title: Bắc Trà My

text:
Bắc Trà My là một huyện miền núi nằm ở phía nam tỉnh Quảng Nam, Việt Nam.

Địa lý
Huyện Bắc Trà My nằm ở phía nam của tỉnh Quảng Nam, nằm cách thành phố Tam Kỳ khoảng 45 km về phía tây, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp huyện Núi Thành và huyện Trà Bồng, tỉnh Quảng Ngãi
Phía tây giáp huyện Phước Sơn
Phía nam giáp huyện Nam Trà My
Phía bắc giáp huyện Tiên Phước, huyện Hiệp Đức và huyện Phú Ninh.

Huyện có diện tích 823,05 km², dân số năm 2019 là 41.336 người, mật độ dân số đạt 50 người/km². Các dân tộc bản địa gồm người Co, Ka Dong (Xơ Đăng).

Hành chính

Huyện Bắc Trà My có 13 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm thị trấn Trà My (huyện lỵ) và 12 xã: Trà Bui, Trà Đốc, Trà Đông, Trà Dương, Trà Giác, Trà Giang, Trà Giáp, Trà Ka, Trà Kót, Trà Nú, Trà Sơn, Trà Tân.

Lịch sử
Địa bàn huyện Bắc Trà My trước năm 2003 là một phần huyện Trà My cũ.

Ngày 20 tháng 6 năm 2003, Chính phủ ban hành Nghị định số 72/2003/NĐ-CP. Theo đó, chia huyện Trà My thành hai huyện Bắc Trà My và Nam Trà My.

Khi mới thành lập, huyện Bắc Trà My bao gồm thị trấn Trà My và 11 xã: Trà Bui, Trà Đốc, Trà Đông, Trà Dương, Trà Giác, Trà Giang, Trà Giáp, Trà Ka, Trà Kót, Trà Nú, Trà Tân.

Ngày 8 tháng 3 năm 2007, thành lập xã Trà Sơn trên cơ sở điều chỉnh 4.295 ha diện tích tự nhiên và 2.939 người của thị trấn Trà My.

Huyện Bắc Trà My có 1 thị trấn và 12 xã như hiện nay.

Kinh tế
Kinh tế của huyện chủ yếu là nông nghiệp.

Dù có phần thuận lợi hơn so với Nam Trà My, nhưng Bắc Trà My cũng gặp không ít khó khăn. Gần 2/3 số xã trong huyện thuộc vùng khó khăn, đất đai cằn cỗi, sản xuất phụ thuộc vào thiên nhiên, kỹ thuật canh tác còn nhiều hạn chế.

Ở thị trấn Trà My, xã Trà Đông, Trà Giang, Trà Dương, Trà Tân tình hình có sáng sủa hơn, nhưng năng suất lúa vẫn chỉ ở mức 29–31 tạ/ha.

Trong thời gian gần đây, do cây quế mất giá, bà con ở Bắc Trà My chuyển sang đầu tư trồng keo nguyên liệu. Đầu năm 2005 đến nay, nông dân trong huyện đã tích cực tham gia nhận khoán trồng rừng theo dự án WB3, phấn đấu đến năm 2010 trồng mới 4.800 ha keo.

Huyện Bắc Trà My có 2 đặc sản rất nổi tiếng là quế Trà My và sâm Ngọc Linh.

Đây từng là vùng trồng quế nổi tiếng của tỉnh Quảng Nam. Do có điều kiện thổ nhưỡng và khí hậu phù hợp: độ cao địa hình khoảng 300–600 m nên biên độ nhiệt giữa ngày và đêm lớn, khí hậu nhiệt đới lại được đèo Hải Vân chắn hết gió lạnh thổi từ phía Bắc, rất thích hợp với cây quế, nên cây quế phát triển rất tốt ở các xã. Cây quế vùng này có hàm lượng tinh dầu rất cao cho nên vùng sơn cước Bắc Trà My được người xưa lưu truyền là "Cao sơn ngọc quế".

Văn hóa - du lịch

Di tích
Trên địa bàn huyện có khu di tích cách mạng Nước Oa:

Đây là khu căn cứ của cơ quan Khu ủy và Bộ Tư lệnh Quân khu V trong kháng chiến chống Mỹ - cứu nước (1960 – 1973).
Nằm ở địa phận xã Trà Tân, cách thị trấn Trà My 7 km về phía Tây.
Được công nhận Di tích Lịch sử Văn hóa Quốc gia ngày 04 tháng 8 năm 1992, theo Quyết định số 983/VH-QG của Bộ Văn hóa–Thông tin.
Tại nơi đây, Khu ủy và Bộ Tư lệnh Quân khu V đã cùng nhau vạch ra đường lối chiến lược cụ thể cho cách mạng và phong trào đấu tranh chống Mỹ - cứu nước.
Cũng tại nơi đây đã từng diễn ra các hội nghị, đại hội quan trọng, là địa điểm tập huấn cho các cán bộ trung đoàn, sư đoàn, cán bộ các tỉnh trong toàn Khu về học tập các nghị quyết của Đảng trong chiến tranh, góp phần cùng cách mạng miền Nam Việt Nam giành thắng lợi trong việc ký kết Hiệp định Paris năm 1973.

Sự ưu đãi của thiên nhiên còn tạo ra cho Bắc Trà My nhiều thắng cảnh hấp dẫn, say đắm lòng người như núi Hòn Bà sừng sững chìm trong mây trắng mỗi lúc bình minh; thác Năm Tầng nước tung trắng xóa như rót vào lòng người, khu di tích Nước Oa với vườn cam Chu Huy Mân,...Bên cạnh đó, sự hoang sơ, hiểm trở của địa hình đồi núi và tấm lòng kiên trung của đồng bào các dân tộc ở Bắc Trà My cũng đã được ghi vào sử sách.

Ngoài ra, huyện Bắc Trà My còn có khu du lịch lòng hồ thủy điện sông tranh 2.. du khách tới đây có thể đi thuyền tham quan các bè cá của dân chài, hàng năm sản lượng cá nơi đây cung cấp cho các thương lái tại miền xuôi,... số lượng cá rất phong phú như cá lăng nha, diêu hồng,...

Đến với huyện Bắc Trà My, hiện nay còn có thêm đặc sản là rượu lúa rẫy. Hiện nay, tính đến năm 2020 đã có 03 cơ sở sản xuất rượu lúa rẫy bậc nhất tỉnh Quảng Nam đã qua kiểm định, sản phẩm đã có tem, nhãn mác rõ ràng. Gồm cơ sở rượu lúa rẫy Chấn Phương, rượu lúa rẫy Thái Hòa và rượu lúa rẫy Thành Phong.

Chú thích

Liên kết ngoài

ủy ban nhân dân huyện Bắc Trà My
Cây quế Trà My
Du lịch vùng sơn cước Trà My - Cơ hội và triển vọng


title: Colaspis paracostata

text:
Colaspis paracostata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Blake miêu tả khoa học năm 1978.

Chú thích

Tham khảo

Colaspis


title: Frigidoalvania janmayeni

text:
Frigidoalvania janmayeni là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Rissoidae.

Phân bố

Miêu tả
Độ dài vỏ lớn nhất ghi nhận được là 5.7 mm.

Môi trường sống
Độ sâu nhỏ nhất ghi nhận được là 8 m. Độ sâu lớn nhất ghi nhận được là 931 m.

Chú thích

Tham khảo

Frigidoalvania


title: Garrigues (comarca)

text:
Les Garrigues là một comarca (hạt) ở Catalonia, Tây Ban Nha. Thủ phủ là Les Borges Blanques.

Các đô thị
Dân số 2001-2002.

L'Albagés - 512
L'Albi - 826
Arbeca - 2.295
Bellaguarda - 351
Les Borges Blanques - 5.365
Bovera - 378
Castelldans - 962
Cervià de les Garrigues - 842
El Cogul - 224
L'Espluga Calba - 429
La Floresta - 186
Fulleda - 113
La Granadella - 777
Granyena de les Garrigues - 165
Juncosa - 589
Juneda - 2.992
Els Omellons - 253
La Pobla de Cérvoles - 233
Puiggròs - 259
El Soleràs - 428
Tarrés - 115
Els Torms - 188
El Vilosell - 233
Vinaixa - 600

Tham khảo

Liên kết ngoài
Official comarcal Web site (in Catalan)
IDESCAT: statistical information about Garrigues (in Catalan)
Information about Garrigues on the site of the Generalitat de Catalunya (in Catalan)
Detailed map of the comarca (text in Catalan)

Garrigues
Comarques của Catalonia
Tỉnh Lérida


title: Typhlodaphne

text:
Typhlodaphne là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Borsoniidae.

Các loài
Các loài thuộc chi Typhlodaphne bao gồm:

 Typhlodaphne corpulenta (Watson, 1881)
 Typhlodaphne filostriata (Strebel, 1905)
 Typhlodaphne nipri Numanami, 1996
 Typhlodaphne payeni (Rochebrune & Mabille, 1885)
 Typhlodaphne platamodes (Watson, 1881)
 Typhlodaphne purissima (Strebel, 1908)
 Typhlodaphne strebeli Powell, 1951
 Typhlodaphne translucida (Watson, 1881)

Chú thích

Tham khảo

Borsoniidae


title: Anthidiellum scutellatum

text:
Anthidiellum scutellatum là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Wu mô tả khoa học năm 2004.

Chú thích

Tham khảo

Anthidiellum
Động vật được mô tả năm 2004


title: Quách Tử Nghi

text:
Quách Tử Nghi (chữ Hán: 郭子儀; 5 tháng 9, 697 – 9 tháng 7, 781), là một danh tướng nhà Đường trong lịch sử Trung Quốc.

Ông phục vụ dưới 4 đời Hoàng đế nhà Đường là Đường Huyền Tông, Đường Túc Tông, Đường Đại Tông và Đường Đức Tông, có công rất lớn trong việc dẹp loạn An Sử. Do thanh thế lớn, ông được phong tước Phần Dương quận vương (汾陽郡王), và người đời gọi ông là Quách Lệnh Công (郭令公).

Thân thế
Quách Tử Nghi quê ở Hoa Châu, huyện Trịnh (nay là huyện Hoa, tỉnh Thiểm Tây). Tổ 6 đời là Quách Trí (郭智), người Tấn Dương, Thái Nguyên (nay là Thái Nguyên, Sơn Tây), làm Thái thú quận Trung Sơn, rồi Thứ sử Dĩnh Châu thời Bắc Ngụy. Tổ 5 đời Quách Tiến (郭进), làm chức Tư mã Đồng Châu thời Tây Ngụy, em trai của Thái phó Quách Huy thời nhà Tùy. Cha ông là Quách Kính Chi (郭敬之), từng giữ chức Thứ sử 5 châu dưới thời Đường, tặng Kì Quốc công (祁国公). Mẹ ông là Hướng thị (向氏), phong Ngụy Quốc phu nhân (魏国夫人).

Quách Tử Nghi được mô tả là người cao hơn 6 thước, dáng vẻ anh dũng. Quách Tử Nghi theo đuổi nghiệp võ, thi đỗ đầu trong một kỳ thi, được bổ nhiệm làm "Trưởng sử tả vệ".

Trong vài chục năm cho đến trước năm 755, Quách Tử Nghi không có đóng góp nào đặc biệt trên quan trường.

Dẹp loạn An Sử

Giao tranh ở Hà Bắc
Tháng 11 năm 755, lúc đó Tử Nghi đã 59 tuổi, Tiết độ sứ Phạm Dương là An Lộc Sơn khởi binh chống lại nhà Đường, tự xưng là Yên đế. Quân Yên khí thế mạnh mẽ, sang năm 756 nhanh chóng đánh chiếm nhiều vùng đất thuộc Hà Bắc và Hà Nam.

Trước tình thế nguy cấp, Đường Huyền Tông bổ nhiệm Quách Tử Nghi làm Tiết độ sứ Sóc Phương, mang quân về phía đông dẹp loạn.

Tháng 4 năm 756, Quách Tử Nghi giành lại được 2 quận Vân Trung và Mã Ấp. Sau đó ông tiến quân đến Tỉnh Hình, phối hợp với Tiết độ sứ Hà Đông là Lý Quang Bật. Hai tướng cùng nhau đánh chiếm được 2 huyện Cửu Môn và Cảo Thành do tướng Yên là Sử Tư Minh cố thủ trên 40 ngày. Quân Đường chiếm được 9 huyện của quận Thường Sơn, đường rút lui của quân Yên bị uy hiếp.

Sử Tư Minh tuy thua nhưng có quân đông, khí thế còn mạnh. Khi Quách Tử Nghi và Lý Quang Bật lui lại Thường Sơn để phòng thủ bèn mang quân đuổi theo. Quách Tử Nghi bèn sai 500 quân giương oai tiến lên phía bắc để đánh lừa Tư Minh. Tư Minh không biết là nghi binh, mang quân cấp tốc đuổi theo trong 3 ngày 3 đêm. Khi quân Yên đuổi tới huyện Hành Đường thì người ngựa đã rất mệt mỏi, lúc đó mới phát hiện ra phía trước chỉ có 500 quân Đường, bèn quay trở lại sông Sa Hà nghỉ ngơi. Quách Tử Nghi thừa lúc quân Yên mệt mỏi bèn mang quân đánh úp, giành thắng lợi lớn.

An Lộc Sơn nghe tin Tư Minh thua trận bèn sai Thái Hy Đức mang 2 vạn bộ binh và kỵ binh tới chi viện, lại sai Ngưu Đình Giới mang 1 vạn quân tới hỗ trợ Tư Minh. Tư Minh có 5 vạn quân trong tay.

Quách Tử Nghi không vội giao chiến, vẫn dùng chiến thuật trì hoãn khiến quân địch nản lòng. Ông mang quân lên phía bắc, dụ Tư Minh đuổi theo. Tư Minh được tăng viện, yên tâm mang quân đuổi. Tử Nghi đến đóng quân ở Hằng Dương, củng cố lại thành trì. Sử Tư Minh mang quân tới đánh thành không được. Hễ Tư Minh có ý định lui thì Quách Tử Nghi mang quân ra truy kích. Tư Minh quay trở lại đánh thì quân Đường lại rút vào thành cố thủ. Sử Tư Minh tiến lui đều không được, rất mệt mỏi. Lúc đó Quách Tử Nghi báo cho Lý Quang Bật tới trợ chiến, quân Đường có tổng cộng 10 vạn người, tổ chức tấn công quy mô vào quân Yên ở Gia Sơn, kết quả diệt hơn 4 vạn quân Yên, bắt sống 1000 người. Sử Tư Minh thua to, bị ngã ngựa, may mắn trốn thoát, chạy về cố thủ ở Bác Lăng. Quách Tử Nghi và Lý Quang Bật mang quân vây hãm Bác Lăng.

Trận Gia Sơn đẩy quân Yên vào thế nguy khốn. An Lộc Sơn từ Lạc Dương mang quân đánh Tràng An bị Kha Thư Hàn án ngữ ở Đồng Quan không tiến lên được, phía sau thì Quách Tử Nghi và Lý Quang Bật vây bọc. Nhiều tướng Yên đầu hàng nhà Đường, các trinh thám đi đưa thư cũng đều bị quân Đường bắt được. An Lộc Sơn chán nản định bàn cách bỏ Lạc Dương rút về căn cứ Phạm Dương và Bình Lư.

Rút về Linh Vũ
Quách Tử Nghi và Lý Quang Bật kiến nghị Đường Huyền Tông cố thủ giữ chân An Lộc Sơn ở Đồng Quan, còn hai cánh quân Lý, Quách tấn công căn cứ Phạm Dương của Lộc Sơn. Nhưng Đường Huyền Tông không nghe theo, nóng lòng muốn thắng lợi, bèn ép Kha Thư Hàn xuất kích từ Đồng Quan ra đánh quân Yên. Thư Hàn không thể chống lệnh đành mang quân ra đánh, bị thảm bại. Quân Yên thắng lớn thừa cơ tiến vào Trường An. Đường Huyền Tông phải bỏ chạy vào đất Thục.

