title: Người Tà Ôi

text:
Người Tà Ôi, gồm có 3 nhóm địa phương còn gọi là kan tua, Pa Cô, Ba Hi hay Pa Hi, là một dân tộc cư trú ở miền trung Việt Nam và nam Lào. Tại Việt Nam người Tà Ôi là một dân tộc trong số 54 dân tộc tại Việt Nam . Theo Điều tra dân số Việt Nam năm 2019 có 52.356 người , thuộc nhóm Tà Ôi Thượng (Upper Ta Oi) theo Joshua Project. Tại Lào theo Joshua Project năm 2019 có 48 ngàn người Tà Ôi Thượng (Upper Ta Oi), 22 ngàn người Tà Ôi Hạ (Lower Ta Oi). Người Tà Ôi nói tiếng Tà Ôi, một ngôn ngữ thuộc ngữ chi Ka Tu trong ngữ tộc Môn-Khmer, ngữ hệ Nam Á.

Dân số và phân bố

Tại Việt Nam
Tại Việt Nam, theo số liệu điều tra dân số năm 1999 thì người Tà Ôi có số dân khoảng 34.960 người sinh sống tập trung ở khu vực miền núi phía Tây miền trung Việt nam, trong địa phận các huyện A Lưới thuộc tỉnh Thừa Thiên-Huế và hai huyện Hướng Hóa và Đakrông thuộc tỉnh Quảng Trị. Theo ước tính của Ủy ban dân tộc Việt Nam thì dân số năm 2003 khoảng 38.946 người.

Theo Tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2019, người Tà Ôi ở Việt Nam có dân số 52.356 người, có mặt tại 39 trên tổng số 63 tỉnh, thành phố. Người Tà Ôi cư trú tập trung tại các tỉnh:
Thừa Thiên-Huế (34.967 người, chiếm 67,35% tổng số người Tà Ôi tại Việt Nam),
Quảng Trị (16.446 người, chiếm 31,81% tổng số người Tà Ôi tại Việt Nam), Đà Nẵng (237 người)...

Tại Lào
Tại Lào, theo ước tính của Ethnologue thì có khoảng 30.876 người Tà Ôi (Ethnologue ghi là theo điều tra dân số năm 1995 của Lào) sinh sống tại các mường (huyện) Sa Mouay, Ta Oy,... tỉnh Saravan, và mường Nong tỉnh Savannakhet.

Tổ chức cộng đồng
Làng người Tà Ôi theo truyền thống thường có một ngôi nhà công cộng kiểu nhà rông dựng giữa làng: có vùng lại chỉ có ngôi "nhà ma" dựng ngoài rìa khu gia cư để hội tụ dân làng khi có lễ hội và sinh hoạt chung.

Từng dòng họ người Tà Ôi có riêng tên gọi, có kiêng kỵ nhất định, có truyền thuyết lý giải về tên gọi và điều kiêng cữ ấy. Con cái đều lấy họ theo cha, chỉ con trai được thừa hưởng gia tài. Trưởng họ đóng vai trò quan trọng trong cả việc làng.

Người Tà Ôi trước đây làm rẫy là chính, gần đây ở một số nơi họ làm ruộng nước, có vườn cây ăn quả, đào ao thả cá.

Hôn nhân gia đình
Thanh niên nam nữ Tà Ôi tự do tìm hiểu nhau qua tục đi "sim" tình tự nơi chòi rẫy. Họ trao vật làm tin cho nhau, rồi nhà trai nhờ người mai mối. Sau lễ cưới, cô dâu trở thành người nhà chồng. Việc kết hôn giữa con trai cô với con gái cậu được khuyến khích, nhưng nếu trai họ A đã lấy vợ ở họ B, thì trai họ B không được làm rể họ A mà phải tìm vợ ở họ C.

Tục lệ ma chay

Người Tà Ôi có tục người chết được vài năm, dòng họ sẽ tổ chức cải táng, lúc này mới làm nhà mồ đẹp, trang trí công phu và dựng tượng quanh bờ rào mồ.

Văn hóa
Người Tà Ôi có nhiều tục ngữ, ca dao, câu đố, có nhiều truyện cổ kể các chủ đề phong phú: nguồn gốc tộc người, nguồn gốc dòng họ, cuộc đấu tranh giữa kẻ giàu với người nghào, giữa cái thiện với cái ác, tình yêu chung thủy v.v... Dân ca có các điệu Ka-lơi, Ba-boih, Rơin và đặc biệt là điệu Lum Tang Wai (Tiếng Lào: ລຳຕັ່ງຫວາຍ, Tiếng Thái: ลำตั่งหวาย,đọc là lăm tăng vải)
trữ tình. Chiêng, cồng, đàn, sáo, kèn, trống, khèn là những loại nhạc cụ thường gặp ở vùng của người Tà Ôi.

Nhà cửa
Nhà ở của người Tà Ôi là nhà sàn dài phổ biến tại nhiều vùng Trường Sơn - Tây Nguyên. Nhìn bề ngoài, nhà Tà Ôi kể cả nhà sàn và nhà đất đều có nó hình mai rùa và đều có "sừng" trang trí hình hai đầu chim cu tượng trưng cho tình yêu quê hương và tâm tính hiền hòa của dân tộc.

Tổ chức mặt bằng sinh hoạt của nhà ở thống nhất trong toàn dân tộc. Trung tâm của ngôi nhà là căn mong: nơi thờ tự, tiếp khách, hội họp chung của mọi thành viên trong nhà. Diện tích còn lại được ngăn thành từng buồng, chỗ ở và sinh hoạt của các gia đình. Thông thường thì các buồng được bố trí thành hai hàng theo chiều dọc. Ở giữa là hành lang dành để đi lại. Đến nay ở những nhà đất người ta vẫn duy trì bố cục bên trong nhà như vậy.

Trang phục
Cá tính tộc người không rõ nét, nổi bật mà có sự giao thoa của nhiều yếu tố văn hóa khác trên trang phục. Đồ trang sức bằng đồng, bạc, hạt cườm, xương là phổ biến. Tục cà răng, căng tai, xăm mình, để tóc lá bài trước trán đã phai nhạt đi.

 Trang phục nam: Nam giới đóng khố, mặc áo hoặc ở trần.
 Trang phục nữ: Phụ nữ có áo, váy, có nơi dùng loại váy dài kéo lên che ngực thay áo.

Nhà dài
Sau năm 1975 nhà nước Việt Nam có chủ trương xóa bỏ nhà dài, tách thành những hộ riêng biệt vì vậy cho tới nay nhà dài ở vùng người Tà Ôi không còn nữa. Vào năm 1973 khi chuyển cư về Việt Nam làng A Hươr có 3 ngôi nhà dài. Theo lời kể của những người trong làng: trước đây mỗi họ ở một ngôi nhà dài, những họ đông có tới trên 20 hộ sinh sống trong một nhà dài. Mỗi hộ có tới 5-6 người có bếp lửa

Gian khách được bố trí ở giữa nhà dài, gọi là moong. Hai đầu hồi của nhà đều có cầu thang chính bắc lên nhà. Cầu thang chính thường được dùng để đón khách. Ở mỗi hộ có các cầu thang phụ nhỏ bắc vào sườn nhà đi vào từng hộ. Mỗi hộ có một bếp (apoh) riêng. Tại gian khách cũng bố trí một bếp lửa. Trước đây khi nhà dài có khách đến thăm thì 4 hộ ở xung quanh gian khách là những hộ tiếp khách đầu tiên, sau đó mới đến các hộ tiếp theo lần lượt mang thức ăn đến phòng khách mời khách ăn uống. Đây còn là nơi để cho khách ngủ đêm lại. Những hộ ở gần gian khách có nhiệm vụ thông báo cho các hộ khác để tiếp khách. Khách đến được mời hút thuốc, uống rượu, được mời ăn mía, chuối, lạc, được mang chiếu và gối để ở. Khách ăn cơm có các hộ xung quanh nhà lần lượt mang cơm đến, khách ngủ dậy được mang bầu nước để rửa mặt, sau đó được mời ăn sáng.

Tại những cột nhà dài người ta treo sừng trâu, sừng bò sau mỗi lần gia đình nào đó tổ chức hiến tế. Trước đây người Tà Ôi tại làng có quy định rằng nếu trường hợp một đôi vợ chồng đến thăm làng và nghỉ đêm ở lại chỉ có người chồng được nghỉ ở gian khách còn người vợ sẽ đựợc gửi đến một hộ nào đó để nghỉ. Gian khách của ngôi nhà dài còn là nơi diễn ra các hoạt động chung của làng. Trong phòng khách còn có cây cột to (âr rông mông), nơi để chum rượu lớn buộc vào đó cho chắc chắn.

Tất cả của cải như chum, trống, thanh la, v.v. đều để ở gian khách, không bao giờ xảy ra trường hợp mất hay cầm nhầm. Nếu có việc lớn như tổ chức lễ aja cũng đưa khách về ở gian khách. Gian khách cũng là chỗ thanh niên, ở chỗ đó có chăn chiếu riêng cho thanh niên. Tổ chức việc uống rượu vào dịp khánh thành nhà, cưới xin, mừng con rể, đàn ông vui chơi... đều diễn ra ở gian giữa, đàn bà nấu nướng ở các nơi.

Khi trong nhà có người chết người ta đưa người chết ra bằng lối cửa phụ, không đưa ra lối hành lang vì sợ xui xẻo, bệnh tật ảnh hưởng đến các hộ khác. Khi khách sẽ dọn dẹp đồ đạc trong từng hộ gia đình.

Ở giữa nhà dài là hành lang (ka nang) đi lại dọc theo ngôi nhà dẫn đến từng hộ gia đình. Đây là chỗ thông thoáng không để bất cứ đồ đạc gì trên khoảng không đó, kể cả việc ngồi trên hành lang cũng không được phép, ông già làng là người thường xuyên nhắc nhở công việc đó. Khi một hộ gia đình có con trai lớn lấy vợ mà chưa có điều kiện nối thêm nhà dài thì đôi vợ chồng đó vẫn ở chung với bố mẹ. Ở với cha mẹ chừng một năm khi đã có con cái thì tách khỏi bố mẹ và nối thêm chiều dài của ngôi nhà sau khi xin ý kiến của tập thể. Ví dụ ở ngôi nhà dài hộ A có con lấy vợ, sau đó đôi vợ chồng đó sinh con. Làng sẽ làm thêm một gian ở phía đầu hồi và xin cho hộ kế tiếp với hộ A chuyển dịch ra phía đầu hồi, cứ như thế đối với các hộ tiếp theo. Phụ nữ không được đi theo lối hành lang của ngôi nhà khi vào gian khách trừ khi mang thức ăn cho khách, và không được ăn tại nhà khách.

Ở giữa ngôi nhà dài người Tà Ôi thường làm một cái thang đi lên gian khách. Cầu thang này chỉ có đàn ông và khách mời mới được đi lại, phụ nữ không được phép sử dụng cầu thang này như lối lên.

Phụ nữ khi sinh nở được làm một cái lán nhỏ bằng cách đan một cái sạp bằng tấm liếp quây xung quanh để che chắn gió. Sau khi sinh khoảng một tuần đó cũng là nơi tắm giặt cho sạch sẽ.

Mặt bằng sinh hoạt ngôi nhà dài

Bếp của mỗi hộ sẽ được làm ở giữa nhà, phía trên có một giàn treo, chỗ ngủ của gia đình là sàn nhà. Khi ngủ người ta xoay chân về phía bếp lửa. Cho đến năm 1972 khi làng chuyển về Việt Nam định cư thì cách nằm ngủ của phần lớn người Tà Ôi vẫn như vậy. Củi dùng để nấu nướng hay sưởi ấm được người phụ nữ Tà Ôi kiếm, lượm mỗi khi đi nương rẫy hoặc đi rừng, một vài bó củi đun để xung quanh bếp, phần lớn số củi còn lại để dưới gầm sàn. Sàn nhà cao 1,50 m. Phía dưới sàn người ta quây các chuồng nhỏ để nuôi gia cầm. Kho thóc không được làm gần nhà dài mà được làm ở ngoài bìa rừng, người Tà Ôi sợ hỏa hoạn sẽ làm cho kho thóc cháy sẽ mất nguồn lương thực. Thóc ăn hàng ngày được để trên gác mái nhà dài. Đồ đạc quý hiếm được để trong các Krúh - một loại gùi đan hình trụ có nắp - được đặt gần vách nhà hoặc treo trên mái.

Nhà ở
Nhà ở theo theo lối truyền thống hiện nay rất hiếm, kiểu nhà truyền thống được người Tà Ôi gọi là doang.

Khi chọn được một mảnh đất ưng ý với các tiêu chí như sau: đất bằng phẳng, gần nguồn nước, gần chỗ ở người dân cùng làng, chủ nhà tiến hành việc xem các thần có cho phép mình ở chỗ đất đó hay không. Người ta chọn từ 6 đến 10 hạt gạo rồi đào trên mảnh đất đó một lỗ nhỏ, bỏ gạo vào lỗ đó và thắp hương. Khi hương cháy hết, chủ nhà lấy hạt gạo ra xem. Nếu các thần cho phép dựng nhà ở chỗ đó thì hạt gạo không bị gãy, bị hỏng, trường hợp không được phép hạt gạo sẽ thành bột, bị gãy, vụn.

Nhà người Tà Ôi được dựng ở phía chếch Mặt Trời, khi Mặt Trời lên cao ánh sáng chiếu thẳng vào hướng cửa nhà là không tốt. Trước đây nhà người Tà Ôi được làm trước tháng 6 để tránh mưa gió. Khi dựng cột nhà phải xem giờ, khoảng 4-5 giờ sáng, lúc Mặt Trời chưa mọc, chưa có chim hoặc hoẵng kêu, người Tà Ôi quan niệm thần nhà không thích nhiều tiếng động của chim thú sẽ gây ra rủi ro.

Ngày dựng cột chính, hương được thắp theo lối dân tộc, người ta dùng một cái giỏ có chân bỏ vào: 6 chén, thịt gà. Khi cúng già làng sẽ là người chủ tế, mọi người đứng ở xung quanh. Các trường hợp chuyển nhượng nhà sau khi mua cũng phải làm lễ cúng, ví dụ: nhà Kê Văn Tham mua của Hồ Viên Pả, khi chuyển về ở phải tổ chức lễ cúng, đồ cúng có: gà sống, tấm rèng, chén rượu.

Nhà được làm theo lối cổ truyền có chiều dài 5,40 m chiều rộng 4,20 m, tổng diện tích của nhà là 22,68 mét vuông. Trên một đơn vị diện tích mặt bằng đó bố trí các công năng của nhà như sau: Hai đầu hồi nhà phía đông và phía tây là phía cửa ra vào với cầu thang (kpong) đi lên, cửa chính có chiều cao 1m30 chiều rộng 70 cm. Phía tây có một bếp lửa hình vuông có chiều rộng 1m vuông làm chỗ nấu nướng, trên bếp có để một gác để ngô, sắn và các loại thức ăn. Đối diện với bếp lửa là chỗ nằm của ông chủ nhà có dải một chiếc chiếu làm nơi nằm ngủ. Nhà có 3 cửa sổ (a loang a be) có chiều cao dài 93 cm chiều rộng 66 cm. Nhà ở có 6 cột chính (non) các xà gắn kết với cột chính theo nguyên tắc ngòam, khi dựng nhà người Tà ôi cũng dựng những cột chính này đầu tiên. Sau đó là các xà dọc liên kết tạo thành khung nhà. Tiếp theo là các bộ kèo cột, các đòn tay (ploi). Mái nhà được lợp tranh, vách nhà (ner) được đan bằng lồ ô đập dập đan vào nhau. Nhà ông Quỳnh Vâng làm năm 1997 tại làng là ngôi nhà duy nhất tính đến thời điểm hiện nay được làm theo phương pháp cổ truyền.

