title: Chính trị

text:
Chính trị (Tiếng Anh: politics) là hoạt động trong lĩnh vực quan hệ giữa các giai cấp, cũng như các dân tộc và các quốc gia với vấn đề giành, giữ, tổ chức và sử dụng quyền lực Nhà nước; là sự tham gia của nhân dân vào công việc của Nhà nước và xã hội, là hoạt động chính trị thực tiễn của giai cấp, các đảng phái chính trị, các nhà nước nhằm tìm kiếm những khả năng thực hiện đường lối và những mục tiêu đã đề ra nhằm thỏa mãn lợi ích.

Từ khi xuất hiện, chính trị ảnh hưởng tới quá trình tồn tại và phát triển của mỗi cộng đồng, mỗi quốc gia, dân tộc và toàn nhân loại. Trước khi chính trị học ra đời với tư cách là một khoa học (political science) nghiên cứu chính trị như một chỉnh thể, có đối tượng, phương pháp, khái niệm, phạm trù..., đã có các quan niệm, quan điểm, thậm chí tư tưởng, học thuyết của các học giả khác nhau bàn về các khía cạnh của chính trị.

Khái niệm

Các quan niệm trước Chủ nghĩa Mác-Lênin
 Ở phương Tây thời kỳ cổ đại, nổi lên các triết gia, chính trị gia lỗi lạc về chính trị:
 Herodotus: Được mệnh danh là người "cha của chính trị học". Từ chỗ nghiên cứu và phân tích sự khác biệt giữa các hình thức chính thể: Quân chủ, Quý tộc và Dân chủ, ông khẳng định chính trị tốt nhất là thể chế hỗn hợp của các chính thể này.
 Platon: Chính trị là “nghệ thuật cung đình”  liên kết trực tiếp của người anh hùng và sự thông minh. Sự liên kết đó được thực hiện bằng sự thống nhất tư tưởng và tinh thần hữu ái. Chính trị là nghệ thuật cai trị. Cai trị bằng sức mạnh là độc tài, cai trị bằng nghệ thuật mới là đích thực.
 Aristotle: Chính trị là sản phẩm của sự phát triển tự nhiên- là hình thức giao tiếp cao nhất của con người; con người là động vật chính trị; quyền lực chính trị có thể được phân chia thành lập pháp, hành pháp và tư pháp.
 Ở phương Đông cổ đại, nhất là ở Trung Quốc thời kỳ "bách gia chư tử"  -  trăm hoa đua nở  -  trăm nhà đua tiếng cũng xuất hiện những tư tưởng chính trị kiệt xuất. Nổi bật nhất là các quan niệm của Khổng tử, Hàn Phi tử, Lăo tử...
 Khổng tử: Chính trị là công việc của người quân tử, là làm cho chính đạo, chính danh. Ông xây học thuyết về Nho gia với các quan điểm Tam cương, Ngũ thường - là cơ sở nền tảng cho các xã hội phong kiến phương Đông lúc bấy giờ và cả sau này.
 Hàn Phi tử: Ông quan niệm để thực hiện hoạt động chính trị cần thiết phải xây dựng và ban hành pháp luật. Với luận thuyết nổi tiếng về thế, thuật và pháp - ông là đại diện tiêu biểu của phái Pháp gia.
 Lão tử: Với quan điểm "vô vi nhi trị"  -  không làm gì mà mọi người tự thuần phục, tự tìm đến với con đường chính đạo thì đó là cái gốc của nghệ thuật trị nước
 Thời kỳ đêm trường trung cổ: Chính trị được các nhà Thần học và chủ nghĩa duy tâm như Tômat Đa-Canh...cho rằng "chính trị có nguồn gốc từ quyền lực tối cao của Thượng đế".
 Thời kỳ các học thuyết và  tư tưởng tư sản về chính trị: Nổi tiếng với các thuyết "tam quyền phân lập, khế ước xã hội". Chính trị được quan niệm là công việc của những "công dân" có tài sản.
Các tư tưởng và học thuyết nêu trên ít nhiều đã đề cập được những vấn đề cơ bản của chính trị như vấn đề tổ chức Nhà nước, các hình thức Nhà nước và các chính thể, vấn đề quyền lực Nhà nước, thủ lĩnh chính trị....Tuy nhiên do những hạn chế về lập trường, quan điểm, điều kiện lịch sử- xã hội mà các học thuyết đó ít nhiều còn bộc lộ những quan điểm thô sơ, chất phác, thậm chí là sai lầm về chính trị.

Quan điểm của Chủ nghĩa Mác-Lênin
Nghiên cứu một cách nghiêm túc các quan điểm trước đi trước về chính trị, đồng thời vận dụng một cách khoa học các phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử, các nhà kinh điển của chủ nghĩa Mác- Lênin đã đề xuất những nhận định về chính trị như sauː
 Chính trị là lợi ích, là quan hệ lợi ích, là đấu tranh giai cấp trước hết vì lợi ích giai cấp.
 Cái căn bản nhất của chính trị là việc tổ chức quyền lực nhà nước, là sự tham gia vào công việc Nhà nước, là định hướng cho nhà nước, xác định hình thức, nội dung, nhiệm vụ của Nhà nước.
 Chính trị là biểu hiện tập trung của kinh tế. Đồng thời, chính trị không thể không chiếm vị trí hàng đầu so với kinh tế.
 Chính trị là lĩnh vực phức tạp, nhạy cảm nhất, liên quan tới vận mệnh hàng triệu người. Giải quyết những vấn đề chính trị vừa là khoa học, vừa là nghệ thuật.
Chính trị là hoạt động trong lĩnh vực quan hệ giữa các giai cấp, cũng như các dân tộc và các quốc gia với vấn đề giành, giữ, tổ chức và sử dụng quyền lực Nhà nước; là sự tham gia của nhân dân vào công việc của Nhà nước và xã hội, là hoạt động chính trị thực tiễn của giai cấp, các đảng phái chính trị, các nhà nước nhằm tìm kiếm những khả năng thực hiện đương lối và những mục tiêu đã đề ra nhằm thỏa mãn lợi ích

Các quan điểm hiện nay
Hiện nay, trên thế giới đã hình thành 4 cách hiểu khác nhau về chính trị:
 Nghệ thuật của phép cai trị
 Những công việc của chung
 Sự thỏa hiệp và đồng thuận
 Quyền lực và cách phân phối tài nguyên hay lợi ích
Nếu quan niệm rằng chính trị chỉ là những hoạt động xoay quanh vấn đề giành, giữ và sử dụng quyền lực nhà nước thì, theo lý luận của chủ nghĩa Marx, trong xã hội cộng sản tương lai sẽ không có chính trị bởi vì lúc đó nhà nước đã tiêu vong. Nói cách khác, chính trị sẽ dần dần trở nên thừa thãi và mất hẳn trong xã hội lý tưởng của nhân loại – xã hội cộng sản.

Chính trị theo nghĩa rộng hơn là hoạt động của con người nhằm làm ra, gìn giữ và điều chỉnh những luật lệ chung mà những luật lệ này tác động trực tiếp lên cuộc sống của những người góp phần làm ra, gìn giữ và điều chỉnh những luật lệ chung đó. Với cách hiểu như thế này thì dù trong xã hội cộng sản, chính trị vẫn còn tồn tại và vẫn giữ vai trò hết sức quan trọng đối với từng con người cũng như toàn xã hội. Trong bất kỳ xã hội nào thì cũng cần những luật lệ chung để hoạt động nhịp nhàng và khoa học, tránh tình trạng vô tình hay cố ý xâm phạm quyền lợi, lợi ích, tài sản, sức khỏe hay thậm chí tính mạng của người khác hay của cộng đồng. Một ví dụ đơn giản, xã hội dù có phát triển đến đâu thì cũng cần có luật giao thông để con người có thể lưu thông một cách trật tự và hiệu quả. Hay, con người không thể sống trong một xã hội mà tình trạng an ninh không đảm bảo (cướp bóc, khủng bố chẳng hạn) do thiếu luật lệ. Mặc dù phần lớn xã hội hiện nay trên thế giới không tránh khỏi các hiện tượng cướp bóc và khủng bố nhưng phải thừa nhận rằng pháp luật đã góp phần ngăn chặn đáng kể những hành vi bất lương đó.

Nguồn gốc và bản chất

Nguồn gốc kinh tế chính trị

Xét về sự xuất hiện của chính trị trong lịch sử nhân loại: Chính trị ra đời gắn liền với sự xuất hiện của giai cấp và nhà nước. Sự xuất hiện đó lại liên quan chặt chẽ đến vấn đề tư hữu tư liệu sản xuất -  tư hữu những của cải dư thừa của xã hội- cũng tức là liên quan đến hoạt động kinh tế. Để bảo vệ cho sự tư hữu về tư liệu sản xuất đó, những tầng lớp "trên" của xã hội đã tổ chức ra nhà nước nhằm mục đích cưỡng chế các giai tầng xã hội khác. Như vậy chính trị xuất hiện trong lịch sử xuất phát từ kinh tế.

Xét trên góc độ lợi ích: Chủ nghĩa Marx-Lenin khẳng định chính trị chính là lợi ích, là quan hệ giữa các giai cấp trong việc phân chia lợi ích. Như vậy chính trị chính là sự biểu hiện tập trung của kinh tế.

Xét trên quan điểm về các hình thái kinh tế, xã hội: Chính trị thuộc kiến trúc thượng tầng, bao gồm hệ tư tưởng chính trị, nhà nước, các đảng phái xuất hiện khi xã hội phân chia thành các giai cấp dựa trên cơ sở hạ tầng kinh tế. Như vậy, chính Cơ sở hạ tầng kinh tế là yếu tố quyết định đến sự hình thành các quan điểm và các thiết chế chính trị

Bản chất giai cấp của chính trị
Mối quan hệː Chính trị bao giờ cũng là sự bộc lộ mối quan hệ giữa các giai cấp: Trong một xã hội có giai cấp, chính trị với những thiết chế được đặt ra là để xác lập mối quan hệ giữa các giai cấp. Khái niệm quan hệ chính trị cho chúng ta thấy, đó là quan hệ giữa các giai cấp, trong việc giành, giữ và tổ chức quyền lực Nhà nước. Trong các quan hệ đó, các giai cấp xác định đâu là giai cấp thống trị, đâu là giai cấp, tầng lớp bị thống trị, đâu là giai cấp, tầng lớp tham gia vào thực hiện các nhiệm vụ chính trị.

Đảng phái, Nhà nướcː Bản chất chính trị của giai cấp thể hiện ở sự tổ chức thành Đảng phái, thành Nhà nước để giai cấp thống trị đạt được mục đích trấn áp giai cấp, tầng lớp khác trong xã hội vì lợi ích trước hết và trên hết của giai cấp mình. Thông qua hoạt động của các Đảng phái là đội tiên phong của chính mình, đồng thời thông qua hoạt động của Nhà nước, giai cấp thống trị gián tiếp can thiệp vào các hoạt động tổ chức sản xuất và đời sống xã hội.

Quyền lực chính trịː Bản chất chính trị của giai cấp còn liên quan đến vấn đề quyền lực chính trị. Karl Marx khẳng định "Quyền lực chính trị thực chất là bạo lực có tổ chức của giai cấp này, trấn áp giai cấp khác". Mỗi một giai cấp sẽ có cách thức sử dụng quyền lực chính trị khác  nhau. Chế độ phong kiến sử dụng quyền lực tuyệt đối thuộc về một người, chế độ tư sản sử dụng   9 quyền lực trên cơ sở thuyết Tam quyền phân lập; chế độ xã hội chủ nghĩa quyền lực được xuất phát từ nhân dân và có sự phân công, phân nhiệm trong sử dụng

Văn hóa tư tưởng chính trịː Bản chất giai cấp của chính trị thể hiện ở chế độ văn hóa chính trị, bao gồm hệ tư tưởng, nền tảng pháp lý và các giá trị, chuẩn mực được áp dụng cho toàn xã hội

Lịch sử
Lịch sử chính trị kéo dài trong suốt lịch sử loài người và không giới hạn trong các thể chế chính phủ hiện đại.

Frans de Waal lập luận rằng những con tinh tinh đã tham gia chính trị thông qua việc "thao túng xã hội để bảo đảm và duy trì các vị trí có ảnh hưởng". Các hình thức ban đầu của con người về tổ chức xã hội - các nhóm người và bộ lạc còn thiếu các cấu trúc chính trị tập trung. Chúng được gọi là xã hội không nhà nước.

Có một số lý thuyết và giả thuyết khác nhau liên quan đến sự hình thành nhà nước sớm tìm cách khái quát hóa để giải thích tại sao nhà nước phát triển ở một số nơi mà không phải là những nơi khác. Các học giả khác tin rằng việc khái quát hóa là không có giá trị và mỗi trường hợp hình thành nhà nước sớm nên được xử lý riêng biệt.

Các lý thuyết tự nguyện cho rằng các nhóm người khác nhau đã cùng nhau hình thành các nhà nước do kết quả của một số lợi ích hợp lý được chia sẻ chung. Các lý thuyết chủ yếu tập trung vào sự phát triển của nông nghiệp, và áp lực dân số và tổ chức theo sau và dẫn đến sự hình thành nhà nước. Một trong những lý thuyết nổi bật nhất về sự hình thành nhà nước sơ khai và sơ cấp là giả thuyết thủy lợi, cho rằng nhà nước là kết quả của nhu cầu xây dựng và duy trì các dự án thủy lợi quy mô lớn.

Các lý thuyết xung đột về sự hình thành nhà nước coi xung đột và sự thống trị của một số dân số đối với dân số khác là chìa khóa cho sự hình thành các quốc gia. Trái ngược với các lý thuyết tự nguyện, những lập luận này tin rằng mọi người không tự nguyện đồng ý tạo ra một nhà nước để tối đa hóa lợi ích, nhưng các nhà nước đó hình thành do một số hình thức áp bức của một nhóm người đối với các nhóm người khác.

Một số lý thuyết lại cho rằng chiến tranh là rất quan trọng đối với sự hình thành nhà nước.

Ý thức hệ chính trị

Ý thức hệ chính trị hay hệ tư tưởng chính trị là toàn bộ những học thuyết, tư tưởng, quan điểm, của một giai cấp về: giành và giữ quyền lực nhà nước; xác định chế độ chính trị; hình thức tổ chức nhà nước; và quan hệ với các giai cấp, tầng lớp khác.

Hệ tư tưởng chính trị có vai  trò vô cùng quan trọng, thể hiện ở những điểm sauː Đó là kim chỉ nam soi đường cho quá trình đấu tranh của một giai cấp. Chỉ có hệ tư tưởng chính trị mới chứa đựng những mục tiêu và phương pháp để một giai cấp tiến lên giành chính quyền. Hệ tư tưởng chính trị xác định mối quan hệ giữa giai cấp này với giai cấp khác. Hệ tư tưởng chính trị mô tả chế độ chính trị, xác định hình thức và bản chất Nhà nước, các cơ chế phân chia quyền lực chính trị. Hệ tư tưởng chính trị xác định mục tiêu, nội dung và phương thức lãnh đạo, quản lý xã hội.

Trong quan hệ với thể chế chính trị, hệ tư tưởng chính trị là mục đích, là nội dung của thể chế đó. Hệ tư tưởng chính trị nào thì xác định thể chế chính trị đó; trong quan hệ với hệ thống chính trị, hệ tư tưởng chính trị là  là “hạt nhân tinh thần”, là phần “linh hồn” của hệ thống đó.

Khổng Tửː Triết gia Khổng Tử (551– 471 TCN) là một trong những nhà tư tưởng đầu tiên có cách tiếp cận riêng đến Học thuyết chính trị. Căn bản trong học thuyết của ông là "quân tử (người cầm quyền) nên học tự kỷ luật, nên cai trị người dân của mình bằng chính gương của mình, và nên đối xử với họ bằng tình thương và sự quan tâm."  Niềm tin chính trị của ông gắn chặt với luân thường đạo lý và đạo đức cá nhân. Ông cho rằng chỉ những người quân tử liêm khiết và tuân theo đạo của người quân tử thì mới được cầm quyền, và những tư cách của những nhân vật đó phải kiên định với địa vị trong xã hội. Ông ta cũng nói rằng "Triều đại tốt cốt ở vua làm tròn bổn phận của vua, bề tôi làm tròn bổn phận của bề tôi, cha làm tròn bổn phận của cha, và con làm tròn bổn phận của con."

