng tại Anh
Kênh truyền hình liên quan đến LGBT
Kênh truyền hình Ý
Chương trình truyền thông LGBT tại Anh
Kênh truyền hình bắt đầu phát sóng năm 2002


title: Melissoptila ecuatoriana

text:
Melissoptila ecuatoriana là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Urban mô tả khoa học năm 1998.

Chú thích

Tham khảo

Melissoptila
Động vật được mô tả năm 1998


title: Calliostoma schroederi

text:
Calliostoma schroederi là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Calliostomatidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

S


title: Olevano di Lomellina

text:
Olevano di Lomellina là một đô thị ở tỉnh Pavia trong vùng Lombardia của Ý, có cự ly khoảng 45 km về phía tây nam của Milan và khoảng 35 km về phía tây của Pavia. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 803 người và diện tích là 15,4 km².

Đô thị Olevano di Lomellina có các frazioni (các đơn vị trực thuộc, chủ yếu là các làng) Cascina Vallazza, Cascina Melegnana, Cascina Battaglia, Cascina Bianca, và Cascina Paronina.

Olevano di Lomellina giáp các đô thị sau: Castello d'Agogna, Cergnago, Mortara, Velezzo Lomellina, Zeme.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.olevanolomellina.it/

Đô thị tỉnh Pavia
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Cóc mày phê

text:
Cóc mày phê (danh pháp hai phần: Brachytarsophrys feae) là một loài lưỡng cư thuộc họ Cóc bùn (Megophryidae). Chúng được tìm thấy ở Trung Quốc, Myanma, Thái Lan, Việt Nam, và có thể cả Lào.

Môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, và ven sông suối.

Nó bị đe dọa do mất môi trường sống.

Tham khảo

]]

F
Động vật lưỡng cư Trung Quốc
Động vật lưỡng cư Myanmar
Động vật lưỡng cư Thái Lan
Động vật lưỡng cư Việt Nam


title: Pouteria gabrielensis

text:
Pouteria gabrielensis là một loài thực vật thuộc họ Sapotaceae. Loài này có ở Brasil, Colombia, và Venezuela.

Chú thích

Tham khảo

 World Conservation Monitoring Centre 1998. Pouteria gabrielensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

gabrielensis


title: Donacia clavipes

text:
Donacia clavipes là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Fabricius miêu tả khoa học năm 1793.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Động vật được mô tả năm 1793
Donacia
Bọ cánh cứng châu Âu


title: Dichagyris singularis

text:
Dichagyris singularis là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở Turkmenistan tới tây nam Thổ Nhĩ Kỳ, parts of Trung Đông, Jordan, Israel, Iran và Afghanistan.

Con trưởng thành bay từ tháng 9 đến tháng 1. Có một lứa một năm.

The larvae feed at night on low growing plants.

Phụ loài
Dichagyris singularis singularis
Dichagyris singularis mesopotamica (Israel)

Liên kết ngoài
 Noctuinae of Israel

Chú thích

Dichagyris


title: Abagrotis

text:
Abagrotis là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Các loài
 Abagrotis alampeta Franclemont, 1967
 Abagrotis alcandola (Smith, 1908)
 Abagrotis alternata (Grote, 1865)
 Abagrotis anchocelioides (Guenée, 1852)
 Abagrotis apposita (Grote, 1878)
 Abagrotis barnesi Benjamin, 1921 (đồng nghĩa for Abagrotis orbis)
 Abagrotis baueri McDunnough, 1949
 Abagrotis belfragei (Smith, 1890)
 Abagrotis bimarginalis (Grote, 1883)
 Abagrotis brunneipennis Grote, 1875
 Abagrotis cryptica Lafontaine, 1998
 Abagrotis cupida Grote, 1865
 Abagrotis denticulata McDunnough, 1946
 Abagrotis dickeli Lafontaine, 1998
 Abagrotis discoidalis (Grote, 1876)
 Abagrotis dodi McDunnough, 1927
 Abagrotis duanca (Smith, 1908)
 Abagrotis erratica (Smith, 1890)
 Abagrotis forbesi (Benjamin, 1921)
 Abagrotis glenni Buckett, 1968
 Abagrotis hennei Buckett, 1968
 Abagrotis hermina Lafontaine, 1998
 Abagrotis kirkwoodi Buckett, 1968
 Abagrotis magnicupida Lafontaine, 1998
 Abagrotis mexicana Lafontaine, 1998
 Abagrotis mirabilis (Grote, 1879)
 Abagrotis nanalis (Grote, 1881)
 Abagrotis nefascia (Smith, 1908) (đồng nghĩa: Abagrotis crumbi Franclemont, 1955)
 Abagrotis orbis Grote, 1876
 Abagrotis petalama Lafontaine, 1998
 Abagrotis placida (Grote, 1876)
 Abagrotis pulchrata (Blackmore, 1925)
 Abagrotis reedi Buckett, 1969
 Abagrotis rubricundis Buckett, 1968
 Abagrotis scopeops (Dyar, 1904) (đồng nghĩa: Abagrotis tecatensis Buckett, 1968)
 Abagrotis striata Buckett, 1968
 Abagrotis trigona (Smith, 1893)
 Abagrotis turbulenta McDunnough, 1927
 Abagrotis variata (Grote, 1876)
 Abagrotis vittifrons (Grote, 1864)

