title: George Orwell

text:
Eric Arthur Blair (25 tháng 6 năm 1903 – 21 tháng 1 năm 1950), nổi tiếng với bút danh George Orwell, là một tác giả và phóng viên người Anh. Được biết đến như một tiểu thuyết gia, một nhà phê bình, một nhà bình luận về văn hóa, Orwell là một trong những ngòi bút tiếng Anh được hâm mộ nhất ở thế kỷ 20. Ông nổi danh nhờ 2 cuốn tiểu thuyết bài xích tính độc tài của nhà nước nói chung và chủ nghĩa Stalin nói riêng, được viết và xuất bản vào cuối đời: 1984 (Nineteen Eighty-Four) và Trại súc vật (Animal Farm).

Tiểu sử

Tuổi trẻ
Sinh ngày 25 tháng sáu 1903 tại Motihari, Bengal (bây giờ là Bihar), Ấn Độ, khi nó còn là một phần của Đế chế Anh dưới sự thống trị của nước Anh trong một gia đình người Anh. Cha ông, Richard Walmesley Blair, làm việc cho Ty nha phiến thuộc Sở Dân sự. Mẹ, Ida Mabel Blair (sinh tại Limouzin), đem ông về Anh khi ông lên 1. Ông không được gặp cha cho đến tận năm 1907 khi Richard về thăm Anh trong 3 tháng trước khi quay lại Ấn Độ. Ông có một người chị tên Marjorie, một người em gái tên Avril. Sau này ông miêu tả xuất thân gia đình mình thuộc "nhóm dưới của tầng lớp thượng - trung lưu".

Học vấn
Lên 5, Blair được gửi vào một trường giáo xứ nhỏ thuộc giáo phái Anh tại Henley-on-Thames, nơi chị ông đã vào học trước đó. Ông không bao giờ viết hồi tưởng về thời gian đó, nhưng chắc là ông đã gây ấn tượng tốt với các thầy giáo nên 2 năm sau, ông được tiến cử đến hiệu trưởng của một trong những trường dự bị thành công nhất ở Anh vào thời đó (đó là trường St. Cyprian's School, Eastbourne, Sussex). Blair học ở St Cyprian's bằng học bổng mà cho phép cha mẹ ông chỉ phải đóng nửa chi phí. Nhiều năm sau này, ông hồi tưởng lại thời gian học ở St Cyprian's với sự oán giận trong bài viết "Such, Such Were the Joys". Tuy nhiên, trong thời gian học ở St Cyprian's, cậu bé Blair cũng đã thành công trong việc giành được học bổng vào cả hai trường Wellington và Eton.

Sau một học kỳ hoặc nửa ở Wellington, Blair chuyển qua Eton, nơi mà ông là học sinh được cấp học bổng của nhà vua từ năm 1917-1921. Sau này ông viết rằng, ông đã "tương đối hạnh phúc" tại Eton, nơi mà cho phép sinh viên của họ tương đối độc lập, nhưng ông cũng ngừng làm những công việc nghiêm túc sau khi tới đó. Phiếu thành tích học tập của ông tại Eton thì rất khác nhau, một vài cái thì đánh giá ông là một học sinh kém, trong khi những cái khác thì lại phê ngược lại. Rõ ràng là ông không được vài thầy giáo vừa ý, đó là những người ghét những gì mà họ xem là thiếu tôn trọng uy quyền của mình. Trong thời gian ở đây, Blair đã có những tình bạn trọn đời với một vài trí thức tương lai của Anh như Cyril Connolly, tổng biên tập tương lai của tạp chí Horizon, tờ tạp chí mà nhiều bài luận nổi tiếng của Orwell được đăng tải lần đầu.

Miến Điện và những tác phẩm đầu tay
Sau khi Blair học xong tại Eton, gia đình ông không có tiền cho ông học đại học và ông cũng không có hy vọng giành được một học bổng, vì thế vào năm 1922 ông gia nhập Indian Imperial Police, phục vụ tại Katha và Moulmein ở Miến Điện. Ông trở nên chán ghét chủ nghĩa đế quốc, và khi ông quay lại Anh vào mùa hè năm 1927 ông quyết định từ chức và trở thành một nhà văn. Sau này ông đã sử dụng những kinh nghiệm có được tại Miến Điện cho tiểu thuyết Burmese Days (1934) và trong những tiểu luận như A Hanging (1931), và Shooting an Elephant (1936). Quay trở lại Anh ông đã viết cho Ruth Pitter, một người bạn thân của gia đình, và cô cùng một người bạn đã tìm thấy ông trong một căn phòng ở London, trên Phố Portobello (một tấm biển màu xanh hiện được treo trước cửa căn nhà này), nơi ông bắt đầu sáng tác. Chính từ đây một buổi chiều ông đã đi dạo tới Limehouse Causeway — theo dấu chân của Jack London — và trải qua đêm đầu tiên trong một nhà nghỉ bình dân, có lẽ là nhà trọ của George Levy. Trong một khoản thời gian ông thấy xa lạ tại chính tổ quốc mình, ăn mặc như những người lang thang và không hề nhượng bộ, và ghi lại những kinh nghiệm về cuộc sống của những người bần hàn trong tiểu luận đầu tiên được xuất bản của ông, 'The Spike', và ở nửa sau của Down and Out in Paris and London (1933).

Mùa xuân năm 1928, ông tới Paris, nơi thím Nellie đã sống và mất, hy vọng kiếm sống như một nhà văn tự do. Mùa thu năm 1929, do không thành công, ông buộc phải làm các công việc chân tay như rửa bát trong vài tuần, chủ yếu trong một khách sạn hạng sang (the Hotel X) trên phố Rivoli, mà sau này ông đã miêu tả lại trong cuốn sách đầu tiên của mình Down and Out in Paris and London, dù không có dấu hiệu cho thấy vào thời điểm ấy ông đã nghĩ tới cuốn sách.

Đau ốm và thất vọng, ông quay trở lại Anh năm 1929, dùng ngôi nhà của cha mẹ tại Southwold, Suffolk, làm địa điểm. Khi viết cái sau này sẽ trở thành cuốn Burmese Days, ông thường thực hiện những chuyến lang thang như một phần của cái hiện đã trở thành một dự án viết sách về những người nghèo khổ nhất trong xã hội. Cũng trong lúc ấy, ông trở thành người đóng góp thường xuyên cho tạp chí New Adelpi của John Middleton Murry.

Blair hoàn thành Down and Out năm 1932, và cuốn sách sớm được xuất bản đầu năm sau khi ông đang làm việc trong một thời gian ngắn như một giáo viên tại một trường tư tên là Frays College gần Hayes, Middlesex. Ông nhận công việc như một sự giải thoát khỏi cái nghèo đói khủng khiếp và cũng chính trong giai đoạn này ông đã có được người đại diện là Leonard Moore. Blair cũng lấy bút danh George Orwell ngay trước khi Down and Out được xuất bản. Trong một bức thư ngày 15 tháng 11 gửi Leonard Moore, người đại diện của mình, ông đã trao quyền chọn bút hiệu cho Moore và Victor Gollancz, người xuất bản. Bốn ngày sau, Blair viết cho Moore và đề xuất P. S. Burton, một cái tên ông đã sử dụng "khi đi lang thang," và đề xuất thêm ba cái tên khác: Kenneth Miles, George Orwell, và H. Lewis Allways.[6]

Orwell đã dựa vào công việc làm giáo viên và cuộc sống của mình tại Southwold cho tiểu thuyết A Clergyman's Daughter (1935), cuốn sách được ông viết trong ngôi nhà của cha mẹ năm 1934 sau khi tình trạng sức khỏe kém - và những lời hối thúc của cha mẹ - buộc ông phải ngừng dạy. Từ cuối năm 1934 tới đầu năm 1936 ông làm việc bán thời gian như một người trợ lý trong một tiệm sách cũ, Booklover's Corner, tại Hampstead. Sau khi đã có một cuộc sống cô đơn và hiu quạnh, ông muốn tham gia vào một cộng đồng những nhà văn trẻ tuổi, và Hampstead là nơi dành cho những trí thức, cũng như có nhiều có nhiều buồng cho thuê giá rẻ. Ông đưa những trải nghiệm của mình vào tiểu thuyết Keep the Aspidistra Flying (1936).

Tác phẩm The Road to Wigan Pier
Đầu năm 1936, Victor Gollancz của nhà sách Left Book Club đặt hàng Orwell viết bài về sự nghèo khổ của giai cấp lao động trong các khu phố cùng khổ ở phía bắc nước Anh, xuất bản năm 1937 dưới tiêu đề The Road to Wigan Pier. Ông được đưa đến rất nhiều gia đình, nói đơn giản là để xem mọi người sống thế nào. Ông ghi chép lại nhiều điều, với sự cảm thông về tình trạng nhà cửa, tiền lương, và trong mấy ngày liền đến Thư viện Nhân dân để tham khảo các báo cáo về tình hình sức khỏe dân cư và các khu mỏ. Ông thực hiện công việc của mình như một điều tra viên xã hội thực thụ. Phần nửa đầu cuốn sách là các tư liệu về các hoạt động điều tra của ông khi đi thị sát Lancashire và Yorkshire, bắt đầu bằng các miêu tả sống động về công việc trong các mỏ than. Nửa sau cuốn sách là một bài luận dài, trong đó Orwell kể lại sự giáo dục của chính bản thân mình, sự phát triển lương tri chính trị, bao gồm cả sự lên án mạnh mẽ cái mà ông gọi là các thành phần vô trách nhiệm cánh hữu. Gollancz e ngại rằng nửa sau cuốn sách sẽ xúc phạm đến các độc giả của Left Book Club, nên để phần nào xoa dịu bớt đi, đã thêm vào lời nói đầu cho cuốn sách khi Orwell đang còn ở Tây Ban Nha.

Không lâu sau khi hoàn thành công việc nghiên cứu cho cuốn sách này, Orwell cưới cô Eileen O'Shaughnessy.

Nội chiến Tây Ban Nha và tiểu thuyết Homage to Catalonia
Tháng 12 năm 1936, Orwell đi đến Tây Ban Nha để chiến đấu cho nền Cộng hòa chống lại cuộc nổi loạn của lực lượng phát xít do Francisco Franco cầm đầu. Trong một cuộc đàm thoại với Philip Mairet, biên tập viên của tờ New English Weekly, Orwell nói: 'Phải ngăn chặn chủ nghĩa phát xít' [Thư của Philip Mairet cho Ian Angus, ngày 9 tháng 1 năm 1964]. Với Orwell, quyền tự do và nền dân chủ đi liền với nhau, và cùng những thứ khác, bảo đảm tự do cho người nghệ sĩ; nền văn minh tư bản hiện hành bị tha hóa, nhưng chủ nghĩa phát xít là một thảm họa luân lý. John McNair (1887–1968) cũng cho biết, trong một cuộc đàm thoại với Orwell: 'Ông ấy nói rằng việc (viết cuốn sách) này chỉ là thứ yếu, và nguyên nhân chủ đạo khiến ông ấy đến Tây Ban Nha là để chiến đấu chống lại chủ nghĩa phát xít.' Ông đi một mình, vợ ông đến sau. Ông gia nhập nhóm Đảng Lao động Độc Lập, một nhóm chừng 25 người Anh, liên kết với lực lượng dân quân của Đảng Công nhân Liên minh Mac-xit (POUM - Partido Obrero de Unificación Marxista), một đảng chính trị cộng sản Tây Ban Nha của những người cách mạng liên minh với ILP. Lực lượng POUM, cùng với nhóm cấp tiến vô chính phủ-nghiệp đoàn CNT (lực lượng cánh tả chủ đạo ở Catalonia), tin tưởng rằng Franco chỉ có thể bị đánh bại nếu giai cấp lao động của nhà nước Cộng hòa tiến hành lật đổ chủ nghĩa tư bản — một chủ trương về cơ bản đi ngược lại chủ trương của Đảng Cộng sản Tây Ban Nha và đồng minh. Được viện trợ và vũ trang từ Liên Xô, muốn liên minh với các đảng phái tư sản để đánh bại Đảng dân tộc cực đoan. Trong những tháng kế tiếp kể từ tháng 7 năm 1936, diễn ra một cuộc cách mạng xã hội sâu sắc ở Catalonia, Aragon và các khu vực mà CNT mạnh. Orwell kể lại tinh thần cách mạng quân bình ở Barcelona với sự đồng cảm rõ rệt khi ông viết cuốn Homage to Catalonia.

Theo lời kể của ông, nhờ may mắn Orwell đã gia nhập POUM chứ không phải Lữ đoàn Quốc tế do những người Cộng sản chỉ đạo - nhưng những kinh nghiệm của ông, đặc biệt sự đào thoát phút cuối của vợ chồng ông khỏi cuộc thanh trừng Cộng sản ở Barcelona tháng 6 năm 1937, đã làm gia tăng mạnh mẽ tình cảm của ông dành cho POUM và khiến ông trở thành người chống Stalin trong suốt cả cuộc đời cũng như là người tin tưởng vững chắc vào cái mà ông gọi là chủ nghĩa xã hội dân chủ, có nghĩa là, chủ nghĩa xã hội kết hợp với tự do tranh luận và tự do bầu cử. Vì lí do này mà các tác phẩm của ông thường bị Mỹ và phương Tây dùng làm tuyên truyến chống Cộng do nhầm tưởng tư tưởng chống Stalin của ông, tuy nhiên Orwell đã luôn và là một người Xã Hội Chủ nghĩa cuồng nhiệt

Trong thời gian phục vụ quân sự, Orwell bị bắn xuyên qua cổ khiến ông suýt mất mạng. Ban đầu mọi người sợ rằng ông sẽ mất tiếng và giọng nói của ông sẽ chỉ còn là một lời thì thào đau đớn. Nhưng không phải vậy, dù vết thương quả có ảnh hưởng tới giọng của ông, khiến nó bị miêu tả như một "a strange, compelling quietness." [7] Ông đã viết trong Homage to Catalonia rằng mọi người thường nói với ông rằng ông đã quá may mắn khi sống sốt, nhưng ông nghĩ "sẽ may mắn hơn nếu ông còn chẳng hề bị thương."

Gia đình Orwell sau đó sống sáu tháng tại Maroc để ông bình phục vết thương, và trong giai đoạn này, ông đã viết cuốn tiểu thuyết trước chiến tranh cuối cùng của mình,

Qua đời
Orwell mất tại London ở tuổi 46 vì bệnh lao. Trong 3 năm cuối đời mình, ông đã phải vào viện nhiều lần. Trước khi mất, ông yêu cầu được chôn cất theo nghi lễ Anh giáo, nên ông được mai táng ở khu nghĩa địa nhà thờ All Saints tại Sutton Courtenay, Oxfordshire với dòng mộ chí đơn giản: "Nơi đây yên nghỉ Eric Arthur Blair, sinh 25 tháng 6 năm 1903, mất 21 tháng 1 năm 1950"; không một dòng nào trên mộ chí đề cập đến bút danh được nhiều người biết đến của ông. Ông muốn được chôn cất ở bất kỳ nghĩa địa nhà thờ nào gần nhất nơi ông mất, nhưng nghĩa địa ở trung tâm London không còn khoảnh nào trống cho ông. Lo ngại rằng thi hài ông có thể phải đem đi hỏa thiêu, trái với ước muốn của ông, vợ ông nhờ bạn bè của ông tìm giúp một nhà thờ có nghĩa địa còn chỗ. Bạn của ông là David Astor, sống tại Sutton Courtenay, thỏa thuận với cha xứ cho phép chôn cất ông tại đây, dù rằng ông không có mối liên hệ nào với làng này cả.

Con trai của Orwell, Richard Blair, được nuôi dưỡng bởi một người chú sau khi ông qua đời. Ông sống một cuộc sống bình lặng, dù rằng thỉnh thoảng ông cũng trả lời phỏng vấn về vài kỷ niệm mà ông còn lưu giữ được về người cha. Ông Blair trong nhiều năm là nhân viên nông nghiệp cho chính phủ Anh.