Platoː Triết gia Hy Lạp cổ đại Plato (428– 328 TCN) nói trong sách Nền Cộng hòa (The Republic) rằng tất cả những chế độ chính trị theo truyền thống như (dân chủ, quân chủ, chính thể đầu sỏ,chính thể hào hiệp - democracy, monarchy, oligarchy và timarchy) vốn đã đồi bại, tham nhũng và nhà nước nên được điều hành bởi tầng lớp những người cầm quyền cũng là triết gia được giáo dục tốt. Họ được đào tạo từ lúc chào đời và được chọn dựa trên năng lực: "những người có kỹ năng đặc biệt về quan sát tổng quan xã hội."

Aristotleː Trong cuốn Chính trị của mình, triết gia Hy Lạp cổ đại Aristotle (384–322 TCN) quả quyết rằng về bản chất, con người là một động vật chính trị. Ông ta cho rằng luân thường và chính trị có liên kết chặt chẽ với nhau, và một đời sống thật sự đạo đức chỉ có thể có ở những người tham gia vào chính trị. Giống như Plato, Aristotle thấy rằng có nhiều hình thức nhà nước khác nhau, và ông cho rằng hình thức "đúng" của nhà nước có thể biến thành một hình thức nhà nước "lệch lạc", nơi mà thể chế bị mục nát. Theo ông, chế độ quân chủ, có một người cai trị, sẽ biến thành chuyên chế; chế độ quý tộc, với một nhóm nhỏ người cai trị, sẽ biến thành chính thể đầu sỏ; và xã hội có tổ chức (polity) do nhiều người dân cùng cai trị thì sẽ biến thành chế độ dân chủ. Theo nghĩa này, Aristotle không dùng từ "democracy" như nghĩa hiện nay là nó mang nghĩa rộng, nhưng có nghĩa đen là do demos, hay thường dân cai trị. Một cái nhìn chính xác hơn về dân chủ mà Aristotle đề cập đến chỉ là chính quyền quần chúng (ochlocracy).

Niccolò Machiavelliː Trong sách của mình, cuốn The Prince (Quân vương), nhà lý luận chính trị người Ý ở giai đoạn Phục Hưng ông Niccolò Machiavelli đề nghị một tầm nhìn thế giới về chính trị để miêu tả các phương pháp thực tế cho chế độ chuyên quyền để giành và giữ quyền lực chính trị. Ông thường được xem là người phản đối quan điểm đạo đức truyền thống đối với người cầm quyền: "đối với Machiavelli, không có nền tảng đạo đức mà ở đó phân xử sự khác nhau giữa việc sử dụng quyền lực hợp pháp hay bất hợp pháp."  Thuật ngữ Machiavellian (cũng có nghĩa là xảo quyệt) ra đời, đề cập đến một người thiếu đạo đức dùng các cách mánh khóe để cố thủ quyền hành. Học thuyết của ông đã được các lãnh đạo học tập và thực hành kể cả những lãnh đạo chuyên chế toàn trị như Benito Mussolini và Adolf Hitler, những người đã biện hộ cho việc hành động tàn bạo của mình là cho mục đích an toàn quốc gia. Tuy nhiên, nhiều học giả đã nghi vấn quan điểm này của chủ thuyết Machiavelli, cho rằng "Machiavelli không sáng tạo ra chủ nghĩa Machiavelli", và chưa từng là một 'Machiavellian' quỷ quyệt như ông đã bị gán cho." Thay vào đó, Machiavelli xem trạng thái ổn định của quốc gia là mục tiêu quan trọng hàng đầu, và tranh luận rằng theo truyền thống phẩm chất tốt được xem là khát vọng mang tính đạo đức, như tính độ lượng, đã không được ưa thích đối với người lãnh đạo và có thể dẫn đến việc mất quyền lực chính trị.John Stuart Millː Vào thế kỷ XIX, John Stuart Mill là người đi tiên phong trong việc dùng khái niệm tự do trong chính trị. Ông ta đã thấy được rằng dân chủ sẽ là sự phát triển chính trị chủ chốt trong thời đại ông ta và, trong cuốn Bàn về tự do (On Liberty) của mình, ông đã cổ vũ cho việc bảo vệ tốt hơn các quyền cá nhân và chống lại ảnh hưởng của nhà nước và sự cầm quyền của đa số. Ông ta cho rằng tự do là quyền quan trọng nhất của loài người. Một nhà bình luận cho rằng cuốn Bàn về tự do như là một lời bảo vệ hùng hồn và mạnh mẽ nhất cho chủ nghĩa tự do chúng ta có." Ông cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của tự do ngôn luận, và tuyên bố rằng chúng ta không thể chắc chắn rằng ý kiến mà chúng ta cố gắng ngắt lời là ý kiến sai trái, và nếu chúng ta chắc chắn như vậy thì việc ngắt lời vẫn là điều sai quấy."

Karl Marx là một trong số những nhà tư tưởng chính trị có ảnh hưởng trong lịch sử. Học thuyết của ông chỉ trích chủ nghĩa tư bản và ông biện luận rằng trong tương lai sẽ có "sự suy tàn không tránh khỏi của chủ nghĩa tư bản vì các nguyên nhân kinh tế, và được thay thế bởi chủ nghĩa xã hội." Ông ta định nghĩa lịch sử có liên quan đến đấu tranh giai cấp giữa giai cấp tư sản, hay giai cấp sở hữu tư liệu sản xuất, và giai cấp vô sản, hay giai cấp lao động. Cuộc đấu tranh được sự công nghiệp hóa tăng cường. Nhiều phong trào chính trị sau đó dựa trên tư tưởng của Marx, cho ra các phiên bản rất khác nhau của chủ nghĩa cộng sản; bao gồm Chủ nghĩa Marx-Lenin, Chủ nghĩa Mao, và Chủ nghĩa Marx tự do. Có thể nói rằng người đã người thể hiện học thuyết chủ nghĩa Marx có ảnh hưởng nhất là Lenin, người sáng lập ra Liên Xô. Ông đã sáng tạo học thuyết cách mạng dựa trên nền tảng tư tưởng Marx. Tuy nhiên, những nhà tư tưởng theo Chủ nghĩa Marx tự do đã thách thức sự diễn dịch chủ nghĩa Marx của Lenin; như trường hợp Cornelius Castoriadis, đã miêu tả nhà nước Liên Xô là một hình thức của "chủ nghĩa tư bản quan liêu" hơn là nhà nước cộng sản thực sự.

Thể chế chính trị

Thể chế chính trị (Political Institute) là những quy định, quy chế, chuẩn mực, quy phạm, nguyên tắc, luật lệ...nhằm điều chỉnh và xác lập các quan hệ chính trị. Mặt khác là những dạng thức cấu trúc tổ chức, các bộ phận chức năng cấu thành của một chủ thể chính trị hay hệ thống chính trị. Thể chế chính trị là hình thức biểu hiện của hệ tư tưởng chính trị, là "con đẻ" của hệ tư tưởng chính trị. Hệ thống chính trị là một bộ phận cấu thành của thể chế chính trị. Thể chế chính trị tồn tại dưới hai dạng thức:

Các quy định, quy chế, quy phạmː Những điều này tồn tại trong các tuyên ngôn về Cương Lĩnh chính trị, điều lệ của một Đảng cầm quyền, những chỉ thị, Nghị quyết của Đảng đó. Đồng thời cũng là các quy định Pháp luật mang tính thành văn hoặc bất thành văn của một quốc gia do giai cấp thống trị ban hành và cưỡng chế thực hiện trên phạm vi toàn lãnh thổ quốc gia đó. Các quy phạm pháp luật này là tồn tại chủ yếu của thể chế chính trị dưới dạng này và chứa trong các Hiến pháp, pháp luật....của quốc gia

Các hình thức cấu trúc tổ chức. Điều này hàm chỉ các tổ chức là thực thể cấu thành hệ thống chính trị có chức năng thực thi quyền lực chính trị

Tổ chức chính trị
Tổ chức chính trị hay Hệ thống chính trị là một chỉnh thể các thiết chế quyền lực chính trị, được xã hội thừa nhận bao gồm các tổ chức chính trị như Đảng phái, Nhà nước và các tổ chức chính trị - xã hội có mối quan hệ mang tính pháp quy với nhau cùng liên kết nhằm thực hiện mục tiêu chính trị phù hợp với lợi ích của giai cấp thống trị. Cấu thành hệ thống chính trị bao gồm các thực thể nhưː Đảng chính trị, Nhà nước, các tổ chức đại diện cho các lực lượng khác nhau trong xã hội.

Đảng phái chính trị
Đảng là một tổ chức xã hội tự nguyện, tập hợp những người có những đặc điểm chung nhất định, tuân thủ theo những quy tắc nhất định, cùng thực hiện những nhiệm vụ nhất định nhằm thỏa mãn mục tiêu nào đó. Khi một Đảng có mục tiêu chính trị, tập hợp những người có chung một đặc điểm là cùng một giai cấp, cùng có mong muốn đấu tranh giành quyền lực chính trị, thì Đảng đó là Đảng chính trị

Đảng chính trị là bộ phận tích cực nhất và có tổ chức của một giai cấp, làm công cụ đấu tranh cho lợi ích của giai cấp mình. Các Đảng chính trị xuất hiện ngay từ những giai đoạn phát triển đầu tiên của xã hội có giai cấp, gắn liền với những sự khác nhau về lợi ích của các giai cấp và của các tập đoàn hợp thành giai cấp. Nhưng lịch sử thực sự của các Đảng chính trị chỉ bắt đầu từ thời kì Đại cách mạng tư sản Pháp (cuối thế kỷ XVIII).

Đảng chính trị là một tổ chức xã hội tự nguyện, liên minh của những người cùng tư tưởng, theo đuổi những mục đích chính trị nhất định; cố gắng giành ảnh hưởng lãnh đạo đối với đời sống chính trị và tổ chức xã hội, ra sức giành và giữ chính quyền để thực hiện đường lối của mình. Là một bộ phận cấu thành của kiến trúc thượng tầng, Đảng chính trị hành động bằng thuyết phục, truyền bá các quan điểm tư tưởng, bằng cách tập hợp những người cùng chí hướng. Đảng chính trị có những phương tiện vật chất như các cơ quan báo chí, thông tin và xuất bản. Đảng thu hút vào hàng ngũ của mình bộ phận tích cực nhất của giai cấp, chứ không bao giờ toàn bộ giai cấp. Tùy theo giai cấp đóng vai trò như thế nào trong đời sống và trong sự phát triển xã hội (vai trò cách mạng tiến bộ, bảo thủ, phản động) mà đảng của nó thể hiện vai trò đại diện cho lợi ích của giai cấp.

Nhà nước
 Xem thêmː Lập pháp, Hành pháp, Tư pháp
Nhà nước là một thiết chế quyền lực đặc biệt, là một công cụ do Đảng chính trị và giai cấp thống trị lập ra nhằm duy trì sự thống trị và đảm bảo quyền lợi của giai cấp đó, đồng thời trấn áp giai cấp, tầng lớp khác. Về hình thức, tuỳ vào từng quan hệ sản xuất xã hội khác nhau trong lịch sử mà tồn tại các kiểu và các hình thức Nhà nước khác nhau. Ở xã hội chiếm hữu nô lệ, có bốn phương thức hình thành Nhà nước gồm: Phương thức Aten, Phương thức Roma cổ  đại, phương thức Giec  - manh và phương thức phương Đông cổ đạiỞ xã hội phong kiến, quyền lực tập trung mạnh mẽ vào một vị vua được gọi là "thiên tử". Do đó, vua là người đứng đầu nắm toàn bộ quyền hành điều khiển Nhà nước, tiếp đến là hệ thống quan lại, quý tộc từ trung ương đến địa phương. Sang chế độ tư bản chủ nghĩa thì Nhà nước được tổ chức theo học thuyết Tam quyền phân lập với nhiều hình thức khác nhau: Chính thể quân chủ lập hiến, chính thể cộng hoà tổng thống, chính thể cộng hoà đại nghị. Đặc điểm chung của Nhà nước tư sản là sự phân chia quyền lực nhà nước thành các quyền lập pháp, hành pháp và tư pháp. Các quyền này độc lập, đối trọng, kiềm chế và kiểm soát lẫn nhau. Nhà nước xã hội chủ nghĩa được xây dựng trên nền tảng quyền lực Nhà nước là thống nhất thuộc về nhân dân, nhưng có sự phân chia với nhau trong việc thực hiện các quyền lập pháp, hành pháp và tư pháp.

Nhà nước có vai trò vô cùng quan trọng, là trụ cột của hệ thống chính trị. Thông qua các cơ chế quyền lực, Nhà nước  quản lý toàn bộ các mặt của đời sống xã hội: Quyền lập pháp giúp Nhà nước ban hành pháp luật, quyền hành pháp giúp Nhà nước tổ chức và thực thi pháp luật, quản lý nền sản xuất, quản lý đời sống xã hội, quyền tư pháp giúp Nhà nước kiểm sát và xét xử các hành vi vi phạm pháp luật, chống lại chế độ kinh tế, chính trị của quốc gia, dân tộc..Hoạt động của Nhà nước chính là trung tâm của sự vận hành hệ thống chính trị.

Các tổ chức liên minh đại diện
 Xem thêmː Liên Hợp Quốc
Các tổ chức liên minh, liên kết, đại diện cho các lực lượng khác nhau trong xã hội. Đó là các tổ chức đoàn kết toàn dân tộc, các tổ chức đại diện cho quyền và lợi ích của các giai cấp, tầng lớp khác trong xã hội. Các tổ chức này góp phần tham gia vào hoạt động của hệ thống chính trị trong việc tạo ra khối đại đoàn kết toàn dân tộc, bảo vệ lợi ích cho các giai tầng xã hội trước giai cấp thống trị. Một mặt các tổ chức này đóng vai trò lớn trong hệ thống chính trị, góp phần xây dựng và hoàn thiện hệ thống này; mặt khác, trong nhiều trường hợp chính các tổ chức này lại là nguyên nhân phá vỡ hệ thống chính trị hiện thời. Đó là khi một giai cấp tiến bộ trong lịch sử ra đời, có tổ chức tiên phong, đại diện xong chưa nắm được quyền lực chính trị. Khi đó, thông qua con đường bạo lực cách mạng, nó sẽ lật đổ chính quyền của giai cấp thống trị lỗi thời, lạc hậu, cũng tức là đạp đổ hệ thống chính trị hiện thời để xây dựng lên một hệ thống chính trị mới mang bản chất giai cấp của chính nó.

Khoa học chính trị

Chính trị học
Chính trị học là nghiên cứu quyền lực chính trị, phương thức giành quyền lực chính trị, các thiết chế và các hình thức tổ chức thực hiện quyền lực chính trị, các kiểu hệ thống chính trị đã có trong lịch sử và đang tồn tại trong thời đại ngày nay.

Chính trị học cũng nghiên cứu quá trình hoạt động chính trị nhằm giành chính quyền, duy trì và sử dụng quyền lực chính trị. Chú ý nghiên cứu làm rõ các vấn đề: mục tiêu chính trị trước mắt và mục tiêu lâu dài mang tính hiện thực; những biện pháp, phương tiện, thủ thuật, hình thức tổ chức có hiệu quả để đạt các mục tiêu đề ra; sự lựa chọn và sắp xếp cán bộ. Chính trị học cũng nghiên cứu các mối quan hệ về lí luận chính trị của các chế độ xã hội.

Triết học chính trị
Triết học chính trị nghiên cứu các vấn đề cơ bản về nhà nước, chính quyền, chính trị, tự do, công lý, tài sản, quyền, luật và việc thực thi luật pháp bởi các cơ quan thẩm quyền. Mục tiêu nghiên cứu của triết học chính trị nhằm lý giải về mối quan hệ cũng như sự tồn tại của các vấn đề trên một cách thấu đáo bởi các nhà triết học; cụ thể là trả lời các câu hỏi như những yếu tố kể trên là gì, tại sao lại phải có chúng, cái gì khiến cho chính quyền là hợp pháp, những quyền và tự do nào cần được bảo vệ và tại sao, luật pháp là gì và khi nào có thể hủy bỏ luật một cách hợp lẽ.

