title: Chiến dịch Tây Bắc

text:
Chiến dịch Tây Bắc (từ 14 tháng 10 đến 10 tháng 12 năm 1952) là chiến dịch tiến công của Quân đội Nhân dân Việt Nam (QĐNDVN) trên hướng Tây Bắc Việt Nam nhằm tiêu diệt sinh lực đối phương, giải phóng một bộ phận đất đai, làm thất bại ý đồ của thực dân Pháp lập "Xứ Thái tự trị".

Hoàn cảnh
Năm 1952, tình hình nước Pháp rất rối ren. Chỉ trong tháng 2 và tháng 3 năm 1952, nội các Pháp đổ liên tiếp 3 lần. Tình hình chiến trường Đông Dương vẫn là vấn đề nan giải đối với Chính phủ lâm thời. Tờ tuần báo Hành động (L’Action) số ra ngày 2 tháng 4 năm 1952, ký giả Pháp Henri Clau viết: "Dư luận lên án Chính phủ Pháp đang theo đuổi cuộc chiến ở Đông Dương, nhân dân Pháp bất bình vì tình trạng bắt lính kéo dài".

Tại Đông Dương, tướng Raoul Salan được cử làm Tổng tư lệnh. Trên chiến trường Việt Nam, quân Pháp chủ trương thực hiện chiến lược phòng ngự, ráo riết bình định các vùng tạm chiếm. Tướng Salan nhiều lần điện về chính quốc xin viện trợ về lực lượng và tài chính nhưng không được chấp nhận vì ngân sách đã cạn.

Sau khi mở các chiến dịch ở đồng bằng Bắc Bộ năm 1951 không thành công, rút kinh nghiệm qua các chiến dịch tiến công của QĐNDVN kể từ sau Chiến dịch Biên giới, phân tích tình hình trên chiến trường, đánh giá khách quan hơn về tương quan lực lượng, Trung ương Đảng Lao động Việt Nam và Bộ Tổng Tư lệnh Quân đội Nhân dân Việt Nam đã nhận định phương hướng chiến lược có lợi lúc này là chiến trường rừng núi. Vì vậy, ngày 17 tháng 7 năm 1952, Trung ương Đảng quyết định thành lập khu Tây Bắc, gồm bốn tỉnh Lai Châu, Sơn La, Lào Cai, Yên Bái, rộng 44.300 km², dân số 44 vạn người. Đây là một vùng rừng núi trùng điệp, nhiều dãy núi cao hơn 1000 mét; giữ vị trí chiến lược quan trọng đối với Đông Dương. Tháng 9 năm 1952, Trung ương Đảng chủ trương: "Tránh chỗ mạnh, đánh chỗ yếu, tìm nơi sơ hở của địch mà đánh và hướng tiến công chiến dịch lên Tây Bắc."

Phương châm hoạt động là "đánh dài ngày, đánh liên tục, tiến từng bước chắc, đồng thời sẵn sàng nắm thời cơ thuận lợi để phát triển nhanh chóng. Về chiến thuật là vây điểm, diệt viện; phá điểm."

Lực lượng tham gia chiến dịch

Quân đội Nhân dân Việt Nam
Gồm các Đại đoàn 308, 312 và 316 (thiếu), Tiểu đoàn 910 (Trung đoàn 148), 6 đại đội sơn pháo 75mm, 3 đại đội súng cối 120mm, 1 trung đoàn công binh và 11 đại đội bộ đội địa phương, do Bộ Tổng tư lệnh tổ chức, chỉ huy. Tổng quân số của hai hướng lên tới 36.000 người.

Võ Nguyên Giáp làm Tư lệnh chiến dịch, Hoàng Văn Thái làm Tham mưu trưởng, Nguyễn Chí Thanh làm Chủ nhiệm chính trị, Trần Đăng Ninh làm Chủ nhiệm cung cấp hậu cần.

Công tác đảm bảo hậu cần, gạo ở hướng chính trong đợt 1 là 1.195 tấn cho bộ đội và 142 tấn cho dân công. Hướng phụ là 104 tấn cho bộ đội và 43 tấn cho dân công. Dân công đi theo bộ đội là 4.300 người; dân công vận chuyển khác là 27.750 người. Đợt 2 và 3 là 3.400 tấn (không kể số gạo dân công ăn trên dọc đường). Hai tỉnh Phú Thọ, Yên Bái huy động 450 chiếc thuyền, phà đưa 30.000 bộ đội, dân công cùng với binh khí kỹ thuật qua sông.

Tổng kết toàn Chiến dịch Tây Bắc, đã huy động 11.750 tấn gạo (tiêu thụ hết 9.890 tấn gạo, 164 tấn muối, 328 tấn thịt, 82 tấn thực phẩm khác), huy động 200.000 dân công (bằng bảy triệu ngày công). Lượng vật chất bảo đảm cho chiến dịch khoảng 9.000 tấn lương thực thực phẩm, 120 tấn vũ khí, đạn dược và dụng cụ thuốc men cần thiết để cứu chữa cho khoảng 5.000 thương binh.

Liên hiệp Pháp

Gồm 8 tiểu đoàn, trong đó có năm tiểu đoàn người Thái và ba tiểu đoàn cơ động người Phi, ngoài ra còn có 43 đại đội bộ binh Thái làm nhiệm vụ chiếm đóng, bố trí thành 144 cứ điểm thuộc bốn phân khu: Lai Châu, Sông Đà, Nghĩa Lộ, Sơn La và 3 tiểu khu độc lập Thuận Châu, Phù Yên, Tuần Giáo;

Trong quá trình chiến dịch, được tăng viện thêm 9 tiểu đoàn bộ binh và dù Âu-Phi, 3 tiểu đoàn ngụy Thái, 1 tiểu đoàn biệt kích hỗn hợp, 1 tiểu đoàn pháo binh gồm 11 khẩu đại bác.

Công sự ở Nghĩa Lộ - Gia Hội, Cửa Nhì, Phong Thổ đã được cải tiến, có hầm ngầm, lô cốt xi-măng cốt thép. Còn các vị trí khác đều xây dựng theo kiểu cũ. Phần lớn, các vị trí đều đóng trên điểm cao, tiếp tế bằng máy bay, hàng ngày lính phải xuống chân núi lấy nước, vì vậy dễ bị bao vây khống chế. Việc tiếp tế và tiếp viện cho toàn khu và phân khu chủ yếu dựa vào không quân với khả năng tối đa 48 tấn một ngày và một tiểu đoàn dù. Việc tiếp tế giữa phân khu và cứ điểm chủ yếu bằng sức người và ngựa thồ.

Diễn biến
Chiến dịch diễn ra 3 đợt:

Đợt 1 (từ 14 đến 23 tháng 10)
Sau thất bại của chiến dịch Lý Thường Kiệt hồi tháng 10 năm 1951, QĐNDVN vẫn không bỏ ý định chiếm Nghĩa Lộ bởi đây là nút chặn quan trọng trên đường tiếp tế vùng Tây Bắc. Thị trấn Nghĩa Lộ nằm giữa một thung lũng rộng lớn có đông đúc dân cư và có hai đại đội trấn giữ, chia ra làm đồn thượng trên ngọn đồi cao nhòm xuống thị trấn và đồn hạ-một đồn thấp nằm ngay trong thị trấn.

Ngày 4 tháng 10 năm 1952, sau khi nhận thấy những dấu hiệu hoạt động gia tăng của QĐNDVN trong vùng, bộ chỉ huy Pháp gửi một đơn vị quân Tabor đến Nghĩa Lộ để tăng cường.

Tối ngày 7 tháng 10 năm 1952, các đơn vị QĐNDVN vượt sông Hồng tiến vào Tây Bắc. Ngày 14, chiến dịch được mở màn hoàn toàn bất ngờ đối với Pháp. Lực lượng QĐNDVN tiến công phân khu Nghĩa Lộ, tiểu khu Phù Yên, tiêu diệt và bức rút hàng loạt cứ điểm (Ca Vịnh, Sài Lương, Pú Chạng, Nghĩa Lộ phố…), phá tan toàn bộ phòng tuyến vành ngoài của Pháp từ hữu ngạn Sông Thao đến tả ngạn Sông Đà, từ Vạn Yên đến Quỳnh Nhai.

Ngày 14 và 15 những đồn bót nhỏ về phía đông, ven sông Hồng phải rút về Nghĩa lộ vì áp lực gia tăng của QĐNDVN. Ngày 15 tháng 10, đồn Gia Hội ở cách 20 cây số về phía bắc Nghĩa Lộ báo tin là bị cô lập. Trong ngày, Thiếu tá Tirillon (Ti-ri-ông), chỉ huy phân khu Nghĩa Lộ đưa đại đội Tabor về phía Khâu Vác thăm dò lực lượng. Một đơn vị của Đại đoàn 312 đã tiêu diệt gọn đại đội này ở Nậm Mười.

Trước diễn biến quá nhanh, quân Pháp không kịp trở tay. Ngày 15 tháng 10, tướng Salan thảo gấp chỉ thị mật từ Sài Gòn gửi chuyển cho tướng De Linarès, Tư lệnh quân Pháp ở Bắc Bộ, trong đó chỉ rõ: "Nghĩa Lộ và Sơn La đang bị uy hiếp nặng nề… nhưng các yếu tố nắm được chưa cho phép chúng ta có chủ trương… Phải đợi cho Việt Minh lộ rõ ý định của họ"

Ngày 16 tháng 10, quân Pháp ở các vị trí Thượng Bằng La, Ba Khe và một loạt vị trí nhỏ xung quanh những cứ điểm bị diệt tự động bỏ đồn rút chạy. Tướng De Linarès cho thả một tiểu đoàn dù do thiếu tá Marcel Bigeard chỉ huy xuống đồn Tu Lệ, cách Gia Hội 10 cây số về phía tây tức là cách Nghĩa Lộ 30 cây số. Tu Lệ là một đồn nhỏ có một tiểu đội lính Thái trấn giữ nằm trên ngã ba đường, một đường xuống Nghĩa Lộ (đông nam), một đường về Sơn La (tây nam), một đường lên Than Uyên, Quỳnh Nhai (tây bắc).

Ngày 17, hai trung đoàn của Đại đoàn 308, lợi dụng sương mù, từ 9 giờ sáng, đã có mặt trên những quả đồi đối diện với Pú Chạng (Nghĩa Lộ đồi), có khoảng 300 quân Pháp đồn trú. Trung đoàn 88 chờ trời tối tiến vào vị trí Nghĩa Lộ Phố, ở cuối thị trấn do 400 lính chiếm giữ. Trung đoàn 36 đã bao vây đồn Cửa Nhì. 14 giờ 30 phút, súng cối 120mm của QĐNDVN bắn vào trận địa pháo 105mm ở Nghĩa Lộ Phố, tạo điều kiện cho các mũi xung kích của tiểu đoàn 102 tiếp cận cứ điểm Pú Chạng.

Máy bay Pháp đến bắn phá, yểm trợ. Ba tốp máy bay F8F Bearcat và một tốp B-26 Invader xuất hiện trên bầu trời, ném bom napalm và bom phá vào đội hình xuất phát xung phong, làm bị thương 34 cán bộ, chiến sĩ, trong đó có Trung đoàn phó Nguyễn Hùng Sinh. Phòng không Việt Nam bắn rơi hai máy bay. Xung kích QĐNDVN mở cửa đột phá, đại đội chủ công 267 lọt vào đồn, thọc sâu chia cắt quân Pháp. Sau ba giờ chiến đấu, QĐNDVN làm chủ cứ điểm Pú Chạng, bắt 177 lính, gồm cả Thiếu tá Tirillon chỉ huy phân khu. Trong lúc thu dọn chiến trường, máy bay Pháp lại ném bom xuống trận địa, Tiểu đoàn trưởng Vũ Phương hy sinh ngay dưới chân đồi.

