title: Cuộc vây hãm Vicksburg

text:
Cuộc vây hãm Vicksburg (18 tháng 5–4 tháng 7 năm 1863) là hoạt động quân sự lớn sau cùng của chiến dịch Vicksburg thời Nội chiến Hoa Kỳ. Sau một chuỗi các hoạt động, Thiếu tướng Liên bang miền Bắc Ulysses S. Grant đã kéo Binh đoàn sông Tennessee vượt sông Mississippi, đẩy quân Liên minh miền Nam do tướng John C. Pemberton chỉ huy vào thế trận phòng ngự quanh thành phố pháo đài Vicksburg, Mississippi. Sau hai lần tấn công (ngày 19 và 22 tháng 5) vào các công sự của quân miền Nam bị thất bại với thiệt hại nặng nề, Grant quyết định cho quân bao vây thành phố, bắt đầu từ 25 tháng 5. Pemberton không bị bắt buộc phải cố thủ nhưng vẫn quyết cầm cự. Bị cô lập, hầu như không còn tiếp tế, quân dân trong thành phố phải chịu cảnh đói khổ trong 6 tuần. Bị cô lập, hầu như không còn tiếp tế, quân dân trong thành phố phải chịu cảnh đói khổ trong 6 tuần. Khi đó, quân đội của tướng Robert E. Lee lại tấn công miền Bắc, bỏ lửng Vicksburg. Vicksburg luôn chịu những cơn mưa đạn của súng cối miền Bắc, và quân dân ở đây thậm chí còn ăn thịt chuột. Đến ngày 3 tháng 7 năm 1863, quân miền Nam đã nản chí. Đội quân miền Nam duy nhất có khả năng cứu vãn Vicksburg cũng không làm gì được. Pemberton phải giảng hòa, và đầu hàng vào ngày 4 tháng 7 năm ấy.

Do tầm quan trọng của Vicksburg với phe miền Nam, đại thắng tại Vicksburg của quân miền Bắc có ý nghĩa to lớn trong cuộc chiến. Không những là thắng lợi chiến thuật lớn của quân miền Bắc, đây cũng là chiến thắng về mặt tâm lý cho họ. Trận Vicksburg đã dẫn tới việc cảng Hudson thất thủ ngày 9 tháng 7, khiến cho sông Mississippi từ đó hoàn toàn thuộc kiểm soát của miền Bắc cho đến hết cuộc chiến. Thắng lợi lớn tại Vicksburg đã đánh dấu sự chấm dứt của chiến dịch hiển hách nhất của Grant trong suốt chiến tranh, đã loại hẳn một Binh đoàn của miền Nam ra khỏi vòng chiến. Trận Vicksburg cũng xua tan tiếng xấu của ông như là vị tướng suýt thua trận Shiloh (1862), và khiến ông dần dần trở thành người anh hùng của Liên bang. Chiến thắng Vicksburg thể hiện sự táo bạo và tài dụng binh của Grant, và được xem là thắng lợi vĩ đại nhất của một viên tướng Liên bang cho đến thời điểm ấy. Quân của ông đã bắt được tù binh cùng với hàng trăm khẩu pháo. Sự đầu hàng của quân miền Bắc tại Vicksburg song hành với thất bại của Lee trong trận Gettysburg được xem là một "thảm họa đôi" cho quân miền Nam, cũng như là một bước ngoặt của Nội chiến Hoa Kỳ. Cả hai trận chiến đều được xem là những chiến thắng lớn nhất của Liên bang miền Bắc trong suốt cuộc chiến. Với ý nghĩa chính trị trọng đại, hai trận đánh này là mốc lịch sử bắt đầu sự suy yếu của Liên minh miền Nam, vì kể từ đây lực lượng của họ bị chia làm hai phần, quân miền Nam không thể liên lạc tiếp ứng được với khu vực phía tây sông Mississippi cho đến hết chiến tranh. Thành phố Vicksburg đã không tổ chức kỷ niệm Ngày Độc lập Hoa Kỳ trong suốt 8 năm sau cuộc đầu hàng này. Bên cạnh đó, sự trùng hợp của hai thắng lợi vang dội tại Gettysburg và Vicksburg với Ngày Độc lập năm 1863 có ý nghĩa biểu tượng rất lớn cho quân dân miền Bắc, khiến cho ngày hôm ấy trở nên "thần kỳ" đối với họ.

Mặc dù chiến thắng Gettysburg trở nên nổi tiếng hơn hẳn chiến thắng Vicksburg trong lịch sử Hoa Kỳ, trận Vicksburg đã đem lại những thành quả thực tiễn và quan trọng hơn là trận Gettysburg. Ngoài ra, cuộc vây hãm Vicksburg được xem là cuộc vây hãm tiêu biểu nhất của cuộc nội chiến Hoa Kỳ. Dù sao đi chăng nữa, cả hai cuộc đại thắng này đều gia tăng số lượng người ủng hộ Lincoln. Bản thân Lincoln sau khi Grant giành thắng lợi lớn tại Vicksburg cũng càng thêm tin cậy vào khả năng cầm quân của vị tướng này. Sau hai thất bại nặng nề, tinh thần cũng như hy vọng ly khai khỏi Hiệp Chủng quốc Hoa Kỳ của người miền Nam. Sau chiến thắng Vicksburg - được xem là một trong những thắng lợi lớn nhất trong lịch sử nhân loại đồng thời là thắng lợi huy hoàng nhất của người Mỹ kể từ sau khi lập quốc, quân đội miền Bắc đã nâng cao uy tín của mình với chiến thắng trong Chiến dịch Tullahoma ở miền Trung Tennessee.

Bối cảnh

Sau khi quân đội Liên bang của Thiếu tướng Ulysses S. Grant vượt sông Mississippi về hướng Nam Vicksburg tại Bruinsburg và tiến về hướng Đông Bắc, Grant đánh thắng quân miền Nam trong Trận cảng Gibson và Raymond rồi chiếm được Jackson, thủ phủ bang Mississippi vào ngày 14 tháng 5 năm 1863, buộc Tướng Pemberton phải rút quân về hướng Tây. Quân miền Nam cố gắng chặn chân quân miền Bắc, nhưng thất bại trong hai trận Champion Hill và Big Black River Bridge. Pemberton tin là binh đoàn của Thiếu tướng William T. Sherman đang hòng đánh tạt sườn quân đội ông từ hướng Bắc, do đó Pemberton không còn gì nữa ngoài hai lựa chọn duy nhất: hoặc là triệt thoái hoặc là để bị bọc sườn. Pemberton đốt cháy các cây cầu trên dòng sông Big Black và lấy hết tất cả những gì có thể ăn được trên đường tiến của ông, cả thực vật lẫn động vật, giữa lúc ông đang rút quân về thành phố Vicksburg được bố phòng chặt chẽ.

Lực lượng hai bên và tuyến phòng thủ Vicksburg

Chú thích

Thư mục
 Ballard, Michael B. Vicksburg, The Campaign that Opened the Mississippi. Chapel Hill: University of North Carolina Press, 2004. ISBN 0-8078-2893-9.
 Bearss, Edwin C. The Campaign for Vicksburg. 3 vols. Dayton, OH: Morningside House, 1985. ISBN 978-0-89029-312-6.
 Catton, Bruce. The Centennial History of the Civil War. Vol. 3, Never Call Retreat. Garden City, NY: Doubleday, 1965. ISBN 0-671-46990-8.
 Eicher, David J. The Longest Night: A Military History of the Civil War. New York: Simon & Schuster, 2001. ISBN 0-684-84944-5.
 Esposito, Vincent J. West Point Atlas of American Wars. New York: Frederick A. Praeger, 1959. . The collection of maps (without explanatory text) is available online at the West Point website .
 Foote, Shelby. The Civil War: A Narrative. Vol. 2, Fredericksburg to Meridian. New York: Random House, 1958. ISBN 0-394-49517-9.
 Alan Hankinson, Vicksburg 1863: Grant clears the Mississippi, Osprey Publishing, 30-09-1993. ISBN 1855323532.
 Grabau, Warren E. Ninety-Eighty Days: A Geographer's View of the Vicksburg Campaign. Knoxville: University of Tennessee Press, 2000. ISBN 1-57233-068-6.
 Grant, Ulysses S. Personal Memoirs of U. S. Grant. 2 vols. Charles L. Webster & Company, 1885–86. ISBN 0-914427-67-9.
 Kennedy, Frances H., ed. The Civil War Battlefield Guide. 2nd ed. Boston: Houghton Mifflin Co., 1998. ISBN 0-395-74012-6.
 Korn, Jerry, and the Editors of Time-Life Books. War on the Mississippi: Grant's Vicksburg Campaign. Alexandria, VA: Time-Life Books, 1985. ISBN 0-8094-4744-4.
 McPherson, James M. Battle Cry of Freedom: The Civil War Era. Oxford History of the United States. New York: Oxford University Press, 1988. ISBN 0-19-503863-0.
 Smith, Jean Edward. Grant. New York: Simon & Shuster, 2001. ISBN 0-684-84927-5.
 Simon, John Y., ed. The Papers of Ulysses S. Grant. Vol. 8, April 1 – ngày 6 tháng 7 năm 1863 . Carbondale: Southern Illinois University Press, 1979. ISBN 0-8093-0884-3.
 National Park Service battle description
 CWSAC Report Update

Đọc thêm
 Mark E. Neely, Harold Holzer, The Union image: popular prints of the Civil War North, UNC Press Books, 2000. ISBN 0807825107.
 William McKnight, Do they miss me at home?: the Civil War letters of William McKnight, Seventh Ohio Volunteer Cavalry, Ohio University Press, 20-04-2010. ISBN 0821419145.
 Stanley Sandler, Ground Warfare: An International Encyclopedia, Tập 1, ABC-CLIO, 01-09-2002. ISBN 1576073440.
 Bearss, Edwin C. Receding Tide: Vicksburg and Gettysburg: The Campaigns That Changed the Civil War. Washington, DC: National Geographic Society, 2010. ISBN 978-1-4262-0510-1.
 Groom, Winston. Vicksburg, 1863. New York: Knopf, 2009. ISBN 978-0-307-26425-1.
 Winschel, Terrence J. Triumph & Defeat: The Vicksburg Campaign. Campbell, CA: Savas Publishing Company, 1999. ISBN 1-882810-31-7.
 Wilmer Jones, Generals in Blue and Gray: Volume One; Lincoln's Generals, Stackpole Books, 10-03-2006. ISBN 081173286X.
 Christopher Waldrep, Vicksburg's long shadow: the Civil War legacy of race and remembrance, Rowman & Littlefield, 2005. ISBN 0742548686.
 Winschel, Terrence J. Triumph & Defeat: The Vicksburg Campaign, Vol. 2. New York: Savas Beatie, 2006. ISBN 1-932714-21-9.
 James R. Arnold, Roberta Wiener, American Civil War: The Essential Reference Guide, ABC-CLIO, 31-07-2011. ISBN 1598849050.
 Mary Beth Norton, Carol Sheriff, David W. Blight, Howard P. Chudacoff, Fredrik Logevall, A People and a Nation, Volume I: A History of the United States: To 1877, Cengage Learning, 01-01-2011. ISBN 0495915890.
 Edward L. Ayers, Lewis L. Gould, David M. Oshinsky, Jean R. Soderlund, American Passages: A History of the United States, Volume 1: To 1877, Brief, Cengage Learning, 01-01-2011. ISBN 0495915203.
 Stephen E. Ambrose, Duty, honor, country: a history of West Point, JHU Press, 1999. ISBN 0801862930.
 David M. Kennedy, Lizabeth Cohen, Thomas A. Bailey, The American Pageant, Volume I: A History of the American People: To 1877, Tập 1, Cengage Learning, 2009. ISBN 0547166591.
 Winschel, Terrence J. Vicksburg: Fall of the Confederate Gibraltar. Abilene, TX: McWhiney Foundation Press, 1999. ISBN 978-1-893114-00-5.
 Gary W. Gallagher, Lee and His Generals in War and Memory, LSU Press, 01-03-2004. ISBN 0807129585.
 Woodworth, Steven E., ed. Grant's Lieutenants: From Cairo to Vicksburg. Lawrence: University Press of Kansas, 2001. ISBN 0-7006-1127-4.
 Tim McNeese, America's Civil War, Lorenz Educational Press, 01-09-2003. ISBN 0787705845.
 Woodworth, Steven E. Jefferson Davis and His Generals: The Failure of Confederate Command in the West. Lawrence: University Press of Kansas, 1990. ISBN 0-7006-0461-8.
 A. E. Elmore, Lincoln's Gettysburg address: echoes of the Bible and Book of Common Prayer, SIU Press, 20-11-2009. ISBN 0809329514.
 Woodworth, Steven E. Nothing but Victory: The Army of the Tennessee, 1861–1865. New York: Alfred A. Knopf, 2005. ISBN 0-375-41218-2.

Liên kết ngoài
 National Park Service, Vicksburg
 Vicksburg Virtual Museum Exhibit, National Park Service
 Civilwar.com description of the siege
 Animated history of the Siege of Vicksburg
 Battles of Vicksburg, cyclorama circa 1890s
 Vicksburg Battlefield: Battle maps, photos, history articles, and battlefield news (CWPT)
 West Point Atlas map of the siege

Các trận đánh trong Nội chiến Hoa Kỳ
Chiến dịch Vicksburg
Xung đột năm 1863


title: Pindray

text:
Pindray là một xã tọa lạc ở tỉnh Vienne trong vùng Nouvelle-Aquitaine, Pháp. Xã này có diện tích 26,74 km², dân số năm 2006 là 256 người. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 115 m trên mực nước biển.

Hành chính

Biến động dân số

Liên kết ngoài
 Pindray Trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Tham khảo

Pindray


title: Cosmesus ater

text:
Cosmesus ater là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Steinheil miêu tả khoa học năm 1875.

Chú thích

Tham khảo

Cosmesus


title: Giải César cho đạo diễn xuất sắc nhất

text:
Giải César cho đạo diễn xuất sắc nhất là một giải của Viện Hàn lâm Nghệ thuật và Kỹ thuật Điện ảnh Pháp dành cho đạo diễn của một phim được bầu chọn là xuất sắc nhất.

Cho tới nay, đã có 6 đạo diễn đoạt được 2 giải này: Bertrand Tavernier (1976, 1997), Alain Resnais (1978, 1994), Roman Polanski (1980, 2003), Jean-Jacques Annaud (1982, 1989), Claude Sautet (1993, 1996) và Abdellatif Kechiche (2005, 2008).

Dưới đây là danh sách các đạo diễn đoạt giải và các đạo diễn được đề cử theo từng năm:

Lịch sử

Kỷ lục

Đoạt giải và đề cử

Thập niên 1970

Thập niên 1980

Thập niên 1990

Thập niên 2000

Thập niên 2010

Thập niên 2020

Đoạt giải và đề cử nhiều lần

Các cá nhân sau đoạt giải từ 2 lần trở lên:

Các cá nhân sau đề cử từ 3 lần trở lên:

Tham khảo

Đạo diễn


title: Abacaria savura

text:
Abacaria savura là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Abacaria


title: Danh sách núi cao nhất thế giới

text:
Danh sách các núi cao nhất thế giới là danh sách liệt kê 107 đỉnh núi cao nhất đã được biết tới trên thế giới, xếp theo thứ tự từ cao xuống thấp, đo theo độ cao tính từ mực nước biển. Tất cả các đỉnh cao nhất này đều thuộc châu Á.