Tình hình nhà Đường rất nghiêm trọng, cả hai kinh Lạc Dương và Trường An đều thất thủ, uy thế quân Yên lên cao, Đường Huyền Tông bị mất uy tín với tướng sĩ vì sủng ái Dương Quý phi và anh Dương Phi là Dương Quốc Trung. Tháng 7 năm 756, Thái tử Lý Hanh bèn lên ngôi ở Linh Vũ, tức là Đường Túc Tông. Lực lượng của Đường Túc Tông mới tập hợp khá nhỏ yếu, Quách Tử Nghi và Lý Quang Bật đang chiếm ưu thế ở Hà Bắc, được lệnh về Linh Vũ hộ giá.

Qua một năm tập hợp và củng cố, quân Đường ở phương Bắc mạnh lên nhiều. Trong khi đó nội bộ quân Yên lại chia rẽ. An Lộc Sơn bị con là An Khánh Tự giết chết để cướp ngôi, mãnh tướng Sử Tư Minh mang gần 10 vạn quân ly khai không nghe lệnh Khánh Tự. Nhân thời cơ đó, Đường Túc Tông hạ lệnh phản công để thu hồi hai kinh (Lạc Dương, Trường An).

Thu hồi hai kinh
Tháng 4 năm 757, Túc Tông phong con là Lý Bảo làm Nguyên soái, Quách Tử Nghi làm Phó nguyên soái, lãnh trách nhiệm thu hồi hai kinh. Lý Bảo là hoàng tử nắm quyền tối cao nhưng không có thực tài, chiến sự trông hết vào Quách Tử Nghi.

Tháng 5 năm 757, Quách Tử Nghi tiến từ Phượng Tường về phía đông chuẩn bị đánh Trường An. Đến Thanh Cừ thì quân Đường gặp quân Yên do Lý Quy Nhân, An Thủ Trung chỉ huy. Hai bên giữ nhau 7 ngày không giao chiến. Hai tướng Yên dùng mưu giả thua tháo lui. Quách Tử Nghi mắc mưu đuổi theo, hai tướng Yên dàn 9.000 quân thành hình con rắn dài đón đánh. Tử Nghi đánh vào giữa, hai đầu "trường xà" kéo lại vây bọc, đánh quân Đường thua to. Tử Nghi phải lui quân về giữ Vũ Công.

Đường Túc Tông điều thêm quân tiếp viện cho Lý Bảo và Tử Nghi. Ông đề nghị mượn thêm quân nước Hồi Hột láng giềng để chống những đạo quân thiện chiến của Yên, được 4.000 người dưới quyền tướng Bộc Cố Hoài Ân. Sang tháng 9 năm đó, Tử Nghi có 15 vạn quân, lại tấn công Tràng An lần thứ 2. Ngày 27 tháng 9, Tử Nghi kéo đến phía tây Trường An. An Thủ Trung và Lý Quy Nhân mang 10 vạn quân ra địch. Quách Tử Nghi sai Lý Tự Nghiệp cầm tiền quân, tự mình đi trung quân, sai Vương Âu Lễ làm hậu quân. Lý Tự Nghiệp và Lý Quy Nhân giao tranh giằng co mấy trận không phân thắng bại.

An Thủ Trung điều một cánh quân sang phía đông đánh vây bọc quân Đường. Quách Tử Nghi phát hiện, bèn sai Bộc Cố Hoài Ân (người Thiết Lặc, Hồi Hột) dẫn 4000 quân Hồi Hột ra giao chiến, giết hơn nửa quân Yên. Cánh quân Yên đi tập kích bị đánh bại. Quách Tử Nghi lại sai Hoài Ân vòng ra phía sau đánh úp quân Yên, đồng thời thúc tiền quân và trung quân cùng lúc tấn công ồ ạt. Sau hơn nửa ngày giao chiến, quân Đường giết 6 vạn quân Yên. Quân Yên thua chạy vào thành Trường An. Lý Bảo chủ trương cho binh sĩ nghỉ ngơi nên dừng lại không truy kích. An Thủ Trung, Trương Thông Nho và Lý Quy Nhân hoảng sợ, nhân lúc đêm tối bỏ thành rút chạy.

Ba ngày sau, Lý Bảo và Quách Tử Nghi mới mang quân đuổi theo quân Yên. Nhưng quân Đường triển khai chậm nên quân Yên có thời gian chỉnh đốn lại. Vua Yên An Khánh Tự sai Nghiêm Trang mang quân từ Lạc Dương sang phía tây tiếp viện cho Trường An, gặp tàn quân Yên thua chạy về, tập hợp lại được 15 vạn người.

Ngày 15 tháng 10, Quách Tử Nghi đụng độ quân Yên ở Tân Điếm. Quân Yên dựa vào núi bày trận, Tử Nghi cho đại quân tấn công chính diện, còn Bộc Cố Hoài Ân mang quân Hồi Hột đánh úp phía sau. Thấy cánh quân chính diện yếu thế, Hoài Ân dẫn quân thần tốc tới Nam Sơn, đánh mạnh vào sườn quân Yên. Quân Yên vốn sợ quân Hồi Hột, nên thấy quân Hồi Hột đến đều bỏ chạy. Quách Tử Nghi thừa cơ thúc 2 cánh quân chính diện tấn công ồ ạt. Quân Yên thua to, Nghiêm Trang và các tướng dẫn tàn quân chạy về phía đông. Quách Tử Nghi dẫn quân truy sát.

An Khánh Tự được tin cánh quân chủ lực đi cứu Trường An bị đánh bại rất sợ hãi, dẫn 300 kỵ binh và 1000 bộ binh bỏ Lạc Dương chạy về Nghiệp Thành. Ngày 18 tháng 10, quân Đường thừa thắng tiến vào Lạc Dương.

Đường Túc Tông nghe tin Quách Tử Nghi giành lại hai kinh, phong ông làm Đại quốc công (代国公). Thượng hoàng Đường Huyền Tông nghe tin cũng có lời khen ngợi.

Bại binh Nghiệp Thành
Tháng 9 năm 758, Quách Tử Nghi cùng Lý Quang Bật và 7 Tiết độ sứ nhà Đường được lệnh đi đánh An Khánh Tự ở Nghiệp Thành. Quân Đường có tổng cộng 60 vạn người. Đường Túc Tông lại cho rằng vì Tử Nghi và Quang Bật có công trận ngang nhau, không thể đặt ai trên ai, nên sai hoạn quan Ngư Triều Ân làm tổng chỉ huy.

Quách Tử Nghi mang quân từ Hạnh Viên vượt sông, bao vây tấn công Vệ Châu. An Khánh Tự dẫn 7 vạn quân chia làm 3 ngả, tăng viện cho Vệ Châu. Tử Nghi bố trí 3000 tay cung nấp sau lũy đất rồi dẫn quân ra khiêu chiến. An Khánh Tự thúc quân ra đánh. Tử Nghi giả thua chạy, quân Yên đuổi theo. Bất thần các tay nỏ vùng dậy bắn, giết hơn nửa quân Yên. Tử Nghi cũng quay trở lại đánh giết. An Khánh Tự thua lớn, bỏ chạy về Nghiệp Thành rồi sai người cầu cứu Sử Tư Minh. Tư Minh vốn đã hàng nhà Đường, nhưng bất mãn vì phát hiện Đường Túc Tông có ý trừ khử mình, bèn mang 10 vạn quân trở lại chống nhà Đường, từ Phạm Dương đi cứu An Khánh Tự.

Tháng 2 năm 759, Tiết độ sứ 9 phương của nhà Đường dẫn quân đông đảo tới bao vây Nghiệp Thành. Sử Tư Minh thấy thế quân Đường mạnh mẽ bèn dẫn quân đến Phẫu Dương đóng lại không tiến. Quân Đường dẫn nước sông Chương vào thành. Trong thành nước ngập rất nguy cấp, nhưng An Khánh Tự vẫn cố phòng thủ chờ viện binh của Sử Tư Minh. Hoạn quan Ngư Triều Ân không hiểu việc quân sự nên dùng dằng không ra lệnh đánh thành.

Sử Tư Minh thấy quân Đường vây lâu ngày không hạ được thành, bèn tiến quân. Tư Minh tiến lên hạ trại cách quân Đường 50 dặm, chia một cánh quân đi cướp lương quân Đường, các cánh quân nhỏ khác đến tập kích ban đêm khiến quân Đường bị tổn thất khá nặng. Quân Đường bị thiếu lương đều dao động. Sau đó Tư Minh dẫn 5 vạn quân đánh thẳng vào đại trại quân Đường. Quân Đường thua lớn, Quách Tử Nghi cùng các Tiết độ sứ chạy tản mỗi người một nơi. Tử Nghi rút về Hà Dương để giữ Lạc Dương.

Ngư Triều Ân vốn ganh ghét với công trạng của Tử Nghi, dâng sớ kể tội ông làm quân Đường bại trận ở Nghiệp Thành. Đường Túc Tông bèn triệu ông về triều, sai Lý Quang Bật chỉ huy quân đội. Nhiều tướng sĩ biết tin ông bị cách chức đều đứng ở ven đường khóc đưa tiễn.

Đường Đế dùng Lý Quang Bật thay Quách Tử Nghi cầm quân ở Hà Dương. Năm 761, Lý Quang Bật bị thua trận ở Hà Dương, vì vậy triều đình lại dựa vào Quách Tử Nghi. Đầu năm Bảo Ứng (762), hai đạo Thái Nguyên và Giáng Châu làm phản, triều đình khủng cụ, phong Quách Tử Nghi làm Phần Dương quận vương (汾陽郡王), xuất binh dẹp hai trấn.

Không lâu sau, Đường Túc Tông băng hà, Đường Đại Tông lên ngôi (tháng 5 năm 762), nghe lời gièm pha của Trình Nguyên Chấn thì lại nghi ngờ ông, tước binh quyền và giam lỏng ông tại nhà. Lực lượng quân Yên tàn hại lẫn nhau, bị suy yếu và cuối cùng bị đánh bại năm 763.

Chống Thổ Phiên
Năm 763, 20 vạn quân Thổ Phiên tấn công vào kinh thành Trường An. Đường Đại Tông chạy về phía đông đến Thiểm Châu, lại trọng dụng Quách Tử Nghi, phong ông làm Phó nguyên soái Quan Nội, chỉ huy hơn 4000 quân tản mát các nơi mới tập hợp về.

Tử Nghi dùng kế nghi binh, phô trương thanh thế, khiến quân Thổ Phiên cuối cùng phải rút lui. Quách Tử Nghi thu phục kinh thành Trường An lần thứ 2. Từ đó ông mới được sự tín nhiệm của Đường Đại Tông. Đại Tông xấu hổ thổ lộ sai lầm đã không sớm trọng dụng ông.

Năm 764, bộ tướng cũ của Tử Nghi là Bộc Cố Hoài Ân dẫn quân lên phía bắc chiếm cứ Hà Đông chống lại triều đình. Tháng 7 năm đó Quách Tử Nghi được phong làm Tiết độ sứ Sóc Phương đi đánh Hoài Ân. Các thủ hạ của Hoài Ân đều là quân cũ dưới quyền Tử Nghi, nghe tin ông đến bèn bỏ Hoài Ân theo hàng ông.

Hoài Ân cô thế, dẫn 300 quân chạy đến Linh Vũ, lôi kéo các bộ lạc Hồi Hột, Thổ Phiên chống nhà Đường. Tổng số quân hai bộ lạc có 10 vạn người, vòng qua Mân Châu tiến sát đến Phụng Thiên. Trước thế mạnh của quân địch, vua Đại Tông lại sai Tử Nghi đi đánh. Quân Hồi Hột và Thổ Phiên nghe uy danh Tử Nghi đều sợ, tự rút lui về.

Tháng 9 năm 765, Bộc Cố Hoài Ân lại dẫn quân các bộ tộc Hồi Hột, Thổ Phiên, Đảng Hạng, nói dối họ là Quách Tử Nghi đã qua đời nên cùng nhau vào đánh nhà Đường. Các bộ tộc theo Hoài Ân tập hợp được 30 vạn quân tấn công. Kinh thành Trường An lại bị uy hiếp. Quách Tử Nghi đề nghị Đường Đại Tông điều quân các trấn về giữ, tự mình mang quân ra Kim Dương bảo vệ kinh thành.

Vừa đến Kim Dương, Tử Nghi bị 10 vạn quân Thổ Phiên và Hồi Hột đến bao vây. Ông vẫn bình tĩnh điều quân phòng thủ không vội giao tranh, chỉ sai người đi thăm dò tình hình địch. Không lâu sau Tử Nghi phát hiện ra giữa hai bộ tộc Hồi Hột và Thổ Phiên có rạn nứt, vì Bộc Cố Hoài Ân đột nhiên qua đời nên Thổ Phiên muốn đặt quân Hồi Hột dưới quyền thống lĩnh của mình. Chỉ huy quân Hồi Hột là Dược Cát La em Khả Hãn Hoài Nhân, sợ bị quân Thổ Phiên thôn tính nên dẫn quân từ phía bắc đến phía tây thành. Tử Nghi nhân đó sai Lý Quang Toán sang bên quân Hồi Hột thuyết phục, nhắc lại việc hợp tác đánh An Khánh Tự và đề nghị cùng đánh Thổ Phiên.

Dược Cát La ngạc nhiên vì Tử Nghi còn sống, đề nghị được gặp ông. Quang Toán về báo lại, Tử Nghi bèn thân hành đi gặp Cát La, dù nhiều người, trong đó có con trai ông là Quách Hy can ngăn là mạo hiểm. Trước sự ngăn cản gay gắt của Quách Hy, Tử Nghi sai người trói Hy lại rồi chỉ mang theo vài tùy tùng sang trại Dược Cát La. Khi ông đến gần doanh trại quân Hồi Hột, Dược Cát La vẫn nghi hoặc, sợ ông có viện binh nên sai quân giương cung cầm giáo. Tử Nghi bèn tự mình bỏ áo giáp, cởi mũ sắt và buông giáo xuống ngựa đi vào. Dược Cát La nhận ra đúng là Tử Nghi, cùng các tù trưởng ra đón, tỏ thái độ rất kính phục.

Nghe theo lời dụ của Tử Nghi, Hồi Hột đồng tình trở giáo đánh lại Thổ Phiên. Thổ Phiên nghe tin Hồi Hột ngả theo nhà Đường, bèn nhân lúc đêm tối dẫn quân chạy về phía tây. Quách Tử Nghi bèn sai Bạch Vân Quang mang quân cùng Dược Cát La truy kích. Tự ông lĩnh đại quân tiến sau. Liên quân Đường - Hồi Hột đuổi quân Thổ Phiên đến Xích Sơn Tây Nguyên, Linh Đài, đánh bại quân địch, chém 5 vạn quân, bắt hơn 1 vạn tù binh và hàng vạn súc vật, cứu hơn 4000 thợ thủ công và phụ nữ bị quân Thổ Phiên bắt đi.

Các cánh quân bộ tộc khác nghe tin Thổ Phiên bị đánh bại bèn rút lui.

Sang năm 767, Thổ Phiên vẫn quấy nhiễu biên giới nhà Đường. Quách Tử Nghi giữ chức Phó nguyên soái, đóng quân ở Hà Trung và Mân Châu, lãnh trách nhiệm phòng thủ khiến quân địch không vào được.

Qua đời
Năm 767, Ngư Triều Ân đố kỵ Quách Tử Nghi, khi ông cầm quân ở ngoài đã sai kẻ vô lại đi phá mộ cha Tử Nghi. Vua Đại Tông lo lắng Tử Nghi sẽ bất mãn làm phản, nhưng Tử Nghi về triều tâu về trấn an vua Đại Tông, Đại Tông mới yên tâm.

Năm 779, Đường Đại Tông chết. Thái tử Lý Quát lên ngôi Hoàng đế, tức Đường Đức Tông. Đức Tông thấy ông tuổi đã cao bèn triệu ông về triều, phong làm Thành Sơn lăng sứ, tước hiệu là Thượng phụ (尚父), chức Thái úy, Trung thư lệnh. Năm đó ông đã 83 tuổi.

Năm 781, tức năm Kiến Trung thứ 3 thời Đường Đức Tông, Thượng phụ Quách Tử Nghi qua đời, thọ 85 tuổi. Ông kết thúc sự nghiệp trọn vẹn, mang tước Phần Dương quận vương (汾陽郡王), cả nhà vinh hiển được phong tước vị sang trọng. Gia đình có ngũ đại đồng đường, con trai có nhiều người làm Phò mã, con gái nhiều người lấy hoàng tử, rất quý hiển đương thời. Trong đó Ý An hoàng hậu là cháu gái của ông, con gái của Phò mã Quách Ái, người đã cưới Thăng Bình công chúa - con gái Đường Đại Tông.