Tham khảo

 Abagrotis at funet.fi
 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Noctuinae


title: Thanh Hải (nhà truyền giáo)

text:
Thanh Hải, tên khai sinh Trịnh Đăng Huệ (sinh ngày 12 tháng 5 năm 1950) là người sáng lập Quán Âm Pháp môn (觀音法門, hay Pháp thiền Quán Âm), và Thanh Hải vô thượng sư (hay Đạo tràng Tây Hồ, Hội thiền định Suma Ching Hai, Hội thiền định quốc tế Thanh Hải vô thượng sư, Hội quốc tế Thanh Hải vô thượng sư, Hội quốc tế thánh thiện Thanh Hải vô thượng sư).

Tiểu sử
Thanh Hải tên thật là Trịnh Đăng Huệ  (có tài liệu ghi là Đặng Thị Trinh) sinh ngày 12 tháng 5 năm 1958 (có tài liệu ghi 1948)  tại Đức Phổ, Quảng Ngãi, Việt Nam. Có cha là người Trung Quốc và mẹ là người Việt Nam. Vào năm 19 tuổi (có tài liệu ghi 22 tuổi), Thanh Hải rời Việt Nam đi qua Anh, rồi qua Pháp, Tây Đức. Trong thời gian ở Tây Đức, bà làm nghề thông dịch viên cho hội Hồng Thập Tự và lập gia đình với một bác sĩ y khoa người Đức. Sau 2 năm, hai người ly dị

Năm 1979, Thanh Hải thọ Tam quy ngũ giới với tu sĩ Thích Như Điển, với pháp danh là Thị Nguyện, nhưng chùa của ông không nhận nữ giới. Sau đó bà qua Ấn Độ xuất gia, trước tiên là với các vị Lạt ma Tây Tạng, sau theo học với một người Ấn Độ đạo Sikh tên là Jampa Ghesbe Ngawang Dargey và người kế tiếp là Thakar Singh, một giáo sĩ thuộc dòng Surat Shabd Yoga (Sant Mat) và chính vị này đã "truyền" pháp "Thanh Sắc Quang Ảnh" (Light and Sound Meditation) cho bà.

Năm 1983, Thanh Hải đến Đài Loan thọ giới Tỳ-kheo-ni tại một giới đàn ở Đài Bắc thuộc Giáo hội Phật giáo Đài Loan. Trong thời gian trước khi thọ giới, Thị Nguyện được gởi đến Linh Sơn Phật Học viện tại Đài Bắc của Thích Tịnh Hạnh để tá túc học tập và được ban cho pháp hiệu là Thanh Hải. Năm 1989, Thanh Hải lập nên Thanh Hải vô thượng sư. Theo cơ quan Công an, Thanh Hải vô thượng sư là tổ chức bất hợp pháp, không được công nhận về mặt pháp lý tại Việt Nam.

Hành đạo

Các trung tâm thiền của Thanh Hải tại các thành phố của Mỹ như Los Angeles được hưởng lợi từ chính sách được miễn thuế như các tổ chức tôn giáo khác.