Do chiếm lĩnh chậm, đến 3 giờ chiều ngày 17 tháng 10 năm 1952, trung đoàn 88 mới tiến công Nghĩa Lộ Phố. Tất cả hoả lực đại bác của đại đoàn 308 QĐNDVN đổ vào đồn Nghĩa Lộ, tiếp theo là bộ binh xung phong với súng không giật và mìn, băng-ga-lo phá hàng rào, phá tường đồn, sau cùng là các mũi xung kích tràn vào những lỗ hỏng đã phá được, rồi những trận giáp lá cà bằng dao găm, lưỡi lê cho đến lúc đại đội Pháp và Thái trấn giữ đồn thượng bị tiêu diệt hết. Đến nửa đêm, đồn hạ cũng bị tấn công theo chiến thuật đó. 9 giờ sáng ngày 18 tháng 10 QĐNDVN hoàn toàn chiếm được hai đồn bảo vệ Nghĩa Lộ, loại khỏi vòng chiến đấu 280 lính (diệt 45, bắt 235), thu 2 khẩu đại bác 105 ly, hàng nghìn viên đạn pháo.

Khi đó, Tổng chỉ huy Salan ở Sài Gòn vẫn chờ tướng De Linarès điện báo về, đêm 17 tháng 10 là "một đêm đầy lo âu, vì những tin tức hằng giờ bay vào Sài Gòn luôn mâu thuẫn nhau". Ngày 18 tháng 10, lo ngại của tướng Salan đã thành sự thật, khi tướng De Linarès bay từ Tây Bắc về Hà Nội báo cáo: "Thế là hết". Nhà báo Pháp Bernard Fall viết: "Từ trên máy bay, các phi công nhìn thấy rất rõ từng đoàn tù binh kéo đi, tay giơ quá đầu, lê bước giữa hai hàng lính Việt Minh".

Trên hướng thứ yếu, đêm 14 tháng 10, trung đoàn 98 tiến công tiêu diệt cứ điểm Nha Phù, và đêm 17 tháng 10, tiêu diệt sở chỉ huy tiểu khu Phù Yên ở Bản Mo. Quân Pháp ở Vạn Yên rút chạy sang hữu ngạn sông Đà.

Ở hướng phối hợp, phía nam Lai Châu, ngày 14 tháng 10, tiểu đoàn 910 trung đoàn 148 đánh đại đội 5 của tiểu đoàn Thái, chiếm Quỳnh Nhai. Ngày 23, tiểu đoàn 542 trung đoàn 165 diệt một đại đội của tiểu đoàn Tabor 17 ở Pắc Ná, số còn lại chạy sang bên kia sông Đà.

Tới ngày 23, Đại đoàn 312 có mặt trên sông Đà, chỉ sau 11 ngày đêm chiến đấu đã chiếm hữu ngạn sông Thao, tả ngạn sông Đà từ Vạn Yên đến Quỳnh Nhai, làm chủ đường 13 nối liền từ Yên Bái đến Nghĩa Lộ. Trước áp lực của Đại đoàn 312 ở hướng tây bắc, quân Pháp ở Gia Hội bỏ đồn rút về Tú Lệ, cùng với tiểu đoàn dù 6 chạy về phía sông Đà. Bộ chỉ huy chiến dịch điều trung đoàn 165 tiến công Tú Lệ và truy kích đến đèo Cao Phạ, diệt và bắt gần 400 lính.

Sau 10 ngày chiến đấu, QĐNDVN đã diệt 500 lính, bắt trên 1.000 lính, kiểm soát một vùng đất quan trọng từ hữu ngạn sông Hồng đến tả ngạn sông Đà, từ Vạn Yên đến Quỳnh Nhai, rộng 10.000 km². Ngày 23 tháng 10, Bộ chỉ huy chiến dịch quyết định kết thúc đợt 1 và di chuyển sở chỉ huy từ Khe Lóng về Gia Phù, gần Tạ Khoa, trên vùng đất vừa giải phóng.

Pháp tăng viện cho Tây Bắc 8 tiểu đoàn mới là hai tiểu đoàn dù (6e BPC, 1e BEP), hai tiểu đoàn lê dương (3/1 REI và 3/5 REI), hai tiểu đoàn Phi (31 RTM và 27 BMTS), hai tiểu đoàn Quốc gia Việt Nam (55e BVN và 58 BCL). Cộng với 8 tiểu đoàn còn lại, đưa quân số Pháp ở Tây Bắc lên 16 tiểu đoàn và 32 đại đội.

Cuộc hành binh Lorraine
Pháp dồn quân về xây dựng tập đoàn cứ điểm Nà Sản ở Lai Châu, đồng thời mở cuộc hành quân Lorraine (Opération Lorraine) đánh lên Phú Thọ (28 tháng 10) nhằm kéo chủ lực QĐNDVN về đối phó. Ngày 5 tháng 11, Pháp huy động 13 tiểu đoàn bộ binh của các binh đoàn cơ động số 1, 2, 3, 4, 5 và ba tiểu đoàn dù, hai hải đoàn xung kích, bốn tiểu đoàn pháo binh, hai tiểu đoàn cơ giới, bảy đại đội công binh. QĐNDVN đã bố trí ở Phú Thọ trung đoàn 176, một tiểu đoàn của trung đoàn 246 cùng với bộ đội địa phương có nhiệm vụ ngăn chặn. Bộ chỉ huy quyết định điều thêm trung đoàn 36 về Phú Thọ tăng viện. Mục tiêu và kế hoạch đợt 2 chiến dịch vẫn không thay đổi.

Trong những ngày tiếp sau, các trung đoàn 36, 74 cùng lực lượng Việt Minh tại địa phương tấn công mạnh vào các vị trí của quân Pháp. Trong vòng 10 ngày, từ 5 đến 15 tháng 11 năm 1952, chỉ riêng bên tả ngạn sông Hồng đã có 34 vị trí từ một trung đội đến một đại đội Pháp bị tiêu diệt, 16 vị trí rút chạy và 29 vị trí bị bao vây. Sáng 14 tháng 11 năm 1952, QĐNDVN đánh vào Phát Diệm, bắn chìm 3 tàu và tiêu diệt 3 đại đội đồn trú.

Ngày 17 tháng 11 năm 1952, một đoàn xe của GM4 (Binh đoàn cơ động số 4) về tới Chân Mộng trên đường số 2 lọt vào trận địa phục kích, bị trung đoàn 36 tiêu diệt trên 400 lính, bắt sống 84, phá huỷ 44 xe cơ giới (có 17 xe thiết giáp), thu 1 xe tăng (xem Trận Chân Mộng-Trạm Thản ngày 17 tháng 11 năm 1952).

Trong gần một tháng, QĐNDVN ở Phú Thọ đã loại khỏi vòng chiến đấu 1.884 lính, trong đó bắt 173, có 100 lính Âu - Phi, phá huỷ 60 xe cơ giới, thu nhiều vũ khí. Quân Pháp tổn thất lớn và phải rút khỏi Việt Trì, kết thúc cuộc hành quân Lorraine khi chưa đạt được mục đích.

Đợt 2 (từ 17 đến 22 tháng 11)
Các đơn vị QĐNDVN vượt Sông Đà, tiến công hệ thống phòng ngự của Pháp trên cao nguyên Mộc Châu (xem Trận Mộc Châu, ngày 19 tháng 11 năm 1952), kết hợp vu hồi chiến dịch từ Quỳnh Nhai, chiếm Thuận Châu, Tuần Giáo, Điện Biên Phủ, buộc quân Pháp ở thị xã Sơn La rút chạy về Nà Sản.

Ngày 17 tháng 11, QĐNDVN vượt sông Đà, tiêu diệt vị trí Bản Hoa. Đêm tiếp theo tiêu diệt vị trí Ba Lay. Với hai trận đánh, Đại đoàn 312 tiêu diệt gọn tiểu đoàn 3 Ma-rốc và một đại đội quân Quốc gia Việt Nam. Ngày 18 tháng 12 tiêu diệt vị trí Hát Tiêu, Mường Lụm. Quân Pháp bỏ Tạ Khoa chạy về Còi Nòi. Đại đoàn 308 truy kích, quét sạch phòng tuyến quân Pháp trên bờ sông Đà. Ngày 19, đánh vào Mộc Châu, chiếm các lô cốt trận địa pháo. Quân Pháp ở Chiềng Pan, sông Con, Tạ Khoa vội vã rút chạy. Đường số 6 được khai thông, cánh cửa vào Tây Bắc với QĐNDVN được mở rộng.

Ngày 18 tháng 11, quân Pháp rút khỏi Sơn La, trung đoàn 165 tiếp quản Sơn La, truy quét bắt gần 500 lính và trên 100 nhân viên của chính quyền Quốc gia Việt Nam.

Trên hướng phối hợp, Ban chỉ huy mặt trận Y13 điều tiểu đoàn 910 và 542 bất ngờ tập kích Điện Biên Phủ. Quân Pháp tại đây bị bất ngờ, nhanh chóng tan rã. Lực lượng QĐNDVN tổ chức truy kích, bắt 726 lính, hầu hết thuộc tiểu đoàn Lào (58 BCL), thu 600 súng các loại.

Tại Tu Lệ, thiếu tá Bigeard được tin Nghĩa Lộ mất, nhận lệnh của Raoul Salan phải cùng với  số tất cả các đồn xung quanh tức khắc rút lui về phía Nà Sản, là một đồn ở trên đường tỉnh lộ số 41 từ Hoà Bình lên Lai Châu và cách Sơn La 10 km về phía đông nam. Nà Sản có một sân bay lớn, máy bay Dakota có thể đáp xuống được. Ngày 21 tháng 10 năm 1952, sau một đêm cầm cự chống cuộc tấn công của QĐNDVN, Bigeard cùng các lính các đồn xung quanh tụ tập tại Tu Lệ, triệt thoái khỏi đồn. Một giờ trưa bắt đầu cuộc hành trình trực chỉ hướng tây.

3 giờ sáng ngày 22 tháng 10, tiểu đoàn quân Bigeard tới đồn Mường Chèn là một đồn nhỏ ở giữa một lòng chảo cách Tu Lệ 25 km, có một trung đội phụ lực người Thái dưới quyền thượng sĩ Peyrol trấn giữ. QĐNDVN suốt ngày đuổi theo đánh bọc hậu làm thiệt hại nhiều, nay vẫn bám sát và ẩn nấp trên những ngọn núi xung quanh. Lính của Bigeard đã kiệt sức, hết cả lương thực và đạn dược, phải dừng chân ở Mường Chèn để nghỉ, lấy lại sức và chờ máy bay thả dù tiếp tế xuống. Nửa đêm hôm đó, nhờ đóng quân ở ngoài đồn và nhờ lúc QĐNDVN đánh đồn Mường Chèn, Bigeard vội chuyển quân đi thoát.

Ngày 22 tháng 10, hồi 9 giờ sáng, quân Bigeard tới được đồn Bản Y Tông, cách Mường Chèn 25 km. Tại đây Bigeard gặp được đoàn quân từ Nà Sản cùng tiểu đoàn 56 Quốc gia Việt Nam đến tiếp đón nên Bigeard an toàn rút về đến đồn Tà Bú rồi từ đó được xe cam-nhông đưa về Sơn La, Nà Sản, rồi đáp máy bay về Hà Nội.

