title: Thập bát ban võ nghệ

text:
Thập bát ban võ nghệ (chữ Hán: 十八般武藝) hay thập bát ban binh khí (chữ Hán:  十八般兵器) là 18 loại vũ khí cơ bản trong hệ thống chương trình của các môn phái võ thuật Trung Quốc cũng như một số môn võ cổ truyền Việt Nam, đặc biệt là các nhánh võ có xuất xứ từ Bình Định, Nam Trung Bộ Việt Nam.

Vũ khí cổ đại gồm rất nhiều loại nhưng được hệ thống hóa thành 18 môn loại. Đây là biểu hiện của quan niệm của người xưa cho rằng số 9 là số cùng của chữ số (vì nếu thêm 1 vào số 9 thì sẽ thành số 1 thêm 0. Trong 10 vị trí, số hạng 10 lại trở thành chữ số bé nhất vì vậy triết học, số học và lý học phương Đông dùng số 9 hay bội số của số 9 để biểu thị số mục nhiều. 18 là bội số của 9, vì vậy thập bát ban võ nghệ trở thành thuật ngữ được dùng cho tới ngày nay.

Lịch sử
Theo dã sử Trung Quốc, Đao, Thương và Cung tên do Hoàng Đế, một vị vua trong Ngũ Đế sống khoảng thế kỷ 26 trước Công nguyên đến Thế kỷ 21 trước Công nguyên, tạo ra. Tuy nhiên lịch sử nhân loại cho thấy, từ thời đồ đá con người đã biết sử dụng gậy gỗ, dao đá, búa đá, là những loại binh khí nguyên thủy trong cuộc đấu tranh sinh tồn chống lại các loài thú dữ và các bộ tộc hiếu chiến khác. Đến thời đồ đồng, các bộ lạc hoang sơ đã biết sử dụng đồng xanh (thanh đồng) mài làm dao, thương, việt (búa) v.v. và sau đó là thời đồ sắt với những vũ khí đầu tiên (không kể những công cụ sản xuất) được làm bằng sắt đúc. Đến đời Minh Trung Quốc (1368-1644), các loại vũ khí ngày càng đa dạng và cơ bản đã được phân chia thành 18 loại.

Tuy nhiên thuật ngữ "thập bát ban võ nghệ" hay "thập bát ban binh khí" trong lịch sử Trung Hoa cũng như Việt Nam thời cổ đại chưa hề thấy xuất hiện. Tạ Triệu Chiết đời Minh trong cuốn Ngũ tạp trở và Chử Nhân Hoạch đời Nhà Thanh trong Kiên hồ tập đều đã nói đến "thập bát ban võ nghệ". Rõ ràng khái niệm "thập bát ban võ nghệ" do người đời sau sáng tác ra, nhưng lịch đại cụ thể của thuật ngữ thì chưa ai xác định được, đòi hỏi những nghiên cứu hết sức công phu khác để có thể tìm về nguyên khởi.

Môn loại
Thập bát ban võ nghệ do niên đại, vùng đất và các chi phái võ thuật khác nhau có những quan niệm khác nhau, dẫn đến tình trạng ít nhiều thiếu thống nhất về mặt khái niệm. Từ xưa đến nay có hàng chục cách hiểu về hệ thống này:

Trung Quốc
Theo cuốn Ngũ tạp trở và Kiên hồ tập: mười tám ban binh khí bao gồm cung, nỏ, thương, đao, kiếm, mâu, thuẫn (khiên, mộc che), phủ, việt, kích, tiên (roi), giản, qua, thù (một loại côn bằng tre gỗ có cạnh, không có lưỡi), soa (đinh ba có ba mũi cao ngang nhau hoặc mũi giữa cao hơn), cương soa (vũ khí có 2 mũi nhọn), bừa, dây xích mềm, bạch đả (tay không tức quyền thuật). Người đời sau gọi đây là "mười tám ban nhỏ" (tiểu thập bát ban).
Gọi là mười tám ban lớn (Thập bát ban võ nghệ) có: đao, thương, kiếm, kích, côn, bổng (một loại gậy ngắn hơn côn), sóc (một loại binh khí cổ, cán dài hơn mâu), đáng, phủ (búa), việt, sản (kiểu như xẻng), bừa (bà), giản, chùy, soa, qua, mâu.
Gần hơn nữa thì chia 18 ban binh khí ra "chín dài và chín ngắn". Chín dài gồm: thương, kích, côn, việt, soa, đáng, siêu, câu, sóc, hoàn (vòng càn khôn, một loại vòng có những lưỡi dao gắn trên). Chín ngắn gồm: đao, kiếm, quải, phủ (rìu), tiên, giản, chùy, bổng (gậy), chử (cái chày).
Cách lý giải khác gồm đao, thương, kiếm, kích, đáng, côn, soa, bừa, tiên, giản, chùy (búa), phủ (rìu), câu, liềm, quải, cung tên, đằng bài.
Một cách lý giải nữa gồm mâu, đáng, đao, qua, sóc, tiên, giản, kiếm, chùy, trảo, kích, câu, việt, phủ, bài, bổng, thương, sao.
Thêm vào đó, còn cách phân loại: đao, thương, kiếm, kích, phủ (rìu), việt, câu, soa, tiên, [giản]], tên, chùy, trảo, đáng, liềm, sóc, côn, bổng.
Một lý giải khác cũng không kém phần phổ biến: đao, thương, kiếm, kích, việt, côn, soa, bừa, tiên, giản, chùy, phủ, câu, liềm, trảo đới (dây, song thủ đới), lan mã phù (phù chặn ngựa), cung tên.
Cũng không hiếm khi thập bát ban võ nghệ chỉ đao, thương, kiếm, kích, côn, soa, bừa, tiên (roi), giản, chùy, phủ, câu, liềm, trảo, hoàn (vòng), quải, đáng, cung tên (cung thỉ).
Ngày nay, giới võ thuật hiện đại giải thích 18 ban vũ khí là đao, thương, kiếm, kích, phủ (rìu), việt, câu, soa, tiên, giản, chùy, đáng, côn, sóc, bổng, quải, lưu tinh (chùy), trảo (móc câu).

Việt Nam
Ở Việt Nam trong võ cổ truyền Bình Định, thập bát ban võ nghệ được lý giải gồm mười tám môn loại: siêu đao, thương, giáo (một loại binh khí dài hơn thương), mác, kiếm, xà mâu, khiên, phủ hay phủ việt (búa), kích, roi, giản, chùy, đinh ba, cào, côn, dây vải hay dải lụa có buộc vật nặng ở đầu, tô, thủ cước (tay, chân, quyền). Hệ thống thập bát ban võ nghệ Việt Nam đã có từ thời Lê, thời Nguyễn và được đưa vào nội dung khảo hạch, thi cử để tuyển chọn các cử nhân, tiến sĩ võ. Nội dung thi tuyển này chủ yếu bao gồm bắn cung, phóng lao, lăn khiên, cưỡi ngựa, múa giáo, múa siêu đao, múa kiếm, đấu kích, múa côn, đánh quyền v.v.

Album

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mười tám ban binh khí cổ kim (một chương trong cuốn sách Võ thuật thần kỳ của Trịnh Cần và Điền Vân Thanh, Trung Quốc, Nhà xuất bản Hà Nội, H. 1996)

Vũ khí


title: Nomada indusata

text:
Nomada indusata là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Mitchell mô tả khoa học năm 1962.

Chú thích

Tham khảo

Nomada
Động vật được mô tả năm 1962


title: Hylaeus kaszabi

text:
Hylaeus kaszabi là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Dathe mô tả khoa học năm 1986.

Chú thích

Tham khảo

K
Động vật được mô tả năm 1986


title: Melanotus pishanensis

text:
Melanotus pishanensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Kishii miêu tả khoa học năm 1989.

Chú thích

Tham khảo

Melanotus


title: Scea superba

text:
Scea superba là một loài bướm đêm thuộc họ Notodontidae. Nó được tìm thấy ở Nam Mỹ, bao gồm Ecuador.

Ấu trùng ăn Passiflora manicata.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Species info


title: Paratalanta hyalinalis

text:
Paratalanta hyalinalis là một loài bướm đêm thuộc họ Crambidae. Nó được tìm thấy ở châu Âu.

Sải cánh dài 28–35 mm . Con trưởng thành bay từ tháng 6 đến tháng 7 tùy theo địa điểm.

Ấu trùng ăn Nettle, Verbascum thapsus và Centaurea jacea.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Lepidoptera of Belgium
 Paratalanta hyalinalis at UKmoths

Động vật được mô tả năm 1796
Paratalanta
Côn trùng châu Âu


title: Molophilus pectinatus

text:
Molophilus pectinatus là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Molophilus
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Ormosia orientobifida

text:
Ormosia orientobifida là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Ormosia (chi ruồi)
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Ansonia platysoma

text:
Ansonia platysoma là một loài cóc thuộc họ Bufonidae.
Loài này có ở Malaysia và có thể cả Brunei.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, và sông ngòi.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất nơi sống.

Liên kết ngoài
 https://amphibiaweb.org/cgi/amphib_query?where-genus=Ansonia&where-species=platysoma
 http://www.frogsofborneo.org/bufonidae/132-bufonidae/ansonia/platysoma

Tham khảo

 Inger, R., Das, I., Stuebing, R., Lakim, M. & Yambun, P. 2004. Ansonia platysoma. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

Ansonia


title: Propsephus haemorrhoidalis

text:
Propsephus haemorrhoidalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schwarz miêu tả khoa học năm 1899.

Chú thích

Tham khảo

Propsephus


title: Tipula neavei

text:
Tipula neavei là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Dorio

text:
Dorio là một đô thị trong tỉnh Lecco, trong vùng Lombardia của Ý, cự ly khoảng  về phía bắc của Milan và khoảng  về phía bắc của Lecco. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 355 người và diện tích là 12,7 km².

Dorio giáp các đô thị: Colico, Dervio, Introzzo, Pianello del Lario, Sueglio, Tremenico, Vestreno.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune.dorio.lc.it/

Đô thị tỉnh Lecco
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Roverbella

text:
Roverbella là một đô thị tại tỉnh Mantova trong vùng Lombardia của Italia, có vị trí cách khoảng 130 km về phía đông của Milano và khoảng 11 km về phía bắc của Mantova. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 8.047 người và diện tích là 63,2 km².

Đô thị Roverbella có các frazioni (các đơn vị trực thuộc, chủ yếu là các làng) Belvedere, Ca' Mantovane, Canedole, Castiglione Mantovano, Malavicina, và Pellaloco.

Roverbella giáp các đô thị: Castelbelforte, Marmirolo, Mozzecane, Nogarole Rocca, Porto Mantovano, San Giorgio di Mantova, Trevenzuolo, Valeggio sul Mincio.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Mantova
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: 9699 Baumhauer

text:
9699 Baumhauer (3036 T-1) là một tiểu hành tinh vành đai chính.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 9699 Baumhauer

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1971


title: Perdita optiva

text:
Perdita optiva là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1954.

Chú thích

Tham khảo

Perdita
Động vật được mô tả năm 1954


title: 5133 Phillipadams

text:
5133 Phillipadams (1990 PA) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 12 tháng 8 năm 1990 bởi R.H. McNaught ở Siding Spring.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 5133 Phillipadams

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1990


title: Badamia

text:
Badamia là một chi bướm nhảy ở Indoaustralia gồm 2 loài. Ấu trùng ăn các loài thuộc chi Chiêu liêu (Họ Trâm bầu).

Các loài
Chi này bao gồm các loài sau:
Badamia atrox (Butler, 1877)
Badamia exclamationis (Fabricius, 1775)

Hình ảnh

Tham khảo

 de Jong, R. & Treadaway, C. G. 2007 Hesperiidae of the Philippine Islands. In Butterflies of the World, Supplement 15 (ed. E. Bauer & T. Frankenbach), pp. 1–72. Keltern: Goecke & Elvers.
 Parsons M. 1999. The butterflies of Papua New Guinea: their systematics and biology. Academic Press, San Diego.
 Tennent, W. J. 2002. Butterflies of the Solomon Islands: systematics and biogeography. Storm Entomological Publications, Dereham, Norfolk, U. K.

Liên kết ngoài

 Badamia at funet
 Images representing Badamia at Consortium for the Barcode of Life

Họ Bướm nhảy


title: Jordanita notata

text:
Jordanita notata là một loài bướm đêm thuộc họ Zygaenidae. Nó được tìm thấy ở bán đảo Iberia và Trung Âu, qua phía bắc của vùng Địa Trung Hải (gồm Sicilia và Crete) tới Kavkaz và Nam Kavkaz.

Chiều dài cánh trước là 11–16 mm đối với con đực và 7,5-10,5 mm đối với con cái. Con trưởng thành bay từ cuối tháng 3 in Spain and to đầu tháng 7 in Trung Âu. They feed on mật hoa nhiều loài hoa khác nhau, bao gồm các loài Centaurea, Carduus và Knautia.

Ấu trùng ăn các loài Centaurea jacea, Centaurea scabiosa và Cirsium. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

Chú thích

Tham khảo
C. M. Naumann, W. G. Tremewan: The Western Palaearctic Zygaenidae. Apollo Books, Stenstrup 1999, ISBN 8788757153

Liên kết ngoài
Lepiforum e. V.

Jordanita
Côn trùng châu Âu
Procridinae


title: Parabarrovia

text:
Parabarrovia là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Loài
 Parabarrovia keelei Gibson, 1920
 Parabarrovia omilaki Lafontaine, 1998
 Parabarrovia ogilviensis Lafontaine, 1988

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database
Parabarrovia at funet

Noctuinae


title: Marilia lateralis

text:
Marilia lateralis là một loài Trichoptera trong họ Odontoceridae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Marilia


title: Haplochromis velifer

text:
Haplochromis velifer là một loài cá thuộc họ Cichlidae. Nó là loài đặc hữu của Uganda.

Nguồn
 Kaufman, L. 1996. Haplochromis velifer. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 4 tháng 8 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Động vật Uganda
Haplochromis
Động vật được mô tả năm 1933


title: Moustiers-Sainte-Marie (tổng)

text:
Tổng Moustiers-Sainte-Marie là một tổng ở tỉnh Alpes-de-Haute-Provence trong vùng Provence-Alpes-Côte d'Azur.
Tổng này được tổ chức xung quanh Moustiers-Sainte-Marie ở quận Digne-les-Bains. Độ cao từ 471 m (La Palud-sur-Verdon) đến 1 920 m (La Palud-sur-Verdon) với độ cao trung bình là 801 m.

Hành chính

Các đơn vị hành chính
Tổng Moustiers-Sainte-Marie gồm 3 xã với dân số 1 073 người (điều tra năm 1999, dân số không tính trùng)

|-
| Moustiers-Sainte-Marie || align="right" | 625 || align="right" | 04360 || align="right" | 04135
|-
| La Palud-sur-Verdon || align="right" | 297 || align="right" | 04120 || align="right" | 04144
|-
| Saint-Jurs || align="right" | 151 || align="right" | 04410 || align="right" | 04184
|}

Thông tin nhân khẩu

Xem thêm
 Alpes-de-Haute-Provence
 Quận của Alpes-de-Haute-Provence
 Tổng của Alpes-de-Haute-Provence
 Xã của Alpes-de-Haute-Provence
 Danh sách các tổng ủy viên hội đồng của Alpes-de-Haute-Provence

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Tổng Moustiers-Sainte-Marie trên trang mạng của Insee
 plan du canton de Moustiers-Sainte-Marie sur Mapquest
 Vị trí của tổng Moustiers-Sainte-Marie trên bản đồ nước Pháp

Moustiers-Sainte-Marie


title: Ansouis

text:
Ansouis là một xã của tỉnh Vaucluse, thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur, miền đông nam nước Pháp.

