title: Mãn Châu

text:
Mãn Châu là một tên gọi ngoại lai cho một số vùng đất lịch sử và địa lý lớn của Trung Quốc và Nga chồng lấn lên nhau ở Đông Bắc Á. Tùy thuộc vào ngữ cảnh, nó có thể nhắc đến

 vùng Đại Mãn Châu, khu vực ở Đông Bắc Á là quê hương của tộc Nữ Chân, là thủy tổ của người Mãn, hiện bị chia cắt giữa Trung Quốc (vùng Đông Bắc Trung Quốc, hoặc "Nội Mãn Châu") và Nga (vùng Ngoại Đông Bắc Trung Quốc, hoặc "Ngoại Mãn Châu");
 nhà Hậu Kim (1616–1636), nhà nước của người Mãn sau phát triển thành đế quốc Đại Thanh (Trung Quốc)
 các tỉnh phía Đông Bắc thời nhà Thanh ban đầu là nơi cư ngụ của người Mãn;
 Mãn Châu Quốc (1932–1945), chính phủ bù nhìn của Đế quốc Nhật Bản dự định là một quốc gia dân tộc của người Mãn (Trung Quốc) song vẫn thuộc Trung Quốc ngày nay hoặc
 (thường gặp nhất) Vùng Mãn Châu của Trung Quốc hoặc vùng Đông Bắc Trung Quốc, gồm ba tỉnh Hắc Long Giang, Cát Lâm, và Liêu Ninh thuộc Trung Quốc.

Được sử dụng lần đầu tiên vào thế kỷ 17 bởi người Nhật, nó vẫn là một thuật ngữ phổ biến ở nhiều nơi nhưng bị phản đối ở Trung Quốc, nơi mà nó gắn liền với chủ nghĩa sô vanh sắc tộc và chủ nghĩa đế quốc Nhật Bản. Đông Bắc Trung Quốc hiện chủ yếu là người Hán và được coi là quê hương của một số nhóm bên cạnh người Mãn, bao gồm cả người Triều Tiên, Tiên Ti, Thất Vi, và Khiết Đan. Khu vực này cũng là nơi có nhiều người Mông Cổ và, ở Nga, là người Nga.

Ranh giới
Khi nhắc tới Mãn Châu ngày nay thì tuyệt đại đa số người nghĩ tới ba tỉnh Hắc Long Giang, Cát Lâm và Liêu Ninh của Trung Quốc.

Còn về nước Mãn Châu Quốc do đế quốc Nhật Bản lập ra vào thập niên 1930 thì địa giới rộng lớn hơn gom cả Thừa Đức (nay là Hà Bắc) và Hulunbuir, Hưng An, Thông Liêu, và Xích Phong (nay thuộc Nội Mông).

Đối với triều đình nhà Thanh thì Mãn Châu nguyên thủy bao gồm cả Ussuri và Primoskiy Krais và phần phía nam của tỉnh Cáp Nhĩ Tân. Các quận này chiếu theo Hiệp ước Nerchinsk năm 1689 nhà Thanh nhường đứt cho Đế quốc Nga với tên là Nhượng quyền Amur (tiếng Anh: Amur Acquisition) và khẳng định trong những hiệp ước bất bình đẳng Aigun năm 1858 và Công ước Bắc Kinh năm 1860. (Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa đã gián tiếp đặt câu hỏi về tính hợp pháp của các hiệp ước này trong những năm 1960 nhưng gần đây đã ký các thỏa thuận như Hiệp ước Hữu nghị Trung-Nga năm 2001, khẳng định hiện trạng; một cuộc trao đổi nhỏ dù vậy đã xảy ra vào năm 2004 tại nơi hợp lưu của các con sông Amur và Ussuri.) Các ý nghĩa khác nhau của Đại Mãn Châu đôi khi còn bao gồm cả đảo Sakhalin, mặc dù không được đề cập đến trong các hiệp ước đã được hiển thị như lãnh thổ Đại Thanh trên các bản đồ về khu vực này của Trung Quốc, Nhật Bản, Nga và Pháp. (Về mặt dân tộc học, hòn đảo đã bị người Ainu chiếm đóng cho đến khi họ bị Liên Xô buộc phải di dời sau năm 1945.)

Từ nguyên và các tên gọi

nhỏ|Một trong Những bản đồ sớm nhất của châu Âu sử dụng thuật ngữ "Mãn Châu" (Mandchouria) (John Tallis, 1851). Trước đó, thuật ngữ "'Tartar thuộc Trung Hoa" thường được dùng ở phương Tây để chỉ Mãn Châu và Mông Cổ
"Mãn Châu" ("Manchuria")xuất hiện trong các ngôn ngữ châu Âu thông qua tiếng Hà Lanlà một từ phỏng dịch gốc Latin của tên địa danh Manshū  "vùng của người Mãn Châu") trong tiếng Nhật, xuất hiện từ thế kỷ 19. Tên gọi Mãn Châu (Manju) đã được Hoàng Thái Cực tạo ra và đặt cho người Nữ Chân vào năm 1635 để làm tên gọi mới cho dân tộc; tuy nhiên, tên gọi "Mãn Châu" không bao giờ được bản thân người Mãn hay nhà Thanh sử dụng để chỉ quê hương của họ. Theo học giả người Nhật Miyawaki-Okada Junko, nhà địa lý học người Nhật Bản Takahashi Kageyasu là người đầu tiên sử dụng thuật ngữ Manshū để gọi địa danh trong Nippon Henkai Ryakuzu vào năm 1809, và người phương Tây tiếp nhận tên gọi trên thông qua tác phẩm này. Theo Mark C. Elliott, thuật ngữ Manshū lần đầu tiên xuất hiện như một địa danh trong tác phẩm Hokusa Bunryaku năm 1794 của Katsuragawa Hoshū, trong hai bản đồ, "Ashia zenzu" và "Chikyū hankyū sōzu", cũng được tạo bởi Katsuragawa. Manshū sau đó được dùng là tên địa danh trong nhiều bản đồ của người Nhật hơn, như các bản của Kondi Jūzō, Takahashi Kageyasu, Baba Sadayoshi và Yamada Ren, và những bản đồ này đã được đưa đến châu Âu bởi một người Hà Lan, Philipp von Siebold. Theo Nakami Tatsuo, Philip Franz von Siebold là người đã sử dụng thuật ngữ Manchuria cho người châu Âu sau khi mượn từ tiếng Nhật, người đầu tiên sử dụng nó theo nghĩa địa lý trong thế kỷ 18. Theo Bill Sewell, chính những người châu Âu đã bắt đầu sử dụng tên Manchuria (Mãn Châu) để chỉ địa điểm này và đó là "không phải là một thuật ngữ địa lý xác thực". Nhà sử học Gavan McCormack đồng ý với tuyên bố của Robert H. G. Lee rằng "Thuật ngữ Manchuria hoặc Man-chou (Mãn Châu) là một sáng tạo hiện đại được sử dụng chủ yếu bởi người phương Tây và người Nhật Bản", với McCormack viết rằng thuật ngữ Mãn Châu có bản chất đế quốc và không có "ý nghĩa chính xác", kể từ khi người Nhật cố tình thúc đẩy việc sử dụng "Mãn Châu" làm tên địa lý để thúc đẩy ly khai khỏi Trung Quốc vào thời điểm họ đang thiết lập quốc gia bù nhìn Mãn Châu Quốc. Người Nhật có động cơ riêng của họ khi cố tình truyền bá cách sử dụng thuật ngữ Mãn Châu. Nhà sử học Norman Smith đã viết rằng "Thuật ngữ 'Mãn Châu' là một thuật ngữ gây tranh cãi". Giáo sư Mariko Asano Tamanoi nói rằng bà "nên sử dụng thuật ngữ trong dấu ngoặc kép" khi đề cập đến Mãn Châu. Trong luận án năm 2012 về tộc Nữ Chân để lấy bằng Tiến sĩ Triết học về Lịch sử của Đại học Washington, Giáo sư Chad D. Garcia lưu ý rằng việc sử dụng thuật ngữ "Mãn Châu" không được ưa chuộng trong "thực hành học thuật hiện nay" và ông đã ngừng sử dụng thuật ngữ này, thay vào đó sử dụng cụm từ "vùng Đông Bắc" hoặc đề cập đến các đặc điểm địa lý cụ thể.

Ở châu Âu thế kỷ 18, khu vực sau này được gọi là "Mãn Châu" thường được gọi là "Tartar [thuộc Trung Hoa]". Tuy nhiên, thuật ngữ Mãn Châu (Mantchourie trong tiếng Pháp) bắt đầu xuất hiện vào cuối thế kỷ này; các nhà truyền giáo Pháp đã sử dụng nó sớm nhất là năm 1800. Các nhà địa lý học người Pháp là Conrad Malte-Brun và Edme Mentelle đã thúc đẩy việc sử dụng thuật ngữ Mãn Châu (Mantchourie trong tiếng Pháp), cùng với "Mông Cổ", "Kalmykia", v.v., bởi tính chính xác hơn thuật ngữ chính xác hơn thuật ngữ Tartar, trong công trình nghiên cứu địa lý thế giới của họ xuất bản năm 1804.
trái|nhỏ|Bản đồ Mãn Châu thập niên 1900, màu hồng
Trong tiếng Trung Quốc ngày nay, một cư dân của vùng Đông Bắc được gọi là một "người Đông Bắc" (). "Người Đông Bắc" là một thuật ngữ thể hiện toàn bộ khu vực, bao gồm lịch sử và các nền văn hóa khác nhau. Tuy nhiên, nó thường được giới hạn ở "Ba tỉnh miền đông" hoặc "Ba tỉnh Đông Bắc", tuy vậy loại trừ vùng Đông Bắc Nội Mông. Ở Trung Quốc, thuật ngữ Mãn Châu () ngày nay hiếm khi được sử dụng, và thuật ngữ này thường liên quan một cách tiêu cực đến di sản của đế quốc Nhật Bản và nhà nước bù nhìn Mãn Châu Quốc.

Mãn Châu cũng được gọi là Quan Đông (), nghĩa là "phía đông cửa ải", và tương tự là Quan Ngoại (關外; 关外; Guānwài; "phía ngoài cửa ải"), nhắc đến Sơn Hải quan ở Tần Hoàng Đảo, ngày nay thuộc Hà Bắc, ở tận cùng phía Đông dãy Vạn Lý Trường Thành. Cách sử dụng này được thấy trong thành ngữ Sấm Quan Đông (nghĩa là "Ào ạt đổ vào Quan Đông") đề cập đến sự di cư hàng loạt của người Hán đến Mãn Châu trong thế kỷ 19 và 20. Tên gọi Quan Đông sau đó được sử dụng hẹp hơn cho khu vực Quan Đông Châu thuộc Bán đảo Liêu Đông. Không nhầm lẫn với tên gọi tỉnh phía Nam Quảng Đông.

Trong triều đại nhà Thanh, khu vực này được gọi là "ba tỉnh miền đông" (; Manchu, Dergi Ilan Golo) kể từ năm 1683 khi Cát Lâm và Hắc Long Giang bị tách ra mặc dù mãi đến năm 1907, chúng mới được chuyển thành các tỉnh thực sự. Những người đứng đầu của ba khu vực là Tổng đốc Hắc Long Giang (Sahaliyan Ula i Jiyanggiyūn), Tổng đốc Cát Lâm (Girin i Jiyanggiyūn), và Tổng đốc Thịnh Kinh (Mukden i Jiyanggiyūn). Khu vực Mãn Châu sau đó được chính quyền nhà Thanh chuyển đổi thành ba tỉnh vào năm 1907. Kể từ đó, cụm từ "Ba tỉnh Đông Bắc" đã được chính quyền nhà Thanh ở Trung Quốc sử dụng để chỉ khu vực này, và chức vị Tổng đốc Ba tỉnh Đông Bắc (dergi ilan goloi uheri kadalara amban) được thành lập để phụ trách các tỉnh này. Sau cuộc cách mạng năm 1911, dẫn đến sự sụp đổ của triều đại nhà Thanh do người Mãn thành lập, tên của khu vực nơi người Mãn bắt nguồn được gọi là "vùng Đông Bắc" trong các tài liệu chính thức của nhà nước Trung Hoa Dân Quốc mới thành lập, bên cạnh " Ba tỉnh Đông Bắc ".

Trong triều đại nhà Minh, khu vực nơi tộc Nữ Chân sinh sống được gọi là Nô Nhi. Nô Nhi là khu vực của Cát Lâm hiện đại ở Mãn Châu.

Địa lí và khí hậu
Mãn Châu bao gồm chủ yếu phần phía Bắc của khu vực nền cổ Hoa Bắc, có dạng hình phễu, một khu vực rộng lớn với những tầng đất đá có niên đại Tiền Cambri được cày xới và bao phủ trải dài trên một diện tích 100 triệu hecta. Nền cổ Hoa Bắc là một lục địa độc lập vào trước kỷ Tam Điệp và được biết đến là lục địa ở phía cực bắc thế giới trong kỷ Than Đá. Dãy Đại Hưng An ở phía Tây và một dãy núi có niên đại từ kỷ Jura được hình thành do sự va chạm của nền cổ Hoa Bắc với nền cổ Siberia, đánh dấu giai đoạn cuối cùng của sự hình thành của siêu lục địa Pangaea.
nhỏ|250x250px|Sông Hải Lãng gần thành phố cấp huyện Hải Lâm, tỉnh Hắc Long Giang
Không có phần lục địa nào của Mãn Châu bị đóng băng trong kỷ Đệ Tứ, nhưng địa chất bề mặt của hầu hết các phần địa hình thấp hơn và màu mỡ hơn của Mãn Châu bao gồm các lớp hoàng thổ rất sâu, được hình thành do sự di chuyển của bụi và hạt đất sét (till) bởi gió cho đến khi các hạt hình thành ở các vùng băng giá của dãy Himalaya, Côn Lôn và Thiên Sơn, cũng như các sa mạc Gobi và Taklamakan. Các loại đất chủ yếu là đất giàu chất hữu cơ (mollisol) và các loại đất màu mỡ khác (entisol), ngoại trừ ở những vùng núi cao hơn, nơi chúng là các địa hình orthent phát triển kém, cũng như ở phía cực bắc, nơi xảy ra băng vĩnh cửu và orthel chiếm ưu thế.

Khí hậu của Mãn Châu có sự tương phản cực đoan theo mùa, từ khí hậu ẩm ướt, gần như nhiệt đới vào mùa hè đến khí hậu Bắc cực có gió và khô vào mùa đông. Mô hình này xảy ra bởi vì vị trí của Mãn Châu trên ranh giới giữa vùng đất liền lục địa Á-Âu và Thái Bình Dương rộng lớn gây ra sự đảo ngược gió mùa hoàn toàn.

Vào mùa hè, khi mặt đất tăng nhiệt độ nhanh hơn đại dương, áp thấp hình thành ở châu Á và gió ấm, ẩm từ nam đến đông nam mang theo mưa lớn, sấm sét, mang lại lượng mưa hàng năm từ 400 mm (16 in) hoặc ít hơn ở phía tây, đến hơn 1.150 mm (45 in) trên dãy núi Trường Bạch. Nhiệt độ vào mùa hè trải từ rất ấm áp đến nóng, với cực đại trung bình tháng 7 dao động từ 31 °C (88 °F) ở phía Nam đến 24 °C (75 °F) ở cực Bắc. Ngoại trừ ở phía bắc xa gần sông Amur, độ ẩm cao gây ra sự khó chịu lớn vào thời điểm này trong năm.

Tuy nhiên, vào mùa đông, vùng khí áp cao Siberia rộng lớn gây ra những cơn gió rất lạnh, từ bắc đến bắc có nhiệt độ thấp tới −5 °C (23 °F) ở cực Nam và −30 °C (−22 °F) ở phía bắc nơi vùng băng vĩnh cửu không liên tục đến phía bắc Hắc Long Giang. Tuy nhiên, vì gió từ Siberia cực kỳ khô, tuyết chỉ rơi vào một vài ngày mỗi mùa đông và không bao giờ quá dày. Điều này giải thích tại sao các vĩ độ tương ứng của Bắc Mỹ bị đóng băng hoàn toàn trong thời kỳ băng hà của Đệ tứ trong khi Mãn Châu, dù lạnh hơn, vẫn luôn quá khô để tạo thành sông băng – một trạng thái được tăng cường bởi gió tây mạnh hơn từ bề mặt dải băng ở châu Âu.

