title: Tương tác hấp dẫn

text:
Trong vật lý học,  lực hấp dẫn, hay chính xác hơn là tương tác hấp dẫn, là một hiện tượng tự nhiên mà tất cả vật có khối lượng hoặc năng lượng - bao gồm các hành tinh, ngôi sao, thiên hà, và thậm chí cả ánh sáng  đều bị hút về nhau. Trên Trái Đất, lực hấp dẫn tạo ra trọng lượng cho các vật thể và lực hấp dẫn của Mặt Trăng gây ra thủy triều. Lực hấp dẫn cũng chính là lực khiến các vật chất khí ban đầu có trong vũ trụ kết tụ và hình thành các ngôi sao và khiến các ngôi sao tập hợp lại thành các thiên hà, do đó lực hấp dẫn chịu trách nhiệm cho nhiều cấu trúc quy mô lớn trong Vũ trụ. Lực hấp dẫn có một phạm vi vô hạn, mặc dù tác dụng lực của nó sẽ yếu đi nếu các vật thể xa nhau.

Lực hấp dẫn được mô tả chính xác nhất bằng lý thuyết tương đối tổng quát (do Albert Einstein đề xuất năm 1915), mô tả lực hấp dẫn không phải là một lực, mà là kết quả của độ cong của không thời gian gây ra bởi sự phân bố khối lượng không đồng đều. Ví dụ cực đoan nhất về độ cong của không thời gian này là một lỗ đen, từ đó, không có gì mà ngay cả ánh sáng cũng không thể thoát ra được khi vượt qua chân trời sự kiện của lỗ đen. Tuy nhiên, đối với hầu hết các ứng dụng, lực hấp dẫn gần đúng theo định luật vạn vật hấp dẫn của Newton, mô tả lực hấp dẫn là một lực, khiến cho hai vật thể bị hút vào nhau, với lực tỷ lệ với sản phẩm của khối lượng của chúng và tỷ lệ nghịch với bình phương của khoảng cách giữa chúng.

Lực hấp dẫn là yếu nhất trong bốn tương tác cơ bản của vật lý, yếu hơn khoảng 1038 lần so với tương tác mạnh, yếu hơn 1036 lần so với lực điện từ và yếu hơn 1029 lần so với tương tác yếu. Kết quả là, nó không có ảnh hưởng đáng kể ở cấp độ của các hạt hạ nguyên tử. Ngược lại, nó là sự tương tác vượt trội ở quy mô vĩ mô, và là nguyên nhân của sự hình thành, tạo hình dạng và quỹ đạo (quỹ đạo thiên thể) của các thiên thể.

Trong cơ học cổ điển, lực hấp dẫn xuất hiện như một ngoại lực tác động lên vật thể. Trong thuyết tương đối rộng, lực hấp dẫn là bản chất của không thời gian bị uốn cong bởi sự hiện diện của khối lượng, và không phải là một ngoại lực. Trong thuyết hấp dẫn lượng tử, hạt graviton được cho là hạt mang lực hấp dẫn.

Trường hợp đầu tiên của lực hấp dẫn trong Vũ trụ, có thể ở dạng hấp dẫn lượng tử, siêu trọng lực hoặc một điểm kỳ dị hấp dẫn, cùng với không gian và thời gian thông thường, được phát triển trong kỷ nguyên Planck (tối đa 10−43 giây sau khi Vũ trụ ra đời), có thể từ một trạng thái nguyên thủy, chẳng hạn như chân không giả, chân không lượng tử hoặc hạt ảo, theo cách hiện chưa biết. Nỗ lực phát triển một lý thuyết về lực hấp dẫn phù hợp với cơ học lượng tử, một lý thuyết hấp dẫn lượng tử, cho phép lực hấp dẫn được hợp nhất trong một khung toán học chung (một lý thuyết về mọi thứ) với ba tương tác cơ bản khác của vật lý, là một lĩnh vực nghiên cứu hiện tại.

Lịch sử lý thuyết về hấp dẫn

Thế giới cổ đại
Nhà triết học Hy Lạp cổ đại Archimedes đã phát hiện ra trọng tâm của một hình tam giác. Ông cũng cho rằng nếu hai trọng lượng bằng nhau không có cùng trọng tâm thì trọng tâm của hai vật liên kết với nhau sẽ ở giữa đường nối với trọng tâm của chúng.

Kiến trúc sư và kỹ sư La Mã Vitruvius trong tác phẩm De Architectura đã quy định rằng trọng lực của một vật thể không phụ thuộc vào khối lượng mà là "bản chất" của nó.

Ở Ấn Độ cổ đại, Aryabhata lần đầu tiên xác định lực lượng để giải thích tại sao các vật thể không bị ném ra ngoài khi Trái Đất quay. Brahmagupta mô tả trọng lực là một lực hấp dẫn và sử dụng thuật ngữ "gurutvaakarshan" cho trọng lực.

Cách mạng khoa học
Công trình hiện đại về lý thuyết hấp dẫn bắt đầu với công trình của Galileo Galilei vào cuối thế kỷ 16 và đầu thế kỷ 17. Trong thí nghiệm nổi tiếng (mặc dù có thể ông đã ngụy tạo) thả bóng từ Tháp nghiêng Pisa, và sau đó với các phép đo cẩn thận của quả bóng lăn xuống theo mặt phẳng nghiêng, Galileo cho thấy gia tốc trọng trường là như nhau cho tất cả các vật thể. Đây là một sự khởi đầu lớn từ niềm tin của Aristotle rằng các vật nặng hơn có gia tốc trọng trường cao hơn. Galileo cho rằng sức cản không khí là lý do khiến các vật thể có khối lượng nhỏ hơn rơi chậm hơn trong bầu khí quyển. Công trình của Galileo tạo tiền đề cho việc hình thành thuyết hấp dẫn của Newton.

Thuyết hấp dẫn của Newton

Năm 1687, nhà toán học người Anh Sir Isaac Newton đã xuất bản tác phẩm Principia, trong đó đưa ra giả thuyết về định luật nghịch đảo bình phương của trọng lực phổ quát. Newton viết, "Tôi đã suy luận rằng các lực giữ các hành tinh trong quỹ đạo của chúng phải tương ứng với nhau như bình phương khoảng cách của chúng từ các trung tâm mà chúng quay tròn: và do đó so sánh lực cần thiết để giữ Mặt trăng trong quỹ đạo của nó với lực hấp dẫn ở bề mặt Trái Đất và thấy chúng gần như vậy. "  Phương trình như sau:

Trong đó F là lực, m1 và m2 là khối lượng của các vật tương tác, r là khoảng cách giữa tâm của khối lượng và G là hằng số hấp dẫn.

Lý thuyết của Newton đã tận hưởng thành công lớn nhất của nó khi nó được sử dụng để dự đoán sự tồn tại của sao Hải Vương dựa trên các chuyển động của sao Thiên Vương không thể giải thích được bằng hành động của các hành tinh khác. Tính toán của cả John Couch Adams và Urbain Le Verrier đã dự đoán vị trí chung của hành tinh này và tính toán của Le Verrier là điều khiến Johann Gottfried Galle phát hiện ra sao Hải Vương.

Một sự khác biệt trong quỹ đạo của sao Thủy đã chỉ ra những sai sót trong lý thuyết của Newton. Vào cuối thế kỷ 19, người ta đã biết rằng quỹ đạo của nó cho thấy những nhiễu loạn nhỏ không thể giải thích hoàn toàn theo lý thuyết của Newton, nhưng tất cả các tìm kiếm cho một vật thể nhiễu loạn khác (như một hành tinh quay quanh Mặt trời thậm chí gần hơn Sao Thủy) đã được không có kết quả Vấn đề đã được giải quyết vào năm 1915 bởi thuyết tương đối mới của Albert Einstein, tính toán cho sự khác biệt nhỏ trong quỹ đạo của Sao Thủy. Sự khác biệt này là sự tiến bộ trong sự đi nhanh hơn của Sao Thủy với chênh lệch 42,98 giây cung trong mỗi thế kỷ.

Mặc dù lý thuyết của Newton đã được thay thế bởi thuyết tương đối rộng của Albert Einstein, nhưng hầu hết các phép tính hấp dẫn không tương đối hiện đại vẫn được thực hiện bằng lý thuyết của Newton bởi vì nó đơn giản hơn để làm việc và nó cho kết quả đủ chính xác cho hầu hết các ứng dụng có khối lượng, tốc độ và năng lượng đủ nhỏ.

Nguyên lý tương đương
Nguyên lý tương đương, được khám phá bởi một loạt các nhà nghiên cứu bao gồm Galileo, Loránd Eötvös và Einstein, bày tỏ ý tưởng rằng tất cả các vật thể rơi theo cùng một cách, và các tác động của trọng lực không thể phân biệt được từ các khía cạnh nhất định của gia tốc và giảm tốc. Cách đơn giản nhất để kiểm tra nguyên lý tương đương yếu là thả hai vật có khối lượng hoặc thành phần khác nhau trong chân không và xem liệu chúng có chạm đất cùng một lúc không. Các thí nghiệm như vậy chứng minh rằng tất cả các vật thể rơi ở cùng một tốc độ khi các lực khác (như sức cản không khí và hiệu ứng điện từ) không đáng kể. Các thử nghiệm tinh vi hơn sử dụng cân bằng xoắn của một loại được phát minh bởi Eötvös. Các thí nghiệm vệ tinh, ví dụ STEP, được lên kế hoạch cho các thí nghiệm chính xác hơn trong không gian.

Các công thức của nguyên lý tương đương bao gồm:

 Nguyên lý tương đương yếu: Quỹ đạo của khối lượng điểm trong trường hấp dẫn chỉ phụ thuộc vào vị trí và vận tốc ban đầu của nó, và không phụ thuộc vào thành phần của nó. [17]
 Nguyên lý tương đương của Einstein: Kết quả của bất kỳ thí nghiệm không hấp dẫn cục bộ nào trong phòng thí nghiệm rơi tự do là độc lập với vận tốc của phòng thí nghiệm và vị trí của nó trong không thời gian. [18]
 Nguyên tắc tương đương mạnh đòi hỏi cả hai điều trên.

Thuyết tương đối rộng

Trong thuyết tương đối rộng, ảnh hưởng của trọng lực được gán cho độ cong không thời gian thay vì một lực. Điểm khởi đầu cho thuyết tương đối rộng là nguyên lý tương đương, đánh đồng sự rơi tự do với chuyển động quán tính và mô tả các vật thể quán tính rơi tự do khi được gia tốc so với các quan sát viên không quán tính trên mặt đất. Tuy nhiên, trong vật lý Newton, không có gia tốc như vậy có thể xảy ra trừ khi ít nhất một trong số các vật thể đang được vận hành bởi một lực.

Einstein đã đề xuất rằng không thời gian bị cong bởi vật chất và các vật thể rơi tự do đang di chuyển dọc theo các đường thẳng cục bộ trong không thời gian cong. Những đường thẳng này được gọi là trắc địa. Giống như định luật chuyển động đầu tiên của Newton, lý thuyết của Einstein nói rằng nếu một lực được tác dụng lên một vật thể, nó sẽ lệch khỏi một trắc địa. Chẳng hạn, chúng ta không còn theo dõi trắc địa trong khi đứng vì sức cản cơ học của Trái Đất tác động lên một lực hướng lên chúng ta và kết quả là chúng ta không có quán tính trên mặt đất. Điều này giải thích tại sao di chuyển dọc theo trắc địa trong không thời gian được coi là quán tính.

Einstein đã khám phá ra các phương trình trường của thuyết tương đối rộng, liên quan đến sự hiện diện của vật chất và độ cong của không thời gian và được đặt theo tên ông. Các Phương trình trường Einstein là một tập hợp của 10 đồng thời, phi tuyến tính, phương trình vi phân. Các giải pháp của phương trình trường là các thành phần của thang đo hệ số không thời gian. Một tenxơ mét mô tả một hình học của không thời gian. Các đường trắc địa cho một không thời gian được tính từ thang đo hệ mét.

Cụ thể

Lực hấp dẫn của Trái Đất

Mọi hành tinh (bao gồm cả Trái Đất) được bao quanh bởi trường hấp dẫn của chính nó, có thể được khái niệm hóa với vật lý Newton như tác dụng một lực hấp dẫn lên tất cả các vật thể. Giả sử một hành tinh đối xứng hình cầu, sức mạnh của trường này tại bất kỳ điểm nào trên bề mặt tỷ lệ thuận với khối lượng của hành tinh và tỷ lệ nghịch với bình phương khoảng cách từ tâm của vật thể.

Độ mạnh của trường hấp dẫn bằng số với gia tốc của các vật dưới ảnh hưởng của nó. Tốc độ gia tốc của các vật rơi gần bề mặt Trái Đất thay đổi rất ít tùy thuộc vào vĩ độ, các đặc điểm bề mặt như núi và rặng núi, và có lẽ mật độ bề mặt dưới cao hoặc thấp bất thường. Đối với mục đích của khối lượng và thước đo, giá trị trọng lực tiêu chuẩn được xác định bởi Cục Trọng lượng và Đo lường Quốc tế, theo Hệ thống Đơn vị Quốc tế (SI).

Giá trị đó, ký hiệu là g = 9,80665 m/s2 (32,1740 ft/s2).

Giá trị tiêu chuẩn 9,80665 m/s2 là cái ban đầu được Ủy ban Quốc tế về Trọng lượng và Đo lường áp dụng vào năm 1901 cho vĩ độ 45°, mặc dù nó đã được chứng minh là cao hơn khoảng năm phần nghìn. Giá trị này đã tồn tại trong khí tượng học và trong một số khí quyển tiêu chuẩn là giá trị cho vĩ độ 45° mặc dù nó áp dụng chính xác hơn cho vĩ độ 45°32'33".

Giả sử giá trị chuẩn cho g và bỏ qua sức cản của không khí, điều này có nghĩa là một vật rơi tự do gần bề mặt Trái Đất làm tăng vận tốc của nó thêm 9,80665 m/s (32,1740 ft/s hoặc 22 mph) cho mỗi giây gốc của nó. Do đó, một vật bắt đầu từ phần còn lại sẽ đạt vận tốc 9,80665 m/s (32,1740 ft/s) sau một giây, khoảng 19,62 m/s (64,4 ft/s) sau hai giây, v.v., thêm 9,80665 m/s (32,1740 ft/s) đến từng vận tốc kết quả. Ngoài ra, nếu một lần nữa bỏ qua sức cản không khí, thì tất cả các vật thể, khi rơi từ cùng một độ cao, sẽ chạm đất cùng một lúc.

Theo Định luật 3 của Newton, bản thân Trái Đất trải qua một lực có độ lớn bằng nhau và ngược chiều với lực mà nó tác dụng lên một vật rơi. Điều này có nghĩa là Trái Đất cũng tăng tốc đi về phía vật thể cho đến khi chúng va chạm. Tuy nhiên, do khối lượng của Trái Đất là rất lớn, nên gia tốc truyền tới Trái Đất bởi lực đối nghịch này không đáng kể so với vật thể. Nếu vật thể không nảy sau khi nó va chạm với Trái Đất, thì mỗi vật thể sau đó sẽ tác dụng lực tiếp xúc lên vật kia để cân bằng hiệu quả lực hấp dẫn và ngăn cản gia tốc hơn nữa. Lực hấp dẫn trên Trái Đất là kết quả (tổng vectơ) của hai lực: (a) Lực hấp dẫn theo định luật vạn vật hấp dẫn của Newton và (b) lực ly tâm, kết quả từ sự lựa chọn của một Trái Đất, khung quay của tài liệu tham khảo. Lực hấp dẫn yếu nhất ở xích đạo do lực ly tâm gây ra bởi sự quay của Trái Đất và do các điểm trên đường xích đạo nằm xa nhất từ tâm Trái Đất. Lực hấp dẫn thay đổi theo vĩ độ và tăng từ khoảng 9.780 m/s2 tại xích đạo đến khoảng 9,832 m/s2 ở hai cực.

Phương trình cho một vật thể rơi xuống gần bề mặt Trái Đất
Theo giả định về lực hấp dẫn không đổi, định luật vạn vật hấp dẫn của Newton đơn giản hóa thành F = mg, trong đó m là khối lượng của cơ thể và g là một vectơ không đổi có cường độ trung bình 9,81 m/s2 trên Trái Đất. Lực kết quả này là do khối lượng của đối tượng. Gia tốc do trọng lực bằng g. Một vật thể đứng yên ban đầu được phép rơi tự do dưới trọng lực sẽ giảm một khoảng cách tỷ lệ với bình phương của thời gian trôi qua. Hình ảnh bên phải, kéo dài nửa giây, được chụp bằng đèn flash stroboscopic ở tốc độ 20 lần / giây. Trong quá trình đầu tiên  của một giây bóng xuống một đơn vị khoảng cách (ở đây, một đơn vị khoảng 12 mm); bởi  nó đã giảm tại tổng cộng 4 đơn vị; 9 đơn vị và vân vân.

