title: Lý Thái Tổ

text:
Lý Thái Tổ (chữ Hán: 李太祖, 8 tháng 3 năm 974 - 31 tháng 3 năm 1028) là hoàng đế sáng lập ra nhà Lý (hay còn gọi là Hậu Lý để phân biệt với nhà Tiền Lý do Lý Nam Đế sáng lập) trong lịch sử Việt Nam, trị vì từ năm 1009 đến khi qua đời vào năm 1028

Thời gian trị vì của ông chủ yếu để đàn áp các cuộc nổi dậy, vì lòng dân chưa phục được nhà Lý. Khi lòng dân đã yên, triều đình trung ương được củng cố, ông dời đô từ Hoa Lư về Đại La vào năm 1010, đổi tên thành Thăng Long, mở đầu cho sự phát triển lâu dài của nhà Lý tồn tại 216 năm. Đến cuối năm 1225, đầu năm 1226, Lý Chiêu Hoàng buộc nhường ngôi cho chồng Trần Cảnh (1218-1277). Nhà Lý sụp đổ...

Thân thế
Lý Thái Tổ tên thật là Lý Công Uẩn, sinh năm Giáp Tuất (974), người châu Cổ Pháp (thuộc Từ Sơn, Bắc Ninh), mẹ là Phạm Thị Ngà, nhưng không rõ danh tính của cha, chỉ biết ông được truy tôn tước Hiển Khánh vương sau khi Lý Công Uẩn lên ngôi. Đại Việt sử lược chép ông có một anh trai (sau phong Vũ Uy vương) và một em trai (sau phong Dực Thánh vương). Đại Việt sử ký toàn thư chép ông còn có một người chú được phong Vũ Đạo vương.

Lên 3 tuổi, Công Uẩn được Lý Khánh Văn ở chùa Cổ Pháp (Ứng Tâm tự, chùa Dặn) nhận nuôi, từ nhỏ đã thông minh, tuấn tú khác thường. Năm 6, 7 tuổi, Công Uẩn được gửi sang nhà sư ở chùa Lục Tổ là Vạn Hạnh, thấy Công Uẩn, sư Lý Vạn Hạnh liền khen: Đứa bé này không phải người thường, lớn lên ắt có thể giải nguy gỡ rối, làm bậc minh chủ trong thiên hạ.

Tướng nhà Tiền Lê
Lớn lên, Lý Công Uẩn gia nhập quân đội. Năm 1005, Lê Đại Hành băng hà, các hoàng tử tranh đoạt ngôi vị. Năm 1006, Lê Long Việt giành được ngôi vua, tức Lê Trung Tông, nhưng chỉ 3 ngày thì bị Lê Long Đĩnh giết để giành ngôi. Các quan sợ hãi bỏ chạy, chỉ có Công Uẩn ôm xác vua mà khóc. Lê Long Đĩnh không trị tội mà còn khen ông là người trung nghĩa, tiếp tục trọng dụng, cho làm Tứ sương quân Phó Chỉ huy sứ, rồi sau thăng đến chức Tả thân vệ Điện tiền Chỉ huy sứ.

Theo Ngọc phả các vua triều Lê ở Hà Nam và tư liệu tại các di tích ở Cố đô Hoa Lư, Công Uẩn hàng năm theo Thiền sư Vạn Hạnh vào hầu Lê Đại Hành ở thành Hoa Lư. Công Uẩn được vua cho ở lại kinh học tập quân sự, lại gả con gái lớn là công chúa Lê Thị Phất Ngân và đặc phong Công Uẩn làm Điện tiền cận vệ ở thành Hoa Lư, rồi dần thăng lên chức Điện tiền Chỉ huy sứ.

Lên ngôi hoàng đế
Theo Đại Việt sử ký toàn thư, khi Lê Long Đĩnh còn tại vị, ở hương Diên Uẩn (châu Cổ Pháp) có cây gạo bị sét đánh, có chữ trên ấy. Sư Vạn Hạnh mới bảo Lý Công Uẩn rằng: Mới rồi tôi thấy chữ bùa sấm kỳ lạ, biết họ Lý cường thịnh, tất dấy lên cơ nghiệp. Nay xem trong thiên hạ người họ Lý rất nhiều, nhưng không ai bằng Thân vệ là người nhân từ được lòng dân, lại nắm binh quyền trong tay, đứng đầu muôn dân chẳng phải Thân vệ thì còn ai đương nổi nữa. Tôi đã hơn 70 tuổi, mong được thư thả hãy chết, để xem đức hóa của ông như thế nào, thực là cái may nghìn năm có một. Công Uẩn sợ câu nói ấy bị lộ, bảo người anh đem Vạn Hạnh giấu ở Tiêu Sơn.

Cũng theo Toàn thư, có lần Lê Long Đĩnh ăn quả lê lại thấy hột lý, mới tin lời sấm ngữ, ngầm truy sát người họ Lý, nhưng Công Uẩn vẫn không bị hại. Theo An Nam chí lược, năm 1009, Lê Long Đĩnh mất, Thái tử còn bé, hai người em là Lê Minh Đề và Lê Minh Xưởng tranh cướp ngôi vua, bị Công Uẩn giết chết.Chi hậu Đào Cam Mộc dò biết Công Uẩn muốn nhận ngôi, mới nhân lúc vắng nói khích Công Uẩn về việc tiếm ngôi. nhưng bị mắng. Cam Mộc thong thả bảo Công Uẩn rằng: Tôi thấy thiên thời nhân sự như thế mới dám phát ngôn. Nay ông lại muốn cáo giác tôi thì tôi không phải là người sợ chết. Công Uẩn nói: Tôi đâu nỡ cáo giác ông, chỉ sợ lời nói tiết lộ thì chết ráo, nên răn ông đó thôi. Hôm sau Đào Cam Mộc lại thuyết phục Công Uẩn tiếm ngôi, lại bàn với Thái hậu lập Công Uẩn lên làm vua.

Trong Đại Việt sử ký tiền biên, sử gia Ngô Thì Sĩ có nêu ra việc dân gian đồn đoán rằng Lý Công Uẩn giết Lê Long Đĩnh để đoạt ngôi:

Lý Công Uẩn lên ngôi hoàng đế ngày 21/11/1009, đặt niên hiệu Thuận Thiên, nghĩa là "theo ý trời". Ông truy phong cha là Hiển Khánh vương, mẹ là Minh Đức Thái hậu, chú là Vũ Đạo vương, anh ruột là Vũ Uy vương, em ruột là Dực Thánh vương. Ông lập 9 hoàng hậu, con trưởng Lý Phật Mã được lập làm Thái tử. Các con trai khác cũng được phong vương. Đào Cam Mộc được phong Nghĩa Tín hầu và cưới công chúa Lý Thiềm Hoa, còn những người khác vẫn giữ chức cũ. Một người con gái khác là Lý Bảo Hòa được gả cho động chủ Giáp Thừa Quý.

Trị vị

Hoa Lư vốn là kinh đô của 2 triều đại Đinh và Tiền Lê, là một vị trí cố thủ tự nhiên giữa những những mỏm núi đá nằm bên rìa phía Đông Nam đồng bằng sông Hồng, kiểm soát tuyến đường đất từ đồng bằng sông Hồng tới các tỉnh phía Nam, cũng là tiền đồn của những tỉnh phía Nam nhìn ra đồng bằng sông Hồng.. Lúc lên ngôi, Lý Thái Tổ cho rằng "Hoa Lư thành hẹp, đất thấp", muốn dời đô về Đại La (nay là Hà Nội). Nhà vua ra chiếu rằng:

Sử chép rằng các quan đều nhất trí với nhà vua: "Bệ hạ vì thiên hạ lập kế dài lâu, trên cho nghiệp đế được thịnh vượng lớn lao, dưới cho dân chúng được đông đúc giàu có, điều lợi như thế, ai dám không theo".

Tháng 7 năm Canh Tuất (1010) thì khởi sự dời đô. Khi thuyền mới đến đậu ở dưới thành, thấy có con rồng vàng hiện ra, nhân thế đặt tên là Thăng Long, liền lập nhiều cung điện, cộng 13 sở, xây thành lũy, sửa sang phủ khố; thăng châu Cổ Pháp, Bắc Ninh làm phủ Thiên Đức. Thành Hoa Lư gọi là phủ Tràng An, trong phủ Thiên Đức lập 8 ngôi chùa, đều có lập bia ghi chép công đức.

Chính trị

Thời Lý Thái Tổ, Đại Tống và Đại Cồ Việt giữ quan hệ hòa bình. Thái Tổ khi lên ngôi sai Lương Nhậm Văn và Lê Tái Nghiêm sang nước Tống để kết hảo. Năm 1010, Tống Chân Tông phong Thái Tổ chức Giao Chỉ quận vương kiêm Tĩnh Hải quân Tiết độ sứ, sau lại phong làm Nam Bình vương vào năm 1017. Các nước láng giềng như Chiêm Thành và Chân Lạp cũng thường sang triều cống, việc bang giao thời bấy giờ khá yên trị. Tuy nhiên, năm 1020, Thái Tổ phải sai Lý Phật Mã đánh Chiêm Thành. Đại Việt Sử ký Toàn thư và Đại Việt sử lược chép là quân Việt thắng; song từ năm này đến khi Lý Thái Tông chinh phạt Chiêm Thành lần hai năm 1044, sử sách không ghi lại bất kỳ một lần nào sứ Chiêm sang cống. Năm 1044, Lý Thái Tông có nói với triều thần: "Tiên đế mất đến nay đã 16 năm rồi, mà Chiêm Thành chưa từng sai một sứ giả nào sang cống".

Lý Thái Tổ chia đất nước làm 24 lộ và 2 phần kinh và trại, Hoan Châu và Ái Châu là trại, từ Thanh Hóa trở ra là kinh. Cương mục và Toàn thư chỉ ghi tên 12 lộ: Thiên Trường, Quốc Oai, Hải Đông, Kiến Xương, Hoàng Giang, Long Hưng, Bắc Giang, Trường Yên, Thanh Hóa, Diễn Châu, Khoái, Hồng. Theo Lãnh Nam ngoại đáp, Đại Việt thời Lý chia làm 4 phủ Đô Hộ, Đại Thông, Thanh Hóa, Phú Lương; 13 châu Vĩnh An, Vĩnh Thái, Vạn Xuân, Phong Đạo, Thái Bình, Thanh Hóa, Nghệ An, Già Phong, Trà Lô, Yên Phong, Tô, Mậu, Lạng; 3 trại là Hòa Ninh, Đại Bàn, Tân Yên.

Quan chế nhà Lý kế thừa nhà Tiền Lê, ban văn - võ có 9 phẩm, 3 chức thái sư, thái phó, thái bảo; 3 chức thiếu sư, thiếu phó, thiểu bảo; cùng thái úy, thiếu úy và nội ngoại hành điện đô tri sự, kiểm hiệu bình chương sự. Ngoài quan ngoài triều đình có các tri phủ và phán phủ cai trị một phủ và tri châu cai trị một châu. Ngoài ra có những châu bậc dưới mà người đứng đầu là thủ lĩnh.

Năm 1013, triều đình định ra 6 hạng thuế là: thuế ruộng, đầm, ao; thuế đất trồng dâu và bãi phù sa; thuế sản vật ở núi; thuế mắm muối đi Ải quan; thuế sừng tê, ngà voi và hương trên mạn núi xuống; thuế tre gỗ hoa quả. Lúc mới lên ngôi, nhà vua miễn thuế cho dân trong 3 năm. Theo Ngô Thì Sĩ, nhà Lý cốt chăm nghề nông cho nước giàu, trong 6 thứ thuế chỉ thu 4, 2 hạng khoan thu.

Quân sự
Tháng 2 năm Tân Hợi (1011), Lý Thái Tổ mang quân đi phạt quân Cử Long ở Ái Châu, bắt người cầm đầu giải về. Tháng 10/1013, ông thân chinh đánh quân Man ở châu Vị Long, lại thắng trận.

Năm 1012, Lý Thái Tổ bình định Diễn Châu, vốn vẫn còn nằm trong tay Lê Long Tung nhà Tiền Lê. Khi đến Vũng Biện thì trời tối đen, gió sấm rất lớn. Thấy vậy, ông đốt hương và khấn trời: "Tôi là người ít đức, lạm ở trên dân, nơm nớp lo sợ như sắp sa xuống vực sâu, không dám cậy binh uy mà đi đánh dẹp càn bậy. Chỉ vì người Diễn Châu không theo giáo hóa, ngu bạo làm càn, tàn ngược chúng dân, tội ác chồng chất, không thể dung tha. Còn trong khi đánh nhau, hoặc giết oan kẻ trung hiếu, hoặc hại lầm kẻ hiền lương, đến nỗi hoàng thiên nổi giận phải tỏ cho biết lỗi lầm, dẫu gặp tổn hại cũng không dám oán trách. Đến như sáu quân thì tội lỗi có thể dung thứ, xin lòng trời soi xét". Sau khi khấn, trời đất quang đãng trở lại.

Năm ấy, người Đại Lý (đời vua Đoàn Tố Liêm) lấn sang quá biên giới Đại Cồ Việt, đến bến Kim Hoa và châu Vị Long để buôn bán. Thái Tổ sai quân bắt được người Đại Lý và hơn 1 vạn con ngựa.

Mùa đông, tháng 10, năm 1013 châu Vị Long phản lại nước Đại Cồ Việt, hùa theo người Đại Lý (đời vua Đoàn Tố Liêm). Vua Lý Thái Tổ mang quân đánh, thủ lĩnh là Hà Án Tuấn sợ, đem đồ đảng trốn vào rừng núi.

Năm Giáp Dần (1014), vua Đại Lý là Đoàn Tố Liêm sai hai tướng Dương Trường Huệ, Đoàn Kính Chí đem 20 vạn quân đánh nước Đại Cồ Việt. Quân Đại Lý tiến lên đóng ở bến Kim Hoa, dũng trại Ngũ Hoa. Sau khi châu mục châu Bình Lâm là Hoàng Ân Vinh thông báo, Lý Thái Tổ sai Dực Thánh vương đánh bến Kim Hoa. Quân Đại Cồ Việt đánh tan quân Đại Lý, "chém vạn đầu giặc, bắt được quân sĩ và ngựa nhiều vô số" (nguyên văn trong Đại Việt sử lược). Sau chiến thắng, Lý Thái Tổ hạ lệnh cho viên ngoại lang Phùng Chân, Lý Hạc mang 100 ngựa chiến của Đại Lý biếu tặng vua Tống Chân Tông. Triều đình Tống đối đãi các sứ thần Đại Cồ Việt rất hậu. Cùng năm đó, Thái Tổ đổi phủ Ứng Thiên làm Nam Kinh.

Tháng 12 năm Canh Thân (1020), Lý Thái Tổ sai Khai Thiên vương Lý Phật Mã và Đào Thạc Phụ đem quân đi đánh Chiêm Thành ở trại Bố Chính, thẳng đến núi Long Tỵ (nay thuộc huyện Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình), chém được tướng Chiêm là Bố Linh tại trận, người Chiêm chết đến quá nửa.

Tháng 12 năm Tân Dậu (1021), thổ dân Đại Nguyên Lịch - một sắc dân Mán cư trú giữa trại Như Hồng và trấn Triều Dương (Đại Tống) - sang đánh phá biên ải Đại Cồ Việt-Đại Tống. Lý Thái Tổ ra lệnh cho Dực Thánh vương đánh dẹp Đại Nguyên Lịch, quân đánh đến châu Như Hồng trong đất Tống (đời vua Tống Chân Tông), đốt kho tàng, bắt nhiều dân và gia súc rồi kéo về. Sử gia Trung Quốc gốc Việt Lê Tắc đã thuật lại sự việc này trong sách An Nam chí lược rằng:

"Tháng 12, Chuyển vận sứ Quảng Tây Cao Huệ Liên dâng thơ nói Giao Châu vào cướp trại Như Hồng thuộc châu Khâm, bắt người và súc vật rất nhiều. Vua Tống Chân Tông xuống chiếu khiến Cao Huệ Liên tư điệp văn cho Giao Châu và sai sứ theo đòi lại. Nguyên trước đây có dân Mường là Trương Phố, lánh tội chạy đến đầu ngụ, quan cai trị Khâm Châu là Mục Trọng vời vào, đi đến nửa đường lại ngăn không cho vào. Đô Tuần Kiểm Tàng Tự bèn khiến trại Như Hồng khao đãi trâu rượu. Giao Châu dò biết được việc ấy, bèn nhân đuổi bắt dân Mường, đánh cướp luôn trại Như Hồng. Vua Tống Chân Tông xuống chiếu thư bảo các châu từ nay không được dụ vời quân man rợ và khao đãi yến tiệc, đến đỗi sinh sự."