Lịch sử

Thời trung cổ
trái|nhỏ|250x250px|Rùa đá ở Ussuriysk, di tích thế kỷ 12 của bộ tộc Nữ Chân
nhỏ|314x314px|Triều Tiên tam quốc chiếm khoảng một nửa diện tích Mãn Châu, thế kỷ thứ 5 sau Công nguyên
Mãn Châu là quê hương của một số nhóm dân tộc, bao gồm người Triều Tiên, Mãn, Mông Cổ, Nanai, Nivkh, và có thể cả người Đột Quyết và Nhật Bản. Nhiều nhóm dân tộc và vương quốc tương ứng của họ, bao gồm Túc Thận, Đông Hồ, Tiên Ti, Ô Hoàn, Mạt Hạt, Khiết Đan và Nữ Chân đã nắm quyền kiểm soát ở Mãn Châu. Các vương quốc khác nhau nói ngôn ngữ Triều Tiên như Cổ Triều Tiên, Phù Dư, Cao Câu Ly và Bột Hải cũng được thành lập ở phần lớn của khu vực này. Vào những thời điểm khác nhau, các triều đại nhà Hán, Tào Ngụy, Tây Tấn, Đường và một số vương quốc nhỏ khác của Trung Quốc đã thiết lập quyền cai trị ở một số vùng của Mãn Châu, và trong một số trường hợp có quan hệ chư hầu với các dân tộc trong khu vực. Các phần của vùng Tây Bắc Mãn Châu nằm dưới sự kiểm soát của Hãn quốc Đột Quyết.
trái|nhỏ|300x300px|Vương quốc Bột Hải thời kỳ lớn nhất thế kỷ IX

Một số nhà ngôn ngữ học nổi tiếng thế giới, bao gồm Tiến sĩ Kim Bang-han, Alexander Vovin, và J. Marshall Unger đề cập đến Ngữ hệ Cao Câu Ly và một số ngôn ngữ thuộc Ngữ hệ Triều Tiên khác như Uế Mạch (Ye-Maek) hoặc Phù Dư (Buyeo) là tiếng Triều Tiên cổ một cách rõ rệt. Theo một số nhà ngôn ngữ học, quê hương ngôn ngữ của Triều Tiên nguyên thủy nằm ở đâu đó tại Mãn Châu. Sau đó, những người nói ngôn ngữ Triều Tiên vốn đã có mặt ở vùng phía bắc Triều Tiên bắt đầu mở rộng về phía nam, thay thế hoặc đồng hóa những người nói theo ngữ hệ Nhật Bản và có khả năng gây nên sự di cư trong thời kỳ Yayoi. Whitman (2012) gợi ý rằng người Triều Tiên tiền sử đã di cư xuống khu vực phía nam của Bán đảo Triều Tiên vào khoảng năm 300 trước Công nguyên và cùng tồn tại với hậu duệ của những người nông dân ở thời kỳ Vô Văn (Mumun) nói tiếng Nhật (hoặc đồng hóa họ). Cả hai đều có ảnh hưởng lẫn nhau và "hiệu ứng người sáng lập" (founder effect) sau đó làm giảm đi sự đa dạng bên trong của cả hai họ ngôn ngữ.

Cùng với triều đại nhà Tống ở phía nam, người Khiết Đan ở Nội Mông đã tạo ra vương triều nhà Liêu trong khu vực, nơi tiếp tục kiểm soát các khu vực lân cận của miền Bắc Trung Quốc. Nhà Liêu là quốc gia đầu tiên kiểm soát toàn bộ Mãn Châu.
phải|nhỏ|250x250px|Tỉnh Liêu Dương thời nhà Nguyên bao gồm cả phần phía Bắc của Triều Tiên
nhỏ|250x250px|Triều đại Mãn Thanh vào khoảng năm 1820. Mãn Châu là quê hương của người Nữ Chân, sau trở thành người Mãn Châu.
Vào đầu thế kỷ 12, người Nữ Chân gốc Tungus, vốn là các chư hầu của nước Liêu, đã lật đổ vương triều Đại Liêu và thành lập nhà Đại Kim, tiếp tục kiểm soát các bộ phận của miền Bắc Trung Quốc và Mông Cổ sau một loạt các chiến dịch quân sự thành công. Trong triều đại nhà Nguyên (1271–1368)), Mãn Châu được quản lý trong tỉnh Liêu Dương. Năm 1375, Nạp Ha Xuất (Naghachu), một tù trưởng Mông Cổ của triều đại Bắc Nguyên tại Mông Cổ ở tỉnh Liêu Dương đã xâm chiếm Liêu Đông, nhưng sau đó đã đầu hàng triều đại nhà Minh vào năm 1387. Để bảo vệ các khu vực biên giới phía bắc, nhà Minh đã quyết định "bình định" người Nữ Chân để đối phó với các vấn đề với tàn dư nhà Nguyên dọc biên giới. Nhà Minh củng cố kiểm soát Mãn Châu dưới thời Minh Thành Tổ (1402–1424), thành lập Nô Nhi can đô chỉ huy sử ti. Bắt đầu từ những năm 1580, một thủ lĩnh bộ tộc Kiến Châu Nữ Chân là Nỗ Nhĩ Cáp Xích (1558–1626) bắt đầu hợp nhất các bộ lạc Nữ Chân của khu vực. Trong nhiều thập kỷ tiếp theo, người Nữ Chân nắm quyền kiểm soát phần lớn Mãn Châu. Năm 1616, Nỗ Nhĩ Cáp Xích thành lập triều Hậu Kim, sau trở thành triều đại nhà Thanh. Nhà Thanh đã đánh bại liên minh Evenk-Daur do chỉ huy Bombogor người Evenk dẫn đầu và chặt đầu Bombogor vào năm 1640, với kết cục là quân đội nhà Thanh tàn sát và trục xuất người Evenk và sáp nhập những người sống sót vào Bát Kỳ.
trái|nhỏ|Một người đàn ông dân tộc Nữ Chân cưỡi ngựa săn bắn, từ một bức tranh thủy mặc và màu thế kỷ 15 trên lụa
Ảnh hưởng về văn hóa và tôn giáo của Trung Quốc như Tết Nguyên đán, "thần" của Trung Quốc, các họa tiết như rồng, xoắn ốc, và cuộn, nông nghiệp, chăn nuôi, phương pháp sưởi ấm, và hàng hóa vật chất như nồi sắt, lụa và bông được truyền bá trong cộng đồng những người bản địa Amur bao gồm người Udeghe, Ulchsky và Nanai.

Năm 1644, sau khi thủ đô Bắc Kinh của nhà Minh bị quân nổi dậy cướp phá, người Nữ Chân (nay gọi là người Mãn) đã liên minh với tướng quân Ngô Tam Quế và giành quyền kiểm soát Bắc Kinh, lật đổ triều Đại Thuận ngắn ngủi và thiết lập triều đại nhà Thanh (1644–1912) trên toàn cõi Trung Hoa. Cuộc chinh phạt Trung Hoa của người Mãn Châu đã giết chết hơn 25 triệu người. Liễu Điều biên là một hệ thống mương và kè được xây dựng bởi triều đại nhà Thanh trong thế kỷ 17 sau đó để hạn chế sự di chuyển của thường dân Hán vào Cát Lâm và Hắc Long Giang. Chỉ có quân Bát Kỳ, bao gồm cả quân lính Trung Quốc, được phép định cư tại Cát Lâm và Hắc Long Giang.

Sau khi chinh phục nhà Minh, nhà Thanh thường xác định nhà nước của họ là "Trung Quốc" (中國, Zhongguo; "vương quốc trung tâm"), và gọi nó là "Dulimbai Gurun" ("vương quốc trung tâm") trong tiếng Mãn. Trong Thanh thực lục, đất của nhà Thanh (bao gồm Mãn Châu và Tân Cương ngày nay, Mông Cổ, Tây Tạng) do đó được xác định là "Vương quốc Trung Hoa" trong cả tiếng Trung và tiếng Mãn trong phần lớn các trường hợp, trong khi thuật ngữ này đề cập đến đến các tỉnh truyền thống của Trung Quốc được người Hán cư trú trong số trường hợp còn lại. Người ta cũng thường sử dụng thuật ngữ "Trung Quốc" (Zhongguo, Dulimbai gurun) để chỉ nhà Thanh trong các tài liệu chính thức, điều ước quốc tế và đối ngoại. Trong các tài liệu ngoại giao, thuật ngữ "tiếng Trung Quốc" (Dulimbai gurun i bithe) dùng để chỉ các ngôn ngữ tiếng Trung, tiếng Mãn và tiếng Mông Cổ, và thuật ngữ "người Trung Quốc" (中國人 Zhongguo ren; tiếng Mãn: Dulimbai gurun i niyalma) dùng để chỉ toàn bộ đối tượng người Hán, Mãn và Mông Cổ của nhà Thanh. Các vùng đất ở Mãn Châu đã được nhà Thanh tuyên bố rõ ràng thuộc về "Trung Quốc" (Zhongguo, Dulimbai gurun) trong các sắc lệnh của nhà Thanh và trong Điều ước Nerchinsk.

Tuy nhiên, thời gian cai trị của nhà Thanh đã chứng kiến một số lượng lớn dân cư người Hán tràn vào định cư trái phép và hợp pháp vào Mãn Châu để canh tác đất đai, vì chủ nhà người Mãn mong muốn nông dân Hán thuê đất của họ và trồng ngũ cốc, hầu hết những người di cư gốc Hán không bị đuổi đi như khi họ đi qua Vạn Lý Trường Thành và Liễu Điều biên, trong thế kỷ thứ mười tám, người Hán đã canh tác 500.000 ha đất thuộc sở hữu tư nhân ở Mãn Châu và 203.583 ha đất là một phần của các phủ của quan lại, bất động sản của quý tộc, và đất đai của quân Bát Kỳ, trong các đồn trú và thị trấn ở Mãn Châu, chiếm 80% dân số.

Nông dân người Hán được nhà Thanh tái định cư từ phía bắc Trung Quốc đến khu vực dọc theo sông Liêu để khôi phục lại đất canh tác. Đất đai bỏ hoang được những người Hán khai hoang ngoài những người Hán khác thuê đất từ địa chủ người Mãn.

Mặc dù chính thức cấm người Hán định cư ở đất của người Mãn và Mông Cổ, đến thế kỷ 18, nhà Thanh đã quyết định cho người Hán tị nạn từ các tỉnh miền bắc Trung Quốc đang phải chịu nạn đói, lũ lụt và hạn hán vào định cư tại Mãn Châu và Nội Mông, để người Hán sẽ chăm bón 500.000 ha diện tích đất canh tác của Mãn Châu và hàng chục ngàn hécta ở Nội Mông vào những năm 1780. Hoàng đế Càn Long cho phép nông dân người Hán chịu thiệt hại vì hạn hán chuyển tới Mãn Châu, mặc dù ông đã ban hành sắc lệnh ủng hộ cấm họ từ 1740 đến 1776. Người Hán sau đó đã ồ ạt đổ vào Mãn Châu, theo cả các cách hợp pháp và bất hợp pháp, qua Vạn Lý Trường Thành và Liễu Điều biên. Nông dân tá điền người Hán đã thuê hoặc thậm chí tuyên bố quyền sở hữu đất đai từ "đế quốc" và đất đai của quân Bát Kỳ người Mãn trong khu vực. Bên cạnh việc di chuyển vào khu vực Liêu ở phía nam Mãn Châu, con đường nối Cẩm Châu, Phụng Thiên, Thiết Lĩnh, Trường Xuân, Hô Luân và Ninh Cổ Tháp đã được người Hán tới định cư dưới thời Càn Long, và người Hán chiếm phần lớn dân cư ở các khu vực đô thành của Mãn Châu vào năm 1800. Để tăng doanh thu của ngân khố hoàng gia, nhà Thanh đã bán những vùng đất trước đây chỉ thuộc sở hữu của người Mãn dọc theo sông Tùng Hoa vào đầu triều đại của Hoàng đế Đạo Quang, và người Hán đã chiếm lấy hầu hết các thị trấn của Mãn Châu vào những năm 1840, theo Abbe Huc.

nhỏ|Nhà thờ Chính thống giáo Nga xây ở Cáp Nhĩ Tân, k. 1900
Cuộc chinh phạt Siberia của Nga đã gặp phải sự kháng cự của người bản địa đối với người Cossack Nga, đã đè nát lực lượng người bản địa. Cuộc chinh phạt Siberia và Mãn Châu cũng dẫn đến sự lây lan của các bệnh truyền nhiễm. Nhà sử học John F. Richards đã viết: "... Những căn bệnh mới làm suy yếu và làm nản lòng người dân bản địa Siberia. Điều tồi tệ nhất trong số đó là bệnh đậu mùa "vì sự lây lan nhanh chóng, tỷ lệ tử vong cao và sự biến dạng vĩnh viễn của những người sống sót."... Vào những năm 1690, dịch bệnh đậu mùa đã khiến số lượng người Yukagir giảm đi khoảng 44%." Dưới bàn tay của những kẻ như Vasilii Poyarkov năm 1645 và Yerofei Khabarov năm 1650, một số tộc người như người Daur ở Nội Mông và Tân Cương đã bị giết bởi người Cossack Nga, đến mức được một số tác giả hiện đại coi là hành vi diệt chủng. Người Daur ban đầu bỏ hoang ngôi làng của họ kể từ khi họ nghe về sự tàn ác của người Nga khi lần đầu tiên Khabarov đến. Lần thứ hai người này đến, người Daur quyết định chiến đấu chống lại người Nga, vốn bị gọi một cách khinh miệt là "râu đỏ", nhưng bị tàn sát bởi súng ống hiện đại của quân đội. Người Cossack Nga bị người bản địa Amur gọi là la sát (羅剎), sau khi Quỷ được tìm thấy trong thần thoại Phật giáo, vì sự tàn ác của họ đối với người bộ lạc Amur, những người là đối tượng của nhà Thanh. Sự thịnh vượng của Nga về Chính thống giáo Đông phương đối với các dân tộc bản địa dọc theo sông Amur được xem là mối đe dọa của nhà Thanh.

Năm 1858, đế chế Mãn Thanh trên đà suy yếu đã buộc phải nhượng vùng đất Mãn Châu ở phía bắc Amur cho Nga theo Hiệp ước Aigun. Năm 1860, tại Hiệp ước Bắc Kinh, người Nga đã có được một miếng bánh diện tích Mãn Châu lớn hơn, nằm phía đông sông Ussuri. Kết quả là, Mãn Châu được chia thành một nửa của Nga được gọi là "Ngoại Mãn Châu" và một nửa còn lại của Trung Quốc được gọi là "Nội Mãn Châu" thường được gọi là "Mãn Châu" tại Trung Quốc. Do kết quả của các Hiệp ước Aigun và Bắc Kinh, Trung Quốc đã mất đi con đường thông thương tiến ra Biển Nhật Bản.

Sau năm 1860

Nội Mãn Châu cũng chịu ảnh hưởng mạnh mẽ từ Nga với việc xây dựng tuyến đường sắt Đông Trung Quốc qua Cáp Nhĩ Tân đến Vladivostok. Trong phong trào Sấm Quan Đông, nhiều nông dân người Hán, chủ yếu từ bán đảo Sơn Đông đã di cư tới đây. Đến năm 1921, Cáp Nhĩ Tân, thành phố lớn nhất miền bắc Mãn Châu, đã có dân số lên đến 300.000 người, trong đó có 100.000 người Nga. Nhật Bản đã thay thế ảnh hưởng của Nga ở nửa phía nam của Nội Mãn Châu, là hệ quả của Chiến tranh Nga-Nhật trong các năm 1904–1905. Hầu hết các chi nhánh phía nam của Đường sắt Đông Trung Quốc đã được chuyển từ Nga sang Nhật Bản, và trở thành Đường sắt Nam Mãn Châu. Ảnh hưởng của Nhật Bản mở rộng đến Ngoại Mãn Châu sau Cách mạng Nga năm 1917, nhưng Ngoại Mãn Châu đã quay trở lại sự kiểm soát của Liên Xô vào năm 1925. Mãn Châu là một khu vực quan trọng do tài nguyên thiên nhiên phong phú bao gồm than đá, đất đai màu mỡ và đa dạng các loại khoáng sản. Đối với Nhật Bản trước Thế chiến II, Mãn Châu là một nguồn cung nguyên liệu thiết yếu. Nếu không chiếm được Mãn Châu, người Nhật có lẽ đã không thể thực hiện kế hoạch chinh phục Đông Nam Á hoặc mạo hiểm tấn công Trân Châu Cảng và Đế quốc Anh năm 1941.