Theo cùng một giả định trọng lực không đổi, thế năng, Ep, của một cơ thể ở độ cao h được cho bởi E p = mgh (hoặc Ep = Wh, với W có nghĩa là trọng lượng). Biểu thức này chỉ có giá trị trong khoảng cách nhỏ h từ bề mặt Trái Đất. Tương tự, biểu thức  đối với chiều cao tối đa đạt được của một cơ thể chiếu thẳng đứng với vận tốc ban đầu v chỉ hữu ích cho các độ cao nhỏ và vận tốc ban đầu nhỏ.

Lực hấp dẫn và thiên văn học

Việc áp dụng định luật hấp dẫn của Newton đã cho phép thu được nhiều thông tin chi tiết mà chúng ta có về các hành tinh trong Hệ Mặt trời, khối lượng Mặt trời và chi tiết về các quasar; ngay cả sự tồn tại của vật chất tối cũng được suy luận bằng định luật hấp dẫn của Newton. Mặc dù chúng ta chưa đi đến tất cả các hành tinh cũng như Mặt trời, chúng ta biết khối lượng của chúng. Những khối lượng này có được bằng cách áp dụng định luật hấp dẫn cho các đặc tính đo được của quỹ đạo. Trong không gian một vật thể duy trì quỹ đạo của nó do lực hấp dẫn tác dụng lên nó. Các hành tinh quay quanh các ngôi sao, các ngôi sao quay quanh các trung tâm thiên hà, các thiên hà quay quanh một tâm khối lượng trong các cụm và các quỹ đạo của các cụm trong các siêu sao. Lực hấp dẫn tác dụng lên vật này bằng vật khác tỷ lệ thuận với tích của khối lượng của vật đó và tỉ lệ nghịch với bình phương khoảng cách giữa chúng.

Trọng lực sớm nhất (có thể dưới dạng trọng lực lượng tử, siêu trọng lực hoặc một điểm kỳ dị hấp dẫn), cùng với không gian và thời gian thông thường, được phát triển trong kỷ nguyên Planck (tối đa 10 −43 giây sau khi vũ trụ ra đời), có thể từ một nguyên thủy trạng thái (như chân không giả, chân không lượng tử hoặc hạt ảo), theo cách hiện chưa biết.

Bức xạ hấp dẫn

Thuyết tương đối rộng dự đoán rằng năng lượng có thể được vận chuyển ra khỏi hệ thống thông qua bức xạ hấp dẫn. Bất kỳ vật chất tăng tốc nào cũng có thể tạo ra độ cong trong chỉ số không-thời gian, đó là cách bức xạ hấp dẫn được vận chuyển ra khỏi hệ thống. Các vật thể cùng quỹ đạo có thể tạo ra độ cong trong không-thời gian như hệ Trái Đất-Mặt trời, các cặp sao neutron và cặp lỗ đen. Một hệ thống vật lý thiên văn khác dự đoán sẽ mất năng lượng dưới dạng bức xạ hấp dẫn đang phát nổ siêu tân tinh.

Bằng chứng gián tiếp đầu tiên cho bức xạ hấp dẫn là thông qua các phép đo nhị phân Hulse hè Taylor năm 1973. Hệ thống này bao gồm một sao xung và sao neutron trên quỹ đạo xung quanh nhau. Thời kỳ quỹ đạo của nó đã giảm kể từ khi phát hiện ban đầu do mất năng lượng, phù hợp với lượng năng lượng bị mất do bức xạ hấp dẫn. Nghiên cứu này đã được trao giải thưởng Nobel Vật lý năm 1993.

Bằng chứng trực tiếp đầu tiên về bức xạ hấp dẫn được đo vào ngày 14 tháng 9 năm 2015 bởi các máy dò LIGO. Các sóng hấp dẫn phát ra trong vụ va chạm của hai lỗ đen cách Trái Đất 1,3 tỷ năm ánh sáng đã được đo. Quan sát này xác nhận dự đoán lý thuyết của Einstein và những người khác rằng những sóng như vậy tồn tại. Nó cũng mở đường cho sự quan sát và hiểu biết thực tế về bản chất của lực hấp dẫn và các sự kiện trong Vũ trụ bao gồm cả Vụ nổ lớn. Sao neutron và sự hình thành lỗ đen cũng tạo ra lượng bức xạ hấp dẫn có thể phát hiện được. Nghiên cứu này đã được trao giải thưởng Nobel về vật lý năm 2017.

Tốc độ của lực hấp dẫn
Vào tháng 12 năm 2012, một nhóm nghiên cứu ở Trung Quốc tuyên bố rằng họ đã thực hiện các phép đo độ trễ pha của thủy triều Trái Đất trong các mặt trăng đầy đủ và mới dường như chứng minh rằng tốc độ của trọng lực bằng tốc độ ánh sáng. Điều này có nghĩa là nếu Mặt trời đột nhiên biến mất, Trái Đất sẽ quay quanh nó bình thường trong 8 phút, đó là thời gian ánh sáng cần thiết để di chuyển quãng đường đó. Phát hiện của nhóm đã được công bố trong Bản tin Khoa học Trung Quốc vào tháng 2 năm 2013.

Vào tháng 10 năm 2017, các máy dò LIGO và Virgo đã nhận được tín hiệu sóng hấp dẫn trong vòng 2 giây của các vệ tinh tia gamma và kính viễn vọng quang học nhìn thấy các tín hiệu từ cùng một hướng. Điều này khẳng định rằng tốc độ của sóng hấp dẫn giống như tốc độ của ánh sáng.

Các bất thường và khác biệt
Có một số quan sát không được tính toán đầy đủ, điều này có thể chỉ ra sự cần thiết phải có lý thuyết tốt hơn về lực hấp dẫn hoặc có thể được giải thích theo những cách khác.

 Các ngôi sao cực nhanh: Các ngôi sao trong các thiên hà tuân theo sự phân bố vận tốc trong đó các ngôi sao ở vùng ngoại ô đang di chuyển nhanh hơn so với các phân bố quan sát được của vật chất bình thường. Các thiên hà trong các cụm thiên hà cho thấy một mô hình tương tự. Vật chất tối, tương tác thông qua trọng lực nhưng không có điện từ, sẽ giải thích cho sự khác biệt. Những sửa đổi khác nhau đối với động lực học Newton cũng đã được đề xuất.
 Sự bất thường của Flyby: Các tàu vũ trụ khác nhau đã trải qua gia tốc lớn hơn mong đợi trong quá trình điều khiển trọng lực.
 Tăng tốc mở rộng: Việc mở rộng số liệu của không gian dường như đang tăng tốc. Năng lượng tối đã được đề xuất để giải thích điều này. Một giải thích khác gần đây là hình học của không gian không đồng nhất (do các cụm thiên hà) và khi dữ liệu được giải thích lại để tính đến điều này, sự mở rộng không tăng tốc sau tất cả, tuy nhiên kết luận này bị tranh cãi.
 Sự gia tăng bất thường của đơn vị thiên văn: Các phép đo gần đây cho thấy quỹ đạo hành tinh đang mở rộng nhanh hơn nếu điều này chỉ qua Mặt trời làm mất khối lượng bằng cách tỏa năng lượng.
 Các photon năng lượng bổ sung: Các photon đi qua các cụm thiên hà sẽ thu được năng lượng và sau đó mất đi một lần nữa trên đường ra ngoài. Sự giãn nở gia tốc của Vũ trụ sẽ ngăn các photon trả lại toàn bộ năng lượng, nhưng thậm chí còn tính đến điều này từ các photon từ bức xạ nền vi sóng vũ trụ thu được gấp đôi năng lượng như mong đợi. Điều này có thể chỉ ra rằng trọng lực rơi xuống nhanh hơn bình phương nghịch đảo ở quy mô khoảng cách nhất định.
 Các đám mây hydro cực lớn: Các vạch quang phổ của rừng Lyman-alpha cho thấy các đám mây hydro bị vón cục lại với nhau ở quy mô nhất định so với dự kiến và, giống như dòng chảy tối, có thể chỉ ra rằng trọng lực rơi chậm hơn so với bình phương nghịch đảo ở quy mô khoảng cách nhất định.

Các lý thuyết thay thế

Lý thuyết thay thế trong lịch sử

 Thuyết trọng lực của Aristote
 Lý thuyết hấp dẫn của Le Sage (1784) cũng được gọi là lực hấp dẫn LeSage, được đề xuất bởi Georges-Louis Le Sage, dựa trên một lời giải thích dựa trên chất lỏng trong đó một loại khí nhẹ lấp đầy toàn bộ Vũ trụ.
 Thuyết hấp dẫn của Ritz, Ann. Hóa. Vật lý. 13, 145, (1908) Trang.   267 Điện271, điện động lực học Weber-Gauss áp dụng cho trọng lực. Tiến bộ cổ điển của perihelia.
 Thuyết hấp dẫn của Nordström (1912, 1913), một đối thủ đầu tiên của thuyết tương đối rộng.
 Lý thuyết Kaluza Klein (1921)
 Lý thuyết hấp dẫn của Whitehead (1922), một đối thủ cạnh tranh ban đầu khác của thuyết tương đối rộng.

Lý thuyết thay thế hiện đại

 Thuyết Brans-Dicke (1961) [51]
 Lực hấp dẫn cảm ứng (1967), một đề xuất của Andrei Sakharov theo đó thuyết tương đối rộng có thể nảy sinh từ các lý thuyết trường lượng tử của vật chất
 Lý thuyết dây (cuối thập niên 1960)
 (R) trọng lực (1970)
 Lý thuyết Horndeski (1974) [52]
 Siêu trọng lực (1976)
 Trong động lực học Newton đã sửa đổi (MOND) (1981), Mordehai Milgrom đề xuất sửa đổi định luật chuyển động thứ hai của Newton cho gia tốc nhỏ [53]
 Lý thuyết vũ trụ tự tạo của lực hấp dẫn (1982) của GA Barber trong đó lý thuyết Brans-Dicke được sửa đổi để cho phép tạo ra khối lượng lớn
 Trọng lực lượng tử vòng (1988) của Carlo Rovelli, Lee Smolin và Abhay Ashtekar
 Lý thuyết hấp dẫn không đối xứng (NGT) (1994) của John Moffat
 Trọng lực vô hướng vectơ vectơ (TeVeS) (2004), một sửa đổi tương đối tính của MOND của Jacob Bekenstein
 Thuyết Chameleon (2004) của Justin Khoury và Amanda Weltman.
 Lý thuyết Pressuron (2013) của Olivier Minazzoli và Aurélien Hees.
 Trọng lực phù hợp [54]
 Trọng lực như một lực entropic, trọng lực phát sinh như một hiện tượng xuất hiện từ khái niệm nhiệt động lực học của entropy.
 Trong lý thuyết chân không siêu lỏng, trọng lực và thời gian không gian cong nảy sinh như một chế độ kích thích tập thể của siêu lỏng nền không tương đối.

Xem thêm
 Lực
 Trọng trường nhân tạo
 Lý thuyết tương đối rộng
 Sóng hấp dẫn
 Trọng lượng biểu kiến và phi trọng lượng

Chú thích

Liên kết ngoài

 Gravity Probe B Experiment The Official Einstein website from Stanford University
 Các lực trong tự nhiên, V. Grigôriev và G. Miakisev: Phần 1, Phần 2, Phần 3, Phần 4, Phần 5, Phần 6, Phần 7

Định luật
Gia tốc


title: Anthiphula

text:
Anthiphula là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1892.

Các loài
Các loài trong chi này gồm:
 Anthiphula modesta (Jacoby, 1896)
 Anthiphula semifulva Jacoby, 1892

Chú thích

Tham khảo

Sermylini


title: Perdita eriogoni

text:
Perdita eriogoni là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1925.

Chú thích

Tham khảo

Perdita
Động vật được mô tả năm 1925


title: Ley

text:
Ley là một xã trong vùng hành chính Lothringen, thuộc tỉnh Moselle, quận Château-Salins, tổng Vic-sur-Seille. Tọa độ địa lý của xã là 48° 44' vĩ độ bắc, 06° 39' kinh độ đông. Ley nằm trên độ cao trung bình là 225 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 202 mét và điểm cao nhất là 264 mét. Xã có diện tích 6,13 km², dân số vào thời điểm 1999 là 106 người; mật độ dân số là 17 người/km². Ley nằm khoảng 10 km về phía đông nam của Vic-sur-Seille.

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Xã của Moselle


title: Erioconopa trivialis

text:
Erioconopa trivialis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Erioconopa
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Limnonectes hascheanus

text:
Limnonectes hascheanus là một loài ếch trong họ Ranidae. Loài này có ở Ấn Độ, Indonesia, Lào, Malaysia, Myanmar, Thái Lan, Việt Nam, và có thể cả Trung Quốc.

Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và các đồn điền. Nó không được xem là bị đe dọa theo IUCN.

Tham khảo
 van Dijk, P.P., Stuart, B. & Das, I. 2004. Limnonectes hascheanus . 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Liên kết ngoài
Amphibian and Reptiles of bán đảo Mã Lai - Limnonectes hascheanus

Tham khảo

Limnonectes
Ếch Ấn Độ
Động vật lưỡng cư Malaysia
Động vật lưỡng cư Myanmar
Động vật lưỡng cư Thái Lan


title: Litthabitella elliptica

text:
Litthabitella elliptica là một loài ốc nước ngọt rất nhỏ có mang và nắp, là động vật thân mềm chân bụng sống dưới nước thuộc họ Hydrobiidae.

Đây là loài đặc hữu của Pháp.

Chú thích

Tham khảo
 Bouchet, P. 1996. Litthabitella elliptica. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 7 tháng 8 năm 2007.

Litthabitella
Động vật đặc hữu Pháp
Động vật được mô tả năm 1874


title: Weng im Gesäuse

text:
Weng im Gesäuse là một xã cũ thuộc huyện Liezen bang Steiermark, nước Áo. Đô thị  có diện tích 75,63 km², dân số thời điểm cuối năm 2008 là 632 người.

Tham khảo


title: 23995 Oechsle

text:
23995 Oechsle là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 1313.4616318 ngày (3.60 năm).

Nó được phát hiện ngày 7 tháng 9 năm 1999.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1999


title: Sant'Agata sul Santerno

text:
Sant'Agata sul Santerno là một đô thị ở tỉnh Ravenna trong vùng Emilia-Romagna, tọa lạc khoảng 40 km về phía đông của Bologna và khoảng 25 km về phía tây của Ravenna. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 2.284 người và diện tích là 9,5 km².

Sant'Agata sul Santerno giáp các đô thị sau: Lugo, Massa Lombarda.

Biến động dân số

Hairdressers: Monica & Cinzia

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune.santagatasulsanterno.ra.it/

Đô thị tỉnh Ravenna


title: Dieulivol

text:
Dieulivol  là một xã thuộc tỉnh Gironde trong vùng Nouvelle-Aquitaine tây nam nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Gironde

Tham khảo

Xã của Gironde


title: Setodes oxapius

text:
Setodes oxapius là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Chú thích

Tham khảo

Trichoptera miền Tân bắc
Setodes


title: Acrocerinae

text:
Acrocerinae là một phân họ của họ Acroceridae. Phân họ này gồm các loài ruồi nhỏ đặc trưng, ấu trùng của chúng ký sinh trên các loài nhện

Hệ thống phân loại
Các chi và loài trong phân họ Acrocerinae:

Chi Acrocera Meigen, 1803
Acrocera orbiculus  (Fabricius, 1787)
Chi Ogcodes Latreille, 1796
Ogcodes gibbosus (Linnaeus 1758)
Ogcodes pallipes Latreille in Olivier, 1812

Tham khảo

Acroceridae


title: Pararctia

text:
Pararctia là một chi bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae.

Các loài
Pararctia aurora
Pararctia lapponica (Thunberg, 1791)
Pararctia remissa
Pararctia rosea
Pararctia subnebulosa (Dyar, 1899)
Pararctia yarrowi (Stretch, 1874)

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera generic names catalog
Pararctia at funet

Erebidae


title: Luperomorpha josifovi

text:
Luperomorpha josifovi là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Gruev miêu tả khoa học năm 1994.

Chú thích

Tham khảo

Luperomorpha


title: Dicranomyia biluteola

text:
Dicranomyia biluteola là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranomyia
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Drubec

text:
Drubec là một xã ở tỉnh Calvados, thuộc vùng Normandie ở tây bắc nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Calvados

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Drubec sur le site de l'Institut géographique national

Xã của Calvados


title: Oryzias orthognathus

text:
Oryzias orthognathus là một loài cá thuộc họ Adrianichthyidae. Nó là loài đặc hữu của Indonesia.

Tham khảo

 Oryzias orthognathus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 4 tháng 8 năm 2007.

