title: Eurofighter Typhoon

text:
Eurofighter Typhoon ("Chiến binh châu Âu - Cuồng phong" hay "Thần phong trời Âu") là một máy bay chiến đấu tấn công đa nhiệm vụ, có cánh tam giác và cánh mũi do liên doanh Eurofighter GmbH thiết kế và chế tạo. Tuy nhiên những cuộc nghiên cứu của dự án này đã bắt đầu ngay từ năm 1979 và phát triển thành loại Eurofighter Typhoon như ngày nay.

Việc chế tạo hàng loạt Eurofighter Typhoon đang được tiến hành và chiếc máy bay này đã chính thức đi vào hoạt động trong Không quân Ý và Không quân Tây Ban Nha.

Phát triển
Xem thêm: Biểu thời gian Eurofighter Typhoon.

Anh Quốc đã xác định nhu cầu về một loại máy bay chiến đấu mới ngay từ năm 1971. Tới năm 1979, nhu cầu về một loại máy bay chiến đấu mới của Tây Đức đã dẫn tới việc phát triển chiếc máy bay khái niệm (concept) TFK-90.

Năm 1979 British Aerospace và Messerschmitt-Bölkow-Blohm đã giới thiệu một đề xuất chính thức tới chính phủ nước mình về Máy bay chiến đấu Hợp tác châu Âu  (ECF: European Collaborative Fighter) hay European Combat Fighter.. Tháng 10 năm 1979, Dassault đã gia nhập dự án và ECF trở thành cuộc nghiên cứu chung giữa ba nước, và nó được gọi là Máy bay Chiến đấu châu Âu - European Combat Aircraft.. Chính ở giai đoạn phát triển này cái tên Eurofighter đã được chính thức sử dụng. Việc phát triển nguyên mẫu tại từng nước tiếp tục diễn ra; Pháp với ACX, Anh Quốc với P.110 và P.106 và Tây Đức với TFK-90. Dự án ECA đã sụp đổ năm 1981 vì nhiều lý do gồm cả khác biệt trong nhu cầu của từng nước, sự nhấn mạnh về "lãnh đạo thiết kế" của Dassault và sự ưu tiên cho phiên bản động cơ RB199 của Anh trong khi Pháp thích loại SNECMA M88.

Vì thế các đối tác của Panavia (BAe, MBB và Aeritalia) đã tung ra chương trình Máy bay Chiến đấu Nhanh nhẹn (ACA) vào tháng 4 năm 1982. ACA rất giống với loại P.110 của BAe, với cánh tam giác, cánh mũi và đuôi kép. Một khác biệt chủ yếu bên ngoài là việc thay thế cửa hút gió động cơ bên bằng một cửa hút gió chính giữa. ACA sử dụng phiên bản động cơ RB199 đã sửa đổi. Bộ Quốc phòng Anh đã đồng ý tài trợ 50% chi phí, 50% do các công ty gánh chịu. MBB và Aeritalia cùng tham gia với mục tiêu chế tạo hai chiếc máy bay, một tại Warton và một do MBB. Tháng 5 năm 1983 BAe đã thông báo một hợp đồng với Bộ Quốc phòng cho việc phát triển và chế tạo một chiếc máy bay trình diễn ACA gọi là Chương trình máy bay thực nghiệm.

Năm 1983, Anh Quốc, Pháp, Đức, Italia và Tây Ban Nha đã đưa ra chương trình Máy bay Chiến đấu Tương lai châu Âu (FEFA). Chiếc máy bay này có khả năng cất hạ cánh thẳng đường băng ngắn (STOL) và chiến đấu ngoài tầm nhìn (BVR). Năm 1984, Pháp lặp lại yêu cầu của mình cần có phiên bản dành cho tàu sân bay và đòi hỏi có vai trò lãnh đạo. Anh Quốc, Tây Đức và Italia quyết định không tham gia và thành lập một chương trình EFA mới.

Ngày 2 tháng 8 năm 1985, tại Torino, Italia, Tây Đức và Anh Quốc đã đồng thuận cùng tiếp tục phát triển Eurofighter. Thông báo về thỏa thuận này xác nhận rằng Pháp cùng với Tây Ban Nha đã lựa chọn rút lui khỏi dự án. Mặc dù có áp lực từ phía Pháp, Tây Ban Nha đã tham gia lại chương trình này vào tháng 9-1985.. Pháp chính thức rút lui để theo đuổi chương trình ACX của riêng mình, và nó sẽ phát triển thành kiểu Dassault Rafale.

Cũng trong năm 1985, BAe EAP đã chính thức giới thiệu BAe Warton, khi ấy được tài trợ bởi MBB và chính BAe. EAP cất cánh lần đầu ngày 6 tháng 8 năm 1986. Eurofighter rất giống với EAP. Việc thiết kế tiếp tục kéo dài trong năm năm tiếp theo với những dữ liệu từ EAP. Nhu cầu đặt hàng ban đầu gồm: Anh Quốc 250 chiếc, Đức 250 chiếc, Italia 165 chiếc và Tây Ban Nha 100 chiếc. Tỷ lệ phân chia lợi nhuận - British Aerospace (33%), Daimler-Benz (33%), Aeritalia (21%), and Construcciones Aeronáuticas SA (CASA) (13%).

Eurofighter Jagdflugzeug GmbH cũng chính thức được thành lập năm 1986 với trụ sở chính tại München để quản lý việc phát triển dự án và liên doanh EuroJet Turbo GmbH, thành lập giữa Rolls-Royce, MTU Aero Engines, FiatAvio (hiện là Avio) và ITP cho việc phát triển động cơ EJ200.

Tới năm 1990 việc lựa chọn loại ra-đa lắp đặt cho máy bay đã trở một vấn đề gây trở ngại lớn. Anh Quốc, Italia và Tây Ban Nha ủng hộ loại ECR-90 của Ferranti Defence Systems, trong khi Đức thích loại APG-65 dựa trên MSD2000 (một liên doanh giữa Hughes, AEG và GEC-Marconi). Một thỏa thuận đã được ký kết sau khi Bộ trưởng Quốc phòng Anh Tom King đảm bảo với đối tác Tây Đức Gerhard Stoltenberg rằng chính phủ Anh sẽ cam kết tài trợ cho dự án và cho phép GEC có được Ferranti Defence Systems. Vì thế GEC đã rút lui sự ủng hộ cho MSD2000.

Chuyến bay đầu tiên của nguyên mẫu Eurofighter diễn ra ngày 27 tháng 3 năm 1994 (khi ấy được gọi là Eurofighter EF 2000). Phi công thử nghiệm trưởng Peter Weger của Messerschmitt-Bölkow-Blohm đã lái nguyên mẫu bay vòng quanh Bayern. Trong thập niên 90 xảy ra nhiều cuộc tranh cãi lớn về việc phân chia công việc, tính năng kỹ thuật máy bay và thậm chí cả việc tham gia vào dự án.

Khi hợp đồng sản xuất cuối cùng được ký kết năm 1997, số lượng đặt hàng sau khi đã sửa đổi như sau: Anh Quốc 232, Đức 180, Italia 121 và Tây Ban Nha 87. Việc chế tạo được phân công theo số lượng hàng đặt: Aerospace Anh Quốc (37%), DASA (29%), Aeritalia (19.5%), và CASA (14%).

Vào tháng 9 năm 1998, tên Typhoon được chọn cho kiểu máy bay này, cho dù có những phê phán tên gọi này không nguyên gốc và kém chính xác về chính trị. Hawker Typhoon là kiểu máy bay tiêm kích ném bom của Không lực Hoàng gia Anh trong Thế Chiến II chống lại Đức Quốc xã trong những năm 1941-1945. Các tên gọi khác như Maelstrom và Vortex đã bị từ chối.

Eurofighter Typhoon đã được thử nghiệm tại Vidsel, Thụy Điển nơi nó đã phải trải qua các điều kiện thời tiết rất khắc nghiệt (tới -31˚C).

Vào tháng 5 năm 2007, chiếc Eurofighter Development Aircraft 5 bay thử lần đầu tiên với hệ thống radar CAESAR (CAPTOR Active Electronically Scanning Array Radar) , một ứng dụng kỹ thuật radar quét điện tử tích cực của Euroradar CAPTOR.

Chi phí và chậm trễ
Chi phí cho dự án Eurofighter đã tăng cao so với những ước tính ban đầu. Chi phí cho chiếc máy bay của Anh Quốc đã tăng từ 7 tỷ bảng lên 19 tỷ bảng và ngày dự tính đưa vào hoạt động (2003 được coi là thời hạn chuyển giao chiếc máy bay đầu tiên cho Không quân Hoàng gia Anh) đã chậm 54 tháng. Vấn đề Anh Quốc có tiếp tục tham gia 88 máy bay của Tranche 3 vẫn còn là nghi vấn. Giá thành của Typhoon đã gây ra các tranh cãi khi mà tính ra nó còn mắc hơn cả F-22 và việc mua 107 chiếc đã làm tê liệt việc mua sắm mới của lực lượng quân đội Anh trong 20 năm.

Cuối năm 1990, ngày càng rõ là chính phủ Đức không còn nhiệt tình tham gia dự án nữa. Không quân Đức được trao nhiệm vụ tìm kiếm các giải pháp thay thế gồm cả việc thực hiện dự án Eurofighter với chi phí thấp hơn. Những lo lắng của người Đức về Eurofighter lên tới đỉnh điểm tháng 7 năm 1992, khi họ thông báo quyết định rời bỏ dự án. Tuy nhiên, vì đã là một thành viên tích cực ban đầu, tất cả các bên đều đã ký cam kết với dự án và tự thấy mình không thể từ bỏ.

Năm 1995 những lo ngại về việc phân chia công việc bắt đầu xuất hiện. Từ khi dự án Eurofighter hình thanh sự phân chia công việc đã được các bên đồng thuận theo tỷ lệ 33/33/21/13 (Anh Quốc/Đức/Italia/Tây Ban Nha) dựa trên số lượng đơn vị sẽ được đặt hàng bởi mỗi quốc gia tham dự. Tuy nhiên, sau đó tất cả các nước đều giảm số lượng đặt hàng của mình. Anh Quốc giảm từ 250 còn 232, Đức từ 250 còn 180, Italia từ 165 còn 121 và Tây Ban Nha từ 100 còn 87. Theo mức độ đặt hàng này, tỷ lệ công việc phân chia sẻ là 39/24/22/15; tuy nhiên Đức không muốn mình bị mất một phần công việc lớn như vậy. Tháng 1 năm 1996, sau nhiều cuộc đàm phán giữa các bên đối tác Anh Quốc và Đức, một bản thỏa thuận đã được ký kết theo đó Đức sẽ đặt hàng thêm 40 chiếc máy bay từ năm 2012. Tỷ lệ phân chia công việc theo đó sẽ là 43% cho EADS MAS tại Đức và Tây Ban Nha; 37.5% BAE Systems tại Anh Quốc; và 19.5% cho Alenia tại Italia.

Một cột mốc quan trọng khác là Triển lãm Hàng không Farnborough tháng 9 năm 1996. Anh Quốc thông báo việc cung cấp vốn cho giai đoạn chế tạo của dự án. Tháng 11 năm 1996 Tây Ban Nha xác định số lượng đặt hàng của mình nhưng một lần nữa Đức lại trì hoãn đưa ra quyết định. Sau nhiều hoạt động ngoại giao giữa Anh và Đức, một thỏa thuận cấp vốn tạm thời 100 triệu DM (51 triệu €) từ chính phủ Đức vào tháng 7 năm 1997 cho việc tiến hành các chuyến bay thử được thông qua. Những cuộc đàm phán tiếp theo cuối cùng dẫn tới việc Đức chấp nhận mua Eurofighter vào tháng 10 năm 1997.

Dù đa số các vấn đề của dự án đều liên quan tới chính trị, với nhiều lần trì hoãn quan trọng đều có nguyên nhân từ việc cung cấp vốn và sự chần chừ từ phía các chính phủ, Typhoon cũng gặp phải một số vấn đề nhỏ về kỹ thuật.

Ngày 21 tháng 11 năm 2002, chiếc nguyên mẫu hai chỗ ngồi DA-6 của Tây Ban Nha rơi vì sự cố động cơ. Lỗi này được giải thích là có liên quan tới tiêu chuẩn thực nghiệm của động cơ được sử dụng cho chiếc máy bay. Ngày 16 tháng 1 năm 2006 một chiếc Typhoon T1 của RAF đã phải hạ cánh khẩn cấp tại căn cứ Không lực Hoàng gia Anh Coningsby. Bánh mũi đã không thể bật ra, dù đã sử dụng hệ thống điều khiển chính và hệ thống khẩn cấp. Chiếc máy bay đã phải hạ cánh bằng các bánh đáp phía sau và cho hoạt động đồng thời phanh không khí và phanh dù. Mũi sau đó đã từ từ hạ xuống, giảm tối thiểu thiệt hại cho máy bay. Các phi công nhanh chóng rời máy bay sau khi thang được đưa tới. Chiếc Typhoon T1 của RAF hiện đã hoạt động trở lại.

Tháng 11 năm 2006, BAE Systems bắt đầu một chương trình nâng cấp để giúp 43 chiếc Typhoons thuộc tranche 1 của Không lực Hoàng gia Anh lên đủ tiêu chuẩn thông thường. Việc bảo trì định kỳ sẽ diễn ra đồng thời với việc nâng cấp.

Các máy bay cung cấp cho quân đội Đức đã bị than phiền về chất lượng sản phẩm và nó đã gây ra một cuộc tranh luận giữa quân đội Đức và hãng sản xuất. Vụ việc gây hậu quả nghiêm trọng, tất cả việc sản xuất đến khi đó đã bị đình lại. Năm 2011 một nhân viên đã ghi nhận đến 68 lỗi có khả năng dẫn đến những trường hợp nguy hiểm. Các thanh tra sau khi kiểm tra đã công bố 35 khiếm khuyết từ khi sản xuất và 49 lỗi phát sinh sau 7 tháng. Ví dụ như máy đo độ cao hoạt động không đúng chỉ độ cao thấp hơn thực tế đến 60 m. Hệ thống điện tử là một trong các linh kiện của Eurofighters được bơm dầu không đạt khiến cho máy bay có thể bị mất thăng bằng và rơi, bu long bánh trước được gắn vào không đúng cách khiến nó lỏng ra khi bay. Gần đây nhất thì ghế phóng của Typhoon trong các chiếc của Đức bị phát hiện không hoạt động. Hơn một nửa trong số 103 máy bay trong biên chế của Đức đang trong trạng thái không hoạt động do phát hiện các vấn đề kỹ thuật, thiếu phụ tùng thay thế, thiếu các chuyên gia kiểm tra cũng như đang cần được bảo dưỡng nâng cấp sửa chữa.

Sản xuất

Eurofighter Typhoon là chiếc máy bay chiến đấu hiện đại duy nhất được sản xuất trên bốn dây chuyền khác nhau. Mỗi công ty đối tác lắp ráp máy bay của riêng mình, nhưng chế tạo chung phụ tùng cho tất cả 620 chiếc máy bay.

 Alenia – Cánh trái, cánh lái ngoài, các phần thân sau
 BAE Systems – Thân trước, (gồm cả cánh mũi), vòm kính buồng lái, khung lưng, cánh thăng bằng đuôi, cánh lái trong, phần thân sau
 EADS
 Chi nhánh Đức– Thân giữa chính
 Chi nhánh Tây Ban Nha– Cánh phải, leading edge slats

Việc chế tạo được chia thành ba "Tranches" (xem bảng dưới) số tiền chia sẻ tăng theo khả năng chế tạo của từng tranche. Các Tranche lại được chia nhỏ tiếp thành các gói và lô, ví dụ những chiếc hai chỗ ngồi (twin seaters) thuộc Tranche 1 của Không quân Hoàng gia là gói gồm những chiếc T1 và gói gồm những chiếc T2.