Đợt 3 (từ 30 tháng 11 đến 10 tháng 12)

Trận Nà Sản
Sau khi thất bại ở Nghĩa Lộ, Salan quyết định tăng cường Nà Sản để chống trả với Việt Minh trong vùng tây bắc và cũng để bảo vệ lãnh thổ người Thái từ lâu đã có những liên lạc trung thành với Pháp mà Pháp không muốn rời bỏ.

Nà Sản là tên một làng Thái ở giữa một thung lũng dài 5 km, rộng 2 km, xung quanh có núi đồi cao bao bọc, cách Hà Nội 190 cây số theo  đường chim bay và cách khoảng 40 phút bằng máy bay. Dân cư thưa thớt, toàn người Thái sống về nghề làm rẫy. Giữa lòng chảo có một phi đạo dài một 1 km dùng cho máy bay hai động cơ Dakota lên xuống được. Nà Sản cũng nằm trên tỉnh lộ số 41 nối liền Lai Châu, Điện Biên qua Sơn La, Mộc Châu xuống Thanh Hóa hoặc sang Hoà Bình về Hà Nội, vì vậy vị trí Nà Sản quan trọng trong việc tiếp tế bằng đường bộ cho khu vực Thái và trấn giữ vùng Thượng Lào.

Đầu tháng 11 năm 1952, một cầu không vận ngày đêm hoạt động, chuyên chở các đồ tiếp tế: đạn dược, lương thực, xe ủi đất, hàng ngàn tấn dây kẽm gai và lừa ngựa từ Hà Nội lên Nà Sản (lừa ngựa để chuyên chở nước uống và tiếp tế lương thực đạn dược cho các đồn điểm tựa đóng trên núi). Hai đại đội công binh và hàng ngàn phu phen phục dịch gấp rút xây đắp các đường hầm giao thông và trú ẩn, xây cất 30 điểm tựa xung quanh lòng chảo, trên những ngọn đồi núi, để bảo vệ phi trường Nà Sản. Đại tá Jean Gilles chỉ huy 8 tiểu đoàn và 4 khẩu trọng pháo 105 ly, có nhiệm vụ bảo vệ Nà Sản.

QĐNDVN tiếp tục tiến công quân Pháp ở Nà Sản. Bộ chỉ huy chiến dịch quyết định triển khai đợt 3, Nà Sản là mục tiêu, nhưng quân Pháp thả dù thêm cho Nà Sản 2 tiểu đoàn. Cứ điểm này trở thành một cứ điểm kiên cố nằm trong cấu trúc chặt chẽ của một tập đoàn cứ điểm.

Đêm 30 tháng 11 rạng ngày 1 tháng 12, QĐNDVN ồ ạt tấn công vào các điểm tựa phía đông bắc. Trung đoàn 102 cùng trung đoàn 88 của Đại đoàn 308 tiến công Pú Hồng (điểm cao 753). Sau 1 giờ 45 phút chiến đấu, QĐNDVN chiếm được điểm tựa số 24 do trung úy Pipart phụ trách với một đại đội lính Thái và lính Maroc, diệt bốn trung đội của GM1 đóng tại đây, bắt sống viên quan ba chỉ huy. Cùng đêm, tiểu đoàn 115 của trung đoàn 165 Đại đoàn 312 tiến công vị trí Bản Hời. Sau hơn một giờ chiến đấu, QĐNDVN diệt một đại đội địch. Tới gần sáng, nhờ trọng pháo và không quân yểm trợ, Gilles phản công với những đơn vị dự trữ, QĐNDVN rút lui, Gilles lấy lại được đồn. Không lâu sau trận này, ngày 23 tháng 12 năm 1952, Gilles được phong Chuẩn tướng (général de brigade)

Đêm hôm sau, 11 tiểu đoàn QĐNDVN ồ ạt tấn công vào hai đồn chính bảo vệ Nà Sản. Từ 9 giờ đêm đến 7 giờ sáng, nhờ thời tiết tốt nên máy bay Pháp thả pháo sáng khắp trận địa, liên tiếp ném bom và bắn pháo liên thanh xuống vị trí QĐNDVN, đồng thời các giàn đại bác nhả đạn xung quanh đồn, ở trong đồn thì lính cố sức cầm cự, QĐNDVN thiệt hại nhiều mà không chiếm được đồn. Trung đoàn 209 đánh Bản Vây cũng không kết quả. Trời sáng, Pháp dùng máy bay oanh tạc và bắn trên 5.000 quả đạn pháo để cứu nguy cho các cứ điểm. Đến sáng, QĐNDVN rút lui.

Ngày 2 tháng 12, không quân Pháp thả dù tăng cường thêm cho Nà Sản hai tiểu đoàn, quyết giữ tập đoàn cứ điểm này. Những ngày sau, QĐNDVN biết là vấp phải sức kháng cự mạnh mẽ, nếu tiếp tục tấn công thì bất lợi. Trước những khó khăn mới nảy sinh, Bộ chỉ huy chiến dịch quyết định kết thúc chiến dịch Tây Bắc, QĐNDVN rút lui khỏi Nà Sản không trở lại nữa.

Các hướng khác
Trong khi Raoul Salan tăng cường phòng thủ Nà Sản đề phòng QĐNDVN kéo quân tới tấn công địa điểm đó, thì đêm hôm 17 tháng 11, Mộc Châu bị thất thủ.

Mộc Châu là một thị trấn ở cách Nà Sản 80 km về phía Nam, nằm trên đường tỉnh số 41 từ Hoà Bình lên Sơn La, Lai Châu, trấn giữ con đường qua Xiêng Khoảng xâm nhập xứ Lào. Mộc Châu có một tiểu đoàn Maroc với quân phụ lực người Thái. Đêm 17 rạng ngày 18 tháng 11, đồn Mộc Châu bị chiếm sau nhiều đợt tấn công của QĐNDVN, quân Pháp bỏ đồn rút qua rừng về phía Sầm Nưa.

Ngày 30 tháng 11, đồn Điện Biên Phủ cũng bị thất thủ. Điện Biên Phủ là một thị trấn thuộc Quân khu 4 mà Bộ chỉ huy đóng ở Lai Châu, nằm gần biên giới Lào cách Lai Châu độ 90 km đường chim bay về phía tây nam và cách Sơn La cũng chừng ấy về phía tây, cách Hà Nội khoảng 300 km. Điện Biên Phủ nằm giữa một thung lũng lòng chảo dài 15 km, rộng 6 km, có một phi đạo máy bay Dakota có thể lên xuống được. Điện Biên Phủ có chừng 300 lính Thái đặt dưới quyền một viên tri châu người Mường Đèo Văn Ban, và một tiểu đoàn lính Senegal dưới quyền thiếu tá Durand. Tiểu đoàn Senegal này vừa bị tiêu diệt trong một cuộc chạm súng với QĐNDVN gần Lai Châu.

Ngày 25 tháng 11, tiểu đoàn Lào do thiếu tá Sicard chỉ huy được gửi đến tăng cường. Ngày 29, QĐNDVN tấn công, tiểu đoàn Lào và lính Thái bỏ chạy về phía Mường Khoa (Lào), Điện Biên Phủ bị QĐNDVN chiếm trọn.

Đứng trước hai thất bại, Mộc Châu và Điện Biên Phủ, bộ chỉ huy Pháp lo ngại QĐNDVN tấn công vào Lào, một mặt mở những cuộc hành quân phát xuất từ Nà Sản để đánh phá QĐNDVN trong việc tiếp tế và tập kích hậu quân của QĐNDVN, một mặt tăng cường Sầm Nưa là một thị trấn Lào gần Mộc Châu và Điện Biên Phủ nhất. Mặt khác vì nhu cầu nhân sự, bộ chỉ huy Pháp giao nhiều trách nhiệm cho Quân đội Quốc gia Việt Nam trong vùng đồng bằng, mở các cuộc hành quân vào căn cứ Việt Minh trong vùng Quy Nhơn để bớt áp lực cho Pleiku và tổ chức các đoàn biệt kích người Mông để phá rối QĐNDVN trong vùng Thượng Lào.

Kết quả
Bernard Fall đã viết về tình hình chiến dịch như sau: "Các sư đoàn Việt Minh ngay trước mắt người Pháp đang làm chủ trên không, đã vượt quá 180 dặm trong 6 tuần liền mà chẳng phải dùng đến một con đường bay một xe cơ giới nào... Đến ngày 10 tháng 12, người Pháp mới rút lui tương đối an toàn về sau Phòng tuyến Tassigny ở phía bắc Hà Nội nhưng cũng phải thiệt hại khá nặng về cả người và trang bị".

Ngày 10 tháng 12 năm 1952, Hội nghị sơ kết chiến dịch phía Việt Nam Dân chủ Cộng hòa nhận định: "Chiến dịch Thu Đông 1952 đã thành công vượt mức dự kiến." Hướng Tây Bắc, QĐNDVN đã tiêu diệt và bắt 6.029 quân Pháp và chư hầu; ngoài ra còn thu được thắng lợi quan trọng ở Phú Thọ, tiêu diệt 1.711, bắt 173. Toàn chiến dịch, QĐNDVN đã xóa bỏ và chiếm 85 vị trí, thu 3.785 súng các loại, 90 máy vô tuyến điện, 1459 dù, mở rộng kiểm soát thêm 28.000 km² với 250.000 dân trong đó có thị xã Sơn La và toàn tỉnh Sơn La (trừ Nà Sản). Ở đồng bằng Liên khu 3, tiêu diệt 12 vị trí cỡ đại đội, diệt 4.031 quân Pháp và chư hầu, bắt 1.746 lính và mở rộng nhiều khu căn cứ ở tả ngạn và hữu ngạn sông Hồng, nối liền vùng kiểm soát Tây Bắc với căn cứ địa Việt Bắc và Thượng Lào, giữ vững thế chủ động tiến công, làm thất bại âm mưu mở rộng chiếm đóng của Pháp.

Tuy còn những hạn chế, nhưng chiến dịch này vẫn giành được thắng lợi lớn. Vì vậy, ngày 29 tháng 1 năm 1953, trong hội nghị tổng kết Chiến dịch Tây Bắc, Chủ tịch Hồ Chí Minh khen ngợi: "Trung ương Đảng, Chính phủ và Bác bằng lòng các chú, lần này chưa phải hoàn toàn, nhưng hơn mọi lần trước"

Về ý nghĩa Chiến dịch Tây Bắc, ngày 10 tháng 12 năm 1952, thay mặt Đảng ủy và Bộ chỉ huy chiến dịch, Đại tướng Võ Nguyên Giáp, Tổng Tư lệnh kiêm Chỉ huy trưởng chiến dịch đánh giá: "Thu đông 1952 là thu đông chiến thắng Tây Bắc. Nếu nhìn rộng ra toàn chiến trường Bắc Bộ thì đó là thắng lợi lớn của ta trên con đường tiếp tục giành thế chủ động... Thắng lợi đó đã rèn luyện nhiều cho bộ đội ta về kỹ thuật, củng cố và mở rộng căn cứ địa Việt Bắc, củng cố và mở rộng khối đoàn kết toàn dân, tăng cường lực lượng kháng chiến của nhân dân, nâng cao lòng tin tưởng của toàn Đảng, toàn quân, toàn dân đối với Đảng và Hồ Chủ tịch…"

Chú thích

Tham khảo

Tây Bắc Bộ
T


title: Ngũ Hoa, Mai Châu

text:
Ngũ Hoa (chữ Hán giản thể: 五华县, âm Hán Việt: Ngũ Hoa huyện) là một huyện thuộc địa cấp thị Mai Châu, tỉnh Quảng Đông, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Ngũ Hoa nằm ở phía đông bắc của Quảng Đông. Huyện này có diện tích 3226 km2, dân số năm 2002 là 1,19 triệu người. Huyện lỵ đóng ở trấn Thủy Trại. Đến thời điểm tháng 16/5/2005, huyện này được chia thành các đơn vị hành chính gồm 16 trấn: Thủy Trại, Hà Đông, Quách Điền, Song Hoa, Miên Dương, An Lưu, Mai Lâm, Long Thôn, Hoành Pha, Hoa Dương, Châu Giang, Trường Bố, Đàm Hạ, Ký Lĩnh, Chuyển Thủy, Hoa Thành.