Chi Cá sóc
Cá Indonesia
Cá nước ngọt Indonesia


title: Rimeize

text:
Rimeize là một xã ở tỉnh Lozère trong vùng Occitanie, phía nam nước Pháp. Dân số theo điều tra năm 1999 là 514 người.
Khu vực này có độ cao trung bình 930 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Lozère


title: Knutange

text:
Knutange là một xã trong vùng Grand Est, thuộc tỉnh Moselle, quận Thionville-Ouest, tổng Algrange. Tọa độ địa lý của xã là 49° 20' vĩ độ bắc, 06° 02' kinh độ đông. Knutange nằm trên độ cao trung bình là 200 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 196 mét và điểm cao nhất là 366 mét. Xã có diện tích 2,43 km², dân số vào thời điểm 1999 là 3632 người; mật độ dân số là 1494 người/km². Knutage nằm khoảng 12 km về phía tây nam của Thionville, thuộc Pháp từ năm 1659.

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Xã của Moselle


title: Gueudecourt

text:
Gueudecourt là một xã thuộc tỉnh Somme trong vùng Hauts-de-France miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Somme

Tham khảo
INSEE

Xã của Somme
Newfoundland and World War I
World War I sites


title: Styringomyia chelifera

text:
Styringomyia chelifera là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

<references>

Liên kết ngoài

Styringomyia
Limoniidae ở vùng Afrotropic


title: Anticomitas vivens

text:
Anticomitas vivens là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Turridae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Anticomitas


title: Baeoura naga

text:
Baeoura naga là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Baeoura
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Diplectrona kimalaksa

text:
Diplectrona kimalaksa là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Diplectrona


title: Tipula ecaudata

text:
Tipula ecaudata là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Eubela sofia

text:
Eubela sofia là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Eubela


title: Hydropsyche arkas

text:
Hydropsyche arkas là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Hydropsyche


title: Lễ đặt tên con (người Êđê)

text:
Lễ đặt tên con là một nghi lễ của đồng bào dân tộc Êđê, Tây Nguyên. Khi đứa con ra đời phải có hai bà đỡ. Một là bà đỡ lưng cho người đẻ (pê giang). Hai là bà đón thai ra, bế hài nhi (mạ bôi). Ba mạ bôi có vai trò rất quan trọng trong việc đuổi tà ma bảo vệ cho đứa trẻ, đặc biệt đặt tên cho đứa trẻ.
Khi đứa trẻ ra đời bà nói ngay:
Kao dê! Kao dê!"(Của tôi! Của tôi)
Tức là đứa bé đã có chủ để thần Yang Bơ-riêng (Thần Ác), không làm gì được.

Đứa bé ra đời được một ngày thì gia đình làm lễ Pơ-răp Yun (lễ nhập hồn, đặt tên).
Trước khi tiến hành lễ người ta làm một lễ cúng Yang hah Buê (thần Thiện để che chở sinh mệnh cho đứa trẻ và người mẹ).

Lễ vật gồm: 1 ché rượu và một con gà, đồng thời làm mâm cơm để đãi hai bà đỡ với ý tạ ơn. Theo quan niệm của người Ê Đê thì như vậy là đứa trẻ sinh ra chưa có linh hồn, nên phải làm lễ nhập hồn (Yun) và đặt tên cho đứa trẻ.

Mâm cúng trong lễ
Một ché rượu
Một con gà nhỏ
Một quả cà
Một củ gừng
Một dùi sắt (cắm vào quả cà)
Lá mía
Đặc biệt là một giọt sương buổi sớm(để trên lá cây), được coi là hiện thân của linh hồn tổ tiên, (sẽ nhập thân xác đứa trẻ sơ sinh chưa có linh hồn). Thầy cúng khấn xong, bà đỡ cầm quả cà chấm giọt sương để gần mồm đứa trẻ. Bà lần lượt đọc tên tổ tiên của đứa trẻ, đọc tới tên nào mà đứa trẻ thè lưỡi ra liếm, tức là đã bằng lòng nhận tên đó.

Vậy là đứa trẻ đã có tên (tên của ông tổ nếu là con trai, tên của bà tổ nếu là bé gái). Kể từ lúc này thân xác em bé bắt đầu có hồn. Đây là một nghi lễ mang nội dung và ý nghĩa đặc biệt.

Tham khảo

Liên kết ngoài
cúng cào cỏ và đặt tên con của người Ê Đê ở Tây Nguyên

Nghi lễ của người Ê Đê


title: Solanum hypocalycosarcum

text:
Solanum hypocalycosarcum là một loài thực vật thuộc họ Solanaceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador.

Chú thích

Chú thích

Tham khảo

 Montúfar, R. & Pitman, N. 2004. Solanum hypocalycosarcum. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Ecuador
H|A|hypocalycosarcum


title: Hoplitis segura

text:
Hoplitis segura là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Warncke mô tả khoa học năm 1991.

Chú thích

Tham khảo

Hoplitis
Động vật được mô tả năm 1991


title: W3C

text:
World Wide Web Consortium (W3C) là tổ chức tiêu chuẩn quốc tế chính cho World Wide Web. Được thành lập vào năm 1994 và hiện do Tim Berners-Lee lãnh đạo, hiệp hội này bao gồm các tổ chức thành viên duy trì đội ngũ nhân viên toàn thời gian làm việc cùng nhau trong việc phát triển các tiêu chuẩn cho World Wide Web.   , W3C có 443 thành viên.  W3C cũng tham gia vào giáo dục và tiếp cận cộng đồng, phát triển phần mềm và phục vụ như một diễn đàn mở để thảo luận về Web.

Mỗi tiêu chuẩn đi qua bốn giai đoạn: Phác thảo (Working Draft), Chỉnh sửa Cuối cùng (Last Call), Trình chuẩn (Proposed Recommendation) và Chuẩn đủ Tư cách Ứng cử (Candidate Recommendation), trước khi được gọi là Chuẩn Chính thức (Recommendation). Các nhà công nghiệp phần mềm được tự quyết định có theo tiêu chuẩn hay không. Thông thường, nhiều trong số họ theo các tiêu chuẩn này.

Lịch sử
World Wide Web Consortium (W3C) được thành lập vào năm 1994 bởi Tim Berners-Lee sau khi ông rời Tổ chức nghiên cứu hạt nhân châu Âu (CERN).  vào tháng 10 năm 1994. Nó được thành lập tại Phòng thí nghiệm khoa học công nghệ Massachusetts (MIT /) LCS) với sự hỗ trợ của Ủy ban Châu Âu, Cơ quan Dự án Nghiên cứu Quốc phòng Tiên tiến (DARPA), đã tiên phong cho ARPANET, một trong những tiền thân của Internet. Nó được đặt tại Quảng trường Công nghệ cho đến năm 2004, khi nó di chuyển, với CSAIL, đến Trung tâm Stata.

Tổ chức cố gắng thúc đẩy sự tương thích và thỏa thuận giữa các thành viên trong ngành trong việc áp dụng các tiêu chuẩn mới được xác định bởi W3C. Các phiên bản HTML không tương thích được cung cấp bởi các nhà cung cấp khác nhau, gây ra sự không nhất quán trong cách hiển thị các trang web. Hiệp hội cố gắng để tất cả các nhà cung cấp đó thực hiện một tập hợp các nguyên tắc và thành phần cốt lõi được tập đoàn lựa chọn.

Ban đầu dự định Cern sẽ tổ chức chi nhánh W3C ở châu Âu; tuy nhiên, Cern muốn tập trung vào vật lý hạt chứ không phải công nghệ thông tin. Vào tháng 4 năm 1995, Viện Nghiên cứu Khoa học Máy tính và Tự động hóa Pháp (INRIA) đã trở thành chủ nhà châu Âu của W3C, với Viện Nghiên cứu Đại học Keio tại SFC (KRIS) trở thành chủ nhà châu Á vào tháng 9 năm 1996. Bắt đầu từ năm 1997, W3C đã tạo ra các văn phòng khu vực trên khắp thế giới. Tính đến tháng 9 năm 2009, nó đã có mười tám Văn phòng Thế giới bao gồm Úc, các nước Benelux (Hà Lan, Luxembourg và Bỉ), Brazil, Trung Quốc, Phần Lan, Đức, Áo, Hy Lạp, Hồng Kông, Hungary, Ấn Độ, Israel, Ý, Hàn Quốc, Morocco, Nam Phi, Tây Ban Nha, Thụy Điển và, kể từ năm 2016, Vương quốc Anh và Ireland.

Vào tháng 10 năm 2012, W3C đã triệu tập một cộng đồng những người chơi và nhà xuất bản web lớn để thiết lập một wiki wiki tìm cách ghi lại các tiêu chuẩn web mở được gọi là WebPl Platform và WebPl Platform Docs.

Vào tháng 1 năm 2013, Đại học Beihang trở thành chủ nhà Trung Quốc.

Sự bão hòa của đặc tả kỹ thuật
Đôi khi, khi một đặc tả trở nên quá lớn, nó được chia thành các mô-đun độc lập có thể trưởng thành theo tốc độ của riêng chúng. Các phiên bản tiếp theo của mô-đun hoặc thông số kỹ thuật được gọi là cấp độ và được biểu thị bằng số nguyên đầu tiên trong tiêu đề (ví dụ: CSS3 = Cấp độ 3). Các sửa đổi tiếp theo trên mỗi cấp được biểu thị bằng một số nguyên theo dấu thập phân (ví dụ: CSS2.1 = Phiên bản 1).

Quá trình hình thành tiêu chuẩn W3C được xác định trong tài liệu quy trình W3C, phác thảo bốn mức trưởng thành mà qua đó mỗi tiêu chuẩn hoặc khuyến nghị mới phải tiến triển.

Dự thảo công tác (WD)
Sau khi đã thu thập đủ nội dung từ 'bản nháp của biên tập viên và thảo luận, nó có thể được xuất bản dưới dạng bản nháp (WD) để cộng đồng xem xét. Tài liệu WD là hình thức đầu tiên của tiêu chuẩn được công khai. Bình luận bởi hầu như bất cứ ai cũng được chấp nhận, mặc dù không có lời hứa nào được thực hiện liên quan đến hành động đối với bất kỳ yếu tố cụ thể nào được nhận xét.

Ở giai đoạn này, tài liệu tiêu chuẩn có thể có sự khác biệt đáng kể so với hình thức cuối cùng của nó. Như vậy, bất cứ ai thực hiện các tiêu chuẩn WD nên sẵn sàng sửa đổi đáng kể việc triển khai của họ như các kỳ hạn chuẩn.

Đề nghị ứng viên (CR)
Đề xuất ứng cử viên là phiên bản của một tiêu chuẩn trưởng thành hơn WD. Tại thời điểm này, nhóm chịu trách nhiệm về tiêu chuẩn hài lòng rằng tiêu chuẩn đáp ứng mục tiêu của nó. Mục đích của CR là khơi gợi sự viện trợ từ cộng đồng phát triển về việc thực hiện tiêu chuẩn như thế nào.

Tài liệu tiêu chuẩn có thể thay đổi hơn nữa, nhưng tại thời điểm này, các tính năng quan trọng chủ yếu được quyết định. Thiết kế của các tính năng này vẫn có thể thay đổi do phản hồi từ người thực hiện.

Đề xuất (PR)
Một đề xuất được đề xuất là phiên bản của một tiêu chuẩn đã vượt qua hai cấp độ trước đó. Những người sử dụng tiêu chuẩn cung cấp đầu vào. Ở giai đoạn này, tài liệu được đệ trình lên Hội đồng tư vấn W3C để phê duyệt lần cuối.

Mặc dù bước này rất quan trọng, nhưng nó hiếm khi gây ra bất kỳ thay đổi đáng kể nào đối với một tiêu chuẩn khi nó chuyển sang giai đoạn tiếp theo.

Đề xuất W3C (REC)
Đây là giai đoạn phát triển trưởng thành nhất. Tại thời điểm này, tiêu chuẩn đã trải qua quá trình xem xét và thử nghiệm rộng rãi, trong cả điều kiện lý thuyết và thực tiễn. Tiêu chuẩn này hiện được W3C xác nhận, cho thấy sự sẵn sàng triển khai ra công chúng và khuyến khích sự hỗ trợ rộng rãi hơn giữa những người thực hiện và tác giả.

Các khuyến nghị đôi khi có thể được thực hiện không chính xác, một phần hoặc hoàn toàn không, nhưng nhiều tiêu chuẩn xác định hai hoặc nhiều mức độ tuân thủ mà các nhà phát triển phải tuân theo nếu họ muốn gắn nhãn sản phẩm của họ là tuân thủ W3C.

Sửa đổi sau
Một khuyến nghị có thể được cập nhật hoặc mở rộng bằng các bản nháp lỗi hoặc kỹ thuật soạn thảo được xuất bản riêng cho đến khi có đủ các chỉnh sửa đáng kể để tạo ra một phiên bản mới hoặc mức độ khuyến nghị. Ngoài ra, W3C xuất bản các loại ghi chú thông tin khác nhau sẽ được sử dụng làm tài liệu tham khảo.

Chứng nhận
Không giống như ISOC và các cơ quan tiêu chuẩn quốc tế khác, W3C không có chương trình chứng nhận. Hiện tại, W3C đã quyết định rằng không phù hợp để bắt đầu một chương trình như vậy, do rủi ro tạo ra nhiều nhược điểm cho cộng đồng hơn là lợi ích.

Quản trị viên
Hiệp hội được phối hợp quản lý bởi Phòng thí nghiệm trí tuệ nhân tạo và khoa học máy tính MIT (CSAIL, đặt tại Trung tâm Stata) ở Hoa Kỳ, Hiệp hội nghiên cứu về tin học và toán học châu Âu (ERCIM) (tại Sophia Antipolis, Pháp), Đại học Keio (tại Nhật Bản) và Đại học Beihang (tại Trung Quốc). W3C cũng có Văn phòng Thế giới tại mười tám khu vực trên thế giới. Văn phòng W3C làm việc với các cộng đồng web khu vực của họ để quảng bá các công nghệ W3C bằng ngôn ngữ địa phương, mở rộng cơ sở địa lý của W3C và khuyến khích sự tham gia của quốc tế vào các Hoạt động của W3C. [Cần dẫn nguồn]

W3C có một đội ngũ nhân viên 70 7080 trên toàn thế giới vào năm 2015. W3C được điều hành bởi một nhóm quản lý phân bổ các nguồn lực và thiết kế chiến lược, do Giám đốc điều hành Jeffrey Jaffe (kể từ tháng 3 năm 2010), cựu CTO của Novell. Nó cũng bao gồm một ban cố vấn hỗ trợ trong các vấn đề chiến lược và pháp lý và giúp giải quyết xung đột. Phần lớn công việc tiêu chuẩn hóa được thực hiện bởi các chuyên gia bên ngoài trong các nhóm làm việc khác nhau của W3C.

Thành viên
Hiệp hội được điều hành bởi các thành viên của nó. Danh sách các thành viên có sẵn cho công chúng. Thành viên bao gồm các doanh nghiệp, tổ chức phi lợi nhuận, trường đại học, các tổ chức chính phủ và cá nhân.

Yêu cầu thành viên là minh bạch ngoại trừ một yêu cầu: Đơn đăng ký làm thành viên phải được W3C xem xét và phê duyệt. Nhiều hướng dẫn và yêu cầu được nêu chi tiết, nhưng không có hướng dẫn cuối cùng về quy trình hoặc tiêu chuẩn mà cuối cùng thành viên có thể được phê duyệt hoặc từ chối.

Chi phí thành viên được đưa ra trên một thang trượt, tùy thuộc vào đặc điểm của tổ chức áp dụng và quốc gia nơi nó được đặt. Các quốc gia được phân loại theo nhóm gần đây nhất của Ngân hàng Thế giới theo GNI ("Tổng thu nhập quốc dân") trên đầu người.

Sự chỉ trích
Vào năm 2012 và 2013, W3C đã bắt đầu xem xét thêm Tiện ích mở rộng phương tiện mã hóa dành riêng cho DRM (EME) vào HTML5, vốn bị chỉ trích là chống lại tính mở, khả năng tương tác và tính trung lập của nhà cung cấp mà các trang web phân biệt được xây dựng chỉ sử dụng các tiêu chuẩn W3C từ các trang web yêu cầu trình cắm độc quyền như Flash.

Vào ngày 18 tháng 9 năm 2017, W3C đã xuất bản thông số kỹ thuật EME dưới dạng Khuyến nghị, dẫn đến sự từ chức của Tổ chức biên giới điện tử khỏi W3C.