Tham khảo

Xã của Vaucluse


title: Yi So-yeon

text:
Yi So-yeon (Hangul: 이소연, Hanja: 李素姸, Hán-Việt: Lý Tố Nghiên, sinh ngày 2 tháng 6 năm 1978) là nữ phi hành gia người Hàn Quốc, cô được chọn để trở thành người Hàn Quốc đầu tiên bay lên Trạm vũ trụ Quốc tế (ISS) trên tàu vũ trụ Soyuz TMA-12 của Nga ngay khi còn là sinh viên tại KAIST.

Xem thêm
 Danh sách các chuyến bay vào vũ trụ đầu tiên theo quốc gia

Tham khảo

Liên kết ngoài

Spacefacts biography of Yi So-yeon
Phi hành gia đầu tiên của Hàn Quốc

Sinh năm 1978
Nhà du hành vũ trụ Hàn Quốc
Trạm Vũ trụ Quốc tế
Nhân vật còn sống
Nữ phi hành gia


title: Bons-en-Chablais

text:
Bons-en-Chablais là một xã trong tỉnh Haute-Savoie thuộc vùng Auvergne-Rhône-Alpes đông nam Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Haute-Savoie

Tham khảo
INSEE

Xã của Haute-Savoie


title: Molus (bướm)

text:
Thereus là một chi bướm ngày thuộc họ Lycaenidae.

Tham khảo

Hình ảnh

Eumaeini

en:Molus (butterfly)


title: Freystadt

text:
Freystadt là một đô thị ở Neumarkt bang Bayern thuộc nước Đức.

Tham khảo


title: Hydrovatus difformis

text:
Hydrovatus difformis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Régimbart miêu tả khoa học năm 1895.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Hydrovatus


title: Crepicardus klugii

text:
Crepicardus klugii là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Laporte miêu tả khoa học năm 1838.

Chú thích

Tham khảo

Crepicardus


title: Thủy điện Theun Hinboun

text:
Nhà máy thủy điện Theun Hinboun là một nhà máy thủy điện nổi tiếng tại tỉnh Borikhamxay, CHDCND Lào, thuộc nhóm các công trình đầu tiên .

Đập tạo hồ nước được hoàn thành vào năm 1998, cao 25 mét, gần Ban Keng Bit ở thượng nguồn Nam Theun (hay Nam Kading), là một nhánh của sông Mê Kông. Nhà máy chuyển hướng nước bằng đường hầm theo hướng gần như bắc-nam, qua (núi) Phou Hai 682 m, sang Nam Hinboun từ đó đổ vào sông Mekong.

Nhà máy thủy điện đặt ở Ban Nahin , cung cấp 220 MW, trong đó 210 MW được xuất khẩu sang Thái Lan. Công ty điều hành là Công ty Điện lực Theun Hinboun .

Theun Hinboun mở rộng
Theun Hinboun mở rộng là bậc trên của thủy điện Theun Hinboun. Theun Hinboun mở rộng có công trình đập và nhà máy đặt trên dòng Nam Gnouang (hay Nam Nhoang) tại ban Vangxouay muang Khamkeuth .

Nam Nhoang là phụ lưu của Nam Theun. Hồ mở rộng làm tăng đáng kể lượng nước trữ cho phát điện.

Theun Hinboun mở rộng đưa lại công suất 60 MW tại đập Nam Nhoang, và tăng thêm 220 MW cho nhà máy chính Theun Hinboun. Tông công suất mà dự án mở rộng mang lại là 280 MW .

Những chỉ trích

Dự án này được một số người nước ngoài, trong đó có tổ chức Sông ngòi Quốc tế, xem là gây hại cho cuộc sống của cư dân hạ nguồn hơn là mang lại lợi ích cho họ .

Tuy nhiên ở Lào thì kinh tế chưa phát triển, thủy điện Theun Hinboun gần như là điểm sáng đầu tiên. Do mật độ dân cư cực thấp (trung bình 22 người/km²), dọc Nam Kading chủ yếu là vùng núi không có dân, lưu vực chuyển hướng chỉ chiếm 30% lưu vực Nam Theun, diện tích hồ hẹp, nên nhà máy Theun Hinboun không gây tác động nào đáng kể. Ngoài ra một số cánh đồng lúa vốn chỉ làm một vụ dựa theo nước mưa, nay có điện năng để bơm nước để cấy trồng 2 vụ.

Điều chỉ trích phần nào đúng cho dự án mở rộng là Nam Theun 2, có lượng cư dân bị ảnh hưởng lớn hơn.

Tham khảo

Xem thêm
 Địa lý Lào
 Phou Hai in GeoNames

Liên kết ngoài

Mê Kông
Theun
Borikhamxay


title: Silesis punctatus

text:
Silesis punctatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia & Schimmel miêu tả khoa học năm 1991.

Chú thích

Tham khảo

Silesis


title: Oecetis laustra

text:
Oecetis laustra là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Chú thích

Tham khảo

Oecetis


title: Dagonville

text:
Dagonville  là một xã thuộc tỉnh Meuse trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 300 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Meuse


title: Mimastra malvi

text:
Mimastra malvi là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Chen miêu tả khoa học năm 1942.

Chú thích

Tham khảo

Mimastra


title: Callispa natalensis

text:
Callispa natalensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Baly miêu tả khoa học năm 1858.

Chú thích

Tham khảo

Callispa


title: Xenophrys wushanensis

text:
Xenophrys wushanensis (tên tiếng Anh: Wushan Horned Toad) là một loài lưỡng cư thuộc họ Megophryidae.
Đây là loài đặc hữu của Trung Quốc.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và sông ngòi.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Tham khảo

 Liang, F. & Changyuan, Y. 2004. Xenophrys wushanensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

]]

Xenophrys
Động vật lưỡng cư Trung Quốc
Động vật đặc hữu Trung Quốc


title: Melanotus corpulentus

text:
Melanotus corpulentus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia & Schimmel miêu tả khoa học năm 2002.

Chú thích

Tham khảo

Melanotus


title: Rhyacophila unisegmentalis

text:
Rhyacophila unisegmentalis là một loài Trichoptera trong họ Rhyacophilidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Rhyacophila


title: Ishanavarman II

text:
Ishanavarman II là một vị vua của Đế quốc Khmer được cho là đã trị vì từ năm 923 đến năm 928. Đế quốc của ông giới hạn ở Angkor và khu vực quanh Battambang về phía tây. Con trai thứ Yasovarman I đã kế thừa vương triều của ông vì người anh cả qua đời. Trong thời gian trị vì, đế quốc đã bị rơi vào cảnh hỗn độn và loạn lạc. Năm 921, người cậu Jayavarman IV đã thiết lậpo một thành phố đối thủ cách Angkor 100 km về hướng đông bắc. Ngoài ra không còn thông tin nào về vua Ishanavarman II. Ông mất vào năm 928 và có cái tên sau khi mất là Paramarudraloka.

Tham khảo

Mất năm 928
Vua Campuchia
Năm sinh không rõ


title: Vàng anh

text:
Vàng anh hay Vàng Anh có thể chỉ:
Chim vàng anh.
Các loài thực vật thuộc chi Vàng anh.
Tên của nữ nhà thơ và nhà văn Việt Nam Phan Thị Vàng Anh.
Tên của hài kịch tình huống có tương tác: Nhật ký Vàng Anh.

Xem thêm

Động vật được mô tả năm 1758
Oriolus


title: Le Saix

text:
Le Saix là một xã của tỉnh Hautes-Alpes, thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur, đông nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Hautes-Alpes

Tham khảo

Saix


title: Hata Kenjiro

text:
là một mangaka người Nhật. Ông là người đã sáng tác loạt truyện manga Chàng quản gia. Ông thích sưu tầm các đồ vật liên quan đến hoạt hình Nhật Bản như figurine. Ông đã kết hôn với diễn viên lồng tiếng Asano Masumi.

Sự nghiệp
Hata viết Chàng quản gia. Truyện được phát hành dài tập trên tạp chí Weekly Shōnen Sunday của nhà xuất bản Shogakukan từ tháng 10 năm 2004 đến tháng 4 năm 2017. Shogakukan phát hành 52 tập tại Nhật Bản từ tháng 2 năm 2005 đến tháng 6 năm 2017. Truyện được chuyển thể thành series anime và phim truyền hình. Năm 2018, Hata phát hành series Tonikaku Kawaii trên Tuần san Shonen Sunday.

Tác phẩm
God's Rocket Punch! (2002)
Heroes of the Sea Lifesavers (2003)
Thunder Goddess Sofia (2003)
Chàng quản gia (2004–2017)
Lucky Star: Comic à la Carte (2007)
Seiyu's Life! (2011; một dōjin manga với vợ của ông Asano Masumi, phát hành dưới tên của circle là Hajimemashite)
Ad Astra Per Aspera (2015)
Tonikaku Kawaii (2018–nay)

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Hata Kenjiro tại Websunday.net

Họa sĩ manga
Người Fukuoka


title: Xenopus largeni

text:
Xenopus largeni (tên tiếng Anh: Sidamo Clawed Frog) là một loài ếch trong họ Pipidae. Chúng là loài đặc hữu của Ethiopia.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, sông, đầm nước ngọt, arable l và, và vườn nông thôn. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Nguồn
 Largen, M., Tinsley, R. & Measey, J. 2004. Xenopus largeni. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Xenopus
Động vật lưỡng cư Ethiopia
Động vật đặc hữu Ethiopia
Động vật được mô tả năm 1995
Loài nguy cấp


title: Mesomima

text:
Mesomima là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae


title: Hyposmocoma eleuthera

text:
Hyposmocoma eleuthera là một loài bướm đêm thuộc họ Cosmopterigidae. Nó là loài đặc hữu của Hawaii. Loài địa phương ở Kilauea.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Insects of Hawaii. Volume 9, Microlepidoptera

Hyposmocoma
Loài đặc hữu của Hawaii


title: Chính An

text:
Chính An (tiếng Trung: 正安县, Hán Việt: Chính An thị) là một huyện tại địa cấp thị Tuân Nghĩa, Quý Châu, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 2595 km2, dân số năm 2002 là 580.600 người. Chính quyền huyện đóng ở trấn Phong Nghị. Mã số bưu chính là 563400. Chính quyền huyện đóng tại trấn Loại Sơn Quan.

Các đơn vị hành chính
Tuân Nghĩa có các đơn vị hành chính trực thuộc sau:

Các trấn
Phong Nghị (凤仪镇)
Thụy Khê (瑞溪镇
Khê (溪镇)
An Thường (安常镇)
Thổ Bình (土坪镇)
Lưu Độ (流渡镇)
Cách Lâm (格林镇)
Tân Châu (新州镇)
Miếu Đường (庙塘镇)
Tiểu Nhã (小雅镇)
Trung Quan (中观镇)

Các hương
桴焉乡
Dương Hưng (杨兴乡)
俭平乡
Tạ Bá Ngật Lão tộc Miêu tộc (谢坝仡佬族苗族乡)
Thị Bình Miêu tộc Ngật Lão tộc (市坪苗族仡佬族乡)
乐俭乡
Bích Phong (碧峰乡)
Ban Trúc (班竹乡)

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện tỉnh Quế Châu


title: Họ Bấc

text:
Họ Bấc (danh pháp khoa học: Juncaceae), là một họ khá nhỏ trong thực vật một lá mầm. Hiện tại người ta công nhận khoảng 7-8 chi với khoảng 400-430 loài. Các loài trong họ Juncaceae là cây thân thảo lớn chậm, có thân rễ, và trông rất giống như các loài cỏ thật sự. Chúng thường mọc trên các loại đất kém màu mỡ trong một loạt các môi trường ẩm. Nhiều loài có thể tìm thấy ở vùng ôn đới tới hàn đới, còn tại vùng nhiệt đới thường chỉ thấy có trên các núi cao, đặc biệt đa dạng tại khu vực Andes (3 chi đặc hữu), miền nam Nam Mỹ và New Zealand (2 chi). Một vài loài bấc là cây một năm, nhưng phần lớn là cây lâu năm. Các chi đa dạng nhất là Juncus (300 loài, có lẽ cận ngành), Luzula (115 loài).

Đặc điểm
Cây thân thảo, rất hiếm khi là cây bụi nhỏ, sống lâu năm hay một năm, mọc thành búi hay với thân rễ thẳng hoặc bò lan. Thân thẳng, hình trụ thon hay dẹp bên. Lá thường xanh và phát triển tốt trong một tổ hợp gốc trên một thân cây mọc thẳng, đôi khi suy giảm thành bao vỏ không phiến lá hay gần như không phiến lá tại gốc thân cây; bao lá thường kéo dài trên một đoạn ngắn trên cả hai mặt thành một cặp tai ngoài tại điểm nối với phiến lá; phiến lá của các lá ở gốc và trên thân cây thường thẳng hay hình chỉ, giống như lá cỏ và phẳng, hay hình trụ thon, không lông, ngoại trừ phần mép nhiều lông trên một số phiến lá giống như lá cỏ. Chúng mọc so le và thuộc dạng ba hàng lá (nghĩa là với 3 hàng lá trên thân cây, mỗi hàng lá mọc trên 1/3 đường xung quanh thân cây tính từ lá trước). Chỉ trong chi Distichia thì lá mới sắp xếp thành hai hàng. Các loài bấc trong chi Juncus có lá phẳng, không lông hay lá hình trụ. Lá của các loài địa dương mai thuộc chi Luzula thì luôn luôn phẳng và có các sợi lông dài màu trắng. Cụm hoa gồm các xim hoa liên kết lỏng lẻo, nhưng cũng có các cụm hoa đầu khá dày hay chùy hoặc ngù hoa trên ngọn và tại hai bên thân cây, hay 1 hoa. Hoa lưỡng tính hay hiếm khi là đơn tính và các loài này là đơn tính khác gốc, chủ yếu thụ phấn nhờ gió, cân đối, thường nhỏ, thường với 1 hay 2 lá bắc con tại gốc. Họ này thường có các đoạn bao hoa khô xác suy giảm với cánh hoa và lá đài không thể phân biệt. Cánh hoa hay lá đài mỏng, dạng giấy. Các đoạn của bao hoa là 3 hay 6, sắp xếp thành 1 hay 2 vòng xoắn, tự do, thường màu ánh xanh lục tới ánh nâu hay ánh đen, hiếm khi trắng hay ánh vàng, giống như mày. Nhị 3 hay 6, nếu là 6 thì 3 đối diện với các đoạn của bao hoa ở bên ngoài; chỉ nhị mỏng; bao phấn đính lưng, 2 ngăn, nứt theo khe nứt dọc; các hạt phấn thành bộ bốn. Bầu nhụy thượng, 1 ngăn hay chia thành 3 vách và 3 ngăn, hoặc cắt vách không hoàn thiện; noãn 3 và gài vào đáy bầu nhụy, hoặc nhiều và xếp hàng kép trên 3 thực giá noãn ở vách. Đầu nhụy 3, dạng nhũ (vú). Quả thường là quả nang không dày cùi thịt, 1-3 mảnh vỏ, nứt dọc theo vách ngăn. Hạt hình phỏng cầu, hình trứng hay hình thoi, nhỏ, đôi khi có phần phụ; phần phụ có đuôi; phôi thẳng, nhỏ, được che phủ bởi nội nhũ dày cùi thịt. Hạt của các loài chi Luzula phát tán nhờ kiến (Lengyel et al. 2010).