Các tác phẩm
 Down and Out in Paris and London (1933) —
 Burmese Days (1934) —
 A Clergyman's Daughter (1935) —
 Keep the Aspidistra Flying (1936) —
 The Road to Wigan Pier (1937) —
 Catalonia - Tình yêu của tôi (1938) —
 Coming Up for Air (1939) —
 Trại súc vật (1945) —
 Một chín tám tư (1949) —

Liên kết ngoài

 The George Orwell Web Source  - Essays, novels, reviews and exclusive images of Orwell.
 "Is Bad Writing Necessary?" - An essay comparing Theodor Adorno and George Orwell's lives and writing styles. In Lingua Franca, (December/tháng 1 năm 2000).
 "Orwell's Burma", an essay in Time
 Orwell's Century, Think Tank Transcript
 Thesis statements and important quotes from the novel
 Films based on Orwell's novels from Internet Movie Database
 UK National Archives Reveal George Orwell watched by MI5
 Lesson plans for Orwell's works at Web English Teacher

 'George Orwell: International Socialist?' by Peter Sedgwick
 'George Orwell: A literary Trotskyist?'
 George Orwell in the World of Science Fiction
 'Collected Essays of George Orwell'
 Works of George Orwell

Chú thích

Nhà văn Anh
Dân chủ xã hội
Nhà hoạt động xã hội Anh
Nhà thơ Anh
Chết vì bệnh lao
Nhà báo Anh
Cựu học sinh Eton College


title: Wesermarsch

text:
Wesermarsch là một huyện Kreis ở tây bắc bang Niedersachsen, Đức. Các huyện giáp ranh (từ phía đông theo chiều kim đồng hồ) là: Cuxhaven và Osterholz, thành phố Bremen ở bang Bremen, đô thị Delmenhorst, huyện Oldenburg và quận đô thị Oldenburg, và các huyện Ammerland, Friesland.

Địa lý
Huyện này nằm ở bờ tây của sông Weser giữa Bremen và cửa sông. Nhiều con sông chảy qua huyện theo hướng tây-đông, trong đó lớn nhất là sông Hunte, chảy qua Oldenburg trước khi vào Wesermarsch. Ở phía bắc cửa Weser và Jadebusen (một vịnh ở Biển Bắc) là bán đảo Butjadingen. Đô thị lớn nhất huyện này nằm ở đây, đó là Nordenham nằm đối diện Bremerhaven qua cửa sông Weser.

History
Huyện được thành lập năm 1933 thông qua việc sáp nhập Ämter Butjadingen, Brake và Elsfleth, cũng như một số khu vực của Ämter Delmenhorst và Varel.

Thị xã và đô thị

Tham khảo

Liên kết ngoài
Official site

Huyện của bang Niedersachsen
Wesermarsch


title: Nhũ hương (nhựa Pistacia lentiscus)

text:
Mastic, còn gọi là nhựa nhai hoặc nhũ hương (), là nhựa thơm thu được từ cây Pistacia lentiscus. Tên khác bao gồm "gôm Ả Rập", "gôm Yemen". Những loại nhựa nhai tốt nhất thu được từ các giống trồng trên đảo Chios của Hy Lạp trên biển Aegea, tại đây nó được gọi là "nước mắt Chios"

Sử dụng trong thực phẩm
Một trong những cách dùng đầu tiên của nhũ huơng là dùng như kẹo cao su, cũng vì thế mà chúng được gọi là nhựa nhai. Nhũ hương còn được sử dụng trong kem lạnh, nước chấm và gia vị ở Liban. Tại Ai Cập, nhũ huơng được sử dụng để pha chế với các loại rau, cũng như tạo nên độ dẻo của kẹo cao su, cũng như trong thịt và súp. Ở Maroc, nhũ huơng được sử dụng để pha chế đồ ăn.

Ở Thổ Nhĩ Kỳ nhũ huơng được sử dụng làm món tráng miệng của người dân, kẹo cao su kem (Dondurma và Booza), pudding giống như sütlaç.

Ở khối các quốc gia Maghreb, nhũ huơng được sử dụng chủ yếu làm bánh ngọt, kẹo.

Ở Hy Lạp, nhữ huơng được dùng để pha chế với rượu giống như Mastichato, đồ uống, kẹo cao su, bánh ngọt và trong xản xuất phô mát... Nó còn là chất liệu rắn hoặc vật liệu pha chế tạo nên vị ngon Phương Đông và làm hợp khẩu vị người Thổ Nhĩ Kỳ với kẹo cao su kem nhũ hương, và sẽ ngon hơn nếu kết hợp với bánh pudding. Trong các món tráng miệng thì nhũ huơng được sử dụng như các gia vị của mứt hoặc bánh ngọt. Nhũ huơng thường thường được thay thế cho bột ngô và gelatin. Nó còn thay thế bột CMC (E-464) được sử dụng để tạo ra kem thay vì bột sữa. Nhũ hương là các chất tổng hợp được sử dụng làm ra vị kẹo cao su được sản xuất trong 2400 năm qua.

Các ứng dụng khác
Nhũ hương được sử dụng như các lớp véc ni, được sử dụng để bảo vệ và giữ gìn bản âm của các bức ảnh. nhũ hương còn được sử dụng để tạo ra nước hoa, mỹ phẩm công nghiệp, xà bông, dầu tắm hoặc nước chống khô da (thường được sử dụng ở xứ lạnh). Một số chất được dùng để khử trùng các vết thương nhờ vào số lượng nhựa cây và vi khuẩn. Thời Ai Cập cổ đại, nhũ hương được dùng để ướp xác. Ở Ấn Độ và Iran đã sử dụng nhũ hương như kem đánh răng làm ngăn ngừa sâu răng. Nó còn được sử dụng như sáp trong đèn cầy.

Nhũ hương loại rắn được sử dụng, giống như trầm hương hoặc nhựa cây Boswellia để tạo ra nhang.

Trong văn hóa

Do Thái giáo

Chất nhựa chảy ra từ cây pistacia được người Do Thái gọi là: "Homa","mastiki","mostakin". Trong thời Chazal, nhai nhựa của cây có thể chống hôi miệng. Họ viết luật Mishnah trong talmud để xem chất nhựa có được nhai trong thứ bảy không: אין לועסין מוסתכין (מסטיקא) בשבת
אימתי בזמן שמתכוין לרפואה אם מפני ריח הפה ה"ז (הרי זה) מותר ...... " Không nhai nhũ huơng trong ngày thứ bảy cho tới khi phương thức thuốc trị hôi miệng được tạo ra trong Shabbat (Talmud) Chương 13, Mishnah 7.''

Theo ý kiến các giáo sĩ Do Thái Ishtori Haparchi và Isaac Abrabanel nói rằng "nhựa trầm hương" là một trong những loại nhang trong đền thờ Solomon trong jerusalem, nó là " Nhũ hương ".

Hồi giáo

Trong truyện dân gian Ả Rập, nhũ hương được tượng trưng cho sự huyền bí và sức khỏe cường tráng, và gọi nhũ hương bằng cái tên: " Mystic ".

Tham khảo

Gia vị
Nhựa cây
Ẩm thực Hy Lạp
Chios


title: Eccoptopteryx

text:
Eccoptopteryx là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae


title: Hyalopsyche disjuncta

text:
Hyalopsyche disjuncta là một loài Trichoptera trong họ Dipseudopsidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Hyalopsyche


title: Laura

text:
Laura  có thể đề cập đến:
Laura de Noves
Laura Tyson
Laura Bush

Xem thêm


title: Vallejera

text:
Vallejera là một đô thị trong tỉnh Burgos, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 55 người.

Tham khảo

Đô thị ở Burgos


title: Binzen

text:
Binzen là một xã tây nam bang Baden-Württemberg. Binzen thuộc huyện Lörrach. Dân số cuối năm 2006 là 2878 người.

Tham khảo


title: RACE

text:
RACE (Railways of Australia Container Express, tạm dịch: Vận chuyển công ten nơ bằng đường sắt tại Úc) là một phiên bản mở rộng của hệ thống quản lý chất lượng ISO về vận chuyển công ten nơ, có thể sử dụng song song cùng với tiêu chuẩn của ÚC. Tiêu chuẩn này được Railways of Australia (1 tổ chức của chính phủ về đường sắt) bao gồm nhiều thanh viên (Australian National, The State Rail Authority of New South Wales, Queensland Railways, the Victorian State Transport Authority và Westrail). Các đơn vị này từng hoạt động tại Úc trước khi diễn ra việc tư nhân hóa ngành vận tải công ten nơ.

RACE công ten nơ được phát triển bởi Uỷ ban Giao thông công cộng New South Wales (New South Wales Public Transport Commission). Công ten nơ RACE được thiết kế để chứa được 20 pallet (kích thước: 1168 mm x 1168 mm) được xếp thành hai tầng. Công ten nơ có thể chứa tối đa là 17 tấn, có cả cửa sau và cửa bên cạnh để xếp và bốc dỡ hàng. Ngoài ra còn có tiêu chuẩn ISO RACE cho công ten nơ không chất hàng bằng pallet cũng như các loại công ten nơ có cửa thông gió, công ten nơ đông lạnh,và công ten nơ chất hàng bằng cửa bên.

Chú thích

Công ten nơ vận tải
Vận tải đường sắt ở Úc


title: Libnotes pilulifera

text:
Libnotes pilulifera là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Libnotes
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Ancyloscelis panamensis

text:
Ancyloscelis panamensis là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Michener mô tả khoa học năm 1954.

Chú thích

Tham khảo

Ancyloscelis
Động vật được mô tả năm 1954


title: Xaybuly

text:
Xayboury là một huyện (muang, mường)  thuộc tỉnh Savannakhet ở hạ   Lào .

Hành chính

Chú thích

Huyện thị Lào
Sơ khai địa lý Lào
Savannakhet


title: Thập niên 1810

text:
Thập niên 1810 là thập niên diễn ra từ năm 1810 đến 1819.

Chính trị và chiến tranh

Chiến tranh

Xung đột

Thuộc địa hóa

Các sự kiện chính trị nổi bật

Thiên tai

Hiệp hội

Công nghệ

Khoa học

Kinh tế

Văn hóa đại chúng

Văn học và nghệ thuật

Thể thao

Âm nhạc

Kiến trúc

Thời trang

Khác

Tiểu thuyết và phim

Nhân vật

Lãnh tụ thế giới

Tham khảo


title: Hương

text:
Hương trong tiếng Việt có nhiều nghĩa. Nó có thể là:

Hương (giác quan): cảm nhận của mũi người về mùi vị của một chất nào đó.
Hương (tế lễ): một loại đồ tế lễ, khi đốt lên có mùi thơm. Được sử dụng trong các nghi thức tế lễ phổ biến ở Đông Á trong các lễ hội chung cũng như riêng.
Thi Hương: kỳ thi hương, tức kỳ thi liên tỉnh của các sĩ tử (thí sinh) ngày xưa.
Sông Hương: con sông chảy thành phố Huế.
Hương (vật lý hạt) trong vật lý hạt.
Hương (Trung Quốc): đơn vị hành chính thấp nhất của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa
Hương (Đài Loan): đơn vị hành chính của Đài Loan
Chùa Hương: quần thể chùa ở Hà Tây
Tên người: Hồ Xuân Hương, Quốc Hương, Mai Hương, Trần Quốc Hương, Lê Minh Hương, Trần Văn Hương...

Khái niệm vật lý
Mô hình Chuẩn


title: Gắng sống đến bình minh

text:
Gắng sống đến bình minh (tiếng Belarus: Дажыць да світання, tiếng Nga: Дожить до рассвета) là một truyện vừa khai thác đề tài cuộc Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại (1941 - 1945) của nhà văn Vasil Bykaŭ, ra đời năm 1973.

Tác phẩm là một câu chuyện sinh động và nhiều cảm xúc về những suy nghĩ, hành động của một sĩ quan trẻ trước gian nguy thử thách, trong đó thấp thoáng hình bóng của chính tác giả.

Nội dung
Bối cảnh truyện diễn ra vào mùa thu năm 1941. Anh chiến sĩ 22 tuổi Igor Ivanovsky mới tốt nghiệp trường sĩ quan, chàng trai trẻ đã trải qua một mối tình tuyệt đẹp với một nữ sinh. Và tình yêu đã gắn kết họ vào lúc bình minh.

Trong một trận đánh, Igor bị thương tới mức gần như kiệt sức. Anh đành nằm phơi mình trên đường cái, chờ lúc bình minh thức giấc, chờ quân thù đi qua để tiêu diệt và họa may ra mới hoàn thành nhiệm vụ.

Chàng Trung úy trẻ chợt nhớ về những kỷ niệm xưa. Nhiều nhất là mối tình với một người, một bạn học, một đồng chí, một điệp viên Hồng quân - Yaninka. Anh bỗng nuối tiếc vì không thể nói ra tình cảm của mình khi chia tay.

Nhân vật
 Trung úy Igor Ivanovsky
 Pyotr Pivovarov
 Yaninka
 Trung sĩ Lukashov
 Trung sĩ Dyubin
 Krasnokutsky
 Volokh
 Pogrebnyak

Ý nghĩa
Toàn bộ truyện toát lên khí thế hào hùng của lớp trẻ được tôi rèn và nuôi dưỡng trong lòng yêu nước cùng lý tưởng trung thành với sự nghiệp giải phóng con người. Gắng sống đến bình minh là một loại truyện đầy bút lực của nhà văn.

Tất cả những tình huống đầy kịch tính, hiểm nguy xảy ra với người chiến sĩ trẻ, tưởng chừng có thể đánh quỵ ý chí của họ. Nhưng bằng sức mạnh tinh thần, bằng đạo đức chân chính của người chiến sĩ yêu nước, họ vượt khỏi sự gục ngã, không tuyệt vọng buông xuôi mà cố tìm ra một con đường, một cách chiến thắng.

Chuyển thể
 Gắng sống đến bình minh (phim, 1975)

Xem thêm

Vasil Bykaŭ
Truyện ngắn Liên Xô
Truyện ngắn Belarus
Tác phẩm về Chiến tranh Vệ quốc


title: Lê Sát

text:
Lê Sát (chữ Hán: 黎察, ? – 1437) là chính khách, nhà quân sự, thừa tướng Đại Việt thời Lê sơ. Ông là người làng Bỉ Ngũ, thuộc Lam Sơn, huyện Thọ Xuân, Thanh Hóa, Việt Nam, và là một trong những công thần khai quốc của hoàng triều Lê.

Lê Sát được Đại Việt thông sử mô tả là trí dũng hơn người. Thời kỳ nước Việt bị đế quốc Minh-Trung Quốc đô hộ, năm 1418 Bình Định vương Lê Lợi nổi quân ở Lam Sơn. Lê Sát theo Lê Lợi trải bao gian hiểm, nhiều lần thắng quân Minh trên các chiến trường Thanh Hóa, Nghệ An và Đông Đô điển hình như trận Quan Du (1420), trận Khả Lưu (1424), trận vây hãm Tây Đô (1425), trận vây hãm Đông Quan (1427) và trận công phá thành Xương Giang. Cuối năm 1427, Lê Lợi phong ông làm Tư mã. Sau nhiều thất bại ở Đông Đô và Xương Giang, Minh Tuyên Tông sai Tổng binh An Viễn hầu Liễu Thăng, Phó Tổng binh Bảo Định bá Lương Minh, Đô đốc Thôi Tụ và Tham tán quân sự Binh bộ thượng thư Lý Khánh đem 10 vạn viện binh theo đường Quảng Tây sang Đại Việt. Tư mã Lê Sát cùng Tư không Lê Nhân Chú đem quân chặn đánh ở ải Chi Lăng, tiến hành mai phục, tiêu diệt Liễu Thăng cùng 1 vạn quân vào ngày 20 tháng 9 âm lịch năm 1427. Quân Minh gắng gượng tiến vào Xương Giang; Lê Sát cùng Lê Nhân Chú, Lê Lý, Lê Văn An, Lê Vấn, Lê Khôi liên tục đánh bại, giết Lương Minh, Lý Khánh, bắt Thôi Tụ và tiêu diệt toàn bộ viên binh Minh gần Xương Giang. Bị cô lập trong thành Đông Quan, tổng binh Thành Sơn hầu Vương Thông phải mở hội thề rút quân về nước.

Năm 1428, Lê Lợi lên ngôi Hoàng đế tức Lê Thái Tổ, phong thưởng cho các công thần. Lê Sát được ban hiệu Suy trung Tán trị Hiệp trung mưu quốc công thần Nhập nội kiểm hiệu Tư khấu bình chương quân quốc trọng sự. Năm 1429, tên ông đứng thứ nhì, phong Huyện thượng hầu. Năm 1433, Lê Thái Tổ phong ông làm Đại tư đồ, nhận cố mệnh giúp thái tử Lê Nguyên Long. Năm 1435, thái tử lên ngôi Hoàng đế (Lê Thái Tông), phong ông làm thủ tướng. Lê Sát hăng hái giúp vua sửa sang chính sự, năng can gián nhưng ông không hiểu đại thể, làm theo ý riêng, nóng nảy, lại sử dụng hình luật rất nghiêm khắc tàn bạo. Lê Thái Tông bên ngoài tỏ vẻ bao dung, trong lòng ghét bỏ. Năm 1437, Lê Sát bị bãi chức, sau bắt tự tử tại nhà, vợ con gia sản đều bị tịch thu.