Tiêu chuẩn
Các tiêu chuẩn W3C / IETF (bộ giao thức Internet):

 ActivityPub
 CGI
 CSS
 DOM
 EME
 GRDDL
 HTML
 JSON-LD
 MathML
 OWL
 P3P
 PROV
 RDF
 SISR
 SKOS
 SMIL
 SOAP
 SPARQL
 SRGS
 SSML
 SVG
 VoiceXML
 WAI-ARIA
 WCAG
 WebAssembly
 WSDL
 XForms
 XHTML
 XHTML+Voice
 XML
 XML Events
 XML Information Set
 XML Schema
 XPath
 XQuery
 XSL-FO
 XSLT
 XTiger

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Website chính thức
 Dịch các tài liệu của W3C sang tiếng Việt
  (with links to local Offices, and many others)
 About the World Wide Web Consortium
 W3C Technical Reports and Publications
 W3C Process Document
 W3C History
 How to read W3C specs

Consortium công nghệ
Tổ chức tiêu chuẩn Hoa Kỳ
Tim Berners-Lee
Dịch vụ web
Phát triển web
Tổ chức thành lập năm 1994


title: Isfahan (định hướng)

text:
Isfahan có thể là:
Thành phố Isfahan, thủ phủ tỉnh Isfahan, Iran
Tỉnh Isfahan, một tỉnh của Iran.


title: Bavinchove

text:
Bavinchove là một xã ở tỉnh Nord trong vùng Hauts-de-France, Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Nord

Tham khảo

 INSEE commune file

Xã của Nord


title: Thích Minh Châu

text:
Hòa thượng Thích Minh Châu (1918–2012) là một tu sĩ Phật giáo người Việt Nam. Là một tăng sĩ thâm niên trong hàng giáo phẩm, Sư từng giữ nhiều chức vụ quan trọng trong các tổ chức Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất và Giáo hội Phật giáo Việt Nam; từng giữ chức viện trưởng Viện nghiên cứu Phật học Việt Nam, Hiệu trưởng trường Cao cấp Phật học Việt Nam, Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Trưởng ban Phật giáo quốc tế, Phó chủ tịch Hội Phật giáo châu Á vì Hòa bình (ABCP) và là Chủ tịch Trung tâm ABCP Việt Nam. Sư còn là một học giả và là một dịch giả với nhiều công trình phiên dịch kinh Tạng Pàli sang tiếng Việt.

Thân thế
Hòa thượng thế danh là Đinh Văn Nam, sinh ngày 20 tháng 10 năm 1918 (Mậu Ngọ) tại làng Kim Thành, phủ Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam; là con thứ tư trong gia đình có 11 người con. Dòng tộc Đinh Văn Nam có truyền thống khoa bảng. Cha là Đinh Văn Chấp, người làng Kim Khê, xã Nghi Long, huyện Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An, từng đỗ Hoàng giáp khoa Quý Sửu 1913, niên hiệu Duy Tân thứ 7, khi mới 21 tuổi. Mẹ là bà Lê Thị Đạt. Ông nội là Tiến sĩ Đinh Văn Chất, một văn thân yêu nước, thủ lĩnh phong trào Cần Vương tại Nghệ An. Kị nội là Đinh Văn Phác, đậu Đệ tam giáp Tiến sĩ khoa thi đầu Triều Nguyễn (1822).

Chịu ảnh hưởng từ gia phụ, nên rất chăm học và trí tuệ phát triển sớm. Năm 1939, thi đỗ bằng Cao đẳng Tiểu học Đông Dương, năm 1940 đỗ Tú tài Toàn phần tại trường Khải Định (nay là trường Quốc Học – Huế) và cùng thời gian này, được bổ làm Thư ký tòa Khâm sứ, tỉnh Thừa Thiên (năm 22 tuổi). Ông cùng em là GS.Minh Chi đến tham gia với phong trào học Phật từ năm 1936 do Bác sĩ Lê Đình Thám tổ chức (Hội An Nam Phật học) đảm nhiệm chức Chánh Thư ký của Hội ông là hạt nhân nòng cốt phát động phong trào thanh niên tham gia nghiên cứu đạo Phật và là một trong những người sáng lập Đoàn Phật học Đức dục và Gia đình Phật hóa phổ (tên cũ của Tổ chức Gia đình Phật tử Việt Nam GĐPT sau này).

Ông xuất gia năm 1946 với Hòa thượng Thích Tịnh Khiết tại chùa Tường Vân (Huế). Từ năm 1952 đến năm 1961, ông du học và đậu thủ khoa Tiến sĩ Phật học với luận án "So sánh Tạng Pàli Trung Bộ Kinh với Tạng Hán A Hàm" (The Chinese Madhyama Agama and the Pàli Majjhima Nikàya – A Comparative Study) tại Đại học Phật giáo Nalanda (Ấn Độ).

Từ năm 1964 đến năm 1975, ông về lại Việt Nam giữ chức vụ viện trưởng Viện Đại học Vạn Hạnh, chuyên lo sự nghiệp giáo dục và dịch Kinh Tạng Pali.

Năm 1976, ông thành lập Viện Phật học Vạn Hạnh. Năm 1979, ông tham gia vận động thống nhất và thành lập Giáo hội Phật giáo Việt Nam. Năm 1981, ông làm hiệu trưởng Trường Cao cấp Phật học Việt Nam, cơ sở I tại Hà Nội. Năm 1984, ông mở Trường Cao cấp Phật học Việt Nam, cơ sở II tại Thành phố Hồ Chí Minh. Năm 1989, ông thành lập và làm viện Trưởng Viện Nghiên cứu Phật học Việt Nam và Hội đồng Phiên dịch Đại Tạng Kinh Việt Nam.

Hòa thượng viên tịch lúc 9 giờ 5 phút ngày 16 tháng 7 năm Nhâm Thìn (tức 1 tháng 9 năm 2012), thọ 95 tuổi. Lễ tang của hòa thượng được tổ chức ở Thiền viện Vạn Hạnh, Thành phố Hồ Chí Minh.

Tác phẩm
Tính đến nay có trên 30 tác phẩm do Hòa thượng Thích Minh Châu dịch và biên soạn, các tác phẩm và dịch phẩm chính gồm có:

Những dịch phẩm, Kinh Tạng Pàli
Kinh Trung Bộ
Kinh Tăng Chi Bộ
Kinh Tương Ưng Bộ
Kinh Trường Bộ
Kinh Tiểu Bộ:
a. Kinh Pháp Cú
b. Kinh Phật Tự Thuyết
c. Kinh Phật Thuyết Như Vậy
d. Kinh Tập
e. Trưởng Lão Tăng Kệ
f. Trưởng Lão Ni Kệ
g. Bổn Sanh (2 tập)

Dịch từ Abhidhamma
Thắng Pháp Tập Yếu Luận (Abhidhamma Atthasangaha)

Biên soạn
Phật Pháp (đồng tác giả)
Đường về xứ Phật (đồng tác giả)
Những ngày và những lời dạy cuối cùng của Đức Phật
Đại Thừa và sự liên hệ với Tiểu Thừa
Sách dạy Pàli (3 tập)
Chữ hiếu trong Đạo Phật
Hành Thiền
Lịch sử Đức Phật Thích Ca
Hãy tự mình thắp đuốc lên mà đi
Chánh Pháp và hạnh phúc

Bằng tiếng Anh
H'suan T'sang, The Pilgrim and Scholar (Huyền Trang, Nhà Chiêm bái và Học giả – NS Thích Nữ Trí Hải dịch Việt)
Fa–Hsien, the Unassuming Pilgrim (Pháp Hiển, Nhà Chiêm bái khiêm tốn – NS Thích Nữ Trí Hải dịch Việt)
Milindapanha and Nàgasenabhikhusùtra – A Comparative Study
The Chinese Madhyama Àgama and the Pàli Mahjjhima Nikàya – A Comparative Study (Luận án Tiến sĩ Phật học)
Some Teachings of Lord Buddha on Peace Harmony and Humandignity

Chú thích

Liên kết ngoài
Tiểu sử Hòa Thượng Thích Minh Châu
Các bài viết về tang lễ Hòa Thượng Thích Minh Châu, 2012
Phỏng vấn Thích Minh Châu, 1981

Tăng sĩ Việt Nam
Người Quảng Nam
Người Nghệ An
Huân chương Hồ Chí Minh
Huân chương Độc lập
Huân chương Đại đoàn kết
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa X
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa IX


title: Cormons

text:
Cormons () là một đô thị ở tỉnh Gorizia thuộc vùng Friuli-Venezia Giulia, nằm ở vị trí cách khoảng 45 km về phía tây bắc của Trieste và khoảng 12 km về phía tây của Gorizia, on the border with Slovenia. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 7.639 người và diện tích là 34,6 km².

Đô thị Cormons có các frazioni (đơn vị cấp dưới, chủ yếu là thôn làng) Angoris, Borgnano, Brazzano, Giassico, San Rocco di Brazzano, Novali, Castelletto, Plessiva, Povia, Fornaci, Roncada, và Monticello di Cormons.

Cormons giáp các đô thị sau: Brda (Slovenia), Capriva del Friuli, Chiopris-Viscone, Corno di Rosazzo, Dolegna del Collio, Mariano del Friuli, Medea, Moraro, San Floriano del Collio, San Giovanni al Natisone.

Biến động dân số

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune.cormons.go.it/
 Cormòns live streaming webcam, click here!

Tỉnh Gorizia


title: Propsephus modestissimus

text:
Propsephus modestissimus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Cobos miêu tả khoa học năm 1970.

Chú thích

Tham khảo

Propsephus


title: Conoderus tapovanensis

text:
Conoderus tapovanensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Vats & Chauhan miêu tả khoa học năm 1992.

Chú thích

Tham khảo

Conoderus


title: Saint-Ybars

text:
Saint-Ybars là một xã trong vùng Occitanie, thuộc tỉnh Ariège, quận Pamiers, tổng Le Fossat. Tọa độ địa lý của xã là 43° 14' vĩ độ bắc, 01° 23' kinh độ đông. Saint-Ybars nằm trên độ cao trung bình là 290 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 213 mét và điểm cao nhất là 334 mét. Xã có diện tích 24,31 km², dân số vào thời điểm 1999 là 561 người; mật độ dân số là 23 người/km².

Thông tin nhân khẩu

Xem thêm
Xã của tỉnh Ariège

Tham khảo

Xã của Ariège


title: Định Hưng, Bảo Định

text:
Định Hưng (chữ Hán giản thể: 定兴县, âm Hán Việt: Định Hưng huyện) là một huyện thuộc địa cấp thị Bảo Định, tỉnh Hà Bắc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 714 ki-lô-mét vuông, dân năm 1999 là 548.209 người. Mã số bưu chính là của huyện Định Hưng là 074200. Chính quyền huyện đóng ở trấn Định Hưng. Về mặt hành chính, huyện Định Hưng được chia thành 4 trấn, 12 hương.
Trấn: Định Hưng, Cố Thành, Hiền Ngu, Bắc Hà.
Hương: Trương Gia Trang, Thiên Cung, Đông Ljac Bảo, Tiểu Châu Trang, Liễu Trác, Cao Lý, Diệu Thôn, Dương Thôn, Lý Úc Trang, Bắc Điền, Bắc Nam Thái, Tiêu Thôn.

Tham khảo

Bảo Định, Hà Bắc
Đơn vị cấp huyện Hà Bắc


title: Neusäß

text:
Neusäß là một đô thị trong huyện Augsburg, Bavaria, Đức. Đô thị này nằm bên sông Schmutter và giáp thành phố Augsburg. Dân số cuối năm 2006 là 21.750 người.

Các khu phố

 Alt-Neusäß
 Hainhofen
 Hamel
 Westheim
 Schlipsheim
 Täfertingen
 Ottmarshausen
 Steppach

Neusaess là kết quả của việc hợp nhất 8 làng vào năm 1972 và 1977 để tránh bị sáp nhập vào thành phố Augsburg.

Đô thị này có các công trình nổi bật:

 Pilgrimage church Maria Loreto on the Kobel (Westheim)
 Schloss Hainhofen
 Schloss Hamel
 Bismarckturm (Steppach)
 Titania hot springs
 Schmutter

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang mạng chính thức
Kommunalstatistik von Neusäß  (Bayerisches Landesamt für Statistik und Datenverarbeitung, Stand 2004)


title: Crazannes

text:
Crazannes là một xã trong tỉnh Charente-Maritime trong vùng Nouvelle-Aquitaine, tây nam nước Pháp. Xã Crazannes nằm ở khu vực có độ cao từ 2-28 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Charente-Maritime


title: Vexillum kraussi

text:
Vexillum kraussi là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Costellariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Vexillum


title: Hyphydrus decemmaculatus

text:
Hyphydrus decemmaculatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Wehncke miêu tả khoa học năm 1877.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Hyphydrus


title: Đình công

text:
Đình công hay bãi công là sự kiện lao động ngừng lại vì rất nhiều công nhân từ chối tiếp tục làm việc. Cuộc đình công thường diễn ra vì các công nhân cảm thấy bất bình đối với điều kiện lao động, chế độ tiền lương... Các cuộc đình công bắt đầu có ảnh hưởng vào Cách mạng công nghiệp, khi các tập thể lao động bắt đầu có vị trí quan trọng tại các nhà máy và mỏ. Nhiều nước vội vàng cấm không được đình công, vì những người chủ nhà máy có nhiều thế lực chính trị hơn những công nhân. Phần nhiều quốc gia phương Tây lại công nhận cuộc đình công vào cuối thế kỷ 19 hay đầu thế kỷ 20.

Các cuộc đình công đôi khi được sử dụng để ép chính quyền thay đổi các chính sách. Thỉnh thoảng, một cuộc đình công có thể làm một đảng chính trị mất quyền lực. Một ví dụ lớn là cuộc đình công tại Xưởng đóng tàu Gdańsk ở Ba Lan do Lech Wałęsa dẫn đầu. Cuộc đình công này góp phần quan trọng trong cuộc đấu tranh giành thay đổi chính trị tại Ba Lan và giúp lật đổ những chính quyền cộng sản ở Đông Âu.

Tham khảo

Biểu tình
Tranh luận lao động
Phản kháng
Tả phái


title: Coelioxys doeringi

text:
Coelioxys doeringi là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Holmberg mô tả khoa học năm 1916.

Chú thích

Tham khảo

D
Động vật được mô tả năm 1916


title: Ruschia namusmontana

text:
Ruschia namusmontana là một loài thực vật thuộc họ Aizoaceae. Đây là loài đặc hữu của Namibia. Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng nhiều đá và sa mạc lạnh.

Chú thích

Tham khảo

 Loots, S. 2004. Ruschia namusmontana. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Namibia
Ruschia


title: Chernivtsi (tỉnh)

text:
Tỉnh 'Chernivtsi (, Chernivets’ka oblast’) là một tỉnh của Ukraina.
Tỉnh lỵ đóng ở Chernivtsi. Tỉnh có diện tích 8097 km2, dân số thời điểm 1/5/2004 là 913.275 người. Tỉnh nằm ở phía tây Ukraina, giáp các vùng vùng Nord-Vest và Nord-Est của România và các khu Briceni và Ocniţa của Moldova. Tỉnh có 75 sông dài trên 10 km.

Tham khảo

Tỉnh của Ukraina
Tỉnh Lviv


title: Boninagrion

text:
Boninagrion là một chi chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae. Đây là chi đơn loài, với loài duy nhất tên Boninagrion ezoin.

Chú thích

Tham khảo

Coenagrionidae


title: Isacantha

text:
Isacantha là một chi bọ cánh cứng trong họ Belidae.

Các loài
 Isacantha bimaculatus
 Isacantha congesta
 Isacantha exiguus
 Isacantha grayi
 Isacantha incultus
 Isacantha papulosus
 Isacantha rhinotioides

Chú thích

Tham khảo

Belidae


title: Phùng

text:
Phùng có thể là tên của:
Làng Phùng (nay là thị trấn Phùng) huyện Đan Phượng, Hà Nội, nằm trên quốc lộ 32, nổi tiếng với nem Phùng
Họ Phùng của người Á Đông


title: Klein Schwechten

text:
Klein Schwechten là một đô thị thuộc huyện Stendal, bang Sachsen-Anhalt, Đức. Đô thị Klein Schwechten có diện tích 18,91 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 535 người.

Tham khảo


title: La Ferté-Saint-Aubin

text:
La Ferté-Saint-Aubin là một xã trong tỉnh Loiret, vùng Centre-Val de Loire bắc trung bộ nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 93-137 mét trên mực nước biển.

Sông Cosson chảy qua thị trấn.

Tham khảo

Fertesaintaubin


title: Ecnomina gullea

text:
Ecnomina gullea là một loài Trichoptera trong họ Ecnomidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Ecnomina


title: Poecilmitis pyramus

text:
Pyramus Opal (Poecilmitis pyramus) là một loài bướm ngày in the Lycaenidae family. It is endemic to South Africa, ở đó nó is found on the northern slopes of the Swartberg, the Kammanassie Mountains and the Langeberg in the West Cape.

The wingspan is 32–36 mm for males and 32–38 mm for females. Adults are on wing from October to January, with a peak in November. There is one extended generation per year.

The larvae feed on Thesium, Osteospermum asperulum and Dimorphotheca montana. They are attended to by Crematogaster peringueyi ants.

Ghi chú

Chrysoritis
Côn trùng Nam Phi
Động vật đặc hữu Nam Phi


title: Tarsomegamerus

text:
Tarsomegamerus là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 2005 bởi Zhang.

Các loài
Chi này gồm các loài:
 Tarsomegamerus mesozoicus Zhang, 2005

Chú thích

Tham khảo

Họ Ánh kim


title: (69998) 1998 XD

text:
(69998) 1998 XD là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 1 tháng 12 năm 1998.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 69001–70000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1998
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Lasioglossum gossypiellum

text:
Lasioglossum gossypiellum là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1945.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1945


title: Lasioglossum hirsutifrons

text:
Lasioglossum hirsutifrons là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1946.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1946


title: Melanoides polymorpha

text:
Melanoides polymorpha là một loài ốc nước ngọt có mang và nắp (động vật chân bụng)|nắp ốc, là động vật chân bụng sống dưới nước động vật thân mềm trong họ Thiaridae.