Tín ngưỡng

Hồn vía và các siêu linh
Người Tà Ôi quan niệm vạn vật đều có linh hồn, tín ngưỡng đa thần chi phối hầu hết các mặt trong cuộc sống của họ. Trong thế giới thần linh của người Tà Ôi trước tiên phải kể đến hồn.

Trước tiên là hồn, hồn được nằm ở khoảng từ ngực cho đến đầu khi người còn sống. Khi người chết rồi thì cũng chỉ có một hồn (avai ving) và hồn đó lang thang ở nghĩa địa. Khi người chết không bằng lòng với gia đình thì hồn này về quấy phá người sống. Trong các dịp cúng lễ hồn của người chết cũng thường về thông qua những giấc mơ (am bo) của người sống. Theo người Tà Ôi thì hồn được hóa thân như tiếng nói, hoặc hồn có thể tạo ra một sức mạnh tác động đến vật thể khác, ví dụ như hồn có thể về gõ cửa. Người Tà Ôi còn cho rằng người chết sau 3 ngày thì có thể quay trở về đòi của cải nếu không được người sống chia cho. Cũng từ cách suy nghĩ trên mà người Tà Ôi còn dùng cách rải tro ở trước cửa để nhìn thấy dấu chân của hồn về sau khi có người nhà chết. Năm 2003 khi ông Võ Dậu mất, bà Ka Dậu là vợ dùng tro rải trước thềm và thấy ông bước chân của ông in trên tro, đúng là ông đã về. Có nhiều người còn thấy hồn về với tiếng động như rót nước hoặc lấy thức ăn trong nồi. Người Tà Ôi nói sau khi chết 3 ngày, người chết mới thật sự biết mình mất, trước đó thì không biết, như một người mơ ngủ không tỉnh không say. Hồn xấu là những người chết thiêng, nhất là đàn bà chết do sinh nở, chết bị hổ vồ, người chết ở dạng này hay hiện ra mộ kêu khóc và trêu chọc người sống. Người chết có thể về xin các đồ vật như quần áo, gùi, dao... Lúc này gia đình của người chết có thể dùng lá chuối cắt thành hình chữ T thay cho áo, cắt hình chữ V thay cho quần. Người giàu có thì dùng 2 tấm vải vứt ra ngoài và nói tôi đã cho, đừng xin thêm và phải phù hộ cho tôi. Trường hợp không bằng lòng hồn có thể về làm cho người sống đau ốm, hoặc làm các công việc bị mắc nợ, không trôi chảy.

Ma (brau briêu) đây là loại ma rừng có thể phù hộ cho người sống tuy nhiên cũng có thể gây ra ốm đau bệnh tật. Theo người Tà Ôi thì ma brau briêu có thể sai khiến được hổ, rắn, muông thú để làm hại người.

Trước đây hàng năm người Tà Ôi có tổ chức cúng các giàng: trời (abang), thần đất (katek) thần rừng (krúm kaek). Tổ chức cúng trời đất phải 10-12 năm một lần, vì khi cúng phải có trâu. Khi làng giàu có, không có người chết, làng được bội thu tổ chức cúng tạ ơn. Các trường hợp làng bị bão lụt, thiên tai cũng tổ chức cúng thần trời, đất, nhà rông, nhà ở. Khi tổ chức đâm trâu cúng cho trời có 12 loại thức ăn, cúng đất là tám loại thức ăn, cúng cho giàng kmưk là năm loại thức ăn: trâu, lợn, gà, tiết canh, món nướng, món thái, làm canh làm xôi. Cơm được để trong chén và rót nước đót, có chum nhỏ và chén nhỏ rồi thắp hương.

Thần nước (giàng đak)
Thần nước được người Tà Ôi hình dung là một người đàn ông thấp, bé nhỏ có râu tóc bạc phơ. Thần nước còn có thể ban cho người dân nhiều cá ăn, trong truyền thuyết người Tà Ôi kể rằng thần nước tạo ra cá bằng cách bỏ hạt gạo vào lá chuối rồi đưa chỗ suối, những hạt gạo sẽ biến thành cá và người ta sẽ bắt được nhiều cá. Khi ở bên Lào các ông Quỳnh Say, Quỳnh Chay đã từng nhìn thấy thần nước ở chỗ đầu ngọn thác, gọi là Avó còn có nghĩa là bác thể hiện tôn trọng của người Tà Ôi (có thể họ chỉ hình dung như vậy). Thần nước có mối liên hệ đặc biệt với lễ khánh thành bến nước, lần đầu tiên khi làm bến nước, nước được dẫn về làng qua các ống lồ-ô, lúc này không người nào được sử dụng nước. Các trưởng họ và già làng đem con gà còn sống cầu mong cho nước ăn không đau bụng, nguồn nước không bao giờ tắt. Sau khi cúng xong giết gà bên nhà rông và lấy máu chôn ở chỗ có nước. Chỗ cột cuối cùng có vòi nước được làm rất đẹp và chôn máu gà (sôl rtang dak) được làm và sửa hàng năm. Nước lần đầu tiên khi sử dụng dân làng phải làm một con gà, một con lợn, một con dê không cho người làng khác được sử dụng. Lúc đó già làng sẽ làm lễ cúng mời thần nước (aul –avó dak).

Thần chỗ ở gia đình (giàng an teng)
Trước đây người Tà Ôi ở trong những ngôi nhà dài, mỗi gia đình sở hữu một gian trong ngôi nhà dài. Trong khoảng không gian đó người Tà Ôi đều thờ thần chỗ ở gia đình của mình. Thần chỗ ở gia đình thường xuất hiện từ giấc mơ của chủ nhà, khi ngủ người Tà Ôi mơ thấy thần chỗ ở gia đình nhập vào tấm khố, tấm rèng hay bất cứ đồ vật nào thì người ta sẽ bỏ đồ vật đó vào cái kang (một loại gùi được đan đặc biệt) và để ở góc nhà. Chủ nhà sẽ làm một con gà để làm lễ cúng nhập giàng an teng vào hộ gia đình mình. Kể từ thời điểm đó, bất cứ gia đình có công việc gì như đám ma, đám cưới, cúng thần rừng, thần nước thì đều tiến hành cúng thần nhà. Đặc biệt trong mỗi dịp gia đình có hoàn thành một công việc gì người ta đều cho rằng có sự trợ giúp của thần chỗ ở gia đình, trong các dịp bình thường khi cúng thì không cần mở kang có đồ vật mà giàng đã nhập vào. Trong năm chỉ có dịp dân làng tổ chức aja thì hộ gia đình đó mới mở kang để lấy đồ vật ra cúng, thường đồ vật này được mang ra nhà rông để làm lễ cúng. Khi kang-chỗ ngự trị của thần chỗ ở gia đình được đặt ở góc nhà khi làm lễ cúng, chủ nhà thường để cơm, gạo, thịt phía trước kang để cúng.

Thần nhà dài (giàng đanh)
Trong ngôi nhà dài có nhiều hộ gia đình sinh sống thì thần nhà dài (giàng đeng) ngự ở gian khách. Chủ nhà dài sẽ làm một cái nhà nhỏ để thần nhà ngự ở trong đó và treo ở dưới nóc nhà. Trong gia đình có người bị đau ốm hay xảy ra bất cứ công việc gì người ta cúng thần gia đình xong thì đều cúng thần nhà dài. Khi làng có dịp gì chủ nhà dài đều cúng thần nhà dài, trước đây có quy định các hộ trong nhà dài khi ăn dê, trâu, bò đều phải cầu cúng cho thần nhà dài được biết.

Thần hổ (giàng avó)

Trong hệ thống thú rừng của người Tà Ôi, con hổ được coi là con vật có sức mạnh nhất. Hổ được người Tà Ôi coi như vị thần bảo hộ cho làng. Việc bắt được hổ theo quan niệm của người Tà Ôi được ví như món quà tặng của thần rừng. Xuất phát từ giấc mơ ngẫu nhiên, trong làng có người làm loại bẫy to (tì hò), người chủ bẫy về đến nhà mơ thấy con hổ (a vó bok) báo mộng, khi đó người chủ bẫy mơ thấy hổ xin ở lại với làng. Khi hổ mắc bẫy người ta tổ chức cúng thần rừng với các đồ vật hiến tế như sôl, leo, chuẩn bị hạt mã não, tấm rèng. Việc tổ chức cúng tạ ơn thần rừng được làm chu đáo, sau đó người ta mới cắt đầu hổ rồi mang về làng. Một nhóm thanh niên làm nhà mồ cho hổ (ping a vó), khi làm xong nhà mồ thì chưa đặt đầu hổ vào bên trong. Làng tổ chức lễ hiến sinh bằng cách giết thịt một con dê, một con gà, một con lợn để khánh thành ngôi nhà mồ đó. Các đồ cúng được đặt trong mâm để trong nhà mồ. Chủ làng sẽ nói: hổ muốn ở lại làng phải bảo vệ làng không được để cho người chết, khi có xung đột, chiến tranh giữa các làng khác phải thông báo sớm qua giấc mơ. Nếu có người phá phách hoặc đốt làng, phải phạt người đó. Khi tiến hành việc cúng đầu hổ không cho phụ nữ mang thai vào nhà mồ, người khách lạ cũng không được vào. Nếu khách ở làng khác đến chơi phải báo trước cho chủ làng.

Hàng năm người ta vẫn đến tiến hành thăm nhà mồ có đầu hổ. Trong các thôn của xã Nhâm chỉ có làng Nhâm I còn có tục thờ thần hổ, làng Ka Linh, Tà Kêu trước đây ở bên Lào cũng có. Từ chiến tranh chống Mỹ cho đến nay người ta không còn giữ thủ tục này.

Vị trí của ngôi nhà mồ dành riêng cho hổ được chôn ở phía trên nhà mồ của người, không ai có quyền vào khu nhà mồ của hổ. Nhà mồ của hổ được rào bằng đá xung quanh. Ở giữa ngôi nhà mồ người ta để hòn đá, trên hòn đá người ta đặt chiếc đầu hổ, người ta cũng chia cho hổ các vật dụng như: vòng tay, bát đựng thức ăn, tấm rèng, sừng trâu, bò, hàm răng lợn. Các loại đồ thờ cúng này ông già làng phải phân bổ cho các hộ chuẩn bị.

Hàng năm khi người Tà Ôi tiến hành tổ chức ăn năm mới, hay cúng khánh thành nhà rông, thần hổ đều được chia phần, khi tuốt lúa mới phải thổi cơm dành phần cho thần hổ ăn. Một năm tổ chức vệ sinh cho khu nhà mồ hổ một lần, khách ngoài làng không được phép vào trong khu nhà mồ đó. Việc thờ đầu hổ xuất phát từ niềm tin rằng hổ sẽ báo mộng cho người ta biết làng sắp gặp chuyện chiến tranh, mất mùa, có dịch bệnh. Các điềm báo xấu đó thông qua giấc mộng đến với người trong làng. Trước đây ở bên Lào có nhiều trường hợp một làng thờ đến 2 đầu hổ.

Những người Tà Ôi có danh tiếng

Xem thêm
 Người Pa Kô

Tham khảo

Liên kết ngoài

Nhóm sắc tộc ở Lào


title: Vèbre

text:
Vèbre  là một xã ở tỉnh Ariège, thuộc vùng Occitanie ở phía tây nam nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Ariège

Tham khảo

Vebre


title: Virrat

text:
Virrat (Virdois trong tiếng Thụy Điển) là một thị xã và đô thị của Phần Lan.

Đô thị này tọa lạc tại tỉnh Tây Phần Lan trong vùng Pirkanmaa. Đô thị này có dân số 7.982 (2003) với diện tích là 1.299,05 km² trong đó có 136,33 km² là diện tích mặt nước. Mật độ dân số là 6,9 người trên mỗi km².

Đô thị này chỉ sử dụng tiếng Phần Lan.

miệng núi lửa Virrat trên Sao Hỏa được đặt tên theo đô thị này.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Virrat - Trang mạng chính thức

Đô thị của vùng Pirkanmaa
Thành phố của Phần Lan


title: 1274

text:
Năm 1274 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 1274


title: Dorygonus sicardi

text:
Dorygonus sicardi là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1932.

Chú thích

Tham khảo

Dorygonus


title: Chùa Kim Sơn (Khánh Hòa)

text:
Chùa Kim Sơn nằm ở xã Vĩnh Ngọc, thành phố Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa. Chùa do Thiền sư Pháp Ấn xây dựng vào thời Hậu Lê trên một ngọn đồi đá nằm giữa bình nguyên, thường gọi là núi Gành, sau đổi là Kim Sơn do có sự tích khi xây dựng chùa thấy có một số vàng chôn ở đấy. Năm 1740, Nguyễn Phúc Khoát đổi tên chùa là Quy Tôn Tự và ban tấm biển sơn son thiếp vàng khắc 3 chữ lớn "Quy Tôn Tự" cùng 8 chữ lạc khoản "Quốc Chủ Từ Tế Đạo Nhân ngự đề". Năm 1845, Vua Thiệu Trị sắc hạ chùa theo danh hiệu cũ. Dưới triều Khải Định, chùa còn được gọi là chùa Bà Nghè do bà vợ một vị quan đã xuất gia và có công trùng tu lại ngôi chùa.

Chú thích

Chùa tại Khánh Hòa


title: Pseudoneureclipsis ussuriensis

text:
Pseudoneureclipsis ussuriensis là một loài Trichoptera trong họ Dipseudopsidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Cổ bắc
Pseudoneureclipsis


title: Google Page Creator

text:
Google Page Creator là một công cụ để tạo ra các trang web và cho phép lưu trữ các trang đó trên máy chủ của Google. Nó là tập hợp các công cụ cơ bản dựa trên web để thiết kế web, không yêu cầu phải có kiến thức về HTML. Trong quá trình phát triển, tên mã của nó là Trogdor, tham khảo đến trang web Homestar Runner nổi tiếng. Vào tháng 8 năm 2008, Googlepages đã có hơn 3 triệu người dùng dựa trên bảng chỉ mục của Google. Hiện tại Google không chấp nhận người dùng đăng ký mới cho dịch vụ Page Creator, thay vào đó khuyến khích người dùng sử dụng dịch vụ Google Sites.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Google Page Creator website
 Google Sites

Google
Công cụ web
Chấm dứt năm 2009


title: Bulbophyllum densifolium

text:
Bulbophyllum densifolium là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

densifolium]]

D


title: Guargualé

text:
Guargualé  là một xã của tỉnh Corse-du-Sud, thuộc vùng Corse, trên đảo Corse ở Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Corse-du-Sud

Tham khảo

Guarguale


title: Saint-Saviol

text:
Saint-Saviol là một xã, tọa lạc ở tỉnh Vienne trong vùng Nouvelle-Aquitaine, Pháp. Xã này có diện tích 10,81 kilômét vuông, dân số năm 2006 là 455 người. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 125 m trên mực nước biển.