Xã hội học chính trị
Xã hội học chính trị đương đại liên quan đến, nhưng không giới hạn, việc nghiên cứu về các mối quan hệ giữa nhà nước, xã hội và công dân. Nghiên cứu về sự hình thành chính trị xã hội của nhà nước hiện đại; sự bất bình đẳng xã hội giữa các nhóm (giai cấp, chủng tộc, giới tính) ảnh hưởng đến chính trị như thế nào; các quan điểm, tư tưởng, tính cách, phong trào xã hội và xu hướng bên ngoài của các tổ chức chính thức của quyền lực chính trị ảnh hưởng đến chính trị chính thức; nghiên cứu mối quan hệ quyền lực trong và giữa các nhóm xã hội (ví dụ như gia đình, nơi làm việc, quan liêu, truyền thông...). Nói cách khác, xã hội học chính trị thường liên quan đến các xu thế xã hội, hệ thống chính trị ảnh hưởng đến các quá trình hoạt động chính trị cũng như tìm hiểu xem các lực lượng xã hội khác nhau làm việc cùng nhau như thế nào để thay đổi các chính sách chính trị. Từ quan điểm này, chúng ta có thể xác định ba khung lý thuyết chính đó làː đa nguyên, lý thuyết ưu tú hoặc quản lý và phân tích lớp (mà trùng lặp với chủ nghĩa Mác phân tích)

Kinh tế chính trị học
Kinh tế chính trị học là một môn khoa học xã hội nằm trong khoa học kinh tế, nghiên cứu về kinh tế để rút ra các kết luận về kinh tế và từ đó rút ra các kết luận về chính trị. Theo Enghen: “Kinh tế chính trị học theo nghĩa rộng nhất là khoa học về những quy luật chi phối sự sản xuất và sự trao đổi những tư liệu sinh hoạt vật chất trong xã hội loài người…”  Theo nghĩa hẹp, kinh tế chính trị học nghiên cứu một phương thức sản xuất cụ thể và tìm ra quy luật vận động của riêng nó. Kinh tế chính trị học là môn khoa học xã hội nghiên cứu những cơ sở kinh tế chung của đời sống xã hội tức là các quan hệ kinh tế trong những giai đoạn nhất định của xã hội loài người.

Xã hội chính trị

Địa chính trị

Địa chính trị (tiếng Anh: Geo-politics) là lĩnh vực nghiên cứu về tác động của các yếu tố địa lý tới hành vi của các quốc gia và quan hệ quốc tế. Cụ thể, địa chính trị xem xét việc các yếu tố như vị trí địa lý, khí hậu, tài nguyên thiên nhiên, dân số, hay địa hình tác động như thế nào tới chính sách đối ngoại của một quốc gia và vị thế của quốc gia đó trong hệ thống quốc tế.

Tham nhũng chính trị
Tham nhũng chính trị là việc sử dụng quyền lực của các quan chức chính phủ vì lợi ích cá nhân bất hợp pháp. Hành vi bất hợp pháp của một chủ văn phòng chỉ là tham nhũng chính trị chỉ khi hành động đó liên quan trực tiếp đến các nghĩa vụ chính thức của họ, được thực hiện theo luật màu sắc hoặc liên quan đến việc buôn bán ảnh hưởng

Các hình thức tham nhũng khác nhau, bao gồm hối lộ, tống tiền, chủ nghĩa địa phương, bảo trợ, ảnh hưởng đến việc bán rong và biển thủ. Tham nhũng có thể tạo điều kiện cho các doanh nghiệp hình sự như buôn lậu ma túy, rửa tiền và buôn bán người, mặc dù không hạn chế trong các hoạt động này. Sử dụng sai quyền lực của chính phủ cho các mục đích khác, như đàn áp các đối thủ chính trị và tàn bạo của cảnh sát nói chung.

Các hoạt động tạo thành sự tham nhũng bất hợp pháp khác nhau tùy thuộc vào quốc gia hoặc thẩm quyền. Ví dụ, một số thực tiễn về chính sách tài chính hợp pháp tại một nơi có thể là bất hợp pháp ở một nơi khác. Trong một số trường hợp, các quan chức chính phủ có quyền hạn rộng hoặc không rõ ràng, làm cho việc phân biệt giữa các hành động pháp lý và bất hợp pháp rất khó khăn. Trên toàn cầu, hối lộ ước tính khoảng hơn 1 nghìn tỷ đô la Mỹ mỗi năm.  Một quốc gia tham nhũng chính trị tự do được biết đến như một nhà kleptocracy, nghĩa đen là "cai trị bởi kẻ trộm". Một số hình thức tham nhũng - hiện nay được gọi là "tham nhũng về thể chế"  - được phân biệt với hối lộ và các loại lợi ích cá nhân rõ rệt khác. Một vấn đề tương tự về tham nhũng phát sinh trong bất kỳ tổ chức nào phụ thuộc vào sự hỗ trợ tài chính từ những người có quyền lợi có thể mâu thuẫn với mục đích chính của tổ chức.

Chính trị toàn cầu
Chính trị toàn cầu đặt tên cho cả hai lĩnh vực nghiên cứu các mô hình chính trị và kinh tế của thế giới và lĩnh vực đang được nghiên cứu. Trọng tâm của lĩnh vực đó là các quá trình toàn cầu hoá chính trị khác nhau liên quan đến vấn đề quyền lực xã hội. Các ngành học nghiên cứu các mối quan hệ giữa các thành phố, quốc gia-quốc gia, vỏ-các quốc gia, các tập đoàn đa quốc gia, các tổ chức phi chính phủvà các tổ chức quốc tế.  khu vực hiện tại của cuộc thảo luận bao gồm quốc gia và dân tộc quy định mâu thuẫn, dân chủ và chính trị của quốc gia tự quyết, toàn cầu hóa và mối quan hệ của mình để nghiên cứu chế độ dân chủ, xung đột và hòa bình, chính trị so sánh, kinh tế chính trị, và kinh tế chính trị quốc tế về môi trường. Một lĩnh vực quan trọng của chính trị toàn cầu là cuộc tranh luận trong lĩnh vực chính trị toàn cầu về tính hợp pháp.  Có thể lập luận rằng, chính trị toàn cầu nên được phân biệt với lĩnh vực chính trị quốc tế, nhằm tìm hiểu mối quan hệ chính trị giữa các quốc gia, và do đó có một phạm vi hẹp hơn. Tương tự, quan hệ quốc tế nhằm tìm hiểu mối quan hệ kinh tế và chính trị chung giữa các quốc gia, là một lĩnh vực hẹp hơn chính trị toàn cầu.

Thủ lĩnh chính trị
Thủ lĩnh chính trị là một cá nhân kiệt xuất trong lĩnh vực chính trị, xuất hiện và trưởng thành từ phong trào cách mạng của quần chúng ở những điều kiện lịch sử nhất định, có sự giác ngộ về lợi ích, mục tiêu và lý tưởng của giai cấp, có tri thức, có năng lực tổ chức và tập hợp quần chúng để giải quyết những nhiệm vụ chính trị do lịch sử đặt ra. Một số thủ lĩnh chính trị nổi tiếng nhưː Chủ tịch Hồ Chí Minh, Lãnh tụ Cuba Fidel Castro, Chủ tịch Mao Trạch Đông
 Về trình độ hiểu biết: Người thủ lĩnh chính trị nhất thiết phải là người thông minh, hiểu biết sâu rộng các lĩnh vực; có tư duy khoa học; nắm vững được quy luật phát triển theo hướng vận động của quá trình chính trị; có khả năng dự đoán được tình hình; làm chủ được khoa học và công nghệ lãnh đạo, quản lý.
 Về phẩm chất chính trị: thủ lĩnh chính trị phải là người giác ngộ lợi ích giai cấp; đại diện tiêu biểu cho lợi ích giai cấp; trung thành với mục tiêu lý tưởng đã chọn; dũng cảm đấu tranh bảo vệ lợi ích giai cấp, có bản lĩnh chính trị vững vàng trước những diễn biến phức tạp của lịch sử.
 Về năng lực tổ chức: thủ lĩnh chính trị là ngưới có khả năng về công tác tổ chức, nghĩa là biết đề ra mục tiêu đúng; phân công nhiệm vụ đúng chức năng cho cấp dưới và cho từng người; biết tổ chức thực hiện nhiệm vụ chính trị; có khả năng động viên, cổ vũ, khích lệ mọi người hoạt động; có khả năng kiểm soát, kiểm tra công việc.
 Về đạo đức, tác phong:  thủ lĩnh chính trị phải là người có tính trung thực, công bằng không tham lam, vụ lợi; cởi mở và cương quyết; có lối sống giản dị; có khả năng giao tiếp và có quan hệ tốt với mọi người; biết lắng nghe ý kiến của người khác; có lòng tin vào chính bản thân mình; có khả năng tự kiểm tra bản  thân, khả năng giữ gìn và bảo vệ ý kiến của mình; có lòng say mê công việc và lòng tin vào cấp dưới.
 Về khả năng làm việc: có sức khỏe tốt, khả năng làm việc với cường độ cao, có khả năng giải quyết vấn đề một cách sáng tạo, những lúc phong trào lâm vào khó khăn, thủ lĩnh chính trị có thể đưa ra được những quyết đinh sáng suốt; nhạy cảm và năng động; biết cảm nhận cái mới và đấu tranh vì cái mới.

Quyền lực chính trị
 Xem thêmː Tam quyền phân lập
Quyền lực là sức mạnh để thực hiện  hành vi tác động đến người khác thông qua sự thừa nhận của họ. Quyền lực là năng lực buộc người khác phải thực hiện ý chí của mình. Quyền lực là một quan hệ xã hội đặc biệt, xuất hiện khi có sự chỉ huy  -  phục tùng của một người hay một nhóm người đối với một người hay một nhóm người khác. Nếu chỉ có chủ thể quyền lực mà không có đối tượng chịu sự tác động của quyền lực thì quyền lực đó là rỗng không

Quyền lực chính trị là quyền sử dụng sức mạnh của một hay liên minh giai cấp, tập đoàn xã hội để đạt mục đích thống trị xã hội, thoả mãn lợi ích giai cấp mình. Đặc điểm của quyền lực chính trị là quyền lực xã hội nhằm để giải quyết lợi ích giai cấp, lợi ích quốc gia, nhân loại; là khả năng áp đặt và thực thi các giải pháp phân bổ giá trị có lợi cho một giai cấp; là sức mạnh bạo lực có tổ chức của một giai cấp để trấn áp giai cấp khác.

Đấu tranh chính trị
Đấu tranh chính trị là việc sử dụng các phương tiện chính trị buộc một đối thủ phải làm theo ý muốn, dựa trên ý định thù địch. Thuật ngữ chính trị mô tả tương tác được tính toán giữa chính phủ và đối tượng mục tiêu bao gồm cả số dân của chính phủ, quân đội hoặc tổng dân số của một quốc gia khác. Các chính phủ sử dụng nhiều kỹ thuật để ép buộc các hành động nhất định, qua đó đạt được lợi thế tương đối so với đối thủ. Các kỹ thuật bao gồm các hoạt động tuyên truyền và tâm lý, phục vụ mục tiêu quốc gia và quân sự tương ứng. Tuyên truyền có nhiều khía cạnh và một mục đích chính trị thù địch và cưỡng chế. Các hoạt động tâm lý là dành cho các mục tiêu chiến lược và chiến thuật quân sự và có thể được dành cho các nhóm quân đội và dân sự thù địch

Mục tiêu cuối cùng của đấu tranh chính trị là thay đổi quan điểm và hành động của đối phương nhằm ủng hộ lợi ích của một quốc gia mà không sử dụng quyền lực quân sự. Kiểu thuyết phục hoặc ép buộc có tổ chức này cũng có mục đích thực tế để cứu mạng sống bằng cách tránh sử dụng bạo lực nhằm mục đích chính trị hơn nữa. Do đó, chiến tranh chính trị cũng liên quan đến "nghệ thuật làm bạn bè nồng nhiệt và làm phiền kẻ thù, giúp đỡ vì một người gây ra và từ bỏ kẻ thù"

Phong trào chính trị
Phong trào chính trị là một nhóm xã hội hoạt động, hành động cùng nhau để đạt được mục tiêu chính trị, trên phạm vi địa phương, khu vực, quốc gia hoặc quốc tế. Các phong trào chính trị phát triển, điều phối,  ban hành,  sửa đổi, diễn giải và sản xuất các tài liệu nhằm mục đích giải quyết các mục tiêu nhất định nào đó. Một phong trào xã hội trong lĩnh vực chính trị có thể được tổ chức xung quanh một vấn đề hoặc tập hợp các vấn đề hoặc xung quanh một tập hợp các mối quan tâm chung của một nhóm xã hội. Trong một đảng chính trị, một tổ chức chính trị cố gắng gây ảnh hưởng hoặc kiểm soát chính sách của chính phủ, thường bằng cách chỉ định ứng cử viên của họ và ứng cử viên vào các vị trí chính trị và chính phủ. Ngoài ra, các bên tham gia vào các chiến dịch bầu cử và tiếp cận giáo dục, kháng nghị những hành động nhằm thuyết phục công dân hoặc các chính phủ phải có hành động về các vấn đề và mối quan tâm đó là trọng tâm của phong trào.

Kinh tế chính trị

Kinh tế chính trị là các quá trình và hiện tượng trong đời sống kinh tế, chính trị và xã hội, bản chất, quy luật chi phối sự vận động của các quá trình, hiện tượng kinh tế khách quan vận dụng vào các hoạt động kinh tế để đạt hiệu quả kinh tế cao trên cơ sở phân tích quá trình, hiện tượng,dự báo. Kinh tế chính trị không dựa vào đơn thuần tiến trình lịch sử, mô tả đơn thuần các sự kiện lịch sử mà căn cứ vào tiến trình lịch sử phát triển của các quan hệ sản xuất, dùng phương pháp tư duy và lý luận lôgic để vạch ra những quy luật kinh tế chi phối sự vận động của mỗi phương thức sản xuất. Kinh tế chính trị không chỉ dừng lại ở tiếp cận các sự kiện mà phải thâm nhập vào bản thân đời sống kinh tế xã hội, chỉ ra các phương pháp vận dụng lý thuyết kinh tế vào đời sống thực tế.

Ngoài ra, Kinh tế chính trị là ngành nghiên cứu những quan hệ sản xuất của con người trong mối liên hệ qua lại với lực lượng sản xuất, với kiến trúc thượng tầng. Nó đi sâu vạch rõ bản chất của các hiện tượng và quá trình kinh tế để rút ra quy luật chi phối sản xuất, phân phối, trao đối, tiêu dùng, tức là rút ra các quy luật kinh tế của sự vận động xã hội. Đối tượng của kinh tế chính trị là nghiên cứu một cách toàn diện, tổng hợp về các quan hệ sản xuất.
 Chủ nghĩa trọng thương: đối tượng là lĩnh vực lưu thông, chủ yếu là ngoại thương.
 Chủ nghĩa trọng nông: đối tượng là lĩnh vực sản xuất nông nghiệp.
 Kinh tế chính trị tư sảnː những quy luật kinh tế song cho rằng chủ nghĩa tư bản là tuyệt đối, vĩnh viễn, không nhìn thấy toàn bộ quy luật vận động và phát triển xã hội.
 Kinh tế chính trị hiện đại. Tập trung vào kinh tế thuần tuý, tách kinh tế khỏi chính trị, che đậy quan hệ sản xuất và mâu thuẫn giai cấp.

Văn hóa chính trị
Văn hóa là toàn bộ các giá trị vật chất và tinh thần do con người sáng tạo ra hoặc tác động vào nhằm phục vụ mục đích cuộc sống con người.

Văn hóa chính trị là một lĩnh vực, một biểu hiện đặc biệt của văn hóa của loài người trong xã hội có giai cấp, văn hóa chính trị được hiểu là trình  độ phát triển của con người thể hiện ở trình độ hiểu biết về chính trị, trình độ tổ chức hệ thống tổ chức quyền lực theo một chuẩn giá trị xã hội nhất định nhằm  điều hòa các quan hệ lợi ích giữa các giai cấp và bảo vệ lợi ích của giai cấp cầm quyền, phù hợp với xu thế phát triển và tiến bộ xã hội.