Năm 1024, Lý Thái Tổ sai Thái tử Lý Phật Mã đem quân đánh châu Phong Luân, còn Khai Quốc vương thì đánh châu Đô Kim. Cùng năm đó, nhà vua tu sửa thành Thăng Long.

Năm 1028, Thái tử lại được lệnh đánh châu Thất Nguyên, Đông Chinh vương cũng đi đánh châu Văn.

Tôn giáo

Lý Thái Tổ xuất thân từ chùa chiền, sau khi lên ngôi rất hậu đãi giới tăng lữ. Vào năm 1010, sau khi đã dời đô từ Hoa Lư về Thăng Long, việc đầu tiên ông làm là liền xuất ra 2 vạn quan để làm chùa ở phủ Thiên Đức (tức Cổ Pháp).

Tháng 12 năm Canh Tuất (năm 1010 dương lịch), Lý Thái Tổ sai sứ sang nước Tống để thỉnh kinh điển Phật giáo. Tống Chân Tông chấp thuận, trao cho vua Lý kinh Địa Tạng cùng với chữ ngự bút do chính tay vua Tống viết.

Cùng năm, sau khi đã được xây dựng Hoàng thành, ông lại chùa ngự Hưng Thiên và tinh lâu Ngũ Phượng. Ngoài thành về phía nam dựng chùa Thắng Nghiêm.

Tháng 6 năm Mậu Ngọ (1018), Lý Thái Tổ lại sai viên ngoại lang Nguyễn Đạo Thanh và Phạm Hạc sang nước Đại Tống thỉnh Tam tạng kinh đem về để vào kho Đại Hưng.

Tháng 9 năm Giáp Tý (1024), Thái Tổ sai dựng chùa Chân Giáo trong nội đô Thăng Long, để hoàng đế lui tới nghe kinh pháp.

Về việc này, Lê Văn Hưu nhận xét: ...Lý Thái Tổ lên ngôi mới được 2 năm, tông miếu chưa dựng, đàn xã tắc chưa lập mà trước đã dựng tám chùa ở phủ Thiên Đức, lại trùng tu chùa quán ở các lộ và độ cho làm tăng hơn nghìn người ở Kinh sư, thế thì tiêu phí của cải sức lực vào việc thổ mộc không biết chừng nào mà kể.

Qua đời
Theo Đại Việt sử lược, năm Mậu Thìn 1028 (tức năm Thuận Thiên thứ 19), sức khỏe Lý Thái Tổ đã không được tốt, thường xuyên đau yếu. Ngày 31 tháng 3 năm ấy, Thái Tổ qua đời ở điện Long An, ở ngôi 19 năm, hưởng thọ 54 tuổi.

Khi Lý Thái Tổ vừa qua đời, việc tế táng lại chưa hoàn tất, thì ba vương gia Vũ Đức vương, Đông Chinh vương và Dực Thánh vương cùng quân sĩ vây hãm thành, nhằm mục đích cướp ngôi Thái tử Lý Phật Mã. Thái tử đem quân vào thành, quyết một trận với 3 vương.

Khi quân của Thái tử và quân các vương đối trận, thì Võ vệ tướng quân Lê Phụng Hiểu rút gươm ra chỉ vào Vũ Đức vương mà bảo rằng: "Các người dòm ngó ngôi cao, khi dễ tự quân, trên quên ơn tiên đế, dưới trái nghĩa tôi con, vậy Phụng Hiểu xin dâng nhát gươm này!". Nói xong chạy xông vào chém Vũ Đức vương ở trận tiền. Quân các vương trông thấy sợ nên bỏ chạy cả. Dực Thánh vương và Đông Chinh vương cũng phải chạy trốn, về sau xin ra hàng, được tha cả. Thái tử Lý Phật Mã lên nối ngôi, tức là Lý Thái Tông.

Lý Thái Tông kế vị, táng Lý Công Uẩn ở Thọ Lăng, phủ Thiên Đức, truy tôn miếu hiệu là Thái Tổ, thụy hiệu là Thần Vũ Hoàng đế.

Gia đình
Cha: Hiển Khánh vương.
Mẹ: Minh Đức Thái hậu Phạm Thị Ngà.
Anh em:
Dực Thánh vương, có sách ghi là con trai.
Hậu phi: Thái Tổ lập 9 hoàng hậu, trong đó có một số người được sử ghi danh hiệu:
Lập Giáo hoàng hậu: sử chép là vợ cả, theo dã sử tên húy là Lê Thị Phất Ngân, con của Lê Hoàn, là mẹ của Thái tử Lý Phật Mã. Sau được Lý Thái Tông phong Linh Hiển Hoàng thái hậu.
Ái Vân phu nhân Chu thị
Tá Quốc Phu nhân
Lập Nguyên Phu nhân
Còn lại đều không rõ tên họ.

Con cái: Ít nhất 7 hoàng tử, 13 công chúa.

Khai Thiên vương Lý Phật Mã, năm 1009 phong Hoàng thái tử. Mẹ là Linh Hiển Hoàng thái hậu.
Khai Quốc vương Lý Bồ, phong năm 1013, ở phủ Trường Yên.
Đông Chinh vương Lý Lực, phong năm 1018.
Vũ Đức vương, không rõ thân thế, theo quan điểm của Trần Trọng Kim là con Lý Thái Tổ.
Uy Minh hầu Lý Nhật Quang, còn có tên Lý Hoảng. Theo Việt điện u linh tập, mẹ là Linh Hiển Hoàng thái hậu.
Công chúa An Quốc, gả cho Đào Cam Mộc.
Lĩnh Nam Công chúa (Lý Bảo Hòa), gả cho Thân Thừa Quý

Nhận định

Sử gia Lê Văn Hưu bình trong Đại Việt sử ký:

Sử thần Ngô Sĩ Liên soạn bộ Đại Việt sử ký toàn thư bình rằng:

Sử thần Lê Tung, tác giả bài Đại Việt thông giám tổng luận thì nhận xét:

Khâm định Việt sử Thông giám cương mục nhận định:

Lời của sử thần chép trong sách Việt sử tiêu án:

Theo K.W Taylor:

Các công trình gắn liền với tên tuổi của Lý Thái Tổ/Lý Công Uẩn
Lý Thái Tổ và các vị vua nhà Lý được thờ ở đền Đô, phường Đình Bảng, thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh, nơi đây là quê hương của nhà Lý. Gần đền Đô là lăng mộ các hoàng đế nhà Lý nằm rải rác trên địa bàn phường Đình Bảng.

Có một ngôi đền thờ riêng vua Lý Thái Tổ, hoàng hậu Lê Thị Phất Ngân và Lý Thái Tông được xây dựng do Hà Nội kết hợp với Ninh Bình là Đền Vua Lý Thái Tổ tại khu di tích Cố đô Hoa Lư. Tại khu vực động Hoa Lư – quê hương của Thái hậu Dương Vân Nga và cũng là căn cứ ban đầu của Đinh Bộ Lĩnh có các di tích đình Ngọc Nhị, đình Viến thờ vua Đinh và Thái hậu cũng có bài vị phối thờ Hoàng hậu Lê Thị Phất Ngân và Lý Thái Tổ với giai thoại hai người từng về thăm viếng nơi này.

Nhiều địa phương lấy tên ông đặt cho các đường phố và trường học như: đường Lý Thái Tổ ở các thành phố: Bắc Ninh, Hà Nội, Huế, Ninh Bình, Thái Bình, Vĩnh Yên, Đà Nẵng, Long Xuyên, Thành phố Hồ Chí Minh,... hay đường Lý Công Uẩn ở các thành phố: Lào Cai, Cao Lãnh, Mỹ Tho, Móng Cái,...

Hà Nội và Bắc Ninh là 2 tượng đài đã được xây dựng để tưởng nhớ đến ông.

Năm 2004, một tượng đài Lý Thái Tổ được xây dựng tại trục đường Đinh Tiên Hoàng thuộc khu vực vườn hoa Chí Linh, Hồ Hoàn Kiếm, Hà Nội theo mẫu của nhà điêu khắc Vi Thị Hoa, bằng đồng (nặng 14 tấn, cao 3,3 m) thuộc dạng công trình chào mừng kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long – Hà Nội. Bà Vi Thị Hoa cho biết là không có tài liệu vật thể nào về khuôn mặt, trang phục của Lý Thái Tổ và nói: "Chúng tôi sáng tác mang tính ước lệ".

Tháng 8 năm 2011, chiếc tàu hộ tống mang tên lửa lớp Gepard 3.9 (Project 11661E) thứ hai của Hải quân Nhân dân Việt Nam – HQ012 – được đặt tên Lý Thái Tổ.

Trong văn hoá đại chúng

Tham khảo

Khâm định Việt sử Thông giám Cương mục Chính biên Quyển thứ I
ĐVSKTT quyển II - Kỷ Nhà Lý
Việt Nam sử lược, Chương IV: Nhà Lý (1010 - 1225) , tác giả Trần Trọng Kim.
Đại Việt Sử ký Toàn thư, Kỷ nhà Lý
Đại Việt sử lược, quyển nhị: vua Thái Tổ
Ngô Thì Sĩ (2011), Đại Việt sử ký tiền biên, Nhà Xuất bản Văn hóa Thông tin.
Đất nước Việt Nam qua các đời, Đào Duy Anh, Nhà Xuất bản Hồng Đức, 2016.
Việt sử tiêu án, Nhà Xuất bản Văn Sử, 1991.
Lịch triều hiến chương loại chí, tập 1, tập 2, Nhà Xuất bản Giáo dục, 2012.
Việt Nam sử lược, Trần Trọng Kim, Bộ Giáo dục Trung tâm Học liệu xuất bản.

Chú thích

Liên kết ngoài

Lễ dâng hương Vua Lý Thái Tổ trong đêm giao thừa Việt Chiến, báo Thanh Niên 12:17 AM - 06/02/2010 lưu 7/2/2010
Khởi công xây dựng tượng đài Lý Thái Tổ Việt Anh. Vnexpress. 17/8/2004 | 09:08 GMT+7

Thái Tổ
Quan lại nhà Tiền Lê
Người Bắc Ninh
Anh hùng dân tộc Việt Nam


title: Parhemiops cylindricus

text:
Parhemiops cylindricus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1932.

Chú thích

Tham khảo

Parhemiops


title: Cantharidus capillaceus

text:
Cantharidus capillaceus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Trochidae, họ ốc đụn.

Phân loài
 C. capillaceus capillaceus
 C. capillaceus coruscans (Hedley, 1916)

Chú thích

Tham khảo
 Powell A. W. B., New Zealand Mollusca, William Collins Publishers Ltd, Auckland, New Zealand 1979 ISBN 0-00-216906-1

C
Động vật chân bụng New Zealand


title: Cồn Ấu

text:
Cồn Ấu là một cồn nổi trên sông Hậu, thuộc địa phận phường Hưng Phú, quận Cái Răng, thành phố Cần Thơ. Cồn có diện tích khoảng 130 ha. Ở giữa cồn hiện là một phần của chiếc cầu Cần Thơ (một trong hai mố cầu nằm trên cồn Ấu) - chiếc cầu dây văng dài nhất Đông Nam Á, được đưa vào sử dụng tháng 4 năm 2010.

Giải trí

Khu du lịch sinh thái Phù Sa

Rừng bần bạt ngàn là nét đặc trưng của nhiều cồn nổi trên sông Hậu, trong đó có cồn Ấu. Cồn Ấu hội tụ nhiều đặc trưng của vùng sông nước Cửu Long, vì thế, Công ty Cataco - công ty Nông súc sản xuất nhập khẩu Cần Thơ - quyết định đầu tư để biến vùng đất này thành khu du lịch sinh thái đặc trưng của đồng bằng…

Đến tham quan Phù Sa, bạn sẽ được đón bằng tàu từ bến Ninh Kiều (bến tàu số 2), với quãng đường thủy dài khoảng 800m và chỉ mất gần 10 phút ngồi tàu. Ấn tượng đầu tiên của du khách đến đây là việc đi bộ ngắm nhìn khung cảnh thiên nhiên mà đặc trưng nhất là cây bần - có mặt gần như trên từng diện tích khu du lịch.

Len lỏi trong những vườn bần, du khách có thể đi xuồng và nhập vai thành những người dân chài, dân câu bình dị, mộc mạc. Những trái bần chín trên cây sẽ được nhân viên nhà hàng chế biến thành món ăn đặc sản là canh chua bần hay món cá rô kho bần rất độc đáo...

Trong khu du lịch có 1 hồ nuôi cá sấu rộng 1 ha, du khách có thể câu cá sấu giải trí. Đặc biệt, tại đây còn có hồ bơi thiên nhiên, nằm ven sông Hậu. Ngoài ra, các trò chơi như bơi xuồng, lướt ván, canô kéo dù bay trên sông Hậu cũng được đầu tư để phục vụ du khách. Tại đây cũng có phòng nghỉ riêng biệt (giống resort) cho cả gia đình…

Khu du lịch Phù Sa chính thức khai trương ngày 1 tháng 9 năm 2006 và đón khách vào đúng dịp lễ Quốc khánh. Khu du lịch Phù Sa sẽ tiếp tục được đầu tư sau ngày khai trương và dự kiến sẽ khai thác 30 ha cồn này trong những năm tiếp theo.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Hình ảnh khu du lịch Hương Phù Sa

Du lịch Cần Thơ
Cái Răng


title: Gihon (Ryukyu)

text:
(1206 - ?) là lãnh chúa của Okinawa, đời thứ ba của dòng Tenson hay triều Shunten. Ông nối ngôi cha Shunbajunki ở tuổi 44 vào năm 1248.

Các sự kiện nổi bật dưới thời ông là các thảm họa khủng khiếp như nạn đói, dịch, và các cơn bão tàn phá. Khoảng năm 1254, ông chỉ định một quý tộc trẻ mang tên Eiso để nhiếp chính (Sessei), và để giúp đỡ khắc khục các thảm họa này. Khi Gihon thoái vị vào năm 1259 hoặc 1260 và "ở ẩn trong rừng", Eiso kế vị ông và bắt đầu một triều đại mới. Thời gian, địa điểm chính xác về cái chết của ông cũng không được xác định rõ, mặc dù chỉ biết rằng ông mất sau khi thoái vị một thời gian ngắn. Các câu chuyện truyền thuyết về ông còn được tìm thấy ở Hedo-misaki, vùng vực bắc của đảo Okinawa.

Tham khảo
Kerr, George H. (2000). Okinawa: the History of an Island People. (revised ed.) Boston: Tuttle Publishing. tr.51.
Shinzato, Keiji, và nnk. Okinawa-ken no rekishi (Lịch sử tỉnh Okinawa). Tokyo: Yamakawa Publishing, 1996. tr.38.

Vua Okinawa
Năm mất không rõ
Sinh năm 1204
Mất năm 1260


title: Margaiostus magellanicus

text:
Margaiostus magellanicus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Blanchard miêu tả khoa học năm 1845.

Chú thích

Tham khảo

Margaiostus


title: 1121 Natascha

text:
1121 Natascha là một tiểu hành tinh vành đai chính bay quanh Mặt Trời. Nó được phát hiện bởi Pelageya Fedorovna Shajn ngày 11 tháng 9 năm 1928 ở Simeis. Tên ban đầu của nó là 1928 RZ. Nó được đặt tên cho Natasha Tichomirova.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1928


title: 969

text:
Năm 969 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 969


title: Setodes ekapita

text:
Setodes ekapita là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Chú thích

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Setodes


title: Kreuttal

text:
Kreuttal là một thị xã thuộc huyện Mistelbach trong bang Niederösterreich.

Tham khảo

Đô thị của Niederösterreich


title: Escobaria aguirreana

text:
Escobaria aguirreana là một loài thực vật thuộc họ Cactaceae. Đây là loài đặc hữu của México. Môi trường sống tự nhiên của chúng là sa mạc nóng.