Các chi
Andesia. Có thể gộp trong chi Oxychloe.
Distichia
Juncus (bao gồm cả Microschoenus) - Bấc
Luzula (bao gồm cả Ebingeria, Juncoides) - Địa dương mai
Marsippospermum
Oxychloe (bao gồm cả Patosia). Có thể gộp cả Andesia.
Rostkovia

Sử dụng
Lớp ruột thân cây khô của các loài trong họ này đã từng được dùng làm một loại nến hay bấc đèn. Trong tiếng Nhật bấc được gọi là 'イグサ, igusa' và được sử dụng để dệt bề mặt mềm che phủ loại thảm tatami (畳).

Tiến hóa
Nhóm thân cây của họ Juncaceae có niên đại khoảng 88 triệu năm trước (Ma), nhóm chỏm cây phân kỳ khoảng 74 Ma (Janssen & Bremer 2004).

Phát sinh chủng loài
Về phát sinh chủng loài, với chi Juncus có lẽ cận ngành, xem Drábková et al. (2003) và Roalson (2005). Drábková và Vlcek (2009) cũng phát hiện thấy Juncus trifidus và J. monanthos là tách biệt với phần còn lại.
Cây phát sinh chủng loài của họ Bấc so với các họ khác trong bộ Hòa thảo liệt kê dưới đây là lấy theo APG III.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Juncaceae trong Watson L. và Dallwitz M. J. (1992 trở đi). The families of flowering plants: descriptions, illustrations, identification, and information retrieval. Phiên bản: 20-5-2010. http://delta-intkey.com
 Thông tin và ảnh


title: Coelaenomenodera chermesina

text:
Coelaenomenodera chermesina là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Fairmaire miêu tả khoa học năm 1897.

Chú thích

Tham khảo

Coelaenomenodera


title: Sông Lạch Tray

text:
Sông Lạch Tray là một con sông thuộc hệ thống sông Thái Bình, chảy qua tỉnh Hải Dương và Thành phố Hải Phòng.

Sông được tách ra từ sông Văn Úc tại địa phận xã Bát Trang (huyện An Lão - Hải Phòng), chảy theo hướng Đông đổ ra Biển Đông bởi cửa Lạch Tray cách nội thành Thành phố Hải Phòng khoảng hơn 10 km. Bãi biển Đồ Sơn nằm kẹp giữa cửa sông Lạch Tray và sông Văn Úc và bị ảnh hưởng phù sa của hai con sông này nên nước thường không trong xanh là vậy.

Sông Lạch Tray có chiều dài khoảng 49 km đi qua huyện Kim Thành (Hải Dương) 1 đoạn ngắn còn lại chủ yếu chảy qua các huyện, quận của Thành phố Hải Phòng là: An Lão, An Dương, Kiến An, Hải An, Lê Chân, Kiến Thụy. Quốc lộ 10 mới băng qua sông bằng cầu Trạm Bạc tại địa phận xã Lê Lợi (huyện An Dương) và đường cao tốc Hà Nội - Hải Phòng băng qua sông tại địa phận phường Hải Thành (quận Dương Kinh).

Trên sông có 7 cây cầu bắc qua sông là:
Cầu Trạm Bạc, nối huyện An Dương với huyện An Lão.
Cầu Kiến An, nối huyện An Dương với quận Kiến An.
Cầu Lãm Khê, nối huyện An Dương với quận Kiến An.
Cầu Bùi Viện, nối quận Lê Chân với quận Kiến An.
Cầu Võ Nguyên Giáp, nối quận Lê Chân với quận Dương Kinh.
Cầu Rào, nối quận Ngô Quyền với quận Dương Kinh.
Cầu trên cao tốc Hà Nội - Hải Phòng, nối quận Dương Kinh với quận Hải An.

Chú thích

Tham khảo
Vietnam Administrative Atlas, Nhà xuất bản Bản Đồ, 2004

Liên kết ngoài

Hệ thống sông Thái Bình
Sông tại Hải Phòng


title: Gaussia gomez-pompae

text:
Gaussia gomez-pompae là loài thực vật có hoa thuộc họ Arecaceae. Loài này được (H.J.Quero) H.J.Quero mô tả khoa học đầu tiên năm 1986.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Gaussia
Thực vật được mô tả năm 1986
Thực vật đặc hữu Mexico
Thực vật dễ tổn thương


title: Calomicrus nigriceps

text:
Calomicrus nigriceps là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Kimoto miêu tả khoa học năm 2004.

Chú thích

Tham khảo

Calomicrus


title: Chalepus guatemalanus

text:
Chalepus guatemalanus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Pic mô tả khoa học năm 1934.

Chú thích

Tham khảo

Chalepus


title: Leioproctus leucostomus

text:
Leioproctus leucostomus là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1917.

Chú thích

Tham khảo

Leioproctus
Động vật được mô tả năm 1917


title: Hymenolobium

text:
Hymenolobium là một chi thực vật có hoa thuộc họ Fabaceae. Nó thuộc phân họ Faboideae.

Chú thích

Tham khảo

Hymenolobium


title: Lützow, Nordwestmecklenburg

text:
Lützow là một đô thị tại huyện Nordwestmecklenburg, bang Mecklenburg-Vorpommern, miền bắc nước Đức.
Thành phố có diện tích 24,83 km2, dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 1551 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Nordwestmecklenburg


title: Nyctiophylax uncus

text:
Nyctiophylax uncus là một loài Trichoptera trong họ Polycentropodidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Tân bắc
Nyctiophylax


title: Cacyreus tespis

text:
Cacyreus tespis là một loài loài bướm thuộc họ Lycaenidae. Loài này có ở Nam Phi tới Ethiopia.

Sải cánh từ 15–25 mm đối với con đực và 17–25 mm đối với con cái. Cá thể trưởng thành mọc cánh quanh năm ở các vùng ấm hơn, nhưng thông thường từ tháng 8 tới tháng 5. Ở các nơi cao hơn, cá thể trưởng thành mọc cánh vào tháng 12 và tháng 1.

Ấu trùng ăn chồi và hạt non của các loài Geranium và Pelargonium.

Phân loài
Cacyreus tespis tespis (from West Cape along the coast to the East Cape and along the Drakensberg mountains to KwaZulu-Natal, Lesotho, the Orange Free State, Mpumalanga and the Limpopo Province)
Cacyreus tespis ghimirra Talbot, 1935 (Ethiopia)

Chú thích

Tham khảo

Động vật được mô tả năm 1804
Cacyreus


title: Dubrajpur

text:
Dubrajpur là một thành phố và khu đô thị của quận Birbhum thuộc bang Tây Bengal, Ấn Độ.

Địa lý
Dubrajpur có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 77 mét (252 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Dubrajpur có dân số 32.752 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Dubrajpur có tỷ lệ 56% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 65%, và tỷ lệ cho phái nữ là 46%. Tại Dubrajpur, 14% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang West Bengal


title: Ovipalpus piceus

text:
Ovipalpus piceus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1910.

Chú thích

Tham khảo

Ovipalpus


title: Apatania auctumnalis

text:
Apatania auctumnalis là một loài Trichoptera trong họ Apataniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Apatania


title: Megacerus albomaculatus

text:
Megacerus albomaculatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Teran & Kingsolver miêu tả khoa học năm 1977.

Chú thích

Tham khảo

Megacerus


title: Fiona Apple

text:
Fiona Apple (sinh 13 tháng 9 năm 1977) là một nữ ca sĩ người Mỹ, cô bắt đầu xuất hiện trước công chúng vào năm vào những năm thập niên 90 và giành được một hợp đồng ghi âm vào năm 1995.Cô cũng đã từng giành 1 giải Grammy vào năm 1998 dành cho Trình diễn giọng nữ rock xuất sắc nhất và 2 giải Grammy vào năm 2021 cho Trình diễn giọng nữ rock xuất sắc nhất cho ca khúc Sameika và Album nhạc Alternative xuất sắc nhất cho album Fetch The Bolt Cutters

Các giải Grammy

|-
| align="center" rowspan=3|1998 || Fiona Apple || Giải Grammy cho Nghệ sĩ mới xuất sắc nhất ||
|-
| rowspan=2|"Criminal" || Trình diễn giọng nữ rock xuất sắc nhất ||
|-
| Bài hát Rock hay nhất ||
|-
| align="center" rowspan=2|2001 || When the Pawn... || Album nhạc xuất sấc nhất ||
|-
| "Paper Bag" || Trình diễn giọng nữ Rock xuất sắc nhất||
|-
| align="center"|2003 || "Bridge over Troubled Water" (với Johnny Cash) || Hợp tác nhạc đồng quê hiệu quả nhất ||
|-
| align="center"|2006 || Extraordinary Machine || Album giọng Pop xuất sắc nhất ||
|-
| align="center"|2012 || The Idler Wheel Is Wiser Than the Driver of the Screw and Whipping Cords Will Serve You More Than Ropes Will Ever Do || Album giọng Pop xuất sắc nhất ||
|-
| align="center"|2020 || Fetch the Bolt Cutters || ||

Chú thích

Người đoạt giải Grammy
Nghệ sĩ của Epic Records
Ca sĩ Mỹ thế kỷ 20
Nhà văn Mỹ thế kỷ 20
Ca sĩ Mỹ thế kỷ 21
Nhà văn Mỹ thế kỷ 21
Ca sĩ nhạc alternative rock
Nữ ca sĩ nhạc rock Mỹ
Nữ ca sĩ-người viết bài hát Mỹ
Ca sĩ nhạc rock Mỹ
Người viết bài hát nhạc rock Mỹ
Nữ nhà văn Mỹ
Nghệ sĩ của Columbia Records
Nghệ sĩ dương cầm pop Mỹ
Nghệ sĩ dương cầm thế kỷ 20
Nữ nhà văn thế kỷ 20
Nghệ sĩ dương cầm thế kỷ 21
Nữ nhà văn thế kỷ 21
Người Mỹ theo chủ nghĩa nữ giới
Nhạc sĩ theo chủ nghĩa nữ giới
Người Manhattan
Ca sĩ Los Angeles
Ca sĩ Thành phố New York
Người viết bài hát California
Người viết bài hát New York
Nhà văn Thành phố New York
Nữ ca sĩ thế kỷ 21
Người ăn chay


title: Masiela Lusha

text:
Masiela Lusha (sinh ngày 23 tháng 2 năm 1985) là một diễn viên điện ảnh người, nhà thơ, nhà văn Mỹ. Cô trở nên nổi tiếng trong thập niên 2000 với vai diễn Carmen Lopez trong bộ phim sitcom George Lopez của Mỹ, vai này giúp cô giành một giải Young Artist Award.

 Sự nghiệp điện ảnh
2000: Father's Love, Lisa
2001: Summoning, Grace
2001: Lizzie McGuire, Model
2002: George Lopez, Carmen Lopez (101 episodes)
2003: Clifford's Puppy Days, Nina (46 episodes)
2004: Cherry Bomb, Kim
2005: Unscripted
2006: Law and Order: Criminal Intent, Mira
2007: Time of the Comet, Agnes
2008: Blood: The Last Vampire, Sharon
2009: Ballad of Broken Angels: Harmony, Harmony
2009: Lopez Tonight
2010: Kill Katie Malone, Ginger
2010: Of Silence, Annabelle
2010: Signed in Blood, Nina
2011: Under the Boardwalk: The Monopoly Story
2011: Tough Business, Grace
2011: Science of Cool

 Tác phẩm Inner Thoughts (1999)Drinking the Moon (2005)The Besa (2008)Amore Celeste (2009)Boopity Boop! Writes Her First Poem (2010)Boopity Boop! Goes To Hawaii (2010)The Call'' (2010)

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Official website

Nữ ca sĩ Albania
Nữ ca sĩ Mỹ
Sinh năm 1985
Nhà thơ Albania
Nữ diễn viên điện ảnh Albania
Nữ diễn viên truyền hình Albania
Nữ diễn viên Albania thế kỷ 20
Nữ diễn viên Albania thế kỷ 21
Nhân vật còn sống


title: (15035) 1998 WS3

text:
{{DISPLAYTITLE:(15035) 1998 WS3}}

(15035) 1998 WS3 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Seiji Ueda và Hiroshi Kaneda ở Kushiro, Hokkaidō, Nhật Bản, ngày 18 tháng 11 năm 1998.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 15001–16000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1998
Được phát hiện bởi Hiroshi Kaneda
Được phát hiện bởi Seiji Ueda
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Getafe

text:
Getafe là một đô thị trong Cộng đồng Madrid, Tây Ban Nha. Đô thị Torrejón de Velasco có diện tích km², dân số theo điều tra năm 2010 của Viện thống kê quốc gia Tây Ban Nha là người. Đô thị Torrejón de Velasco nằm ở khu vực có độ cao mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Đô thị ở Cộng đồng Madrid


title: Trận Issus

text:
Trận đánh Issus diễn ra tại miền nam Tiểu Á, vào tháng 3 năm 333 TCN trong cuộc xâm lược Ba Tư của liên quân Hy Lạp do vua xứ Macedonia Alexandros Đại đế cầm đầu. Sau khi liên minh Hy Lạp đánh bại các quan trấn thủ Ba Tư ở Tiểu Á trong trận Granicus, vua Ba Tư Darius III đã trực tiếp nắm quyền chỉ huy quân đội. Ông ta chiêu tập thêm binh mã và tổ chức hành quân vòng qua lưng quân Hy Lạp hòng chặt đứt tuyến đường tiếp tế của địch. Tuy nhiên, Alexandros đã kịp thời phản ứng và đánh tan quân của vua Ba Tư tại Issus. Chiến thắng này đã dọn đường cho Alexandros tiếp tục tiến sâu vào lãnh thổ Ba Tư.

Địa điểm
Hai bên giao chiến tại Miền Nam Issus, ngày nay thuộc Thổ Nhĩ Kỳ ở 2 bên con sông nhỏ có tên là Pinarus. Tại vị trí mà khoảng cách từ vịnh Issus đến vùng núi xung quanh là chỉ có 2,6 km (2 dặm), một nơi mà Hoàng đế Darius III không thể tận dụng lợi thế vượt trội của mình dù đại quân Ba Tư đông đảo hơn hẳn quân Macedonia.

Bối cảnh
Alexandros tiến vào châu Á năm 334 trước Công nguyên, và đánh bại các tổng trấn Ba Tư địa phương trong trận Granicus. Ông sau đó tiếp tục chiếm lĩnh tất cả vùng Tiểu Á, với ý tưởng chiếm tất cả các khu định cư ven biển để làm suy yếu sức mạnh của hạm đội Ba Tư. Ông chiếm các khu định cư quan trọng như Miletus năm 334 trước Công nguyên và Halicarnassus, sau một cuộc bao vây kéo dài bốn tháng, bắt đầu vào cuối tháng 12 năm đó. Trong khi Alexandros đóng quân tại Tarsus, ông nghe nói về Darius tập hợp một đội quân rất lớn ở Babylon. Nếu Darius tiến đến được Vịnh Issus, ông có thể sử dụng sự hỗ trợ của hạm đội Ba Tư dưới quyền Pharnabazus vẫn còn hoạt động ở biển Địa Trung Hải, do đó sẽ cắt bớt nguồn cung cấp của mình và có thể đổ bộ quân ở phía sau kẻ thù. Alexandros giữ đội quân chủ lực của mình tại Tarsus nhưng phái Parmenion tới trước để chiếm bờ biển xung quanh Issus. Trong tháng mười một, Alexandros đã nhận được báo cáo rằng quân đội Ba Tư đã tiến vào Syria, tới một thị trấn có tên là Sochi.