Ông được người đời sau tôn làm Ông Đa Phúc trong ba ông Phúc Lộc Thọ.

Nhận định
Quách Tử Nghi nhiều năm chinh chiến, lập được nhiều công lao với nhà Đường nhưng trước sau nhất mực trung thành với triều đình, không tỏ ra kiêu ngạo cậy công. Sau loạn An Sử, nhiều Tiết độ sứ ly khai nhà Đường, nhưng ông được cầm cánh quân lớn vẫn không hai lòng; bị thưởng phạt bất công nhưng không tỏ ý bất mãn. Ông quản lý quân đội rộng lượng, khiến tướng sĩ hết lòng vì mình. Quách Tử Nghi trở thành công thần có được kết cục trọn vẹn ít có trong lịch sử Trung Quốc.

Sử sách nhận định về ông như sau:
Công trùm trời đất mà chủ không nghi, địa vị vượt muôn người mà không ai đố kỵ

Gia đình

Thê thiếp:
Hoắc Quốc phu nhân Vương thị (霍国夫人王氏), người Vạn Niên, Kinh Triệu, là con gái Đại đô đốc Cổn Châu Vương Thủ Nhất. Ban đầu phong Lang Da huyện quân (琅琊县君), sau thăng Thái Nguyên quận quân (太原郡君) rồi Quốc phu nhân.
Lương Quốc phu nhân Lý thị (凉国夫人李氏), người Nhạc Đô, Thiện Châu.
Nam Dương phu nhân Trương thị (南阳夫人张氏).
Kính Tiết phu nhân Hàn thị (劲节夫人韩氏).
 Thị thiếp Triệu thị (赵氏).
 Con trai: đến 6 người là do Vương thị sinh ra.
Quách Diệu (郭曜), từng nhậm Khai Dương phủ Quả Nghị đô úy, cùng Quách Tử Nghi bình định loạn An Sử, nhậm Vệ úy khanh, Thái tử Chiêm sự, Thái tử Thiếu bảo, tước Thái Nguyên Quận công (太原郡公), sau tập phong tước Đại Quốc công (代国公) của cha. Mất năm Kiến Trung thứ 4 (783) thời Đường Đức Tông, thụy hiệu Hiếu (孝).
Quách Phong (郭锋)
Quách Cán (郭旰), chết trong loạn An Sử.
Quách Hi (郭晞), cùng Quách Tử Nghi thu phục lưỡng kinh, công lao to nên nhậm Hồng Lư khanh, Điện trung giám, Kiểm giáo Công bộ Thượng thư kiêm Thái tử Tân khách, tước Triệu quốc công (赵国公). Mất năm Trinh Nguyên thứ 10 (794) đời Đường Đức Tông, tặng Thượng thư Binh bộ.
Quách Cương (郭钢), nhậm Sóc phương Tiết độ sứ, phụ tá của Đỗ Hi Toàn (杜希全)
Quách Quân (郭钧).
Quách Phách (郭昢), không có truyện.
Quách Ái (郭曖), cưới Thăng Bình công chúa, con gái của Đường Đại Tông. Từng nhậm Điện trung giám, Kiểm giáo Tản tá kị Thường thị, Thái thường khanh, tước Quảng Dương Huyện nam (广阳县男), sau cải thành Thanh Nguyên Huyện hầu (清源县侯), rồi tập phong Đại quốc công (代国公) tước vị. Mất năm Trinh Nguyên thứ 16 (800), tặng Thượng thư Tả phó xạ, sau thăng Thái phó. Ông là cha của Ý An hoàng hậu Quách thị, chính thê của Đường Hiến Tông.
Quách Chú (郭铸), tập phong Đại Quốc công (代国公).
Quách Chiêu (郭钊), nhậm Tả kim ngô Đại tướng quân, Kiểm giáo Công bộ Thượng thư, Mân Ninh Tiết độ sứ, Tư nông khanh, Hà Dương tam thành Tiết độ sứ, Hà Trung doãn, Binh bộ Thượng thư.
Quách Tung (郭鏦), cưới con gái Đường Thuận Tông, Hán Dương Công chúa, nhậm Kiểm giáo Quốc tử Tế tửu, Hữu kim ngô Tướng quân, Thái tử Chiêm sự, Nhàn cứu Cung uyển sứ, phong Thái Nguyên Quận công (太原郡公), truy tặng Thượng thư Tả phó xạ.
Quách Tiêm (郭銛), cưới con gái Đường Thuận Tông, Tây Hà Công chúa, nhậm Điện trung giám, Thái tử Chiêm sự, Nhàn cứu Cung uyển sứ.
Quách Ngộ (郭晤), không có truyện.
Quách Thự (郭曙), nhậm Tư Nông thiếu khanh, sau có công dẹp Chu Thử nên phong Tả Kim ngô vệ Đại tướng quân, tước Kỳ quốc công (祁国公).
Quách Ánh (郭映), làm chức Thái tử Tả dụ đức.
Con gái:
Trưởng nữ, lấy Thành Đô huyện lệnh Lư Nhượng Kim (卢让金).
Nhị nữ, lấy Ngạc Châu quan sát sứ Ngô Trọng Phụ (吴仲孺).
Tam nữ, lấy Vệ úy khanh Trương Tuấn (张浚).
Tứ nữ, lấy Điện trung thiếu giám Lý Đổng Thanh (李洞清).
Ngũ nữ, lấy Tư môn Lang trung Trịnh Hồn (郑浑).
Lục nữ, lấy Phần Châu biệt giá Trương Ung (张邕).
Thất nữ, lấy Hòa Châu thứ sử Triệu Túng (赵纵).
Bát nữ, lấy Thái thường tự thừa Vương Tể (王宰).

Xem thêm
Nhà Đường
Loạn An Sử
Lý Quang Bật
Bộc Cố Hoài Ân
Ngư Triều Ân

Tham khảo
 Trịnh Phúc Điền, Khả Vĩnh Quyết, Dương Hiệu Xuân (2002), Tướng soái cổ đại Trung Hoa, tập 2, Nhà xuất bản Thanh niên
 Triệu Kiếm Mẫn (2008), Kể chuyện Tùy Đường, Nhà xuất bản Đà Nẵng

Chú thích

Nhân vật quân sự nhà Đường
Người Thiểm Tây
Tín hữu Kitô giáo Trung Quốc
Vương tước nhà Đường


title: Catarman, Bắc Samar

text:
Catarman là một second class đô thị in the tỉnh Bắc Samar. It is the capital municipality of the province. Theo điều tra dân số năm 2007, đô thị này có dân số 67.671 người trong 12,437 hộ.

Barangay

Catarman được chia thành 55 barangay.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Mã địa lý chuẩn Philipin
 Thông tin điều tra dân số năm 2000 của Philipin
 A private paradise in Bgy. Tamborusan, Catarman Northern Samar
 More photos and information on Catarman Northern Samar
 http://www.smacatarmanns.org  - Trang mạng chính thức của Saint Michael Academy, Catarman N. Samar

Đô thị của Bắc Samar


title: Pont-sur-Sambre

text:
Pont-sur-Sambre  là một xã ở trong tỉnh Nord ở miền bắc nước Pháp. Xã này có diện tích 11,33 km², dân số năm 1999 là 2564 người. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 143 mét trên mực nước biển.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Nord

Tham khảo

 INSEE commune file

Pontsursambre


title: James Moriarty

text:
Giáo sư James Moriarty là nhân vật phản diện trong bộ truyện trinh thám nổi tiếng của nhà văn Arthur Conan Doyle.

Lịch sử
Moriarty nổi tiếng bởi sự thông minh và là người giật dây phần lớn tội ác ở Anh quốc. Ông được mệnh danh là Napoléon trong giới tội phạm nhờ vào tài năng tổ chức và thao túng tội ác của mình. Moriarty được sáng tạo từ cảm hứng dựa trên nhân vật có thật: Adam Worth.

Lai lịch

Giáo sư Moriarty xuất hiện lần đầu tiên trong tác phẩm "The Final Problem". Thông suốt tập truyện, thám tử Sherlock Holmes đã bị buộc bỏ trốn đến các quốc gia khác để tránh né sự truy sát của Moriarty. Tuy nhiên, đích thân giáo sư Moriarty đã giám sát và theo đuổi vị thám tử tài trí này. Sự đấu trí của hai nhân vật lỗi lạc diễn ra rất gay cấn trong suốt câu truyện và sự giáp mặt cuối cùng giữa hai nhân vật diễn ra trên thác Reichenbach, nơi mà cả hai đã trực tiếp đọ sức, kết quả giáo sư Moriarty đã rơi xuống thác và chết. Ngoài tập truyện trên, giáo sư Moriarty còn xuất hiện trong Thung lũng kinh hãi trong đó Holmes đã nỗ lực ngăn chặn kế hoạch ám sát của Moriarty nhưng thất bại.

Mặc dù giáo sư Moriarty chỉ xuất hiện duy nhất một lần trong 60 tập truyện của Conan Doyle, nhưng ông được xem là đối thủ đáng sợ nhất của Holmes.

Holmes đã diễn tả giáo sư Moriarty như sau:

Xem thêm
 Baritsu
 Thác Reichenbach

Tham khảo

 The Final Problem
 The Valley of Fear
 Sherlock Holmes Public Library

Những cuộc phiêu lưu của Sherlock Holmes - Nhân vật


title: Quận Richmond, Georgia

text:
Quận Richmond là một quận trong tiểu bang Georgia, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở thành phố Augusta . Theo điều tra dân số năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có dân số 199.775 người . Năm 2007, ước tính dân số quận này là 199.486 người.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận này có diện tích 850 ki-lô-mét vuông, trong đó có 839 km2 là diện tích đất, 10 km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ

Các quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Georgia


title: Merophyas therina

text:
Merophyas therina là một loài bướm đêm thuộc họ Tortricidae. Nó được tìm thấy ở Úc, bao gồm Lãnh thổ Thủ đô Úc và Tasmania.

Sải cánh dài khoảng 15 mm.

Ấu trùng ăn Acaena anserinifolia.

Chú thích

Tham khảo

Merophyas


title: Hội Phượng Hoàng

text:
Hội Phượng Hoàng (tên tiếng Anh là Order of the Phoenix) là một tổ chức hư cấu trong bộ truyện Harry Potter của nhà văn J. K. Rowling. Hội do giáo sư Albus Dumbledore thành lập với mục đích chống lại Chúa tể Voldemort và những Tử thần Thực tử. Hội Phượng Hoàng cũng là một phần trong tiêu đề của phần năm bộ truyện này.

Tổng quan
Ngay từ khi bắt đầu, tổ chức này đã thể hiện rõ chức năng của mình là chống lại những thế lực hắc ám, trong suốt thời kì hùng mạnh của Voldemort (thập niên 1970). Tổ chức này quy tụ rất nhiều pháp sư và phù thủy tài năng, có cả những Squib. Sau sự suy tàn của Chúa tể Voldemort, tổ chức đã tạm thời giải tán. Nhưng với sự trở lại của hắn trong phần bốn, việc cần thiết là cải tổ lại tổ chức để chuẩn bị đối đầu với một cuộc chiến mới. Một số thành viên cũ được phân công trở lại (bao gồm Sirius Black, Remus Lupin và Alastor Moody), cùng với số đông thành viên mới được bổ sung thêm.

Hội đặt tổng hành dinh tại nhà Số 12, Quảng trường Grimmauld, Luân Đôn, cách Ngã Tư Vua khoảng một dặm. Nơi đây vốn là nhà của dòng họ Black mà chủ sở hữu cuối cùng của dòng họ này là Sirius Black. Sau này, trước khi chết, Sirius đã để lại quyền thừa kế cho đứa con đỡ đầu là Harry Potter. Giáo sư Dumbledore là Người-giữ-bí-mật cho Hội, nghĩa là chỉ có ông mới có quyền tiết lộ về vị trí của tổng hành dinh. Sau cái chết của ông, những người nào biết về nơi này đều trở thành Người-giữ-bí-mật, có quyền nói cho những ai mà họ muốn. Việc giáo sư Severus Snape - thành viên của hội - cũng biết nơi này, lại bị cho là kẻ phản bội, theo phe của Voldemort nên khả năng nơi này đã bị lộ là rất cao, thế nên ngôi nhà bị bỏ hoang. Về sau, trang trại Hang Sóc của nhà Weasley được chọn làm tổng hành dinh mới.

Xuyên suốt từ phần bốn đến phần bảy, Hội Phượng hoàng là một tổ chức lớn mạnh, ra mặt chống lại những thế lực Hắc ám. Mặc dù Bộ Pháp thuật từ chối không tin vào sự trở lại của Voldemort nhưng cuối cùng cũng bị Voldemort thôn tính, trở mặt chống lại Hội. Trong phần năm, những thành viên trong Hội cũng có mặt tại Sở Bảo mật để cùng một nhóm trong Đội quân Dumbledore chiến đấu với nhóm Tử Thần Thực Tử. Một lần khác, trong phần sáu, họ cũng đến trong đêm tiếp ứng cho những thành viên trong trường Hogwarts vì lý do giống như trên. Trong phần bảy, những thành viên vẫn tiếp tục công việc của mình, và một trong những nhiệm vụ và cũng là thử thách khó khăn của các thành viên trong Hội là hộ tống Harry Potter (lúc này đã đến tuổi trưởng thành) đến tổng hành dinh mới là trang trại Hang Sóc. Khi đó một nửa Bộ Pháp thuật đã bị chiếm bởi Voldemort và các Tử Thần Thực Tử luôn canh chừng Harry. Không rõ sau cái chết của Voldemort và kết thúc Cuộc chiến Hogwarts, Hội Phượng hoàng vẫn tiếp tục hay không hay lại tiếp túc tạm thời giải tán như lần trước đó.

Mặc dù giáo sư Albus Dumbledore và một vài thành viên trước kia của Hội cho rằng Voldemort đã trở lại, nhân viên của Bộ Pháp thuật và đặc biệt là Bộ trưởng Cornelius Fudge vẫn không nghe theo. Fudge tin rằng giáo sư Dumbledore đang lan truyền tin đồn này với ý định lật đổ ông ta, bởi vì sự nổi tiếng của Dumbledore trong công chúng và những lời phê bình chỉ trích từ sự quản lý tồi tệ của ông ta trong những năm qua. Tuy nhiên, cuối cùng thì lời nói của giáo sư Dumbledore cũng được chứng minh là đúng khi Chúa tể Voldemort đã được nhìn thấy tại trung tâm của Bộ Pháp thuật và Fudge phải thú nhận sự thật đó. Vì việc loan tin tức sai với ý chống lại giáo sư Dumbledore và Harry Potter, gây nên tổn thất cho bộ nên cuối cùng Fudge bị thay thế bởi Rufus Scrimgeour - trước là Giám đốc Sở Thần sáng - ba ngày trước khi bắt đầu phần sáu của bộ truyện này.

Thành viên

Thành viên hiện tại
Những thành viên hiện tại sau phần bảy - phần cuối cùng.

Thành viên trước đây
Những thành viên trước đây, đã hy sinh hoặc mất tích trước đây và sau phần bảy - phần cuối cùng.

Thành viên đáng chú ý

Sirius Black

Sirius Black (biệt danh là Chân Nhồi Bông, một trong bốn người tạo ra tấm bản đồ của Đạo tặc (bản đồ Marauder) là một nhân vật hư cấu trong bộ truyện Harry Potter của nữ nhà văn Anh Quốc J. K. Rowling. Sirius là phép chơi chữ của J. K. Rowling (Sirius là tên của Sao Thiên Lang, thuộc chòm sao Đại Khuyển), ông là nhân vật có khả năng hóa thú và hóa thành chó.

Ông xuất hiện lần đầu trong Harry Potter và tên tù nhân ngục Azkaban nhưng được nhắc đến lần đầu trong Harry Potter và hòn đá phù thủy - phù thủy đã cho Rubeus Hagrid mượn chiếc môtô bay ngay sau khi Chúa tể Voldemort giết hai vợ chồng James và Lily Potter. Trong loạt phim phỏng theo bộ truyện này, diễn viên Gary Oldman thủ vai Sirius Black. Vai diễn ở tuổi thanh niên được diễn viên James Walters thủ vai.