Tham khảo

Mai Châu, Quảng Đông
Đơn vị cấp huyện Quảng Đông


title: Hải An

text:
Hải An là một quận nội thành nằm ở phía đông thành phố Hải Phòng, Việt Nam.

Địa lý
Quận Hải An nằm ở phía đông của thành phố Hải Phòng, có vị trí địa lý:
 Phía đông giáp thị xã Quảng Yên, tỉnh Quảng Ninh (với ranh giới là sông Bạch Đằng) và ngăn cách với huyện Cát Hải qua cửa biển Nam Triệu
 Phía tây giáp quận Ngô Quyền
 Phía nam giáp quận Dương Kinh và vịnh Bắc Bộ
 Phía bắc giáp huyện Thủy Nguyên.

Quận có diện tích 103,7 km², dân số năm 2019 là 132.943 người, mật độ dân số đạt 1.282 người/km².

Hành chính
Quận Hải An được chia thành 8 phường: Cát Bi, Đằng Lâm, Đằng Hải, Đông Hải 1, Đông Hải 2, Nam Hải, Thành Tô, Tràng Cát.

Lịch sử
Ngày 16 tháng 12 năm 1901, thống sứ Bắc Kỳ ra nghị định tách một số xã thuộc huyện An Dương ra khỏi tỉnh Phù Liễn (sau đổi thành tỉnh Kiến An) để thành lập ngoại thành Hải Phòng. Tuy nhiên đến ngày 29 tháng 2 năm 1924, chính quyền thực dân Pháp bãi bỏ ngoại thành Hải Phòng, trả lại các xã trên cho tỉnh Kiến An để thành lập một huyện mới có tên là huyện Hải An.

Ngày 7 tháng 4 năm 1966, Chính phủ ban hành Quyết định 67-CP hợp nhất huyện Hải An với huyện An Dương thành huyện An Hải.

Ngày 20 tháng 12 năm 2002, Chính phủ ban hành Nghị định 106/2002/NĐ-CP. Theo đó:
Thành lập quận Hải An trên cơ sở tách 5 xã: Đằng Lâm, Đằng Hải, Đông Hải, Nam Hải, Tràng Cát thuộc huyện An Hải và phường Cát Bi thuộc quận Ngô Quyền
Chuyển 5 xã: Đằng Lâm, Đằng Hải, Đông Hải, Nam Hải, Tràng Cát thành 5 phường có tên tương ứng.

Sau khi thành lập, quận Hải An có 8.838,97 ha diện tích tự nhiên và 69.862 người với 6 đơn vị hành chính trực thuộc, gồm 6 phường: Cát Bi, Đằng Lâm, Đằng Hải, Đông Hải, Nam Hải, Tràng Cát.

Ngày 5 tháng 4 năm 2007, Chính phủ ban hành Nghị định số 54/2007/NĐ-CP. Theo đó:
 Chia phường Đông Hải thành 2 phường: Đông Hải 1 và Đông Hải 2
 Chia phường Đằng Lâm thành 2 phường: Đằng Lâm và Thành Tô; tách 45,80 ha diện tích tự nhiên với 8.240 người của phường Cát Bi để sát nhập về phường Thành Tô mới thành lập.

Từ đó, Quận Hải An có 8 phường trực thuộc như hiện nay.

Giao thông

Ngoài ra, Hải An có các đầu mối giao thông quan trọng của thành phố Hải Phòng, bao gồm các tuyến đường bộ, đường thủy, đường sắt và đường hàng không. Địa bàn quận được bao quanh bởi hệ thống sông Lạch Tray, sông Cấm có cửa Nam Triều đổ ra Vịnh Bắc Bộ.

Đây là điểm cuối của tuyến đường cao tốc Hà Nội – Hải Phòng. Trục đường giao thông liên tỉnh quan trọng khác chạy qua địa bàn quận là Quốc lộ 5 nối liền Hà Nội với Hải Phòng. Các tuyến đường trung tâm thành phố chạy đến quận như đường Trần Hưng Đạo, Lê Hồng Phong, đường ra đảo Đình Vũ, Cát Bà. Có Cảng Chùa Vẽ, Cảng Cửa Cấm, Cảng Quân sự và một số cảng chuyên dùng khác, Có tuyến đường sắt từ Ga Lạc Viên đến Cảng Chùa Vẽ. Có cảng hàng không quốc tế Cát Bi với năng lực vận chuyển 2 triệu lượt hành khách và gần 12000 tấn hàng mỗi năm. Đây cũng là một trong những điểm lợi thế của quận cần được chú ý khai thác phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của quận.

Đường phố

7 tháng 3
An Khê
An Kim Hải
An Trung
Bắc Trung Hành
Bạch Thái Bưởi
Bảo Phúc
Bến Láng
Bình Kiều
Bùi Thị Từ Nhiên
Bùi Viện
Cát Bi
Cát Khê
Cát Linh
Cát Vũ
Chợ Lũng
Chùa Vẽ
Cống Đen
Đà Nẵng
Đằng Hải
Đặng Kinh
Đình Vũ
Đoàn Chuẩn
Đoạn Xá
Đông An
Đông Hải
Đông Mỹ
Đông Phong
Đông Trung Hành
Hạ Đoạn
Hạ Lũng
Hàng Tổng
Hào Khê
Hoàng Thế Thiện
Kiều Hạ
Kiều Sơn
Lê Đức Thịnh
Lê Hồng Phong
Lê Thánh Tông
Lũng Bắc
Lũng Đông
Lương Khê
Lý Hồng Nhật
Mạc Đình Phúc
Mạc Thái Tổ
Mai Trung Thứ
Nam Hải
Nam Hải Đông
Nam Hòa
Nam Hùng
Nam Hưng
Nam Phong
Nam Thành
Nam Trung Hành
Ngô Gia Tự
Ngô Hùng
Nguyễn Bỉnh Khiêm
Nguyễn Đồn
Nguyễn Khoa Dục
Nguyễn Lân
Nguyễn Thị Thuận
Nguyễn Thiếp
Nguyễn Văn Hới
Nhà Mạc
Nhà Thờ Xâm Bồ
Phú Lương
Phủ Thượng Đoạn
Phú Xá
Phương Lưu
Tân Vũ
Tây Khê
Tây Trung Hành
Thành Tô
Thống Nhất
Thư Trung
Tiền Phong
Tô Vũ
Trần Đông
Trần Hoàn
Trần Văn Giang
Trần Văn Lan
Tràng Cát
Trung Hành
Trung Lực
Từ Lương Xâm
Văn Cao
Vĩnh Lưu
Vườn Hồng

Chú thích


title: Mất 2012

text:
Dưới đây là danh sách những nhân vật đáng chú ý mất trong năm 2012.

Các mục được liệt kê theo ngày. Một mục điển hình sẽ liệt kê các thông tin theo cấu trúc sau:
 Tên, tuổi, nghề nghiệp và quốc tịch, nguyên nhân cái chết, chú thích (và ngôn ngữ dùng trong chú thích, nếu khác tiếng Việt và tiếng Anh).

Tháng 1

31
Stefano Angeleri, 85, cầu thủ bóng đá Ý.  (tiếng Ý)

30
Don Blenkarn, 81, chính trị gia Canada.

29
Oscar Luigi Scalfaro, 93, cựu Tổng thống Ý.

28
Diana Bliss, 57, cố vấn quan hệ công chúng Australia, vợ của Alan Bond.

27
Jeannette Hamby, 78, chính trị gia Mỹ, biến chứng từ đột quỵ và ung thư.
Dzhamaleim Mutaliyev, 35, thủ lĩnh quân nổi dậy Nga, bị bắn.
Pavel Vancea, 47, vận động viên karate Romania, World Champion (1993), tự sát bằng cách treo cổ.
Kevin White, 82, chính trị gia Mỹ.

26
Ian Abercrombie, 77, diễn viên Anh (Seinfeld, Wizards of Waverly Place, Birds of Prey).
Dimitra Arliss, 79, diễn viên Mỹ (The Sting, General Hospital, Xanadu), biến chứng từ đột quỵ.
Iggy Arroyo, 60, chính trị gia Philippines, tim ngừng đập.
M. O. H. Farook, 74, chính trị gia Ấn Độ.

25
Paavo Berglund, 82, nhạc trưởng Phần Lan.  (tiếng Phần Lan)
Veronica Carstens, 88, đệ nhất phu nhân (1979–1984) Đức.  (tiếng Đức)
Carlos Escarrá, 57, chính trị gia Venezuela, nhồi máu cơ tim.
Emil Hossu, 70, diễn viên Romania, tim ngừng đập.  (tiếng Romania)
Mabel Manzotti, 73, diễn viên Argentina (Besos en la Frente, Vidas robadas), biến chứng từ đột quỵ.   (tiếng Tây Ban Nha)
Kosta Tsonev, 82, diễn viên Bulgary.
Alexandr Zhitinsky, 71, nhà văn Nga.  (tiếng Nga)

24
Sukumar Azhikode, 85, nhà văn, nhà phê bình, nhà diễn thuyết Ấn Độ, ung thư.
James Farentino, 73, diễn viên Mỹ, suy tim.
Stan Mitchell, 67, cầu thủ bóng bầu dục Mỹ (Miami Dolphins), sau khi bệnh kéo dài.
W. Allen Pepper, Jr., 70, thẩm phán liên bang Mỹ, nhồi máu cơ tim.

23
 Amal Bose, 75, diễn viên Bangladesh
 Yardena Cohen, 101, vũ công, biên đạo múa Israel.   (tiếng Hebrew)
 Sadahiro Kojima, 60, người đào tạo ngựa đua Nhật.  (tiếng Nhật)
 Charla Krupp, 58, tác giả Mỹ, ung thư vú.

22
Jim Irwin, 77, người bình luận thể thao Mỹ (WTMJ), lồng tiếng trong Green Bay Packers, biến chứng từ ung thư thận.
 Andy Musser, 74, người bình luận thể thao Mỹ (Philadelphia Phillies, Philadelphia 76ers).
 Joe Paterno, 85, cầu thủ bóng bầu dục Mỹ (Penn State University), ung thư phổi.
 Pierre Sudreau, 92, chính trị gia Pháp, gợi cảm hứng cho nhân vật trong Hoàng tử Bé.  (tiếng Pháp)
 Dick Tufeld, 85, người lồng tiếng Mỹ, lồng tiếng cho Robot B-9 trong Lost in Space.