Được biết, trong số quân lính Bát Kỳ, cả người Mãn và người Trung Quốc (Hán quân) ở Ái Hồn, Hắc Long Giang trong những năm 1920, sẽ hiếm khi kết hôn với thường dân người Hán, nhưng họ (quân Bát Kỳ người Mãn và người Trung Quốc) sẽ chủ yếu kết hôn với nhau. Owen Lattolas đã ghi chép lại rằng trong chuyến viếng thăm Mãn Châu tháng 1 năm 1930, ông đã nghiên cứu một cộng đồng ở Cát Lâm (Kirin), nơi cả quân Bát Kỳ người Mãn và người Trung Quốc đều định cư tại một thị trấn tên là Ô Lạp Nhai (Wulakai), và cuối cùng là quân Bát Kỳ người Trung Quốc không thể phân biệt được với người Mãn vì họ đã bị Mãn hóa (đồng hóa) một cách hiệu quả. Dân số người Hán đang trong quá trình tiếp thu và hòa trộn với họ khi Latt Morph viết bài báo của mình.
nhỏ|Bản đồ Mãn Châu Quốc (1933–1945)
Trong khoảng thời gian Thế chiến thứ nhất, Trương Tác Lâm tự khẳng định mình là một nguyên soái mạnh mẽ với tầm ảnh hưởng với hầu hết khu vực Mãn Châu. Trong thời kỳ cầm quyền của ông, nền kinh tế Mãn Châu phát triển vượt bậc, được hỗ trợ bởi sự di cư của người Hoa từ các vùng khác của Trung Quốc. Người Nhật đã ám sát ông vào ngày 2 tháng 6 năm 1928, trong sự kiện được gọi là Sự kiện Hoàng Cô Truân. Sau sự kiện Phụng Thiên năm 1931 và cuộc xâm lược Mãn Châu của Nhật Bản sau đó, người Nhật tuyên bố Nội Mãn Châu là một "quốc gia độc lập", và chỉ định hoàng đế nhà Thanh bị phế truất là Phổ Nghi làm hoàng đế bù nhìn của Mãn Châu Quốc. Dưới sự kiểm soát của Nhật Bản, Mãn Châu là một trong những khu vực được quản lý tàn bạo nhất trên thế giới, với một chiến dịch khủng bố và đe dọa có hệ thống đối với người dân địa phương người Nga và Trung Quốc bao gồm bắt giữ, bạo loạn có tổ chức và các hình thức khuất phục khác. Manchukuo được Nhật Bản sử dụng làm căn cứ để xâm chiếm phần còn lại của Trung Quốc.

Sau vụ đánh bom nguyên tử ở thành phố Hiroshima, Nhật Bản năm 1945, Liên Xô đã xâm chiếm từ Ngoại Mãn Châu thuộc Liên Xô như một phần trong tuyên bố chiến tranh chống Nhật Bản. Ngay sau đó, Đảng Cộng sản Trung Quốc và Trung Quốc Quốc dân Đảng bắt đầu tranh giành để kiểm soát Mãn Châu. Những người Cộng sản đã giành chiến thắng trong Chiến dịch Liêu Thẩm và kiểm soát hoàn toàn Mãn Châu. Với sự khuyến khích của Liên Xô, Mãn Châu sau đó đóng vai trò hậu phương quan trọng cho Đảng Cộng sản Trung Quốc trong cuộc Nội chiến Trung Quốc, dẫn đến chiến thắng vào năm 1949. Sự mơ hồ trong các hiệp ước nhượng lại Ngoại Mãn Châu cho Nga dẫn đến tranh chấp về chính trị tình trạng của một số đảo. Điều này dẫn đến xung đột vũ trang năm 1969, được gọi là Xung đột biên giới Trung-Xô, dẫn đến một thỏa thuận. Năm 2004, Nga đã đồng ý nhượng lại đảo Ngân Long và một nửa đảo Hắc Hạt Tử sang Trung Quốc, chấm dứt tranh chấp biên giới kéo dài.

Xem thêm
 Tam Quốc (Triều Tiên)
Đông Bắc Trung Quốc
Ngoại Mãn Châu
Các dân tộc Tungus
Người bản địa Siberia
Mãn Châu Quốc
Người Mông Cổ
Các dân tộc Turk
Hoa Bắc
Tatar thuộc Trung Hoa
Tín ngưỡng ở Đông Bắc Trung Quốc
Người Triều Tiên ở Trung Quốc

Tham khảo

Trích dẫn

Thư viện

 .

Elliott, Mark C. "The Limits of Tartary: Manchuria in Imperial and National Geographies." Journal of Asian Studies 59, no. 3 (2000): 603–46.

 Gamsa, Mark, "Manchuria: A Concise History", Bloomsbury Academic, 2020.

 Hata, Ikuhiro. "Continental Expansion: 1905–1941". In The Cambridge History of Japan. Vol. 6. Cambridge University Press. 1988.

Jones, Francis Clifford, Manchuria Since 1931, London, Royal Institute of International Affairs, 1949

 Kwong, Chi Man. War and Geopolitics in Interwar Manchuria (2017).

 Masafumi, Asada. "The China-Russia-Japan Military Balance in Manchuria, 1906–1918." Modern Asian Studies 44.6 (2010): 1283–1311.
 Nish, Ian. The History of Manchuria, 1840-1948: A Sino-Russo-Japanese Triangle (2016)

 Tamanoi, Mariko Asano. Crossed Histories: Manchuria in the Age of Empire (2005)

Tao, Jing-shen, The Jurchen in Twelfth-Century China. University of Washington Press, 1976, .
KISHI Toshihiko, MATSUSHIGE Mitsuhiro and MATSUMURA Fuminori eds, 20 Seiki Manshu Rekishi Jiten [Encyclopedia of 20th Century Manchuria History], Tokyo: Yoshikawa Kobunkan, 2012,

Địa danh lịch sử Trung Quốc
Khu vực địa lý của Trung Quốc
Đông Bắc Á
Vùng lịch sử Nga
Đông Á


title: Ecnomus volovicus

text:
Ecnomus volovicus là một loài Trichoptera trong họ Ecnomidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Ecnomus


title: 753

text:
Năm 753 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 753


title: Vũ Cương

text:
Vũ Cương có thể là:
 Vũ Cương (舞钢市), huyện cấp thị trực thuộc địa cấp thị Bình Đính Sơn, tỉnh Hà Nam, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.
 Vũ Cương (武冈市), huyện cấp thị trực thuộc địa cấp thị Thiệu Dương, tỉnh Hồ Nam, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.


title: Meandrusa

text:
Meandrusa là một chi bướm ngày thuộc họ Bướm phượng.

Các loài
Meandrusa gyas (Westwood, 1841)
Meandrusa lachinus (Fruhstorfer, 1902)
Meandrusa payeni (Boisduval, 1836)
Meandrusa sciron (Leech, 1890)

Chú thích

Tham khảo


title: Walbourg

text:
Walbourg là một xã trong vùng Grand Est, thuộc tỉnh Bas-Rhin, quận Wissembourg, tổng Wœrth. Tọa độ địa lý của xã là 48° 53' vĩ độ bắc, 07° 47' kinh độ đông. Walbourg nằm trên độ cao trung bình là 165 mét trên mặt nước biển, có độ cao thấp nhất là 146 mét và độ cao nhất là 177 mét. Xã có diện tích 5,33 km², dân số vào thời điểm 1999 là 786 người; mật độ dân số là 147 người/km².

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Xã của Bas-Rhin


title: Sumatrasia

text:
Sumatrasia là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1884 bởi Jacoby.

Các loài
Các loài trong chi này gồm:
 Sumatrasia tibialis (Allard, 1889)
 Sumatrasia unicolor (Jacoby, 1884)

Chú thích

Tham khảo

Metacyclini


title: Vertemate con Minoprio

text:
Vertemate con Minoprio là một đô thị ở tỉnh Como trong vùng Lombardia, có cự ly khoảng 30 km về phía bắc của Milan và khoảng 9 km về phía nam của Como. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 3.913 người và diện tích là 5,8 km².

Đô thị Vertemate con Minoprio có các frazioni (các đơn vị trực thuộc, chủ yếu là các làng) Minoprio and Vertemate.

Vertemate con Minoprio giáp các đô thị: Cadorago, Cantù, Cermenate, Cucciago, Fino Mornasco.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune.vertemateconminoprio.co.it/

Đô thị tỉnh Como
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Rozay-en-Brie

text:
Rozay-en-Brie là một xã ở tỉnh Seine-et-Marne, thuộc vùng Île-de-France ở miền bắc nước Pháp.

Dân số
Người dân ở Rozay-en-Brie được gọi là Rozéens.

Điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số là .

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-et-Marne

Tham khảo

Liên kết ngoài
1999 Land Use, from IAURIF (Institute for Urban Planning and Development of the Paris-Île-de-France région
French Ministry of Culture list for Rozay-en-Brie
Map of Rozay-en-Brie on Michelin

Xã của Seine-et-Marne


title: Câu lạc bộ bóng đá Long An

text:
Câu lạc bộ bóng đá Long An là một câu lạc bộ bóng đá chuyên nghiệp tại Việt Nam có trụ sở ở Quốc lộ 1, thị trấn Bến Lức, huyện Bến Lức, tỉnh Long An.

Lịch sử
Tiền thân của đội là Đội bóng đá Long An, thành lập năm 1976. Là một đội bóng nghiệp dư đại diện cho tỉnh Long An, do Sở Thể dục Thể thao Long An quản lý, kể từ khi thành lập cho đến năm 2000, đội thường xuyên chỉ thi đấu lên xuống giữa giải hạng Nhất và hạng Nhì (sau đổi thành giải đội mạnh và A1), chứ không thể vươn lên tốp đầu của bóng đá quốc gia.

Năm 2001, đội được chuyển sang mô hình chuyên nghiệp, được chuyển giao cho Công ty Cổ phần Đồng Tâm quản lý (từ năm 2002, do Công ty TNHH Thể thao Đồng Tâm quản lý), sáp nhập vào đội bóng của Công ty, thi đấu với tên gọi mới là Câu lạc bộ bóng đá Gạch Đồng Tâm Long An. Được ông Võ Quốc Thắng, Chủ tịch Công ty Cổ phần Đồng Tâm, quan tâm đầu tư xây dựng, đội đã có nhiều bước phát triển vượt bậc và trở thành một trong "Tứ đại gia" ở giải V-League cùng với Becamex Bình Dương, SHB Đà Nẵng và đối thủ truyền kiếp Hoàng Anh Gia Lai.

Trong giai đoạn thành công của đội bóng ở giữa thập niên đầu tiên của thế kỷ 21, những trận thư hùng giữa Đồng Tâm Long An và Hoàng Anh Gia Lai diễn ra rất hấp dẫn và kịch tính, thu hút sự chú ý của người hâm mộ. Đội bóng miền Tây đã vô địch V-League 2 mùa giải liên tiếp trong các năm 2005 và 2006, cũng như vô địch Cúp Quốc gia năm 2005 và đoạt Siêu Cúp Quốc gia năm 2006. Trên đấu trường châu lục, Đồng Tâm Long An thi đấu rất nhiệt tình và hết mình ở AFC Champions League 2006 dù không thể vượt qua vòng bảng, trái ngược với tâm lý buông bỏ như SHB Đà Nẵng đã làm ở cùng giải đấu khi đã từng để thua Gamba Osaka đến 0-15.

Câu lạc bộ cũng xây dựng một đội hình dự bị có tên là Ngói Đồng Tâm Long An để thi đấu ở giải hạng Nhì. Cuối năm 2005, Câu lạc bộ tiếp nhận đội bóng của Câu lạc bộ bóng đá Ngân hàng Đông Á để xây dựng thành đội hình 2 với tên gọi Sơn Đồng Tâm Long An để thi đấu ở Giải bóng đá hạng nhất quốc gia Việt Nam 2006. Tuy nhiên, kết thúc mùa bóng 2006, đội bóng Sơn Đồng Tâm Long An được chuyển nhượng sang cho Công ty Trách nhiệm hữu hạn Thể thao Hoàng Phát để làm nòng cốt thành lập Câu lạc bộ bóng đá Xi măng Vinakansai Ninh Bình.

Từ mùa bóng 2007, câu lạc bộ đổi tên thành Câu lạc bộ bóng đá Đồng Tâm Long An (bỏ chữ Gạch).

Tại mùa giải 2011, đội thi đấu không thành công, đứng thứ 13/14 đội, phải xuống thi đấu ở Giải bóng đá hạng nhất quốc gia Việt Nam 2012. Mùa giải 2012 Đồng Tâm Long An giành được quyền thăng hạng với chức vô địch giải hạng nhất.

Ngày 12 tháng 12 năm 2015 với việc ra mắt Công ty cổ phần phát triển bóng đá Long An, đơn vị chủ quản mới của đội bóng, đội được đổi tên thành Câu lạc bộ bóng đá Long An từ mùa giải 2016.

Ngày 4 tháng 11 năm 2017 Long An xuống hạng Nhất mùa bóng 2018 sớm hơn 2 vòng đấu.

Trong mùa giải hạng Nhất 2018, đội bóng thi đấu rất kịch tính nhưng chỉ kết thúc với vị trí hạng 5 sau khi thua đội bóng đầu bảng là Viettel với tỉ số 1-2.

Trang phục áo đấu

Thành tích

V League:
 Vô địch (2): 2005, 2006
 Á quân (3) 2003, 2007, 2008
 Giải phong cách (1) 2005

Cúp bóng đá Việt Nam:
 Vô địch (1): 2005
 Đồng hạng ba (3): 2013, 2014, 2015
Siêu cúp bóng đá Việt Nam:
 Vô địch (1): 2006

Giải hạng nhất:

Vô địch (2): 2002, 2012

Các giải giao hữu

Cúp BTV:
Vô địch (2): 2004, 2010

==Danh sách đăng ký thi đấu V League 2 năm 2023 - 2024.

Ban huấn luyện hiện tại
.

Thành viên nổi bật

Quả bóng vàng Việt Nam
Cầu thủ đoạt giải Quả bóng vàng Việt Nam khi đang chơi cho Đồng Tâm Long An:
  Phan Văn Tài Em – 2005
  Nguyễn Minh Phương – 2010

Cầu thủ nước ngoài xuất sắc nhất
Cầu thủ đoạt giải Cầu thủ nước ngoài xuất sắc nhất khi đang chơi cho Đồng Tâm Long An:
  Fabio dos Santos – 2002

Vua phá lưới
Cầu thủ đoạt giải Vua phá lưới khi đang chơi cho Long An:
  Bùi Sĩ Thành – 1993-94

Các huấn luyện viên trong lịch sử

Thành tích tại V-League

Thành tích tại các Cúp châu Á

Biểu trưng của câu lạc bộ

Xem thêm
 Vụ tiêu cực của Câu lạc bộ bóng đá Long An tại vòng 6 V-League 1 2017
 Câu lạc bộ bóng đá Long An B

Chú thích

Danh sách cầu thủ
.


title: Đại Quan, An Khánh

text:
Đại Quan (chữ Hán giản thể: 大观区, Hán Việt: Đại Quan khu) là một quận của địa cấp thị An Khánh, tỉnh An Huy, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận Đại Quan có diện tích 12 km², dân số 190.000 người, mã số bưu chính 246004. Về mặt hành chính, quận Đại Quan được chia ra làm 7 nhai đạo biện sự xứ: Long Sơn Lộ, Ngọc Lâm Lộ, Đức Khoan Lộ, Tập Hiền Lộ, Lăng Hồ, Cao Hoa Đình, Tứ Phương Thành và 1 trấn Hải Khẩu với 1 hương Sơn Khẩu.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện An Huy
An Khánh


title: Bifrenaria harrisoniae

text:
Bifrenaria harrisoniae là một loài lan.

Synonyms
chronological

alphabetical

Hình ảnh

Tham khảo

harrisoniae


title: Evje og Hornnes

text:
Evje og Hornnes là một đô thị ở hạt Aust-Agder, Na Uy.

Evje og Hornnes đã được lập thành đô thị ngày 1 tháng 1 năm 1960 - sau khi sáp nhập hai đô thị khác là Evje và Hornnes.

Tên gọi đô thị Evje và đô thị Hornnes (ban đầu là hai giáo khu) được đặt theo một nông trang cổ (Norse Efja, Hornnes) do các nhà thờ đầu tiên đã được xây ở đó.

Evje og Hornnes giáp các đô thị: Bygland và Froland, Birkenes, Iveland. Phía tây ở hạt Vest-Agder, đô thị này giáp Åseral, Audnedal, Marnardal, và Vennesla.

Sông Otra chảy qua Evje og Hornnes là sông dài nhất ở quận Sørlandet.

Khu vực này nổi tiếng vì địa chất đặc biệt và có nhiều mỏ kim loại như nickel, đồng.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Kultur i Evje og Hornnes på kart  bản đồ bằng tiếng Na Uy

Aust-Agder


title: Paradelphomyia pacifica

text:
Paradelphomyia pacifica là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Paradelphomyia
Limoniidae ở vùng Nearctic


title: Gudendorf

text:
Gudendorf là một đô thị thuộc huyện Dithmarschen, trong bang Schleswig-Holstein, nước Đức. Đô thị Gudendorf có diện tích 6,04 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 425 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Dithmarschen


title: Karanasa leechi

text:
Karanasa leechi là một loài bướm ngày thuộc họ Nymphalidae. Nó được tìm thấy ở châu Á, bao gồm Darvaz, the Pamirs và Hindu Kush.

The habitat consists of xerophytic slopes with thin vegetation at 3,500 to 4,700 mét above sea level.

Con trưởng thành bay từ tháng 7 đến tháng 8.