Thuở nhỏ của Sirius được chứng tỏ là không hạnh phúc, vì trong tuổi niên thiếu Sirius ghét hầu hết những người thân của mình, đặc biệt là mẹ và những người họ hàng Bellatrix Black, Nacissa Black. Sirius từ bỏ những truyền thống gia đình: sự danh giá thuần chủng của gia đình, sự ngưỡng mộ Nghệ thuật Hắc ám và sự khăng khăng về hôn nhân thuần chủng và do vậy, anh đã bị cha mẹ nguyền rủa từ bỏ giống như hai mẹ con Andromeda Tonks và Nymphadora Tonks. Sirius đã bỏ nhà đi năm 16 tuổi và được cha mẹ James Potter thu nhận và nuôi dưỡng như con ruột. Trong khi hầu hết mọi thành viên nhà Black đều được xếp vào nhà Slytherin và trở thành Tử thần Thực tử, Sirius được xếp vào nhà Gryffindor. Ngược lại, Sirius đặc biệt thích quãng đời ở Hogwarts, nơi anh không thể bị tách rời với các người bạn thân nhất của mình, James Potter, Remus Lupin và Peter Pettigrew (không được biết rõ là Sirius cũng làm bạn với Lily Evans). Sirius và James dường như luôn luôn đi đôi với nhau và cả hai đều nổi tiếng: học sinh thích sự hóm hỉnh của anh, giáo viên thì đề cao sự thông minh của anh. Trong nhóm bốn người bạn Sirius là một Hóa thú sư không chính thức. Nhóm bốn người là chủ nhân của Bản đồ Đạo tặc, tạo ra trong hai năm cuối tại trường. Sau khi tên Peter Pettigrew với biệt danh Đuôi Trùn phản bội James Potter, hắn tìm đến Sirius Black giữa thế giới Muggle, hắn khiến rất nhiều người thiệt mạng đồng thời biến thành con chuột, sau khi bỏ lại ngón tay tự chặt đứt của mình để gây lầm tưởng là hắn đã chết do bị Sirius giết chết. Peter đổ tội cho Sirius và làm mọi người lầm tưởng là Sirius mới là nguyên nhân của cái chết của vợ chồng Potter. Mọi người trong cộng đồng phù thủy đều nghĩ về Sirius Black như một kẻ phản bội bạn bè và tay chân đắc lực của Voldemort (vào phần ba, Harry mới biết được sự thật về ông và đến tập sáu của loạt truyện, Sirius mới chính thức được minh oan). Trong thời gian đó, Sirius bị nhốt vào tù ngục Azkaban - nơi có những giám ngục. Sau đó - tức sau 12 năm, chú thoát ra nhờ phép biến hình thành một con chó đen gầy rộc chui qua song tù. Ở trong nhà tù, Sirius nghe ngóng động tĩnh về "Đuôi Trùn". Một ngày nọ, ông tìm thấy một tờ báo chụp hình một nhóm người đi Ai Cập chơi (chính là gia đình Weasley), có một con chuột đang đứng trên vai Ron Weasley và chân nó thiếu một ngón. Sinh nghi, Sirius liền vượt ngục, bơi lên biển phía Bắc và tìm vào trường Hogwarts, kết bạn với con mèo Crookshanks của Hermione Granger.

Trải qua bao nhiêu thử thách trong năm học thứ ba của Harry, cuối cùng nhờ sự can thiệp của thầy Remus Lupin cậu cũng ngộ ra Sirius không phải là người đã giết cha mình như từng bị mọi người lầm tưởng mà chính là tên phản bội Đuôi Trùn đáng chết kia. Tuy nhiên, khi trên đường đem giao nộp y, Đuôi Trùn đã trốn thoát về với Voldemort nên không thể đưa vụ án của Sirius ra ánh sáng. Qua năm thứ tư, Sirius vẫn hay giúp đỡ Harry mỗi khi cậu gặp khó khăn, hay có điều gì cần phải suy nghĩ, qua lò sưởi ở phòng sinh hoạt chung của nhà Gryffindor. Qua năm thứ năm, trong cuộc đột nhập vào Bộ Pháp thuật cùng các thành viên trong Hội Phượng hoàng để cứu các thành viên của Quân đoàn Dumbledore, Sirius Black đã hy sinh bởi Lời nguyền Chết chóc từ người chị họ là Tử thần Thực tử Bellatrix Lestrange. Điều này làm Harry Potter day dứt mãi.

Sirius Black là hậu duệ của một trong những hiệu trưởng trường Hogwarts, Phineas Nigellus Black, và là người thừa kế cuối cùng của dòng họ Black, một trong những dòng họ phù thủy thuần chủng nổi tiếng và lâu đời. Cha mẹ Sirius, Orion và Walburga Black, đều sinh ra trong dòng họ Black và là chị em họ. Sirius có một em trai, Regulus Black, sống từ 1961 đến 1979. Sirius cũng có 3 chị họ khác, Bellatrix, Andromeda (mẹ của Nymphadora Tonks) và Narcissa Black (mẹ của Draco Malfoy). Xa hơn, Sirius có quan hệ với gia đình Weasley, Neville Longbottom, Crouch và Crabbe. Sirius có thể có quan hệ họ hàng với gia đình Potter vì bà dì cả của ông, Dorea Black, kết hôn với Charlus Potter.

Vai trò
Sirius Black được nhắc đến trong tập 1, với vai trò là người cho Rubeus Hagrid mượn chiếc xe mô tô bay để đưa Harry Potter đến đường Privet Drive ở với dì dượng mình ngay sau khi James và Lily Potter bị Voldemort sát hại. Trong tập 3, Sirius Black hóa thân thành một con chó đen theo dõi Harry Potter từ khi trốn khỏi nhà Dursley. Tin đồn về sự đào thoát của ông đã làm Bộ Pháp thuật lưu ý đến Harry và bảo vệ cậu khỏi Sirius, đồng thời phái Giám ngục Azkaban đến Hogwarts để bắt hắn. Khi Harry, Ron, Hermione đã đến Lều Hét, được bảo vệ bằng Cây Liễu Roi - nơi trước đây Lupin thường lui tới nếu thành Người Sói, Sirius biến thành bộ mặt thật từ hình hài một con chó đen rồi giải thích cho Harry cùng bộ ba biết sự thật về cuộc đời ông. Lupin biến thành Người sói, Peter chạy thoát, Sirius vì cứu bộ ba nên bị thương. Ông  vẫn bị bắt tại Hồ và bị nhốt trên tầng cao nhất của tòa lâu đài. Bằng chiếc Xoay thời gian, Hermione và Harry đã cứu Sirius cùng con Bằng mã Buckbeak. Họ cùng nhau bay về Số 12, quảng trường Grimmauld - căn nhà của Sirius. Ông đánh giá Hermione là phù thủy thông minh nhất trong độ tuổi 13 của cô.

Trong tập 4, Sirius gần như không xuất hiện, nhưng ông vẫn xuất hiện gặp Harry Potter bằng mạng Floo tại phòng sinh hoạt chung nhà Gryffindor cùng trao đổi về giấc mơ về Voldemort của Harry Potter. Trong tập 5, ông đã tình nguyện tặng căn nhà của mình làm căn cứ của Hội Phượng Hoàng. Biết được tình cảm của Sirius và Harry, Voldemort đã sử dụng phép Bế quan Bí thuật để cho Harry nhìn thấy được hắn đang tra tấn Sirius để dụ Harry đến Bộ Pháp thuật cướp Quả cầu Tiên tri. Tại Bộ, Sirius đã bị Bellatrix dùng lời nguyền Chết chóc giết chết và ông bay qua cánh cửa Tò vò.

Thông tin liên quan
 Từ Sirius Black có tên xuất thân từ vì sao sáng nhất trên trời là Cẩu tinh, rất có thể ý nghĩa là việc Sirius biến đổi thành một con chó mực.
 Hồi còn đi học ở trường Hogwarts, Sirius Black thường hóa thành chó mực mỗi khi tới ngày trăng tròn để tới bên Remus Lupin, khi ấy đang biến thành người sói.
 Sirius Black thời niên thiếu có một mái tóc dài rất thanh lịch mà cả Harry và James Potter đều không có được.

Fleur Delacour

Fleur Isabelle Delacour (tên sau khi lấy chồng là Fleur Isabelle Weasley) là một nhân vật hư cấu trong bộ truyện Harry Potter của nữ nhà văn Anh Quốc J. K. Rowling. Cô xuất hiện lần đầu tiên trong Harry Potter và chiếc cốc lửa. Theo tác giả Rowling, tiếng Pháp "Fleur" có nghĩa là hoa. "Isabelle" bắt nguồn từ "belle" trong tiếng Pháp nghĩa là xinh đẹp, "de la cour" có nghĩa là from the court, tức là góc phố. Như vậy, tên của nhân vật này mang ý nghĩa rằng "bông hoa xinh đẹp ở góc phố". Riêng Ginny Weasley đặt biệt danh cho cô là Phlegm theo bản dịch tiếng Việt là "Nhớt"

Fleur sinh năm 1977 và là học sinh của Học viện Pháp thuật Beauxbatons ở Pháp. Cô thừa hưởng từ cha mẹ làn da trắng nhạt, hàm răng trắng đều, mái tóc bạch kim dài đến ngang hông và đôi mắt màu xanh biển sâu thẳm, ngoại hình hấp dẫn, có khả năng lôi cuốn bất kì người đàn ông nào. Là một nữ phù thủy lai đầy tài năng, cô mang trong người một phần tư dòng máu tiên nữ. Cô được chọn là quán quân của trường trong cuộc thi Tam phép thuật được tổ chức tại Hogwarts. Tiếng Anh của cô khá tốt, nhưng trong truyện, cô vẫn còn nói ngọng đôi chỗ, ví dụ là cách không đọc âm H đầu tiếng. Cha của Fleur tên là Monsieur Delacour (Ông Delacour), được miêu tả có dáng mập mạp với chòm râu ngắn màu đen. Mẹ là Appoline - người mang dòng máu nửa tiên nữ. Cô còn có một người em rất thân thiết là Gabrielle Delacour. Họ rất hoà thuận, ít khi tranh cãi với nhau và đây cũng chính là lý do để người ta chọn Gabrielle làm người thân để Fleur đi tìm. Hiện nay cô đang chung sống với Bill Weasley.

Fleur là một học sinh mang những phẩm chất đặc trưng của Beauxbatons: sự hoàn hảo, lòng tự trọng và tính kỉ luật cao. Cô, cùng người bạn thân là Marie, luôn hoàn thành bài tập một cách xuất sắc và có nét chữ đẹp. Ước muốn lớn nhất của cô là được tham gia vào cuộc thi Tam Pháp thuật và điều đó đã trở thành sự thật. Đồng phục của Fleur như ở trong trường Beauxbatons là áo choàng lụa mỏng, nhẹ màu xanh dương. Cây đũa phép của Fleur dài chín tấc rưỡi, không uốn cong được, làm bằng gỗ hồng mộc tỏa hương thơm (hay còn gọi là gỗ tử đàn, gỗ huỳnh đàn, gỗ huê mộc) và lõi là một sợi tóc tiên nữ của bà ngoại cô.

Trong loạt phim phỏng theo bộ truyện này, diễn viên Clémence Poésy thủ vai Fleur Delacour. Trước đó đạo diễn Chris Columbus đã mời Kate Winslet - diễn viên nữ chính vai Rose trong bộ phim Titanic nhưng cô không đồng ý.

Vai trò
Khi được chọn làm quán quân, đại diện trường Beauxbatons trong cuộc thi Tam pháp thuật, lúc đầu Fleur rất lạnh lùng và kém thân thiện. Cô cho rằng Harry không được làm quán quân vì còn quá trẻ, thường xuyên lớn tiếng phê bình các món ăn và cách bày trí tại Hogwarts. Thử thách thứ nhất, cô đấu với Rồng Xanh xứ Wales, dùng bùa ngủ để mê hoặc và lấy quả trứng vàng. Không may thay, trong khi ngủ, con rồng đã ngáy, khè lửa ra từ mũi khiến váy của cô bị cháy. Trong thử thách thứ hai ở Hồ Đen, cô đã cố gắng giải cứu em mình, Gabrielle Delacour, nhưng thất bại. Thay vào đó, Harry đã cứu cả Gabielle lẫn Ronald Weasley, điều này khiến cô trở nên gần gũi hơn với Harry nói riêng và với Hogwarts nói chung. Trong buổi dạ vũ đêm Giáng sinh, Fleur khiêu vũ với Roger Davies - một thành viên của nhà Ravenclaw. Đáng tiếc là trong kết quả cuộc thi Tam Phép thuật cô đứng cuối cùng vì Tử thần Thực tử Barty Crouch Con đã dùng Viktor Krum dưới Lời nguyền Độc đoán (The Imperius Curse) để tấn công cô, giúp cho Harry Potter đến với chiếc cúp Tam Pháp thuật - thực ra là Khoá cảng.

Sau khi ra trường, Fleur làm việc bán thời gian cho ngân hàng Gringotts để trau dồi tiếng Anh. Tại Gringotts cô đã gặp gỡ và nảy sinh tình cảm với Bill Weasley. Hai người đã đính ước với nhau vào mùa hè năm 1996 mặc cho sự  bất đồng của bà Molly Weasley và Ginny Weasley. Về sau, Bill bị thương từ một người sói nhưng cô vẫn hết lòng yêu thương anh. Tình yêu thật lòng của cô đã khiến cho bà Weasley mủi lòng và đồng ý cho hai người kết hôn. Khi đám cưới diễn ra, cô đã mượn chiếc miện ngọc của bà dì Weasley. Đám cưới của họ cũng là vào lúc bộ 3 Ron, Harry, Hermione ra đi. Họ có với nhau rất nhiều con. Đứa lớn nhất Victorie được đề cập đến trong đoạn kết 19 năm sau rằng đang học năm thứ hai tại trường Hogwarts khi đang "hôn" Teddy Remus Lupin.

Những ngày trước lễ cưới, Fleur đã liều thân mình giúp cho Harry Potter có thể chuyển đến trang trại Hang Sóc. Cô cùng năm người khác uống món thuốc Đa dịch để biến thành sáu Harry Potter giả đi theo bảy hướng khác nhau để đánh lạc hướng những Tử thần Thực tử, nhưng kế hoạch lúc sau bị bại lộ. Cô đã không may phải chứng kiến cảnh tượng Thần Sáng Alastor Moody bị Chúa tể Voldemort giết chết. Cô và Bill làm lễ cưới trễ hơn một tuần tại sân vườn của trang trại Hang Sóc. Buổi tiệc có rất nhiều khách mời bao gồm cả Xenophilius Lovegood - cha của Luna Lovegood và người bạn quán quân trường Durmstrang, Viktor Krum. Nhưng khi bữa tiệc đang diễn ra thì bị gián đoạn vì có tin tức rằng Bộ tưởng Bộ Pháp thuật bị giết, những Tử thần Thực tử đang gấp rút tấn công. Cô và chồng rút về ngôi nhà mới bên bờ biển Shell Cottage - nơi một thời gian sau là điểm ẩn náu cho Harry và các bạn trên đường đi tìm những Trường sinh Linh giá. Trong cuộc chiến tại trường Hogwarts, cô cũng sát cánh bên Hội Phượng hoàng chống lại Chúa tể Voldemort.

Remus Lupin
Giáo sư Remus John Lupin (biệt danh là Quý Ông Ngóng Trăng) xuất hiện lần đầu tiên trong Harry Potter và tên tù nhân ngục Azkaban. Ông Kẹ của Remus Lupin là vầng trăng tròn. Remus Lupin sinh ngày 10 tháng 3 năm 1960 và mất vào ngày 2 tháng 5 năm 1998. Lúc gần 5 tuổi, ông bị người sói Fenrir Greyback cắn, từ đó ông mang trong người nửa dòng máu sói, và hoá thành sói vào những đêm trăng tròn. Được tác giả miêu tả là trông ông rất nghèo và luộm thuộm, tóc đã chớm bạc. Là người hay suy nghĩ, lo lắng. Tên Lupin được lấy từ Tiếng Latinh trong từ "lupinus", có nghĩa là chó sói. "Remus" là nhân vật trong thần thoại La Mã, được nuôi dưỡng bởi một con sói.