*) Dường như Áo sẽ nhận 6 tranche 1 chiếc máy bay ở thời điểm hiện tại và 12 tranche sau này.
Nó đã được nhất trí để đảm bảo thời hạn giao hàng đúng theo hợp đồng. Điều này chưa rõ ràng
bởi vì hiện chưa rõ liệu những chiếc T1 có hay làm thế nào để được trang bị thêm theo tiêu chuẩn T2.

Xuất khẩu

Năm 1999 chính phủ Hy Lạp đã đồng ý đặt hàng 60 chiếc Typhoon để thay thế những chiếc máy bay chiến đấu thế hệ thứ hai họ đang sử dụng. Tuy nhiên, việc mua bán đã tạm ngừng vì những vấn đề tài chính, chủ yếu vì tiền đã được chi cho các chương trình phát triển khác và để chuẩn bị cho Olympic mùa hè 2004. Tháng 6 năm 2006, chính phủ đã thông báo kế hoạch mua dài hạn trị giá tới 22 tỷ euro nhằm đảm bảo tài chính cần thiết cho chương trình hiện đại hóa không quân trong vòng 10 năm tới. Typhoon hiện đang được đánh giá cho dự án này, cùng với F-22 Raptor, Rafale và F-35 Lightning II.

Ngày 2 tháng 7 năm 2002, chính phủ Áo đã thông báo quyết định Typhoon làm loại máy bay chiến đấu mới của họ. Hợp đồng mua 18 chiếc Typhoon đã hoàn thành ngày 1 tháng 7 năm 2003, và gồm 18 chiếc máy bay, việc huấn luyện phi công và kỹ thuật mặt đất, hậu cần, bảo dưỡng và một buồng bay giả lập. Tương lai của hợp đồng này gần đây đã bị nghi ngờ trong nghị viện Áo.

Sau những chiến dịch không thành công tại Hàn Quốc và Singapore, ngày 18 tháng 8 năm 2006, có thông báo nói rằng Ả Rập Xê Út sẽ mua 72 chiếc Typhoon. Tháng 11 và 12, lại có thông tin rằng Ả Rập Xê Út đã đe dọa mua loại Rafale của Pháp vì Văn phòng Điều tra các vụ Lừa gạt Nghiêm trọng Anh đã điều tra các hợp đồng mua bán vũ khí của Al Yamamah vốn đã bắt đầu từ thập niên 1980. Tuy nhiên ngày 14 tháng 12 năm 2006 có thông tin rằng Văn phòng Điều tra các vụ Lừa gạt Nghiêm trọng đã "dừng" các cuộc điều tra BAE. Họ cho rằng những cuộc gặp gỡ của Giám đốc BAE và Tổng trưởng lý đã dẫn tới kết luận rằng sự chú ý ngày càng gia tăng của công chúng "tới sự an toàn quốc gia và an ninh quốc tế" là đáng quan tâm hơn bất kỳ một nhu cầu tương lai nào cho cuộc điều tra. Ngày 7 tháng 1 năm 2007, có thông báo rằng Ả Rập Xê Út đã đồng ý việc mua và sẽ bắt đầu nhận chuyển giao 72 chiếc Eurofighter từ công ty BAE Systems thuộc Bộ quốc phòng Anh trong thời gian "rất ngắn". Tờ Thời báo một lần nữa lại đưa ra khả năng rằng việc chế tạo máy bay của RAF cũng sẽ nhanh chóng gặp vấn đề như số máy bay của Ả Rập Xê Út, bởi việc chế tạo yêu cầu phải đợi đầy đủ các thành phần của máy bay. Sự dàn xếp này sẽ phản ánh sự chệch hướng của RAF Tornados với RSAF. Tuy nhiên, The Times cũng đã thông báo rằng một thỏa thuận như vậy sẽ khiến việc cam kết mua bộ phận 3 của Anh Quốc dễ trở thành hiện thực hơn.

Những khách hàng tiềm năng khác của Typhoon là Ấn Độ, Đan Mạch, Na Uy, Pakistan, Nhật Bản và Thổ Nhĩ Kỳ. Typhoon đã bị Singapore từ chối, nhưng dù ban đầu Hàn Quốc tỏ ý không quan tâm, đã có khả năng về một đơn hàng từ phía quốc gia này.

Tháng 3 năm 2007, Jane's Information Group đã thông báo rằng Typhoon dường như là đối thủ sẽ giành chiến thắng trong cuộc đua trở thành loại máy bay chiến đấu thế hệ tiếp theo của Nhật Bản. Hiện nay các đối thủ còn lại gồm F/A-18E/F Super Hornet và F-15E Strike Eagle.

Cuối năm 2009, Ấn Độ cho đấu thầu cung cấp 126 máy bay tiêm kích đa nhiệm hạng trung thế hệ mới cho Không quân Ấn Độ (MMRCA). Sau gần 1 năm, tháng 11 năm 2010, Eurofighter Typhoon được tuyên bố thắng thầu trong gói thầu trị giá 11,5 tỉ USD này, qua mặt năm loại chiến đấu cơ sừng sỏ khác là MiG-35, F/A-18 Super Hornet, F-16IN, Rafale và JAS-39 Gripen. Dù cả bốn quốc gia đã nỗ lực hỗ trợ cho việc tham gia gói thầu nhưng nó đã gây thất vọng lớn khi bị loại sau đó và khoảng 3000 việc làm khâu sản xuất đã bị sa thải sau đó do không kiếm được các hợp đồng mới cho việc cung cấp loại máy bay này để tiết kiệm chi phí.

Loại máy bay Typhoon đã có nhiều tai tiếng trong việc hối lộ để được thắng thầu như việc bán 15 chiếc cho cho Áo. Đó là tiền để các quan chức đã bị cáo buộc hối lộ của Áo sẽ quyết định mua Eurofighter vốn đã tốn kém với giá gấp đôi. Số tiền hối lộ đã được phân phối thông qua một mạng lưới phức tạp của các công ty bình phong xung quanh công ty trụ sở Vector Aerospace tại Luân Đôn. Còn tại Ả Rập Xê Út thì hãng sản xuất cũng đã hối lộ để thắng thầu bán 72 chiếc và sau đó bị phạt 400 triệu USD vì vi phạm luật chống tham nhũng trong đấu thầu quốc tế.

Các phiên bản

Eurofighter sẽ được chế tạo theo ba phiên bản chính; bảy chiếc Máy bay Phát triển (DA), năm chiếc Máy bay Cung cấp Tiêu chuẩn Sản xuất (IPA) cho việc phát triển thêm các hệ thống và Sản xuất Hàng loạt. Đây là những chiếc đang hoạt động tại các lực lượng không quân các nước có tham gia dự án.

Máy bay Tranche 1 đã được sản xuất từ năm 2000. Những khả năng máy bay hiện đang được tăng cường, với mỗi phần mềm được nâng cấp sẽ tạo ra một tiêu chuẩn khác nhau, được biết đến như những block. Với việc giới thiệu tiêu chuẩn Block 5, chương trình bổ sung trang bị mới R2 khi được bắt đầu sẽ mang mọi máy bay tới tiêu chuẩn này.

Block 1
Block 2 khả năng không đối không ở mức ban đầu.
Block 2B khả năng không đối không đầy đủ.
Block 5 Khả năng hoạt động đầy đủ (FOC) bằng việc kết hợp vai trò không đối không hiện có với khả năng không đối đất.

Thao diễn chiến đấu
Sự tổng hợp của các tính năng như sự nhanh nhẹn, khả năng thao diễn, tàng hình và hệ thống điện tử hiện đại khiến Typhoon trở thành một trong những loại máy bay chiến đấu có năng lực cao nhất đang hoạt động hiện tại. So với các đối thủ, buồng lái và giao tiếp người/máy của Typhoon được tuyên bố là rất hiện đại, giúp giảm bớt nhiều khối lượng công việc của phi công. Buồng lái Typhoon được phát triển dựa trên các kiểu buồng lái kính tiên tiến trước đó từng được áp dụng trên những loại máy bay F/A-18 Hornet và Mirage 2000, vẻ ngoài tương tự nhau nhưng làm việc hiệu quả hơn với những hoạt động tự động không cần sự can thiệp của phi công. Thiết bị HOTAS quy ước đang ở giai đoạn khái niệm được tăng cường bằng một hệ thống nhập dữ liệu tiếng nói trực tiếp cho phép phi công thực hiện các quy trình lựa chọn phương thức hoạt động và nhập dữ liệu bằng giọng nói.

Tính năng thao diễn chiến đấu của Typhoon, đặc biệt khi so sánh với chiếc F-22A Raptor mới và loại máy bay chiến đấu F-35 đang ở giai đoạn phát triển tại Hoa Kỳ cùng chiếc Dassault Rafale được phát triển tại Pháp, đã trở thành chủ đề của nhiều cuộc nghiên cứu. Tuy việc đưa ra một sự đánh giá có mức độ tin cậy cao là không thể với những thông tin hiện có, nhưng vẫn có một cuộc nghiên cứu của Cơ quan Nghiên cứu và Đánh giá Quốc phòng (DERA) so sánh chiếc Typhoon với những chiếc máy bay chiến đấu hiện nay. Trong cuộc nghiên cứu này, Typhoon xếp thứ hai chỉ sau chiếc F-22A trong thao diễn chiến đấu.

Tháng 3 năm 2005, Tổng tham mưu trưởng Không lực Hoa Kỳ Tướng John P. Jumper, khi ấy là người duy nhất đã điều khiển cả Eurofighter Typhoon và Raptor, đã phát biểu với Air Force Print News về hai chiếc máy bay đó. Ông cho rằng "Eurofighter vừa nhanh nhẹn vừa tinh vi, nhưng vẫn khó để so sánh với F/A-22 Raptor. Chúng là những kiểu máy bay khác nhau để so sánh; nó giống như việc yêu cầu chúng ta so sánh một chiếc xe đua NASCAR với một chiếc Công thức 1. Chúng đều đáng chú ý theo những cách khác nhau, nhưng chúng được thiết kế ở những mức độ khác nhau để so sánh".

Tháng 6 năm 2005, Scotland on Sunday đã thông báo rằng, khi bị hai chiếc F-15E Strike Eagle của Không lực Hoa Kỳ 'tấn công', một chiếc Eurofighter bằng kiểu bay đảo thoát 'Case White' đã thoát khỏi tầm tấn công và "bắn hạ chúng" (ví dụ, có được khoảng thời gian khóa radar đủ dài để bắn tên lửa chính xác, giống như trong chiến đấu thực sự). Nói chung mọi người thừa nhận rằng tính năng thao diễn của Eurofighter Typhoon tốt hơn nhiều so với loại F-15C/D, biến thể máy bay giành ưu thế trên không hiện nay của F-15.

Tuy Typhoon không có kỹ thuật tàng hình mọi khía cạnh như F-22A, thiết kế của nó thực sự có tích hợp một số tính năng hạn chế khả năng bị thám sát. Tính năng hạn chế thám sát radar này của Typhoon hiện đang được bảo mật. Chức năng thám sát và theo dõi mục tiêu hồng ngoại bị động (không đối không và không đối đất) do PIRATE (Thiết bị Thám sát Máy bay Hồng ngoại Bị động) đảm nhiệm, chúng đồng thời hỗ trợ hoa tiêu và hạ cánh.

Typhoon có khả năng duy trì bay siêu tốc mà không cần sử dụng các buồng đốt lần hai. F-22A là chiếc máy bay đang hoạt động duy nhất khác có khả năng bay siêu tốc này. Theo EADS, tốc độ tối đa có thể đạt được khi không sử dụng buồng đốt lần hai là Mach 1.5 cái mà EF GmbH coi là một định dạng thiết kế 'sạch' — ví dụ, không sử dụng các bình dầu phụ mà mang theo bốn BVRAAM và hai IR AAM. (Tính năng bay siêu tốc sẽ giảm còn Mach 1.3 khi trang bị đủ tất cả các loại vũ khí không đối không, gồm cả các bình dầu phụ). Khả năng bay siêu tốc của Rafale đã được miêu tả là đạt tới cực điểm với loại động cơ hiện thời (máy bay không thể thao diễn khả năng này trong lần bay đánh giá tại Singapore), tuy theo so sánh F-22 có thể bay siêu tốc thậm chí còn nhanh hơn với đầy đủ các loại vũ khí ở khoang trong.

Cánh mũi, vật liệu chế tạo nhẹ (>70% composite sợi carbon) và thiết kế vốn đã chú trọng cao độ tới sự phù hợp khí động học với hệ thống điều khiển số bốn kênh tín hiệu mang lại cho máy bay sự ổn định cao, cho phép duy trì sự nhanh nhẹn cả ở tốc độ siêu âm và tốc độ thấp. Hệ thống fly-by-wire được miêu tả là "hoàn hảo" khi có thể ngăn phi công thực hiện các động tác bay vượt quá giới hạn.

Năm 2002 MBDA Meteor đã được lựa chọn làm loại tên lửa không đối không tầm xa trang bị cho Eurofighter Typhoon. Vì những chậm trễ trong quá trình phát triển Meteor, Typhoon sẽ được tạm thời trang bị các tên lửa Raytheon AMRAAM. Thời gian dự kiến đưa vào sử dụng hiện nay của Meteor là tháng 8 năm 2012.

Khả năng tấn công mặt đất
Typhoon luôn được dự trù để trở thành máy bay chiến đấu chiến thuật với khả năng tấn công không đối đất mạnh. Tuy nhiên, nhu cầu cấp thiết về khả năng này của Không quân Hoàng gia chỉ khiến việc tích hợp khả năng tấn công mặt đất ở mức "trung bình", dựa trên thiết bị chỉ định laser của Rafael/Ultra Electronics Litening III và Enhanced Paveway II G/LGB, sớm hơn dự định. Một hệ thống với khả năng tấn công mặt đất mạnh hơn khác sẽ được hoàn thành và trang bị cho mọi quốc gia thành viên dự án sau này. Khả năng này của Không quân Hoàng gia sẽ cho các máy bay thuộc Block 5 sẽ được chuyển giao cuối Tranche 1 và, bằng cách trang bị thêm thiết bị mới, trên mọi máy bay phản lực Tranche 1 của Không quân Hoàng gia.

Sự thiếu vắng khả năng tấn công mặt đất này được tin là một trong những yếu tố quan trọng dẫn tới việc Singapore từ chối nó năm 2005. Khi Typhoon trượt trong danh sách cuối cùng, Bộ quốc phòng Singapore đã bình luận: "Thời gian biểu cam kết về việc chuyển giao Typhoon và các hệ thống của nó không đạt yêu cầu của Không quân Singapore." Flight Daily News đã thông báo rằng Singapore lo ngại về thời gian biểu giao hàng và các quốc gia tham gia dự án Eurofighter không có khả năng xác định một cách chính xác và đúng đắn nội dung các gói khả năng Tranche 2 và Tranche 3 của Typhoon. Singapore cẩn các khả năng của Tranche 2 mới 'đang được dự định' nhưng vẫn chưa tìm được nguồn tài chính, và muốn chúng được trao theo thời gian biểu cần thiết cho Tranche 1. Khả năng tấn công mặt đất 'khiêm tốn' tạm thời còn chưa có vốn tài trợ khí ấy đang được phát triển cho máy bay Block 5 của Không quân Hoàng gia và chưa đạt tới mức độ yêu cầu. Dù vậy, theo Flight Daily News, Typhoon được thông báo đã để lại ấn tượng tốt cho đội chuyên gia của Không quân Singapore khiến nó trở thành 'giải pháp kỹ thuật' được chú trọng của họ dù sự "hoạt động của BAE Systems trong thời gian đầu chào thầu" đã tác hại không nhỏ tới những cơ hội của Typhoon. Bằng cách cải thiện khả năng tấn công mặt đất của loại máy bay này, Eurofighter GmbH hy vọng tăng sự lôi cuốn của Typhoon với những khách hàng xuất khẩu tiềm năng khác và biến nó trở thành máy bay hữu dụng hơn.