21
* Saud Nasser Al-Saud Al-Sabah, 68, chính trị gia Kuwait.
 Toyomi Arai, 76, nhà thơ Nhật, suy hô hấp.  (tiếng Nhật)
 Vincenzo Consolo, 79, nhà văn Ý.
Ernie Gregory, 90, cầu thủ bóng đá Anh.
 Gerre Hancock, 77, nhạc công organ Mỹ.
 Irena Jarocka, 65, ca sĩ Ba Lan.   (tiếng Ba Lan)
 Salma Mumtaz, 85, diễn viên Pakistan, tiểu đường.
Slavko Ziherl, 66, chính trị gia, bác sĩ tâm thần Slovenia.  (tiếng Slovenia)

20
 Larry Butler, 69, nhà sản xuất âm nhạc Mỹ.
 Etta James, 73, ca sĩ Mỹ ("At Last"), bệnh bạch cầu.
 Nikhat Kazmi, 53, nhà phê bình phim người Ấn Độ.
 Ioannis Kefalogiannis, 79, chính trị gia Hy Lạp.  (Greek)
 Robert Fortune Sanchez, 77, giám mục Mỹ.
 Ioan Ursuț, 53, tội phạm Romania và nhiều lần trốn thoát, tự sát bằng cách treo cổ.  (tiếng Thụy Điển)

19
 Rudi van Dantzig, 78, biên đạo múa Hà Lan.  (tiếng Hà Lan)
 Anthony Gonsalves, 84, nhà soạn nhạc cho phim người Ấn Độ, viêm phổi.

18
 Mel Goldstein, 66, nhà khí tượng học truyền hình Mỹ, multiple myeloma (đa u tủy).
 Yevgeny Zharikov, 70, diễn viên Nga (Ivan's Childhood), ung thư.  (tiếng Nga)

17
 Aengus Fanning, 69, nhà báo Ireland, biên tập viên Sunday Independent, ung thư.
 Harold Ghosh, 75, cầu thủ cricket Ấn Độ.
Johnny Otis, 90, ca sĩ-nhạc sĩ R&B Mỹ.
 Piet Römer, 83, diễn viên Hà Lan (Baantjer).  (tiếng Hà Lan)

16
Michael Mussa, 67, nhà kinh tế học Mỹ, nhồi máu cơ tim.
David Phiri, 74, doanh nhân Zambia.

15
Manuel Fraga Iribarne, 89, chính trị gia Tây Ban Nha.
Yevgeny Ginzburg, 66, đạo diễn truyền hình Nga, đột quỵ.  (tiếng Nga)
Homai Vyarawalla, 98, nhà báo ảnh Ấn Độ.

14
 Mircea Ciumara, 68, chính trị gia, Bộ trưởng Tài chính Romania, ung thư.  (tiếng Romania)
Lasse Kolstad, 90, diễn viên Na Uy.  (tiếng Na Uy)
Txillardegi, 82, nhà văn, chính trị gia Basque.   (tiếng Tây Ban Nha)

13
Anton Blom, 87, nhà báo Na Uy.  (tiếng Na Uy)
Lefter Küçükandonyadis, 86, cầu thủ bóng đá Thổ Nhĩ Kỳ, viêm phổi.  (tiếng Thổ Nhĩ Kỳ)
Miljan Miljanić, 81, cầu thủ bóng đá Serbia.
Abdollah Mojtabavi, 87, đô vật Iran.  (tiếng Ba Tư)
Richard Threlkeld, 74, phóng viên Mỹ (CBS News), tai nạn giao thông.
William Robert Wright, 76, chính trị gia, người viết tiểu sử Mỹ, bệnh Alzheimer.
Andrzej Krzysztof Wróblewski, 76, nhà báo Ba Lan.   (tiếng Ba Lan)

12
Bill Janklow, 72, chính trị gia Mỹ, ung thư não.
Hannes Råstam, 56, nhà báo Thụy Điển.  (tiếng Thụy Điển)
Jim Stanley, 76, cầu thủ bóng bầu dục Mỹ (Oklahoma State Cowboys), ung thư.
MS-1, 55, đô vật chuyên nghiệp Mexico, tai nạn ô tô.  (tiếng Tây Ban Nha)

11
 Frank Cook, 76, chính trị gia Anh, ung thư phổi.
 Gilles Jacquier, 43, nhà báo Pháp, bị tấn công bằng lựu đạn.
 John Madin, 87, kiến trúc sư Anh.
 Mostafa Ahmadi-Roshan, 32, nhà khoa học hạt nhân Iran, nổ ô tô.

10
Jean Pigott, 87, chính trị gia, doanh nhân Canada.
 Cliff Portwood, 74, cầu thủ bóng đá, ca sĩ Anh. .
Mary Raftery, 54, nhà báo Ireland (States of Fear).

9
Bridie Gallagher, 87, ca sĩ Ireland.
Malam Bacai Sanhá, 64, chính trị gia Guinea-Bissau.
Pyotr Vasilevsky, 55, cầu thủ bóng đá Belarus.  (tiếng Nga)
Aldo Zenhäusern, 60, vận động viên khúc côn cầu trên băng Thụy Sĩ.

8
Dave Alexander, 73, ca sĩ nhạc blue, nhạc công piano Mỹ.
Dmitry Machinsky, 74, nhà khảo cổ học Nga.  (Russian)
Alexis Weissenberg, 82, nhạc công piano Pháp.  (tiếng Thây Ban Nha)

7
Nitani Hideaki, 81, diễn viên Nhật, viêm phổi.  (tiếng Nhật)

6
Tom Ardolino, 56, người chơi trống Mỹ American (NRBQ).
Bob Holness, 83, người dẫn chương trình Anh sinh tại Nam Phi.
Danilo Slivnik, 61, nhà báo, tác gia Slovenia, tự sát.

5
Richard Alf, 59, doanh nhân Mỹ, ung thư tụy.
Samson H. Chowdhury, 86, doanh nhân Bangladesh.
Alexander Sizonenko, 52, cầu thủ bóng rổ Nga, người cao nhất thế giới ghi nhận năm 1991.  (tiếng Nga)

4
Kerry McGregor, 37, ca sĩ Anh, ung thư bàng quang.
Juan Carlos Mendizábal, 60, nhà báo Argentina, ung thư gan.
Carmen Naranjo, 83, tiểu thuyết gia, nhà thơ Costa Rica, ung thư.  (tiếng Tây Ban Nha)
Hisako Ōishi, 75, chính trị gia Nhật.

3
Willi Entenmann, 68, cầu thủ bóng đá Đức, nhồi máu cơ tim.  (tiếng Đức)
Enrique de Melchor, 61, nhạc công guitar flamenco Tây Ban Nha, ung thư.
Stepan Oshchepkov, 77, vận động viên chèo xuồng Nga.  (tiếng Nga)
Josef Škvorecký, 87, nhà văn Séc, ung thư.

2
 Ian Bargh, 76, nhạc công piano Canada sinh tại Anh, ung thư phổi.
 Ivan Călin, 76, chính trị gia Moldova.  (tiếng Nga)
 William P. Carey, 81, doanh nhân Mỹ.
 Yoshihiro Hayashi, 89, golf thủ Nhật.  (tiếng Nhật)

1
Anders Frandsen, 51, ca sĩ Đan Mạch  (tiếng Đan Mạch)
Kiro Gligorov, 94, chính trị gia Macedonia.
Carlos Soria, 62, chính trị gia Argentina, bị bắn.
Yafa Yarkoni, 86, ca sĩ Israel.

Tháng 7

22
 George Armitage Miller, 92, nhà tâm lý học Hoa Kỳ người tiên phong trong Tâm lý học nhận thức, qua đời tại nhà riêng ở Plainsboro, New Jersey do biến chứng viêm phổi và mất trí nhớ.

Tham khảo

da:Nyligt afdøde
en:Lists of deaths by year#2012
sa:२०१३


title: Kudchi

text:
Kudchi là một thị xã panchayat của huyện Belgaum thuộc bang Karnataka, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Kudchi có dân số 19.852 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Kudchi có tỷ lệ 53% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 60%, và tỷ lệ cho phái nữ là 46%. Tại Kudchi, 16% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thị trấn thuộc huyện Belgaum


title: Plancoët

text:
Plancoët (, Gallo: Plancoét) là một commune in the Côtes-d'Armor department in Bretagne in northwestern Pháp.

Dân số
Người dân ở Plancoët được gọi là Plancoëtins.

Xem thêm
Xã của tỉnh Côtes-d’Armor

Tham khảo

Liên kết ngoài
Official website
French Ministry of Culture list for Plancoët

Plancoet


title: Casaleggio Boiro

text:
Casaleggio Boiro là một đô thị ở tỉnh Alessandria trong vùng Piedmont của Italia, có vị trí cách khoảng 90 km về phía đông nam của Torino và khoảng 35 km về phía nam của Alessandria. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 379 người và diện tích là 12,2 km².

Casaleggio Boiro giáp các đô thị: Bosio, Lerma, Montaldeo, Mornese, và Tagliolo Monferrato.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Alessandria
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: Setia anselmoi

text:
Setia anselmoi là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Rissoidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Setia
Động vật được mô tả năm 1999


title: Kham (huyện)

text:
Kham (tiếng Lào: ເມືອງຄຳ), tiếng Việt còn gọi là Khâm hay Mường Khăm, là một muang (huyện) của tỉnh Xiengkhuang, Lào.

Vị trí
Huyện Kham nằm ở phía Bắc tỉnh, mặt phía Bắc giáp huyện Huameuang tỉnh Huaphanh. Các mặt còn lại giáp các huyện cùng tỉnh: phía Tây giáp huyện Phou Kout, phía Nam giáp huyện Khoune, phía Đông giáp huyện Nong Het.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Xiengkhuang
Huyện thị Lào
Huyện biên giới Lào với Việt Nam


title: Hylaeus wynyardensis

text:
Hylaeus wynyardensis là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1929.

Chú thích

Tham khảo

W
Động vật được mô tả năm 1929


title: Bị cáo

text:
Bị cáo là người hoặc pháp nhân đã bị Tòa án quyết định đưa ra xét xử.

Quyền của Bị cáo
- Nhận quyết định đưa vụ án ra xét xử; quyết định áp dụng, thay đổi, hủy bỏ biện pháp ngăn chặn, biện pháp cưỡng chế; quyết định đình chỉ vụ án; bản án, quyết định của Tòa án và các quyết định tố tụng khác theo quy định của Bộ luật này.

- Tham gia phiên tòa.

- Được thông báo, giải thích về quyền và nghĩa vụ quy định tại Điều này.

- Đề nghị giám định, định giá tài sản; đề nghị thay đổi người có thẩm quyền tiến hành tố tụng, người giám định, người định giá tài sản, người phiên dịch, người dịch thuật; đề nghị triệu tập người làm chứng, bị hại, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ án, người giám định, người định giá tài sản, người tham gia tố tụng khác và người có thẩm quyền tiến hành tố tụng tham gia phiên tòa.

- Đưa ra chứng cứ, tài liệu, đồ vật, yêu cầu.

- Trình bày ý kiến về chứng cứ, tài liệu, đồ vật liên quan và yêu cầu người có thẩm quyền tiến hành tố tụng kiểm tra, đánh giá.

- Tự bào chữa, nhờ người bào chữa.

- Trình bày lời khai, trình bày ý kiến, không buộc phải đưa ra lời khai chống lại chính mình hoặc buộc phải nhận mình có tội.

- Đề nghị chủ tọa phiên tòa hỏi hoặc tự mình hỏi người tham gia phiên tòa nếu được chủ tọa đồng ý; tranh luận tại phiên tòa.