Tham gia Khởi nghĩa Lam Sơn

Tham gia khởi nghĩa và chiến công ở Lỗi Giang

Trong bộ Đại Việt thông sử soạn vào thời Lê trung hưng, sử thần Đại Việt Lê Quý Đôn viết tiểu sử Lê Sát không ghi ông sinh năm nào, chỉ biết ông "trí dũng hơn người". Năm 1407, vua Trung Quốc Minh Thành Tổ sai Tân Thành hầu Trương Phụ, Tây Bình hầu Mộc Thạnh đem 80 vạn quân đánh nước Việt (bấy giờ tên là Đại Ngu). Nhà Hồ chống cự thất bại, nước Việt bị sáp nhập vào Trung Quốc. Mùa xuân năm Mậu Tuất 1418, Lê Lợi xưng Bình Định vương khởi binh ở Lam Sơn, Lê Sát tham gia khởi nghĩa từ đầu, theo Lê Lợi trải bao gian hiểm.

Tháng 10 âm lịch năm 1420, nghĩa quân Lam Sơn đánh bại 10 vạn quân Minh do Tổng binh Phong Thành hầu Lý Bân, Đô đốc Đồng tri Phương Chính chỉ huy ở Thi Lang. Lý Bân, Phương Chính chỉ chạy thoát được thân mình. Tháng 12 âm lịch năm 1420, Lê Lợi tiến quân đóng ở sách Ba Lẫm, thuộc huyện Lỗi Giang, khiêu khích cho quân Minh ra đánh. Tướng Minh là Đô ty Tạ Phương, Hoành Thành bỏ đồn Nga Lạc, về giữ trại Quan Du để phòng bị cho thành Tây Đô, cố giữ không ra đánh. Lê Lợi ngày đêm dùng nhiều cách tiến công uy hiếp để quân Minh mỏi mệt, rối loạn. Lại sai Lê Sát, Lê Hào chia nhau tiến đánh, cả phá bọn giặc, chém được hơn nghìn thủ cấp, thu được rất nhiều chiến cụ, từ đó thế giặc ngày một suy. Lê Lợi bèn chiêu tập nhân dân các xứ. Các huyện bên cạnh đều sôi nổi hưởng ứng, cùnh nhau tiến đánh và uy hiếp các đồn do quân Minh chiếm giữ.

Trận đánh ở ải Khả Lưu

Tháng 11 âm lịch năm 1424, Lê Lợi đánh châu Trà Lân, bắt được Tri phủ Nghệ An Cầm Bành. Tháng 12 âm lịch, Lê Lợi chuẩn bị tiến quân ra vây thành Nghệ An, thì được tin Tổng binh Vĩnh Xương bá Trần Trí, Nội quan Sơn Thọ đem quân Minh đến. Lê Lợi sai Đinh Liệt đi đường tắt giữ thế tranh tiên, giữ huyện Đỗ Gia, bản thân tự cầm đại quân giữ nơi hiểm yếu.

Ba, bốn hôm sau, quân Lam Sơn đánh bại quân Minh ở cửa Khả Lưu. Quân Minh chạy vào núi, đắp lũy, cố thủ không ra đánh. Lê Lợi đốt doanh trại cũ, tiến quân ngược dòng sông, giả trốn đi, rồi quay lại theo đường tắt, ngầm đợi quân Minh đến. Quân Minh không nghi ngờ gì, đem quân đến đóng ở doanh trại cũ của nghĩa quân, Lê Lợi cho quân tinh nhuệ khiêu chiến, quân Minh đem quân ra đánh. Lê Lợi tung phục binh ra đánh, các tướng Lê Sát, Lê Lễ, Lê Vấn, Lê Nhân Chú, Lê Ngân, Lê Chiến, Lê Tông Kiều, Lê Khôi, Lê Bôi, Lê Văn An làm tướng tiên phong, tranh nhau giá trận, quân Minh tan vỡ, Đô đốc Chu Kiệt bị bắt sống, đô ty Hoàng Thành bị chém, bắt sống hàng nghìn người, vật tư, khí giới, thuyền bè không sao kể xiết.

Lê Lợi thừa thắng đuổi tới 3 ngày, tới tận thành Nghệ An, quân Minh rút vào thành cố thủ. Sách Đại Việt thông sử chép rằng: "Từ đó thế quân lừng lẫy".

Vây thành Tây Đô
Năm 1425, nghĩa quân vây thành Nghệ An. Quân Minh tập trung cứu thành Nghệ An. Bình Định vương Lê Lợi cho rằng các thành Tây Đô (nay ở vào khoảng giữa hai xã Vĩnh Tiến và Vĩnh Long, huyện Vĩnh Lộc, tỉnh Thanh Hóa) đã suy yếu, liền sai chọn 2000 quân tinh nhuệ, 2 thớt voi, giao cho các tướng Lê Lễ, Lê Sát, Lê Nhân Chú và Lê Triện, Lê Bị đi gấp theo đường đất đánh úp thành Tây Đô, chém được hơn 500 thủ cấp, bắt sống được rất nhiều. Bấy giờ người Thanh Hóa tranh nhau đến cửa quân xin liều chết đánh giặc. Lê Lợi sai quân vây thành Tây Đô.

Trận Chi Lăng – Xương Giang

Tháng 8 âm lịch năm 1426, Lê Lợi sai 3 cánh quân tiến ra Bắc, cánh quân do Lý Triện, Đỗ Bí và Đinh Lễ, Nguyễn Xí chỉ huy đánh bại 10 vạn quân của tổng binh Thành Sơn hầu Vương Thông ở trận Tốt Động, Chúc Động. Lê Lợi kéo quân từ Lũng Giang ra hội quân đóng ở Tây Phù Liệt, rồi chuyển tới Đông Phù Liệt. Vương Thông bị bao vây, định giảng hòa với nghĩa quân, nhưng nghe lời đô ty Trần Phong, tham chính Lương Nhữ Hốt, đô chỉ huy Trần An Vinh mà đổi ý.

Lê Lợi bèn sai các tướng chia quân đi đánh các thành: Lê Quốc Hưng đánh hai thành Điêu Diêu, và Thị Cầu; Lê Khả và Lê Khuyển đánh thành Tam Giang; Lê Sát, Lê Thụ, Lê Lý, Lê Lãnh và Lê Triện đánh thành Xương Giang; Lê Lựu và Lê Bôi đánh thành Khâu Ôn.

Năm 1427, nghĩa quân bao vây Vương Thông ở thành Đông Quan. Quân Minh ở Nghệ An, Điêu Diêu đầu hàng, quân Minh bị đánh gấp bỏ thành Khâu Ôn, thành Xương Giang chưa bị phá. Hai tướng vây cửa Nam thành Đông Quan là Đinh Lễ và Lý Triện bị tử trận khi Vương Thông đánh úp ra, Lê Sát, Nguyễn Lý, Trịnh Lỗi, Nguyễn Chích được điều về vây mặt nam Đông Quan.

Tháng 6 âm lịch năm 1427, Lê Sát được thăng làm Tư mã, Lê Lợi sai ông cùng Thái úy Trần Nguyên Hãn đánh gấp thành Xương Giang. Trần Nguyên Hãn cùng Lê Sát sai đào địa đạo đi ngầm vào thành, lại huy động quân dùng câu liêm, giáo dài, nỏ cứng, tên lửa, súng lửa từ 4 mặt ập vào thành. Tháng 9 âm lịch, thành Xương Giang thất thủ, các tướng Minh Kim Dận và Lý Nhậm đều tự sát, Vương Thông phải viết 2 bài văn tế. Lê Sát, Trần Nguyên Hãn đem đàn bà con gái và ngọc lụa thu được trong thành chia hết cho quân sĩ.

Vương Thông bị vây cùng quẫn trong thành Đông Quan, bèn gửi thư về Yên Kinh xin tiếp viện. Tháng 9 năm 1427, Minh Tuyên Tông sai Thái tử thái bảo An Viễn hầu Liễu Thăng làm Tổng binh, cùng Tả Phó Tổng binh Bảo Định bá Lương Minh, Hữu Phó Tổng binh Đô đốc Thôi Tụ, Tham tán quân vụ Binh bộ thượng thư Lý Khánh và Công bộ thượng thư Hoàng Phúc mang 10 vạn quân, 2 vạn ngựa đi đường Quảng Tây; Thái phó Kiềm quốc công Mộc Thạnh cùng Tả Phó tổng binh Hưng An bá Từ Hanh, Hữu Phó tổng binh Tân Ninh bá Đàm Trung mang 5 vạn quân, 1 vạn ngựa đi đường Vân Nam sang cứu Vương Thông. Đường Liễu Thăng đi dự tính từ Lạng Sơn, qua Xương Giang để vào Đông Quan. Lê Lợi sai Lê Sát cùng Lê Nhân Chú, Lê Lãnh, Lê Liệt, Lê Thụ mang 1 vạn quân và 5 thớt voi lên đón đảnh ở ải Chi Lăng. Đây là ải hiểm trở nhất trên con đường từ địa đầu Pha Lũy đến Đông Quan, cách Pha Lũy khoảng 60 km, thuộc xã Chi Lăng, tỉnh Lạng Sơn ngày nay. Chiến dịch Chi Lăng – Xương Giang mở màn.

Lê Sát, Lê Nhân Chú đặt phục binh ở Chi Lăng rồi sai tướng giữ ải Pha Lũy là Trần Lựu mang quân ra đánh nhử, giả thua, trước tiên bỏ ải Pha Lũy về ải Lưu. Liễu Thăng nhanh chóng chiếm ải Lưu, Trần Lựu lại lui về ải Chi Lăng. Theo bộ sử biên niên nhà Minh, Hoàng Minh thực lục, quân Minh liên tiếp phá được trại quân Lam Sơn, dễ dàng như đi vào chỗ không người. Liễu Thăng tỏ ra khinh địch; Lý Khánh cố khuyên nhủ Thăng đề phòng phục binh nhưng Thăng bỏ ngoài tai. Ngày 20 tháng 9 âm lịch năm 1427, hai bên lại đụng nhau ở Chi Lăng, Trần Lựu lại thua chạy. Liễu Thăng hăng hái dẫn quân tiến lên trước. Đến eo núi Mã Yên, Lê Sát và Lưu Nhân Chú tung quân mai phục 4 phía đổ ra đánh, tiêu diệt hơn 1 vạn quân Minh bỏ mạng Liễu Thăng sa xuống vũng lầy, bị đâm chết bằng giáo.

Ngày 25 tháng 9 âm lịch, Lê Lợi sai Lê Văn An và Lê Lý mang quân lên tiếp viện cho Lê Sát, Lê Nhân Chú ở núi Mã Yên. Lê Sát cùng các tướng lại xung trận, đánh thắng quân Minh, giết được Bảo Định bá Lương Minh. Hôm sau, Lý Khánh cũng chết. Thôi Tụ và Hoàng Phúc lên nắm quyền chỉ huy. Quân Minh tuy thua nhưng còn đông và mạnh, Lê Sát chủ trương vây đánh, chặn giữ các đồn ải quanh vùng Chi Lăng và chặn đường về, chỉ để ngỏ đường đến Xương Giang. Thôi Tụ dự tính vào thành Xương Giang làm nơi trú quân để phối hợp với Vương Thông, nhưng khi tiến đến Xương Giang mới biết là thành đã bị quân Lam Sơn hạ. Thôi Tụ phải đóng quân ngoài cánh đồng Xương Giang.

Thôi Tụ và Hoàng Phúc tiến lui đều không xong, bèn giả vờ xin hòa, mặt khác tìm cách chạy vào thành Chí Linh. Biết được kế này, Lê Lợi điều Trần Nguyễn Hãn đem quân đánh úp chặn đường vận chuyển lương thực của địch; Lê Vấn và Lê Khôi mang 3 nghìn quân Thiết đột, 4 thớt voi lên tiếp viện cho Lê Sát, Lê Nhân Chú, Lê Lý, Lê Văn An vây chặt quân Minh. Tháng 10 âm lịch năm 1427, quân Lam Sơn tổng tấn công, thắng quân Minh một trận lớn, tiêu diệt 5 vạn quân Minh, bắt sống Thôi Tụ, Hoàng Phúc cùng hơn 3 vạn quân. Lê Sát được tính có công đầu trong trận này.

Cùng lúc đó, các tướng Lê Khả, Phạm Văn Xảo giữ ải Lê Hoa, đánh tan 5 vạn quân Minh của Mộc Thạnh, Từ Hanh và Đàm Trung ở Lãnh Câu, Đan Xá (Lê Khả sau là người có hiềm khích với Lê Sát). Vương Thông ở Đông Quan thấy viện binh bị phá cũng đành xin giảng hòa và rút về nước.

Viết về chiến dịch này, sử quan Lê Quý Đôn thời Lê trung hưng cho rằng "công ông đứng đầu các tướng".

Phong thưởng
Năm 1428, đất nước thái bình, Lê Lợi lên ngôi Hoàng đế, tức Lê Thái Tổ, lấy niên hiệu Thuận Thiên, định đô ở Đông Kinh, khôi phục nước Đại Việt. Lê Sát được ban hiệu Suy trung Tán trị Hiệp trung mưu quốc công thần. Nhập nội Kiểm hiệu Tư khấu Bình chương quân quốc trọng sự (tể tướng).

Ngày 3 tháng 5 âm lịch năm 1429, Lê Thái Tổ ban biển ngạch công thần cho 93 viên, Lê Sát được phong Huyện thượng hầu, công hàng thứ nhất.

Tham dự triều chính

Triều vua Lê Thái Tổ

Năm 1429, niên hiệu Thuận Thiên thứ 2, Lê Thái Tổ sai Lê Sát cùng 6 vị đại thần mang kim sách lập con trưởng là Lê Tư Tề làm Quốc vương, giúp trông coi việc nước, và Lê Nguyên Long là Hoàng thái tử.
Ngày mồng 7, sai Nhập nội kiểm hiệu bình chương sự Lê Vấn, Nhập nội đại tư mã Lê Ngân,Nhập nội thiếu phó Lê Văn Linh mang kim sách lập Hữu tướng quốc Khai quân công Tư Tề làm Quốc vương, giúp coi việc nước. Sai Nhập nội tư khấu Lê Sát, Tư không Lê Nhân Chú, Nhập nội tư mã Lê Lý, Nhập nội thiếu úy Lê Quốc Hưng mang kim sách lập Lương quận công Nguyên Long làm Hoàng thái tử.

Lê Sát được sự tín nhiệm của Lê Thái Tổ trong việc ủy thác phò trợ con nhỏ là thái tử Lê Nguyên Long mới lên 10 tuổi. Năm 1433, ông được Lê Thái Tổ gia phong làm Dương Vũ tĩnh nạn công thần, thăng làm Đại tư đồ.

Triều vua Lê Thái Tông

Tháng 8 nhuận âm lịch năm 1433, Lê Thái Tổ mất, hoàng thái tử Lê Nguyên Long kế vị, tức vua Lê Thái Tông, ông chịu cố mệnh phụ chính.

Năm 1434, niên hiệu Thiệu bình thứ nhất, do là bậc có công đầu, ông làm thủ tướng.

Lê Sát ghét Tư khấu Lê Nhân Chú nên đã vu cáo để giết đi, lại ngờ em của Nhân Chú là Lê Khắc Phục oán mình, nên xin đoạt quyền hành của Khắc Phục. Lê Khắc Phục bị bãi chức Nam đạo Hành khiển, cho làm Phán đại tông chính, cho coi việc hành ngục. Do đó các công thần đều sợ, lại thêm ông dùng hình phạt quá nghiêm khắc tàn bạo

Tháng 4 âm lịch năm 1434, giám sinh Nguyễn Đức Minh theo gia đình đến trường giám, thấy có lá thư nặc danh dán ở trên tường ngôi chùa bên đường, lá thư viết rằng Đại tư đồ Lê Sát và Đô đốc Lê Vấn cùng lập mưu giết Lê Nhân Chú. Giám sinh Nguyễn Đức Minh nói bô bô gọi mọi người đến xem rồi xé bỏ, vứt xuống nước. Có người tốt cáo chuyện đó, Lê Sát ngờ rằng giám sinh họ Nguyễn viết, đem tra khảo, Đức Minh không chịu nhận. Hình quan cho rằng tội trạng không rõ ràng nên Đức Minh chỉ bị đi đày và tịch biên tài sản.