Chú thích

Tham khảo
 Anderson, E.F., Fitz Maurice, W.A. & Fitz Maurice, B. 2002. Escobaria aguirreana . 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 8 năm 2007.

Escobaria
Thực vật đặc hữu Mexico


title: Tréguidel

text:
Tréguidel () là một xã của tỉnh Côtes-d’Armor, thuộc vùng Bretagne, tây bắc Pháp.

Dân số
Người dân ở Tréguidel được gọi là Tréguidelais.

Xem thêm
Xã của tỉnh Côtes-d’Armor

Tham khảo

Liên kết ngoài
Official website

Treguidel


title: SMS Moltke (1910)

text:
SMS Moltke là chiếc dẫn đầu trong lớp tàu chiến-tuần dương Moltke của Hải quân Đế quốc Đức, tên được đặt theo Thống chế Helmuth von Moltke, Tổng tham mưu trưởng quân đội Phổ vào giai đoạn giữa thế kỷ 19. Được đưa ra hoạt động vào ngày 30 tháng 9 năm 1911, nó là chiếc tàu chiến-tuần dương thứ hai được đưa vào hoạt động của Hải quân Đế quốc Đức. Cùng với con tàu chị em Goeben, Moltke là một phiên bản mở rộng tương tự như thiết kế của chiếc tàu chiến-tuần dương Đức Von der Tann trước đó, nhưng có vỏ giáp được tăng cường và được bổ sung thêm một tháp pháo. So với đối thủ Anh đương thời, lớp tàu chiến-tuần dương Indefatigable, Moltke cùng với con tàu chị em Goeben lớn hơn đáng kể và có vỏ giáp tốt hơn.

Con tàu đã tham gia hầu hết các hoạt động hạm đội chính được Hải quân Đức tiến hành trong Chiến tranh Thế giới thứ nhất, bao gồm các trận Dogger Bank và trận Jutland tại Bắc Hải cùng trận Riga và Chiến dịch Albion tại biển Baltic. Moltke bị hư hại nhiều lần trong chiến tranh, bị đạn pháo hạng nặng bắn trúng tại Jutland và hai lần trúng ngư lôi của tàu ngầm Anh. Khi chiến tranh kết thúc vào năm 1918, Moltke cùng với phần lớn tàu chiến của Hạm đội Biển khơi bị lưu giữ tại Scapa Flow trong khi các cuộc đàm phán hòa bình diễn ra nhằm quyết định số phận của chúng. Moltke đã bị đánh đắm cùng với hầu hết hạm đội vào ngày 21 tháng 6 năm 1919 nhằm ngăn chúng không bị rơi vào tay người Anh. Xác tàu đắm của nó được cho nổi trở lại vào năm 1927 và được tháo dỡ tại Rosyth từ năm 1927 đến năm 1929.

Thiết kế và chế tạo
Trong một cuộc hội nghị vào tháng 5 năm 1907, Văn phòng Hải quân Đức quyết định tiếp nối theo chiếc tàu chiến-tuần dương duy nhất Von der Tann bằng một thiết kế được mở rộng. Ngân sách 44 triệu Mác vàng dành cho tài khóa 1908 tạo ra khả năng tăng kích cỡ vũ khí của dàn pháo chính lên  từ  trên những thiết kế trước. Tuy nhiên, Đô đốc Alfred von Tirpitz cùng với Văn phòng Chế tạo tranh luận rằng việc gia tăng số lượng pháo từ 8 lên 10 khẩu là hợp lý hơn, vì cỡ pháo 28 cm đã đủ để đối đầu ngay cả với thiết giáp hạm. Tirpitz còn lập luận rằng do các lực lượng tuần tiễu của Hải quân Hoàng gia Anh có ưu thế về số lượng, sẽ khôn ngoan hơn để gia tăng số lượng pháo chính thay vì gia tăng cỡ nòng. Bộ tham mưu Hải quân lại giữ quan điểm cho rằng để thiết kế mới có thể tác chiến hiệu quả trong hàng chiến trận, chúng cần có cỡ pháo 30,5 cm. Cuối cùng Tirpitz và Văn phòng Chế tạo đã thắng cuộc tranh cãi, và Moltke được trang bị mười khẩu pháo 28 cm. Các khẩu pháo được bố trí trên năm tháp pháo nòng đôi, trong đó ba chiếc đặt trên trục giữa gồm một phía trước và hai phía sau bắn thượng tầng; hai tháp pháo còn lại được bố trí so le bên mạn giữa tàu. Văn phòng Chế tạo cũng bắt buộc con tàu mới có vỏ giáp ít nhất phải tương đương với Von der Tann và một tốc độ tối đa ít nhất .

Trong quá trình thiết kế, trọng lượng của con tàu liên tục nặng thêm do gia tăng kích cỡ thành trì, độ dày của vỏ giáp, bổ sung trữ lượng đạn dược và tái bố trí hệ thống nồi hơi. Cuộc chạy đua vũ trang giữa Anh và Đức đã tạo một áp lực nặng lên đội ngũ thiết kế hải quân, buộc phải quyết định chế tạo hai chiếc dựa trên thiết kế mới. Chúng được gọi dưới những cái tên hợp đồng "Tàu tuần dương G" và "Tàu tuần dương H". Do hãng Blohm & Voss đưa ra giá thầu thấp nhất, họ cũng giành được hợp đồng để đóng cả hai chiếc vào năm 1908: "Tàu tuần dương G" được phân bổ trong tài khóa 1908–1909, trong khi "Tàu tuần dương H" được phân cho tài khóa 1909–1910. Hợp đồng chế tạo "Tàu tuần dương G" được trao vào ngày 17 tháng 9 năm 1908 dưới số hiệu chế tạo 200. Nó được đặt lườn vào ngày 7 tháng 12 năm 1908 và con tàu được hạ thủy vào ngày 7 tháng 4 năm 1910. "Tàu tuần dương G" được đưa ra hoạt động vào ngày 30 tháng 9 năm 1911 như là chiếc SMS Moltke.

Trong buổi lễ hạ thủy con tàu vào ngày 7 tháng 4 năm 1910, Helmuth von Moltke the Younger đã đỡ đầu cho con tàu được đặt tên theo người chú, Thống chế Helmuth von Moltke, Tổng tham mưu trưởng quân đội Phổ vào giữa thế kỷ 19. Vào ngày 11 tháng 9 năm 1911, một thủy thủ đoàn bao gồm những công nhân xưởng tàu đã chuyển con tàu từ Hamburg đến Kiel ngang qua Skagerrak. Ngày 30 tháng 9, con tàu được nhập biên chế dưới quyền chỉ huy của Đại tá Hải quân (Kapitän zur See) von Mann, và thay thế cho chiếc Roon trong thành phần Hải đội Trinh sát. Các cuộc chạy thử máy kéo dài cho đến 1 tháng 4 năm 1912.

Lịch sử hoạt động

Trước chiến tranh

Moltke là chiếc tàu chiến chủ lực duy nhất của Đức từng viếng thăm Hoa Kỳ. Vào ngày 11 tháng 5 năm 1912, nó rời Kiel với sự tháp tùng của hai tàu tuần dương hạng nhẹ Stettin và Bremen, đi đến ngoài khơi Hampton Roads, Virginia vào ngày 30 tháng 5 năm 1912. Sau một lượt viếng thăm dọc theo bờ Đông Hoa Kỳ trong hai tuần, nó quay trở về đến Kiel vào ngày 24 tháng 6.

Vào tháng 7 năm 1912, Moltke hộ tống cho du thuyền của Kaiser Wilhelm II trong chuyến đi sang Nga. Khi quay trở về, quyền chỉ huy Moltke được chuyển cho Đại tá Magnus von Levetzow, và con tàu trở thành soái hạm của Lực lượng Trinh sát cho đến ngày 23 tháng 6 năm 1914, khi cờ hiệu của vị Tư lệnh được chuyển sang chiếc mới tàu chiến-tuần dương Seydlitz. Đã có sự cân nhắc để bố trí Moltke đến Viễn Đông thay thế cho chiếc tàu tuần dương bọc thép Scharnhorst, nhưng kế hoạch bị hủy bỏ sau khi rõ ràng là Goeben cần được thay phiên tại Địa Trung Hải. Moltke sau đó được lên kế hoạch chuyển sang thay thế cho con tàu chị em, nhưng kế hoạch này bị ngắt quãng bởi việc Chiến tranh Thế giới thứ nhất bùng nổ.

Mở màn Chiến tranh Thế giới thứ nhất
Giống như hầu hết tàu chiến chủ lực của Đức trong chiến tranh, hoạt động của Moltke tương đối giới hạn. Dù sao, nó đã tham gia hầu hết các hoạt động chủ yếu của Hạm đội Biển khơi. Lúc bắt đầu chiến tranh, con tàu được điều về Đội Tuần tiễu 1 của Hạm đội Biển khơi dưới quyền chỉ huy của Chuẩn đô đốc Franz von Hipper.

Trận Heligoland Bight

Không lâu sau khi chiến tranh mở màn, vào ngày 28 tháng 8 năm 1914, Moltke đã tham gia Trận Heligoland Bight. Sáng hôm đó, các tàu tuần dương Anh thuộc Lực lượng Harwich đã tấn công các tàu khu trục Đức đang tuần tra tại Heligoland Bight. Sáu tàu tuần dương hạng nhẹ Đức bao gồm Köln, Strassburg, Stettin, Frauenlob, Stralsund và Ariadne đã đáp trả lại, gây thiệt hại đáng kể cho lực lượng phía Anh. Tuy nhiên, sự xuất hiện lúc 13 giờ 37 phút của Hải đội Tàu chiến-Tuần dương 1 của Anh dưới quyền chỉ huy của Phó đô đốc David Beatty, nhanh chóng đưa các con tàu Đức vào tình huống bất lợi.

Cùng với các tàu chiến-tuần dương còn lại của Đội Tuần tiễu 1, Moltke đặt căn cứ tại Wilhelmshaven Roads vào buổi sáng ngày diễn ra trận chiến. Lúc 08 giờ 50 phút, Hipper xin phép Đô đốc Friedrich von Ingenohl, Tổng tư lệnh Hạm đội Biển khơi, để gửi Moltke và Von der Tann đến trợ giúp các tàu tuần dương Đức đang bị vây hãm. Moltke sẵn sàng lên đường lúc 12 giờ 10 phút, tuy nhiên, các con tàu bị mắc lại do thủy triều thấp, vốn ngăn trở các tàu chiến-tuần dương vượt qua một cách an toàn bãi cạn ở cửa sông Jadebusen. Mãi đến 14 giờ 10 phút, Moltke và Von der Tann mới có thể băng qua cồn cát, và Hipper ra lệnh cho các tàu tuần dương Đức rút lui về phía sau hai chiếc tàu chiến hạng nặng, trong khi bản thân Hipper bị tụt lại khoảng một giờ phía sau trên chiếc tàu chiến-tuần dương Seydlitz. Đến 14 giờ 25 phút, các tàu tuần dương hạng nhẹ còn lại Strassburg, Stettin, Frauenlob, Stralsund và Ariadne hội quân với các tàu chiến-tuần dương. Seydlitz đến được chiến trường lúc 15 giờ 10 phút, Ariadne không chịu nổi các hư hại trong chiến đấu và bị đắm. Hipper tiến lên phía trước một cách thận trọng để truy tìm hai tàu tuần dương hạng nhẹ bị mất tích Mainz và Köln, vốn đã bị đánh chìm trong trận chiến trước đó. Đến 16 giờ 00, hải đội Đức bắt đầu rút lui về Jade Estuary, đến nơi vào khoảng 20 giờ 23 phút.

Bắn phá Yarmouth

Vào lúc 16 giờ 30 ngày 2 tháng 11 năm 1914, Moltke cùng với Seydlitz (soái hạm của Hipper), Von der Tann, tàu tuần dương bọc thép Blücher cùng bốn tàu tuần dương hạng nhẹ Strassburg, Graudenz, Kolberg và Stralsund rời Jade Estuary hướng lên phía Bắc theo một vòng cung để tránh Heligoland cùng các tàu ngầm Anh được bố trí tại đây, rồi gia tăng tốc độ lên 18 knot hướng sang bờ biển Anh Quốc. Hải đội đi đến ngoài khơi Great Yarmouth lúc bình minh ngày hôm sau và bắt đầu bắn phá cảng, trong khi chiếc tàu tuần dương hạng nhẹ Stralsund tiến hành rải mìn. Tàu ngầm Anh D5 đã đáp trả lại cuộc tấn công, nhưng nó trúng phải một quả thủy lôi do Stralsund cài và bị chìm. Không lâu sau đó, Hipper ra lệnh cho các con tàu của mình quay trở về vùng biển Đức. Tuy nhiên, lúc quay về, một làn sương mù dày đặc bao phủ Heligoland Bight, nên các con tàu được lệnh chờ cho đến khi đến khi tầm nhìn được cải thiện để chúng có thể đi qua an toàn các bãi mìn phòng thủ. Tàu tuần dương bọc thép Yorck rời Jade mà không được phép, và trên đường đi Wilhelmshaven đã phạm sai lầm trong hoa tiêu, đưa vào một bãi mìn Đức. Yorck trúng hai quả thủy lôi và chìm nhanh chóng; chiếc hải phòng hạm Hagen cứu được người trong số thủy thủ đoàn của nó.

Bắn phá Scarborough, Hartlepool và Whitby

Đô đốc von Ingenohl quyết định tiến hành thêm một cuộc bắn phá khác vào bờ biển Anh Quốc với hy vọng lôi kéo một phần Hạm đội Grand vào cuộc chiến, nơi có thể bị tiêu diệt từng phần. Moltkecùng với các tàu chiến-tuần dương Seydlitz, Von der Tann, Derfflinger, tàu tuần dương bọc thép Blücher, các tàu tuần dương hạng nhẹ Kolberg, Strassburg, Stralsund và Graudenz cùng hai chi hạm đội tàu phóng lôi đã rời Jade lúc 03 giờ 20 phút ngày 15 tháng 12. Các con tàu của Hipper di chuyển lên phía Bắc, vượt qua Heligoland để đi đến hải đăng Horns Reef, nơi chúng chuyển hướng sang phía Tây hướng đến Scarborough. Mười hai giờ sau khi Hipper khởi hành, phần chủ lực của Hạm đội Biển khơi, bao gồm 14 chiếc thiết giáp hạm dreadnought và 8 thiết giáp hạm tiền-dreadnought cùng một lực lượng hộ tống gồm 2 tàu tuần dương bọc thép, 7 tàu tuần dương hạng nhẹ và 54 tàu phóng lôi lên đường để hỗ trợ từ xa.

Trước đó, vào ngày 26 tháng 8 năm 1914, tàu tuần dương hạng nhẹ Đức Magdeburg bị mắc cạn trong vịnh Phần Lan; xác tàu đã bị Hải quân Nga chiếm, vốn đã tìm thấy các bộ mật mã mà Hải quân Đức sử dụng cùng các biểu đồ hoa tiêu hàng hải tại Bắc Hải. Các tài liệu này được chuyển cho Hải quân Hoàng gia Anh. Phòng 40 bắt đầu giải mã các thông tin của phía Đức, và vào ngày 14 tháng 12 đã bắt được một bức điện liên quan đến kế hoạch bắn phá Scarborough. Tuy nhiên, họ vẫn không thể biết được chi tiết chính xác của kế hoạch, nên suy đoán rằng Hạm đội Biển khơi sẽ ở lại một cách an toàn trong cảng giống như những đợt bắn phá trước đây. Bốn tàu chiến-tuần dương của Phó đô đốc Beatty, được hỗ trợ bởi Hải đội Tuần dương nhẹ 1 và sáu chiếc thiết giáp hạm dreadnought của Hải đội Chiến trận 2, được tung ra để phục kích các tàu chiến-tuần dương của Hipper.