Tại Hoa Kỳ, Thanh Hải đặt bản doanh tại thành phố El Monte ở miền Nam California và đi thuyết giảng khắp vùng đông dân cư Việt Nam, rồi đi Boston, New York, Washington DC…. Bà được báo chí Tây phương gọi là nhà doanh thương tài, nhà tiếp thị giỏi và gọi là "Part Buddha, Part Madonna".

Hoạt động kinh doanh
Thanh Hải thành lập chuỗi nhà hàng Loving Hut với 138 nhà hàng trên toàn thế giới vào năm 2014.

Bà ra mắt một dòng quần áo ở New York và Paris vào năm 1995.

Thanh Hải là tác giả của những cuốn sách ảnh, như The Birds in My Life và The Noble Wilds. Những cuốn sách bao gồm những bức ảnh bà đã chụp.

Tổ chức của bà duy trì các trang web cho phép tải xuống kỹ thuật số các băng đĩa của Thanh Hải bằng 17 ngôn ngữ cũng như "Cửa hàng thiên thể" bán quần áo và trang sức do Thanh Hải thiết kế.

Thanh Hải Vô Thượng sư Quốc tế
Thanh Hải đã thành lập các tổ chức bao gồm Thanh Hải Vô Thượng sư Quốc tế, World Peace Media, Oceans of Love Entertainment và Supreme Master Television.

Cuối năm 2008, Thanh Hải đã phát động một chiến dịch truyền thông ở Úc và New Zealand kêu gọi mọi người "Hãy sống xanh, ăn thuần chay, cứu địa cầu".

Thanh Hải Vô Thượng sư Quốc tế đã đưa ra bản đánh giá biến đổi khí hậu Garnaut, ủng hộ việc cắt giảm lớn đối với chăn nuôi.

Theo nhà khoa học chính trị Patricia Thornton tại Đại học Oxford, sự phụ thuộc nặng nề của Thanh Hải Vô Thượng sư Quốc tế vào internet để phân phối văn bản, tuyển dụng và chia sẻ thông tin, đã đưa nhóm này thành một "giáo phái internet xuyên quốc gia". Thornton tuyên bố rằng nguồn thu nhập đằng sau nhiều dự án kinh doanh của Thanh Hải chưa được biết đến và phần lớn các phương tiện truyền thông do các chương trình truyền hình của bà sản xuất chủ yếu là tự giới thiệu và quảng cáo và nhằm mục đích "xây dựng hồ sơ công chúng cho các hoạt động nhóm của giáo phái".

Quán Âm Pháp môn
Thanh Hải lần đầu tiên trình diễn "Trung tâm thiền ánh sáng vô lượng và cách suy ngẫm về âm thanh" hay phương pháp thiền Quán Âm ở Miaoli, Đài Loan. Phương pháp này rất giống với phương pháp Yoga Shabd Yoga từ truyền thống yoga Sant Mat.

Thanh Hải nói rằng bà không phát minh ra phương pháp thiền Quán Âm, mà chỉ "biết" nó. Trong cuốn sách The Key of Immediate Enlightenment, Thanh Hải tuyên bố rằng những người nhắc đến tên bà sẽ "trở nên cao siêu hơn về tâm linh".

Phương pháp này bao gồm thiền quán về "ánh sáng bên trong và âm thanh bên trong của Thiên Chúa", hay Shabd. Thanh Hải tuyên bố rằng Kinh Thánh thừa nhận sự tồn tại của phương pháp này và nó đã được hầu hết các tôn giáo lớn sử dụng lại nhiều lần. Pháp môn Quán Âm đòi hỏi hai giờ rưỡi thiền mỗi ngày và tuân thủ ngũ giới  tương tự như Ngũ giới của Phật giáo.

Tại Trung Quốc
Đến năm 1996, vài ngàn người Trung Quốc là những người thực hành pháp môn này. Chính phủ Trung Quốc tuyên bố rằng niềm tin và hoạt động của tổ chức này về cơ bản là "chống cộng" và gọi tổ chức của Thanh Hải là "tổ chức tôn giáo phản động". Năm 2002, người quản lý của Công ty Thiết bị kiểm tra điện Vũ Hán Zhongzhi đã bị chính quyền Trung Quốc cáo buộc sử dụng doanh nghiệp này như một vỏ bọc để "hỗ trợ các dị giáo" liên quan đến Pháp môn Quán Âm. Doanh nghiệp này hỗ trợ ba mươi học viên "giả dạng làm nhân viên và cộng sự kinh doanh". Người quản lý bị buộc tội sử dụng các văn phòng và tòa nhà của công ty làm "nơi ẩn dật", tổ chức "khởi xướng" và "sàng lọc" để tuyển dụng thành viên, in và phát hành bất hợp pháp hơn 6.000 kinh văn dị giáo.