Uy Viễn quân nhân Nguyễn Bẩm, trung quân thiết đột Trình Thọ Lộc, chuyên làm nghề rủ trộm những kẻ kẻ nô tì nhà nước để ban cho các quan, tư mã Đinh Liệt bắt được, đem tâu. Hiện giờ nô tì của nhà nước bỏ trốn nhiều. Lê Sát giận lắm, sai hình quan tra tấn ngay giữa điện đình rồi đem chém.

Tháng 5 âm lịch năm 1434, triều đình làm chùa Báo Thiên, việc thổ mộc nặng nề, có người thợ tên Cao Sư Đãng làm việc khó nhọc, nói vụng rằng Thiên tử thì không có đức để đến hạn hán, đại thần thì ăn của đút, cử dùng người không có công lao, có gì là thiện đâu mà làm chùa to thế. Có người cáo giác, quan Thẩm hình viện Nguyễn Đình Lịch đề nghị chém. Nguyễn Thiên Hựu và Bùi Cầm Hổ tâu xin miễn tội chết cho người này. Vua Thái Tông sắp nghe theo, Lê Sát nói:Trước kia nghe lời bọn Thiên Hựu, không giết Nguyễn Đức Minh đến nỗi chúng bỏ thư nặc danh vu nhau, nay muốn tha người này thì làm sao cho người khác răn sợ. Thiên Hựu không dám nói nữa, bén đem chém.

Quan đồng tri Bắc đạo Bùi Ư Đài xin chọn những bậc kỳ lão vào hầu để khuyên răn nhắc bảo vua, bên ngoài đặt chức sư phó để chỉ huy trăm quan. Lê Sát giận lắm. xin giao Ư Đài cho ngục quan xét hỏi, ghép vào tội ly gián vua tôi. Vua Lê Thái Tông không nghe, Lê Sát tâu 4 lần, Thái Tông đều không nghe. Các đại thần Nguyễn Thiên Hựu, hữu bật Lê Văn Linh đều nghe lời Lê Sát, nhà vua bất đắc dĩ phải đày Bùi Ư Đài, trong lòng vua bắt đầu ghét Lê Sát.

Lúc Lê Thái Tông mới lên ngôi, vua Chiêm Thành đem quân dòm ngó biên giới Đại Việt, không lâu sau lại rút về. Đến tháng 9 âm lịch năm 1434, Chiêm Thành mang thư và lễ vật sang cống để cầu hòa thân. Đại tư đồ Lê Sát hỏi: "Nước ngươi vào trộm đất ta, bắt bớ dân chúng ở châu Hóa là cớ làm sao?". Sứ thần trả lời: "Vua nước tôi nghe tin Tiên đế băng hà, nay Hoàng đế lên ngôi, hai nước chưa trao đổi sứ thần, cũng chưa tin hẳn, nên sai tướng quân đến đầu địa giới hỏi thăm tin tức. Tướng quân tự tiện làm trái lời dạy bảo, bắt trộm 6 người của châu Hóa đem về. Vua nước tôi giận lắm, xử tội tất cả (những người vào cướp châu Hóa) từ đại tướng trở xuống đều bị chặt chân, rồi đưa người bị bắt giao trả cho Tổng quản Hóa Châu, không dám xâm phạm đến". Lê Sát biết lời này không thật, nhưng thấy Chiêm Thành đã muốn thần phục, nên không tra xét nữa.

Tháng 6 âm lịch năm 1434, Lê Sát làm xong chùa Thanh Đàm và Chiêu Độ gồm hơn 90 gian, vô cùng tráng lệ. Nhà vua thấy Lê Sát là người có công lớn, truy phong hai đời (cha và ông nội) của Lê Sát.

Tháng 6 năm 1435, Lê Sát cùng các đại thần thấy vua mới 13 tuổi, hàng ngày cùng với bọn hầu cận chơi trong cung, muốn chọn những kẻ túc nho vào để khuyên bảo vua. Họ cử Hành khiển thừa chỉ Nguyễn Trãi, Trung thư thị lang Trình Thuấn Du và văn thần năm, sáu người cùng với vài ba đại thần chia phiên nhau vào hầu Kinh diên. Vua Lê Thái Tông trả lại tờ tâu không nhận.

Năm 1435, Lê Sát lại tâu Lê Thái Tông phải giết hoạn quan Nguyễn Cung mà Thái Tông ưa dùng. Thái Tông không nghe theo.

Lê Thái Tông lên 14 tuổi, sai người cưỡi voi đấu với sơn dương, sơn dương bị cùng quẫn, lấy sừng húc bừa vào voi, voi sợ chạy, ngã xuống giếng chết. Lê Sát, Lê Ngân, Phan Thiên tước tới can, vua lặng im.

Cái chết
Năm 1437, Thái Tông đã lớn và biết xử lý công việc. Tháng 6 năm đó, vua bàn với các cận thần muốn triệu Trịnh Khả là người từng bị Lê Sát đuổi ra làm quan ở ngoài về kinh giữ chức Đồng tổng quản, cầm cấm binh để kiềm chế bớt quyền hành của ông.

Lê Sát còn chưa biết vua Thái Tông đối phó với mình, lại vào triều tâu:
Nếu Trịnh Khả được vào hầu trong cung cấm, thì sợ sẽ làm hại thần

Thái Tông im lặng bỏ vào trong. Mấy hôm sau, các cận thần của vua làm sớ tâu Lê Sát chuyên quyền, tội không thể dung tha được. Vua nhận sớ tâu, sai bắt ông, giao cho hình quan xét hỏi. Lê Sát tâu rằng:
Nay buộc cho thần cái tội chuyên quyền, thế là tội của thần do tiên đế ban cho.

Lê Văn Linh và Lê Ngân muốn tâu đỡ tội cho ông, nhưng vua Thái Tông không nghe, hạ chiếu nói:
"Lê Sát tự chuyên giữ quyền bính, ghen người tài, giết Nhân Chú để tự ra oai của mình, truất Trịnh Khả để người ta phục, bãi chức của Ư Đài khiến đình thần không ai dám nói, đuổi Cầm Hổ ra nơi biên thùy để gián quan phải ngậm miệng. Xem những việc làm ấy đều không phải là đạo làm tôi. Nay muốn khép vào luật hình để tỏ rõ phép nước, song vì là đại thần cố mệnh, có công với nhà nước, đặc cách khoan tha, nhưng phải bãi chức tước."

Sau đó Thái Tông bắt giam người cùng phe Lê Sát là Đặng Đắc, cho Bùi Ư Đài được phục chức, triệu Bùi Cầm Hổ về kinh, cử Tư khấu Lê Ngân làm Nhập nội Đại đô đốc Quy Hóa trấn phiêu kỵ thượng tướng quân đặc tiến khai phủ nghi đồng tam ty thượng trụ quốc thay Lê Sát chấp chính.

Lê Sát hận Lê Ngân lấy mất chức của mình, nuôi nhiều võ sĩ như Lê Thảo, Lê Khản và Lê Khắc Hài, định dùng làm thích khách để mưu giết Lê Ngân. Việc đó nhanh chóng bị bại lộ.

Tháng 7 năm 1437, Lê Thái Tông ra lệnh phế truất con gái ông là Nguyên phi Lê Ngọc Dao làm dân thường, rồi ra chiếu kết tội Lê Sát và những người cùng cánh:
"Tội của Lê Sát đáng phải chết, không thể dung thứ được… Đặng Đắc là kẻ bày mưu cho Sát định hại xã tắc thì chém bêu đầu. Nguyễn Gia Mô biết chuyện mà không tố cáo thì phải lưu đày nơi xa. Còn bọn Lê Văn Linh, Lê Lĩnh, Lê Thụ, Lê Ê, Lê Hiêu đều nên theo luật trị tội, nếu gặp ân xá cũng không được tha. Lê Bang là con rể Lê Sát,... nên lưu đày nơi xa... Lê Sát nay lại ngầm nuôi bọn võ sĩ, mưu hại người trung lương, mưu kế gian giảo, đáng chém để rao."

Lê Ngân và Bùi Cầm Hổ can rằng Lê Sát là công thần, không nên chém rao, vì vậy Thái Tông ra lệnh cho ông tự tử tại nhà.

Tháng 7 năm 1437, Lê Sát tự vẫn chết tại nhà. Vợ con và điền sản của ông bị tịch thu. Những người cùng phe hoặc từng nói đỡ tội cho ông cũng bị phạt: Tham đốc Lê Văn Linh bị giáng xuống làm Tả bộc xạ, Điện tiền đô kiểm điểm Lê Ê bị giáng xuống làm Đồng tổng quản lộ Quy Hóa. Hai người cùng bị truy đoạt tấm biển "công thần" được ban cho từ thời Lê Thái Tổ.

Năm 1453, Lê Nhân Tông đại xá, cấp cho con cháu ông 100 mẫu ruộng quan điền. Năm 1484, vua Lê Thánh Tông truy tặng ông chức Thái bảo, Cảnh quốc công.

Nhận định
Trong các bộ sử biên soạn vào thời Lê như Đại Việt Sử ký Toàn thư và Đại Việt thông sử, Lê Sát được ca ngợi là người có công lớn trong việc khôi phục Đại Việt sau 10 năm đô hộ của nhà Minh:

Hậu thế ghi công
Đền Ngọc Lan thuộc quần thể khu di tích lịch sử Lam Kinh (căn cứ địa của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn) cách TP.Thanh Hoá 51 km về phía Tây Bắc, thuộc xã Xuân Lam- huyện Thọ Xuân, được bộ Văn hoá Thông tin (cũ) xếp hạng là khu di tích lịch sử cấp quốc gia vào năm 1962. Đền hiện thờ Công chúa Lê Thị Ngọc Lan và bảy vị Công thần Khai quốc của nhà Lê; đó là các vị đại thần Lưu Nhân Chú, Phạm Vấn, Lê Sát, Lê Ngân, Nguyễn Lý, Lê Văn Linh và Bùi Quốc Hưng.

Xem thêm
 Lê Lợi
 Khởi nghĩa Lam Sơn
 Lê Thái Tông
 Phạm Văn Xảo
 Lê Ngân
 Lưu Nhân Chú
 Bùi Cầm Hổ
 Nguyễn Thiên Tích

Tham khảo
 Đại Việt sử ký toàn thư, Nhà xuất bản khoa học xã hội Hà Nội, 1993
 Lê Quý Đôn, Đại Việt thông sử, Nhà xuất bản Khoa học xã hội, 1976, dịch giả Ngô Thế Long.
 Khâm định Việt sử Thông giám Cương mục
 Việt Nam sử lược

Chú thích

Võ tướng nhà Lê sơ
Người Thanh Hóa
Năm sinh thiếu
Mất năm 1437
Người tham gia Khởi nghĩa Lam Sơn (1418–1427)
Công thần khai quốc nhà Lê sơ
Công tước truy phong Việt Nam
Công tước nhà Lê sơ


title: Sân bay quốc tế Ngô Vu Nam Ninh

text:
Sân bay quốc tế Ngô Vu Nam Ninh là một sân bay ở Nam Ninh, Quảng Tây, Trung Quốc . Sân bay cách trung tâm thành phố 32 km, được xây năm 1962 và được nâng cấp năm 1990. Năm 2009, đã có 4.520.512 hành khách sử dụng sân bay này.

Các hãng hàng không và các điểm đến

Hành khách

Hàng hóa

Tham khảo

Tham khảo
 Nanning Destinations

Xem thêm
 Danh sách các sân bay ở Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa

Ngô Vu Nam Ninh


title: Cyathermia

text:
Cyathermia là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biểns trong họ Neomphalidae.

Các loài
Các loài trong chi Cyathermia gồm có:

 Cyathermia naticoides Warén & Bouchet, 1989

Chú thích

Tham khảo

Neomphalidae


title: Hydroporus carli

text:
Hydroporus carli là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Wewalka miêu tả khoa học năm 1992.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Hydroporus


title: Phyllonorycter trojana

text:
Phyllonorycter trojana là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Montenegro, Macedonia và Hy Lạp.

Ấu trùng ăn Quercus trojana. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ. They create a small lower-surface tentiform mine with one strong fold. The roof is completely eaten out hầu hết the time. The cocoon is located in the mine và the frass is scattered around it in a horse-shoe like shape.

Chú thích

Tham khảo

Phyllonorycter
Côn trùng châu Âu


title: Giải quần vợt Pháp Mở rộng 2011 - Đơn nữ

text:
Lý Na đánh bại đương kim vô địch, Francesca Schiavone, 6–4, 7–6(7–0), để giành chức vô địch Đơn nữ tại Giải quần vợt Pháp Mở rộng 2011. Lý Na trở thành tay vợt châu Á và người Trung Quốc đầu tiên vô địch nội dung đơn của một giải Grand Slam.

Hai hạt giống xếp cao nhất, Caroline Wozniacki và Kim Clijsters, cạnh tranh cho vị trí số 1 trên bảng xếp hạng. Clijsters thất bại ở vòng hai trước Arantxa Rus, bị loại sớm nhất ở một giải Grand Slam kể từ Giải quần vợt Wimbledon 2002 nghĩa là Wozniacki giành được vị trí số 1 thế giới, mặc dù thất bại ở vòng ba trước Daniela Hantuchová. Đây là lần đầu tiên trong Kỷ nguyên Mở mà hai tay vợt xếp cao nhất không vượt qua được vòng ba của một giải Grand Slam.

Đây là kì Grand Slam đầu tiên kể từ Giải quần vợt Mỹ Mở rộng 2003 khi không có Venus Williams và Serena Williams tham gia, cũng như lần đầu tiên chị em Williams không thi đấu tại Giải quần vợt Pháp Mở rộng kể từ năm 1996. Tính đến Giải quần vợt Úc Mở rộng 2020, đây là kì Grand Slam gần nhất mà chị em nhà Williams không tham gia. Đây cũng là kì Grand Slam đầu tiên mà tay vợt số 3 thế giới và vô địch Giải quần vợt Mỹ Mở rộng Sloane Stephens tham gia.

Hạt giống

Vòng loại

Kết quả

Chung kết

Nửa trên

Nhánh 1

Nhánh 2

Nhánh 3

Nhánh 4

Nửa dưới

Nhánh 5

Nhánh 6

Nhánh 7

Nhánh 8

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Main Draw

Đơn nữ
Giải quần vợt Pháp Mở rộng theo năm - Đơn nữ
Giải quần vợt Pháp Mở rộng - Đơn nữ
Quần vợt nữ năm 2011
Thể thao nữ Pháp năm 2011


title: Haplochromis sp. 'black cryptodon'

text:
{{Bảng phân loại
| name = Haplochromis sp. nov. 'black cryptodon| image =
| status = CR | status_system = IUCN2.3
| regnum = Animalia
| phylum = Chordata
| classis = Actinopterygii
| ordo = Perciformes
| familia = Cichlidae
| subfamilia = Pseudocrenilabrinae
| tribus = Haplochromini
| genus = Haplochromis
| species = H. sp. nov. 'black cryptodon'| binomial = Haplochromis sp. nov. 'black cryptodon| binomial_authority =
| synonyms = }}Haplochromis sp. nov. 'black cryptodon' là một loài cá thuộc họ Cichlidae. Nó là loài đặc hữu của Tanzania.

Chú thích

Tham khảo

 Kaufman, L. 1996. Haplochromis sp. nov. 'black cryptodon'. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 4 tháng 8 năm 2007.

Động vật Tanzania
Haplochromis
Động vật đặc hữu Tanzania


title: USS Alaska (CB-1)

text:
USS Alaska (CB–1), chiếc tàu thứ ba của Hải quân Hoa Kỳ được đặt tên theo vùng quốc hải lúc đó và tiểu bang hiện nay, là chiếc dẫn đầu của lớp Alaska vốn dự tính bao gồm sáu tàu tuần dương lớn. Không giống thông lệ đang có trong việc đặt tên thiết giáp hạm hay tàu tuần dương của Mỹ, tất cả những chiếc trong lớp, kể cả Alaska, đều được đặt tên theo "lãnh thổ hoặc vùng quốc hải" của Hoa Kỳ nhằm nhấn mạnh vai trò trung gian của chúng giữa thiết giáp hạm và tàu tuần dương hạng nặng hay hạng nhẹ thông thường.