Đây là loài đặc hữu của Malawi. Môi trường sống tự nhiên của chúng là hồ nước ngọt. Nó bị đe dọa do mất nơi sống.

Chú thích

Tham khảo

Động vật Malawi
Melanoides


title: Giáo phận Cần Thơ

text:
Giáo phận Cần Thơ (tiếng Latin: Dioecesis Canthoensis) là một giáo phận Công giáo Rôma tại Việt Nam. Vào năm 2017, giáo phận có diện tích rộng 13.257 km², tương ứng các tỉnh Hậu Giang, Sóc Trăng, Bạc Liêu, Cà Mau và thành phố Cần Thơ (trừ quận Thốt Nốt và huyện Vĩnh Thạnh), có 191.462 giáo dân (chiếm 3,4% dân số). Số linh mục của giáo phận là 240 vị, có 139 giáo xứ, 5 giáo họ và 19 giáo điểm trên tổng số dân trên địa bàn là 5.580.701 người.

Giáo phận hiện đang được cai quả bởi Giám mục chính tòa Stêphanô Tri Bửu Thiên, (từ năm 2010) và Giám mục phó Phêrô Lê Tấn Lợi (từ năm 2023).

Lịch sử
Lịch sử truyền giáo tại Việt Nam ghi nhận, vào năm 1555, một giáo sĩ dòng Đa Minh là Gaspar de la Cruz đã đặt chân lên đất Hà Tiên, bấy giờ vẫn còn thuộc vương quốc Khmer. Tuy nhiên đây là một chặng dừng ngắn ngủi của ông trên đường từ Malacca đến Quảng Châu.

Năm 1659, Tòa Thánh lập 2 giáo phận đầu tiên tại Việt Nam. Trong gần 200 năm, địa phận giáo phận Cần Thơ ngày nay thuộc Giáo phận Đàng Trong thời bấy giờ. Năm 1844, Giáo phận Đàng Trong được chia thành hai giáo phận Tây Đàng Trong và Đông Đàng Trong. Chỉ 6 năm sau đó, năm 1850, Giáo phận Tây Đàng Trong được chia thành hai: Giáo phận Tây Đàng Trong (Nam Kỳ Lục tỉnh) và Giáo phận Cao Miên (còn gồm cả Vương quốc Champasak). Năm 1868, hai tỉnh Hà Tiên và Châu Đốc (tên cũ là An Giang) của Nam Kỳ lục tỉnh được sáp nhập vào Giáo phận Cao Miên. Địa giới giáo phận Cần Thơ ngày nay thuộc Giáo phận Cao Miên (năm 1924 đổi thành Nam Vang) khi đó.

Ngày 20 tháng 9 năm 1955, Giáo hoàng Piô XII ra Sắc chỉ Quod Christus tách phần đất của Việt Nam thuộc Giáo phận Nam Vang gồm 10 tỉnh lúc đó: An Giang, Kiên Giang, Phong Dinh, Chương Thiện, Ba Xuyên, Châu Đốc, Bạc Liêu, Hà Tiên, Sa Đéc và An Xuyên để thành lập một giáo phận mới lấy tên gọi là Giáo phận Cần Thơ, đặt tân Giám mục Phaolô Nguyễn Văn Bình làm Đại diện Tông tòa. Khi thành lập, giáo phận Cần Thơ có 148.610 giáo dân, 110 linh mục, 300 nữ tu dòng Chúa Quan Phòng, 10 nữ tu dòng Con Đức Mẹ, 3 nữ tu tu hội Bác Ái Vinh Sơn, 11 sư huynh dòng La San và 9 đại chủng sinh. Đến ngày 24 tháng 11 năm 1960, Tòa Thánh thiết lập Hàng Giáo phẩm Việt Nam, nâng giáo phận hiệu tòa Cần Thơ lên hàng giáo phận chính tòa, thuộc Giáo tỉnh Saigòn.

Ba ngày sau, ngày 27 tháng 11 năm 1960, Tòa Thánh tách 4 tỉnh của giáo phận Cần Thơ là An Giang, Kiên Giang, Châu Đốc và Hà Tiên để lập Giáo phận Long Xuyên, một phần tỉnh An Giang (Cù Lao Tây và Hồng Ngự) nhập vào Giáo phận Mỹ Tho, phần khác của tỉnh là Sa Đéc nhập vào Giáo phận Vĩnh Long. Sau khi phân chia, giáo phận Cần Thơ chỉ còn diện tích hơn 13.000 km2 với 67 linh mục và 56.200 giáo dân trên tổng số dân là 1,410,000 người.

Ngày nay, Giáo phận Cần Thơ nằm về phía hữu ngạn sông Hậu Giang, Đông Bắc giáp Giáo phận Vĩnh Long (tả ngạn sông Hậu); Tây Bắc giáp Giáo phận Long Xuyên; Tây giáp vịnh Thái Lan, Đông giáp biển Đông. Tổng diện tích 13.258 km2, tương ứng địa bàn 5 tỉnh thành Thành phố Cần Thơ (trừ huyện Thốt Nốt thuộc giáo phận Long Xuyên), Hậu Giang, Sóc Trăng, Bạc Liêu và Cà Mau, theo Báo cáo Mục vụ 2014, có 187.846 giáo dân (2.691 người Khmer và 475 người Hoa), 207 linh mục, 344 tu sĩ đang phục vụ trên 143 họ đạo (116 có LM, 27 không có LM). Toàn giáo phận gồm 7 giáo hạt: Cần Thơ, Đại Hải, Trà Lồng, Vị Thanh, Sóc Trăng, Bạc Liêu và Cà Mau. Với 94 giáo xứ có linh mục và 35 họ đạo không có linh mục. Địa bàn giáo phận nằm gọn trong vùng đồng bằng sông Cửu Long với hệ thống sông ngòi chằng chịt như sông Hậu Giang, Cái Tư, kênh Quảng Lộ, kênh Sáng Sà No, kênh Phụng Hiệp... Thành phần dân cư đa số là người Kinh, ngoài ra còn có người Khmer (khoảng 50.000) và người Hoa (nhất là vùng Sóc Trăng và Bạc Liêu).

Địa giới giáo phận: phía bắc giáp giáo phận Long Xuyên và giáo phận Vĩnh Long, phía nam và phía đông giáp biển Đông, phía tây giáp vịnh Thái Lan.

Các danh địa giáo phận

Nhà thờ chính tòa và Tòa Giám mục

Nhà thờ Trái tim Cực sạch Đức Mẹ ở Cần Thơ được chỉ định làm Nhà thờ chính tòa của giáo phận.

Thánh địa hành hương
Trung tâm Hành Hương Cha Phanxicô Trương Bửu Diệp

Trung tâm Hành Hương Đức Mẹ Fatima Rạch Súc

Các nhà thờ và tu viện lớn
 Đại chủng viện Thánh Quý
 Hội Dòng Chúa Quan Phòng tỉnh dòng Cần Thơ
 Hội Dòng Mến Thánh Giá Cần Thơ
 Hội Dòng Con Đức Mẹ Cần Thơ
 Trung tâm Mục Vụ Giáo phận Cần Thơ

Cơ sở Giáo phận
1. Tòa Giám mục Cần Thơ

12 Nguyễn Trãi, phường An Hội, quận Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ

Tel: (0292) 3813 655

2. Nhà thờ chính tòa Cần Thơ

14 Nguyễn Thị Minh Khai, phường An Lạc, quận Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ

Tel: (0292)3 821-557

3. Đại chủng viện Thánh Phêrô Đoàn Công Quý

87/1 Võ Tánh, phường Lê Bình, quận Cái Răng, thành phố Cần Thơ

Tel: (0292)3 846-617

4. Tu Viện dòng Chúa Quan Phòng, nhánh Portieux

362 Tầm Vu, phường Hưng Lợi, quận Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ

Tel: (0292)3 838-146

5. Dòng Con Đức Mẹ Cần Thơ

480 Cách Mạng Tháng Tám, phường Bùi Hữu Nghĩa, quận Bình Thủy, thành phố Cần Thơ

Tel: (0292)3 826 395

6. Dòng Mến Thánh Giá Cần Thơ

99 Tôn Đức Thắng, phường 5, thành phố Sóc Trăng

Tel: (0299)3 820484

7. CĐ Bác Ái Vinh Sơn

43/9 Trần Hưng Đạo, phường An Nghiệp, quận Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ

Tel: (0299)3 830 306;

(0299)3 833 809

8. CĐ Tận Hiến Truyền giáo

14/3 Nguyễn Thị Minh Khai, phường An Lạc, quận Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ

Tel: (0292)3 825 810

9. CĐ Thánh Gia

233/4 đường 30/4, phường Hưng Lợi, quận Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ

Tel: (0292)3 838 094

10. CĐ Đa Minh

Tel: 0932 777 755

11. CĐ Phanxicô

112/60 đường 3/2, phường Hưng Lợi, quận Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ

Tel:

12 Nhà Hưu Linh mục Cần Thơ

22/5 Trần Ngọc Quế, phường Xuân Khánh, quận Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ

13. Trung tâm Phanxicô, kính nhớ cha P.X. Trương Bửu Diệp

Ấp 2, xã Tân Phong, thị xã Giá Rai, tỉnh Bạc Liêu

Tel: (0291)3 850-418

Hạt Cần Thơ
1. Họ đạo An Bình (Rau Răm)

55/1 đường 923, khu vực 8, phường An Bình, quận Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ

Tel: (0710)3 847-123

2. Họ đạo An Hội

64 Cách Mạng Tháng Tám, phường Cái Khế, quận Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ

Tel: (0710)3 760 565

3. Họ đạo An Hòa

22 đường 3-2, phường Hưng Lợi, quận Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ

Tel: (0710)3 738 003

4. Họ đạo An Thạnh

249 đường 30-4, phường Hưng Lợi, quận Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ

Tel: (0710)3 838-056

5. Họ đạo Bình An (Rạch Súc Trong)

Khu dân cư Bình Nhật A, phường Long Hòa, quận Bình Thủy, thành phố Cần Thơ

Tel: (0710)3 884-906

6. Họ đạo Bình Thủy

480 Cách Mạng Tháng Tám, phường An Thới, quận Bình Thủy, thành phố Cần Thơ

Tel: (0710)3 884-635

7. Họ đạo Cái Chanh

Ấp Khánh Hội A, thị trấn Ngã Sáu, huyện Châu Thành, tỉnh Hậu Giang

Tel: (0710)3 912-123

8. Họ đạo Cái Răng

Lộ Bà Cai, khu vực Yên Hòa, phường Lê Bình, quận Cái Răng, thành phố Cần Thơ

Tel: (0710)2 213 845

9. Họ đạo Cái Tắc

695 Ấp Tân Phú, thị trấn Cái Tắc, huyện Châu Thành A, tỉnh Hậu Giang

Tel: (0711)3 8384897

10. Họ đạo Chính Tòa

14 Nguyễn Thị Minh Khai, phường An Lạc, quận Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ

Tel: (0710)3 821-557

11. Họ đạo Cờ Đỏ

Ấp Thới Thuận, thị trấn Cờ Đỏ, huyện Cờ Đỏ, thành phố Cần Thơ

Tel: (0710). 3865 483

12. Họ đạo Định Môn

Ấp Định Phước, xã Định Môn, huyện Thới Lai, thành phố Cần Thơ.

Tel: (0710)3 860330 (Cộng đoàn nữ tu)

13. Họ đạo Lộ 20

357 Nguyễn Văn Cừ, phường An Hòa, quận Ninh Kiều, quận Cần Thơ

Tel: (0710)3 893-734

14. Họ đạo Ô Môn:

263 Trần Hưng Đạo, khu vực 14, phường Châu Văn Liêm, quận Ô Môn, thành phố Cần Thơ.

Tel: (0710)3 861-513; Cha phó: (0710)3 661 513

15. Họ đạo Rạch Gòi

Ấp Phú Xuân, xã Thạnh Hòa, huyện Phụng Hiệp, tỉnh Hậu Giang

Tel: (0711)3 849-813

16. Họ đạo Rạch Súc

Khu dân cư Bình Nhật B, phường Long Hòa, quận Bình Thủy, thành phố Cần Thơ

Tel: (0710)3 884-906

17. Họ đạo Tham Tướng

63 Mậu Thân, phường Xuân Khánh, quận Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ

Tel: (0710)3 821-187

18. Họ đạo Thới Hòa

85 Phạm Ngũ Lão, phường Thới Bình, quận Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ

Tel: (0710)3 832-240

19. Họ đạo Thới Lai

Xã Thới Lộc, huyện Thới Lai, thành phố Cần Thơ

Tel: (0710)3 689-534

20. Họ đạo Thới Long Xuân

Ấp Thới Giai, xã Giai Xuân, huyện Phong Điền, thành phố Cần Thơ

Tel: (0710)3 748-118

21. Họ đạo Thới Thạnh

43 Trần Hưng Đạo, phường An Cư, quận Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ

Tel: (0710)3 830-615

22. Họ đạo Tòa Giám mục

12 Nguyễn Trãi, phường Tân An, quận Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ

Tel: (0710)3 616-815

23. Họ đạo Trường Long

Ấp Trường Thọ I, xã Trường Long, huyện Phong Điền, thành phố Cần Thơ

Tel: (0710)3 850-140

24. Họ đạo Trường Thành (Ba Mít)

Ấp Trường Đông, xã Trường Thành, huyện Thới Lai, thành phố Cần Thơ

Tel: (0710)3 692-461

Hạt Vị Thanh
1. Họ đạo Bảy Ngàn

Ấp 3A, xã Tân Hòa, huyện Châu Thành, tỉnh Hậu Giang

Tel: (0711)3 959-312

2. Họ đạo Cái Nhum

Ấp 2, xã Vĩnh Thuận Đông, huyện Long Mỹ, tỉnh Hậu Giang

Tel: (0711)3 568735

3. Họ đạo Kinh tế Mới

Ấp 12, xã Vị Trung, huyện Vị Thủy, Ttỉnh Hậu Giang

Tel: (0711)3 877-154

4. Họ đạo Long Mỹ

Đường Nguyễn Trung Trực, khu phố 5, phường Thuận An, thị xã Long Mỹ, tỉnh Hậu Giang

Tel: (0711)3 873474

5. Họ đạo Lương Hòa

Ấp 1, xã Lương Tâm, huyện Long Mỹ, tỉnh Hậu Giang

Tel: (0711)3 363-1057

6. Họ đạo Lương Thiện

Ấp 8, xã Lương Tâm, huyện Long Mỹ, tỉnh Hậu Giang

Tel: (0711)3 556-321

7. Họ đạo Tân Phú (Bào Ráng)

Ấp 6, xã Lương Nghĩa, huyện Long Mỹ, tỉnh Hậu Giang

Tel:: (0711)3.556.158—Dd:0919.132.063

8. Họ đạo Tôma

Ấp 4, xã Lương Tâm, huyện Long Mỹ, tỉnh Hậu Giang

Tel: (0711)3 556321

9. Họ đạo Trà Ban

Ấp Tân Bình I, xã Long Phú, thị xã Long Mỹ, tỉnh Hậu Giang

Tel: 0711)6278534 – 0918025415

10. Họ đạo Vị Hưng

Khu phố 2, phường 4, thành phố Vị Thanh, tỉnh Hậu Giang

Tel: (0711)3 876-708

11. Họ đạo Vị Thanh

Khu phố 4, phường 1, thành phố Vị Thanh, tỉnh Hậu Giang

Tel: (0711)3 877-142

12. Họ đạo Vị Tín

18 Nguyễn Trãi, phường 4, thành phố Vị Thanh, tỉnh Hậu Giang

Điện Thoại: (0711)3 876-063

13. Họ đạo Vịnh Chèo

Ấp 3, xã Vĩnh Thuận Tây, huyện Vị Thủy, tỉnh Hậu Giang

Tel: (0711)3 568-644

14. Họ đạo Xavier

Ấp 3, xã Vĩnh Thuận Tây, huyện Vị Thủy, tỉnh Hậu Giang

Tel: (0711) 2248 839

Hạt Đại Hải
1. Họ đạo Ba Trinh

Ấp 5A, xã Ba Trinh, huyện Kế Sách, tỉnh Sóc Trăng

Tel: (079)3 879-510

2. Họ đạo Bắc Hải

Ấp Bắc Hải, xã Đại Hải, huyện Kế Sách, tỉnh Sóc Trăng

Tel: (079)3 879-184

3. Họ đạo Cồn Mỹ Phước

Ấp Mỹ Phước, xã Nhơn Mỹ, huyện Kế Sách, tỉnh Sóc Trăng

Tel: (079)3 878-142

4. Họ đạo Đại Hải

Ấp Nam Hải, xã Đại Hải, huyện Kế Sách, tỉnh Sóc Trăng

Tel: (079)3 879-008

5. Họ đạo Kế Sách.

Thị trấn Kế Sách, huyện Kế Sách, tỉnh Sóc Trăng

Tel:: (079)3 878142.