Remus Lupin, Sirius Black, James Potter và Peter Pettigrew (kẻ sau này đã phản bội bùa trung thành và làm tay sai cho Voldemort) từng là những người bạn thân thiết với nhau và cùng chế tạo tấm Bản đồ Đạo tặc. Khi Harry học năm thứ ba, ông là một giáo sư dạy bộ môn Phòng chống Nghệ thuật Hắc ám, trực tiếp dạy Harry Bùa chú Thần Hộ mệnh. Là thành viên của Hội Phượng Hoàng, các bạn ông toàn là những phù thủy chuyên đi tìm và tiêu diệt những Tử thần Thực tử. Vợ ông là Nymphadora Tonks - cũng là một Thần Sáng giỏi. Họ có một người con trai là Teddy Remus Lupin, sau khi ông mất, Teddy được chăm sóc bởi bà ngoài và Harry Potter, lúc đó là cha đỡ đầu của Teddy. Ông cùng vợ là Nymphadora Tonks hy sinh trong khi chiến đấu chống lại phe Hắc Ám tại Trận chiến Hogwarts (sau khi Nymphadora sinh bé Teddy Lupin không lâu). Cũng như Sirius Black, Lupin giống như là một người cha đỡ đầu thứ 2, luôn quan tâm, bênh vực và bảo vệ Harry. Một thành viên trung thành đã hoàn thành nhiều công việc quan trọng cho Hội Phượng Hoàng. Chính Remus Lupin đã quyết định rằng Harry chính là cha đỡ đầu cho con ông - Teddy.

James Potter
James Potter (biệt danh Gạc Nai) là một nhân vật hư cấu trong bộ truyện Harry Potter của nhà văn J. K. Rowling. Ông xuất hiện lần đầu tiên trong Harry Potter và hòn đá phù thủy, là cha của nhân vật chính Harry Potter. Trong loạt phim phỏng theo bộ truyện này, diễn viên Adrian Rawlins thủ vai James Potter lúc trưởng thành. Còn diễn viên Robbie Jarvis thủ vai James Potter lúc trẻ. James (sinh ngày 27 tháng 3 năm 1960, mất ngày 31 tháng 10 năm 1981) thuộc dòng máu thuần chủng nhưng có quan hệ tốt với nhiều phù thủy gốc Muggle, đặc biệt là với Lily Evans - mẹ của Harry. Thần hộ mệnh của James là con hươu đực. Lần đầu tiên, James gặp Sirius Black, Severus Snape và Lily Evans trên chuyến tàu Tốc hành Hogwarts. Lúc ấy, James đã không ưa Snape vì Snape muốn vào nhà Slytherin, thường là nơi khởi nguồn của những kẻ theo Nghệ thuật Hắc ám. Trong khi đó, Snape lại nghĩ James thật ngu ngốc khi muốn vào nhà Gryffindor vì đó là nơi của những kẻ "có sức mạnh nhưng không có đầu óc". Đũa phép của James (trích nguyên văn lời của Ông Ollivander trong phần một): Một cây đũa phép bằng gỗ cây sao. Dài ba tấc mốt. Uốn dẻo được. Nhiều quyền lực hơn và xuất sắc hơn về khả năng biến hoá.

James Potter là Thủ lĩnh Nam sinh, chơi Quidditch cực giỏi ở vai trò Tầm thủ, được mô tả là một người đa tài nhưng hơi kiêu ngạo, lạnh lùng với mọi người ngoại trừ Lily. Trong một vài lần tiếp xúc James còn tỏ ra hơi độc ác với Snape vì Snape ở nhà Slytherin và Snape cũng học Nghệ thuật Hắc ám - điều mà James rất ghét. Đó là điều gây nên mối thù hằn mà sau này Snape đổ lên đầu Harry. James Potter là một trong nhóm 4 người bạn: Sirius Black, Remus Lupin, Peter Pettigrew và James. Khi biết tin Remus Lupin là một Người sói, bị biến hình vào đêm trăng rằm thì James đã cùng những người bạn còn lại không hề xa lánh Lupin mà cùng biến hình thành những con vật cùng Lupin để giúp Lupin khống chế chính mình khi biến hình. James biến thành hươu, Sirius Black biến thành chó mực, Peter Pettigrew biến thành chuột. James có biệt danh là "Gạc Nai" (Prongs) - nguyên nhân gây nên hình thù của vị thần hộ mệnh của Harry. Sau khi bị Chúa tể Voldemort giết chết, James được nhiều phù thủy tưởng nhớ, nhất là Harry - con trai mình. Tập 7 đã nêu lại diễn biến cái chết của James Potter, Lily Potter và sự biến mất của Voldemort qua hồi tưởng của Voldemort vắt chéo sang suy nghĩ của Harry Potter. Trong một đêm, lúc đó Harry 1 tuổi, James đang mua vui cho Harry bằng những trò từ cây đũa phép của mình. Mệt mỏi, James lăn ra ngủ và quẳng cây đũa phép sang một bên. Khi Voldemort xuất hiện, James phóng tới trước bảo Lily đưa Harry đi, còn mình thì chặn hắn. Nhưng do không có đũa phép trong tay, James đã bị Voldemort giết chết một cách nhanh chóng.

Lily Potter
Lily Potter (tên trước khi lấy chồng là Lily Evans), là nhân vật hư cấu trong bộ truyện Harry Potter của nhà văn J. K. Rowling và là người mẹ quá cố của nhân vật chính Harry Potter. Lily Potter sinh ngày 30 tháng 1 năm 1960, mất ngày 31 tháng 10 năm 1981, là phù thủy gốc Muggle, con út trong gia đình, có chị là Petunia. Lily được cha mẹ yêu quý nhưng lại bị chị Petunia ghét bỏ. Trong truyện, Lily được tả là có đôi mắt hình quả hạnh màu xanh biếc, mái tóc đỏ đậm dày và dài đến vai. Giáo sư Horace Slughorn nhận xét rằng cô rất dũng cảm, vui tính và quyến rũ. Ở tập 7, ta cũng có thể nhận ra bà là một cô gái rất công bằng và hơi đanh đá. Horace nghĩ rằng không thể tưởng tượng được ai sẽ không bị lôi cuốn với cái nhìn đầu tiên. Giáo sư Horace Slughorn cho rằng cô là một học sinh hoạt bát, tài năng nhất mà ông từng dạy. Ông cũng đã có lần khuyên cô nên vào nhà Slytherin và nhận được một câu trả lời từ chối "cực kì táo tợn". Sau này, cô và James tham gia Hội Phượng Hoàng. Cả hai vợ chồng đã ba lần thách thức Voldemort. Cô cũng là Thủ lĩnh Nữ sinh trong năm cuối tại trường, giống như James Potter. Tuy nhiên, lúc đó, cô không thích James lắm vì tính kiêu ngạo của James cũng như thói xấu là hay bắt nạt người khác. Cô quen Severus Snape từ nhỏ và Snape cũng có cảm tình với Lily từ bé nhưng sau một lần bị James Potter trêu chọc, Snape lỡ gọi Lily là "Máu bùn" khiến cô giận và quyết không gặp lại Snape. Harry cho rằng Lily - mẹ cậu - ghét James - cha cậu - nhưng chú Sirius Black và giáo sư Remus Lupin đảm bảo rằng Lily không ghét người chồng tương lai của mình, họ chỉ "đơn giản là bước sai lúc đầu". Đến năm thứ bảy, Lily hẹn hò với James, yêu và lấy nhau khi ra trường dưới sự chứng kiến của Sirius. Trong đoạn kết của Harry Potter và bảo bối tử thần, con trai thứ của Harry, Albus Severus Potter, là người duy nhất thừa hưởng màu mắt xanh lá cây từ bà nội Lily. Cây đũa phép của Lily dài 10,25 tấc, làm bằng gỗ cây liễu, mảnh mai, rất thích hợp cho việc luyện bùa chú. Thần Hộ mệnh của cô là con hươu cái.

Vai trò
Lily Potter ít xuất hiện nhiều trong tập truyện này nhưng lại có nhiều ảnh hưởng sâu sắc, nhất là trong các tập 1, 4, 7. Trong tập thứ nhất (Harry Potter và hòn đá phù thủy), bà được nhắc đến khi Harry tình cờ nhìn thấy chiếc gương thần có thể nhìn thấy ước mơ của mình là gặp được cha mẹ cậu. Đoạn kết, sau khi chiến đấu với Quirinus Quirrell, Harry mới biết được rằng cậu chiến thắng nhờ dòng máu của mẹ cậu đang chảy trong người cậu, nó làm cho cậu tránh được mọi sự đụng chạm của kẻ thù. Trong tập thứ tư (Harry Potter và chiếc cốc lửa), linh hồn của Lily cùng rất nhiều người đã chết khác đã giúp Harry thoát khỏi tay chúa tể Hắc ám Voldemort đang hồi sinh. Chính vì dòng máu mà Harry đang mang trong người mà "Đuôi Trùn" lấy máu Harry giúp Chúa tể Hắc ám để hồi sinh. Kể từ khi ấy, Voldemort đã tăng sức mạnh, và sức mạnh lớn nhất là có thể đụng vào người Harry. Khi nghe kể về điều này, một "niềm hân hoan kì lạ" xuất hiện trong ánh mắt của giáo sư Albus Dumbledore. Tập 7 (Harry Potter và bảo bối tử thần) kể về những bí mật của Lily. Cô vốn là bạn thời thơ ấu của Severus Snape và không chỉ riêng James mà Snape cũng rất yêu Lily. Nhưng trước việc Snape tỏ vẻ ưa thích Nghệ thuật Hắc ám, Lily yêu và cưới James trước sự chứng kiến của Sirius Black. Tập 7 cũng là tập chứng tỏ rõ nhất niềm tin của Lily với cụ Dumbledore qua việc không tin lời bà Bathilda Bangshot nói rằng cụ từng kết bạn với Gellert Grindelwald.

Nymphadora Tonks
Nymphadora Tonks là một nữ phù thủy mang dòng máu lai, mẹ cô là phù thủy thuần chủng thuộc gia tộc Black (em của Bellatrix Lestrange và chị của Narcissa Malfoy), cha cô là phù thủy gốc Muggle. Khi sinh ra cô đã có khả năng biến hình, không cần học vẫn có thể làm được. Nhờ yếu tố đó một phần mà sau này cô đã thi đậu để trở thành một Thần Sáng làm việc cho Bộ Pháp thuật. Chồng cô là Remus Lupin - là một người sói. Cô yêu Lupin vào cuối phần năm, nhưng ông từ chối cô (dù ông cũng yêu cô) vì lý do "Tôi quá nghèo, quá già và quá nguy hiểm đối với em!" Nhưng với sự kiên trì và tình yêu mãnh liệt, cô đã được đáp trả ở cuối phần sáu, hai người kết duyên vào phần bảy. Nymphadora hy sinh cùng chồng trong Trận chiến Hogwarts. Con của hai người, Teddy Lupin, được trao cho bà ngoại và Harry Potter - cha đỡ đầu của Teddy.

Arthur Weasley
Arthur Weasley sinh ngày 6 tháng 2 năm 1950, là người có vị trí cao nhất trong gia đình Weasley. Ông cưới Molly Weasley và có bảy người con: sáu trai và một gái, trong đó có Ron Weasley, bạn thân của Harry Potter và Ginny Weasley vợ của Harry Potter. Authur làm việc trong Bộ Pháp thuật, đối đầu kịch liệt với Lucius Malfoy và ông rất thích những đồ vật của dân Muggle. Thần Hộ mệnh của Arthur Weasley là một con chồn. Trong loạt phim phỏng theo bộ truyện này, diễn viên Mark Williams thủ vai Arthur Weasley.

Molly Weasley
Molly Weasley (tên trước khi lấy chồng là Molly Prewett) là một nhân vật hư cấu trong bộ truyện Harry Potter của nữ nhà văn Anh Quốc J. K. Rowling. Bà xuất hiện lần đầu tiên trong Harry Potter và hòn đá phù thủy. Trong loạt phim phỏng theo bộ truyện này, diễn viên Julie Walters thủ vai Molly Weasley.

Molly Prewett thuộc dòng họ phù thủy thuần chủng Prewett, là chị cả và có hai em trai là Gideon và Fabian Prewett. Bà lớn lên tại trang trại Hang Sóc, gần nơi đặt khóa cảng tại đồi Stoatheads, cùng với những gia đình nhà Diggory, Fawcett và Lovegood. Anh của cha bà là Ignatius Prewett lấy Lucretia Black, thành viên trong gia đình phù thủy thuần chủng nổi tiếng Black. Thật sự lập dị, bà Molly (bị coi là kẻ phản bội dòng máu) đã đặt tên cho con trai thư ba của mình là Percy Ignatius Weasley, theo tên của người bác mặc dù ông ấy đã bị dòng họ từ bỏ sau khi lấy Lucretia. Trong truyện, bà là một nữ phù thủy làm việc nội trợ, cưới Arthur Weasley và là mẹ của Bill, Charlie, Percy, hai anh em sinh đôi Fred và George, Ron và Ginny Weasley.

Năm mười một tuổi (1961), bà theo học trường Trường Pháp sư và Phù thủy Hogwarts, được xếp vào nhà Gryffindor. Khi lớn hơn, Molly đã kết thân với Arthur Weasley. Arthur cũng có quan hệ với dòng họ Black vì mẹ ông, Cedrella Black, đã bị dòng họ từ bỏ khi lấy cha ông - kẻ phản bội dòng máu Septimus. Đến năm học thứ năm, Molly hẹn hò với Arthur đều đặn hơn. Một buổi tối, cả hai hẹn nhau ra ngoài sân và khi trở về, Molly bị bức tranh Bà Béo mắng, đồng thời Arthur cũng bị giám thị Apollyon Prigle trừng phạt. Trong suốt Chiến tranh phù thủy thứ nhất, bà Molly phải trải qua nỗi đau mất đi hai người em trai dưới tay Chúa tể Voldemort. Hai người họ là thành viên ban đầu của Hội Phượng Hoàng. Và sau đó, bản thân bà cũng trở thành thành viên Hội, nhưng bà lại tỏ ra bảo vệ quá mức cần thiết các con và Harry. Trong cuộc chiến thứ hai tại Hogwarts, bà đã giết chết tử thần thực tử Bellatrix.

Vai trò
Bà Molly xuất hiện lần đầu trong phần một khi Harry Potter đang đứng ở Ngã Tư Vua, tìm cách lên tàu đến Hogwarts nhưng không biết làm sao để vào sân ga 9 ¾. Bà Molly cùng với Ron, Ginny, Percy, hai anh em sinh đôi Fred và George đã chỉ cho Harry cách đi qua hàng rào giữ sân ga 9 và 10. Sau đó, Fred và George giúp Harry mang hành lý lên tàu và nhận ra cậu là "đứa trẻ sống sót". Bà Molly lúc sau biết được hoàn cảnh đáng thương của cậu, hiểu vì sao cậu chỉ đi một mình. Harry trở thành bạn thân của Ron và đa số thành viên trong gia đình nhà Weasley nên trong ngày Giáng sinh, bà đã gửi cho cậu một hộp quà là chiếc áo len đan bằng tay và một hộp kẹo mềm tự làm. Vào cuối năm học, bà cũng ra sân ga đón các con của mình. Tập 7, bà Molly cùng con gái Ginny Weasley ở lại trông coi trang trại Hang Sóc trong khi những thành viên khác của Hội Phượng hoàng hộ tống Harry Potter đến nơi an toàn. Bà đã đồng ý để trang trại Hang Sóc nhà mình trở thành Tổng hành dinh của Hội kể từ khi căn nhà Số 12 Quảng trường Grimmauld không còn an toàn. Trong trận chiến Hogwarts, bà ngăn con gái Ginny của mình chiến đấu và tự thân chiến đấu, tự tay giết Bellatrix Lestrange.

Bill Weasley
William Arthur Weasley (Tên thường gọi là Bill Weasley) là người con lớn nhất trong gia đình Weasley và là chồng của Fleur Delacour. Trong loạt phim phỏng theo bộ truyện này, diễn viên Richard Fish thủ vai Bill Weasley.

Charlie Weasley
Charlie Weasley là người anh thứ hai trong 7 anh em nhà Weasley. Cậu được miêu tả thấp hơn Ron, mặt và tay đầy thẹo do phải chiến đấu với rồng ở Rumani, tóc cậu được tả là dài chấm vai và mang màu đỏ của nhà Weasley.Cậu được coi là tầm thủ Quidditch đã đi vào huyền thoại của nhà Gryffindor.