Phụ loài
Karanasa leechi leechi (Pamirs)
Karanasa leechi intermedius Grum-Grshimailo, 1890 (Zaalaisky Mountains)
Karanasa leechi erubescens Avinoff & Sweadner, 1951 (Peter I Mountains)
Karanasa leechi alitchura Avinoff & Sweadner, 1951 (miền nam Pamirs)
Karanasa leechi centralis Avinoff & Sweadner, 1951 (miền đông Pamirs)
Karanasa leechi gregorii Avinoff & Sweadner, 1951 (tây nam Chinese Turkestan)
Karanasa leechi mihmana Avinoff & Sweadner, 1951 (tây nam Pamirs)
Karanasa leechi hunza Avinoff & Sweadner, 1951 (tây bắc India (Hunza))

Chú thích

Tham khảo

Karanasa


title: Elegia similella

text:
Elegia similella là một loài bướm đêm thuộc họ Pyralidae. Loài này có ở hầu hết châu Âu. Các môi trường sống bao gồm đất trồng cây trưởng thành và công viên lâu năm.

Sải cánh dài 19–22 mm. Con trưởng thành có cánh trước tối màu và một dải rộng ngang. Chúng bay từ tháng 6 đến tháng 7 và thường ở trên cây cao.

Ấu trùng ăn các loài Quercus.

Chú thích

Elegia
Côn trùng châu Âu


title: Vensat

text:
Vensat là một xã ở tỉnh Puy-de-Dôme trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Puy-de-Dôme

Tham khảo
INSEE

Xã của Puy-de-Dôme


title: Epeolus weemsi

text:
Epeolus weemsi là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Mitchell mô tả khoa học năm 1962.

Chú thích

Tham khảo

Epeolus
Động vật được mô tả năm 1962


title: (33048) 1997 UX4

text:
{{DISPLAYTITLE:(33048) 1997 UX4}}

(33048) 1997 UX4 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 20 tháng 10 năm 1997.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 33001–34000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1997
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Quận Twin Falls, Idaho

text:
Quận Twin Falls là một quận thuộc tiểu bang Idaho, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số người. Quận lỵ đóng ở.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ chính

Quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Idaho


title: Bruchidius pennatae

text:
Bruchidius pennatae là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Delobel miêu tả khoa học năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

P


title: 10961 Buysballot

text:
10961 Buysballot (6809 P-L) là một tiểu hành tinh vành đai chính.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 JPL Small-Body Database Browser ngày 10961 Buysballot

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1960


title: Danh sách loài Sphingidae

text:
Đây là danh sách các loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Có khoảng 1.288 loài được liệt kê, được phân thành 3 phân họ:
 Phân họ Macroglossinae
 Phân họ Smerinthinae
 Phân họ Sphinginae

Macroglossinae Species

Genus Acosmerycoides
Acosmerycoides harterti

Genus Acosmeryx
Acosmeryx anceus
Acosmeryx castanea
Acosmeryx formosana
Acosmeryx hoenei
Acosmeryx miskini
Acosmeryx naga
Acosmeryx omissa
Acosmeryx pseudomissa
Acosmeryx rebeccae
Acosmeryx sericeus
Acosmeryx shervillii
Acosmeryx sinjaevi
Acosmeryx socrates
Acosmeryx yunnanfuana

Genus Aellopos
Aellopos ceculus
Aellopos blaini
Aellopos ceculus
Aellopos clavipes
Aellopos fadus
Aellopos tantalus
Aellopos titan

Genus Aleuron
Aleuron carinata
Aleuron chloroptera
Aleuron cymographum
Aleuron iphis
Aleuron neglectum
Aleuron prominens
Aleuron ypanemae

Genus Ampelophaga
Ampelophaga dolichoides
Ampelophaga khasiana
Ampelophaga rubiginosa
Ampelophaga thomasi

Genus Amphion
Amphion floridensis

Genus Angonyx
Angonyx boisduvali
Angonyx excellens
Angonyx meeki
Angonyx papuana
Angonyx testacea

Genus Antinephele
Antinephele achlora
Antinephele anomala
Antinephele camerunensis
Antinephele efulani
Antinephele lunulata
Antinephele maculifera
Antinephele marcida
Antinephele muscosa

Genus Arctonotus
Arctonotus lucidus

Genus Atemnora
Atemnora westermannii

Genus Baniwa
Baniwa yavitensis

Genus Barbourion
Barbourion lemaii

Genus Basiothia
Basiothia aureata
Basiothia charis
Basiothia laticornis
Basiothia medea
Basiothia schenki

Genus Callionima
Callionima acuta
Callionima calliomenae
Callionima denticulata
Callionima falcifera
Callionima gracilis
Callionima grisescens
Callionima inuus
Callionima pan
Callionima parce
Callionima ramsdeni

Genus Cautethia
Cautethia exuma
Cautethia grotei
Cautethia noctuiformis
Cautethia simitia
Cautethia spuria
Cautethia yucatanav

Genus Cechenena
Cechenena aegrota
Cechenena helops
Cechenena lineosa
Cechenena minor
Cechenena mirabilis
Cechenena pollux
Cechenena scotti
Cechenena subangustata
Cechenena transpacifica

Genus Centrocten
Centroctena imitans
Centroctena rutherfordi

Genus Cephonodes
Cephonodes apus
Cephonodes armatus
Cephonodes banksi
Cephonodes hylas
Cephonodes janus
Cephonodes kingii
Cephonodes leucogaster
Cephonodes lifuensis
Cephonodes novebudensis
Cephonodes picus
Cephonodes rothschildi
Cephonodes rufescens
Cephonodes tamsi
Cephonodes titan
Cephonodes trochilus
Cephonodes woodfordii
Cephonodes xanthus

Genus Chaerocina
Chaerocina dohertyi
Chaerocina ellisoni
Chaerocina jordani

Genus Cizara
Cizara ardeniae
Cizara sculpta

Genus Clarina
Clarina kotschyi
Clarina syriaca

Genus Dahira
Dahira rubiginosa

Genus Daphnis
Daphnis dohertyi
Daphnis hayesi
Daphnis hypothous
Daphnis layardii
Daphnis minima
Daphnis nerii
Daphnis placida
Daphnis protrudens
Daphnis torenia
Daphnis vriesi

Genus Darapsa
Darapsa choerilus
Darapsa myron)
Darapsa versicolor

Genus Deidamia
Deidamia inscriptum

Genus Deilephila
Deilephila askoldensis
Deilephila elpenor
Deilephila porcellus
Deilephila rivularis

Genus Elibia
Elibia dolichus
Elibia linigera

Genus Enpinanga
Enpinanga assamensis
Enpinanga borneensis
Enpinanga vigens

Genus Enyo
Enyo bathus
Enyo boisduvali
Enyo cavifer
Enyo gorgon
Enyo latipennis
Enyo lugubris
Enyo ocypete
Enyo taedium

Genus Erinnyis
Erinnyis alope
Erinnyis crameri
Erinnyis domingonis
Erinnyis ello
Erinnyis guttalaris
Erinnyis impunctata
Erinnyis lassauxii
Erinnyis obscura
Erinnyis oenotrus
Erinnyis pallida
Erinnyis stheno
Erinnyis yucatana

Genus Euchloron
Euchloron megaera

Genus Eumorpha
Eumorpha achemon
Eumorpha adamsi
Eumorpha analis
Eumorpha anchemolus
Eumorpha capronnieri
Eumorpha cissi
Eumorpha drucei
Eumorpha elisa
Eumorpha fasciatus
Eumorpha intermedia
Eumorpha labruscae
Eumorpha megaeacus
Eumorpha mirificatus
Eumorpha neubergeri
Eumorpha obliquus
Eumorpha pandorus
Eumorpha phorbas
Eumorpha satellitia
Eumorpha strenua
Eumorpha translineatus
Eumorpha triangulum
Eumorpha typhon
Eumorpha vitis

Genus Eupanacra
Eupanacra angulata
Eupanacra automedon
Eupanacra busiris
Eupanacra cadioui
Eupanacra elegantulus
Eupanacra greetae
Eupanacra harmani
Eupanacra hollowayi
Eupanacra malayana
Eupanacra metallica
Eupanacra micholitzi
Eupanacra mydon
Eupanacra perfecta
Eupanacra poulardi
Eupanacra psaltria
Eupanacra pulchella
Eupanacra radians
Eupanacra regularis
Eupanacra sinuata
Eupanacra splendens
Eupanacra tiridates
Eupanacra treadawayi
Eupanacra variolosa

Genus Euproserpinus
Euproserpinus euterpe
Euproserpinus phaeton
Euproserpinus wiesti

Genus Eupyrrhoglossum
Eupyrrhoglossum corvus
Eupyrrhoglossum sagra
Eupyrrhoglossum ventustum

Genus Eurypteryx
Eurypteryx alleni
Eurypteryx bhaga
Eurypteryx falcata
Eurypteryx geoffreyi
Eurypteryx molucca
Eurypteryx obtruncata
Eurypteryx shelfordi

Genus Gehlenia
Gehlenia bruno
Gehlenia falcata
Gehlenia obliquifascia
Gehlenia pinratanai
Gehlenia taiwana

Genus Giganteopalpus
Giganteopalpus mirabilis

Genus Gnathothlibus
Gnathothlibus brendelli
Gnathothlibus dabrera
Gnathothlibus erotus
Gnathothlibus heliodes
Gnathothlibus meeki

Genus Griseosphinx
Griseosphinx marchandi
Griseosphinx preechari

Genus Hayesiana
Hayesiana farintaenia
Hayesiana triopus

Genus Hemaris
Hemaris affinis
Hemaris aksana
Hemaris beresowskii
Hemaris croatica
Hemaris dentata
Hemaris diffinis
Hemaris ducalis
Hemaris fuciformis
Hemaris gracilis
Hemaris ottonis
Hemaris radians
Hemaris rubra
Hemaris saundersii
Hemaris senta
Hemaris staudingeri
Hemaris syra
Hemaris thysbe
Hemaris tityus
Hemaris venata

Genus Hemeroplanes
Hemeroplanes diffusa
Hemeroplanes longistriga
Hemeroplanes ornatus
Hemeroplanes triptolemus

Genus Himantoides
Himantoides undata

Genus Hippotion
Hippotion aporodes
Hippotion aurora
Hippotion balsaminae
Hippotion batschii
Hippotion boerhaviae
Hippotion brennus
Hippotion brunnea
Hippotion butleri
Hippotion celerio
Hippotion chauchowensis
Hippotion chloris
Hippotion commatum
Hippotion dexippus
Hippotion echeclus
Hippotion eson
Hippotion geryon
Hippotion griveaudi
Hippotion hateleyi
Hippotion irregularis
Hippotion isis
Hippotion joiceyi
Hippotion leucocephalus
Hippotion moorei
Hippotion osiris
Hippotion paukstadti
Hippotion pentagramma
Hippotion psammochroma
Hippotion rafflesii
Hippotion rebeli
Hippotion rosae
Hippotion roseipennis
Hippotion rosetta
Hippotion saclavorum
Hippotion scrofa
Hippotion socotrensis
Hippotion stigma
Hippotion talboti
Hippotion velox

Genus Hyles
Hyles annei
Hyles apocyni
Hyles biguttata
Hyles calida
Hyles centralasiae
Hyles chamyla
Hyles chuvilini
Hyles costata
Hyles cretica
Hyles dahlii
Hyles euphorbiae
Hyles euphorbiarum
Hyles gallii
Hyles hippophaes
Hyles lineata
Hyles livornica
Hyles livornicoides
Hyles nervosa
Hyles nicaea
Hyles perkinsi
Hyles robertsi
Hyles salangensis
Hyles sammuti
Hyles siehei
Hyles stroehlei
Hyles tithymali
Hyles vespertilio
Hyles wilsoni
Hyles zygophylli

Genus Hypaedalea
Hypaedalea butleri
Hypaedalea insignis
Hypaedalea lobipennis
Hypaedalea neglecta

Genus Isognathus
Isognathus allamandae
Isognathus australis
Isognathus caricae
Isognathus excelsior
Isognathus leachii
Isognathus menechus
Isognathus mossi
Isognathus occidentalis
Isognathus rimosa
Isognathus scyron
Isognathus swainsonii

Genus Kloneus
Kloneus babayaga

Genus Lepchina
Lepchina tridens

Genus Leucostrophus
Leucostrophus alterhirundo
Leucostrophus commasiae

Genus Maassenia
Maassenia distincta
Maassenia heydeni

Genus Macroglossum
Macroglossum adustum
Macroglossum aesalon
Macroglossum affictitia
Macroglossum albigutta
Macroglossum albolineata
Macroglossum alcedo
Macroglossum alluaudi
Macroglossum amoenum
Macroglossum aquila
Macroglossum arimasi
Macroglossum assimilis
Macroglossum augarra
Macroglossum avicula
Macroglossum belis
Macroglossum bifasciata
Macroglossum bombylans
Macroglossum buini
Macroglossum buruensis
Macroglossum caldum
Macroglossum calescens
Macroglossum castaneum
Macroglossum clemensi
Macroglossum corythus
Macroglossum dohertyi
Macroglossum eichhorni
Macroglossum faro
Macroglossum fritzei
Macroglossum fruhstorferi
Macroglossum glaucoptera
Macroglossum godeffroyi
Macroglossum gyrans
Macroglossum haslami
Macroglossum heliophila
Macroglossum hemichroma
Macroglossum hirundo
Macroglossum insipida
Macroglossum jani
Macroglossum joannisi
Macroglossum kitchingi
Macroglossum lepidum
Macroglossum limata
Macroglossum marquesanum
Macroglossum mediovitta
Macroglossum meeki
Macroglossum melas
Macroglossum micacea
Macroglossum milvus
Macroglossum mitchellii
Macroglossum moecki
Macroglossum multifascia
Macroglossum nemesis
Macroglossum neotroglodytus
Macroglossum nigellum
Macroglossum nubilum
Macroglossum nycteris
Macroglossum pachycerus
Macroglossum particolor
Macroglossum passalus
Macroglossum phocinum
Macroglossum poecilum
Macroglossum prometheus
Macroglossum pyrrhosticta
Macroglossum rectans
Macroglossum regulus
Macroglossum reithi
Macroglossum saga
Macroglossum schnitzleri
Macroglossum semifasciata
Macroglossum sitiene
Macroglossum soror
Macroglossum spilonotum
Macroglossum stellatarum
Macroglossum stevensi
Macroglossum stigma
Macroglossum sylvia
Macroglossum tenebrosa
Macroglossum tenimberi
Macroglossum trochilus
Macroglossum ungues
Macroglossum vacillans
Macroglossum vadenberghiv
Macroglossum variegatumv
Macroglossum vicinum
Macroglossum vidua

Genus Madoryx
Madoryx bubastus
Madoryx oiclus
Madoryx plutonius
Madoryx pseudothyreus

Genus Micracosmeryx
Micracosmeryx chaochauensis

Genus Microsphinx
Microsphinx pumilum

Genus Neogurelca
Neogurelca himachala
Neogurelca hyas
Neogurelca masuriensis
Neogurelca montana
Neogurelca mulleri
Neogurelca sonorensis

Genus Nephele
Nephele accentifera
Nephele aequivalens
Nephele argentifera
Nephele bipartita
Nephele comma
Nephele comoroana
Nephele densoiv
Nephele discifera
Nephele funebris
Nephele hespera
Nephele joiceyi
Nephele lannini
Nephele leighi
Nephele maculosa
Nephele monostigma
Nephele oenopion
Nephele peneus
Nephele rectangulata
Nephele rosae Butler
Nephele subvaria
Nephele vau
Nephele xylina

Genus Nyceryx
Nyceryx alophus
Nyceryx coffaeae
Nyceryx continua
Nyceryx draudti
Nyceryx ericea
Nyceryx eximia
Nyceryx fernandezi
Nyceryx furtadoi
Nyceryx hyposticta
Nyceryx lunaris
Nyceryx magna
Nyceryx maxwelli
Nyceryx nephus
Nyceryx nictitans
Nyceryx riscus
Nyceryx stuarti
Nyceryx tacita

Genus Odontosida
Odontosida magnificum
Odontosida pusillus

Genus Oryba
Oryba achemenides
Oryba kadeni

Genus Pachygonidia
Pachygonidia caliginosa
Pachygonidia drucei
Pachygonidia hopfferi
Pachygonidia martini
Pachygonidia mielkei
Pachygonidia ribbei
Pachygonidia subhamata

Genus Pachylia
Pachylia darceta
Pachylia ficus
Pachylia syces

Genus Pachylioides
Pachylioides resumens

Genus Pergesa
Pergesa acteus

Genus Perigonia
Perigonia caryae
Perigonia divisa
Perigonia glaucescens
Perigonia grisea
Perigonia ilus
Perigonia jamaicensis
Perigonia lefebvraei
Perigonia leucopus
Perigonia lusca
Perigonia manni
Perigonia pallida
Perigonia passerina
Perigonia pittieri
Perigonia stulta
Perigonia thayeri

Genus Phanoxyla
Phanoxyla hystrix

Genus Philodila
Philodila astyanor

Genus Phryxus
Phryxus caicus

Genus Proserpinus
Proserpinus clarkiae
Proserpinus flavofasciata
Proserpinus gaurae
Proserpinus juanita
Proserpinus proserpina
Proserpinus terlooii
Proserpinus vega