Hành chính

Biến động dân số

Liên kết ngoài
 Saint-Saviol Trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
 Saint-Saviol trên trang mạng của INSEE
 Saint-Saviol sur le site du Quid
 Localisation de Saint-Saviol sur une carte de France et communes limitrophes
 Plan de Saint-Saviol sur Mapquest

Tham khảo

Saint-Saviol


title: Mesland

text:
Mesland là một xã thuộc tỉnh Loir-et-Cher trong vùng Centre-Val de Loire miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Loir-et-Cher

Tham khảo

Xã của Loir-et-Cher


title: Mitsubishi Ki-30

text:
Chiếc Mitsubishi Ki-30 là một kiểu máy bay ném bom hạng nhẹ của Lục quân Đế quốc Nhật Bản trong Thế Chiến II. Đó là một kiểu máy bay cánh đơn một động cơ, cánh gắn giữa, bộ càng đáp gắn cố định (không xếp được) và nóc buồng lái dài trong suốt. Kiểu máy bay này là chiếc đầu tiên của Nhật Bản trang bị động cơ bố trí hình tròn thành hai hàng hiện đại. Trong chiến tranh, nó được phe Đồng Minh biết đến dưới tên mã là "Ann", trong khi tên chính thức của Lục quân Nhật là Máy bay Ném bom Hạng nhẹ Lục quân Kiểu 97.

Thiết kế và phát triển
Chiếc Ki-30 được thiết kế nhằm đáp ứng một yêu cầu của Lục quân Đế quốc Nhật Bản công bố vào tháng 5 năm 1936. Chiếc nguyên mẫu bay chuyến bay đầu tiên vào ngày 28 tháng 2 năm 1937, trang bị động cơ Mitsubishi Ha-6 bố trí hình tròn. Mặc dù kiểu này có tính năng bay khá thỏa đáng, một chiếc nguyên mẫu thứ hai trang bị động cơ Ha-5 được thử nghiệm. Chiếc này chứng tỏ được sự cải thiện so với chiếc đầu tiên, nên Lục quân đặt hàng 16 chiếc để thử nghiệm hoạt động. Chúng được giao hàng vào tháng 1 năm 1938 và kết quả thử nghiệm tốt đẹp nên Lục quân yêu cầu đưa chiếc Ki-30 vào sản xuất hàng loạt từ tháng 3 dưới tên gọi Máy bay Ném bom Hạng nhẹ Lục quân Kiểu 97.

Lịch sử hoạt động
Chiếc Ki-30 tham gia các hoạt động chiến đấu đầu tiên trong Chiến tranh Trung-Nhật và tỏ ra có hiệu quả cao khi hoạt động cùng các máy bay tiêm kích hộ tống. Thành công này được tiếp nối trong giai đoạn đầu của cuộc chiến tại Thái Bình Dương. Tuy nhiên, khi những chiếc Ki-30 không được hộ tống gặp phải các máy bay tiêm kích Đồng Minh, tổn thất nhanh chóng tăng vọt và kiểu máy bay không lâu sau được rút về làm các nhiệm vụ ở tuyến sau. Việc sản xuất chấm dứt vào năm 1941 sau khi có 704 chiếc đã được chế tạo. Nhiều chiếc đã được sử dụng trong các cuộc tấn công cảm tử Thần phong (kamikaze) cho đến cuối cuộc chiến.

Các nước sử dụng

Không quân Giải phóng quân Trung Quốc sử dụng ba chiếc Ki-30 chiếm được làm máy bay huấn luyện cho đến đầu những năm 1950.

Không lực Lục quân Đế quốc Nhật Bản

Không quân Hoàng gia Thái Lan

Đặc điểm kỹ thuật (Ki-30)

Đặc tính chung
 Đội bay: 2 người, phi công và hoa tiêu/ném bom
 Chiều dài: 10,35 m (33 ft 12 in)
 Sải cánh: 14,55 m (47 ft 9 in)
 Chiều cao: 3,65 m (11 ft 12 in)
 Diện tích bề mặt cánh: 30,58 m² (329,17 ft²)
 Trọng lượng không tải: 3.220 kg (7.099 lb)
 Động cơ: 1 x động cơ Nakajima Ha-5 KAI 14 xy lanh bố trí hình tròn, công suất 950 mã lực (708 kW) mỗi động cơ

Đặc tính bay
 Tốc độ lớn nhất: 423 km/h (263 mph)
 Tốc độ bay đường trường: 380 km/h (2362 mph)
 Tầm bay tối đa: 1.700 km (1.066 mi)
 Trần bay: 8.570 m (28.115 ft)
 Tốc độ lên cao: 8,33 m/s (1.640 ft/min)

Vũ khí
 2 x súng máy Kiểu 89 7,7 mm, mặt gắn cố định trên cánh và một xoay ngắm từ khoang sau buồng lái
 400 kg (882 lb) bom

Tham khảo

 Mondey, David. The Concise Guide to Axis Aircraft of World War II. ISBN 1-85152-966-7
 Gunston, Bill. The Illustrated Directory of Fighting Aircraft of World War II. ISBN 0-86101-390-5

Liên kết ngoài
 http://www.warbirdsresourcegroup.org/IJARG/mitsubishiki30.html
 Ảnh một chiếc Ki-30 phục vụ trong Không quân Hoàng gia Thái Lan

Nội dung liên quan

Máy bay tương tự
 Heinkel He 70
 Fairey Battle
 A-35 Vengeance
 PZL.23 Karaś
 DAR-10

Danh sách liên quan
 Danh sách máy bay chiến đấu
 Danh sách máy bay quân sự Nhật Bản
 Danh sách máy bay quân sự giữa hai cuộc chiến tranh thế giới
 Danh sách máy bay trong Chiến tranh Thế giới II
 Danh sách máy bay ném bom

Ki-30, Mitsubishi
Ki-030
Máy bay chiến đấu
Máy bay ném bom
Máy bay cánh dưới
Máy bay quân sự trong Thế chiến thứ hai
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Gütersloh (huyện)

text:
Gütersloh () là một huyện ở đông bắc của North Rhine-Westphalia, Đức. Các huyện giáp ranh là Osnabrück, Herford, Bielefeld, Lippe, Paderborn, Soest và Warendorf.

History

Huyện được lập năm 1973 trong cuộc tổ chức lại các huyện ở North Rhine-Westphalia, khi các huyện Halle và Wiedenbrück được hợp nhất. Các huyện Bielefeld, Paderborn, Beckum và Warendorf phải nhường một số khu vực cho huyện mới. Tiền thân của huyện được lập năm 1816 sau khi tỉnh của Phổ Westphalia được thành lập.

Địa lý

Phía đông huyện là rừng Teutoburg, có đỉnh cao nhất huyện, Hengeberg (316m). Ở phía tây là nguồn của sông Ems. Thung lũng sông Ems có điểm thấp nhất huyện. Gần Harsewinkel với độ cao 56m.

Thị xã và đô thị

Tham khảo

Liên kết ngoài

Trang mạng chính thức (tiếng Đức)

Huyện của bang Nordrhein-Westfalen
Gütersloh (huyện)


title: Bolbites

text:
Bolbites là một chi bọ cánh cứng thuộc họ Scarabaeidae.

Chú thích

Tham khảo

Phanaeini


title: Labidostomis hordei

text:
Labidostomis hordei là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Fabricius miêu tả khoa học năm 1787.

Chú thích

Tham khảo

Labidostomis
Động vật được mô tả năm 1787


title: Lư Hán

text:
Lư Hán (卢汉) (1895-1974) tên thật là Bang Hán (邦汉, tự là Vĩnh Hành 永衡) người Thiệu Thông tỉnh Vân Nam.

Lư Hán vốn xuất thân trong một gia đình đại địa chủ vùng Viêm Sơn, ông là em họ của Long Vân. Năm 1911 ông cùng Long Vân tham gia phong trào Bảo Lộ, tháng 10 năm 1911 khởi nghĩa Vũ Xương nổ ra, tiếp đó khởi nghĩa Trùng Cửu (mồng 9 tháng 9) cũng nổ ra ở Vân Nam. Sau khi chính phủ Vân Nam được thành lập, Ông và Long Vân cùng tham gia quân đội và được gửi đến học ở trường Lục Quân Vân Nam. Sau đó ông đảm nhận chức phó quan thiếu tá bên cạnh Đường Kế Hiểu. Năm 1922 ông được thăng nhiệm chức Lữ trưởng Lữ đoàn số 7 thuộc quân đoàn số 5 tỉnh Vân Nam. Năm 1927 Long Vân bị quân của Hồ Nhược Hắc bao vây, ông đem quân giải cứu cứu được Long Vân và sau đó được thăng chức Sư trưởng sư 98.

Tháng 7 năm 1937 nổ ra cuộc chiến chống Nhật, Ông cùng Long Vân hưởng ứng lời kêu gọi của Đảng CS TQ cùng đứng về một chiến tuyến cùng đấu tranh chống Nhật. Trong lần biên chế lại Lục quân ông được giao chức quân đoàn trưởng quân đoàn 60. Năm 1938, quân đoàn 60 nhận nhiệm vụ tham gia chiến dịch Đài Nhi Trang ở Từ Châu, quân Vân Nam chết đến quá nửa.

Quân Vân Nam sau đó còn tham gia hội chiến ở Vũ Hán, sau đó quân đoàn số 58 của Long Vân và quân đoàn 3 cùng tham gia mặt trận chống Nhật ở Hàng Châu và gộp với quân đoàn 60 thành quân đoàn 30, Lư Hán nhậm chức Tư lệnh quân đoàn. Năm 1940 quân Nhật chiếm Việt Nam, biên giới Việt Nam và Vân Nam khá căng thẳng, Long Vân điều hai sư là 182 và 184 về coi giữ và giao cho Lư Hán làm tổng tư lệnh.

Năm 1945 Lư Hán quay về Côn Minh và đảm nhiệm các chức: Chủ tịch tỉnh Vân Nam, Tư lệnh An Ninh tỉnh kiêm hiệu trưởng học viện quân sự Xương Nghi. Tháng 7 năm 1948 Lư Hán hạ lệnh trấn áp học sinh Côn Minh tạo ra sự kiện thảm sát 15 tháng 7. Năm 1949 Lư Hán còn tạo ra vết nhơ trong vụ thảm sát 21 người vô tội trên đường phố Nam Bình.

Sau đó cánh Lư Hán và Long Vân dưới sự chỉ đạo của TW DCS TQ và Ủy ban Công hội tỉnh Vân Nam và dưới sự chi viên của quân giải phóng nhân dân, cùng đấu tranh ở Vùng biên giới giữ Vân Nam và Quý Châu. Và đến ngày 9.12.1949 đã nổ ra khởi nghĩa Côn Minh, Tỉnh Vân Nam tuyên bố giải phóng trong hòa bình.

Sau năm 1950, Lư Hán lần lượt đảm nhiệm các chức Chủ tịch quân ủy Vân Nam, phó chủ tịch quân ủy Tây Nam, ủy viên thường vụ quốc hội, thường vụ ủy ban chính - hiệp (giống như MTTQ) Trung quốc, ủy viên bộ quốc phòng, phó chủ nhiệm UBTDTT, thường vụ TƯ UB dân cách vv..

Lư Hán mất tại Bắc Kinh ngày 13.5.1974 thọ 79 tuổi.

Tham khảo

Thượng tướng Trung Hoa Dân Quốc
Quân phiệt Trung Hoa Dân Quốc


title: 1784

text:
Năm 1784 (MDCCLXXXIV) là một năm nhuận bắt đầu vào thứ năm theo lịch Gregory (hoặc năm nhuận bắt đầu vào thứ hai theo lịch Julius chậm hơn 11 ngày).

Sự kiện

Tháng 2
 Nguyễn Ánh sang Xiêm cầu viện. Vua Xiêm sai Chiêu Tăng và Chiêu Sương đem 2 vạn quân giúp Nguyễn Ánh.

Sinh

Mất

 11 tháng 6 – Lê Quý Đôn, nhà bác học Việt Nam thời Lê trung hưng.

Tham khảo


title: Bàn phím máy tính

text:
Bàn phím máy tính () là một thiết bị kiểu máy đánh chữ  sử dụng cách sắp xếp các nút hoặc phím bấm để hoạt động như đòn bẩy cơ học hoặc công tắc điện tử. Sau sự suy giảm của thẻ đục lỗ và băng giấy, tương tác qua bàn phím kiểu teleprinter trở thành phương thức nhập liệu chính cho máy tính.

Các phím trên bàn phím (nút) thường có các ký tự được khắc hoặc in trên chúng,   và mỗi lần nhấn phím thường tương ứng với một ký hiệu viết đơn. Tuy nhiên, việc tạo một số biểu tượng có thể yêu cầu nhấn và giữ một số phím đồng thời hoặc theo trình tự. Trong khi hầu hết các phím bàn phím tạo ra chữ cái, số hoặc ký hiệu (ký tự), các phím khác hoặc nhấn phím đồng thời có thể tạo ra hành động hoặc thực hiện các lệnh máy tính.

Trong sử dụng bình thường, bàn phím được sử dụng làm giao diện nhập văn bản để nhập văn bản và số vào trình soạn thảo văn bản, trình soạn thảo text hoặc bất kỳ chương trình nào khác. Trong một máy tính hiện đại, việc giải thích các phím bấm thường được dành cho phần mềm. Bàn phím máy tính phân biệt từng phím vật lý với mọi phím khác và báo cáo tất cả các lần nhấn phím cho phần mềm điều khiển. Bàn phím cũng được sử dụng để chơi game trên máy tính - có thể là bàn phím thông thường hoặc bàn phím có tính năng chơi trò chơi đặc biệt, có thể đẩy nhanh các tổ hợp phím được sử dụng thường xuyên.

Một bàn phím cũng được sử dụng để cung cấp cho các lệnh cho hệ điều hành của máy tính, chẳng hạn như của Windows ' Control-Alt-Delete kết hợp. Mặc dù trên các hệ điều hành Pre- Windows 95 của Microsoft, điều này buộc phải khởi động lại, nhưng giờ đây nó kích hoạt màn hình tùy chọn bảo mật hệ thống.

Giao diện dòng lệnh là một loại giao diện người dùng được điều hướng hoàn toàn bằng bàn phím hoặc một số thiết bị tương tự khác thực hiện công việc này.

Lịch sử
Mặc dù máy chữ là tổ tiên dứt khoát của tất cả các thiết bị nhập văn bản dựa trên khóa, bàn phím máy tính như một thiết bị để nhập dữ liệu điện và giao tiếp xuất phát chủ yếu từ tiện ích của hai thiết bị: teleprinters (hoặc teletypes) và keypunches. Chính nhờ những thiết bị như vậy mà bàn phím máy tính hiện đại đã được kế thừa bố cục của chúng.

Ngay từ những năm 1870, các thiết bị giống như teleprinter đã được sử dụng để đồng thời gõ và truyền dữ liệu văn bản thị trường chứng khoán từ bàn phím qua các đường dây điện báo đến các máy đánh dấu để được sao chép ngay lập tức và hiển thị trên băng ticker. Kỹ thuật viên từ xa, ở dạng hiện đại hơn, được phát triển từ năm 1907 đến 1910 bởi kỹ sư cơ khí người Mỹ Charles Krum và con trai Howard, với sự đóng góp ban đầu của kỹ sư điện Frank Pearne. Các mô hình trước đó được các cá nhân như Royal Earl House và Frederick G. Creed phát triển riêng biệt.

Cổng giao tiếp
Bàn phím kết nối với bo mạch chủ qua: PS/2, USB và kết nối không dây.

Các loại bàn phím và công nghệ liên quan

=== Bàn phím máy tính ===
Bàn phím máy tính là loại bàn phím phổ biến nhất trong việc đánh máy, giải trí tại nhà và làm việc văn phòng.