Arabella Figg
Arabella Doreen Figg, được biết tới với cái tên Mrs Figg, là người thường trông nom Harry khi cậu sống ở gia đình Dursley. Ban đầu được đề cập đến như một người hàng xóm thường trôm nom Harry trong tập Harry Potter và hòn đá phù thủy. Bà là một người cực kỳ khoái mèo..Mặc dù trông ở vẻ bề ngoài thì bà là một người hàng xóm Muggle tốt bụng, xong thực ra bà Figg là một á phù thủy, người không có phép thuật nhưng được sinh ra trong một gia đình phù thủy. Trong tập Harry Potter và Hội Phượng Hoàng, bà Figg như một sợi dây liên kết của giáo sư Dumbledore giữa thế giới phù thủy và thế giới Muggle.Trong tập này, bà đã bảo vệ Harry sau khi cậu cùng người anh họ Dudley Dursley bị tấn công bởi hai giám ngục, và đã quyết định tiết lộ về bản thân cho cậu.Bà Figg giải thích với Harry rằng bà đã cố tình làm Harry không thích bà để gia đình Dursley có thể tiếp tục gửi cậu cho bà. Khi Bộ trưởng Bộ Pháp thuật cố gắng đuổi Harry khỏi trường Hogwarts vì tội dùng phép thuật khi chưa đến tuổi (sau khi cậu tung ra bùa Thần Hộ mệnh để bảo vệ cậu cùng người anh họ) bà Figg đã là nhân chứng trước toà để Harry có thể ở lại Hogwarts.Tuy nhiên, theo Rowling, á phù thủy là những người không có khả năng nhìn thấy Giám ngục.Trong tập Harry Potter và hoàng tử lai, bà Figg đã góp mặt trong đám tang của giáo sư Dumbledore ở Hogwarts. Bà Figg được đóng bởi Kathryn Hunter trong tập Harry Potter và hội phượng hoàng.

Alastor Moody
Giáo sư Alastor Moody "Mắt điên" xuất hiện lần đầu tiên trong Harry Potter và chiếc cốc lửa, giữ cương vị là giáo sư môn Phòng chống Nghệ thuật Hắc ám của Trường Phù thủy và Pháp sư Hogwarts. "Alastor" trong Tiếng Hy Lạp cổ đại là tên gọi khác của Zeus, nghĩa là "kẻ báo thù". Cái tên có mối liên hệ với lối phán quyết không nhân nhượng của Moody, dưới vai trò là một người thực thi pháp luật. Ông từng là một Thần Sáng nổi tiếng và là thành viên của Hội Phượng hoàng. Ông bị Voldemort giết khi ông đang trên đường di chuyển đánh lạc hướng truy đuổi của Voldemort và Tử thần thực tử. Trong loạt phim phỏng theo bộ truyện này, diễn viên Brendan Gleeson thủ vai Alastor Moody.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 The Harry Potter Lexicon item on the Order of the Phoenix

Nhân vật trong Harry Potter

fr:Univers de Harry Potter#Ordre du Phénix
he:הארי פוטר - דמויות משנה#מסדר עוף החול


Ngân hàng thương mại cổ phần Kỹ Thương Việt Nam (hay còn được gọi là Techcombank; mã giao dịch: TCB) là một ngân hàng thương mại cổ phần của Việt Nam, được thành lập năm 1993 với số vốn ban đầu 20 tỷ đồng.

Trụ sở chính của Techcombank được đặt tại Số 6 phố Quang Trung, Quận Hoàn Kiếm, Hà Nội. Ngân hàng hiện có chi nhánh và hội sở tại khắp các tỉnh thành trên toàn quốc với hơn 11.882 nhân viên (tính tới quý 1 năm 2020). Techcombank được nhiều tổ chức Việt Nam và quốc tế trao các giải thưởng về tài chính - ngân hàng, và được coi là một trong những ngân hàng uy tín hàng đầu tại Việt Nam. Tuy nhiên Techcombank cũng thường bị nhắc tới với các bê bối sử dụng thủ đoạn xã hội đen để thu hồi nợ.

Lịch sử
Ngân hàng thương mại cổ phần Kỹ Thương Việt Nam (Techcombank) được thành lập vào ngày 27 tháng 9 năm 1993 tại 24 phố Lý Thường Kiệt, Hà Nội bởi một nhóm các trí thức làm việc tại Châu Âu và Liên Xô. Chỉ một năm sau, ngân hàng mở chi nhánh tại Thành phố Hồ Chí Minh và tăng vốn điều lệ lên 51,5 tỷ đồng. Trong năm 1996, Techcombank thành lập Chi nhánh Techcombank Thăng Long cùng Phòng giao dịch Nguyễn Chí Thanh tại Hà Nội, sau đó là Phòng giao dịch Thắng Lợi trực thuộc Techcombank tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Trụ sở chính được chuyển sang Toà nhà Techcombank, 15 Đào Duy Từ, Hà Nội vào năm 1998. Cũng trong năm này, họ mở chi nhánh đầu tiên của mình tại thành phố Đà Nẵng. Tính tới năm 2005, họ đã mở thêm được hàng loạt chi nhánh cấp 1 tại các tỉnh thành phố như Lào Cai, Hưng Yên, Vĩnh Phúc, Bắc Ninh, Nha Trang, Vũng Tàu, cùng nhiều chi nhánh mới tại 3 thành phố trung ương. Cuối năm 2005, ngân hàng đã có vốn điều lệ lên tới 555 tỷ đồng. Trước đó, họ cùng Vietcombank phối hợp trở hành đơn vị đầu tiên của Việt Nam phát hành F@stAccess-Connect 24 vào cuối năm 2003. Thẻ thanh toán quốc tế Techcombank Visa được ra mắt vào năm 2006.

Năm 2007, Kỹ Thương Việt Nam trở thành ngân hàng ngân hàng có mạng lưới giao dịch lớn thứ hai trong khối ngân hàng thương mại cổ phần với gần 130 chi nhánh và phòng giao dịch. Tới năm 2008, họ ra mắt thẻ tín dụng Techcombank Visa Credit, sau đó phát hành thẻ đồng thương hiệu Techcombank – Vietnam Airlines – Visa vào năm 2012.

Năm 2018, Techcombank được niêm yết trên sàn chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh (mã HOSE: TCB). Năm 2020, tổng tài sản doanh nghiệp ước tính đạt 439,6 nghìn tỷ đồng với gần 11.882 nhân viên. Techcombank sở hữu 3 công ty con phụ trách các nhiệm vụ khác nhau bao gồm Công ty cổ phần Chứng khoán Kỹ thương, Công ty TNHH một thành viên Quản lý nợ, và Công ty TNHH Quản lý quỹ Kỹ thương.

Dịch vụ

Giải thưởng

 Năm 2023 Tại The Asset Triple A Country Awards, ngân hàng TMCP Kỹ Thương Việt Nam (Techcombank) được trao giải tổ chức tài chính cho vay hợp vốn tốt nhất Việt Nam.

 The Asian Banker vinh danh Techcombank là ‘Ngân hàng bán lẻ xuất sắc nhất’

Bê bối

Thu hồi nợ kiểu xã hội đen
Ngày 17/4/2015 nhiều người tự xưng là cán bộ ngân hàng Techcombank chi nhánh Sơn Tây vào cắt khóa kho xưởng gia đình anh Phan Đăng Anh trú tại xã Xuân Phú, huyện Phúc Thọ, Tp Hà Nội với ý định thu nợ và niêm phong tài sản. "Sự việc chỉ kết thúc khi gia đình báo cho công an huyện Phúc Thọ thì phía ngân hàng mới mở cửa cho gia đình vào”.

Ngày 6/4/2016, “tổ đặc nhiệm” thu hồi nợ của Ngân hàng Techcombank với trang phục, trang bị đầy đủ dùi cui, lá chắn, xà beng đã phá cửa ngôi nhà số 756 Quang Trung, Hà Đông của gia đình anh Đoàn Thế Minh để gây sức ép thu hồi nợ.

Ngày 08/9/2016, một nhóm hàng chục người tự xưng là nhân viên Ngân hàng TMCP Kỹ Thương Việt Nam (Techcombank) ngang nhiên xông vào nhà 7A, đường Hoàng Ngân, phường Nhân Chính, quận Thanh Xuân, TP. Hà Nội tuyên bố cưỡng chế thu hồi toàn bộ nhà đất. Nhóm nhân viên này không hề đưa ra được bất kỳ văn bản, quyết định nào của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền hoặc Bản án/Quyết định của Tòa án có hiệu lực pháp luật có nội dung buộc họ phải giao nhà đất cho Ngân hàng hoặc cho phép Ngân hàng được tổ chức cưỡng chế.

Tháng 8 năm 2018, báo chí tố cáo Techcombank Hà Nội thu hồi nợ theo kiểu xã hội đen, đưa người đến chiếm dụng nhà của bà Trần Thị Hương, công dân phường Dịch Vọng Hậu, quận Cầu Giấy. Có những lúc tranh chấp lên đến đỉnh điểm, nhóm người lạ dùng vũ lực cưỡng chế bà Hương và các con ra khỏi nhà. Ngày 10/9/2018, UBND phường Dịch Vọng Hậu buộc phải có văn bản gửi Ngân hàng Techcombank với nội dung “Đề nghị không cưỡng chế bà Hương và những người ở trong nhà bà Hương ra khỏi chỗ ở của gia đình bà khi chưa có bản án có hiệu lực pháp luật của tòa án có thẩm quyền”.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Công ty thành lập năm 1993
Kỹ thương Việt Nam


title: Dưa chuột

text:
Dưa chuột (danh pháp hai phần: Cucumis sativus), hay còn gọi là dưa leo, là một cây trồng phổ biến trong họ Cucurbitaceae). Dưa chuột là một loại rau ăn quả thương mại quan trọng, được trồng lâu đời trên thế giới và trở thành thực phẩm của nhiều nước. Những nước dẫn đầu về diện tích gieo trồng và năng suất là: Trung Quốc, Nga, Nhật Bản, Mỹ, Hà Lan, Thổ Nhĩ Kỳ, Ba Lan, Ai Cập và Tây Ban Nha.

Mô tả

Phân loại
 Cucumis melo var. conomon: Dưa gang, có màu xanh sọc trắng khi còn non, nhưng chuyển sang màu cam hoặc vàng khi chín và thường bị nhầm lẫn cùng loài với dưa chuột.
 Cucumis sativus var. hardwickii
 Cucumis sativus var. sativus (dưa chuột)
 Cucumis sativus var. sikkimensis (dưa chuột Nepal)

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

 Cucumber trên Encyclopædia Britannica

Rau ăn quả
Dưa
S
Thực vật được mô tả năm 1753


title: Văn hóa Campuchia

text:
Nền văn hóa Campuchia có lịch sử phong phú đa dạng trải qua nhiều thế kỷ và chịu ảnh hưởng nặng của Ấn Độ. Nền văn hóa Campuchia cũng gây ảnh hưởng mạnh lên Thái Lan, Lào và ngược lại. Trong lịch sử Campuchia, tôn giáo có vai trò lớn trong các hoạt động văn hóa. Trải qua gần 2000 năm, người dân Campuchia đã phát triển một tín ngưỡng Khmer độc đáo với các tín ngưỡng hỗn hợp gồm tín ngưỡng thuyết vật linh bản địa và các tôn giáo Ấn Độ như Phật giáo và Hindu giáo. Nền văn hóa và văn minh Ấn Độ bao gồm cả nghệ thuật và ngôn ngữ đã vươn đến lục địa Đông Nam Á khoảng vào thế kỷ thứ nhất trước Công nguyên. Người ta cho rằng, những nhà buôn đi bằng đường biển đã mang phong tục và văn hóa Ấn Độ đến các cảng dọc theo Vịnh Thái Lan và vùng Thái Bình Dương khi họ buôn bán với Trung Quốc. Quốc gia đầu tiên hấp thụ nền văn hóa và văn minh này là Phù Nam. Vào những thời điểm nhất định, Cao Miên cũng hấp thụ các yếu tố của văn hóa Java, Trung Hoa, Lào và Thái Lan.

Đa số dân Campuchia (gần 90%) là người Khmer và một tỷ lệ lớn hơn thế nói tiếng Khmer. Các ngôn ngữ khác được sử dụng ở Campuchia có: tiếng Pháp, tiếng Hoa, tiếng Việt và tiếng Anh (đang ngày càng trở nên phổ biến).

Campuchia có 90% dân số theo Phật giáo Thượng toạ bộ, và phần đa số còn lại theo Hồi giáo, thuyết vô thần, hoặc thuyết vật linh.

Tham khảo


title: Pilsbryspira collaris

text:
Pilsbryspira collaris là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Turridae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Pilsbryspira


title: Actenicerus kunimi

text:
Actenicerus kunimi là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Kishii miêu tả khoa học năm 1966.

Chú thích

Tham khảo

Actenicerus


title: Umbrella (bài hát)

text:
"Umbrella" là một bài hát được thu âm bởi nữ ca sĩ người Barbados Rihanna, hợp tác cùng nam rapper người Mỹ Jay-Z. Bài hát được sáng tác bởi The-Dream, Tricky Stewart, Kuk Harrell và Jay-Z, cùng phần sản xuất do Stewart thực hiện, nằm trong album phòng thu thứ ba của Rihanna, Good Girl Gone Bad (2007). Ban đầu, bài hát này được dự định viết cho nữ ca sĩ Britney Spears, nhưng bị hãng thu âm từ chối. "Umbrella" mang các yếu tố pop và R&B, với phần lời nhạc kể về sức mạnh của một chuyện tình lãng mạn và thuần khiết. Nó được tạp chí âm nhạc Rolling Stone liệt vào danh sách 500 bài hát vĩ đại nhất ở vị trí thứ 412.

Umbrella nhận được sự tán dương rộng rãi từ các nhà phê bình âm nhạc, khi phần đông đề cao đoạn hook "ella, ella" cùng giọng ca thuyết phục của Rihanna trong đoạn điệp khúc. Bài hát cũng được xuất hiện trong danh sách các đĩa đơn xuất sắc nhất năm 2007 của nhiều tạp chí uy tín như Entertainment Weekly, Rolling Stone và Time. Đồng thời còn đem về cho Rihanna vô số đề cử và giải thưởng lớn nhỏ. Vào năm 2007, bài hát thắng 2 trên tổng số 4 đề cử được nhận tại lễ trao giải MTV Video Music Awards. Tại đêm trao giải Grammy lần thứ 50, "Umbrella" tiếp tục mang về cho Rihanna và Jay-Z giải "Hợp tác rap/hát xuất sắc nhất", cùng 2 đề cử khác cho "Thu âm của năm" và "Bài hát của năm".

Bài hát này được phát hành dưới dạng đĩa đơn đầu tiên trích từ album vào ngày 29 tháng 3 năm 2007 trên toàn thế giới thông qua hãng thu âm Def Jam Recordings. "Umbrella" cũng là một thành công lớn về mặt thương mại, khi dẫn đầu các bảng xếp hạng tại Úc, Canada, Đức, Tây Ban Nha, Ireland, Thụy Sĩ, Thụy Điển, Anh Quốc và Hoa Kỳ. Tại Anh Quốc, nơi bài hát này nhận được nhiều tranh cãi trong lúc đang xảy ra trận lũ lụt nặng nề vào năm 2007, nó trở thành một trong những bài hát được chơi nhiều nhất trên các trạm phát thanh trong suốt thập kỷ 2000. "Umbrella" còn giữ vững ngôi quán quân UK Singles Chart trong suốt 10 tuần liên tiếp, thời gian nắm giữ lâu hơn bất kỳ đĩa đơn nào trong thập niên đó. Đây từng là một trong những đĩa đơn có cú mở màn kỹ thuật số xuất sắc nhất tại Hoa Kỳ và dẫn đầu Billboard Hot 100 tại đó trong suốt 7 tuần liên tiếp.