Việc kiểm nghiệm Phần mềm Điều khiển Bay không đối đất (FCS Phase 5) gần đây nhất, do một đội dưới sự chỉ huy của EADS viết, bắt đầu năm 2006. Phần mềm sẽ trải qua các cuộc kiểm nghiệm khắt khe tại tất cả bốn nước thành viên dự án và sáu chiếc máy bay sẽ được thử nghiệm và phê chuẩn yêu cầu chất lượng. Việc hoàn thành các cuộc kiểm nghiệm này sẽ dẫn tới sự phê chuẩn Khả năng Hoạt động Đầy đủ (FOC) được chỉ rõ trong HỢp đồng Phát triển Chính. Các bên hy vọng việc này sẽ diễn ra đầu năm 2007 kịp thời gian cho máy bay Tranche 1 Block 5 đầu tiên. Cùng với những cuộc thử nghiệm phần mềm Phase 5, khả năng hoạt động của hệ thống điện tử FOC (gồm cả mũ phi công mới) hiện đang trải qua giai đoạn thử nghiệm bay, sau kết luận của những cuộc thử nghiệm thiết bị năm 2005. The Cơ quan Quản lý Eurofighter và Tornado của NATO (NETMA) đã cấp một giấy chứng nhận đủ điều kiện bay năm 2005.

Đặc điểm kỹ thuật

Tính năng chung
 Đội bay: 1 hoặc 2 (máy bay huấn luyện)
 Chiều dài: 15,96 m (52 ft 5 in)
 Sải cánh: 10,95 m (35 ft 11 in)
 Chiều cao: 5,28 m (17 ft 4 in)
 Diện tích cánh: 50 m² (540 ft²)
 Trọng lượng không tải: 11.000 kg (24.250 lb)
 Tải trọng: 15.550 kg (34.280 lb)
 Trọng lượng cất cánh tối đa: 23.500 kg (51.809 lb)
 Động cơ: 2 x động cơ Eurojet EJ200 tuốc bin cánh quạt có tăng lực; lực đẩy khô: 60 kN (13.500 lbf); lực đẩy khi đốt nhiên liệu lần hai: 90 kN (20.250 lbf)

Hiệu suất bay
 Tốc độ tối đa:
 Ở trên cao: Mach 2 (2.495 km/h hoặc 1,550 mph ở độ cao 10.975m)
 Ở mực nước biển: Mach 1.25 (1,530 km/h hoặc 950 mph)
 Tốc độ hành trình: Mach 1.5
 Tầm bay: 2,900 km (1,800 mi)
 Bán kính chiến đấu:
(với 3 thùng dầu 1,000 lít)
 Tấn công mặt đất, lo-lo-lo: 601 km (325 nmi)
 Tấn công mặt đấy, hi-lo-hi: 1,389 km (750 nmi)
 Phòng không với 3 tiếng tuần tra chiến đấu trên không: 185 km (100 nmi)
 Phòng không với 10 phút: 1,389 km (750 nmi)
 Tầm bay tối đa: >3,790 km (2,350 mi với 3 thùng dầu phụ)
 Trần bay: 19,812 m (65,000 ft)
 Tốc độ lên cao: >318 m/s (62,600 ft/min)
 Tải trọng cánh: 312 kg/m² (63.9 lb/ft²)
 Lực đẩy/khối lượng: 1.15 (cấu hình chặn)
Vũ khí
 Súng: 1 x Pháo 27 mm Mauser BK-27 với 150 viên
 Mấu cứng: Tổng số 13: 8 × dưới cánh; và các tháp pylon dưới thân 5 × giữ trọng tải vượt quá 9.000 kg (19.800 lb)
 Tên lửa:Tên lửa không đối không:
 AIM-120 AMRAAM (AIM-120C-5/7 dự kiến trang bị cho biến thể P2E)
 AIM-132 ASRAAM
 AIM-9 Sidewinder
 IRIS-T
 MBDA MeteorTên lửa không đối đất:
 AGM-65 Maverick
 AGM-88 HARM
 Brimstone
 Taurus KEPD 350
 Storm Shadow/Scalp EG
 SPEAR 3 (dự kiến)
 Tên lửa chống hạm MBDA Marte ER
 Joint Strike Missile (dự kiến)Bom:
 Bom dẫn hướng bằng laser Paveway II/III/Enhanced Paveway
 500lb Paveway IV
 Bom đường kính nhỏ (dự kiến trang bị cho biến thể P2E)
 Bom tấn công trực diện phối hợp (JDAM), trong tương lai
 HOPE/HOSBO, trong tương lai
 Khác:
 Damocles (hệ thống chỉ thị mục tiêu)
 Hệ thống chỉ thị mục tiêu laser LITENING III
 Sniper Advanced Targeting Pod
 3 thùng dầu phụ
 Hệ thống điện tử:
 Radar Euroradar CAPTOR
 Passive Infra-Red Airborne Tracking Equipment
 Praetorian DASS

 Văn hóa đại chúng
 Eurofighter Typhoon xuất hiện trong trò chơi máy tính EF2000 của Digital Image Design.

 Tham khảo

 Liên kết

 Trang mạng chính
 Eurofighter Typhoon bay biểu diễn

 Chủ đề liên quan

 Liên quan British Aerospace EAP
 Máy bay tương tự F-22 Raptor
 Dassault Rafale
 JAS 39 Gripen
 Sukhoi Su-30
 Sukhoi Su-35
 Dự án MiG 1.44/1.42
 Danh sách tiếp theoCác dự án phát triển máy bay đa quốc gia chính tại châu Âu:G.91 - Alpha Jet - Jaguar - Tornado - Typhoon Danh sách Danh sách máy bay quân sự đang hoạt động trong quân đội Anh
 Danh sách máy bay của Không quân Hoàng gia
 Danh sách máy bay quân sự Đức
 Xem thêm'''
 Máy bay chiến đấu thế hệ thứ 4

Typhoon

Máy bay tiêm kích Quốc tế 1990–1999
Máy bay chiến đấu
Máy bay quân sự
Máy bay tiêm kích
Máy bay hai động cơ phản lực
Máy bay cánh dưới
Máy bay cánh tam giác
Máy bay cánh mũi


title: Machhlishahr

text:
Machhlishahr là một thị xã và là một nagar panchayat của quận Jaunpur thuộc bang Uttar Pradesh, Ấn Độ.

Địa lý
Machhlishahr có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 84 mét (275 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Machhlishahr có dân số 22.943 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Machhlishahr có tỷ lệ 57% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 65%, và tỷ lệ cho phái nữ là 49%. Tại Machhlishahr, 18% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Uttar Pradesh


title: 12659 Schlegel

text:
12659 Schlegel (1973 UR5) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 27 tháng 10 năm 1973 bởi F. Borngen ở Tautenburg.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 12659 Schlegel

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1973


title: Prionolabis simplex

text:
Prionolabis simplex là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Tham khảo

<references>

Liên kết ngoài

Prionolabis
Limoniidae ở vùng Nearctic


title: Hemicleus inordinatus

text:
Hemicleus inordinatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1932.

Chú thích

Tham khảo

Hemicleus


title: Melanotus excelsus

text:
Melanotus excelsus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia & Schimmel miêu tả khoa học năm 2001.

Chú thích

Tham khảo

Melanotus


title: Quận Atoka, Oklahoma

text:
Quận Atoka, Oklahoma là một quận trong tiểu bang Oklahoma, Hoa Kỳ. Theo điều tra dân số năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có dân số người . Quận được đặt tên theo. Diện tích của quận là, với diện tích mặt nước là.

Địa lý

Các xa lộ

Các quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Oklahoma


title: Epiblema

text:
Epiblema là một chi bướm đêm thuộc phân họ Olethreutinae trong họ Tortricidae.

Các loài
Epiblema abruptana (Walsingham, 1879)
Epiblema absconditana (Laharpe, 1860)
Epiblema acceptana (Snellen, 1883)
Epiblema albohamulana (Rebel, 1893)
Epiblema alishana Kawabe, 1986
Epiblema angulatana Kennel, 1901
Epiblema aquana (Hubner, [1796-1799])
Epiblema arizonana Powell, 1975
Epiblema asseclana (Hubner, [1796-1799])
Epiblema banghaasi Kennel, 1901
Epiblema batangensis (Caradja, 1939)
Epiblema benignatum McDunnough, 1925
Epiblema boxcana (Kearfott, 1907)
Epiblema brightonana (Kearfott, 1907)
Epiblema carolinana (Walsingham, 1895)
Epiblema charadrias Diakonoff, 1977
Epiblema chretieni Obraztsov, 1952
Epiblema chromata Miller, 1985
Epiblema cirsiana (Zeller, 1843)
Epiblema cnicicolana (Zeller, 1847)
Epiblema concava Diakonoff, 1964
Epiblema confusana (Herrich-Schffer, 1856)
Epiblema costipunctana (Haworth, [1811])
Epiblema cretana Osthelder, 1941
Epiblema damasceana (Tuleskov & Nikolova, 1967)
Epiblema deflexana Heinrich, 1923
Epiblema desertana (Zeller, 1875)
Epiblema deverrae Brown in Brown & Powell, 1991
Epiblema discretivana (Heinrich, 1921)
Epiblema dorsisuffusana (Kearfott, 1908)
Epiblema ermolenkoi Kuznetzov, 1968
Epiblema exacerbatricana Heinrich, 1923
Epiblema expressana (Christoph, 1882)
Epiblema fiorii Turati, in Turati & Zanon, 1922
Epiblema foenella (Linnaeus, 1758)
Epiblema gammana (Mann, 1866)
Epiblema gibsoni Wright & Covell, 2003
Epiblema glenni Wright, 2002
Epiblema grandaevana (Lienig & Zeller, 1846)
Epiblema graphana (Treitschke, 1835)
Epiblema grossbecki Heinrich, 1923
Epiblema hepaticana (Treitschke, 1835)
Epiblema hirsutana (Walsingham, 1879)
Epiblema inconspicua (Walsingham, 1900)
Epiblema infelix Heinrich, 1923
Epiblema infuscatana Kennel, 1901
Epiblema insidiosana Heinrich, 1923
Epiblema inulivora (Meyrick, 1932)
Epiblema iowana McDunnough, 1935
Epiblema junctana (Herrich-Schffer, 1856)
Epiblema lasiovalva Razowski, 2006
Epiblema leucopetra (Meyrick, 1908)
Epiblema lochmoda Razowski, 2006
Epiblema luctuosissima Blanchard, 1985
Epiblema lyallana McDunnough, 1935
Epiblema macneilli Powell, 1975
Epiblema macrorris (Walsingham, 1900)
Epiblema mendiculana (Treitschke, 1835)
Epiblema numerosana (Zeller, 1875)
Epiblema obfuscana (Dyar, 1903)
Epiblema ochraceana Fernald, 1901
Epiblema otiosana (Clemens, 1860)
Epiblema periculosana Heinrich, 1923
Epiblema porpota (Meyrick, 1907)
Epiblema praesumptiosa Heinrich, 1923
Epiblema pryerana (Walsingham, 1900)
Epiblema quinquefasciana (Matsumura, 1900)
Epiblema radicana (Walsingham, 1879)
Epiblema radui St noiu & Nemes, 1974
Epiblema ravana Kennel, 1900
Epiblema resumptana (Walker, 1863)
Epiblema riciniata (Meyrick, 1911)
Epiblema rimosana (Christoph, 1882)
Epiblema rudei Powell, 1975
Epiblema sarmatana (Christoph, 1872)
Epiblema scudderiana (Clemens, 1860)
Epiblema scutulana ([Denis & Schiffermuller], 1775)
Epiblema separationis Heinrich, 1923
Epiblema similana ([Denis & Schiffermuller], 1775)
Epiblema simploniana (Duponchel, in Godart, 1835)
Epiblema sosana (Kearfott, 1907)
Epiblema sticticana (Fabricius, 1794)
Epiblema strenuana (Walker, 1863)
Epiblema suffusana (Lienig & Zeller, 1846)
Epiblema sugii Kawabe, 1976
Epiblema symbolaspis (Meyrick, 1927)
Epiblema tandana (Kearfott, 1907)
Epiblema tripartitana (Zeller, 1875)
Epiblema turbidana (Treitschke, 1835)
Epiblema walsinghami (Kearfott, 1907)

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 tortricidae.com

Eucosmini


title: Prezzo

text:
Prezzo là một đô thị ở tỉnh Trento ở vùng Trentino-Alto Adige/Südtirol của Ý, tọa lạc cách 40 km về phía tây nam của Trento. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 202 người và diện tích là 3,8 km².

Prezzo giáp các đô thị: Bersone, Pieve di Bono và Castel Condino.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang nhà đô thị này

Đô thị Trentino


title: Hydropsyche alluaudina

text:
Hydropsyche alluaudina là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi
Hydropsyche


title: (13941) 1989 TF14

text:
{{DISPLAYTITLE:(13941) 1989 TF14}}

(13941) 1989 TF14 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henri Debehogne ở Đài thiên văn La Silla ở Chile ngày 2 tháng 10 năm 1989.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 13001–14000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1989
Được phát hiện bởi Henri Debehogne
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Caloptilia camphorae

text:
The Camphor leaf miner (Caloptilia camphorae) là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Nhật Bản (Honshū, Kyūshū, quần đảo Ryukyu).

Sải cánh dài 8–10 mm.

Ấu trùng ăn Actinodaphne lancifolia, Cinnamomum camphora, Lindera praecox, Litsea coreana và Parabenzoin praecox. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

Chú thích

Tham khảo

Caloptilia


title: Bộ não trong thùng

text:
Trong triết học, bộ não trong thùng (tiếng Anh: brain in a vat, viết tắt: BIV) là khái niệm được sử dụng trong một loạt các thí nghiệm tưởng tượng với mục đích tìm hiểu một số đặc trưng của tư tưởng chúng ta về kiến thức, thực tế, tâm trí, và ý nghĩa. Nó bắt nguồn từ những câu chuyện khoa học viễn tưởng, trong đó một bộ não bị bóc ra từ cơ thể người, lưu trữ trong một thùng có chất lỏng duy trì sự sống, và kết nối các tế bào thần kinh của nó với một siêu máy tính. Siêu máy tính này sẽ gửi các kích thích đến não như những gì bộ não thông thường nhận được. Như vậy, máy tính đã mô phỏng thực tế (bao gồm các phản ứng từ não bộ) và các kinh nghiệm tiếp theo bộ não thu được sẽ không liên quan gì tới thế giới thực.

Sử dụng
Kịch bản "não trong thùng" là một luận cứ trong chủ nghĩa hoài nghi và thuyết duy ngã. Một bộ não khi đặt trong thùng và nhận được chính xác các xung như thể đang ở trong một cơ thể sống, đó là cách duy nhất não liên lạc với môi trường của nó. Từ quan điểm của não, nó không thể phân biệt được mình đang ở trong một hộp sọ hay một cái thùng. Do đó, não không thể biết được phần lớn niềm tin của nó là đúng hay sai (giả sử não cảm thấy đang ăn, nhưng các kích thích là từ một cơ thể hay từ các xung điện). Vì về nguyên tắc, không thể xác định mình có phải là não trong thùng, không đủ cơ sở để cho rằng bất kỳ niềm tin nào của mình là đúng. Một lập luận hoài nghi sẽ cho rằng con người không thể nào hiểu được chúng, đặt ra vấn đề về định nghĩa của tri thức. Các nhà triết học khác cũng dựa trên cảm giác và mối quan hệ của nó với ý nghĩa để đặt câu hỏi liệu bộ não trong thùng có thực sự bị đánh lừa hay không. Từ đó đặt ra những câu hỏi rộng hơn liên quan đến tri giác, siêu hình học và triết học ngôn ngữ.