Tham khảo

Trận đánh liên quan tới Nhà Achaemenes
Lịch sử tỉnh Hatay
Năm 333 TCN
Trận đánh của Alexandros Đại đế


title: Pambujan, Bắc Samar

text:
Pambujan là một đô thị hạng 4 ở tỉnh Bắc Samar, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2000, đô thị này có dân số 25.394 người trong 4.432 hộ.

Barangay

Pambujan được chia thành 26 barangay.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn Philipin
Thông tin điều tra dân số năm 2000 của Philipin

Đô thị của Bắc Samar


title: Saint-Génard

text:
Saint-Génard là một xã trong tỉnh Deux-Sèvres trong vùng Nouvelle-Aquitaine ở phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 120 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Deux-Sèvres


title: Coelioxys cayennensis

text:
Coelioxys cayennensis là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Spinola mô tả khoa học năm 1841.

Chú thích

Tham khảo

C
Động vật được mô tả năm 1841


title: Anthophora affabilis

text:
Anthophora affabilis là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cresson mô tả khoa học năm 1878.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Anthophora
Động vật được mô tả năm 1878


title: Hyposemansis

text:
Hyposemansis là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Các loài
 Hyposemansis asbolaea Lower, 1903
 Hyposemansis singha Guenée, 1852

Tham khảo

 Hyposemansis at funet.fi
 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae


title: Djelfa (tỉnh)

text:
Djelfa () là một wilaya của Algérie. Tỉnh lỵ là Djelfa.

Tỉnh này được thành lập lần đầu thông qua đợt tái tổ chức hành chính năm 1974.

Phân chia hành chính
Tỉnh này bao gồm 12 huyện và 36 đô thị. Các huyện bao gồm:
 Messaâd
 Aïn El Ibil
 Birine
 El Idrissia
 Dar Chioukh
 Charef
 Faidh El Botma
 Sidi Ladjel
 Had Sahary
 Aïn Oussera
 Hassi Bahbah
 Đô thị cấp huyện: Djelfa

Các xã

Tham khảo

Liên kết ngoài
  Trang mạng chính thức

Tỉnh của Algérie
Tỉnh Djelfa


title: Jordanita cirtana

text:
Jordanita cirtana là một loài bướm đêm thuộc họ Zygaenidae. Nó được tìm thấy ở miền bắc Algérie và Tunisia.

Chiều dài cánh trước là 8–10 mm đối với con đực và 7–10 mm đối với con cái. Con trưởng thành bay từ tháng 5 đến tháng 6.

Chú thích

Tham khảo
C. M. Naumann, W. G. Tremewan: The Western Palaearctic Zygaenidae. Apollo Books, Stenstrup 1999, ISBN 8788757153

Liên kết ngoài
 The Barcode of Life Data Systems (BOLD)

Jordanita
Procridinae


title: Niederwil, Aargau

text:
Niederwil là một đô thị ở huyện Bremgarten, bang Aargau, Thụy Sĩ.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Đô thị của bang Aargau


title: Osirinus santiagoi

text:
Osirinus santiagoi là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Almeida mô tả khoa học năm 1996.

Chú thích

Tham khảo

Osirinus
Động vật được mô tả năm 1996


title: Vararia

text:
Vararia là một chi nấm thuộc họ Lachnocladiaceae. Chi có 54 loài phân bố rộng khắp.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Vararia at Index Fungorum

Lachnocladiaceae


title: Định Yên

text:
Định Yên là một xã thuộc huyện Lấp Vò, tỉnh Đồng Tháp, Việt Nam.

Địa lý
Xã Định Yên nằm nép mình bên bờ sông Hậu hiền hòa, cách trung tâm huyện khoảng 9 km về phía tây bắc, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp huyện Lai Vung
Phía tây giáp xã Định An
Phía nam giáp sông Hậu
Phía bắc giáp xã Bình Thành
Phía đông bắc giáp xã Vĩnh Thạnh.

Lịch sử

Quyết định 4-CP ngày 05 tháng 01 năm 1981, xã Định Yên thuộc huyện Thạnh Hưng.

Quyết định 36-HĐBT ngày 06 tháng 03 năm 1984 của Hội đồng Bộ trưởng, chia xã Định Yên thành 2 xã lấy tên là xã Định Yên, xã Định An

Quyết định 77-HĐBT ngày 27 tháng 06 năm 1989, xã Định Yên thuộc huyện Thạnh Hưng.

Nghị định 81-CP ngày 06 tháng 12 năm 1996, xã Định Yên thuộc huyện Lấp Vò.

Xã hội

Giáo dục
Xã Định Yên có 3 điểm trường Tiểu học chính, trong đó có 2 điểm trường đạt chuẩn Quốc gia:
Trường TH Định Yên 3 đạt chuẩn giai đoạn 1 năm 2016
Trường TH Định Yên 1 vừa được công nhận giai đoạn 2 năm 2020.

Cấp Trung học cơ sở có Trường Trung học cơ sở Định Yên.

Y tế
Có 1 trạm Y tế trên địa bàn xã, đáp ứng khá đủ nhu cầu khám, chữ bệnh của người dân.

Văn hóa
 Làng chiếu Định Yên:
Ở Định Yên có làng nghề dệt chiếu rất nổi tiếng, nên ca dao ở đây đã có câu:
Định Yên có vựa chiếu to,có chồng xứ Định (Yên) khỏi lo chiếu nằm.

Và cũng bởi trước đây, sợ ghe mua chiếu lui bến vì đã mua đủ chuyến, cho nên hễ dệt xong vài đôi chiếu là người làm tranh thủ đem đến chợ bán ngay cả những lúc về đêm. Nên từ đó hình thành nên cái chợ chiếu ban đêm mà người ta quen gọi là "chợ ma, chợ âm phủ". Cảnh chợ ấy ngày nay không còn nữa.

Di tích
Đình Định Yên
Chùa An Phước.

Giao thông
Có  tuyến QL54 đi qua,hệ thống giao thông ngày càng tương đối hoàn chỉnh, việc giao thương mua bán được dễ dàng, đặc biệt sau khi thông tuyến Cao Lãnh - Vàm Cống, thì lưu lượng phương tiện ngày càng gia tăng.

Chú thích

Tham khảo


title: Centrolene prosoblepon

text:
Centrolene prosoblepon là một loài ếch thuộc họ Centrolenidae.
Loài này có ở Colombia, Costa Rica, Ecuador, Honduras, Nicaragua, và Panama.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, rừng mây ẩm nhiệt đới và cận nhiệt đới, và sông ngòi.
Nó không được IUCN xem là loài bị đe dọa.

Hình ảnh

Tham khảo

 Kubicki, B., Bolaños, F., Chaves, G., Solís, F., Ibáñez, R., Coloma, L.A., Ron, S., Wild, E., Cisneros-Heredia, D. & Renjifo, J.M. 2004. Centrolene prosoblepon. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

Prosoblepon
Động vật lưỡng cư Colombia
Động vật lưỡng cư Costa Rica
Động vật lưỡng cư Ecuador
Động vật lưỡng cư Honduras
Động vật lưỡng cư Panama


title: Canas, São Paulo

text:
Canas là một đô thị ở bang São Paulo của Brasil, trong tiểu vùng Guaratinguetá. Đô thị này nằm ở vĩ độ 22º42'13" độ vĩ nam và kinh độ 45º03'19" độ vĩ tây, trên khu vực có độ cao 530 m. Dân số năm 2004 ước tính là 3.970 người. Đô thị Canas có diện tích 50,8 km². A Mật độ dân số là 77,92 người/km².

Thông tin nhân khẩu

Dữ liệu dân số theo điều tra dân số năm 2000

Tổng dân số: 3.614
 Dân số thành thị: 3.041
 Dân số nông thôn: 573
 Nam giới: 1.866
 Nữ giới: 1.748

Mật độ dân số (người/km²): 71,14

Tỷ lệ tử vong trẻ sơ sinh dưới 1 tuổi (trên một triệu người): 16,97

Tuổi thọ bình quân (tuổi): 70,64

Tỷ lệ sinh (số trẻ trên mỗi bà mẹ): 2,68

Tỷ lệ biết đọc biết viết: 90,13%

Chỉ số phát triển con người (HDI-M): 0,753
 Chỉ số phát triển con người - Thu nhập: 0,640
 Chỉ số phát triển con người - Tuổi thọ: 0,761
 Chỉ số phát triển con người - Giáo dục: 0,857
(Nguồn: IPEADATA)

Các sông

 Sông Paraíba do Sul
 Ribeirão Caninhas
 Ribeirão Canas
 Córrego do Tijuco Preto

Rodovias

 BR-116
 SP-58

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng của đô thị
 Página da câmara

Đô thị bang São Paulo


title: Vavray-le-Petit

text:
Vavray-le-Petit  là một xã thuộc tỉnh Marne trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 125 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Vavraylepetit


title: Phân ngành

text:
Trong phân loại học sinh vật, một phân ngành là một bậc phân loại nằm trung gian giữa ngành và lớp, hoặc giữa thứ ngành (còn gọi là phân thứ ngành) hoặc liên lớp và ngành.

Các phân ngành
Không phải mọi ngành đều phân chia thành các phân ngành. Một số phân ngành là:

Động vật
 Ngành Arthropoda: được phân chia thành các phân ngành Trilobitomorpha, Chelicerata, Myriapoda, Hexapoda và Crustacea,
 Ngành Brachiopoda: được phân chia thành các phân ngành Linguliformea, Craniformea và Rhychonelliformea,
 Ngành Chordata: được phân chia thành các phân ngành Urochordata, Cephalochordata và phân ngành lớn nhất của nó là Vertebrata.
Ngành Mollusca: được phân chia thành các phân ngành Conchifera và nhánh Aculifera.
Ngành Xenacoelomorpha: được phân chia thành các phân ngành Xenoturbelida và Acoelomorpha

Thực vật

Nấm

Thực vật nguyên sinh

Động vật nguyên sinh

Vi khuẩn

Vì khuẩn cổ

Tham khảo

Phân loại sinh học
Thuật ngữ sinh học
Danh pháp động vật học
Danh pháp thực vật học
Danh pháp nấm học
Danh pháp vì khuẩn
Danh pháp thực vật nguyên sinh
Danh pháp động vật nguyên sinh


title: (14340) 1983 RQ3

text:
{{DISPLAYTITLE:(14340) 1983 RQ3}}

(14340) 1983 RQ3 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henri Debehogne ở Đài thiên văn La Silla ở Chile ngày 2 tháng 9 năm 1983.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 14001–15000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1983
Được phát hiện bởi Henri Debehogne
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Danh sách tiểu bang Hoa Kỳ theo diện tích

text:
Dưới đây là danh sách các tiểu bang Hoa Kỳ xếp theo tổng diện tích, diện tích đất và diện tích mặt nước. Trong đó bang lớn nhất có diện tích gấp 5 lần Việt Nam, còn bang nhỏ nhất nhỏ hơn thành phố Hà Nội.

Tổng diện tích

Diện tích đất

Diện tích mặt nước

Xem thêm
 List of the largest country subdivisions by area

Tham khảo
All data is provided by the United States Census Bureau and is current as of 2000 with the exception of two more recent state government sources.

State source updated 2005 Michigan.gov

State source updated 2001 Wyoming.gov

Chú thích

Địa lý Hoa Kỳ
Diện tích


title: Augochlora thalia

text:
Augochlora thalia là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Smith mô tả khoa học năm 1879.

Chú thích

Tham khảo

Augochlora
Động vật được mô tả năm 1879


title: Amazonit

text:
Amazonit (đôi khi được gọi là "đá Amazon") là một dạng microclin fenspat màu xanh lá cây.

Tên gọi được lấy từ sông Amazon, nơi mà một vài đá màu xanh lá cây đã được tìm thấy, nhưng không chắc fenspat xanh lá cây có xuất hiện ở vùng Amazon hay không.

Amazonit là một khoáng vật chỉ xuất hiện ở một vài địa điểm. Trước đây, nó gần như chỉ được tìm thấy ở vùng Miass ở núi Ilmen, cách 50 dặm về phía tây nam của Chelyabinsk, Nga, chúng xuất hiện ở trong đá granit. Gần đây hơn, các tinh thể có chất lượng cao đã được tìm thấy từ đỉnh Pikes, Colorado, nơi mà chúng được tìm thấy có liên kết với thạch anh ám khói, Orthoclas, và albit trong đá granit hoặc pegmatit hạt thô. Crystal Park, El Paso County, Colorado là một nơi nổi tiếng với các tinh thể amazonit. Một vài nơi khác ở Mỹ cũng tìm thấy amazonit, cũng như trong đá pegmatit ở Madagascar và ở Brasil.

Bởi vì màu xanh lá cây sau khi đã đánh bóng, amazonit đôi khi được cắt và sử dụng như là đá quý, mặc dù nó rất dễ bị nứt vỡ.

Trong nhiều năm, lý do vì sao amazonit có màu xanh lá vẫn là một bí ẩn. Nhiều người cho rằng màu sắc này do đồng tạo nên vì các hợp chất của đồng thường có màu xanh nước biển hoặc xanh lá cây. Các nghiên cứu gần đây hơn cho rằng màu xanh nước biển – lá cây là do một lượng nhỏ chì và ngậm nước ở trong fenspat. (Hoffmeister and Rossman, 1985)

Ảnh của các mẫu vật Amazonit

Tham chiếu

http://www.mindat.org/show.php?id=184
http://webmineral.com/data/Microcline.shtml

Tham khảo

Fenspat


title: Monolepta trivialis

text:
Monolepta trivialis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Gerstaecker miêu tả khoa học năm 1855.

Chú thích

Tham khảo

Monolepta


title: USS Boxer (CV-21)

text:
USS Boxer (CV/CVA/CVS-21, LPH-4) là một trong số 24 tàu sân bay thuộc lớp Essex được chế tạo trong Thế Chiến II cho Hải quân Hoa Kỳ. Nó là chiếc tàu sân bay thứ năm của Hải quân Mỹ mang cái tên này để kỷ niệm chiếc tàu chiến Anh Quốc bị Hoa Kỳ chiếm giữ được trong cuộc Chiến tranh năm 1812. Boxer được đưa vào hoạt động tháng 4 năm 1945, quá trễ để có thể phục vụ trong Thế chiến II, nhưng đã hoạt động tích cực trong Chiến tranh Triều Tiên và được tặng thưởng tám Ngôi sao Chiến đấu. Nó được xếp lại lớp thành một tàu sân bay tấn công CVA vào đầu những năm 1950, sau đó thành một tàu sân bay chống tàu ngầm CVS, và cuối cùng là một tàu tấn công đổ bộ LPH chuyên chở máy bay trực thăng và lực lượng Thủy quân Lục chiến. Không giống như đa số các tàu sân bay chị em cùng lớp với nó, nó không được hiện đại hóa, nên trong suốt thời gian phục vụ sau này nó vẫn mang dáng dấp của một tàu sân bay lớp Essex thời Đệ Nhị Thế Chiến. Nó hoạt động như một tàu tấn công đổ bộ tại vùng biển Đại Tây Dương/Caribbe và tại Thái Bình Dương, đôi khi phục vụ như một tàu vận chuyển máy bay. Nó là tàu thu hồi chính của chuyến bay thử nghiệm ban đầu AS-201 không người lái của Chương trình Apollo; và nó đã được dự định để thu hồi chuyến bay Gemini 8, nếu như con tàu vũ trụ này không bị buộc phải đáp khẩn cấp xuống Thái Bình Dương.