Sẽ là rất khó nếu có thể liệt kê tất cả các các giá trị, chuẩn mực của văn hoá chính trị. Nhưng  trong tất cả các kiểu, các hình thức văn hoá chính trị, có thể xem xét các hệ giá trị cấu thành một nền văn hoá chính trị như sauː trình độ giác ngộ lý luận chính trị, lập trường, quan điểm của giai cấp. Hệ thống các giá, trị chuẩn mực phù hợp với lợi ích của giai cấp được cụ thể hoá dưới dạng các quy phạm pháp luật, có chức năng điều chỉnh hành vi của toàn xã hội. Tập hợp những giá trị được quy phạm hoá thành những chuẩn mực có chức năng điều chỉnh các chủ thể tham gia vào đời sống chính trị

Nhân vật chính trị
Chính khách hay Nhà Chính trị hay Chính trị gia là một người hoạt động tích cực trong Đảng chính trị hoặc một người giữ hoặc tìm kiếm vị trí trong Chính phủ. Ở các quốc gia dân chủ, các chính trị gia tìm kiếm các vị trí tự chọn trong chính phủ thông qua bầu cử hoặc, đôi khi, bổ nhiệm tạm thời để thay thế các chính trị gia đã chết, từ chức hoặc đã bị bãi nhiệm.Tại các quốc gia phi dân chủ, họ sử dụng các phương tiện khác để đạt được quyền lực thông qua cuộc hẹn, hối lộ, cuộc cách mạng và mưu đồ. Một số chính trị gia cũng có kinh nghiệm trong nghệ thuật hoặc khoa học. Các nhà chính trị đề xuất, hỗ trợ và tạo ra các luật lệ hoặc chính sách chi phối đất đai. Nói chung, một "nhà chính trị" có thể là bất cứ ai đang tìm cách đạt được quyền lực chính trị ở bất kỳ cơ quan hành chính nào. Chính khách của bất cứ quốc gia nào cũng phải biết diễn thuyết nghĩa là hùng biện, có ngữ điệu, diễn giải có logic, nói đúng, rõ ràng bản chất sự việc, nguyên nhân các vấn đề và các giải pháp khắc phục. Chính khách là một nghề nên rất chuyên nghiệp do đó họ rất giữ danh giá, gắn bó với cộng đồng (đối tượng mà họ kiếm phiếu). Chính trị chính là sản phẩm của chính khách.

Học giả chính trị là người chuyên nghiên cứu, tìm hiểu sâu, chi tiết về lĩnh vực chính trị. Đó là những người tự học, thường xuyên, không mệt mỏi và có phương pháp tiếp cận tốt đối với lĩnh vực chính trị. Các học giả chính trị thường có ảnh hưởng, đóng góp, cống hiến quan trọng trong lĩnh vực chính trị thường có các giải thưởng cao quý hoặc được vinh danh ở cấp độ quốc gia hoặc quốc tế. Các công trình nghiên cứu của họ có tầm ảnh hưởng quan trọng trong lĩnh vực giáo dục cao cấp, ảnh hưởng đến một số trường đại học. Ngoài ra các học giả chính trị cũng là một giáo sư đại học, nhà văn chính trị, nhà phê bình chính trị, phóng viên chính trị hoặc giữ các chức vụ quan trọng trong các trường đào tạo về chính trị.

Xem thêm
Lý thuyết móng ngựa
Đề cương chính trị
Chính trị học
�chính trị Việt Nam

Tham khảo

Tài liệu Tiếng Việt
 Chính trị học Đại cương, Trường Đại học Khoa học thuộc Đại học Thái Nguyên, Bùi Trọng Tài, Lê Văn Cảnh, 2011.
 Bộ giáo dục và Đào tạo. Giáo trình Triết học Mác - Lênnin(Dùng trong các trường Cao đẳng, Đại học). Nhà xuất bản Chính trị quốc gia. Hà Nội, 2004
 Phạm Tất Dong - Lê Ngọc Hùng. Xã hội học. Nhà xuất bản Thế giới. Hà Nội, 2008
 Trần Thái Dương. Hỏi đáp những tri thức cơ bản môn lý luận Nhà nước và pháp luật. Nhà xuất bản Tư pháp. Hà Nội, 2004.
 Bùi Xuân Đính. Nhà nước và pháp luật thời Phong kiến Việt Nam-  những suy ngẫm. Nhà xuất bản Tư pháp. Hà Nội, 2005.
 TS. Đinh Văn Mậu - TS. Phạm Hồng Thái: Lý luận chung về nhà nước và pháp luật. Nhà xuất bản Tổng hợp Đồng Nai, Biên Hoà, 2005.
 Nguyễn Hữu Khiển, Đinh Văn Mậu, Phạm Bính, Giáo Trình Chính trị Học Nhà xuất bản Đại Học Quốc gia 2003
 PGS. TS Thái Vĩnh Thắng- PGS. TS Nguyễn Đăng Dung  - Nguyễn Chu Dương.  Thể chế chính trị các nước châu Âu. Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia. Hà Nội, 2008.
 Trung tâm Nghiên cứu xuất bản sách và tạp chí.- Trương Thìn. Hương ước xưa và quy ước làng văn hoá ngày nay. Nhà xuất bản Lao động xã hội, Hà Nội, 2005
 Nguyễn Trọng Luật.Tập bài giảng chính trị học đại cương. Tài liệu lưu hành nội bộ
 GS.TS Dương Xuân Ngọc - TS. Lưu Văn An. Tìm hiểu môn chính trị học dưới dạng hỏi và đáp. Nhà xuất bản Lý luận chính trị. Hà Nội, 2007.
 Lê Hồng Lôi (Lê Quốc Khánh, Trần Thị Thuý Ngọc dich). Đạo của Quản lý. Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà Nội, Hà Nội, 2004.
 Hội đồng trung  ương chỉ đạo biên soạn giáo trình Quốc gia các Bộ môn khoa học Mác- Lênin, Tư tưởng HCM. Giáo trình Triết học Mác - Lênin. Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia. Hà Nội, 2008.
 Bộ giáo dục và đào tạo.  Chính trị (Dùng trong các trường trung học chuyên nghiệp). Nhà xuất bản Chính trị quốc gia. Hà Nội, 2002.
 Đảng Cộng sản Việt Nam. Điều lệ Đảng cộng sản Việt Nam. Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia. Hà Nội, 2009.
 PGS.TS Nguyễn Hữu Khiển. Phân tích triết học những vấn đề cơ bản về chính trị và khoa học chính trị. Nhà xuất bản Lý luận chính trị, Hà Nội, 2006.
 Trung tâm Khoa học và nhân văn quốc gia.Viện nghiên cứu tôn giáo. GS.TS Đỗ Quang Hưng.  Bước đầu tìm hiểu về mối quan hệ giữa Nhà nước và giáo hội. Nhà xuất bản Tôn giáo. Hà Nội, 2003

Tài liệu Tiếng Anh

 Ryan, Alan: On Politics: A History of Political Thought from Herodotus to the Present. Luân Đôn: Allen Lane, 2012.

Chú thích

Bài cơ bản dài trung bình
Bài viết chủ đề chính


title: Annonay-Sud (tổng)

text:
Tổng Annonay-Sud là một tổng của Pháp nằm ở tỉnh Ardèche trong vùng Rhône-Alpes.

Hành chính
Canton renouvelé en 2004, renouvelable en 2010.

Các đơn vị hành chính
Tổng Annonay-Sud bao gồm 9 xã với dân số 14 283 người (điều tra năm 1999, dân số không tính trùng).

|-
| Annonay (1) || align="right" | 6 598 || align="right" | 07100 || align="right" | 07010
|-
| Monestier || align="right" | 65 || align="right" | 07690 || align="right" | 07160
|-
| Roiffieux || align="right" | 2 453 || align="right" | 07100 || align="right" | 07197
|-
| Saint-Julien-Vocance || align="right" | 241 || align="right" | 07690 || align="right" | 07258
|-
| Talencieux || align="right" | 772 || align="right" | 07340 || align="right" | 07317
|-
| Vanosc || align="right" | 767 || align="right" | 07690 || align="right" | 07333
|-
| Vernosc-lès-Annonay || align="right" | 1 679 || align="right" | 07430 || align="right" | 07337
|-
| Villevocance || align="right" | 1 089 || align="right" | 07690 || align="right" | 07342
|-
| Vocance || align="right" | 619 || align="right" | 07690 || align="right" | 07347
|}
(1) một phần xã.

Thông tin nhân khẩu

Xem thêm
 Ardèche
Quận của Ardèche
 Tổng của Ardèche
Xã của Ardèche
Danh sách tổng ủy viên hội đồng của Ardèche

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Tổng Annonay-Sud trên trang mạng của Insee

 Vị trí của tổng Annonay-Sud trên bản đồ Pháp

Annonay-Sud


title: Vauchelles-lès-Authie

text:
Vauchelles-lès-Authie là một xã ở tỉnh Somme, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Địa lý
Thị trấn này có cự ly khoảng 15 dặm Anh về phía đồng bắc của Amiens, trên đường D124.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Somme

Liên kết ngoài
 Vauchelles-lès-Authie trên trang mạng của INSEE
 Vauchelles-lès-Authie trên trang mạng của Quid

Tham khảo

Xã của Somme


title: Javeta gestroi

text:
Javeta gestroi là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1905.

Chú thích

Tham khảo

Javeta


title: Rhyacophila italica

text:
Rhyacophila italica là một loài Trichoptera trong họ Rhyacophilidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Rhyacophila


title: Ryes (tổng)

text:
Tổng Ryes là một tổng thuộc tỉnh Calvados trong vùng Normandie.

Địa lý
Tổng này được tổ chức xung quanh Ryes ở quận Bayeux. Độ cao khu vực này dao động từ 0 m (Arromanches-les-Bains) đến 80 m (Esquay-sur-Seulles) với độ cao trung bình 39 m.

Hành chính

Các đơn vị trực thuộc
Tổng Ryes gồm 25 xã với dân số 10 899 người (điều tra dân số năm 1999, dân số không tính trùng)

|-
| Arromanches-les-Bains || align="right" | 552 || align="right" | 14117 || align="right" | 14021
|-
| Asnelles || align="right" | 571 || align="right" | 14960 || align="right" | 14022
|-
| Banville || align="right" | 585 || align="right" | 14480 || align="right" | 14038
|-
| Bazenville || align="right" | 144 || align="right" | 14480 || align="right" | 14049
|-
| Colombiers-sur-Seulles || align="right" | 181 || align="right" | 14480 || align="right" | 14169
|-
| Commes || align="right" | 397 || align="right" | 14520 || align="right" | 14172
|-
| Crépon || align="right" | 199 || align="right" | 14480 || align="right" | 14196
|-
| Esquay-sur-Seulles || align="right" | 339 || align="right" | 14400 || align="right" | 14250
|-
| Graye-sur-Mer || align="right" | 593 || align="right" | 14470 || align="right" | 14318
|-
| Longues-sur-Mer || align="right" | 586 || align="right" | 14400 || align="right" | 14377
|-
| Magny-en-Bessin || align="right" | 109 || align="right" | 14400 || align="right" | 14385
|-
| Le Manoir || align="right" | 109 || align="right" | 14400 || align="right" | 14400
|-
| Manvieux || align="right" | 107 || align="right" | 14117 || align="right" | 14401
|-
| Meuvaines || align="right" | 150 || align="right" | 14960 || align="right" | 14430
|-
| Port-en-Bessin-Huppain || align="right" | 2 139 || align="right" | 14520 || align="right" | 14515
|-
| Ryes || align="right" | 450 || align="right" | 14400 || align="right" | 14552
|-
| Saint-Côme-de-Fresné || align="right" | 224 || align="right" | 14960 || align="right" | 14565
|-
| Sainte-Croix-sur-Mer || align="right" | 201 || align="right" | 14480 || align="right" | 14569
|-
| Sommervieu || align="right" | 734 || align="right" | 14400 || align="right" | 14676
|-
| Tierceville || align="right" | 138 || align="right" | 14480 || align="right" | 14690
|-
| Tracy-sur-Mer || align="right" | 240 || align="right" | 14117 || align="right" | 14709
|-
| Vaux-sur-Aure || align="right" | 344 || align="right" | 14400 || align="right" | 14732
|-
| Ver-sur-Mer || align="right" | 1 307 || align="right" | 14114 || align="right" | 14739
|-
| Vienne-en-Bessin || align="right" | 200 || align="right" | 14400 || align="right" | 14744
|-
| Villiers-le-Sec || align="right" | 300 || align="right" | 14480 || align="right" | 14757
|}

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Tổng Ryes trên trang mạng của Insee
 La carte des communes du canton trên trang mạng của Insee

Ryes


title: 3137 Horky

text:
3137 Horky (1982 SM1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 16 tháng 9 năm 1982 bởi Mrkos, A. ở Klet.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 3137 Horky

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1982
Tiểu hành tinh kiểu C


title: Peam Chor

text:
Huyện Peam Chor () là một huyện nằm ở tỉnh Prey Veng, đông nam Campuchia. Dân số năm 1998 của huyện này là 66.413 người.

Người Việt gọi địa danh này là Bìm Cho.

Huyện Peam Chor gồm 10 xã:
Angkor Angk: Angkor Angk, Preaek Traeng, Veal Robang Kraom, Veal Robang Leu
Kampong Prasat: Ta Huy, Ta Paeu, Krang Krouch, Tuek Vil, Kampong Prasat
Kaoh Chek: Mean Chey, Kaoh Chek, Kaoh Peam Reang, Spean
Kaoh Roka: Svay Chrum, Dei Srot, Prey Thmei, Kaoh Roka
Kaoh Sampov: Pou Thmei, Ampov Prey, Svay Andoung, Tuol Sang, Khsach
Krang Ta Yang: Chrey Otdam, Krang Chen, Krang Prey Phdau, Krang Ta Yang, Krang Skar, Pring, Pong Tuek, Roka Doh
Preaek Krabau: Otdam, Otdong, Preaek Krabau
Preaek Sambuor: Khpob, Sambuor, Preaek Chrov
Ruessei Srok: Peaen, Ta Sou, Ta Pung, Ruessei Srok, Edth, Chheu Teal, Svay Chek, Prey Moan, Boeng Aksar, Pou Khpos, Krang Poun
Svay Phluoh: Sangkruoh, Sameakki, Bang'aek.

Chú thích

Tham khảo
Dữ liệu về huyện Peam Chor năm 2009.

Tỉnh Prey Veng
Huyện Campuchia


title: Zinaida Semyonovna Brumberg

text:
Zinaida Semyonovna Brumberg (tiếng Nga: Зинаида Семёновна Брумберг) là nữ đạo diễn, họa sĩ hoạt động trong lĩnh vực hoạt hình của Liên Xô. Bà là em gái của nữ đạo diễn Valentina Brumberg.

Tiểu sử

Sự nghiệp

Phim đã thực hiện
 1927 — «Даёшь хороший лавком!»
 1928 — «Самоедский мальчик»
 1931 — «Автодорец»
 1931 — «Блоха»
 1932 — «Паровоз, лети вперёд!»
 1934 — «Сказка о царе Дурундае»
 1935 — «Стрекоза и Муравей»
 1937 — «Заяц-портной»
 1937 — Cô bé quàng khăn đỏ»
 1938 — Ivashko và mụ phù thủy
 1938 — «Кот в сапогах»
 1941 — «Журнал политсатиры № 2»
 1943 — Chuyện vua Saltane
 1944 — Thủy thủ Sinbad
 1945 — «Пропавшая грамота»
 1948 — «Сказка о солдате»
 1948 — Fedya Zaytsev
 1949 — «Чудесный колокольчик»
 1950 — «Девочка в цирке»
 1951 — «Ночь перед Рождеством»
 1953 — Chuyến bay đến Mặt Trăng
 1955 — Hòn đảo sai số
 1955 — «Стёпа-моряк»
 1957 — «Палка-выручалка»
 1957 — «Исполнение желаний»
 1958 — «Тайна далёкого острова»
 1959 — «День рождения»
 1960 — «Человечка нарисовал я»
 1961 — «Большие неприятности»
 1963 — Ba ông béo
 1964 — «Храбрый портняжка»
 1965 — «За час до свидания»
 1966 — «Про злую мачеху»
 1967 — Cỗ máy thời gian
 1968 — Chú Mèo đi hia
 1969 — «Капризная принцесса»
 1970 — «Кентервильское привидение»
 1971 — «Огонь»
 1972 — «Волшебная палочка»
 1973 — «Новые большие неприятности»
 1974 — «С бору по сосенке»

Vinh danh

Xem thêm

 Статья С. Капкова «Сёстры Брумберг» из книги «Наши мультфильмы»

Tham khảo

Đạo diễn hoạt hình Liên Xô
Nhà biên kịch hoạt hình Liên Xô
Họa sĩ hoạt hình Liên Xô


title: Eucera cordleyi

text:
Eucera cordleyi là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Viereck mô tả khoa học năm 1905.