Bàn phím máy tính xách tay
Máy tính xách tay (notebook) ngày nay đã phổ biến về cơ bản bàn phím vẫn như bàn phím truyền thống nhưng do thiết kế tạo hình cho mỗi dòng máy khác nhau của các hãng khác nhau mà hình dáng cáp kết nối thay đổi theo. Thời gian gần đây có thêm bàn phím có đèn nền (backlight Backlit) có thể tắt bật Backlit. tùy theo điều kiện ánh sáng để thuận tiện làm việc

Bàn phím không dây
Bàn phím không dây là bàn phím sử dụng sóng để kết nối không dây như bluetooth, sóng radio hoặc hồng ngoại.

Bàn phím cơ
Bàn phím cơ là loại bàn phím sử dụng switch ở dưới mỗi bề mặt bàn phím để tăng độ bền cho các phím bấm. Các phím bấm có thể kêu thành tiếng hoặc không có tiếng kêu, và có hoặc không có một ngưỡng ở giữa phím để cho người dùng biết phím bấm đã được nhận.

Cách sử dụng
Trong cách sử dụng bình thường, bàn phím dùng để đánh văn bản vào một bộ xử lý chữ, trình soạn thảo văn bản, hay bất cứ hộp chữ khác.

Lệnh
Một bàn phím cũng được dùng để viết lệnh vào máy tính. Một ví dụ điển hình trên PC là tổ hợp Ctrl+Shift+Esc là ra task manager. Với phiên bản Windows hiện thời tổ hợp này mở Task Manager để cho phép người sử dụng quản lý những quá trình đang hoạt động, tắt máy tính... Dưới Linux, MS-DOS và một vài phiên bản cũ của Windows, tổ hợp Ctrl+Alt+Del thực hiện một 'cold' hay 'warm' reboot. Trên hệ điều hành Mac, tổ hợp cmd+option+esc đưa ra một force quit dialog.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Phát minh của Hoa Kỳ
Thiết bị ngoại vi máy tính


title: Leiodytes hieroglyphicus

text:
Leiodytes hieroglyphicus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Régimbart miêu tả khoa học năm 1894.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Leiodytes


title: Coleophora telonica

text:
Coleophora telonica là một loài bướm đêm thuộc họ Coleophoridae. Nó được tìm thấy ở miền nam Pháp.

Ấu trùng ăn Alyssum spinosum. Chúng làm tổ lá màu hơi xám dài 9 mm, góc miệng khoảng 50-60°.

Chú thích

Tham khảo

Coleophora


title: Saus

text:
Saus là một đô thị trong ‘‘comarca’’ Alt Empordà, Girona, Catalonia, Tây Ban Nha.

Tham khảo

Đô thị ở Girona
Alt Empordà


title: Nông Quốc Tuấn

text:
Nông Quốc Tuấn (sinh ngày 12 tháng 7 năm 1963) là chính khách Việt Nam. Chức vụ hiện tại của ông là Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Việt Nam. Ông nguyên là Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XI, Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XII tỉnh Sơn La. Ông là con trai của Nông Đức Mạnh, nguyên Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa IX, X.

Xuất thân
Ông sinh ngày 12 tháng 7 năm 1963, người dân tộc Tày, quê tại xã Cường Lợi, huyện Na Rì, tỉnh Bắc Kạn.

Giáo dục
Trình độ chính trị: Cử nhân chính trị

Trình độ chuyên môn: Thạc sỹ kinh tế

Sự nghiệp
Ông từng có thời gian đi xuất khẩu lao động ở Cộng hòa Dân chủ Đức(nay là Cộng hoà Liên bang Đức).

Ngày vào Đảng Cộng sản Việt Nam: 14/7/1992

 Từ tháng 2 năm 2000, giữ chức Phó Chủ tịch Thường trực Trung ương Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam.
 Tháng 2 năm 2004, tham gia Ban Bí thư Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh.
 Tại phiên bế mạc Đại hội Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam lần thứ V ngày 27 tháng 2 năm 2005, ông được hiệp thương cử giữ chức danh Chủ tịch Hội khóa V.
 Ngày 28 tháng 1 năm 2008, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 125/QĐ-TTg về việc bổ nhiệm ông Nông Quốc Tuấn, giữ chức Phó Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc.
 Ngày 21 tháng 4 năm 2009 được Ban Bí thư luân chuyển về giữ chức Phó Bí thư Tỉnh ủy Bắc Giang Phụ trách công tác xây dựng Đảng. Tỉnh ủy Bắc Giang đã công bố quyết định của Ban Bí thư về việc điều động ông Nông Quốc Tuấn tham gia Ban Thường vụ Tỉnh ủy và giữ chức Phó Bí thư Tỉnh ủy phụ trách công tác xây dựng tổ chức cơ sở Đảng, nhiệm kỳ 2005-2010.
 Ngày 3 tháng 8 năm 2010 tại đại hội đột xuất Ban chấp hành đảng bộ tỉnh Bắc Giang ông được bầu làm Bí thư Tỉnh ủy Bắc Giang nhiệm kỳ 2005-2010. Việc này diễn ra hai tuần sau vụ lộn xộn ngay tại trung tâm thành phố Bắc Giang
 Ngày 18 tháng 1 năm 2011, ông được bầu làm Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương tại Đại hội Đảng Cộng sản Việt Nam XI.
 Ngày 8 tháng 6 năm 2012, Thủ tướng Chính phủ ký quyết định số 689/QĐ-TTg, điều động, bổ nhiệm ông vào chức vụ Phó Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc, nhiệm vụ ông đã đảm nhiệm từ 28 tháng 1 năm 2008 đến 21 tháng 4 năm 2009.
 Ngày 10 tháng 5 năm 2013 ông nhận thêm nhiệm vụ là thành viên Ủy ban Quốc gia phòng, chống AIDS và phòng, chống tệ nạn ma túy, mại dâm.
 Tại Đại hội Toàn quốc Đảng Cộng sản Việt Nam lần XII (tháng 1 năm 2016) ông không được bầu lại vào BCH Trung ương Đảng khóa XII.
 Ngày 12 tháng 6 năm 2017, theo Quyết định 843/QĐ-TTg, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã bổ nhiệm lại Nông Quốc Tuấn, giữ chức vụ Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc.

Gia đình
Cha ông là Nông Đức Mạnh - Nguyên Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa IX, X. Mẹ là bà Lý Thị Bang (1942-2010). con trai là Nông Quốc Dũng và con gái là Nông Quỳnh Ngân.

Tặng thưởng
Huy chương Vì thế hệ trẻ.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Người họ Nông tại Việt Nam
Nông Quốc Tuấn
Nông Quốc Tuấn
Nông Quốc Tuấn
Nông Quốc Tuấn
Thứ trưởng Việt Nam
Nông Quốc Tuấn
Nông Quốc Tuấn
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XII
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XII Sơn La
Hạt giống đỏ
Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa XI
Chủ tịch Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam


title: Borborema, São Paulo

text:
Borborema là một đô thị ở bang São Paulo của Brasil. Đô thị này nằm ở vĩ độ 21º37'11" độ vĩ nam và kinh độ 49º04'25" độ vĩ tây, trên khu vực có độ cao 429 m. Đô thị này có diện tích 552,60 km2.
Trong đó, diện tích đô thị: 5 km² và diện tích nông thôn 547 km².

Dân số năm 2004 ước tính là 13.749 người.

Thông tin nhân khẩu

Dữ liệu dân số theo điều tra dân số năm 2000

Tổng dân số: 13.193
Dân số thành thị: 10.850
Dân số nông thôn: 2.343
 Nam giới: 6.691
 Nữ giới: 6.502
Mật độ dân số (người/km²): 23,87

Tỷ lệ tử vong trẻ sơ sinh dưới 1 tuổi (trên một triệu người): 16,29

Tuổi thọ bình quân (tuổi): 70,99

Tỷ lệ sinh (số trẻ trên mỗi bà mẹ): 2,45

Tỷ lệ biết đọc biết viết: 87,96%

Chỉ số phát triển con người (HDI-M): 0,771
 Chỉ số phát triển con người - Thu nhập: 0,704
 Chỉ số phát triển con người - Tuổi thọ: 0,767
 Chỉ số phát triển con người - Giáo dục: 0,841
(Nguồn: IPEADATA

Sông ngòi

 Sông Tietê
 Ribeirão dos Porcos
 Ribeirão dos Fugidos

Các xa lộ

 SP-304
 SP-333

Giáo hội Công giáo

Đô thị này có trụ sở Giáo phận São Carlos.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 - Câmara Municipal de Borborema - SITE OFICIAL
 - N3 Audio, Conheça Borborema aqui
 - Portal Borborema.NET

Đô thị bang São Paulo


title: Aphthona dhrubi

text:
Aphthona dhrubi là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Konstantinov & Sprecher-Uebersax miêu tả khoa học năm 2005.

Chú thích

Tham khảo

Aphthona


title: Dercetina indica

text:
Dercetina indica là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Duvivier miêu tả khoa học năm 1891.

Chú thích

Tham khảo

Dercetina


title: Cymbiola rossiniana

text:
Cymbiola rossiniana là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Volutidae, họ ốc dừa.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Cymbiola
Động vật được mô tả năm 1859
Volutidae


title: Leiodytes griseoguttatus

text:
Leiodytes griseoguttatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Régimbart miêu tả khoa học năm 1893.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Leiodytes
Dytiscidae
Côn trùng Sri Lanka


title: Ruillé-en-Champagne

text:
Ruillé-en-Champagne là một xã thuộc tỉnh Sarthe, trong vùng Pays de la Loire tây bắc nước Pháp. Xã này nằm có diện tích 15 km2. Sông Vègre chảy theo hướng tây nam qua thị trấn.

Tham khảo
INSEE

Xã của Sarthe


title: Shin Seiki Evangelion

text:
Shin Seiki Evangelion (, ), là một bộ anime truyền hình dài tập của Nhật Bản do Gainax sản xuất và Tatsunoko vẽ hoạt hình, đạo diễn của bộ phim là Anno Hideaki. Loạt phim được phát sóng lần đầu trên TV Tokyo từ tháng 10 năm 1995 đến tháng 3 năm 1996. Dàn diễn viên lồng tiếng bao gồm Ogata Megumi trong vai Ikari Shinji, Mitsuishi Kotono trong vai Katsuragi Misato, Hayashibara Megumi trong vai Ayanami Rei, và Miyamura Yūko trong vai Soryu Asuka Langley.

Evangelion lấy bối cảnh chủ yếu ở thành phố giả tưởng Tokyo-3 với khoảng thời gian là 15 năm sau trận đại địa chấn gây tác động mạnh đến toàn thế giới. Nhân vật chính của bộ anime là Ikari Shinji, một cậu bé gia nhập tổ chức mờ ám Nerv theo lời kêu gọi của người cha Gendo để điều khiển cỗ máy sinh học khổng lồ ("Evangelion"), nhằm chiến đấu chống lại cuộc xâm lăng của những sinh vật gọi là "Angel". Nội dung của phim kể về những trải nghiệm và tâm tư của các phi công Evangelion cùng với dàn nhân viên của Nerv khi họ cố gắng ngăn chặn các "Angel" gây thêm nhiều thảm họa hơn. Trong cuộc chiến này, họ dần khám phá ra được nguyên nhân sau cùng dẫn đến những sự kiện thảm họa và động cơ đằng sau hành động tự hủy diệt của loài người. Vai trò của nhân vật trong phim không có sự phân định rõ ràng khi nhà phát minh/người cha tốt bụng lại phải đóng vai kẻ lạnh lùng, nhan hiểm; còn nhân vật chính với vẻ bề ngoài là một thiếu niên nhiệt huyết thực chất lại có sự dao động, bất ổn trong nội tâm. Bộ phim này được mô tả là sự giải kết cấu của thể loại mecha. Nguyên mẫu của những hình ảnh có tính chất biểu tượng trong series lấy cảm hứng từ vũ trụ học Thần đạo cũng như các truyền thuyết thần bí của đạo Do Thái, đạo Kitô, bao gồm thần bí học "Midrash" và cây sự sống "Kabbalah". Lý thuyết phân tâm học của Sigmund Freud và Carl Jung cũng xuất hiện một cách rõ nét trong bộ anime này.

Bên cạnh nhiều đánh giá tích cực, Shin Seiki Evangelion cũng thu về không ít những ý kiến trái chiều. Đặc biệt là 2 tập cuối của bộ phim đã gây ra nhiều tranh cãi. Năm 1997, Anno Hideaki và Gainax phát hành phim lẻ thời lượng dài Shin Seiki Evangelion Gekijō-ban: Ea/Magokoro o, Kimi ni thể hiện cái kết ở một viễn cảnh khác. Bộ anime gốc đóng vai trò quan trọng trong việc hồi sinh ngành công nghiệp anime và trở thành biểu tượng văn hóa. Phim điện ảnh, manga, băng đĩa cho thuê và các sản phẩm khác trong nhượng quyền thương mại của Evangelion đã đạt doanh thu kỷ lục tại thị trường Nhật Bản và doanh thu mạnh ở thị trường nước ngoài. Tính riêng mặt hàng ăn theo tác phẩm cũng đạt doanh thu 150 tỷ yên vào năm 2007 và những cỗ máy pachinko Evangelion đã mang về lợi nhuận 700 tỷ yên vào năm 2015.

Cốt truyện

Năm 2015, 15 năm sau một đại thảm họa được gọi là Chấn động thứ 2, Ikari Shinji đã được cha mình yêu cầu đến thành phố Tokyo-3. Cha của cậu là Ikari Gendo, chỉ huy của tổ chức bán quân sự Nerv và là người đã ruồng bỏ cậu sau khi mẹ cậu qua đời. Tại Tokyo-3, Shinji tận mắt chứng kiến lực lượng của Liên Hợp Quốc chiến đấu với Angel. Angel là một chủng sinh vật quái dị khổng lồ đã thức tỉnh như lời tiên đoán của cuộn sách Biển Chết. Bởi vì Angel có thể tạo ra trường lực gần như không thể xuyên thủng nên những cỗ máy sinh học khổng lồ Evangelion đã được tạo ra để chống lại Angel. Evangelion là cỗ máy vận hành dựa vào sự đồng bộ hóa với hệ thần kinh của phi công và có khả năng tạo ra trường lực của riêng nó. Những người duy nhất có thể lái Evangelion là những đứa trẻ mồ côi mẹ sau Chấn động thứ hai do Viện Marduk lựa chọn và chỉ định là những đứa trẻ được đánh số (ví dụ "Đứa trẻ thứ nhất", "Đứa trẻ thứ hai").

Sĩ quan của Nerv là Katsuragi Misato hộ tống Shinji đến khu phức hợp Nerv bên dưới Tokyo-3, nơi cha cậu ép buộc cậu phải lái Evangelion Unit-01 để chống lại Angel. Vì không có sự huấn luyện từ trước nên Shinji nhanh chóng bị áp đảo trong trận chiến. Lúc cậu tưởng chừng như đã thất bại thì Evangelion bỗng dưng nổi cơn thịnh nộ và tự tay giết chết Angel một cách dã man.