Khi lớp tàu của nó được đặt hàng vào ngày 9 tháng 9 năm 1940, nó đưa đến sự ngạc nhiên cho nhiều người vì Hải quân Mỹ chưa bao giờ hoàn tất một tàu chiến-tuần dương trong suốt lịch sử của nó, ngay cả vào giai đoạn cực thịnh của kiểu tàu này trong những năm 1906- 1916. Tuy nhiên, việc chế tạo được xúc tiến, và ba chiếc đầu tiên của lớp là Alaska, Guam và Hawaii lần lượt được đặt lườn tại hãng New York Shipbuilding Corporation thuộc Camden, New Jersey vào các ngày 17 tháng 12 năm 1941, 2 tháng 2 năm 1942 và 20 tháng 12 năm 1943.

Alaska được hạ thủy vào ngày 15 tháng 8 năm 1943, và được đưa ra hoạt động 11 tháng sau đó vào ngày 17 tháng 6 năm 1944. Sau nhiều lần chạy thử và một vài thay đổi, nó đi sang khu vực mặt trận Thái Bình Dương vào tháng 12 năm đó, đến San Diego ngày 12 tháng 12. Tiếp tục lên đường hướng sang Tây Thái Bình Dương, nó gia nhập Lực lượng Đặc nhiệm 58 tại Ulithi vào ngày 10 tháng 2 năm 1945, và toàn bộ lực lượng này tấn công các đảo chính quốc Nhật Bản. Alaska thực hiện việc hộ tống cho lực lượng này, đặc biệt là các tàu sân bay, trong suốt tháng tiếp theo; nhưng vào ngày 19 tháng 3, sau khi tàu sân bay Franklin bị đánh trúng hai quả bom và bị buộc phải rút lui, một lực lượng hộ tống được hình thành bao gồm cả Alaska lẫn con tàu chị em Guam được hình thành để dẫn dắt con tàu sân bay hư hỏng quay trở lại Guam. Alaska tách khỏi lực lượng này vào ngày 22 tháng 3, tiếp tục nhiệm vụ bảo vệ các tàu sân bay khi chúng đang tung ra các cuộc không kích nhắm vào Okinawa. Sau khi nã pháo xuống một hòn đảo nhỏ, nó lại lên đường hướng đến Ulithi, nơi nó gia nhập Đệ Tam hạm đội.

Trong hai tuần tiếp theo, nó bảo vệ các tàu sân bay của Đệ Tam hạm đội, sau đó Alaska cùng với tàu chị em Guam hướng đến Đông Hải tấn công các tàu bè Nhật Bản, và tiếp tục công việc này cho đến khi chiến tranh kết thúc. Sau khi thực hiện việc biểu dương lực lượng tại một số cảng, nó hỗ trợ cho việc đổ bộ lên miền Bắc Trung Quốc. Sau đó nó lên đường quay về Xưởng hải quân Boston, đến nơi vào ngày 18 tháng 12. Được chuẩn bị để cho ngừng hoạt động, nó được bố trí một chỗ neo đậu vĩnh viễn tại Bayonne, New Jersey; và vào ngày 13 tháng 8 năm 1946 nó được đưa vào lực lượng dự bị. Alaska chính thức ngừng hoạt động vào ngày 17 tháng 2 năm 1947.

Cho dù có những đề nghị nhằm cải biến Alaska và tàu chị em với nó Guam thành những tàu tuần dương trang bị tên lửa điều khiển, Alaska vẫn bị rút khỏi Danh sách Đăng bạ Hải quân vào ngày 1 tháng 6 năm 1960 và được bán vào ngày 30 tháng 6 năm 1960 cho chi nhánh Lipsett của hãng Luria Brothers tại New York và được tháo dỡ sau đó.

Thiết kế và chế tạo

Bối cảnh

Việc phát triển kiểu tàu tuần dương hạng nặng được tiến triển đều đặn giữa Chiến tranh Thế giới thứ nhất và thứ hai theo những điều khoản của Hiệp ước Hải quân Washington và những hiệp định tiếp theo sau. Trong Hiệp ước này, Hoa Kỳ, Anh Quốc, Nhật Bản, Pháp và Italy đồng ý giới hạn trọng lượng rẽ nước của tàu tuần dương hạng nặng ở mức 10.000 tấn và hải pháo cỡ nòng 203 mm (8 inch). Vì vậy, các tàu tuần dương Mỹ được thiết kế giữa hai cuộc thế chiến đều tuân thủ theo hạn ngạch này. Sau khi Hiệp ước bị mất hiệu lực vào năm 1939, thiết kế được mở rộng đôi chút thành lớp Baltimore.

Ý tưởng về một lớp tàu chiến-tuần dương Mỹ bắt đầu vào đầu những năm 1930, khi Hải quân Mỹ muốn đối phó lại cả những chiếc "thiết giáp hạm bỏ túi" thuộc lớp Deutschland của Đức lẫn một lớp tàu chiến-tuần dương mới  mà người ta tưởng tượng rằng Nhật Bản đang chế tạo. Lớp Alaska được dự định để hoạt động như những "tàu diệt tàu tuần dương", có khả năng truy tìm và tiêu diệt các tàu tuần dương hạng nặng "sau Hiệp ước". Để đạt được những mục tiêu đó, lớp tàu được trang bị súng có cỡ nòng lớn hơn trên một thiết kế mới và đắt tiền, lớp vỏ giáp giới hạn ở mức chống chọi được đạn pháo 305 mm (12 inch), và hệ thống động lực có thể đạt tốc độ tối đa khoảng 58–61 km/h (31–33 knot).

Công việc thiết kế lớp Alaska được thúc đẩy nhanh vào cuối những năm 1930 sau khi các báo cáo tình báo cho rằng Nhật Bản đang vạch kế hoạch hoặc đang chế tạo các "siêu tuần dương" mạnh hơn nhiều so với các tàu tuần dương Mỹ hạng nặng. Hải quân Mỹ phản ứng lại vào năm 1938, khi Ban chỉ huy Hải quân Mỹ gửi một yêu cầu đến Văn phòng Chế tạo và Sửa chữa về một "nghiên cứu toàn diện về mọi loại tàu hải quân để cân nhắc về một chương trình chế tạo mới mở rộng". Tổng thống Mỹ vào lúc đó, Franklin Delano Roosevelt, có thể đã đóng vai trò chính trong việc phát triển lớp tàu này bởi mong ước của ông có thể đáp trả khả năng tấn công của các tàu tuần dương Nhật và thiết giáp hạm bỏ túi Đức, vốn đã khiến cho chúng được gọi là một sự "động viên chính trị", nhưng những nhận xét như vậy thật khó mà làm rõ được.

Thiết kế
Một sử gia đã mô tả quá trình thiết kế lớp Alaska là một sự "dày vò đau khổ" do nhiều thay đổi và cải biến trên thiết kế của con tàu bởi nhiều cá nhân và bộ phận. Thực ra, kế hoạch đưa đến ít nhất chín thiết kế khác nhau, trải từ thiết kế như kiểu tàu tuần dương phòng không 6.000 tấn thuộc lớp Atlanta cho đến các kiểu tàu tuần dương hạng nặng "phình to" và một kiểu thiết giáp hạm tí hon tải trọng 38.000 tấn trang bị 12 pháo 305 mm (12 inch) và 16 pháo 127 mm (5 inch). Nhằm mục đích giữ cho tải trọng con tàu dưới mức 25.000 tấn, Ban chỉ huy Hải quân đã cho phép các thiết kế chỉ có sự bảo vệ hạn chế bên dưới mực ngấn nước. Kết quả là khi chế tạo, lớp Alaska khá mong manh trước ngư lôi và đạn pháo rơi trước con tàu. Thiết kế cuối cùng được chọn là một phiên bản mở rộng của lớp tàu tuần dương hạng nặng Baltimore có hệ thống động lực giống như của lớp tàu sân bay Essex. Con tàu này kết hợp dàn pháo chính gồm chín khẩu 305 mm (12 inch) cùng vỏ giáp bảo vệ đủ để chống lại đạn pháo 254 mm (10 inch) trong một thân tàu có khả năng di chuyển 61 km/h (33 knot). Vào lúc bắt đầu của việc phát triển, lớp tàu này sử dụng ký hiệu lườn CC, nhấn mạnh rằng chúng sẽ là những tàu chiến-tuần dương theo truyền thống của lớp Lexington; tuy nhiên, ký hiệu này sau đó được đổi thành CB để thể hiện tên mới của chúng, "tàu tuần dương lớn", và mọi khái niện liên hệ chúng như là những tàu chiến-tuần dương đều bị chính thức phủ nhận.

Lớp tàu mới được chính thức đặt hàng vào tháng 9 năm 1940 cùng với một số lượng lớn đến mức thừa thãi các tàu chiến khác như một phần của Đạo luật Hải quân hai đại dương. Vai trò của chiếc tàu chiến mới cũng thay đổi đôi chút; ngoài vai trò đối chiến trên mặt biển, chúng còn được sử dụng để bảo vệ các tàu sân bay. Vì có được cỡ pháo lớn hơn, tích thước lớn và tốc độ cao, chúng có giá trị hơn trong vai trò này hơn các tàu tuần dương hạng nặng, và chúng cũng là đảm bảo cho các báo cáo tình báo rằng Nhật Bản đang chế tạo các "siêu tuần dương" mạnh hơn các tàu tuần dương Mỹ.

Cải biến thành tàu sân bay
Còn có thêm một thay đổi lớn khác được cân nhắc đến trong giai đoạn "khủng hoảng tàu sân bay" vào đầu năm 1942, khi Hải quân và Tổng thống nhận ra rằng những chiếc tàu sân bay hạm đội mới, lớp Essex, không thể đưa ra hoạt động trước năm 1944, đã quyết định cải biến một số lườn tàu vốn đang được chế tạo thành tàu sân bay. Vào nhiều dịp khác nhau trong năm 1942, họ từng cân nhắc việc cải biến một phần hay tất cả các tàu tuần dương hạng nhẹ thuộc lớp Cleveland, tàu tuần dương hạng nặng thuộc lớp Baltimore, lớp Alaska, hoặc ngay cả một thiết giáp hạm lớp Iowa; cuối cùng họ đã chọn Cleveland. Ý tưởng cải biến các tàu tuần dương lớp Alaska thành những tàu sân bay tỏ ra "đặc biệt hứa hẹn" vì nhiều điểm tương đồng trong thiết kế của lớp tàu sân bay Essex và của lớp Alaska, kể cả việc cùng có một hệ thống động lực. Tuy nhiên, khi so sánh các tàu tuần dương Alaska với các tàu sân bay Essex, chiếc tàu tuần dương cải biến sẽ có một sàn đáp ngắn hơn nên chỉ mang theo được 90% số máy bay, thấp hơn 3,4 m (11 ft) trên mặt nước, và hành trình đi được sẽ ít hơn 13.000 km (8.000 dặm) ở tốc độ 28 km/h (15 knot). Hơn nữa, thiết kế của tàu tuần dương lớn không bao gồm một sự bảo vệ dưới mặt nước thỏa đáng như trên các tàu sân bay thông thường do phải dành trọng lượng vỏ giáp cho việc chống đỡ đạn pháo. Cuối cùng, lớp Cleveland được chọn vì yếu tố lớn nhất là "tốc độ chế tạo", chỉ tìm thấy trên lớp Cleveland mà không có trên bất cứ lớp nào khác. Chín chiếc Cleveland được cải biến thành lớp tàu sân bay hạng nhẹ Independence, và việc chế tạo lớp Essex được đẩy nhanh đến mức có bảy chiếc được đưa ra hoạt động trong khoảng thời gian từ tháng 12 năm 1942 đến tháng 11 năm 1943, sớm hơn nhiều so với mục tiêu 1944 đặt ra ban đầu. Kế hoạch cải biến Alaska bị hủy bỏ.

Chế tạo
Alaska được đặt lườn vào ngày 17 tháng 12 năm 1941 tại Camden, New Jersey bởi hãng đóng tàu New York Shipbuilding Corporation. Nó được hạ thủy vào ngày 15 tháng 8 năm 1943; được đỡ đầu bởi Ernest Gruening, và được đưa ra hoạt động tại Xưởng hải quân Philadelphia vào ngày 17 tháng 6 năm 1944 dưới quyền chỉ huy của Thuyền trưởng, Đại tá Hải quân Peter K. Fischler.

Lịch sử hoạt động

Sau khi được trang bị hoàn tất tại Xưởng hải quân Philadelphia, Alaska di chuyển dọc theo sông Delaware vào ngày 6 tháng 8 năm 1944 hướng đến Hampton Roads, được hộ tống bởi các tàu khu trục Simpson và Broome. Sau đó nó tiến hành một chuyến chạy thử máy "tích cực", bắt đầu từ vịnh Chesapeake di chuyển đến vịnh Paria ngoài khơi Trinidad ở Tây Ấn thuộc Anh, lần này được hộ tống bởi các tàu khu trục Bainbridge và Decatur. Sau tất cả các thử nghiệm trên, nó hướng đến Xưởng hải quân Philadelphia ngang qua Annapolis, Maryland và Norfolk để thực hiện các hiệu chỉnh và thay đổi cho hệ thống kiểm soát hỏa lực, trang bị bốn bộ hướng dẫn hỏa lực Mk. 57 cho dàn pháo 127 mm (5 inch).

Alaska khởi hành từ Philadelphia vào ngày 12 tháng 11 năm 1944 hướng đến khu vực Caribbe cùng với tàu khu trục Thomas E. Fraser, và sau hai tuần chạy thử máy để tiêu chuẩn hóa ngoài khơi vịnh Guantanamo tại Cuba, nó lên đường hướng sang Thái Bình Dương vào ngày 2 tháng 12. Nó hoàn tất chuyến đi vượt kênh đào Panama ngày 4 tháng 12 và đến San Diego ngày 12 tháng 12. Từ đó, chiếc "tàu tuần dương lớn" thực hành bắn pháo bờ biển và tác xạ phòng không tại khu vực ngoài khơi San Diego.

Tây Thái Bình Dương
Ngày 8 tháng 1 năm 1945, Alaska khởi hành đi Hawaii, đến Trân Châu Cảng vào ngày 13 tháng 1, nơi mà vào ngày 27 tháng 1 quyền chỉ huy con tàu được Đại tá Kenneth H. Noble thay thế cho Thuyền trưởng Fischler, vốn được thăng lên Chuẩn Đô đốc. Trong những ngày tiếp theo sau, Alaska tiến hành thêm các cuộc huấn luyện trước khi lên đường như một đơn vị của Đội Đặc nhiệm 12.2 hướng sang khu vực Tây Thái Bình Dương vào ngày 29 tháng 1. Nó đến Ulithi, nơi thả neo của hạm đội thuộc quần đảo Caroline, vào ngày 6 tháng 2, rồi sau đó gia nhập Đội Đặc nhiệm 58.5, một đơn vị thuộc Lực lượng Đặc nhiệm 58 "nổi tiếng", tức lực lượng các tàu sân bay nhanh.

Alaska lên đường hướng đến các đảo chính quốc Nhật Bản trong thành phần của Đội Đặc nhiệm TG 58.5 vào ngày 10 tháng 2 năm 1945. Nó được giao nhiệm vụ bảo vệ các tàu sân bay Saratoga và Enterprise khi chúng thực hiện các cuộc không kích ban đêm vào Tokyo và các sân bay chung quanh nó. Lực lượng Đặc nhiệm 58, được che giấu bởi thời tiết xấu, tiếp cận các đảo chính quốc Nhật từ phía Đông quần đảo Mariana. Sử dụng tình báo vô tuyến cùng với các tàu ngầm được bố trí, các máy bay tuần tra tầm xa của Không đoàn Hạm đội 1, và những chiếc máy bay Boeing B-29 Superfortress của Không lực Lục quân Hoa Kỳ hoạt động như những đơn vị trinh sát tiền trạm, lực lượng đặc nhiệm tiếp cận được mục tiêu mà không bị phát hiện; và nhờ kỹ năng bay tầm thấp đã ngăn trở sự phản công của quân Nhật. Được phân về Đội Đặc nhiệm 58.4 không lâu sau đó, Alaska hỗ trợ các hoạt động tại Iwo Jima, và cũng như trước đây, không máy bay đối phương nào bén mảng đến gần đội hình các tàu sân bay mà chiếc tàu tuần dương lớn tháp tùng. Nó bảo vệ các tàu sân bay trong 19 ngày trước khi rút lui về Ulithi để bổ sung tiếp liệu và thực hiện các sửa chữa nhỏ.