Video âm nhạc của đĩa đơn này được đạo diễn bởi Chris Applebaum, với nhiều cảnh Rihanna khỏa thân và được bôi bạc. Video mang về cho Rihanna giải "Video của năm" tại lễ trao giải MTV Video Music Awards năm 2007 và giải "Video được xem nhiều nhất trên MuchMusic.com" tại MuchMusic Video Awards. Bên cạnh nhiều nghệ sĩ không chuyên khác, "Umbrella" còn được trình bày lại bởi nhiều tên tuổi nổi bật ở nhiều thể loại âm nhạc khác nhau, có bao gồm Taylor Swift, Manic Street Preachers, Biffy Clyro, All Time Low, McFly, OneRepublic, Mike Shinoda từ Linkin Park, Vanilla Sky và The Baseballs. Rihanna biểu diễn bài hát này tại MTV Movie Awards 2007, BRIT Awards 2008 và là bài hát hạ màn cho chuyến lưu diễn "Good Girl Gone Bad Tour" (2008), "Last Girl on Earth Tour" (2010) và "Loud Tour" (2011). Bài hát tiếp tục được xuất hiện trong chuyến lưu diễn "Diamonds World Tour" (2013) của cô.

Bối cảnh thực hiện
Nhà sáng tác và sản xuất nhạc người Mỹ Christopher "Tricky" Stewart cùng hội ngộ với Terius "The-Dream" Nash và Kuk Harrell tại phòng thu Triangle Studios, Atlanta vào tháng 1 năm 2007 để viết bài hát mới. Trong phòng thu, Stewart "vật lộn cùng một âm thanh chũm chọe kỳ lạ", khi anh tìm được một phần mềm nhạc miễn phí mang tên GarageBand nằm trong các máy tính Mac. Khi Nash bị chú ý bởi thứ âm thanh trên, anh hỏi Stewart: "Ôi Chúa tôi, thứ nhịp đó là gì thế?". Khi Stewart nhập hợp âm vào đoạn chũm chọe trên, "ca từ ngay lập tức xuất hiện trong đầu [của Nash]"; ngay sau đó, anh vào buồng thu âm và bắt đầu cất giọng hát. Nash viết 2 đoạn đầu và phần điệp khúc trên nền bài hát của Stewart. Họ nhanh chóng sáng tác lời nhạc và hoàn thành đoạn đầu chỉ trong vòng 60 giây. Họ tiếp tục viết lời, thêm đoạn hook, trong khi "Tricky đưa phần hợp âm tiếp theo". Chỉ trong vài tiếng sau, họ thu âm xong bản thu thử của bài hát. Bài hát được Stewart dự định sáng tác cho Britney Spears, nữ ca sĩ mà anh có dịp hợp tác trong đĩa đơn "Me Against the Music" vào năm 2003. Stewart và Nash nghĩ chính Spears, người từng có "cuộc sống đời tư... đôi chút nổi loạn" trong khoảng thời gian đó, là người cần một sự trở lại ngoạn mục trong sự nghiệp âm nhạc. Họ gửi một bản sao thu thử của bài hát này đến cho quản lý của Spears trong lúc cô thực hiện cho album phòng thu thứ năm của mình, Blackout. Dù vậy, Spears chưa từng được nghe đến bài hát đó vì bị hãng thu âm từ chối, khi khẳng định đã có đủ lượng bài hát để thu âm.

Sau khi bị từ chối, Stewart và Nash tiếp tục gửi bài hát này cho các hãng đĩa khác. Nó từng đến tay của nam ca sĩ kiêm sáng tác nhạc R&B người Anh, Taio Cruz nhưng anh không thể thuyết phục hãng đĩa của mình phát hành nó. Bài hát tiếp tục được chuyển đến cho chủ tịch hãng Island Def Jam, Antonio "L.A." Reid, người thành lập nên phòng thu đầu tiên của Stewart và cũng một người bạn của anh. Đầu tháng 2 năm 2007, bản thu thử được gửi đến cánh tay phải của Reid, nữ quản lý hành chính Karen Kwak, người gửi đến cho Reid cùng một thông báo xác định tìm ra một bài hát thích hợp cho Rihanna, người hiện đang bắt tay thực hiện cho album phòng thu thứ ba, Good Girl Gone Bad. Reid ngay lập tức gửi bản thu thử trên cho Rihanna và cô tỏ ra tích cực về bài hát này: "Khi bản thu thử được bắt đầu chơi, tôi cứ như, 'Thứ này thú vị đây, thật là lạ.' ... Nhưng bài hát lại cứ trở nên tuyệt hơn. Tôi cứ nghe nó lần nữa rồi thêm lần nữa. Tôi đã bảo, 'Tôi cần bản thu âm này. Tôi muốn thu âm nó ngay ngày mai."

Dù vậy, ngay trước thềm Grammy năm 2007, Stewart và Nash nhắm bản thu thử này cho nữ danh ca dòng nhạc R&B, Mary J. Blige. Khi vẫn còn đang xác định bản thu âm này cho Rihanna, Stewart chơi bài hát này nhằm cộng tác cùng Blige, sau đó hứa trao bài hát này cho cô. Sau khi nghe được động tĩnh từ phía các tác giả, Kwak liên tục liên lạc với Stewart và quản lý của anh, Mark Stewart. Trong lúc đó, khi Blige vẫn đang chờ việc tiến cử tại giải Grammy, Stewart và Nash đồng ý chờ phản hồi của cô. Dù vậy, Blige vẫn không thể nghe được trọn vẹn bài hát này khi đang bận rộn cùng giải Grammy và "phải ngừng ký kết cùng hãng thu âm trước khi kịp nhận phản hồi trên". Sau cùng, Reid "nhập cuộc, khẳng định vị thế uy quyền và mối quan hệ hợp tác lâu dài cùng Stewart" và khẳng định, "Tôi đưa ra đề nghị tới các nhà sản xuất mà họ không thể chối từ." Tới thời điểm mà Reid thuyết phục thành công phía của Stewart, họ "không thể nào từ chối". Khi từ bỏ bản thu âm trên cho phía bên
của Reid, Mark Stewart nói thêm, "Chúng tôi biết album của Rihanna sẽ được phát hành chỉ trong vài tháng nữa. Trong khi Mary lúc đó vẫn chưa hề thực hiện album nào cả. Chúng tôi đưa ra một quyết định làm ăn đúng đắn."

Rihanna thu âm bài hát này, cùng phần sản xuất giọng hát được thực hiện bởi Thaddis "Kuk" Harrell, trong phòng thu Westlake Recording Studios, Los Angeles. Ban đầu, Stewart khẳng định việc anh vẫn cảm thấy gượng ép lúc Rihanna được chọn thu âm bài hát này, nhưng sau khi thu đoạn "ella, ella", anh cảm thấy họ đã làm được "một điều gì đó". Theo sau bản thu âm của Rihanna, rapper kiêm chủ tịch hãng Def Jam, Jay-Z, thêm vào đoạn rap của mình. Dù vậy, Jay-Z phải viết lại đoạn rap của mình mà Stewart và Nash không hề hay biết. Stewart cho rằng "từ góc nhìn của một nhà sáng tác, anh ấy chỉ thật sự khiến bài hát trở nên xuất sắc hơn, với đoạn ẩn dụ về những chiếc dù và thời tiết cùng những gì mà anh phải trải qua".

"Umbrella" được phát hành trên toàn cầu vào ngày 29 tháng 3 năm 2007 và xuất hiện trên trang mạng Def Jam của Rihanna. Bài hát sau đó được phát hành dưới dạng kỹ thuật số tại Anh Quốc vào ngày 14 tháng 5 năm 2007, cùng lần phát hành đĩa CD vào 2 tuần sau đó.

Kết cấu

"Umbrella" là một bài hát mang các yếu tố pop và R&B. Bài hát này được sáng tác dựa trên chũm chọe, bộ tổng hợp và những đoạn bassline. Theo tạp chí Entertainment Weekly, nhịp của bài hát này được tạo nên nhờ phần mềm âm nhạc miễn phí GarageBand (Vintage Funk Kit 03) trên hệ điều hành Apple. Bài hát bắt đầu bằng đoạn rap và phần hook "ella, ella" được xuất hiện xuyên suốt phần điệp khúc.

Đánh giá chuyên môn
"Umbrella" được giới chuyên môn tán dương rộng rãi. Andy Kellman từ AllMusic cho rằng "'Umbrella' là [bài hát xuất sắc nhất của Rihanna] cho đến hiện tại, khi mang đến những nhịp trống khuếch đại, một nền tảng vững chắc trong suốt đoạn điệp khúc và phần giọng hát theo một cách nào đó đã hoàn toàn thuyết phục mà không cần phải tỏ ra sôi nổi - một điểm lý tưởng giữa việc cố gắng quá sức và tẻ nhạt." Theo Alex Macpherson từ tạp chí The Guardian, "Umbrella" chính là "bằng chứng" cho "thành quả xứng đáng sau thời gian hoạt động nghiêm túc" của Rihanna, cùng việc khẳng định cô ấy "mang đến [trong bài hát] tuyên ngôn mãnh liệt từ lòng quả quyết của đôi trẻ đứng lên trước thế giới". Tom Breihan từ Pitchfork Media cho dù đề cao phần sản xuất bài hát, nhưng lại phân vân với phần giọng hát của Rihanna "khi cô cố lấp đầy khoảng trống giữa các nhịp chậm".

Sal Cinquemani từ Slant Magazine có viết "Bài hát này đơn thuần đã tuyệt, bất chấp bất kỳ thể loại nào, chứng tỏ Jay và Rihanna, những người từng có những bài hát ăn khách trên nhiều định dạng với một loạt đĩa đơn hoàn toàn khác biệt, đều hết mình trong việc sản xuất các sản phẩm ăn khách chất lượng-cho dù họ có khác biệt đến đâu." Quentin B. Huff từ PopMatters.com cho rằng ""Umbrella" là một bài hát bắt tai, nhiều đến mức tôi phải thú nhận việc bỏ ra cả chiều mưa để tập hát phần hook." Jonah Weiner từ Blender gọi đây là điểm nhấn của album, trong khi Kelefa Sanneh của tạp chí The New York Times mô tả đây là "một bài hát hip-hop tân thời".

Giải thưởng và danh hiệu
Bài hát mang về cho Rihanna nhiều đề cử và giải thưởng lớn nhỏ. Vào năm 2008, "Umbrella" giúp cho Rihanna và Jay-Z nhận giải "Hợp tác rap/hát xuất sắc nhất" cùng 2 đề cử khác cho "Thu âm của năm" và "Bài hát của năm". Bài hát còn xuất hiện trong danh sách các đĩa đơn xuất sắc nhất năm 2007 của nhiều tạp chí uy tín, trong đó có Entertainment Weekly, Rolling Stone và Time. Blender phong tặng bài hát này danh hiệu "Bài hát của năm 2007" trong cuộc bình chọn của bạn đọc. Nhiều nhà phê bình bình chọn "Umbrella" là bài hát của mùa hè 2007, trong khi Kelefa Sanneh từ The New York Times xem đây là "điệu nhạc chậm trứ danh của năm 2007". Không những thế, bài hát còn xuất hiện trong các danh sách tổng kết cuối thập niên của tạp chí Pitchfork, Entertainment Weekly và NME. Nó còn được tạp chí âm nhạc lừng danh Rolling Stone liệt vào danh sách 500 bài hát vĩ đại nhất ở vị trí thứ 412, giúp Rihanna trở thành một trong những nghệ sĩ trẻ tuổi nhất xuất hiện trong danh sách trên.

Danh sách

 #1 - Cuộc bình chọn "Bài hát của năm 2007", Entertainment Weekly
 #1 - 10 Đĩa đơn xuất sắc nhất 2007, Entertainment Weekly
 #3 - 100 Bài hát xuất sắc nhất 2007, Rolling Stone
 #3 - 10 Bài hát xuất sắc nhất 2007, Time
 #25 - 500 Bài hát xuất sắc nhất thập niên, Pitchfork
 #412 - 500 bài hát vĩ đại nhất, Rolling Stone
 #63 - 150 bài hát xuất sắc nhất trong suốt 15 năm, NME

Giải thưởng

Diễn biến thương mại

Châu Đại Dương
"Umbrella" xuất hiện tại Australian Singles Chart ở vị trí đầu bảng vào ngày 10 tháng 6 năm 2007, trở thành đĩa đơn đạt vị trí số 1 thứ hai của Rihanna sau "SOS" (2006). Nó giữ vững ngôi đầu trong suốt 6 tuần liên tiếp, và được chứng nhận Bạch kim bởi Australian Recording Industry Association, với lượng doanh số đạt 70,000 bản. Nó có mặt trên bảng xếp hạng trong 32 tuần lễ, trở thành đĩa đơn bán chạy thứ 3 tại đó trong năm 2007. "Umbrella" mở đầu tại New Zealand Singles Chart ở vị trí thứ 34 vào ngày 15 tháng 5 năm 2007. Trong suốt 2 tuần sau, nó đạt đến vị trí thứ 33 và đạt ngôi quán quân trong tuần lễ thứ 4, trở thành đĩa đơn đạt ngôi đầu thứ hai của Rihanna sau "Pon de Replay" (2005). Nó giữ vững ngôi quán quân trong suốt 6 tuần liên tiếp, trong tổng số 24 tuần có mặt trên bảng xếp hạng. Bài hát này sau đó được chứng nhận Bạch kim bởi Recording Industry Association of New Zealand, với lượng doanh số đạt 15,000 bản, trở thành đĩa đơn bán chạy nhất năm 2007 tại đó.

Bắc Mỹ

"Umbrella" mở đầu tại vị trí thứ 91 trên Billboard Hot 100 Hoa Kỳ trong ấn bản ngày 28 tháng 7 năm 2007. Trong tuần lễ kế tiếp, bài hát nhảy lên vị trí thứ 72, và đạt đến vị trí thứ 63 trong tuần lễ thứ 3. Trong tuần lễ thứ 4, thứ 5 và thứ 6 trên bảng xếp hạng, bài hát lần lượt đạt đến các thứ hạng 52, 44 và 41. Trong lần phát hành đĩa của "Umbrella", nó có cú mở màn thành công nhất trong lịch sử 6 năm hoạt động của hệ thống iTunes tại Hoa Kỳ, phá vỡ kỷ lục của nữ ca sĩ người Colombia Shakira và nam nghệ sĩ hip-hop người Mỹ Wyclef Jean trong đĩa đơn "Hips Don't Lie". Với lần phát hành kỹ thuật số, "Umbrella" đạt đến ngôi quán quân trong tuần lễ thứ 7 trên bảng xếp hạng, được công bố trong ấn bản ngày 9 tháng 6 năm 2007. Bài hát còn mở đầu tại ngôi đầu bảng Hot Digital Songs, với lượng doanh số trong tuần đầu vượt ngưỡng 277,000 bản. Đĩa đơn này có cú mở màn kỹ thuật số cao nhất tại Hoa Kỳ kể từ khi hệ thống Nielsen SoundScan bắt đầu thống kê lượt tải về từ năm 2003, vượt mặt "SexyBack" của nam ca sĩ Justin Timberlake với 250,000 bản vào năm 2006. Việc dẫn đầu Hot 100 của "Umbrella" cũng đánh dấu lần thứ 2 Rihanna có đĩa đơn đạt ngôi quán quân, theo sau đĩa đơn ăn khách "SOS" (2006), và cũng là bài hát có cú nhảy lên ngôi đầu lớn nhất tại Hot 100 lúc bấy giờ, mà chỉ dựa vào lượng doanh số kỹ thuật số. "Umbrella" giữ vững ngôi quán quân trong suốt 7 tuần liên tiếp, nhờ vào lượng tìm nghe lớn trên các đài phát thanh, đồng thời chặn đầu "Party Like a Rockstar" của ban nhạc rap người Mỹ Shop Boyz. "Umbrella" sau cùng trở thành đĩa đơn thể hiện tốt thứ hai trong năm 2007 trên Hot 100, chỉ đứng sau đĩa đơn ăn khách "Irreplaceable" của Beyoncé, với tổng cộng 10 tuần đứng ở ngôi đầu bảng.