6. Họ đạo Kim Phụng

Phường Hiệp Lợi, thành phố Ngã Bảy, tỉnh Hậu Giang

Tel: (0293)3 867-992

7. Họ đạo Lương Hiệp

Khu dân cư Xẻo Vông B, phường Hiệp Lợi, thành phố Ngã Bảy, tỉnh Hậu Giang

Tel: (0293)3 867-133

8. Họ đạo Nam Hải

Ấp Nam Hải, xã Đại Hải, huyện Kế Sách, tỉnh Sóc Trăng

Tel: (079)3 879-006

9. Họ đạo Trà Canh

Ấp Trà Canh A2, xã Thuận Hòa, huyện Châu Thành, tỉnh Sóc Trăng

Tel: (079)3 834 674

10. Họ đạo Nhơn Mỹ

Ấp Mỹ Yên, xã Nhơn Mỹ, huyện Kế Sách, tỉnh Sóc Trăng

Tel: (079)3 882-059

11. Họ đạo Phụng Hiệp

Phường Ngã Bảy, thành phố Ngã Bảy, tỉnh Hậu Giang

Tel: (0293)3 866-991

12. Họ đạo Phụng Tường

Ấp Xẻo Môn, xã Phụng Hiệp, huyện Phụng Hiệp, tỉnh Hậu Giang

Tel: (0293)3 867-859

13. Họ đạo Rạch Vọp

Ấp An Hòa, xã An Lạc Tây, huyện Kế Sách, tỉnh Sóc Trăng

Tel: (079)3 878-864

14. Họ đạo Trà Ếch

Ấp An Thạnh, xã An Lạc Tây, huyện Kế Sách, tỉnh Sóc Trăng

Tel: (079)3 882546

15. Họ đạo Thái Hải

Phường Hiệp Thành, thành phố Ngã Bảy, tỉnh Hậu Giang

Tel: (0293)3 866-726

16. Họ đạo Thiết An

Ấp Đông Hải, xã Đại Hải, huyện Kế Sách, tỉnh Sóc Trăng

Tel: (079)3 879-008

17. Họ đạo Từ Xá

Ấp Ba Rinh, xã Đại Hải, huyện Kế Sách, tỉnh Sóc Trăng

Tel: (079)3 879-422

18. Họ đạo Trung Hải

Ấp Trung Hải, xã Đại Hải, huyện Kế Sách, tỉnh Sóc Trăng

Tel: (079)3 879-473

19. Họ đạo Vinh Phát

Phường Ngã Bảy, thành phố Ngã Bảy, tỉnh Hậu Giang

Tel: (0293)3 867-505

20. Họ đạo Xuân Hòa

Ấp Hòa Lộc I, xã Xuân Hòa, huyện Kế Sách, tỉnh Sóc Trăng

Tel: (079)3 880-189

Hạt Sóc Trăng
1. Họ đạo Ba Rinh

Ấp Mỹ Phú, xã Thiện Mỹ, huyện Mỹ Tú, tỉnh Sóc Trăng

Tel: (079)33 3871-593

2. Họ đạo Bãi Giá

Xã Trung Bình, huyện Trần Đề, tỉnh Sóc Trăng

Tel: (079)3 846-798

3. Họ đạo Chàng Ré

Ấp Phú Thuận, xã Thạnh Phú, huyện Mỹ Xuyên, tỉnh Sóc Trăng

Tel: (079)3 853-983

4. Họ đạo Cồn Tròn

Ấp Nguyễn Tăng, xã Đại Ân I, huyện Cù Lao Dung, tỉnh Sóc Trăng

Tel: (079) 2479.006

5. Họ đạo Đại Ngãi

Ấp Ngãi Hội 2, thị trấn Đại Ngãi, huyện Long Phú, tỉnh Sóc Trăng

Tel: (079)3 858-538

6. Họ đạo Đại Tâm

Ấp Đại Ân, xã Đại Tâm, huyện Mỹ Xuyên, tỉnh Sóc Trăng

Tel: 0918 362185 – Cha Phêrô Tống Văn Năm

7. Họ đạo Hòa Hinh

Ấp Hòa Hinh, xã Ngọc Đông, huyện Mỹ Xuyên, tỉnh Sóc Trăng

Tel: (079)3 855-271

8. Họ đạo Hòa Lý

Ấp Hòa Lý, xã Ngọc Tố, huyện Mỹ Xuyên, tỉnh Sóc Trăng

Tel: (079)3 855-213

9. Họ đạo Hòa Thượng

Ấp Hòa Thượng, xã Ngọc Đông, huyện Mỹ Xuyên, tỉnh Sóc Trăng

Tel: (079)3 855-249

10. Họ đạo Long Phú

Thị trấn Long Phú, huyện Long Phú, tỉnh Sóc Trăng

Tel: (079)3 840-098

11. Họ đạo Mỹ Xuyên

39 Hương lộ 14, thị trấn Mỹ Xuyên, huyện Mỹ Xuyên, tỉnh Sóc Trăng

Tel: (079)3 851-167

12. Họ đạo Ngan Rô

Ấp Ngan Rô 2, xã Đại Ân 2, huyện Trần Đề, tỉnh Sóc Trăng

Tel: (079)3 842-215

13. Họ đạo Nhu Gia

Khu 4 (Nhu Gia), xã Thạnh Phú, huyện Mỹ Xuyên, tỉnh Sóc Trăng

Tel: (079)3 853-983

14. Họ đạo Rạch Tráng

Ấp An Nghiệp, xã An Thạnh III, huyện Cù Lao Dung, tỉnh Sóc Trăng

Tel:: (079)3 848 328

15. Họ đạo Sa Keo

Ấp Tân Phước, xã Thạnh Tân, huyện Thạnh Trị, tỉnh Sóc Trăng

Tel: 0944014531 (cha sở Clé Nguyễn Văn Lanh)

16. Họ đạo Sóc Trăng

Khóm 2, phường 8, thành phố Sóc Trăng, tỉnh Sóc Trăng

Tel: (079)3 828-365

17. Họ đạo Tam Sóc

Ấp Tam Sóc, xã Mỹ Thuận, huyện Mỹ Tú, tỉnh Sóc Trăng

Tel: (079)3 871-094

18. Họ đạo Tân Thạnh

Ấp Cái Quanh, xã Tân Thạnh, huyện Long Phú, tỉnh Sóc Trăng

Tel: (079)3 840-098

19. Họ đạo Trung Bình Khmer

Ấp Chợ, xã Trung Bình, huyện Trần Đề, tỉnh Sóc Trăng

Tel: (079)3 846-884 - 0963232778

20. Họ đạo Việt Kiều

Thành phố Sóc Trăng, tỉnh Sóc Trăng

Tel: (079)3 821-875

Hạt Trà Lồng
1. Họ đạo Bô Na

Ấp Phương Hòa I, xã Hưng Phú, huyện Mỹ Tú, tỉnh Sóc Trăng

Tel: (079)3 873-064

2. Họ đạo Cái Trầu

Ấp Vĩnh Kiên, xã Vĩnh Quới, huyện Thạnh Trị, tỉnh Sóc Trăng

Tel: (079)3 869-160

3. Họ đạo Đồng Lào

Xã Mỹ Phước, huyện Mỹ Tú, tỉnh Sóc Trăng

Tel: (079)2 214479

4. Họ đạo Đường Láng

Ấp Phước Thọ I, xã Mỹ Phước, huyện Mỹ Tú, tỉnh Sóc Trăng

Tel: (079)3 875-727

5. Họ đạo Fatima

Ấp Mỹ Lợi C, xã Mỹ Tú, huyện Mỹ Tú, tỉnh Sóc Trăng

Tel: (079)3 871-488

6. Họ đạo Hậu Bối

Ấp Phương Hòa 3, xã Hưng Phú, huyện Mỹ Tú, tỉnh Sóc Trăng

Tel: (079)3 873-083

7. Họ đạo Kinh Đức Bà

Ấp Phương Thạnh, xã Phương Phú, huyện Phụng Hiệp, tỉnh Hậu Giang

Tel: (0711)3 875-742

8. Họ đạo Kinh Lý

Ấp Mới, xã Long Hưng, huyện Mỹ Tú, tỉnh Sóc Trăng

Tel: 0162 6613546 (Cộng đoàn nữ tu)

9. Họ đạo Mỹ Phước

Ấp Phước Thọ B, xã Mỹ Phước, huyện Mỹ Tú, tỉnh Sóc Trăng

Tel: (079)3 871-489

10. Họ đạo Ngã Năm

Thị trấn Phú Lộc, huyện thạnh Trị, tỉnh Sóc Trăng

Tel: (079)3 869651

11. Họ đạo Ô Ven

Ấp Phước Thọ A, xã Mỹ Phước, huyện Mỹ Tú, tỉnh Sóc Trăng

Tel: (079)3 870166 (Cộng đoàn nữ tu)

12. Họ đạo Tân Lập

Ấp Tân Hòa C, xã Long Hưng, huyện Mỹ Tú, tỉnh Sóc Trăng

Tel: (079)3 870-220

13. Họ đạo Tân Thành

Ấp Tân Thành B, xã Long Tân, huyện Thạnh Trị, tỉnh Sóc Trăng

Tel: (079)3 870-029

14. Họ đạo Thánh Tâm

Xã Hưng Phú, huyện Mỹ Tú, tỉnh Sóc Trăng

Tel: (079)2 474652

15. Họ đạo Trà Cú

Ấp Tân Lập A, phường 2, thị xã Ngã Năm, tinh Sóc Trăng

Tel: (079)3 870-194

16. Họ đạo Trà Rằm

Phường Trà Lồng, thị xã Long Mỹ, tỉnh Hậu Giang

Tel: 0916.311.068 (Cha Pr. Nguyễn Văn Chính)

17. Họ đạo Trà Lồng

Ấp Long An, xã Long Phú, thị xã Long Mỹ, tỉnh Hậu Giang

Tel: (0711)3 875-818

18. Họ đạo Vĩnh Lợi

Ấp 18, xã Tân Long, thị xã Ngã Năm, tỉnh Sóc Trăng

Tel: (079)2 206 806

Hạt Bạc Liêu

1. Họ đạo Bạc Liêu

Khóm 2, phường 2, thành phố Bạc Liêu, tỉnh Bạc Liêu

Tel: (0781)3 822-090

2. Họ đạo Bến Bàu

Ấp Bến Bàu, xã Vĩnh Lộc, huyện Hồng Dân, phường Bạc Liêu

Tel: (0781)3 975-951

3. Họ đạo Chủ Chí

Phường 1, thị xã Giá Rai, tỉnh Bạc Liêu

Tel: 0913.631.736 (Cha Pr. Phan Văn Ngộ)

4. Họ đạo Đất Sét

Ấp Vĩnh Bình, xã Vĩnh Lộc, huyện Hồng Dân, phường Bạc Liêu

Tel: (0781)3 875-951

5. Họ đạo Đức Mẹ Hồn Xác Lên Trời

Đường Nguyễn Văn Linh, phường 1, thành phố Bạc Liêu, tỉnh Bạc Liêu

Cha Pr. Nguyễn Văn Siêng

6. Họ đạo Gành Hào:

Ấp 5, thị trấn Gành Hào, huyện Đông Hải, tỉnh Bạc Liêu

Tel: (0781)3 845727

7. Họ đạo Giá Rai

Phường 1, thị xã Giá Rai, Tỉnh Bạc Liêu

Tel:

8. Họ đạo Giồng Nhãn

Ấp Giồng Nhãn, xã Hiệp Thành, thành phố Bạc Liêu, tỉnh Bạc Liêu

Tel: (0781)3 822-090

9. Họ đạo Giuse

Ấp 16, xã Vĩnh Hậu A, huyện Hòa Bình, tỉnh Bạc Liêu

Tel: 0982 840 026

10. Họ đạo Hòa Bình

Ấp 3, xã Tân Phong, thị xã Giá Rai, tỉnh Bạc Liêu

Tel: (0781)3 850-418

11. Họ đạo Khúc Tréo

Ấp Thành Thưởng A, xã An Trạch, huyện Đông Hải, tỉnh Bạc Liêu

Tel: (0781)3 850-418

12. Họ đạo Long Hà:

Ấp Long Hà, xã Điền Hải, huyện Đông Hải, tỉnh Bạc Liêu

Tel:

Cha Gs. Nguyễn Văn Kiên

13. Họ đạo Nàng Rền

Ấp Nhà Thờ, xã Hưng Thành, huyện Vĩnh Lợi, tỉnh Bạc Liêu

Tel: (0781)3 894-850

14. Họ đạo Ninh Sơn

Ấp 5, phường Hộ Phòng, thị xã Giá Rai, tỉnh Bạc Liêu

Tel: (0781)3 850-302

15. Họ đạo Phêrô

Ấp 12, xã Vĩnh Hậu A, huyện Hòa Bình, tỉnh Bạc Liêu

Tel: (0781)3 822-090

16. Họ đạo Tắc Sậy

Ấp 2, xã Tân Phong, thị xã Giá Rai, tỉnh Bạc Liêu

Tel: (0781)3 850-418

17. Họ đạo Thánh Tâm (Vĩnh Hậu)

Ấp Vĩnh Mẫn, xã Vĩnh Hậu, huyện Vĩnh Lợi, tỉnh Bạc Liêu

Tel: (0781)3 880-136

18. Họ đạo Vĩnh Hiệp

Ấp An Khoa, xã Vĩnh Mỹ B, huyện Vĩnh Lợi, tỉnh Bạc Liêu

Tel: (0781)3 880-136

19. Họ đạo Vĩnh Mỹ

Ấp Châu Phú, xã Vĩnh Mỹ A, huyện Hồng Dân, tỉnh Bạc Liêu

Tel: (0781)3 880-104

20. Họ đạo Vô Nhiễm

Ấp 15, xã Vĩnh Hậu A, huyện Hòa Bình, tỉnh Bạc Liêu

Tel: 0982 840 026

Hạt Cà Mau
1. Họ đạo Ao Kho

87/115 Huỳnh Thúc Kháng, khóm 8, phường 7, thành phố Cà Mau, tỉnh Cà Mau

Tel: (0780)3 827-355

2. Họ đạo Bàu Sen

Ấp Nam Chánh, xã Thanh Tùng, huyện Đầm Dơi, tỉnh Cà Mau

Tel: (0780)3 780-187

3. Họ đạo Cà Mau

200/20 Lý Thường Kiệt, phường 6, thành phố Cà Mau, tỉnh Cà Mau

Tel: (0780)3 822109

4. Họ đạo Cái Cấm

Ấp Cái Cấm, xã Đông Thới, huyện Cái Nước, tỉnh Cà Mau

Tel: (0780)3 851-095

5. Họ đạo Cái Đôi Vàm

Khóm 7, thị trấn Cái Đôi Vàm, huyện Phú Tân, tỉnh Cà Mau

Tel: 01232.525.222 Cha Bn. Nguyễn Tấn Đạt

6. Họ đạo Cây Bốm

Ấp Cây Bốm, xã Lương Thế Trân, huyện Cái Nước, tỉnh Cà Mau

Tel: 0906.907.103

7. Họ đạo Cái Rắn

Ấp Cái Rắn A, xã Phú Hưng, huyện Cái Nước, tỉnh Cà Mau

Tel: (091) 780-665

8. Họ đạo Hòa Thành

Ấp Tân Phong A, xã Hòa Thành, thành phố Cà Mau, tỉnh Cà Mau

Tel: (0780)3 677-018

Cha sở Pr. Nguyễn Văn Lâm: 0918450590

9. Họ đạo Hòa Trung

Ấp Hòa Trung, xã Hòa Thành, thành phố Cà Mau, tỉnh Cà Mau

Tel: 0906.699.506 Cha Pr. Nguyễn Chí Hùng

10. Họ đạo Huyện Sử

Ấp 2, xã Trí Phải, huyện Thới Bình, tỉnh Cà Mau

11. Họ đạo Kênh Ba

Ấp Tân Thành Mới, xã Rạch Cheo, huyện Phú Tân, tỉnh Cà Mau

Tel: 07803 708191

https://www.facebook.com/gtkinhba

Cha sở: Phêrô Nguyễn Việt Sử

12. Họ đạo Kinh Nước Lên

Ấp Phòng Hộ, xã Đất Mới, huyện Năm Căn, tỉnh Cà Mau

Tel: (091) 613-124

13. Họ đạo Khánh Hưng

Hợp tác xã Khánh Hưng A, xã Khánh Hải, huyện Trần Văn Thời, tỉnh Cà Mau

Tel: (0780)3 896-341

14. Họ đạo Quản Long

74 Phan Đình Phùng, khóm 6, phường 2, thành phố Cà Mau, tỉnh Cà Mau

Tel: (0780)3 832-981

https://www.facebook.com/nhathoquanlong

Chánh xứ: Linh mục Antôn Dương Văn Quyền (3/2015)

Phó xứ: Linh mục ĐaMinh Trần Nhật Trường (08/2019)

15. Họ đạo Sông Đốc

Khóm 10, thị trấn Sông Đốc, huyện Trần Văn Thời, tỉnh Cà Mau

Tel: (0780)3 892 273

16. Họ đạo Số 6 Lacua

Ấp Quyền Thiện, xã Biển Bạch Đông, huyện Thới Bình, tỉnh Cà Mau

Tel: 0935 185 135 Cha Pr. Trịnh Quốc Việt

17. Họ đạo Tân Lộc

Ấp 11, xã Tân Lộc Bắc, huyện Thới Bình, tỉnh Cà Mau

Tel: (0780)3 860-385

18. Họ đạo Tắc Vân

Xã Tắc Vân, thành phố Cà Mau, tỉnh Cà Mau

Tel: (0780)3 826-278

19. Họ đạo Thới Bình

Khóm 2, Thị trấn Thới Bình, huyện Thới Bình, tỉnh Cà Mau

Tel: 0902166560 - Cha Gs. Nguyễn Đức Vinh

20. Họ đạo U Minh

Nông trường U Minh, xã Trần Hợi, huyện Trần Văn Thời, tỉnh Cà Mau

Tel: (0780)3 894-735

Danh sách Linh mục

Các đời Giám mục quản nhiệm

Ghi chú:
: Giám mục chính tòa
: Giám mục phó, phụ tá hoặc Giám quản tông tòa, Đại diện tông tòa

Xem thêm
 Danh sách Giáo phận Công giáo Việt Nam theo số giáo dân
 Danh sách Giáo phận Công giáo Việt Nam theo số giáo xứ
 Danh sách Giáo phận Công giáo Việt Nam theo số linh mục
 Danh sách Giáo phận Công giáo Việt Nam theo diện tích
 Công giáo tại Việt Nam

Chú thích

Tham khảo

C
Cần Thơ


title: Agonita shelfordi

text:
Agonita shelfordi là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Gestro miêu tả khoa học năm 1903.