Chú thích

Tham khảo

Eucera
Động vật được mô tả năm 1905


title: Họ Chim điên

text:
Họ Chim điên (danh pháp khoa học: Sulidae) là một họ chim bao gồm 9-10 loài chim điên. Chúng là các loài chim biển sống ven bờ có kích thước từ trung bình tới lớn, có hoạt động săn bắt mồi (cá) bằng cách lao mình xuống nước. Tên gọi chim điên được dịch từ tiếng Pháp fou (kẻ điên). Các loài trong họ này hay được coi là đồng chi trong các nguồn cũ, đặt tất cả trong chi Sula. Trong tiếng Anh, chúng được chia thành hai nhóm với tên gọi là booby (dùng cho chim điên) và gannet (dùng cho ó biển).

Phân loại

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Hình ảnh video về họ Sulidae tại Internet Bird Collection.

Chim điên, họ


title: Saint-Jean-le-Blanc, Calvados

text:
Saint-Jean-le-Blanc là một xã ở tỉnh Calvados, thuộc vùng Normandie ở tây bắc nước Pháp.

Dân số

Le recensement partiel de 2004 a révélé une stabilité de la population (318 habitants comme en 1999).

Xem thêm
Xã của tỉnh Calvados

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Saint-Jean-le-Blanc sur le site de l'Institut géographique national

Xã của Calvados


title: Helocassis

text:
Helocassis là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1952 bởi Spaeth in Hincks.

Các loài
Chi này gồm các loài:
 Helocassis flexuosa (Boheman, 1855)

Chú thích

Tham khảo

Cassidini
Cassidinae


title: American Dragon: Jake Long

text:
American Dragon: Jake Long (dịch: Rồng Mỹ: Jake Long) là một bộ phim hoạt hình dài tập được chiếu trên kênh Disney Hoa Kỳ và Kênh Disney châu Á.

Nội dung chính
Jake là con cháu của một dòng dõi rồng lâu đời và nhiệm vụ cũng như bổn phận của cậu là bảo vệ những sinh vật huyền bí sống một cách bí mật trong thành phố New York. Cậu sống với cha mẹ cậu,Jonathan và Susan, và cô em gái 8 tuổi - Haley. Ông ngoại của cậu và cô em gái cũng là rồng,nhưng sức mạnh rồng lại không có ở thế hệ mẹ của cậu. Ông bố Jonathan của cậu hoàn toàn không biết gì về thế giới sinh vật huyền bí.

Trong suốt cả bộ phim, Jake được dạy làm thế nào để sử dụng sức mạnh rồng bẩm sinh của mình bởi ông ngoại cậu và chú chó 600 tuổi - Fu Dog. Jake cần có sức mạnh rồng để bảo vệ các sinh vật huyền bí khỏi các thế lực độc ác, điển hình nhất trong số chúng là Hội Săn được lãnh đạo bởi Thợ Săn và Rồng Bóng Tối - con rồng độc ác nhất trong lịch sử sinh vật huyền bí. Chính vì Jake là Rồng Mỹ đầu tiên nên cậu chính là người bảo vệ của thế giới sinh vật huyền bí sống tại Hoa Kỳ. Hai người bạn thân nhất của cậu là Trixie Carter và Arthur Spudinski, vốn là một nhóm bạn trượt ván.Họ đều đã khám phá ra bí mật của cậu. Jake đã bị hớp hồn bởi Rose, một cô bạn học cùng trường xinh xắn nhưng cô cũng chính là một nhân vật không thể thiếu trong hội săn.Sau này khi đã thu thập đủ các đầu lâu khi hợp chúng lại thì sẽ được 1 điều ước, Thợ Săn dự tính tiêu diệt thế giới sinh vật huyền bí và hắn đã bị Rose - Hunter Girl giành mất lời ước. Cô bé đã quyết định xóa Hội Săn mãi mãi. May mà lúc đó Jake đã ước Rose chưa từng bị Hội săn bắt cóc nếu không thì Rose đã biến mất. Dù không được gặp lại Rose nữa nhưng Jake luôn hạnh phúc vì đã làm 1 điều tốt cho Rose. Câu truyện còn kể về những bài học làm người của Jake trong quá trình trở thành rồng Mỹ vĩ đại nhất.
Sau đó Jake, phải chiến đấu với rồng bóng tối, Jake đã nhờ Rose, nhưng cô đã mất đi ký ức về Jake. Ở hội rồng 1000 năm, Jake chiến đấu với rồng bóng tối, và Rose đã nhớ ra mọi chuyện, cả hai cùng hợp sức nhốt rồng bóng tối trong ngôi đền.

Sản xuất
American Dragon: Jake Long được sáng tác bởi Jeff Goode. Các nhà lãnh đạo của Walt Disney Pictures đã đặt của ông 21 tập phim với thời lượng 30 phút, và phần đầu tiên của bộ phim Rồng Mỹ đã ra đời. Lần trình chiếu đầu tiên là ở United Kingdom vào ngày 4 tháng 1 năm 2005 trên kênh truyền hình Disney,ở Hoa Kỳ vào ngày 21 tháng 1 năm 2005 trên kênh Disney và trên kênh Toon Disney tháng 4 năm 2006.Ngoài ra nó cũng được trình chiếu trên kênh The Family Channel của Canada.

Bộ phim được công bố bởi Steve Loter, người đã từng làm đạo diễn cho bộ phim hoạt hình Kim Khả Thi.Ông tham dự từ phần 2 của bộ phim với cương vị là đạo diễn kiêm chịu trách nhiệm sản xuất cùng với 2 người chịu trách nhiệm sản xuất là Matt Negrete và Eddie Guzelian. Tuy nhiên,sau quyết định làm phần 4 của bộ phim Kim Possible, Steve Loter đành phải tiếp tục làm đạo diễn bộ phim này nhưng ông vẫn là người chịu trách nhiệm sản xuất của bộ phim. Nick Filippi, người đã làm xong công việc đạo diễn cho Kim Possible, ông quyết định sẽ sang làm đạo diễn mới của bộ phim Rồng Mỹ. Khi Steve Loter tham dự đoàn làm việc, thì những hình ảnh của phần 1 hoàn toàn bị loại bỏ và thay vào đó là những hình ảnh hoàn toàn mới cho phần 2.

Nhân vật chính
Jacob Luke Long (Tên thường gọi là Jake (Nhân vật này do Dante Basco) lồng tiếng: Là nhân vật chính của bộ phim.Jake là một cậu bé kiêu ngạo nhưng là một tay trượt ván rất cừ khôi. Bí mật lớn nhất của cậu là thân phận Rồng Mỹ. Bổn phận của cậu là giúp đỡ và bảo vệ các sinh vật huyền bí ở thành phố New Yorkvà không ưa thầy Rotwood, thích trêu đùa và luôn gây rắc rối cho trường và thầy Rotwood.
Luong Lao Shi(Nhân vật này do Keone Young lồng tiếng): Là ông ngoại của Jake và cũng là thầy dạy rồng của cậu.Ông dạy cho cậu tất cả những kỹ năng cần thiết để trở thành người bảo vệ của các sinh vật huyền bí.Ông đến từ Trung Quốc nên được mệnh danh là Rồng Trung Quốc. Là chủ cửa hàng điện máy Canal.Đó cũng chính là tổng hành dinh của nhóm rồng và là nơi bàn bạc về mọi công việc.Bạn thân nhất của ông là Fu-Dog và cũng chính là thú bảo vệ của ông trước đây.Những đợt tập huấn nghiêm khắc của ông đôi khi đem lại kết quả không tốt nhưng chính nhờ nó mà Jake có nền móng cho tương lai người bảo vệ của mình.
Chó Fu (Nhân vật này do John DiMaggio lồng tiếng): Là một chú chó Trung quốc biết nói, 600 tuổi và cũng là người bạn trung thành duy nhất của Lao. Giống như các thú bảo vệ khác, Fu có thể đứng thẳng bằng hai chân như người và không hề gặp bất cứ trở ngại nào trong công việc cần đến tay như đánh máy.
Trixie Carter (Nhân vật này do Miss Kittie lồng tiếng): Là một trong hai người bạn thân nhất của Jake.Cô bé rất nhanh nhảu và hoạt boát, cách nói Hip Hop của cô đôi khi hơi xấc xược nhưng lúc nào cô cũng là người giải quyết các tranh chấp của cả nhóm. Cô là một người say mê thời trang và cô luôn tự chọn cho mình những bộ quần áo với kiểu cách Hip Hop.Đối với mối quan hệ giữa Jake và Rose,cô luôn là người dặn Jake phải cảnh giác với cô nàng
Arthur Spudinski(Tên thường gọi là Spud (nhân vật này do Charlie Finn lồng tiếng): Cũng là một trong hai người bạn thân nhất của Jake.Dù bên ngoài cậu ta lúc nào cũng phản ứng với mọi việc một cách chậm chạp nhưng thực chất cậu chính là một thiên tài.Cậu có một chiếc máy tính xách tay và nó giúp cậu rất nhiều trong công việc tìm kiếm tin tức cho cả nhóm.Có thể nói cậu chính là quân sư của cả nhóm.Triết lý sống của Spud là luôn phải cân bằng công việc và giải trí.
Rose/Nữ thợ săn(Nhân vật này do Mae Whitman lồng tiếng): Giống như Jake,cô có cả hai mặt của cuộc sống. Khi ở cuộc sống học đường,cô là người yêu của Jake nhưng khi Thợ Săn cần đến cô,cô lại trở về bản chất của chính mình là Nữ thợ săn và cũng chính là kẻ thù của Jake. Ngay từ khi sinh ra,tay phải của cô đã có một vết bớt hình rồng và đó chính là biểu tượng mà chỉ có những "người được hội săn chọn" mới có.Trong tập cuối của phần 1,giữa Jake và Rose đã không còn bí mật.Cả hai đều nhận ra thân phận thật sự của nhau.Bắt đầu từ đây,Rose đã giúp Jake trong công việc phá hoại kế hoạch của Hội Săn cho đến khi Thợ Săn phát hiện ra mối quan hệ của hai người.Sau khi thực hiện điều ước hủy diệt toàn bộ hội săn,trước khi Rose biến mất,Jake đã ước cho cô có cuộc sống bình thường và không bị hội săn bắt đi.Từ đó cô có một cuộc sống mới hoàn toàn và không hề nhớ về Jake.Trong tập cuối của bộ phim,Rose đã nhớ lại tất cả và giúp Jake đánh bại Rồng bóng tối.Cô luôn mang theo vòng giấc mơ(có lần đã cho Jake một cái).
The Huntsman(Nhân vật này do Jeff Bennett lồng tiếng): Kẻ thù chính của Jake,hắn là chủ của Hội săn và hắn chính là kẻ thù nguy hiểm được xếp thứ 4 trong bộ 13 kẻ thù nguy hiểm nhất của thế giới sinh vật huyền bí.Hắn đã hoàn toàn biến mất sau điều ước hủy diệt toàn bộ hội săn của Rose.Hắn chính là người đã nuôi dạy Rose ngay từ sơ sinh và cũng chính là người bắt Rose khỏi tay bố mẹ của mình.Hắn luôn lừa dối Rose là bố mẹ của cô đã chết.

Các nhân vật khác
Jonathan Long:(Nhân vật này do Jeff Bennett lồng tiếng) Bố của Jake.Ông là một nhân viên kế toán bình thường và không hề biết chút gì về thế giới sinh vật huyền bí.Tuy vậy ông đã vô tình cứu Jake không ít lần khỏi các mối hiểm nguy.Cuối bộ phim ông đã phát hiện ra bí mật gia đình và ông đã quyết định chạy đến giúp Jake trong cuộc chiến chống Rồng Bóng Tối.
Susan Shi:(Nhân vật này do Lauren Tom lồng tiếng) Mẹ của Jake. Bà là một người chuyên trang trí cho các bữa tiệc cưới. Cuộc sống gia đình của bà đôi khi gặp nhiều khó khăn vì luôn phải giấu không cho chồng biết về bí mật gia đình họ ngoại của mình. Tuy có dòng máu rồng trong người nhưng sức mạnh rồng không hề được truyền lại cho Susan. Bà cũng chính là người luôn động viên Jake mỗi lúc cậu thấy chán nản công việc rồng của mình
Haley Long:(Nhân vật này do Amy Bruckner lồng tiếng) Em gái của Jake. Cô bé luôn tỏ rõ mình là một thiên tài thực thụ trong mọi công việc.Cô bé rất tự hào vì mọi công việc mình làm đều hơn Jake và chính điều đó nhiều lần đem đến xung đột của 2 anh em. Haley nhận được sức mạnh rồng khá sớm và cô bé luôn muốn trở thành Rồng Mỹ thay thế anh trai mình cho đến tập áp cuối của bộ phim đã làm cô bé thay đổi cách nghĩ và trở nên kính trọng anh trai của mình hơn.
Huntsboys #88 và #89:(2 nhân vật này do Kyle Massey và Nicholas Brendon lồng tiếng): Là điều đáng xấu hổ nhất của Hội Săn.Chúng là những kẻ luôn luôn ba hoa và vụng về. Mỗi khi gặp phải rồng, chúng chỉ biết hoảng sợ,thét lên và...chạy(mặc dù khi vào hội săn chúng khai là đã giết ba con rồng).Chúng hay cãi nhau vì những chuyện nhỏ nhặt,mặc dù đôi khi cũng lập công nhờ may mắn.Chúng luôn nghi ngờ Rose(Nữ thợ săn)có tình cảm với Jake.Nhưng khi chúng báo với Thợ Săn thì ông ta chẳng bao giờ quan tâm(điều này rất có lợi cho Rose và Jake).
 Hans Rotwood:(Nhân vật này do Paul Rugg lồng tiếng) Là thầy của Jake,luôn luôn khắt khe với Jake,thích nghiên cứu về sinh vật huyền bí(đã biết thân phận của Jake là Rồng),tự cho mình là giáo sư và là hiệu trưởng của trường.
 Rồng bóng tối:(Nhân vật này do Clancy Brown lồng tiếng): Là kẻ thù của tất cả các loại Rồng,đã từng bị nhốt ở dưới núi,nhờ có Councilor Chang nên Rồng bóng tối đã được giải thoát và đang tìm cách thống trị hội đồng Rồng,luôn bị Jake đánh bại.
 Councilor Chang:(Nhân vật này do Lauren Tom lồng tiếng) Là một trong những người ở hội đồng Rồng,là gián điệp của Rồng bóng tối,thù Lao Shi và Jake,đã giải thoát Rồng bóng tối.
 Eli Pandarus:(Nhân vật này do Jonathan Freeman lồng tiếng) Là phù thủy phố Wall,giàu có,đã lấy hũ vàng của yêu lùn và đã bị Jake lấy lại hũ vàng,có quyền lực ở phố Wall.
 Bananas B:(Nhân vật này do Adam Wylie lồng tiếng) Là con khỉ nhảy hip hop,giúp Jake đánh bại yêu tinh khi Fu bị tước quyền làm đồng đội của Jake,khi Chang bắt Jake hắn đã phản bội Jake để đi theo Chang.
 Kara và Sara:(2 nhân vật này do Tara Strong lồng tiếng)2 chị em Kara và Sara rất là xinh đẹp,là nhà tiên tri,Kara là chị của Sara,không buồn cũng không vui nhưng ngược lại luôn luôn tiên đoán những điều tốt lành,ngược lại chị Sara là người vui vẻ,ngây thơ nhưng luôn tiên đoán những điều xấu.
 Sun Park:(Nhân vật này do Sandra Oh lồng tiếng)Cô giáo của Jake,luôn tỏ ra bình thường dù thân phận thật là rồng Hàn Quốc và đồng thời là giáo viên rồng của Haley.Trái ngược với Lao Shi,cách dạy của cô Park là về mặt tinh thần.Thường hay giúp Jake khi có chuyện.