Trong đêm 15 tháng 12, thành phần chủ lực của Hạm đội Biển khơi đã đụng độ với các tàu khu trục Anh. Lo sợ viễn cảnh một cuộc tấn công bằng ngư lôi vào ban đêm, Đô đốc Ingenohl ra lệnh cho lực lượng dưới quyền rút lui. Hipper không biết được việc Ingenohl đã quay về, vẫn tiếp tục cuộc bắn phá theo kế hoạch. Khi đến bờ biển Anh Quốc, các tàu chiến-tuần dương của Hipper tách làm hai nhóm. Seydlitz, Moltke và Blücher vòng lên phía Bắc bắn phá Hartlepool, trong khi Von der Tann và Derfflinger đi về phía Nam để bắn phá Scarborough và Whitby. Trong quá trình bắn phá Hartlepool, Moltke bị bắn trúng một quả đạn pháo  từ một khẩu đội phòng thủ duyên hải trên bờ, gây hư hại nhẹ cho sàn tàu nhưng không có thương vong. Blücher bị bắn trúng sáu lần, còn Seydlitz ba lần từ các khẩu đội phòng thủ duyên hải. Đến 09 giờ 45 phút ngày 16 tháng 12, hai nhóm hội quân trở lại và rút lui về phía Đông.

Vào lúc này, các tàu chiến-tuần dương của Đô đốc Beatty đang ở vào vị trí ngăn chặn đường rút lui mà Hipper chọn, trong khi các lực lượng khác đang trên đường khép chặt vòng vây. Lúc 12 giờ 25 phút, các tàu tuần dương hạng nhẹ của Đội Tuần tiễu 2 bắt đầu vượt qua lực lượng Anh để tìm kiếm Hipper. Một trong các tàu tuần dương của Hải đội Tuần dương nhẹ 2 của Anh phát hiện Stralsund và đã thông báo cho Beatty. Đến 12 giờ 30 phút, Beatty cho quay mũi các tàu chiến-tuần dương dưới quyền về phía các con tàu Đức; ông dự đoán rằng những tàu tuần dương này là lực lượng mở đường cho các con tàu của Hipper, nhưng thực ra chúng đang ở khoảng 50 km (31 dặm) về phía trước. Hải đội Tuần dương nhẹ 2, vốn là lực lượng hộ tống cho các tàu của Beatty, được cho tách ra để săn đuổi các tàu tuần dương Đức. Tuy nhiên, một tín hiệu truyền đi từ các tàu chiến-tuần dương Anh được diễn dịch sai đã khiến chúng quay trở lại vị trí hộ tống. Sự lẫn lộn này cho phép các tàu tuần dương hạng nhẹ Đức thoát được và báo động cho Hipper vị trí của các tàu chiến-tuần dương Anh. Lực lượng tàu chiến-tuần dương Đức rẽ lên phía Đông Bắc của lực lượng Anh và thoát được.

Cả hai phía Anh và Đức đều thất vọng vì không thể đối đầu hiệu quả với đối phương. Uy tín của Đô đốc Ingenohl bị ảnh hưởng nghiêm trọng, nhiều người trong Hải quân Đức đã giận dữ đối với sự nhút nhát của Ingenohl. Đại Đô đốc (Großadmiral) Alfred von Tirpitz lưu ý rằng "Vào ngày 16 tháng 12, số phận của nước Đức đã nằm trong lòng bàn tay của Ingenohl. Cảm xúc của tôi trào dâng mỗi khi nghĩ đến điều đó". Thuyền trưởng của Moltke thậm chí còn gay gắt hơn; ông cho rằng Ingenohl đã rút lui "vì ông lo sợ mười một chiếc tàu khu trục Anh vốn có thể loại bỏ dễ dàng... dưới sự lãnh đạo như thế này chúng ta sẽ chẳng đạt được gì." Lịch sử chính thức của Hải quân Đức phê phán Ingenohl đã không sử dụng lực lượng hạng nhẹ của mình để thăm dò quy mô lực lượng của hạm đội Anh, cho rằng: "Ông đưa ra quyết định không chỉ gây nguy hại đáng kể cho lực lượng phía trước ngoài khơi bờ biển Anh, mà còn cất đi khỏi Hạm đội Đức một thắng lợi chắc chắn và đáng kể."

Trận Dogger Bank

Vào đầu tháng 1 năm 1915, tin tức cho biết các tàu chiến Anh tiến hành trinh sát tại khu vực Dogger Bank. Đô đốc Ingenohl thoạt tiên do dự không muốn tiêu diệt các lực lượng này, do Đội Tuần tiễu 1 tạm thời bị yếu kém trong khi Von der Tann đi vào ụ tàu để bảo trì định kỳ. Tuy nhiên, Chuẩn đô đốc Richard Eckermann, Tham mưu trưởng Hạm đội Biển khơi, cứ nhất định đòi thự hiện chiến dịch, nên Ingenohl bị thuyết phục và ra lệnh cho Hipper đưa các tàu chiến-tuần dương còn lại dưới quyền đến Dogger Bank. Ngày 23 tháng 1, Hipper khởi hành với cờ hiệu của mình trên chiếc Seydlitz, được tiếp nối bởi  Moltke, Derfflinger và Blücher cùng các tàu tuần dương hạng nhẹ Graudenz, Rostock, Stralsund và Kolberg và 19 tàu phóng lôi thuộc các chi hạm đội 2, 5 và bán-chi hạm đội 18. Graudenz và Stralsund được phái đi hộ tống phía trước hải đội, trong khi Rostock và Kolberg lần lượt được phân sang mạn phải và mạn trái tương ứng, mỗi tàu tuần dương hạng nhẹ có một bán-chi hạm đội tàu phóng lôi phối thuộc.

Một lần nữa, việc chặn và giải mã các tín hiệu vô tuyến của Đức lại đóng một vai trò quan trọng. Cho dù Phòng 40 không thể biết được chính xác về kế hoạch, họ vẫn có thể suy luận là Hipper sẽ thực hiện một chiến dịch tại Dogger Bank. Để đối phó, Hải đội Tàu chiến-Tuần dương 1 dưới quyền Đô đốc Beatty, Hải đội Tàu chiến-Tuần dương 2 dưới quyền Chuẩn đô đốc Archibald Moore và Hải đội Tuần dương nhẹ 2 dưới quyền Thiếu tướng Hải quân William Goodenough được huy động để hội quân với Lực lượng Harwich của Thiếu tướng Hải quân Reginald Tyrwhitt lúc 08 giờ 00 ngày 24 tháng 1 tại một vị trí cách khoảng  về phía Bắc Dogger Bank.

Lúc 08 giờ 14 phút, Kolberg nhìn thấy tàu tuần dương hạng nhẹ Aurora cùng nhiều tàu khu trục thuộc Lực lượng Harwich. Aurora thách thức Kolberg khi chiếu đèn pha vào nó, lúc mà Kolberg tấn công Aurora và ghi được hai phát trúng đích; Aurora bắn trả và cũng bắn trúng hai phát vào Kolberg. Hipper lập tức hướng các tàu chiến-tuần dương dưới quyền hướng về phía có tiếng súng nổ, trong khi hầu như ngay lúc đó, Stralsund nhìn thấy một lượng khói lớn ở về hướng Tây Bắc vị trí của nó. Đây được nhận định là một số lượng lớn tàu chiến Anh đang hướng về phía các con tàu của Hipper.

Hipper quay mũi về phía Nam để tháo chạy, nhưng bị giới hạn ở , là tốc độ tối đa của chiếc tàu tuần dương bọc thép Blücher cũ hơn. Các tàu chiến-tuần dương Anh đuổi theo với tốc độ , và nhanh chóng bắt kịp các con tàu Đức. Lúc 09 giờ 52 phút, tàu chiến-tuần dương Lion khai hỏa nhắm vào Blücher ở khoảng cách ; không lâu sau đó, Queen Mary và Tiger cũng nổ súng. Đến 10 giờ 09 phút, các tàu chiến Anh ghi được phát bắn trúng đích đầu tiên vào Blücher; hai phút sau, các tàu Đức bắt đầu bắn trả, chủ yếu tập trung hỏa lực vào Lion, ở khoảng cách . Lúc 10 giờ 28 phút, Lion bị bắn trúng bên dưới mực nước, vốn phá toang một lỗ hổng bên mạn tàu và làm ngập một khoang chứa than. Đến 10 giờ 30 phút, tàu chiến-tuần dương New Zealand, chiếc thứ tư trong hàng chiến trận của Beatty, tiến đến trong tầm bắn với Blücher và bắt đầu nổ súng. Lúc 10 giờ 35 phút, khoảng cách giữa hai bên được rút ngắn còn , khi mà toàn bộ hàng chiến trận Đức nằm trong tầm bắn hiệu quả của các con tàu Anh, Beatty ra lệnh "Đối đầu với tàu tương đương trong hàng chiến trận đối phương". Tuy nhiên, vị chỉ huy của Tiger, Đại tá Pelly, tin rằng Indomitable đã giao chiến cùng với Blücher, nên đã bắn vào Seydlitz giống như chiếc Lion đã làm, để lại Moltke không bị kháng cự và vẫn có thể tiếp tục bắn vào Lion mà không gặp khó khăn.

Đến 10 giờ 40 phút, một quả đạn pháo  của Lion bắn trúng Seydlitz gây một vụ nổ suýt trở thành tai họa, đã loại bỏ khỏi vòng chiếc cả hai tháp pháo phía sau và khiến 159 người thiệt mạng. Thảm họa đã được tránh khỏi nhờ vị sĩ quan cao cấp đã ra lệnh làm ngập nước cả hai hầm đạn nhằm tránh lóe lửa đạn vốn đã có thể hủy diệt con tàu. Vào lúc này các tàu chiến-tuần dương Đức tập trung hỏa lực nhắm vào Lion, liên tiếp bắn trúng nhiều phát. Lúc 11 giờ 10 phút, một quả đạn pháo  từ Seydlitz bắn trúng Lion, làm hỏng hai trong số các máy phát điện của nó. Đến 11 giờ 18 phút, Lion bị bắn trúng hai quả đạn pháo  từ Derfflinger, trong đó một phát trúng mạn trái bên dưới mực nước và xuyên thủng đai giáp, khiến nước biển tràn vào thùng cấp nước bên mạn trái. Chính phát đạn pháo này đã đánh hỏng Lion khi buộc nó phải tắt động cơ do nhiễm nước mặn vào bộ ngưng tụ hơi nước phụ.

Vào lúc này, Blücher bị hư hại nặng sau trúng nhiều phát đạn pháo hạng nặng. Tuy nhiên, cuộc săn đuổi kết thúc khi có nhiều báo cáo về hoạt động của tàu ngầm U-boat phía trước các con tàu Anh; Beatty nhanh chóng ra lệnh cơ động lẩn tránh, cho phép các con tàu Đức gia tăng khoảng cách với những kẻ săn đuổi. Vào lúc này, máy phát điện cuối cùng của Lion còn hoạt động bị hỏng nốt, làm giảm tốc độ xuống còn 15 knot. Bên trên chiếc soái hạm Lion bị hư hỏng, Beatty ra lệnh cho các tàu chiến-tuần dương còn lại "Tấn công đoạn hậu đối phương", nhưng sự nhầm lẫn trong việc truyền tín hiệu đã khiến các con tàu chỉ tập trung hỏa lực nhắm vào Blücher, cho phép Moltke, Seydlitz và Derfflinger chạy thoát. Đến khi Beatty nắm lại được quyền chỉ huy các con tàu sau khi chuyển qua Princess Royal, lực lượng Anh không thể bắt kịp các con tàu Đức đã ở khoảng cách quá xa, và đến 13 giờ 50 phút, ông từ bỏ việc săn đuổi.

Trận chiến vịnh Riga

Vào ngày 3 tháng 8 năm 1915, Moltke được chuyển sang khu vực vịnh Baltic cùng với Đội Trinh sát 1 để tham gia cuộc xâm nhập vịnh Riga. Ý định của Hải quân Đức là nhằm tiêu diệt lực lượng Hải quân Nga tại khu vực này, kể cả chiếc thiết giáp hạm tiền-dreadnought Slava, và sử dụng tàu rải mìn Deutschland phong tỏa lối ra vào eo biển Moon bằng thủy lôi. Lực lượng Đức, dưới quyền chỉ huy của Phó đô đốc Hipper, bao gồm bốn thiết giáp hạm lớp Nassau và bốn chiếc lớp Helgoland, các tàu chiến-tuần dương Moltke, Von der Tann và Seydlitz cùng một số tàu nhỏ.

Ngày 8 tháng 8, nỗ lực đầu tiên để quét sạch vịnh Riga được tiến hành. Các thiết giáp hạm cũ Braunschweig và Elsass giữ chân Slava trong vịnh trong khi các tàu quét mìn dọn sạch một lối đi ngang vành đai thủy lôi phía trong. Trong giai đoạn này, phần còn lại của hạm đội Đức ở lại phía ngoài biển Baltic bảo vệ chống lại các đơn vị các của hạm đội Nga. Tuy nhiên, đêm xuống nhanh khiến Deutschland không thể rải mìn lối ra vào eo biển Moon kịp thời, nên hoạt động bị hủy bỏ.

Ngày 16 tháng 8, một nỗ lực xâm nhập lần thứ hai được thực hiện. Các thiết giáp hạm dreadnought Nassau và Posen, bốn tàu tuần dương hạng nhẹ và 31 tàu phóng lôi được huy động để vượt qua vòng phòng thủ vịnh. Nassau và Posen đã đấu pháo tay đôi với Slava, bắn trúng chiếc tàu chiến Nga ba phát buộc nó phải rút lui. Sau ba ngày, các bãi mìn Nga được dọn sạch và đến ngày 19 tháng 8 hải đội tiến vào vịnh Riga, nhưng những báo cáo về hoạt động của tàu ngầm Đồng Minh trong khu vực đã buộc phía Đức phải rút lui khỏi vịnh vào ngày hôm sau.

Trong suốt chiến dịch, Moltke ở lại phía ngoài biển Baltic hỗ trợ cho cuộc tấn công vào vịnh Riga. Sáng ngày 19 tháng 8, Moltke trúng phải ngư lôi phóng từ tàu ngầm Anh E1. Quả ngư lôi đã không được phát hiện cho đến khi chỉ còn cách con tàu , không còn đủ thời gian để cơ động né tránh, và con tàu đã bị đánh trúng vào phòng ngư lôi phía mũi tàu. Vụ nổ đã làm hư hại nhiều quả ngư lôi, nhưng may mắn là chúng không bị kích nổ. Tám người thiệt mạng, và bị ngập khoảng khoảng  nước. Moltke được sửa chữa tại xưởng tàu Blohm & Voss ở Hamburg từ ngày 23 tháng 8 đến ngày 20 tháng 9.

Bắn phá Yarmouth và Lowestoft

Moltke cũng tham gia cuộc bắn phá Yarmouth và Lowestoft vào ngày 24–25 tháng 4. Đô đốc Hipper đang nghỉ phép do bệnh, nên các con tàu Đức được đặt dưới quyền chỉ huy của Chuẩn đô đốc Friedrich Bödicker. Các tàu chiến-tuần dương Derfflinger, Lützow, Moltke, Seydlitz và Von der Tann rời Jade Estuary lúc 10 giờ 55 phút ngày 24 tháng 4, được hỗ trợ bởi một lực lượng hộ tống bao gồm sáu tàu tuần dương hạng nhẹ và hai chi hạm đội tàu phóng lôi. Các đơn vị hạng nặng của Hạm đội Biển khơi lên đường lúc 13 giờ 40 phút, với mục đích hỗ trợ từ xa cho các con tàu của Bödicker. Bộ Hải quân Anh đã biết được việc xuất quân của Đức nhờ thu thập tình báo vô tuyến, nên đã cho bố trí Hạm đội Grand lúc 15 giờ 50 phút.

Đến 14 giờ 00, các con tàu của Bödicker đến một địa điểm ngoài khơi Norderney, nơi ông quay mũi các con tàu về phía Bắc nhằm tránh các trinh sát viên Hà Lan trên đảo Terschelling. Lúc 15 giờ 38 phút, Seydlitz trúng phải một quả mìn, làm thủng một lỗ trên lườn tàu kéo dài  ngay phía sau ống phóng ngư lôi bên mạn phải, và khiến khoảng  nước tràn vào trong con tàu. Seydlitz phải quay trở lại, cùng với các tàu tuần dương hạng nhẹ theo hộ tống, ở tốc độ . Bốn chiếc tàu chiến-tuần dương kia lập tức chuyển về phía Nam hướng đến Norderney nhằm tránh các quả mìn khác. Đến 16 giờ 00, Seydlitz thoát khỏi nguy hiểm trước mắt, nên nó dừng lại để Bödicker rời tàu, và chiếc tàu phóng lôi V28 đưa vị đô đốc trở lại chiếc Lützow.