Chú thích

Tham khảo

Agonita


title: Khu vực các miếu thờ ở Đại Nội Huế

text:
Khu vực các miếu thờ ở Đại Nội Huế nằm ở góc đông nam của Hoàng thành Huế, bên trái Ngọ Môn, gồm có hai miếu chính: Thế miếu thờ các vị vua triều Nguyễn và Hưng miếu thờ song thân của vua Gia Long. Đây được coi là các công miếu, nơi triều đình tổ chức cúng tế, nữ giới (kể cả hoàng hậu) không được tham dự.

Khu vực này được xây dựng vào đầu thế kỷ XIX, trước đây gồm có 9 công trình, hiện nay chỉ còn 5 công trình là: Thế miếu, Hưng miếu, Hiển Lâm các, Thổ Công từ và nhà Thần Trù. Ngoài ra trong khu vực này còn có Cửu Đỉnh.

Riêng Thái miếu và Triệu miếu nằm ngoài khu vực này, và nằm bên phải Ngọ Môn.

Tham khảo

Hoàng thành Huế


title: Nothobranchius patrizii

text:
Nothobranchius patrizii là một loài cá thuộc họ Aplocheilidae. Nó là loài đặc hữu của Kenya, Somalia, and East Africa. Môi trường sống tự nhiên của chúng là đầm lầy nước ngọt. The males are usually around 5.5 cm. while females are only 4 cm. The females lay their eggs on bottom peat.

Chú thích

Tham khảo

 Hanssens, M. 2005. Nothobranchius patrizii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 4 tháng 8 năm 2007.

Động vật Kenya
P
Động vật được mô tả năm 1927
Cá nước ngọt Kenya


title: Ba Vì

text:
Ba Vì là một huyện nằm ở phía tây bắc thành phố Hà Nội, Việt Nam.

Địa lý
Huyện Ba Vì nằm ở phía tây của thủ đô Hà Nội, nằm cách trung tâm thành phố khoảng 50 km. Huyện có vị trí địa lý:
Phía đông giáp thị xã Sơn Tây và huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc
Phía tây giáp huyện Lâm Thao, huyện Tam Nông và huyện Thanh Thủy thuộc tỉnh Phú Thọ
Phía nam giáp huyện Thạch Thất và thành phố Hòa Bình, tỉnh Hòa Bình
Phía bắc giáp thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ.

Huyện Ba Vì là một huyện bán sơn địa với 7 xã miền núi thuộc vùng núi Ba Vì và 24 xã, thị trấn thuộc vùng đồng bằng. Diện tích tự nhiên là 428,0 km², lớn nhất thủ đô Hà Nội. Huyện có dãy núi Ba Vì, núi Ba Vì 3 phần 5 diện tích vùng núi thuộc huyện Ba Vì, cũng là nơi bảo tồn hệ động thực vật thuộc Vườn quốc gia Ba Vì. Vùng (dãy) núi Ba Vì có nhiều ngọn núi nổi tiếng. Trong đó đỉnh Ba Vì (Tản Viên) cao 1281m, đỉnh Núi Vua cao 1296 m. Dãy núi Ba Vì và nhiều danh thắng xung quanh đã tạo cho Ba Vì trở thành một huyện có giá trị và tiềm năng du lịch rất lớn đang khai thác và phát triển có hiệu quả. Huyện có nhiều hồ đập, khá lớn là hồ Suối Hai, và hồ Đồng Mô (tại khu du lịch Đồng Mô). Các hồ này đều là hồ nhân tạo và nằm ở đầu nguồn sông Tích, chảy sang thị xã Sơn Tây, và một số huyện phía Tây Hà Nội, rồi đổ nước vào sông Đáy.

Ở ranh giới của huyện với tỉnh Phú Thọ có hai ngã ba sông là: ngã ba Trung Hà giữa sông Đà và sông Hồng (tại xã Phong Vân) và ngã ba Bạch Hạc giữa sông Hồng và sông Lô (tại xã Tản Hồng, đối diện với thành phố Việt Trì).

Các điểm cực:
 Cực Bắc là xã Phú Cường.
 Cực Tây là xã Thuần Mỹ.
 Cực Nam là xã Khánh Thượng.
 Cực Đông là xã Cam Thượng.

Thống kê năm 2009, dân số huyện Ba Vì là hơn 265 nghìn người, gồm các dân tộc: Kinh, Mường, Dao... 5% dân số theo đạo Thiên Chúa.

Giao thông
Đường bộ: có quốc lộ 32 chạy qua thị trấn Tây Đằng, nối thị xã Sơn Tây, thủ đô Hà Nội với tỉnh Phú Thọ và đi các tỉnh vùng Tây Bắc Bộ. Trên quốc lộ này, đoạn cuối tại xã Thái Hòa có cầu Trung Hà bắc qua sông Đà. Ngoài ra còn có một đoạn ngắn của đường cao tốc Hòa Lạc – Hòa Bình đi qua.
Đường thủy: sông Hồng, sông Đà và sông Tích.

Khí hậu

Hành chính
Huyện Ba Vì có 31 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm thị trấn Tây Đằng (huyện lỵ) và 30 xã: Ba Trại, Ba Vì, Cẩm Lĩnh, Cam Thượng, Châu Sơn, Chu Minh, Cổ Đô, Đông Quang, Đồng Thái, Khánh Thượng, Minh Châu, Minh Quang, Phong Vân, Phú Châu, Phú Cường, Phú Đông, Phú Phương, Phú Sơn, Sơn Đà, Tản Hồng, Tản Lĩnh, Thái Hòa, Thuần Mỹ, Thụy An, Tiên Phong, Tòng Bạt, Vân Hòa, Vạn Thắng, Vật Lại, Yên Bài.

Lịch sử
Huyện Ba Vì được thành lập ngày 26 tháng 7 năm 1968 trên cơ sở hợp nhất các huyện Bất Bạt, Tùng Thiện và Quảng Oai của tỉnh Hà Tây, khi mới thành lập, huyện gồm 43 xã: Ba Trại, Ba Vì, Cẩm Lĩnh, Cam Thượng, Châu Sơn, Chu Minh, Cổ Đô, Cổ Đông, Đông Quang, Đồng Thái, Đường Lâm, Hòa Thuận, Khánh Thượng, Kim Sơn, Minh Châu, Minh Quang, Phong Vân, Phú Châu, Phú Cường, Phú Đông, Phú Phương, Phú Sơn, Sơn Đà, Sơn Đông, Tân Đức, Tản Hồng, Tản Lĩnh, Tây Đằng, Thái Hòa, Thanh Mỹ, Thuần Mỹ, Thụy An, Tích Giang, Tiên Phong, Tòng Bạt, Trạch Mỹ Lộc, Trung Hưng, Trung Sơn Trầm, Vân Sơn, Vạn Thắng, Vật Lại, Xuân Sơn, Yên Bài.

Ngày 16 tháng 10 năm 1972, chuyển xã Trung Hưng về thị xã Sơn Tây quản lý, huyện Ba Vì còn lại 42 xã.

Ngày 27 tháng 12 năm 1975, huyện Ba Vì thuộc tỉnh Hà Sơn Bình (hợp nhất 2 tỉnh Hà Tây và Hòa Bình).

Ngày 18 tháng 12 năm 1976, hợp nhất 2 xã Vân Sơn và Hòa Thuận thành xã Vân Hòa.

Ngày 29 tháng 12 năm 1978, huyện Ba Vì sáp nhập vào thành phố Hà Nội.

Ngày 2 tháng 6 năm 1982, chuyển 7 xã: Cổ Đông, Đường Lâm, Kim Sơn, Sơn Đông, Thanh Mỹ, Trung Sơn Trầm, Xuân Sơn về thị xã Sơn Tây và chuyển 2 xã: Tích Giang, Trạch Mỹ Lộc về huyện Phúc Thọ. Huyện Ba Vì còn lại 32 xã.

Ngày 3 tháng 3 năm 1987, thành lập thị trấn Quảng Oai (tách ra từ xã Tây Đằng).

Ngày 12 tháng 8 năm 1991, tái lập tỉnh Hà Tây, huyện Ba Vì lại trở về với tỉnh Hà Tây.

Ngày 29 tháng 8 năm 1994, hợp nhất thị trấn Quảng Oai và xã Tây Đằng thành thị trấn Tây Đằng.

Ngày 1 tháng 7 năm 2008, chuyển toàn bộ diện tích và dân số của xã Tân Đức về thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ quản lý theo Nghị quyết số 14/2008/QH12 của Quốc hội (nay xã Tân Đức đã sáp nhập vào phường Minh Nông thuộc thành phố Việt Trì).

Huyện Ba Vì còn lại 1 thị trấn và 30 xã, giữ ổn định cho đến nay.

Ngày 1 tháng 8 năm 2008, giải thể tỉnh Hà Tây cũ, huyện Ba Vì thuộc thành phố Hà Nội.

Truyền thống
Huyện giàu truyền thống hiếu học, nhiều danh nhân tài giỏi đóng góp cho quê hương đất nước.

Di tích lịch sử

Di tích K9 được Bác Hồ sinh sống và công tác các năm kháng chiến.

Danh nhân
Phương Minh Hòa (sinh năm 1955): Thượng tướng, nguyên Phó Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị, nguyên Chính uỷ và Tư lệnh Quân chủng Phòng không - Không quân.
Nguyễn Bá Lân (阮伯麟, 1700-1785): nhà thơ và là đại quan nhà Lê Trung Hưng trong lịch sử Việt Nam. Sinh tại xã Cổ Đô, huyện Tiên Phong (cũ), trấn Sơn Tây; nay thuộc xã Cổ Đô, huyện Ba Vì. Từng làm Thượng thư bộ Lễ, rồi Thượng thư bộ Hộ, hàm Thiếu bảo, được liệt vào bậc Ngũ lão hầu chúa.
Lê Hữu Tá (黎友佐, 1817 - 1882): đại quan nhà Nguyễn. Ông quê ở xã Đông Viên, phủ Quảng Oai, tỉnh Sơn Tây, (nay thuộc xã Đông Quang, huyện Ba Vì, Hà Nội), là người văn võ song toàn, học vấn uyên thâm, làm quan tới Thượng thư bộ Binh, Thượng thư bộ Công, Hàn Lâm Viện Thị giảng Học sĩ.
Trần Kỷ (? - ?) Phó bảng khoa Canh Thìn (1880), quê huyện Tiên Phong, tỉnh Sơn Tây (nay thuộc huyện Ba Vì, Hà Nội), làm quan đến Giáo thụ phủ Lâm Thao.
Nguyễn Hiến Lê (ngày 8 tháng 1 năm 1912 – ngày 22 tháng 12 năm 1984) quê ở làng Phương Khê, phủ Quảng Oai, tỉnh Sơn Tây (nay thuộc xã Phú Phương, huyện Ba Vì, Hà Nội). Ông là học giả, nhà văn, dịch giả, nhà ngôn ngữ học, nhà giáo dục và hoạt động văn hóa độc lập Việt Nam, có 120 tác phẩm sáng tác, biên soạn và dịch thuật thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau như giáo dục, văn học, ngữ học, triết học, lịch sử, du ký, gương danh nhân, chính trị, kinh tế, v.v.

Đường phố

 Chùa Cao
 Cống Ải
 Đá Bạc
 Đông Hưng
 Gò Sóc
 Phú Mỹ
 Quảng Oai
 Tây Đằng
 Vân Trai
 Vũ Lâm

Hạ tầng
Các tuyến xe buýt đi qua và đi từ địa bàn huyện Ba Vì: 92 (Nhổn - Phú Sơn), 110 (Bến xe Sơn Tây - Đá Chông), 111 (Bến xe Sơn Tây - Bất Bạt), 119 (Hòa Lạc - Bất Bạt (Ba Vì),126 (Bến xe Sơn Tây - Trung Hà)

Sai phạm

Xây nhà trái phép tại vườn quốc gia Ba Vì
Ngày 8 tháng 3 năm 2016, Sở Xây dựng Hà Nội cho biết UBND huyện Ba Vì phải chịu trách nhiệm cho việc xây dựng trái phép 59 căn biệt thự thuộc khu nghỉ dưỡng Điền Viên thôn nằm tại khu rừng Mu, thôn Chóng, xã Yên Bài có diện tích khoảng 4,8 ha đã được xây dựng từ năm 2011 tới nay.

Làng nghề
Ba Vì là một huyện miền bán sơn địa phía Tây Bắc của thủ đô. Do đặc thù vị trí địa lý xa trung tâm thủ đô và địa hình đồi núi nhiều nên kinh tế huyện còn chậm phát triển trong các đơn vị hành chính cấp huyện của thủ đô. Huyện có rất nhiều làng nghề, làng có nghề. Ba Vì có 20 làng nghề đã được cấp bằng công nhận thì có tới 11 làng nghề chế biến chè, riêng xã Ba Trại có 9 làng nghề chè. Nghề làm nón có 3 làng đều thuộc xã Phú Châu. Nghề thuốc nam có 3 làng đều thuộc xã Ba Vì. Các nghề trồng hoa, chế biến nông sản (bột sắn, bột rong, miến), tơ tằm mỗi nhóm 1 làng. Các làng nghề, làng có nghề ở đây mang nét đặc trưng riêng của một huyện chuyển tiếp giữa đồng bằng và vùng núi như:

 Làng nghề chè cả 9 thôn ở Ba Trại
 Làng nghề thuốc nam người Dao Hợp Sơn (Ba Vì)
 Làm bột sắn, miến rong Minh Hồng (Minh Quang)
Làm du lịch tâm linh đền Trung và đền Hạ (Minh Quang)
 Làng nghề thuốc nam người Dao Yên Sơn (xã Ba Vì)
Làng nghề chè thôn Phú Yên (Yên Bài)
Làng nghề làm nón Phong Châu (Phú Châu)
Làng nghề làm nón Liễu Châu (Phú Châu)
Làng nghề hoa mai trắng An Hòa (Tản Lĩnh)
Làng nghề chè Đá Chông (Minh Quang)
Có nghề sấy cau thôn Hạc Sơn (Châu Sơn)
Làng nghề thuốc nam người Dao Hợp Nhất (Ba Vì)
 Nghề tơ tằm ở thôn Long Phú (Thuần Mỹ)
 Làm dịch vụ đặc sản huyện ở Tản Lĩnh
 Làng nghề làm nón Phú Xuyên (Phú Châu)
Nghề mộc và thợ mộc ở Tản Hồng
 Chăn nuôi bò sữa, gia súc, nuôi gia cầm, có và biết nghề quạy chè lam ở nhiều thôn.

Chú thích

Liên kết ngoài
 Trang chủ Cổng Giao tiếp điện tử huyện Ba Vì
 Điều kiện tự nhiên, lịch sử, truyền thống văn hóa huyện Ba Vì 13:16 17/09/2012

 Thông tin, bản đồ quy hoạch huyện Ba Vì


title: Nguyễn Ngọc Tương (định hướng)

text:
Nguyễn Ngọc Tương có thể là một trong những nhân vật sau:
Nguyễn Ngọc Tương (1827-1898), một danh thần nhà Nguyễn theo đường lối chống thực dân Pháp.
Nguyễn Ngọc Tương (1881-1951), một nhân sĩ trí thức Việt Nam thời cận đại, tín đồ Cao Đài, Giáo tông hệ phái Cao Đài Ban Chỉnh Đạo.


title: Andrena taniguchiae

text:
Andrena taniguchiae là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Hirashima mô tả khoa học năm 1958.