Nhận định Quán Âm Pháp môn
Theo một nhà nghiên cứu tôn giáo phương Đông cho biết lối tu Quán Âm của Thanh Hải không phải xuất xứ từ đạo Phật, càng không phải là pháp môn Nhĩ Căn Viên Thông của Phật giáo, mà chính là pháp thiền Yoga của phái Sant Mat hay còn có tên gọi khác là Surat Shabd Yoga và vị thầy truyền cho Thanh Hải là Sant Thakar Singh (26/3/1929 – 6/3/2005), được biết đến với cái tên là Sant Mat Master. Ông đã truyền phương pháp ấn tâm, năm câu chú hay năm danh hiệu God, và pháp tu "Thanh Sắc Quang Ảnh" (Ánh sáng và Âm Thanh) cho đệ tử Thanh Hải trước khi rời Ấn Độ. Điều này được xác nhận bởi Hòa thượng Thích Tịnh Hạnh, Viện trưởng Học viện Phật giáo Trung Hoa Dân quốc (Đài Loan).

Từ căn cứ rõ ràng như thế qua cách hành trì (từ tài liệu thiền SuratShabd), có thể xác định Pháp môn quán âm do bà Thanh Hải không liên quan đến Phật giáo, mà bắt nguồn từ đạo Sikh - Ấn Độ. Còn Pháp môn Quán Âm theo cách gọi của bà Thanh Hải lại liên quan mật thiết với dòng thiền SuratShabd Yoga của đạo Sikh.

Giải thưởng
 1993 - Quyền công dân danh dự.
 1994 - Giải thưởng Lãnh đạo Nhân đạo Thế giới.
 1994 - Giải thưởng Lãnh đạo tinh thần thế giới.
 2006 - Giải thưởng Hòa bình Gusi.

Hoạt động ở Việt Nam
Chính phủ Việt Nam chưa công nhận Pháp Môn Quán Âm do Sư Cô Thanh Hải Vô Thượng Sư sáng lập được phép truyền bá tại Việt Nam. Mặc dù hội thiền định này chỉ tập trung ăn chay, thiền định, từ thiện giúp đỡ thiên tai dịch bệnh các quốc gia trên khắp thế giới và cả Việt Nam.

Chú thích

Xem thêm
 Trang web chính thức
 Tài liệu về Thiền Yoga Surat Shabd
 Hệ thống truyền thừa của Sant Mat (Sant Mat lineage)

Tôn giáo tại Việt Nam
Người Việt gốc Hoa
Người Quảng Ngãi
Sinh năm 1950
Nhân vật còn sống
Chủ nghĩa thuần chay
Người ăn chay


title: Dicranomyia inanis

text:
Dicranomyia inanis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranomyia
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Luperodes lateralis

text:
Luperodes lateralis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1904.

Chú thích

Tham khảo

Luperodes


title: Hòa An

text:
Hòa An là một huyện nằm ở trung tâm tỉnh Cao Bằng, Việt Nam.

Địa lý
Huyện Hòa An nằm ở trung tâm tỉnh Cao Bằng, nằm trên đường Hồ Chí Minh, nằm cách thành phố Cao Bằng khoảng 15 km về hướng tây bắc, cách thành phố Lạng Sơn khoảng 142 km về hướng tây bắc, cách trung tâm thủ đô Hà Nội khoảng 283 km về phía đông bắc, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp huyện Quảng Hòa

Phía tây giáp huyện Nguyên Bình
Phía nam giáp thành phố Cao Bằng và huyện Thạch An
Phía bắc giáp huyện Hà Quảng và huyện Trùng Khánh.
Thành phố Cao Bằng gần như nằm trọn trong lòng huyện.

Huyện Hòa An có diện tích 605,85 km², dân số năm 2019 là 52.762 người, mật độ dân số đạt 87 người/km².