Nó được cho ngừng hoạt động vào năm 1969, và bị bán để tháo dỡ vào năm 1971.

Thiết kế và chế tạo
Boxer là một tàu sân bay dạng thân dài thuộc phân lớp Ticonderoga trong lớp Essex. Nó được đặt lườn vào ngày 13 tháng 9 năm 1943 bởi hãng Newport News Shipbuilding tại Newport News, Virginia. Nó được hạ thủy vào ngày 14 tháng 12 năm 1944; được đỡ đầu bởi cô Ruth D. Overton, con gái của Nghị sĩ John H. Overton thuộc tiểu bang Louisiana; và được cho nhập biên chế vào ngày 16 tháng 4 năm 1945 dưới quyền chỉ huy của hạm trưởng, Đại tá Hải quân D. F. Smith.

Lịch sử hoạt động

1945-1956
Được hoàn tất quá trễ để có thể tham gia vào Thế Chiến II, Boxer gia nhập Hạm đội Thái Bình Dương tại San Diego vào tháng 8 năm 1945. Từ tháng 9 năm 1945 đến ngày 23 tháng 8 năm 1946, nó hoạt động ngoài khơi đảo Guam như là soái hạm của Lực lượng Đặc nhiệm 77 tại khu vực Tây Thái Bình Dương. Trong đợt hoạt động này, nó từng thăm viếng Nhật Bản, Okinawa, Philippines và Trung Quốc. Nó quay về San Francisco ngày 10 tháng 9 năm 1946 và hoạt động ngoài khơi bờ Tây Hoa Kỳ trong các nhiệm vụ thường xuyên trong thời bình. Vào ngày 10 tháng 3 năm 1948, nó là địa điểm mà một máy bay phản lực hải quân (chiếc FJ-1 Fury) lần đầu tiên hạ cánh trên một tàu sân bay. Nó rời Hoa Kỳ ngày 11 tháng 1 năm 1950 để phục vụ tại Viễn Đông; và sau khi hoàn tất nhiệm vụ cùng Đệ Thất Hạm đội tại Viễn Đông trong nửa đầu năm 1950, nó quay về đến San Diego ngày 25 tháng 6.

Chiến tranh Triều Tiên
Với sự bùng nổ của cuộc Chiến tranh Triều Tiên, nó được vội vã tung vào hoạt động để chuyên chở máy bay đến khu vực chiến sự. Từ ngày 14 đến ngày 22 tháng 7 năm 1950, nó thực hiện một chuyến đi kỷ lục vượt Thái Bình Dương trong 8½ ngày với 150 máy bay của Không quân và Hải quân cùng một ngàn binh sĩ. Trên chuyến đi trở về (từ ngày 27 tháng 7 đến ngày 4 tháng 8), nó còn rút ngắn kỷ lục xuống còn 7 ngày, 10 giờ và 36 phút. Sau khi được sửa chữa nhanh, nó khởi hành đi Viễn Đông vào ngày 24 tháng 8, lần này gia nhập Lực lượng Đặc nhiệm 77 để hỗ trợ trên không cho các đơn vị chiến đấu. Máy bay của nó đã yểm trợ cho cuộc đổ bộ lên Inchon ngày 15 tháng 9 năm 1950 cùng các hoạt động trên bộ khác cho đến tháng 11, khi nó quay về vùng bờ Tây Hoa Kỳ để đại tu.

Boxer rời San Diego để thực hiện lượt phục vụ thứ hai tại Triều Tiên vào ngày 2 tháng 3 năm 1951. Nó lại cùng Lực lượng Đặc nhiệm 77 hoạt động hỗ trợ cho các lực lượng trên bộ. Nó quay về đến San Francisco ngày 24 tháng 10 năm 1951. Tiếp tục lên đường ngày 8 tháng 2 năm 1952 cho lượt phục vụ thứ ba tại Triều Tiên, một lần nữa Boxer lại được bố trí cùng Lực lượng Đặc nhiệm 77. Trong các ngày 23 và 24 tháng 6, máy bay của nó tham gia vào cuộc không kích quy mô lớn nhắm vào đập thủy điện Sui-ho. Vào ngày 5 tháng 8, một đám cháy xảy ra trong sàn chứa máy bay đã khiến chín người chết và hai người bị thương nặng. Sau khi được sửa chữa tạm thời tại Yokosuka, Nhật Bản từ ngày 11 đến ngày 23 tháng 8, Boxer quay lại hoạt động ngoài khơi Triều Tiên. Nó quay về San Francisco ngày 25 tháng 9 và được sửa chữa cho đến tháng 3 năm 1953.

Chiếc tàu sân bay lên đường ngày 30 tháng 3 năm 1953 đi đến khu vực Viễn Đông, và đi đến khu vực chiến sự một tháng sau đó. Nó tham gia vào các hoạt động tác chiến cuối cùng trong cuộc xung đột tại Triều Tiên, và nó ở lại vùng biển châu Á cho đến tận tháng 11. Kể từ khi chiến tranh Triều Tiên kết thúc, Boxer thực hiện việc tuần tra dọc theo bờ Tây Hoa Kỳ và từng thực hiện ba chuyến đi đến Viễn Đông. Boxer được xếp lại lớp thành một tàu sân bay tấn công, ký hiệu CVA-21 vào tháng 10 năm 1952.

1956-1969

Được cải biến thành một tàu sân bay chống tàu ngầm CVS vào đầu năm 1956, Boxer thực hiện lượt phục vụ cuối cùng tại khu vực Tây Thái Bình Dương dưới vai trò này trong những năm 1956- 1957.

Cuối năm 1957, Boxer hoạt động trong một thời gian ngắn như một tàu thử nghiệm chở máy bay trực thăng tấn công phối hợp giữa Hải quân và Thủy quân Lục chiến. Vào năm 1958, nó là tàu chỉ huy cho Chiến dịch Hardtack, một chương trình thử nghiệm vũ khí hạt nhân tại khu vực Trung tâm Thái Bình Dương. Cuối năm đó, nó được chuyển sang Hạm đội Đại Tây Dương như một "tàu tấn công đổ bộ tạm thời" và sau đó được chính thức đặt lại ký hiệu là LPH-4 vào ngày 30 tháng 1 năm 1959.

Trong một thập niên tiếp theo sau, Boxer cùng lực lượng Thủy quân Lục chiến và máy bay trực thăng vận tải phối thuộc là một thành phần nòng cốt trong lực lượng đổ bộ phản ứng nhanh của Hoa Kỳ. Nó hoạt động chủ yếu tại vùng biển Caribbe, từng tham gia vào vụ Khủng hoảng tên lửa Cuba năm 1962 và can thiệp vào tình hình bất ổn và bạo loạn tại Cộng hòa Dominica năm 1965. Nó được bố trí đến vùng biển châu Âu vào cuối năm 1964 để tham gia chiến dịch Steel Pike. Vào giữa năm 1965, Boxer phục vụ như một tàu chuyên chở máy bay, đã vận chuyển hơn 200 máy bay và máy bay trực thăng đến Việt Nam như một phần của việc triển khai Sư đoàn Kỵ binh bay số 1.

Nó là tàu thu hồi chính của chuyến bay thử nghiệm AS-201 của Chương trình Apollo, chuyến bay đầu tiên không người lái nhằm thử nghiệm mô-đun chỉ huy/dịch vụ của con tàu, đã được hạ cánh vào ngày 26 tháng 2 năm 1966. Boxer cũng đã túc trực tại vùng biển phía Tây Đại Tây Dương chuẩn bị cho nhiệm vụ thu hồi chuyến bay Gemini 8 vào tháng 3 năm 1966. Tuy nhiên cơ hội này đã bị bỏ lỡ, khi Gemini 8 gặp phải trục trặc kỹ thuật và phải hạ cánh khẩn cấp xuống vùng biển Tây Thái Bình Dương. Sau đó nó thực hiện một chuyến đi thứ hai đến Việt Nam, lần này chở máy bay của lực lượng Thủy quân Lục chiến.

Boxer được cho ngừng hoạt động vào tháng 12 năm 1969, và bị bán để tháo dỡ vào tháng 2 năm 1971.

Phần thưởng
Boxer được tặng thưởng tám Ngôi sao Chiến đấu do thành tích hoạt động tại Triều Tiên.

Tham khảo

Chú thích

Thư mục

Liên kết ngoài
USS Boxer Veterans Association
Navy photographs of Boxer (CV-21)
USS Boxer in drydock at Hunter's Point Naval Shipyard

Xem thêm
 USS Boxer về những tàu chiến khác cùng tên của Hải quân Hoa Kỳ
 Danh sách các tàu sân bay
 Danh sách các tàu chiến trong Thế Chiến II

Tàu sân bay của Hải quân Hoa Kỳ
Tàu sân bay trong Thế Chiến II
Tàu sân bay trong chiến tranh Triều Tiên
Tàu sân bay trong chiến tranh Việt Nam


title: Tình Long

text:
Tình Long (chữ Hán giản thể: 晴隆县, bính âm: Qínglóng Xiàn, âm Hán Việt: Tình Long huyện) là một huyện thuộc Châu tự trị dân tộc Bố Y và dân tộc Miêu Kiềm Tây Nam, tỉnh Quý Châu, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 1327 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2002 là 270.000 người. Mã số bưu chính là 561400, huyện lỵ đóng ở trấn Liên Thành. Huyện Tình Long được chia thành 8 trấn và 6 hương.
Trấn: Liên Thành, Sa Tử, Kê Trường, Bích Ngân, Đại Hán, Trung Doanh, Hoa Cống và Quang Chiếu.
Hương: Mã Trường, An Cốc, Tử Mã, Trường Lư, Đại Điền và hương tự trị dân tộc Di Tam Bảo.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Tình Long

Kiềm Tây Nam
Đơn vị cấp huyện Quý Châu


title: Livron-sur-Drôme

text:
Livron-sur-Drôme là một xã thuộc tỉnh Drôme trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes đông nam nước Pháp. Xã Livron-sur-Drôme nằm ở khu vực có độ cao trung bình 107 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Livronsurdrome


title: Họ Dây hương

text:
Họ Dây hương (danh pháp khoa học: Erythropalaceae) la một họ thực vật hạt kín trong bộ Santalales. Họ này không được hệ thống APG III năm 2009 (không đổi so với hệ thống APG II năm 2003 và hệ thống APG năm 1998) công nhận mà chỉ coi là một phần trong họ Olacaceae s. l., nhưng được đề cập trong website của APG.

Đặc điểm
Họ này chứa các loài cây gỗ, cây bụi hay dây leo thân gỗ có tua cuốn ở nách lá (chi Erythropalum). Chúng chứa tinh dầu trong gỗ nhưng không có ở lá. Các loài này tích lũy nhôm. Các tế bào nhựa mủ của chi Heisteria có khớp nối hay không khớp nối. Do kiểu phát triển khác với các chi còn lại như thế nên các mối quan hệ của chi Erythropalum chưa được rõ ràng và làm cho nhiều tác giả tách riêng nó ra để lập thành họ Erythropalaceae. Các đặc trưng hình thái gần (plesiomorphy) chia sẻ giữa 3 chi là các lá đơn mọc so le, có cuống dài, mép lá nguyên, không có lá kèm, hoa lưỡng tính, không có đĩa tuyến và bầu nhụy dạng dưới bầu bao gồm 3 lá noãn. Các hoa mẫu 5 có thể là dạng 10 nhị hay 5 nhị với các nhị lép hay vảy xen vào giữa (Erythropalum và Heisteria asplundii Sleumer) và quả có vỏ quả trong mỏng dạng vảy cứng. Đài hoa đồng phát triển, đặc trưng ở chi Heisteria lại không hiện diện ở hai chi kia. Trong quả chín của chi Erythropalum, vỏ quả giữa màu đỏ tươi tách ra thành 5 mảnh vỏ uốn cong tương tự như đài hoa đồng phát triển ở chi Heisteria và có thể phục vụ một chức năng tương tự trong việc thu hút các loài chim phát tán quả.

Các nghiên cứu khác nhau dựa trên hình thái học hay giải phẫu học về họ Olacaceae chưa bao giờ nhận dạng rõ ràng một nhóm bao gồm các chi trong nhánh này trong khi nó lại nhận được sự hỗ trợ mạnh với các phân tích Bayes đối với các dữ liệu phân tử (Malécot & Nickrent, 2008). Maas & ctv. (1992) thông báo rằng giải phẫu gỗ liên kết Maburea với Heisteria trong khi phấn hoa học (Lobreau-Callen, 1980, 1982) và giải phẫu gỗ (Baas, 1982) lại kết nối nó với tông Couleae (tức họ Coulaceae).

Chi và loài
Họ này theo định nghĩa trên website của APG bao gồm 3-4 chi và khoảng 40 loài. Cụ thể là:
 Erythropalum Blume với 1 loài, E. scandens Blume ở khu vực Đông Dương (kéo dài tới Đông Malesia, tới khu vực các quần đảo Talaud và Flores).
 Heisteria Jacq. với khoảng 33 loài ở khu vực nhiệt đới châu Mỹ và 3 loài ở Tây Phi.
 Maburea Maas với 1 loài, M. trinervis Maas ở khu vực Guyana.
 Brachynema Benth. ? với 1-2 loài cây gỗ ở Nam Mỹ. (xem chi tiết dưới đây).

Brachynema
Website của APG đặt chi Brachynema trong họ này, nhưng GRIN lại xếp nó trong họ Olacaceae s. s. Chi Brachynema có các lá sắp xếp thành vòng, rất không đều về kích thước, cụ thể là chiều dài cuống lá, dao động từ 20 cm tới gần như không có và có các răng tuyến, cuống lá hình gối ở cả hai đầu. Hoa rất khác biệt: tràng hoa dạng ống hẹp có các thùy dạng mảnh vỏ và 5 nhị xen vào tại gốc, bầu nhụy hình cầu có đầu nhụy không cuống. Đài hoa hợp sinh đồng trưởng trong quả, tạo thành một chén dưới quả chứa 1 hạt; hạt có các ống dẫn theo chiều dọc, các bó mạch chạy dọc xuống phía dưới các ống dẫn. Có lẽ là vỏ quả.

Baas và ctv. (1982, xem xét Brachynema ramiflorum) chỉ ghi nhận các thạch bào thành mỏng không thường thấy. Tuy nhiên, trong vật liệu đã xem xét có vô số thạch bào lẫn trong vỏ, đôi khi chúng hình thành nên một lớp gần như liên tục phía ngoài trụ bì. Ngoài ra, thân, cuống, và lá non khô, ngay cả gân giữa cũng có các màng ngăn thạch bào hóa mạnh trong phần tủy; phần bên trong của ống trụ chất gỗ tạo thành rãnh máng mạnh. Sleumer (1984) miêu tả cụm hoa như là ngù hoa không lá bắc. Áo hạt gần như tiêu biến, và rất khó để liệt kê chi tiết về thành tế bào. Sleumer (1984) cũng miêu tả nội nhũ chứa tinh bột và các chất béo.