Sau khi nhập viện, Ikari Shinji chuyển đến sống cùng với Misato và ổn định cuộc sống tại Tokyo-3. Trong trận chiến thứ hai, Shinji đã đánh bại một Angel nhưng sau đó lại muốn từ bỏ tất cả và trở nên quẫn trí. Misato cố thuyết phục Shinji và cậu quyết định tiếp tục làm phi công. Toàn bộ nhân viên của Nerv và Shinji sau đó phải tiếp tục chiến đấu và đánh bại 14 Angel còn lại để ngăn chặn Chấn động thứ 3, một trận đại thảm họa có thể hủy diệt thế giới. Evangelion Unit-00 đã được sửa chữa không lâu sau đó. Shinji cố gắng kết bạn với phi công Unit-00 là Ayanami Rei, cô gái đồng trang lứa bí ẩn bị cô lập với xã hội. Với sự trợ giúp của Rei, Shinji đã đánh bại thêm một Angel khác. Sau đó, họ tiếp tục nhận thêm sự trợ giúp từ phi công Evangelion Unit-02 là Soryu Langley Asuka. Asuka là một thiếu niên đa tài nhưng không thể nào ưa nổi, cô là người mang 3 dòng máu Đức-Nhật-Mỹ. Dù vậy, cả 3 người họ vẫn có thể hợp tác để đánh bại một số Angel. Khi Shinji thích nghi với vai trò phi công mới của mình, cậu dần trở nên tự tin và đáng để trông cậy hơn. Asuka chuyển đến sống cùng Shinji, và giữa họ bắt đầu nảy sinh một kiểu tình cảm lộn xộn, không rõ ràng. Cậu đã hôn Asuka sau khi bị cô khiêu khích.

Trong một trận chiến với Angel, cậu gặp sự cố và bị nó nuốt chửng, nhưng cuối cùng cũng tự thoát ra được do Evangelion tự hành động. Sau đó, cậu bị ép phải chiến đấu với Evangelion Unit-03, lúc đó đang bị Angel xâm nhập. Cậu phải chứng kiến Unit-01 tự động đánh Unit-03 rất tàn nhẫn đến mức phi công của nó là Suzuhara Toji, cũng đồng thời là bạn cùng lớp với cậu mất đi khả năng lao động và bị tàn tật vĩnh viễn. Asuka mất đi sự tự tin sau một thất bại và bắt đầu mắc bệnh trầm cảm. Mọi chuyện trở nên tồi tệ hơn trong cuộc chiến tiếp theo, Angel đã xâm chiếm tâm trí cô và ép cô phải hồi tưởng lại nỗi sợ hãi tồi tệ nhất và chấn thương tâm lý thời thơ ấu khiến cô bị suy sụp tinh thần. Ở trận chiến kế tiếp, Rei buộc phải kích hoạt tự hủy Unit-00 và hi sinh để cứu mạng Shinji. Misato và Shinji đến bệnh viện và họ phát hiện ra Rei vẫn còn sống nhưng cô tuyên bố rằng cô là "Rei thứ 3". Misato yêu cầu nhà khoa học Akagi Ritsuko tiết lộ bí mật đen tối của Nerv, nghĩa địa Evangelion, và hệ thống dummy plug vận hành bằng cách sử dụng bản sao của Rei. Rei là người nhân tạo được tạo ra từ DNA của mẹ Shinji, Ikari Yui. Những sự kiện liên tiếp này khiến Shinji bị tổn thương cảm xúc và bắt đầu xa lánh tất cả mọi người. Nagisa Kaworu được chỉ định làm phi công thay thế cho Asuka đang bị mắc chứng căng trương lực. Giữa tình hình căng thẳng, Kaworu nhanh chóng làm thân với Shinji và được lòng tin tưởng của Shinji. Kaworu đã bộc bạch nỗi lòng rằng cậu ấy yêu Shinji. Tuy vậy, Kaworu thực chất là Angel cuối cùng tên là Tabris. Anh khởi động Eva Unit-02 lên và tiến xuống Terminal Dogma nhằm quay trở lại với Adam và có thể kích hoạt Chấn Động Thứ Ba. Ở giữa đường đến, Kaworu đã gặp và giao chiến với Shinji, sau đó Kaworu nhận ra rằng anh phải chết nếu muốn nhân loại tiếp tục tồn tại và yêu cầu Shinji kết liễu anh. Mục đích ban đầu của Angel đổ bộ lên Tokyo-3 là để tìm thánh thể của Adam mà chúng lầm tưởng rằng con người đã cướp đi trong đại thảm họa trước đó. Shinji do dự nhưng cuối cùng cũng xuống tay với Kaworu. Shinji tâm sự với Misato rằng cậu yêu Kaworu, sự kiện này khiến cậu cảm thấy bị đè nén bởi cảm giác tội lỗi.

Sau khi Angel cuối cùng bị đánh bại, tổ chức bóng tối bí ẩn giám sát toàn bộ mọi chuyện là Seele quyết định khởi động Dự án hoàn thiện con người. Dự án này là một quá trình tiến hóa bắt buộc của nhân loại, trong đó linh hồn của cả nhân loại sẽ được hợp nhất vì mục đích nhân từ. Seele tin rằng nếu hợp nhất, nhân loại cuối cùng có thể vượt qua nỗi cô đơn và sự xa cách vĩnh hằng đang nguyền rủa họ. Linh hồn của Shinji vật lộn với ý nghĩa tồn tại của cậu và đạt đến sự hiển linh rằng cậu thật sự không thể sống nếu thiếu người khác. Đồng thời, Shinji cũng nhận ra rằng cậu có thể yêu bản thân mình hơn. Cậu phá vỡ bức tường cảm xúc tiêu cực đang dày vò cậu và đoàn tụ với những người khác. Họ vỗ tay chúc mừng cậu vì cậu đã giác ngộ.

Nhân vật

Anno Hideaki nỗ lực tạo ra những nhân vật phản ánh một phần tính cách của ông. Nhân vật trong Evangelion thường vật lộn trong các mối quan hệ giữa người với người, vấn đề cá nhân và những sự kiện đau thương trong quá khứ. Những phẩm chất rất con người của nhân vật khiến một số khán giả đồng cảm với nhân vật như thể là bản thân, trong khi một số khác thì diễn giải nhân vật như biểu tượng lịch sử, tôn giáo hoặc triết học.

Ikari Shinji

Ikari Shinji là nhân vật giữ vai trò chủ đạo của bộ anime và là phi công chỉ định của Evangelion Unit-01. Ngay từ khi còn bé, Shinji đã phải chứng kiến người mẹ Ikari Yui qua đời và cũng kể từ khoảnh khắc đó, cậu đã bị cha cậu là Ikari Gendo ruồng bỏ. Shinji thực sự rất đa sầu đa cảm và đôi khi hành động quá theo sát với mệnh lệnh vì sợ làm mất lòng người khác, tuy nhiên cậu vẫn thường nổi loạn và hay từ chối lái Evangelion vì nó từng khiến cho cậu hoặc bạn bè cậu bị tổn thương nặng nề. Trong suốt series, cậu luôn tự nhủ với chính mình rằng "Mình không được chạy trốn" như một cách để động viên bản thân đương đầu với mối đe dọa trong ngày, điều này đôi lúc khiến cậu trở nên dũng cảm trong trận chiến. Dù vậy, cậu vẫn thường có thói xấu không thể dứt bỏ là hay thoái thác khi gặp sự kiện đau thương. Anno mô tả Shinji là một cậu bé "luôn thu mình lại trong giao tiếp với con người" và thường "tự cho bản thân cậu là kẻ vô dụng, không cần thiết".

Rei Ayanami

Ayanami Rei là phi công bí ẩn của chiếc Evangelion Unit-00, dù vậy cô không thường xuyên được cử đi làm nhiệm vụ kể từ thời điểm bộ phim bắt đầu. Cô thực chất là bản sao được tạo ra từ hài cốt của Ikari Yui, và bị ám ảnh bởi cảm xúc tiêu cực về giá trị bản thân khi biết rõ rằng mình có thể bị vứt bỏ như một món đồ bất cứ lúc nào. Lúc đầu, Rei khinh thường Shinji vì cậu thiếu tin tưởng vào Gendo, người mà cô rất thân thiết. Tuy nhiên, cô bắt đầu thân thiện với Shinji sau khi cùng cậu đánh bại Angel Ramiel. Đến cuối series, cô được tiết lộ là một trong nhiều bản sao được tạo ra để thay thế Rei hiện đang tồn tại phòng trường hợp cô bị giết.

Soryu Langley Asuka

Soryu Langley Asuka là phi công điều khiển Evangelion Unit-02, cô được biết đến là thần đồng có tính khí nóng nảy, kiêu ngạo và tự tin thái quá. Điều này khiến cô gặp không ít rắc rối và khó khăn, đặc biệt là khi vào trận chiến. Khi còn bé, Asuka phát hiện ra thi thể của mẹ mình không lâu sau khi bà treo cổ tự sát, lúc đó cô đã cố kìm ném cảm xúc và thề sẽ không bao giờ khóc thêm lần nữa. Giữa Asuka và Shinji có vẻ đã nảy sinh tình cảm mãnh liệt nhưng mơ hồ và khó tiếp cận lẫn nhau. Mối quan hệ của họ ban đầu định mô phỏng theo mối quan hệ giữa Jean và Nadia trong bộ phim Nadia mà Anno từng làm đạo diễn trước đó. So với Shinji, Asuka và Rei đều có những khiếm khuyết của riêng mình và thường gặp khó khăn trong việc thấu hiểu, đồng cảm với người khác. Katsuragi Misato là người giám sát kiêm tư lệnh của Shinji và Asuka. Khi ở Nerv, Misato có phong thái chuyên nghiệp nhưng khi về nhà thì cô như một con người khác, sống vô tư và thiếu tinh thần trách nhiệm. Nhà thiết kế nhân vật Sadamoto Yoshiyuki xem Misato như một "cô hàng xóm" lớn tuổi hơn và là kẻ thất bại với lối sống cẩu thả, không biết chăm chút cho cuộc sống của bản thân. Anno Hideaki mô tả Shinji và Misato đều là những người "sợ bị tổn thương" và "không phù hợp — thiếu thái độ tích cực — để có thể trở thành cái mà mọi người gọi là anh hùng của cuộc phiêu lưu".

Các phi công thiếu niên của Evangelion đều nhận lệnh tham chiến từ Ikari Gendo, cha của Shinji và là chỉ huy nghiêm khắc của Nerv. Ông bỏ rơi Shinji khi cậu còn bé và gọi cậu đến Nerv chỉ để phục vụ như là phi công của Evangelion. Gendo tận dụng phần thi thể của người vợ quá cố để tạo ra Rei, người mà ông coi như công cụ đơn thuần để đánh bại Angel và thực hiện Dự án hoàn thiện con người (Jinrui Hokan Keikaku). Tương tự như Shinji, ông có phần nào đó phi xã hội, sợ bị người khác xúc phạm và thường xuyên chạy trốn vì lý do như vậy, thường xuyên phạm phải những hành vi trái đạo đức trong quá trình này. Nỗi sợ này cũng là lý do khiến ông bỏ rơi Shinji. Ông được khắc họa là một con người không từ bất cứ thủ đoạn nào để giành chiến thắng, "sử dụng nhiều biện pháp quyết liệt và có phần cực đoan, bằng các phương kế sòng phẳng hoặc gian lận, bằng đủ mọi cách để đạt được mục đích của riêng mình." Theo Sadamoto Yoshiyuki, tính cách của Gendo và Fuyutsuki đều dựa trên Ed Straker và Alec Freeman của chương trình truyền hình UFO. Sadamoto cố thiết kế vẻ bề ngoài của nhân vật sao cho "chỉ cần nhìn thoáng qua là ít nhiều hiểu được" nhân cách của họ. Sự lôi cuốn về mặt thẩm mỹ trong thiết kế nhân vật nữ chính đã góp phần làm tăng doanh thu từ việc bán sản phẩm ăn theo Evangelion. Đặc biệt, tạo hình nhân vật Rei đã trở nên nổi tiếng đến mức giới truyền thông gọi cô là "Premium Girl" (cô gái đắt hàng) do những quyển sách có bìa hình ảnh Rei bán rất chạy.

Sản xuất
Đạo diễn Anno Hideaki mắc phải chứng trầm cảm sau khi hoàn thành tác phẩm Fushigi no Umi no Nadia và gặp thất bại vào năm 1992 trong dự án tiếp theo của bộ phim Ōritsu Uchūgun: Oneamisu no Tsubasa. Theo Takeda Yasuhiro, Anno đã đồng ý hợp tác với King Records và Gainax trong lúc uống rượu với đại diện của King là Ōtsuki Toshimichi. King Records cam kết cho Anno một khoảng thời gian để "làm điều gì đó, bất cứ điều gì".  Anno bắt đầu phát triển loạt phim mới vào năm 1993 xoay quanh ý niệm không chạy trốn, vốn là chủ đề cơ bản của Aoki Uru, một dự án mà Anno thất bại trong việc bắt tay vào sản xuất. Khi quá trình sản xuất bắt đầu, Anno dự định là muốn tăng số lượng otaku cho Evangelion và thu hút sự quan tâm trên phương tiện truyền thông. Theo Anno, cốt truyện của bộ phim là sự phản ánh căn bệnh trầm cảm kéo dài 4 năm của ông. Trong giai đoạn thiết kế ban đầu của dự án Evangelion, một số định dạng cho anime đã được xem xét, có thể là dạng phim điện ảnh, chương trình truyền hình hoặc OVA. Nhóm sản xuất cuối cùng cũng chọn định dạng chương trình truyền hình vì nó là kiểu phương tiện truyền thông dễ tiếp cận rộng rãi nhất ở Nhật Bản vào thời điểm đó. Tiêu đề đề xuất là Alcion bị từ chối vì tiếng Nhật thiếu phụ âm cho từ khó phát âm này.
phải|nhỏ|Studio Gainax ở Koganei, Tokyo
Các nhà phê bình lưu ý cách Evangelion vay mượn một số kịch bản nhất định và sử dụng nội tâm làm phương tiện tường thuật từ một dự án trước đó của Anno tên là Toppu o Nerae!. Ở dự án Evangelion, ông kết hợp cấu trúc tường thuật của Nadia và nhiều khung tham khảo khác để câu chuyện gợi mở theo hướng dần sáng tỏ. Trong quá trình viết kịch bản, các yếu tố của cốt truyện Evangelion có sự tiến triển so với khái niệm gốc. Ban đầu, series dự tính là sẽ cho nhân vật nữ giữ vai trò chủ đạo nhưng ý tưởng này đã bị loại bỏ. Ý tưởng gốc của tập đầu dự định là cuộc chiến giữa Angel và Rei, còn Shinji chỉ được giới thiệu sau khi Angel tạm thời bị đánh bại. Cốt truyện đã có những sự thay đổi tiếp theo kể từ sau vụ tấn công bằng khí sarin của giáo phái Aum Shinrikyo trên tàu điện ngầm Tokyo vào tháng 3 năm 1995. Azuma Hiroki nói rằng câu chuyện gốc của Evangelion "quá sát với thực tế" theo quan điểm của Anno. Về cơ bản, Anno cho rằng kịch bản ban đầu không phù hợp để phát sóng và ông sợ bị kiểm duyệt. Tuy nhiên, ông cũng chỉ trích Aum Shinrikyo vì "chúng không còn bất cứ mối liên hệ gì với thực tế". Vì lý do này, Azuma tuyên bố rằng Evangelion sẽ "về bản chất là sự phê phán đối với giáo phái Aum". Phiên bản cuối cùng của câu chuyện phản ánh nguồn cảm hứng rút ra từ nhiều anime và tác phẩm hư cấu khác. Đứng đầu trong số này là Uchū Senkan Yamato, Mobile Suit Gundam, Devilman, và Densetsu Kyojin Ideon. Series cũng bày tỏ lòng thầm kính đối với tác phẩm Childhood's End, một số tiểu thuyết của Murakami Ryū, The Andromeda Strain, The Divine Invasion, bài thơ Pippa Passes, The Hitcher, và một số chương trình truyền hình gồm The Prisoner, Thunderbirds, Ultraman và Ultra Seven.