Điều kiện tự nhiên
Cánh đồng trung tâm huyện trải dài gần 30 km từ thành phố Cao Bằng đến ranh giới huyện Hà Quảng.

Ruộng bậc thang gồm các xã phía nam của huyện như: Ngũ Lão, Nguyễn Huệ, Trưng Vương, Hồng Nam, Bạch Đằng,...

Núi đồi chiếm 2/3 diện tích huyện. Độ cao trung bình là 300m, thấp dần từ tây sang đông.

Các đỉnh núi chính của huyện gồm có: Khau Mjà (xã Đức Long) cao 508m, Khau Hân (xã Bình Long) cao 524m, Khau Luôn (xã Lê Chung) cao 769m, Nà Mấn (xã Ngũ Lão) cao 1.011m, Pá Diển (xã Quang Trung) cao 1.000m, Lũng Xen (xã Công Trừng) cao 854m. Dãy núi đá vôi Lam Sơn (dãy Phja Ngả) nằm án ngữ phía tây huyện, địa hình hiểm trở, nhiều hang sâu.

Trên địa bàn huyện có các sông Bằng Giang (Sông Mãng), Dẻ Rào, Hiến Giang (Sông Nhiêm) chảy qua. Có hồ Khuổi Lái ở xã  Bạch Đằng, hồ Nà Tấu ở xã Bế Triều và hồ Khuổi Khoán phần lớn ở xã Ngũ Lão.

Hành chính
Huyện Hòa An có 15 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm thị trấn Nước Hai (huyện lỵ) và 14 xã: Bạch Đằng, Bình Dương, Dân Chủ, Đại Tiến, Đức Long, Hoàng Tung, Hồng Nam, Hồng Việt, Lê Chung, Nam Tuấn, Ngũ Lão, Nguyễn Huệ, Quang Trung, Trương Lương.

Lịch sử
Theo sách Đại Nam nhất thống chí, đất Hòa An vào đời Lý đặt là châu Thái Nguyên, cuối đời Lê Hồng Đức đổi làm châu Thạch Lâm. Đời Lý, Trần và đời Lê sơ, châu Thái Nguyên lần lượt thuộc các phủ Lạng Sơn, phủ Bắc Bình của trấn Thái Nguyên. Cuối đời Lê Hồng Đức, châu Thạch Lâm thuộc phủ Cao Bằng, trấn Thái Nguyên.

Đến thời Minh Mạng năm 1834, đổi các châu thành huyện, châu Thạch Lâm trở thành huyện Thạch Lâm. Năm 1835, huyện Thạch Lâm được chia thành huyện Thạch Lâm và huyện Thạch An, đặt phủ Hòa An, kiêm quản 2 huyện. Năm Tự Đức thứ 4 (1851), phủ Hòa An bị bãi bỏ. Tỉnh Cao Bằng bấy giờ chỉ còn một phủ là Trùng Khánh gồm 5 huyện: Thạch Lâm, Thạch An, Quảng Uyên, Thượng Lang, Hạ Lang.

Từ năm 1886, quân Pháp kiểm soát toàn bộ miền Bắc từ Thanh Hóa trở ra. Mặc dù vẫn duy trì bộ máy hành chính của triều đình Huế, nhưng thực dân Pháp đặt quyền cai trị trực tiếp dưới các quân khu so một sĩ quan Pháp chỉ huy. Tỉnh Cao Bằng bấy giờ thuộc Quân khu Cao Bằng. Đến năm 1891, Toàn quyền Đông Dương ra nghị định bãi bỏ các quân khu và thiết lập các đạo quan binh. Cao Bằng thuộc Đạo quan binh thứ 2.

Về phía Nam triều đến cuối thế kỷ XIX, tỉnh Cao Bằng gồm có phủ Trùng Khánh (với 3 châu: Thượng Lang, Hạ Lang, Quảng Uyên) và phủ Hòa An (với 3 châu: Thạch Lâm, Thạch An, Nguyên Bình).