Bộ não trong thùng là phiên bản hiện đại của ảo ảnh trong Phật giáo, "Hang động của Plato", "Trang Chu mộng hồ điệp" hay Suy ngẫm về Triết học Tiên khởi của René Descartes.

Gần đây, nhiều triết gia đương đại cho rằng thực tế ảo (VR) sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền tự chủ của con người như một hình thức của bộ não trong thùng. Nhưng có một quan điểm khác cho rằng VR sẽ không phá hủy cấu trúc nhận thức hoặc lấy đi sự kết nối của chúng ta với thực tế. Trái lại, VR sẽ cho chúng ta thêm nhiều mệnh đề mới, sự thấu hiểu mới và góc nhìn mới để khám phá thêm về thế giới.

Tranh luận triết học
Bộ não lìa khỏi cơ thể (bộ não trong thùng) có thể coi là một thí nghiệm tưởng tượng hữu ích khi có một số cuộc tranh luận triết học nổ ra xoay quanh tính đáng tin của thí nghiệm này. Nếu kết quả của những cuộc tranh luận là thí nghiệm tưởng tượng này không đáng tin cậy, thì hóa ra chúng ta cũng không tới gần với tri thức, sự thật, ý thức, sự đại diện,... hơn trước khi thí nghiệm mấy.

Tranh luận từ quan điểm sinh học
Lập luận phản bác lại thí nghiệm tưởng tượng BIV xuất phát từ ý tưởng cho rằng BIV không – và không thể nào – giống về mặt sinh học với bộ não gắn liền với cơ thể con người. Vì BIV không gắn liền với cơ thể con người nên không thể nào xem nó tương tự như bộ não đã gắn liền với cơ thể con người được. Giải thích rõ ràng hơn thì BIV thiếu các kết nối từ cơ thể đến não, điều này khiến cho BIV không có tính chất thần kinh hay sinh lý thần kinh tương tự như bộ não gắn liền với cơ thể. Nếu quả đúng như vậy thì chúng ta không thể nói rằng BIV có thể có những trải nghiệm tương tự như bộ não gắn liền với cơ thể, vì 2 bộ não không tương đương nhau. Tuy nhiên, lập luận này vẫn có thể bị phản biện nếu như có một cỗ máy giả định nào đó có thể tạo ra cơ thể giả để kết nối với BIV.

Tranh luận dựa trên thuyết ngoại tại
Lập luận thứ hai đề cập trực tiếp đến các kích thích đi vào não. BIV là một bộ não nhận kích thích từ một cỗ máy. Tuy nhiên, với một bộ não gắn liền với cơ thể thì nó sẽ nhận kích thích từ thụ cảm (thông qua chạm, nếm, ngửi, v.v) tiếp nhận đầu vào từ môi trường bên ngoài. Lập luận này đôi khi dẫn đến kết luận rằng có sự khác biệt giữa những gì BIV đại diện và những gì bộ não gắn liền với cơ thể đại diện. Nhiều triết gia đã mổ xẻ cuộc tranh luận này nhưng vẫn chưa tìm ra câu trả lời. Những người đã tham gia tranh luận bao gồm Uriah Kriegel, Colin McGinn, và Robert D. Rupert. Bên cạnh đó cũng có nhiều phân nhánh cho các cuộc thảo luận triết học tâm trí (nhưng không bị giới hạn) về sự đại diện, ý thức, và nhận thức.

Tham khảo

Đề tài khoa học viễn tưởng
Giả thuyết công nghệ
Thí nghiệm tưởng tượng
Nhận thức luận
Chủ nghĩa hoài nghi
Luận cứ triết học
Thực tế
Khái niệm nhận thức luận


title: Hồng Hà (huyện)

text:
Hồng Hà (chữ Hán giản thể: 红河县, âm Hán Việt: Hồng Hà huyện) là một huyện thuộc châu tự trị dân tộc Cáp Nê, Di Hồng Hà, tỉnh Vân Nam, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 2.057 km², dân số năm 2002 là 27 vạn người. Chính quyền huyện đóng ở trấn Dĩ Tát.

Phân chia hành chính
Huyện được chia thành 5 trấn và 8 hương:
 Trấn:
Dĩ Tát (phía đông bắc trung tâm huyện, 19,9 km², 6 xã khu, 11.173 người).
Giáp Dần (phía đông trung tâm huyện, 91,5 km², 6 thôn, 24.343 người).
 Lạc Dục (trung tâm huyện, 93,6 km², 6 thôn, 22.356 người).
 Bảo Hoa (phía nam trung tâm huyện, 120,1 km², 6 thôn, 22.485 người).
 Lãng Đê (phía bắc trung tâm huyện, 109,4 km², 8 thôn, 26.927 người).
 Hương:
 Thạch Đầu Trại (phía đông nam huyện, 74,8 km², 5 thôn, 14.941 người).
 A Trát Hà (phía đông nam huyện, 166,9 km², 10 thôn, 36.401 người).
 Lạc Ân (phía nam huyện, 198,8 km², 8 thôn, 22.481 người).
 Đại Dương Nhai (phía tây bắc huyện, 97,1 km², 6 thôn, 18.976 người).
 Giá Xa (phía tây nam huyện, 314,8 km², 8 thôn, 18.110 người).
 Xa Cổ (phía tây bắc huyện, 117,4 km², 6 thôn, 11.178 người).
 Điệt Mã (phía tây huyện, 200,9 km², 6 thôn, 14.031 người).
 Tam Thôn (phía tây huyện, 169,6 km², 6 thôn, 14.882 người).
 người Thái Mạnh Long (phía đông huyện, 220,4 km², 7 thôn, 13.494 người).

Địa lý
Huyện Hồng Hà nằm ở phía nam tỉnh Vân Nam, bờ nam phía thượng nguồn sông Hồng Hà, trong khu vực có tọa độ từ 101°49' tới 102°37' kinh đông và từ 23°05' tới 23°27' vĩ bắc. Chiều dài đông-tây đạt 81 km, chiều rộng bắc-nam đạt 40 km. Diện tích 2.057 km². Phía đông và nam tiếp giáp huyện Nguyên Dương và Lục Xuân, phía bắc tiếp giáp huyện Thạch Bình ở phía bên kia sông Hồng Hà. Phía tây tiếp giáp huyện Mặc Giang của địa cấp thị Tư Mao, phía tây bắc tiếp giáp huyện tự trị Nguyên Giang của địa cấp thị Ngọc Khê.

Địa hình huyện này cao ở giữa, hai mặt nam bắc thấp hơn với 96% là miền núi. Dãy núi Lỗ Mã Đại sơn ở phía đông nam có đỉnh cao 2.745,8 m là điểm cao nhất trong huyện. Điểm thấp nhất (cửa sông Mạn Xa Độ) đạt 259 m, ở phía đông bắc. Nhiệt độ trung bình nằm trong khoảng 11,2 tới 23,4 °C. Lượng mưa không đều, ở phía bắc chỉ khoảng 700 tới 900 mm mỗi năm trong khi ở phía nam đạt 1.500 tới 2.000 mm. Trung bình toàn huyện đạt 1.340 mm.

Dân cư
Huyện Hồng Hà có các dân tộc như Cáp Nê, Di, Hán, Dao v.v, với dân số 27 vạn người. Các dân tộc ít người chiếm 94%, trong đó riêng người Cáp Nê chiếm 75%, tương đương 15,5% người Cáp Nê tại Trung Quốc.

Lịch sử
Lịch sử huyện Hồng Hà có trên 2.000 năm. Thời Đường thuộc về Thông Hải đô đốc phủ. Thời Đại Lý bị liệt là một trong 37 bộ của người Man. Nhà Tống coi thuộc quận Tú Sơn. Thời Nguyên lập Hòa Nê lộ và Nguyên Giang lộ thuộc Nam lộ tổng quản phủ. Thời Minh lập chế độ thổ ti cha truyền con nối, chia ra làm 6 ti thuộc Lâm An phủ. Thời nhà Thanh và dân quốc thuộc Nguyên Giang phủ. Tháng 5 năm 1951 thành lập huyện. Trước năm 1957 thuộc chuyên khu Mông Tự và khu tự trị Cáp Nê Hồng Hà. Từ đầu năm 1957 thuộc châu tự trị dân tộc Cáp Nê, Di Hồng Hà.

Ghi chú

Đơn vị cấp huyện Vân Nam


title: Rimanella arcana

text:
Rimanella arcana (tên tiếng Anh: Pantepui Relict Damsel) là một loài chuồn chuồn kim đơn hình thuộc họ Amphipterygidae.

Loài này có ở Guyana, Suriname, và Venezuela với nơi sống là các dòng suối trên núi ở độ cao trên 800 mét.

Chú thích

Tham khảo

A
Động vật được mô tả năm 1933


title: Pinacia

text:
Pinacia là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae


title: Santa María de las Hoyas

text:
Santa María de las Hoyas là một đô thị ở tỉnh Soria, Castile and León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số năm 2004 của Viện thống kê quốc gia Tây Ban Nha, đô thị này có dân số 191 người.

Tham khảo

Đô thị ở Soria


title: Litoria pallida

text:
Litoria pallida là một loài ếch thuộc họ Pelodryadidae.
Đây là loài đặc hữu của Úc.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, đồng cỏ nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng ngập nước hoặc lụt theo mùa, và đầm nước ngọt có nước theo mùa.

Tham khảo

 Hero, J.-M., Horner, P., Roberts, D. & Retallick, R. 2004. Litoria pallida. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

P
Động vật lưỡng cư Tây Úc
Động vật lưỡng cư Queensland
Động vật lưỡng cư Lãnh thổ Bắc Úc


title: Kinh tế Estonia

text:
Estonia là một thành viên mới của WTO, có thu nhập cao, nền kinh tế thị trường hiện đại, có các mối quan hệ ngày càng chặt chẽ với phương Tây. Estonia gia nhập Liên minh châu Âu vào năm 2004. Estonia có trình độ công nghệ phát triển và nền kinh tế năng động, chuyển đổi nhanh. Sự phát triển kinh tế của các nước như Phần Lan, Thụy Điển và Đức có ảnh hưởng lớn đến kinh tế của Estonia vì đây là ba đối tác thương mại chính của nước này. Thâm hụt cán cân thanh toán hiện nay vẫn ở mức cao. Nền kinh tế Estonia có mức tăng trưởng rất cao, với 10% mỗi năm, đứng đầu trong Liên minh châu Âu.

Chú thích

Estonia
Estonia


title: Tipula incisurata

text:
Tipula incisurata là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Macey, Aube

text:
Macey là một xã ở tỉnh Aube, thuộc vùng Grand Est ở phía bắc miền trung nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
 Xã của tỉnh Aube

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Macey sur le site de l'Institut géographique national
 Aube terre d'Histoire - Macey: Eglise Saint-Martin

Macey


title: Leptispa longipennis

text:
Leptispa longipennis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Gestro miêu tả khoa học năm 1890.

Chú thích

Tham khảo

Leptispa


title: Caenohalictus obnuptus

text:
Caenohalictus obnuptus là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Vachal mô tả khoa học năm 1903.

Chú thích

Tham khảo

Caenohalictus
Động vật được mô tả năm 1903


title: 8926 Abemasanao

text:
8926 Abemasanao (1996 YK) là một tiểu hành tinh nằm ở rìa ngoài của vành đai chính được phát hiện ngày 20 tháng 12 năm 1996 bởi T. Kobayashi ở Oizumi.

Ghi chú

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Takao Kobayashi
Thiên thể phát hiện năm 1996


title: Nephrotoma dorsata

text:
Nephrotoma dorsata là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Nephrotoma


title: Treviso (tỉnh)

text:
Tỉnh Treviso (Provincia di Treviso) là một tỉnh ở vùng Veneto của Ý. Tỉnh lỵ là thành phố Treviso.

Tỉnh có diện tích 2.477 km², tổng dân số là 859.244 (2007). Có 95 đô thị ở tỉnh này .

Các đô thị
(tại thời điểm ngày 30 tháng 6 năm 2005)

</center>

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức tỉnh Treviso (bằng tiếng Ý)

Treviso


title: Vantanea magdalenensis

text:
Vantanea magdalenensis là một loài thực vật thuộc họ Humiriaceae. Đây là loài đặc hữu của Colombia.

Chú thích

Tham khảo

 Calderon, E. 1998. Vantanea magdalenensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 24 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Colombia
Vantanea


title: Probaenia tessellata

text:
Probaenia tessellata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1905.

Chú thích

Tham khảo

Probaenia


title: Bufonaria perelegans

text:
Bufonaria perelegans là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Bursidae.
Vỏ sò có kích thước 65 – 115 mm.
Nó phân bố ở Philippines, Đài Loan, Indonesia, Thái Lan.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

P
Động vật được mô tả năm 1987


title: 4583 Lugo

text:
4583 Lugo (1989 RL4) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 1 tháng 9 năm 1989 bởi the Bulgarian National Observatory ở Smolyan.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 4583 Lugo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1989


title: 1843 Jarmila

text:
1843 Jarmila (1972 AB) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 14 tháng 1 năm 1972 bởi L. Kohoutek ở Bergedorf.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 1843 Jarmila

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1972


title: Herophydrus tribolus

text:
Herophydrus tribolus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Guignot miêu tả khoa học năm 1953.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Herophydrus


title: Mary

text:
Mary  có thể đề cập đến:
Maria
Mary Shelley
Mary Pickford

Xem thêm


title: Oncocephala gestroi

text:
Oncocephala gestroi là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1899.

Chú thích

Tham khảo

Oncocephala


title: Carling (thị trấn)

text:
Carling là một xã trong vùng hành chính Lorraine, thuộc tỉnh Moselle, quận Forbach, tổng Saint-Avold-2. Tọa độ địa lý của xã là 49° 09' vĩ độ bắc, 06° 42' kinh độ đông. Carling nằm trên độ cao trung bình là 240 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 228 mét và điểm cao nhất là 267 mét. Xã có diện tích 2,67 km², dân số vào thời điểm 1999 là 3736 người; mật độ dân số là 1399 người/km².

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Xã của Moselle


title: Amphoropsyche flinti

text:
Amphoropsyche flinti là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Chú thích

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Amphoropsyche


title: Teonthar

text:
Teonthar là một thị xã và là một nagar panchayat của quận Rewa thuộc bang Madhya Pradesh, Ấn Độ.

Địa lý
Teonthar có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 151 mét (495 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Teonthar có dân số 15.249 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Teonthar có tỷ lệ 55% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 65%, và tỷ lệ cho phái nữ là 43%. Tại Teonthar, 19% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Madhya Pradesh


title: Sabha (thành phố)

text:
Sabha ( Sabhā) là một thành phố ở tây nam Libya với dân số 130.000 người. Thành phố vốn là thủ phủ lịch sử của khu vực Fezzan và nay là thủ phủ của quận Sabha.

Tổng quan
Với một dân số tương đối lớn và tăng nhanh, tầm quan trọng của Sabha dựa vào vị trí trung tâm của nó trong việc chuyên chở bằng đường bộ và đường biển đến Fezzan, thành phố cũng có một căn cứ quân sự lớn, và là trung tâm của một số ngành nông nghiệp trên sa mạc.

Sabha được biết đến với Cung điện Pháo đài Elena, và được in trên đồng 10 dinar của Libya. Pháo đài Elena trước đây được biết đến là Fortezza Margherita, được xây dựng trong thời kỳ thuộc địa của Ý với vai trò là một cơ sở quân sự.

Sabha là nơi mà lãnh đạo Libya Muammar al-Gaddafi loan báo là "bình minh của thời kỳ quần chúng nhân dân".