Sự phát triển của Shin Seiki Evangelion thực sự rơi vào tình trạng "nước đến chân mới nhảy" trong quá trình sản xuất. Những đoạn cắt cảnh gốc của hai tập đầu tiên đã được trình chiếu tại lễ hội Gainax lần thứ 2 vào tháng 7 năm 1995, chỉ 3 tháng trước khi chúng được công chiếu trên truyền hình. Khi làm đến tập 13, loạt phim bắt đầu đi chệch hướng so với câu chuyện gốc, và buộc phải thay đổi so với dự tính ban đầu. Số lượng Angel giảm xuống còn 17 thay vì 28 như dự định, và các nhà biên kịch phải thay đổi kết thúc của câu chuyện, vốn định mô tả sự thất bại của Dự án hoàn thiện con người sau khi bị Angel tấn công từ mặt trăng. Sự thay đổi so với kế hoạch ban đầu không phải là vấn đề duy nhất của loạt phim. Theo Anno, mặc dù Gainax là studio chính của series nhưng bản thân công ty cũng không có đủ nhân lực và vật lực để sản xuất bộ phim một cách hoàn chỉnh. Chỉ có 3 nhân viên của Gainax là sẵn sàng làm việc cho loạt phim bất cứ lúc nào, và phần lớn công việc sản xuất của series có sự phụ thuộc vào nguồn lực của Tatsunoko Production.

Bắt đầu từ tập 16, nhà sản xuất thay đổi đáng kể lối tường thuật của câu chuyện, thay vì kể về sự cứu rỗi thì họ sẽ tập trung vào khai thác nét riêng của mỗi nhân vật. Sự thay đổi này trùng hợp với việc Anno bắt đầu quan tâm đến tâm lý học sau khi một người bạn cho ông mượn cuốn sách về bệnh tâm thần. Đỉnh điểm của sự quan tâm này là sự phân tích tâm lý nhân vật trong 2 tập cuối. Anno cảm thấy cần thiết phải bỏ kịch bản gốc của tập 25 để viết nên cái mới. Những tập phim này sử dụng nhiều hoạt ảnh trừu tượng, hồi tưởng, những bức vẽ nét đơn giản, ảnh chụp và các cảnh hình ảnh cố định với lời thoại lồng tiếng. Một số nhà phê bình cho rằng ông Anno cố tình lựa chọn lối hoạt hình độc đáo này là do ngân sách bị cắt giảm, nhưng Okada Toshio giải thích rằng vấn đề không chỉ đơn giản là chệch kế hoạch hay ngân sách mà là Anno "không thể quyết định kết thúc khi chưa có thời điểm thích hợp, đó là phong cách của ông ấy".

Chủ đề

Shin Seiki Evangelion lồng ghép một cách tự do nhiều yếu tố truyền thuyết thần bí của đạo Do Thái, đạo Kitô, bao gồm cả văn học Midrash và Kabballah. Series này dường như khiến người xem gặp khó khăn để tìm ra lời giải thích rõ ràng khi phóng tác ý tưởng phát triển từ Sách Sáng thế bao gồm truyện Midrash, thánh tượng Zohar và truyện Kabballah để tạo ra kiểu thần thoại mới dành riêng cho Evangelion. Trợ lý đạo diễn Tsurumaki Kazuya nói rằng bộ phim mượn hình ảnh tham chiếu đến tôn giáo là để khiến nó trở nên "thú vị" và "đẹp một cách kỳ lạ" hơn, đồng thời giải thích rằng việc sử dụng hình ảnh mang tính biểu tượng của đạo Kitô trong series hoàn toàn không có hàm ý tôn giáo gì. Theo Anno, "khi các biểu tượng hòa hợp vào nhau, lần đầu tiên một cái gì đó giống như là mối tương quan hoặc ý nghĩa hiện lên một cách rõ ràng". Cốt truyện kết hợp các yếu tố bí truyền và thần bí của Kabballah Do Thái, bao gồm cả Angel. Angel trong Evangelion ít nhiều có những nét chung và nét riêng so với thiên thần của tôn giáo truyền thống như Sachiel, Sandalphon và Ramiel.

Theo Patrick Drazen, có rất nhiều ám chỉ liên quan đến Kojiki và Nihongi đóng một vai trò nổi bật trong Evangelion, cùng với đó là thế giới quan của Thần đạo về vũ trụ nguyên thủy và những cây thương thần của các vị thần như Izanagi và Izanami. Các yếu tố của truyền thuyết Judea Kitô hữu cũng đáng chú ý trong suốt bộ phim, bao gồm các tham chiếu liên quan đến Adam, Lilith, Eva, cây thương của Longinus, các cuộn sách Biển Chết, Adam Kadmon, và Cây sự sống. Sự hợp nhất tất cả con người thành một thông qua Dự án hoàn thiện con người ở cuối series được so sánh với khái niệm tikkun olam của đạo Do Thái. Những cỗ máy Evangelion còn được ví như golem trong văn hóa dân gian Do Thái, và thiết kế của chúng giống như mô tả truyền thống về oni trong văn hóa dân gian Nhật Bản.

Shin Seiki Evangelion được diễn giải là sự đấu tranh nội tâm của chính Anno Hideaki với chứng trầm cảm. Trong quá trình sản xuất phim, ông bắt đầu quan tâm đến bệnh tâm thần và tâm lý học. Theo ông, Rei là một nhân vật mắc bệnh tâm thần phân liệt và lại đại diện cho vô thức của Shinji. Shinji bị mắc chứng phức cảm Oedipus, và được mô tả là có xung đột giữa ham muốn tình dục-ham muốn hủy diệt. Tương tự như vậy, Ritsuko cũng mắc chứng phức cảm Electra, cô yêu Gendo như một người thay thế cho hình tượng người cha của cô. Bản thân Anno cũng nói rằng ông cảm thấy mình giống Shinji ở cả bình diện ý thức và vô thức. Đồng thời, ông cũng cảm thấy mình gắn bó với Asuka và Misato, còn Rei là "phần sâu kín nhất" của Anno và Kaworu là cái bóng của ông. Thậm chí còn có ý kiến cho rằng việc Shinji chui vào Unit-01 là "quay trở lại bụng mẹ" theo thuyết của Freud, và việc cậu cố gắng để thoát ra khỏi Eva giống như "nghi thức chuyển mình" để trở thành người đàn ông thực thụ. Series còn đề cập đến nhiều khái niệm triết học và phân tâm học, chẳng hạn như giai đoạn miệng, nội chiếu, tính hai chiều, và ham muốn chết. Những khái niệm này được tổng hợp từ các tác phẩm của Sigmund Freud, Arthur Schopenhauer, Søren Kierkegaard và một số tác giả khác.

Phương tiện truyền thông liên quan

Phim điện ảnh

Vào tháng 5 năm 1996, Gainax công bố sẽ ra mắt phim điện ảnh Evangelion để đáp lại sự không hài lòng của người hâm mộ về phần cuối của loạt phim gốc. Vào ngày 15 tháng 3 năm 1997, Gainax phát hành Shin seiki Evangelion Gekijō-ban: Shi to Shinsei bao gồm tập hợp clip thời lượng 60 phút tóm tắt 24 tập đầu của series gốc và chỉ có 30 phút cho phần kết mới do gặp nhiều vấn đề trong khâu sản xuất. Bộ phim thứ 2, Shin Seiki Evangelion Gekijō-ban: Ea/Magokoro o, Kimi ni được công chiếu vào tháng 7 năm 1997 thể hiện một cái kết hoàn toàn mới khi thuật lại 2 tập cuối của phiên bản truyền hình theo một góc nhìn khác. Thay vì đẩy loạt phim lên cao trào bằng sự thể hiện tâm trí nhân vật, phim điện ảnh năm 1997 lại giải quyết cao trào theo kiểu truyền thống, tức là bổ sung nhiều cảnh hành động cho các tuyến cốt truyện của series. Ea/Magokoro o, Kimi ni giành được nhiều giải thưởng và thu về 1,45 tỷ yên trong vòng sáu tháng kể từ khi công chiếu. Năm 1999, EX.org xếp phim điện ảnh ở vị trí thứ 5 cho hạng mục 'Chương trình hay nhất mọi thời đại', còn phiên bản truyền hình thì ở vị trí thứ 2. Năm 2009, CUT Magazine xếp bộ phim ở vị trí thứ 3 trong số những anime hay nhất mọi thời đại.

Ngày 9 tháng 9 năm 2006, Gainax xác nhận sản xuất một loạt phim điện ảnh mới với tựa là Evangelion Shin Gekijōban bao gồm 4 bộ phim. Phần phim đầu xào nấu lại 5 tập đầu của loạt phim gốc nhưng từ phần 2 trở đi thì có câu chuyện hoàn toàn khác khi bổ sung thêm nhân vật mới, Eva và Angel mới. Bộ phim đầu tiên, Evangelion Shin Gekijōban: Jo phát hành tại Nhật Bản vào ngày 1 tháng 9 năm 2007, Evangelion Shin Gekijōban: Ha phát hành vào ngày 27 tháng 6 năm 2009, và Evangelion Shin Gekijōban: Q phát hành vào ngày 17 tháng 11 năm 2012. Bộ phim cuối cùng, Shin Evangelion Gekijōban:𝄂 phát hành vào ngày 8 tháng 3 năm 2021 sau 2 lần trì hoãn. Ngày 8 tháng 2 năm 2015, bộ phim ngắn sử dụng công nghệ kết xuất 3D Evangelion: Another Impact đã được phát hành trực tuyến với tư cách là anime ngắn số 12 của Japan Animator Expo (Triển lãm họa sĩ diễn hoạt Nhật Bản). Anime ngắn này là sản phẩm hợp tác giữa xưởng phim hoạt hình Khara với công ty truyền thông Dwango do Aramaki Shinji làm quản lý. Bộ phim ngắn này là "câu chuyện về sự kích hoạt, cuồng nộ và tiếng gầm của một Evangelion ở thế giới khác".

Manga và sách

Mười tháng trước khi Evangelion được phát sóng trên truyền hình, nhà thiết kế nhân vật Sadamoto Yoshiyuki đã vẽ minh họa phiên bản manga của câu chuyện với mục đích ban đầu là để quảng bá cho bộ anime. Phần đầu tiên của manga được xuất bản trên tạp chí Shōnen Ace trong số ra tháng 2 vào tháng 12 năm 1994, những phần tiếp theo được xuất bản một cách không định kỳ trong vòng 18 năm. Đến tháng 6 năm 2013, phiên bản manga cuối cùng cũng hoàn thành. Một số nhà sản xuất ban đầu lo ngại về việc lựa chọn Sadamoto để phát hành manga chuyển thể vì họ nghĩ rằng "ông đã qua thời kỳ đỉnh cao để có thể tin tưởng mà giao phó nhiệm vụ". Những sự lo ngại này hóa ra là thừa vì manga đã đạt được thành công thương mại một cách rõ ràng: 10 tập đầu tiên đã bán được 15 triệu bản, và tập thứ 11 đạt vị trí thứ nhất trên bảng xếp hạng Tohan góp phần bán thêm được 2 triệu bản. Bộ manga đã giành chiến thắng trong cuộc bình chọn của cộng đồng người hâm mộ Comicker vào năm 1996.

Soundtrack và âm nhạc

Sagisu Shirō đã sáng tác phần lớn bản nhạc gốc cho loạt phim. Những soundtrack được phát hành đều đạt thứ hạng cao trên các bảng xếp hạng Oricon, đặc biệt là album Neon Genesis Evangelion III đã đứng đầu về doanh thu trong năm 1997. Cũng trong năm đó, Sagisu được trao giải thưởng Animation Kobe ở hạng mục "Nhạc nền xuất sắc nhất" vì những sáng tác của ông cho Evangelion. Nhạc cổ điển của Ludwig van Beethoven, Johann Sebastian Bach, Giuseppe Verdi và George Frideric Handel cũng thường xuyên xuất hiện trong bộ anime. Những tác phẩm âm nhạc cổ điển và tác phẩm giao hưởng gốc đã được sử dụng để làm nhạc nền cho các bộ phim điện ảnh về sau thuộc nhượng quyền thương mại Shin Seiki Evangelion. Series đã sản xuất tổng cộng 21 album bao gồm phòng thu, hát live, tuyển tập và sountrack cùng với 6 đĩa đơn. Bài hát chủ đề mở đầu của loạt phim là Zankoku na tenshi no tēze do Takahashi Yoko trình bày đã được xếp hạng trong 2 cuộc bình chọn của TV Asahi. Đầu tiên là vị trí thứ 55 cho những ca khúc chủ đề anime hay nhất mọi thời đại, tiếp đó là vị trí thứ 18 cho những ca khúc chủ đề anime hay nhất thập niên 1990. Sau 15 năm kể từ ngày phát hành, nhạc chủ đề đã giành được giải thưởng thường niên của JASRAC cho tiền bản quyền mà nó tiếp tục thu được từ việc sử dụng cho máy pachinko, pachislo, karaoke và các địa điểm khác. Nhạc chủ đề kết thúc của bộ anime là một phiên bản của ca khúc "Fly Me to the Moon" do Claire Littley (tên ở phần danh đề là CLAIRE) chuyển soạn và thể hiện.

Trò chơi điện tử

Một số trò chơi điện tử ăn theo loạt phim đã được phát triển, từ game nhập vai và phiêu lưu cho đến mạt chược và thẻ bài. Series cũng sản xuất một số visual novel, 2 trong số đó đã lấy cảm hứng từ bộ manga hài lãng mạn Shin Seiki Evangelion Kōtetsu no Gārufurendo 2nd và Shin Seiki Evangelion: Ikari Shinji Ikusei Keikaku.

Đón nhận
Shin Seiki Evangelion đã được giới phê bình trong nước và quốc tế đón nhận nồng nhiệt ngay từ lần phát sóng đầu tiên và trong nhiều thập kỷ kể từ khi phát hành. Trên trang tổng hợp đánh giá Rotten Tomatoes, bộ anime đạt điểm đồng thuận là 100% dựa trên 29 bài đánh giá, với điểm số trung bình là 8,29/10. Phần đánh giá chung của trang web viết rằng "Neon Genesis Evangelion vừa là tiêu chuẩn văn hóa của Nhật Bản, vừa là cái nhìn không khoan nhượng của một auteur kiêm nhà sáng tạo Anno Hideaki, không những vậy nó còn là sự hấp dẫn tột đỉnh của thể loại anime mecha và lột tả được nỗi đau đớn của chứng trầm cảm – tạo nên một sử thi hoàn toàn độc lạ về thiên thần và ác quỷ trong nội tâm [của mỗi con người]."

Sau khi chương trình truyền hình kết thúc lần phát sóng đầu tiên, quan điểm của công chúng và giới phê bình chuyên môn có sự phân cực, đặc biệt là đối với 2 tập cuối cùng. Cái kiểu kết thúc đậm chất thử nghiệm của phần cuối khiến nhiều người hâm mộ cảm thấy bối rối hoặc ức chế, hệ quả là nhiều cuộc tranh luận và tranh cãi đã nổ ra. Những lời chỉ trích chủ yếu nhằm vào việc cốt truyện thiếu hướng giải quyết cho 2 tập cuối cùng. Ý kiến về phần cuối có sự đa chiều, người thì cho rằng 2 tập cuối "có chiều sâu", người thì cảm thấy chúng “nhìn qua thì có vẻ [có nghĩa] nhưng thật ra chả [có nghĩa] gì cả”. Diễn viên lồng tiếng cho phiên bản tiếng Anh của bộ phim thừa nhận rằng họ cũng thấy khó hiểu với phần kết. Tờ Mainichi Times viết rằng sau khi tập 25 kết thúc, "hầu như tất cả người xem đều cảm thấy bị phản bội ... Khi bình luận viên Ōtsuka Eiji gửi một lá thư đến Yomiuri Shimbun phàn nàn về kết thúc của loạt phim, cuộc tranh luận đã nổ ra trên toàn quốc." Mặc cho những lời chỉ trích, Anno vẫn giữ vững lập trường của mình về cái kết hàm chứa dụng ý nghệ thuật của series. Năm 2003, nhà phê bình Zac Bertschy nhận xét rằng "Hầu hết những người phản ứng gay gắt với Evangelion là những người không chịu động não". Những tranh cãi ban đầu xoay quanh kết thúc của Evangelion không ảnh hưởng gì đáng kể đến danh tiếng của bộ anime.