Lúc 04 giờ 50 phút ngày 25 tháng 4, các tàu chiến-tuần dương Đức tiếp cận Lowestoft khi các tàu tuần dương hạng nhẹ Rostock và Elbing đang hộ tống phía bên sườn Nam trông thấy các tàu tuần dương hạng nhẹ và tàu khu trục thuộc lực lượng Harwich dưới quyền Thiếu tướng Hải quân Reginald Tyrwhitt. Bödicker, không bị thu hút bởi các con tàu Anh, tiếp tục ra lệnh xoay khẩu pháo của các con tàu dưới quyền nhắm vào Lowestoft. Hai khẩu đội pháo 6 inch (15 cm) bờ biển bị phá hủy cùng một số thiệt hại cho chính thị trấn. Trong lúc bắn pháo, một phát đạn pháo 6 inch phòng thủ duyên hải duy nhất đã đánh trúng Moltke, nhưng con tàu không bị hư hại gì đáng kể.

Lúc 05 giờ 20 phút, các tàu bắn phá Đức quay mũi về phía Bắc hướng về Yarmouth, đến nơi lúc 05 giờ 42 phút. Tầm nhìn kém đến mức mỗi chiếc tàu Đức chỉ có thể bắn một loạt đạn pháo, ngoại trừ Derfflinger đã bắn 14 phát đạn từ dàn pháo chính. Chúng quay đầu trở lại hướng Nam, và đến 05 giờ 47 phút lại bắt gặp Lực lượng Harwich lần thứ hai, vốn đã bị đối đầu bởi sáu chiếc tàu tuần dương hạng nhẹ theo hộ tống. Các con tàu của Bödicker nổ súng ở khoảng cách . Tyrwhitt lập tức quay mũi các con tàu của mình và thoát về phía Nam, nhưng chỉ sau khi chiếc tàu tuần dương Conquest chịu đựng hư hại nặng. Do các báo cáo về tàu ngầm Anh và các cuộc tấn công bằng ngư lôi, Bödicker bỏ dỡ việc truy đuổi quay mũi về phía Đông hướng đến Hạm đội Biển khơi. Vào lúc này, Scheer được cảnh báo về việc Hạm đội Grand đã khởi hành từ Scapa Flow nên cũng quay trở lại vùng biển Đức.

Trận Jutland

Moltke cùng các tàu chiến-tuần dương khác thuộc Đội Tuần tiễu 1 dưới quyền Hipper đã thả neo phía bên ngoài vũng biển Jade trong đêm 30 tháng 5 năm 1916. Sáng hôm sau, lúc 02 giờ 00 giờ Trung Âu, các con tàu chậm rãi hướng đến Skagerrak với tốc độ . Moltke là chiếc thứ tư trong hàng chiến trận bao gồm năm chiếc, dẫn trước Von der Tann và phía sau Seydlitz. Đội Tuần tiễu 2, bao gồm các tàu tuần dương hạng nhẹ Frankfurt (soái hạm của Chuẩn đô đốc Bödicker), Wiesbaden, Pillau và Elbing cùng 30 tàu phóng lôi thuộc các chi hạm đội 2, 6 và 9, tháp tùng theo lực lượng của Hipper.

Một giờ rưỡi sau đó, phần chủ lực của Hạm đội Biển khơi dưới quyền chỉ huy của Đô đốc Reinhard Scheer rời Jade Estuary, một lực lượng bao gồm 16 thiết giáp hạm dreadnought có sự tháp tùng của Đội Tuần tiễu 4 bao gồm các tàu tuần dương hạng nhẹ Stettin, München, Hamburg, Frauenlob và Stuttgart cùng 31 tàu phóng lôi thuộc các chi hạm đội 1, 3, 5 và 7, do Rostock dẫn đầu. Sáu chiếc thiết giáp hạm tiền-dreadnought thuộc Hải đội Chiến trận 2 cũng khởi hành từ Elbe roads lúc 02 giờ 45 phút và gặp gỡ hạm đội chiến trận lúc 05 giờ 00.

Không lâu trước 16 giờ 00, lực lượng của Hipper đã đụng độ với Hải đội Tàu chiến-Tuần dương của Đô đốc David Beatty. Các con tàu Đức là những chiếc đã nổ súng đầu tiên, ở cự ly khoảng . Khi các con tàu Anh bắt đầu bắn trả, sự lẫn lộn mục tiêu giữa các tàu chiến-tuần dương Anh đã khiến Moltke bị đối đầu bởi cả New Zealand lẫn Tiger. Các máy đo tầm xa phía Anh đã đo sai khoảng cách đến các mục tiêu Đức, nên loạt đạn pháo đầu tiên do các tàu Anh bắn trượt quá một hải lý đối với các tàu chiến-tuần dương Đức. Lúc 16 giờ 52 phút, Moltke bắn trúng hai phát đạn pháo hạng nặng, nhưng không gây hư hại nào nghiêm trọng; sau đó bắn thêm bốn quả đạn pháo, có hai quả trúng đồng thời vào giữa tàu và các tháp pháo phía sau, loại cả hai tháp pháo khỏi vòng chiến một thời gian đáng kể trong trận chiến.

Khoảng 15 phút sau đó, tàu chiến-tuần dương Anh Indefatigable bất ngờ bị Von der Tann tiêu diệt. Không lâu sau đó, Moltke phóng bốn quả ngư lôi nhắm vào Queen Mary ở khoảng cách . Điều này đã khiến hành chiến trận Anh bị xáo trộn do các quả ngư lôi được tin là đã được phóng từ các tàu ngầm U-boat. Vào lúc này, các tàu chiến-tuần dương của Hipper lọt vào tầm pháo của Hải đội Chiến trận 5 của Anh gồm các thiết giáp hạm mới thuộc lớp Queen Elizabeth trang bị pháo  mạnh mẽ. Lúc 17 giờ 06 phút, Barham nổ súng nhắm vào Von der Tann; rồi vài phút sau đó có sự tham gia của Valiant, Malaya và Warspite; các con tàu tập trung hỏa lực nhắm vào Von der Tann và Moltke. Đến 17 giờ 16 phút, một quả đạn pháo 15 inch từ các thiết giáp hạm nhanh đã đánh trúng Moltke, nơi nó xuyên thủng một khoang chứa than và lọt vào sàn tháp pháo ụ, làm kích nổ đạn pháo hạng nhẹ chứa tại đây. Vụ nổ làm cháy thang nâng tiếp đạn cho đến tận hầm đạn.

Von der Tann và Moltke thay đổi tốc độ và hướng đi, thoát khỏi tầm ngắm của Hải đội Chiến trận 5 để các con tàu bị đánh tơi tả có chút thời gian nghỉ ngơi. Trong khi Von der Tann và Moltke thu hút hỏa lực của Hải đội Chiến trận 5, Seydlitz và Derfflinger có thể tập trung hỏa lực của chúng nhắm vào các tàu chiến–tuần dương Anh, và từ 17 giờ 25 phút đến 17 giờ 30 phút, ít nhất năm quả đạn pháo của Seydlitz và Derfflinger đã đánh trúng Queen Mary, gây một vụ nổ tai họa vốn đã phá hủy con tàu. Chỉ huy của Moltke, Đại tá Hải quân (Kapitän zur See) von Karpf nhớ lại: "Các loạt đạn pháo của đối phương rơi chính xác và gần, được bắn nối tiếp nhau với tốc độ nhanh; việc luyện tập tác xạ thật xuất sắc!"

Đến 19 giờ 30 phút, Hạm đội Biển khơi, vốn cho đến lúc đó vẫn đang săn đuổi các tàu chiến–tuần dương Anh, vẫn chưa đụng độ với Hạm đội Grand. Scheer đã cân nhắc đến việc cho rút lui các lực lượng của mình trước khi bóng đêm phô bày các con tàu ra trước các cuộc tấn công của tàu phóng lôi. Tuy nhiên, ông chưa kịp đưa ra quyết định khi các thiết giáp hạm dẫn đầu của mình bắt đầu đối địch với thành phần chủ lực của Hạm đội Grand. Sự phát triển này khiến cho Scheer không thể rút lui, vì như vậy sẽ phải hy sinh các thiết giáp hạm tiền-dreadnought cũ hơn của Hải đội Chiến trận 2, còn nếu sử dụng các thiết giáp hạm dreadnought và tàu chiến-tuần dương hỗ trợ cho việc rút lui của chúng sẽ phô bày những con tàu mạnh nhất của mình ra trước hỏa lực áp đảo của phía Anh. Thay vào đó, Scheer ra lệnh cho các con tàu dưới quyền bẻ lái 16 point sang mạn phải, đưa những chiếc thiết giáp hạm tiền-dreadnought về một vị trí tương đối an toàn bên phía rút lui của hàng chiến trận Đức.

Moltke và các tàu chiến-tuần dương khác tiếp nối theo việc chuyển hướng, đưa chúng đến phía sau König. Các con tàu bị đánh tơi tả của Hipper có được một khoảng thời gian nghỉ ngơi. Việc không chắc chắn về vị trí chính xác và hướng đi của các con tàu của Scheer đã khiến Đô đốc Anh John Jellicoe quay mũi các con tàu dưới quyền về phía Đông, về hướng mà ông nghỉ có thể là con đường rút lui của phía Đức. Thay vì vậy, hạm đội Đức đang di chuyển về hướng Tây, nhưng Scheer lại ra lệnh bẻ lái 16 point lần thứ hai, lộn ngược lại và hướng thẳng các con tàu của ông vào ngay giữa hạm đội Anh. Hạm đội Đức phải chịu đựng hỏa lực ác liệt từ hàng chiến trận Anh, và Scheer tung ra Moltke, Von der Tann, Seydlitz và Derfflinger hướng về phía hạm đội Anh với tốc độ cao, tìm cách phá vỡ đội hình của chúng tranh thủ thời gian cho lực lượng chính của mình rút lui. Lúc 20 giờ 17 phút, các tàu chiến-tuần dương Đức tiến đến gần chiếc Colossus ở khoảng cách , lúc mà Scheer chỉ thị cho các con tàu đối đầu với chiếc dẫn đầu của hàng chiến trận Anh. Tuy nhiên, ba phút sau đó, các tàu chiến-tuần dương Đức quay mũi rút lui dưới sự che chở của một cuộc tấn công của tàu phóng lôi.

Sự tạm ngừng chiến trận vào lúc trời sụp tối cho phép Moltke và các tàu chiến-tuần dương Đức cắt bỏ các mảnh xác tàu làm kẹt tháp pháo, dập tắt các đám cháy, sửa chữa thiết bị điều khiển hỏa lực và tín hiệu, và chuẩn bị đèn pha cho các hoạt động đêm. Vào giai đoạn này, hạm đội Đức được tái tổ chức thành đội hình chặt chẽ theo thứ tự lộn ngược, khi lực lượng hạng nhẹ Đức đụng độ với các tàu hộ tống Anh không lâu sau 21 giờ 00. Cuộc đấu pháo mới đã thu hút sự chú ý của Beatty, nên ông chuyển hướng các tàu chiến-tuần dương về phía Tây. Lúc 21 giờ 09 phút, ông trông thấy các tàu chiến-tuần dương Đức, tiếp cận đến gần ở khoảng cách  trước khi nổ súng lúc 21 giờ 20 phút. Cuộc tấn công từ các tàu chiến-tuần dương Anh đã gây bất ngờ hoàn toàn cho Hipper, vốn đang trong quá trình chuyển sang Moltke trên chiếc tàu phóng lôi G39. Các con tàu Đức bắn trả bằng mọi khẩu pháo có được, và đến 21 giờ 32 phút đã bắn trúng cả Lion lẫn Princess Royal trong bóng đêm. Việc cơ động của các tàu chiến-tuần dương Đức đã buộc Hải đội Chiến trận 1 (Đức) phải quay sang phía Tây để tránh va chạm; điều này đã đưa các thiết giáp hạm tiền-dreadnought thuộc Hải đội Chiến trận 2 lên ngay phía sau các tàu chiến-tuần dương, ngăn trở các con tàu Anh săn đuổi các tàu chiến-tuần dương Đức khi chúng quay mũi về phía Nam. Các tàu chiến-tuần dương Anh nổ súng vào các thiết giáp hạm cũ, phía Đức đổi hướng về phía Tây Nam để xoay mọi khẩu pháo hướng vào các con tàu Anh.

Đến 22 giờ 15 phút, Hipper cuối cùng cũng chuyển sang được Moltke và ra lệnh cho các con tàu dưới quyền di chuyển với tốc độ  về phía hàng chiến trận Đức. Tuy nhiên, chỉ có Moltke và Seydlitz đủ khả năng làm theo mệnh lệnh; Derfflinger và Von der Tann chỉ có thể di chuyển tối đa 18 knot, và bị tụt lại phía sau. Moltke và Seydlitz đang trong quá trình di chuyển đến trước hàng chiến trận khi chúng áp sát Stettin, buộc chiếc tàu tuần dương hạng nhẹ phải bất ngờ giảm tốc độ để tránh va chạm; điều này đã buộc các tàu tuần dương hạng nhẹ Frauenlob, Stuttgart và München phải bẻ lái sang mạn trái, đưa chúng tiến đến gần và đụng độ với Hải đội Tuần dương nhẹ 2 (Anh). Ở khoảng cách , các tàu tuần dương của cả hai phía bắn loạn xạ vào nhau. Chuẩn đô đốc Ludwig von Reuter quyết định tìm cách nhữ các tàu tuần dương Anh về phía Moltke và Seydlitz. Tuy nhiên, hầu như cùng lúc đó, các con tàu Anh bị hư hại nặng rút ra khỏi cuộc chiến. Khi các tàu tuần dương đang tách xa nhau, một quả ngư lôi phóng từ Southampton đã đánh trúng Frauenlob, khiến nó nổ tung. Đội hình Đức bị rối loạn, và trong cảnh lẫn lộn đó, Seydlitz mất dấu Moltke; Seydlitz không còn khả năng theo kịp tốc độ  của Moltke, nên tách ra một mình và hướng đến hải đăng Horns Reef một cách độc lập.

Lúc 23 giờ 30 phút, Moltke bắt gặp bốn thiết giáp hạm dreadnought Anh từ đoạn hậu của Hải đội Chiến trận 2. Chỉ huy của Moltke, Đại tá von Karpf, ra lệnh cho con tàu đổi hướng tránh xa, hy vọng mình không bị phát hiện. Các con tàu Anh trong thực tế đã nhìn thấy Moltke nhưng đã quyết định không nổ súng vì không muốn bộc lộ vị trí của mình ra trước toàn bộ hạm đội Đức. Lúc 23 giờ 55 phút, và một lần nữa lúc 00 giờ 20 phút, Đại tá von Karpf cố tìm một con đường băng ngang hạm đội Anh, nhưng cả hai lần đều không thể thực hiện. Chỉ đến 01 giờ 00 rạng sáng ngày 1 tháng 6, sau khi di chuyển xa phía trước Hạm đội Grand, Moltke mới có khả năng thoát được sự truy đuổi.

Vào cuối trận chiến, lúc 03 giờ 55 phút, Hipper chuyển một báo cáo cho đô đốc Scheer thông báo cho ông những hư hỏng nặng nề mà các con tàu dưới quyền phải chịu đựng. Vào lúc đó Derfflinger và Von der Tann mỗi chiếc chỉ có hai khẩu pháo còn khả năng hoạt động, Moltke bị ngập khoảng 1.000 tấn nước, và Seydlitz bị hư hại nặng. Hipper báo cáo: "Đội Tuần tiễu 1 do đó không còn là một đơn vị chiến đấu hiệu quả, nên được Tổng tư lệnh chỉ thị quay trở về cảng, trong khi bản thân ông chờ đợi kết quả trận chiến ngoài khơi Horns Reef của hạm đội chiến trận."

Trong quá trình trận chiến, Moltke đã bắn trúng Tiger 13 lần còn bản thân nó bị đánh trúng bốn phát, tất cả đều là đạn pháo . Khẩu pháo 15 cm số 5 bên mạn phải bị một phát đạn pháo 15 inch bắn trúng và bị loại khỏi vòng chiến cho đến hết trận chiến. Con tàu chịu tổn thất 16 người thiệt mạng và 20 người khác bị thương, hầu hết là do cú bắn trúng vào tháp pháo 15 cm. Việc ngập nước và biện pháp kiểm soát hư hỏng bằng cách cho ngập nước cân bằng đã khiến khoảng 1.000 tấn nước tràn vào con tàu.