Các nhị hoa dường như so le với các thành phần của tràng hoa, là khá bất thường đối với bộ Santalales, và quả thực chi Brachynema có ít các đặc trưng giải phẫu rất khác biệt của bộ Santalales. Tuy nhiên, số lượng vỏ noãn - và phần lớn các chi tiết trong phôi học của nó, sự phát triển và thành phần hóa học - là không rõ. Các dữ liệu phân tử (K. Wurdack, trao đổi cá nhân) đặt nó ở đây, một vị trí mà ít nhất thì giải phẫu đốt và hình thái học khí khổng là phù hợp. Maas và ctv. (1992) lưu ý về sự tương tự giữa Maburea và Brachynema trong giải phẫu lá.

Brachynema thường được gắn liền với "Olacaceae" s.l., vì thế một số tác giả như Lobreau-Callen (1980) đã đặt nó trong Anacoloseae (xem bài Aptandraceae) còn Baas và ctv. (1982)) đã đặt nó cạnh Scorodocarpus (xem bài Strombosiaceae). Nó cũng từng được coi là có quan hệ với họ Ebenaceae (bộ Ericales), chẳng hạn như trong Reed (1955) và một số tác giả khác, trong khi trong một phân tích phát sinh chủng loài dựa theo hình thái học của Malécot năm 2002 thì nó dường như gần với họ Symplocaceae (bộ Ericales).

Ghi chú

Liên kết ngoài

 Erythropalaceae  trong L. Watson và M.J. Dallwitz (1992 trở đi), The families of flowering plants : descriptions, illustrations, identification, and information retrieval. Phiên bản: 20-5-2010. http://delta-intkey.com


title: Neonomopleus lopezcoloni

text:
Neonomopleus lopezcoloni là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia & Gudenzi miêu tả khoa học năm 2005.

Chú thích

Tham khảo

Neonomopleus


title: Maytenus stipitata

text:
Maytenus stipitata là một loài thực vật thuộc họ Celastraceae. Đây là một cây gỗ đặc hữu của México.

Chú thích

Tham khảo
 González-Espinosa, M. 1998. Maytenus stipitata. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 8 năm 2007.

Maytenus
Thực vật đặc hữu Mexico
Cây gỗ Mexico
Thực vật dễ tổn thương


title: Họ Xén tóc

text:
Họ Xén tóc (Cerambycidae) là một họ bọ cánh cứng đặc trưng bởi râu dài hơn thân của nó. Đây là một họ lớn với hơn 20.000 loài đã được miêu tả, hơn phân nửa chúng sống ở đông bán cầu.

Phân loại

Phân họ
Có 8 - 14 phân họ:
Anoplodermatinae
 Aseminae
Cerambycinae Latreille, 1802
Dorcasominae Lacordaire, 1869
 Disteniinae
Lamiinae Latreille, 1825
Lepturinae Latreille, 1802
Necydalinae Latreille, 1825
 Oxypeltinae
Parandrinae Blanchard, 1845
 Philinae
Prioninae Latreille, 1802
Spondylidinae Audinet-Serville, 1832
 Vesperinae

Các chi và loài đặc trưng

Moneilema – cactus longhorn beetle
Anoplophora chinensis – citrus long-horned beetle
Phymatodes nitidus
Anoplophora glabripennis – Asian long-horned beetle
Tetraopes tetrophthalmus – red milkweed beetle
Desmocerus californicus dimorphus – valley elderberry longhorn beetle
Petrognatha gigas – giant African longhorn
Rosalia alpina - Rosalia longhorn

Tham khảo

Tài liệu
Monné, Miguel A. & Hovore, Frank T. (2005) Electronic Checklist of the Cerambycidae of the Western Hemisphere. PDF  Cerambycids.com

Liên kết ngoài

cerambycoidea.com
Gallery  Photo gallery of worldwide long-horned beetles
Photo gallery "Longhorn beetles (Cerambycidae) of the West Palaearctic Region"
CDFA  Cerambycidae of the New World
Cerambycidae of French Guiana
National Museu, Rio, Brazil Holotype images
Iberodorcadion Coleoptera, Cerambycidae, Dorcadion - RedIRIS
VIDEOS - Longicornes (Dorcadion, Cerambycidae,Coleoptera)
Cerambycidae of Borneo pdf
BugGuide.net - Longhorned Beetles (Cerambycidae)
Anoplophora chinensis, citrus longhorned beetle on the University of Florida / Institute of Food and Agricultural Sciences Featured Creatures website
Coleoptera: Cerambycidae , University of Florida, Dept. of Entomology and Nematology

Họ côn trùng


title: Pseudominolia splendens

text:
Pseudominolia splendens là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Solariellidae.

Chú thích

Tham khảo

Pseudominolia
Động vật được mô tả năm 1897


title: Nippoptilia philippensis

text:
Nippoptilia philippensis là một loài bướm đêm thuộc họ Pterophoridae. Nó được tìm thấy ở Mindanao và Mindoro.

Sải cánh dài 15–19 mm. Con trưởng thành bay vào tháng 1, từ tháng 5 đến tháng 6 và vào tháng 8.

Etymology
The name of the species reflects the country of its origin.

Chú thích

Tham khảo

Nippoptilia
Động vật đặc hữu Philippines
Côn trùng Philippines


title: Rajakhedi

text:
Rajakhedi là một thị trấn thống kê (census town) của quận Sagar thuộc bang Madhya Pradesh, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Rajakhedi có dân số 19.023 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Rajakhedi có tỷ lệ 73% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 79%, và tỷ lệ cho phái nữ là 67%. Tại Rajakhedi, 15% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Madhya Pradesh


title: Nephrotoma crocea

text:
Nephrotoma crocea là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

Nephrotoma


title: Chưng khô

text:
Chưng khô (piroliza) là quá trình phân hóa các chất hữu cơ bằng nhiệt, dưới tác động của nhiệt độ cao, trong thời gian dài và trong điều kiện thiếu oxy và các chất oxy hóa khác.

Thường thì trong quá trình chưng khô các hợp chất hóa học phức tạp sẽ bị phân hủy thành các chất đơn giản hơn, có phân tử lượng nhỏ hơn (cracking). Trong một số trường hợp thì qua chưng khô có thể tạo ra các chất nung, là các chất đơn giản hơn về hóa học nhưng lại có cấu trúc mạng không gian, với nhiều thuộc tính vật lý rất thú vị. Cơ chế biến hóa trong quá trình chưng khô thường là khá phức tạp, còn về bản chất của hiện tượng này thì rất khó nghiên cứu trong các điều kiện mà nó tồn tại.

Trong công nghiệp thì chưng khô thường dùng để:
 Thu hồi các chất mônôme (có cấu trúc đơn phần) từ polymer (cấu trúc chuỗi đa phần) trong quá trình xử lý chất thải và tái thu hồi (recycling).
 Sản xuất đồ sứ.
 Sản xuất các vật liệu, nhất là các loại vật liệu chịu nhiệt.

Chưng khô là một công đoạn của quá trình hóa khí.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Trong tình huống con đường công nghệ nhiệt phân nhanh xúc tác Phòng thí nghiệm năng lượng tái tạo quốc gia

Trình kỹ nghệ
Phản ứng hữu cơ
Quá trình công nghiệp
Quá trình hóa học
Công nghệ xử lý chất thải


title: Anthophora trifasciata

text:
Anthophora trifasciata là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Radoszkowski mô tả khoa học năm 1886.

Chú thích

Tham khảo

Anthophora
Động vật được mô tả năm 1886


title: Euglossa cyanea

text:
Euglossa cyanea là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1899.

Chú thích

Tham khảo

Euglossa
Động vật được mô tả năm 1899


title: Andrena punctifrons

text:
Andrena punctifrons là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Morawitz mô tả khoa học năm 1876.

Chú thích

Tham khảo

P
Động vật được mô tả năm 1876


title: Hyphydrus cycloides

text:
Hyphydrus cycloides là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Régimbart miêu tả khoa học năm 1889.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Hyphydrus


title: Nam Hoa kinh

text:
Trang Tử, hay còn được biết đến rộng rãi hơn trong tiếng Việt với tên gọi Nam Hoa kinh, là một tác phẩm triết học, văn học Trung Quốc cuối thời Chiến Quốc (476–221 TCN) thường được cho là do Trang Chu viết. Tác phẩm chứa đựng nhiều điển tích và ngụ ngôn diễn đạt tư tưởng thái thậm vô vi của Đạo gia. Nam Hoa kinh cùng với Đạo đức kinh là hai tác phẩm quan trọng nhất của Đạo giáo.

Nam Hoa kinh là một tập hợp các giai thoại, ngụ ngôn, trọng ngôn và chi ngôn được thể hiện bằng thủ pháp nghệ thuật đặc sắc. Các giai thoại và ngụ ngôn trong Nam Hoa kinh trình bày quan điểm tư tưởng triết lí nhân sinh, cũng như cách nhìn nhận của con người về thị phi, thiện ác, sinh tử và mối quan hệ giữa con người với tự nhiên. Trong khi các triết gia Trung Quốc khác thường chú trọng tới vấn đề luân thường đạo lý hay trách nhiệm của mỗi cá nhân thì Trang Chu lại đề cao sự vô vi, hướng con người tới cảnh giới tiêu diêu tự tại để đắc Đạo.

Tuy thường được biết đến với vai trò của một tác phẩm triết học, song Nam Hoa kinh được đánh giá là một trong những áng văn chương vĩ đại nhất trong lịch sử văn học Trung Quốc, được Kim Thánh Thán liệt vào hạng nhất trong lục tài tử thư và được các học giả hiện đại xem là "tác phẩm quan trọng nhất thời Tiên Tần trong ngành nghiên cứu văn học Trung Quốc". Là một tuyệt tác ở cả mặt triết học lẫn văn học, Nam Hoa kinh có ảnh hưởng sâu sắc tới nhiều tác giả Trung Quốc và các nước đồng văn trong suốt 2.000 năm lịch sử. Nhiều nhà văn, nhà thơ nổi tiếng như Tư Mã Tương Như, Tư Mã Thiên thời Tây Hán, Nguyễn Tịch, Đào Tiềm thời Ngụy-Tấn-Nam-Bắc triều (222–589), Lý Bạch thời Đường (618–907), Tô Đông Pha và Lục Du thời Tống (960–1279), hay Nguyễn Trãi thời Lê Sơ (1428–1527) ở Việt Nam và Matsuo Bashō thời Edo (1603–1868) ở Nhật Bản đều chịu ảnh hưởng sâu sắc từ Nam Hoa kinh.

Lịch sử

Tác giả và lịch sử nội dung
Nam Hoa kinh thường được cho là do Trang Chu, cũng được gọi là Trang Tử, thời Chiến Quốc viết. Những sự tích truyền lại về cuộc đời Trang Chu thưởng rất mơ hồ. Ông được cho là sinh vào khoảng năm 369 TCN tại đất Mông (蒙), nước Tống (Thương Khâu, Hà Nam ngày nay) và qua đời vào khoảng năm 301, 295, hoặc 286 TCN. Trang Chu có lẽ đã từng sinh sống một thời gian tại nước Sở và sau đó là tại kinh đô Lâm Truy của nước Tề. Tuy tiểu sử của ông được Tư Mã Thiên ghi chép lại trong "Trang Tử liệt truyện" của Sử ký, nhưng hầu hết thông tin về ông trong tác phẩm này dường như cũng chỉ được rút ra từ chính các điển tích trong Nam Hoa kinh.

Kể từ thời nhà Hán (206 TCN – 220), chỉ có 7 thiên đầu tiên của Nam Hoa kinh, gọi là "Nội thiên" (內篇), được xác định là do chính Trang Chu viết – một quan điểm được phần lớn học giả ngày nay chấp nhận. Tuy nhiên, việc liệu có bất kỳ thiên nào trong số 26 thiên còn lại thuộc "Ngoại thiên" (外篇) và "Tạp thiên" (雜篇) do Trang Chu viết hay không vẫn luôn là một đề tài tranh luận trong giới nghiên cứu. Các học giả Trung Quốc từ thời nhà Tống đã xác định rằng một phần của tác phẩm có thể không phải do Trang Chu viết mà là do hậu thế thêm vào. Tuy không chắc chắn về tác giả của các thiên thuộc các phần "Ngoại thiên" và "Tạp thiên" song hầu hết các học giả đều chấp nhận rằng toàn bộ 33 thiên của Nam Hoa kinh đều có niên đại từ thế kỷ 4 đến thế kỷ 2 TCN.

Hình thái của Nam Hoa kinh trước thời nhà Hán vẫn còn là một bí ẩn, nhưng những ảnh hưởng của Nam Hoa kinh trong các tác phẩm triết học cuối thời Chiến Quốc như Quản Tử, Hàn Phi Tử, Hoài Nam Tử hay Lã thị Xuân Thu đã phần nào cho thấy sức ảnh hưởng của tác phẩm này tại hai nước Tề và Sở trong thế kỷ 3 TCN. Trong Sử ký, Tư Mã Thiên có nói rằng "sách Nam Hoa kinh có hơn mười vạn chữ", đồng thời cũng liệt kê một số thiên như "Ngư phủ", "Đạo chích", "Khư Khiếp", "Cang Tang Sở" nhưng không nhắc đến hai thiên quan trọng là "Tiêu dao du" và "Tề vật luận". Trong Hán Thư, Ban Cố ghi rằng Nam Hoa kinh gồm 52 thiên, được nhiều học giả xem là hình thái gốc của tác phẩm. Một vài dị bản khác của Nam Hoa kinh vẫn còn tồn tại tới tận thời nhà Đường (618–907), song một phiên bản ngắn hơn, phổ biến hơn gồm 33 thiên do Quách Tượng đời Tây Tấn chú giải mới chính là nguồn gốc của phiên bản lưu truyền ngày nay.

Năm 742, Đường Huyền Tông xuống chiếu sắc phong cho Trang Chu làm "Nam Hoa Chân nhân" (南華真人) và ban tên cho bộ sách của ông là Nam Hoa chân kinh (南華真經), chính thức liệt tác phẩm vào hàng kinh điển của Trung Hoa cổ đại. Tuy nhiên, phần lớn Nho gia Trung Quốc đều không xem Nam Hoa kinh là một "kinh" (經) thực sự do nó không phải là một tác phẩm Nho giáo.

Các bản chép

Một vài trích đoạn của Nam Hoa kinh đã được tìm thấy trên thẻ tre được chôn cất trong các ngôi mộ thời Chiến Quốc và thời Lưỡng Hán, đặc biệt là tại các di chỉ khảo cổ Song Cổ Đôi và Trương Gia Sơn. Bên cạnh đó, một thẻ tre thuộc nhóm Thẻ tre Quách Điếm có niên đại vào khoảng năm 300 TCN cũng có chứa một đoạn ngắn được cho là trích từ thiên "Khư Khiếp" (胠篋).

Nhiều đoạn của Nam Hoa kinh có niên đại vào thời Sơ Đường đã được nhà thám hiểm người Anh gốc Hungary Aurel Stein và nhà Hán học người Pháp Paul Pelliot phát hiện tại hang Mạc Cao, Đôn Hoàng khi họ thực hiện chuyến thám hiểm tại Trung Quốc vào những năm đầu thế kỷ 20. Những văn bản được phát hiện là tập hợp 12 thiên của phiên bản do Quách Tượng chú giải, hiện đang được cất giữ và bảo quản tại Thư viện Anh và Thư viện Quốc gia Pháp.