"Sự phong phú" của nhân vật và lối kể chuyện "phức tạp và nhiều lớp" đã được các nhà phê bình đánh giá cao. Năm 2009, Mike Hale của The New York Times đã mô tả Evangelion là "một bộ anime chất lượng, một câu chuyện về người máy khổng lồ có chiều sâu, cảm xúc và chi tiết lạ thường." Evangelion đã phát triển thành một hiện tượng xã hội vượt xa xuất phát điểm ban đầu là cộng đồng người hâm mộ, tạo ra cuộc thảo luận trên toàn Nhật Bản. Loạt phim này cũng là chủ đề của nhiều báo cáo, tranh luận, nghiên cứu trên các phương tiện truyền thông toàn cầu. Series đã thu hút sự quan tâm đánh giá của các nhà phê bình, học giả, và nhà xã hội học như Susan J. Napier, William Rout, Mick Broderick, Kotani Mari, Miyadai Shinji, Azuma Hiroki, Furuhata Yuriko, và Marc Steinberg. Evangelion đã được mô tả là sự phê phán và giải kết cấu của thể loại mecha. Theron Martin (Anime News Network) đã diễn tả thiết kế nhân vật là "khác biệt, thiên về sexy hơn là đáng yêu", và thiết kế người máy là "một trong những thiết kế cá biệt nhất từng được sản xuất ở một series anime, với kiểu dáng đẹp, mềm mại, uyển chuyển nhưng trông rất quái dị, đáng sợ, và mang dáng vẻ nhanh nhẹn thay vì dáng vẻ kiểu hình hộp và hiệp sĩ." Mike Crandol nói rằng "Có vẻ không còn phải bàn cãi gì nữa khi nói rằng Evangelion là một trong những tác phẩm hoạt hình vĩ đại nhất mọi thời đại". Nhà phê bình Nhật Bản Tsuribe Manabu cho rằng Evangelion có nội dung "cực kỳ hướng nội và thiếu tính xã hội nên nó dường như phản ánh căn bệnh của thời đại." Vào tháng 2 năm 2004, Cinefantastique đã liệt kê Evangelion là một trong "10 phim hoạt hình mà bạn phải xem".

Giải thưởng
Shin Seiki Evangelion luôn đạt điểm cao trong các cuộc thăm dò phổ biến. Năm 1996, bộ anime đã chiếm giữ vị trí đầu tiên trong hạng mục "Series được yêu thích nhất" của Anime Grand Prix, một chuỗi giải thưởng do độc giả bình chọn được đăng trên tạp chí Animage. Series được trao giải thêm một lần nữa vào năm 1997 khi đạt số lượng bình chọn áp đảo. Ea/Magokoro o, Kimi ni giành vị trí đứng đầu vào năm 1998, đưa Shin Seiki Evangelion trở thành nhượng quyền thương mại đầu tiên thắng giải nhất 3 lần liên tiếp. Trang web IGN xếp Evangelion là loạt phim hoạt hình hay thứ 10 trong danh sách "100 chương trình hoạt hình hàng đầu". Bộ anime đứng thứ 3 trong danh sách "anime mà bạn nên ghi nhớ ở thế kỷ 21" của Animage. Năm 1998, độc giả EX.org đã bình chọn Shin Seiki Evangelion ở vị trí thứ nhất trong số những anime phát hành ở Hoa Kỳ và vào năm 1999, họ đã bình chọn series ở vị trí thứ 2 trong số những chương trình anime hay nhất mọi thời đại. Năm 2007, một cuộc thăm dò quy mô lớn do TV Asahi tổ chức cho thấy Evangelion là anime được đánh giá cao thứ 2 tại Nhật Bản. Series được xếp hạng là anime phổ biến nhất mọi thời đại trong một cuộc khảo sát năm 2006 với 80,000 người tham gia tại Liên hoan Nghệ thuật truyền thông Nhật Bản.

Evangelion đã giành giải thưởng Animation Kobe vào năm 1996, và năm 1997. Loạt phim đã được trao Giải thưởng Nihon SF Taisho và Giải thưởng xuất sắc tại Liên hoan nghệ thuật truyền thông Nhật Bản vào năm 1997. Series xếp hạng thứ 7 trong "Top 50 Anime được phát hành ở Bắc Mỹ" trên tạp chí anime của Wizard. Trong số ra tháng 8 năm 1996 của tạp chí Animage, các nhân vật của Evangelion chiếm vị trí cao trên bảng xếp hạng những nhân vật được yêu thích nhất với Rei ở vị trí thứ nhất, Asuka thứ 3, Kaworu thứ 4 và Shinji thứ 6. Ayanami Rei giành chiến thắng ở hạng mục Nhân vật nữ vào năm 1995 và 1996, còn Ikari Shinji giành chiến thắng ở hạng mục Nhân vật nam vào năm 1996 và 1997. Năm 2010, tạp chí Newtype công nhận Ayanami Rei là nhân vật nữ nổi tiếng nhất thập niên 1990 ở hạng mục nhân vật nữ và Ikari Shinji ở hạng mục nhân vật nam. TV Asahi ghi nhận "hành động cảm tử của Ayanami Rei" là cảnh anime cảm động thứ 9 từ trước đến nay.

Chú thích

Tham khảo

Ghi chú

Thư mục

Đọc thêm

 Patrick Drazen: Evangelion; in Anime Explosion! – The What? Why? & Wow! of Japanese Animation. Stone Bridge Press, 2014,
 Endo, Toru. "Konna kitanai kirei na hi ni wa" ("On a day so beautiful and so ugly"). Poppu karuchaa kuritiiku (Pop Culture Critique), volume 0. 1997.
 Gainax, Newtype. E-Mono: Neon Genesis Evangelion: All Goods Catalog. .
 June magazine, ed. Neon Genesis Evangelion June Tokuhon: Zankoku-Na Tenshi no These ("The Neon Genesis Evangelion JUNE Reader: Zankoku na Tenshi no These"). .
 Kotani, Mari. Seibo Evangelion (Evangelion as the Immaculate Virgin). Tokyo: Magajin Hausu. 1997.
 Kotani, Mari. A New Millennialist Perspective On The Daughters Of Eve. .
 Lippit, Seiji M. Topographies of Japanese Modernism. New York: Columbia UP, 2000.
 Morikawa, Kaichiro (ed.). The Evangelion Style. .
 Yamashita, Ikuto and Seiji, Kio. Sore Wo Nasumono: Neon Genesis Evangelion Concept Design Works. .
 "Evangelion Special: Genesis of a major manga"—Mainichi Daily News
 "Evangelion Special: For producer Otsuki, success not always a bed of roses"—Mainichi Daily News
 "Understanding Evangelion"—Anime News Network

Liên kết ngoài

Trang web chính thức
 Neon Genesis Evangelion, Gainax's official site
Trang web của Madman Entertainment
 新世紀エヴァンゲリオン Website của King Record

Bài viết và thông tin

Tác phẩm giả tưởng lấy bối cảnh năm 2015
Anime Madman Entertainment
Anime và manga tuổi mới lớn
Anime và manga khoa học viễn tưởng
Anime và manga tâm lý
Thần thoại trong văn hóa đại chúng
Tác phẩm hiện sinh
Anime và manga hậu tận thế
Anime với kịch bản gốc
Anime và manga mecha
Tatsunoko Production
Chương trình của TV Tokyo
Tác phẩm về nỗi sầu
Tôn giáo trong văn hóa đại chúng
Người máy trong các tác phẩm giả tưởng


title: Faucon-du-Caire

text:
Faucon-du-Caire là một xã ở tỉnh Alpes-de-Haute-Provence, vùng Provence-Alpes-Côte d'Azur ở đông nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Alpes-de-Haute-Provence

Tham khảo

Fauconducaire


title: 21478 Maggiedelano

text:
21478 Maggiedelano (1998 HW118) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 23 tháng 4 năm 1998 bởi Nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 21478 Maggiedelano

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1998


title: Eleutherodactylus ruthae

text:
Eleutherodactylus ruthae là một loài ếch trong họ Leptodactylidae.
Nó được tìm thấy ở Cộng hòa Dominica và Haiti.
Môi trường sống tự nhiên của nó là các khu rừng đất thấp ẩm nhiệt đới và cận nhiệt đới. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Nguồn
 Hedges, B., Inchaustegui, S., Thomas, R. & Powell, R. 2004. Eleutherodactylus ruthae. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Tham khảo

ruthae


title: Coleotechnites edulicola

text:
Coleotechnites edulicola là một loài bướm đêm thuộc họ Gelechiidae. Nó được tìm thấy ở Bắc Mỹ.

Ấu trùng ăn Pinus ponderosa.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Image
Two New Pine Feeding species of Coleotechnites

Coleotechnites


title: Monocercops actinosema

text:
Monocercops actinosema là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Queensland.

Chú thích

Tham khảo

A
Động vật được mô tả năm 1923
A


title: Tipula penobscot

text:
Tipula penobscot là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Nearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Hiệp sĩ vượt thời gian

text:
Hiệp sĩ vượt thời gian (tựa Tiếng Anh: Thunderstone) là một bộ phim truyền hình của Úc sản xuất năm 1999 bởi nhà sản xuất Jonathan M. Shiff kể về thế giới hậu tận thế khi Trái Đất bị một sao chổi đâm phải. Nhân vật chính Noah được thể hiện bởi Jeffrey Walker (cũng được biết đến trong phim Cô gái đại dương, The Wayne Manifesto và Mirror, Mirror). Các diễn viên khác là Gerard Kennedy, Christopher Elliott, Emily Browning và Daniel Daperis.

Bộ phim được phát sóng lần đầu tiên trên Network Ten. Cả phần một và hai cũng được chiếu trên ABC Kids.

Cốt truyện
Nhân vật chính Noah Daniels, gia đình anh và những người sống sót khác sinh sống ở một thuộc địa ngầm được gọi là Phương Bắc Băng Giá (North Col) vào năm 2020. Con người không thể sinh sống trên bề mặt, bởi vì cái lạnh cùng cực và bão tuyết không ngừng.

Tác động của sao chổi đã hủy diệt tất cả động vật, nên để cho trẻ em có thể hiểu về các loài đã từng tồn tại, người ta dạy cho chúng bằng phương pháp giả lập thị giác. Noah bị quyến rũ bởi các loài động vật và thậm chí còn hơn thế sau khi bị một con cọp ảo rượt đuổi, anh ta không thể ngăn được sự tò mò. Anh ta bí mật trở lại phòng giả lập thị giác để khám phá thế giới loài vật một mình. Nhưng khi anh ta bị phát hiện bởi các cảnh sát ảo, họ đã gặp tương tác với máy tính làm dịch chuyển Noah xuyên thời gian.

Sau đó, anh ta xuất hiện ở Haven, một nơi có một nhóm trẻ em được gọi là nhóm Du Mục (Nomads) cố gắng thoát khỏi nanh vuốt xấu xa của Tao, kẻ muốn chiếm hữu tất cả khoáng sản màu xanh quý giá gọi là Lôi Thạch (Thunderstone) ẩn chứa nguồn năng lượng mạnh mẽ.

Phần đầu tiên xoay quanh việc Noah và thủ lĩnh của nhóm Du Mục Arushka (Mereoni Vuki) du hành xuyên thời gian, cố gắng đưa các loài vật đến Haven.

Lôi Thạch là gì?
Lôi Thạch là tên một hợp chất được đưa đến Trái Đất bởi sao chổi Nemesis. Nó chứa năng lượng và sức mạnh, có thể sử dụng cho bất cứ việc gì với vai trò một loại nhiên liệu. Nó phản ứng dữ dội khi tương tác với chính nó, làm cho nó bị phân rã nếu có bị tác động đủ lớn. Khi được uống dưới dạng dung dịch, nó kéo dài tuổi thọ cho người uống. Toàn bộ bộ phim xoay quanh các tính chất hoá học độc đáo này.

Lịch sử các phần

Phần 1
Phần 1 xoay quanh cuộc phiêu lưu của Noah ở Haven. Anh ta mang nhiều loài vật từ quá khứ đến Haven và du hành đến nhiều thời điểm như Phương Bắc Băng Giá, Haven, hay thời điểm trước khi sao Nemesis đâm vào Trái Đất, anh đã đánh động đến ban Tam Hùng (Triumvirate) ở Phương Bắc Băng Giá và Chúa Tể Bóng Tối (Shadow Master) ở Haven. Đây là nguyên nhân dẫn đến một chuỗi các sự kiện tiết lộ thân phân thực sự của Chúa Tể Bóng Tối, và mục tiêu của ông ta là thu thập đủ Lôi Thạch để trở nên bất tử. Noah và các bạn lên kế hoạch hủy diệt nhân Sao chổi Nemesis Comet mà gần đây đã được tìm thấy bởi Chúa Tể Bóng Tối. Họ phá hủy nó bằng cách cho nó nổ cùng bằng cách đốt cháy một lượng lớn muối cùng với nó. Chúa Tể Bóng Tối chết cùng với nhân sao chổi. Bản chất thực sự của Tao được tiết lộ còn các tay sai của hắn thì chạy trốn.

Phần này cũng được phát hành trên bộ 3 DVD bởi Hãng Giải trí Umbrella vào 28 tháng 1 năm 2008.

Phần 2
Khi Chúa Tế Bóng Tối và thuộc hạ bị đánh bại, Noah quay về Phương Bắc Băng Giá những anh vẫn nhớ đến Haven và đã quay trở lại đó. Khi Noal đến Haven, anh ta nhận ra mình đã mắc kẹt tại đó vì không còn Lôi Thạch cung cấp năng lượng nữa, hay ít nhất là gần như vậy. Trong phần này, câu chuyện xoay quanh việc tìm ra một khối Lôi Thạch lập phương khổng lồ, và Noah biết về những kẻ vượt ngục từ tương lai, Mayah và anh em của cô ta, những kẻ đã giấu khối Lôi Thạch dưới hồ. Sau khi lấy được nó, Noah nhận ra rằng anh cần phải quay về quá khứ và dùng nó để hủy diệt hoàn toàn sao chổi Nemesis trước khi nó đâm vào Trái Đất. Phần này kết thúc với việc Noah dùng năng lượng của nó để tiêu hủy sao chổi, vì thế nên trớ trêu thay, tất cả những gì xảy ra trong phần 1 không còn nữa, theo lời của anh: "Chúng không xảy ra trong chiều không gian này". Cũng vì thế mà Mayah và anh em cô ta bị xoá sổ khỏi dòng thời gian, và Trái Đất có một tương lai tươi sáng hơn. Các mảnh vở của sao chổi tạo thành một vành đai quay quanh Trái Đất, dẫn đến các sự kiện trong phần 3.