Số tập phim

Các xuất hiện khác

Trên Tivi
 Lao Shi,Jake,Spud,Trixie,Fu-Dog là khách đến tham dự cuộc thi trượt ván ở hòn đảo Hawaii của bộ phim Lilo và Stitch trong tập phim "Morpholomew"

Trò chơi điện tử
Có hai phiên bản trò chơi về bộ phim này đã được làm ra bởi công ty Buena Vista.Một dành cho Gameboy Advance và một dành cho Nintendo Dual Screen
 American Dragon:Jake Long - Rise of Huntclan(GBA)
 American Dragon:Jake Long - Attack of Dark Dragon(NDS)

Tham khảo

Liên kết ngoài

 American Dragon: Jake Long  tại JeffNet
 American Dragon: Jake Long tại Save American Dragon: Jake Long

Siêu nhân nhí
Chương trình trên Disney Channel
Chương trình truyền hình tiếng Anh
Tiểu thuyết rồng
Chương trình truyền hình lấy bối cảnh ở Thành phố New York
Phim truyền hình hài kịch thiếu nhi Mỹ
Biến đổi hình dạng trong tác phẩm giả tưởng


title: Habuprionovolva umbilicata

text:
Habuprionovolva umbilicata là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Ovulidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Habuprionovolva


title: Agdistis

text:
Agdistis là một chi bướm đêm thuộc họ Pterophoridae và là chi duy nhất trong phân họ Agdistinae.

Các loài
Agdistis aberdareana Arenberger, 1988
Agdistis adactyla (Hübner, [1819])
Agdistis adenensis Amsel, 1961
Agdistis africana Arenberger, 1996
Agdistis americana Barnes & Lindsey, 1921
Agdistis arabica Amsel, 1958
Agdistis arenbergeri Gielis, 1986
Agdistis asthenes Bigot, 1970
Agdistis bellissima Arenberger, 1975
Agdistis bennetti (Curtis, 1833)
Agdistis betica Arenberger, 1978
Agdistis bifurcatus Agenjo, 1952
Agdistis bigoti Arenberger, 1976
Agdistis bouyeri Gielis, 2008
Agdistis cappadociensis Fazekas, 2000
Agdistis caradjai Arenberger, 1975
Agdistis cathae Arenberger, 1999
Agdistis chardzhouna Arenberger, 1997
Agdistis clara Arenberger, 1986
Agdistis cretifera Meyrick, 1909
Agdistis criocephala Meyrick, 1909
Agdistis cypriota Arenberger, 1983
Agdistis dahurica Zagulajev, 1994
Agdistis danutae Kovtunovich & Ustjuzhanin, 2009
Agdistis darwini Arenberger, 2009
Agdistis dentalis Arenberger, 1986
Agdistis desertorum Arenberger, 1999
Agdistis detruncatum Zagulajev & Blumental, 1994
Agdistis dicksoni Kovtunovich & Ustjuzhanin, 2009
Agdistis dimetra Meyrick, 1924
Agdistis eberti Arenberger, 2009
Agdistis endrodyi Kovtunovich & Ustjuzhanin, 2009
Agdistis espunae Arenberger, 1978
Agdistis facetus Bigot, 1969
Agdistis falkovitshi Zagulajev, 1986
Agdistis flavissima Caradja, 1920
Agdistis frankeniae (Zeller, 1847)
Agdistis furcata Arenberger, 1996
Agdistis gerasimovi Zagulajev & Blumental, 1994
Agdistis gibberipenis Arenberger, 1996
Agdistis gittia Arenberger, 1988
Agdistis glaseri Arenberger, 1978
Agdistis hakimah Arenberger, 1985
Agdistis halodelta Meyrick, 1925
Agdistis hartigi Arenberger, 1973
Agdistis heydeni (Zeller, 1852)
Agdistis huemeri Arenberger, 2002
Agdistis hulli Gielis, 1998
Agdistis incisa Arenberger & Buchsbaum, 2000
Agdistis infumata Meyrick, 1912
Agdistis ingens Christoph, 1887
Agdistis insidiatrix Meyrick, 1933
Agdistis intermedia Caradja, 1920
Agdistis iranica Alipanah & Ustjuzhanin, 2006
Agdistis jansei Kovtunovich & Ustjuzhanin, 2009
Agdistis karabachica Zagulajev, 1990
Agdistis karakalensis Zagulajev, 1990
Agdistis karischi Arenberger, 1996
Agdistis kenyana Arenberger, 1988
Agdistis korana Arenberger, 1988
Agdistis krooni Kovtunovich & Ustjuzhanin, 2009
Agdistis kruegeri Kovtunovich & Ustjuzhanin, 2009
Agdistis linnaei Gielis, 2008
Agdistis lomholdti Gielis, 1990
Agdistis maghrebi Arenberger, 1976
Agdistis malitiosa Meyrick, 1909
Agdistis malleana Arenberger, 1988
Agdistis manicata Staudinger, 1859
Agdistis melitensis Amsel, 1954
Agdistis meridionalis (Zeller, 1847)
Agdistis meyi Arenberger, 2008
Agdistis meylaniella Arenberger, 1972
Agdistis minima Walsingham, 1900
Agdistis morini Huemer, 2001
Agdistis murgabica Zagulajev & Blumental, 1994
Agdistis namibiana Arenberger, 1988
Agdistis nanodes Meyrick, 1906
Agdistis neglecta Arenberger, 1976
Agdistis nigra Amsel, 1955
Agdistis notabilis Gielis & Karsholt, 2009
Agdistis obstinata Meyrick, 1920
Agdistis olei Arenberger, 1976
Agdistis omani Arenberger, 2008
Agdistis pala Arenberger, 1986
Agdistis paralia (Zeller, 1847)
Agdistis parvella Amsel, 1958
Agdistis picardi Bigot, 1964
Agdistis piccolo Gielis, 1990
Agdistis potgieteri Kovtunovich & Ustjuzhanin, 2009
Agdistis protai Arenberger, 1973
Agdistis protecta Arenberger, 1999
Agdistis pseudocanariensis Arenberger, 1973
Agdistis pustulalis Walker, 1864
Agdistis pygmaea Amsel, 1955
Agdistis quagga Arenberger, 2009
Agdistis qurayyahiensis Gielis, 2008
Agdistis reciprocans Meyrick, 1924
Agdistis riftvalleyi Arenberger, 2001
Agdistis rubasiensis Zagulajev, 1985
Agdistis sabokyi Fazekas, 2000
Agdistis salsolae Walsingham, 1908
Agdistis sanctaehelenae (Wollaston, 1879)
Agdistis satanas Millière, 1875
Agdistis singula Arenberger, 1995
Agdistis sissia Arenberger, 1987
Agdistis sphinx Walsingham, 1907
Agdistis spinosa Arenberger, 1986
Agdistis swakopi Arenberger, 2009
Agdistis symmetrica Amsel, 1955
Agdistis takamukui Nohira, 1919
Agdistis tamaricis (Zeller, 1847)
Agdistis tenera Arenberger, 1976
Agdistis tigrovaja Arenberger, 2001
Agdistis tihamae Arenberger, 1999
Agdistis toliarensis Bigot, 1987
Agdistis tsumkwe Arenberger, 2001
Agdistis tugai Altermatt, 2008
Agdistis turkestanica Zagulajev, 1990
Agdistis uncirectangula Hao & Li, 2003
Agdistis unguica Arenberger, 1988
Agdistis varii Kovtunovich & Ustjuzhanin, 2009
Agdistis yemenica Arenberger, 1999
Agdistis zhengi Hao & Li, 2007

Tham khảo

Agdistis at funet

Pterophoridae


title: Bariano

text:
Bariano là một đô thị ở tỉnh Bergamo trong vùng Lombardia của nước Ý, có vị trí cách khoảng 40 km về phía đông của Milano và khoảng 20 km về phía nam của Bergamo. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 4.225 người và diện tích là 7,0 km².

Bariano giáp các đô thị: Caravaggio, Fara Olivana con Sola, Fornovo San Giovanni, Morengo, Pagazzano, Romano di Lombardia.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune.bariano.bg.it

Thành phố và thị trấn ở Lombardia
Đô thị tỉnh Bergamo


title: Rhabdalestes leleupi

text:
Rhabdalestes leleupi là một loài cá thuộc họ Alestiidae. Nó được tìm thấy ở Kenya và Tanzania. Các môi trường sống tự nhiên của chúng là sông và hồ nước ngọt.

Chú thích

Tham khảo

 Hanssens, M & Snoeks, J. 2005. Rhabdalestes leleupi. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 5 tháng 8 năm 2007.

L
Động vật được mô tả năm 1967


title: Muỗi vằn

text:
Trong tiếng Việt, muỗi vằn có thể chỉ các loài muỗi sau:
 Muỗi Aedes aegypti, loài chủ yếu gây bệnh sốt xuất huyết Dengue.
 Muỗi Aedes albopictus, cũng là vector truyền bệnh Dengue.


title: Tikaré

text:
Tikare là một tổng của tỉnh Bam ở tây bắc Burkina Faso. Thủ phủ của tổng này là thị xã Tikare. Theo điều tra dân số năm 1996, tổng này có dân số 33.396 người.

Các thị xã và các làng
Tikaré Ansouri Baribsi Boubou Dafire Dargouma Gasongo Gonga Hamdallaye Horé Ipala Kamtenga Kilou  Koulniéré Manégtaba-Foulbé Manégtaba-Mossi Napalgué Ouampèga Oui Ritimyinga Sancé Sarkounga Songodin  Soukoundougou Tamiga Tampèlga Tanhoka Téonsgo Tirbou Touga Vato-Foulbé Vato-Mossi Yelkoto Yoba Zamsé Zano

Tham khảo

Tổng của Burkina Faso
Tỉnh Bam


title: Leonard Bernstein

text:
Leonard Bernstein (, ; 25 tháng 8 năm 1918 – 14 tháng 10 năm 1990) là nhạc trưởng, nhà soạn nhạc, tác giả, giảng viên âm nhạc và nghệ sĩ dương cầm người Mỹ. Ông là một trong những nhạc trưởng đầu tiên sinh ra và lớn lên ở Hoa Kỳ có tiếng tăm trên thế giới. Có lẽ ông nổi tiếng nhất trong công chúng với vai trò là người điều hướng âm nhạc (music director) trong thời gian dài ở New York Philharmonic, là nhạc trưởng cho những dàn nhạc giao hưởng hàng đầu thế giới, và tác giả của những cuốn sách về âm nhạc West Side Story, Candide, Wonderful Town, và On the Town. Bernstein là nhạc trưởng âm nhạc cổ điển đầu tiên xuất hiện trên truyền hình giai đoạn 1954 và 1989. Ông có kỹ thuật chơi piano điêu luyện cũng như có khả năng soạn các bản giao hưởng và nhạc hòa tấu. Theo tờ The New York Times, ông là "một trong những nhạc sĩ tài năng và thành công nhất trong lịch sử Hoa Kỳ."

Đọc thêm

  ()

Tham khảo

Liên kết ngoài

 The Best of Bernstein
 Leonard Bernstein official site
 Discography
 The Leonard Bernstein Collection at the Library of Congress Music Division

 Discography at SonyBMG Masterworks
 Bernstein's Boston , a Harvard University research project
 Leonard Bernstein Festival of the Creative Arts
 Gay Great - Leonard Bernstein
 Radical Chic , a book by Tom Wolfe describing a gathering at Bernstein's apartment of New York's social elite and the Black Panther Party.
 Leonard Bernstein: A Total Embrace of Music, written by Peter Gutmann, music journalist.
 Arias and Barcarolles, The Leonard Bernstein Pages

 Leonard Bernstein's maximum card from Israel
 Obituary, New York Times, ngày 15 tháng 10 năm 1990

Sinh năm 1918
Mất năm 1990
Nhà soạn nhạc Mỹ
Nhà soạn nhạc opera
Nhà soạn nhạc tại các nhà hát nhạc kịch người Mỹ
Cựu sinh viên Đại học Harvard
Nhà soạn nhạc nền phim người Mỹ
Người đoạt giải Grammy Thành tựu trọn đời
Nhạc sĩ Mỹ thế kỷ 20
Người song tính nam
Nhạc sĩ song tính
Nghệ sĩ của Columbia Records
Người Do Thái LGBT
Nhà soạn nhạc LGBT
Người được ghi danh tại Đại sảnh Danh vọng Nhạc sĩ
Người được vinh danh tại Trung tâm Kennedy
Giảng viên âm nhạc


title: Verdon, Marne

text:
Verdon là một xã thuộc tỉnh Marne trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 168 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Marne


title: Hurt (định hướng)

text:
Hurt có thể là một trong những người sau đây:

 Jakob Hurt
 Joel Hurt
 John Hurt
 Marlin Hurt
 Martin Hurt
 Mary Beth Hurt
 Mississippi John Hurt
 Robert D. Hurt
 Robert L. Hurt
 William Hurt

Xem thêm
 HURT (ban nhạc)
 Bài hát "Hurt", viết bởi Trent Reznor và thường được hát bởi Johnny Cash
 Bài hát "Hurt" của Christina Aguilera
 Bài hát "Hurt" của T.I.
 Hurt, Virginia


title: Voi ma mút thảo nguyên

text:
Voi ma mút thảo nguyên, tên khoa học Mammuthus trogontherii, là một loài voi ma mút đã tuyệt chủng. Hóa thạch có niên đại từ 600.000 - 370.000 năm về trước thuộc thế Pleistocen.

Cùng với Mammuthus meridionalis và Deinotherium, voi ma mút thảo nguyên là những loài có vòi lớn nhất đã từng tồn tại, nó cao khoảng 4,50 m (15 ft). Các ngà cong của nó có thể dài tới 5,20 m (18 ft) ở những con đực già.

Hóa thạch

Hóa thạch chủ yếu được phát hiện là răng, còn các xương là rất hiếm. Bộ xương hoàn chỉnh nhất được phát hiện năm 1996 ở Kikinda, Serbia. Mẫu vật là con cái, cao khoảng 3,7 m (12 ft); dài 7 m (23 ft); ngà dài 2,7 m (8,9 ft) và ước tính có khối lượng khoảng 7 tấn khi còn sống

Một voi ma mút thảo nguyên khá hoàn chỉnh khổng lồ được khai quật trong các vách đá của Tây Runton ở Norfolk, Vương quốc Anh, nó bảo tồn hàm và răng của mình nhưng thiếu phần hộp sọ của nó. Một hộp sọ hiếm được tìm thấy trong Auvergne, Pháp, trong năm 2008 sẽ được kiểm xét bởi Dick Mol và Frédéric Lacombat trong bảo tàng Crozatier.

Mô tả

M.sungri cao từ 4-4,5 m (13–15 ft) tính đến vai. Một hóa thạch cho thấy xương cánh tay dài khoảng 1,45 m. Một ước tính khối lượng cho thấy nó nặng khoảng 6.000 - 9.000 kg.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Động vật có vú tiền sử
T
Động vật thế Pleistocen
Động vật được mô tả năm 1885


title: Andrena labergeiella

text:
Andrena labergeiella là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Gusenleitner mô tả khoa học năm 1998.

Chú thích

Tham khảo

L
Động vật được mô tả năm 1998


title: Gymnastes clitellarius

text:
Gymnastes clitellarius là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Gymnastes
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Banat

text:
Banat là một khu vực địa lý và địa danh lịch sử tại Trung Âu hiện đang được phân chia giữa 3 quốc gia: phần phía đông thuộc tây România (các hạt Timiș, Caraș-Severin, Arad phía nam sông Mureş/Maros, và Mehedinți); phần phía tây thuộc đông bắc Serbia (Banat thuộc Serbia, bao gồm phần lớn Vojvodina, ngoại trừ một phần nhỏ ở Trung Serbia); và phần nhỏ còn lại ở phía bắc thuộc đông nam Hungary (Csongrád). Dân cư sinh sống là người Romania, Serbi, Hungaria, Roma, Đức, Krashovani, Ukraina, Slovaks, Séc, Croatia và nhiều dân tộc khác.