Sự phân bố
Hầu hết các đỉnh núi trong danh sách này đều thuộc dãy Himalaya và dãy Karakoram, nằm ở vùng biên giới giữa các nước Ấn Độ, Trung Quốc, Pakistan và Nêpal. Trên thực tế, các đỉnh núi cao hơn 7000 m của thế giới tập trung ở Trung Á, trong một vùng hình chữ nhật với bốn góc là các đỉnh Noshaq (7492 m) trên biên giới Afghanistan - Pakistan ở phía Tây, đỉnh Peak Jengish Chokusu, Tomur Feng (7439 m) ở biên giới Kyrgyzstan-Tân Cương ở phía Bắc, Cống Ca Sơn (Minya Konka) (7556 m) ở Tứ Xuyên phía Đông và Kabru (7412 m) ở biên giới Sikkim - Nepal phía Nam.

Danh sách

(dãy Karakoram thường được xem là một phần thuộc dãy Himalaya lớn hơn, nhưng thực tế nó ở phía Bắc Himalaya)

Trong hệ Mặt Trời

Trên các thiên thể thuộc hệ Mặt Trời (trừ bản thân Mặt Trời), người ta quan sát được khá nhiều vùng đất đá nhô cao hơn chung quanh:

Chú thích

Xem thêm
 Bảy đỉnh núi cao nhất thế giới

Tham khảo

Địa lý học tự nhiên


title: Kalmar (đô thị)

text:
Đô thị Kalmar (Kalmar kommun) là một đô thị ở hạt Kalmar, southeastern Thụy Điển. Thủ phủ là thành phố Kalmar.

Đô thị hiện nay đã được lập năm 1971, khi thành phố Kalmar đã được hợp nhất với 5 đô thị nông nghiệp xung quanh. Đô thị này bao gồm 15 đơn vị chính quyền địa phương gốc.

Các đơn vị dân cư trực thuộc
Có 15 khu vực đô thị (cũng gọi là Tätort hay đơn vị địa phương) ở đô thị Kalmar.

Bảng dưới đây liệt kê các đơn vị trực thuộc của đô thị này theo quy mô dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2005. Thủ phủ được bôi đậm.

Tham khảo

 Số liệu thống kê Thụy Điển

Liên kết ngoài
 Đô thị Kalmar - Trang mạng chính thức
 University of Kalmar

Đô thị Thụy Điển
Đô thị hạt Kalmar


title: Coelioxys conspersa

text:
Coelioxys conspersa là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Morawitz mô tả khoa học năm 1874.

Chú thích

Tham khảo

C
Động vật được mô tả năm 1874


title: Muñosancho

text:
Muñosancho là một đô thị trong tỉnh Ávila, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 132.

Tham khảo

Đô thị ở Ávila


title: Phtheochroides

text:
Phtheochroides là một chi bướm đêm thuộc phân họ Tortricinae của họ Tortricidae.

Các loài
Phtheochroides apicana (Walsingham, 1900)
Phtheochroides clandestina Razowski, 1968
Phtheochroides vulneratana Razowski, 1968

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

 tortricidae.com

Cochylini


title: Số nguyên tố cùng nhau

text:
Trong toán học, các số nguyên a và b được gọi là nguyên tố cùng nhau (tiếng Anh: coprime hoặc relatively prime) nếu chúng có Ước số chung  lớn nhất là 1. Ví dụ 5 và 2 là nguyên tố cùng nhau vì chúng có ước chung lớn nhất là 1, nhưng 6 và 27 không nguyên tố cùng nhau vì chúng có ước chung lớn nhất là 3. Số 1 là nguyên tố cùng nhau với mọi số nguyên. Nhưng cũng có  những trường hợp đặc biệt mà các hợp số là số nguyên tố cùng nhau. Ví dụ: 6 và 25 tuy là hợp số nhưng chúng có ước chung lớn nhất là 1 nên chúng là những số nguyên tố cùng nhau.

Một phương pháp xác định tính nguyên tố cùng nhau của hai số nguyên là sử dụng thuật toán Euclid. Phi hàm Euler của một số nguyên dương n là số các số nguyên giữa 1 và n nguyên tố cùng nhau với n.

Các tính chất

Các điều kiện sau tương đương với điều kiện a và b nguyên tố cùng nhau:

 Tồn tại các số nguyên x và y sao cho ax + by = 1 (xem Đẳng thức Bézout).
 Số nguyên b là khả nghịch theo modulo a: nghĩa là tồn tại số nguyên y sao cho by ≡ 1 (mod a). Nói cách khác, b là một đơn vị trong vành Z/aZ của các số nguyên modulo a.

Ta cũng có: nếu a và b là nguyên tố cùng nhau và br ≡ bs (mod a), thì r ≡ s (mod a) (vì ta có thể chia cho b khi theo modulo a). Tiếp theo, nếu a và b1 là nguyên tố cùng nhau, và a và b2 cũng nguyên tố cùng nhau, thì a và b1b2 cũng là nguyên tố cùng nhau(vì tích của các đơn vị lại là đơn vị).

Nếu a và b là nguyên tố cùng nhau và a là ước của tích bc, thì a là ước của c. Đây là tổng quát hóa của bổ đề Euclid (nếu p là số nguyên tố, và p là ước của tích bc, thì p là ước của b hoặc p là ước của c.

Hai số nguyên a và b là nguyên tố cùng nhau nếu và chỉ nếu đoạn thẳng nối điểm có tọa độ (a, b) trong Hệ tọa độ Descartes với gốc (0,0), không có điểm nào trên nó có tọa độ nguyên. (Hình 1.)

Xác suất để hai số nguyên chọn ngẫu nhiên là nguyên tố cùng nhau bằng 6/π2 (xem pi), xấp xỉ 60%.

Hai số tự nhiên a và b là nguyên tố cùng nhau nếu và chỉ nếu 2a − 1 và 2b − 1 là nguyên tố cùng nhau.

Ký hiệu nhóm liên quan
Nếu n≥1 là một số nguyên, các tập hợp số nguyên tố cùng nhau với n, lấy theo modulo n, tạo thành một nhóm với phép nhân; nó được ký hiệu là (Z/nZ)× hoặc Zn*.

Mở rộng cho n số nguyên
Cho n số nguyên a1, a2,..., an. Các số này được gọi là nguyên tố cùng nhau nếu ước chung lớn nhất của n số đó bằng 1.

Cần phân biệt với khái niệm nguyên tố cùng nhau từng đôi một. Các số a1, a2,..., an được gọi là nguyên tố cùng nhau từng đôi một nếu từng cặp hai số khác nhau trong chúng là nguyên tố cùng nhau.

Ví dụ: Ba số 2, 10, 15 là nguyên tố cùng nhau, nhưng không nguyên tố cùng nhau từng đôi một.

 Số nguyên tố

Tham khảo

Lý thuyết số


title: Tầng Trường Hưng

text:
Tầng Trường Hưng (còn gọi là tầng Dorasham, tầng hồ Dewey, tầng Tatar (một phần)) là tầng động vật thứ hai và cuối cùng của thế Lạc Bình trong kỷ Permi. Nó kéo dài từ khoảng 253,8 ± 0,7 triệu năm trước (Ma) tới khoảng 251,0 ± 0,4 Ma. Tên gọi của nó lấy theo huyện Trường Hưng, địa cấp thị Thôi Châu, tỉnh Chiết Giang. Đứng trước nó là tầng Ngô Gia Bình cùng thế còn đứng sau nó là tầng Indu (tầng sông Ấn) của thế Trias sớm trong kỷ Trias.

GSSP chính thức của ICS là phẫu diện Môi Sơn đoạn D, thuộc huyện Trường Hưng, Chiết Giang, Trung Quốc. Mốc đánh dấu sự bắt đầu của tầng này là thời điểm xuất hiện lần đầu tiên của loài động vật răng nón Clarkina wangi. Mốc đánh dấu sự kết thúc của tầng này là thời điểm xuất hiện lần đầu tiên của loài động vật răng nón Hindeodus parvus.

Tham khảo
GeoWhen Database - Changhsingian

Ghi chú

Kỷ Permi
Niên đại địa chất


title: (23585) 1995 SD53

text:
{{DISPLAYTITLE:(23585) 1995 SD53}}

(23585) 1995 SD53 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 28 tháng 9 năm 1995.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 23001–24000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1995
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: (8185) 1992 WR2

text:
{{DISPLAYTITLE:(8185) 1992 WR2}}

(8185) 1992 WR2 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Seiji Ueda và Hiroshi Kaneda ở Kushiro, Hokkaidō, Nhật Bản, ngày 18 tháng 11 năm 1992.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 8001–9000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1992
Được phát hiện bởi Hiroshi Kaneda
Được phát hiện bởi Seiji Ueda
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Adobe InCopy

text:
Adobe InCopy là một phần mềm xử lý văn bản chuyên nghiệp của Adobe Systems. Chương trình được tích hợp vào Adobe InDesign. Phần mềm này được dùng rất nhiều trong việc làm market báo và tạp chí.

InCopy cho phép biên tập viên soạn, chỉnh sửa và thiết kế (kiểu mẫu, kiểu chữ, v.v...) để xuất bản. Chương trình bao gồm các chức năng của một trình xử lý văn bản chuẩn như "kiểm lỗi chính tả", "theo dõi thay đổi", và "đếm từ", v.v..., chức năng xem trước cho thấy được bố cục tờ báo, cho phép biên tập viên nhìn một cách tổng thể tờ báo trước khi xuất bản.

Trong thị trường thương mại, InCopy là đối thủ trực tiếp của Quark CopyDesk, ra mắt lần đầu năm 1991.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức của Adobe InCopy
 Diễn đàn Adobe "User to User" forums cho InCopy và các sản phẩm khác

Trình soạn thảo văn bản
InCopy
Adobe Creative Suite
Phần mềm sắp chữ
Trình soạn thảo
Phần mềm năm 1999


title: Baloi

text:
Baloi là một đô thị hạng 4 ở tỉnh Lanao del Norte, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2007, đô thị này có dân số 44.366 people.

Các đơn vị hành chính

Baloi được chia ra 21 barangay.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn của Philipin
Thông tin điều tra dân số năm 2000 của Philipin

Đô thị của Lanao del Norte


title: Xenuroturris gemmuloides

text:
Xenuroturris gemmuloides là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Turridae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Xenuroturris


title: Arthrotus liquidus

text:
Arthrotus liquidus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Gressitt & Kimoto miêu tả khoa học năm 1963.

Chú thích

Tham khảo

Arthrotus


title: Epeolus peregrinus

text:
Epeolus peregrinus là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1911.

Chú thích

Tham khảo

Epeolus
Động vật được mô tả năm 1911


title: Bulbophyllum oreonastes

text:
Bulbophyllum oreonastes là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

oreonastes]]

O


title: Tài Văn

text:
Tài Văn là một xã thuộc huyện Trần Đề, tỉnh Sóc Trăng, Việt Nam.

Địa lý
Xã Tài Văn nằm ở phía tây bắc huyện Trần Đề, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp huyện Long Phú
Phía tây giáp huyện Mỹ Xuyên
Phía nam giáp các xã Thạnh Thới An và Viên An
Phía bắc giáp huyện Long Phú và thành phố Sóc Trăng.

Xã có diện tích 41,01 km², dân số năm 1999 là 14.010 người, mật độ dân số đạt 342 người/km².

Lịch sử
Trước đây, xã Tài Văn thuộc huyện Mỹ Xuyên.

Ngày 7 tháng 7 năm 1982, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định 111-HĐBT. Theo đó, chia xã Tài Văn thành hai xã lấy tên là xã Tài Văn và xã Tài Chương.

Tuy nhiên, đến ngày 16 tháng 9 năm 1989, toàn bộ diện tích và dân số của xã Tài Chương được sáp nhập trở lại vào xã Tài Văn.

Ngày 23 tháng 12 năm 2009, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 64/NQ-CP. Theo đó, chuyển xã Tài Văn về huyện Trần Đề mới thành lập.

Chú thích

Tham khảo


title: Fukuzawa Yukichi

text:
là một trong những nhà tư tưởng lớn nhất của Nhật Bản cận đại. Ông được xem là người có công mở đầu phong trào canh tân nước Nhật, cổ động dân chúng trút bỏ tư duy lạc hậu thời cổ đại mà tiếp thu học thuật Tây phương để sánh bước với các nước Âu Mỹ. Fukuzawa Yukichi là nhà chính trị, nhà tư tưởng, nhà đấu tranh xã hội, nhà giáo dục tiên phong, nhà văn, nhà dịch thuật và là một võ sĩ.

Ông là một nhà tư tưởng lớn có ảnh hưởng sâu và rộng nhất đến xã hội Nhật Bản cận đại. Những tư tưởng về chính trị, xã hội, kinh tế và giáo dục mà Fukuzawa truyền bá đã thay đổi hoàn toàn diện mạo của đất nước Nhật Bản vào cuối thế kỷ 19. Người phương Tây coi ông như "Voltaire của đất nước mặt trời mọc". Tuy nhiên, người Trung Quốc và Triều Tiên lại lên án và xem ông là biểu tượng của chủ nghĩa quân phiệt hiếu chiến, bởi Fukuzawa chủ trương dùng vũ lực để xâm chiếm 2 nước này nhằm tranh giành thế lực với các nước phương Tây Fukuzawa Yukichi ủng hộ việc bành trướng lãnh thổ của Nhật và học thuyết xã hội kiểu Darwin, ông cho rằng chỉ những quốc gia mạnh nhất mới có thể sinh tồn thông qua một quá trình chọn lọc "kẻ mạnh ăn thịt kẻ yếu" (tức là Nhật Bản phải đi xâm chiếm nước khác, nếu không thì chính Nhật sẽ bị thôn tính). Quan điểm này đã mở đường cho quân đội Đế quốc Nhật xâm chiếm Trung Quốc, Triều Tiên, và sau đó đẩy Nhật Bản phát động Chiến tranh Thái Bình Dương, khiến hàng chục triệu người chết. Tác phẩm Thoát Á luận của Fukuzawa được coi là tiêu biểu cho chủ nghĩa quân phiệt Nhật Bản trước thế chiến 2

Tiểu sử
Lịch sử biết đến Fukuzawa Yukichi như một nhà cải cách chính trị-xã hội, nhà giáo dục tiên phong, nhà tư tưởng tiêu biểu của Nhật Bản vào cuối thời Edo, đầu thời kỳ Minh Trị, tức thời điểm dao động với nhiều chuyển biến lớn trong lịch sử Nhật Bản. Tư tưởng của ông đã ảnh hưởng sâu đậm với phong trào canh tân ở Nhật Bản vào cuối thế kỷ 19 và đầu thế kỷ 20, tạo nền móng cho Nhật Bản trở thành một cường quốc thế giới. Lòng biết ơn của người Nhật đối với Fukuzawa được thể hiện qua việc hình ông được in trên tờ tiền 10.000 yen (tờ giấy bạc có mệnh giá lớn nhất của Nhật), dù ông không phải thuộc hạng vua chúa hay võ tướng lỗi lạc của đất nước mặt trời mọc.

Ông sinh năm 1835, mất năm 1901, thọ 66 tuổi. Một điều thú vị tình cờ là cuộc cải cách Minh Trị duy tân bắt đầu vào năm 1868, lúc Fukuzawa 33 tuổi. Tức là nếu lấy năm Minh Trị thứ nhất làm mốc có thể chia cuộc đời 66 năm của ông thành hai phần thì chẵn phân nửa đời ông là thời gian trước triều Minh Trị; chẵn phân nửa sau là sau khi vua Minh Trị chấp chính. Qua đó sẽ thấy được những biến cố lớn lao không chỉ đối với bản thân cuộc đời Fukuzawa mà của cả xã hội Nhật Bản.