Các hoạt động sau cùng
Trong đợt xuất quân hạm đội vào ngày 18–19 tháng 8, Đội Tuần tiễu 1 dự định bắn phá thị trấn ven biển Anh Sunderland trong một nỗ lực lôi kéo và tiêu diệt một phần lực lượng tàu chiến-tuần dương Anh của đô đốc Beatty. Vì lực lượng chỉ còn lại hai tàu chiến-tuần dương có khả năng chiến đấu là Moltke và Von der Tann, ba thiết giáp hạm dreadnought được tăng cường cho Đội Tuần tiễu một trong chiến dịch này, bao gồm Markgraf, Großer Kurfürst và chiếc Bayern vừa mới đưa vào hoạt động. Đô đốc Scheer cùng với phần còn lại của Hạm đội Biển khơi, gồm 15 thiết giáp hạm dreadnought của chính nó, sẽ theo sau để hỗ trợ từ xa. Phía Anh, nhờ hoạt động tình báo vô tuyến, lại biết trước kế hoạch của Đức và cho Hạm đội Grand khởi hành để đón đầu. Đến 14 giờ 35 phút, Scheer được cảnh báo về việc Hạm đội Grand đang đến gần, và vì không sẵn lòng đối đầu với toàn bộ lực lượng đối phương chỉ 11 tuần sau khi kết thúc trận Jutland, đã cho quay mũi lực lượng dưới quyền rút lui về các cảng Đức.

Vào tháng 9 năm 1917, Đại tá von Karpf bàn giao quyền chỉ huy Moltke lại cho Đại tá Gygas. Từ tháng 9 đến tháng 10 năm 1917, chiếc tàu chiến-tuần dương tham gia Chiến dịch Albion hỗ trợ cho quân đội Đức chiếm các đảo Ösel, Dagö và Moon của Nga phía vòng ngoài vịnh Riga (ngày nay thuộc Estonia). Sau hoạt động thành công tại vùng biển Baltic, Moltke được cho tách ra để hỗ trợ Đội Trinh sát 2, nhưng đã không trực tiếp tham gia trận Heligoland Bight thứ hai.

Cuối năm 1917, Hạm đội Biển khơi bắt đầu các hoạt động cướp phá đoàn tàu vận tải tại Bắc Hải giữa Anh và Na Uy. Vào tháng 10 và tháng 12 năm 1917, hai đoàn tàu vận tải Anh đi đến Na Uy đã bị chặn đánh và tiêu diệt bởi các tàu tuần dương và tàu khu trục Đức, buộc đô đốc Beatty, giờ đây là Tổng tư lệnh Hạm đội Grand, phải cho tách ra nhiều thiết giáp hạm và tàu chiến-tuần dương để bảo vệ các đoàn tàu vận tải. Việc này đã phô bày cho đô đốc Scheer cơ hội mà ông đã chờ đợi trong suốt cuộc chiến tranh: khả năng cô lập và tiêu diệt từng phần Hạm đội Grand.

Lúc 05 giờ 00 ngày 23 tháng 4 năm 1918, Hạm đội Biển khơi rời cảng với ý định đánh chặn một trong các đoàn tàu vận tải được hộ tống mạnh mẽ. Liên lạc bằng vô tuyến được giữ ở mức tối thiểu nhằm ngăn phía Anh biết được về chiến dịch. Đến 05 giờ 10 phút ngày 24 tháng 4, Moltke gặp trục trặc động cơ: chân vịt phía ngoài bên mạn phải bị rơi ra khỏi trục, và trước khi turbine có thể dừng lại, một bánh răng hộp số bị phá hủy. Bánh răng bị phá hủy đã làm tung tóe mảnh sắt vào một buồng ngưng tụ hơi nước phụ, làm ngập nước phòng động cơ, khiến các trục chân vịt trung tâm và mạn phải ngừng hoạt động. Nước mặn tràn vào các nồi hơi, làm giảm tốc độ con tàu xuống chỉ còn 4 knot; đến 08 giờ 45 phút, thuyền trưởng của Moltke báo cáo lên Scheer con tàu của mình "ngoài khả năng kiểm soát" và cần được kéo quay trở về cảng. Lúc 09 giờ 38 phút, tàu tuần dương Strassburg tìm cách kéo con tàu, nhưng không thể thực hiện; lúc 10 giờ 13 phút, thiết giáp hạm dreadnought Oldenburg được cho tách ra khỏi hạm đội chiến trận để kéo Moltke quay trở về cảng. Đến 14 giờ 10 phút vẫn không tìm thấy đoàn tàu vận tải Anh, nên Scheer cho quay mũi Hạm đội Biển khơi trở về vùng biển Đức. Lúc 17 giờ 10 phút, động cơ của Moltke được sửa chữa tạm và nó có thể di chuyển ở tốc độ 17 knot. Đến 19 giờ 37 phút, tàu ngầm Anh E42 nhìn thấy con tàu và phóng một quả ngư lôi nhắm vào Moltke. Chiếc tàu chiến-tuần dương bị tràn khoảng 1.800 tấn nước, nhưng vẫn có thể quay trở về cảng bằng chính động lực của nó. Việc sửa chữa được tiến hành tại Xưởng tàu Đế chế ở Wilhelmshaven từ ngày 30 tháng 4 đến ngày 9 tháng 9 năm 1918.

Sau khi được sửa chữa, Moltke tham gia các hoạt động huấn luyện tại khu vực biển Baltic từ ngày 19 tháng 9 đến ngày 3 tháng 10. Bắt đầu từ ngày 1 tháng 11, nó phục vụ như là soái hạm của Đội Tuần tiễu 1 dưới quyền Chuẩn đô đốc von Reuter, sau khi tàu chiến-tuần dương Hindenburg phải vào ụ tàu để sửa chữa.

Số phận

Moltke được dự định để tham gia hoạt động cuối cùng của hạm đội vào cuối tháng 10 năm 1918, không lâu trước khi Chiến tranh thế giới thứ nhất kết thúc. Phần lớn Hạm đội Biển khơi sẽ xuất phát từ căn cứ của chúng ở Wilhelmshaven để đối đầu với Hạm đội Grand của Anh; Reinhard Scheer, lúc này là Đại Đô đốc (Großadmiral) của Hạm đội, dự định gây tổn thất cho Hải quân Anh càng nhiều càng tốt nhằm duy trì một vị thế mặc cả tốt cho việc thương lượng hòa bình của Đức bất chấp tổn thất có thể phải chịu đựng. Tuy nhiên, nhiều người trong số những thủy thủ đã mệt mỏi vì chiến tranh cảm thấy chiến dịch này sẽ ngăn trở tiến trình hòa bình và kéo dài thời hạn chiến tranh. Tuy nhiên, khi hạm đội đang được tập trung tại Wilhelmshaven, thủy thủ trên các con tàu bắt đầu đào ngũ hàng loạt. Khi Von der Tann và Derfflinger đi qua các âu tàu phân cách cảng phía trong Wilhelmshaven và vũng biển, khoảng 300 người trên cả hai con tàu đã trèo qua mạn tàu và biến mất trên bờ.

Sáng ngày 29 tháng 10 năm 1918, mệnh lệnh được đưa ra để chuẩn bị khởi hành từ Wilhelmshaven để tập trung lực lượng tại Jade Estuary vào ngày hôm sau. Bắt đầu từ đêm 29 tháng 10, thủy thủ trên nhiều tàu chiến làm binh biến. Ba chiếc thuộc Hải đội Chiến trận 3 từ chối nhổ neo, và các hành động phá hoại xảy ra trên các chiếc Thüringen và Helgoland. Sự bất ổn lan rộng ra các tàu chiến khác, và cuối cùng chiến dịch phải bị hủy bỏ; và trong một cố gắng để dập tắt cuộc nổi loạn, Scheer ra lệnh phân tán hạm đội. Vào đầu tháng 11 năm 1918, cuộc Cách mạng Đức bắt đầu; dẫn đến việc đình chiến và kết thúc chiến tranh cũng như lật đổ nền quân chủ tại Đức.

Sau khi Đức đầu hàng, hầu hết tàu chiến của Hạm đội Biển khơi, kể cả Moltke, bị lưu giữ tại căn cứ hải quân Anh tại Scapa Flow, dưới quyền chỉ huy của Chuẩn Đô đốc Ludwig von Reuter. Trước khi Hạm đội Đức khởi hành, Đô đốc Adolf von Trotha khẳng định lại với von Reuter chỉ thị không được để cho phe Đồng Minh chiếm các con tàu trong bất kỳ tình huống nào. Hạm đội đã gặp gỡ tàu tuần dương hạng nhẹ Anh Cardiff, vốn đã dẫn đầu các con tàu Đức đi đến điểm gặp gỡ hạm đội Đồng Minh, một lực lượng khổng lồ bao gồm 370 tàu chiến của Anh, Mỹ và Pháp, vốn sẽ hộ tống hạm đội Đức đến Scapa Flow. Khi bị lưu giữ trong suốt thời gian diễn ra các cuộc đàm phán hòa bình, mà sau này cuối cùng sẽ dẫn đến Hiệp ước Versailles, các khẩu pháo của chúng bị bất hoạt bằng cách tháo bỏ khóa nòng, và con tàu được bảo trì bởi một thủy thủ đoàn gồm số lượng sĩ quan và thủy thủ tối thiểu. Moltke vào lúc này đặt dưới quyền chỉ huy của Thiếu tá Hải quân Wollante.

Một bản in của báo The Times cung cấp thông tin cho von Reuter rằng Thỏa thuận Ngừng bắn sẽ hết hiệu lực vào giữa trưa ngày 21 tháng 6 năm 1919, thời hạn cuối cùng mà Đức phải ký vào Hiệp định hòa bình. Đô đốc Von Reuter đưa đến kết luận người Anh sẽ tìm cách chiếm hữu các con tàu Đức sau khi Thỏa thuận Ngừng bắn hết hiệu lực. Không biết rằng thời hạn của thỏa thuận đã được triển hạn đến ngày 23 tháng 6, ông quyết định đánh đắm các con tàu của mình vào cơ hội thuận tiện đầu tiên có được. Sáng ngày 21 tháng 6, Hạm đội Anh rời Scapa Flow tiến hành thực tập huấn luyện; và đến 11 giờ 20 phút Reuter truyền mệnh lệnh này đến các con tàu của mình. Moltke chìm trong vòng hai giờ mười lăm phút. Nó được cho nổi trở lại vào năm 1927 và được tháo dỡ tại Rosyth vào năm 1929.

Tham khảo

Ghi chú

Chú thích

Thư mục

Liên kết ngoài

Lớp tàu chiến-tuần dương Moltke
Tàu chiến-tuần dương của Hải quân Đức
Tàu chiến-tuần dương trong Thế Chiến I
Tàu bị đánh đắm tại Scapa Flow trong Thế Chiến I


title: Sansepolcro

text:
Sansepolcro là một đô thị và thị xã của Ý. Đô thị này thuộc tỉnh Arezzo trong vùng Toscana. Sansepolcro có diện tích km2, dân số theo ước tính năm 2005 của Viện thống kê quốc gia Ý là 15.858 người.
Các đơn vị dân cư:
Đô thị Sansepolcro giáp với các đô thị:

Tham khảo

Đô thị tỉnh Arezzo


title: Smicridea breviuncata

text:
Smicridea breviuncata là một loài Trichoptera thuộc họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Smicridea


title: Diplectrona lieftincki

text:
Diplectrona lieftincki là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Diplectrona


title: Propsephus

text:
Propsephus là một chi bọ cánh cứng trong họ
Elateridae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1921 bởi Hyslop.