Quân sự
Theo các ghi nhận năm 2004, căn cứ quân sự Sabha có liên quan với chương trình vũ khí hạt nhân của Libya. Ốc đảo Seba, gần Sabha, từng là nơi thử rocket OTRAG, sau đó được mang đến sử dụng tại Shaba Bắc tại Zaire (nay là Cộng hòa Dân chủ Congo). Tại ốc đảo Seba vào ngày 1 tháng 3 năm 1981 một rocket OTRAG với chiều cao lớn nhất  đã xuất hiện.Căn cứ không quân Sabha nằm ở phía nam của thành phố, trực thuộc Không quân Libya và được sử dụng nhiều máy bay MiG-25.

Giao thông

Một tuyến đường sắt dài  được dự định xấy dựng để kết nối Sabha với cảng Misrata để chở quặng sắt. Tuyến đường có thể kết nối tới Niger và xa hơn.

Tham khảo

Fezzan
Khu dân cư ở Libya


title: Lưu chiểu

text:
Lưu chiểu hay nạp bản là chế độ bắt buộc các cơ quan phát hành phải nộp bản lưu của mỗi ấn phẩm xuất bản cho cơ quan lưu trữ của nhà nước. Mục đích của chế độ này nhằm lưu trữ đầy đủ và lâu dài tất cả các ấn bản phẩm được phát hành trên lãnh thổ quốc gia. Cơ quan nhận lưu chiểu thường là thư viện quốc gia và đây chính là một nguồn tài liệu quan trọng của thư viện. Đôi khi, một số tài liệu âm thanh, hình ảnh... có thể do một cơ quan khác lưu trữ. Bên cạnh việc lưu trữ, chế độ lưu chiểu còn có mục đích kiểm tra, quản lý ngành xuất bản và ngành in, góp phần bảo vệ tác quyền. Tại một số quốc gia, quy chế lưu chiểu đã tồn tại từ rất lâu, như Pháp (1537), Đức (1624), Hà Lan (1679), Nga (1783).

Tại Pháp, cơ quan nhận lưu chiểu là Thư viện Quốc gia Pháp và một số thư viện vùng cho các ấn bản in, Centre national du cinéma et de l'image animée (Trung tâm điện ảnh quốc gia) và Institut national de l'audiovisuel (Viện nghe nhìn quốc gia) giữ chức năng lưu trữ các xuất bản phẩm âm thanh và hình ảnh. Tại Liên hiệp Vương quốc Anh và Bắc Ireland, tất cả các cuốn sách xuất bản đều phải gửi một bản lưu về Thư viện Anh. Ở Hoa Kỳ, tất cả các ấn bản phẩm đều phải gửi hai bản sao về Phòng tác quyền Hoa Kỳ tại Thư viện Quốc hội. Tại Việt Nam, Cục lưu trữ giữ nhiệm vụ nhận các xuất bản phẩm. Chế độ lưu chiểu bắt đầu ở Việt Nam vào năm 1922 theo sắc lệnh của toàn quyền Đông Dương.

Tham khảo

Luật bản quyền
Luật thư viện


title: Đặng Văn Địch

text:
Wendi Deng  (; (tên Hán Việt là Đặng Văn Địch) sinh 5/12/1968 là vợ thứ ba của Trùm truyền thông Chủ tịch và Tổng giám đốc tập đoàn News Corporation Rupert Murdoch.

Năm 1988 cô được một gia đình người Mỹ hỗ trợ để có visa du học sang Mỹ. Cô học kinh tế học tại Cal State Northridge và cuối cùng học tại Yale School of Management. Kinh nghiệm làm việc đầu tiên của cô trong lĩnh vực truyền thông là với Fox TV. Saur Fox TV, cô được mời thực tập tại Star TV, Hồng Kông, một công ty con của Tập đoàn News Corporation. Deng gặp Rupert Murdoch tại Hồng Kông năm 1997 khi Deng 29 tuổi và Murdoch 66 tuổi. Hai người cưới nhau năm 1999. Hiện tại Deng quản lý MySpace Trung Quốc.

Ngày 19/7/2011 cô trở nên nổi tiếng khi đã kịp thời ra tay bảo vệ chồng mình trong phiên điều trần buộc tội ông tại Quốc hội Anh trước khi một người phản đối ném đĩa bột vào mặt Murdoch. Hành động này đã được cộng đồng mạng khen ngợi và được báo chí khắp nới trên thế giới đang tin.

Ghi chú

Link ngoài

  (discusses the WikiScanner data in the editing of this Wikipedia article on Wendi Deng)
 邓文迪 at Baidu Baike và 邓文迪 at Hudong
 Chinese MySpace page , photos  and blog

Nữ doanh nhân Hoa Kỳ


title: Chak Bankola

text:
Chak Bankola là một thị trấn thống kê (census town) của quận Barddhaman thuộc bang Tây Bengal, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Chak Bankola có dân số 10.318 người. Phái nam chiếm 57% tổng số dân và phái nữ chiếm 43%. Chak Bankola có tỷ lệ 55% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 62%, và tỷ lệ cho phái nữ là 46%. Tại Chak Bankola, 11% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang West Bengal


title: Tampere

text:
Tampere (; tiếng Thụy Điển: Tammerfors ) là một thành phố ở tây nam Phần Lan bên con thác nối hai hồ Näsijärvi và Pyhäjärvi. Tampere là trung tâm chế tạo lớn và là thành phố lớn thứ 2 ở Phần Lan. Thành phố sản xuất: hàng giấy, da, kim loại. Thành phố Tampere có nhiều lễ hội hàng năm.

Tampere được thành lập năm 1779 và đã đóng vai trò quan trọng về công nghiệp trong thế kỷ 19. Năm 1918, Bạch Vệ đã đánh bại các lực lượng Bolshevik tại đây. Thành phố này có Đại học Tampere (thành lập năm 1925), Đại học Công nghệ Tampere (lập năm 1965). Dân số thành phố này là 208.000 người còn vùng đô thị có 300.000 dân. Đây là thành phố đông dân thứ 3 tại Phần Lan.

Nhân vật nổi bật

 Toni Kuivasto
 Kiira Korpi
 Mikko Alatalo
 James Finlayson
 Veikko Haukkavaara
 Mika Koivuniemi
 Juice Leskinen
 Timo Jutila
 Väinö Linna
 Antero Manninen
 Kari Peitsamo
 Kalle Päätalo
 Hannu Salama
 Johanna Sinisalo
 Veltto Virtanen
 Raimo Helminen
 Hasse Wind
 Elias Viljanen
 Jonne Aaron
 Vesa Toskala
 Jukka Kristian Mikkonen

Thành phố kết nghĩa
  Braşov, Romania
  Chemnitz, Đức
  Essen, Đức
  Kaunas, Lithuania
  Kiev, Ukraina
  Kópavogur, Iceland
  Linz, Áo
  Łódź, Ba Lan
  Miskolc, Hungary
  Nizhni Novgorod, Nga
  Norrköping, Thụy Điển
  Odense, Đan Mạch
  Olomouc, Cộng hòa Séc
  Syracuse, New York, Mỹ
  Tartu, Estonia
  Trondheim, Na Uy
  Saskatoon, Saskatchewan, Canada

Ghi chú

Liên kết ngoài

 Tampere - Trang web chính thức
 Bản đồ Tampere
 Lễ hội Tammerfest
 Bảo tàng Lenin

Đô thị của vùng Pirkanmaa

Địa điểm thi đấu Thế vận hội Mùa hè 1952
Thành phố của Phần Lan


title: Keylogger

text:
Keylogger hay "trình theo dõi thao tác bàn phím" theo cách dịch ra tiếng Việt là một chương trình máy tính ban đầu được viết nhằm mục đích theo dõi và ghi lại mọi thao tác thực hiện trên bàn phím vào một tập tin nhật ký (log) để cho người cài đặt nó sử dụng. Vì chức năng mang tính vi phạm vào riêng tư của người khác này nên các trình keylogger được xếp vào nhóm các phần mềm gián điệp.

Về sau, khi keylogger phát triển cao hơn nó không những ghi lại thao tác bàn phím mà còn ghi lại cả các hình ảnh hiển thị trên màn hình (screen) bằng cách chụp (screen-shot) hoặc quay phim (screen-capture) thậm chí còn ghi nhận cách con trỏ chuột trên máy tính di chuyển.

Phân loại keylogger
Keylogger bao gồm hai loại, một loại keylogger phần cứng và một loại là phần mềm. Bài viết này nói đến loại phần mềm.

Theo những người lập trình, keylogger viết ra với chỉ có một loại duy nhất là giúp các bạn giám sát con cái, người thân xem họ làm gì với PC, với internet, khi chat với người lạ. nhưng cách sử dụng và chức năng của keylogger hiện tại trên thế giới khiến người ta thường hay phân loại keylogger theo mức độ nguy hiểm bằng các câu hỏi:
 Nhiễm vào máy không qua cài đặt/Cài đặt vào máy cực nhanh (quick install)?
 Có thuộc tính ẩn/giấu trên trình quản lý tiến trình (process manager) và trình cài đặt và gỡ bỏ chương trình (Add or Remove Program)?
 Theo dõi không thông báo/PC bị nhiễm khó tự phát hiện?
 Có thêm chức năng Capturescreen hoặc ghi lại thao tác chuột?
 Khó tháo gỡ?
 Có khả năng lây nhiễm, chống tắt (kill process)?

Cứ mỗi câu trả lời "có", cho một điểm. Điểm càng cao, keylogger càng vượt khỏi mục đích giám sát (monitoring) đến với mục đích do thám (spying) và tính nguy hiểm nó càng cao. Keylogger có thể được phân loại theo số điểm:

Loại số 1
 Không điểm: chạy công khai, có thông báo cho người bị theo dõi, đúng với mục đích giám sát.

Loại số 2
 Một đến hai điểm: keylogger nguy hiểm; chạy ngầm, hướng đến mục đích do thám nhiều hơn là giám sát (nguy hại đến các thông tin cá nhân như là tài khoản cá nhân, mật khẩu, thẻ tín dụng vì người dùng không biết).

Loại số 3
 Ba đến năm điểm: keylogger loại rất nguy hiểm; ẩn giấu hoàn toàn theo dõi trên một phạm vi rộng, mục đích do thám rõ ràng.

Loại số 4

 Sáu điểm: keylogger nguy hiểm nghiêm trọng, thường được mang theo bởi các trojan-virus cực kỳ khó tháo gỡ, là loại keylogger nguy hiểm nhất. Chính vì vậy (và cũng do đồng thời là "đồng bọn" của trojan-virus) nó thường hay bị các chương trình chống virus tìm thấy và tiêu diệt.

Cách hoạt động của keylogger

Thành phần của Keylogger
Thông thường, một chương trình keylogger sẽ gồm có ba phần chính:
 Chương trình điều khiển (Control Program): dùng để theo điều phối hoạt động, tinh chỉnh các thiết lập, xem các tập tin nhật ký cho Keylogger. Phần này là phần được giấu kỹ nhất của keylogger, thông thường chỉ có thể gọi ra bằng một tổ hợp phím tắt đặc biệt.
 Tập tin hook, hoặc là một chương trình monitor dùng để ghi nhận lại các thao tác bàn phím, capture screen (đây là phần quan trọng nhất)
 Tập tin nhật ký (log), nơi chứa đựng/ghi lại toàn bộ những gì hook ghi nhận được.

Ngoài ra, tùy theo loại có thể có thêm phần chương trình bảo vệ (guard, protect), chương trình thông báo (report)…

Cách thức cài đặt vào máy
Các loại keylogger từ 1 - 3 thông thường khi cài đặt vào máy cũng giống như mọi chương trình máy tính khác, đều phải qua bước cài đặt. Đầu tiên nó sẽ cài đặt các tập tin dùng để hoạt động vào một thư mục đặc biệt (rất phức tạp), sau đó đăng ký cách thức hoạt động rồi đợi người dùng thiết lập thêm các ứng dụng. Sau đó nó bắt đầu hoạt động.

Loại keylogger số 4 có thể vào thẳng máy của người dùng bỏ qua bước cài đặt, dùng tính năng autorun để cùng chạy với hệ thống. Một số loại tự thả (drop) mình vào các chương trình khác, để khi người dùng sử dụng các chương trình này keylogger sẽ tự động chạy theo.

Cách hoạt động
Trong một hệ thống (Windows, Linux, Mac…), khi bấm 1 phím trên bàn phím, bàn phím sẽ chuyển nó thành tín hiệu chuyển vào CPU. CPU sẽ chuyển nó tới hệ điều hành để hệ điều hành dịch thành chữ hoặc số cho chính nó hoặc các chương trình khác sử dụng.

Nhưng khi trong hệ thống đó có keylogger, không những chỉ có hệ điều hành theo dõi mà cả hook file/monitor program của keylogger theo dõi nó sẽ ghi nhận và dịch lại các tính hiệu ghi vào tập tin nhật ký. Đồng thời nó còn có thể theo dõi cả màn hình và thao tác chuột.

Phòng, tránh và chống keylogger

Phòng
Keylogger thường bị vào máy qua hai con đường chính: được cài đặt hoặc bị cài đặt.

Phòng ngừa "được cài đặt"
Phương pháp sau chỉ có tác dụng với chủ máy (người nắm quyền root/administrator)
Cách tốt nhất là không cho ai sử dụng chung máy tính. Bảo mật máy bằng cách khóa lại bằng các chương trình bảo vệ, hoặc mật khẩu khi đi đâu đó. Nếu phải dùng chung nên thiết lập quyền của người dùng chung đó thật thấp (guest đối với Windows XP, user đối với Linux) để kiểm soát việc cài đặt chương trình của họ.

Phòng ngừa "bị cài đặt"
Bị cài đặt là cách để nói đến các trường hợp keylogger vào máy không do người nào đó trực tiếp đưa vào trên máy đó mà do trojan, virus, spyware cài đặt vào máy nạn nhân mà nạn nhân không hề hay biết. Các biện pháp phòng ngừa:

 Không tùy tiện mở các tập tin lạ, không rõ nguồn gốc. Tốt nhất là nên xóa đi, hoặc kiểm tra (scan) bằng một chương trình antivirus và một chương trình antispyware, vì nhiều chương trình antivirus chỉ có thể tìm thấy virus, không thể nhận biết spyware.
 Không vào các trang web lạ, đặc biệt là web "tươi mát" vì có thể các trang web này ẩn chứa một loại worm, virus, hoặc là mã độc nào đó có thể âm thầm cài đặt.
 Không click vào các đường link lạ do ai đó cho bạn.
 Không cài đặt các chương trình lạ (vì nó có thể chứa virus, trojan)
 Không download chương trình từ các nguồn không tin cậy. Nếu bạn có thể, xem xét chữ ký điện tử, để chắc chắn chương trình không bị sửa đổi.
 Hạn chế download và sử dụng cracked-program.
 Luôn luôn tự bảo vệ mình bằng các chương trình chuyên dùng chống virus, chống spyware (antivirus, antispyware) và dựng tường lửa (firewall) khi ở trong Internet.
 Thường xuyên cập nhật đầy đủ các bản cập nhật bảo mật của hệ điều hành.
 Hoặc chúng ta có thể download một số phần mềm chống keylog về để bảo vệ

Tránh keylogger
Khi nghi ngờ nó có keylogger mà không có điều kiện kiểm tra.

Diệt tập tin hook, chương trình theo dõi
Sử dụng một chương trình task manager (có thể gọi ra bằng tổ hợp phím tắt Ctrl+Alt+Del trên Windows) xem các chương trình đang chạy. Nếu bạn thấy process nào lạ (đặc biệt đối với Windows XP là các tập tin được chạy dưới User name không phải là System) chưa thấy bao giờ hãy tắt (end, kill) nó đi. Lưu ý, cách này có thể làm treo hệ thống nếu đó là một tập tin cần cho nó; vì vậy người dùng cần có kinh nghiệm.