Genus Protaleuron
Protaleuron rhodogaster

Genus Pseudenyo
Pseudenyo benitensis

Genus Pseudosphinx
Pseudosphinx tetrio

Genus Rethera
Rethera afghanistana
Rethera amseli
Rethera brandti
Rethera komarovi

Genus Rhagastis
Rhagastis acuta
Rhagastis albomarginatus
Rhagastis binoculata
Rhagastis castor
Rhagastis confusa
Rhagastis gloriosa
Rhagastis hayesi
Rhagastis lambertoni
Rhagastis lunata
Rhagastis mongoliana
Rhagastis olivacea
Rhagastis rubetra
Rhagastis trilineata
Rhagastis velata

Genus Rhodafra
Rhodafra marshalli
Rhodafra opheltes

Genus Sphecodina
Sphecodina abbottii
Sphecodina caudata

Genus Sphingonaepiopsis
Sphingonaepiopsis ansorgei
Sphingonaepiopsis gorgoniades
Sphingonaepiopsis kuldjaensis
Sphingonaepiopsis malgassica
Sphingonaepiopsis nana
Sphingonaepiopsis obscurus
Sphingonaepiopsis pumilio

Genus Stolidoptera
Stolidoptera cadioui
Stolidoptera tachasara

Genus Temnora
Temnora albilinea
Temnora angulosa
Temnora argyropeza
Temnora atrofasciata
Temnora avinoffi
Temnora burdoni
Temnora camerounensis
Temnora crenulata
Temnora curtula
Temnora dierli
Temnora elegans
Temnora elisabethae
Temnora engis
Temnora eranga
Temnora fumosa
Temnora funebris
Temnora grandidieri
Temnora griseata
Temnora hollandi
Temnora iapygoides
Temnora inornatum
Temnora leighi
Temnora livida
Temnora marginata
Temnora mirabilis
Temnora murina
Temnora namaqua
Temnora natalis
Temnora nitida
Temnora ntombi
Temnora palpalis
Temnora peckoveri
Temnora plagiata
Temnora pseudopylas
Temnora pylades
Temnora pylas
Temnora radiata
Temnora rattrayi
Temnora reutlingeri
Temnora robertsoni
Temnora sardanus
Temnora scheveni
Temnora scitula
Temnora spiritus
Temnora stevensi
Temnora subapicalis
Temnora swynnertoni
Temnora trapezoidea
Temnora turlini
Temnora wollastoni
Temnora zantus

Genus Temnoripais
Temnoripais lasti

Genus Theretra
Theretra radiosa
Theretra alecto
Theretra boisduvalii
Theretra cajus
Theretra capensis
Theretra castanea
Theretra clotho
Theretra gnoma
Theretra griseomarginata
Theretra incarnata
Theretra indistincta
Theretra inornata
Theretra insignis
Theretra insularis
Theretra japonica
Theretra jugurtha
Theretra latreillii
Theretra lycetus
Theretra manilae
Theretra mansoni
Theretra margarita
Theretra molops
Theretra monteironis
Theretra muricolor
Theretra natashae
Theretra nessus
Theretra oldenlandiae
Theretra orpheus
Theretra pallicosta
Theretra perkeo
Theretra polistratus
Theretra queenslandi
Theretra radiosa
Theretra rhesus
Theretra silhetensis
Theretra suffusa
Theretra sugii
Theretra tessmanni
Theretra tryoni
Theretra turneri
Theretra viridis

Genus Thibetia
Thibetia niphaphylla

Genus Tinostoma
Tinostoma smaragditis

Genus Unzela
Unzela japix
Unzela pronoe

Genus Xylophanes
Xylophanes acrus
Xylophanes adalia
Xylophanes aglaor
Xylophanes amadis
Xylophanes anubus
Xylophanes aristor
Xylophanes belti
Xylophanes ceratomioides
Xylophanes chiron
Xylophanes clarki
Xylophanes colinae
Xylophanes columbiana
Xylophanes cosmius
Xylophanes crotonis
Xylophanes cyrene
Xylophanes damocrita
Xylophanes depuiseti
Xylophanes docilis
Xylophanes dolius
Xylophanes elara
Xylophanes epaphus
Xylophanes eumedon
Xylophanes falco
Xylophanes fernandezi
Xylophanes ferotinus
Xylophanes fosteri
Xylophanes fusimacula
Xylophanes germen
Xylophanes godmani
Xylophanes guianensis
Xylophanes gundlachii
Xylophanes hannemanni
Xylophanes haxairei
Xylophanes hydrata
Xylophanes indistincta
Xylophanes irrorata
Xylophanes isaon
Xylophanes jamaicensis
Xylophanes jordani
Xylophanes josephinae
Xylophanes juanita
Xylophanes kaempferi
Xylophanes katharinae
Xylophanes kiefferi
Xylophanes libya
Xylophanes lichyi
Xylophanes loelia
Xylophanes macasensis
Xylophanes maculator
Xylophanes marginalis
Xylophanes media
Xylophanes meridanus
Xylophanes mirabilis
Xylophanes mossi
Xylophanes mulleri
Xylophanes nabuchodonosor
Xylophanes neoptolemus
Xylophanes norfolki
Xylophanes obscurus
Xylophanes ockendeni
Xylophanes pistacina
Xylophanes ploetzi
Xylophanes pluto
Xylophanes porcus
Xylophanes pyrrhus
Xylophanes resta
Xylophanes rhodina
Xylophanes rhodocera
Xylophanes rhodochlora
Xylophanes rhodotus
Xylophanes robinsonii
Xylophanes rothschildi
Xylophanes rufescens
Xylophanes sarae
Xylophanes schausi
Xylophanes schreiteri
Xylophanes schwartzi
Xylophanes staudingeri
Xylophanes suana
Xylophanes tersa
Xylophanes thyelia
Xylophanes titana
Xylophanes turbata
Xylophanes tyndarus
Xylophanes undata
Xylophanes xylobotes
Xylophanes zurcheri

Smerinthinae Species

Genus Acanthosphinx
Acanthosphinx guessfeldti

Genus Adhemarius
Adhemarius blanchardorum
Adhemarius daphne
Adhemarius dariensis
Adhemarius dentoni
Adhemarius donysa
Adhemarius eurysthenes
Adhemarius fulvescens
Adhemarius gagarini
Adhemarius gannascus
Adhemarius germanus
Adhemarius globifer
Adhemarius palmeri
Adhemarius sexoculata
Adhemarius tigrina
Adhemarius ypsilon

Genus Afroclanis
Afroclanis calcareus
Afroclanis neavi

Genus Afrosataspes
Afrosataspes galleyi

Genus Afrosphinx
Afrosphinx amabilis

Genus Agnosia
Agnosia microta
Agnosia orneus

Genus Akbesia
Akbesia davidi

Genus Ambulyx
Ambulyx andangi
Ambulyx auripennis
Ambulyx bakeri
Ambulyx belli
Ambulyx bima
Ambulyx canescens
Ambulyx celebensis
Ambulyx ceramensis
Ambulyx charlesi
Ambulyx clavata
Ambulyx cyclasticta
Ambulyx dohertyi
Ambulyx immaculata
Ambulyx inouei
Ambulyx japonica
Ambulyx johnsoni
Ambulyx joiceyi
Ambulyx jordani
Ambulyx kuangtungensis
Ambulyx lahora
Ambulyx lestradei
Ambulyx liturata
Ambulyx maculifera
Ambulyx matti
Ambulyx meeki
Ambulyx montana
Ambulyx moorei
Ambulyx naessigi
Ambulyx obliterata
Ambulyx ochracea
Ambulyx phalaris
Ambulyx placida
Ambulyx pryeri
Ambulyx psedoclavata
Ambulyx schauffelbergeri
Ambulyx schmickae
Ambulyx semifervens
Ambulyx semiplacida
Ambulyx sericeipennis
Ambulyx sericeipennis okurai
Ambulyx siamensis
Ambulyx sinjaevi
Ambulyx staudingeri
Ambulyx substrigilis
Ambulyx suluensis
Ambulyx tattina
Ambulyx tenimberi
Ambulyx tondanoi
Ambulyx wildei
Ambulyx wilemani

Genus Amorpha
Amorpha juglandis

Genus Amplypterus
Amplypterus mansoni
Amplypterus panopus

Genus Anambulyx
Anambulyx elwesi

Genus Andriasa
Andriasa contraria
Andriasa mitchelli

Genus Avinoffia
Avinoffia hollandi

Genus Batocnema
Batocnema africanus
Batocnema coquerelii

Genus Callambulyx
Callambulyx amanda
Callambulyx junonia
Callambulyx kitchingi
Callambulyx poecilus
Callambulyx rubricosa
Callambulyx schintlmeisteri
Callambulyx tatarinovii

Genus Ceridia
Ceridia heuglini
Ceridia mira
Ceridia nigricans

Genus Chloroclanis
Chloroclanis virescens

Genus Clanidopsis
Clanidopsis exusta

Genus Clanis
Clanis bilineata
Clanis deucalion
Clanis euroa
Clanis hyperion
Clanis negritensis
Clanis phalaris
Clanis pratti
Clanis schwartzi
Clanis stenosema
Clanis surigaoensis
Clanis titan
Clanis undulosa

Genus Coenotes
Coenotes eremophilae

Genus Coequosa
Coequosa australasiae
Coequosa triangularis

Genus Compsulyx
Compsulyx cochereaui

Genus Craspedortha
Craspedortha porphyria
Craspedortha montana

Genus Cypa
Cypa bouyeri
Cypa claggi
Cypa decolor
Cypa duponti
Cypa enodis
Cypa ferruginea
Cypa kitchingi
Cypa latericia
Cypa terranea
Cypa uniformis

Genus Cypoides
Cypoides chinensis

Genus Daphnusa
Daphnusa ailanti
Daphnusa ocellaris

Genus Degmaptera
Degmaptera mirabilis
Degmaptera olivacea

Genus Dolbina
Dolbina elegans
Dolbina exacta
Dolbina grisea
Dolbina inexacta
Dolbina krikkeni
Dolbina schnitzleri
Dolbina tancrei

Genus Falcatula
Falcatula cymatodes
Falcatula falcata
Falcatula penumbra
Falcatula tamsi

Genus Grillotius
Grillotius bergeri

Genus Gynoeryx
Gynoeryx bilineatus
Gynoeryx brevis
Gynoeryx integer
Gynoeryx meander
Gynoeryx paulianii
Gynoeryx teteforti

Genus Hopliocnema
Hopliocnema brachycera

Genus Kentrochrysalis
Kentrochrysalis consimilis
Kentrochrysalis sieversi
Kentrochrysalis streckeri

Genus Langia
Langia tropicus
Langia zenzeroides

Genus Laothoe
Laothoe amurensis
Laothoe austanti
Laothoe philerema
Laothoe populi

Genus Leptoclanis
Leptoclanis pulchra

Genus Leucophlebia
Leucophlebia afra
Leucophlebia emittens
Leucophlebia lineata
Leucophlebia neumanni

Genus Likoma
Likoma apicalis
Likoma crenata

Genus Lophostethus
Lophostethus dumolinii
Lophostethus negus

Genus Lycosphingia
Lycosphingia hamatus

Genus Malgassoclanis
Malgassoclanis delicatus
Malgassoclanis suffuscus

Genus Marumba
Marumba amboinicus
Marumba cristata
Marumba decoratus
Marumba diehli
Marumba dyras
Marumba fenzelii
Marumba gaschkewitschii
Marumba indicus
Marumba jankowskii
Marumba juvencus
Marumba maackii
Marumba nympha
Marumba poliotis
Marumba quercus
Marumba saishiuana
Marumba spectabilis
Marumba sperchius
Marumba tigrina
Marumba timora

Genus Microclanis
Microclanis erlangeri

Genus Mimas
Mimas christophi
Mimas tiliae

Genus Monarda
Monarda oryx

Genus Neoclanis
Neoclanis basalis

Genus Neopolyptychus
Neopolyptychus compar
Neopolyptychus consimilis
Neopolyptychus convexus
Neopolyptychus prionites
Neopolyptychus pygarga
Neopolyptychus serrator

Genus Opistoclanis
Opistoclanis hawkeri'
Genus OrectaOrecta acuminataOrecta fruhstorferiOrecta lycidasOrecta venedictoffaePachysphinx modestaGenus PachysphinxPachysphinx occidentalisGenus PaoniasPaonias astylus Paonias excaecataPaonias myopsPaonias wolfeiGenus ParumParum colligataGenus PentateuchaPentateucha curiosaPentateucha inoueiPentateucha stueningiGenus PhyllosphingiaPhyllosphingia dissimilisGenus PhylloxiphiaPhylloxiphia goodiiPhylloxiphia bicolorPhylloxiphia formosa Phylloxiphia illustris Phylloxiphia karschiPhylloxiphia metriaPhylloxiphia oberthueriPhylloxiphia oweniPhylloxiphia punctumPhylloxiphia vicina
Genus PlatysphinxPlatysphinx constrigilisPlatysphinx dorstiPlatysphinx phyllisPlatysphinx piabilisPlatysphinx stigmaticaPlatysphinx vicariaGenus PoliodesPoliodes roseicornisGenus PolyptychoidesPolyptychoides digitatusPolyptychoides erosusPolyptychoides grayiiPolyptychoides niloticusPolyptychoides vuattouxiGenus PolyptychopsisPolyptychopsis marshalliGenus PolyptychusPolyptychus affinisPolyptychus andosaPolyptychus anochusPolyptychus auroraPolyptychus baltusPolyptychus barnsiPolyptychus baxteriPolyptychus bernardiiPolyptychus carteriPolyptychus chinensisPolyptychus coryndoniPolyptychus dentatusPolyptychus distensusPolyptychus enodiaPolyptychus girardiPolyptychus herbulotiPolyptychus hollandiPolyptychus lapidatusPolyptychus murinusPolyptychus nigriplagaPolyptychus orthographusPolyptychus pauperculaPolyptychus pierrei Polyptychus potiendus Polyptychus rougeotiPolyptychus sinusPolyptychus thihongaePolyptychus trilineatus Polyptychus trisectaGenus ProtambulyxProtambulyx astygonus Protambulyx carteriProtambulyx euryalusProtambulyx euryclesProtambulyx goeldiiProtambulyx ockendeniProtambulyx strigilisProtambulyx sulphureaGenus PseudandriasaPseudandriasa mutataGenus PseudoclanisPseudoclanis abyssinicusPseudoclanis admathaPseudoclanis axisPseudoclanis bianchiiPseudoclanis biokoensisPseudoclanis boisduvaliPseudoclanis canui Pseudoclanis dianaPseudoclanis evestigataPseudoclanis grandidieriPseudoclanis kenyaePseudoclanis molitor Pseudoclanis occidentalisPseudoclanis posticaPseudoclanis rhadamistusPseudoclanis tomensisGenus PseudopolyptychusPseudopolyptychus foliaceusGenus RhadinopasaRhadinopasa hornimaniGenus RhodambulyxRhodambulyx davidiRhodambulyx schnitzleriGenus RhodoprasinaRhodoprasina callanthaRhodoprasina corolla Rhodoprasina corrigendaRhodoprasina floralisRhodoprasina nenulfasciaRhodoprasina winbrechliniGenus RufoclanisRufoclanis erlangeriRufoclanis fulgurans Rufoclanis janseiRufoclanis maccleeryiRufoclanis numosae Rufoclanis roseaGenus SataspesSataspes cerberus Sataspes infernalisSataspes ribbeiSataspes scottiSataspes tagalicaGenus SmerinthulusSmerinthulus diehliSmerinthulus dohrniSmerinthulus perversa Smerinthulus quadripunctatusGenus SmerinthusSmerinthus caecusSmerinthus cerisyiSmerinthus jamaicensisSmerinthus kindermanniiSmerinthus minor Smerinthus ocellata Smerinthus planus Smerinthus salicetiSmerinthus szechuanusSmerinthus tokyonisGenus SphingulusSphingulus musGenus SynoechaSynoecha marmorataGenus TetrachroaTetrachroa edwardsiGenus TrogolegnumTrogolegnum pseudambulyxGenus ViriclanisViriclanis kingstoniGenus XenosphingiaXenosphingia janseiSubfamily Sphinginae
Genus Acherontia (Death's head moth)Acherontia atroposAcherontia styxAcherontia lachesisGenus AdhemariusAdhemarius dariensisAdhemarius gannascusGenus AgriusAgrius cingulata (Pink-Spotted Hawkmoth)Agrius convolvuliAgrius godartiAgrius luctiferaAgrius rothschildiGenus AmphimoeaAmphimoea walkeriGenus ApocalypsisApocalypsis veloxGenus CallosphingiaCallosphingia circeGenus CeratomiaCeratomia amyntorCeratomia catalpaeCeratomia hageniCeratomia hoffmanniCeratomia sonorensisCeratomia undulosaGenus CocytiusCocytius antaeus Cocytius beelzebuthCocytius duponchel Cocytius lucifer Cocytius mortuorum Cocytius vitrinusGenus CoeloniaCoelonia brevisCoelonia fulvinotataCoelonia solaniGenus DolbaDolba hyloeusGenus DolbogeneDolbogene hartwegiiDolbogene igualanaGenus DovaniaDovania neumanniDovania poecilaGenus EllenbeckiaEllenbeckia monospilaGenus EuryglottisEuryglottis albostigmataEuryglottis aperEuryglottis davidianusEuryglottis dogniniEuryglottis guttiventrisEuryglottis johannesEuryglottis oliverGenus HoplistopusHoplistopus buttiHoplistopus penriceiGenus IsoparceIsoparce cupressiGenus LaparaLapara bombycoidesLapara coniferarumLapara helicarnieLapara phaeobrachycerousGenus LeucomoniaLeucomonia bethiaGenus LitosphingiaLitosphingia corticeaGenus LomocymaLomocyma oegraphaGenus MacropolianaMacropoliana afarorumMacropoliana asirensisMacropoliana feraxMacropoliana natalensisMacropoliana ohefferaniMacropoliana scheveniGenus ManducaManduca afflicta Manduca albiplaga Manduca albolineata Manduca andicola Manduca armatipes Manduca aztecus Manduca barnesi Manduca bergarmatipes Manduca bergi Manduca blackburni Manduca boliviana Manduca brasilensis Manduca brontes Manduca brunalba Manduca camposi Manduca caribbeus Manduca chinchilla Manduca clarki Manduca contracta Manduca corallina Manduca corumbensis Manduca dalica Manduca diffissa Manduca dilucida Manduca empusa Manduca extrema Manduca feroniaManduca florestanManduca fosteriManduca franciscaeManduca gueneeiManduca hannibalManduca huascaraManduca incisaManduca janira Manduca jasminearumManduca johanni Manduca jordaniManduca kuscheiManduca lanuginosa Manduca lefeburiiManduca leucospilaManduca licheneaManduca lucetiusManduca manducoidesManduca moreliaManduca mossiManduca muscosaManduca occultaManduca ochusManduca opimaManduca pelleniaManduca prestoniManduca quinquemaculata Manduca reductaManduca rustica Manduca schausi Manduca scutata Manduca sesquiplex Manduca sexta Manduca stuarti Manduca trimacula Manduca tucumana Manduca undata Manduca vestalis Manduca violaalba Manduca wellingiGenus MegacormaMegacorma obliqua
Genus MeganotonMeganoton analis Meganoton hyloicoidesMeganoton nyctiphanes Meganoton rubescens Meganoton yunnanfuanaGenus NannoparceNannoparce balsaNannoparce poeyiGenus NeococytiusNeococytius cluentiusGenus NeogeneNeogene albescensNeogene carrerasi Neogene corumbensisNeogene curitiba Neogene dynaeus Neogene intermedia Neogene pictusNeogene reevei Neogene steinbachiGenus OligographaOligographa juniperi
Genus PanogenaPanogena jasmini Panogena lingensGenus PantophaeaPantophaea favillacea Pantophaea jordaniPantophaea oneiliGenus ParatreaParatrea plebejaGenus PolianaPoliana albescens Poliana buchholzi Poliana leucomelas Poliana micraPoliana wintgensiGenus PraedoraPraedora leucophaeaPraedora marshalli Praedora plagiataGenus PseudodolbinaPseudodolbina aequalisPseudodolbina foGenus PsilogrammaPsilogramma increta Psilogramma jordana Psilogramma menephronPsilogramma papuensis Psilogramma wannanensisGenus SagenosomaSagenosoma elsaGenus SphingiditesSphingidites weidneriGenus SphinxSphinx adumbrata Sphinx arthuriSphinx asellusSphinx auriguttaSphinx balsaeSphinx biolleyiSphinx caligineus Sphinx canadensis Sphinx centrosinaria Sphinx chersis Sphinx chisoyaSphinx constricta Sphinx crassistrigaSphinx dolliiSphinx drupiferarumSphinx eremitoidesSphinx eremitusSphinx formosanaSphinx franckiiSphinx geminusSphinx gordiusSphinx istar Sphinx justiciaeSphinx kalmiaeSphinx leucophaeataSphinx libocedrusSphinx ligustriSphinx lugens Sphinx luscitiosaSphinx mauraSphinx maurorum Sphinx merops Sphinx morio Sphinx oberthueriSphinx perelegansSphinx phalerataSphinx pinastriSphinx pitzahuac Sphinx poecilaSphinx porioniSphinx praelongus Sphinx pseudostigmaticaSphinx separatusSphinx sequoiaeSphinx smithi Sphinx tricolorSphinx vashti Sphinx xantusGenus ThamnoechaThamnoecha uniformisGenus XanthopanXanthopan morgani''