Năm 1926, theo sách "Địa dư các tỉnh Bắc Kỳ", mô tả "Cao Bằng là Đạo quan binh thứ nhì" gồm 1 phủ: Hòa An (phủ lỵ ở Nước Hai); 7 châu: Hà Quảng, Thạch An, (châu lỵ ở Đông Khê), Nguyên Bình, Phục Hòa (châu lỵ ở Tà Lùng), Quảng Uyên, Thượng Lang (châu lỵ ở Trùng Khánh phủ) và Hạ Lang; 3 đại lý: Quảng Uyên, Nguyên Bình và Đông Khê.

Theo sách "Danh mục các làng xã Bắc Kỳ" của Ngô Vi Liễn, xuất bản tại Hà Nội năm 1928, tỉnh Cao Bằng gồm: 1 phủ, 8 châu, 33 tổng, 230 xã. Phủ Hòa An gồm 7 tổng, 54 xã (An Lại: 6 xã, Cao Bằng: 7 xã, Hà Đàm: 5 xã, Nhượng Bạn: 11 xã, Tĩnh Oa: 9 xã, Tượng Yên: 11 xã, Xuân Sơn: 5 xã).

Ngày 25 tháng 3 năm 1948, Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa ra Sắc lệnh số 148-SL, bãi bỏ các danh từ, phủ, châu, quận để thống nhất gọi là huyện. Thực hiện Sắc Lệnh của Chủ tịch nước, phủ Hòa An đổi thành huyện Hòa An.

Từ năm 1954 đến 2002, huyện Hòa An bao gồm thị trấn Nước Hai và 24 xã: Bạch Đằng, Bế Triều, Bình Dương, Bình Long, Chu Trinh, Công Trừng, Dân Chủ, Đại Tiến, Đề Thám, Đức Long, Đức Xuân, Hà Trì, Hoàng Tung, Hồng Nam, Hồng Việt, Hưng Đạo, Lê Chung, Nam Tuấn, Ngũ Lão, Nguyễn Huệ, Quang Trung, Trưng Vương, Trương Lương, Vĩnh Quang.

Năm 1975, hợp nhất 2 tỉnh Cao Bằng và Lạng Sơn thành tỉnh Cao Lạng, huyện Hòa An thuộc tỉnh Cao Lạng và đến năm 1978, lại tách ra thành 2 tỉnh như cũ.

Ngày 21 tháng 8 năm 1971, Bộ trưởng Phủ Thủ tướng ban hành Quyết định số 225-TTg về việc về việc điều chỉnh địa giới hành chính để mở rộng thị xã Cao Bằng trên cơ sở:
Sáp nhập 9 xóm: Nà Lắc, Nà Chướng, Nà Hoàng, Nà Gà, Nà Rụa, Nà Phía, Nà Đoỏng, Mỏ Muối và Khuổi Tít thuộc xã Lê Chung
Sáp nhập 5 xóm: Gia Cung, Nà Pế, Nà Lum, Thắc Thúm, Giả Ngẳm thuộc xã Vĩnh Quang
Sáp nhập 2 xóm: Hoàng Ngà, Nà Cạn thuộc xã Quang Trung
Sáp nhập 2 xóm: Nà Toòng, Nà Cáp thuộc xã Đề Thám
Sáp nhập xóm Nà Kéo thuộc xã Ngũ Lão.

Ngày 4 tháng 10 năm 2002, Chính phủ ban hành Nghị định 77/2002/NĐ-CP về việc sáp nhập xã Đề Thám vào thị xã Cao Bằng quản lý.

Sau khi điều chỉnh địa giới hành chính, huyện Hoà An còn lại 65.648 ha diện tích tự nhiên và 106.735 nhân khẩu: có 24 đơn vị hành chính trực thuộc gồm các xã: Dân Chủ, Nam Tuấn, Đức Long, Bế Triều, Hưng Đạo, Vĩnh Quang, Bình Dương, Bạch Đằng, Trương Lương, Công Trừng, Ngũ Lão, Nguyễn Huệ, Đại Tiến, Chu Trinh, Hà Trì, Hồng Nam, Hoàng Tung, Quang Trung, Lê Chung, Đức Xuân, Hồng Việt, Bình Long, Trưng Vương và thị trấn Nước Hai.

Ngày 1 tháng 11 năm 2010, Chính phủ ban hành Nghị quyết 42/NQ-CP về việc sáp nhập 3 xã: Hưng Đạo, Vĩnh Quang và Chu Trinh vào thị xã Cao Bằng quản lý.