Các loài
Các loài trong chi này gồm:
 Propsephus adeloceroides Schwarz
 Propsephus aenescens (Blair, 1927)
 Propsephus aethiopicus Girard, 1976
 Propsephus agonischioides Fleutiaux
 Propsephus agriotiformis Schwarz
 Propsephus algoensis (Candeze)
 Propsephus alluaudi Fleutiaux, 1903
 Propsephus amieti Girard, 1975
 Propsephus amoenus Girard, 1991
 Propsephus angustus (Candèze, 1897)
 Propsephus anoplischioides Fleutiaux
 Propsephus antennalis Fleutiaux, 1918
 Propsephus antennarius Schwarz
 Propsephus antennatus (Candèze, 1889)
 Propsephus apiculatus Boheman, 1851
 Propsephus aspersus (Candèze, 1897)
 Propsephus ater Schwarz
 Propsephus athoides (Candeze)
 Propsephus athoiformis Schwarz
 Propsephus basilewskyi Cobos, 1970
 Propsephus beniniensis (Candeze)
 Propsephus beniniensis (Candèze, 1859)
 Propsephus bicolor (Candèze, 1889)
 Propsephus bitinctus Van Zwaluwenburg, 1963
 Propsephus bradshawi (Candèze, 1889)
 Propsephus brevipennis (Candeze)
 Propsephus bucculatus (Candeze)
 Propsephus bukobanus Fleutiaux, 1935
 Propsephus calbonga (Candeze)
 Propsephus campyloides (Candèze, 1897)
 Propsephus candezei Ritsema
 Propsephus cantaloubei Girard, 1974
 Propsephus capillatus (Candèze, 1889)
 Propsephus carbonarius Girard, 1976
 Propsephus castaneipennis (Candeze)
 Propsephus castaneus Fleutiaux, 1935
 Propsephus cavifrons (Erichson, 1843)
 Propsephus cervinus (Candèze, 1897)
 Propsephus chatanayi Fleutiaux
 Propsephus christophei Girard, 1971
 Propsephus claudei Wurst, Schimmel & Platia, 2001
 Propsephus cobosi Girard, 1971
 Propsephus collaris Boheman
 Propsephus compactus Van Zwaluwenburg, 1934
 Propsephus confluens (Candèze, 1893)
 Propsephus confusus Girard, 1976
 Propsephus conicicollis (Candèze, 1897)
 Propsephus conicollis Murray
 Propsephus correctus (Candeze)
 Propsephus corymbitoides Schwarz
 Propsephus cribratus Schwarz
 Propsephus cribricollis Schwarz
 Propsephus cyaneus Candèze, 1878
 Propsephus decoloratus Cobos, 1970
 Propsephus deloni Girard, 1976
 Propsephus dentatus (Candeze)
 Propsephus denticulatus Schwarz
 Propsephus depressus Fleutiaux
 Propsephus descarpentriesi Cobos, 1970
 Propsephus differens Cobos, 1970
 Propsephus difficilis Cobos, 1970
 Propsephus diplotrichus Schwarz
 Propsephus discolor Schwarz, 1899
 Propsephus distinctus Girard, 1974
 Propsephus diversecribatus Basilewsky, 1958
 Propsephus diversicollis Basilewsky
 Propsephus diversus Girard, 1974
 Propsephus doualaensis Fleutiaux, 1941
 Propsephus eburneus Girard, 1989
 Propsephus elimatus (Candèze, 1859)
 Propsephus elongatulus Schwarz
 Propsephus epipleuralis Fleutiaux, 1935
 Propsephus euaensis (Schwarz, 1902)
 Propsephus exasperatus Girard, 1989
 Propsephus falsarius Cobos, 1970
 Propsephus festivus Girard, 1980
 Propsephus fimbratus Schwarz
 Propsephus fleutiauxi Schenkling
 Propsephus fossulatus Fleutiaux
 Propsephus franciscae Girard, 1971
 Propsephus frater Girard, 1991
 Propsephus fulgidus Schwarz
 Propsephus fulvipes (Quedenfeldet, 1886)
 Propsephus fusconiger (Schwarz, 1909)
 Propsephus fusiformis Schwarz
 Propsephus gaedikei Girard, 1971
 Propsephus gedyei Fleutiaux, 1935
 Propsephus geminatus (Candèze, 1878)
 Propsephus girardi Girard, 1971
 Propsephus gongeti Girard, 1986
 Propsephus gracilentus Girard, 1974
 Propsephus gracilicornis Van Zwaluwenburg, 1928
 Propsephus graminicola Girard, 1991
 Propsephus granulatus (Candèze, 1878)
 Propsephus gratiosus Fleutiaux, 1935
 Propsephus guineensis Girard, 2003
 Propsephus haemorrhoidalis Schwarz, 1899
 Propsephus hawaiiensis (Candèze, 1882)
 Propsephus hayekae Girard, 1996
 Propsephus hebetatus (Candèze, 1897)
 Propsephus hiekei Girard, 1986
 Propsephus hirsutus Basilewsky, 1958
 Propsephus hoehneli (Linell, 1896)
 Propsephus hunti Fleutiaux, 1935
 Propsephus illinitus (Candèze, 1897)
 Propsephus incautus (Candèze, 1897)
 Propsephus incommodus Girard, 1991
 Propsephus incultus (Candèze, 1893)
 Propsephus incurvus Fleutiaux, 1935
 Propsephus ineditus Girard, 1976
 Propsephus ineptus (Candèze, 1878)
 Propsephus inflatus (Candeze)
 Propsephus infuscatus Schwarz
 Propsephus insignis (Candeze)
 Propsephus insignitus Schwarz
 Propsephus intermedius Girard, 1996
 Propsephus invenustus (Candeze)
 Propsephus ishiodontoides Fleutiaux
 Propsephus itimbirensis Duvivier
 Propsephus jansoni Girard, 1980
 Propsephus javanus Candèze
 Propsephus jocelynae Girard, 2003
 Propsephus joliveti Girard, 1989
 Propsephus josensi Girard, 1971
 Propsephus kaimosius Fleutiaux, 1935
 Propsephus kibwesianus Girard, 1974
 Propsephus lacertosus Girard, 2003
 Propsephus lamottei Girard, 1971
 Propsephus lamtoensis Girard, 1971
 Propsephus lateralis (Candèze, 1882)
 Propsephus latiusculus Schwarz
 Propsephus legrandi Girard, 2003
 Propsephus lepesmei Fleutiaux, 1941
 Propsephus lerouxi Girard, 2003
 Propsephus limbatipennis Quedenfeldt
 Propsephus limomius Girard, 1991
 Propsephus limonioides Murray
 Propsephus linearis Fleutiaux
 Propsephus lutescens Girard, 2003
 Propsephus macarthuri Fleutiaux, 1935
 Propsephus macrophthalmus (Candeze)
 Propsephus maculatus Schwarz
 Propsephus magambanus Girard, 1980
 Propsephus major (Candèze, 1878)
 Propsephus major (Candèze, 1900)
 Propsephus manonensis Girard, 2003
 Propsephus maragolinus Fleutiaux, 1935
 Propsephus marginatus (Candeze)
 Propsephus marshalli Girard, 1980
 Propsephus martini Girard, 1986
 Propsephus maynei Basilewsky, 1958
 Propsephus meruanus Fleutiaux, 1935
 Propsephus mesosternalis (Schwarz, 1902)
 Propsephus microgranulatus Girard, 1976
 Propsephus militaris (Candeze)
 Propsephus minusculus Schwarz
 Propsephus modestissimus Cobos, 1970
 Propsephus moestus (Candèze, 1859)
 Propsephus molardi Girard, 1991
 Propsephus monachoides Cobos, 1970
 Propsephus monachus (Candeze)
 Propsephus montisnimbae Girard, 1991
 Propsephus morio (Candeze)
 Propsephus morogoroensis Girard, 1980
 Propsephus multipunctatus Girard, 1976
 Propsephus murrayi (Candeze)
 Propsephus mutatus Fleutiaux, 1919
 Propsephus nairobianus Fleutiaux, 1935
 Propsephus nanshanus Arimoto, 2005
 Propsephus nasalis (Schwarz, 1902)
 Propsephus neglectus (Candèze, 1897)
 Propsephus nigerrimus Girard, 1980
 Propsephus nigricollis Schwarz
 Propsephus nigricornis (Candeze)
 Propsephus nigrinus Cobos, 1970
 Propsephus nigripilis Van Zwaluwenburg, 1940
 Propsephus nigritus (Candèze, 1889)
 Propsephus nigrolimbatus Schwarz
 Propsephus nigromarginatus (Schwarz, 1899)
 Propsephus niliacus (Candèze, 1878)
 Propsephus nitidus Murray
 Propsephus niveopilosus Cobos, 1970
 Propsephus nubilus Klug
 Propsephus oberthuri (Candeze)
 Propsephus obesus Van Zwaluwenburg, 1940
 Propsephus obiquatus Basilewsky, 1958
 Propsephus occidentalis Girard, 1989
 Propsephus occupator Wurst, Schimmel & Platia, 2001
 Propsephus ochropterus (Candeze)
 Propsephus odzalensis Cobos, 1970
 Propsephus olophoeoides Fleutiaux
 Propsephus opacus Fleutiaux
 Propsephus orientalis (Candèze, 1900)
 Propsephus ovalis (Candèze, 1859)
 Propsephus ovatus Schwarz
 Propsephus pallidipennis Leseigneur, 1958
 Propsephus papuensis (Candèze, 1882)
 Propsephus paragranulatus Girard, 1989
 Propsephus parallelus (Candeze)
 Propsephus parvulus Schwarz
 Propsephus pascuali Girard, 2003
 Propsephus pectinicornis Girard, 1980
 Propsephus pectoralis Schwarz
 Propsephus pedestris Gerstaecker
 Propsephus philippinensis (Candèze, 1875)
 Propsephus pomachilioides Fleutiaux
 Propsephus pratensis Girard, 1991
 Propsephus propensus Fleutiaux
 Propsephus prosternalis Schwarz
 Propsephus protensis Gerstaecker
 Propsephus proximus Girard, 1986
 Propsephus puberulus (Boheman, 1851)
 Propsephus puerilis Schwarz
 Propsephus punctatellus Girard, 2003
 Propsephus puncticollis Boheman
 Propsephus rhodesianus Fleutiaux, 1922
 Propsephus royi Girard, 2003
 Propsephus rubidus Fleutiaux
 Propsephus rubrescens (Candeze)
 Propsephus rudipennis Cobos, 1970
 Propsephus rufescens Girard, 2003
 Propsephus rufipes (Schwarz, 1902)
 Propsephus rufus Fleutiaux
 Propsephus rugosipennis Schwarz
 Propsephus rugosissimus Fleutiaux, 1935
 Propsephus rugosus Fleutiaux
 Propsephus sanguinolentus (Candeze)
 Propsephus scaber Fleutiaux, 1935
 Propsephus schnelli Girard, 2003
 Propsephus schwarzi Girard, 1996
 Propsephus semicastaneus (Candèze, 1889)
 Propsephus semiferrugineus Schwarz
 Propsephus semiflavus (Candèze, 1889)
 Propsephus semifuscus Schwarz
 Propsephus semigranosus Girard, 2003
 Propsephus seminiger Schwarz
 Propsephus semiplagiatus Cobos, 1970
 Propsephus semipunctatus Schwarz
 Propsephus semirufulus Schenkling
 Propsephus semirugulosus Schwarz
 Propsephus senegalensis Girard, 1974
 Propsephus seniculus (Candeze)
 Propsephus senilis (Schwarz, 1903)
 Propsephus seriatus Schwarz
 Propsephus serraticornis Girard, 1996
 Propsephus serratipennis Schwarz
 Propsephus severus (Candèze, 1897)
 Propsephus seydeli Basilewsky
 Propsephus sibitensis Cobos, 1970
 Propsephus similis Girard, 2003
 Propsephus simulator Cobos, 1970
 Propsephus solidus (Candèze, 1889)
 Propsephus solieri Girard, 1991
 Propsephus somalius Fairmaire
 Propsephus somereni Fleutiaux, 1935
 Propsephus sordidulus Schwarz
 Propsephus splendens Schwarz
 Propsephus splendidus Schwarz
 Propsephus spretus Girard, 1991
 Propsephus stanleyi (Candèze, 1889)
 Propsephus sternalis Schwarz
 Propsephus striatopunctatus (Candeze)
 Propsephus subattenuatus Cobos, 1970
 Propsephus subfuscus (Candèze, 1882)
 Propsephus subnigrus Cobos, 1970
 Propsephus sulcicollis Quedenfeldt
 Propsephus synaptoides Quedenfeldt
 Propsephus tabidus (Candeze)
 Propsephus tanzanicus Girard, 1986
 Propsephus tessmanni Girard, 1986
 Propsephus tongaensis (Candèze, 1878)
 Propsephus tortonesei Girard, 1974
 Propsephus tournieri Girard, 1971
 Propsephus trapezicollis Schwarz
 Propsephus tshibindanus Girard, 1989
 Propsephus turneri Fleutiaux, 1935
 Propsephus uelensis Girard, 1996
 Propsephus unicolor (Candèze, 1893)
 Propsephus upembanus Girard, 1996
 Propsephus upoluensis Van Zwaluwenburg, 1928
 Propsephus usambaricus Girard, 1986
 Propsephus valens (Candèze, 1889)
 Propsephus vanderplaetseni Girard, 1991
 Propsephus variabilis Schwarz
 Propsephus vetulus Basilewsky
 Propsephus villiersi Cobos, 1970
 Propsephus villosus Girard, 1980
 Propsephus viridanus Gyllenhal
 Propsephus viridipennis (Candèze, 1893)
 Propsephus vitiensis Van Zwaluwenburg, 1940
 Propsephus vuattouxi Girard, 1971
 Propsephus vulneratus (Candèze, 1889)
 Propsephus zambianus (Candèze, 1897)
 Propsephus zeijsti Girard, 1986
 Propsephus zimmermani Van Zwaluwenburg, 1943
 Propsephus ziwanius Fleutiaux, 1935

Chú thích

Tham khảo

Ampedini


title: Microrhopala

text:
Microrhopala là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1837 bởi Chevrolat.

Các loài
Các loài trong chi này gồm:
 Microrhopala beckeri Weise, 1905
 Microrhopala ciliata Weise, 1911
 Microrhopala columbica Weise, 1911
 Microrhopala cyanea (Say, 1823)
 Microrhopala erebus (Newman, 1841)
 Microrhopala excavata (Olivier, 1808)
 Microrhopala floridana (Schwarz, 1878)
 Microrhopala hecate (Newman, 1841)
 Microrhopala inermis (Staines, 2006)
 Microrhopala moseri Uhmann, 1940
 Microrhopala perforata Baly, 1864
 Microrhopala pulchella Baly, 1864
 Microrhopala rileyi (Clark, 1983)
 Microrhopala rubrolineata (Mannerheim, 1843)
 Microrhopala sallei Baly, 1864
 Microrhopala suturalis Weise, 1905
 Microrhopala unicolor Champion, 1894
 Microrhopala vittata (Fabricius, 1798)
 Microrhopala xerene (Newman, 1838)

Chú thích

Tham khảo

Chalepini


title: Rhytidocassis lopatini

text:
Rhytidocassis lopatini là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Borowiec & Swietojanska miêu tả khoa học năm 2001.

Chú thích

Tham khảo

Rhytidocassis


title: Odontosida

text:
Odontosida là một chi bướm đêm thuộc họ Sphingidae.

Các loài
Odontosida magnificum - (Rothschild 1894)
Odontosida pusillus - (R Felder 1874)

Tham khảo

Macroglossini


title: Laccophilus indicus

text:
Laccophilus indicus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Gschwendtner miêu tả khoa học năm 1936.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Laccophilus


title: Unsleben

text:
Unsleben là một đô thị ở huyện Rhön-Grabfeld bang Bayern thuộc nước Đức.

Tham khảo


title: (6254) 1993 UM3

text:
{{DISPLAYTITLE:(6254) 1993 UM3}}

(6254) 1993 UM3 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Seiji Ueda và Hiroshi Kaneda ở Kushiro, Hokkaidō, Nhật Bản, ngày 20 tháng 10 năm 1993.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 6001–7000

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser

Thiên thể phát hiện năm 1993
Được phát hiện bởi Hiroshi Kaneda
Được phát hiện bởi Seiji Ueda
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Metasia capnochroa

text:
Metasia capnochroa là một loài bướm đêm thuộc họ Crambidae. Nó được tìm thấy ở Úc.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Metasia
Động vật được mô tả năm 1884


title: Cryptolectica monodecta

text:
Cryptolectica monodecta là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Nam Phi.

Chú thích

Tham khảo

Cryptolectica


title: Orthoxia

text:
Orthoxia là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1865 bởi Clark.

Các loài
Chi này gồm các loài:
 Orthoxia boisduvali (Clark, 1865)

Chú thích

Tham khảo

Galerucini


title: Coleophora variicornis

text:
Coleophora variicornis là một loài bướm đêm thuộc họ Coleophoridae. Nó được tìm thấy ở Đức to Ý and from Pháp to Hy Lạp.

Ấu trùng ăn Trifolium pratense.

Chú thích

Tham khảo

Coleophora
Côn trùng châu Âu


title: Dracula radiosa

text:
Dracula radiosa là một loài lan đặc hữu của Colombia.

Hình ảnh

Tham khảo

[[Thể loại:Dracula (chi thực vật)|Dracula radiosa}}


title: 10244 Thüringer Wald

text:
10244 Thüringer Wald
10244 Thüringer Wald là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 1362.7556828 ngày (3.73 năm).

Nó được phát hiện ngày 16 tháng 9 năm 1960.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1960


title: Dourgne

text:
Dourgne  là một xã trong tỉnh Tarn thuộc vùng Occitanie ở miền nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 250 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Tarn


title: Poupartia borbonica

text:
Poupartia borbonica là một loài thực vật thuộc họ Anacardiaceae. Loài này có ở Mauritius và Réunion.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo
 Page, W. 1998. Poupartia borbonica. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Liên kết ngoài

Poupartia
Thực vật Mauritius
Thực vật cực kỳ nguy cấp


title: Herrère

text:
Herrère là một commune tỉnh Pyrénées-Atlantiques, thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine, tây nam nước Pháp.

Xem thêm
Commune của tỉnh Pyrénées-Atlantiques

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Pyrénées-Atlantiques


title: Liroetis spinipes

text:
Liroetis spinipes là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Ogloblin miêu tả khoa học năm 1936.

Chú thích

Tham khảo

Liroetis


title: Megistops sexmaculata

text:
Megistops sexmaculata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev miêu tả khoa học năm 2004.

Chú thích

Tham khảo

Megistops


title: Aphthona lacertosa

text:
Aphthona lacertosa là một loài bọ cánh cứng ăn rễ cây trong chi Aphthona. Nó là một trong 5 loài của chi Aphthona đã được sử dụng ở Alberta, Canada để khống chế loài leafy spurge, một loài thực vật xâm chiếm làm giảm chất lượng đồng cỏ và môi trường sống tự nhiên.

A. lacertosa là loài bản địa của Á-Âu, nhưng được du nhập vào Bắc Mỹ đầu tiên năm 1990, sau đó phổ biến hơn vào năm 1997.

Chú thích

Tham khảo

Aphthona
Bọ cánh cứng châu Á
Bọ cánh cứng châu Âu


title: Comitas waihaoensis

text:
Comitas waihaoensis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Turridae.

Chú thích

Tham khảo

Comitas


title: Antimitra lirata

text:
Antimitra lirata là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Mitromorphidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

L
Động vật được mô tả năm 1865
L


title: Marcilly-le-Hayer

text:
Marcilly-le-Hayer là một xã ở tỉnh Aube, thuộc vùng Grand Est ở phía bắc miền trung nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
 Xã của tỉnh Aube

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Marcilly-le-Hayer sur le site de l'Institut géographique national

Marcilly-le-Hayer


title: Grandicrepidula collinae

text:
Grandicrepidula collinae là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Calyptraeidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Grandicrepidula
Động vật được mô tả năm 2003
Calyptraeidae


title: Scodes

text:
Scodes là một chi bướm đêm thuộc họ Gelechiidae.

Chú thích

Tham khảo

Gelechiidae


title: Mönchpfiffel-Nikolausrieth

text:
Mönchpfiffel-Nikolausrieth là một đô thị ở huyện Kyffhäuser, ở bang Thüringen, Đức. Đô thị này có diện tích 9,15 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 403 người.

Tham khảo


title: Long Phú, thị xã Long Mỹ

text:
Long Phú là một xã thuộc thị xã Long Mỹ, tỉnh Hậu Giang, Việt Nam.

Địa lý
Xã Long Phú nằm ở phía nam thị xã Long Mỹ, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp xã Tân Phú
Phía tây giáp huyện Long Mỹ
Phía nam giáp tỉnh Sóc Trăng
Phía bắc giáp phường Thuận An và xã Long Trị A.

Xã Long Phú có diện tích 25,99 km², dân số năm 2019 là 8.261 người, mật độ dân số đạt 318 người/km².