Tham khảo

Sphingidae of the World Checklist , All-Leps Barcode of Life

Liên kết ngoài
Sphingidae of the Estern Palaearctic
Sphingidae of the Western Palaearctic

 List


title: Chi Vên vên

text:
Chi Vên vên (danh pháp khoa học: Anisoptera) là một chi thực vật trong họ Dầu (Dipterocarpaceae). Tên gọi Anisoptera có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp (anisos = không cân xứng, pteron = cánh) và miêu tả các thùy lá đài trên quả không cân đối của các loài trong chi này. Nó chứa khoảng 10-11 loài, phân bố trong khu vực từ Chittagong ở Bangladesh tới New Guinea. Tám trong số này hiện nay được liệt kê trong sách đỏ của IUCN, trong đó 4 loài là cực kỳ nguy cấp và 4 loài kia là nguy cấp. Mối đe dọa chính đối với các loài vên vên là mất nơi sống. Gỗ của chúng thuộc dạng gỗ cứng nhẹ.

Các loài
 Anisoptera aurea Foxw., 1938
 Anisoptera brunnea Foxw.
 Anisoptera costata Pierre., 1886, đồng nghĩa: A. cochinchinensis Pierre., 1886: Vên vên.
 Anisoptera curtisii Dyer ex King, 1893
 Anisoptera grossivenia Slooten, 1940
 Anisoptera laevis Ridl., 1922
 Anisoptera marginata Korth
 Anisoptera megistocarpa Slooten, 1926
 Anisoptera parvifolia Warb., 1891
 Anisoptera reticulata P.S.Ashton, 1967
 Anisoptera scaphula (Roxb.) Kurz, 1877: Kiền kiền nhẵn
 ''Anisoptera thurifera (Blanco) Blume

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo


title: Chiến tranh Jugurtha

text:
Chiến tranh Jugurtha  mang tên của vua Jugurtha, cháu trai và sau đó là con nuôi của Micipsa, vua của Numidia.

Jugurtha và Numidia
Numidia đã là một vương quốc ở Bắc Châu Phi (tương ứng với An-giê-ri ngày nay) và không cách xa kẻ thù tinh quái của Roma, Carthage. Vị vua Micipsa của Numidia mất năm 118 TCN khi chưa kịp thực hiện việc phân chia vương quốc cho 3 người thừa kế của mình là 2 người con trai Adherbal và Hiempsal, và người con nuôi Jugurtha. Tuy nhiên, sau khi Micipsa mất, Jugurtha chứng tỏ mình là một người tàn nhẫn và không ngần ngại làm bất kể điều gì để có được điều mà ông ta muốn, bao gồm ám sát, mua chuộc, giết người. Jugurtha học cách chỉ huy và chiến thuật quân đội của người La Mã khi chỉ huy quân Numidia dưới quyền Scipio Aemilianus tại cuộc vây hãm Numantia.

Sau khi Micipsa mất, Jugurtha ra lệnh ám sát Hiempsal và buộc Adherbal tới Roma để xin sự trợ giúp chống lại người em cùng cha khác mẹ. Một hội đồng người La Mã đã được gửi đến để thiết lập hòa bình và phân chia đất nước giữa hai anh em. Tuy nhiên, Jugurtha mua chuộc những quan chức người La Mã và nhận được những vùng đất tốt nhất. Tuy nhiên, nó đã được chấp nhận và hòa bình đã được lập lại. Một thời gian ngắn sau đó, năm 113 TCN, Jugurtha đã kích động chiến tranh với anh trai mình và dồn Adherbal tới chân tường ở thủ đô của Adherbal là thành phố Cirta. Adherbal cùng với những người Italian sống ở đó đã chống lại đến cùng. Một phái đoàn La mã lại được gửi đến nhưng sau đó bị mua chuộc và cho phép Jugurtha chiếm thành phố. Jugurtha sau đó hành quyết anh trai Adherbal cùng với nhiều người La mã tham gia phòng thủ thành phố. Việc hành hình những người Italian này buộc La mã tuyên bố chiến tranh với Numidia vào năm 112 TCN.

Bestia
Chấp chính quan La mã Lucius Calpurnius Bestia đã dẫn một đội quân chống lại Jugurtha nhưng Jugurtha đầu hàng và nhận được những điều kiện có lợi. Điều này chứng tỏ rằng Bestia đã bị mua chuộc. Những điều khoản thuận lợi cho sự đầu hàng của Jugurtha đã dấn đến một cuộc điều tra ở Roma. Jugurtha đã được triệu tập đến Roma. Sau khi ông đến Roma, Jugurtha đã mua chuộc 2 quan bảo dân La mã những người bảo vệ và chứng thực cho ông ta. Jugurtha sau đó đã cố gắng để sắp xếp việc ám sát đối thủ đua tranh với ông ta (em họ của ông Massiva,đang ở Roma) và đã bị trục xuất ra khỏi thành phố. Vào cuối năm 110 hoặc đầu năm 109 Jugurtha đã đánh bại quân đội La mã do quan coi quốc khố Aulus Postumus Albinus, người anh của chấp chính quan năm đó, bằng cách mua chuộc, phản bội và thủ đoạn. Sau đó, ông ta yêu cầu được công nhận là vị vua hợp pháp của Numidia nhưng viện nguyên lão La Mã từ chối.

Metellus
Chấp chính quan Quintus Caecilius Metellus đã được gửi đến Bắc Phi để đánh bại Jugurtha.Những nỗ lực của Metellus sau này đã mang đến cho ông danh hiệu "Numidicus" mặc dù ông vẫn chưa hoàn thành điều gì trong thời gian ở đó.Quintus Caecilius Metellus là một con người trung thực và thực sự là một viên tướng chỉ huy.Nhưng ông đã tiêu tốn thời gian vào việc cường điệu hóa vinh quang của mình khi ông đã thực sự đánh bại họ.Kế hoạch chiến tranh của ông đã thành công khi tiêu hủy được nguồn cung cấp cho Jugurtha và điều này đã buộc Jugurtha tiến hành chiến thuật du kích.Một cuộc tranh cãi đã nổ ra giữa Mettelus và viên chỉ huy cấp dưới của mình,(legate), Gaius Marius.Mettelus cho phép Marius trở về Roma và Marius đã được bầu làm chấp chính quan năm 107 TCN.Metellus không hiểu rằng Marius là người đầy tham vọng và muốn thay quyền chỉ huy của ông ở Numidia.

Marius
Khi Marius đến Numidia, Jugurtha đã gia nhập lực lượng với cha vợ,Bocchus, Vua của Mauretania. Marius tiếp tục kế hoạch của Metellus và giành nhiều chiến thắng, nhưn giống như các chiến lược Fabian trước đó,chiến thuật của Jugurtha ngăn ngừa chiến thắng của người La mã.Ngay sau đó hiển nhiên rằng người La mã không thể đánh bại Jugurtha thông qua chiến tranh.Thay vào đó,Bocchus thương lượng một hiệp ước hòa bình với người La Mã bao gồm phản bội và bắt giữ Jugurtha,đổi lại Bocchus nhận được một phần của Vương quốc Numidian.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Sallust's Conspiracy of Catiline and The Jurgurthine War  at Project Gutenburg in plain text form.

La Mã cổ đại
Chiến tranh liên quan tới Cộng hòa La Mã


title: 18663 Lynnta

text:
18663 Lynnta (1998 FW42) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 20 tháng 3 năm 1998 bởi nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 18663 Lynnta

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1998


title: Pyrgeia

text:
Pyrgeia là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Noctuinae


title: 5565 Ukyounodaibu

text:
5565 Ukyounodaibu (1991 VN2) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 10 tháng 11 năm 1991 bởi Natori và Urata ở Yakiimo.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 5565 Ukyounodaibu

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1991


title: Stephen Farrell (phóng viên)

text:
Stephen Farrell là một nhà báo có song tịch Ái Nhĩ Lan và Anh và làm phóng viên về Trung Đông cho The Times. Thánh 7/2007, ông tham gia Thời báo New York với tư cách là thông tín viên tại Bagdad. Ông đã kết hôn và viết một cuốn sách về Hamas. Ông đã trải qua hai lần bị bắt cóc trong đời và đã được phóng thích.

Bị bắt tại Iraq năm 2004
Tháng 4/2004, khi đang làm việc cho Thời báo Time, ông bị bắt cóc trong Trận Fallujah lần thứ nhất. Ông được phóng thích không tổn hại sau tám giờ bị giam cầm.

Bị bắt tại Afghanistan năm 2009
Farrell đã bị bắt làm con tin ngày 4/9/2009 cùng với thông dịch viên của mình trong tỉnh Kunduz ở về phía Bắc Afghanistan khi họ đến nơi lính Đức gọi phi cơ oanh tạc hai xe bồn chở nhiên liệu bị Taliban cướp. Vụ oanh tạc này, do phi cơ Hoa Kỳ thực hiện đã gây ra thương vong cho thường dân. Trong khi Farrell và Munadi đang phỏng vấn người dân Afghanistan ở gần nơi thả bom, một cụ già đến báo động với họ là phải rời khỏi nơi này vì Taliban đang kéo đến. Ngay sau đó có tiếng súng nổ và mọi người la hét, nói rằng Taliban đã đến nơi. Cảnh sát cảnh cáo các phóng viên đến thủ phủ của tỉnh Kunduz để làm phóng sự vụ hai xe bồn bị oanh tạc, ngôi làng này do Taliban kiểm soát và rất nguy hiểm. Làng báo chí quốc tế biết việc Farrell và thông dịch viên Munadi bị bắt cóc nhưng được yêu cầu giữ yên lặng vì sợ gây nguy hiểm cho hai người này.

Lính biệt kích Anh giải cứu Farrell vào lúc sáng sớm ngày thứ Tư, 9/9/2009, khi bất ngờ mở cuộc hành quân vào một địa điểm bí mật của Taliban trong vùng Bắc Afghanistan. Lính biệt kích Anh được thả bằng trực thăng hồi xuống căn nhà nơi hai người bị bắt giam và cuộc chạm súng xảy ra sau đó. Một binh sĩ Anh thiệt mạng trong cuộc tấn công giải cứu, theo Thủ tướng Anh Gordon Brown, trong khi tờ NY Times nói thông dịch viên người Afghanistan của Farrell là Sultan Munadi, 34 tuổi, cũng bị giết. Súng ở mọi phía trong cuộc hành quân giải cứu và một cấp chỉ huy Taliban ở trong căn nhà với Farrell bị bắn hạ, cùng với chủ nhà và một phụ nữ. Farrell thấy Mundadi bước tới la lớn. "Nhà Báo! Nhà Báo!" nhưng rồi ngã gục vì một loạt đạn. Farrell nhảy xuống hố ẩn núp đến khi nghe giọng người Anh đã la lên "con tin Anh!" và được giải cứu. Munadi bị giết trong cuộc chạm súng. Một giới chức quốc phòng Anh nói chưa thể loại bỏ việc ông ta có thể đã bị phía Anh bắn lầm.

Chú thích

Liên kết ngoài
http://topics.nytimes.com/topics/reference/timestopics/people/f/stephen_farrell/index.html

Nhân vật còn sống
Nhà báo Vương quốc Liên hiệp Anh
Nhân vật The Times
Phóng viên về chiến tranh
Nhân vật Thời báo New York
Con tin ngoại quốc tại Afghanistan
Con tin ngoại quốc tại Iraq
Sinh năm 1962


title: Tân Sơn (định hướng)

text:
Tân Sơn có thể là một trong số các địa danh sau:

 Huyện Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ
 Phường Tân Sơn, thành phố Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa
 Thị trấn Tân Sơn, huyện Ninh Sơn, tỉnh Ninh Thuận
 Xã Tân Sơn, thành phố Pleiku, tỉnh Gia Lai
 Xã Tân Sơn, huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang
 Xã Tân Sơn, huyện Chợ Mới, tỉnh Bắc Kạn
 Xã Tân Sơn, huyện Kim Bảng, tỉnh Hà Nam
 Xã Tân Sơn, huyện Đô Lương, tỉnh Nghệ An
 Xã Tân Sơn, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An
 Xã Tân Sơn, huyện Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ
 Xã Tân Sơn, huyện Trà Cú, tỉnh Trà Vinh
 Xã cũ Tân Sơn thuộc huyện Mai Châu, tỉnh Hòa Bình; nay là một phần xã Đồng Tân cùng huyện.