Với quyết tâm chiếm đóng Okinawa vào đầu tháng 4 năm 1945, các nhà chiến lược dự đoán là Nhật sẽ kháng cự quyết liệt với mọi sức mạnh không quân và hải quân còn có được. Để phá hủy càng nhiều máy bay càng tốt, và do đó giảm thiểu khả năng hải quân Mỹ bị máy bay Nhật tấn công - lực lượng đặc nhiệm tàu sân bay nhanh được lệnh tấn công các sân bay tại Kyūshū, Shikoku và phía Đông Honshū. Vẫn còn trong thành phần của Đội Đặc nhiệm 58.4 vốn được hình thành chung quanh các tàu sân bay Yorktown, Intrepid, Independence và Langley, Alaska một lần nữa đảm trách nhiệm vụ bảo vệ các tàu sân bay. Vẫn như trước đây, vai trò chính của nó là phòng thủ chống lại mọi cuộc tấn công từ trên không hay trên mặt biển.

Theo kế hoạch tác chiến được vạch ra, Lực lượng Đặc nhiệm 58 khởi hành từ Ulithi vào ngày 14 tháng 3 hướng lên phía Tây Bắc từ quần đảo Caroline. Được tiếp nhiên liệu trên biển trong ngày 16 tháng 3, lực lượng này đi đến một điểm ở về phía Đông Nam Kyūshū vào sáng sớm ngày 18 tháng 3. Trong ngày hôm đó, máy bay của Đội Đặc nhiệm 58.4 đã càn quét qua các sân bay Nhật Bản tại Usa, Ōita và Saeki, hợp cùng lực lượng của các đội đặc nhiệm 58.1, 58.2 và 58.3 trong việc tiêu diệt 107 máy bay đối phương trên mặt đất và bắn rơi 77 trong tổng số 142 máy bay tham gia không chiến bên trên khu vực mục tiêu.

Alaska đối đầu cùng đối phương lần đầu tiên vào ngày 18 tháng 3 khi quân Nhật mở cuộc không kích nhắm vào lực lượng đặc nhiệm. Bản thân nó đã bắn rơi hai máy bay đối phương: một chiếc máy bay cảm tử kamikaze Yokosuka P1Y "Frances" đang trên đường lao đến Intrepid, cùng một chiếc Yokosuka D4Y "Judy" bị bắn trúng vào khoảng 13 giờ 15 phút.

Bảo vệ Franklin
Nhật Bản dốc toàn lực ra tấn công vào ngày 19 tháng 3, và chúng bắt gặp Đội Đặc nhiệm 58.2 ở cách 32 km (20 dặm) về phía Bắc so với các đội khác của Lực lượng đặc nhiệm 58. Vào khoảng 07 giờ 08 phút, Franklin bị đánh trúng hai quả bom; và Wasp cũng là nạn nhân của những quả bom Nhật. Bên trên Alaska, mọi người đang chứng kiến diễn biến của trận đánh đều ghi nhận được ánh chớp, rồi nối tiếp bởi những cuộn khói dày đặc từ từ bốc lên, chứng tỏ chiếc tàu sân bay đã bị đánh trúng. Ít lâu sau, liên lạc vô tuyến xác nhận việc Franklin là nạn nhân của đợt tấn công của Nhật.

Đơn vị Đặc nhiệm 58.2.9, một lực lượng giải cứu, được nhanh chóng thành lập để hộ tống chiếc Franklin bị hư hại. Bao gồm Alaska, chiếc Guam chị em với nó, tàu tuần dương hạng nặng Pittsburgh, tàu tuần dương hạng nhẹ Santa Fe và ba đội tàu khu trục, Đơn vị Đặc nhiệm 58.2.9 được lệnh tiến đến Guam với tốc độ nhanh nhất có thể.

Không có lực lượng Nhật nào được phát hiện trên đường đi cho đến xế trưa, khi một số máy bay xuất hiện ở chân trời. Cho dù đa số là những chiếc thủy phi cơ PB4Y không phát ra tín hiệu phân biệt bạn-thù, một chiếc "Judy" đã ẩn náu giữa chúng. Một dàn "hỏa lực chào" được dựng nên để phòng thủ đối với chiếc "Judy" nhưng nó thoát đi mà không bị thiệt hại, còn quả bom nó phóng ra trượt khỏi Franklin. Loạt đạn pháo 127 mm (5 inch) cuối cùng của Alaska trong trận này đã gây bỏng nhẹ cho một khẩu đội 40 mm kế cận; là những thương vong duy nhất mà chiếc tàu tuần dương lớn phải chịu trong suốt quảng đời phục vụ của nó.

Sáng hôm sau, Alaska đảm nhiệm vai trò chỉ đạo tuần tra chiến đấu trên không, và kiểm soát ba tốp máy bay tiêm kích xuất phát từ tàu sân bay Hancock. Trong khi các tốp này còn đang ở vị trí trực chiến chờ đến lúc được thay phiên, radar của Alaska bắt được tín hiệu một chiếc máy bay đơn độc ở cách 56 km (35 dặm) lúc 11 giờ 43 phút. Đến 11 giờ 49 phút, các máy bay tiêm kích bắn rơi một chiếc Kawasaki Ki-45 "Nick" ở khoảng cách 31 km (19 dặm). Đến ngày 22 tháng 3, phần việc của Alaska trong cuộc hộ tống chiếc Franklin bị hư hại đã hoàn tất, và nó lại gia nhập Đội Đặc nhiệm 58.4, được tiếp nhiên liệu cùng ngày hôm đó từ tàu chở dầu Chicopee.

Okinawa
Trong vài ngày tiếp theo sau, các cuộc không kích xuống Okinawa vẫn tiếp tục được tiến hành, chuẩn bị cho cuộc đổ bộ đã được ấn định trước vào ngày Chủ nhật Phục Sinh, 1 tháng 4 năm 1945. Alaska tiếp tục hỗ trợ các tàu sân bay tung ra các cuộc không kích cho đến khi được tách ra vào ngày 27 tháng 3 để thực hiện nhiệm vụ bắn pháo xuống Minami Daito Shimo, một hòn đảo tí hon ở cách 257 km (160 dặm) về phía Đông Okinawa. Đơn vị Đặc nhiệm 58.4.9 của nó còn bao gồm Guam, các tàu tuần dương hạng nhẹ San Diego và Flint cùng Hải đội Khu trục 47. Nhận được lệnh tiến hành bắn phá trên đường đi đến khu vực tiếp nhiên liệu, Alaska và Guam cùng các tàu hộ tống di chuyển về phía Tây hòn đảo theo hướng Bắc-Nam; và từ 22 giờ 45 phút ngày 27 tháng 3 đến 00 giờ 30 phút ngày 28 tháng 3, dàn pháo chính của Alaska đã dội 45 quả đạn pháo công phá lên bờ, trong khi các khẩu đội 127 mm (5 inch) nả thêm 352 quả đạn khác. Không có bất kỳ sự kháng cự nào từ trên bờ, và quan sát viên trên Alaska ghi nhận "các đám cháy tương ứng" trên đảo.

Tái gia nhập Đội Đặc nhiệm 58.4 tại điểm hẹn tiếp nhiên liệu, Alaska cho chuyển những người bị thương từ chiếc Franklin sang tàu chở dầu Tomahawk trong khi đang được tiếp nhiên liệu từ nó. Sau đó nó tiếp tục nhiệm vụ hộ tống các tàu sân bay nhanh khi chúng thực hiện các hoạt động hỗ trợ cho việc tập trung lực lượng và đổ bộ lên Okinawa, sẵn sàng đánh trả các cuộc không kích của đối phương. Cuộc đổ bộ được tiến hành như dự tính vào ngày 1 tháng 4, và các hoạt động của nó trong những ngày tiếp theo là nhằm hỗ trợ cho lực lượng đổ bộ. Ngày 7 tháng 4, một lực lượng tàu nổi Nhật Bản đã di chuyển qua biển Đông Trung Quốc hướng về phía Okinawa để ngăn chặn cuộc đổ bộ; chúng bị đánh bại bởi một cuộc không kích lớn lao từ các tàu sân bay bay nhanh thuộc lực lượng đặc nhiệm dưới quyền Phó Đô đốc Marc Mitscher, vốn đã đánh chìm chiếc thiết giáp hạm khổng lồ Yamato, một tàu tuần dương và bốn tàu khu trục.

Hoạt động ngoài khơi Okinawa và Kyūshū, Alaska sử dụng hỏa lực hùng hậu của mình bảo vệ các tàu sân bay nhanh trong khi chúng hàng ngày tung ra các đợt máy bay F6F Hellcat và F4U Corsair nhắm vào các sân bay đối phương, các tàu bè và căn cứ trên bờ. Trong đêm 11 tháng 4, chiếc tàu tuần dương lớn đã trợ giúp vào việc bắn rơi một máy bay Nhật Bản; bản thân nó cũng bắn rơi một chiếc khác bởi chính mình, được cho có thể là một kiểu tên lửa cảm tử có người lái "Ohka" trong đêm 11-12 tháng 4.

Bốn ngày sau đó, vào ngày 16 tháng 4, hỏa lực phòng không của Alaska bắn rơi một chiếc có thể là một "Judy" và hai chiếc Mitsubishi A6M Zero, và con tàu cũng đã giúp đỡ vào việc bắn rơi ba máy bay đối phương khác. Tuy nhiên, cùng ngày hôm đó, một máy bay đối phương đã tìm cách đi qua được hàng rào phòng thủ của Alaska để đâm vào Intrepid. Dù sao, đêm hôm đó, hỏa lực phòng không của chiếc tàu tuần dương đã đóng vai trò chính trong việc đánh đuổi một kẻ rình mò đơn độc tìm cách xâm nhập đội hình. Trong đêm 21-22 tháng 4, một lần nữa Alaska ngăn chặn một máy bay đối phương tìm cách tấn công đội đặc nhiệm bằng hỏa lực phòng không. Vào đêm 29-30 tháng 4, vào cuối giai đoạn hoạt động ngoài biển cùng các tàu sân bay nhanh, hai lần Alaska đã đánh đuổi các toán máy bay tấn công Nhật Bản.

Các hoạt động cuối cùng trong chiến tranh
Alaska thả neo tại Ulithi vào ngày 14 tháng 5, kết thúc một đợt hoạt động căng thẳng kéo dài gần hai tháng. Mười ngày sau đó, sau khi được nghỉ ngơi và tiếp liệu, chiếc tàu tuần dương trở thành một bộ phận của Đệ Tam hạm đội, thuộc Đội Đặc nhiệm 38.4 cùng với những thành viên mới gia nhập: thiết giáp hạm Iowa và tàu sân bay Ticonderoga. Trong hai tuần lễ tiếp theo, một lần nữa Alaska lại hộ tống một bộ phận của lực lượng đặc nhiệm tàu sân bay nhanh, tiến hành cuộc bắn pháo bờ biển lần thứ hai của nó, khi vào ngày 9 tháng 6, nó cùng với Guam dội pháo xuống đảo Okino Daito Shima còn do Nhật Bản chiếm giữ, về phía Nam Minami Daito Shimo, vốn đã được hai chiếc tàu sân bay lớn ghé thăm vào cuối tháng 3, và được ghi nhận có khác cơ sở radar của đối phương được bố trí tại đây.

Sau đó, đội đặc nhiệm di chuyển về phía Tây Nam hướng đến vịnh San Pedro ở Leyte, đến nơi vào trưa ngày 13 tháng 6 năm 1945. Nó trải qua một tháng trong vịnh Leyte sau đó; một giai đoạn "nghỉ ngơi, tiếp liệu và bảo trì" trước khi Alaska lại lên đường vào ngày 13 tháng 7, lần này là trong thành phần của Lực lượng Đặc nhiệm 95 vừa mới được thành lập. Đi đến vịnh Buckner tại Okinawa vào ngày 16 tháng 7, Lực lượng Đặc nhiệm 95 được tiếp nhiên liệu tại đây và lên đường vào ngày hôm sau, hướng đến bờ biển Trung Quốc rồi sau đó đột nhập vào biển Đông Trung Quốc, khu vực từng là nơi săn mồi của máy bay và tàu ngầm Mỹ, nhưng chưa từng có mặt một lực lượng tàu nổi Đồng Minh nào kể từ sau trận Trân Châu Cảng.

Mặc dù những người vạch kế hoạch cho cuộc càn quét dự đoán có những sự kháng cự, chúng đã không xảy ra. Alaska, Guam và các tàu hộ tống khống chế cả khu vực, chỉ bắt gặp các thuyền đánh cá Trung Quốc. Máy bay đối phương nhiều lần được tung ra chống lại lực lượng đặc nhiệm đều là mục tiêu của lực lượng tuần tra chiến đấu trên không. Hoạt động từ vịnh Buckner, Alaska tham gia ba đợt càn quét tại vùng biển này, và đã chứng kiến hiệu quả của việc phong tỏa cấm vận Nhật Bản: không hề thấy bất cứ tàu bè Nhật Bản nào trong suốt chiến dịch. Nhận xét của chỉ huy trưởng chiếc Guam, Đại tá Hải quân Leland P. Lovette: "Chúng tôi chuẩn bị đối phó với một tổ ong vò vẽ, và kết thúc ở một cánh đồng toàn bướm; nhưng chúng tôi đã chứng tỏ được chính mình, và biển Đông Trung Quốc thuộc về chúng tôi, có thể làm bất cứ điều gì theo ý mình."

Vịnh Buckner tỏ ra có nhiều thách thức hơn so với các đợt càn quét. Ngay cả những ngày sau cùng của cuộc chiến tranh vẫn còn có những yếu tố nguy hiểm: vào ngày 12 tháng 8 một máy bay ném bom-ngư lôi Nhật Bản đã đánh trúng thiết giáp hạm Pennsylvania, cạnh nơi thả neo của Alaska. Trong những ngày tiếp theo, những chuyến ra đi vào ban đêm được thực hiện để tránh những kẻ tự sát cuối cùng, cho đến khi chiến tranh chấm dứt vào giữa tháng 8.

Hoạt động sau chiến tranh
Tuy nhiên, vẫn còn những việc cần làm. Ngày 30 tháng 8, Alaska khởi hành từ Okinawa trong thành phần lực lượng chiếm đóng của Đệ Thất hạm đội, và sau khi tham gia vào việc "biểu dương lực lượng" tại Hoàng Hải và vịnh Chihli, đã đi đến Jinsen (ngày nay là Inchon) tại Triều Tiên vào ngày 8 tháng 9 năm 1945. Alaska đã hỗ trợ cho việc đổ bộ lực lượng chiếm đóng Lục quân lên Jinsen, và đã ở lại cảng này cho đến ngày 26 tháng 9, khi nó lên đường đi Thanh Đảo, Trung Quốc, đến nơi vào ngày hôm sau. Nó chuyển sang thả neo bên ngoài lối vào cảng vào ngày 11 tháng 10 để hỗ trợ cho việc đổ bộ Sư đoàn 6 Thủy quân Lục chiến chiến đóng hải cảng trọng yếu phía Bắc Trung Quốc này, và tiếp tục ở lại Thanh Đảo cho đến ngày 13 tháng 11, khi nó lên đường quay lại Jinsen, nhận lên tàu các cựu chiến binh quay trở về nhà như một phần của Chiến dịch Magic Carpet. Lên đường hướng về Hoa Kỳ vào ngày 14 tháng 11, Alaska dừng một chặng ngắn tại Trân Châu Cảng trước khi tiếp tục đi đến San Francisco.

Tiếp tục hướng đến kênh đào Panama, và hoàn tất việc vượt qua kênh đào vào ngày 13 tháng 12 năm 1945, Alaska đi đến Xưởng hải quân Boston vào ngày 18 tháng 12. Tại đây nó được cho chuẩn bị để được ngừng hoạt động. Rời Boston ngày 1 tháng 2 năm 1946, nó được chỉ định chỗ neo đậu thường trực tại Bayonne, New Jersey, và đến nơi ngày hôm sau. Được đưa về lực lượng dự bị tại Bayonne vào ngày 13 tháng 8 năm 1946, Alaska cuối cùng được cho ngừng hoạt động vào ngày 17 tháng 2 năm 1947.