Thân thế
Fukuzawa Yukichi sinh tại Ōsaka, khi cha ông đang lưu nhiệm ở đó làm đại diện cho lãnh chúa xứ Nakatsu. Cha ông vốn là một nhà Nho nhiệt tâm với kinh sử, nhưng suốt đời không thoát khỏi cuộc đời tầm thường quanh quẩn xoay quanh việc sổ sách chi thu cho lãnh chúa. Vì cho công việc đó nặng phần ô trọc, không vượt ra khỏi vòng thủ thúc giai cấp nên ông là người bất đắc chí. Điều này đã ảnh hưởng nhiều đến nhận xét về đẳng cấp xã hội của Fukuzawa sau này.

Năm 1836, khi ông mới lên 1, cha mất, nên cả gia đình phải bỏ cảnh thị thành của Osaka mà về lại Nakatsu. Năm 14 tuổi ông chính thức nhập học đúng theo khuôn khổ Nho giáo cổ điển nhưng vì đã quen lối sống trong thành nên cả gia đình không dễ hòa nhập vào cuộc sống thôn dã khép kín, bị chi phối nặng nề bởi chế độ phong kiến lãnh địa. Sự việc đó cũng góp phần giúp Fukuzawa thấu hiểu rằng nề nếp cổ đã lỗi thời, không thể khư khư kìm hãm lực tiến hóa được. Cùng lúc đó chính sự rất sôi động vì năm 1853 Hoa Kỳ gửi tàu chiến vào Edo dưới sự chỉ huy của Matthew C. Perry đòi Mạc phủ Tokugawa phải thông thương, giao hẹn cho một năm phải thi hành. Mạc phủ thì bối rối, miễn cưỡng chấp nhận vì biết rằng không thể dùng võ lực chống lại các nước Âu Mỹ. Một mặt thì Mạc phủ tìm cách phòng thủ binh bị, mặt kia thì mềm mỏng nhượng bộ các yêu sách của Âu Mỹ.

Theo học Hà Lan học
Ngay năm sau, 1854 Fukuzawa bỏ Nakatsu ra Nagasaki với ý định học kỹ thuật pháo binh chế tạo thuốc súng theo khoa học châu Âu. Vì Nhật Bản bấy lâu vẫn theo đuổi chính sách bế quan tỏa cảng (sakoku) hạn chế tối đa mọi tiếp xúc với Tây phương và mở mỗi hải cảng Nagasaki cho người Hà Lan được phép lập thương cuộc đổi chác hàng hóa nên đó cũng là cửa ngỏ duy nhất người Nhật tiếp nhận văn hóa Thái Tây. Sách vở từ phương Tây bấy giờ, hay đúng ra là sách của người Hòa Lan đã trở thành môn Hà Lan học để người Nhật nghiên cứu. Qua sự học hỏi, tìm tòi, trước tiên bằng cách học tiếng Hòa Lan, rồi đọc kỹ sách vở của họ, Fukuzawa cảm nhận được tinh thần thực dụng của học thuật Âu châu và dần tiếp thu nhiều tư tưởng khác liên quan đến cả nhân sinh quan.

Học ở Nagasaki đã khá thông nhưng Fukuzawa muốn tiến thêm nên dời lên Osaka theo học thày Ogata Kōan, một học giả Hà Lan học có tiếng lúc bấy giờ. Là một vị thày uyên bác và nhân hậu, lối ứng xử của Ogata Kōan đã tác động không nhỏ tới Fukuzawa; ông cũng thấm nhuần tư tưởng và tác phong đó. Ba năm sau khi ông mới 25 tuổi, Fukuzawa tòng lệnh của lãnh chúa Nakatsu, lên Edo mở trường tư thục để dạy dỗ các phiên thuộc của lãnh chúa. Ngôi trường đó là tiền thân của trường Đại học Keiō-gijuku ngày nay.

Chuyển sang học tiếng Anh và xuất ngoại

Bấy giờ Mạc phủ đang xúc tiến khai thương, chiếu theo Hiệp ước Kanagawa mà mở thêm hai hải cảng Shimoda và Hakodate cho tàu Tây phương ra vào. Fukuzawa trong chuyến đi ngang qua Kanagawa có ghé hải cảng Yokohama và trực tiếp thấy rằng thương thuyền Hòa Lan không nắm vai trò ưu thế mà đúng ra là các thương thuyền Anh, Mỹ nên ông và quyết tâm bỏ Hà Lan học, chuyển sang học tiếng Anh để tiếp cận văn minh Anh Mỹ. Ông là một trong những người tiên phong trên con đường này nên phải thâu thập sách vở, tự học bằng từ điển, thậm chí học lỏm từ các thuyền viên ngoại quốc trong cảng. Khi nghe tin Mạc phủ cử một phái đoàn đi sứ sang Hoa Kỳ vào năm 1860, ông không ngần ngại xin theo tháp tùng trên con tàu Kanrin Maru mặc dù vào thời đó việc vượt đại dương lắm rủi ro; quyết định của Fukuzawa là hết sức táo bạo. Tàu đáp ở San Francisco và nán lại một tháng, cho phép Fukuzawa tận kiến nếp sống tiên tiến và khoa học kỹ thuật. Chuyến đi Mỹ năm đó, tiếp theo là chuyến sang châu Âu (1862), rồi lại một lần nữa sang Mỹ (1867) là động lực lớn giúp ông thâu nhận kiến thức rộng rãi, ảnh hưởng đến những quyết định tư duy và phương thức cách tân Nhật Bản của ông.

Biên soạn, trước tác, cổ động

Với kinh nghiệm học được từ người phương Tây qua sách vở và những chuyến thị sát, ông đã nhiệt huyết truyền bá những tư tưởng tiến bộ bằng mọi phương tiện: dịch sách, viết báo, giảng dạy. Ông đã tách mình ra khỏi biến động chính trị cuối thời Mạc phủ Edo, chú tâm vào việc giáo dục, phổ biến những giá trị Thái Tây. Tài năng văn chương trác việt khi diễn đạt tầm nhìn sâu rộng và nhận xét sắc bén của ông đã lôi cuốn sự chú ý của giới trí thức lẫn bình dân. Bản thân ông đã tiên phong nêu gương đề cao tinh thần độc lập, thực học, và bình đẳng.

Trường Keiō-gijuku (Khánh Ứng nghĩa thục) do ông lập ra trở thành trường đại học tư thục hiện đại đầu tiên và cho đến nay hơn 100 năm sau, vẫn là một trong những trường đại học tư với uy tín hàng đầu của Nhật Bản. Đây chính là nơi đào tạo nhiều nhân tài trong các lãnh vực chính trị, khoa học, giáo dục, hạt mầm cho lớp tri thức tiên tiến của Nhật Bản lúc đất nước chuyển mình sang thời đại mới của triều Minh Trị.

Tài năng và nhân cách Fukuzawa Yukichi thăng hoa cùng với những năm tháng của cuộc cải cách Minh Trị duy tân. Ông đã để lại trước tác với số lượng lên tới hàng vạn trang, trong đó tiêu biểu phải kể đến là Khuyến học vấn  (An Encouragement of Learning), Văn minh luận chi khái lược  (An Outline of a Theory of Civilization), Tây Dương sự tình  (Things western), Phúc ông tự truyện  (Autobiography of Fukuzawa Yukichi) v.v.

Tư tưởng Thoát Á

Có dịp được tiếp xúc với văn minh phương Tây qua sách vở và những chuyến viếng thăm Mỹ và châu Âu vào cuối thế kỷ 19, Fukuzawa nhận định rằng văn minh phương Tây phát triển hơn châu Á về nhiều mặt, và các nước châu Á khó lòng duy trì được nền độc lập nếu cứ đóng cửa trước văn minh phương Tây. Theo ông, giành được quyền tự trị chưa phải đã là độc lập, mà nền độc lập thật sự chỉ có thể thành hiện thực thông qua việc trở thành một quốc gia tiên tiến và văn minh. Nếu không có sự khai sáng và văn minh, nền độc lập giành được sẽ mau chóng mất đi để rồi lại lệ thuộc vào các quốc gia tiên tiến khác .

Nhận thức được các nước trong khu vực châu Á mới chỉ ở mức "bán văn minh", không thể là tấm gương cho Nhật Bản học hỏi, trong bài "14 tháng 1 năm 2010-thoat-a-luan Thoát Á luận", Fukuzawa kêu gọi nước Nhật hãy "tách ra khỏi hàng ngũ các nước châu Á, đuổi kịp và đứng vào hàng ngũ các nước văn minh phương Tây". Ông chủ trương mở cửa giao thương với phương Tây, học hỏi kiến thức và kinh nghiệm quản lý xã hội của phương Tây để phát triển Nhật Bản. Quan điểm này của Fukuzawa đã được chứng minh bằng thực tế: Ở châu Á, chỉ có Nhật Bản và Thái Lan, hai nước chủ trương mở cửa, là tránh được sự xâm lược và thôn tính của các nước phương Tây. Chính sự du nhập của những giá trị và nền giáo dục khoa học kiểu phương Tây đã khiến Nhật Bản không bị phương Tây xâm lược.

Fukuzawa tin rằng giáo dục là cách duy nhất để đạt tới văn minh, bởi bản chất của văn minh là sự phát triển kiến thức và đạo đức nội tại của dân tộc:
"Văn minh có nghĩa là đạt được cả những tiện nghi vật chất lẫn sự nâng cao tinh thần của con người. Nhưng cái tạo ra những tiện nghi vật chất và nâng cao tinh thần của con người là kiến thức và đạo đức, [do đó] bản chất của văn minh chính là quá trình phát triển kiến thức và đạo đức con người."

Fukuzawa cho rằng nền giáo dục Nho học truyền thống ở Nhật Bản chính là sự cản trở lớn nhất của nền văn minh: Nó vừa cổ hủ vừa chậm phát triển, hàng nghìn năm vẫn không thay đổi, chỉ coi trọng hình thức bên ngoài giả tạo mà coi thường chân lý và nguyên tắc. Số lượng người đi học đã ít ỏi, lại chỉ được dạy đọc/viết mà không được khuyến khích phát triển tư duy sáng tạo và độc lập. Chính vì vậy, Fukuzawa kêu gọi người dân hãy theo đuổi nền giáo dục thực học của phương Tây, dựa trên nền tảng khoa học và kỹ thuật. Mỗi người trong xã hội, từ các học giả uyên bác, những viên chức nhà nước địa vị cao đến những nông dân nghèo và những người buôn bán nhỏ đều có thể đi học để thực hiện tốt hơn chức năng riêng của mình, từ đó đóng góp sức mình vào phát triển xã hội, chứ không nhất thiết phải học để ra làm quan theo lối suy nghĩ truyền thống của Nho học hủ lậu. Fukuzawa phê phán lối học ấy trong xã hội Nhật đương thời: "Trong xã hội Nhật Bản, mười người thì cả mười, trăm người thì cả trăm, tất cả đều mưu cầu việc tiến thân, thăng quan tiến chức và trở thành công chức".

Fukuzawa là người đưa ra nguyên tắc nổi tiếng: "Độc lập quốc gia thông qua độc lập cá nhân", tức là một xã hội muốn phát triển phải dựa trên những cá nhân có khả năng tư duy độc lập và sáng tạo, chứ không phải dựa vào chính phủ. Ông kêu gọi các sĩ phu Nhật Bản làm việc theo phương châm "coi trọng quốc gia và coi nhẹ chính phủ", tự tin vào sức mạnh cá nhân mà không phụ thuộc vào sức mạnh của người khác (đây chính là tư tưởng Khai sáng của Immanuel Kant).

Để phổ biến kiến thức văn minh và tư tưởng tiến bộ phương Tây tới dân chúng, Fukuzawa đã viết trên 100 cuốn sách giải thích và cổ vũ cho thể chế chính quyền nghị viện, giáo dục phổ thông, cải cách ngôn ngữ và quyền của phụ nữ. Ông còn mở trường Đại học Keio (Trường Khánh Ứng Nghĩ Thục), nay trở thành một trong những trường đại học hàng đầu của Nhật Bản, để đào tạo những thế hệ thanh niên Nhật Bản theo phương thức mới. Cùng với một nhóm trí thức cùng tư tưởng, Fukuzawa cho ra mắt tờ báo Jiji Shimpo năm 1882, đây là một cơ quan tuyên truyền có tác động rất lớn đến công chúng Nhật Bản. Ông không coi mình là người làm chính trị, mà chỉ là "bác sĩ bắt mạch chính trị". Ông không tham gia chính quyền, dù được mời nhiều lần, nhờ đó có cơ hội phê phán chính quyền một cách mạnh mẽ và kiên quyết hơn.

 Tư tưởng quân phiệt
Fukuzawa cũng thể hiện tư tưởng có phần quá khích trong quan hệ với nước châu Á láng giềng. Ông viết: "Giờ đây nếu phải chờ nhà Thanh lẫn Triều Tiên đều cận đại hóa để cùng có một châu Á phồn vinh thì e không kịp nữa. Nhật Bản phải thoát ra khỏi Á châu ngay và sẽ tiếp cận với nhà Thanh và Triều Tiên với cùng một cách thức như các nước Âu - Mỹ mới được". Điều đó có nghĩa là ông khuyên Nhật Bản cũng phải gia nhập vào nhóm các nước đang cạnh tranh xâm chiếm thuộc địa ở vùng Đông Á như Âu - Mỹ. 20 năm sau thì đúng là Nhật Bản đã làm theo ý kiến mà Fukuzawa đề xướng, nghĩa là đua tranh với các nước thực dân Âu - Mỹ trong việc xâm chiếm các nước vùng Đông Á

Chủ nghĩa xã hội Darwin đã tác động sâu sắc đến Fukuzawa, ông cho rằng Nhật Bản phải thôn tính các nước châu Á để tránh việc bị các nước phương Tây xâm chiếm ("hoặc ăn thịt kẻ khác, hoặc bị kẻ khác ăn thịt"). Vì vậy, ông đã cổ vũ cho việc Nhật Bản xâm chiếm Triều Tiên và gây chiến với Trung Quốc.

Sự ủng hộ nhiệt tình của Fukuzawa đối với Chiến tranh Thanh-Nhật có liên quan nhiều đến quan điểm của ông về hiện đại hóa. Giống như nhiều bạn bè của mình trong chính phủ, Fukuzawa tin rằng việc hiện đại hóa châu Á chỉ có thể đạt được bằng vũ lực. Fukuzawa hy vọng một màn trình diễn về sức mạnh quân sự của Nhật sẽ làm chấn động dư luận ở phương Tây và giúp Nhật Bản tránh khỏi số phận bị xâu xé của Trung Quốc. Với hy vọng về một Nhật Bản mạnh mẽ, Fukuzawa đã xem các quốc gia châu Á vừa là mối đe dọa, vừa là cơ hội để Nhật thể hiện sức mạnh quân sự và chiếm làm thuộc địa.