Banat là một phần của đồng bằng Pannonian giáp với sông Danube ở phía nam, sông Tisza (Theiss, Tissa, Tisa) ở phía tây, sông Mureş ở phía bắc, và phần phía nam dãy núi Karpat ở phía đông. Thủ phủ lịch sử của nó là Timişoara, nay thuộc Timiș của România.

Tham khảo

Vùng phân chia
Địa lý România
Địa lý Transylvania
Vùng địa lý Serbia
Địa lý Vojvodina
Địa lý Beograd
Vùng của Hungary
Vùng lịch sử România
Vùng lịch sử Serbia
Vùng lịch sử Hungary


title: Xã của tỉnh Seine-et-Marne

text:
Đây là danh sách 514 xã của tỉnh Seine-et-Marne ở Pháp.

(CAMX) Communauté d'agglomération du Pays de Meaux, created in 2003.
(CAM) Communauté d'agglomération Melun Val de Seine, created in 2002.
(SANVM) Syndicat d'agglomération nouvelle du Val Maubuée, created in 1984.
(SANVE) Syndicat d'agglomération nouvelle du Val d'Europe, created in 1984.
(SANS) Syndicat d'agglomération nouvelle de Sénart Ville Nouvelle, created in 1984.

Tham khảo


title: Pseudeurostus hilleri

text:
Pseudeurostus hilleri là một loài bọ cánh cứng thuộc họ Ptinidae.

Chú thích

Tham khảo

Pseudeurostus


title: Gestronella centrolineata

text:
Gestronella centrolineata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Fairmaire miêu tả khoa học năm 1890.

Chú thích

Tham khảo

Gestronella


title: Châu Thành (thị trấn thuộc Sóc Trăng)

text:
Châu Thành là thị trấn huyện lỵ của huyện Châu Thành, tỉnh Sóc Trăng, Việt Nam.

Địa lý
Thị trấn Châu Thành nằm ở trung tâm huyện Châu Thành, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp các xã Phú Tân và Phú Tâm
Phía tây giáp xã Hồ Đắc Kiện
Phía nam giáp xã Thuận Hòa
Phía bắc giáp xã Phú Tâm và Hồ Đắc Kiện.

Thị trấn có diện tích 7,61 km², dân số năm 2020 là 15.325 người, mật độ dân số đạt 1.118 người/km².

Trên địa bàn thị trấn có Quốc lộ 1 đi qua.

Hành chính
Thị trấn Châu Thành được chia thành 4 ấp: Trà Quýt, Trà Quýt A, Xây Cáp, Xây Đá.

Lịch sử
Thị trấn Châu Thành được thành lập vào ngày 24 tháng 9 năm 2008 trên cơ sở điều chỉnh 603,80 ha diện tích tự nhiên, 6.984 người của xã Thuận Hòa; 165 ha diện tích tự nhiên, 1.608 người của xã Hồ Đắc Kiện và được chuyển từ huyện Mỹ Tú về huyện Châu Thành mới thành lập.

Sau khi thành lập, thị trấn Châu Thành có 768,80 ha diện tích tự nhiên và 8.522 người, là huyện lỵ của huyện Châu Thành.

Xem thêm
 Danh sách thị trấn tại Việt Nam

Chú thích

Liên kết ngoài

Huyện lỵ Việt Nam


title: Lucy Maud Montgomery

text:
Lucy Maud Montgomery OBE (30 tháng 1 năm 1874 – 24 tháng 4 năm 1942), được biết đến rộng rãi dưới tên L.M. Montgomery. Bà là nhà văn người Canada nổi tiếng với sê-ri truyện viết về cô bé Anne tóc đỏ. Bà tiếp tục viết 20 cuốn tiểu thuyết cùng với khoảng 500 truyện ngắn và thơ.

Thời trẻ
Lucy Maud Montgomery sinh ngày 30 tháng 1 năm 1874 tại Cliffon (nay là New England), thuộc đảo Hoàng Tử Edward, Canada. Mẹ của bà là Clara Woolner Macneill Montgomery mất vì bệnh lao khi bà chưa được 2 tuổi. Bố của bà, Hugh Montgomery, gửi bà cho ông bà ngoại chăm sóc. Mặc dù sống với ông bà nhưng tuổi thơ của bà khá đơn độc, vì vậy bà thường tạo ra một thế giới tưởng tượng xung quanh để vơi đi nỗi cô đơn, và từ đó trí tưởng tượng phong phú của bà được phát triển.

Tháng 11 năm 1890, tác phẩm đầu tiên của Lucy Maud Montgomery, một bài thơ tên là "On Cape LeForce" đã được đăng lên một tờ báo địa phương ở Charlottetown là Daily Patriot. Năm 1883, bà được nhận vào trường Đại học Prince of Wales ở Charlottetown. Năm 1895 và 1896, bà theo học khoa văn tại trường đại học Dalhousie ở Halifax, Nova Scotia.

Sự nghiệp và gia đình
Sau khi rời trường Dalhousie, bà đã từng có thời gian làm giáo viên dù không thực sự thích nghề dạy học. Từ năm 1897, bà bắt đầu sáng tác truyện ngắn cho nhiều tờ báo và tạp chí. Bà viết khá nhiều và cho đến năm 1907, bà đã có trên 100 truyện ngắn được đăng. Năm 1908, bà cho xuất bản cuốn tiểu thuyết đầu tiên là "Anne of Green Gables" ("Anne tóc đỏ dưới chái nhà xanh"). Ba năm sau, bà lấy Ewan Macdonald (1870–1943) và chuyển về Ontario.

Các tiểu thuyết đã xuất bản

Anne of Green Gables (Anne tóc đỏ dưới chái nhà xanh) (1908)
Anne of Avonlea (Anne tóc đỏ làng Avonlea) (1909) -  (phần tiếp theo của Anne of Green Gables)
Kilmeny of the Orchard (1910)
The Story Girl (1911)
The Golden Road (1913) (phần tiếp theo của The Story Girl)
Anne of the Island (Anne tóc đỏ ở đảo Hoàng Tử Edward) (1915) (phần tiếp theo của Anne of Avonlea)
Anne's House of Dreams (Anne tóc đỏ và Ngôi nhà Mơ Ước) (1917) (phần tiếp theo của Anne of Windy Poplars)
Rainbow Valley (Thung lũng Cầu Vồng) (1919) (phần tiếp theo của Anne of Ingleside)
Rilla of Ingleside (Rilla dưới Mái nhà Bên Ánh Lửa) (1921) (phần tiếp theo của Rainbow Valley)
Emily of New Moon (1923) - Emily ở trang trại Trăng Non
Emily Climbs (1925) (phần tiếp theo của Emily of New Moon)
The Blue Castle (1926)
Emily's Quest (1927) (phần tiếp theo của Emily Climbs)
Magic for Marigold (1929)
A Tangled Web (1931)
Pat of Silver Bush (1933)
Mistress Pat (1935) (phần tiếp theo của Pat of Silver Bush)
Anne of Windy Poplars (Anne tóc đỏ dưới mái nhà Bạch Dương) (1936) (phần tiếp theo của Anne of the Island)
Jane of Lantern Hill (1937)
Anne of Ingleside (Anne dưới Mái nhà Bên Ánh Lửa) (1939) (phần tiếp theo của Anne's House of Dreams)
The Blythes Are Quoted (2009) (phần tiếp theo của Rilla of Ingleside)

Tham khảo

Sinh năm 1874
Mất năm 1942
Nhà văn Canada
Người viết hồi ký nữ
Nhà văn từ Toronto


title: Paratrigona lophocoryphe

text:
Paratrigona lophocoryphe là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Moure mô tả khoa học năm 1963.

Chú thích

Tham khảo

Paratrigona
Động vật được mô tả năm 1963


title: Chrysolina glebi

text:
Chrysolina glebi là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Lopatin miêu tả khoa học năm 1988.

Chú thích

Tham khảo

Chrysolina


title: 15370 Kanchi

text:
15370 Kanchi (1996 NW) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 15 tháng 7 năm 1996 bởi Akimasa Nakamura ở Kuma Kogen.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 15370 Kanchi

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1996


title: Heriades sauteri

text:
Heriades sauteri là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1911.

Chú thích

Tham khảo

Heriades
Động vật được mô tả năm 1911


title: Agrypnus heianus

text:
Agrypnus heianus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Kishii miêu tả khoa học năm 1985.

Chú thích

Tham khảo

Agrypnus


title: Lê Trung Tông (Tiền Lê)

text:
Tiền Lê Trung Tông (chữ Hán: 前黎中宗 983 – 1005), tên thật Lê Long Việt là vị hoàng đế thứ hai của nhà Tiền Lê. Khi vua cha Lê Đại Hành mất, Thái tử Lê Long Việt vâng theo di chiếu nối ngôi nhưng bị anh em tranh chấp ngôi báu trong 8 tháng mới dẹp yên. Khi chính thức lên ngôi được 3 ngày thì bị em là Lê Long Đĩnh sai người đầu độc cướp ngôi vua.

Tiểu sử
Lê Trung Tông tên húy là Lê Long Việt (黎龍鉞), sinh năm Quý Mùi 983 tại kinh đô Hoa Lư, con trai thứ ba của Lê Đại Hành, mẹ là Chi hậu Diệu nữ, em trai là Lê Long Đĩnh.

Hoàng đế Lê Đại Hành có hơn 10 hoàng tử, đều phong Vương. Năm Kỷ Sửu (989), Long Việt thụ phong tước Nam Phong vương (南封王), cùng với Kình Thiên đại vương Lê Long Thâu và Đông Thành vương Lê Long Tích.

Lên ngôi
Năm Giáp Thìn (1001), Nam Phong vương Lê Long Việt được lập làm Thái tử, lại gia phong Long Đĩnh làm Khai Minh đại vương, Long Tích làm Đông Thành đại vương. Trước đó, Long Đĩnh xin làm Thái tử, vua có ý muốn cho. Đình thần nghị bàn cho rằng không lập con trưởng mà lập con thứ là không phải lễ. Vua bèn thôi. Đến đây lập Long Việt làm Hoàng thái tử mà gia phong Long Đĩnh và Long Tích làm Đại vương.

Năm Ất Tỵ (1005), mùa xuân tháng 3, Lê Đại Hành mất, các hoàng tử tranh ngôi, đánh nhau 8 tháng, trong nước không có chủ. Tranh chấp chính xảy ra giữa Thái tử Long Việt và hoàng tử thứ hai Lê Long Tích là người lớn nhất trong số các anh em còn lại. Tháng 10 năm đó, Long Tích thua chạy đến châu Thạch Hà (Hà Tĩnh) thì bị người bản địa giết chết. Long Việt lên ngôi, trong nước vẫn chưa yên ổn hẳn.

Được 3 ngày, Trung Tông bị em cùng mẹ là Lê Long Đĩnh sai người trèo tường lẻn vào cung hãm hại, hưởng dương 22 tuổi. Long Đĩnh lên ngôi, truy đặt thụy cho Long Việt là Trung Tông Hoàng đế, cho Lý Công Uẩn làm Tứ sương quân Phó Chỉ huy sứ.

Ngô Sĩ Liên viết trong Đại Việt Sử ký Toàn thư:
"Đại Hành băng, Trung Tông vâng di chiếu nối ngôi. Long Đĩnh làm loạn, Trung Tông vì anh em cùng mẹ không nỡ giết, tha cho. Sau Long Đĩnh sai bọn trộm cướp đêm trèo tường vào cung giết Trung Tông."
Sách Đại Việt sử ký toàn thư, Đại Việt sử ký tiền biên đánh giá về Lê Trung Tông:
"Vua không biết phòng giữ cẩn mật đến nỗi bị nạn, có tính nhân hậu mà không biết làm vua, đáng tiếc thay!"
Trong sách Đại Việt sử ký tiền biên, nhà sử học Ngô Thì Sĩ thì bàn rằng:
"Xét việc Trung Tông lên ngôi mới được 3 ngày, chưa kịp đổi niên hiệu đã bị giết, trước 3 ngày đó thuộc Đại Hành, sau 3 ngày đó thuộc Ngọa Triều. Niên hiệu hình như không lệ thuộc vào đâu, nhưng Trung Tông chính ngôi Thái tử, Lê Đại Hành mất, [Trung Tông] vâng theo di chiếu nối ngôi, tức là Thái tử lên ngôi báu đã thành vua rồi. Năm đó tuy Ngọa Triều đã cướp ngôi, nhưng cũng chưa có niên hiệu, đối với phép chép sử biên niên không có vướng mắc gì. Xét như Bắc sử, khi vua Minh Thần Tông mất, Thái tử Hy Tông lên nối ngôi, chưa kịp đổi niên hiệu nhưng sử vẫn chép to chữ "Hy Tông" cho rõ chính thống mà niên hiệu thì viết to chữ "Vạn Lịch năm thứ 40 vua [Thần Tông] mất". Như vậy kỷ Lê Trung Tông nên chép theo phép chép ấy là đúng, cho nên chép theo như thế".

Bí ẩn xung quanh cái chết
Đại Việt Sử ký Toàn thư đã chép: "Vua lên ngôi được 3 ngày thì bị Long Đĩnh giết. Bầy tôi đều chạy trốn, duy có Điện tiền quân là Lý Công Uẩn ôm xác mà khóc".

Theo nghiên cứu gần đây thì cái chết này còn nhiều bí ẩn vì tại sao tất cả bầy tôi đều phải chạy trốn. Hành động của bọn thích khách là xông vào giết vua hay trộm trèo tường và ai là người chỉ huy đội đặc nhiệm này trong khi chỉ còn một mình Lý Công Uẩn, khi đó đang làm chỉ huy quân Cấm vệ.

Câu hỏi về thời gian trị vì
Xét thực tế, Lê Trung Tông chỉ làm vua 3 ngày, nhưng theo phép chép sử xưa thì thời gian ấy phải là 8 tháng, thậm chí tính tròn 1 năm.

Chỉ với 3 ngày ở trên ngôi báu, Lê Trung Tông cùng với vua Dục Đức triều Nguyễn là hai vị vua có thời gian cai trị ngắn nhất. Tuy nhiên theo phàm lệ về việc biên soạn sách Đại Việt sử ký toàn thư thì lệ chép sử các triều vua được tính như sau: “Đế vương các đời ở ngôi lâu hay chóng, vị trước sáng nghiệp năm nào thì lấy năm ấy làm năm bắt đầu ở ngôi, đến năm nào chết, hay nhường ngôi hoặc bị giết mà vị sau nối lên ngôi và đổi niên hiệu thì năm ấy hãy còn là năm cuối cùng của vị vua trước. Hoặc là chết hay nhường ngôi vào mùa xuân, mùa hạ năm ấy, thì năm ấy là năm đầu ở ngôi của vị sau, mà những tháng mùa xuân, mùa hạ ấy là tháng còn lẻ lại của vị trước, nếu chết hay nhường ngôi vào cuối năm, tính lại những năm ở ngôi còn có những tháng chưa hết thì cũng gọi là tháng lẻ… Lê Trung Tông lên ngôi được 3 ngày thì bị giết, nhưng các vương tranh nhau làm vua đến 8 tháng, những tháng ấy ở vào trong năm Trung Tông nối ngôi, cho nên chép Trung Tông là vua, để định tội của Ngọa Triều cướp ngôi giết anh, mà tính kể là Trung Tông nối ngôi được 1 năm”. Do đó nếu xét thực tế thì Lê Trung Tông chỉ làm vua có 3 ngày nhưng theo cách tính thời gian theo phép chép sử thời xưa thì thời gian làm vua của ông được tính là 8 tháng hoặc thậm chí tính tròn là 1 năm.

Hậu duệ
Theo gia phả "Lê tộc sinh hạ" của nhà Hậu Lê lập năm Thuận Thiên thứ ba (1430), thì sau khi Trung Tông chết, vợ là Phạm Thị Duyên và con trai là Lê Long Diên vẫn còn sống. Họ được các đại thần trung thành đưa đi trốn chạy về khu vực cửa sông Cà Lồ.