Trong số những Quốc bảo Nhật Bản được bảo quản tại Chùa Kōzan ở Kyōto, có một bản chép của Nam Hoa kinh có niên đại vào thời Muromachi (1338–1573). Bản chép này chứa tổng cộng 7 thiên hoàn chỉnh thuộc hai phần "Ngoại thiên" và "Tạp thiên", được cho là đã được sao chép từ phiên bản chú giải bởi đạo gia Thành Huyền Anh thời Sơ Đường.

Nội dung
Nam Hoa kinh là tập hợp các giai thoại, ngụ ngôn, trọng ngôn và chi ngôn có phần hóm hỉnh, hài hước và ý vị. Các giai thoại trong Nam Hoa kinh đa phần đều tương đối ngắn, ví dụ như câu chuyện vua Nam Hải tên là "Mau Lẹ" và vua Bắc Hải tên là "Thình Lình" đục bảy lỗ lên người vua Trung Ương là "Hỗn Độn" (thiên 7), hay câu chuyện Trang Chu ngồi xoạc chân gõ nhịp vào một cái vò và hát khi vợ ông mất (thiên 18). Tuy nhiên, Nam Hoa kinh cũng có một số giai thoại tương đối dài, ví dụ như câu chuyện về Liệt Ngư Khấu và Vu Hàm (thiên 7) hay khúc tấu của Hoàng Đế (thiên 14). Không giống với phần lớn các văn bản thời Tiên Tần khác, Nam Hoa kinh không được viết theo lối luận mà viết theo lối ngụ ngôn hoặc đối đáp. Các mẫu chuyện thường hóm hỉnh, giàu cảm xúc và không bị giới hạn bởi những thứ trần tục, thực tế.

Khác với các tác phẩm văn học cổ Trung Quốc khác, các mẫu chuyện ngụ ngôn trong Nam Hoa kinh không được dựa trên các truyền thuyết, hay thành ngữ, tục ngữ đã được lưu truyền trong dân gian mà dường như đều do đích thân Trang Chu sáng tác. Một số giai thoại mang hơi hướng kỳ ảo, như chuyện vật hóa thành người (thiên 18) – ẩn dụ sự biến đổi của vạn vật, trong khi một số khác thì có phần hoang đường, huyễn hoặc. Nam Hoa kinh cũng chứa đựng nhiều nhân vật kỳ dị mà có thể dễ dàng nhận biết là hư cấu, ví dụ như Cuồng Khuất (thiên 22), "Sĩ Thành Khỉ" (thiên 13), "Tử Lê" (thiên 6), hay một người tưởng tượng cánh tay trái hóa làm con gà, cánh tay phải hóa làm hòn đạn, cái xương cùng hóa thành bánh xe.

Là một bậc thầy ngôn từ, Trang Chu nhiều khi sa vào luận lý và biện luận nhưng sau đó lại đột ngột đảo ngược luận điểm hoặc đưa ra những lý lẽ hết sức phi lý nhằm chứng minh những điểm hạn chế của tri thức con người cũng như thế giới duy lý. Một số biện luận của Trang Chu, như trong cuộc tranh luận của ông với người bạn triết gia Huệ Thi về niềm vui của loài cá, thường được so sánh với Đối thoại Sokrates, và những nghịch lý mà Huệ Thi đưa ra ở gần cuối Nam Hoa kinh được cho là "giống Nghịch lý Zeno một cách ấn tượng."

Những điển tích nổi tiếng

"Trang Chu mộng hồ điệp"

Câu chuyện nổi tiếng nhất trong Nam Hoa kinh là tích "Trang Chu mộng hồ điệp", có nghĩa là "Trang Chu nằm mơ thấy mình hóa thành bướm", xuất hiện ở thiên thứ 2, "Tề vật luận".

Điển tích Trang Chu nằm mộng thấy mình hóa bướm gây ấn tượng sâu sắc tới mức đã xuất hiện những vở hí kịch dựa trên chủ đề này. Nội dung câu chuyện xoay quanh chủ đề "vật hóa", biểu thị rằng "phân biệt rạch ròi giữa tỉnh và mơ là một lối tư duy nhị nguyên sai lầm. Nếu ta [cố gắng] phân biệt, làm cách nào để biết được liệu ta đang mơ hay đang tỉnh?" Theo Ngô Quang Minh, Trang Chu "phấp phới giữa ảo và thực", vị trí của ông "là một vị trí của không vị trí, [ông] vượt qua vị trí những người khác bằng cách tiêu dao nhàn tản giữa họ."

"Cái chết của Hỗn Độn"
Một điển tích khác từ Nam Hoa kinh"Cái chết của Hỗn Độn"mô tả hậu quả nếu một người cố gắng làm trái tự nhiên.

Trang Chu cho rằng, vạn vật, vật nào cũng có tính tự nhiên của nó. Con người nếu được phát triển tự do năng khiếu tự nhiên của mình thì có thể đạt được hạnh phúc và phát triển bản thân một cách hoàn thiện. Đối với giai thoại này, Mair cho rằng Trang Chu đã vận dụng "Hỗn Độn" – một thuật ngữ trong thần thoại Trung Quốc dùng để chỉ sự hỗn loạn thuở khai thiên lập địa, lúc trời đất chưa phân rành mạch – một cách hài hước và đầy ý tứ để chứng minh cho cái mà ông tin là hậu quả tai hại của việc không thuận theo lẽ tự nhiên của vạn vật.

"Tranh luận về cái vui của cá"
Câu chuyện về cuộc tranh luận về cái vui của cá là một câu chuyện ngụ ngôn thường được so sánh với Đối thoại Sokrates ở Hy Lạp cổ đại.

Không rõ hàm ý thực sự của Trang Chu đằng sau cuộc đối thoại này là gì. Câu chuyện dường như cố gắng truyền tải thông điệp rằng "sự biết" chỉ đơn thuần là một trạng thái của tâm trí và ta không thể xác định liệu "sự biết" đó có bất kỳ giá trị khách quan nào hay không. Câu chuyện này được cho là một ví dụ về tài năng ngôn ngữ của Trang Tử, với việc ông khéo léo dùng lí lẽ để lập luận cho một quan điểm phản lí lẽ.

"Gõ nhịp vào một cái vò mà hát"
Một câu chuyện nổi tiếng khác  "Gõ nhịp vào một cái vò mà hát"  mô tả quan điểm của Trang Chu về cái chết.

Trang Chu dường như xem Cái chết chỉ là một quá trình tự nhiên, một sự chuyển tiếp từ hình thức này qua hình thức khác của một vật. Ở thiên thứ 2 – "Tề vật luận" – Trang Chu lập luận rằng cái chết có thể tốt hơn cuộc sống: "Làm sao tôi biết được ham sống không phải là một thái độ lầm lẫn? Làm sao tôi biết được kẻ sợ chết không giống như một em nhỏ lạc lối, quên mất đường về nhà?" Tóm lại, tác phẩm của ông dạy rằng "bậc thánh nhân xem cái chết nhẹ tựa lông hồng và bằng cách này họ đạt được hạnh phúc trọn vẹn", vạn vật đều biến thiên, một việc lúc này cho là khổ, lúc khác lại cho là vui, lúc này cho là phải, lúc khác cho là trái.

"Cái chết của Trang Chu"
Câu chuyện về cái chết của Trang Chu trong thiên 32 – "Liệt Ngư Khấu" – là một minh chứng cho sự hình thành của các giai thoại đầy màu sắc xoay quanh cuộc đời Trang Chu trong khoảng thời gian vài thập kỷ sau khi ông qua đời, đồng thời xây dựng và cũng cố những triết lý cốt lõi của phần "Nội thiên" xuất hiện trong "Ngoại thiên" và "Tạp thiên".

Danh sách thiên
Ghi chú

Chủ đề

Những câu chuyện ngụ ngôn trong Nam Hoa kinh chứa đựng những quan điểm diễn đạt tư tưởng triết học độc đáo và đặc sắc của Đạo gia. Chúng hướng con người trở về nguồn gốc để sống với tự nhiên, tức hợp thể với "Đạo", tránh xa mọi bổn phận chính trị và trách nhiệm xã hội, xem cái chết như một quá trình tự nhiên, đề cao những thứ mà người khác coi là vô dụng hay vu vơ và kiên quyết bác bỏ những giá trị và lý lẽ truyền thống. Các trường phái triết học khác của Trung Quốc cổ đại như Nho gia, Pháp gia, Mặc gia đều chú trọng đến những cải cách xã hội, chính trị hay đạo đức cụ thể nhằm giáo dưỡng con người và thông qua đó giải quyết những vấn đề nan giải và đau khổ trong nhân gian. Ngược lại, Trang Chu cho rằng chìa khóa hạnh phúc đích thực của con người là sự giải thoát khỏi thế gian và những lề lối, chuẩn mực của nó thông qua thuyết "vô vi" (無為), tức là hành động không dựa trên bất kỳ mục đích phấn đấu hay động cơ vụ lợi nào. Về cơ bản, tư tưởng "vô vi" đối lập với các hệ thống như chuẩn mực đạo đức và thể chế pháp luật mà Trang Chu xem là sự áp đặt, cưỡng chế, can thiệp vào bản tính tự nhiên của con người.

Nam Hoa kinh giải thích rằng vũ trụ là một thứ thay đổi theo cách tự nhiên mà không cần phải được điều khiển bởi một vị thần có ý thức nào và lập luận rằng con người có thể có hạnh phúc đích thực nếu sống thuận theo tự nhiên. Theo đó, con người — vì nhận thức của mình — thường có xu hướng tạo ra những "cặp nhị nguyên giả tạo" như thiện và ác, lớn và bé, hữu dụng và vô dụng, hay những hệ thống như Nho giáo, khiến họ bị tách rời khỏi sự tự nhiên của vũ trụ. Để mô tả những hành động ngớ ngẩn hay tự phát của con người, Trang Chu thường sử dụng phép loại suy về những người thợ thủ công hoặc nghệ nhân. Theo Burton Watson, "người thợ mộc, đồ tể lành nghề hay một người bơi giỏi không suy nghĩ hay phân vân về hành động mà họ nên thực hiện; kỹ năng đã trở thành một phần trong con người họ, đến nỗi họ chỉ hành động theo bản năng và tự phát mà không hề hay biết tại sao họ lại thành công."  Thuật ngữ "du" (遊) thường được sử dụng xuyên suốt Nam Hoa kinh để mô tả cách một kẻ sĩ giác ngộ "tiêu dao giữa vạn vật, vui hưởng lạc thú mà không bị ràng buộc bởi bất kỳ điều gì."

Nam Hoa kinh phản đối mạnh mẽ các hình thái chính phủ, có lẽ vì Trang Chu đã nhìn thấy được những vấn đề phức tạp của nó do "sự đối lập giữa con người và tự nhiên". Quan điểm của ông là phải thuận theo dòng chảy tự nhiên, các luật lệ để chuẩn hóa và cai trị chỉ dẫn tới một xã hội khó kiểm soát hơn. Tuy nhiên, không rõ Trang Chu liệu có quan điểm vô chính phủ hay không, vì các tham chiếu liên quan tới chính trị trong Nam Hoa kinh thường chú trọng hơn tới vấn đề rằng một chính phủ cần phải làm gì, hơn là việc loại chính phủ nào nên tồn tại.

Các học giả phương Tây từ lâu đã nhận thấy rằng Nam Hoa kinh mang khuynh hướng đối lập với chủ nghĩa duy lý. Trường phái Mặc gia, bắt nguồn từ Mặc Tử, là trường phái phức tạp nhất về mặt lý luận của triết học Trung Quốc cổ đại. Trong khi lập luận và lý luận đã trở thành một trong những đặc điểm nổi bật của triết học Hy Lạp cổ đại và về sau là toàn bộ triết học phương Tây, thì các nhà triết học Trung Quốc lại thường chú trọng hơn về chuẩn mực hay trực giác đạo đức. Trang Chu đóng một vai trò quan trọng trong tư tưởng hoài nghi truyền thống đối với chủ nghĩa duy lý, vì ông thường đảo ngược các luận điểm logic để châm biếm và khiến chúng trở nên thiếu tin cậy. Tuy vậy, Trang Chu không hoàn toàn chối bỏ các hình thức diễn đạt và lý luận, ông đơn thuần chỉ muốn chỉ ra rằng "việc quá phụ thuộc vào chúng có thể hạn chế tính linh hoạt của tư duy."

Ảnh hưởng và tiếp nhận
Nam Hoa kinh là tác phẩm văn học thuần túy có ảnh hưởng nhất tại Trung Quốc từ trước khi quốc gia này thống nhất vào năm 221 TCN. Vào thời điểm ra đời, chất lượng văn học, khả năng hư cấu và sáng tạo, năng lực ngôn từ của Nam Hoa kinh là vượt trội chưa từng có. Hầu như mọi đại thi hào hay đại văn hào trong lịch sử Trung Quốc, từ Tư Mã Thiên và Tư Mã Tương Như thời Lưỡng Hán, Nguyễn Tịch và Đào Tiềm thời Ngụy-Tấn-Nam-Bắc triều, Lý Bạch thời Đường cho tới Tô Đông Pha và Lục Du thời Tống, đều "thấm nhuần sâu sắc tư tưởng và nghệ thuật của Nam Hoa kinh."

Thời kỳ đầu
Dấu ấn Nam Hoa kinh trong các văn bản triết học cuối thời Chiến quốc như Quản Tử, Hàn Phi Tử, Hoài Nam Tử, và Lã thị Xuân Thu cho thấy dòng tri thức Trang Chu đã có ảnh hưởng khá lớn ở hai nước Tề và Sở vào thế kỷ thứ 3 TCN. Tuy nhiên, dưới thời Tần và Hán — khi triều đình độc tôn Pháp gia và Nho giáo — Nam Hoa kinh dường như không được đánh giá cao. Một ngoại lệ hiếm hoi có lẽ là trường hợp của học giả thời Hán Giả Nghị và bài "Phục điêu phú", một trong những bài phú đầu tiên. Dù không hề đề cập trực tiếp, một phần sáu dung lượng "Phục điêu phú" được Giả Nghị trích từ Nam Hoa kinh.

Sau sự sụp đổ của nhà Hán vào năm 207 và thời kỳ chiến loạn Tam Quốc, cả Nam Hoa kinh lẫn Trang Chu bắt đầu nổi tiếng và được ca tụng. Hai nhà thơ thế kỷ thứ ba, Nguyễn Tịch và Kê Khang, cùng là thành viên Trúc lâm thất hiền và đều hâm mộ nhiệt thành Nam Hoa kinh. Thậm chí, Nguyễn Tịch từng có một bài luận mang tựa đề "Đạt Trang luận", đến nay vẫn còn tồn tại. Thời kỳ này, Nho giáo tạm thời nhường vị thế cho Đạo giáo phục hưng. Nhiều nhà thơ, nghệ sĩ, nhà thư pháp hay những văn bản bói toán cổ như Dị kinh đều chịu ảnh hưởng từ Nam Hoa kinh.

Đạo giáo và Phật giáo
Nam Hoa kinh được xem là "tác phẩm quan trọng nhất của Đạo giáo" với phần "Nội thiên" thể hiện rõ những tư tưởng cốt lõi của triết học Đạo gia. Vào thế kỷ thứ 4, Nam Hoa kinh trở thành nguồn biểu trưng và thuật ngữ chính cho một trường phái Đạo giáo mới gọi là "Thượng thanh" rất phổ biến trong giới quý tộc nhà Tấn (266–420). Đạo giáo Thượng thanh mượn nhiều thuật ngữ đáng chú ý trong Nam Hoa kinh như "chân nhân", "thái thanh", "tâm trai", và mặc dù được dùng với nghĩa hơi khác một chút, những thuật ngữ này vẫn cho thấy vai trò quan trọng của Nam Hoa kinh.