Che mắt keylogger
Keylogger hoạt động trên nguyên tắc theo dõi bàn phím (monitoring keyboard) chỉ có rất ít có khả năng theo dõi chuột (dù có theo dõi được cũng không chính xác lắm) và có khả năng capture clipboard. Vì vậy dù hệ thống có keylogger (trừ các keylogger có khả năng quay phim) có thể được vượt qua bằng cách:
 Sử dụng On-Screen Keyboard (bàn phím trên màn hình) (trong windows gọi ra bằng Start/Run/osk) để nhập cách dữ liệu nhạy cảm (mật khẩu, thẻ tín dụng) bằng cách click chuột. Vì đây là cách nhập liệu nằm ngoài vùng theo dõi của các tập tin hook (vì không qua bàn phím) nên keylogger sẽ không ghi nhận được thông tin gì. Cách này dễ dùng nhưng người khác có thể trông thấy thông tin được nhập vào (tiếng lóng thường dùng là đá pass) từ đó bạn mất password.
 Sử dụng Copy’n’Paste (chép và dán): tìm một đoạn văn bản nào đó có các từ nằm trong đoạn thông tin muốn giấu (ví dụ: mật khẩu là password bạn hãy tìm một đoạn văn có các từ p, a, s, w, o, r, d (ví dụ to day Is a hot day, peter feel bad he want a cool drink or a ice-cream) copy từng chữ một và dán nó thành chữ password rồi gửi đi. Cách này có ưu điểm là dễ dùng nhưng khá rắc rối và kém hiệu quả nhất bởi vì nhiều keylogger có chức năng theo dõi clipboard.
 Sử dụng type’n’Click (bấm và nhấn): vì bản thân một keylogger thông thường không thể theo dõi các bấm chuột. Ví dụ muốn đánh một đoạn thông tin là password, đầu tiên hãy đánh một số từ có trong nó: psr rồi sử dụng chuột (không dùng bàn phím) chen ngang vào p và s đánh chữ a giữa s và r đánh chữ swo sau r là chữ d. Dòng thông tin nhập vào password nhưng trong tập tin nhật ký log keylogger ghi lại được là psraswod. Cách này khá hay nhưng không phù hợp với các thông tin dài vì dễ gây quên.

Chống keylogger

Phương pháp đơn giản
Nhanh hiệu quả nhất diệt trừ toàn bộ các chương trình đang theo dõi bàn phím đi. Một số chương trình như là Keylogger Killer của quét các tìm các chương trình theo dõi cùng lúc quá nhiều ứng dụng dùng cách này thường bằng một tập tin rồi đề nghị bạn tắt nó đi. Thế nhưng một số chương trình tốt (như các chương trình giúp gõ bàn phím Unikey, Vietkey) cũng dùng cách này nên có thể gây diệt lầm.

Phương pháp nâng cao
Sử dụng một chương trình chống spyware chuyên dùng. Các chương trình này sẽ tự động quét, phân tích các chương trình đang chạy cũng như trên máy để từ đó nhận biết các chương trình keylogger và tự động diệt. Một số chương trình còn có chế độ bảo vệ thời gian thực (Real-Time Protection) giúp bảo vệ bạn chống ngay khi spyware chuẩn bị cài vào máy.

Nhưng điểm gây khó khăn nhất của cách dùng này là đa số các chương trình sử dụng tốt đều phải trả tiền (ví dụ như Spyware Doctor của Pctools, McAfee Antispyware của McAfee, Bitdefender…)

Tuy thế vẫn có một số chương trình miễn phí và khá tốt như Ad-Aware SE, Spybot S&D, Spyblaster tuy rằng nó lâu lâu vẫn bắt hụt một số chương trình đặc biệt, nhưng nếu dùng kết hợp (cùng lúc cả hai hoặc cả ba) thi hiệu quả hầu như là hoàn toàn.(nói thêm: nếu bạn chạy 2-3 chương trình không phù hợp với nhau sẽ gây ra xung đột phần mềm chống virut)

Trong một số trường hợp, người dùng chọn cách chống Keylogger theo cách "sống chung với lũ". Lấy ví dụ về Keyscrambler là một trong số những phần mềm bảo vệ máy tính theo phương pháp này. Mọi dữ liệu về phím bấm được truyền đến Hệ điều hành và được Keyscrambler mã hóa trước (do keyscrambler tác động trực tiếp từ phần lõi Kennel), sau đó mới đến các phần mềm khác (bao gồm cả keylogger) và cuối cùng được giải mã lại cho đúng với các phím được gõ. Phương pháp này có thể vô hiệu hóa đa số các loại keylogger hiện tại, không yêu cầu người dùng cập nhật các trình anti-keylogger thường xuyên. Tuy nhiên, nó cũng có những điểm yếu riêng. Nếu keylogger được viết để ghi lại các phím sau khi chúng được giải mã (ví dụ: cài keylogger như là một addon của trình duyệt...) thì xem như đã vô hiệu hóa được keyscrambler, và nó cũng chỉ hỗ trợ một số phần mềm nhất định. Khi dùng chung với các phần mềm gõ tiếng Việt, người dùng sẽ phải tắt KeyScramble đi, đây là một sự phiền phức lớn dù nó minh chứng cho khả năng bảo mật của phần mềm này.

Xem thêm
 Ad-Aware
 Spybot S&D
 Rootkit
 Trojan horse
 Phần mềm độc hại
 Sâu máy tính (worm)
 Virus máy tính

Tham khảo

Liên kết ngoài

Tiếng Việt
 Keylogger... "kẻ thù" giấu mặt! Báo tuổi trẻ

Ngôn ngữ khác
 Keylogging Keylogger phần cứng và keylogger phần mềm (khái niệm).
 Trang chủ của phần mềm SpybotS&D
 Trang chủ của phần mềm Ad Aware
 Trang chủ của phần mềm Microsoft Defender
 Trang chủ của phần mềm Spyware Doctor
 Trang chủ của phần mềm Anti-keylogger

Phần mềm gián điệp
Bảo mật
Trojan horse
Phần mềm độc hại
Tấn công mật mã


title: Diabrotica flava

text:
Diabrotica flava là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Olivier miêu tả khoa học năm 1791.

Chú thích

Tham khảo

Diabrotica


title: Atypophthalmus kurma

text:
Atypophthalmus kurma là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Atypophthalmus
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Dalopius allegheniensis

text:
Dalopius allegheniensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Knull miêu tả khoa học năm 1947.

Chú thích

Tham khảo

Dalopius


title: Học viện Âm nhạc Huế

text:
Học viện Âm nhạc Huế được thành lập ngày 08/11/2007, trụ sở chính của trường được đặt tại Cố đô Huế, đây là một trong 3 trường đào tạo âm nhạc bậc đại học tại Việt Nam (gồm có Nhạc viện thành phố Hồ Chí Minh và Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam).

Các chuyên ngành đào tạo của Học viện bao gồm: Sáng tác âm nhạc, Chỉ huy âm nhạc, Biểu diễn âm nhạc, Nhã nhạc Cung đình Huế...Nhiệm vụ chính của nhà trường là nghiên cứu và đào tạo âm nhạc ở khu vực miền Trung - Tây Nguyên, đồng thời góp phần khôi phục bảo tồn, phát huy giá trị Nhã nhạc Cung đình Huế và Cồng chiêng Tây Nguyên, hai loại hình nghệ thuật đã được UNESCO công nhận là di sản phi vật thể và truyền khẩu của nhân loại.

Ban Giám đốc
 Giám đốc: Tiến sĩ Hà Mai Hương

Thành lập
Học viện Âm nhạc Huế được thành lập ngày 08/11/2007 theo quyết định số 1492/QĐ -TTg của Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng trên cơ sở nâng cấp và tổ chức lại khoa Âm nhạc của trường Đại học Nghệ thuật thuộc Đại học Huế, khoa Âm nhạc thuộc trường Trung học Văn hóa Nghệ thuật Thừa Thiên Huế

Các ngành đào tạo
Hiện nay Học viện có 4 khoa đào tạo:
Biểu diễn âm nhạc:
Nhạc cụ dân tộc (bao gồm: Tranh, Bầu, Nhị, Nguyệt, Tỳ, Tam thập lục, Sáo trúc)
Giao hưởng thanh nhạc phím:(bao gồm: Piano, Violon, Violoncelle, Guitare, thanh nhạc, Clarinette, Oboe, Trompette, Fagotte, Flute)
Sáng tác - lý luận (có các chuyên ngành: sáng tác âm nhạc, lý luận âm nhạc, chỉ huy âm nhạc)
Sư phạm âm nhạc
Nhã nhạc

Tham khảo

Liên kết ngoài

Âm nhạc Huế
Âm nhạc Huế
Trường học âm nhạc ở Việt Nam
Đại học và cao đẳng công lập tại Việt Nam
Âm nhạc Huế


title: Perdita placida

text:
Perdita placida là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1958.

Chú thích

Tham khảo

Perdita
Động vật được mô tả năm 1958


title: Rhipibruchus jujuyensis

text:
Rhipibruchus jujuyensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Muruaga & Kingsolver miêu tả khoa học năm 1984.

Chú thích

Tham khảo

Rhipibruchus


title: Psusennes I

text:
Psusennes I, Pasibkhanu hoặc Hor-Pasebakhaenniut I là vị quân vương thứ ba của Vương triều thứ 21 nước Ai Cập, ông trị vì từ năm 1047 cho đến năm 1001 TCN. Tên gọi Psusennes là tên gọi theo tiếng Hy Lạp từ tên ban đầu của ông là Pasebakhaenniut có nghĩa là "Ngôi sao hiện hữu trong thành phố" trong khi tên ngai của ông là Akheperre Setepenamun, được dịch ra như "Vĩ đại khi là sự hiện diện của Ra, sự lựa chọn của Amun".

Gia quyến
Psusennes I là con trai của Pinedjem I và Duathathor-Henuttawy (con gái của Ramesses XI). Ông đã kết hôn với người em gái Mutnedjmet, sinh được 2 người con là pharaon Amenemope và hoàng tử Ankhefenmut. Ngoài ra, Psusennes còn có với thứ phi Wiay một con gái là Isetemkheb C. Isetemkheb C lại lấy người chú ruột là Menkheperre.

An táng

Giáo sư Pierre Montet đã phát hiện ra ngôi mộ còn nguyên vẹn của pharaon Psusennes I, NRT III ở Tanis, vào năm 1940. Thật không may, do sự ẩm ướt của Hạ Ai Cập bởi vị trí của nó, hầu hết các đồ vật bằng gỗ dễ bị hư hỏng đã bị nước tàn phá - không giống như KV62, ngôi mộ của Tutankhamun nằm dưới khí hậu khô hanh của Thượng Ai Cập. Tuy nhiên, mặt nạ tang lễ tráng lệ của nhà vua đã được khôi phục nguyên vẹn; nó được làm từ vàng và đá lapis lazuli, ngoài ra còn được khảm kính màu đen và trắng cho đôi mắt và phần lông mày. Mặt nạ Psusennes I được coi là "một trong những kiệt tác của các kho báu ở Tanis" và hiện đang nằm trong phòng số 2 của Bảo tàng Cairo. Nó có chiều rộng tối đa là 38 cm và chiều cao 48 cm tương ứng.

Bên trong quan tài của vị pharaon này với: "Ngón tay và ngón chân đã được bọc vàng từng ngón, và ông được chôn cất với dép vàng dưới đôi chân của mình. Các ngón tay được bọc theo một cách công phu nhất từng được thấy, với móng tay được chạm trổ. Mỗi ngón tay đeo một chiếc nhẫn tinh xảo làm từ vàng và đá lapis lazuli hoặc một số loại ngọc khác.

Quách bên ngoài và giữa của Psusennes I đã được tái sử dụng từ các nơi mai táng trước đó trong Thung lũng các vị vua vốn phổ biến trong Thời kỳ chuyển tiếp thứ ba. Một dấu triện trên cái quách ngoài cùng màu đỏ cho thấy rằng nó ban đầu được chế tác dành cho pharaon Merenptah, vị pharaon thuộc Vương triều thứ 19 mà đã kế vị Ramesses II. Bản thân Psusennes I được an táng "bên trong cỗ quan tài trong cùng bằng bạc" và được dát bằng vàng. Với việc "bạc luôn quý hơn nhiều so với vàng ở Ai Cập" nên quách của Psusennes I đã cho thấy một sự an táng xa hoa giàu có vào giai đoạn Ai Cập suy yếu.

Tiến sĩ Douglass Derry, người từng là trưởng khoa giải phẫu của Đại học Cairo, khi khám nghiệm xác ướp của nhà vua vào năm 1940, xác định rằng nhà vua đã cao tuổi khi ông qua đời.<ref>Douglass E. Derry, Annales du Service des Antiquités de l'Égypte" Quyển 40 (1940), tr.969-970</ref>
Cai trị

Độ dài vương triều chính xác của Psusennes I không được biết rõ bởi vì sự khác biệt trong các bản ghi chép của Manetho dành cho ông với một vương triều 41 hoặc 46 năm. Một số nhà Ai Cập học đã đề xuất nâng cao hơn con số 41 năm thêm một thập kỷ tới 51 năm để phù hợp chặt chẽ hơn với niên đại một năm 48 và 49 vô danh ở Thượng Ai Cập. Tuy nhiên, nhà Ai Cập học người Đức Karl Jansen-Winkeln đã cho rằng tất cả những niên đại này nên được xác định là thời gian nắm giữ chức vụ Tư Tế Amun của Menkheperra, ông ta đã được ghi chép rõ ràng vào năm 48. Jansen-Winkeln lưu ý rằng "trong nửa thời gian đầu của Dyn 21, [các] HP Herihor, Pinedjem I và Menkheperra có các biểu tượng của hoàng gia và [vương] hiệu ở các mức độ khác nhau" trong khi ba vị vua Tanis đầu tiên (Smendes aka: Nesubanebded, Amenemnisu và Psusennes I) hầu như không bao giờ được nhắc đến ở Thượng Ai Cập với ngoại lệ là một tranh tường và đá tấm bia đá dành cho Smendes. Ngược lại, tên tuổi của những vị vua kế vị Psusennes I thuộc Vương triều 21 như Amenemope, Osorkon Già, và Siamun xuất hiện thường xuyên trong các tài liệu khác nhau từ Thượng Ai Cập trong khi Đại Tư Tế Theban Pinedjem II là người cùng thời với ba vị vua sau này không bao giờ chấp nhận bất kỳ các biểu tượng của hoàng gia hay tước hiệu trong suốt thời gian cai trị của mình.thumb|Sơ đồ ngôi mộ NRT III|liên_kết=https://vi.wikipedia.org/wiki/T%E1%BA%ADp_tin:NRT_III_e.jpg|thế=|239x239pxDo đó, hai niên đại năm 49 riêng biệt từ Thebes và Kom Ombo có thể được xác định là thời gian cầm quyền của Đại Tư Tế Menkheperra ở Thebes thay vì Psusennes I nhưng điều này vẫn chưa chắc chắn. Các biên tập viên cuốn Sổ tay Niên đại của Ai Cập cổ đại'' đã ước tính vương triều của Psusennes I khoảng 46 năm. Psusennes I chắc chắn phải có được mối quan hệ thân mật với viên Tư tế Amun ở Thebes trong suốt vương triều lâu dài của ông.

Trong thời gian trị vì lâu dài của mình, Psusennes xây dựng các bức tường bao quanh và phần trung tâm của Đại điện ở Tanis mà được dành riêng cho bộ ba Amun, Mut và Khonsu.