Hoàng đệ Định Phiên vương Lê Long Tung đóng ở Tư Doanh (nay là Cổ Loa, Hà Nội) và trấn trị cả vùng Ngũ Huyện Giang (thường gọi là Ngũ Huyện Khê) đã giúp đỡ con cháu của Long Việt.

Thờ phụng
Lê Trung Tông không được thờ ở đền Vua Lê Đại Hành trong khu di tích Cố đô Hoa Lư (Ninh Bình) nhưng ông được đúc tượng và thờ cùng với Lê Đại Hành và vua em Lê Long Đĩnh tại 3 địa điểm khác là đền Lăng ở quê hương Liêm Cần, đình Yến ở xã Thanh Hà đều thuộc Thanh Liêm (Hà Nam) và Di tích quốc gia đình An Lãng, xã Văn Tự, Thường Tín, Hà Nội.

Trong văn hoá đại chúng

Tham khảo

Xem thêm
 Nhà Tiền Lê
 Lê Đại Hành
 Lê Ngọa Triều
 Lê Trung Tông (Hậu Lê)
Các hoàng tử khác: Lê Long Thâu, Lê Ngân Tích, Lê Long Đinh, Lê Long Đĩnh, Lê Long Cân, Lê Long Tung, Lê Long Tương, Lê Long Kính, Lê Long Mang, Lê Long Đề.

Trung Tông, Lê
Vua bị ám sát
Người Ninh Bình
Mất năm 1005
Sinh năm 983
Vương tước nhà Tiền Lê


title: Hyposmocoma pucciniella

text:
Hyposmocoma pucciniella là một loài bướm đêm thuộc họ Cosmopterigidae. Nó là loài đặc hữu của Hawaii. Loài địa phương ở Kilauea.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Insects of Hawaii. Volume 9, Microlepidoptera

Hyposmocoma
Loài đặc hữu của Hawaii


title: Rhabdomastix leucophaea

text:
Rhabdomastix leucophaea là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Rhabdomastix
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Eutermina

text:
Eutermina là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae


title: Hydropsyche adspersa

text:
Hydropsyche adspersa là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Cổ bắc
Hydropsyche


title: Atrypsiastis

text:
Atrypsiastis là một chi bướm đêm thuộc phân họ Olethreutinae, họ Tortricidae Tortricidae.

Các loài
Atrypsiastis salva Meyrick, in Caradja, 1932

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

 tortricidae.com

Olethreutini


title: Unterschönau

text:
Unterschönau là một đô thị tại huyện Schmalkalden-Meiningen, trong Thüringen, nước Đức. Đô thị này có diện tích 5,91 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 590 người.

Tham khảo


title: Sân bay quốc tế Liepāja

text:
Sân bay quốc tế Liepāja  là một sân bay ở phía tây Latvia. Cùng với các sân bay: Sân bay quốc tế Riga và Sân bay quốc tế Ventspils, đây là một trong ba sân bay lớn nhất Latvia.
Sân bay Liepāja có cự ly 7 km so với thị xã Liepāja, cách thủ đô Liga 210 km, cách biên giới Litva 60 km. Sân bay có tổng diện tích 2,2 km2 và nằm trong đặc khu kinh tế Liepaja. Tháng 9 năm 2005, các tuyến bay giữa Liepaja và Riga đã được nối lại (theo mùa) sau 14 năm. Từ năm 2007, các tuyến bay này theo lịch trình. airBaltic là hãng hàng không duy nhất bay từ sân bay Liepaja. Hãng này sử dụng máy bay Fokker 50 và máy bay DAT Danish Air Transport ATR 42-300 cho các tuyến bay.
Thời kỳ đầu Chiến tranh Lạnh, sân bay này là một căn cứ không quân Xô Viết, Liên Xô đã bắn rơi máy bay PB4Y-2 Privateer BuNo 59645 của Không lực Hoa Kỳ vào ngày 8 tháng 4 năm 1950 .

Hãng hàng không và tuyến bay
Atlant-Soyuz Airlines (Moscow-Vnukovo)

Xem thêm
Danh sách sân bay Latvia
Giao thông Latvia

Tham khảo

Liên kết ngoài
Sân bay quốc tế Liepāja

Sân bay Latvia
Liepāja


title: Limonia perextensa

text:
Limonia perextensa là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Limonia (Limoniidae)
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Y Bih Aleo

text:
Y Bih Aleo (1901-1987) sinh ra tại Buôn Niêng, xã Ea Nuôl, Thị xã Buôn Ma Thuột. Ông là một trí thức người Êđê. Được người Pháp đào tạo tại trường tiểu học Pháp–Đê tại Buôn Ma Thuột. Tham gia phong trào đấu tranh do Y Jut và Y Ut, lãnh đạo chống lại người Pháp. Sau đó làm thông ngôn cho Pháp, đi lính khố xanh lên đến Tiểu đoàn trưởng Bảo an binh. Làm cai đội trong thời gian này ông đã gặp một số tù nhân trong tù, được họ cảm hóa.

Sau cuộc đảo chính ngày ngày 9 tháng 3 năm 1945 của Nhật, ông theo phía Việt Minh. Khi Nhật đầu hàng, cùng một số nhân sỹ hô hào dân chúng Thượng chiếm đóng các cơ sở hành chánh và quân sự của Pháp do Nhật để lại và tham gia những ủy ban hành chánh lâm thời. Tiểu đoàn Cứu Quốc Quân Đắk Lắk do ông chỉ huy, đã tham gia nhiều trận đánh lớn trên cao nguyên.

Năm 1946 quân Pháp lần lượt chiếm lại những thành phố và thị xã lớn trên Tây Nguyên. Ông bị bắt vì theo Việt Minh, tuyên án và ở tù. Khi ra tù trở về buôn làng, được Pháp trọng dụng trở lại vì thiếu người.

Tháng 10-1960 thành lập Phong trào dân tộc tự trị Tây Nguyên, Y Bih Aleo lãnh đạo Phong trào này, cũng là một bộ phận của Mặt trận dân tộc giải phóng miền nam Việt Nam. Sau đó làm phó chủ tịch Mặt Trận Giải Phóng Miền Nam.

Sau năm 1975, làm công tác Mặt trận tại Tây Nguyên.

Ông qua đời ngày 20 tháng 1 năm 1987 . Y Bih Aleo đã được trao tặng nhiều phần thưởng cao quý: Huân chương Độc lập hạng nhất; Huân chương kháng chiến chống Pháp hạng nhất; Huân chương kháng chiến chống Mỹ hạng nhất; Huân chương Đại đoàn kết. Tên ông đã được đặt cho một con đường ở Thành phố Buôn Ma Thuột.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Người Ê Đê
Sinh năm 1901
Mất năm 1987
Tín hữu Tin Lành Việt Nam


title: Perdita aplopappi

text:
Perdita aplopappi là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1960.

Chú thích

Tham khảo

Perdita
Động vật được mô tả năm 1960


title: Vimoutiers

text:
Vimoutiers là một xã trong tỉnh Orne, thuộc vùng hành chính Normandie của nước Pháp, có dân số là 4.418 người (thời điểm 1999).

Nhân khẩu học

Các thành phố kết nghĩa
  Sontra, Hessen, Đức

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Vimoutiers

Xã của Orne


title: Dừa nước

text:
Dừa nước hay còn gọi dừa lá (danh pháp hai phần: Nypa fruticans), trong các ngôn ngữ khác còn có các tên Attap palm (Singapore), Nipa palm (Philippines), Mangrove palm hoặc Nipah palm (Malaysia), là loài duy nhất trong họ Cau (Arecaceae) sinh sống trong đầm lầy. Loài dừa nước, duy nhất trong chi Nypa, sinh trưởng tại miền nam châu Á và bắc Úc. Hoá thạch của phấn hoa dừa nước đã được xác định niên đại đến 70 triệu năm về trước.

Thân cây dừa nước mọc ngang dưới lòng đất, chỉ có lá và cuống hoa mọc lên trên. Vì vậy, nó không được xem như một loại cây gỗ, mặc dù tán lá có thể cao đến 9 mét. Hoa cái nở rộ thành chùm ở đầu cụm hoa hình cầu, hoa đực màu đỏ hoặc vàng dạng đuôi sóc trên những nhánh kế sau. Khi hoa đã thụ phấn, những trái nhỏ ép vào nhau lớn lên thành như một quả bóng đường kính cỡ 25–30 cm trên mỗi đầu cuống (quài dừa). Hạt dừa nước khô già sẽ rơi rụng và phân tán theo thủy triều, có khi mọc mầm ngay khi trôi nổi.

Dừa nước mọc trong những vùng sình lầy dọc theo bờ sông, hay vùng ven cửa biển có thủy triều lên xuống, có nước chảy chậm bồi đắp phù sa dinh dưỡng. Nếu để tự nhiên, dừa nước sẽ phát tán sinh sôi nảy nở theo sự đưa đẩy của thủy lưu. Dừa nước rất thường gặp dọc theo bờ biển và các cửa sông đổ vào Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương, từ Bangladesh tới các hải đảo Thái Bình Dương. Loài dừa nước có thể sống còn qua một thời kỳ khô ráo ngắn hạn. Dừa nước được coi như một loài thực vật đang có nguy cơ bị tuyệt chủng tại Singapore.

Công dụng
Lá dừa nước được dùng nhiều nhất vào việc chầm lá để lợp nhà, làm rổ rá, rất phổ thông ở những vùng Nam Bộ Việt Nam và nhiều địa phương của các nước lân cận.

Cuống hoa dừa nước (quài dừa) chưa nở hoa có thể được trích lỗ hứng nhựa ngọt làm một thứ rượu mà người Philippines gọi là tuba. Họ cũng để nhựa ấy tự lên men thành một loại dấm nguyên chất, đặc sản của tỉnh Paombong, Bulacan. Mầm dừa non ăn được, cũng như những cánh hoa nở có dùng như trà (chè). Cùi dừa non thì dược dùng vào các món giải khát khác nhau, tuỳ theo quốc gia kể trên. Trên đảo Roti và Savu, người ta cho lợn (heo) ăn dừa nước vào mùa khô để thịt heo sẽ ngọt. Lá dừa nước thật non còn được dùng để làm giấy quấn thuốc lá.

Mật nhựa dừa nước có nồng độ đường rất cao. Khi dùng để lên men rượu cồn, 1 ha có thể sản xuất được 15.000 đến 20.000 lít nhiên liệu xanh, so với 5.000-8.000 lít nếu dùng mía đường, hay 2.000 lít nếu dùng ngô (bắp).

Khai thác dừa nước là một truyền thống lâu đời ở Đông Nam Á khi mà một bộ phận khá lớn cư dân các vùng duyên hải Tây Thái Bình Dương lấy dừa nước làm nguồn thu nhập chính.

Ở Philippines, 93% cồn và rượu được sản xuất chủ yếu từ dừa nước trong năm 1910, sản lượng lúc đó đã lên đến 90.000 lít. Giấm dừa nước là nguyên liệu tuyệt vời để chế biến các món ăn hấp dẫn tại các nhà hàng ở Thái Lan và Philippines. Ở Malaysia, đường dừa nước có mùi vị thơm ngon là một mặt hàng xuất khẩu.

Ở Việt Nam, nông dân ngày nay mới chỉ sử dụng trái dừa nước để ăn và lá để lợp nhà hay làm củi, không mấy ai biết đến kỹ thuật rút nhựa dừa nước từ cuống hoa để nấu đường, ủ rượu, làm bia, lên men giấm, chưng cất cồn và một số loại sản phẩm có giá trị khác, trong khi đó lại là nguồn thu nhập có hiệu quả nhất của dừa nước. Sản lượng đường dừa nước trung bình 20,3 tấn/ha, cao hơn so với đường mía (khoảng 5 đến 15 tấn/ha).

Phải đến năm thứ 4 hoặc thứ 5 cây mới đơm hoa cho trái. Thời gian này sẽ kéo dài đến năm thứ 55 trở lên, nghĩa là mỗi cây dừa nước có thể khai thác liên tục trên 50 năm. Mỗi ngày 2 lần, người ta dùng dao sạch cắt bỏ một lát mỏng 2 mm trên đầu cuống để nhựa cây chảy ra liên tục.

Ở các đồn điền tại Sumatra, Indonesia, cứ mỗi 10 hecta cần đến 38 người lao động: 30 người cho việc lấy nhựa, 5 người cho việc tỉa gốc và xử lý cơ học cuống hoa, 2 người cho việc chuyên chở và 1 người cai quản. Sản lượng đường đều đặn tại nước này vào khoảng 22,4 tấn/ha/năm.

Lợi ích sức khỏe và Y học truyền thống

Theo Đông y, Dừa nước có công dụng tương đương nhưng khí âm hàn nhiều hơn Dừa: ngọt mát, không độc, giúp tăng cường khí lực, tươi nhuận nhan sắc, giải nhiệt, cầm máu nên dùng rất tốt để điều trị cảm nắng, thổ huyết, máu cam.

Một vài hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 AFPD. 2008. African Flowering Plants Database - Base de Donnees des Plantes a Fleurs D'Afrique.
 Correa A., M.D., C. Galdames & M. Stapf. 2004. Cat. Pl. Vasc. Panamá 1–599. Smithsonian Tropical Research Institute, Panama.
 Funk, V. A., P. E. Berry, S. Alexander, T. H. Hollowell & C. L. Kelloff. 2007. Checklist of the Plants of the Guiana Shield (Venezuela: Amazonas, Bolivar, Delta Amacuro; Guyana, Surinam, French Guiana). Contr. U.S. Natl. Herb. 55: 1–584. View in Biodiversity Heritage Library
 Flora of China Editorial Committee. 2010. Flora of China (Acoraceae through Cyperaceae). 23: 1–515. In C. Y. Wu, P. H. Raven & D. Y. Hong (eds.) Fl. China. Science Press & Missouri Botanical Garden Press, Beijing & St. Louis.
 NCBI. Nypa fruticans
 Dừa Nước: "Mỏ vàng" khổng lồ

F
Thực vật ngập mặn
Thực vật Bangladesh
Thực vật Campuchia
Thực vật Indonesia
Thực vật Malaysia
Thực vật Myanmar
Thực vật Papua New Guinea
Thực vật Philippines
Thực vật Singapore
Thực vật Thái Lan
Thực vật Úc
Thực vật Việt Nam
Thực vật Nigeria
Thực vật Panama
Thực vật quần đảo Solomon
Thực vật Sri Lanka
Thực vật Trinidad và Tobago
Thực vật Trung Quốc
Thực vật Malesia
Thực vật Polynesia
Thực vật quần đảo Ryukyu
Thực vật Queensland
Thực vật Sumatra
Thực vật ăn được
Trái cây nhiệt đới
Thực vật Đông Dương
Thực vật Borneo
Thực vật Hải Nam
Thực vật Nhật Bản
Thực vật Đông Nam Á


title: Retimohnia acadiana

text:
Retimohnia acadiana là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Buccinidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Retimohnia


title: Hymenorchis

text:
Hymenorchis là một chi thực vật có hoa trong họ, Orchidaceae.

Hiện nay có 13 loài sau:
H. brassii – H. caulina – H. foliosa – H. glomeroides – H. javanica – H. kaniensis – H. nannodes – H. phitamii – H. saccata – H. serrata – H. serrulata – H. tanii – H. vanoverberghii

Xem thêm
Danh sách các chi Phong lan

Tham khảo

Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (1999). Genera Orchidacearum 1. Oxford Univ. Press.
Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2001). Genera Orchidacearum 2. Oxford Univ. Press.
Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2003). Genera Orchidacearum 3. Oxford Univ. Press
Berg Pana, H. 2005. Handbuch der Orchideen-Namen. Dictionary of Orchid Names. Dizionario dei nomi delle orchidee. Ulmer, Stuttgart

Danh sách các chi phong lan

Vandeae


title: Potamobrotica viridis

text:
Potamobrotica viridis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Blake miêu tả khoa học năm 1966.

Chú thích

Tham khảo

Potamobrotica


title: Monilea nucleus

text:
Rossiteria nucleus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Trochidae, họ ốc đụn.

Miêu tả

Phân bố

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Monilea