Năm 2004, Yo Hirayama đã nghiên cứu di sản của bài viết "Thoát Á luận" và kết luận rằng nó đã gần như bị lãng quên từ khi được xuất bản vào năm 1885 cho đến những năm 1950, khi nó bắt đầu được trích dẫn lại và được coi là một ví dụ tiêu biểu về chủ nghĩa quân phiệt Nhật Bản trong thời Minh Trị

 Tác phẩm
 Khuyến học (1872-1876)
 Bàn về dân quyền (1878)
 Bàn về tiền tệ (1878)
 Bàn về quốc quyền (1879)
 Bàn về quốc hội (1879)
 Bàn về kinh tế tư nhân (1880)
 Bàn về thời sự thế giới (1882)
 Bàn về quân sự (1882)
 Bàn về nghĩa vụ quân sự (1884)
 Bàn về ngoại giao (1884)
 Bàn về phụ nữ Nhật Bản (1885)
 Bàn về phẩm hạnh (1885)
 Bàn về cách nhân sĩ xử thế (1886)
 Bàn về giao tiếp (1886)
 Bàn về nam giới Nhật Bản (1888)
 Bàn về hoàng gia Nhật Bản (1888)
 Bàn về thuế đất (1892)
 Bàn về tiền đồ và trị an quốc hội (1892)
 Bàn về thực nghiệm (1893)
 Fukuzawa Yukichi tuyển tập (1897-1899)
 Bàn về đại học nữ, đại học nữ mới (1899)
 Fukuzawa Yukichi tự truyện (1899)

Phúc ông tự truyện
Fukuzawa Yukichi có lẽ bắt đầu được độc giả Việt Nam biết đến qua những công trình nghiên cứu về ảnh hưởng đối với tư tưởng của Phan Bội Châu, Phong trào Duy Tân và lịch sử cận đại Việt Nam cùng bản dịch cuốn Gakumon no susume (Khuyến học) của giáo sư sử học Chương Thâu. Sự thành công của cuộc Minh Trị duy tân là tấm gương sáng, là nguồn cổ vũ cho rất nhiều chí sĩ tâm huyết với sự nghiệp giải phóng dân tộc ở các nước phương Đông cuối thế kỷ 19 đầu thế kỷ 20, trong đó có Phan Bội Châu và những sĩ phu của phong trào Duy Tân.

Sau thất bại trong Chiến tranh thế giới thứ hai, mặc dù giới nghiên cứu khoa học xã hội nhân văn của Nhật Bản có thể có những nhìn nhận lại về tư tưởng Fukuzawa Yukichi, nhưng cần khẳng định một điều rằng không một nhà tư tưởng nào lại có ảnh hưởng sâu và rộng đến xã hội Nhật Bản cận hiện đại hơn Fukuzawa. Có thể nói, những tư tưởng về chính trị, xã hội, kinh tế mà Fukuzawa truyền bá là một căn nguyên phát triển của Nhật Bản cận hiện đại. Vì vậy, tìm hiểu về thân thế, sự nghiệp cũng như tư tưởng Fukuzawa là điều cần thiết, không chỉ giúp người Việt nhìn nhận những vấp váp, sai lầm trong lịch sử cận đại Việt Nam, mà còn hữu ích cho cả sự phát triển hiện nay và sau này. Đây cũng chính là điều khiến dịch giả quan tâm đến các trước tác của Fukuzawa nói chung và cuốn "Phúc ông tự truyện" nói riêng.

Cuốn tự truyện kể về những bước thăng trầm của cuộc đời Fukuzawa Yukichi từ khi sinh ra cho đến những năm tháng tuổi già. Có thể nói, chưa đọc "Phúc ông tự truyện" thì chưa thể hiểu nhân cách cũng như tư tưởng của Fukuzawa Yukichi. Cuốn tự truyện không chỉ là lời tự thuật chân thực về những thăng trầm trong cuộc đời riêng Fukuzawa mà còn tái hiện được cả bối cảnh phức tạp của xã hội Nhật Bản trong thời kỳ chuyển biến dữ dội vào nửa cuối thể kỷ 19. Và một điều cần nói thêm rằng, tất cả những biến động lớn lao đó của lịch sử Nhật Bản được phản ánh qua những trải nghiệm thực tế, sự phân tích với tư cách người đương thời và bằng giọng kể chân thành, ngôn ngữ giàu nhạc điệu của Fukuzawa, nghĩa là những gì được tái hiện lại trong cuốn tự truyện khác xa với bất kỳ một sự tường thuật cứng nhắc ở cuốn sách về lịch sử nào khác.

Cuốn tự truyện có 15 chương, mỗi chương lại bao gồm những câu chuyện nhỏ khác nhau. Trong quá trình dịch cuốn Phúc ông tự truyện này, dịch giả chủ yếu dựa trên bản Fukuō Jiden do Tomita Masafumi khảo chú, được Nhà xuất bản Đại học Keiō-gijuku Daigaku ấn hành vào tháng 1 năm 2001. Tomita Masafumi là người đã dày công nghiên cứu về thân thế và sự nghiệp của Fukuzawa Yukichi.

Vinh danh

Để vinh danh công lao đóng góp của Fukuzawa Yukichi, hình ảnh của ông được đưa vào tờ tiền mệnh giá 10000 yên Nhật lần lượt vào các năm 1984 và 2004
 Thư mục
Yukichi Fukuzawa, Phúc Ông tự truyện'', Phạm Thu Giang dịch, Nhà xuất bản Lý luận Chính trị và Sách Alpha, 2005

Tham khảo

Liên kết ngoài
 14 tháng 1 năm 2010-thoat-a-luan Fukuzawa Yukichi- Thoát Á luận, Hải Âu, Kuriki Seiichi dịch

Người Osaka
Nhà cải cách Nhật Bản
Nhà tư tưởng Nhật Bản
Nhà Lan học
Nhà văn Nhật Bản
Minh Trị Duy Tân
Người đến từ Đại học Brown
Mất năm 1901
Người Osaka (thành phố)
Nhà văn từ Osaka


title: Frouzins

text:
Frouzins  là một xã thuộc tỉnh Haute-Garonne trong vùng Occitanie ở tây nam nước Pháp. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 175 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Haute-Garonne


title: Ecnomus curtus

text:
Ecnomus curtus là một loài Trichoptera trong họ Ecnomidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi
Ecnomus


title: Deronectes nilssoni

text:
Deronectes nilssoni là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Fery & Wewalka miêu tả khoa học năm 1992.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Deronectes


title: Lissomus bifloccosus

text:
Lissomus bifloccosus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Laporte miêu tả khoa học năm 1835.

Chú thích

Tham khảo

Lissomus


title: Buñuel

text:
Buñuel là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Navarre, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là ki-lô-mét vuông, dân số năm 2007 là người với mật độ người/km². Đô thị này có cự ly km so với tỉnh lỵ Pamplona.

Tham khảo

Đô thị ở Navarre


title: La Martyre

text:
La Martyre (Ar Merzer in Breton) là một xã của tỉnh Finistère, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc Pháp.

Dân số
Người dân ở La Martyre được gọi là Martyriens.

Xem thêm
Xã của tỉnh Finistère

Liên kết ngoài
Official website
French Ministry of Culture list for La Martyre
 Site of the commune, in French.

=Tham khảo
=

Xã của Finistère


title: Tiếng Enets

text:
Tiếng Enets là một ngôn ngữ Samoyed sắp biến mất của miền bắc Xibia, tại vùng hạ lưu sông Enisei dọc biên giới huyện Taimyr, một địa giới hành chính của Krasnoyarsk Krai, Liên bang Nga. Có chừng 10 người nói lưu loát; còn tổng số người nói là hơn 40. Tất cả người nói đều từ 50 tuổi trở lên. Thống kê dân số cho thấy hiện còn 260 người Enets. Tiếng Enets thuộc nhánh bắc của ngữ chi Samoyed, một nhánh của ngữ hệ Ural.

Chữ viết
Tiếng Enets được viết bằng bảng chữ cái Kirin. Nó có những kí tự không có trong bảng chữ cái tiếng Nga gồm ԑ, ӈ, and ҫ.

Dạng viết của tiếng Enets hình thành vào thập niên 1980 và đã được dùng để in một số sách. Vào thập niên 1990 từng có một tờ báo tiếng Enets, Советский Таймыр (Soviet Taimyr).

Tài liệu
 A. Künnap: Enets. Lincom Europa, München 1999.
 A rare type of benefactive construction: Evidence from Enets. (2014). Linguistics,52(6), 1391-1431. doi:10.1515/ling-2014-0025
 Haig, G. L., Nau, N., Schnell, S., & Wegener, C. (2011). Achievements and Perspectives. Documenting Endangered Languages, 119-150. doi:10.1515/9783110260021.vii
 Khanina, O., & Shluinsky, A. (2008). Finites structures in Forest Enets subordination: A case study of language change under strong Russian influence. Subordination and Coordination Strategies in North Asian Languages Current Issues in Linguistic Theory, 63-75. doi:10.1075/cilt.300.07kha
 Khanina, O., & Shluinsky, A. (2013). Choice of case in cross-reference markers: Forest Enets non-finite forms. Finnisch-Ugrische Mitteilungen Band,37, 32-44. Truy cập from http://iling-ran.ru/Shluinsky/ashl/ChoiceOfCase_2013.pdf
 Mikola T.: Morphologisches Wörterbuch des Enzischen. Szeged, 1995 (= Studia Uralo-Altaica 36)
 Nikolaeva, Irina (2014). A grammar of Tundra Nenets.
 Siegl, F. (2012). MORE ON POSSIBLE FOREST ENETS – KET CONTACTS. Eesti ja soome-ugri keeleteaduse ajakiri. Journal of Estonian and Finno-Ugric Linguistics,3(1), 327-341. doi:10.12697/jeful.2015.6.3.00
 Siegl, F. (2012). Yes/no questions and the interrogative mood in Forest Enets. Per Urales ad Orientem. Iter polyphonicum multilingue, 399-408. Truy cập from http://www.sgr.fi/sust/sust264/sust264_siegl.pdf
 Siegl, Florian (2013). Materials on Forest Enets, an Indigenous Language of Northern Siberia.
 Siegl, F. (2015). Negation in Forest Enets. Negation in Uralic Languages Typological Studies in Language, 43-74. doi:10.1075/tsl.108.02sie
 Vajda, E. J. (2008). Subordination and Coordination Strategies in North Asian Languages. Current Issues in Linguistic Theory, 63-73. doi:10.1075/cilt.300
 Болина, Д. С.: Русско-энецкий разговорник. Санкт-Петербург: Просвещение, 2003, 111p.
 Сорокина, И. П.; Болина, Д.С.: Энецкий-русско и русско-энецкий словарь. Санкт-Петербург: Просвещение, 2001, 311p.
 Сорокина, И. П.; Болина, Д. С.: Энецкий словарь с кратким грамматическим очерком: около 8.000 слов. Санкт-Петербург: Наука 2009, 488p.
 Сорокина, И. П.: Энецкий язык. Санкт-Петербург: Наука 2010, 411p.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Ethnologue report for Forest Enets
Ethnologue report for Tundra Enets
The Red Book of the Peoples of the Russian Empire
Enets bibliography
Bibliography  on Enets studies
Linguistic items (Texts, vocabularies, links,...)

Vùng Krasnoyarsk
Enets
Ngôn ngữ tại Nga


title: CDM

text:
CDM có thể là
 Cơ chế phát triển sạch (Clean Development Mechanism)
 Vật chất tối lạnh (:en:Cold dark matter)
 CDM Máy gửi tiền rút tiền tự động autobank .


title: Abyssotrophon lorenzoensis

text:
Abyssotrophon lorenzoensis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Muricidae, họ ốc gai.

Chú thích

Tham khảo

Abyssotrophon


title: Acarichthys heckelii

text:
Acarichthys heckelii là một loài cá họ Cá hoàng đế Nam Mỹ. Đây là loài duy nhất trong chi Acarichthys. Chúng được tìm thấy trong các sông ở Amazon và lưu vực Essequibo.

Chú thích

Tham khảo

{{FishBase species|genus=Acarichthys|species=heckelii|year=2007|H]]
Động vật được mô tả năm 1849
Cá Nam Mỹ


title: Lê Quang Đạo

text:
Lê Quang Đạo (8 tháng 8 năm 1921 – 24 tháng 7 năm 1999) tên khai sinh là Nguyễn Đức Nguyện, là một chính khách của Việt Nam, ông giữ chức Chủ tịch Quốc hội Việt Nam kiêm Phó Chủ tịch Hội đồng Nhà nước Việt Nam từ năm 1987 đến 1992. Ông cũng từng là một tướng lĩnh Quân đội nhân dân Việt Nam, cấp bậc Trung tướng. Ông là Chủ tịch đầu tiên của Hội họ Nguyễn Việt Nam.

Tiểu sử
Ông tên thật là Nguyễn Đức Nguyện, sinh ngày 8 tháng 8 năm 1921, quê làng Đình Bảng, huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh nay là phường Đình Bảng, thành phố Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh trong một gia đình có truyền thống yêu nước. Cha ông là cụ Nguyễn Đức Cung (Cụ Thơ La), mẹ ông là cụ Nguyễn Thị Lạc.

Hoạt động cách mạng
Năm 1938, ông hoạt động trong phong trào Thanh niên Dân chủ ở Hà Nội. Tháng 8 năm 1940, ông gia nhập Đảng Cộng sản Đông Dương, cùng năm chi bộ Cộng sản Đình Bảng được thành lập tại Đền Đô nơi thờ Lý Bát Đế, ông được tín nhiệm bầu làm Bí thư chi bộ Cộng sản đầu tiên của quê hương Đình Bảng. Ông cùng người cậu ruột của mình là Nguyễn Duy Thân cùng hoạt động cách mạng. Giữa năm 1941, ông thoát ly công tác cách mạng, là Bí thư Ban cán sự Đảng của huyện Từ Sơn.

Từ năm 1941 đến năm 1942, ông là Bí thư Ban cán sự Đảng tỉnh Bắc Ninh, Ủy viên Xứ ủy Bắc Kỳ. Đầu năm 1942, xứ uỷ Bắc Kỳ quyết định thành lập Ban Cán sự tỉnh Phúc Yên do ông làm Bí thư. Từ năm 1943 đến năm 1945, ông là Bí thư Ban cán sự Đảng thành phố Hà Nội được thực dân Pháp đặt bí danh Đốc lý đỏ. Ngoài ra ông còn là Ủy viên thường vụ Xứ ủy Bắc Kỳ, biên tập viên các báo "Cứu quốc", "Cờ giải phóng", phụ trách báo "Quyết thắng" và các lớp đào tạo cán bộ Việt Minh ở Chiến khu Hoàng Hoa Thám. Ông còn được giao nhiệm vụ trực tiếp giảng bài ở các lớp bồi dưỡng lý luận về Đảng và công tác cách mạng cho các nhóm cốt cán của Đoàn Thanh niên Cứu quốc Hà Nội và Hội Văn hóa Cứu quốc. Từ tháng 8 năm 1945 đến năm 1946, ông là Chính trị viên Chi đội Giải phóng quân tỉnh Bắc Giang, Bí thư Thành ủy Hải Phòng.

Đến tháng 4 năm 1946, ông là Ủy viên Xứ ủy Bắc Kỳ, Bí thư Thành ủy Hà Nội (từ tháng 4 đến giữa năm 1946), Phó Bí thư Khu ủy khu XI, Bí thư Thành ủy Hà Nội (tháng 11 năm 1947), Bí thư liên tỉnh Hà Nội – Hà Đông ông giữ chức này đến năm 1949 thì đước làm Phó ban Ban Tuyên huấn Trung ương Đảng sau đó ông chuyển sang công tác tuyên huấn bên quân đội.

Hoạt động trong quân đội
Từ năm 1950 đến năm 1954, ông phụ trách công tác tuyên huấn Chiến dịch Biên giới, là Cục trưởng đầu tiên của Cục Tuyên huấn, Phó Chủ nhiệm chính trị trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, quyền Chính ủy Đại đoàn 308 trong cuộc tấn công sang Thượng Lào, Phó trưởng đoàn Quân đội nhân dân Việt Nam trong Ủy ban Liên hiệp đình chiến, Ủy viên Ban Liên hiệp đình chiến Trung ương.

Từ năm 1955 đến năm 1976, ông là Phó Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị trực tiếp chỉ đạo công tác tuyên huấn, địch vận đối ngoại của quân đội, Ủy viên thường trực Quân ủy Trung ương (1965–1976). Năm 1961, ông kiêm chức Viện trưởng Viện Kiểm sát quân sự Trung ương. Tại Đại hội Đảng Cộng sản Việt Nam III năm 1961, ông được bầu làm Ủy viên dự khuyết Ban chấp hành Trung ương. Ông thụ phong quân hàm Thiếu tướng vào năm 1959.

Từ năm 1968 đến năm 1972, ông làm Chính ủy các chiến dịch quân sự lớn: Đường 9 - Khe Sanh, Đường 9 - Nam Lào và Trị Thiên giải phóng Quảng Trị. Năm 1974, ông là Ủy viên Thường trực Quân ủy Trung ương và được phong quân hàm Trung tướng, Giám đốc Học viện Chính trị Quân đội. Tại Đại hội Đảng Cộng sản Việt Nam IV năm 1976, ông được bầu làm Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương, Ủy viên Ban Bí thư Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam.

Chuyển sang công tác dân sự
Tháng 6 năm 1978, ông làm Phó Bí thư Thành ủy kiêm Chính ủy Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố Hà Nội (nay là Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội). Là Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hà Nội, ông đã cùng tập thể Thường vụ Thành ủy lo chạy gạo, mì, chất đốt... cho nhu cầu tối thiểu của người dân. Để tiết kiệm cho công quỹ thành phố, ông đi bộ từ nhà đến cơ quan mang theo một cà mèn cơm như cán bộ nhân viên thời đó. Trong gian nan, ông đã dành nhiều công sức đi xuống các trường đại học, các viện nghiên cứu, nhà máy, xí nghiệp, gặp gỡ lắng nghe ý kiến ở cơ sở để có cái nhìn toàn diện, cụ thể về sự phát triển Thủ đô và từng bước tháo gỡ những khó khăn. Thực tế sinh động là căn cứ quan trọng để ông sớm nhìn nhận ra và đồng tình với quan điểm đổi mới của Trường Chinh trong dự thảo Nghị quyết Đại hội VI của Đảng, bởi vì đó là thời kỳ khởi đầu một bước ngoặt mới trong sự phát triển của đất nước.

Trong 28 năm phục vụ trong quân đội, Lê Quang Đạo đã đem hết tài năng, và sức lực, tâm hồn và trí tuệ xây dựng và chỉ đạo ngành Tuyên huấn quân đội. Ông là một nhà hoạt động tư tưởng và văn hoá xuất sắc của quân đội và của Đảng.

Làm việc tại Trung ương
Từ 1982, ông là Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Khoa giáo Trung ương, phụ trách công tác dân vận khoa giáo và tham gia Đoàn Chủ tịch UBTƯ MTTQ Việt Nam.

Chủ tịch Quốc hội, Phó Chủ tịch Hội đồng Nhà nước (1987-1992)
Tại Kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa VIII từ ngày 17 tháng 6 đến ngày 22 tháng 6 năm 1987, ông được bầu làm Chủ tịch Quốc hội, cùng ngày ông được bầu làm Phó Chủ tịch Hội đồng Nhà nước. Ông là người thứ 2 tính đến thời điểm hiện tại kiêm nhiệm chức Phó Chủ tịch trong khi làm Chủ tịch Quốc hội. Đến năm 1988, ông giữ chức Bí thư Đảng đoàn Uỷ ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Nhiệm kỳ Chủ tịch Quốc hội của ông là thời kỳ đầu của chính sách Đổi mới, gần một năm sau khi ông làm chủ tịch Quốc hội, Luật Đất đai đã được thông qua đồng thời Quốc hội cũng thông qua Luật đầu tư nước ngoài tại Việt Nam. Năm 1990, Quốc hội thông qua Luật công ty và Luật doanh nghiệp tư nhân, cùng năm Việt Nam bình thường hóa quan hệ với Trung Quốc. Trong nhiệm kỳ 1987 đến 1992, cơ chế Hội đồng Nhà nước dần tỏ ra các hạn chế do đó đã tiến hành sửa đổi Hiến pháp năm 1992, theo đó sẽ tiến hành giải thể Hội đồng Nhà nước, tách Uỷ ban Thường vụ Quốc hội ra khỏi Hội đồng Nhà nước và đứng đầu Uỷ ban sẽ là Chủ tịch Quốc hội. Ngày 23 tháng 9 năm 1992, Nông Đức Mạnh kế nhiệm ông làm Chủ tịch Quốc hội.

Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam (1994-1999)
Tháng 8 năm 1994, sau gần 2 năm không giữ chức vụ quan trọng nào ông được bầu làm Chủ tịch Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cho đến khi qua đời vào tháng 7 năm 1999

Ông là Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam từ khóa III đến khóa VI (dự khuyết từ 1960, chính thức từ 1972 đến 1991), Bí thư Trung ương Đảng các khóa IV và V (1976–1986), Đại biểu Quốc hội khóa VIII và IX.

Qua đời và vinh danh

Ông mất ngày 24 tháng 7 năm 1999 tại Hà Nội. Ông được an táng tại Nghĩa trang Mai Dịch, huyện Từ Liêm, TP Hà Nội.

Tên ông đặt cho đường phố ở Hà Nội (nối Lê Đức Thọ với Đại lộ Thăng Long). Ở Huế (từ đường Tố Hữu - phường An Đông) và ở Đà Nẵng (đoạn cắt Phan Tứ đến đoạn cắt Nguyễn Văn Thoại), những tên đường phố này cũng mang tên ông. Tại Từ Sơn, đường Lê Quang Đạo có điểm đầu là đường Đình Bảng và điểm cuối là đường Tam Lư, chạy qua công viên Lý Thái Tổ. Ông được xây dựng nhà lưu niệm tại Bắc Ninh.

Gia đình
 Em trai ông là nhà cách mạng Nguyễn Đức Nghiêm (1930-2006)
 Vợ ông là nhà văn Nguyễn Thị Nguyệt Tú, nguyên Giám đốc Nhà xuất bản Phụ nữ
 Con trai: Nguyễn Quang Thắng
 Con trai: Nguyễn Quang Bắc, Thiếu tướng, Tiến sĩ khoa học, nguyên Phó Chủ nhiệm Tổng cục Kỹ thuật.
 Con trai: Nguyễn Quang Tuệ.
 Con gái: Nguyễn Nguyệt Tĩnh.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Người Bắc Ninh
Bí thư Thành ủy Hà Nội
Bí thư Thành ủy Hải Phòng
Bí thư Tỉnh ủy Bắc Ninh
Bí thư Tỉnh ủy Phúc Yên
Trung tướng Quân đội nhân dân Việt Nam
Tổng cục chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam
Phó Chủ tịch nước Việt Nam
Chủ tịch Quốc hội Việt Nam
L
Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam
Ủy viên Ban Bí thư Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam
Huân chương Sao Vàng
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa X
Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa IX
Viện trưởng Viện kiểm sát quân sự trung ương
Người họ Nguyễn tại Việt Nam
Tướng lĩnh Quân đội nhân dân Việt Nam thụ phong thập niên 1970
Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa IV
Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa V
Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa VI


title: 7106 Kondakov

text:
7106 Kondakov (1978 PM3) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 8 tháng 8 năm 1978 bởi N. S. Chernykh ở Nauchnyj.

Liên kết ngoài

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1978


title: Flanker (định hướng)

text:
Flanker có thể là:
Tên ký hiệu của NATO cho Sukhoi Su-27 và các phiên bản phát triển từ Su-27:
Flanker-A: Sukhoi T-10 (nguyên mẫu Su-27)
Flanker-B: Sukhoi Su-27
Flanker-C: Sukhoi Su-30 (Su-27UB)
Flanker-D: Sukhoi Su-33 (Su-27K)
Flanker-E: Sukhoi Su-35 (Su-27M)
Flanker-F: Sukhoi Su-37
Flanker-G: Sukhoi Su-30MKK
Flanker-H: Sukhoi Su-30MKI
Su-27 Flanker, một trò chơi máy tính mô phỏng bay của Sukhoi Su-27

Tham khảo


title: Lý Gia Hân

text:
Michele Monique Reis (sinh ngày 20 tháng 6 năm 1970) với nghệ danh Lý Gia Hân mang hai dòng máu Bồ Đào Nha và Hong Kong , là nữ diễn viên, người mẫu, Hoa hậu Hồng Kông và Hoa hậu Quốc tế Trung Quốc năm 1988. Sau đó Lý Gia Hân được hãng TVB mời đóng phim truyền hình nổi tiếng với vai trong Đọa lạc thiên sứ.

Tiểu sử
Michele Monique Reis sinh ra tại Ma Cao trong gia đình có cha là ông Francis Reis, một người Bồ Đào Nha còn mẹ là bà Ngô Quốc Phương (吴国芳), người gốc Thượng Hải. Cô có một chị gái tên Joanna Francisca Reis (Lý Gia Minh, 李嘉明). Cha cô sinh ra tại Hồng Kông. Trong Chiến tranh thế giới thứ hai, ông bị quân đội Nhật Bản bắt giam tại Trại tập trung Tiến Thâm Thủy, do thân hình vạm vỡ, ông được đưa đến làm việc trong một hầm mỏ của Nhật Bản cho đến khi quân Nhật bại trận. Mẹ cô lớn lên ở Thượng Hải, chuyển đến Hồng Kông sau chiến tranh và gặp gỡ cha cô tại đây. Cha mẹ cô ly dị năm 1987 và từ đó cô hiếm khi liên lạc với ông cũng như họ hàng. Ông qua đời tại Bệnh viện Prince of Wales vào ngày 22 tháng 8 năm 1995 sau khi chiến đấu với chứng rối loạn máu trong 8 tháng trước đó, hưởng thọ 73 tuổi.

Năm 14 tuổi, cô bắt đầu làm người mẫu bán thời gian để trang trải học phí.

Lý Gia Hân tốt nghiệp trường trung học Maryknoll Convent School, Hồng Kông với thành tích xuất sắc 2 điểm A (môn Kinh thánh và Tiếng Anh) và 7 điểm B trong kỳ thi tốt nghiệp.

Sự nghiệp
Năm 1973, khi 3 tuổi, được nhân viên tìm kiếm ngôi sao phát hiện khi đang đi cùng mẹ trên đường và được mời quay một quảng cáo dành cho trẻ em.  Năm 1982, ở tuổi 12, cô đóng quảng cáo thứ hai.

Thời học sinh, nhiều lần cô đi trên đường và được mời đóng phim, quay quảng cáo nhưng từ chối vì muốn trở thành tiếp viên hàng không.

Lý Gia Hân cho biết từ nhỏ cô không được chú ý về ngoại hình, thời tiểu học cô đeo cặp kính cận thị to. Sau 12 tuổi, cô bắt đầu làm người mẫu quảng cáo, bắt đầu biết cách ăn mặc và dần dần có người chú ý đến vẻ đẹp của cô.

Trong cuộc thi Hoa hậu Hồng Kông năm 1988, Lý Gia Hân đã được trao vương miện hoa hậu, cô cũng là người chiến thắng tại cuộc thi Hoa hậu Quốc tế Người Hoa tổ chức cùng năm.

Sau hai cuộc thi sắc đẹp, Lý Gia Hân được hãng TVB mời đóng bộ phim truyền hình Declaration of Help và gia nhập làng điện ảnh Hồng Kông. Vai diễn điện ảnh đầu tiên của cô là trong bộ phim Thiến nữ u hồn 2 (1990), vai Nhạc Linh San trong Tiếu ngạo giang hồ: Đông Phương Bất Bại (1991). Lý Gia Hân còn được đạo diễn Vương Gia Vệ chọn vào vai chính trong Đọa lạc thiên sứ (1995).

Đời tư
Năm 2007, có thông tin rằng Lý Gia Hân đã mai mối chị gái Lý Gia Minh gặp gỡ với tỷ phú Cố Nghị Dũng (顾毅勇), chủ tịch tập đoàn kính mắt Sun Hing Vision Group (新兴光学集团控股有限公司) với tài sản ước tính 10 tỷ HK$. Cặp đôi nhanh chóng phát triển tình cảm. Tuy nhiên tại thời điểm đó, Cố Nghị Dũng đã có vợ cùng hai con (1 trai, 1 gái) và phải đến năm 2012 mới hoàn tất thủ tục ly hôn. Lý Gia Minh chịu làm người thứ 3 suốt 5 năm. Năm 2010, Gia Minh được báo chí bắt gặp có bầu khoảng 5 tháng và sinh con trai Ayden vào tháng 9 năm 2010. Sau khi Cố Nghị Dũng ly hôn, cô chính thức bước chân vào gia đình tỷ phú.

Trước đây, bản thân Lý Gia Hân có mối tình kéo dài hơn 10 năm với tỷ phú Lưu Loan Hùng và có tin đồn là nguyên nhân khiến ông này ly dị với người vợ trước. Khoảng 5 năm sau khi chia tay Lưu Loan Hùng, cô gặp gỡ tỷ phú Hứa Tấn Hanh.

Năm 2006, Lưu Loan Hùng cho ra mắt chiến dịch quảng cáo dưới tên "The One" để chúc mừng Lý Gia Hân vào sinh nhật lần thứ 36 của cô. Lúc này cô đã hẹn hò với Hứa Tấn Hanh. Sau này khi kể về cách Hứa Tấn Hanh phản ứng với điều này vào thời điểm đó, Lý Gia Hân thẳng thắn chia sẻ rằng anh không quan tâm chút nào, bởi vì quá khứ đã qua  và cô cũng rất ngưỡng mộ cách làm của chồng.

Cặp đôi đã tổ chức đám cưới vào ngày 23 tháng 11 năm 2008 sau hai năm hẹn hò.

Lý Gia Hân sinh con trai Jayden Max "JM" Hứa Kiến Đồng vào ngày 8 tháng 2 năm 2011 bằng phương pháp sinh mổ tại Bệnh viện Dưỡng Hòa (Hong Kong Sanatorium and Hospital). Lúc mới sinh, Jadyen nặng 2.93 kg và dài 49 cm. Vợ chồng Lý Gia Hân đã đứng tên thành lập quỹ từ thiện JM Children's Charitable Foundation để giúp đỡ trẻ em có hoàn cảnh khó khăn.

Lý Gia Hân cũng đồng thuận ủng hộ Luật An ninh Hồng Kông.

Danh sách phim

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Lý Gia Hân trên IMDb

Hoa hậu Hồng Kông
Người lai Âu Á
Sinh năm 1970
Nữ diễn viên Hồng Kông
Nhân vật còn sống


title: Fuente del Maestre

text:
Fuente del Maestre là một đô thị trong tỉnh Badajoz, Extremadura, Tây Ban Nha. Dân số 6.798 người và diện tích 180 km².

Tham khảo

Đô thị ở Badajoz


title: Chislehurst

text:
Chislehurst () là một khu dân cư ngoại ô nằm ở đông nam Luân Đôn, Anh, thuộc Khu Bromley của Luân Đôn.

Chislehurst được coi là một khu vực giàu có và là một trong những nơi sinh sống đắt đỏ nhất tại Bromley. Tây Chislehurst (tuy nhiên lại nằm về phía đông bắc Chislehurst) có thể tiếp cận bằng cách chạy về hướng Mottingham, và khu vực này bao gồm các hồ lớn nhất với nhiều quán rượu và nhà hàng.

Tham khảo

Liên kết ngoài

The Chislehurst Society
The Chislehurst Guide


title: Parasola

text:
Parasola là một chi mushrooms trong họ Psathyrellaceae.

Các loài
This list is incomplete.

 Parasola auricoma (an inkcap)
 Parasola kuehneri (an inkcap)
 Parasola leiocephala (an inkcap)
 Parasola lilatincta (an inkcap)
 Parasola miser (an inkcap)
 Parasola plicatilis (Pleated Inkcap, Little Japanese Umbrella)

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

Psathyrellaceae


title: Cinguloterebra caddeyi

text:
Cinguloterebra caddeyi là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Terebridae, họ ốc dài.

mô tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Cinguloterebra
Động vật được mô tả năm 1982


title: Molophilus waukatte

text:
Molophilus waukatte là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Molophilus
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Megachile inflaticauda

text:
Megachile inflaticauda là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1939.

Chú thích

Tham khảo

I
Động vật được mô tả năm 1939


title: Indotipula latilobata

text:
Indotipula latilobata là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Indotipula


title: Atarba grampiana

text:
Atarba grampiana là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Atarba
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Selatosomus splendens

text:
Selatosomus splendens là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Ziegler miêu tả khoa học năm 1844.

Chú thích

Tham khảo

Selatosomus


title: Flogny-la-Chapelle

text:
Flogny-la-Chapelle là một xã của Pháp, nằm ở tỉnh Yonne trong vùng Bourgogne-Franche-Comté.

Biến động dân số

Xem thêm
 Xã của Yonne

Tham khảo

Liên kết ngoài
Un site personnel sur Flogny-la-Chapelle
 Flogny-la-Chapelle trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Flogny-la-Chapelle


title: Parablax padmuri

text:
Parablax padmuri là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Calder miêu tả khoa học năm 1986.

Chú thích

Tham khảo

Parablax


title: Crucibulum striatum

text:
Crucibulum striatum, tên tiếng Anh: striate cup-and -saucer, là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Calyptraeidae.

Phân bố

Miêu tả
Độ dài vỏ lớn nhất ghi nhận được là 34 mm.

Môi trường sống
Độ sâu nhỏ nhất ghi nhận được là 0 m. Độ sâu lớn nhất ghi nhận được là 422 m.

Chú thích

Tham khảo

Crucibulum


title: Sông Tả Trạch

text:
Sông Tả Trạch là phụ lưu hợp thành của sông Hương, chảy qua thành phố Đà Nẵng và tỉnh Thừa Thiên Huế, Việt Nam .

Sông có chiều dài khoảng 70 km, chảy qua xã các huyện, thị xã, thành phố: Hòa Vang (Đà Nẵng), Phú Lộc, Hương Thủy, thành phố Huế (Thừa Thiên Huế).

Dòng chảy
Sông bắt nguồn từ dãy Bạch Mã ở xã Hòa Bắc huyện Hòa Vang, Đà Nẵng . Đoạn từ thượng nguồn đến xã Hương Lộc có tên gọi sông Ba Ran, chảy theo hướng tây vào huyện Nam Đông, Thừa Thiên Huế.

Đến địa phận thị trấn Khe Tre (huyện Nam Đông), sông đổi hướng chảy theo hướng tây bắc qua các huyện, thị xã Phú Lộc, Hương Thủy và hợp lưu với sông Hữu Trạch tại xã Hương Thọ, thành phố Huế đổ vào sông Hương .

Thủy điện
Thủy điện Tả Trạch công suất lắp máy 21 MW, xây dựng trên sông Tả Trạch tại vùng đất xã Dương Hòa thị xã Hương Thủy, hoàn thành tháng 4/2014

Tham khảo

Xem thêm
 Sông Hương
 Sông Hữu Trạch

Liên kết ngoài

Hệ thống sông Hương
Tả Trạch


title: Peperomia disjunctiflora

text:
Peperomia disjunctiflora là một loài thực vật thuộc họ Piperaceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador.

Chú thích

Tham khảo
 Santiana, J. & Pitman, N. 2004. Peperomia disjunctiflora. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Ecuador
disjunctiflora


title: Hypnoidus sajanus

text:
Hypnoidus sajanus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Bessolitzina & Dolin in Dolin & Bessolitzina miêu tả khoa học năm 1991.

Chú thích

Tham khảo

Hypnoidus


title: Saint-Genès-du-Retz

text:
Saint-Genès-du-Retz là một xã ở tỉnh Puy-de-Dôme trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Puy-de-Dôme

Tham khảo
 INSEE commune file

Xã của Puy-de-Dôme


title: Danh sách sân bay tại Vương quốc Liên hiệp Anh

text:
Dưới đây là danh sách sân bay Vương quốc Liên hiệp Anh và các lãnh thổ phụ thuộc

Các sân bay ở Anh

Sân bay ở Bắc Ireland

Sân bay ở Scotland

Sân bay ở Wales

Sân bay ở các thuộc địa vương thất của Hoàng gia Anh

Tham khảo

United Kingdom Aeronautical Information Publication
World Aero Data - Airports in United Kingdom

Vương quốc Anh


title: Đại sứ thiện chí của UNICEF

text:
Đại sứ thiện chí của Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc là những người làm việc thay mặt cho Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc (UNICEF). Tổ chức Sứ mệnh toàn cầu (Global Embassy)  có danh sách đầy đủ của các đại sứ thiện chí của UNICEF cũng như của các tổ chức khác của Liên Hợp Quốc.

Lịch sử và vai trò
Danny Kaye là người đầu tiên giữ cương vị một Đại sứ thiện chí của UNICEF, trong sứ mệnh Đại sứ toàn cầu vào năm 1954. Sau đó nhiều người có danh tiếng, uy tín khác cũng đảm nhận nhiệm vụ đại sứ thiện chí quốc tế, tại một vùng (châu Âu, Mỹ La tinh,...) hay tại một quốc gia, tùy thuộc hoàn cảnh, niềm đam mê, và yêu cầu đòi hỏi của sứ mệnh của từng người. Mục đích chung của chương trình là tạo điều kiện cho những nhân vật danh tiếng này đưa ra trước mọi người tại nơi mà họ thực hiện sứ mệnh những vấn đề đang được UNICEF quan tâm. Có thể bằng nhiều hình thức: Xuất hiện và trình bày trước công chúng, các chuyến thăm đến các vùng, hay trình bày vấn đề qua các phương tiện trung gian (viễn thông, phim ảnh,...). Đồng thời sử dụng vị thế chính trị của họ nhằm giải quyết các vấn đề này .

Các cố Đại sứ thiện chí
  Audrey Hepburn (bổ nhiệm năm 1988, mất 1993)
  Danny Kaye (bổ nhiệm năm 1954, mất 1987)
  SirPeter Ustinov (bổ nhiệm năm 1969, mất 2004)

Đại sứ thiện chí quốc tế

  Tetsuko Kuroyanagi (tháng 2 năm 1984)
  Harry Belafonte (tháng 3 năm 1987)
  Nana Mouskouri (tháng 10 năm 1993)
  Lê Minh (tháng 7 năm 1994)
  Vanessa Redgrave (tháng 6 năm 1995)
  Judy Collins (September 1995)
  Maxim Vengerov (tháng 7 năm 1997)
  Susan Sarandon (tháng 12 năm 1999)
  Mia Farrow (tháng 9 năm 2000)
  Sebastião Salgado (tháng 4 năm 2001)
  Femi Kuti (tháng 6 năm 2002)
  Angélique Kidjo (tháng 7 năm 2002)
  Whoopi Goldberg (tháng 9 năm 2003)
  Shakira (tháng 10 năm 2003)
  Ricky Martin (tháng 12 năm 2003)
  Thành Long (tháng 4 năm 2004)
  Lang Lãng (tháng 5 năm 2004)
  Danny Glover (tháng 9 năm 2004)
  David Beckham (tháng 1 năm 2005)
  Amitabh Bachchan (tháng 4 năm 2005)
  Hoàng hậu Rania của Jordan (tháng 1 năm 2007)
  María Teresa, Đại công tước phu nhân xứ Luxembourg (tháng 4 năm 2007)
  Gavin Rajah (tháng 8 năm 2007)
  Berliner Philharmoniker (tháng 11 năm 2007)
  Simon Rattle (tháng 11 năm 2007)
  Ishmael Beah (tháng 11 năm 2007)
  Chung Myung-whun (tháng 4 năm 2008)
  Maria Guleghina (tháng 2 năm 2009)
  Orlando Bloom (tháng 10 năm 2009)
  Lionel Messi (tháng 3 năm 2010)
  Yuna Kim (tháng 7 năm 2010)
  Liam Neeson (tháng 3 năm 2011)
  Serena Williams (tháng 9 năm 2011)
  Biyouna (tháng 11 năm 2012)
  Katy Perry (tháng 12 năm 2013)
  Novak Djokovic (tháng 8 năm 2015)
 Priyanka Chopra (tháng 12 năm 2016)
  Lilly Singh (tháng 7 năm 2017)
  Millie Bobby Brown (tháng 11 năm 2018)
  Vanessa Nakate (tháng 9 năm 2022)

Các cựu đại sứ thiện chí

Chỉ định:

  Danny Kaye (1954)
  Peter Ustinov (1968)
  Richard Attenborough (tháng 10 năm 1987)
  Audrey Hepburn (1989)
  Youssou N'Dour (tháng 4 năm 1991)
  Roger Moore (tháng 8 năm 1991)
  Johann Olav Koss (tháng 12 năm 1994)
  Vendela Kirsebom (tháng 5 năm 1996)
  George Weah (tháng 4 năm 1997)
  Jessica Lange (tháng 6 năm 2003)
  Roger Federer (tháng 4 năm 2006)
  Mikael Persbrandt (2011)

Đại sứ thiện chí tại các vùng

Nam Á
 Aamir Khan ,
 Sachin Tendulkar ,

Trung Âu và Đông Âu
 Anatoly Karpov ,
 Milena Zupančič ,

Nam Mỹ
 Diego Torres ,
 Ricardo Montaner ,

Trung Đông và Bắc Phi

 Mahmoud Kabil ,
 Nancy Ajram ,

Đông Phi và Nam Phi
Yvonne Chaka Chaka ,
Zola ,
Name Six ,
Oliver Mtukudzi ,

Quốc gia thuộc Cộng đồng Pháp ngữ
Patrick Poivre d'Arvor ,

Đông Á và Thái Bình Dương

Dương Thiên Hoa ,
Merewalesi Nailatikau ,
Quách Phú Thành ,
Choi Si-won ,

Đại sứ thiện chí tại các quốc gia
Đại sứ thiện chí quốc gia

Xem thêm
 Đại sứ thiện chí của WHO

Tham khảo
 selected ambassadors (past and present)
 present ambassadors

Chú thích

Liên kết ngoài
 Tổ chức sứ mệnh toàn cầu (Global Embassy)
 Đại sứ thiện chí UNICEF
 UNICEF.org
 BBC News - The UN's Goodwill Ambassadors

UNICEF
Đại sứ thiện chí


title: Ischnura verticalis

text:
Ischnura verticalis là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.

Ischnura verticalis is in 1839 voor het eerst wetenschappelijk beschreven bởi Say.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Ischnura
Loài ít quan tâm


title: Rissoina tenuistrata

text:
Rissoina tenuistrata là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Rissoidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Rissoina


title: Aschheim

text:
Aschheim là một xã thuộc huyện München bang Bayern nước Đức. Nó nằm về phía đông bắc, ráp ranh giới với thành phố München.

Phân chia địa phương
Aschheim có 2 làng: Aschheim và Dornach.

Thành phố kết nghĩa
Aschheim kết nghĩa với những xã sau đây:
 Mougins tại Pháp
 Leros tại Hy Lạp
 Jedovnice tại Cộng hòa Séc
 Kotvrdovice tại Cộng hòa Séc
 Trong nước cũng có kết nghĩa với làng Liegau-Augustusbad của thành phố Radeberg thuộc bang Sachsen.

Tham khảo


title: Guzmania corniculata

text:
Guzmania corniculata là một loài thực vật thuộc họ Bromeliaceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Manzanares, J.M. & Pitman, N. 2003. Guzmania corniculata. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 8 năm 2007.

corniculata
Thực vật đặc hữu Ecuador
Thực vật dễ tổn thương


title: Nhà hát Chuông Vàng

text:
Nhà hát Chuông Vàng là một địa điểm dành cho sân khấu cải lương ở Hà Nội. Nhà hát được xây dựng từ thời Pháp thuộc, nằm trong khu vực trung tâm phố cổ Hà Nội. Trước đây, nó vốn là rạp Thăng Long, nơi diễn tuồng và chèo. Khoảng năm 1925, nhà hát truyển sang diễn cải lương nên mang tên Cải lương Hý Viện.

Hiện nay Nhà hát Chuông vàng nằm tại 72 Hàng Bạc, phường Hàng Bạc, Quận Hoàn Kiếm. Nhà hát có 250 ghế ngồi. Vào các tối thứ bảy và chủ nhật hàng tuần, Đoàn cải lương Hà Nội trình diễn các tiết mục dân gian và lịch sử Việt Nam.

Chú thích

Chuông Vàng
Công trình kiến trúc Pháp tại Hà Nội


title: Agonita shailaja

text:
Agonita shailaja là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Maulik miêu tả khoa học năm 1919.

Chú thích

Tham khảo

Agonita


title: Cavallirio

text:
Cavallirio là một comune (thành phố tự trị) trong tỉnh Novara của nước Ý miền Piedmont, vào khoảng 80 km Đông bắc của Torino và 20 km Tây bắc của Novara. Tính đến ngày 31 tháng 12 năm 2004, dân số là 1.254 có diện tích là 8.1 km².

Thành phố Cavallirio bao gồm các frazioni (chủ yếu là làng xã nhỏ) Stoccada, Polera, Villa, Piatè, Suloro và Cademarco.

Cavallirio giáp ranh với các thành phố sau: Boca, Cureggio, Fontaneto d'Agogna, Prato Sesia và Romagnano Sesia.

Phát triển nhân khẩu

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune.cavallirio.novara.it/

Thành phố và thị trấn của Piedmont
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: Dolichopeza directa

text:
Dolichopeza directa là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Dolichopeza


title: Đảng Vì nước Thái

text:
Đảng Vì nước Thái (, (Chuyển tự Hoàng gia: Phak Phuea Thai) hay Đảng Pheu Thái là một chính đảng ở Thái Lan.

Lịch sử hình thành và phát triển
Đảng này ban đầu được thành lập bởi Thaksin Shinawatra với tên là Thai-Rak-Thai-Partei (TRT) mà bị buộc giải tán 2007 sau khi thủ tướng Thaksin bị tước quyền. Đảng Pheu Thái được lập ngày 20 tháng 9 năm 2008 để thay thế Đảng Quyền lực Nhân dân, đảng kế thừa đảng TRT, đã bị Tòa án hiến pháp Thái Lan giải tán ít hơn 3 tháng sau khi phát hiện các đảng viên đảng này có tội gian lận bầu cử. Vào tháng 5 năm 2011, Đảng Pheu Thai, đảng đối lập trong Quốc hội Thái Lan và vốn vẫn có quan hệ mật thiết với ông Thaksin, đã đề cử bà Yingluck Shinawatra là ứng cử viên cho chức vụ thủ tướng nếu họ thắng cử vào cuộc Tổng tuyển cử cùng năm . Kết quả ban đầu của cuộc bầu cử tháng 7 năm 2011 cho thấy đảng của bà giành được 260 ghế trên tổng số 500 ghế tại Quốc hội Thái Lan, tức đã quá bán để hình thành một chính phủ đa số. Yingluck trở thành nữ thủ tướng đầu tiên của Thái Lan.

Nhân vật nổi tiếng

Xem thêm

Tham khảo

Liên kết ngoài

Đảng phái chính trị Thái Lan


title: Salacia miegei

text:
Salacia miegei là một loài thực vật thuộc họ Celastraceae. Đây là loài đặc hữu của Bờ Biển Ngà, có ở các khu rừng vùng đất thấp của Tây Guinea trong đó có Vườn quốc gia Taï, một khu bảo tồn chính của các loài đặc hữu và các loài sinh vật thuộc rừng mưa. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Assi, A. 1998. Salacia miegei. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Côte d'Ivoire
Salacia
Thực vật dễ tổn thương


title: Castelvetro di Modena

text:
Castelvetro di Modena là một đô thị ở tỉnh Modena thuộc vùng Emilia-Romagna, có vị trí cách khoảng 30 km về phía tây của Bologna và khoảng 15 km về phía nam của Modena.

Castelvetro di Modena giáp các đô thị: Castelnuovo Rangone, Formigine, Maranello, Marano sul Panaro, Spilamberto, Serramazzoni, Vignola.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức

Đô thị tỉnh Modena


title: Thenzawl

text:
Thenzawl là một thị trấn thống kê (census town) của quận Serchhip thuộc bang Mizoram, Ấn Độ.

Địa lý
Thenzawl có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 783 mét (2568 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Thenzawl có dân số 5519 người. Phái nam chiếm 50% tổng số dân và phái nữ chiếm 50%. Thenzawl có tỷ lệ 83% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 85%, và tỷ lệ cho phái nữ là 82%. Tại Thenzawl, 15% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Mizoram


title: Kendujhar

text:
Kendujhar là một thành phố và khu đô thị của quận Kendujhar thuộc bang Orissa, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Kendujhar có dân số 51.832 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Kendujhar có tỷ lệ 74% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 80%, và tỷ lệ cho phái nữ là 67%. Tại Kendujhar, 11% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Orissa


title: Haute-Corse

text:
Haute-Corse là một tỉnh của Pháp, thuộc vùng hành chính Corse, tỉnh lỵ Bastia, bao gồm 3 quận với các quận lỵ còn lại là: Calvi, Corte.

Tỉnh này được thành lập vào ngày 15 tháng 9 năm 1975, khi bộ phận của Corsica được chia thành Corse phía trên (Haute-Corse) và South Corsica (Corse-du-Sud). Bộ phận tương ứng chính xác với bộ phận cũ của Golo, vốn tồn tại từ năm 1793 đến năm 1811.

Tỉnh này được bao quanh bởi ba mặt bởi biển Địa Trung Hải và phía nam do bộ phận Corse-du-Sud.

Người Corsica là một tộc người độc lập mạnh mẽ. Tuy nhiên, một cuộc trưng cầu 6 tháng 7 năm 2003 về quyền tự trị gia tăng đã bị bỏ phiếu bởi một đa số rất mỏng: 50,98 phần trăm so với 49,02 phần trăm cho. Đây là một thất bại lớn đối với Bộ trưởng Nội vụ Pháp Nicolas Sarkozy, người đã hy vọng sử dụng Corsica như là bước đầu tiên trong chính sách phân cấp của ông.

Tham khảo

Corse
Tỉnh của Pháp


title: Pseudophilautus ocularis

text:
Pseudophilautus ocularis là một loài ếch trong họ Rhacophoridae. Chúng là loài đặc hữu của Sri Lanka.

Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, rừng mây ẩm nhiệt đới và cận nhiệt đới, các đồn điền, và các khu rừng trước đây bị suy thoái nặng nề. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Manamendra-Arachchi, K. & Pethiyagoda, R. 2004. Philautus ocularis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.
O
Động vật đặc hữu Sri Lanka
Loài cực kỳ nguy cấp
Ếch Sri Lanka


title: Grim Fandango

text:
Grim Fandango là game phiêu lưu - giải đố được sản xuất bởi LucasArts vào năm 1998. Game được thiết kế bởi Tim Schafer, người đã từng thành công với các tựa game cũng của LucasArts như Monkey Island 2, Full Throttle và Day of the Tentacle. Grim Fandango gặt hái được khá nhiều thành công ngay từ khi ra mắt và nhận được nhiều giải thưởng lẫn những lời nhận xét tốt từ các nhà phê bình. Tuy nhiên, game không thành công về mặt tài chính như mong muốn.

Tại sự kiện E3 2014, Grim Fandango được xác nhận sẽ được remake cho hệ máy PlayStation 4 và PlayStation Vita.

Cảm hứng

Game chủ yếu lấy cảm hứng lấy từ những truyền thuyết của người Aztec về cuộc sống sau cái chết, đồng thời cũng từ Día de Muertos. Cốt truyện của game ảnh hưởng bởi những bộ phim đen trắng mang tính hình sự (film-noir), mà cụ thể từ những bộ phim của Humphrey Bogart như Casablanca, The Petrified Forest và The Maltese Falcon. Những ảnh hưởng đó có thể được xác định trong game như sau:

Kiến trúc của các tòa nhà mang những đường nét Aztec như sự kết hợp của màu xanh, đỏ, vàng hay các bức điêu khắc trên tường. Tuy vậy, các tòa nhà vẫn mang phong cách Art Deco, thường thấy trong các thành phố phát triển từ cuối thế kỉ 19 như Thành phố New York mà điển hình là Tòa nhà Empire State Building.

Lễ hội của người chết: Trong 4 phần của trò chơi, thì hầu như đều xảy ra vào lễ hội của người chết (Día de Muertos). Hình tượng nhân vật đều là những bộ xương người (vì game xảy ra tại thế giới sau cái chết, và các bộ xương này dựng theo phong cách calaca của họa sĩ José Guadalupe Posada. Hơn nữa, âm nhạc trong game mang âm hưởng khá nặng của văn hóa Mexico (ví dụ như phong cách nhạc nhóm Mariachi).
Yếu tố film-noir: Nhân vật chính, Manny Calavera được dựng với phong cách thường thấy trong phim của Humphrey Bogart như mặc bộ vest trắng như trong phim Casablanca, hút thuốc lá... được thể hiện rõ nhất trong năm thứ hai của game. Ngoài ra mặc dù tất cả những cư dân của thế giới ngầm này đều đã chết, tuy vậy, họ vẫn sợ một thứ, đó là hoa, có tác dụng như đạn của súng trên thế giới thật. Khi bị bắn (trong game gọi là "Sproutella"), nạn nhân sẽ bị hoa mọc khắp người, phá hủy xương bằng những rễ cây len lỏi bên trong. Lúc này, nạn nhân sẽ "chết" (thực ra trong game gọi là "sprouting" chứ không nói là chết).

Cách chơi
Grim Fandango là game phiêu lưu đầu tiên của LucasArts mà sử dụng môi trường 3D. Game ban đầu định viết bằng engine của game Jedi Knight: Dark Forces II, nhưng sau đó đã dùng engine Sith để sửa lại thành GrimE. Người chơi sử dụng bàn phím (hoặc tay cầm Joystick) để di chuyển nhân vật chính là Manny Calavera, với những hành động như sử dụng đồ vật (Use, nhấn phím U), nhặt (Pick Up, nhấn phím P), mở danh sách đồ vật (Inventory, nhấn phím I) và quan sát, xem xét đồ vật (Examine nhấn phím E). Vì đây là game phiêu lưu giải đố nên không chú trọng vào pha hành động mà thay vào đó là sử dụng tư duy, đầu óc để giải quyết khó khăn, câu đố của game. Cách giải quyết các câu đố hầu hết là kết hợp đồ vật với nhau, ví dụ như dùng cái hái hớt cỏ để dò ra máy dò kim loại bị mất. Một số đoạn khác, người chơi phải giải những câu đố dựa trên những quy tắc của nó, ví dụ như phá két sắt sao cho 4 khía răng cưa đều phải nằm về một phía.

Khi di chuyển trong game, Manny sẽ quay đầu về hướng có đồ vật có thể tương tác được để người chơi biết, tuy nhiên, chính điều này gây rắc rối là người chơi sẽ không biết anh ta nhìn vào đâu (trừ phi nghe mô tả sau khi nhấn nút examine), hay không biết làm thế nào để anh ta quay đầu vào vật kia khi hai vật sát nhau. Tuy nhiên, lỗi này của game đã được cải thiện trong game tiếp theo của LucasArts: Escape from Monkey Island khi xuất hiện dòng chữ ghi tên của vật ở phía dưới.

Trung thành với những chỉ tiêu của game phiêu lưu mà LucasArts là người tiên phong, game không bao giờ để người chơi chết hoặc bị mắc kẹt mãi mãi vì thiếu một đồ vật để giải đố.

Bối cảnh
Grim Fandango đặt trong bối cảnh thế giới của người chết. Manuel "Manny" Calavera làm công việc của một hướng dẫn viên của công ty Department Of Death (DoD), để đền đắp lỗi lầm trong cuộc sống trước kia của mình (mặc dù trong game không nói rõ lỗi lầm của anh ta là gì) anh có trách nhiệm thu thập linh hồn của người quá cố xuống âm phủ, và xét xem tùy vào độ "thánh thiện" trong cuộc sống trần gian của họ có xứng đáng được hưởng một chuyến đi bằng tàu hạng sang chỉ trong 4 phút; hoặc bằng đôi chân trần qua bao nhiêu gian khổ mất tới 4 năm để tới thiên đang thứ Chín, nơi linh hồn sẽ an nghỉ mãi mãi. Trong lúc hoàn toàn không mãn nguyện với công việc của mình khi toàn bộ khách hàng của mình đều không được tấm vé đi tàu tới thiên đàng thứ Chín, Manny gặp Mercedes "Meche" Colomar, một cô gái có cuộc sống hoàn toàn trong sạch nơi trần gian. Những tưởng cô gái này sẽ được đi trong chuyến tàu hạng sang tới thiên đàng thứ Chín, nhưng những gì mà cô được thông báo là phải đi bằng đôi chân trần. Lo lắng về số phận của cô gái do liên quan đến trách nhiệm của mình, Manny lên đường tìm Mercedes Colomar, đồng thời tìm hiểu lý do tại sao lại có sự nhầm lẫn như vậy.

Cuộc hành trình của Manny kéo dài 4 năm, bên cạnh anh luôn có một chú quỷ có kích cỡ "to quá cỡ thợ mộc" tên là Glottis, người trước kia cùng là đồng nghiệp của Manny trong công ty Department Of Dead.

Nhân vật
Vì cảm hứng của game là từ văn hóa Nam Mĩ, nên đôi khi trong game các nhân vật còn "chêm" thêm một số câu cảm thán bằng tiếng Tây Ban Nha giữa những câu nói bằng tiếng Anh.

Để tạo phong cách của phim đen trắng, hầu hết các nhân vật đều hút thuốc lá. Nhưng để chứng tỏ mình không ủng hộ việc hút thuốc lá, nhà sản xuất đã ghi trong cuốn sách hướng dẫn bán kèm game rằng những người đã hút thuốc trong game đều là người đã chết, "Hãy nghĩ về điều ấy.".

Dưới đây là các nhân vật chính trong game:

Manuel "Manny" Calavera

Lồng tiếng bởi diễn viên: Tony Plana

Manny làm việc cho công ty Department Of Death với công việc là hướng dẫn viên cho những linh hồn quá cố tới nơi an nghỉ cuối cùng - thiên đàng thứ Chín - tại thành phố El Marrow. Cách duy nhất để anh có được chuyến đi đến nơi an nghỉ của riêng mình đó là làm việc đền bù cho đời sống trước trên trần gian của mình - mặc dù game không nói rõ anh bị làm sao kiếp trước. Manny thường xem xét khách hàng của mình rồi đưa ra mức vé cụ thể cho từng loại khách hàng, họ có thể có được chiếc vé của con tàu thứ 9 để đến thiên đàng trong 4 phút, hoặc chỉ một chiếc gậy đi đường có gắn la bàn hỗ trợ cho chuyến đi 4 năm tới thiên đàng. Manny dần nhận thấy mình ngày càng ít khách hàng đủ tiêu chuẩn để co được chiếc vé hạng sang kia, thay vào đo tay đồng nghiệp ranh mãnh Domino. Manny phát hiện ra Domino thường nhận được tin tức về những khách hàng bậc nhất nhờ các thế lực tay trong nhằm hẫng tay trên các đối thủ cạnh tranh của mình; đồng thời lúc này tình cờ phát hiện ra Meche, một cô gái có linh hồn trong sáng nhưng lại chỉ được nhận được cây gậy cho chuyến đi 4 năm của mình mà không phải là chiếc vé của chuyến tàu số 9.

Calavera trong tiếng Tây Ban Nha có nghĩa là "chiếc sọ"

Mercedes "Meche" Colomar

Lồng tiếng bởi Maria Canals

Nhờ có sự phá luật khi đọc trộm thư của Manny trong công ty DoD mà Meche trở thành khách hàng của Manny. Mặc dù cô có cuộc sống hoàn toàn trong sáng và luôn có lòng hảo tâm tới người khác, thế nhưng một cách bí ẩn cô lại không nhận được chiếc vé của chuyến tàu số 9, mặc dù cô hoàn toàn xứng đáng. Chấp nhận số phận, Meche lặng lẽ rời văn phòng tư vẫn của Manny để tìm sự an nghỉ cho mình. Manny sau khi bị đuổi khỏi DoD, liền đi tìm Meche vì cảm thấy có trách nhiệm một phần trong số phận của Meche. Trong game, Mercedes là một cô gái khá mạnh mẽ và khôn ngoan khi tự lo cho bản thân mình.

Glottis

Lồng tiếng bởi Alan Blumenfeld

Là người tài xế riêng của Manny và về sau trở thành người bạn thân nhất của Manny, Glottis là một con quỷ mà da cam hiền lành (và khá thật thà) có kích cỡ khổng lồ. Sở trường của Glottis là cơ khí, và anh ta đã sửa một chiếc xe của công ty DoD mang tên Bone-Wagon trở nên phù hợp với kích cỡ quá khổ của anh và cũng có thể chạy với tốc độ cao nhất trong số các xe của công ty. Sau khi bị sa thải cùng Manny, Glottis là người duy nhất luôn đi cùng Manny để tìm lại Meche.

Hector LeMans

Lồng tiếng bởi Jim Ward

Hector LeMans là nhân vật phản diện chính trong game, là tay trùm trong thế giới ngầm của El Marrow. Hắn bán những chiếc vé của chuyến tàu số 9 cho những người có tiền nhưng không hề đủ tiêu chuẩn để lên chuyến tàu. Hắn làm "mọc rễ" (sproutella - xem ý nghĩa ở trên) nhiều người, kể cả tay sai của hắn. Hắn có nhà kính, nơi chứa xác của những nạn nhân của hắn.

Salvador "Sal" Limones

Lồng tiếng của Sal Lopez

Salvador Limones là người đứng đầu tổ chức cách mạng LSA - Lost Souls' Alliance - một tổ chức hoạt động bí mật chống lại tội ác của Hector LeMans. Chính Limones đã ra tay cứu Manny khỏi LeMans và đưa Manny vào tổ chức, đồng thời giúp đỡ anh đi tìm Meche.

Domino Hurley

Lồng tiếng bởi Patrick Dollaghan

Domino là đồng nghiệp/đối thủ của Manny, "cậu bé vàng" của DoD khi liên tục tìm được những khách hàng nhận được vé của chuyến tàu thứ 9. Trong quá trình phiêu lưu của mình, Manny phát hiện Domino là cánh tay phải của Hector LeMans, nhờ có ông trùm mà hắn mới tìm được những tấm vé trao đổi với những khách hàng không xứng đáng nhận, nhưng là người có tiền.

Quá trình sản xuất
Như đã nói ở trên, Grim Fandango là đứa con tinh thần của Tim Schafer, người đã từng tham gia thiết kế cho các game nổi tiếng như Day Of The Tentacle, Full Throttle, và gần đây nhất là Psychonauts.

Phần âm nhạc của game được soạn bởi Peter McConnell và được ghi âm tại chính studio LucasArts. Phần âm nhạc có sự pha trộn của nhạc dân tộc Nam Mỹ và đặc biệt là nhạc Jazz. Một điều khá thú vị là LucasArts đã sử dụng một nhóm nhạc mariachi từ quận San Francisco's Mission. Âm nhạc của game đã làm tăng tính "phim" của game, và thành quả mà nó thu được chính là giải thưởng "Game có âm nhạc hay nhất" của trang web game nổi tiếng Gamespot trao tặng. Grim Fandango cũng có một album nhạc riêng của mình lấy từ game ra, và được cho phép tải miễn phí.

Đánh giá
Grim Fandango đều nhận được các lời khen ngợi từ hầu hết các tạp chí, trang web về game. Gamespot đánh giá về game như sau: "Grim Fandango đã mang theo tiếng cười từ những tình huống và nhân vật [...] mà không tự biến mình thành trò cười, giúp cho việc tạo ra một thế giới như thật". Còn trang web IGN chỉ đơn giản đưa ra lời kết luận: "điều cuối cùng phải nói đó là Grim Fandango là game phiêu lưu hay nhất mà chúng tôi được thấy"

Mặt khác, theo WomenGamers, họ rất thích "sự sáng tạo trong cốt truyện, nhân vật, (và) phong cách Mexico" tuy vậy đưa ra nhược điểm của Grim Fandango ở cách điều khiển hơi gây khó khăn. Gamespot và IGN cũng đề cập đến nhược điểm này nhưng với giọng điệu nhẹ nhàng hơn WomenGamers.

Mặc dù game được các nhà phê bình đánh giá rất cao với hàng loạt giải thưởng, đặc biệt là giải "Game của năm" của Gamespot trao tặng năm 1998, đánh bại cấc đối thủ nặng ký của năm đó như game chiến thuật thời gian thực của Blizzard StarCraft, game phiêu lưu-hành động của Nintendo The Legend of Zelda: Ocarina of Time và game bắn súng FPS của Valve Half-Life, tuy vậy Grim Fandango chịu thất bại lớn về mặt doanh thu, điều mà khác với các đầu game phiêu lưu trước cũng của LucasArts đạt được. mặc dù vậy, theo lời của LucasArts, "Grim Fandango đã đạt được thành công về mặt tài chính theo dự đoán và vượt qua nó trên phạm vi toàn cầu". Chính vì vậy, các game phiêu lưu thời gian này trở nên rất ít mà dần bị thế chỗ bởi những thể loại khác.

Giải thưởng

Học viện nghệ thuật tương tác và khoa học (Academy of Interactive Arts & Sciences)

 Game của năm (đề cử, 1999)
 Thành công vượt bậc trong thiết kế đồ họa/hình ảnh (đề cử, 1999)
 Thành công vượt bậc trong tạo nhân vật hay cốt truyện (đề cử, 1999)
 Thành công vượt bậc trong âm thanh và âm nhạc(đề cử, 1999)
 Game phiêu lưu trên máy tính của năm (thắng, 1999)

GameSpot:
 Liệt kê vào danh sách game của mọi thời đại (2003)
 Game PC hay nhất tại hội chợ E3  (1998)
 Game phiêu lưu trên máy tính của năm  (1998)
 Game PC của năm  (1998)
 Hình ảnh đẹp nhất (thiết kế nghệ thuật)  (1998)
 Âm nhạc hay nhất  (1998)
 Liệt kê vào danh sách 10 game có nhạc nền hay nhất  (1999)
 Đứng thứ 10 theo người đọc bình chọn về cái kết hay nhất(1999)

IGN:
 Game phiêu lưu xuất sắc nhất của năm  (1998)
 Đứng thứ 15 trong số 25 game PC của mọi thời đại (2007)
 Đứng thứ 15 trong số 100 Game của mọi thời đại  (2007)

GameSpy:
 Đứng thứ 7 trong số 25 game bị đánh giá thấp của mọi thời đại (2003)
 Được liệt kê trong số các game danh giá nhất  (2004)

AdventureGamers:
 Đứng thứ 7 trong số 20 game phiêu lưu của mọi thời đại(2004)

Remake
Trong buổi trình diễn của Sony tại sự kiện E3 2014, phiên bản remake của Sony đã được xác nhận và sẽ xuất hiện trên nền máy PS4 và PS Vita.

Chú thích

Liên kết ngoài

Trang web chính thức
LucasArts giới thiệu về Grim Fandango (đã bị gỡ bỏ)
Grim Fandango demo

Đánh giá
Gamespot Đánh giá của Gamespot về Grim Fandango
GameRankings  Các bài đánh giá khác nhau

Cộng đồng của Fan
Bàn luận về Grim Fandango  tại LucasForums

Phụ
Grim Fandango Launcher, chương trình thay đổi giao diện của game lúc chạy game.
Designer Diaries: Grim Fandango  Nhật ký của nhà làm game Tim Schafer trong quá trình phát triển Grim Fandango tại trang web Gamespot
Download nhạc nền của game từ trang web Grim Fandango.net
Download nhạc nền của game từ trang web The Department of Dead

Trò chơi trên Windows
Trò chơi điện tử năm 1998
Trò chơi điện tử phiêu lưu
Trò chơi trên Android
Trò chơi trên iOS
Trò chơi trên macOS
Trò chơi Nintendo Switch
Trò chơi PlayStation 4
Trò chơi Xbox One
Trò chơi PlayStation Vita
Trò chơi trên Linux


title: Ludens (bướm nhảy)

text:
Ludens là một chi bướm ngày thuộc họ Bướm nâu.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Moncini


title: Blastesthia

text:
Blastesthia là một chi bướm đêm thuộc phân họ Olethreutinae trong họ Tortricidae.

Các loài
Blastesthia mughiana (Zeller, 1868)
Blastesthia posticana (Zetterstedt, 1839)
Blastesthia tessulatana (Staudinger, 1871)
Blastesthia turionella (Linnaeus, 1758)
Blastesthia fulvimitrana (Zetterstedt, 1839)
Blastesthia mulsantiana (Zetterstedt, 1839)

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

 tortricidae.com

Eucosmini


title: Cryptalaus superbus

text:
Cryptalaus superbus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1875.

Chú thích

Tham khảo

Cryptalaus


title: Vô tính luyến ái

text:
Vô tính luyến ái (tiếng Anh: asexuality) là sự không bị hấp dẫn tình dục, hoặc không hay ít quan tâm đến các hoạt động tình dục. Nó có thể được xem là sự không có, hoặc là một trong những xu hướng tính dục, bên cạnh dị tính, đồng tính, song tính và toàn tính. Đây cũng có thể là một thuật ngữ rộng hơn để chỉ một loạt các loại hình vô tính khác nhau. Một nghiên cứu năm 2004 cho thấy tỉ lệ người vô tính trong dân số Anh là 1%.

Vô tính khác với kiêng tình dục và sống độc thân ở chỗ cả hai dạng sau đều thuộc về hành vi và đến từ quan điểm cá nhân hay tôn giáo, trong khi vô tính là một thiên hướng tình dục và có khuynh hướng lâu dài hoặc vĩnh viễn. Một số người vô tính vẫn có hoạt động tình dục mặc dù thiếu ham muốn cũng như hấp dẫn tình dục bởi vì họ muốn làm thỏa mãn đối tác, để làm cho mình dễ chịu, để sinh con, hoặc vì một số lý do nào khác.

Sự chấp nhận vô tính như là một thiên hướng tình dục và là một lĩnh vực của nghiên cứu khoa học vẫn còn khá mới, bởi những nghiên cứu về mặt xã hội cũng như tâm lý học về chuyện này mới chỉ mới bắt đầu. Trong khi một vài nhà nghiên cứu khẳng định đây là một thiên hướng tình dục, số khác lại không xem như vậy.

Với đà phát triển của Internet và mạng xã hội, nhiều cộng đồng vô tính khác nhau đã được hình thành. Nổi tiếng nhất và đông đảo hơn cả là Asexual Visibility and Education Network (AVEN), thành lập năm 2001 bởi David Jay.

Định nghĩa, tình trạng và những mối quan hệ

Do có sự khác nhau đáng kể giữa những người tự xem mình là vô tính cho nên vô tính có thể xem là một khái niệm rộng. Các nhà nghiên cứu nhìn chung coi vô tính là sự không cảm thấy hấp dẫn tình dục hoặc không quan tâm đến tình dục, nhưng các định nghĩa của họ thì khác nhau, đại loại như "các cá nhân có ít hoặc không có ham muốn tình dục, cảm thấy ít hoặc không thấy hấp dẫn tình dục, có ít hoặc không có hành vi tình dục; các mối quan hệ thuần túy lãng mạn không tình dục; hoặc kết hợp giữa không có ham muốn lẫn hành vi tình dục."

Asexual Visibility and Education Network (AVEN) định nghĩa người vô tính là "những ai không cảm thấy hấp dẫn tình dục" và phát biểu "một ít số ít sẽ nghĩ mình là vô tính trong một khoảng thời gian ngắn khi họ tìm hiểu giới tính thật sự của mình" và "không có một phép thử quỳ tím nào có thể xác định một người là vô tính hay không. Vô tính – như các thiên hướng khác, chỉ là một từ người ta dùng nhằm giúp xác định bản thân mình. Nếu tại thời điểm nào đó có ai đó thấy từ vô tính thích hợp để miêu tả mình thì chúng tôi khuyến khích họ sử dụng, chừng nào việc làm đó còn có ý nghĩa."

Một số người vô tính, dù không cảm thấy hấp dẫn tình dục từ bất cứ giới nào vẫn có thể tham gia vào các mối quan hệ lãng mạn thuần túy, trong khi số khác thì không. Một số xác nhận họ cảm thấy bị hấp dẫn tình dục nhưng không có khuynh hướng thực hiện chúng bởi họ không có ham muốn thực sự hoặc không thấy cần thiết phải tham gia vào. Một số hoàn toàn không có hoạt động tình dục lẫn phi tình dục (âu yếm, nắm tay...), trong khi số khác vẫn tham gia vào các hành vi phi tình dục. Một số hoạt động tình dục chỉ vì tò mò. Một số có thể thủ dâm để bản thân cảm thấy dễ chịu, số khác lại không thấy cần phải làm vậy.

Nói riêng về hoạt động tình dục, cộng đồng vô tính xem sự cảm thấy cần thiết hoặc muốn thủ dâm là một ham muốn tình dục, tách bạch khỏi hấp dẫn tình dục và không có nghĩa là có ham muốn; những người vô tính mà thủ dâm thường xem nó như một sản phẩm bình thường của cơ thể chứ không phải là dấu hiệu của bản năng tình dục ngấm ngầm, và một số thậm chí không thấy khoái cảm khi làm việc đấy. Một vài người nam vô tính không thể thực hiện việc xuất tinh và hoạt động thâm nhập tình dục là không thể đối với họ. Quan điểm của những người vô tính về việc hành vi tính dục cũng khác nhau: một vài không có ý kiến gì và có thể tham gia quan hệ tình dục vì đối tác của mình, số khác lại chống đối dữ dội, mặc dù nói chung họ không ghét những người khác vì việc quan hệ tình dục.

Các dạng vô tính luyến ái

Vô tính hữu ái
Vô tính dị ái (tiếng Anh: Heteroromantic Asexual) là khái niệm chỉ một người không bị hấp dẫn tình dục với bất kỳ mọi giới nhưng vẫn có hấp dẫn tình cảm với người khác giới
Vô tính đồng ái (tiếng Anh: Homoromantic Asexual) là khái niệm chỉ một người không bị hấp dẫn tình dục với bất kỳ mọi giới nhưng vẫn có hấp dẫn tình cảm với người cùng giới
Vô tính song ái (tiếng Anh: Biromantic Asexual) là khái niệm chỉ một người không bị hấp dẫn tình dục với bất kỳ mọi giới nhưng vẫn có hấp dẫn tình cảm với người cùng giới và người khác giới
Vô tính toàn ái (tiếng Anh: Panromantic Asexual) là khái niệm chỉ một người không bị hấp dẫn tình dục với bất kỳ mọi giới nhưng vẫn có hấp dẫn tình cảm với bất kỳ mọi giới

Vô tính vô ái
Vô tính vô ái (tiếng Anh: Aromantic Asexual, gọi tắt là Aroace) là khái niệm chỉ một người không bị hấp dẫn tình dục và cũng không bị hấp dẫn tình cảm với bất kỳ mọi giới, những người vô tính luyến ái thuộc dạng này là cực hiếm.

Vô tính bán vô ái

Vô tính bán vô ái (tiếng Anh: Gray-romantic Asexual, gọi tắt là Greyro-ace) là khái niệm chỉ một người không bị hấp dẫn tình dục với bất kỳ mọi giới nhưng xu hướng cảm xúc của họ vẫn thuộc một trong các dạng bán vô ái.

Vô tính luyến ái bản dạng giới
Là khái niệm chỉ một người không bị hấp dẫn tình dục với bất kỳ mọi giới nhưng họ lại có bản dạng giới khác với giới tính sinh học của mình.

Vô tính luyến ái chuyển giới là khái niệm chỉ một người không bị hấp dẫn tình dục với bất kỳ mọi giới nhưng họ lại là một người chuyển giới.
Vô tính luyến ái phi nhị nguyên giới là khái niệm chỉ một người không bị hấp dẫn tình dục với bất kỳ mọi giới nhưng họ lại là một người phi nhị nguyên giới. Một ví dụ cụ thể về một người vô tính luyến ái phi nhị nguyên giới là Vô tính vô ái vô giới (tiếng Anh: Aroace Agender), đây là khái niệm chỉ một người không bị hấp dẫn cả về tình dục lẫn cảm xúc với bất kỳ mọi giới nhưng đồng thời họ cũng cho rằng mình là một người vô giới. Khác với người vô tính vô ái ở chỗ là người vô tính vô ái vẫn chấp nhận bản dạng giới của mình là nam hoặc nữ còn riêng người vô tính vô ái vô giới thì lại không chấp nhận điều đó.

Vô tính giả

Xem thêm

 Bán vô tính luyến ái

Tham khảo

Đọc thêm

 "Can you imagine a life without sex?", Jamye Waxman The Stir, ngày 12 tháng 10 năm 2011, yourtango.com
 "We're married, we just don't have sex", UK Guardian, ngày 8 tháng 9 năm 2008
 Asexuals leave the closet, find community – SFGate.com

Liên kết ngoài

 Apositive
 Asexuality Archive
 Asexual Awareness Week
 Asexual Explorations. Existing Research, an annotated bibliography, as retrieved ngày 23 tháng 2 năm 2010.
 Asexual Explorations: Promoting the Academic Study of Asexuality
 AVEN: Asexual Visibility and Education Network
 AVENwiki

Hấp dẫn tình dục
Thiên hướng tình dục


title: Polygala helenae

text:
Polygala helenae là một loài thực vật thuộc họ Polygalaceae. Đây là loài đặc hữu của Hy Lạp. Môi trường sống tự nhiên của chúng là thảm cây bụi kiểu Địa Trung Hải. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Latroú, G. 2006. Polygala helenae. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Hy Lạp
Polygala


title: Lunella cinerea

text:
Lunella cinerea là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Turbinidae, họ ốc xà cừ.

Miêu tả

Phân bố

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Lunella