Tham khảo

Pharaon Vương triều thứ Hai mươi mốt của Ai Cập
Xác ướp Ai Cập cổ đại
Mặt nạ xác ướp


title: Gidy

text:
Gidy là một xã trong tỉnh Loiret, vùng Centre-Val de Loire bắc trung bộ nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 117-128 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Loiret


title: Mulsanteus havaniensis

text:
Mulsanteus havaniensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1863.

Chú thích

Tham khảo

Mulsanteus


title: Vương quốc

text:
Vương quốc là một vùng lãnh thổ hay quốc gia được cai trị bởi chế độ quân chủ mà đứng đầu là một vị Quốc vương hoặc Nữ vương (còn có nhiều cách gọi khác như Vua, Quân vương,...) và luôn được thừa kế trị vì theo cách cha truyền con nối. Vương quốc nói chung thường dùng để chỉ về các nhà nước thời phong kiến hoặc chiếm hữu nô lệ thời Trung cổ. Tuy nhiên, ngày này trong thế giới hiện đại vẫn tồn tại các nhà nước theo chính thể quân chủ nhưng người đứng đầu không còn nắm thực quyền (Quân chủ lập hiến), vì vậy vương quốc vẫn được sử dụng thông dụng như Vương quốc Liên hiệp Anh, Vương quốc Thái Lan, Vương quốc Brunei, Vương quốc Na Uy hay Vương quốc Thụy Điển hoặc một số nhà nước ở Trung Đông vẫn dùng danh xưng là Hồi quốc do một Sultan đứng đầu.

Một khái niệm tương đối gần gũi với vương quốc là công quốc, một vùng đất được trị vì bởi một người có tước hiệu công tước hoặc các vương công, Thân vương (ví dụ: Công quốc Monaco). Trong lịch sử có nhiều vương quốc cổ nổi tiếng như Vương quốc Phù Nam, Vương quốc Champa, Vương quốc Lào, Vương quốc Cao Ly, Vương quốc Bồn Man, Vương quốc Lâu Lan, Vương quốc Pháp, Vương quốc Phổ, Vương quốc Bayern, v.v. Trong một vương quốc có thể thực hiện cai trị theo chế độ tập quyền, quyền lực thống nhất và không phân chia, tuy nhiên có thể cấu trúc theo mô hình phân quyền, tức trong vương quốc tồn tại các tiểu vương quốc hay tiểu quốc do một vị vua/thủ lĩnh của tiểu quốc trị vì nhưng phải phục tùng quốc vương, như các tiểu quốc của Vương quốc Champa thời Trung cổ).

Ngoài ra, vương quốc còn là một thuật ngữ có nghĩa rộng được sử dụng không chỉ để mô tả về một vùng đất lãnh thổ mà còn dùng để chỉ về những địa điểm, vị trí, những vùng đất huyền bí, thần thoại như vương quốc thiên đường, vương quốc của trò chơi, vương quốc của tình yêu, vương quốc thú, vương quốc côn trùng, sâu bọ, vương quốc của cá, tôm'', v.v.

Xem thêm
 Quốc gia
 Nhà nước
 Đế chế
 Đế quốc

Tham khảo

Chế độ quân chủ


title: Phả Lại

text:
Phả Lại là một phường thuộc thành phố Chí Linh, tỉnh Hải Dương, Việt Nam.

Địa lý
Phường Phả Lại nằm ở phía tây thành phố Chí Linh, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp phường Văn An
Phía tây giáp tỉnh Bắc Ninh và tỉnh Bắc Giang với ranh giới là sông Thái Bình
Phía nam giáp phường Cổ Thành
Phía bắc giáp các xã Hưng Đạo và Lê Lợi.

Phường Phả Lại có diện tích 13,83 km², dân số năm 2010 là 21.309 người, mật độ dân số đạt 1.541 người/km².

Lịch sử
Phả Lại trước đây vốn là một thị trấn thuộc huyện Chí Linh, tỉnh Hải Dương.

Thị trấn Phả Lại nằm bên bờ sông Lục Đầu, nơi hợp lưu của các con sông: sông Cầu, sông Thương, sông Lục Nam, sông Đuống, sông Kinh Thầy và nhánh chính sông Thái Bình. Người Pháp gọi vùng đất này là Sept Pagodes.

Ngày 11 tháng 3 năm 1974, Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định số 22-BT sáp nhập xóm Cao Đường của xã Hưng Đạo vào thị trấn Phả Lại.

Ngày 16 tháng 1 năm 1981, Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định 19-CP. Theo đó, sáp nhập 3 thôn Phao Sơn, Thạch Thủy và Bình Giang của xã Cổ Thành vào thị trấn Phả Lại.

Ngày 12 tháng 2 năm 2010, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 09/NQ-CP về việc thành lập thị xã Chí Linh. Theo đó, thành lập phường Phả Lại thuộc thị xã Chí Linh trên cơ sở toàn bộ diện tích và dân số của thị trấn Phả Lại.

Ngày 10 tháng 1 năm 2019, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết 623/NQ-UBTVQH14 thành lập thành phố Chí Linh trên cơ sở toàn bộ diện tích và dân số của thị xã Chí Linh. Phường Phả Lại thuộc thành phố Chí Linh như hiện nay.

Giao thông
Phường có quốc lộ 18 chạy dọc từ đông sang tây với tổng chiều dài 4 km. Ngoài ra, trên địa bàn phường có tuyến đường sắt Yên Viên - Phả Lại chạy qua dài 4,4 km, tuyến đường thủy phía tây trên sông Thái Bình dài 4,5 km.

Các đường phố chính:

Đường Đặng Tính
Đường Nguyễn Thị Duệ
Phố Đồi Ban
Phố Ao Hà
Phố Thanh Niên
Đường Thanh Xuân
Phố Bồ Đề
Đường Lý Thường Kiệt

Đường Lục Đầu Giang
Phố Thành Phao 3
Phố Sùng Yên
Đường Thành Phao
Đường Thành Phao 2
Phố Hoàng Hoa Thám
Đường Trần Khánh Dư
Đường Ngọc Sơn

Chú thích

Xem thêm


title: Micragrotis lacteata

text:
Micragrotis lacteata là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở châu Phi, bao gồm Kenya.

Hình ảnh

Liên kết ngoài

Chú thích

Micragrotis


title: With Love (bài hát của Hilary Duff)

text:
With Love là đĩa đơn thứ hai của ca sĩ Mỹ Hilary Duff trong album thứ ba Dignity. Đĩa đơn được chính thức phát hành tại Hoa Kỳ ngày 19 tháng 2 năm 2007.

Đĩa đơn này lọt vào top 40 bảng xếp hạng Billboard Hot 100 trở thành đĩa đơn của Hil có thứ hạng cao nhất. Tuy không thành công như ở Mỹ nhưng tại Úc và Anh, đĩa đơn cũng lọt vào top 40. With Love đã giúp Hilary giành chiến thắng tại Teen Choice Award và MuchMusic Video Award.

Music Video
Diễn biến:
Video được đạo diễn bởi Matthew Rolston và quay hình tại một nhà hát opera ở San Francisco. Bài hát dược bắt đầu bằng sự cổ vũ nồng nhiệt của mọi người dành cho Hilary sau khi trình diễn. Cô trở lại sau sân khấu nơi người phụ tá đang cầm chiếc túi, một áo khoác và cái nón. Một người đàn ông (Kellan Lutz đóng) đứng bên ngoài và theo Duff đến một khách sạn kiểu cổ. Duff xịt ít dầu thơm lên cổ và bắt đầu chơi trò mèo và chuột với người đàn ông kia. Cô lộn ngược áo khoác ngoài và đội một bô tóc giả màu đen và tiếp tục đi. Lên cầu thang, Duff quăng đi chiếc áo khoác, thay bộ đầm màu trắng thành đen. Người đàn ông ngửi chiếc áo và theo Hilary vào trong thang máy, nơi họ bắt đầu hôn nhau. Video kết thúc với dòng chữ "To Be Continued" (còn tiếp). 60 giây trong video cũng được dùng làm quảng cáo cho sản phẩm dầu thơm With Love... Hilary Duff ở Bắc Mỹ.

Video With Love ra mắt tại trên TRL vào ngày 8 tháng 2 năm 2007. Lọt vào bảng xếp hạng ngày hôm sau tại vị trí thứ 8 sau đó dẫn đầu bảng xếp hạng trong 8 lần, "retired" sau 40 ngày trên bảng xếp hạng. Ở Canada, video giữ vị trí số 1 trên MuchMusic Top 30 Countdown, video đầu tiên đạt được thành tích như vậy.

Những bản Remix
Bản remix Richard Vission chỉ có hát câu "just do it with love, love, love, love". The Bimbo Jones remix phát hành ngày 20 tháng 2, và hai bản mix khác của Castillo và Dave Audé vs. Richard Vission, phát hành trên MySpace chính thức của Hilary.Housecrusherz remixed "With Love có 3 phiên bản: dub, club mix và remix edit. Một version ngắn hơn của A. Castillo đã có trên AOL Music.

Bảng xếp hạng

Các phiên bản

Promotional CD+DVD single
"With Love"
"With Love" (video)

CD single tại Úc
(Phát hành 17 tháng 3 năm 2007)
"With Love"
"With Love" (Richard Vission remix)
"Play with Fire" (Richard Vission remix radio edit)

CD single 1 tại Anh
(Phát hành 19 tháng 3 năm 2007)
 "With Love"
 "Play with Fire"

CD single 2 tai Anh
(Phát hành 19 tháng 3 năm 2007)
 "With Love"
 "With Love" (Housecrushers mix)
 "Play with Fire" (Vada mix)

Official versions
"With Love" (Richard Vission vs. Dave Aude edit)
"With Love" (Richard Vission vs. Dave Aude mix show)
"With Love" (Richard Vission vs. Dave Aude club mix)
"With Love" (Richard Vission vs. Dave Aude instrumental)
"With Love" (Richard Vission Big Room Love mix)
"With Love" (Richard Vission Big Room Love edit)
"With Love" (Big Woodie club)
"With Love" (Big Woodie radio)
"With Love" (A. Castillo club mix)
"With Love" (A. Castillo club mix instrumental)
"With Love" (A. Castillo radio edit)
"With Love" (A. Castillo radio instrumental)
"With Love" (Bermudez & Preve Scent of Seduction radio edit)
"With Love" (Bermudez & Preve Scent of Seduction mix show)

Chú thích

Đĩa đơn năm 2007
Bài hát của Hilary Duff
Bài hát năm 2007
Đĩa đơn quán quân Billboard Hot Dance Club Songs
Video âm nhạc do Matthew Rolston đạo diễn
Bài hát viết bởi Kara DioGuardi
Đĩa đơn quán quân Billboard Dance/Mix Show Airplay


title: Tillandsia sceptriformis

text:
Tillandsia sceptriformis là một loài thực vật thuộc họ Bromeliaceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador. Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Manzanares, J.M. & Pitman, N. 2003. Tillandsia sceptriformis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

S
Thực vật đặc hữu Ecuador


title: Cuspivolva mucronata

text:
Cuspivolva mucronata là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Ovulidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Cuspivolva
Ovulidae


title: Falsitromina tricarinata

text:
Falsitromina tricarinata là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Buccinidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Falsitromina


title: San Tomaso Agordino

text:
San Tomaso Agordino là một đô thị ở tỉnh Belluno trong vùng Veneto, có vị trí cách khoảng 110 km về phía bắc của Venice và khoảng 35 km về phía tây bắc của Belluno. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 766 và diện tích 19,2 km².

Đô thị San Tomaso Agordino có các frazione (đơn vị trực thuộc) Pecol.

San Tomaso Agordino giáp các đô thị: Alleghe, Cencenighe Agordino, Rocca Pietore, Taibon Agordino, Vallada Agordina.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Belluno
Thành phố và thị trấn ở Veneto


title: Tipula quadriloba

text:
Tipula quadriloba là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Lacon luzonicus

text:
Lacon luzonicus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1875.

Chú thích

Tham khảo

Lacon


title: Limoniscus yamato

text:
Limoniscus yamato là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Kishii miêu tả khoa học năm 1998.

Chú thích

Tham khảo

Limoniscus


title: Aslamidium coca

text:
Aslamidium coca là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Borowiec miêu tả khoa học năm 1998.

Chú thích

Tham khảo

Aslamidium


title: Kayatharu

text:
Kayatharu là một thị xã panchayat của quận Toothukudi thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Kayatharu có dân số 9497 người. Phái nam chiếm 50% tổng số dân và phái nữ chiếm 50%. Kayatharu có tỷ lệ 66% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 74%, và tỷ lệ cho phái nữ là 57%. Tại Kayatharu, 10% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Tamil Nadu


title: Xám

text:
Màu xám, đôi khi còn được gọi là màu ghi (gray, bắt nguồn từ từ tiếng Pháp gris /ɡʁi/), là màu thông thường được nhìn thấy trong tự nhiên. Nó được tạo ra bằng cách trộn màu trắng và màu đen trong các tỷ lệ khác nhau. Phụ thuộc vào nguồn sáng, mắt người có thể cảm nhận màu sắc của một vật hoặc là màu xám hoặc màu khác.

Hai màu được gọi là các màu bù nếu màu xám được tạo ra khi ánh sáng của hai màu này tổ hợp với nhau. Các màu gốc thuộc tâm lý là:
 Đen và Trắng
 Xanh lam và Vàng
 Đỏ và Xanh lá cây

Các tập hợp khác của các màu bù bao gồm:
 Màu da cam và màu xanh nước biển
 Màu vàng chanh và màu tía

Màu xám là tự bù (trong ảo giác quang học thì màu sắc có thể bị chuyển sang màu bù của nó nếu nhìn lâu vào một vật).

Sử dụng, biểu tượng, biểu hiện thông thường
 Màu xám đôi khi tượng trưng cho cuộc sống tẻ nhạt, chán ngắt, không có mục đích hay những người có cuộc sống khắc khổ.
 Chất tạo thành não người được nhắc tới như là có màu xám và được gọi là "chất xám", vì thế nó còn có nghĩa là những cái gì đó thuộc về trí thức. "Lý thuyết chỉ là màu xám..."
 Ở châu Âu và châu Mỹ, màu xám làm người ta liên tưởng tới mùa thu, thời tiết xấu và nỗi buồn.
 Màu xám được sử dụng để miêu tả chủ nghĩa công nghiệp, ngược lại với màu xanh lá cây để miêu tả chủ nghĩa môi trường.
 Tóc trở thành có màu xám khi người ta đứng tuổi, vì thế màu xám liên tưởng tới những người cao tuổi, và nó truyền cảm hứng cho việc đặt tên của tổ chức Gray Panthers ở Mỹ.
 Màu xám được sử dụng như màu của trang phục cho quân đội Liên minh miền Nam trong Nội chiến Hoa Kỳ, ngược lại với trang phục màu xanh lam của binh lính Liên bang miền Bắc Hoa Kỳ.

Tọa độ màu
 (Của màu mẫu)
 Số Hex = #808080
 RGB (r, g, b) = (128, 128, 128)
 CMYK (c, m, y, k) = (0, 0, 0, 50)
 HSV (h, s, v) = (0, 0, 50)

 RGB Các giá trị màu xám trong thang độ màu xám là các phương án của bất đẳng thức:

CMYK Các giá trị màu xám trong thang độ màu xám là các phương án của bất đẳng thức:
 khi .
Trên lý thuyết, có thể đạt được thang độ màu xám với mực hoàn hảo khi:
 và
HSV Các giá trị màu xám trong thang độ màu xám là các phương án của bất đẳng thức:
 khi .

Xem thêm
 Danh sách màu

Tham khảo

Màu sắc
Từ gốc Pháp


title: Hẻm núi Horseshoe (Alberta)

text:
Hẻm núi Horseshoe là một khu vực đất đá lởm chởm, được bao quanh là đồng cỏ tại tỉnh Alberta, Canada. Nó nằm ở khoảng 17 km về phía tây của Drumheller, dọc theo đường cao tốc số 9.