Chú thích

Tham khảo

T
Động vật được mô tả năm 1958


title: Lenfilm

text:
Lenfilm (tiếng Nga: Ленфильм), hoặc Lenfilm Studio (tiếng Nga: Киностудия Ленфильм) là một trong những hãng phim lớn, lâu đời nhất Liên Xô (trước đây) và nước Nga (hiện nay).

Lịch sử hình thành và phát triển

Phim đã sản xuất
 1934: Chapayev (cult film), phim của anh em nhà Vasilyev.
 1935 Подруги
 1936 Семеро смелых
 1938 Комсомольск
 1938 Друзья
 1939 Учитель
 1941 Маскарад
 1941 Старая гвардия
 1947: Nàng Lọ Lem (film adaptation of Cinderella)
 1949: Aleksandr Popov (biographical film)
 1949 Звезда
 1954: 'Những chàng trai Leningrad (Запасной игрок), diễn viên Georgy Vitsin, Vs.Kuznetsov, và Pavel Kadochnikov.
 1954 Кортик
 1954 Большая семья
 1956: Ông già Khottabych, đạo diễn Gennady Kazansky, diễn viên Nikolai Volkov và Alyosha Litvinov.
 1956 Она вас любит
 1960: Con đầm pích phim của Iosif Kheifets, diễn viên Iya Savvina và Aleksey Batalov.
 1960: Con đầm pích
 1962: Người cá, phim của Gennady Kazansky, diễn viên Anastasya Vertinskaya và Mikhail Kozakov.
 1963: Kain XVIII, directed by Erast Garin (film adaptation)
 1964: Hamlet, directed by Grigori Kozintsev (drama), the Golden Lion Award at the Venice Film Festival in 1962 nominated and Special Jury Prize winner.
 1966 Республика ШКИД
 1968: Mùa chết () (spy film), directed by Savva Kulish, and starring Donatas Banionis and Rolan Bykov.
 1970: Franz Liszt. Những giấc mộng tình yêu () (drama), directed by Márton Keleti, and starring Imre Sinkovits and Ariadna Shengelaya.
 1971: Dauria (), directed by Viktor Tregubovich (film adaptation) starring Vitaly Solomin và Yefim Kopelyan
 1973 Крах инженера Гарина
 1974 Соломенная шляпа
 1974 Сержант милиции
 1975 Чужие письма
 1976: Синяя птица / Con chim xanh, directed by George Cukor (film adaptation) starring Elizabeth Taylor.
 1976 Странные взрослые
 1976 Небесные ласточки
 1976 Труффальдино из Бергамо
 1978: Одинокий голос человека / The Lonely Voice of Man, directed by Aleksandr Sokurov (drama)
 1978 Трасса
 1979 Золотая мина
 1980: Разжалованный / The Degraded, directed by Alexander Sokurov (short film)
 1981: Приключения Шерлока Холмса и доктора Ватсона. Собака Баскервилей / Con chó săn của dòng họ Baskervilles, đạo diễn Igor Maslennikov (film adaptation)
 1981 Куда исчез Фоменко
 x1982: Con đầm pích, directed by Igor Maslennikov (film adaptation)
 1982: Golos (), directed by Ilya Averbakh, (drama) starring Natalia Sayko và Leonid Filatov.
 1982 Таможня
 1982 Ослинна шкура
 1982 Влюблен по собственному желанию
 1983 Пацаны
 1983 Магистраль
 1983: Скорбное бесчувствие / Painful Indifference, directed by Alexander Sokurov (phim chiến tranh)
 1984 Чужая жена и муж под кроватью
 1984 Колье Шарлотты
 1985 Воскресный папа
 1985 Нам не дано преугадать
 1986 Простая смерь...
 1986: Ампир / Empire, directed by Alexander Sokurov (short film
 1987: Письма мёртвого человека / Bức thư của người đã chết (sci-fi)
 1988 Собачье сердце
 1989 Просвещенный
 1990 Страсти по Владимиру
 1990: Taxi blues co-production.
 1991: Афганский излом / Afghan Breakdown (phim chiến tranh)
 1991: Bạn tôi, Tướng Vasili, con trai của Iosif Stalin (), directed by Viktor Sadovsky, drama starring Boris Schcherbakov and Vladimir Steklov.
 1993 Ты у меня одна
 1993 Разборчивый жених
 1994 Русская симфония
 1994 Русский транзит
 1994 На кого Бог пошлет
h Alfred Molina và Mia Kirshner.
 2010: The Amazing Race 17 had a task in which the teams must search through a thousand filmstrips for a filmstrip from October.

Several international productions were made in collaboration with "Lenfilm" such as: Anna Karenina () was produced by Warner Bros. and Icon Intl., albeit many Lenfilm's actors, crew, and production facilities were involved in a similar way as the production of Синяя птица / The Blue Bird, and Franz Liszt. Dreams of love (), a Hungarian Mafilm production made in collaboration with Lenfilm.

Xem thêm

 Lenfilm official site
 Lenfilm: từ đôi hài của nàng Lọ Lem đến chiếc áo choàng của Hamlet

Tham khảo

Hãng phim Liên Xô
Hãng phim Nga


title: Cynolebias boitonei

text:
Cynolebias boitonei là một loài cá thuộc họ Aplocheilidae. Nó là loài đặc hữu của Brazil.

Chú thích

Tham khảo

 World Conservation Monitoring Centre 1996. Cynolebias boitonei. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 4 tháng 8 năm 2007.

B
Cá Brasil
Động vật đặc hữu Brasil


title: 647 Adelgunde

text:
647 Adelgunde

647 Adelgunde là một tiểu hành tinh ở vành đai chính. Nó được August Kopff phát hiện ngày 11.9.1907 ở Heidelberg và có lẽ được đặt theo tên công chúa Adelgunde Auguste von Bayern.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Orbital simulation from JPL (Java) / Ephemeris
 Phát hiện Circumstances: Numbered Minor Planets

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1907


title: Rhapsody of Fire

text:
Rhapsody of Fire (tên cũ là Thundercross, thường được gọi là Rhapsody) là một ban nhạc Symponic Power Metal nổi tiếng của Ý, được dẫn dắt bởi Alex Staropoli. Thành lập từ năm 1993, đến nay Rhapsody đã cho ra đời được 9 albums phòng thu, 3 EPs, 1 live album và 1 live DVD. Ca từ và phong cách âm nhạc của Rhapsody mang hơi hướng viễn tưởng và thần thoại.

Ban đầu Rhapsody được thành lập bởi Alex Staropoli và Luca Turilli. Sau khi phát hành albums cuối cùng trong The Dark Secret saga, Luca và một số thành viên trong ban nhạc đã rời khỏi ban để đi theo 1 xu hướng âm nhạc mới sau 18 năm cộng tác cùng nhau. Luca đã thành lập 1 ban nhạc mới mang tên Luca Turilli's Rhapsody cùng với guitar Dominique Leurquin và bass Patrice Guers.

Sự nghiệp

Những năm đầu (1993—1997)
Năm 1993, Luca Turilli quyết định sáng lập 1 band nhạc Power Metal, kết hợp với dòng âm nhạc cổ điển của mình. Cùng với Alex Staropoli và Daniele Carbonera, band nhạc đã được thành lập với tên gọi Thundercross. Luca đã thừa nhận trong 1 cuộc họp báo rằng, Thundercross chịu sự ảnh hưởng khá lớn bởi phong cách metal của Manowar và quan điểm chơi guitar của Yngwie Malmsteen.

Một năm sau đó, Thundercross đã cho ra đời 1 demo có tên Land of Immortals với ca sĩ hát chính là Cristiano Adacher. Trong thời gian đó, guitar bass chưa có sự ổn định và liên tục bị thay đổi. Hãng sản xuất Limb Music đã bắt đầu quan tâm đến demo này và ít lâu sau, band nhạc đã ký được một số hợp đồng với các công ty thu âm khác. Sau đó, họ chấp nhận lời đề nghị và đang dần phát triển âm nhạc của mình, với việc tiếp xúc với nhiều trang thiết bị hiện đại, band nhạc đã bắt đầu thu âm Eternal Glory. Tại thời điểm này, Thundercross đã đổi tên thành Rhapsody, tên nhóm là việc kết hợp giữa âm nhạc cổ điển và thơ. Rhapsody đã tạo được dấu ấn và bắt đầu được chú ý nhiều hơn. Tuy nhiên, sau khi phát hành album đầu tiên của mình Eternal Glory, ca sĩ chính Cristiano Adacher và tay bass Andrea Furlan đã rời khỏi band nhạc. Chính lúc này, Fabio Lione đang là sự lựa chọn đúng đắn cho Rhapsody, anh nổi tiếng với chất giọng rất khoẻ và ngân dài. Fabio Lione từng là ca sĩ chính của 2 ban nhạc Labirinth và Athena.

Đổi tên và album Triumph or Agony (2006–2007)
Vào tháng 7 năm 2006, do bản quyền về thương hiệu mang tên Rhapsody , để giải quyết rắc rồi, Rhapsody đã được đổi tên thành Rhapsody of Fire. Nhưng với một số fan hâm mộ và với các ban nhạc khác, cái tên Rhapsody vẫn được áp dụng với ban. Các thành viên trong ban nhạc xem đây là khởi đầu tốt, phản ánh tích cực đến những gì họ đã tạo ra. Alex và Luca cho hay việc đổi tên không ảnh hưởng mà còn thúc đẩy họ hăng hái hơn rất nhiều.

Triumph or Agony được phát hành vào ngày 25 tháng 9 năm 2006 ở châu âu. Phần thứ hai của The Dark Secret Saga, Triumph Or Agony tiếp tục sự khoa trương truyền thống của Rhapsody với dàn nhạc giao hưởng 70 người giống như Turilli và Staropoli đã do họ tự thực hiện với sự trợ giúp của nhà đồng sản xuất Sascha Paeth.

Sự trở lại với album Frozen Tears of Angels với hãng thu âm Nuclear Blast
Album dự định sẽ được phát hành vào ngày 5 tháng 3 năm 2011 nhưng đã bị Nuclear Blast hoãn lại đến 30 tháng 4 năm 2011. Tất cả những bài hát trong album được soạn và viết lời bởi Luca Turilli và Alex Staropoli, chỉnh sửa và hoàn thiện bởi Sascha Paeth tại Gate Studio.

Đội hình

Thành viên hiện tại
 Alex Staropoli – keyboards (1993-nay)
 Fabio Lione – ca sĩ (1995-nay)
 Alex Holzwarth – trống (2000-nay)
 Tom Hess – guitar (2010-nay)
 Oliver Holzwarth – bass (2011-nay)
 Roberto De Micheli - guitar (2011-nay)

Thành viên cũ
 Cristiano Adacher – ca sĩ chính (1993–1995)
 Andrea Furlan – bass (1993–1995)
 Daniele Carbonera – trống (1993–1999)
 Luca Turilli – guitar chính và guitar đệms (1993–2011)
 Alessandro Lotta – bass (1995–2002)
 Patrice Guers – bass (2003–2011)

Các album

Studio albums
Legendary Tales (1997)
Symphony of Enchanted Lands (1998)
Dawn of Victory (2000)
Rain of a Thousand Flames (2001)
Power of the Dragonflame (2002)
Symphony of Enchanted Lands II – The Dark Secret (2004)
Triumph or Agony (2006)
The Frozen Tears of Angels (2010)
From Chaos to Eternity (2011)
Ascending to Infinity (2012) – see Luca Turilli's Rhapsody for discussion of the relationship to Rhapsody
 Dark Wings Of Steel (2013)

EPs
The Dark Secret (2004)
The Cold Embrace of Fear – A Dark Romantic Symphony (2010)

Compilation albums
Tales from the Emerald Sword Saga (2004)

Live albums
Live in Canada 2005: The Dark Secret (2006)

DVDs
Visions from the Enchanted Lands (2007)

Demos
Land of Immortals (1994)Eternal Glory'' (1995)

Tham khảo

Liên kết ngoài

Official site

Ban nhạc Ý


title: Âm giai Thứ tự nhiên

text:
Âm giai Thứ tự nhiên là âm giai gồm các bậc có đặc tính như sau:
Bậc I: Chủ âm (Tonique);
Bậc II: Thượng chủ âm (Sub tonique) cao hơn bậc I một quãng hai trưởng (1 cung);
Bậc III: Trung âm (Médiante) cao hơn bậc II một quãng hai thứ (1/2 cung);
Bậc IV: Hạ át âm (Sous dominante) cao hơn bậc III một quãng hai trưởng;
Bậc V: Át âm (Dominante) cao hơn bậc IV một quãng hai trưởng;
Bậc VI: Thượng át âm (Sub dominante) cao hơn bậc V một quãng hai thứ;
Bậc VII: Cao hơn bậc VI một quãng hai trưởng.

Nếu nâng bậc VII lên một quãng hai trưởng (1 cung) nữa, ta sẽ có bậc VIII (Bát âm – Octave), thực chất chính là Chủ âm (Tonique) của quãng tám cao hơn. Tần số âm thanh của bậc VIII bằng đúng hai lần bậc I.

Bậc VII của âm giai Thứ tự nhiên thường không được gọi là Cảm âm (Sensible) như của âm giai Trưởng tự nhiên, do không có tính chất "cảm" (bị hấp dẫn về Chủ âm) như trong âm giai Trưởng tự nhiên. Có tài liệu về âm nhạc truyền thống Việt Nam gọi bậc này là Hạ chủ thanh (tức Hạ chủ âm – Sous tonique).

Như vậy, âm giai Trưởng tự nhiên so với âm giai Thứ tự nhiên có các điểm giống và khác nhau như sau:
 Các bậc I, II, IV, V của chúng hoàn toàn giống nhau.
 Các bậc III, VI, VII của âm giai Thứ tự nhiên đều thấp hơn chính các bậc đó của âm giai Trưởng tự nhiên đúng 1/2 cung, song chúng lại cùng tên với nhau nên 1/2 cung ở đây không phải là quãng hai thứ mà là quãng một tăng.

Xem thêm
Âm giai Trưởng tự nhiên

Tham khảo

Âm giai


title: Nihoni

text:
Nihoni là tên gọi của nguyên tố hóa học với ký hiệu là Nh và số hiệu nguyên tử 113.

Nó nằm ở vị trí nguyên tố nặng nhất của nhóm 13 (IIIA) mặc dù đồng vị ổn định đầy đủ chưa được xác định để cho phép thực hiện các thí nghiệm xác định vị trí của nó. Nó là nguyên tố hoá học tổng hợp trong phòng thí nghiệm và chưa được tìm thấy tồn tại ở tự nhiên.

Được phát hiện lần đầu vào năm 2003 trong phân rã của ununpenti (thực hiện bởi một viện nghiên cứu hạt nhân ở Dubna, Nga), và được tổng hợp trực tiếp năm 2004 bởi viện nghiên cứu RIKEN. Chỉ có 14 nguyên tử nihoni đã được quan sát cho đến ngày nay. Đồng vị tồn tại lâu nhất đã được biết là 286Nh có chu kỳ bán rã vào khoảng 20 giây, cho phép tiến hành các thí nghiệm hóa đầu tiên để nghiên cứu các tính chất hóa học của nó. Vào tháng 12 năm 2015, IUPAC và Liên đoàn Quốc tế về Vật lý Thuần túy và Ứng dụng (IUPAP) đã công nhận các yếu tố của nguyên tố này và phân công cho viện nghiên cứu RIKEN ưu tiên nghiên cứu cho khám phá này.

Tên gọi
Nihonium là tên gọi được IUPAC đề xuất cho nguyên tố có số hiệu 113, thay thế cho tên gọi tạm thời là ununtri.

Ngày 12 tháng 8 năm 2012, các nhà nghiên cứu tại Trung tâm Nishina RIKEN vì khoa học máy gia tốc tại Nhật Bản đã tuyên bố tổng hợp nguyên tố 113 bằng cách va chạm các hạt nhân kẽm (mỗi hạt nhân có 30 proton) vào một lớp bismuth mỏng (có 83 proton). Tháng 12 năm 2015, IUPAC công nhận nguyên tố này và công cho RIKEN là nhà khám phá đầu tiên. Lần đầu tiên trong lịch sử, một nhóm nhà vật lý học châu Á sẽ đặt tên nguyên tố mới.

Tham khảo

Xem thêm
 Danh sách nguyên tố hóa học
 Danh sách đồng vị tự nhiên

Liên kết ngoài

WebElements.com: Ununtrium
Uut and Uup Add Their Atomic Mass to Periodic Table
Apsidium: Ununtrium 113 Uut
Discovery of Elements 113 and 115
Superheavy elements

Nguyên tố tổng hợp
Vật lý hạt nhân