- Nói lời sau cùng trước khi nghị án.

- Xem biên bản phiên tòa, yêu cầu ghi những sửa đổi, bổ sung vào biên bản phiên tòa.

- Kháng cáo bản án, quyết định của Tòa án.

- Khiếu nại quyết định, hành vi tố tụng của cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng.

- Các quyền khác theo quy định của pháp luật.

Nghĩa vụ của Bị cáo
- Có mặt theo giấy triệu tập của Tòa án. Trường hợp vắng mặt không vì lý do bất khả kháng hoặc không do trở ngại khách quan thì có thể bị áp giải; nếu bỏ trốn thì bị truy nã.

- Chấp hành quyết định, yêu cầu của Tòa án.

Tham khảo

Luật hình sự
Luật Tố tụng hình sự


title: Eragrostis condensata

text:
Eragrostis condensata là một loài cỏ thuộc họ Poaceae.
Loài này chỉ có ở Ecuador.

Chú thích

Tham khảo

 Laegaard, S. & Pitman, N. 2004. Eragrostis condensata. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 7 năm 2007.

C
Thực vật Ecuador


title: Cao Hành Kiện

text:
Cao Hành Kiện (chữ Hán: 高行健; bính âm: Gāo Xíngjiàn; sinh 4 tháng 1 năm 1940) là một nhà văn, nhà viết kịch, nhà phê bình người Trung Quốc đầu tiên và là công dân Pháp thứ 13 được trao Giải Nobel Văn học trong suốt 100 năm qua. Ông cũng còn được biết đến với tư cách là một dịch giả, đạo diễn sân khấu và họa sĩ.

Tiểu sử
Ông sinh ra và lớn lên ở Cống/Cám Châu, Giang Tây, Trung Quốc. Ông tốt nghiệp trường Đại học Ngoại ngữ Bắc Kinh năm 1962 ngành tiếng Pháp. Sau khi tốt nghiệp ông được phân công đến Cục xuất bản ngoại văn làm phiên dịch. Trong thời kỳ Cách mạng Văn hóa (1966-1976) ông đã bị đưa vào trại học tập cải tạo và phải âm thầm thiêu hủy cả một va-li đầy bản thảo tác phẩm của mình, trong đó có một vài cuốn tiểu thuyết chỉ chờ ngày xuất bản và 15 vở kịch. Sau đó, ông bị gửi vào trại cải tạo giáo dục mất 7 năm. Năm 1975 ông trở về Bắc Kinh, làm việc tại Cục xuất bản Ngoại văn. Đến năm 1978 ông nhận chức phiên dịch cho Hiệp hội tác gia Trung Quốc. Năm 1980 ông về làm công tác biên kịch tại Kịch viện Nghệ thuật Nhân dân Bắc Kinh. Cao Hành Kiện là một trong những văn nghệ sĩ tiền phong của Trung Quốc đã cổ vũ, đấu tranh cho quyền sáng tác văn nghệ tự do và đích thực. Chính phủ Trung Quốc đã từng coi ông là một phần tử chống đối và các tác phẩm của ông đã bị cấm lưu hành từ năm 1986. Ông đã bỏ Đảng Cộng sản Trung Quốc năm 1989 sau vụ thảm sát Thiên An Môn.

Năm 1988, ông sang Pháp sinh sống và nhập quốc tịch Pháp từ 1998, hiện cư ngụ tại ngoại ô Paris, khu Bagnolet. Mười chín năm sống ở Pháp, ông đã tập trung vào viết sách, soạn kịch và triển lãm nghệ thuật. Vào năm 1992 ông đã giành được giải Chevalier de l'Ordre des Arts et des Lettres (Huân chương về Văn học và Nghệ thuật) của Chính phủ Pháp. Sau khi ông đoạt giải Nobel năm 2000, báo chí Trung Quốc không rầm rộ về việc này, nhưng tờ báo ra hằng ngày Tin tức buổi chiều Dương Thành (羊城晚報 "Dương Thành vãn báo"), vào năm 2001, trong một cuộc chỉ trích về Linh Sơn đã gọi ông là một "nhà văn dở tệ" và nói rằng việc ông đoạt giải Nobel thật là lố bịch.

Linh Sơn là một tác phẩm nổi tiếng của ông, tổng hợp nhiều hình thái và thể loại văn chương gồm hồi ký, chuyện tình, phóng sự xã hội, thực tế, hư cấu, triết lý, đối thoại, độc thoại... hoà quyện vào nhau. Giáo sư Lee Mabel, người dịch tác phẩm Linh Sơn sang tiếng Anh (Soul Mountain) đã nhận định: "Linh Sơn là câu chuyện của người đi tìm sự an bình và tự do bên trong".

Cao Hành Kiện còn là một họa sĩ vẽ tranh thủy mặc độc đáo. Ông đã cho tổ chức khoảng 30 cuộc triển lãm tranh khắp nơi trên thế giới và nhận được nhiều lời khen ngợi.

Tác phẩm chính

Truyện
Linh Sơn (1989)
Thánh kinh của một con người (1999)
Bờ bến khác
Kẻ rừng rú

Kịch
Đào vong (1989)
Báo động (1982)
Trạm xe buýt (1963)
Au bord de la Vie (Bên bờ cuộc sống)
Le Somnambule (Kẻ miên hành)

Giải thưởng
Huân chương Kỵ sỹ về Nghệ thuật và văn học do Chính phủ Pháp trao tặng vào năm 1992
Giải Nobel Văn học vào năm 2000
Giải thưởng về văn học do thủ đô Roma, Ý trao tặng vào năm 2000

Xem thêm
 Mạc Ngôn
 Giả Bình Ao

Tham khảo

Người Pháp đoạt giải Nobel
Người đoạt giải Nobel Văn học
Tiểu thuyết gia thế kỷ 20
Nhà viết kịch Pháp
Nhà soạn kịch thế kỷ 20
Nhà văn Giang Tây
Người Trung Quốc lưu vong


title: Lasioglossum striatum

text:
Lasioglossum striatum là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Walker mô tả khoa học năm 1995.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1995


title: Cobitis zanandreai

text:
Cobitis zanandreai là một loài cá vây tia thuộc họ Cobitidae. Loài này chỉ có ở Ý. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Nguồn
 Crivelli, A.J. 2005. Cobitis zanandreai. 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Truy cập 19 tháng 7 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Cobitis
Động vật đặc hữu Ý
Động vật được mô tả năm 1965


title: Quảng Bình, Hàm Đan

text:
Quảng Bình (chữ Hán giản thể]]: 广平县, âm Hán Việt: Quảng Bình huyện) là một huyện thuộc địa cấp thị Hàm Đan, tỉnh Hà Bắc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện Quảng Bình có diện tích 320 ki-lô-mét vuông, dân số 250.000 người. Mã số bưu chính Quảng Bình là 057650. Chính quyền huyện đóng ở trấn Quảng Bình. Về mặt hành chính, huyện Quảng Bình được chia thành 2 trấn, 5 hương. Tổng cộng có 169 thôn hành chính.
Trấn: Quảng Bình, Bình Cố Điếm.
Hương: Song Miếu, Đông Trương Mạnh, Thập Lý Phô, Nam Dương Bảo, Nam Hàn Thôn.

Tham khảo

Hàm Đan
Đơn vị cấp huyện Hà Bắc


title: Dicranomyia intricata

text:
Dicranomyia intricata là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở Chúng phân bố ở miền Cổ bắc và miền Tân bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranomyia
Limoniidae ở vùng Palearctic
Limoniidae ở vùng Nearctic


title: Landrethun-lès-Ardres

text:
Landrethun-lès-Ardres là một xã ở tỉnh Pas-de-Calais trong vùng Hauts-de-France của Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Pas-de-Calais

Tham khảo
INSEE
IGN

Liên kết ngoài
 Official Regional Tourist Office website
 Landrethun-lès-Ardres on the Quid website

Landrethunlesardres


title: Poiseul-lès-Saulx

text:
Poiseul-lès-Saulx  là một xã thuộc tỉnh Côte-d’Or trong vùng Bourgogne-Franche-Comté miền đông nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Côte-d’Or

Tham khảo

Poiseullessaulx


title: Kotma

text:
Kotma là một thành phố và khu đô thị của quận Shahdol thuộc bang Madhya Pradesh, Ấn Độ.

Địa lý
Kotma có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 517 mét (1696 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Kotma có dân số 28.484 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Kotma có tỷ lệ 67% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 75%, và tỷ lệ cho phái nữ là 58%. Tại Kotma, 15% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Madhya Pradesh


title: Nant-le-Petit

text:
Nant-le-Petit  là một xã thuộc tỉnh Meuse trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 200 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Nantlepetit


title: Pseudispa brunni

text:
Pseudispa brunni là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1910.

Chú thích

Tham khảo

Pseudispa


title: Gager

text:
Gager là một đô thị thuộc huyện Vorpommern-Rügen (trước thuộc huyện Rügen), bang Mecklenburg-Vorpommern, miền bắc nước Đức.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Vorpommern-Rügen


title: Nhâm (Thiên can)

text:
Nhâm là một trong số 10 can của Thiên can, thông thường được coi là thiên can thứ chín. Đứng trước nó là Tân, đứng sau nó là Quý.

Về phương hướng thì Nhâm chỉ phương chính bắc. Theo Ngũ hành thì Nhâm tương ứng với Thủy, theo thuyết Âm-Dương thì Nhâm là Dương.

Thiên can gắn liền với chu kỳ sinh trưởng của thực vật. Nhâm chỉ hạt quả (trái) cây được phát tán rộng rãi khắp nơi, bắt đầu chuẩn bị nảy mầm.

Năm trong lịch Gregory ứng với can Nhâm kết thúc là 2. Ví dụ 1972, 1982, 1992, 2002, 2012, 2022 v.v.

Các can chi Nhâm
 Nhâm Tý
 Nhâm Dần
 Nhâm Thìn
 Nhâm Ngọ
 Nhâm Thân
 Nhâm Tuất

Tham khảo

Can Chi


title: Fontenelle-Montby

text:
Fontenelle-Montby là một xã của tỉnh Doubs, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền đông nước Pháp.

Dân số

Ước lượng năm 2005 là 103.

Xem thêm
Xã của tỉnh Doubs

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Doubs


title: 369

text:
Năm 369 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 369


title: Hinzenburg

text:
Hinzenburg là một đô thị thuộc trong huyện Trier-Saarburg thuộc bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị này có diện tích 2,87 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 133 người.

Tham khảo

Xã của bang Rheinland-Pfalz
Xã và đô thị ở huyện Trier-Saarburg


title: Falsoplatyxantha lineata

text:
Falsoplatyxantha lineata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Pic mô tả khoa học năm 1928.

Chú thích

Tham khảo

Falsoplatyxantha


title: Hyphydrus loriae

text:
Hyphydrus loriae là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Régimbart miêu tả khoa học năm 1892.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Hyphydrus
Động vật được mô tả năm 1892


title: Amegilla liberica

text:
Amegilla liberica là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1930.

Chú thích

Tham khảo

Amegilla
Động vật được mô tả năm 1930


title: Metriochroa argyrocelis

text:
Metriochroa argyrocelis là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Zimbabwe.

Ấu trùng ăn Impatiens sylvicola. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ. The mine has the form of an extremely long, narrow, irregularly contorted gallery on upperside of leaf.

Chú thích

Tham khảo

Metriochroa
Động vật Zimbabwe


title: Ceylonthelphusa venusta

text:
Ceylonthelphusa venusta là một loài giáp xác trong họ Parathelphusidae.