"Umbrella" mở đầu tại vị trí thứ 42 trên bảng xếp hạng Radio Songs Hoa Kỳ vào ngày 28 tháng 4 năm 2007. Trong tuần kế tiếp, bài hát leo lên vị trí thứ 29, và đạt đến vị trí thứ 17 trong tuần thứ 4. Nó đạt đến vị trí thứ 3 vào ngày 2 tháng 6 năm 2007, trước khi đạt ngôi đầu vào ngày 14 tháng 7 năm 2007, và giữ vững vị trí đó trong vòng 4 tuần liên tiếp. Trên bảng xếp hạng Pop Songs, "Umbrella" mở đầu tại vị trí thứ 77 trong ấn bản ngày 28 tháng 4 năm 2007. Sau 8 tuần xuất hiện, "Umbrella" nhảy từ vị trí thứ 31 lên ngôi quán quân và tiếp tục giữ vững ngôi vị của mình trong vòng 6 tuần sau đó. Tại Hot R&B/Hip Hop Songs, "Umbrella" mở đầu tại vị trí thứ 69 vào ngày 21 tháng 4 năm 2007. Sau cùng, bài hát đạt đến vị trí thứ 4 vào ngày 14 tháng 7 năm 2007. "Umbrella" còn đạt đến vị trí đầu bảng Hot Dance Club Songs vào ngày 7 tháng 7 năm 2007 trong suốt 2 tuần liên tiếp, sau 5 tuần xuất hiện trên bảng xếp hạng đó.

Tính đến tháng 6 năm 2013, "Umbrella" đạt doanh số 4,236,000 bản kỹ thuật số tại Hoa Kỳ và là đĩa đơn bán chạy thứ năm của Rihanna tại đó. Bài hát còn mở đầu tại ngôi quán quân ở Canada, trở thành bài hát đầu tiên đạt ngôi đầu tại bảng xếp hạng Canadian Hot 100.

Châu Âu
Đĩa đơn này tiếp tục đạt thành công lớn tại khu vực châu Âu, mà nổi bật là tại Anh Quốc. Bài hát mở đầu tại UK Singles Chart ở vị trí đầu bảng, mà chỉ nhờ lượng doanh số kỹ thuật số, giúp Rihanna lần đầu tiên trở thành nhà quán quân tại đó. Trong tuần lễ thứ tư của "Umbrella" trên bảng xếp hạng, album Good Girl Gone Bad của cô đạt đến ngôi đầu bảng Albums, giúp cô lần đầu có được chiến thắng cùng lúc ở hai bảng xếp hạng này. Bài hát sau đó phá vỡ kỷ lục của Gnarls Barkley cùng đĩa đơn "Crazy" cho nhà quán quân trụ vững lâu nhất thập niên, với 9 tuần liền giữ vững phong độ. "Umbrella" sau cùng đạt tổng cộng 10 tuần trên ngôi vị cao nhất, trở thành đĩa đơn giữ ngôi đầu lâu nhất UK Singles Chart trong thế kỷ thứ 21. Bên cạnh đó, Rihanna cũng là nghệ sĩ thứ 7 trong lịch sử dẫn đầu bảng xếp hạng này trong 10 tuần liền. Cuối năm 2008, "Umbrella" tẩu tán hơn 600,000 bản, trở thành đĩa đơn bán chạy nhất của cô vào thời điểm đó, trước khi bị vượt mặt bởi đĩa đơn "Love the Way You Lie" mà cô hợp tác cùng Eminem vào năm 2010. Đây cũng là đĩa đơn bán chạy thứ hai tại Anh Quốc trong năm 2007, chỉ đứng sau đĩa đơn ăn khách "Bleeding Love" của nữ ca sĩ Leona Lewis. Vào ngày 12 tháng 12 năm 2008, nó được chứng nhận đĩa Bạch kim bởi British Phonographic Industry với lượng doanh thu đạt ngưỡng 600,000 bản. Tổng cộng, "Umbrella" trải qua 51 tuần trên bảng xếp hạng Anh Quốc, trở thành đĩa đơn có thời gian trụ hạng dài thứ 20 mọi thời đại. Nó còn xuất hiện thêm 20 tuần nữa trong Top 100, nâng tổng số tuần lên con số 71, đồng nghĩa với khoảng thời gian 3 năm liên tiếp, vị trí đầu bảng vào 2007, thứ 18 vào 2008 và vị trí thứ 99 vào 2009.

"Umbrella" cũng đạt được thành công tương tự tại khu vực châu Âu, khi dẫn đầu các bảng xếp hạng trong thời gian dài, có bao gồm Thụy Sĩ với 9 tuần lễ, Na Uy trong 7 tuần, Đức trong 5 tuần, Áo trong 4 tuần và Bỉ trong 3 tuần. Nó còn đạt ngôi quán quân tại Đan Mạch và Hungary. Tại Tây Ban Nha, bài hát 8 lần được chứng nhận Bạch kim từ PROMUSICAE, với lượng doanh thu đạt ngưỡng 160,000 bản. Bên cạnh đó, "Umbrella" còn đạt đến top 5 tại Cộng hòa Séc, Phần Lan, Ý, Hà Lan, và Thụy Điển. Tại Pháp, bài hát đạt đến top 10.

Bài hát đã tiêu thụ hơn 6.6 triệu bản trên toàn cầu, trở thành một trong những đĩa đơn bán chạy nhất mọi thời đại.

Video âm nhạc

Bối cảnh

Trong khi thực hiện album của mình, các ý tưởng bắt đầu được nêu lên về hình ảnh của Rihanna, dẫn đến video âm nhạc của cô. Cô nhờ nam đạo diễn video âm nhạc người Mỹ Chris Applebaum gửi cho cô "một điều gì đó" để thực hiện. Người đại diện của hãng Def Jam đã mong đợi thành quả từ Applebaum. Để phản hồi, Applebaum nhanh chóng thực hiện việc phác thảo cho video này, một trong những ý tưởng đầu tiên của anh là việc bôi bạc trên cơ thể của Rihanna. Applebaum ban đầu tỏ ra hoài nghi việc Rihanna có đồng ý với ý tưởng này hay không nhưng anh nhận được sự đồng tình từ cô. Nghệ sĩ hóa trang Pamela Neal trộn sơn bạc để giúp cho Rihanna thực hiện video. Cảnh quay này được quay kín giữa Rihanna, Applebaum và trợ lý ghi hình. Hiệu ứng hình ảnh được giám sát bởi Bert Yukich và được sản xuất bởi by Amy Yukich.

Phát hành và tiếp nhận

Video âm nhạc này được phát hành vào ngày 26 tháng 4 năm 2007 trên trang web của Rihanna. Phiên bản tải kỹ thuật số được chào bán tại Hoa Kỳ chỉ từ trang web này trong một thời gian ngắn. Video còn được phát hành chính thức trên cửa hàng iTunes vào ngày 11 tháng 5 năm 2007 và đạt ngôi đầu bảng trong suốt 8 tuần. Vào ngày 1 tháng 5 năm 2007, "Umbrella" xuất hiện trên Total Request Live MTV tại vị trí thứ 10, trước khi đạt ngôi quán quân vào ngày 9 tháng 5 và giữ vững ngôi vị trong vòng 15 ngày, trở thành lần giữ ngôi đầu lâu nhất năm 2007. Video cũng được chơi thường xuyên trên kênh truyền hình MTV trong nửa sau năm 2007; nó đã vượt ngưỡng 8,000 lượt xem và được chứng nhận Bạch kim tại TV Platinum and Gold Video Awards. Video còn giành 3 giải MTV Video Music Awards trong năm 2007, bao gồm "Video của Năm" và "Đĩa đơn của năm", cùng một đề cử khác cho "Nữ nghệ sĩ xuất sắc của Năm".

Trình diễn trực tiếp
"Umbrella" được trình diễn bởi Rihanna trong lễ trao giải MTV Movie Awards 2007 vào ngày 3 tháng 6 năm 2007. Tại Anh Quốc, cô trình bày bài hát này tại giải The Brit Awards vào năm 2008 và trong chương trình AOL.<ref>{{chú thích web|url=http://music.aol.com/video/umbrella-aol-sessions/rihanna/1916631|title=Umbrella' (AOL Sessions)' Video – Rihanna – AOL Music|publisher=AOL|access-date =2009-08-19|archive-date=2009-10-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20091002044721/http://music.aol.com/video/umbrella-aol-sessions/rihanna/1916631}}</ref> Tại Pháp, cô tiếp tục trình bày bài hát này trên Star Academy. "Umbrella" cũng được chọn trình diễn hạ màn trong chuyến lưu diễn Good Girl Gone Bad Tour, Last Girl on Earth Tour, The Loud Tour và được xuất hiện trong Diamonds World Tour. Rihanna còn trình diễn "Umbrella" trong chương trình Radio 1's Hackney Weekend vào ngày 24 tháng 5 năm 2012.

Di sản
"Lời nguyền Rihanna"
Khi bài hát này đạt ngôi đầu bảng tại Anh Quốc cũng là lúc tại đó xảy ra một trận lũ lụt nặng nề vào năm 2007, khiến tờ báo quốc gia The Sun đùa cợt cho rằng hai sự kiện này có liên quan đến nhau, và giới truyền thông châm biếm gọi đây là "Lời nguyền Rihanna." Họ còn chú ý đến ngày ghi hình cho video của đĩa đơn này là vào dịp Thứ 6 ngày 13 (13 tháng 4 năm 2007), khiến sự việc này càng thêm tính trùng khớp. Trước khi phát hành đĩa đơn này vào ngày 14 tháng 5, nhiệt độ tại Luân Đôn tương đối cao, khi đạt đến 20 °C. Tuy nhiên, chỉ sau khi phát hành được một ngày, "những cảnh báo nguy hiểm về thời tiết leo lên đầu trang tin tức". Một bài báo trên tờ The Sun còn thúc giục đọc giả tham gia chiến dịch loại bài hát này khỏi ngôi quán quân của bảng xếp hạng và khuyên họ nên chọn tải những bài hát mang chủ đề về nắng hay mùa hè khác.

Tình trạng tương tự cũng xảy ra tại New Zealand, nơi bài hát đạt ngôi dẫn đầu trong khoảng đầu mùa đông năm 2007, khi cả nước bị chìm trong cơn bão tồi tệ nhất trong lịch sử. Theo các điều kiện thời tiết trên, Taranaki, Tauranga và Auckland đều phải chịu những cơn bão và ngập lụt tại vùng Far North. Khi đĩa đơn này rời khỏi ngôi quán quân, tình trạng thời tiết tại New Zealand lại cân bằng trở lại, cho dù Hawke's Bay vẫn còn gặp bão.

Tại Romania, "Umbrella" tấn công các trạm phát thanh trên toàn quốc trong mùa hè. Nửa đầu mùa hè năm đó là khoảng thời gian nóng và khô nhất tại Romania kể từ 1946. Kể từ khi bài hát này đạt đến top 10 và nắm giữ ngôi quán quân, tại đó phải trải qua cơn bão tồi tệ và nặng hạt nhất trong lịch sử. Khi bài hát này dần rơi ra khỏi bảng xếp hạng, cơn bão này mới chấm dứt và nhiệt độ mới giảm dần.

Trên các phương tiện truyền thông
 Criminal Minds – Tập phim: "3rd Life"
 Ghost Whisperer - Tập phim: "Weight of What Was"
 Cold Case – Tập phim: "The Road"
 Glee – Tập phim: "The Substitute" (kết hợp cùng bài hát "Singin' in the Rain")
 The Office - Tập phim: "Weight Loss"
 Lễ mở màn 2012 Summer Paralympics The Casual VacancyCác định dạng và danh sách bài hát

Umbrella
US Promo Only CD single
 "Umbrella" featuring Jay-Z (Radio Edit) - 4:14
 "Umbrella" (No Rap Edit) - 4:00

Australian, European Cd single
 "Umbrella" (Radio Edit) - 4:14
 "Umbrella" (Seamus Haji & Paul Emanuel Radio Edit) - 3:59

EU enhanced Maxi-CD single
GR enhanced CD single
 "Umbrella" (Radio Edit) - 4:14
 "Umbrella" (Seamus Haji & Paul Emanuel Remix) - 4:01
 "Umbrella" (The Lindbergh Palace Remix) - 7:54
 "Umbrella" (Video Enhancment)

American 12" vinylSides A & B "Umbrella" (Radio Edit) - 4:14
 "Umbrella" (Radio Instrumental) - 4:17

European 12" vinylSide A "Umbrella" (Seamus Haji & Paul Emanuel Remix) - 4:01Side B''
 "Umbrella" (Radio Edit) - 4:14
 "Umbrella" (Instrumental) - 4:37

Umbrella: Phối lại
American, Brazilian promo CD single
 "Umbrella" (Seamus Haji & Paul Emanuel Radio Edit) - 3:59
 "Umbrella" (Jody Den Broeder Lush Radio Edit) - 4:42
 "Umbrella" (Jody Den Broeder Destruction Radio Edit) - 4:25
 "Umbrella" (The Lindbergh Palace Radio Edit) - 3:54
 "Umbrella" (Seamus Haji & Paul Emanuel Club Remix) - 6:35
 "Umbrella" (Jody Den Broeder Lush Club Remix) - 9:11
 "Umbrella" (Jody Den Broeder Destruction Remix) - 7:57
 "Umbrella" (The Lindbergh Palace Remix) - 7:54
 "Umbrella" (The Lindbergh Palace Dub) - 6:46

British promo CD single
 "Umbrella" (Seamus Haji & Paul Emanuel Club Mix) - 6:35
 "Umbrella" (Jody Den Broeder Lush Club Mix) - 9:11
 "Umbrella" (The Lindbergh Palace Remix) - 7:54
 "Umbrella" (Jody Den Broeder Destruction Remix) - 7:57
 "Umbrella" (The Lindbergh Palace Dub) - 6:46
 "Umbrella" (Seamus Haji & Paul Emanuel Radio Edit) - 3:59
 "Umbrella" (The Lindbergh Palace Radio Edit) - 3:54

Bảng xếp hạng

Xếp hạng tuần

Xếp hạng năm

Xếp hạng thập niên

Chứng nhận doanh số

|-
!scope="row"| Tổng chứng nhận doanh số:
| 4,595,000
|-

Lịch sử phát hành

Chú thích

Liên kết ngoài

Đĩa đơn năm 2007
Bài hát của Rihanna
Bài hát của Jay-Z
Bài hát của Manic Street Preachers
Đĩa đơn quán quân Billboard Hot 100
Đĩa đơn quán quân Billboard Pop 100
Đĩa đơn quán quân tại Vương quốc Liên hiệp Anh
Đĩa đơn quán quân tại Canada
Đĩa đơn quán quân tại Úc
Đĩa đơn quán quân tại Phần Lan
Đĩa đơn quán quân tại Đức
Đĩa đơn quán quân tại New Zealand
Đĩa đơn quán quân tại Na Uy
Đĩa đơn quán quân tại Rumani
Đĩa đơn quán quân tại Thụy Sĩ
Đĩa đơn quán quân Billboard Hot Dance Club Songs
Đĩa đơn quán quân European Hot 100 Singles
Đĩa đơn quán quân tại Ireland
Đĩa đơn quán quân tại Đan Mạch
Video âm nhạc do Chris Applebaum đạo diễn
Bài hát viết bởi The-Dream
Bài hát viết bởi Jay-Z
Bài hát viết bởi Tricky Stewart
Bài hát sản xuất bởi Tricky Stewart
Bài hát sản xuất bởi Kuk Harrell
Bài hát viết bởi Kuk Harrell
Bài hát năm 2007
Đĩa đơn quán quân Billboard Dance/Mix Show Airplay
Đĩa đơn quán quân tại Áo
Đĩa đơn quán quân tại Ba Lan
Giải Video âm nhạc của MTV cho Video của năm
Đĩa đơn quán quân tại Thổ Nhĩ Kỳ
Pop ballad
R&B ballad
Đĩa đơn quán quân UK Singles Chart
Bài hát của Taylor Swift


title: Apophylia borowieci

text:
Apophylia borowieci là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Bezdek miêu tả khoa học năm 2004.

Chú thích

Tham khảo

Apophylia


title: Yoder, Oregon

text:
Yoder, Oregon là một cộng đồng chưa hợp nhất trong Quận Clackamas, Oregon, Hoa Kỳ. Tên "Yoder" có nguồn góc từ người Mennonite là bộ lạc từng định cư trong khu vực này. Cộng đồng này được nổi tiếng vì là một nơi quay phim cho phim truyền hình Nowhere Man (phim dài truyền hình).

Tham khảo

Liên kết ngoài

Quận Clackamas, Oregon


title: Cephaloleia thiemei

text:
Cephaloleia thiemei là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1910.

Chú thích

Tham khảo

Cephaloleia