Chiếc tàu tuần dương lớn không bao giờ quay trở lại hoạt động thường trực. Tên của nó được rút khỏi danh sách Đăng bạ Hải quân vào ngày 1 tháng 6 năm 1960, Alaska được bán vào ngày 30 tháng 6 năm 1960 cho chi nhánh Lipsett Division của Luria Brothers tại New York để được tháo dỡ.

Những đề nghị cải biến
Vào năm 1958, Văn phòng Tàu chiến chuẩn bị hai nghiên cứu khả thi để cân nhắc xem Alaska và Guam có phù hợp để cải biến thành những tàu tuần dương trang bị tên lửa điều khiển hay không. Nghiên cứu thứ nhất đề nghị tháo bỏ toàn bộ các khẩu pháo thay thế bằng bốn hệ thống tên lửa khác nhau. Phương án này được cho là quá tốn kém với chi phí lên đến 160 triệu Đô-la mỗi chiếc, nên một nghiên cứu thứ hai được tiến hành. Giải pháp này giữ lại các tháp pháp phía trước: hai tháp pháo 305 mm (12 inch) ba nòng v̀a ba tháp pháo 127 mm (5 inch) nòng đôi, chỉ bổ sung các vũ khí tên lửa phía sau. Phương án này cũng tốn kém 82 triệu Đô-la, nên cũng bị bác bỏ.

Alaska được tặng thưởng ba Ngôi sao Chiến đấu do thành tích hoạt động trong Thế Chiến II. Từng phục vụ trên chiếc tàu tuần dương trong thời chiến là một sĩ quan mới ra trường, mà sau này sẽ là phi hành gia Wally Schirra.

Xem thêm
Danh sách tàu chiến trong Thế Chiến II
Thiết giáp hạm bỏ túi

Tham khảo

Ghi chú

Chú thích

Thư mục

 Google books link
 Google Books link

 Google Books link

 Google books link
 Google Books link
 Google books link
 Google books link, though no preview available.
 Google Books link

Liên kết ngoài
 Alaska website
 Navy photographs of Alaska (CB-1)
 Alaska class Large Cruisers From U.S. Office of Naval Intelligence recognition manual ONI 200, Issued 1 tháng 7 năm 1950

Lớp tàu tuần dương Alaska
Tàu tuần dương của Hải quân Hoa Kỳ
Tàu tuần dương trong Thế Chiến II


title: Từ Độ

text:
Từ Độ (chữ Hán: 徐度, 509 – 568), tên tự là Hiếu Tiết, người An Lục, Hồ Bắc, tướng lĩnh nhà Trần thời Nam Bắc triều trong lịch sử Trung Quốc.

Thời nhà Lương

Trước loạn Hầu Cảnh
Gia tộc của Từ Độ nhiều đời sinh sống ở Kiến Khang. Từ nhỏ ông đã tỏ ra lỗi lạc, không câu nệ tiểu tiết. Khi lớn, ông có tướng mạo khôi vĩ, ham thích uống rượu đánh bạc. Ông thường sai những đứa trẻ theo hầu làm việc cho kẻ bán rượu.

Thủy Hưng nội sử Tiêu Giới nhà Lương đến quận, Từ Độ đi theo, được lĩnh sĩ tốt, đánh các sơn động, nhờ kiêu dũng mà nổi danh. Trần Bá Tiên đánh Giao Chỉ, dùng hậu lễ vời đến, ông nhận lời.

Trong loạn Hầu Cảnh
Trong loạn Hầu Cảnh, Trần Bá Tiên đánh Quảng Châu, bình Thái Lộ Dưỡng, phá Lý Thiên Sĩ, kế hoạch phần nhiều là của Từ Độ. Ông kiêm quản binh giáp, mỗi lần ra trận đều lập công.

Từ Độ đưa quân quay về Bạch Mao loan, được Lương Nguyên Đế phong làm Ninh Sóc tướng quân, Hợp Châu thứ sử.

Sau loạn Hầu Cảnh
Sau loạn Hầu Cảnh, triều đình xét lại những chiến công trước sau, gia chức cho ông làm Thông trực tán kỵ thường thị, phong tước Quảng Đức huyện hầu, thực ấp 500 hộ. Sau đó lại dời sang làm Tán kỵ thường thị.

Khi Trần Bá Tiên giữ Chu Phương, lấy Độ làm Tín Vũ tướng quân, Lan Lăng thái thú. Con trai Bá Tiên là Trần Xương đến Kinh Châu, Từ Độ lĩnh quân đi theo. Giữa đường, nghe tin Giang Lăng bị quân Tây Ngụy chiếm mất, họ quay về.

Khi Trần Bá Tiên tập kích Vương Tăng Biện, Từ Độ cùng Hầu An Đô nắm thủy quân.

Năm Thiệu Thái đầu tiên (555) nhà Lương, Trần Bá Tiên tiến về phía đông thảo phạt Đỗ Kham, mời Lương Kính Đế dời ra Kinh Khẩu, lấy Từ Độ lĩnh quân túc vệ và coi sóc mọi việc trong phủ đệ của mình. Từ Tự Huy, Nhậm Ước biết tin, đưa quân đến đánh, Bá Tiên cùng Kính Đế quay về kinh sư.

Khi ấy Từ – Nhậm ở thành Thạch Đầu, trên đường Nam lộ là nơi chợ búa có nhiều dân cư, cách đài thành không xa. Trần Bá Tiên sợ quân địch lấy được chỗ ấy, bèn sai Từ Độ đến giữ chùa Dã Thành, đắp lũy ngăn đường. Từ – Nhậm đưa quân đến đánh, không thắng được. Bá Tiên đi cứu, đánh cho quân địch đại bại.

Năm sau, Từ Tự Huy đưa quân Bắc Tề vào cướp Tế Giang, Từ Độ theo quân phá địch ở đàn Bắc Giao. Ông nhờ công được phong làm Tín Uy tướng quân, Dĩnh Châu thứ sử, kiêm lĩnh Ngô Hưng thái thú. Sau đó Từ Độ lại dời sang làm Hữu tướng quân, Lĩnh quân tướng quân, Từ Châu Duyên Giang chư quân sự, Trấn Bắc tướng quân, Nam Từ Châu thứ sử, cấp 1 bộ nhạc Cổ Xuy.

Khi Chu Văn Dục, Hầu An Đô và con trai của Từ Độ là Kính Thành thảo phạt Vương Lâm thất bại, đều bị bắt sống, Trần Bá Tiên bèn lấy ông làm Tiền quân đô đốc, đóng quân ở Nam Lăng.

Thời nhà Trần
Trần Văn Đế lên ngôi, Từ Độ dời sang làm Thị trung, Trung phủ quân tướng quân, Khai phủ Nghi đồng tam tư, tiến tước làm công. Ông chưa nhận chức, đã ra làm Sứ trì tiết, Tán kỵ thường thị, Trấn Đông tướng quân, Ngô Quận thái thú, Năm Thiên Gia đầu tiên (560), ông được tăng thực ấp thêm 1000 hộ.

Nhờ bình Vương Lâm có công, Từ Độ được đổi phong làm Tương Đông quận công, thực ấp 4000 hộ. Năm Thiên Gia thứ 2 (561), ông chuyển sang làm Thị trung, Trung quân tướng quân. Từ Độ ra làm Sứ trì tiết, đô đốc Hội Kê, Đông Dương, Lâm Hải, Vĩnh Gia, Tân An, Tân Trữ, Tín An, Tấn An, Kiến An 9 quận chư quân sự, Trấn Đông tướng quân, Hội Kê thái thú. Ông chưa lên đường thì Thái úy Hầu Thiến đã mất ở Tương Châu. Triều đình bèn lấy Từ Độ thay Hầu Thiến làm đô đốc Tương, Nguyên, Vũ, Ba, Dĩnh, Quế 6 châu chư quân sự, Trấn Nam tướng quân, Tương Châu thứ sử. Về sau, ông lại chuyển về làm Thị trung, Trung quân đại tướng quân, Nghi đồng, Cổ xuy như trước.

Khi Trần Văn Đế băng, Từ Độ được dự vào hàng Cố mệnh đại thần, đem theo 50 người giáp trượng đầy đủ vào giữ trong điện tỉnh. Trần Phế Đế lên ngôi, ông được tiến vị làm Tư không.

Hoa Kiểu ở Tương Châu làm phản, đưa thủy quân xuống Độn Khẩu, cùng quân triều đình đối địch. Triều đình lấy Từ Độ làm Sứ trì tiết, Xa kỵ tướng quân, Tổng đốc bộ quân, từ quận An Thành theo đường núi ra Tương Đông, tập kích Tương Châu, bắt sạch người nhà của phản quân rồi trở về.

Năm Quang Đại thứ 2 (568), Từ Độ qua đời, hưởng thọ 60 tuổi. Triều đình truy tặng ông làm Thái úy, ban cho 20 thanh kiếm, thụy là Trung Túc. Năm Thái Kiến thứ 4 (572), ông được vào thờ trong miếu đình của Trần Vũ Đế.

Con trai của ông là Từ Kính Thành kế thừa tước vị.

Trước tác
Tác phẩm duy nhất của Từ Độ là Khước tảo biên, ghi chép điển chương chế độ, dật sự nhân vật đời Lưu Tống. Bản gần nhất được ấn hành vào năm 1936, bởi Nhà xuất bản Thương Vụ Ấn Thư Quán.

Xem thêm
 Trần Bá Tiên
 Hầu Cảnh

Tham khảo

 Trần thư

Tướng nhà Trần (Trung Quốc)
Người Hồ Bắc
Sinh năm 509
Mất năm 568
Tướng nhà Lương


title: Leptispa miyamotoi

text:
Leptispa miyamotoi là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Kimoto miêu tả khoa học năm 1957.

Chú thích

Tham khảo

Leptispa


title: Osmia nigroscopula

text:
Osmia nigroscopula là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Wu mô tả khoa học năm 1982.

Chú thích

Tham khảo

Osmia
Động vật được mô tả năm 1982


title: 8054 Brentano

text:
8054 Brentano (4581 P-L) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 24 tháng 9 năm 1960 bởi Cornelis Johannes van Houten, Ingrid van Houten-Groeneveld và Tom Gehrels ở Đài thiên văn Palomar.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 8054 Brentano

008054
Được phát hiện bởi Cornelis Johannes van Houten
Được phát hiện bởi Ingrid van Houten-Groeneveld
Được phát hiện bởi Tom Gehrels
4581
Tiểu hành tinh được đặt tên
008054
19600924


title: 1498 Lahti

text:
1498 Lahti (1938 SK1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 16 tháng 9 năm 1938 bởi Y. Vaisala ở Turku.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1938


title: Vinassan

text:
Vinassan là một xã của Pháp, nằm ở tỉnh Aude trong vùng Occitanie.

Người dân địa phương trong tiếng Pháp gọi là Vinassanais.

Hành chính

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Vinassan trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
 Vinassan trên trang mạng của Quid
 Vị trí của Vinassan trên bản đồ Pháp và các xã giáp ranh
 Plan de Vinassan sur Mapquest
 Trang mạng chính thức Vinassan

Vinassan


title: Obtusella lata

text:
Obtusella lata là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Rissoidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Obtusella


title: Orimarga coracina

text:
Orimarga coracina là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Orimarga
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Tipula argentosigna

text:
Tipula argentosigna là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Indomalaya.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: USS Birmingham

text:
Ba tàu chiến của Hải quân Hoa Kỳ từng được đặt cái tên USS Birmingham, theo tên thành phố Birmingham thuộc tiểu bang Alabama:

 USS Birmingham (CL-2) là một tàu tuần dương hạng nhẹ phục vụ từ năm 1908 đến năm 1923
 USS Birmingham (CL-62) là một tàu tuần dương hạng nhẹ thuộc lớp Cleveland hạ thủy năm 1943 và ngừng hoạt động năm 1946
 USS Birmingham (SSN-695) là một tàu ngầm tấn công chạy năng lượng hạt nhân thuộc lớp Los Angeles phục vụ từ năm 1978 đến năm 1997

Tên gọi tàu chiến Hải quân Hoa Kỳ


title: La Alberca de Záncara

text:
La Alberca de Záncara là một đô thị trong tỉnh Cuenca, cộng đồng tự trị Castile-La Mancha Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 1050 người với mật độ người/km². Đô thị này có cự ly 87,7 km so với tỉnh lỵ Cuenca.

Tham khảo

Đô thị ở Cuenca


title: Giang Bắc (định hướng)

text:
Giang Bắc có thể là:

 Vùng Giang Bắc phía bắc Trường Giang thuộc Trung Quốc.
 Giang Bắc, một quận thuộc địa cấp thị Ninh Ba, Chiết Giang, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa
 Giang Bắc, một quận thuộc thành phố Trùng Khánh, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa
 Phiên âm Hán Việt của Gangbuk-gu, một quận của thủ đô Seoul, Hàn Quốc


title: Katzenthal

text:
Katzenthal là một xã ở tỉnh Haut-Rhin trong vùng Grand Est ở đông bắc Pháp. Xã này có diện tích 3,5 km², dân số năm 1999 là 549 người. Khu vực này có độ cao 280 mét trên mực nước biển.

Xem thêm
Thị trấn của tỉnh Haut-Rhin

Tham khảo
INSEE

Xã của Haut-Rhin


title: Gonomyia bougainvilleae

text:
Gonomyia bougainvilleae là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Gonomyia
Limoniidae ở vùng Australasia


title: (79846) 1998 XS2

text:
{{DISPLAYTITLE:(79846) 1998 XS2}}

(79846) 1998 XS2 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 7 tháng 12 năm 1998.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 79001–80000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1998
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: 16494 Oka

text:
16494 Oka là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 1951.2591719 ngày (5.34 năm).

Nó được phát hiện ngày 22 tháng 9 năm 1990.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1990


title: Vĩnh An, Cao Hùng

text:
Vĩnh An () là một khu (quận) của thành phố Cao Hùng, Trung Hoa Dân Quốc (Đài Loan). Trên địa bàn quận có nhà máy điện Hưng Đạt, một trong những nguồn cung cấp điện năng quan trọng của miền nam Đài Loan. Vĩnh An có diện tích 22,6141 km², dân số vào tháng 8 năm 2011 là 14.159 người thuộc 5.829 hộ gia đình, mật độ cư trú đạt 626,1 người/km².

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang thông tin chính thức

Cao Hùng


title: Stosicia

text:
Stosicia là một chi ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Rissoidae.

Các loài
Các loài trong chi Stosicia gồm có:

 Stosicia aberrans (C. B. Adams, 1850)
 Stosicia fernandezgarcesi Espinosa & Ortea, 2002
 Stosicia garciai Rolán, Férnández-Garcés & Lee, 2009
 Stosicia houbricki Sleurs, 1996

Chú thích

Tham khảo

Rissoidae


title: Nombrevilla

text:
Nombrevilla là một đô thị ở tỉnh Zaragoza, Aragon, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 của Viện thống kê Tây Ban Nha (INE), đô thị này có dân số là 50 người. Diện tích đô thị này là 17 ki-lô-mét vuông.Đô thị này nằm ở độ cao 907 m trên mực nước biển.
Đô thị này cách thủ phủ Zaragoza 80 km.

Tham khảo

Đô thị ở Zaragoza


title: Học viện Kỹ thuật ứng dụng Thượng Hải

text:
Học viện Kỹ thuật ứng dụng Thượng Hải (tiếng Hoa: 上海应用技术学院) là một trường đại học tư thục thành lập năm 2000 tại Thượng Hải, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa Học viện Công nghệ Thượng Hải đã được thành lập thông qua việc sáp nhập 3 viện vốn đã có lịch sử 50 năm theo ủy nhiệm của Bộ Giáo dục Trung Quốc tháng 4 năm 2000. Học viện Công nghệ Thượng Hải nằm ở phía tây nam của Thượng Hải, gần khu công nghệ cao Hejing. Số lượng sinh viên hiện tại đang theo học ở đây khoảng hơn 11.000, đội ngũ cán bộ của học viện này khoảng 1800 người, trong đó có 600 giảng viên toàn thời gian. Học viện này hiện đang có các mối quan hệ hợp tác đào tạo và nghiên cứu với các trường đại học tại các quốc gia như Đức, Mỹ, Úc, Canada, Anh quốc, Pháp, New Zealand, Nhật Bản.trên cơ sở Trường cao đẳng công nghệ.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Website chính thức

Trường đại học và cao đẳng ở Thượng Hải


title: Cacosternum platys

text:
The Flat Caco, Flat Dainty Frog, hoặc Cacosternum platys (tên tiếng Anh: Smooth Dainty Frog) là một loài ếch trong họ Petropedetidae. Chúng là loài đặc hữu của Nam Phi.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là thảm cây bụi kiểu Địa Trung Hải, đồng cỏ nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng ngập nước hoặc lụt theo mùa, sông có nước theo mùa, đầm nước ngọt có nước theo mùa, đất canh tác, vùng đồng cỏ, vườn nông thôn, các vùng đô thị, ao, đất có tưới tiêu, kênh đào và mương rãnh, và thảm thực vật di thực.