Tên gọi của hẻm núi này có nghĩa là "móng ngựa" do hình dạng của nó giống như một chiếc móng ngựa, dài khoảng 3 km, trải dài từ Đường cao tốc số 9 tới khu vực Kneehill Creek. Nó là nguồn gốc cho tên gọi thành hệ hẻm núi Horseshoe.

Xem thêm
Địa lý Alberta

Tham khảo

Địa mạo Alberta
Hẻm núi ở Canada


title: Abaria hamul

text:
Abaria hamul là một loài Trichoptera trong họ Xiphocentronidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Abaria


title: 14316 Higashichichibu

text:
14316 Higashichichibu (1977 ES7) là một tiểu hành tinh nằm phía ngoài của vành đai chính được phát hiện ngày 12 tháng 3 năm 1977 bởi H. Kosai và K. Hurukawa ở Trạm Kiso thuộc Đài thiên văn Tokyo.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 14316 Higashichichibu

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1977


title: Tam quốc chí (định hướng)

text:
Tam quốc chí có thể là:
 Tam quốc chí, là một bộ sử liệu cổ của Trung Quốc
 Tam quốc diễn nghĩa, tiểu thuyết hư cấu dựa trên bộ sử liệu trên
 Tam Quốc Chí, một bộ game chiến thuật trực tuyến phát hành bởi AsiaSoft
 Tam quốc chí là một bộ phim hoạt hình

Xem thêm
 Tam Quốc (định hướng)
 Tam quốc diễn nghĩa (định hướng)


title: Arrancy

text:
Arrancy là một xã ở tỉnh Aisne, vùng Hauts-de-France thuộc miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Aisne

Tham khảo

Xã của Aisne


title: Ceratina armata

text:
Ceratina armata là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Smith mô tả khoa học năm 1854.

Chú thích

Tham khảo

Ceratina
Động vật được mô tả năm 1854


title: Gauriac

text:
Gauriac  là một xã thuộc tỉnh Gironde trong vùng Nouvelle-Aquitaine tây nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Gironde

Tham khảo

Xã của Gironde


title: Cherier

text:
Cherier là một xã trong tỉnh Loire miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Loire

Tham khảo

Xã của Loire


title: Limnephilus morrisoni

text:
Limnephilus morrisoni là một loài Trichoptera trong họ Limnephilidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Tân bắc
Limnephilus


title: Hylaeus anmelanocephalus

text:
Hylaeus anmelanocephalus là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Rayment mô tả khoa học năm 1954.

Chú thích

Tham khảo

A
Động vật được mô tả năm 1954


title: Lasioglossum macoupinense

text:
Lasioglossum macoupinense là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Robertson mô tả khoa học năm 1895.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1895


title: Clanculus berthelotii

text:
Clanculus berthelotii là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Trochidae, họ ốc đụn.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Clanculus


title: Bội số chung nhỏ nhất

text:
Trong số học, bội số chung nhỏ nhất (hay còn gọi tắt là bội chung nhỏ nhất, được viết tắt là BCNN, tiếng Anh: least common multiple hoặc lowest common multiple (LCM) hoặc smallest common multiple) của hai số nguyên a và b là số nguyên dương nhỏ nhất chia hết cho cả a và b. Tức là nó có thể chia cho a và b mà không để lại số dư. Nếu a hoặc b là 0, thì không tồn tại số nguyên dương chia hết cho a và b, khi đó quy ước rằng LCM(a, b) là 0.

Định nghĩa trên đôi khi được tổng quát hoá cho nhiều số nguyên dương: Bội chung nhỏ nhất của a1,..., an là số nguyên dương nhỏ nhất là bội số của a1,..., an.

Ký hiệu
Bội số chung nhỏ nhất của hai số a và b được ký hiệu là [a,b], BCNN(a,b) hoặc LCM(a,b).

Ký hiệu tương tự cho bội số chung nhỏ nhất của a1,..., an.

Ví dụ

Bội của 4 là:

 0, 4, 8, 12, 16, 20, 24, 28, 32, 36, 40,...
(thêm 4 để được bội số tiếp theo).''

Bội của 6 là:

 0, 6, 12, 18, 24, 30, 36, 42, 48, 54, 60, 66,...

(thêm 6 để được bội số tiếp theo).

Bội chung của 4 và 6 là các số cùng xuất hiện trong hai dãy trên (không tính số 0):

 12, 24, 36, 48,...

Vậy bội chung nhỏ nhất của 4 và 6 là 12

Ứng dụng

Khi cộng, trừ hoặc so sánh các phân số, nó đặc biệt có ích khi tìm bội số chung của mẫu số, thường gọi là mẫu số chung nhỏ nhất (hay mẫu chung nhỏ nhất).

mẫu số 42 được sử dụng bởi vì nó là bội chung nhỏ nhất của 21 và 6.

Tính bội số chung nhỏ nhất

Tính qua ước số chung lớn nhất

Công thức dưới đây chuyển từ việc tính bội số chung nhỏ nhất sang tính ước số chung lớn nhất (GCD):

Có một thuật toán nhanh để tìm GCD mà không yêu cầu phân tích ra thừa số nguyên tố, đó là thuật toán Euclid.
Ví dụ:

Điều này làm giảm kích thước đầu vào, giảm bộ nhớ cho các giá trị trung gian.

Tìm bội chung nhỏ nhất bằng cách phân tích ra thừa số nguyên tố
Định lý cơ bản của số học nói rằng mọi số nguyên dương lớn hơn 1 có thể biểu diễn một cách duy nhất dạng tích các số nguyên tố (nếu không kể đến thứ tự của các thừa số). Như vậy các hợp số có thể coi như là các nguyên tố cấu thành hợp số. Ví dụ:

Ở đây chúng ta có hợp số 90 tạo thành bởi một nguyên tử 2, hai nguyên tử 3 và một nguyên tử 5.

Kiến thức này có thể giúp chúng ta tìm BCNN của một tập hợp các số.

Ví dụ: Tìm giá trị của BCNN(8,9,21).

Đầu tiên, ta phân tích từng số thành dạng tích lũy thừa các số nguyên tố.

Với mỗi số nguyên tố, nâng lũy thừa bậc cao nhất, tích của chúng cho ta giá trị BCNN cần tìm. Bốn thừa số nguyên tố 2, 3, 5 và 7, có bậc cao nhất lần lượt là 23, 32, 50, và 71. Do đó,

Thuật toán không thực sự hiệu quả bằng cách rút từ ước chung lớn nhất, bởi chưa có thuật toán hiệu quả để phân tích số nguyên, nhưng nó hiệu quả trong việc minh họa khái niệm.

Tính chất
 Với ký hiệu  và , ta có
 Tính chất giao hoán:
 Tính chất kết hợp:
 Mối quan hệ với ước chung lớn nhất:

 Trong trường hợp  và  nguyên tố cùng nhau, thì:
 Tính LCM của nhiều số thông qua cách tính LCM của hai số:

Với  thì

Xem thêm
 Ước số chung lớn nhất
 Giản ước dị thường
 Hàm Chebyshev

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Online LCM calculator
 Online lcm calculator
 Online LCM calculator
 Online LCM and GCD calculator - displays also fractions of given numbers
 Algorithm for Computing the LCM
 Least Common Multiple from Wolfram MathWorld

Số học
Số học sơ cấp


title: Soyans

text:
Soyans  là một xã thuộc tỉnh Drôme trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes đông nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Drôme

Tham khảo

 INSEE commune file

Xã của Drôme


title: Lacconectus javanicus

text:
Lacconectus javanicus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Brancucci miêu tả khoa học năm 1986.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Lacconectus


title: Thyrocopa usitata

text:
Thyrocopa usitata là một loài bướm đêm thuộc họ Oecophoridae. Nó là loài đặc hữu của Kauai, Oahu và Hawaii.

Chiều dài cánh trước là 7–11 mm. Con trưởng thành bay quanh năm. Màu nền cánh trước là màu naua.
Ấu trùng đã được sưu tập từ vỏ thối của Acacia koa.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Insects of Hawaii. Volume 9, Microlepidoptera
A revision of the endemic Hawaiian genus Thyrocopa (Lepidoptera: Xyloryctidae: Xyloryctinae)

Thyrocopa
Loài đặc hữu của Hawaii


title: Trichosetodes imperfectus

text:
Trichosetodes imperfectus là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Chú thích

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Trichosetodes


title: 1147 Stavropolis

text:
1147 Stavropolis là một tiểu hành tinh vành đai chính bay quanh Mặt Trời. Nó hoàn thành một chu kỳ quay quanh Mặt Trời là 3 năm. Chu kỳ tự quanh là 6 giờ. Nó được phát hiện bởi Grigory Neujmin ngày 11 tháng 6 năm 1929. Nó được đặt tên theo thành phố Stavropol ở phía nam nước Nga. Tên ban đầu của nó là 1929 LF.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1929


title: Crematogaster tanakai

text:
Crematogaster tanakai là một loài kiến, nó đã được phát hiện và mô tả bởi Hosoishi, S. & Ogata, K. năm 2009.

Chú thích

Tham khảo

Crematogaster
Động vật được mô tả năm 2009


title: Leptogyra inflata

text:
Leptogyra inflata là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Melanodrymiidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

Leptogyra


title: Priopus bioculatus

text:
Priopus bioculatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schwarz miêu tả khoa học năm 1902.

Chú thích

Tham khảo

Priopus


title: Smicridea dispar

text:
Smicridea dispar là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Loài này komt voor in het Neotropisch en het Nearctisch gebied.

Tham khảo

Trichoptera vùng Neotropic
Trichoptera vùng Nearctic
Smicridea


title: Hắc ín

text:
Hắc ín, còn gọi là dầu hắc, là một chất lỏng nhớt màu đen thu được từ chưng cất có tính phá hủy cấu trúc của các chất hữu cơ. Phần lớn hắc ín thu được từ than như là sản phẩm phụ của việc sản xuất than cốc, nhưng nó cũng có thể được sản xuất từ dầu mỏ, than bùn hay gỗ. Các "mỏ hắc ín" tự nhiên (ví dụ mỏ hắc ín La Brea ở Los Angeles) trên thực tế là nhựa đường (asphalt), chứ không phải hắc ín, và nếu chính xác hơn phải gọi là mỏ nhựa đường. Trong tiếng Anh và tiếng Pháp, "hắc ín" mang nghĩa chủ yếu là các sản phẩm thu được từ than, nhưng ở Bắc Âu, nó chủ yếu là để gọi sản phẩm thu được từ chưng cất gỗ, được sử dụng để tạo mùi cho kẹo (cùng với một số hương liệu khác).

Hắc ín là thành phần quan trọng trong các loại đường được trải nhựa đầu tiên nhất. Nó cũng được sử dụng như là chất gắn cho các ván ốp trần và để xảm thân tàu thủy và thuyền. Nó cũng được sử dụng để chống thấm nước cho thuyền buồm, nhưng ngày nay các loại thuyền buồm được làm từ các chất tổng hợp có khả năng chống thấm nước tự nhiên đã làm mất đi nhu cầu xảm thuyền. Hắc ín, trong đó đáng ngạc nhiên là hắc ín từ dầu mỏ, là một trong các chất hiệu quả nhất được sử dụng trong điều trị bệnh vẩy nến. Hắc ín là một chất tẩy trùng và cũng được sử dụng với công dụng như vậy.

Hiện nay, hắc ín được chia thành 2 loại chính, bao gồm:

- Hắc ín Rangoon: Là loại dầu hắc ín tự nhiên thu được ở Rangoon - Myanmar bằng cách đào các giếng với độ sâu khoảng 18m xuống dưới lòng đất.

- Hắc ín gỗ: Là loại hắc in thu được từ quá trình sản xuất gỗ.

Hắc ín Rangoon là dầu hắc ín tự nhiên thu được ở Rangoon bằng cách đào các giếng sâu khoảng 18 m (60 ft) xuống dưới lòng đất. Các giếng này cung cấp khoảng 412.000 bơrin (khoảng 98 triệu lít) chất lỏng này mỗi năm.

Hắc ín từ gỗ vẫn còn được sử dụng để làm chất xảm các loại thuyền gỗ truyền thống và mái bằng ván ốp của các nhà thờ cũ. Hắc ín gỗ cũng có sẵn ở dạng hòa tan và gọi là nước hắc ín, nó được sử dụng để:
 Tạo hương vị cho các loại kẹo (ví dụ Terva Leijona) và rượu (Terva Viina)
 Dầu thơm cho các nhà tắm hơi
 Chất chống gàu trong dầu gội đầu
 Thành phần trong một số mỹ phẩm

Xem thêm
 Bitum
 Dầu hắc ín
 Thực nghiệm nhỏ giọt dầu hắc ín
 Nhựa đường

Nguồn

 The Popular Encyclopedia or Conversation Lexicon’ Blackie & Son c 1890

Tham khảo

Dầu mỏ
Hóa dầu
Vật liệu xây dựng
Phụ gia thực phẩm
Polyme
Vật liệu
Hỗn hợp hóa học


title: Antillopsyche digitus

text:
Antillopsyche digitus là một loài Trichoptera hóa thạch trong họ Dipseudopsidae.

Tham khảo

Hóa thạch Bộ Cánh lông
Antillopsyche


title: Almonacid de Zorita

text:
Almonacid de Zorita là một đô thị trong tỉnh Guadalajara, Castile-La Mancha, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 826 người.

Tham khảo

Đô thị ở Guadalajara


title: Chalabre

text:
Chalabre (occitan: Eissalabra) là một xã của Pháp, nằm ở tỉnh Aude trong vùng Occitanie. Người dân địa phương trong tiếng Pháp gọi là Chalabrois.

Hành chính

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Site du château de Chalabre
 Chalabre et son canton en cartes postales anciennes
 Chalabre trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Chalabre


title: Parnassius loxias

text:
Parnassius loxias là một loài bướm ngày sinh sống ở vùng núi cao được tìm thấy ở Kirghizia và West Trung Quốc.It là một member of the Snow Apollo genus Parnassius of the Swallowtail (Papilionidae) family.

Hình ảnh

Tham khảo

Weiss, J.-C. 1992. The Parnassiinae of the World. Part 2. Sciences Nat, Venette; 87 pp.

Liên kết ngoài
Parnassius of the World'' Text và photos.

Parnassius
Côn trùng Pakistan


title: Cambarus veteranus

text:
Cambarus veteranus là một loài tôm càng sông trong họ Cambaridae. Chúng thường được tìm thấy ở Bắc Mỹ.

Chú thích

Tham khảo

Cambarus
Động vật được mô tả năm 1914
Động vật giáp xác nước ngọt Bắc Mỹ


title: Thin Blue Line (cocktail)

text:
Thin Blue Line là một cocktail ngắn bao gồm hai phần rượu mạnh vodka, rượu mùi cam Le Grand Marnier và một vài giọt rượu hương cam đắng Curaçao xanh dương. Khi được pha chế một cách thích hợp và chính xác thì ly rượu cocktail này sẽ có ba tầng ba màu rõ ràng. Sự chia tầng này do mật độ rượu khác nhau của ba loại rượu được dùng.

Cách pha chế
Trước tiên đổ một phần rượu hương cam Le Grand Manier vào ly. Sau đó từ từ đổ một phần rượu Vodka vào. Và cuối cùng thì rót nhẹ vài giọt rượu hương cam đắng Curaçao. Khi phà thành công, ly rượu sẽ có tầng ba màu: vàng, xanh dương và trắng từ đáy lên.
Trong số cocktail ngắn thì ly Thin Blue Line khó pha vì mấy giọt rượu cam đắng có thể rớt xuống đáy làm mất thẩm mỹ.

Tham khảo

Cocktail ngắn


title: Villers-Marmery

text:
Villers-Marmery  là một xã thuộc tỉnh Marne trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 101 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Villersmarmery