Xem thêm
Sơn Tân


title: Lavans-lès-Saint-Claude

text:
Lavans-lès-Saint-Claude là một xã trong vùng hành chính Franche-Comté, thuộc tỉnh Jura, quận Saint-Claude, tổng Saint-Claude. Tọa độ địa lý của xã là 46° 23' vĩ độ bắc, 05° 46' kinh độ đông. Lavans-lès-Saint-Claude nằm trên độ cao trung bình là 530 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 356 mét và điểm cao nhất là 936 mét. Xã có diện tích 11.65 km², dân số vào thời điểm 1999 là 1896 người; mật độ dân số là 163 người/km².

Thông tin nhân khẩu

Địa điểm tham quan
Nhà thờ giáo khu được xây dựng từ thế kỉ thứ 18.

Xem thêm
Xã của tỉnh Jura

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Jura


title: Fauverney

text:
Fauverney  là một xã ở tỉnh Côte-d’Or trong vùng Bourgogne-Franche-Comté, phía đông nước Pháp. Xã Fauverney nằm ở khu vực có độ cao từ 203-231 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Côte-d'Or


title: Lacon lamottei

text:
Lacon lamottei là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Girard miêu tả khoa học năm 2003.

Chú thích

Tham khảo

Lacon


Khu dự trữ sinh quyển châu thổ sông Hồng là một khu dự trữ sinh quyển thế giới do UNESCO công nhận tại Việt Nam cho các vùng đất phía Nam vùng duyên hải Bắc Bộ, nằm ở cửa sông Đáy, sông Hồng và sông Thái Bình. Đây là khu dự trữ sinh quyển đất ngập nước ven biển thuộc 3 tỉnh châu thổ sông Hồng là Thái Bình, Nam Định và Ninh Bình. Khu dự trữ sinh quyển thế giới này chứa đựng những hoạt động kiến tạo địa chất và đa dạng sinh học có giá trị nổi bật toàn cầu với các kiểu sinh cảnh chủ yếu như: bãi bùn, bãi cát ngập triều, trảng cỏ, sậy, rừng ngập mặn cùng các cồn cát phi lao… Khu dự trữ sinh quyển châu thổ sông Hồng có nhiều tiềm năng để phát triển loại hình du lịch sinh thái, đồng quê và tắm biển.

Tổng quan
Khu dự trữ sinh quyển châu thổ sông Hồng được công nhận ngày 2 tháng 12 năm 2004. Tổng diện tích của khu dự trữ sinh quyển này lớn hơn 105.558 ha, trong đó có 66.256 ha là đất liền ven biển và 39.302 ha mặt nước biển thuộc 25 xã của các huyện Kim Sơn (Ninh Bình); Nghĩa Hưng, Giao Thủy (Nam Định); Tiền Hải, Thái Thụy (Thái Bình). Vùng lõi có diện tích hơn 14.000 ha, vùng đệm gần 37.000 ha, vùng chuyển tiếp trên 54.000 ha, có số dân trên 128 000 người (2004).

Khu dự trữ sinh quyển châu thổ sông Hồng gồm 3 khu vực riêng biệt đều ở ven biển là cửa sông Đáy, cửa Ba Lạt và cửa Thái Bình.

Khu dự trữ sinh quyển cửa sông Đáy nằm trên 7 xã thuộc huyện Kim Sơn và 6 xã thuộc huyện Nghĩa Hưng.
Khu dự trữ sinh quyển cửa Ba Lạt (sông Hồng) nằm trên 4 xã thuộc huyện Giao Thủy và 3 xã huyện Tiền Hải.
Khu dự trữ sinh quyển cửa sông Thái Bình nằm trên 5 xã thuộc huyện Thái Thụy.

Về mặt hành chính khu dự trữ sinh quyển châu thổ sông Hồng gồm 5 khu vực theo thứ tự từ bắc xuống nam như sau:
 Rừng ngập mặn Thái Thụy: thuộc các xã Thụy trường, Thụy Xuân, Thụy Hải, thị trấn Diêm Điền, Thái Đô, Thái Thượng.
 Khu bảo tồn thiên nhiên Tiền Hải: thuộc các xã Nam Hưng, Nam Phú, Nam Thịnh.
 Vườn quốc gia Xuân Thủy thuộc các xã Giao Thiện, Giao An, Giao Lạc, Giao Xuân của huyện Giao Thủy,
 Rừng phòng hộ ven biển Nghĩa Hưng thuộc các xã: Phúc Thắng, Nghĩa Hải, Nghĩa Lợi; thị trấn Rạng Đông, xã Nam Điền huyện Nghĩa Hưng.
 Rừng ngập mặn Kim Sơn - cồn Nổi thuộc các xã Kim Đông, Kim Hải, Kim Trung, thị trấn Bình Minh, Cồn Thoi, Kim Mỹ, Kim Tân.

Vùng chuyển tiếp

Vùng chuyển tiếp có diện tích 54.541 ha còn được gọi là vùng phát triển bền vững, nơi cộng tác của các nhà khoa học, nhà quản lý và người dân địa phương. Tạo điều kiện thuận lợi và đẩy mạnh các hoạt động phát triển kinh tế, du lịch, dịch vụ đi đôi với tuyên truyền giáo dục nâng cao nhận thức cộng đồng. Khu dự trữ sinh quyển châu thổ sông Hồng có năm vùng chuyển tiếp thuộc địa giới hành chính của 5 huyện.
Ranh giới vùng chuyển tiếp được xác định dựa trên địa giới hành chính xã nằm dọc theo đê biển.

Vùng đệm

Vùng đệm có diện tích 36.849 ha. Là vùng tiếp giáp với vùng lõi, có thể tiến hành các hoạt động kinh tế, nghiên cứu, giáo dục và giải trí nhưng không ảnh hưởng đến mục đích bảo tồn trong vùng lõi. Khu dự trữ sinh quyển châu thổ sông Hồng có năm vùng đệm thuộc địa giới hành chính của 5 huyện: Thái Thuỵ và Tiền Hải - Thái Bình; Giao Thủy và Nghĩa Hưng - Nam Định; Kim Sơn - Ninh Bình.
Ranh giới vùng đệm được tính từ đê biển ra phía ngoài bãi bồi thấp nhất khi nước triều xuống. Toàn bộ diện tích rừng ngập mặn được khôi phục và trồng mới cùng với các bãi nuôi vạng, hệ thống đầm nuôi thủy sản giáp chân đê biển đều nằm trong vùng đệm. Đây là khu vực rất quan trọng cho các loài chim di cư từ vùng lõi cũng như các nơi khác đến kiếm ăn và trú ngụ. Việc quản lý đặt dưới sự chỉ đạo của cơ quan và chính quyền địa phương trong việc kết hợp hài hoà giữa phát triển kinh tế tạo nguồn thu nhập cho người dân địa phương và bảo tồn rừng ngập mặn vừa có tác dụng phòng hộ vừa góp phần tăng nguồn lợi thủy hải sản.

Vùng lõi

Vùng lõi có diện tích 14.167 ha. Mục tiêu quản lý vùng lõi là bảo tồn đa dạng sinh học, hạn chế các hoạt động của con người. Khu dự trữ sinh quyển châu thổ sông Hồng có hai vùng lõi, là Vườn Quốc gia Xuân Thủy và Khu Bảo tồn thiên nhiên đất ngập nước Tiền Hải

Việc bảo tồn đa dạng sinh học vùng lõi gắn liền với việc bảo tồn rừng ngập mặn và những bãi bồi ven biển, cửa sông. Không giống như các khu bảo tồn trong nội địa, vùng lõi trong khu dự trữ sinh quyển này vẫn thường xuyên chịu sức ép của việc khai thác và đánh bắt thủy sản quá mức. Có thể nói rất khó phân chia diện tích vùng lõi hay vùng đệm, bởi vì việc đánh bắt thủy sản ở vùng đệm sẽ trực tiếp làm suy giảm đa dạng sinh học vùng lõi. Các bãi bồi nuôi vạng hay các loài thủy sản khác không chỉ làm mất đi vẻ đẹp cảnh quan mà còn làm đảo lộn các chuỗi và lưới thức ăn trong tự nhiên.

Cảnh quan - sinh thái
Khu dự trữ sinh quyển thế giới châu thổ sông Hồng bao gồm cả khu vực bãi ngang, rừng ngập mặn Kim Sơn, Nghĩa Hưng, Thái Thụy, VQG Giao Thủy, cồn Nổi, cồn Vành, cồn Thủ, khu bảo tồn thiên nhiên Tiền Hải, và các vùng phụ cận, Khu Ramsar Xuân Thủy. Đây là khu bảo tồn thiên nhiên đầu tiên được công nhận dước Công ước Ramsar vào năm 1989 và cũng là khu Ramsar đầu tiên của Đông Nam Á. Xét trên toàn thế giới thì đây là khu thứ 50 với trọng tâm phát triển làm nơi cư trú của những loài chim nước.

Khu vực có khoảng 200 loài chim, trong đó có gần 60 loài chim di cư, hơn 50 loài chim nước. Nhiều loài quý hiếm được ghi trong sách đỏ thế giới như: cò thìa, mòng bể, rẽ mỏ thìa, cò trắng bắc,... Sinh cảnh đặc sắc nơi đây là những cánh rừng ngập mặn rộng hàng ngàn ha, đầm lầy mặn, bãi bồi ven biển và cửa sông. Những cánh rừng này được ví như bức tường xanh bảo vệ đê biển, làng xóm khỏi bị tàn phá bởi gió bão, nước biển dâng, và cả thảm hoạ sóng thần nếu xảy ra.

Rừng ngập mặn là nơi nuôi dưỡng sinh đẻ của các loài hải sản. Như một vườn ươm cho sự sống của biển, rừng ngập mặn cung cấp nguồn lợi thủy sản phong phú cùng với 500 loài động thực vật thủy sinh và cỏ biển cung cấp nhiều loài thủy hải sản có giá trị kinh tế cao như tôm, cua, cá biển, vạng, trai, sò, cá tráp, rong câu chỉ vàng. v.v.

Khu dự trữ sinh quyển thế giới đồng bằng sông Hồng có tiềm năng rất lớn về du lịch sinh thái, tham quan và tìm hiểu về thế giới tự nhiên. Đánh giá tình trạng đa dạng sinh học của các vùng chim quan trọng đất ngập nước ở khu vực đồng bằng Bắc Bộ, tổ chức bảo tồn các loài chim và sinh cảnh BirdLife Quốc tế tại Việt Nam nhận định đợt khảo sát toàn diện các vùng đất ngập nước ven biển khu dự trữ sinh quyển châu thổ sông Hồng (11/2005-3/2006) đã xác định được 6 vùng chim quan trọng đất ngập nước ưu tiên cho công tác bảo tồn trong khu vực có tính đa dạng phong phú và có ý nghĩa toàn cầu. Đây là vùng có ý nghĩa sống còn đối với công tác bảo tồn đa dạng sinh học ở Đông Dương, có ý nghĩa cực kỳ quan trọng đối với các loài chim nước di cư đến và đi qua từ Đông Bắc Á và Xibêri đến châu Đại Dương. Do đó, việc duy trì tính toàn vẹn và chất lượng sinh cảnh vùng đồng bằng Bắc Bộ được coi là một nghĩa vụ quốc tế. Theo tổ chức Friends of the Earth, bảo vệ những vùng đệm tự nhiên là cách giải quyết duy nhất để bảo vệ dân cư vùng ven biển chống lại sóng triều và các đe dọa khác trong tương lai.

Các đảo cồn cát
Hệ thống các đảo cồn cát được hình thành và nổi trên biển, được trồng phi lao chắn gió, rừng ngập mặn và nuôi trồng thủy sản là những cảnh quan sinh thái đặc trưng và độc đáo của Khu dự trữ sinh quyển thế giới châu thổ sông Hồng. Hiện có các đảo, theo thứ tự từ Bắc xuống Nam như sau:
Cồn Đen nằm cách đất liền 3 km thuộc xã Thái Đô, Thái Thuỵ, Thái Bình. Cồn Đen có địa hình tương đối bằng phẳng với dải cát dài khoảng 3 km, chiều rộng chỗ lớn nhất khoảng 700m, chỗ hẹp nhất 450m; được hình thành do kiến tạo bồi đắp phù sa và bùn cát của sông Trà Lý.
Cồn Thủ nằm ở phía bên kia cửa sông Trà Lý so với Cồn Đen. Thuộc các xã Đông Long, Đông Hoàng huyện Tiền Hải. Là cồn cát dài nhưng chưa được đầu tư khai thác.
Cồn Vành nằm cách đất liền 7 km thuộc xã Nam Phú, huyện Tiền Hải. Cồn Vành nằm ở cửa sông Ba Lạt. Hiện là điểm du lịch tắm biển nghỉ dưỡng ở Thái Bình.
Cồn Ngạn lớn nhất ở Vườn quốc gia Xuân Thủy(Nam Định), với các đầm nuôi trồng thủy sản và hầu hết có rừng ngập mặn bao phủ.
Cồn Lu(Nam Định) gồm một bãi cát rộng, cùng các bãi bồi lầy và diện tích nhỏ các đầm nuôi trồng thủy sản. Thực chất là vành đai bao ngoài của Cồn Ngạn.
Cồn Xanh (Giao Thủy), nằm phía ngoài Cồn Ngạn, Cồn Lu, nhỏ nhất và vẫn đang tiếp tục bồi đắp phù sa từ sông Hồng. Cồn Lu và Cồn Xanh thường bị ngập khi thủy triều lên.
Cồn Xanh (Nghĩa Hưng), là một trong 3 cồn ở cửa sông Đáy. Cồn Xanh thuộc xã Nam Điền, Nghĩa Hưng (Nam Định)
Cồn Mờ nằm bao ngoài cồn Xanh, thuộc 2 xã Nam Điền (Nghĩa Hưng, Nam Định) và xã Kim Đông (Kim Sơn, Ninh Bình). Có luồng cửa sông Đáy xuyên qua.
Cồn Nổi nằm ở ngoài khơi thuộc hải phận tỉnh Ninh Bình. Cồn Nổi đang được đầu tư xây dựng thành một điểm du lịch nghỉ dưỡng và hướng tới trở thành đô thị du lịch loại V theo Quy hoạch đô thị Ninh Bình.

Phát triển du lịch
Ngay sau khi được UNESCO công nhận là khu dự trữ sinh quyển thế giới, hoạt động khai thác du lịch ở các khu vực dự trữ sinh quyển châu thổ sông Hồng đã được 3 tỉnh quan tâm đầu tư khai thác.

Thái Bình
Tỉnh Thái Bình đã quy hoạch và đưa vào khai thác khu du lịch Cồn Vành thuộc huyện Tiền Hải. Cồn Vành được xem là một điểm có nhiều tiềm năng thuận lợi để phát triển thành một khu du lịch sinh thái hấp dẫn. Đây là bãi bồi rộng gần 2.000 hecta, với địa hình tương đối bằng phẳng, nằm ở phía đông xã Nam Phú (huyện Tiền Hải), phía Bắc giáp Cồn Thủ, phía Nam giáp cửa Ba Lạt (cửa sông Hồng), phía Đông giáp biển đông. Cồn Vành nằm trong hệ thống liên hoàn các khu rừng ngập mặn ven biển trải dài từ Ninh Bình- Nam Định- Thái Bình- Hải Phòng- Quảng Ninh. Nơi đây có hệ sinh thái rừng ngập mặn khá phong phú với nhiều loài thực vật như sú, vẹt, bần, thông, trên 200 loài hải sản có giá trị và nhiều loài chim quý hiếm.

Trước đây, khách đến với Cồn Vành vì muốn ngắm hàng phi lao xanh rì chạy suốt chiều dài bãi biển, thú vị hơn còn có thể leo lên đỉnh của ngọn hải đăng phóng tầm mắt ra ngoài khơi xa. Đường ra Cồn Vành là những nhánh sông với những bãi sú vẹt - rừng ngập mặn bảo vệ khu vực biên giới biển. Hiện nay, nhờ có tuyến đê PAM dài gần 10 km và 4 cây cầu mới được xây dựng, nối liền các nhánh sông, việc đi lại đã thuận tiện hơn rất nhiều, khiến cho Cồn Vành trở nên gần gũi hơn với người dân bản địa và du khách gần xa. Dọc hai bên đường là khu đầm vùng nuôi thả thủy hải sản của người dân.

Nam Định
Hiện tại tỉnh Nam Định đã đưa vào khai thác du lịch cộng đồng tại vườn quốc gia Xuân Thủy. Vườn nằm ở xã Giao Thiện, huyện Giao Thủy, tỉnh Nam Định, là một điểm du lịch sinh thái môi trường tìm hiểu đời sống những loài chim di trú. Vườn quốc gia Xuân Thủy, với tổng diện tích là 12.000 ha thuộc vùng cửa sông Hồng, nằm hầu hết ở địa phận xã Giao Thiện, huyện Giao Thủy, Nam Định, trải dài qua Cồn Lu, Cồn Ngạn, Cồn Xanh. Vườn quốc gia Xuân Thủy còn là khu Ramsar của Việt Nam. Các nhóm du khách đến tham quan Vườn quốc gia Xuân Thủy có thể đêm tại vườn.