Tham khảo

 Scott, E. & Minter, L. 2004. Cacosternum platys. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Liên kết ngoài

Cacosternum
Động vật lưỡng cư Nam Phi


title: Niederhausen

text:
Niederhausen là một đô thị thuộc huyện Bad Kreuznach trong bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị Niederhausen có diện tích 5,31 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 576 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Bad Kreuznach


title: Salvethymus svetovidovi

text:
Salvethymus svetovidovi là một loài cá hồi. Nó là loài bản địa hồ Elgygytgyn ở Chukotka, đông bắc Nga. Loài cá hồi có vây dài này là một loại biến thái khác thường của cá hồi chấm hồng; khi nó được mô tả khoa học lần đầu vào năm 1990, nó đã được đặt trong loài đơi của chi đơn loài Salvethymus. Nó có quan hệ gần gũi với các loài cá hồi chấm hồng trong chi Salvelinus, và có lẽ là một dòng dõi chị em của cá hồi chấm hồng bắc cực (Salvelinus alpinus).

Chú thích

Tham khảo

S
Cá Nga
Động vật đặc hữu Nga
Động vật được mô tả năm 1990


title: Acanthina monodon

text:
Acanthina monodon là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Acanthina


title: Xylocopa inquirenda

text:
Xylocopa inquirenda là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Vachal mô tả khoa học năm 1899.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ong bầu
Động vật được mô tả năm 1899


title: Rondo

text:
Thể rondo, hay thể Luân khúc, gồm có một chủ đề chính xen kẽ với những chủ đề nhỏ hơn. Chủ đề chính thông thường được chơi ở cung chính, những giai điệu khác nằm ở những cung tương phản.

Sơ đồ tiêu biểu:
A - B - A - C - A - B - A

Xem thêm

 Hành khúc Thổ Nhĩ Kỳ
 Waltz số 19 cung La thứ (Chopin)

Tham khảo

Đối xứng âm nhạc
Nhạc thể


title: Chianciano Terme

text:
Chianciano Terme là một đô thị ở tỉnh Siena trong vùng Toscana, có cự ly khoảng 90 km về phía đông nam của Florence và khoảng 50 km về phía đông nam của Siena.

Chianciano Terme giáp các đô thị: Chiusi, Montepulciano, Pienza, Sarteano.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức

Đô thị tỉnh Siena


title: Marajoarinha

text:
Marajoarinha là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1983 bởi Bechyne.

Các loài
Các loài trong chi này gồm:
 Marajoarinha obidosensis Bechyne, 1983
 Marajoarinha striola (Bechyne & Bechyne, 1961)

Chú thích

Tham khảo

Họ Ánh kim


title: Khu chế xuất

text:
Khu chế xuất là khu công nghiệp đặc biệt chỉ dành cho việc sản xuất, chế biến những sản phẩm để xuất khẩu ra nước ngoài hoặc dành cho các loại doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực dịch vụ liên quan đến hoạt động xuất-nhập khẩu tại khu vực đó với các ưu đãi về các mức thuế xuất-nhập khẩu hay các ưu đãi về giá cả thuê mướn mặt bằng sản xuất, thuế thu nhập cũng như cắt giảm tối thiểu các thủ tục hành chính. Khu chế xuất có vị trí, ranh giới được xác định từ trước, có các cơ sở hạ tầng như điện, nước, đường giao thông nội khu sẵn có và không có dân cư sinh sống. Điều hành, quản lý hoạt động chung của khu chế xuất thường do một Ban quản lý khu chế xuất điều hành.

Mục tiêu
Mục đích chính của nó là để nâng cao kim ngạch xuất khẩu của các nước đang phát triên, bù đắp bớt một phần thâm hụt trong cán cân thanh toán. Nó còn có mục đích là thu hút vốn đầu tư nhằm giải quyết công ăn việc làm cho lực lượng lao động còn khá dồi dào vào các ngành nghề với định hướng xuất khẩu.

Quản lý xuất-nhập khẩu
Quan hệ trao đổi hàng hoá giữa các doanh nghiệp ngoài khu chế xuất với các doanh nghiệp chế xuất được coi là quan hệ xuất khẩu-nhập khẩu, nên phải thực hiện các quy định của pháp luật về xuất khẩu- nhập khẩu hàng hoá nói chung và phải khai báo, làm thủ tục hải quan.

Khu chế xuất và khu kinh tế mở
Ở nhiều khía cạnh, các khu chế xuất gần giống như các khu kinh tế mở, do đều là các ưu đãi nhất định nhằm mục tiêu phát triển kinh tế của quốc gia. Tuy nhiên, chúng không hoàn toàn giống nhau như nhiều người vẫn lầm tưởng. Khu chế xuất nhằm mục tiêu chính là xuất khẩu, trong khi khu kinh tế mở không những nhằm mục tiêu xuất khẩu mà còn tạo các điều kiện ưu đãi cho các doanh nghiệp với định hướng vào thị trường nội địa. Nói chung, các khu kinh tế mở thường hay được lập ra tại các khu vực ít thuận lợi nhất nhằm mở mang, phát triển kinh tế tại khu vực đó, còn các khu chế xuất thường nằm tại các khu vực thuận tiện cho xuất-nhập khẩu, tức là gần với cảng hàng không hay cảng biển.

Hiện tại
Năm 2002 có khoảng 43 triệu người làm việc trong khoảng 3.000 khu chế xuất tại 116 quốc gia và vùng lãnh thổ. Các mặt hàng chủ lực trong các khu chế xuất hiện nay là quần áo, giày dép, đồ điện tử và đồ chơi.

Xem thêm
Khu kinh tế mở
Kinh tế biên mậu
Khu mậu dịch tự do

Tham khảo

Liên kết ngoài
Khu chế xuất  tại trang của Hải quan Việt Nam

Thương mại quốc tế
Tổ chức ngành
Địa lý công nghiệp
Khu công nghiệp
Chính sách thương mại


title: Đá Sác Lốt

text:
Đá Sác Lốt là một rạn san hô thuộc cụm An Bang (cụm Thám Hiểm) của quần đảo Trường Sa. Đá này nằm cách đá Hoa Lau 29 hải lý (53,7 km) về phía nam-tây nam.

Đá Sác Lốt là đối tượng tranh chấp giữa Việt Nam, Đài Loan, Malaysia và Trung Quốc. Philippines chính thức không tuyên bố chủ quyền đối với đá này (xem thêm Nhóm đảo Kalayaan). Malaysia đã dựng một ngọn đèn hiệu tại nơi cao nhất của đá Sác Lốt.

 Tên gọi: đá Sác Lốt; tiếng Anh: Royal Charlotte Reef; tiếng Mã Lai: Terumbu Samarang Barat Besar; ; Hán-Việt: Hoàng Lộ tiêu.
 Đặc điểm: có chiều dài hơn 1 hải lý (khoảng 2 km). Có vài tảng đá cao từ 0,6 đến 1,2 m nằm ở gần mặt đông nam và một số hòn đá bị ngập sóng nằm ở mặt đông bắc.

Tham khảo

Weblinks

Sác Lốt


title: Limnephilus griseus

text:
Limnephilus griseus là một loài Trichoptera trong họ Limnephilidae.Loài này được tìm thấy ở miền Cổ bắc và miền Tân bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Cổ bắc
Limnephilus


title: Cidones

text:
Cidones là một đô thị ở tỉnh Soria, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số năm 2004 của Viện thống kê quốc gia Tây Ban Nha, đô thị này có dân số 357 người.

Tham khảo

Đô thị ở Soria


title: ParisTech

text:
Viện Khoa học và Công nghệ Paris (tiếng Pháp: Institut des sciences et technologies de Paris hay ParisTech; tiếng Anh Paris Institute of Technology) là một cơ sở giáo dục đào tạo công bậc đại học và trên đại học của Pháp có trụ sở tại Paris. ParisTech tập hợp mười hai trường lớn (grande école) chuyên đào tạo kỹ sư (ingénieur) tại Paris với mục đích tạo ra một trung tâm đào tạo đại học và nghiên cứu khoa học có tầm cỡ thế giới. 12 trường đại học thành viên của ParisTech đều là những trường đào tạo kỹ sư có danh tiếng bậc nhất của nước Pháp trên các lĩnh vực chuyên biệt.

Lịch sử
Năm 1991, chín trường lớn công có trụ sở tại Paris quyết định tập hợp lại thành một nhóm trường lấy tên Grandes écoles d'ingénieurs de Paris (Trường lớn đào tạo kỹ sư tại Paris) nhằm phối hợp đào tạo và nghiên cứu khoa học cũng như cạnh tranh được với các trường đại học đa ngành của Anh và Hoa Kỳ. Từ năm 1999, nhóm trường này đổi tên thành ParisTech và từ năm 2007 nhóm trường chính thức được công nhận vai trò như một cơ sở khoa học công của Pháp (établissement public de coopération scientifique - EPCS), trước đó ParisTech đã được công nhận là một trung tâm đào tạo và nghiên cứu bậc đại học và trên đại học (pôle de recherche et d'enseignement supérieur - PRES).

Cơ cấu
Mười hai trường đại học thành viên của ParisTech bao gồm:

 Trường cầu đường quốc gia Pháp (École nationale des ponts et chaussées - ENPC, hiện là École des Ponts ParisTech)
 Trường kỹ nghệ quốc gia Pháp (École nationale supérieure d'arts et métiers - ENSAM, hiện là Arts et Métiers ParisTech)
 Trường thống kê và quản lý kinh tế quốc gia Pháp (École nationale de la statistique et de l'administration économique - ENSAE, hiện là ENSAE ParisTech)
 Trường hóa học quốc gia Paris (École nationale supérieure de chimie de Paris - ENSCP, hiện là Chimie ParisTech)
 Trường mỏ quốc gia Paris (École nationale supérieure des mines de Paris - ENSMP, hiện là Mines ParisTech)
 Trường công nghệ tiên tiến quốc gia Pháp (École nationale supérieure de techniques avancées - ENSTA, hiện là ENSTA ParisTech)
 Trường viễn thông quốc gia Pháp (École nationale supérieure des télécommunications - ENST, hiện là TELECOM ParisTech)
 Trường Bách khoa Paris (École polytechnique - EP hay X)
 Trường Lý Hóa Công nghiệp Paris (École supérieure de physique et de chimie industrielles de la ville de Paris - ESPCI, hiện là ESPCI ParisTech)
 Học viện khoa học và công nghiệp đời sống, môi trường (Institut des sciences et industries du vivant et de l'environnement - AgroParisTech)
 Trường thương mại cao cấp Paris (Hautes études commerciales - HEC Paris).
 Trường quang học Pháp (École supérieure d'optique - SupOptique)

ParisTech có một ban điều hành chung với một chủ tịch (président) được bầu theo nhiệm kỳ ba năm, thành viên ban điều hành gồm đại diện các trường đại học cùng đại diện của giới giảng viên, nghiên cứu viên và sinh viên. Chủ tịch hiện tại của ParisTech là Cyrille Van Effenterre (được bầu từ tháng 4 năm 2007)..

Cơ sở đào tạo và nghiên cứu
Theo trang chủ của trường, cơ sở đào tạo và nghiên cứu của ParisTech hiện gồm 143 phòng thí nghiệm với 3.500 nghiên cứu viên-giảng viên và 2.400 nghiên cứu sinh. Theo bảng xếp hạng năm 2008 do Đại học Giao thông Thượng Hải thực hiện thì hai trường ESPCI ParisTech và Bách khoa Paris thành viên của ParisTech là hai trường đào tạo kỹ sư đứng thứ nhất và thứ hai của Pháp. Theo xếp hạng của Mines ParisTech (thành viên của ParisTech) thì ParisTech cũng có ba trường thành viên đứng hàng đầu nước Pháp là Bách khoa Paris, HEC Paris và Mines ParisTech.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Trang web chính thức của ParisTech

Đại học Paris
Giáo dục Paris


title: Melicope mucronulata

text:
Melicope mucronulata là một loài thực vật thuộc họ cam chanh, Rutaceae. Đây là loài đặc hữu của quần đảo Hawaii. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo

 World Conservation Monitoring Centre 1998. Melicope mucronulata. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 8 năm 2007.

Thực vật đặc hữu Hawaii
mucronulata


title: Riedlingen

text:
Riedlingen là một xã ở huyện Biberach ở bang Baden-Württemberg thuộc nước Đức. Đô thị này có diện tích 64,96 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2020 là 10.670 người.

Tham khảo


title: 8101 Yasue

text:
8101 Yasue (1993 XK1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 15 tháng 12 năm 1993 bởi T. Kobayashi ở Oizumi.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 8101 Yasue

Thiên thể phát hiện năm 1993
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Neohesperilla senta

text:
The Senta Skipper (Neohesperilla senta) là một loài bướm ngày thuộc họ Bướm nhảy. It is found across the tropical phía bắc of Úc, bao gồm Tây Úc, Bắc Úc và Queensland.

Sải cánh dài khoảng 25 mm.

Ấu trùng ăn Themeda triandra.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Australian Caterpillars

Neohesperilla


title: Hemicrepidius schneideri

text:
Hemicrepidius schneideri là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Kiesenwetter miêu tả khoa học năm 1878.

Chú thích

Tham khảo

Hemicrepidius


title: Jemari (J.K. Nagar Township)

text:
Jemari (J.K. Nagar Township) là một thị trấn thống kê (census town) của quận Barddhaman thuộc bang Tây Bengal, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Jemari (J.K. Nagar Township) có dân số 14.087 người. Phái nam chiếm 55% tổng số dân và phái nữ chiếm 45%. Jemari (J.K. Nagar Township) có tỷ lệ 62% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 71%, và tỷ lệ cho phái nữ là 51%. Tại Jemari (J.K. Nagar Township), 12% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang West Bengal


title: Palaeorhiza terrestris

text:
Palaeorhiza terrestris là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Hirashima mô tả khoa học năm 1982.

Chú thích

Tham khảo

Palaeorhiza
Động vật được mô tả năm 1982


title: Pico

text:
Pico có thể là:
Picô, tiền tố được viết liền trước một đơn vị đo lường quốc tế
Pico, Frosinone, một đô thị thuộc tỉnh Frosinone của Ý


title: Wernigerode (huyện)

text:
Wernigerode là một huyện cũ (Kreis) ở phía tây của Saxony-Anhalt, Đức. Các huyện giáp ranh (từ phía bắc theo chiều kim đồng hồ) là: Halberstadt, Quedlinburg, huyện Nordhausen ở Thüringen và huyện Goslar ở Hạ Saxony.

Địa lý
Huyện nằm ở phía cuối phía bắc của núi Harz. Đỉnh cao nhất ở Harz, The Brocken, nằm ở phía đông nam của huyện.

Huy hiệu

Thị xã và đô thị

Tham khảo

Huyện của bang Sachsen-Anhalt


title: Thaumastoptera stuckenbergi

text:
Thaumastoptera stuckenbergi là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Thaumastoptera
Limoniidae ở vùng Afrotropic


title: Eidolus

text:
Eidolus là một chi bọ cánh cứng trong họ
Elateridae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1857 bởi Candèze.

Các loài
Chi này có các loài:
 Eidolus linearis Candèze, 1857

Chú thích

Tham khảo

Agrypnini


title: Protoptila alumnorum

text:
Protoptila alumnorum là một loài Trichoptera trong họ Glossosomatidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Protoptila


title: Hexatoma goyazensis

text:
Hexatoma goyazensis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Hexatoma
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Saint-Ange-et-Torçay

text:
Saint-Ange-et-Torçay  là một xã của tỉnh Eure-et-Loir, thuộc vùng Centre-Val de Loire, miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Eure-et-Loir

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintangeettorcay