title: Cung toả tâm ngọc

text:
Cung Toả Tâm Ngọc (còn gọi là Cung; hay Ngọc sáng Hoàng cung) là bộ phim truyền hình cổ trang lịch sử-chuyển thể ngôn tình đình đám của Trung Quốc. Bộ phim ra mắt vào năm 2011 do đài truyền hình Hồ Nam sản xuất. Kịch bản phim được làm với đề tài "Xuyên không" do biên kịch Vu Chính chắp bút. Vào năm 2013 phim được mua bản quyền phát sóng tại Việt Nam trên kênh VTV3.

Nội dung
Phim lấy đề tài vượt thời gian, bối cảnh là triều đại nhà Thanh, bắt đầu từ năm Khang Hy thứ 47 (1708) và kết thúc là Ung Chính năm thứ 4 (1726). Nữ chính là Lạc Tình Xuyên (Dương Mịch thủ vai), một cô gái trẻ có sở thích xem truyện và phim đề tài vượt thời gian, được thừa kế cả một cửa hàng đồ cổ. Trong một lần tham gia triển lãm đồ cổ, cô đã bị thu hút và đuổi theo bức "Mỹ nhân đồ". Vì thế mà cô bị vượt thời gian và trở về quá khứ.

Tại đây cô đã gặp được Tứ A-ca Dận Chân (Hà Thịnh Minh thủ vai), Bát A-ca Dận Tự (Phùng Thiệu Phong thủ vai), và Nhị A-ca- Thái tử Dận Nhưng cùng nhiều vị A-ca khác. Cũng từ đây, cô bị cuốn vào vòng xoáy của cuộc tranh giành ngôi vị thái tử mà quyết liệt nhất là giữa Tứ A-ca Dận Chân và Bát A-ca Dận Tự.

Đầu tiên, Tình Xuyên yêu Tứ A-ca Dận Chân bởi cô có những ký ức tốt đẹp về Ung Chính khi cô còn ở thời hiện đại. Cô nhất quyết cự tuyệt tình cảm của Bát A-ca Dận Tự và nhiều lần cứu sống cũng như giúp đỡ Tứ A-ca Dận Chân. Tuy nhiên sau đó Tình Xuyên nhận ra có một số điều khác với lịch sử mà cô đã được biết, do một hiểu lầm với Dận Chân về vụ việc của Niên Tố Ngôn (Đồng Lệ Á thủ vai),Tình Xuyên đã cự tuyệt người này và dần dần đón nhận tình cảm của Bát A-ca Dận Tự, bỏ mặc Tứ A-ca lúc này đã muốn bỏ hết việc tranh quyền đoạt vị để cùng cô sống hết quãng đời còn lại.

Một nhân vật khác là Lương Phi- mẹ ruột của Bát A-ca cũng là người từ tương lai đến, đã nói cho Tình Xuyên biết cô không thể làm thay đổi lịch sử: theo sử sách ghi lại thì Tứ A-ca Dận Chân sẽ giành được ngôi báu và kết cục của Bát A-ca sẽ rất thảm hại. Nếu cô cố tình làm thay đổi lịch sử, cả hai nhân vật Ung Chính và Dận Tự sẽ hoàn toàn biến mất khỏi sử sách và biến mất khỏi tiềm thức của mọi người, như chưa từng có mặt trên đời. Lương Phi nhận ra điều này trong một lần cố tình thay đổi lịch sử, cứu sống một vị cách cách (Vân cách- cách- em gái của Khang Hy) nhưng ngay sau khi vị cách cách này được cứu, cô ta đã biến mất hoàn toàn, chỉ có Lương Phi là còn nhớ rằng vị cách cách ấy đã từng xuất hiện trên đời. Mặc dù không thể làm thay đổi lịch sử, không thể giúp Bát A-ca Dận Tự lên làm thái tử nhưng cô đã dành trọn tình yêu cho chàng và cô quyết tâm sẽ làm cho chàng hạnh phúc suốt quãng đời ngắn ngủi còn lại.

Bốn năm sau khi Ung Chính (Tứ A-ca Dận Chân) lên ngôi, nhân một sai lầm của Dận Tự; Ung Chính đã tước bỏ quyền hành của Liêm Thân Vương Dận Tự, tống vào Tông Nhân phủ. Tình Xuyên sau khi cầu xin Ung Chính thả Dận Tự, nhân một lần hiếm có: 9 vì sao hội tụ, mở ra cánh cửa xuyên không gian- thời gian lần nữa (nếu bỏ lỡ lần này, Tình Xuyên sẽ phải chờ 14 năm nữa cánh cửa mới được mở ra), cô quyết định trở về thời hiện đại sống cùng với người thân của mình, đồng thời cũng là để hàn gắn tình cảm của Ung Chính và Dận Tự. Lúc Tình Xuyên trở về cũng là lúc cô nhận ra bức "Mỹ nhân đồ" mà bản thân đuổi theo xưa kia khi còn ở thời hiện đại lại chính là cô- Bát Phúc tấn của Bát A-ca Dận Tự, một nhân vật chiếm được tình cảm của cả hai vị A-ca nổi tiếng trong lịch sử- một nhân vật từ tương lai trở về quá khứ- sống một cuộc sống hoàn toàn khác biệt tại triều đại nhà Thanh hơn 300 năm trước trong lịch sử. Kết thúc phim là cảnh Bát A-ca Dận Tự cũng được đưa về thời hiện đại, hai người nhìn thấy nhau trước tiệm đồ cổ của nhà cô.

Diễn viên
 Dương Mịch trong vai Lạc Tình Xuyên, vai nữ chính từ thời hiện đại vượt thời gian trở về đời nhà Thanh. Dương Mịch cũng vào vai Hoa Ảnh - một nữ gián điệp có diện mạo giống hệt Tình Xuyên do Dận Tường phái tới.
 Hà Thịnh Minh trong vai Tứ a ca Dận Chân.
 Phùng Thiệu Phong trong vai Bát a ca Dận Tự.
 Quách Thiện Ni trong vai Trần Nhu Nhi, tức Hy tần - một phi tần của Khang Hi.
 Đồng Lệ Á trong vai Niên Tố Ngôn (Đông Tố Ngôn) - phi tần của Dận Chân, em gái của Niên Canh Nghiêu.
 Thang Trấn Nghiệp trong vai Khang Hy
 Lưu Tuyết Hoa trong vai Đức phi, mẹ của Dận Chân và Dận Trinh.
 Thiệu Mỹ Kì trong vai Lương phi Vệ thị, mẹ của Dận Tự. Thiệu Mỹ Kì cũng đồng thời vào vai Hách Xá Lý thị - hoàng hậu đầu tiên của Khang Hi.
 Hà Ngạn Nghê trong vai Thái tử phi Qua Nhĩ Giai Tuyết Như.
 Lưu Tân trong vai Thập a ca Dận Hề.
 Điền Chấn Uy trong vai Thập tam a ca Dận Tường.
 Mao Tử Tuấn trong vai Thập tứ a ca Dận Trinh.
 Mã Văn Long trong vai Cửu a ca Dận Đường.
 Vương Tường Hoằng trong vai Cố Tiểu Xuân - bạn thân của Tình Xuyên. Tình nhân của Hy tần, có một con gái. Mạo danh Niên Canh Nghiêu, ca ca giả của Niên Tố Ngôn
 Từ Kì Văn trong vai Ô Lạp Na Lạp Kim Chi - đích phúc tấn của Tứ a ca, và là con gái của Phí Dương Cổ.
 Tông Phong Nham trong vai Thái tử Dận Nhưng.
 Trương Đồng trong vai Băng Nguyệt cách cách - em gái của Khang Hi.
 Tập Tuyết trong vai Triệu Giai Ngưng Hương - một cách cách Mông Cổ, sau trở thành phúc tấn của Thập tam a ca.
 Lý Thấm Đông trong vai Niên Canh Nghiêu.
 Lã Nhất trong vai Ngân Sương - cung nữ tại Thái miếu.
 Viên San San trong vai Như Băng - cung nữ tại Thái miếu. Đồng thời cũng là người đảm nhận vai nữ chính Sùng Khánh Hoàng thái hậu Nữu Hỗ Lộc Liên Nhi trong Cung tỏa châu liêm.
 Lưu Phương trong vai mẹ của Tình Xuyên.
 Nghiêm Khoan trong vai Lâm Phi Phàm - hôn phu của Tình Xuyên ở thời hiện đại.
 Chu Á Anh trong vai mẹ của Lâm Phi Phàm.
 Trương Hân trong vai Đông Giai Quý phi- phi tử của Khang Hi.
 Nhậm Học Hải trong vai Lý Đức Toàn - thái giám hầu cận chính của Khang Hi.
 Thẩm Bảo Bình trong vai Long Khoa Đa.
 Quách Minh Tường trong vai Tiểu Thuận Tử.
 Lã Giai Dung trong vai Phỉ Thúy.

Tham khảo

Liên kết ngoài
  Palace  trên Sina
  Palace trên Baidu

Phim truyền hình Trung Quốc ra mắt năm 2011
Phim truyền hình Trung Quốc kết thúc năm 2011
Phim truyền hình lấy bối cảnh nhà Thanh
Phim truyền hình lãng mạn Trung Quốc
Chương trình truyền hình tiếng Quan thoại
Phim truyền hình lịch sử Trung Quốc
Phim truyền hình Hồ Nam
Loạt phim truyền hình có nội dung du hành thời gian


title: Carenas

text:
Carenas là một đô thị ở tỉnh Zaragoza, Aragon, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 của Viện thống kê Tây Ban Nha (INE), đô thị Carenas có dân số là 239 người. Diện tích đô thị này là 31 ki-lô-mét vuông.

Tham khảo

Đô thị ở Zaragoza


title: Leucosemia

text:
Leucosemia là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Agaristinae


title: Spilophora nigriceps

text:
Spilophora nigriceps là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Spaeth miêu tả khoa học năm 1937.

Chú thích

Tham khảo

Spilophora


title: Magasa

text:
Magasa là một đô thị thuộc tỉnh Brescia dans la Lombardia ở Ý. Đô thị này có diện tích 19 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 169 người.
Đô thị này có các làng sau: Cadria.
Đô thị này giáp với các đô thị sau: Bondone, Tiarno di Sopra, Tignale, Tremosine, Valvestino.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Brescia
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Limnophila nox

text:
Limnophila nox là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Limnophila (chi ruồi)
Limoniidae ở vùng Afrotropic


title: Pseudopostega robusta

text:
Pseudopostega robusta là một loài bướm đêm thuộc họ Opostegidae. Nó được miêu tả bởi Andrius Remeikis và Jonas R. Stonis năm 2009. Nó được tìm thấy ở Thái Bình Dương Coast
of Costa Rica.

Sải cánh dài 5.9–6.2 mm đối với con đực. Con trưởng thành bay vào tháng 3.

Chú thích

Tham khảo

Pseudopostega


title: Blairville

text:
Blairville là một xã của tỉnh Pas-de-Calais, thuộc vùng Hauts-de-France, miền bắc nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
 Xã của tỉnh Pas-de-Calais

Tham khảo
 INSEE
 IGN

Liên kết ngoài
 Blairville on the Quid website

Xã của Pas-de-Calais


title: Collessophila chookachooka

text:
Collessophila chookachooka là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Collessophila
Limoniidae ở vùng Australasia


title: 14438 MacLean

text:
14438 MacLean (1992 HC2) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 27 tháng 4 năm 1992 bởi Spacewatch ở Kitt Peak.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 14438 MacLean

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1992


title: Vinyols i els Arcs

text:
Vinyols i els Arcs là một đô thị trong comarca Baix Camp, tỉnh Tarragona, cộng đồng tự trị Catalonia, Tây Ban Nha. Dân số năm 2006 là 1.553 người.

Liên kết ngoài
Visita virtual
Información general
Datos estadísticos
Página web de la Associació Cultural el Replà

Tham khảo

Tomàs Bonell, Jordi; Descobrir Catalunya, poble a poble, Prensa Catalana, Barcelona, 1994
Artículo en la Enciclopèdia Catalana (en catalán)

Vinyols i els Arcs
Baix Camp
Đô thị ở Tarragona


title: Hoz y Costean

text:
Hoz y Costean là một đô thị trong tỉnh Huesca, Aragon, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 230 người.

Tham khảo

Đô thị ở Huesca


title: Grandville, Aube

text:
Grandville  là một xã ở tỉnh Aube, thuộc vùng Grand Est ở phía bắc miền trung nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
 Xã của tỉnh Aube

Tham khảo

Liên kết ngoài
Grandville sur le site de l'Institut géographique national
Grandville sur le site de l'Insee

Xã của Aube


title: Yên Phong

text:
Yên Phong là một huyện nằm ở phía tây bắc tỉnh Bắc Ninh, Việt Nam.

Địa lý
Huyện Yên Phong nằm ở phía tây của tỉnh Bắc Ninh, huyện lỵ của huyện là thị trấn Chờ, nằm cách thành phố Bắc Ninh khoảng 15 km về phía tây, cách trung tâm thủ đô Hà Nội khoảng 29 km về phía tây nam, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp thành phố Bắc Ninh và huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang
Phía tây giáp huyện Đông Anh và huyện Sóc Sơn thuộc thành phố Hà Nội
Phía nam giáp thành phố Từ Sơn và huyện Tiên Du
Phía bắc giáp huyện Hiệp Hòa, tỉnh Bắc Giang.

Theo thống kê năm 2022, huyện Yên Phong có diện tích 96,93 km², dân số là  211.048 người, mật độ dân số đạt 2.177 người/km².

Hành chính
Huyện Yên Phong có 14 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm 1 thị trấn Chờ (huyện lỵ) và 13 xã

Lịch sử
Năm 1076, Nhà Lý cho xây dựng đại bản doanh và doanh trại tại xã Yên Phụ và phòng tuyến sông Như Nguyệt ở bờ Nam sông Như Nguyệt, tức sông Cầu ngày nay, trên địa bàn các xã Tam Giang, Đông Tiến, Yên Trung, Dũng Liệt, Tam Đa, Vạn An, Hòa Long. Nay vẫn còn nhiều di tích của phòng tuyến này được xếp hạng di tích lịch sử quốc gia.

Năm 1077, quân Tống sang xâm lược Đại Việt bị chặn đứng và sau đó bị đánh bại tại đây.

Huyện Yên Phong có 52 xã. Theo bản đồ Hồng Đức (cuối thế kỷ XV), huyện có 53 xã. Đầu đời Nguyễn (đầu Thế kỷ XIX), huyện có 6 tổng với 71 xã, thôn, phường, trang, vạn:

1- Tổng Hương La có 10 xã, thôn, phường: Hương La, Như Nguyệt, Bằng Lâm, Xuân Lôi, thôn Thượng thuộc Yên Phụ, thôn Hậu thuộc Yên Phụ, Đào Xá, Yên vĩ, Yên Tân, phường Thủy cơ Hương La.

2- Tổng Nội trà có 11 xã, thôn: Tiên Trà, thôn Phú Mẫn thuộc xã Nội Trà, thôn Trung Bạn thuộc xã Nội Trà,  thôn Ngô Xá thuộc xã Nội Trà, thôn Nghiêm Xá thuộc xã Nội Trà, Ngân Cầu, Trác Bút, Vong Nguyệt, thôn Nguyệt Cầu thuộc xx Vọng Nguyệt, Đông Xuyên, Đông Lâu.

3- Tổng Dũng Liệt có 12 xã, thôn: thôn Chính Trung thuộc xã dũng Liệt, thôn Dinh Thượng thuộc xã Dũng Liệt, thôn Lương Tân thuộc xã Dũng Liệt, thôn Xuân Hoạch thuộc xã Dũng Liệt (phiêu tán năm 1807, phục hồi năm 1808), Yên Lãng, Hộ Trung, Chân Hộ, Phù Yên, Trần Xá, Phù Cầm, Lương Cầm, thôn Vọng Đông thuộc xã Dũng Liệt.

4- Tổng Mẫn Xá có 12 xã thôn: thôn Mẫn Xá thuộc xã Mẫn Xá, Mẫn Xá (gồm 2 thôn Đại Chu và Chi Long), thôn Ngô Xá thuộc xã Mẫn Xá, Tiên Sơn, Đông Yên, Tam Tảo, Giới Tế, Vĩnh Phục, Tiêu Sơn Thượng, Hồi Quan, Đông Phù, Ân Phú.

5- Tổng Nguyễn Xá có 10 xã, vạn: Nguyễn Xá (năm 1807 phiêu bạt, năm 1808 phục hồi), Lạc Nhuế, Đông Cảo (năm 1836 đổi là Đông Tảo), Đông Xá, Bằng Lục, Diêm Xuyên, Phấn Động, Đại Lâm, Thụ Triền, vạn Đài Bàng.

6- Tổng Châm Khê có 16 xã, thôn, sở, vạn: Châm Khê, Ngô Khê, Khúc Toại, Đặng Xá, Quả Cảm, Đẩu Hàn, Xuân Ái, Hữu Đào, Viêm Xá, Yên Xá, thôn Hạ Đông thuộc sở Đại Cảo, Vạn Phúc, thôn Trung Đông thuộc sở Đại Cảo, thôn Thượng Đồng thuộc sở Đại Cảo, trang Vi Hồng, vạn Yên Ninh.

Thời Tự Đức (1848 – 1883) huyện có 6 tổng với 69 xã, thôn, trang, vạn và có một số địa danh được đổi tên: năm 1852, Nguyễn Xá đổi là Phong Xá; năm 1843, Thụ Triền đổi là Thọ Đức; năm 1836, Đại Cảo đổi là Đại Tảo, Bằng Lâm đổi là Thư Lâm, Xuân Lôi đổi là Thụy Lôi, Đào Xá đổi là Đào Thục. Hữu Đào đổi là Hữu Chấp, Vi Hồng đổi là Xuân Viên, Năm 1886, trong sách “Đồng Khánh địa dư chí” cũng thấy ghi có 69 xã, thôn, trang sở (không thấy chép phường Thủy cơ Hương La, Hạ Đồng và Trung Đồng). Đầu Thế kỷ XX, tổng Châm Khê được cắt về huyện Võ Giàng, tổng Mãn Xá được thành lập thành 2 tổng riêng, gọi là tổng Ân Phú và tổng Phong Quang.

Trước Cách mạng tháng Tám năm 1945, tổng Châm Khê lại được trả về cho huyện Yên Phong. Như vậy, ở thời kỳ này (đầu Thế kỷ XX), huyện Yên Phong có các tổng: Phương La (tên cũ là Hương La- có 10 xã, thôn, phường), tổng Nội Trà (có 11 xã), tổng Dũng Liệt (có 12 xã, thôn), tổng Mẫn Xá (có 12 xã, thôn), tổng Nguyễn Xá (có 10 xã, vạn), tổng Châm Khê (có 16 xã, thôn, sở, trang, vạn).

Trước Cách mạng tháng Tám năm 1945, các đơn vị hành chính trực thuộc huyện có hai cấp: Cấp tổng và cấp xã. Đây là các đơn vị hành chính huyện Yên Phong thời kì Gia Long (1802-1818) gồm 6 tổng, 71 xã, thôn, phường, trang, vạn, sở.

Từ tháng 8 năm 1945, dưới chính thể Việt Nam dân chủ cộng hòa, tiếp đó từ 1976, dưới chính thể Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, đơn vị hành chính trung gian là cấp tổng đã được bãi bỏ, dưới thôn không còn là trang, vạn, sở. Huyện Yên Phong khi đó gồm có 30 xã: Đại Lâm, Đại Mẫn, Đông Lân, Đông Sơn, Đông Thái, Đông Thọ, Đông Từ, Đông Xuyên, Đông Yên, Hàm Sơn, Hiệp Hòa, Hòa Long, Hợp Tiến, Khúc Xuyên, Lạc Bằng, Long Xá, Mộ Thượng, Ngô Nội, Ngũ Phúc, Phấn Động, Phong Khê, Phong Xá, Phú Lâm, Phù Lương, Thọ Đức, Thiểm Xuyên, Tương Giang, Vạn An, Văn Môn, Yên Diên.

Năm 1947, các xã Phấn Động, Đại Lâm, Thọ Đức hợp nhất thành xã Tam Đa. Tháng 3 năm 1947 hợp nhất 2 xã Phù Lương và Mộ Thượng thành xã Dũng Liệt.

Năm 1948, hợp nhất với xã Yên Diên và xã Hợp Tiến thành xã Hòa Bình.

Tháng 6 năm 1948, hợp nhất 2 xã Ngũ Phúc và Hiệp Hòa thành xã Phúc Hòa.

Tháng 8 tháng 1948, xã Đông Phong được thành lập trên cơ sở hợp nhất 2 xã Đông Yên và Phong Xá thành xã Đông Phong và hợp nhất 2 xã Đại Mẫn và Long Xá thành xã Long Châu.

Tháng 9 năm 1948, hợp nhất 3 xã Đông Lân, Đông Thái, Đông Xuyên thành xã Đông Tiến; hợp nhất 3 xã Thiểm Xuyên, Lạc Bằng, Đông Sơn thành xã Thụy Hòa; xã Tam Giang chính thức được thành lập; xã Trung Nghĩa chính thức được thành lập trên cơ sở hợp nhất của hai xã Đông Từ và xã Ngô Nội.

Năm 1949, Văn Môn hợp nhất với Đông Thọ thành lập xã Đông Môn.

Năm 1954, 2 xã Văn Môn và Đông Thọ được tách ra thành đơn vị hành chính độc lập, Đông Thọ trở về với tên cũ và Văn Môn trở về với tên gọi cũ.

Tháng 10 năm 1956, xã Hòa Tiến được thành lập tách ra từ xã Yên Phụ lấy tên là xã Hòa Tiến.

Ngày 27 tháng 10 năm 1962, hai tỉnh Bắc Ninh và Bắc Giang hợp nhất thành tỉnh Hà Bắc, huyện Yên Phong trực thuộc tỉnh Hà Bắc.

Năm 1963, một số hộ dân ở huyện Lý Nhân (Hà Nam) lên khai hoang lập ấp ở địa phương lập ra thôn Đức Lý. Năm 1964, thôn Đức Lý thuộc xã Tam Đa. Năm 1963, chuyển 2 xã Phú Lâm, Tương Giang về huyện Tiên Sơn quản lý (nay xã Phú Lâm thuộc Tiên Du và Tương Giang thuộc Từ Sơn); cùng năm này 2 xã Văn Môn và Đông Thọ chuyển trở lại từ huyện Từ Sơn (nay là Thành phố Từ Sơn) về huyện Yên Phong quản lý.

Năm 1971, đổi tên Hòa Bình thành xã Yên Phụ; xã Phúc Hòa đổi tên thành xã Yên Trung.

Từ đó, huyện Yên Phong có 18 xã: Đông Phong, Đông Thọ, Đông Tiến, Dũng Liệt, Hàm Sơn, Hòa Long, Hòa Tiến, Khúc Xuyên, Long Châu, Phong Khê, Tam Đa, Tam Giang, Thụy Hòa, Trung Nghĩa, Vạn An, Văn Môn, Yên Phụ, Yên Trung.

Ngày 6 tháng 11 năm 1996, tỉnh Bắc Ninh được tái lập từ tỉnh Hà Bắc, huyện Yên Phong trở lại thuộc tỉnh Bắc Ninh.

Ngày 9 tháng 1 năm 1998, Nghị định 89 của Thủ tướng Chính phủ thành lập thị trấn Chờ - thị trấn huyện lỵ Yên Phong, trên cơ sở toàn bộ xã Hàm Sơn.

Ngày 9 tháng 4 năm 2007, các xã Hòa Long, Vạn An, Khúc Xuyên, Phong Khê của huyện Yên Phong sáp nhập vào thành phố Bắc Ninh. Huyện Yên Phong còn lại 1 thị trấn Chờ và 13 xã: Đông Phong, Đông Thọ, Đông Tiến, Dũng Liệt, Hòa Tiến, Long Châu, Tam Đa, Tam Giang, Thụy Hòa, Trung Nghĩa, Văn Môn, Yên Phụ, Yên Trung, giữ ổn định cho đến nay.

Ngày 23 tháng 12 năm 2022, Bộ Xây dựng ban hành Quyết định số 1336/QĐ-BXD về việc công nhận đô thị Chờ mở rộng (bao gồm thị trấn Chờ và toàn bộ 13 xã thuộc huyện Yên Phong) là đô thị loại IV trực thuộc tỉnh Bắc Ninh.

Kinh tế - xã hội
Ngày nay kinh tế Yên Phong đang phát triển mạnh với nhiều khu công nghiệp. Thực trạng phát triển các khu công nghiệp như vậy ảnh hưởng rất lớn đến cuộc sống của nông dân. Vì họ khó mà có thể bắt nhịp được với tiến trình CNH, ĐTH. Trên địa bàn huyện Yên Phong đã và đang hình thành một số khu đô thị mới như: khu đô thị Yên Phong, khu đô thị thị trấn Chờ, khu đô thị Kim Đô Green Valley City, khu đô thị Long Châu Riverside, khu đô thị Đông Thọ, khu đô thị Yên Trung, khu đô thị Susan...

Các trường THPT
Trên địa bàn huyện có một số trường cấp 3 như:
Trường THPT Yên Phong số 1
Trường THPT Yên Phong số 2
Trường THPT Nguyễn Trãi
Trung tâm GDNN - GDTX.

Văn hóa - du lịch
Đây là một huyện nằm ven sông Cầu với nhiều làng quan họ đã được UNESCO công nhận là di sản văn hóa thế giới phi vật thể.

Yên Phong cùng với Việt Yên (Bắc Giang) là 2 huyện có nhiều làng quan họ nhất ở vùng văn hóa Kinh Bắc. Hiện nay, vùng Kinh Bắc có 67 làng quan họ (Bắc Ninh 44 làng, Bắc Giang 23 làng) thì Yên Phong có tới 16 làng quan họ cổ (Việt Yên có 19 làng, thành phố Từ Sơn có 3 làng, Tiên Du có 11 làng, thành phố Bắc Ninh có 14 làng, Yên Dũng có 2 làng, Hiệp Hòa có 2 làng).

Ngày 18.01.1980, Thứ trưởng Bộ Văn hóa – Thông tin Nông Quốc Chấn ký quyết định số 28 – VH/QĐ công nhận 8 địa điểm thuộc phòng tuyến sông Như Nguyệt trong cuộc kháng chiến chống quân Tống (1077) thuộc huyện Yên Phong (tỉnh Bắc Ninh) nằm trong danh sách các di tích lịch sử quốc gia. Bao gồm: núi Đồn (cánh đồng Dinh, xã Yên Phụ); đền Núi (xã Yên Phụ), điếm Trung Quân – Cầu Gạo; bến sông Như Nguyệt – chùa Bồ Vàng; đền Xà – Ngã ba Xà; đền Vọng Nguyệt (xã Tam Giang); đền Miễu Thọ Đức (xã Tam Đa). Hơn 30 năm kể từ khi quyết định trên có hiệu lực, nhưng tính từ cột mốc Lý Thường Kiệt xây dựng phòng tuyến chống 30 vạn giặc Tống xưa kia, đến nay phòng tuyến sông Như Nguyệt ấy đã ngót 1.000 năm sống trong sử sách, trong niềm tự hào bất diệt của nhiều thế hệ người Việt Nam.
Ở đây tác giả phải kể đến "Đại bản doanh" nơi Lý Thường Kiệt tập trung quân lương, binh sĩ là núi Đồn (cánh đồng Dinh, xã Yên Phụ); đền Núi (xã Yên Phụ), điếm Trung Quân – Cầu Gạo để làm nên chiến thắng lịch sử của phòng tuyến sông Như Nguyệt.

Thắng cảnh
Yên Phong có một số kiến trúc nghệ thuật cổ kính bao gồm:
 Đền thờ Thái úy Lý Thường Kiệt
 Cụm di tích lịch sử văn hóa đình - chùa Trác Bút
 Cụm di tích lịch sử văn hóa đình - chùa Vọng Nguyệt
 Núi Đồn (cánh đồng Dinh); đền Núi, điếm Trung Quân – Cầu Gạo (xã Yên Phụ)
 Chùa Vinh Phúc Tự ở thôn Quan Độ
 Đền Đô (Đền Đại Tư Mã) ở Quan Độ - Di tích lịch sử văn hóa Quốc gia.
 Đền Nghiêm Kế ở Quan Độ - Di tích lịch sử văn hóa Quốc gia.
 Đình Lạc Nhuế ở xã Thụy Hòa
 Đền Phấn Động
 Chùa Phú Mẫn
 Đình Phú Mẫn
 Đình - Đền Đông Xá
 Đền - Chùa Ngô Xá
 Đình Đông Mai
 Đình Trâm Khê
 Đình Phù Lưu Ngô Nội
 Chùa Ngô Nội
 Đền Choá
 Chùa Quang Phục
 Đình Ngân Cầu
 Đình Chính Trung
 Chùa Thiệu Khánh Tự, chùa Chóa
 Đền Đại Lâm
 Chùa Thiên Phúc Tự ở Đại Lâm
 Chùa Thiên Tích Tự ở Đại Lâm
 Nghè Đại Lâm
Chùa Quảng Phúc - Đông Bích - Đông Thọ.
Đình Phong Xá

Giao thông
Quốc lộ 18 đi qua huyện, còn được gọi là đường cao tốc Nội Bài - Hạ Long, giao với quốc lộ 1 ở phường Võ Cường thuộc thành phố Bắc Ninh. Ngoài ra còn có một đoạn ngắn của đường cao tốc Hà Nội - Thái Nguyên đi qua.

Làng nghề
Yên Phong và Từ Sơn là hai địa phương có nhiều làng nghề ở Bắc Ninh. Có một số làng nghề ở Yên Phong là những làng nghề mới nổi trong ít năm gần đây thuộc nhóm mộc, phế liệu và thương mại dịch vụ. Nhóm nghề dâu tơ tằm, làm hương, làm cày bừa số hộ tham gia hầu như còn rất ít và có khả năng bị mai một. Các làng nghề nhóm mộc và phế liệu phát triển tốt (trừ làng Ô Cách chuyển dần sang nghề thương mại, dịch vụ). Nhóm làng nghề chế biến lương thực, thực phẩm và nông sản (nấu rượu, bánh đa nem, làm bánh...) tuy có giảm, không tiếp tục phát triển thêm về quy mô số hộ tham gia nhưng vẫn được duy trì. Các làng nghề, làng nghề truyền thống, làng có nghề, nghề truyền thống, nghề phụ tại các địa phương trong huyện:

 Làng nghề đúc nhôm Mẫn Xá (Văn Môn)
 Làng nghề mộc Ngô Nội (Trung Nghĩa)
 Làng nghề bánh tẻ Chờ (thị trấn Chờ)
 Làng buôn tóc Đông Bích (Đông Thọ)
 Có nghề làm cày bừa, mộc Trung Bạn (Đông Thọ)
 Nghề nấu rượu, mạch nha Quan Đình (Văn Môn)
Có nghề mộc, chăn nuôi gia cầm Hòa Tiến
 Nghề làm bánh đa nem Cầu Gạo (Yên Phụ)
 Nghề buôn tóc thôn Bình An (Đông Thọ)
 Nghề làm bánh đa nem Đức Lân (Yên Phụ)
 Làng nghề cốp pha, ván ép Phấn Động (Tam Đa)
 Làng có nghề mộc Phù Lưu (Trung Nghĩa)
 Mộc mỹ nghệ, phế liệu Đông Thọ
 Nghề làm hương làng Chóa (Dũng Liệt)
 Làng nghề mộc Ô Cách (Đông Tiến)
 Làng nghề tơ tằm Vọng Nguyệt (Tam Giang)
 Làng có nghề mộc Tiên Trà (Trung Nghĩa)
 Làm cày bừa, thợ mộc Đông Xuất (Đông Thọ)
 Làng nghề bánh đa thôn Đoài (Tam Giang)
 Làng nghề nấu rượu Đại Lâm (Tam Đa)
 Thu mua sắt vụn phế liệu Quan Độ (Văn Môn)
Làng có nghề mộc Đông Mai (Trung Nghĩa).

Tham khảo

Liên kết ngoài
GIỚI THIỆU CHUNG VỀ HUYỆN YÊN PHONG
Các di tích cấp quốc gia tại Yên Phong

Đô thị Việt Nam loại IV


title: Epeolus rufulus

text:
Epeolus rufulus là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1941.

Chú thích

Tham khảo

Epeolus
Động vật được mô tả năm 1941


title: Higashisumiyoshi-ku, Osaka

text:
là một trong 7 khu thuộc thành phố Kawasaki, tỉnh Osaka, vùng Kinki trên đảo Honshū, Nhật Bản. Quận có diện tích km2, dân số năm 2010 là  người.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Khu của thành phố Osaka


title: Nuaillé

text:
Nuaillé là một xã thuộc tỉnh Maine-et-Loire trong vùng Pays de la Loire phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 132 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Maine-et-Loire


title: Trennewurth

text:
Trennewurth là một đô thị thuộc huyện Dithmarschen, trong bang Schleswig-Holstein, nước Đức. Đô thị Trennewurth có diện tích 7,78 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 268 người.
And the name Trenn is also the name of a teenager in Georgia,USA.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Dithmarschen


title: Elephantomyia takachihoi

text:
Elephantomyia takachihoi là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Elephantomyia
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Blaboplutodes

text:
Blaboplutodes là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae
Ennominae


title: Laccophilus seyrigi

text:
Laccophilus seyrigi là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Guignot miêu tả khoa học năm 1937.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Laccophilus


title: Rhopalolemma rotundiceps

text:
Rhopalolemma rotundiceps là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Roig-Alsina mô tả khoa học năm 1997.

Chú thích

Tham khảo

Rhopalolemma
Động vật được mô tả năm 1997


title: 14937 Thirsk

text:
14937 Thirsk (1995 CP3) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 1 tháng 2 năm 1995 bởi Spacewatch ở Kitt Peak.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 14937 Thirsk

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1995


title: (249573) 1994 RA25

text:
{{DISPLAYTITLE:(249573) 1994 RA25}}(249573) 1994 RA25 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 12 tháng 9 năm 1994.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 249001–250000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1994
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Tipula sarajevensis

text:
Tipula sarajevensis là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Thylakion urceolum

text:
Thylakion urceolum là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi
Thylakion


title: Renno

text:
Renno  là một xã của tỉnh Corse-du-Sud, thuộc vùng Corse, trên đảo Corse ở Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Corse-du-Sud

Tham khảo

Xã của Corse-du-Sud


title: Montjoi, Tarn-et-Garonne

text:
Montjoi là một xã của tỉnh Tarn-et-Garonne, thuộc vùng Occitanie, miền nam nước Pháp.

Tham khảo

Xã của Tarn-et-Garonne


title: 1849

text:
1849 (số La Mã: MDCCCXLIX) là một năm thường bắt đầu vào thứ Hai trong lịch Gregory.

Sự kiện

Sinh

Mất

 11 tháng 8 – Nguyễn Phúc Cự, tước phong Thường Tín Quận vương, hoàng tử con vua Gia Long (s. 1810).
 2 tháng 10 – Nguyễn Phúc Miên Cung, tước phong Sơn Định Quận công, hoàng tử con vua Minh Mạng (s. 1824).
 3 tháng 10 – Nguyễn Phúc Nhàn Thận, phong hiệu Quỳnh Lâm Công chúa, công chúa con vua Minh Mạng (s. 1822).
 14 tháng 11 – Nguyễn Phúc Đài, tước phong Kiến An vương, hoàng tử con vua Gia Long (s. 1795).
 17 tháng 11 – Nguyễn Phúc Miên Vũ, tước phong Lạc Hóa Quận công, hoàng tử con vua Minh Mạng (s. 1822).
 Không rõ – Nguyễn Phúc Ngọc Quỳnh, phong hiệu Bình Hưng Công chúa, công chúa con vua Gia Long (s. 1788).

Xem thêm

Tham khảo

49


title: Hoa hậu Quốc tế

text:
Hoa hậu Quốc tế (tiếng Anh: Miss International), tên chính thức: Cuộc thi Sắc đẹp Quốc tế (The International Beauty Pageant), là một cuộc thi sắc đẹp quốc tế. Cùng với Hoa hậu Hoàn vũ, Hoa hậu Thế giới và Hoa hậu Trái Đất là 4 cuộc thi sắc đẹp lớn nhất thế giới, gọi chung là Tứ đại Hoa hậu. Cuộc thi này được tổ chức đầu tiên tại Long Beach, California, Hoa Kỳ vào năm 1960 sau khi cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ rời khỏi Miami Beach, Florida. Cuộc thi được tổ chức tại Long Beach cho đến năm 1967 thì được Nhật Bản mua lại và tổ chức ở đây từ năm 1968 đến 1970. Năm 1971 và 1972 cuộc thi được tổ chức tại Long Beach một lần nữa và sau đó diễn ra thường niên tại Nhật Bản.

Tại cuộc thi, các thí sinh không chỉ được chấm dựa trên nhan sắc của họ, mà còn dựa trên lòng nhân từ, tính hữu nghị, sự thanh lịch, trí tuệ, khả năng chủ động, và quan trọng nhất là sự nhạy cảm về các vấn đề thế giới. Tiêu chí lớn nhất của cuộc thi này là đẩy mạnh hòa bình thế giới, thiện chí, và tầm hiểu biết.

Đương kim Hoa hậu Quốc tế là Andrea Rubio đến từ Venezuela.

Trong lịch sử, cuộc thi đã ba lần phải hoãn tổ chức trong các năm 1966, 2020 và 2021 vì nhiều lý do khác nhau.

Tổ chức khác cùng tên
Không nên lẫn lộn cuộc thi hoa hậu này với một cuộc thi hoa hậu khác cùng tên gọi do Hoa Kỳ sáng lập. Cuộc thi này được sáng lập vào năm 1986 ban đầu dành cho những người phụ nữ đã lập gia đình, nhưng sau đó thêm hai phần thi với tên gọi "Hoa hậu Quốc tế" và "Hoa hậu Thiếu niên Quốc tế". Giữa hai tổ chức cũng như hai cuộc thi này không hề có sự quan hệ ràng buộc nào với nhau.

Các Hoa hậu Quốc tế gần đây

Số lần các quốc gia chiến thắng

Bộ sưu tập ảnh các Hoa hậu

Danh sách đại diện Việt Nam

Xem thêm
 Hoa hậu Hoàn vũ
 Hoa hậu Thế giới
 Hoa Hậu Liên lục địa
 Hoa hậu Trái Đất
 Hoa hậu Siêu quốc gia
 Hoa hậu Hòa bình Quốc tế
 Nữ hoàng Du lịch Quốc tế
 Hoa hậu hoàn cầu

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Official Miss International Homepage: Trang chủ chính thức của cuộc thi
 Miss International Homepage—Hoa hậu Quốc tế do Mỹ sáng lập
 Pageantopolis : Kết quả của những cuộc thi Hoa hậu Quốc tế
 Missosology.Org : Phân tích những cuộc thi sắc đẹp thế giới
 Jimmy's Pageant Page
 Critical Beauty
 Pageant News Magazine

Tứ đại Hoa hậu
Cuộc thi sắc đẹp


title: Đền Mẫu Bát Tràng

text:
Đền Mẫu Bát Tràng là một ngôi đền thờ đạo Mẫu Việt Nam, ngôi đền này thờ Mẫu Bản Hương, một người con gái Bát Tràng, được tín đồ tin là con gái Ngọc Hoàng thượng đế đầu thai.

Ngôi đền này mang đậm phong cách kiến trúc đời Nguyễn, được xây dựng vào cuối thế kỷ XVI đầu thế kỷ XVII, được đại trùng tu vào đời Tự Đức và được tôn tạo vào thời Thành Thái.

Kiến trúc
Đền Mẫu Bát Tràng là nơi thờ tự tâm linh mang đậm phong cách kiến trúc Đời Nguyễn, kiến dựng vào cuối thế kỷ XVI đầu thế kỷ XVII, đại trùng tu dưới thời Vua Tự Đức và tôn tạo vào thời Vua Thành Thái. Đền được dựng bên mé nước Sông Hồng, phong thủy đắc địa, ngay bến thương thuyền Ba Đậu nổi tiếng một thời. Đền là một toà nhà nếp gỗ cổ, xây bằng gạch Bát Tràng và lợp ngói ta. Kiến trúc Đền theo lối chữ Nhị, Bái đường và Hậu cung 3 gian chạy song song trông ra sông Hồng, phía trước là tam quan và khoảng sân rộng trải gạch Bát rợp bóng cây Đại cổ thụ..

Đền thờ người con gái Bát Tràng họ Trần Đồng Tâm được dân gian suy tôn với nhiều mỹ hiệu: Mẫu Bản hương, Chầu Bà Đệ Tứ Khâm Sai. Đặc biệt, trải qua các triều đại Phong kiến, Mẫu được sắc phong: Mỹ Tín Thiên Tiên Quế Hoa Công Chúa, Tôn Thần Hộ Quốc Tí Dân Niệm Chức Linh Ứng, Trang Huy Dực Bảo Trung Hưng Thượng Đẳng Thần. Hiện nay, Đền Mẫu Bát Tràng còn lưu giữ được 1 đạo sắc phong thời Vua Khải Định.

Vương Phụ là Đồng Tâm Trần Thị, Pháp Duệ Thiền Sư, là Phủ Hiệu Sinh. Cụ học được nhiều phép hay cứu giúp người đời nên được bổ làm Tế Sinh Đường Xứ lại là Trùm trưởng trong làng.

Vương Mẫu là Đông Cục Trần Thị, là con gái cả Đặc Tiến Phụ Quốc Thượng tướng Quân, tước Văn Lễ Bá - Trung úy Phòng Hữu, Sở Chuẩn Kích, Vệ Thần Sách trong ty Điện Tiền triều Lê.

Theo truyền thuyết: Vương Mẫu mang thai từ tháng 9 năm Đinh Mão tới tháng 9 năm Mậu Thìn (1568) thì sinh ra Ngài (Mẫu Bản Hương) mày hoa thanh tú, dung mạo đoan trang, từ nhỏ chỉ ăn hoa quả, lớn lên tính tình hoà nhã, từ ý, đoan trang, uyên nhàn, thuần hậu. Năm 12 tuổi có người đến giạm hỏi thì sinh chứng bệnh đau ốm. Đến giờ Ngọ ngày 24.09 năm Ất Dậu (1585), Ngài tắm rửa sạch sẽ vào quỳ lạy cha mẹ và thưa rằng: "Con vốn là con gái Ngọc Hoàng Thượng đế xuống đầu thai làm con cha mẹ đã 18 năm, nay hết hạn con phải về chầu, không hầu hạ cha mẹ được nữa. Con xem cha mẹ có nhiều phép lạ cứu giúp người đời sau này ắt được hưởng phúc". Nói vậy, đến giờ Tuất tự nhiên đổi sắc diện mà Ngài hoá, linh cữu quản trong nhà, điếu phúng linh đình. Hoá sau trăm ngày, đêm Ngài thường biến hiện, người trong làng thấy thế lập đền thờ, cầu xin gì đều thấy được linh ứng. Các nơi xa gần đến cầu lễ rất đông, mới tôn phong Ngài là Thiên Tiên Quế Hoa Công Chúa. Sau thấy vết chân Hạc trên bát hương, thân phụ Ngài mang thiêu xác thành tro, luyện suốt trăm ngày, lưu lại một phần tro táng tại vườn chùa Tiêu Dao (làng Đống Cao), phần tro còn lại đem lên núi Thiên Thai (huyện Gia Bình, Kinh Bắc) tung theo gió. Tro bay tới đâu là dân ở đó đắp tượng và lập đền thờ. Hiện có 72 làng thuộc Gia Bình và Siêu Loại có đền thờ Ngài.

Ông Nghè Tuấn họ Vũ người làng - Tiến sĩ khoa Quý Mùi (1843) trước khi đi sứ nhà Thanh cũng đến Đền dâng hương cầu lễ. Quả nhiên 3 năm đi sứ có gì trắc trở ông đều được báo mộng. Đi sứ về ông làm lễ tạ và sửa sang đền phủ, dâng cúng nhiều đồ thờ tự vào Đền.

Đền thờ Mẫu có nhiều ngai khám, long đình, võng lọng, cửa võng, câu đối, đại tự... sơn son thếp vàng ca ngợi công đức của Ngài:

"Vạn thế chưng thường"
(Tế lễ muôn đời)

"Hậu đức tải vật"
(Đức dày trở việc)

"Bách niên hương hoả"
(Trăm năm hương khói)

Câu đối

"Quang thái môn sinh hương tộc quyến - Anh linh thần hoá hiệp cung tiêu"
(Môn sinh rực rỡ thơm sách họ, Anh linh Thần hoá khắp Cung Tiêu)

"Nhật xuất Đông A truyền vận sự - Nguyệt minh thanh phủ dạ kỳ hương"
(Mặt trời mọc: Đông A truyền sự đẹp, Vầng trăng sáng: Toà thanh phủ ngát hương thơm)

Thơ xưa có câu rằng:
"Đền thờ mười xứ đến cầu
Tháng Chín mở hội đâu đâu cũng về"

Hằng niên vào ngày Mẫu hoá 24.09 âm lịch, làng mở hội 2 ngày (23 & 24.09). Họ Trần làm lễ Tế tổ, làng Bát Tràng làm lễ tế Thần (Mẫu), hội Dâng hương tiến lễ, bà con dân làng và khách thập phương đến cầu lễ rất đông. Tối ngày 24.09 làm lễ phóng đăng trên sông Hồng trước cửa Đền, những ngọn hoa đăng bập bùng chớp sáng trên sông nom như những chùm sao lấp lánh trên màn trời đêm.

Tham khảo

Mẫu Bát Tràng
Bát Tràng


title: Lunas, Dordogne

text:
Lunas là một xã của Pháp, nằm ở tỉnh Dordogne trong vùng Aquitaine của Pháp. Xã này có diện tích 16,87 km2, dân số năm 1999 là 294 người. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 47 m trên mực nước biển.

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Lunas trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Lunas


title: Aliceia simplicissima

text:
Aliceia simplicissima là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Aliceia


title: Graptodytes varius

text:
Graptodytes varius là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Aubé miêu tả khoa học năm 1838.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Graptodytes


title: Colletes plebeius

text:
Colletes plebeius là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1946.

Chú thích

Tham khảo

Colletes
Động vật được mô tả năm 1946


title: Beaumont-les-Nonains

text:
Beaumont-les-Nonains  là một xã thuộc tỉnh Oise trong vùng Hauts-de-France phía bắc Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 183 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

INSEE

Beaumontlesnonains


title: Acrocercops scoliograpta

text:
Acrocercops scoliograpta là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Ấn Độ (Punjab).

Chú thích

Tham khảo

Acrocercops


title: 7430 Kogure

text:
7430 Kogure (1993 BV2) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 23 tháng 1 năm 1993 bởi K. Endate và K. Watanabe ở Kitami.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 7430 Kogure

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1993


title: Bulbophyllum grotianum

text:
Bulbophyllum grotianum là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

G|grotianum]]

G


title: Emily Brontë

text:
Emily Jane Brontë (30 tháng 7 năm 1818 – 19 tháng 12 năm 1848) là tiểu thuyết gia và là nhà thơ người Anh. Bà nổi tiếng với cuốn tiểu thuyết duy nhất Đồi gió hú. Tác phẩm này được xem là một kiệt tác trong văn học Anh. Trong ba chị em nhà Brontë sống sót cho đến khi trưởng thành, Emily là người thứ hai, cô cả là Charlotte và em út là Anne. Emily Brontë xuất bản dưới bút danh Ellis Bell, một cái tên nam giới.

Tiểu sử
Emily sinh tại Thornton, gần Bradford. Bà là người thứ tư trong số 6 người con của Patrick Brontë và Maria Branwell. Mẹ bà, Maria Branwell Brontë, qua đời vào ngày 15 tháng 9 năm 1821 vì bệnh ung thư. Năm 1824, gia đình chuyển đến Haworth, nơi ông bố làm Mục Sư cho một nhà thờ Anh giáo. Tháng 5 năm 1826, hai người chị cả, Maria (sinh 1814) và Elizabeth (sinh 1815), chết vì bệnh lao. Trong hoàn cảnh đó, năng khiếu văn học của mấy chị em nảy nở một cách lạ thường. Suốt thời thơ ấu sau khi mẹ mất, ba chị em và người em trai Patrick Branwell Brontë sáng tạo ra những vùng đất tưởng tượng, các địa điểm này được dùng trong tác phẩm của họ về sau. Rất ít tác phẩm của Emily trong thời này còn được lưu lại, ngoại trừ những bài thơ được đọc bởi các nhân vật trong Thời thơ ấu nhà Brontës  (Fannie Ratchford) 1941.

Năm 1842, Emily nhận làm gia sư tại trường nữ thục Patchett ở đồi Law, gần Halifax. Tuy nhiên, bà bỏ việc sau 6 tháng vì nhớ nhà. Sau đó, Charlotte và Emily theo học tại một trường học tư ở Brussels sáng lập bởi Constantin Heger và vợ của ông là bà Claire Zoé Parent Heger. Về sau, hai chị em định mở trường tại nhà riêng mình nhưng không có học sinh.
Năng khiếu thơ của Emily được Charlotte phát hiện. Sau đó ba chị em cùng in chung một tập thơ năm 1846, Tuyển tập thơ của Currer, Ellis và Acton Bell. Để tránh những thành kiến đối với các nhà văn nữ vào thời đó, chị em Brontë đã chọn tên khác để không thể xác định được giới tính: Charlotte Brontë trở thành Currer Bell, Anne Brontë trở thành Acton Bell, và Emily Brontë trở thành Ellis Bell. Những chữ đầu của tên của ba chị em cũng là những chữ đầu trong bút danh của họ.

Năm 1847, Emily tự xuất bản cuốn tiểu thuyết duy nhất của mình, Đồi gió hú, thành 2 tập trong một bộ 3 tập (tập cuối cùng là Agnes Grey do em gái Anne viết). Cấu trúc sáng tạo của tác phẩm làm các nhà phê bình bối rối. Mặc dù có nhiều ý kiến phê bình trái ngược khi mới xuất bản, nhưng sau đó Đồi gió hú trở thành một tác phẩm văn học kinh điển trong văn học Anh. Năm 1850, Charlotte biên tập và xuất bản Đồi gió hú riêng rẽ, dưới tên thật của Emily. Một trong những người viết tiểu sử Emily, bà Juliet Barker, cho rằng Charlotte đã hủy bản thảo của cuốn tiểu thuyết thứ hai sau khi Emily chết.

Giống như các chị em của mình, sức khỏe của Emily suy yếu rõ rệt do thời tiết khắc nghiệt lúc ở nhà và ở trường. Bà bị nhiễm lạnh trong lễ tang chôn cất em trai từ đó dẫn đến bệnh lao. Bà kiên quyết không dùng thuốc men và chết lúc 2 giờ chiều ngày 19 tháng 12, 1848. Emily được an táng tại Nhà thờ St. Michael và các thánh thần bên cạnh những người thân trong gia đình tại Haworth, Tây Yorkshire, Anh.

Xem thêm
 Brontë
 Walterclough Hall
 Đồi gió hú
 Charlotte Brontë
 Anne Brontë

Tham khảo

 Emily Brontë, Charles Simpson
 In the Footsteps of the Brontës, Ellis Chadwick
 The Oxford Reader's Companion to the Brontës, Christine Alexander & Margaret Smith
 Literature and Evil, Georges Bataille
 The Brontë Myth, Lucasta Miller
 Emily, Daniel Wynne
 Dark Quartet, Lynne Reid Banks

Liên kết ngoài

 Website of the Brontë Parsonage Museum in Haworth
 Emily Brontë's Grave
 Short biography and selected Poems

 Reader's Guide to Wuthering Heights
 Memorial Page for Emily Brontë at Find-a-Grave
 A Google group formed to create a list and archive of women who capture Emily Brontë's sense of non-conformity, creativity, edge, and valor.
 Brontë Parsonage Blog

Chị em nhà Brontë
Tiểu thuyết gia Anh
Nhà thơ Anh
Mất năm 1848
Sinh năm 1818

Chết vì bệnh lao
Mất thế kỷ 19 do bệnh lao
Nhà văn Kitô giáo
Tử vong bệnh truyền nhiễm ở Anh


title: Poperinge

text:
Poperinge là một đô thị trong tỉnh Tây Flanders, Flemish Region, Bỉ. Đô thị này gồm thành phố Poperinge và các thị xã Krombeke, Proven, Reningelst, Roesbrugge-Haringe và Watou. Tại thời điểm ngày 1 tháng 1 năm 2006,, Poperinge có dân số 19.623 người. Tổng diện tích là 119,33 km² với mật độ dân số là 164 người trên mỗi km².

Thị trấn Poperinge tọa lạc khoảng 8 dặm Anh về phía tây của Ieper/Ypres.
Ngoài trung tâm thành phố Poperinge, Đô thị này còn baogồm "deelgemeentes" Krombeke, Proven, Reningelst, Roesbrugge-Haringe và Watou.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang mạng chính thức  - Thông tin sẵn có bằng tiếng Hà Lan và limited thông tin sẵn có bằng tiếng Anh, tiếng Pháp và tiếng Đức

Xã của West-Vlaanderen
Poperinge


title: Quy hoạch động

text:
Trong ngành khoa học máy tính, quy hoạch động (tiếng Anh: dynamic programming) là một phương pháp giảm thời gian chạy của các thuật toán thể hiện các tính chất của các bài toán con gối nhau (overlapping subproblem) và cấu trúc con tối ưu (optimal substructure).

Nhà toán học Richard Bellman đã phát minh phương pháp quy hoạch động vào năm 1953. Ngành này đã được thành lập như là một chủ đề về kỹ nghệ và phân tích hệ thống đã được tổ chức IEEE thừa nhận.

Tổng quan

Cấu trúc con tối ưu có nghĩa là các lời giải tối ưu cho các bài toán con có thể được sử dụng để tìm các lời giải tối ưu cho bài toán toàn cục. Ví dụ, đường đi ngắn nhất tới một đỉnh trong một đồ thị có thể được tìm thấy bằng cách: trước hết tính đường đi ngắn nhất tới đích từ tất cả các đỉnh kề nó, rồi dùng kết quả này để chọn đường đi toàn cục tốt nhất, như trong hình 1. Nói chung, ta có thể giải một bài toán với cấu trúc con tối ưu bằng một quy trình ba bước:
 Chia bài toán thành các bài toán con nhỏ hơn.
 Giải các bài toán này một cách tối ưu bằng cách sử dụng đệ quy quy trình ba bước này.
 Sử dụng các kết quả tối ưu đó để xây dựng một lời giải tối ưu cho bài toán ban đầu.
Các bài toán con được giải bằng cách chia chúng thành các bài toán nhỏ hơn, và cứ tiếp tục như thế, cho đến khi ta đến được trường hợp đơn giản dễ tìm lời giải.

Nói rằng một bài toán có các bài toán con trùng nhau có nghĩa là mỗi bài toán con đó được sử dụng để giải nhiều bài toán lớn hơn khác nhau. Ví dụ, trong dãy Fibonacci, F3 = F1 + F2 và F4 = F2 + F3 — khi tính mỗi số đều phải tính F2. Vì tính F5 cần đến cả F3 và F4, một cách tính F5 một cách ngây thơ có thể sẽ phải tính F2 hai lần hoặc nhiều hơn. Điều này áp dụng mỗi khi có mặt các bài toán con gối nhau: một cách tiếp cận ngây thơ có thể tốn thời gian tính toán lại lời giải tối ưu cho các bài toán con mà nó đã giải.

Để tránh việc đó, ta lưu trữ lời giải của các bài toán con đã giải. Do vậy, nếu sau này ta cần giải lại chính bài toán đó, ta có thể lấy và sử dụng kết quả đã được tính toán. Hướng tiếp cận này được gọi là lưu trữ (trong tiếng Anh được gọi là memoization, không phải memorization, dù từ này cũng hợp nghĩa). Nếu ta chắc chắn rằng một lời giải nào đó không còn cần thiết nữa, ta có thể xóa nó đi để tiết kiệm không gian bộ nhớ. Trong một số trường hợp, ta còn có thể tính lời giải cho các bài toán con mà ta biết trước rằng sẽ cần đến.

Tóm lại, quy hoạch động sử dụng:
 Các bài toán con gối nhau
 Cấu trúc con tối ưu
 Memoization

Quy hoạch động thường dùng một trong hai cách tiếp cận:
 top-down (Từ trên xuống): Bài toán được chia thành các bài toán con, các bài toán con này được giải và lời giải được ghi nhớ để phòng trường hợp cần dùng lại chúng. Đây là đệ quy và lưu trữ được kết hợp với nhau.
 bottom-up (Từ dưới lên): Tất cả các bài toán con có thể cần đến đều được giải trước, sau đó được dùng để xây dựng lời giải cho các bài toán lớn hơn. Cách tiếp cận này hơi tốt hơn về không gian bộ nhớ dùng cho ngăn xếp và số lời gọi hàm. Tuy nhiên, đôi khi việc xác định tất cả các bài toán con cần thiết cho việc giải quyết bài toán cho trước không được trực giác lắm.

Một số ngôn ngữ lập trình hàm, nổi tiếng nhất là Haskell, có thể tự động lưu trữ kết quả của một lời gọi hàm với một tập đối số (argument) cụ thể, để tăng tốc cách đánh giá call-by-name (cơ chế này được gọi là call-by-need). Việc này chỉ có thể đối với các hàm không có hiệu ứng phụ, tính chất này luôn luôn đúng trong ngôn ngữ Haskell nhưng ít khi đúng trong các ngôn ngữ lập trình mệnh lệnh, chẳng hạn Pascal, C, C++, Java...

Ví dụ

Dãy Fibonacci

Một cài đặt đơn giản của một hàm tính phần tử thứ n của dãy Fibonacci, trực tiếp dựa theo định nghĩa toán học. Cài đặt này thực hiện rất nhiều tính toán thừa.:

  function fib(n)
  if n = 0 or n = 1
  return 1
  else
  return fib(n − 1) + fib(n − 2)

Lưu ý rằng nếu ta gọi, chẳng hạn, fib(5), ta sẽ tạo ra một cây các lời gọi hàm, trong đó các hàm của cùng một giá trị được gọi nhiều lần:
 fib(5)
 fib(4) + fib(3)
 (fib(3) + fib(2)) + (fib(2) + fib(1))
 ((fib(2) + fib(1)) + (fib(1) + fib(0))) + ((fib(1) + fib(0)) + fib(1))
 (((fib(1) + fib(0)) + fib(1)) + (fib(1) + fib(0))) + ((fib(1) + fib(0)) + fib(1))

Cụ thể, fib(2) được tính hai lần. Trong các ví dụ lớn hơn, sẽ có nhiều giá trị của fib, hay các bài toán con được tính lại, dẫn đến một thuật toán có thời gian lũy thừa.

Bây giờ, giả sử ta có một đối tượng ánh xạ đơn giản, nó ánh xạ mỗi giá trị của fib đã được tính tới kết quả của giá trị đó. Ta sửa đổi hàm trên như sau để sử dụng và cập nhật ánh xạ trên. Hàm thu được chỉ đòi hỏi thời gian chạy O(n) thay vì thời gian chạy luỹ thừa:

  var m:= map(0 → 1, 1 → 1)
  function fib(n)
  if n not in keys(m)
  m[n]:= fib(n − 1) + fib(n − 2)
  return m[n]

Đây là cách tiếp cận từ trên xuống, do trước hết ta chia bài toán thành các bài toán nhỏ hơn, rồi giải chúng và lưu trữ các kết quả. Trong trường hợp này, ta cũng có thể giảm từ chỗ hàm sử dụng không gian tuyến tính (O(n)) xuống chỉ còn sử dụng không gian hằng bằng cách sử dụng cách tiếp cận từ dưới lên. Cách này tính các giá trị nhỏ hơn của fib trước, rồi từ đó xây dựng các giá trị lớn hơn:

  function fib(n)
  var previousFib:= 1, currentFib:= 1
  repeat n − 1 times
  var newFib:= previousFib + currentFib
  previousFib:= currentFib
  currentFib:= newFib
  return currentFib

Phiên bản bottom-up này gần với vòng lặp mệnh lệnh đơn giản dùng cho việc tính hàm Fibonacci có trong môn học nhập môn khoa học máy tính.

Trong cả hai ví dụ trên, ta chỉ tính fib(2) một lần, rồi sử dụng nó để tính cả fib(4) và fib(3), thay vì tính nó mỗi lần cần tính fib(4) hay fib(3).

Bàn cờ

Xét một bàn cờ hình vuông n × n và một hàm giá trị c(i, j) trả về giá trị của ô i,j (i là chỉ số hàng, j là chỉ số cột). Ví dụ: bàn cờ 5 × 5:

   +---+---+---+---+---+
 5 | 6 | 7 | 4 | 7 | 8 |
   +---|---|---|---|---+
 4 | 7 | 6 | 1 | 1 | 4 |
   +---|---|---|---|---+
 3 | 3 | 5 | 7 | 8 | 2 |
   +---|---|---|---|---+
 2 | 2 | 6 | 7 | 0 | 2 |
   +---|---|---|---|---+
 1 | 7 | 3 | 5 | 6 | 1 |
   +---+---+---+---+---+
     1   2   3   4   5

Trong ví dụ, ta có chẳng hạn c(1, 3) = 5

Giả sử ta có một quân cờ có thể xuất phát tại một ô bất kỳ tại hàng đầu tiên (hàng 1), và ta cần tìm đường đi ngắn nhất (tổng giá trị của các ô đi qua là nhỏ nhất) để tới được hàng cuối cùng (hàng n), với điều kiện quân cờ chỉ có thể tiến thẳng hoặc tiến theo đường chéo sang trái hoặc sang phải. Nghĩa là, một quân cờ tại ô (1,3) có thể nhảy sang được một trong ba ô (2,2), (2,3) và (2,4).
   +---+---+---+---+---+
 5 |   |   |   |   |   |
   +---|---|---|---|---+
 4 |   |   |   |   |   |
   +---|---|---|---|---+
 3 |   |   |   |   |   |
   +---|---|---|---|---+
 2 |   | x | x | x |   |
   +---|---|---|---|---+
 1 |   |   | O |   |   |
   +---+---+---+---+---+
     1   2   3   4   5

Bài toán này thể hiện tính chất cấu trúc con tối ưu. Nghĩa là, lời giải cho bài toán lớn phụ thuộc vào lời giải cho các bài toán con. Ta định nghĩa hàm q(i, j) như sau:

q(i, j) = chi phí tối thiểu để đến được ô (i, j)

Nếu ta có thể tìm được giá trị của hàm này tại tất cả các ô nằm trên hàng n, ta sẽ chọn lấy giá trị nhỏ nhất và lần ngược con đường đó để có được đường đi ngắn nhất.

Dễ thấy rằng q(i, j) bằng chi phí tối thiểu để đến ô bất kỳ trong ba ô nằm dưới nó (do chỉ có thể đến được (i,j) từ các ô này) cộng thêm c(i, j). Ví dụ:

   +---+---+---+---+---+
 5 |   |   |   |   |   |
   +---|---|---|---|---+
 4 |   |   | A |   |   |
   +---|---|---|---|---+
 3 |   | B | C | D |   |
   +---|---|---|---|---+
 2 |   |   |   |   |   |
   +---|---|---|---|---+
 1 |   |   |   |   |   |
   +---+---+---+---+---+
     1   2   3   4   5

Bây giờ, ta định nghĩa q(i, j) một cách chính thức hơn:

Phương trình trên rất dễ hiểu. Dòng đầu tiên là các trường hợp đặc biệt, dòng này có mục đích dọn dẹp cho tính chất đệ quy. Dòng thứ hai mô tả những gì xảy ra tại hàng đầu tiên, để ta có xuất phát điểm. Dòng thứ ba, phần đệ quy, là phần quan trọng nhất. Về cơ bản, nó giống với ví dụ A,B,C,D.

Từ định nghĩa này, ta có thể dễ dàng tạo một đoạn mã đệ quy để tính q(i, j). Trong đoạn mã giả sau, n là kích thước của bàn cờ, c(i, j) là hàm chi phí, và min() trả về giá trị nhỏ nhất của các giá trị nằm trong ngoặc:

 function minCost(i, j)
 if j = 0 or j = n + 1
   return infinity
 else if i = 1
   return c(i, j)
 else
   return min(minCost(i-1, j-1), minCost(i-1, j), minCost(i-1, j+1)) + c(i, j)

Cần lưu ý rằng hàm này chỉ tính chi phí của đường đi chứ không phải đường đi đích thực. Ta sẽ nói đến phần đó sau.

Cũng như ví dụ về dãy Fibonacci, hàm trên chạy rất rất lâu do nó phải tốn hàng núi thời gian để tính đi tính lại các đường đi ngắn nhất. Tuy nhiên, ta có thể tính nhanh hơn rất nhiều nếu hàm trên thực hiện công việc lưu trữ các giá trị đã được tính (trong một mảng). Hoặc, ta còn có thể nhanh hơn nữa nếu tính toán theo kiểu từ dưới lên và một mảng hai chiều q[i, j]. Tại sao? Đơn giản là vì khi đó ta tính toán mỗi đường đi chỉ một lần, và ta có thể chọn cái gì cần tính toán trước.

Ta còn cần biết đường đi thực sự như thế nào. Vấn đề đó có thể được giải quyết bằng cách sử dụng một mảng nữa: "mảng nút đứng trước" p[i, j]. Mảng này lưu các dấu vết về chuyện các đường đi từ hướng nào tới. Xét đoạn mã sau:

 function computeShortestPathArrays()
 for x from 1 to n
   q[1, x]:= c(1, x)

 for y from 1 to n
   q[y, 0]:= infinity
   q[y, n + 1]:= infinity

 for y from 2 to n
   for x from 1 to n
   m:= min(q[y-1, x-1], q[y-1, x], q[y-1, x+1])
   q[y, x]:= m + c(y, x)
   c[y, x]:= q[y, x]

   if m = q[y-1, x-1]
   p[y, x]:= -1
   else if m = q[y-1, x]
   p[y, x]:= 0
   else
   p[y, x]:= 1

Bây giờ, vấn đề đơn giản còn lại là xác định cực tiểu và in nó ra.

 function computeShortestPath()
 computeShortestPathArrays()

 minIndex:= 1
 min:= q[n, 1]

 for i from 2 to n
   if q[n, i] < min
   minIndex:= i
   min:= q[n, i]

 printPath(n, minIndex)

 function printPath(y, x)
 print(x)
 print("<-")

 if y = 2
   print(x + p[y, x])
 else
   printPath(y-1, x + p[y, x])

Các thuật toán sử dụng quy hoạch động
 Nhiều thuật toán xử lý xâu ký tự, trong đó có bài toán dãy con chung lớn nhất.
 Thuật toán CYK xác định xem một xâu cho trước có thể được sinh từ một văn phạm phi ngữ cảnh (context-free grammar) như thế nào.
 The use of transposition tables and refutation tables in computer chess
 Thuật toán Viterbi
 Thuật toán Earley
 Thuật toán Needleman-Wunsch và các thuật toán sắp chuỗi (sequence alignment) khác dùng trong Tin sinh học
 Levenshtein distance (edit distance)
 Thuật toán Bellman-Ford
 Thuật toán Floyd: tìm đường đi ngắn nhất giữa mọi cặp đỉnh
 Tối ưu hóa thứ tự của phép nhân ma trận theo chuỗi (chain matrix multiplication)
 Thuật toán tổng tập con (subset sum)
 Bài toán xếp ba lô (knapsack problem)

Liên kết ngoài
 David B. Wagner. Dynamic Programming. A 1995 introductory article on dynamic programming.
 Ohio State University: CIS 680: class notes on dynamic programming , by Eitan M. Gurari
 A Tutorial on Dynamic programming
 More DP Notes
 Algorithmist's Dynamic Programming Contains more examples of Dynamic Programming.
 King, Ian, 2002 (1987), "A Simple Introduction to Dynamic Programming in Macroeconomic Models. " An introduction to dynamic programming as an important tool in economic theory.
 DSAP Textbook . Một tài liệu khá đầy đủ về lập trình của thầy Lê Minh Hoàng, ĐH Sư phạm HN.

Tham khảo

 Thomas H. Cormen, Charles E. Leiserson, Ronald L. Rivest, and Clifford Stein, 2001. Introduction to Algorithms, 2nd ed. MIT Press & McGraw-Hill. ISBN 0-262-03293-7. Especially chpt. 15: 323–69.
 Nancy Stokey, and Robert E. Lucas, with Edward Prescott, 1989. Recursive Methods in Economic Dynamics. Harvard Univ. Press.

Thuật toán tối ưu hóa

Điều khiển tối ưu
Phương trình
Vận trù học
Kỹ thuật hệ thống
Tối ưu hóa (toán học)


title: Dissen

text:
Dissen am Teutoburger Wald is an old charactered town huyện Osnabrück, bang Niedersachsen, Đức. Đô thị này có diện tích 31,9 km². Đô thị Dissen am Teutoburger Wald nằm ở rừng Teutoburg, cự ly khoảng 20 km về phía đông nam của Osnabrück.

Tham khảo

Thành phố của bang Niedersachsen
Xã và đô thị ở huyện Osnabrück


title: Mean (bài hát)

text:
Mean là một bài hát của ca sĩ kiêm sáng tác âm nhạc người Mỹ Taylor Swift nằm trong album phòng thu thứ ba của cô, Speak Now (2010). Nó được phát hành vào ngày 19 tháng 10 năm 2010 như là đĩa đơn quảng bá và vào ngày 13 tháng 3 năm 2011 như là đĩa đơn thứ ba trích từ album bởi Big Machine Records. Được sản xuất bởi Swift và Nathan Chapman, "Mean" là một bản đồng quê với tiếng đàn banjo làm chủ đạo, kết hợp với tiếng vỗ tay, vĩ cầm và giọng hát được xử lý. Lấy cảm hứng từ những người chỉ trích Swift, lời bài hát kể lại sự tự nhận thức của nhân vật chính về những thiếu sót của bản thân, nỗ lực vượt qua những lời chỉ trích và sự chế giễu của một nhân vật phản diện "xấu tính".

Trong các bài đánh giá về Speak Now, nhiều nhà phê bình âm nhạc đã đánh giá "Mean" là bài hát nhạc đồng quê duy nhất trong cả album phù hợp với việc Swift tự nhận mình là một ca sĩ kiêm sáng tác nhạc đồng quê. Một số khen ngợi phần sản xuất hấp dẫn và chi tiết trữ tình, một số chọn nó làm điểm nhấn cho album; trong khi đó một số chỉ trích lời bài hát là nông cạn. Rolling Stone đã liệt "Mean" vào trong danh sách 100 bài hát đồng quê hay nhất mọi thời đại năm 2014 của họ. Tại Lễ trao giải Grammy năm 2012, "Mean" đã giành được giải "Màn trình diễn đơn ca đồng quê hay nhất" và "Bài hát nhạc đồng quê hay nhất". Tại Mỹ, đĩa đơn đạt vị trí thứ 11 trên bảng xếp hạng Billboard Hot 100 và vị trí thứ 2 trên bảng xếp hạng Hot Country Songs, đồng thời được chứng nhận ba đĩa bạch kim bởi Hiệp hội Công nghiệp Ghi âm Hoa Kỳ (RIAA). Nó đã lọt vào top 10 trên Canadian Hot 100 và nhận được chứng nhận ở Canada, Úc và Vương quốc Anh

Video âm nhạc của bài hát được đạo diễn bởi Declan Whitebloom, người đã phát triển ý tưởng cùng với Swift. Với chủ đề trao quyền cho bản thân và chống bắt nạt, nó được một số phương tiện truyền thông ca ngợi vì khuyến khích thái độ tích cực, nhưng lại bị những người khác nghi ngờ vì cốt truyện không rõ ràng. Video đã nhận được đề cử tại Giải thưởng của Hiệp hội Âm nhạc Đồng quê, Giải thưởng của Học viện Âm nhạc Đồng quê và Giải thưởng Video Âm nhạc của MTV. Swift đã biểu diễn trực tiếp "Mean" tại hai lễ trao giải—Giải thưởng của Học viện Âm nhạc Đồng quê 2011 và Lễ trao giải Grammy 2012. Cô ấy đã đưa nó vào danh sách trình diễn mặc định của hai chuyến lưu diễn vòng quanh thế giới của mình, Speak Now World Tour (2011–2012) và The Red Tour (2013–2014).

Danh sách track
Tải nhạc số Hoa Kỳ

"Mean" – 3:58

Bảng xếp hạng

Lịch sử phát hành

Chú thích

Bài hát năm 2010
Bài hát của Taylor Swift
Đĩa đơn năm 2011
Đĩa đơn của hãng Big Machine Records
Bài hát viết bởi Taylor Swift


title: 19384 Winton

text:
19384 Winton (1998 CP1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 6 tháng 2 năm 1998 bởi J. Ticha và M. Tichy ở đài thiên văn Klet. Nó được đặt theo tên Nicholas Winton - a Briton that organized a rescue mission to save 669 of mostly Jewish Czechoslovakian children from their horrific fate in Nazi concentration camps. It is one of the most noticeable rescue mission of Jews from Nazi tyranny.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 19384 Winton

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1998


title: Norma Gladys Cappagli

text:
Norma Gladys Cappagli (17 tháng 6 năm 1939 - 22 tháng 12 năm 2020) là một hoa hậu đến từ Argentina. Bà đại diện cho Argentina tham dự cuộc thi Hoa hậu Thế giới 1960, được tổ chức tại Luân Đôn, và đã đoạt danh hiệu này. Bà đã trở thành người phụ nữ đầu tiên của Argentina đoạt danh hiệu Hoa hậu Thế giới và là người phụ nữ thứ hai đến từ Nam Mỹ đoạt danh hiệu này. Người kế vị của bà là Rosemarie Frankland, hoa hậu thế giới 1961 đến từ nước Anh.

Tham khảo

Cappagli, Norma Gladys
Sinh năm 1939
Mất năm 2015


title: Les Grandes-Loges

text:
Les Grandes-Loges  là một xã thuộc tỉnh Marne trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 109 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Grandesloges


title: Acrocryptus reedi

text:
Acrocryptus reedi là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1874.

Chú thích

Tham khảo

Acrocryptus


title: Timbellus marshalli

text:
Timbellus marshalli là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Timbellus


title: Thủy tinh núi lửa

text:
Thủy tinh núi lửa là một dạng khoáng vật vô định hình, hình thành do sự nguội lạnh quá nhanh của macma. Giống như các loại thủy tinh khác, nó là vật chất có dạng cấu trúc tinh thể trung gian giữa cấu trúc của tinh thể rắn (với các phân tử gần nhau và sắp xếp có trật tự) và cấu trúc hỗn độn của khí. Thủy tinh núi lửa cũng là tên gọi của các vật chất chất nền trong các đá núi lửa ẩn tinh hoặc các loại đá mácma. Thủy tinh núi lửa cũng có thể là tên gọi của đá vỏ chai (obsidian), một loại thủy tinh rhyolit có hàm lượng silic điôxit cao.

Một số loại đá được gọi là "thủy tinh núi lửa" khác bao gồm:
 Đá bọt, được xem là một loại thủy tinh vì không có cấu trúc tinh thể.
 Nước mắt Apache, một loại đá vỏ chai hình giống mấu nhỏ.
 Thủy tinh bazan hay Tachylite, một loại thủy tinh có hàm lượng silic điôxit thấp.
 Sideromelane, một dạng ít phổ biến hơn của thủy tinh bazan.
 Palagonit, một loại thủy tinh bazan có hàm lượng silic điôxit thấp.
 Hyaloclastit, một loại dăm kết hiđrat hóa hình thành từ sideromelane và palagonit.
 Tóc của Pele, loại thủy tinh núi lửa dạng sợi tơ mảnh, hàm lượng chủ yếu là bazan.
 Nước mắt Pele, loại thủy tinh núi lửa hình giọt nước, hàm lượng chủ yếu là bazan.
 Rong biển của Pele (Limu o Pele), thủy tinh núi lửa dạng tấm mỏng, có màu xanh phớt nâu hoặc trong suốt, hàm lượng chủ yếu là bazan.

Chú thích

Volcanology
Glass in nature
Volcanic rocks
Núi lửa học
Thủy tinh trong tự nhiên
Đá núi lửa
Chất rắn vô định hình


title: Catocala mesopotamica

text:
Catocala mesopotamica là một loài bướm đêm thuộc họ Erebidae. Nó được tìm thấy ở Thổ Nhĩ Kỳ.

Liên kết ngoài

Chú thích

Catocala
Động vật đặc hữu Thổ Nhĩ Kỳ


title: La Bresse

text:
La Bresse là một xã trong vùng Grand Est, thuộc tỉnh Vosges, quận Épinal, tổng Saulxures-sur-Moselotte. Tọa độ địa lý của xã là 48° 00' vĩ độ bắc, 06° 52' kinh độ đông. La Bresse nằm trên độ cao trung bình là 635 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 580 mét và điểm cao nhất là 1363 mét. Xã có diện tích 57,94 km², dân số vào thời điểm 1999 là 4928 người; mật độ dân số là 85,05 người/km².

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Xã của Vosges


title: Trận Amiens

text:
Trận Amiens có thể là:
 Trận Amiens (1870), quân đội Phổ đánh thắng quân đội Pháp trong cuộc Chiến tranh Pháp-Phổ
 Trận Amiens (1918), quân đội phe Hiệp Ước đánh thắng quân đội Đức trong cuộc Chiến tranh thế giới thứ nhất
 Trận Amiens (1940), quân đội Đức giành được Amiens từ tay quân đội Pháp trong cuộc Chiến tranh thế giới thứ hai


title: Marshallena nierstraszi

text:
Marshallena nierstraszi là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Turridae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Marshallena


title: Dahn

text:
Dahn là một đô thị ở huyện Südwestpfalz, bang Rhineland-Palatinate, Đức. Đô thị này nằm ở rừng Palatinate, cự ly khoảng 15 km về phía đông nam Pirmasens, và 25 km về phía tây Landau. Đô thị này thuộc Verbandsgemeinde ("đô thị tập thể") Dahner Felsenland.

Dahn nằm ở khu vực có độ cao 210 m trên mực nước biển, trong thung lũng Dahner Felsenland, thuộc Wasgau.

Cư dân nổi bật
 Stefan Baron (*1948)
 Alexander Fuhr (*1969), nhà chính trị
 Theodor Kissel (*1962), nhà sử học, tác gia
 Ingbert Naab (1885–1935)
 Theodor Schaller (1900-1993), nhà thần học

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Đô thị Dahn(tiếng Đức)
 Verbandsgemeinde Dahner Felsenland (nhiều ngôn ngữ)
 Pater Ingbert Naab  (tiếng Đức)

Xã và đô thị ở huyện Südwestpfalz


title: Savigny-en-Terre-Plaine

text:
Savigny-en-Terre-Plaine là một xã của Pháp,tọa lạc ở tỉnh Yonne trong vùng Bourgogne. Savigny-en-Terre-Plaine nằm ở phía đông nam của Yonne. Xã giáp ranh là Côte-d'Or. Các làng thuộc xã này là Ragny, Le Montceau, và một phần của làng Chevannes. Phía cực bắc có tuyến xa lộ A6 chạy qua.

Hành chính

| || tháng 3 2008 - tháng 3 2014 || Michel Farcy ||align="center"| ||
|-
| || tháng 3 2001 - tháng 3 2008 || Michel Farcy ||align="center"| ||
|-

Biến động dân số

Xem thêm
 Xã của Yonne

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Savigny-en-Terre-Plaine trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
 Savigny-en-Terre-Plaine trên trang mạng của Insee
 Savigny-en-Terre-Plaine sur le site du Quid
 Localisation de Savigny-en-Terre-Plaine sur une carte de France et communes limitrophes
 Plan de Savigny-en-Terre-Plaine sur Mapquest

Xã của Yonne


title: Gouhenans

text:
Gouhenans là một xã thuộc tỉnh Haute-Saône trong vùng Bourgogne-Franche-Comté phía đông nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Haute-Saône

Tham khảo
INSEE

Xã của Haute-Saône


title: Nephrotoma distans

text:
Nephrotoma distans là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Nephrotoma


title: Bulbophyllum hexurum

text:
Bulbophyllum hexurum là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

hexurum]]

H


title: Rhodanthidium septemdentatum

text:
Rhodanthidium septemdentatum là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Latreille mô tả khoa học năm 1809.

Chú thích

Tham khảo

Rhodanthidium
Động vật được mô tả năm 1809


title: Dommartin-lès-Toul

text:
Dommartin-lès-Toul  là một xã của tỉnh Meurthe-et-Moselle, thuộc vùng Grand Est, đông bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 240 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Dommartinlestoul


title: Galeruca sinensis

text:
Galeruca sinensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Laboissiere miêu tả khoa học năm 1937.

Chú thích

Tham khảo

Galeruca


title: Grumman F6F Hellcat

text:
Grumman F6F Hellcat (Mèo Hỏa Ngục) là một kiểu máy bay tiêm kích do hãng Grumman, Hoa Kỳ thiết kế và chế tạo. Hellcat cùng với chiếc Vought F4U Corsair trở nên những máy bay tiêm kích chủ lực trang bị cho tàu sân bay của Hải quân Hoa Kỳ vào nửa sau của Thế Chiến II.

Hellcat là kiểu máy bay thành công nhất trong lịch sử hải quân, tiêu diệt 5.171 máy bay địch trong phục vụ Hải quân và Thủy quân lục chiến Hoa Kỳ (5.163 chiếc tại Thái Bình Dương và 8 chiếc trong chiến dịch miền Nam nước Pháp), cộng thêm 52 chiến tích nữa của Hải quân Hoàng gia Anh trong Thế chiến II. Sau chiến tranh, Hellcat được nhanh chóng rút khỏi phục vụ tiền tuyến, và chính thức nghỉ hưu khỏi vai trò tiêm kích bay đêm trong các phi đội hỗn hợp vào năm 1954.

Thiết kế và phát triển

Grumman đã làm việc cho một máy bay tiếp nối F4F Wildcat lâu trước khi Đế quốc Nhật Bản tấn công Trân Châu Cảng. Dù F4F là một máy bay tiêm kích có khả năng, những đối địch ban đầu cho thấy kiểu A6M Zero của Nhật cơ động hơn và có tốc độ lên cao nhanh hơn F4F, cho dù F4F có một số ưu thế so với Zero. Wildcat chịu đựng được một lượng tổn hại đáng kể so với Zero, và trang bị vũ khí tốt hơn. F4F cũng bổ nhào nhanh hơn Zero, một ưu thế mà phi công Wildcat thường dùng để né tránh sự tấn công của Zero. Những ưu điểm đó được mang vào F6F kèm theo những cải tiến khác, tạo ra kiểu máy bay tiêm kích vượt trội Zero hoàn toàn. Hợp đồng cho chiếc nguyên mẫu XF6F-1 được ký vào ngày 30 tháng 6 năm 1941. F6F ban đầu được lắp động cơ Wright R-2600 Cyclone 1.700 mã lực (1.268 kW), nhưng căn cứ trên kinh nghiệm chiến đấu giữa F4F Wildcat và Zero, Grumman quyết định cải tiến chiếc máy bay tiêm kích của họ vượt trội sự khống chế của Mitsubishi A6M Zero trên Mặt trận Thái Bình Dương. Grumman trang bị động cơ Pratt & Whitney R-2800 Double Wasp 2.000 mã lực (1.500 kW) ước lượng sẽ có tác dụng nâng tính năng bay thêm được 25%. Nguyên mẫu trang bị động cơ Cyclone (02981) bay lần đầu ngày 26 tháng 6 năm 1942 trong khi kiểu gắn động cơ Double Wasp, chiếc XF6F-3 (02982) bay lần đầu ngày 30 tháng 7 năm 1942.

Cùng được đề nghị trang bị cho các nguyên mẫu của Hellcat, kiểu XF6F-2 gắn một loại động cơ turbin siêu tăng áp nhưng chỉ cải thiện được chút ít tính năng, và cho đến khi có nhu cầu cải thiện tốc độ từ phía hạm đội, biến thể này, cùng với kiểu siêu tăng áp 2 tốc độ XF6F-3, bị bỏ qua. Sau này, các biến thể F6F-4 và F6F-5 được hưởng lợi từ những phát triển tiên phong đó.

Giống như Wildcat, Hellcat được thiết kế để sản xuất dễ dàng và chịu đựng các tổn hại đáng kể. Vỏ giáp bọc khoang lái cân nặng 96 kg (212 lb) được gắn để bảo vệ phi công, cũng như kính chống đạn, vỏ bọc quanh bình dầu động cơ và tản nhiệt dầu động cơ. Thùng nhiên liệu tự hàn kín giảm thiểu hơn nữa nguy cơ cháy và thường cho phép máy bay bị tổn hại có thể quay về căn cứ. Phi công "Ách" mọi thời đại của Hải quân Hoa Kỳ, Đại úy David McCampbell lập mọi chiến công của ông trên chiếc Hellcat. Một lần ông đã mô tả F6F như là "...một máy bay tiêm kích vượt trội. Tính năng bay tốt, dễ lái và làm một bệ súng vững vàng. Nhưng cái làm tôi nhớ nhiều nhất là nó rất chắc chắn và dễ bảo trì."

Chiếc máy bay đầu tiên ra khỏi dây chuyền sản xuất, đặt tên là F6F-3, bay vào ngày 3 tháng 10 năm 1942 và sẵn sàng tác chiến tại phi đoàn VF-9 trên chiếc USS Essex vào tháng 2 năm 1943.

Hai tiểu biến thể bay đêm của F6F-3 cũng được phát triển. F6F-3E, biến thể từ khung kiểu-3, trang bị radar AN/APS-4 trong một bầu trên cánh phải. Chiếc F6F-3N sau đó, lần đầu ra mắt vào tháng 7 năm 1943, trang bị radar AN/APS-6. Đến tháng 11-1943, kiểu Hellcat bay đêm lần đầu hoạt động. Việc gắn radar AN/APS-6 cho những chiếc F6F-5 để cải biến thành F6F-5N, và một số ít F6F-5 cũng được trang bị máy ảnh cho nhiệm vụ trinh sát như chiếc F6F-5P.

Thay cho bộ bánh đáp hẹp của Wildcat xếp vào thân vận hành bằng tay quay do phi công điều khiển, Hellcat trang bị bánh đáp rộng hơn vận hành bằng thủy lực xoay 90° và xếp gọn ra phía sau trong cánh. Cánh được gắn thấp thay vì gắn giữa thân và gấp lên giống như các biến thể sau này của Wildcat, cho phép Hellcat gọn gàng, xếp sát nhau trên sàn đáp.

Vũ khí trang bị tiêu chuẩn của F6F bao gồm 6 súng máy Browning M2HB cỡ nòng.50" (12,7 mm) với 400 viên đạn mỗi khẩu; sau này được tăng cường 3 đế gắn mang được tải trọng bom hơn 900 kg (2.000 lbs). Đế giữa có khả năng mang một thùng nhiên liệu phụ vứt được 568 L (150 U.S. gallon). Nó cũng mang được 6 rocket HVAR (High Velocity Aircraft Rocket) 127 mm (5 in), 3 rocket dưới mỗi cánh.

Biến thể tiếp theo và là kiểu thông dụng nhất, F6F-5, có một số cải tiến như là các bề mặt điều khiển máy bay toàn kim loại, thay cửa sổ sau bằng vỏ giáp, cải tiến tầm nhìn qua kính, và rất nhiều cải tiến nhỏ khác. Một cải tiến khác cho F6F-5 là số lượng lớn vũ khí trang bị được hơn nhiều so với tiêu chuẩn 6 súng máy 12,7 mm. Thử nghiệm trang bị pháo cho Hellcat không tiến triển thành phiên bản sản xuất, cho dù kiểu phối hợp 2 pháo Hispano 20 mm (0,79 in) mang được 220 quả đạn mỗi khẩu, cùng một cặp súng máy cỡ nòng.50" (12,7 mm) mang được 400 viên đạn mỗi khẩu sau đó được dùng trên phiên bản bay đêm F6F-5N. Tất cả F6F-5 sản xuất đều dùng được nhiều cấu hình vũ khí khác nhau, nhưng chỉ phiên bản bay đêm F6F-5N có radar là dùng vũ khí mới nhất.

Hai chiếc F6F-5 được trang bị động cơ hình tròn 18 xi lanh 2.100 mã lực (1.567 kW) Pratt-Whitney R-2800-18W tăng áp 2 tầng vốn dùng cho F4U-4 Corsair. Phiên bản Hellcat mới có bộ cánh quạt 4 cánh và tên hiệu là XF6F-6. Chiếc này chứng tỏ tính năng bay tốt nhất trong loạt với tốc độ tối đa đến 417 mph. Kế hoạch sản xuất hằng loạt phiên bản này bị ngưng lại sau ngày chiến thắng Thế Chiến II.

Chiếc Hellcat cuối cùng sản xuất lăn bánh vào tháng 11 năm 1945, tổng cộng có 12.275 chiếc được sản xuất, trong đó 11.000 được sản xuất chỉ trong vòng 2 năm. Tốc độ sản xuất ấn tượng này là nhờ thiết kế nguyên bản thật hoàn hảo, chỉ yêu cầu cải biến nhỏ trong quá trình sản xuất.

Lịch sử hoạt động

Chiếc Hellcat lần đầu tham chiến chống Nhật Bản vào ngày 1 tháng 9 năm 1943 khi máy bay tiêm kích từ tàu sân bay USS Independence (CVL-22) bắn rơi một thủy phi cơ trinh sát. Không lâu sau, vào ngày 23 tháng 11, Hellcat đọ chiến cùng máy bay Nhật trên vùng đảo Tarawa, bắn rơi 30 chiếc Mitsubishi A6M Zero và tổn thất một chiếc F6F. Trên không phận Rabaul, New Britain ngày 11 tháng 11 năm 1943, Hellcat giao chiến cả ngày với nhiều máy bay Nhật bao gồm A6M Zero, bắn rơi 100 mà chỉ mất vài chiếc F6F. Chiến thuật "Thach Weave" đã phát triển thành một chiến thuật đội hình vào thời đó: mỗi khi một máy bay tiêm kích địch tiến vào một bộ phận máy bay Mỹ, những chiếc Hellcat bị đuổi bắt sẽ cắt về phía đội hình đối diện trong khi đồng đội sẽ bay chéo vào buộc máy bay Nhật phải từ bỏ theo đuổi hoặc phải phơi ra trước vũ khí của Hellcat. Đây là bước khởi đầu của chiến thuật "phi đội" vẫn được dùng cho đến ngày nay, cho phép máy bay Mỹ ít cơ động hơn như chiếc Hellcat tranh chấp với đối thủ Nhật nhanh nhẹn hơn.

Hellcat từ đó hầu như tham gia tất cả các cuộc đối đầu với Không lực Nhật Bản. F6F của Hải quân và Thủy quân Lục chiến bay 66.530 phi vụ chiến đấu (chiếm 45% phi vụ chiến đấu toàn cuộc chiến, trong đó 62.386 phi vụ cất cánh từ tàu sân bay) tiêu diệt 5.163 máy bay đối phương (chiếm 56% tổng số tiêu diệt của Hải quân và Thủy quân Lục chiến toàn cuộc chiến) và mất 270 Hellcat (tỉ lệ thắng:bại chung là 19:1). Tính năng vượt trội của máy bay so với các đối thủ Nhật là: 13:1 đối với Mitsubishi A6M Zero, 9.5:1 đối với Nakajima Ki-84, 28:0 đối với Kawanishi N1K-J, và 3.7:1 đối với Mitsubishi J2M trong năm cuối cùng của cuộc chiến. Trong vai trò tấn công mặt đất, Hellcat đã thả 6.503 tấn bom.

F6F trở nên máy bay tạo Phi công "Ách" chủ yếu của Hoa Kỳ, với 306 "Ách" Hellcat. Nó là máy bay tiêm kích chính yếu của Hải quân tham gia trận đánh Biển Philippine, nơi mà quá nhiều máy bay Nhật bị bắn hạ đến mức phi công Hải quân gọi trận này là "Cuộc săn vịt trời Marianas vĩ đại". F6F chiếm tỉ lệ 75% các chiến công không chiến của Hải quân tại Thái Bình Dương. Hellcat phiên bản tiêm kích ban đêm trang bị radar xuất hiện vào đầu năm 1944.

Hải quân Hoàng gia Anh nhận được 1.263 F6F theo Luật Cho mượn-Cho thuê và gọi nó là Gannet I. Tên Hellcat sau này được gọi vào đầu năm 1943 cho đơn giản, với F6F-3 gọi là Hellcat F I; F6F-5, Hellcat F II và F6F-5N, Hellcat NF II. Chúng tham gia chiến sự tại Na Uy, Địa Trung Hải, và Trung Đông. Một số được gắn thiết bị trinh sát hình ảnh giống như F6F-5P, đặt tên là Hellcat FR II. Hellcat của Hải quân Hoàng gia Anh, cũng như các máy bay khác trong Luật Cho mượn-Cho thuê, được nhanh chóng thay bằng máy bay Anh sau khi kết thúc chiến tranh, và chỉ có 2 trong số 12 phi đội trang bị Hellcat vào ngày chiến thắng còn giữ Hellcat tính đến cuối năm 1945 . Hai phi đội này cũng bị giải thể vào năm 1946. Khi phục vụ tại Anh, Hellcat tỏ ra tương xứng ngay cả với những máy bay tiêm kích chủ yếu của Đức Quốc xã là Messerschmitt Bf 109 và Focke-Wulf Fw 190.

Sau chiến tranh, Hellcat được thay thế bằng Grumman F8F Bearcat có tính năng vượt trội hơn F6F nhưng phát triển quá trễ để tham gia cuộc chiến. Hellcat tiếp tục đảm nhiệm các vai trò ở tuyến sau của Hải quân Mỹ bao gồm huấn luyện. Hải quân Pháp được trang bị F6F-5 Hellcat và sử dụng chúng tại Đông Dương. Hải quân Uruguay cũng sử dụng chúng cho đến đầu những năm 1960.

Các bên sử dụng
 Hải quân Argentina
 Hải quân Pháp

 Hải quân Hoàng gia Anh
 Hải quân Hoa Kỳ, Thủy quân Lục chiến Hoa Kỳ
 Hải quân Uruguay

Đặc điểm kỹ thuật (F6F-5 Hellcat)

Tham khảo: Quest for Performance, Jane’s Fighting Aircraft of World War II, và Standard Aircraft Characteristics

Đặc tính chung
 Đội bay: 01 người
 Chiều dài: 10,24 m (33 ft 7 in)
 Sải cánh: 13,06 m (42 ft 10 in)
 Chiều cao: 3,99 m (13 ft 1 in)
 Diện tích bề mặt cánh: 31 m² (334 ft²)
 Kiểu cánh: NACA 23015.6 mod root; NACA 23009 tip
 Diện tích cản: 0,65 m² (7,05 ft²)
 Hệ số nâng/lực cản: 0,0211
 Tỉ lệ dài/rộng cánh: 5,5
 Trọng lượng không tải: 4.190 kg (9.238 lb)
 Trọng lượng có tải: 5.714 kg (12.598 lb)
 Trọng lượng cất cánh lớn nhất: 6.990 kg (15.415 lb)
 Thể tích nhiên liệu: 946 L (250 US gal) chứa bên trong, và tối đa 3 thùng nhiên liệu phụ vứt được dung tích 568 L (150 US gal) mỗi thùng.
 Động cơ: 1 x động cơ Pratt & Whitney R-2800-10W "Double Wasp" turbin cánh quạt bố trí hình tròn 2 hàng, có siêu tăng áp 2-tầng 2-tốc độ, công suất 2.000 mã lực (1.500 kW)
 Cánh quạt: 3 cánh kiểu Hamilton Standard, đường kính 4,0 m (13 ft 1 in)

Đặc tính bay

 Tốc độ lớn nhất: 610 km/h (330 knot; 380 mph)
 Tốc độ chòng chành: 135 km/h (73 knot; 84 mph)
 Tầm bay tối đa: 2.460 km (1.330 nm; 1.530 mi)
 Bán kính chiến đấu: 1.520 km (820 nm; 945 mi)
 Trần bay: 11.370 m (37.300 ft)
 Tốc độ lên cao: 17,8 m/s (3.500 ft/min); lên 6.100 m (20.000 ft) trong 7,7 phút
 Lực nâng của cánh: 184 kg/m² (37,7 lb/ft²)
 Tỉ lệ công suất/khối lượng: 0,26 kW/kg (0,16 hp/lb)
 Tỉ lệ lực nâng/lực cản: 12,2
 Đường băng cất cánh: 244 m (799 ft)

Vũ khí
 Súng:
 6 x súng máy 12,7 mm Browning M2, với 400 viên đạn mỗi khẩu, hoặc
 2 × pháo 20 mm, 225 quả đạn mỗi khẩu, và 4 × súng máy 12,7 mm Browning, với 400 viên đạn mỗi khẩu
 Bom: mang được tổng cộng 1.800 kg (4.000 lb) bao gồm:
 Bom:
 1 × 450 kg (1.000 lb), 2 × 250 lb (110 kg) hay 6 × 100 lb (45 kg) bom dưới cánh
 Ngư lôi:
 1 × bom 910 kg (2.000 lb) hoặc
 1 × Mk.13-3 mang dưới đế trung tâm
 Rocket:
 6 x rocket HVAR 127 mm (5 in), hoặc
 2 × rocket Tiny Tim 298 mm (11¾ in) không điều khiển

Tham khảo

 Barber, S.B. Naval Aviation Combat Statistics: World War II, OPNAV-P-23V No. A129. Washington, DC: Air Branch, Office of Naval Intelligence, 1946.
 Green, William. Famous Fighters of the Second World War. Garden City, NY: Doubleday & Company, 1975. ISBN 0-385-12395-7.
 Kinzey, Bert. F6F Hellcat in detail and scale. Shrewsbury, UK: AirLife Publishing Ltd., 1987. ISBN 1-85310-603-8.
 Sullivan, Jim. F6F Hellcat in action. Carrollton, Texas: Squadron/Signal Publications, 1979. ISBN 0-89747-088-5.
 Taylor, John W.R. "Grumman F6F Hellcat." Combat Aircraft of the World from 1909 to the present. New York: G.P. Putnam's Sons, 1969. ISBN 0-425-03633-2.
 Tillman, Barrett. Hellcat: the F6F in World War II. Annapolis, MD: Naval Institute Press, 1979. ISBN 0-87021-265-6.
 ___. Hellcat Aces of World War 2. London: Osprey Aerospace, 1996. ISBN 1-85532-596-9.
 Winchester, Jim, ed. "Grumman F6F Hellcat." Aircraft of World War II. Rochester, UK: Grange Books plc, 2004. ISBN 1-84013-639-1.

Liên kết ngoài
 How Leroy Grumman and Jake Swirbul built a high-flying company from the ground up

Nội dung liên quan

Máy bay liên quan
 F4F Wildcat
 F8F Bearcat

Máy bay tương tự
 Mitsubishi A7M
 Vought F4U

Trình tự thiết kế
 F3F - F4F - XF5F - F6F - F7F - F8F - F9F

Danh sách liên quan
 Danh sách máy bay chiến đấu
 Danh sách máy bay quân sự Hoa Kỳ
 Danh sách máy bay trong Chiến tranh Thế giới II
 Danh sách máy bay tiêm kích

F06F Hellcat
FF6
Máy bay tiêm kích Hoa Kỳ
Máy bay trinh sát
Máy bay cánh dưới
Máy bay hoạt động trên tàu sân bay
Máy bay trong chiến tranh Việt Nam
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Nomia lusoria

text:
Nomia lusoria là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1919.

Chú thích

Tham khảo

Nomia
Động vật được mô tả năm 1919


title: Juzes

text:
Juzes  là một xã thuộc tỉnh Haute-Garonne trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 230 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Haute-Garonne


title: Hexatoma sachalinensis

text:
Hexatoma sachalinensis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Hexatoma
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: 1271

text:
Năm 1271 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện Hốt Tất Liệt lên ngôi hoàng đế sáng lập ra triều đại nhà Nguyên trong lịch sử Trung Quốc

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 1271


title: Spindasis syama

text:
Spindasis syama là một loài bướm ngày thuộc họ Lycaenidae. Nó được tìm thấy ở Đông Nam Á.

Sải cánh dài 27–32 mm.

Ấu trùng ăn Psidium guajava và Dioscorea batatus.

Chú thích

Tham khảo

S
Động vật được mô tả năm 1829


title: Léguevin

text:
Léguevin  là một xã thuộc tỉnh Haute-Garonne trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao 164-237 mét trên mực nước biển.

Di tích

Tham khảo

Xã của Haute-Garonne


title: Athous reynosae

text:
Athous reynosae là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được C. N. F. Brisout de Barneville miêu tả khoa học năm 1866.

Chú thích

Tham khảo

Athous


title: Agrypnus kusuii

text:
Agrypnus kusuii là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Ôhira miêu tả khoa học năm 1993.

Chú thích

Tham khảo

Agrypnus


title: Avesnes-sur-Helpe

text:
Avesnes-sur-Helpe là một xã trong vùng hành chính Hauts-de-France, thuộc tỉnh Nord, quận Avesnes-sur-Helpe (Unterpräfektur) tổng, tổng Avesnes-sur-Helpe-Nord und Sud. Tọa độ địa lý của xã là 50° 07' vĩ độ bắc, 03° 55' kinh độ đông. Avesnes-sur-Helpe nằm trên độ cao trung bình là 170 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 143 mét và điểm cao nhất là 188 mét. Xã có diện tích 2,24 km², dân số vào thời điểm 1999 là 5003 người; mật độ dân số là 2233 người/km².

Thông tin nhân khẩu

Nhân vật
 Eugene Walckiers, nhà soạn nhạc

Địa điểm tham quan
 Nhà thờ Saint-Nicolas (1534)

Tham khảo

Xã của Nord


title: Hokota, Ibaraki

text:
là một thành phố thuộc tỉnh Ibaraki, Nhật Bản.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thành phố tỉnh Ibaraki


title: Cardioglossa melanogaster

text:
Cardioglossa melanogaster là một loài ếch thuộc họ Arthroleptidae.
Loài này có ở Cameroon và Nigeria.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, sông ngòi, và rừng trước đây suy thoái nghiêm trọng.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất nơi sống.

Đây là một loài đẻ trứng dưới nước.

Chú thích

Chú thích

Tham khảo

Cardioglossa


title: Axelella smithii

text:
Axelella smithii là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Cancellariidae.

Chú thích

Tham khảo

Axelella


title: (4668) 1987 DX5

text:
{{DISPLAYTITLE:(4668) 1987 DX5}}

(4668) 1987 DX5 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henri Debehogne ở Đài thiên văn La Silla ở Chile ngày 21 tháng 2 năm 1987.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 4001–5000

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser

Thiên thể phát hiện năm 1987
Được phát hiện bởi Henri Debehogne
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Aspidimorpha incerta

text:
Aspidimorpha incerta là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Borowiec miêu tả khoa học năm 1997.

Chú thích

Tham khảo

Aspidimorpha


title: Paradonus pectoralis

text:
Paradonus pectoralis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Say miêu tả khoa học năm 1834.

Chú thích

Tham khảo

Paradonus


title: Dianthidium simile

text:
Dianthidium simile là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Cresson mô tả khoa học năm 1864.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Dianthidium
Động vật được mô tả năm 1864


Câu chuyện đối đáp của người tiều phu ở núi Na là truyện thứ 12 trong số 20 truyện trong sách Truyền kỳ mạn lục của Nguyễn Dữ. Truyện được viết bằng Hán văn, tên trong nguyên tác là "Na sơn tiều đối lục" 那山樵對錄, Trúc Khê dịch là "Câu chuyện đối đáp của người tiều phu ở núi Na". Núi Na tục gọi là Nưa (hay Nứa), tên chữ là Na Sơn, đỉnh cao nhất 538m, trên có một ngôi chùa cổ tên Am Tiên. Xưa, núi Na thuộc làng Cổ Định, nay thuộc xã Tế Thắng, huyện Nông Cống, tỉnh Thanh Hóa.

Đây là truyện duy nhất được chọn đăng trong bộ Tư liệu tham khảo Văn học Việt Nam (Tập 2) do Nhà xuất bản Giáo dục ấn hành năm 1979, khi giới thiệu về tác gia này.

Giới thiệu
Truyện được viết bằng Hán văn theo thể loại tản văn xen lẫn biền văn và thơ ca, cuối truyện có lời bình của tác giả. Theo lời Tựa của Hà Thiện Hán (người cùng thời) viết năm 1547, thì Nguyễn Dữ làm ra sách Truyền kỳ mạn lục trong khoảng thời gian ông đến ẩn cư ở rừng núi xứ Thanh. Như nhiều truyện khác có trong tập, ở Truyện người tiều phu ở núi Na, tác giả cũng đã mượn một nhân vật có thật hay chỉ có trong huyền thoại, rồi tổ chức lại kết cấu, xây dựng lại nhân vật, thêm bớt tình tiết, tu sức ngôn từ...để tái tạo thành một thiên truyện mới.

Theo GS Nguyễn Đăng Thục, lão tiều núi Na, là một nhân vật có thật. Ông họ Trần, tên là Tu, hiệu Hoàng Mi, người đương thời gọi là cụ Tu Nứa, bởi gặp cuộc biến loạn đời Trần nên đến đó cất lều tranh ở ẩn .

Trong bộ sách Góp phần nghiên cứu Văn hóa Việt Nam (Tập 2) do GS.TS Nguyễn Văn Huyên biên soạn, cũng có đoạn viết: Đi theo vết Từ Thức, một vài người thành công. Tựa như ông lão mang tên Tu Na (hoặc Khu Na). Ông tu hành đắc đạo dưới thời Xương Phù (1377-1388) đời nhà Trần, và đã lui về ẩn tại Na Sơn ở Thanh Hóa. Dưới thời nhà Lê, hình như có nhiều người cứ 10 hoặc 20 năm lại gặp ông ta.<ref>Nguyễn Văn Huyên, Góp phần nghiên cứu Văn hóa Việt Nam (tập 2). Nhà xuất bản KHXH, 2003, tr. 229.</ref>

Nội dung sơ lược
"Na Sơn tiều đối lục" có cốt truyện khá đơn giản. Khởi đầu là một đoạn văn ngắn giới thiệu sơ lược cảnh núi Na cùng một lão tiều đang ẩn cư ở nơi đó. Kế tiếp là bài ca (21 câu dài ngắn khác nhau) mà Hồ Hán Thương nghe được từ miệng lão tiều, khi nhà vua cùng đoàn tùy tùng đi săn thú trên ngọn núi này. Ngay sau đó, viên quan hầu Trương Công được lệnh đi theo mời lại, nhưng đi một hồi thì không thấy bóng dáng lão tiều đâu cả, mà chỉ thấy một cái động sâu, phía trong có một cái am cỏ bên những khóm cây xanh tốt. Trong am, là một chiếc giường mây, trên giường để đàn sáo và chiếc gối dựa. Còn hai bên vách có đề hai bài ca, một bài là Thích ngủ (25 câu dài ngắn khác nhau), một bài là Thích cờ (23 câu dài ngắn khác nhau). Đến lúc ấy, viên quan mới bắt gặp lão tiều đang ngồi ngoài hiên đá, dạy con chim yển học nói, bên cạnh có mấy đứa nhỏ ngồi đánh cờ...

Kể từ đó cho đến hết truyện là những lời đối đáp của lão tiều với viên quan hầu (xem đoạn trích bên dưới). Theo Từ điển Văn học (bộ mới), thì đây là câu chuyện thể hiện quan niệm sống "lánh đục về trong" của kẻ sĩ lúc bấy giờ, trong số đó có tác giả .

Điểm qua một vài nét chính
Theo GS. Nguyễn Đăng Thục, thì ba bài ca có trong truyện đều thuộc về loại văn chương lãng mạn của Đạo học, giàu tâm lý và nghệ thuật.

Bài thứ nhất bày tỏ cái lý tưởng sống ngoài vòng lễ giáo phép tắc của nhân quần xã hội đã đặt ra để trói buộc con người, coi rẻ tất cả giá trị nhân văn, hoàn toàn buông thả theo thiên nhiên, không lo nghĩ tính toán "được-mất-sống-chết". Bởi có cái tâm trạng vô tâm, quên mình vào thiên nhiên, không nghĩ việc đã qua, không mong việc sắp tới, không thắc mắc tính toán việc hiện tại nên: ...Ngẫm lại cổ kim bao đời khanh tướng,
Rêu phủ bia tàn.Sao bằng ta: mặt trời đã cao ba thước,
Giấc điệp hãy mơ màng.

Đấy là tâm hồn của nhà xử sĩ núi Na (tức lão tiều), vừa đi vừa hát nghêu ngao, bài ra cảnh đối chiếu giữa hai hệ thống giá trị: "thiên nhiên với nhân văn, tự do và nghi lễ".

Đến hai bài sau (Thích ngủ và Thích cờ), đề trên vách am, thì bày tỏ hai phương diện mâu thuẫn biện chứng của thực tại Sống: "tĩnh" và "động". Thích ngủ, nghĩa là muốn yên ổn, thư thái tâm hồn, thích hợp với bản tính tự nhiên. Nhưng nhà xử sĩ Núi Na còn thích cờ nữa, vì thế sự chẳng khác chi cuộc cờ, biến hóa không thường như mây với gió. Đấy là phương diện động của thực tại. Theo đấy thì nhà xử sĩ trên có lý tưởng muốn thể hiện cả hai phương diện của một thực tại sống, cả "thể" lẫn "dụng", chứ không hẳn một mặt thiên lệch mà quên đời...

Kế tiếp là cuộc đối đáp giữa nhà xử sĩ với quan hầu Trương Công. Qua đoạn văn dài này đã thể hiện rõ tư tưởng và thái độ của Nguyễn Dữ, đối với nhà Hồ...Tuy nhiên, những gì tác giả để cho miệng lão tiều phát ra (xem đoạn trích bên dưới) cùng lời tiên đoán cảnh diệt vong của triều đình ấy, đã cho thấy Nguyễn Dữ (tức lão tiều) không hẳn là người lánh đời, mà chỉ vì ông không tìm được lối thoát trên con đường hành đạo, đành quay về cuộc sống ẩn dật, đôi lúc thả hồn mơ màng cõi tiên, song cơ bản ông vẫn gắn bó với cõi đời...

Cuối cùng là phần lời bình, tác giả có ý giải thích sự táng bại của nhà Hồ, chẳng qua là nghiệm với lẽ trời, và chứng với lòng người...

Rút lại, câu chuyện trên tuy có vẻ là thứ văn chương hoang đường (loại truyện thần tiên, truyện truyền kỳ), nhưng kỳ thực nó là lối văn chương ngụ ngôn của Đạo học Việt Nam, mang đậm tư tưởng Trang Chu. Cái tinh thần này là sự phản chiếu khuynh hướng chuộng huyền học lúc bấy giờ, và nó cũng chính là nét đặc trưng của tư tưởng xử sĩ thời Trần-Hồ trong sử Việt.

Trích đoạn cuối truyện

Xem thêm

Nguyễn Dữ
Truyền kỳ mạn lục

Chú thích

Truyền thuyết Việt Nam
Tác phẩm văn học Việt Nam


title: Orenburg

text:
Orenburg (, ) là trung tâm hành chính của tỉnh Orenburg, Nga. Thành phố nằm bên bờ sông Ural, cách Moskva  về phía đông nam, và nằm trên ranh giới giữa châu Âu và châu Á. Orenburg nằm gần biên giới với Kazakhstan. Dân số: 548.331 (điều tra năm 2010); 549.361 (điều tra năm 2002);

Địa lý
Orenburg nằm trên thảo nguyên rừng Nam Siberia, trong lưu vực trung lưu sông Ural (gần hợp lưu của sông này với sông Sakmara). Điểm cao nhất của thành phố có độ cao .

Nguồn gốc tên gọi
Một số nhà sử học đã cố gắng tìm hiểu nguồn gốc của tên thành phố. Về mặt truyền thống, đa phần mọi người đồng ý với quan điểm "orenburg" nghĩa là "pháo đài bên sông Or". Nhiều khả năng từ "orenburg" do I. K. Kirillov, người sáng lập thành phố, đề xuất. Vào năm 1734, theo dự án của ông, một gói văn kiện chính phủ được đưa ra xử lý. Đây là điểm khởi đầu của Orenburg với tư cách một thành phố pháo đài gần nơi sông Or và sông Ural gặp gỡ.

Vào ngày 7 tháng 6 năm 1734, sắc lệnh "Một đặc quyền cho Orenburg" được Nữ hoàng Anna ban bố. Mặc dù một địa điểm xây dựng của pháo đài chính đã được thay đổi nhiều lần (dọc theo sông Ural), tên "Orenburg" đã không thay đổi kể từ khi thành lập vào năm 1743.

Từ năm 1938 tới 1957, thành phố mang tên là Chkalov, theo tên của phi công Liên Xô Valery Chkalov, mặc dù ông không được sinh ra hay lớn lên ở Orenburg, và chưa bao giờ tới thăm Orenburg. Vào năm 1954, một bức tượng Chkalov bằng đồng cao 5 mét được dựng lên nhân dịp kỷ niệm 50 năm ngày sinh của ông; bức tượng này được đặt trên bệ 7 mét trên Đại lộ (trên lối đi dạo ven sông của thành phố, thường được đặt tên là "Belovka").

Orenburg được coi (một cách không chính thức) là thủ đô châu Á của Nga.

Lịch sử

In 1734, Đế quốc Nga bắt đầu mở rộng tầm ảnh hưởng tại châu Á bắt đầu từ việc xây dựng một thành phố pháo đài mang tên "Orenburg" tại biên cương phía đông (tại Nam Ural). Vì mục đích này, một khu định cư được lập ra tại đây vào năm 1735 - nơi sông Or và sông Ural gặp nhau.

Địa điểm định cư ban đầu được lựa chọn trong chuyến thám hiểm của I.K. Kirilov, người khởi xướng các hoạt động phát triển trong vùng. Ông lập luận rằng thành phố này là hết sức cần thiết "... trong việc mở các tuyến đường trung chuyển đến Bukhara, Badakhshan, Bulk, và tới Ấn Độ", từ đó có thể thu về vàng bạc châu báu từ những khu vực đó. Sau khi Kirilov qua đời, Vasily Tatishchev trở thành nhân vật tay thế. Ông không coi nơi này thuận tiện cho việc xây dựng thành phố bởi vì liên tục bị ngập lụt vào mùa xuân. Việc này dẫn tới việc chuẩn bị xây dựng một thị trấn mới vào năm 1739 ở hạ lưu sông Ural (Yaik) trên núi Krasnaya (Đỏ). Khu định cư cũ được đặt tên là pháo đài Orsk (nay là thành phố Orsk).

Vào ngày 6 tháng 8 năm 1741, thị trấn mới được thành lập. Tuy nhiên, việc xây dựng chưa bắt đầu. Vị trí trên núi Krasnaya - không có cây cối, địa hình đá và xa sông - cũng không phù hợp để xây dựng thị trấn. Ivan Neplyuyev được bổ nhiệm làm người đứng đầu mới của đoàn thám hiểm Orenburg.

Vào ngày 19 (30) tháng 4 năm 1743, Orenburg được thành lập lần thứ ba, tại khu vực mà trước đó từng là pháo đài Berda, cách vùng núi Krasnogorsk . Vào mùa hè năm 1742, Neplyuev đích thân chọn một địa điểm mới được bao quanh bởi rừng và các cánh đồng hoa màu, nơi sông Yaik và sông Sakmara hợp lưu. Ngày này nơi đây trở thành trung tâm lịch sử của thành phố. Thành phố được xây dựng trên núi Krasnaya được đặt tên là Krasnogorsk.

Orenburg cuối cùng cũng được thành lập vào năm 1743 bởi Ivan Neplyuyev ở vị trí như ngày nay, cách Orsk khoảng  về phía tây dọc theo sông Ural. Orenburg là nơi đóng quân tại biên giới với những người Kazakh du mục. Thành phố trở thành trung tâm của người Cossack Orenburg.

Orenburg đóng vai trò trong cuộc khởi nghĩa Pugachev (1773–1774). Vào thời điểm đó, nơi đây là thủ phủ của một khu rộng lớn và là trụ sở của thống đốc. Yemelyan Pugachev bao vây thành phố và pháo đài của nó từ Berda từ tháng 10 năm 1773 tới 26 tháng 3 năm 1774. Việc phòng thủ do trung tướng Ivan Reinsdorf chỉ đạo.
Tướng Pyotr Golytsin đánh bại quân của Pugachev tại Berda, và một lần nữa tại Kargala (bắc Orenburg). Phần lớn thành phố chìm trong đổ nát, hàng nghìn cư dân bỏ mạng trong cuộc vây hãm. Các lực lượng chính phủ đập tan quân cách mạng vào cuối năm 1774 dưới sự chỉ đạo của Michelsohn tại Tsaritsyn. Các cuộc trả đũa sau đó chống lại các khu vực phiến quân được do tướng Pyotr Panin cầm đầu.

Pushkin tới thăm Orenburg vào năm 1833 trong chuyến nghiên cứu để lấy ý tưởng cho cuốn Lịch sử Pugachev và tiểu thuyết Người con gái viên đại úy. Tại đây ông gặp Vladimir Dal, người sau này viết cuốn đại từ điển tiếng Nga đầu tiên.

Orenburg là căn cứ của cuộc viễn chinh của tướng Perovsky nhằm tấn công Hãn quốc Khiva từ những năm 1830 tới những năm 1850. Sau cuộc sáp nhập Trung Á vào Đế quốc Nga, Orenburg trở thành một trạm mậu dịch và, kể từ khi có tuyến đường sắt xuyên Aral, Orenburg trở thành một ga đầu mối tới các lãnh thổ Trung Á mới sáp nhập và tới Xibia.

Orenburg là thủ đô của Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết tự trị Kirghiz (nay là Kazakhstan) thuộc Nga trong giai đoạn 1920–1925. Khi nước cộng hòa này được đổi tên thành Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết tự trị Kazak vào năm 1925, Orenburg về với Nga và Kyzylorda trở thành thủ đô mới. Almaty trở thành thủ đô mới vào năm 1929 sau khi hoàn thành việc xây dựng tuyến đường sắt Turkestan–Siberia. Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết tự trị Kazak trở thành một nước cộng hòa liên bang với tên gọi Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Kazakh vào năm 1936. Orenburg vẫn tiếp tục là lãnh thổ nước Nga.

Từ năm 1938 tới 1957, thành phố mang tên là Chkalov () (theo tên phi công Valery Chkalov). Việc thành phố nằm cách xa cuộc xâm lược của Đức Quốc xã trong Chiến tranh thế giới thứ hai dẫn tới việc nhiều doanh nghiệp Liên Xô dời về đây, qua đó giúp thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của thành phố.

Địa vị hành chính và tự trị
Orenburg là trung tâm hành chính của oblast và, trong khung đơn vị hành chính, thành phố đóng vai trò là trung tâm hành chính của huyện Orenburgsky, mặc dù không nằm trong huyện này. Trong vai trò là một đơn vị hành chính, Orenburg, cùng với mười điểm dân cư nông thôn khác, hợp nhất một cách riêng rẽ thành Thành phố Orenburg- một đơn vị hành chính tương đương với huyện. Trong vai trò là một đơn vị tự trị, Thành phố Orenburg được hợp nhất thành Okrug đô thị Orenburg.

Kinh tế
Orenburg là trụ sở của một số công ty lớn hoặc các chi nhánh của các công ty lớn: Orenburggazprom, chi nhánh của Gazprom; Orenburgneft, chi nhánh của công ty dầu mỏ TNK-BP; Orenburgenergy, một trong những công ty sản xuất năng lượng lớn nhất ở Nga.

Giao thông

Orenburg đã và đang là một trung tâm đường sắt lớn kể từ khi các tuyến đường sắt Samara-Zlatoust và Orenburg-Tashkent được hoàn thành, lần lượt vào các năm 1876 và 1905.

Sân bay chính ở Orenburg là Sân bay Orenburg Tsentralny, nằm cách thành phố  về phía đông về hướng Orsk, và từng là trụ sở của hãng hàng không Orenair nay đã giải thể.

Giao thông công cộng bao gồm xe buýt, xe điện và marshrutka (taxi tuyến cố định).

Khí hậu
Orenburg có khí hậu lục địa ẩm tương đối khô (phân loại khí hậu Köppen Dfa) với mùa hè khá dài và nóng, mùa đông dài và lạnh. Tháng 4 và tháng 10 là những tháng chuyển tiếp, trong khi những tháng còn lại là mùa hè hoặc mùa đông.

Văn hóa giáo dục
Orenburg là một trung tâm giáo dục của khu vực và có một số tổ chức văn hóa và bảo tàng.

Giáo dục

 Đại học Quốc gia Orenburg
 Đại học Y Quốc gia Orenburg, được thành lập năm 1944 với tên là Viện Y học Quốc gia Chkalov, được đổi tên thành Viện Y học Quốc gia Orenburg năm 1957. Viện được công nhận là học viện vào năm 1994. Trường có tám khoa: Y học, Nhi khoa, Nha khoa, Dược, Tâm lý học lâm sàng, Điều dưỡng, Y tế công cộng và Giáo dục thường xuyên.
 Đại học Nông nghiệp Quốc gia Orenburg, được thành lập năm 1930 với tên là Viện Nông nghiệp Orenburg, được đổi thành Học viện Nông nghiệp Quốc gia Orenburg năm 1992. Kể từ năm 1995 được đổi tên như ngày nay. Có 8 khoa và 4 viện.
 Đại học Sư phạm Quốc gia Orenburg, được thành lập vào năm 1919 với tư cách là Học viện Giáo dục Công cộng, Đổi tên thành Học viện Sư phạm năm 1930. Chuyển đổi thành Đại học Sư phạm năm 1996. Có 10 khoa và bốn viện nghiên cứu.
 Phân hiệu Orenburg của Đại học Luật Quốc gia Kutafin Moskva
 Phân hiệu Orenburg của Đại học Dầu khí Quốc gia Nga Gubkin
 Trường Vật lý và Toán học

Bảo tàng
Bảo tàng Lịch sử và Khoa học tự nhiên Vùng Orenburg
Bảo tàng Mỹ thuật Vùng Orenburg
Bảo tàng Lịch sử Orenburg
Nhà kỷ niệm Yuri và Valentina Gagarin
Nhà kỷ niệm Leopold và Mstislav Rostropovich
Nhà kỷ niệm T.G. Shevchenko
Nhà kỷ niệm Thành phố Orenburg

Nhà hát
Nhà hát kịch Quốc gia Maksim Gorky Orenburg
Nhà hát Vùng Quốc gia Orenburg
Nhà hát Kịch Tatar Quốc gia Orenburg
Nhà hát Múa rối Vùng Quốc gia Orenburg
Nhà hát Múa rối Thành phố Orenburg "Pierrot"
Dàn hợp xướng thính phòng Thành phố Orenburg
Dàn hợp xướng dân gian quốc gia Nga Orenburg

Thể thao
FC Orenburg, đội bóng đá địa phương được thành lập năm 1970, lần đầu tham dự Giải Ngoại hạng Nga mùa giải 2016-17.
Lokomotiv từng tham dự Giải bandy ngoại hạng Nga. Hiện nay họ thi đấu ở giải hạng hai. Sân nhà của đội có sức chứa 5000.
Nadezhda Orenburg là một câu lạc bộ bóng rổ nữ tại Giải bóng rổ ngoại hạng nữ Nga và thi đấu tại Hội trường thể thao Orenburzhe.
Fakel Gazproma là một câu lạc bộ bóng bàn.

Vào tháng 10 năm 2015, Cúp rink bandy Nga được tổ chức tại đây.

Vinh danh
Tiểu hành tinh 27709 Orenburg được đặt theo tên thành phố vào ngày 1 tháng 6 năm 2007.

Người nổi tiếng
 Ivan Krylov (1769–1844), nhà văn
 Vasily Alekseevich Perovsky (1794—1857), chính khách
 Vladimir Dal (1801–1872), nhà từ điển học
 Yevgraf Fyodorov (1853–1919), nhà toán học, tinh thể học và khoáng vật học
 Paul Nazaroff (1890–1942), nhà địa chất học và nhà văn
 Joseph Kessel (1898–1979), nhà báo và tiểu thuyết gia
 Georgy Malenkov (1902–1988), lãnh tụ Đảng Cộng sản Liên Xô
 Musa Cälil (1906–1944), nhà thơ
 Alexander Schmorell (1917–1943), thành viên nhóm Hoa Hồng Trắng hoạt động chống Quốc xã
 Aleksander Burba (1918–1984), lãnh đạo công nghiệp và nhà giáo dục
 Leo Pevzner (sinh 1975), nhà văn Mỹ gốc Nga
 Mstislav Rostropovich (1927–2007), nghệ sĩ cello
 Yuri Gagarin (1934–1968), phi hành gia
 Denis Istomin (sinh 1986), vận động viên quần vợt
 Aleksandr Aleksandrovich Prokhorenko (1990-2016), sĩ quan trung úy của Lực lượng Đặc nhiệm Nga

Quan hệ quốc tế

Orenburg kết nghĩa với các thành phố:
 Khujand, Tajikistan
 Legnica, Ba Lan
 Orlando, Hoa Kỳ
 Ufa, Nga
 Oral, Kazakhstan

Tham khảo

Chú thích

Nguồn

Liên kết ngoài
Trang chính thức của Orenburg
Viện Quản lý Quốc gia Orenburg
Hình ảnh Orenburg

Tỉnh Orenburg (Đế quốc Nga)
Khu dân cư thành lập năm 1743
Lịch sử Ural
Đế quốc Nga năm 1743
Thành phố xuyên lục địa


title: Scurzolengo

text:
Scurzolengo là một đô thị ở tỉnh Asti vùng Piedmont thuộc Ý, nằm ở vị trí cách khoảng 45 km về phía đông của Torino và khoảng 10 km về phía đông bắc của Asti. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 617 người và diện tích là 5,3 km².

Scurzolengo giáp các đô thị: Calliano, Castagnole Monferrato và Portacomaro.

Người Scurzolengo
Piero Dusio (1899–1975).

Quá trình biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Asti
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: Heriades sinuatus

text:
Heriades sinuatus là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Spinola mô tả khoa học năm 1808.

Chú thích

Tham khảo

Heriades
Động vật được mô tả năm 1808


title: Maasen

text:
Maasen là một đô thị thuộc the huyện Diepholz, trong bang Niedersachsen, Đức. Đô thị này có diện tích 18,69 km².

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Diepholz


title: Williams Tower

text:
Williams Tower (tên gốc là Transco Tower) là một tòa tháp văn phòng chọc trời cao 64 tầng, diện tích  hạng A theo trường phái art deco nằm ở Uptown District của Houston, Texas. Tòa nhà được các kiến trúc sư của John Burgee Architects có trụ sở tại New York với Philip Johnson và Morris-Aubry Architects có trụ sở tại Houston (nay gọi là Morris Architects) thiết kế. Tòa tháp bắt đầu xây dựng vào tháng 8 năm 1981, và mở cửa vào năm 1983. Tòa tháp nằm trong số các công trình có thể nhìn thấy rõ nhất ở Houston với tư cách là công trình cao thứ 4 ở Texas và cao thứ 44 ở Hoa Kỳ. Tháp Williams là tòa tháp cao nhất ở Houston bên ngoài Downtown Houston, và là tòa nhà chọc trời cao nhất ở Hoa Kỳ nằm ngoài khu thương mại trung tâm của thành phố. Nó cũng được gọi là "Empire State của phía nam".

Lịch sử
Nhà phát triển bất động sản Gerald D. Hines đã thuê John Burgee Architects có trụ sở tại New York cùng với Philip Johnson để thiết kế tòa nhà, liên kết với Morris-Aubry Architects có trụ sở tại Houston (nay gọi là Morris Architects).

Việc xây dựng hoàn thành vào năm 1983, và mở cửa vào tháng Tư.

Tòa nhà được đặt tên là Transco Tower sau khi người thuê chính đầu tiên của nó là Transco Energy Co. Transco Energy Co. sáp nhập với Williams Companies năm 1995 và năm 1999, tên của tòa nhà được đổi thành Williams Tower.

Tháng 12 năm 2002, Ryan John Hartley đã leo lên tòa tháp rồi nhảy từ lưng chừng xuống và qua đời, được cho là một vụ tự tử.

Sáng ngày 13 tháng 9 năm 2008, cơn bão Ike khiến đỉnh tháp bị hư hại phần gần đèn hiệu quay, nhiều cửa sổ bị thổi tung. Tòa nhà chọc trời phải chịu thiệt hại hơn 3,5 triệu đô la do gió gây ra. Mái nhà gặp sự cố và tòa nhà bị lắc lư quá mức, 12 trong số 49 thang máy bị hư hỏng, hầu hết là do nước gây ra.

Hines Real Estate Investment Trust Inc. đã rao bán Tháp Williams vào tháng 8 năm 2012, rồi bán nó cho công ty con của Invesco Ltd. là Invesco Advisers Inc. với giá 412 triệu đô la vào tháng 3 năm 2013.

Đặc trưng
Với 64 tầng và cao  tính từ mặt đất, Tháp Williams là tòa nhà cao nhất ở Houston bên ngoài khu Downtown Houston. Khi được xây dựng vào năm 1983, nó cũng là tòa nhà chọc trời cao nhất thế giới bên ngoài quận kinh doanh trung tâm của thành phố.

Tháp Williams được mệnh danh là "Tòa nhà chọc trời của thế kỷ" trong số báo tháng 12 năm 1999 của tạp chí Texas Monthly. Paul Gapp của Chicago Tribune nói tòa nhà đã trở thành một "tác phẩm kinh điển ngap lập tức" khi nó mở cửa. Paul Goldberger của The New York Times nói tòa tháp đã mang đến cho Đại lộ Post Oak "một trung tâm, một cột mốc, điều mà hầu hết các thành phố ngoại ô thiếu".

Tính năng

Có sáu thang máy đưa khách thuê lên tầng 51, tại đây họ có thể chuyển sang các thang máy khác để lên tầng 49 đến tầng 64 của tòa nhà. Không có đài quan sát công cộng.

Vào ban đêm, tòa nhà được xác định bởi một đèn hiệu 7,000 watt quét qua bầu trời và có thể được nhìn thấy cách xa tới 40 dặm (65 km) vào đêm quang đãng. Với cùng bởi một ngọn hải đăng như vậy, tòa tháp có thể chiếu tới Tòa nhà Palmolive ở Chicago, Illinois. Tòa nhà, cùng với đèn hiệu, là một địa danh của Houston, xác định quận Uptown Houston.

Tòa nhà kết nối với tầng 10, có 3.208 chỗ để xe ô tô bằng một cây cầu trên cao. Cây cầu cũng kết nối tòa nhà với các cửa hàng bán lẻ, như The Galleria, và hai sân bay trực thăng được Cục Hàng không Liên bang cấp phép.
nhỏ|250x250px|Ánh sáng đèn của Tháp Williams vào ban đêm khi được chiếu sáng lâu.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Williams Tower trên CTBUH Skyscraper Center
 Williams Tower tại Houston Architecture

Nhà chọc trời Houston
Tòa nhà Philip Johnson