Vùng phía nam thuộc khu vực cửa sông Đáy của Nam Định cũng có Cồn Xanh thuộc huyện Nghĩa Hưng, nằm bên ngoài cồn Xanh là cồn Mờ thuộc địa phận quản lý của 2 tỉnh Ninh Bình, Nam Định và xa hơn là đảo Cồn Nổi thuộc Ninh Bình. Vì 3 cồn rất gần nhau nên ca dao ngư dân cửa sông Đáy có câu:
Cồn Xanh, Cồn Nổi, Cồn Mờ
Trong ba Cồn ấy, anh mơ Cồn nào?

Ninh Bình

Trong quy hoạch phát triển du lịch Ninh Bình thì nhà thờ Phát Diệm và vùng ven biển Kim Sơn là một trong 7 trọng điểm được coi là động lực phát triển của tỉnh. Ninh Bình đã hoàn thành nâng cấp tuyến đường tỉnh lộ 481 từ thị trấn Phát Diệm xuống thị trấn Bình Minh và tới tận đê biển Bình Minh 2 thành quốc lộ 12B, tuyến đê hữu Đáy được kiên cố hóa bằng dự án giao thông đường Bái Đính - Kim Sơn, chợ đầu mối thủy sản Kim Đông, cảng tổng hợp Kim Sơn, khách sạn Sóng Biển, hệ thống Hải Đăng, đồn Biên phòng đều được xây dựng... Có 2 bến xe khách trong khu sinh quyển là bến xe Cồn Thoi và bến xe Kim Đông. Hạ tầng cơ sở du lịch vẫn được đầu tư mạnh mẽ. Sản phẩm du lịch vùng bãi ngang cồn nổi Ninh Bình là tham quan tìm hiểu môi trường sinh thái vùng đất mở, rừng ngập mặn Kim Sơn, du lịch đồng quê với các đồng cói, đầm tôm, nghề nuôi trồng thủy sản, nấu rượu Kim Sơn, cói mỹ nghệ, nghỉ dưỡng và tắm biển cồn nổi...

Các vấn đề bảo tồn
Dự án "Bảo tồn và quản lý hệ sinh thái rừng ngập mặn ven biển khu vực đồng bằng sông Hồng" sử dụng nguồn vốn ODA là 30 triệu Euro và đóng góp của Chính phủ Việt Nam là 10 triệu Euro đối ứng với mục tiêu là bảo vệ và phát triển rừng ngập mặn ven biển với quy mô và chất lượng được triển khai trên địa bàn 4 tỉnh: Ninh Bình, Nam Định, Thái Bình, Hải Phòng. Thời gian thực hiện Dự án từ năm 2017 đến năm 2022.

Tiền Hải là vùng đất ngập nước quan trọng tại cửa Ba Lạt vùng châu thổ sông Hồng. Với diện tích 12.500 ha, năm 2004 UNESCO công nhận là một trong những vùng lõi quan trọng của khu dự trữ sinh quyển thế giới. Tỉnh Thái Bình đã trồng rừng ngập mặn, hoàn chỉnh quy hoạch vành đai rừng phòng hộ ven biển trồng rừng mới ở các bãi bồi, đưa diện tích, rừng ngập mặn lên 12.000 ha. Đây cũng là vùng phát triển nghề đánh bắt thủy sản gần bờ nhưng sự tồn tại của nghề này lại phụ thuộc rất nhiều vào việc duy trì được tính toàn vẹn sinh thái của các khu rừng ngập mặn, các bãi ngập triều và các sinh cảnh khác.

Rừng ngập mặn Kim Sơn (Ninh Bình) được chính phủ Việt Nam, Nhật Bản và Ban quản lý rừng phòng hộ Ninh Bình trồng từ năm 1995 với hai loại cây sú, vẹt. Có tổng diện tích gần 1000 ha, chủ yếu được trồng ở những bãi bồi ven biển. Kim Sơn được Tổ chức BirdLife đánh giá là vùng đất ngập nước có tầm quan trọng ở vùng ven biển đồng bằng Bắc Bộ, được kiến nghị công nhận là khu Ramsar do đáp ứng các tiêu chí: tập trung nhiều kiểu đất ngập nước còn khá nguyên trạng đặc trưng cho vùng cửa sông ven biển Bắc Bộ, là nơi tập trung chim nước với số lượng gần 28.000 cá thể. Từ năm 2002, khi phong trào nuôi tôm sú vùng bãi bồi phát triển mạnh, con người đã khai phá đất ven biển, chặt phá rừng phòng hộ để làm đầm trái phép. Trước thực trạng này, các ngành chức năng đã nghiên cứu các mô hình xây dựng rừng phòng hộ ven biển và các mô hình lâm ngư kết hợp. Nổi bật là các mô hình trồng rừng ngập mặn phòng hộ đê biển và trồng cây bờ bao do Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam nghiên cứu, triển khai.

Tại Nam Định, nhân dịp mít tinh kỷ niệm ngày đất ngập nước thế giới (2 /2 /2007), VQG Giao Thủy cùng với hội bảo vệ thiên nhiên và môi trường Việt Nam đã tiến hành lễ ký kết nghĩa môi trường giữa hội và vườn quốc gia Giao Thủy.

Chú thích

Liên kết ngoài
3 tỉnh được công nhận Khu dự trữ sinh quyển thế giới
Khu dự trữ sinh quyển Châu thổ sông Hồng
Có không khu dự trữ sinh quyển châu thổ sông Hồng?
Việt Nam có thêm một khu dự trữ sinh quyển thế giới
Thông tin trên Trang thông tin điện tử của Chương trình loài người và sinh quyển (MAP)/UNESCO

C
K
K
K
K


title: Vithora

text:
Vithora là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae


title: Isabela (tỉnh)

text:
Isabela là tỉnh lớn thứ hai ở Philiipines, sau Palawan. Tỉnh nằm ở vùng Thung lũng Cagayan ở Luzon. Thủ phủ là Ilagan. Tỉnh giáp với tỉnh Cagayan về phía bắc; các tỉnh Kalinga, Tỉnh Núi, Ifugao về phía tây; các tỉnh Nueva Vizcaya. Quirino. Aurora về phía nam còn phía đông là Thái Bình Dương. Ngành nông nghiệp chính là lúa gạo và ngô, tỉnh là vựa thóc của Luzon.

Địa lý
Tỉnh Isabela có tổng diện tích là 10.655 km², chiếm 40% diện tích của Vùng Thung lũng Cagayan. Đây là tỉnh lớn nhất tại Luzon và đứng thứ hai toàn quốc.

Lịch sử
Cho đến năm 1856, chỉ có hai tỉnh trong vùng Thung lũng Cagayan là Cagayan và Nueva Vizcaya. Tuy nhiên, để tạo sự thuận tiện cho việc truyền bá đạo Thiên Chúa, một sắc lệnh hoàng gia đã được ban hành, theo đó, thiết lập tỉnh Isabela theo tên của Nữ vương Isabel II của Tây Ban Nha.

Năm 1995, một dự luật được đưa ra nhằm chia đôi tỉnh thành: Isabela del Norte và Isabela del Sur. Tuy nhiên, dự luật đã bị bác bỏ trong cuộc trưng cầu dân ý cùng năm với đại đa số phiếu phản đối chia tách.

Nhân khẩu
Isabela là tỉnh đông dân nhất trong năm tỉnh ở vùng Thung lũng Cagayan (Vùng II). Dân số của tỉnh là 1.401.495 người, chiếm 45,93% trong tổng số dân của vùng. Ở cấp độ toàn quốc, tỉnh chiếm 1,58% trong tổng số 88,57 triệu dân. Có 254,928 hộ gia đình trong tỉnh
Chỉ số giới tính ở Isabela là 105 với 660.627 nam và 626.948 nữ theo Điều tra về Dân số và Nhà ở năm 2000. Chỉ số này cao hơn ở các nhóm tuổi dưới 50. Người Ilocos là nhóm cư dân chính trong tỉnh với 68,71%, tiếp đến là người Ibanag (14,05%) và người Tagalog (10,02%). Còn lại 7,22% là người Gaddang, Paranan, Yogad và các nhóm sắc tộc khác.

Hành chính

Thành phố

Đô thị tự trị

Chú thích

Tỉnh của Philippines


title: Quách (họ)

text:
Quách là một họ của người thuộc vùng Văn hóa Đông Á. Họ này có mặt ở Việt Nam, Triều Tiên (Hangul: 곽, Romaja quốc ngữ: Gwak), Nhật Bản (Kanji: 郭, Romaji: Kaku) và Trung Quốc (chữ Hán: 郭, Bính âm: Guo). Trong danh sách Bách gia tính họ này đứng thứ 146, về mức độ phổ biến họ này xếp thứ 16 ở Trung Quốc theo thống kê năm 2006.

Người Việt Nam họ Quách có danh tiếng
 Quách A, quê Phú Thọ, nữ tướng thời Hai Bà Trưng
 Quách Lãng, vị nam tướng quê ở động Hoa Lư (Ninh Bình) đã theo Hai Bà Trưng phất cờ khởi nghĩa, được thờ ở đình Đông Ba thuộc thôn Đông Ba, phường Thượng Cát, quận Bắc Từ Liêm, Hà Nội.
 Quách Bốc, thủ lĩnh của khởi nghĩa Quách Bốc
 Quách Hữu Nghiêm, quan lại nhà Lê.
 Quách Đàm (1863-1927), thương gia gốc Hoa tại Chợ Lớn, Thành phố Hồ Chí Minh
 Quách Mai Thy quán quân Sao Mai 2019 dòng nhạc dân gian
 Quách Thị Hồ, nghệ nhân ca trù Việt Nam
 Benny Quách, modder chế tạo ra chiếc pc Sơn Hà Xã Tắc USA
 Andy Quách, ca sĩ Mỹ gốc Việt ở Trung tâm Vân Sơn
 Quách Thị Trang, nữ phật tử Việt Nam đã hi sinh anh dũng, hiện có quảng trường Quách Thị Trang trước cổng chợ Bến Thành, Q1, Thành phố Hồ Chí Minh.
 Quách Tấn, thi sĩ Việt Nam
 Quách Văn Chung, Nghệ sĩ hài cải lương nổi tiếng. Biệt danh là Bác Bảy Văn Chung
Quách Thị Hoài Thương, thủ khoa violympic quốc tế
Quách Lương Thiện Nhân - con trai của Quách Văn Bằng, đã từng tham gia nhiều hoạt động hòa bình thế giới.
Quách Thị Lan, Quách Công Lịch - hai anh em vận động viên điền kinh nổi tiếng người Mường.
Quách Lê Thanh, cố Tổng Thanh tra Chính phủ.

Người Trung Quốc họ Quách có danh tiếng
 Quách Cát, sử gia thời Hán Vũ Đế
 Quách Dĩ, tướng thời Tam quốc, con ông Quách Cầm Chương. Ông theo chân Đổng Trác xây dựng đất nước
 Quách Gia, mưu thần nhà Tào Ngụy thời Tam Quốc, còn gọi là Quách Công Gia, cụ tổ mấy đời của Trương Công Gia
 Quách Hoài, mưu thần nhà Tào Ngụy thời Tam Quốc
 Quách Long, thi sĩ, họa sĩ thời Tam Quốc
 Quách Tử Nghi, đại tướng thời Đường Huyền Tông
 Quách Sở Khách, viên đô hộ Giao Châu (Việt Nam). Ông bị Mai Hắc Đế đuổi khỏi Việt Nam
 Quách Uy, hoàng đế đầu tiên của nhà Hậu Chu
 Quách Thịnh, nhân vật hư cấu trong Thủy hử.
 Quách Quỳ, tướng nhà Tống, con Quách Bân. Ông bị thua trước Lý Thường Kiệt
 Quách Thủ Kính, nhà lịch học thời nhà Nguyên
 Quách Tử Hưng, lãnh tụ phiến quân cuối thời nhà Nguyên
 Quách Mạt Nhược, nhà văn Trung Quốc
 Quách Phú Thành, ca sĩ, diễn viên Hồng Kông
 Quách Khả Doanh, diễn viên Hồng Kông
 Quách Thiện Ni, diễn viên Hồng Kông
 Quách Tấn An, diễn viên Hồng Kông
 Quách Phẩm Siêu, người mẫu Đài Loan
Quách Bích Đình, người mẫu/diễn viên Đài Loan
Quách Thái Khiết, diễn viên Đài Loan
 Quách Sùng Thao, danh tướng nhà Hậu Đường
 Quách Đồ, mưu sĩ dưới trướng Viên Thiệu thời kì Tam Quốc

Người Triều Tiên họ Quách có danh tiếng
 Kwak Jae-yong (Hán Việt: Quách Tại Dung), đạo diễn, biên kịch điện ảnh Hàn Quốc
 Kwak Si-yang: nam diễn viên Hàn Quốc.
Kwak Da-wit (WISH) : thành viên nhóm nhạc idol nam  Hàn Quốc EPEX

Tham khảo

Xem thêm

Liên kết ngoài

Họ người Triều Tiên
Họ người Trung Quốc
Họ người Việt Nam


title: Alfius

text:
Alfius là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được Reid miêu tả khoa học năm 2006.

Các loài
Chi này gồm các loài:
 Alfius pictipennis (Lea, 1929)

Chú thích

Tham khảo

Họ Ánh kim


title: Lebanon, New Hampshire

text:
Lebanon, New Hampshire là một thành phố thuộc quận trong tiểu bang New Hampshire, Hoa Kỳ. Thành phố có diện tích km2, dân số theo điều tra năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ là người.

Tham khảo

Thành phố của New Hampshire


title: Thảm sát Bình Hòa

text:
Vụ thảm sát Bình Hoà diễn ra trong Chiến tranh Việt Nam, do quân đội Hàn Quốc thực hiện vào các ngày 3, 5, 6 tháng 12 năm 1966 tại 5 địa điểm: buồng đất nhà ông Trắp, hố bom Truông Đình, Dốc Rừng, Đồng Chồi Giữa, đám ruộng giếng xóm Cầu, xã Bình Hòa, huyện Bình Sơn, Quảng Ngãi.

Nhằm trả đũa du kích Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam được người dân địa phương che chở, lính Hàn Quốc đã thực hiện một cuộc càn quét. Trong vụ thảm sát này, lính Hàn Quốc đã giết hại 430 người, trong đó có 269 phụ nữ (có 12 phụ nữ bị cưỡng hiếp đến chết), 104 người già, 174 trẻ em, 3 gia đình bị giết sạch không còn một ai.

Năm 1990, chính quyền và nhân dân địa phương đã xây dựng 1 tấm bia tưởng niệm tại hố bom Truông Đình cao 2m, rộng 3m ghi lại tội ác này. Tháng 5 năm 1991, di tích vụ thảm sát Bình Hòa được Bộ văn hóa Việt Nam xếp hạng và cấp bằng di tích quốc gia theo quyết định số 866 VH/QĐ ngày 20/05/1991. Hiện nay đã xây dựng nhà bia tưởng niệm các nạn nhân và tôn tạo các di tích.

Thông tin thêm
Bình Hòa là một xã ven biển thuộc địa bàn khu kinh tế Dung Quất, huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi, Việt Nam. Đây là nơi đã xảy ra cuộc hành quân Ánh sáng sao, một phần của trong chiến tranh cục bộ do Mỹ thực hiện năm 1965.

Xem thêm
Thảm sát Bình An
Thảm sát Phong Nhất và Phong Nhị
Thảm sát Hà My
Thảm sát Thái Bình

Chú thích

Tham khảo

Bình Hòa
B
Lịch sử Quảng Ngãi
Bình Hòa
Việt Nam năm 1966
Tội ác chiến tranh ở Việt Nam
Quan hệ Hàn Quốc – Việt Nam


Giải LVFCS cho nam diễn viên phụ xuất sắc nhất là một trong các giải của LVFCS dành cho nam diễn viên đóng vai phụ trong một phim, được bầu chọn là xuất sắc nhất. Giải này được lập từ năm 1997.

Các người đoạt giải

Thập niên 1990

Thập niên 2000

Tham khảo

Giải thưởng LVFCS


title: Trulben

text:
Trulben là một đô thị thuộc huyện Südwestpfalz, trong bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị này có diện tích 7,36 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 1339 người.

Tham khảo

Xã của bang Rheinland-Pfalz
Xã và đô thị ở huyện Südwestpfalz


title: Saint-Inglevert

text:
Saint-Inglevert là một xã ở tại tỉnh Pas-de-Calais trong vùng Hauts-de-France của Pháp.

Địa lý
Saint-inglevert có cự ly khoảng  về phía bắc Boulogne, tại giao lộ của các tuyến đường D244 với tuyến A16 autoroute.

Dân số

Địa điểm nổi bật
 Nhà thờ St.Barnabé thế kỷ 16.

Xem thêm
Xã của tỉnh Pas-de-Calais

Tham khảo
INSEE
IGN

Liên kết ngoài
 Saint-Inglevert on the Quid website

Saintinglevert


title: Sierksrade

text:
Sierksrade là một đô thị thuộc huyện Herzogtum Lauenburg, bang Schleswig-Holstein, Đức.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Herzogtum Lauenburg