Nam Hoa kinh ảnh hưởng mạnh mẽ tới quá trình Phật giáo thích ứng với văn hóa Trung Quốc sau khi du nhập từ Ấn Độ vào thế kỷ thứ 1. Chi Tuần, Phật tử quý tộc đầu tiên ở Trung Quốc, đã viết một bài bình luận Nam Hoa kinh nổi bật vào khoảng giữa thế kỷ thứ 4. Nam Hoa kinh cũng đóng một vai trò quan trọng trong sự hình thành Phật giáo Thiền tông, phát triển từ "sự kết hợp tư tưởng giữa Phật giáo và Đạo giáo cổ." Cũng như Nam Hoa kinh, Thiền tông hoài nghi mọi ngôn từ và lập luận, tin chắc rằng có thể tìm thấy "Đạo" trong vạn vật, kể cả trong phân và nước tiểu, ưa chuộng những đoạn công án hay đối thoại thách đố.

Thời trung đại
Nam Hoa kinh, như một ví dụ ưu việt cho các ý tưởng triết học Đạo giáo, vẫn tiếp tục duy trì vị thế nổi bật trong suốt chiều dài lịch sử Trung Quốc. Cố Viêm Vũ than thở việc chính quyền áp dụng quá hời hợt Nam Hoa kinh trong các bài luận khoa cử, xem đó như một minh chứng cho sự suy đồi đạo đức xã hội cuối thời nhà Minh (1368–1644). Trong đại kì thư Hồng Lâu Mộng, nhân vật chính Giả Bảo Ngọc thường tìm đến Nam Hoa kinh như một nguồn an ủi mỗi khi anh tuyệt vọng trước những mối tình và mối quan hệ đầy mâu thuẫn. Câu chuyện Trang Chu gõ nhịp vò ngồi hát ngay sau khi vợ qua đời đã truyền cảm hứng cho một thể loại nhạc dân gian gọi là tang cổ, phổ biến ở hai tỉnh Hồ Bắc và Hồ Nam tới tận thế kỷ 18, 19.

Các nước đồng văn

Nam Hoa kinh lần đầu được truyền bá tới Nhật Bản vào khoảng thế kỷ thứ 4 đến thứ 7 và đã nhanh chóng trở thành một tác phẩm được ưa chuộng bởi tầng lớp tinh hoa. Các câu chuyện ngụ ngôn của tác phẩm này thường trở thành chủ đề chính trong những cuộc tranh luận giữa các quý tộc Nhật Bản. Những bình luận mang ảnh hưởng Phật giáo về Nam Hoa kinh trong tác phẩm Trang Tử quyện trai khẩu nghĩa của danh sĩ Lâm Hi Dật (林希逸) đời nhà Tống đã tạo ảnh hưởng sâu sắc lên trường phái thơ haikai của Nhật, đặc biệt đối với thi pháp của Matsuo Bashō. Tuy nhiên, Nam Hoa kinh nói riêng và kinh điển Trung Hoa viết bằng chữ Hán nói chung tương đối kén độc giả bên ngoài tầng lớp tinh hoa và tri thức. Chỉ tới thời kỳ Edo (1603–1868), Nam Hoa kinh mới bắt đầu đón nhận được nhiều sự chú ý đến từ tầng lớp dân dã.

Tại Triều Tiên, Nam Hoa kinh được biết đến muộn nhất là vào thời Cao Ly (918–1392), chủ yếu dưới tên gọi Namhwa-jin'gyong, tức Nam Hoa chân kinh. Bất chấp việc Đạo giáo trong thời gian dài không được coi trọng tại Triều Tiên do chính quyền chủ trương độc tôn Nho giáo thì những kinh thư như Nam Hoa kinh vẫn được nghiên cứu về mặt triết học lẫn văn học bởi giới tri thức nước này. Theo nhà nghiên cứu Jung Jae-seo, "giới tri thức nhà Triều Tiên bày tỏ mối quan tâm đặc biệt đối với tư tưởng Lão–Trang". Một số học giả dưới thời nhà Triều Tiên như Park Saedang (1629–1703) hay Han Wonjin (1682–1751) đều đã viết sách bình giải về Nam Hoa kinh, đồng thời đi sâu phân tích giá trị triết lý của nó.

Tựu trung, Nam Hoa kinh không phải là một cái tên xa lạ tại các quốc gia thuộc Vùng văn hóa Đông Á, lý do là bởi giới học giả các nước này có thể đọc và sử dụng chữ Hán, từ đó có thể tiếp cận các tác phẩm Trung Hoa một cách dễ dàng. Tuy nhiên, do không được chính quyền các nước này tài trợ như các kinh điển Nho giáo hay Phật giáo, Nam Hoa kinh tương đối "vô hình" bên ngoài giới tri thức. Chỉ sau khi bắt đầu được biên dịch sang các ngôn ngữ bản địa, chủ yếu là trong giai đoạn hậu Thế chiến II, Nam Hoa kinh mới thực sự bắt đầu có cơ hội tiếp cận độc giả đại chúng.

Hiện đại
Bên ngoài phạm vi Trung Quốc và các quốc gia đồng văn, Nam Hoa kinh thua xa Đạo đức kinh về mức độ phổ biến, và hiếm khi được độc giả bình dân biết đến. Một số học giả nổi tiếng đã cố gắng đưa Nam Hoa kinh tới gần hơn với độc giả phương Tây. Năm 1939, dịch giả kiêm nhà Hán học người Anh Arthur Waley từng ca ngợi Nam Hoa kinh là "một trong những cuốn sách thú vị và sâu sắc nhất thế giới."  Trong phần lời tựa bản dịch Nam Hoa kinh năm 1994 của mình, nhà Hán học người Mỹ Victor H. Mair có viết: "Tôi cảm thấy có chút bất công khi đồng bào mình nghe nhiều về Đạo đức kinh mà lại hoàn toàn bỏ qua Nam Hoa kinh, vì theo tôi, xét trên mọi phương diện, Nam Hoa kinh đều đẳng cấp hơn Đạo đức kinh."

Tại Đức, khi bản dịch Nam Hoa kinh tiếng Đức của Richard Wilhelm được xuất bản vào những năm đầu thế kỷ 20, tác phẩm đã nhanh chóng nhận được nhiều chú ý từ giới học thuật nước này. Karl Jaspers xem Trang Chu là một trong những nhà tư tưởng vĩ đại nhất của Trung Quốc, nhận xét rằng: "Sự khéo léo đáng ngưỡng mộ của Trang Chu, những suy nghĩ sâu sắc của ông về thế gian, thực tại, ngôn ngữ hay các trạng thái tâm lý khác nhau — Sự đa dạng đó khiến ông trở thành một trong những triết gia đáng chú ý nhất của Trung Quốc." Hermann Hesse cũng bày tỏ sự ngưỡng mộ đối với Nam Hoa kinh khi nghiên cứu về triết học và văn học châu Á: "Trong tất cả các tác phẩm của các triết gia Trung Quốc mà tôi biết, đây là tác phẩm có nhiều ảnh hưởng và xúc cảm nhất". Triết gia Martin Heidegger, một người đã bắt đầu dành nhiều thời gian với nền triết học phương Đông từ sớm, được xem là đã bị ảnh hưởng nhiều bởi các triết lý của Nam Hoa kinh. Đơn cử vào năm 1930, trong một buổi thuyết giảng về tính tương giao, Heidegger đã mang theo cuốn Nam Hoa kinh và đọc giai thoại "cuộc tranh luận về cái vui của cá" trước đám đông.

Một số bản dịch

Tiếng Việt
 Nhượng Tống (1944), Nam Hoa kinh, Hà Nội: Nhà xuất bản Tân Việt.
 Nguyễn Duy Cần (1963), Nam Hoa kinh, Sài Gòn: Nhà sách Khai Trí
 Nguyễn Hiến Lê (1994), Trang Tử và Nam Hoa kinh, Hà Nội: Nhà xuất bản Văn hóa – Thông tin.
 Ngô Trần Trung Nghĩa (2022), Trang Tử: Vật hóa tiêu dao, Thành phố Hồ Chí Minh: Nhà xuất bản Văn học.

Các ngôn ngữ khác
  Herbert Giles (1889), Chuang Tzŭ: Mystic, Moralist and Social Reformer, London: Bernard Quaritch; in lần 2, hiệu đính (1926), Shanghai: Kelly and Walsh; tái bản (1961), London: George Allen and Unwin.
  James Legge (1891), The Texts of Taoism, trong Sacred Books of the East, vols. XXXIX, XL, Oxford: Oxford University Press.
  Phùng Hữu Lan (1933), Chuang Tzu, a New Selected Translation with an Exposition on the Philosophy of Kuo Hsiang, Shanghai: Shang wu.
  Burton Watson (1964), Chuang tzu: Basic Writings, New York: Columbia University Press; in lần 2 (1996); in lần 3 (2003) sử dụng bính âm.
  Mitsuji Fukunaga  (1966),  Sōshi  [Trang Tử], 3 tập, Tokyo: Asahi.
 Burton Watson (1968), The Complete Works of Chuang Tzu [Trang Tử toàn văn], New York: Columbia University Press.
  Liou Kia-hway  (1969), L'œuvre complète de Tchouang-tseu [The Complete Works of Zhuangzi], Paris: Gallimard.
  Kiyoshi Akatsuka  (1977), Sōshi  [Trang Tử], trong Zenshaku kanbun taikei  [Toàn dịch Hán văn đại hệ], tập 16-17, Tokyo: Shūeisha.
  A. C. Graham (1981), Chuang-tzu, The Seven Inner Chapters and Other Writings from the Book Chuang-tzu, London: George Allen and Unwin. Phần chú dịch được xuất bản riêng vào năm 1982 dưới tên Chuang-tzu: Textual Notes to a Partial Translation, London: School of Oriental and African Studies.
  Victor H. Mair (1994), Wandering on the Way: Early Taoist Tales and Parables of Chuang Tzu, New York: Bantam Books; republished (1997), Honolulu: University of Hawaii Press.
  Philip J. Ivanhoe, Bryan W. Van Norden (eds.) (2001) Readings in Classical Chinese Philosophy (Second Edition), tập 5, Paul Kjellberg dịch, Indianapolis: Hackett Publishing.
  Brook Ziporyn (2009), Zhuangzi: The Essential Writings with Selections from Traditional Commentaries, Indianapolis: Hackett Publishing.
  Brook Ziporyn (2020), Zhuangzi: The Complete Writings, Indianapolis: Hackett Publishing.

Tham khảo

Ghi chú

Chú thích

Thư mục

   (Google Books)
   (Google Books)

Trang tử
Sách triết học
Tư tưởng Trung Quốc
Thư tịch Đạo giáo
Sách thế kỷ 3 TCN


title: Chimarra cirrifera

text:
Chimarra cirrifera là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Chimarra


title: Pastriz

text:
Pastriz là một đô thị ở tỉnh Zaragoza, Aragon, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 của Viện thống kê Tây Ban Nha (INE), đô thị này có dân số là 1.216 người. Diện tích đô thị này là 16 ki-lô-mét vuông. Đô thị này nằm ở độ cao 187 m trên mực nước biển.

Xem thêm
 Casa Palacio del Barón de la Guía Real

Tham khảo

Đô thị ở Zaragoza


title: Boussès

text:
Boussès  là một xã thuộc tỉnh Lot-et-Garonne trong vùng Nouvelle-Aquitaine phía tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 135 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Lot-et-Garonne


title: Eugnophomyia azrael

text:
Eugnophomyia azrael là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Eugnophomyia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Luperodes obscurus

text:
Luperodes obscurus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Bowditch miêu tả khoa học năm 1923.

Chú thích

Tham khảo

Luperodes


title: Mesoplectra

text:
Mesoplectra là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae, hiện tại nó được coi là đồng nghĩa của Polypogon.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae


title: La Chapelle-sous-Dun

text:
La Chapelle-sous-Dun là một xã ở tỉnh Saône-et-Loire trong vùng Bourgogne-Franche-Comté nước Pháp.

Thông tin nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số 460.Con số ước tính năm 2005 là 433 người.

Xem thêm
Xã của tỉnh Saône-et-Loire

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Saône-et-Loire


title: Simulamerelina caribaea

text:
Simulamerelina caribaea là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Rissoidae.

Phân bố

Miêu tả
Độ dài vỏ lớn nhất ghi nhận được là 3 mm.

Môi trường sống
Độ sâu nhỏ nhất ghi nhận được là 0 m. Độ sâu lớn nhất ghi nhận được là 23 m.

Chú thích

Tham khảo

Simulamerelina


title: Amphiesma

text:
Amphiesma là một chi rắn trong họ Rắn nước (Colubridae). Đây là các loài rắn không độc.

Phân bố
Amphiesma phân bố ở nam và đông châu Á, bao gồm Siberia, Triều Tiên, Trung Quốc, tiểu lục địa Ấn Độ, Đông Nam Á, Nhật Bản, và Indonesia.

Các loài
Hiện có 42 loài được công nhận:
 Amphiesma andreae Ziegler & Le, 2006
 Amphiesma arguus David & Vogel, 2010
 Amphiesma atemporale (Bourret, 1934)
 Amphiesma beddomei (Günther, 1864)
 Amphiesma bitaeniatum (Wall, 1925)
 Amphiesma boulengeri (Gressitt, 1937)
 Amphiesma celebicum (W. Peters & Doria, 1878)
 Amphiesma concelarum Malnate, 1963
 Amphiesma craspedogaster (Boulenger, 1899)
 Amphiesma deschauenseei (Taylor, 1934)
 Amphiesma flavifrons (Boulenger, 1887)
 Amphiesma frenatum Dunn, 1923
 Amphiesma groundwateri (M.A. Smith, 1922)
 Amphiesma inas (Laidlaw, 1901)
 Amphiesma ishigakiense (Malnate & Munstermann, 1960)
 Amphiesma johannis (Boulenger, 1908)
 Amphiesma kerinciense David & Das, 2003
 Amphiesma khasiense (Boulenger, 1890)
 Amphiesma leucomystax David et al., 2007
 Amphiesma metusia Inger et al., 1990
 Amphiesma miyajimae (Maki, 1931)
 Amphiesma modestum (Günther, 1875)
 Amphiesma monticola (Jerdon, 1853)
 Amphiesma nicobariense (Sclater, 1891)
 Amphiesma octolineatum (Boulenger, 1904)
 Amphiesma optatum (Hu & Zhao, 1966)
 Amphiesma parallelum (Boulenger, 1890)
 Amphiesma pealii (Sclater, 1891)
 Amphiesma petersii (Boulenger, 1893)
 Amphiesma platyceps (Blyth, 1854)
 Amphiesma popei (Schmidt, 1925)
 Amphiesma pryeri (Boulenger, 1887)
 Amphiesma sanguineum (Smedley, 1931)
 Amphiesma sarasinorum (Boulenger, 1896)
 Amphiesma sarawacense (Günther, 1872)
 Amphiesma sauteri (Boulenger, 1909)
 Amphiesma sieboldii (Günther, 1860)
 Amphiesma stolatum (Linnaeus, 1758)
 Amphiesma venningi (Wall, 1910)
 Amphiesma vibakari (H. Boie, 1826)
 Amphiesma viperinum (Schenkel, 1901)
 Amphiesma xenura (Wall, 1907)

Chú thích

Nguồn
 A Quick Guide to the Colubridae