Lịch sử
Trước đây, xã Long Phú thuộc huyện Long Mỹ.

Ngày 21 tháng 4 năm 1979, Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định 174-CP. Theo đó, chia xã Long Phú thành hai xã Long Phú và Tân Phú.

Ngày 28 tháng 1 năm 1991, toàn bộ diện tích và dân số của xã Tân Phú được sáp nhập trở lại xã Long Phú.

Ngày 27 tháng 10 năm 2006, Chính phủ ban hành Nghị định 124/2006/NĐ-CP. Theo đó:
Thành lập thị trấn Trà Lồng trên cơ sở điều chỉnh 713,56 ha diện tích tự nhiên và 4.571 người của xã Long Phú
Thành lập xã Tân Phú trên cơ sở điều chỉnh 2.550,37 ha diện tích tự nhiên và 9.060 người của xã Long Phú.

Sau khi điều chỉnh địa giới hành chính, xã Long Phú còn lại 2.313,36 ha diện tích tự nhiên và 9.881 người.

Từ ngày 15 tháng 5 năm 2015, xã Long Phú trực thuộc thị xã Long Mỹ.

Ngày 11 tháng 7 năm 2019, Hội đồng Nhân dân tỉnh Hậu Giang ban hành Nghị quyết 11/2019/NQ-HĐND về việc sáp nhập hai ấp Long Thạnh 2 vào Long Thạnh 1 thành ấp Long Thạnh.

Hành chính
Xã Long Phú được chia thành 9 ấp: Long An, Long Bình 1, Long Bình 2, Long Hòa 1, Long Hòa 2, Long Khánh, Long Thạnh, Tân Bình 1, Tân Bình 2.

Giao thông
Xã Long Phú có quốc lộ 61B chạy qua.

Chú thích

Tham khảo


title: Passiflora roseorum

text:
Passiflora roseorum là một loài thực vật thuộc họ Passifloraceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador.

Chú thích

Tham khảo
 Jørgensen, P. & Pitman, N. 2004. Passiflora roseorum. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

R
Thực vật đặc hữu Ecuador
Thực vật dễ tổn thương


title: Alloscirtetica grafi

text:
Alloscirtetica grafi là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Urban mô tả khoa học năm 1977.

Chú thích

Tham khảo

Alloscirtetica
Động vật được mô tả năm 1977


title: Tours (quận)

text:
Quận Tours là một quận của Pháp, nằm ở tỉnh Indre-et-Loire, ở vùng Centre-Val de Loire. Quận này có 24 tổng và 123 xã.

Các đơn vị hành chính

Các tổng
Các tổng của quận Tours là:
 Amboise
 Ballan-Miré
 Bléré
 Chambray-lès-Tours
 Château-la-Vallière
 Château-Renault
 Joué-lès-Tours-Nord
 Joué-lès-Tours-Sud
 Luynes
 Montbazon
 Montlouis-sur-Loire
 Neuillé-Pont-Pierre
 Neuvy-le-Roi
 Saint-Avertin
 Saint-Cyr-sur-Loire
 Saint-Pierre-des-Corps
 Tours-Centre-Val de Loire
 Tours-Est
 Tours-Nord-Est
 Tours-Nord-Ouest
 Tours-Ouest
 Tours-Sud
 Tours-Val-du-Cher
 Vouvray

Các xã
Các xã của quận Tours, và mã INSEE là:

Tham khảo

Liên kết ngoài
Tours trên trang Viện quốc gia Pháp và Nghiên cứu kinh tế (INSEE, tiếng Pháp)

Tours


title: Dicranomyia suborthia

text:
Dicranomyia suborthia là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranomyia
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Adicella monachus

text:
Adicella monachus là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

Chú thích

Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi
Adicella


title: Ternstroemia polypetala

text:
Ternstroemia polypetala là một loài thực vật thuộc họ Theaceae. Loài này có ở Cameroon, Malawi, và Tanzania. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Lovett, J. & Clarke, G.P. 1998. Ternstroemia polypetala. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Ternstroemia
Thực vật dễ tổn thương


title: Marianne Cruz

text:
Marianne Cruz Gonzalez là một hoa hậu đến từ nước Cộng hòa Dominican. Cô từng đoạt các danh hiệu sắc đẹp là Hoa hậu Lục địa châu Mỹ 2007, Hoa hậu Hoàn vũ Cộng hòa Dominican 2008. Tại cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ 2008 tổ chức tại Nha Trang, Việt Nam, Marianne lọt vào top 10 phần thi trang phục truyền thống đẹp nhất với bộ trang phục nữ vận động viên bóng chày. Trong đêm chung kết, cô lọt vào top 5 người đẹp nhất và giành ngôi á hậu 2.

Tham khảo

Thí sinh Hoa hậu Hoàn vũ 2008
Hoa hậu Cộng hòa Dominica
Sinh năm 1985
Nhân vật còn sống


title: Công nghiệp nặng

text:
Công nghiệp nặng là lĩnh vực công nghiệp sử dụng nhiều tư bản, đối ngược với công nghiệp nhẹ là lĩnh vực sử dụng nhiều lao động. Công nghiệp nặng không dễ dàng tái phân bố như công nghiệp nhẹ vì nhiều tác động đến môi trường và chi phí đầu tư nhiều hơn.

Tuy vậy, khác với công nghiệp nhẹ, không có một định nghĩa thống nhất cho lĩnh vực này. Định nghĩa ở trên không bao trùm đầy đủ mọi đặc điểm của công nghiệp nặng. Một số định nghĩa công nghiệp nặng dựa vào khối lượng của sản phẩm được tạo ra. Một trong số đó căn cứ trên khối lượng trên chi phí sản phẩm, ví dụ một đô-la mua được lượng thép hoặc nhiên liệu nặng hơn một đô-la dược phẩm hoặc quần áo. Định nghĩa khác lại dựa trên khối lượng nguyên liệu qua tay mỗi công nhân hoặc dựa trên chi phí nguyên liệu trong tổng giá trị sản phẩm tạo ra.

Công nghiệp nặng có thể được hiểu là ngành mà sản phẩm dùng để cung cấp cho các ngành công nghiệp khác. Ví dụ, đầu ra của các xưởng thép, nhà máy hóa chất là đầu vào của các doanh nghiệp sản xuất, dịch vụ hoặc bán buôn khác nhiều hơn là bán lẻ đến tay người tiêu dùng.

Công nghiệp nặng thường được xác định bởi các chính phủ và các nhà hoạch định chính sách trên cơ sở tác động đến môi trường. Những định nghĩa này nhấn mạnh quy mô tư bản ban đầu hoặc ảnh hưởng sinh thái bởi đặc thù của nguồn tài nguyên sử dụng, quá trình sản xuất và sản phẩm tạo thành. Theo nghĩa này thì công nghiệp bán dẫn sẽ "nặng" hơn công nghiệp hàng điện tử dân dụng cho dù các vi mạch đắt hơn rất nhiều dựa trên khối lượng của chúng.

Các ngành công nghiệp nặng

 Luyện kim
 Khai thác than
 Sản xuất phân bón
 Cơ khí
 Điện tử - tin học
 Công nghiệp năng lượng

Công nghiệp nặng trong quản lý nhà nước và pháp luật
Công nghiệp nặng giành được sự quan tâm đặc biệt trong các quy định pháp luật về phân vùng hoạt động kinh tế.

Nhiều quy định kiểm soát ô nhiễm nhằm vào công nghiệp nặng bởi, dù đúng hay sai, ngành công nghiệp này vẫn bị quy cho gây ô nhiễm hơn bất kỳ hoạt động kinh tế khác.

Nhật Bản
Nhật Bản là quốc gia sử dụng khái niệm công nghiệp nặng khá phổ biển. Nó mang nghĩa là hình thành cho những dự án lớn. Các dự án này có thể là xây dựng các toà nhà lớn, các nhà máy xi-măng, đóng tàu biển, và bao gồm cả việc chế tạo các máy móc xây dựng, máy công nghiệp. Hiểu một cách khác, các dự án công nghiệp nặng được khái quát là tập trung tư bản, yêu cầu nguồn lực lớn, các thiết bị và kỹ năng quản lý tiên tiến, hiện đại.

Mỹ

Mỹ là cường quốc phát triển mạnh nhất về ngành công nghiệp đặc biệt là công nghiệp nặng tập trung ven Đông Bắc Hoa Kỳ và gần biên giới México được gọi là vành đai mặt trời Một phần quan trọng của vấn đề sử dụng nhân lực ở Hoa Kỳ có liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp tới sản xuất. Đa số các thành phố đã hình thành và trải qua những giai đoạn tăng trưởng chính của chúng, khi mà sản xuất là yếu tố chủ yếu trong sự phát triển đô thị.

Ngày nay, có sự chuyên môn hóa đáng kể theo khu vực trong sản xuất, một phần là kết quả của tính đa dạng của sự sẵn có các nguyên liệu thô cho công nghiệp, và một phần là do những mối liên kết công nghiệp; tổ hợp sản xuất chế tạo ra các bộ phận của một thành phẩm nào đó được bố trí ở gần nhau và gần khu lắp ráp cuối cùng để tối thiểu hóa tổng chi phí vận chuyển.

Những nguồn quan trọng khác của tính đa dạng bao gồm sự khác biệt về tính sẵn có của lao động hay các kỹ năng của lao động, về chất lượng của các phương tiện giao thông vận tải, và về những quan điểm chính trị của địa phương. Các khu vực có xu hướng chuyên môn hóa sản xuất những gì mà nó có thể sản xuất tốt nhất. Và với sự chuyên môn hóa theo khu vực này, sự phụ thuộc lẫn nhau của các khu vực đã xuất hiện; rất ít khu vực của nước Mỹ thực sự độc lập trong sản xuất, mặc cho niềm kiêu hãnh địa phương có khiến chúng ta tin vào điều gì đi nữa.

Còn để góp phần phát triển kinh tế nhờ có Hiệp định mậu dịch tự do Bắc Mĩ (NAFTA) của 3 nước Hoa Kỳ, Canada và México

Trung Quốc

Trung Quốc là nước có số dân đông nhất thế giới cùng với đường lối chính sách mở cửa Đặng Tiểu Bình, nguồn tài nguyên dồi dào phong phú và nhiều nguồn lao động. Nhờ đó Trung Quốc có đủ điều kiện phát triển ngành công nghiệp nặng

Theo số liệu vừa được Cục thống kê Quốc gia Trung Quốc (NBS) công bố, trong thời gian từ 1978 đến 2007, tốc độ tăng trưởng trung bình của GDP Trung Quốc là 9,8%, thu nhập bình quân đầu người từ 190 USD lên 2.360 USD, kim ngạch nhập khẩu từ 10,9 tỷ USD lên 956 tỷ USD, kim ngạch xuất khẩu từ 9,8 tỷ USD lên 1.220 tỷ USD, dự trữ ngoại tệ từ 167 triệu USD lên 1.500 tỷ USD.

Ngoài ra, Trung Quốc cũng rất chú trọng đến khoa học kĩ thuật, trình độ của người lao động và giáo dục.

Tham khảo

Liên kết ngoài


title: Eleutherodactylus ernesti

text:
Eleutherodactylus ernesti là một loài ếch trong họ Leptodactylidae. Chúng là loài đặc hữu của Ecuador.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng cây bụi nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng đất cao và đồng cỏ ở cao nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.

Nguồn
 Lynch, J., Coloma, L.A. & Ron, S. 2004. Eleutherodactylus ernesti. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Tham khảo

ernesti
Động vật lưỡng cư Ecuador


title: Scamboneura subdotata

text:
Scamboneura subdotata là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Indomalaya.

Chú thích

Tham khảo

Scamboneura


title: Conosia insularis

text:
Conosia insularis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Conosia
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Ceraclea perplexa

text:
Ceraclea perplexa là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Chú thích

Trichoptera miền Cổ bắc
Ceraclea


title: Megalognatha viridipennis

text:
Megalognatha viridipennis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1907.

Chú thích

Tham khảo

Megalognatha


title: Monticalia teretifolia

text:
Monticalia teretifolia là một loài thực vật có hoa thuộc họ Asteraceae.
Loài này chỉ có ở Ecuador.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và vùng cây bụi nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng đất cao.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Montúfar, R. & Pitman, N. 2003. Monticalia teretifolia. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 7 năm 2007.

Monticalia
Thực vật Ecuador


title: Tipula lehriana

text:
Tipula lehriana là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Wulferstedt

text:
Wulferstedt là một đô thị thuộc huyện Börde, bang Saxony-Anhalt, Đức.

Tham khảo

Xã và đô thị thuộc huyện Börde


title: Quận Moore, Tennessee

text:
Quận Moore là một quận thuộc tiểu bang Tennessee, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số người. Quận lỵ đóng ở.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ chính

Quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Tennessee


title: Litosphingia corticea

text:
Litosphingia corticea là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Loài này có ở khu vực xavan và cây bụi từ Matabeleland tới Tanzania.

Chiều dài cánh trước khoảng 22 mm đối với con đực và khoảng 27 mm đối với con cái.

Chú thích

Tham khảo

Litosphingia
Động vật Zimbabwe


title: Broderstorf

text:
Broderstorf là một đô thị thuộc huyện Rostock (trước thuộc huyện huyện Bad Doberan), bang Mecklenburg-Vorpommern, Đức. Đô thị này có diện tích 20,57 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 3053 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Rostock


title: Anthyllis vulneraria

text:
Anthyllis vulneraria  (Common kidneyvetch, 'Kidney vetch) là một cây thuốc bản địa của châu Âu.
Cây này là một cây thuốc trị các bệnh spasm, detoxify, giảm swelling.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Anthyllis
Thực vật Ý
Thực vật Bắc Dakota
Cây thuốc châu Á
Cây thuốc châu Âu
Cây thuốc châu Phi
Thực vật châu Âu
Thực vật được mô tả năm 1753


title: Perdita glabrescens

text:
Perdita glabrescens là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1962.

Chú thích

Tham khảo

Perdita
Động vật được mô tả năm 1962


title: Cryptocephalus dogueti

text:
Cryptocephalus dogueti là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Bourdonne miêu tả khoa học năm 1994.

Chú thích

Tham khảo

D


title: (66193) 1999 AF22

text:
{{DISPLAYTITLE:(66193) 1999 AF22}}

(66193) 1999 AF22 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 13 tháng 1 năm 1999.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 66001–67000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1999
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Groß Dratow

text:
Groß Dratow là một đô thị tại huyện Mecklenburgische Seenplatte (trước thuộc huyện Müritz), bang Mecklenburg-Vorpommern, miền bắc nước Đức.

Tham khảo

Xã của bang Mecklenburg-Vorpommern
Xã và đô thị ở huyện Mecklenburgische Seenplatte


title: Molophilus palpifer

text:
Molophilus palpifer là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Molophilus
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Polycentropus albipunctus

text:
Polycentropus albipunctus là một loài Trichoptera trong họ Polycentropodidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Tân bắc
Polycentropus


title: Fourilles

text:
Fourilles  là một xã ở tỉnh Allier thuộc miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Allier

Tham khảo

Xã của Allier


title: Nafri

text:
Trong thần thoại Bắc Âu, Nafri hay còn gọi là Nari là con trai của Loki và Sigyn. Nafri đã bị giết để trừng phạt Loki vì những tội lỗi mà y gây ra. Sau khi Loki hại chết Balder, các vị thần đã biến Vali (anh trai của Nafri) thành sói và cắn chết em trai mình (giống như Höðr vô tình giết chết anh trai Balder). Ruột của Nafri đã bị các vị thần móc ra biến thành dây xích dùng để xiềng Loki cho đến ngày tận thế Ragnarok.

Theo văn xuôi Edda "Gylfaginning", Nafri cũng là cha của nữ thần bóng đêm Nótt. Tác giả Snorri không xác nhận rằng đây có đúng là Nafri con trai của Loki hay không. Trong truyện thơ Edda, cha của Nótt được gọi là Nörr (nguồn gốc của từ "narouua" - đêm tối trong tiếng Anh cổ). Cái tên của cha Nótt có khá nhiều biến thể trong bản tiếng Na Uy cổ.

Tham khảo

Thần thoại Bắc Âu


title: Agabus slovzovi

text:
Agabus slovzovi là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được J.Sahlberg miêu tả khoa học năm 1880.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Agabus