Sau khi điều chỉnh địa giới hành chính, huyện Hòa An còn lại 60.952,08 ha diện tích tự nhiên và 95.479 nhân khẩu với có 21 đơn vị hành chính trực thuộc, bao gồm các xã: Dân Chủ, Nam Tuấn, Đức Xuân, Đại Tiến, Đức Long, Ngũ Lão, Trương Lương, Bình Long, Nguyễn Huệ, Công Trừng, Hồng Việt, Bế Triều, Hoàng Tung, Trưng Vương, Quang Trung, Bạch Đằng, Bình Dương, Lê Chung, Hà Trì, Hồng Nam và thị trấn Nước Hai.

Ngày 10 tháng 1 năm 2020, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 864/NQ-UBTVQH14 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã thuộc tỉnh Cao Bằng (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 2 năm 2020). Theo đó:
Sáp nhập xã Công Trừng vào xã Trương Lương.
Sáp nhập xã Hà Trì vào xã Quang Trung.
Sáp nhập xã Trưng Vương vào xã Nguyễn Huệ.
Sáp nhập một phần diện tích, dân số của các xã Bế Triều, Đức Long, Bình Long và Hồng Việt vào thị trấn Nước Hai.
Sáp nhập phần diện tích và dân số còn lại của xã Bình Long vào xã Hồng Việt.
Sáp nhập xã Đức Xuân và phần diện tích, dân số còn lại của xã Bế Triều vào xã Đại Tiến.

Huyện Hòa An có 1 thị trấn và 14 xã như hiện nay.

Du lịch

Đền thờ
Pú Lương Quân thờ cha Báo Luông, mẹ Slao Cải ở Tả Sẩy
Đền Vua Lê, Nặm Lìn (xã Hoàng Tung).

Giao thông
Trên địa bàn huyện có các tuyến đường như:
Tỉnh lộ 203 theo hướng tây bắc đi huyện Hà Quảng
Quốc lộ 34 theo hướng tây đi huyện Nguyên Bình
Quốc lộ 3 theo hướng nam đi tỉnh Bắc Kạn
Đường Hồ Chí Minh
Dự án đường cao tốc Đồng Đăng – Trà Lĩnh đi qua hiện đang được triển khai xây dựng.

Chú thích

Tham khảo

 Trang chủ


title: Megachile chelostomoides

text:
Megachile chelostomoides là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Gribodo mô tả khoa học năm 1894.

Chú thích

Tham khảo

C
Động vật được mô tả năm 1894


title: Lironoba

text:
Lironoba là một chi ốc biển đơn loài cỡ nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ  Lironobidae.

Các loài
Chi Lironoba có 9 loài:
 Lironoba anomala Powell, 1940
 Lironoba australis (Tenison Woods, 1877)
 Lironoba elegans E. C. Smith, 1962
 Lironoba imbrex (Hedley, 1908)
 Lironoba matai Dell, 1952
 Lironoba rara (Thiele, 1925)
  Lironoba sulcata Cotton, 1944
 Lironoba suteri (Hedley, 1904)
 Lironoba unilirata (Tenison Woods, 1878)

 Đồng nghĩa
†Lironoba charassa Finlay, 1924: syn. † Attenuata charassa (Finlay, 1924)
 Lironoba hebes Laseron, 1950: syn. Onoba hebes (Laseron, 1950) (Basionym)
†Lironoba polyvincta Finlay, 1924: syn. † Attenuata polyvincta (Finlay, 1924)

Chú thích

Tham khảo

 Ponder W. F. (1985) A review of the genera of the Rissoidae (Mollusca: Mesogastropoda: Rissoacea). Records of the Australian Museum supplement 4: 1-221

Lironobidae


title: 19130 Tytgat

text:
19130 Tytgat (1988 CG2) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 11 tháng 2 năm 1988 bởi E. W. Elst ở Đài thiên văn Nam Âu.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 19130 Tytgat

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1988


title: 3480 Abante

text:
3480 Abante (1981 GB) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 1 tháng 4 năm 1981 bởi Bowell, E. ở Flagstaff, Arizona.

Ghi chú

Tham khảo

Được phát hiện bởi Edward Bowell
Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1981