Phần 3
Noah được công nhận là thần đồng, phần này bắt đầu với việc thử nghiệm thiết kế hố giun mà anh tìm ra. Chúng cho phép con người tiết lập thuộc địa trên không gian. Những người đến từ tương lai muốn ám sát Noah khi anh ta còn trẻ, bởi vì họ cho rằng Noal trong tương lai đã giết bố mẹ họ. Phần này diễn biến với việc Noah cố gắng tìm ra sự thực chuyện gì đã xảy ra và thiết lập hoà bình cho mọi người.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Thunderstone at the Internet Movie Database
Jonathan M. Shiff Productions - producer's website which contains a wealth of information on the series.
Thunderstone at the National Film and Sound Archive

Loạt phim truyền hình có nội dung du hành thời gian
Phim truyền hình Úc
Phim truyền hình teen
Phim truyền hình Úc thập niên 1990
Phim truyền hình thiếu nhi Úc
Chương trình truyền hình tiếng Anh
Hiện tượng Internet
Chương trình Network 10


title: Placopoda

text:
Placopoda là một chi thực vật thuộc họ Rubiaceae. Chi này có các loài sau (tuy nhiên danh sách này có thể chưa đủ):
 Placopoda virgata, Balf. f.

Tham khảo

Placopoda
Lasiantheae


title: Xestia retracta

text:
Xestia retracta là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở Sikhim.

Chú thích

Tham khảo

Xestia


title: Taumacera cyanipennis

text:
Taumacera cyanipennis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Kollar & Redtenbacher miêu tả khoa học năm 1848.

Chú thích

Tham khảo

C
Động vật được mô tả năm 1848


title: Agapetus monticolus

text:
Agapetus monticolus là một loài Trichoptera trong họ Glossosomatidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Agapetus


title: Humbercamps

text:
Humbercamps là một xã ở tỉnh Pas-de-Calais ở vùng Hauts-de-France, Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Pas-de-Calais

Tham khảo
INSEE
IGN

Liên kết ngoài
 The CWGC cemetery
 Humbercamps on the Quid website

Xã của Pas-de-Calais


title: Thái Khang

text:
Thái Khang (chữ Hán: 太康) là vị vua thứ ba của nhà Hạ trong lịch sử Trung Quốc.

Thân thế
Thái Khang là con của Hạ Khải. Năm 2188 TCN, vua Khải mất, Thái Khang lên thay.

Ham chơi mất nước
Theo sách Trúc thư kỉ niên thì vua Thái Khang định đô ở Châm Tầm (斟鄩). Từ khi Thái Khang làm vua chỉ ham chơi bời, ham mê Đả Liệp, thích săn bắn, không quan tâm việc chính sự. Bầy tôi của ông là Hậu Nghệ - vua nước chư hầu Hữu Cùng - thấy Thái Khang bỏ việc triều chính nên nảy sinh ý định giành ngôi vua.

Một hôm Thái Khang rời kinh đô đi săn ở đất Lạc. Hậu Nghệ bí mật điều quân từ nước Hữu Cùng sang tập kích kinh đô nhà Hạ, chiếm được kinh thành. Sau đó, Hậu Nghệ mang quân ra chặn bờ sông, phong toả lối về của Thái Khang.

Khi ông mang quân trở về kinh thành thì bị quân Hữu Cùng chặn đánh. Không thể đánh bại Hậu Nghệ, Thái Khang phải bỏ chạy sang nước chư hầu. Thái Khang định tập hợp chư hầu đánh Hậu Nghệ, nhưng các chư hầu đều không phục Thái Khang. Vì vậy ông chính thức làm vua có 2 năm, thời gian còn lại ông phải lưu vong ở nước ngoài cho đến hết đời. Từ lúc Thái Khang lưu vong ngày nào mẹ và 5 người em trai của ông cũng đứng đợi ở bờ sông Lạc Thủy, đến khi nhận được tin anh mình mất họ làm ra khúc hát gọi là "Ngũ Tử Chi Ca" để tưởng nhớ đến công đức của ông nội và cha. Bên cạnh đó lời ca còn chê trách anh cả của mình không tuân theo lời dạy của cha ông bỏ bễ chính sự chuốc lấy sai lầm khiến dòng họ phải khổ sở bi ai, bài ca này được chép trong sách Thượng Thư còn truyền lại cho đến tận ngày nay.

Năm 2160 TCN, Thái Khang qua đời ở nước ngoài, em ông là Trọng Khang nối ngôi. Thái Khang làm vua được 29 năm, không rõ bao nhiêu tuổi. Dòng dõi Nhà Hạ phải lưu lạc nhiều năm sau mới giành lại được ngôi vua.

Xem thêm
 Nhà Hạ
 Hậu Nghệ
 Trọng Khang

Tham khảo
 Sử ký Tư Mã Thiên những điều chưa biết - Hạ bản kỷ, Bùi Hạnh Cẩn - Việt Anh dịch (2005), Nhà xuất bản Văn hoá thông tin
 Chu Mục, Trần Thâm chủ biên (2003), 365 truyện cổ sử chọn lọc Trung Quốc, tập 1, Nhà xuất bản Thanh niên
 Trình Doãn Thắng, Ngô Trâu Cương, Thái Thành (1998), Cố sự Quỳnh Lâm, Nhà xuất bản Thanh Hoá

Chú thích

Vua nhà Hạ


title: Ticengo

text:
Ticengo là một đô thị ở tỉnh Cremona, vùng Lombardia của Italia, có vị trí cách khoảng 50 km về phía đông của Milan và khoảng 30 km về phía tây bắc của Cremona. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 451 người và diện tích là 8,1 km².

Ticengo giáp các đô thị: Casaletto di Sopra, Cumignano sul Naviglio, Romanengo, Salvirola, Soncino.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Cremona
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Gralla

text:
Gralla là một đô thị thuộc huyện Leibnitz trong bang Steiermark, nước Áo. Đô thị  có diện tích 12,15 km², dân số cuối năm 2005 là 278 người.

Tham khảo


title: Đại học Lviv

text:
Đại học Lviv (tên chính thức: Đại học Quốc gia Ivan Franko L'viv; (tiếng Ukraina: Львівський національний університет імені Івана Франка, L’vivs’kyy natsional’nyy universytet imeni Ivana Franka) là trường đại học cổ nhất ở Ukraina. Trường toạ lạc tại thành phố Lviv, Lviv Oblast.

Lịch sử
Đại học Lviv được thành lập ngày 20 tháng 1 năm 1661 khi vua Jan II Kazimierz Waza của Ba Lan ban văn bằng cấp cho trường của thành phố tên gọi là Jesuit Collegium, thành lập năm 1608 "Vinh dự của Viện hàn lâm và danh hiệu đại học".
Phần này còn Sơ khai. Mời bạn tham gia đóng góp

Các khoa
 Khoa Toán học Ứng dụng và Tin học ( )
 Khoa Quan hệ Quốc tế
 ( )
 Khoa Sinh học ( )
 Khoa Báo chí ( )
 Khoa Hoá học ( )
 Khoa Luật ( )
 Khoa Kinh tế ( )
 Khoa Cơ khí và Toán học ( )
 Khoa Điện tử ( )
 Khoa Ngữ văn ( )
 Khoa Ngoại ngữ ( )
 Khoa Triết học ( )
 Khoa Địa lý ( )
 Khoa Vật lý ( )
 Khoa Địa chất ( )
 Khoa Dự bị Đại học ( )
 Khoa Lịch sử ( )
 Bộ môn Sư phạm ( )

Các cơ sở nghiên cứu và cơ sở vật chất
 Ban Nghiên cứu khoa học ( )
 Bảo tàng động vật ( )
 Thư viện ( )
 Tạp chí Nghiên cứu Vật lý ()
 Viện Khảo cổ ( )
 Ukrainian journal of computational linguistics ( )
 Viện Sinh thái học ôn hoà ( )
 Ukraina Hiện đại ( )
 Viện Nghiên cứu lịch sử ( )
 Cơ quan Nữ vương Phát triển bền vững ( )
 Vườn thực vật ( )
 NATO Winter Academy in Lviv ( )
 Trung tâm Nghiên cứu Giáo dục Khoa học Kỹ thuật nhiệt độ thấp ( )

Những cựu sinh viên nổi tiếng
 Kazimierz Ajdukiewicz (1890–1963), nhà triết học, nhà toán học, nhà logic học, một người tiên phong trong ngữ pháp phạm trù
 Stefan Banach (1892–1945), nhà toán học nổi tiếng, một trong những động lực của Trường toán học Lwów, cha đẻ của giải tích hàm
 Piotr Ignacy Bieńkowski (1865–1925), học giả cổ điển và nhà khảo cổ, giáo sư của Đại học Jagiellonia
 Ivan Franko (1856–1916), nhà thơ và nhà ngôn ngữ, nhà cải tổ tiếng Ukraina
 Ludwik Fleck (1896-1961), bác sĩ và nhà sinh vật học đã phát triển khái niệm thought collectives trong thập niên 1930.
 Georgiy R. Gongadze (1969–2000), nhà báo Georgia và Ukrainia bị bắt cóc và giết chết năm 2000.
 Mark Kac, nhà toán học, người tiên phong trong lý thuyết xác suất hiện đại.
 Yevhen Konovalets (1891-1938) lãnh đạo của Tổ chức những người dân tộc chủ nghĩa Ukraina giữa 1929 và 1938.
 Stanisław Kot (1885–1975), nhà khoa học và nhà chính trị, thành viên của Chính phủ Ba Lan lưu vong
 Tadeusz Kotarbiński (1881-1941), nhà triết học, nhà toán học, nhà logic học
 Pinhas Lavon (1904–1976), nhà chính trị Israel
 Antoni Łomnicki (1881–1941), nhà toán học
 Jan Łukasiewicz (1878–1956), nhà toán học
 Stanisław Maczek (1892–1994), chỉ huy của Sư đoàn Thiết giáp Ba Lan đầu tiên, vị chỉ huy cuối cùng của Quân đoàn Ba Lan đầu tiên dưới sự chỉ huy của Đồng Minh
 Kazimierz Michałowski (1901–1981), nhà khảo cổ và nhà Ai Cập học
 Jan Parandowski (1895–1978), tác gia, nhà văn tiểu luận, nhà biên dịch, chuyên gia classical antiquity
 Maciej Rataj (1884–1940), nhà chính trị Ba Lan, tổng thống
 Jaroslav Rudnyckyj (1910–1995), nhà ngôn ngữ học, từ vựng, dân gian học
 Bruno Schulz (1892–1942), nhà tiểu thuyết và họa sĩ
 Markiyan Shashkevych (1811–1843), nhà thơ
 Josyf Cardinal Slipyj (1892–1984), đứng đầu Nhà thờ Cơ đốc Hy Lạp của Ukraina
 Hugo Steinhaus (1887–1982), nhà toán học, nhà giáo dục, nhà nghiên cứu khoa học nhân văn
 Rudolf Weigl (1883–1957), nhà sinh vật học và nhà phát minh ra vaccine hiệu quả đầu tiên chống dịch sốt phát ban.

Các giáo sư trứ danh
 Henryk Arctowski (1871–1958), nhà hải dương học, nhà thám hiểm Bắc Cực
 Szymon Askenazy (1866-1935), nhà sử học, ngoại giao và chính khách, người lập Trường Lịch sử Lwów-Warsaw
 Herman Auerbach (1901-1942), nhà toán học.
 Stefan Banach
 Oswald Balzer (1858–1933), nhà lịch sử nhà nước và pháp luật
 st. Józef Bilczewski (1860–1923), tổng Giám mục của thành thành phố Lwów
 Leon Chwistek (1884–1944), họa sĩ tiên phong, nhà lý luận nghệ thuật hiện đại, nhà phê bình văn học, nhà logic học, triết gia và nhà toán học.
 Antoni Cieszyński (1882–1941), thầy thuốc, nha sĩ, nhà phẫu thuật
 Jan Czekanowski (1882–1965), nhà nhân loại học, nhà thống kê và nhà ngôn ngữ
 Władysław Dobrzaniecki (1897–1941), thầy thuốc và nhà phẫu thuật
 Yakiv Holovatsky (1814–1888), nhà thơ
 Mykhailo Hrushevsky (1866—1934), nhà sử học, nhà tổ chức uyên bác, lãnh đạo của phong trào tiền cách mạng dân tộc Ukraina, chủ tịch quốc hội Ukraina, tổng thống Ukraina đầu tiên
 Stefan Inglot (1902—1944), nhà sử học
 Zygmunt Janiszewski (1888–1920), nhà toán học,
 Ignacy Krasicki (1735—1801), tác gia và nhà thơ, thượng nghị sĩ, Giám mục Warmia và Tổng Giám mục Ba Lan
 Jerzy Kuryłowicz (1895—1978), nhà ngôn ngữ học
 Jan Łukasiewicz
 Ignác Martinovics (1755-1795) – nhà vật lý, nhà cách mạng Francisca, Hungaria
 Stanisław Mazur (1905—1981), nhà toán học
 Stanisław Ruziewicz (1881—1941), nhà toán học
 Wacław Sierpiński (1882—1969), nhà toán học, nổi tiếng với đóng góp cho: lý thuyết tập hợp, lý thuyết số, lý thuyết hàm và topology
 Marian Smoluchowski (1872—1917), nhà khoa học, tiên phong trong vật lý thống kê và là một người leo núi, người sáng tạo ra nền tảng của lý thuyết quá trình ngẫu nhiên thống kê
 Hugo Steinhaus
 Kazimierz Twardowski (1866—1938), nhà triết học và logic học, hiệu trưởng của Trường logic Lwów-Warsaw
 Tadeusz Boy-Żeleński (1874—1941), thầy thuốc phụ khoa, tác gia, nhà thơ, nhà phê bình nghệ thuật, nhà biên dịch các tác phẩm văn học cổ điển Pháp, nhà báo.
 Rudolf Weigl

Những người khác
 Włodzimierz Dzieduszycki (1825–1899), landowner, naturalist, hoạt động chính trị, collector and patron of arts
 Stanisław Lem (1921–2006), satirical, triết gia, and nhà văn tiểu thuyết khoa học viễn tưởng.
 Ignacy Jan Paderewski (1860–1941) người chơi dương cầm virtuoso, nhà soạn nhạc, chính khách, thủ tướng thứ ba của Ba Lan.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Website chính thức của trường

Lviv
Giáo dục Ukraina
Khởi đầu năm 1661


title: Ormosia sequoiarum

text:
Ormosia sequoiarum là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Ormosia (chi ruồi)
Limoniidae ở vùng Nearctic


title: Mirosternus stenarthrus

text:
Mirosternus stenarthrus là một loài bọ cánh cứng thuộc họ Ptinidae.

Chú thích

Tham khảo

S
Động vật được mô tả năm 1910


title: Cephaloleia facetus

text:
Cephaloleia facetus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Staines miêu tả khoa học năm 1996.

Chú thích

Tham khảo

Cephaloleia


title: Orvault

text:
Orvault là một xã thuộc tỉnh Loire-Atlantique, trong vùng Pays de la Loire ở phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 7-74 mét trên mực nước biển. Theo điều tra dân số năm 1999 của INSEE, xã có dân số 23.554 người.
Đây là ngoại ô lớn thứ tư của Nantes.

Liêt kết ngoài
 Official website

Tham khảo

Xã của Loire-Atlantique


title: Eutingen im Gäu

text:
Eutingen im Gäu là một xã ở huyện Freudenstadt ở bang Baden-Württemberg thuộc nước Đức. Đô thị này có diện tích 32,82 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 5.473 người.

Tham khảo


title: Athous marginicollis

text:
Athous marginicollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Reitter miêu tả khoa học năm 1890.

Chú thích

Tham khảo

Athous


title: Hylaeus agilis

text:
Hylaeus agilis là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Smith mô tả khoa học năm 1876.

Chú thích

Tham khảo

A
Động vật được mô tả năm 1876