Chú thích

Tham khảo

Ceylonthelphusa
Động vật được mô tả năm 1995


title: Berg, Na Uy

text:
Berg là một đô thị ở hạt Troms, Na Uy. Trung tâm hành chính của đô thị này là làng Skaland. Đô thị này đối diện với Đại Tây Dương ở phía tây của đảo Senja. Khu vực đô thị lớn nhất ở Berg là làng Senjahopen. Điểm cao nhất trên đảo là núi Breidtinden, nằm ở đông bắc của Berg.

Đô thị là nơi đầu tiên trên thế giới sử dụng một nhà máy thủy điện trong cộng đồng khai thác mỏ Hamn i Senja.
Vị mục sư nữ đầu tiên trong Giáo hội Lutheran của Na Uy, Ingrid Bjerkås, làm việc tại giáo xứ này bắt đầu vào năm 1961.

Tham khảo

Đô thị của Troms


title: Villejésus

text:
Villejésus là một thị trấn thuộc tỉnh Charente trong vùng Nouvelle-Aquitaine tây nam nước Pháp. Thị trấn nay có độ cao trung bình 60 mét trên mực nước biển.

Tham khảo


title: Los Molinos, Tây Ban Nha

text:
Los Molinos, Tây Ban Nha là một đô thị trong Cộng đồng Madrid, Tây Ban Nha. Đô thị Torrejón de Velasco có diện tích 19,56 km², dân số theo điều tra năm 2010 của Viện thống kê quốc gia Tây Ban Nha là 4558 người. Đô thị Torrejón de Velasco nằm ở khu vực có độ cao 1045 mét trên mực nước biển.
Cự ly so với Madrid là 52 km.

Tham khảo

Đô thị ở Cộng đồng Madrid


title: Daphnellopsis fimbriata

text:
Daphnellopsis fimbriata là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

F
Động vật được mô tả năm 1843
F


title: Euhesma lobata

text:
Euhesma lobata là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Exley mô tả khoa học năm 2001.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Euhesma
Động vật được mô tả năm 2001


title: Sonnac, Charente-Maritime

text:
Sonnac là một xã trong tỉnh Charente-Maritime trong vùng Nouvelle-Aquitaine, tây nam nước Pháp. Xã Sonnac, Charente-Maritime nằm ở khu vực có độ cao trung bình 38 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Charente-Maritime


title: Quận Winnebago, Iowa

text:
Quận Winnebago là một quận thuộc tiểu bang Iowa, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở Forest City. Quận được đặt tên theo. Dân số theo điều tra năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ là người.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận này có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Các quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Iowa


title: Nhiễm virus papilloma ở người

text:
Nhiễm virus papilloma ở người do lây siêu vi trùng dạng DNA có khả năng gây nhiều chứng bệnh từ nhẹ đến trầm trọng. Tên đầy đủ của virus gây bệnh là human papillomavirus (viết tắt là HPV). Trong số các bệnh trầm trọng, có bệnh sùi mào gà.

Phân loại HPV
Có khoảng 100 loại HPV, trong 40 loại gây bệnh ở cơ quan sinh dục con người, có 15 loại được liệt vào hạng "độc" có nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe. Hai loại thông thường nhất là HPV-16 và HPV-18 có khả năng nhiễm sâu vào cổ tử cung phụ nữ (3-10%), sau đó làm thay đổi mô tử cung và gây bệnh ung thư cổ tử cung. Ngoài ra HPV loại độc cũng là nguyên nhân gây ung thư âm đạo, ung thư âm hộ, ung thư hậu môn, ung thư dương vật, ung thư đầu và cổ. Loại ít độc hơn, HPV-6 và HPV-11, có thể gây 90% chứng mụn cóc (mào gà) của cơ quan sinh dục. Loại nhẹ gây chứng mụn cóc ở tay là (HPV-2) và bàn chân là (HPV-1).

HPV và ung thư cổ tử cung
Vài năm sau khi bắt đầu sinh hoạt tình dục và giao hợp thường xuyên, người ta có 50-80% khả năng nhiễm HPV và nguy cơ mắc bệnh tăng theo con số bạn tình trong đời. Phần lớn, cơ thể con người có khả năng tạo miễn nhiễm tiêu diệt HPV và trong vòng 1-2 năm HPV sẽ biến mất trong cơ thể. Tuy nhiên 2-7% phụ nữ không diệt được siêu vi trùng và bị nhiễm dần nặng lên. Sau vài năm, HPV sẽ gây biến đổi bất thường trong niêm mạc cổ tử cung, tạo ra những tế bào bất thường, có khả năng hóa ác. Nếu không được khám nghiệm, phát giác và theo dõi, những tế bào này phát triển thành ác tính, xâm lấn đưa đến ung thư cổ tử cung.

Do đó, không phải ai bị HPV cũng sẽ bị ung thư cổ tử cung. Nhưng ngược lại, có đến 95% các trường hợp ung thư cổ tử cung phát hiện thấy DNA của virus HPV.

Chủng ngừa chống HPV
Vắc-xin chống HPV được nhóm nghiên cứu do bác sĩ Ian Frazer chỉ đạo khám phá năm 2005, và từ năm 2006 được thẩm quyền y tế chấp nhận dùng để phòng ngừa HPV. Tuy nhiên, chùng ngừa chỉ có hiệu lực khi tiêm trước khi bị nhiễm phải, không thể dùng để trị HPV khi đã bị nhiễm.

Thuốc chích hiệu Gardasil do hãng Merck bào chế được chính phủ Úc cho phép bán theo toa bác sĩ cho thanh, thiếu, phụ nữ tuổi từ 9 đến 26, dùng để phòng ngừa HPV loại 6, 11, 16, và 18. Thuốc chích vào 3 kỳ (kỳ thứ nhì cách thứ nhất 2 tháng, kỳ thứ ba cách thứ nhì 4 tháng).

Hãng GlaxoSmithKline cũng bào chế thuốc chủng Cervarix có khả năng phòng chống HPV-16 và HPV-18.

Chủng ngừa HPV không có nghĩa khỏi cần phải thử phết tế bào cổ tử cung. Pap smear hai năm một lần vẫn là cách phòng ngừa tránh bệnh ung thư cổ tử cung tốt nhất.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

 HPV Fact sheets from the Centers for Disease Control and Prevention
 Myths and misconceptions about HPV  – American Social Health Association
 HPV's links to oral cancers  peer reviewed information from The Oral Cancer Foundation
 STI: HPV  a website information for adolescents
 HPV found under the fingernails of young men  The Daily, University of Washington
 "Human Papillomavirus (HPV) Vaccines", National Cancer Institute Fact Sheet, US National Institutes of Health, ngày 22 tháng 10 năm 2009.

Vắc-xin
Bệnh lây truyền qua đường tình dục


title: Montejaque

text:
Montejaque là một đô thị trong tỉnh Málaga, cộng đồng tự trị Andalusia Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 43 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 1009 người với mật độ 23,47 người/km². Đô thị này có cự ly 140 km so với tỉnh lỵ Málaga.

Tham khảo

Đô thị ở Málaga


title: Mutisia magnifica

text:
Mutisia magnifica là một loài thực vật có hoa thuộc họ Asteraceae.
Loài này chỉ có ở Ecuador.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Montúfar, R. & Pitman, N. 2003. Mutisia magnifica. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 7 năm 2007.

Mutisia
Thực vật dễ tổn thương
Thực vật đặc hữu Ecuador


title: Tetraloniella lyncea

text:
Tetraloniella lyncea là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Mocsáry mô tả khoa học năm 1879.

Chú thích

Tham khảo

Tetraloniella
Động vật được mô tả năm 1879


title: Lestrade-et-Thouels

text:
Lestrade-et-Thouels  là một xã ở tỉnh Aveyron, thuộc vùng Occitanie ở miền nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Aveyron

Tham khảo

Lestradeetthouels


title: Crenavolva virgo

text:
Crenavolva virgo là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Ovulidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Crenavolva


title: Kanahiiphaga aeneipennis

text:
Kanahiiphaga aeneipennis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Laboissiere miêu tả khoa học năm 1936.

Chú thích

Tham khảo

Kanahiiphaga


title: Họ Chim thiên đường

text:
Chim thiên đường, một số tài liệu bằng tiếng Việt còn gọi là chim thiên hà, chim seo cờ, là các loài chim thuộc họ Paradisaeidae, sống ở một số khu vực thuộc Australasia, bao gồm miền đông Indonesia, New Guinea và đông bắc Australia. Các thành viên của họ Thiên đường được biết đến nhiều nhất có lẽ là từ những bộ lông sặc sỡ, đẹp của các con trống thuộc phần lớn các loài, được chúng sử dụng để hấp dẫn con mái (con mái có bộ lông bình thường) bằng những điệu nhảy và xòe cánh, múa đuôi. Con trống có đuôi dài và đẹp. Một số còn có chỏm lông trên đầu hay lông cánh dài sặc sỡ. Các loài chim thiên đường là một trong những loại chim biết hót cổ xưa nhất.

Họ Chim thiên đường dao động về kích thước từ nhỏ như ở chim thiên đường vua chỉ nặng 50 gam (1,8 oz) và dài 15 cm (6 inch) tới mỏ liềm đen dài 110 cm (43 inch) và manucode mào quăn nặng 430 gam (15,2 oz).

Được biết đến nhiều nhất là các thành viên của chi Paradisaea, bao gồm cả loài điển hình, chim thiên đường lớn (Paradisaea apoda). Loài này được miêu tả từ các mẫu vật được các thương nhân mang về châu Âu. Các mẫu vật này được các thương nhân bản địa tạo ra bằng cách tháo bỏ cánh và chân sao cho chúng có thể dùng như là vật trang trí. Các nhà thám hiểm thương mại đã không biết được điều này và dẫn tới niềm tin rằng chúng không bao giờ đậu xuống đất mà luôn được giữ lơ lửng trong không trung nhờ bộ lông. Đây là nguồn gốc cả cả tên gọi "chim thiên đường" lẫn tên khoa học apoda - không chân.

Các loài trong họ Thiên đường nói chung trông giống như quạ về hình thái cơ thể chung, và trên thực tế là nhóm có quan hệ chị-em với họ Quạ. Chúng có mỏ chắc mập hoặc dài và chân khỏe, với khoảng hai phần ba số loài là dị hình giới tính mạnh.

Chúng sống trong các khu rừng nhiệt đới, bao gồm rừng mưa nhiệt đới, rừng đầm lầy và rừng rêu. Ở phần lớn các loài, thức ăn chủ yếu là trái cây, mặc dù các loài súng trường và mỏ liềm cũng thích ăn cả sâu bọ và các động vật chân khớp khác.

Phần lớn các loài có nghi thức kết đôi phức tạp, với các loài Paradisaea sử dụng cách thức kết đôi kiểu cầu ngẫu trường. Các loài khác, chẳng hạn như các chi Cicinnurus và Parotia, có các kiểu nhảy kết đôi mang tính chất nghi thức cao. Các con trống là đa thê ở các loài dị hình giới tính, nhưng là đơn thê ở ít nhất là một số loài đồng hình giới tính. Sự lai tạp là phổ biến ở các loài chim này. Nhiều dạng lai ghép đã được miêu tả như là các loài mới, và nghi ngờ liên quan tới một vài dạng, như chim thiên đường mỏ thùy Rothschild, là có cơ sở.

Các loài trong họ này xây tổ từ các vật liệu mềm, như lá, dương xỉ, tua dây leo, thường là trên các chạc cây. Số lượng trứng đẻ mỗi lần là chưa chắc chắn. Ở các loài to lớn hơn, gần như chỉ là một quả. Các loài nhỏ hơn có thể đẻ 2-3 trứng. Trứng được ấp nở trong 16-22 ngày, và chim non rời tổ trong khoảng từ 16 tới 30 ngày tuổi.

Các loài
Chi Lycocorax
 Lycocorax pyrrhopterus: Chim thiên đường quạ đen

Chi Manucodia
 Manucodia atra: Manucode lông mượt
 Manucodia jobiensis: Manucode đảo Jobi
 Manucodia chalybata: Manucode vòng lông cổ nhăn
 Manucodia comrii: Manucode mào quăn
 Manucodia keraudrenii: Manucode trumpet

Chi Paradigalla
 Paradigalla carunculata: Paradigalla đuôi dài
 Paradigalla brevicauda: Paradigalla đuôi ngắn

Chi Astrapia
 Astrapia nigra: Astrapia núi Arfak
 Astrapia splendidissima: Astrapia tráng lệ
 Astrapia mayeri: Astrapia đuôi mảnh
 Astrapia stephaniae: Astrapia Stephanie
 Astrapia rothschildi: Astrapia bán đảo Huon

Chi Parotia
 Parotia sefilata: Parotia phương tây
 Parotia carolae: Parotia Carola
 Parotia berlepschi: Parotia Berlepsch
 Parotia lawesii: Parotia Lawes
 Parotia helenae: Parotia phương đông
 Parotia wahnesi: Parotia Wahnes

Chi Pteridophora
 Pteridophora alberti: Chim thiên đường vua Saxony

Chi Lophorina
 Lophorina superba: Chim thiên đường hùng vĩ

Chi Ptiloris
 Ptiloris magnificus: Súng trường tráng lệ
 Ptiloris intercedens: Súng trường phương đông
 Ptiloris paradiseus: Súng trường thiên đường
 Ptiloris victoriae: Súng trường Victoria

Chi Epimachus
 Epimachus fastuosus: Mỏ liềm đen
 Epimachus meyeri: Mỏ liềm nâu
 Epimachus albertisi: Mỏ liềm mỏ đen
 Epimachus bruijnii: Mỏ liềm mỏ nhạt

Chi Cicinnurus
 Cicinnurus magnificus: Chim thiên đường tráng lệ
 Cicinnurus respublica: Chim thiên đường Wilson
 Cicinnurus regius: Chim thiên đường vua

Chi Semioptera: Chim Bidadari
 Semioptera wallacii: Cánh chuẩn Wallace

Chi Seleucidis
 Seleucidis melanoleuca: Chim thiên đường mười hai dây

Chi Paradisaea: Chi Thiên đường
 Paradisaea minor: Chim thiên đường nhỏ
 Paradisaea apoda: Chim thiên đường lớn
 Paradisaea raggiana: Chim thiên đường Raggiana
 Paradisaea decora: Chim thiên đường Goldie
 Paradisaea rubra: Chim thiên đường đỏ
 Paradisaea guilielmi: Chim thiên đường hoàng đế
 Paradisaea rudolphi: Chim thiên đường lam

Tranh cãi
 Melampitta gigantea: Melampitta lớn - đặt vào đây không chắc chắn, nhưng từ năm 2014 xếp riêng trong họ Melampittidae.

Đã từng xếp nhầm
 Cnemophilus loriae: Chim thiên đường Loria - chắc chắn là gần với họ Melanocharitidae. Hiện tại xếp trong họ Cnemophilidae (cơ sở của Passerida, gần với Melanocharitidae.).
 Cnemophilus macgregorii: Chim thiên đường mào - chắc chắn là gần với họ Melanocharitidae . Hiện tại xếp trong họ Cnemophilidae.
 Loboparadisea sericea: Chim thiên đường ngực vàng - chắc chắn là gần với họ Melanocharitidae . Hiện tại xếp trong họ Cnemophilidae.
 Macgregoria pulchra: Chim thiên đường Macgregor - chắc chắn là gần với họ Meliphagidae . Hiện tại xếp trong họ Meliphagidae.
 Melampitta lugubris: Melampitta nhỏ - đôi lúc nằm trong họ chim thiên đường, nhưng từ năm 2014 xếp riêng trong họ Melampittidae.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Birds-of-Paradise Project website by the Cornell Lab of Ornithology
 Bird-of-paradise videos and images on the Internet Bird Collection
 Birds-of-paradise infographic produced for National Geographic
 Birds-of-paradise from Papua New Guinea, PhotographyAxis


title: Moltena

text:
Moltena là một chi bướm ngày thuộc họ Bướm nâu.

Các loài
Moltena fiara (Butler, 1870)

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Liên kết ngoài
Moltena at funet

Erionotini


title: Bufo dombensis

text:
Bufo dombensis là một loài cóc thuộc họ Bufonidae.
Loài này có ở Angola và Namibia.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là xavan khô, vùng cây bụi khô khu vực nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, đồng cỏ khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng đất thấp, sông có nước theo mùa, đầm nước ngọt có nước theo mùa, và vùng nhiều đá.

Tham khảo

 Channing, A. & Tandy, M. 2004. Bufo dombensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

D


title: Wattenwil

text:
Wattenwil là một đô thị trong huyện Thun, bang Bern, Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 14,5 km2, dân số thời điểm tháng 12 năm 2009 là 2732 người.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Đô thị của hạt Thun
Đô thị của bang Bern


title: Daphnella rissoides

text:
Daphnella rissoides là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

rissoides
Động vật được mô tả năm 1845


title: Khodro Kaveer

text:
Khodro Kaveer là một công ty sản xuất xe hơi ở Yazd, Iran. Được thành lập vào năm 2002, công ty này sản xuất xe hơi BMC và Cumitas.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang chủ

Công ty sản xuất ô tô Iran
Nhà sản xuất xe có động cơ Iran
Công ty Iran
Công ty thành lập năm 2001


title: Nephrotoma shanxiensis

text:
Nephrotoma shanxiensis là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Nephrotoma


title: Holorusia ornatithorax

text:
Holorusia ornatithorax là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Holorusia


title: Hymenocryphia

text:
Cryphia là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Noctuidae

en:Hymenocryphia


title: Lý Quỳ

text:
Lý Quỳ (chữ Hán: 李逵; bính âm: Lǐ Kuí) là một nhân vật hư cấu trong tiểu thuyết Thủy hử của Thi Nại Am. Lý Quỳ là một trong những người khỏe nhất của 108 anh hùng Lương Sơn Bạc, chỉ đứng sau Lỗ Trí Thâm, Võ Tòng và Lâm Xung, nhưng cũng là nhân vật lỗ mãng nhất ở Lương Sơn Bạc. Biệt danh của Lý Quỳ là Hắc Toàn Phong (黑旋風, Gió Lốc Đen) và Thiết Ngưu (鐵牛, Trâu Sắt hoặc Bò Sắt, thường dùng để gọi theo cách thân mật). Vũ khí của Lý Quỳ là hai cây rìu (tiếng Hán gọi là phủ). Dù lỗ mãng và hung hăng, Lý Quỳ rất mực trung thành và tín nghĩa. Lý Quỳ có nhiều nét tương đồng với Trương Phi trong tiểu thuyết Tam quốc diễn nghĩa của nhà văn La Quán Trung. Ở Lương Sơn Bạc, Lý Quỳ là đầu lĩnh thứ 22, được sao Thiên Sát Tinh (chữ Hán: 天殺星; tiếng Anh: Killer Star) chiếu mệnh.

Nguyên hình lịch sử
Tháng 11 (ÂL) năm 1127, tri Mật Châu của nhà Tống là Triệu Dã, do sợ hãi quân Kim nên bỏ thành mà chạy. Thủ nha tiết cấp Đỗ Ngạn thuyết phục hai tiết cấp Lý Quỳ và Ngô Thuận, kêu gọi dân chúng nổi dậy, bắt giữ Triệu Dã về xử chém. Đỗ Ngạn tự mình tổ chức quân đội, phòng ngự quận Kim.

Tính khí
Lý Quỳ nóng nảy, ương bướng nhưng rất hăng hái, nhiệt tình và trung thành với Tống Giang. Tuy thế nhưng có một số lần ông vô tâm, giận dỗi, bỏ trốn khỏi Lương Sơn không dưới hai lần vì bị Tống Giang doạ chặt đầu. Trong những lần bỏ trốn, ông đã đóng góp cho Lương Sơn một số hảo hán như Thang Long, Tiêu Đĩnh, Bào Húc; trong số họ thì sau này Bào Húc trở thành cánh tay phải của ông.

Thân thế
Lý Quỳ là người làng Bạch Trượng, huyện Nghi Thủy - Nghi Châu (ngày nay là huyện Nghi Thủy, Lâm Nghi, tỉnh Sơn Đông). Ông là người khoẻ như trâu, thân thể cường tráng và cứng như sắt nên ông có biệt hiệu là "Thiết Ngưu" (trâu sắt). Do lỡ tay đánh chết người ở quê hương Nghi Thủy, Lý Quỳ được anh trai là Lý Đạt cứu thoát, ông bỏ trốn đến Giang Châu và làm cai ngục dưới trướng Đới Tông.

Đánh nhau với Trương Thuận
Khi Tống Giang (tức Tống Công Minh) phạm tội vì giết Diêm Bà Tích, ông bị đày sang Giang Châu (nay là Giang Tây). Ở nhà giam, Tống Giang nhận ra tiết cấp ở Giang Châu là Đới Tung - người mà Ngô Dụng đã viết thư khuyên ông gặp mặt. Khi đang tra khảo tội danh của Tống Giang, Đới Tung nghe thấy Tống Giang nhắc tới Ngô Dụng nên đã xin ông thứ lỗi cho sự thất kính của mình. Ngay sau đó Đới Tung thu xếp việc đề lao, mời Tống Giang ra quán ăn. Tại quán ăn này, Lý Quỳ xuất hiện và vay tiền chủ quán, bị từ chối nên ông gây xung đột với chủ quán và khách hàng. Đới Tung ra can thiệp và giới thiệu Tống Giang cho Lý Quỳ bái lạy làm huynh đệ.

Trong bữa tiệc, Tống Giang thèm được ăn món canh nấu với cá tươi thay vì dùng cá muối mặn. Lý Quỳ tình nguyện mua cá tươi.

Vì nóng nảy tìm cá tươi mà Lý Quỳ gây sự và đánh những người thợ câu cá lẫn những người bạn hàng chài quanh bờ sông. Những người hàng chài bèn cầu cứu một lái buôn cá khoẻ mạnh tên là Trương Thuận giúp đỡ. Trương Thuận chạy tới can thiệp và đánh nhau với Lý Quỳ, nhưng vì Lý Quỳ quá khoẻ nên Trương Thuận chịu thua. Không chịu dừng cuộc đấu, Trương Thuận lôi Lý Quỳ xuống nước tiếp tục đánh. Lý Quỳ do bơi lội kém nên chịu thua Trương Thuận. Ngay lúc ấy, Tống Giang và Đới Tung đến can thiệp. Khi Tống Giang đưa lá thư của Trương Hoành (anh trai Trương Thuận) nhờ Tống Giang gửi đến Trương Thuận, ông rất mừng khi gặp được Tống Giang, một người xưa giờ ông rất nể và rất muốn tìm gặp. Trương Thuận sau đó hoà giải với Lý Quỳ và kết nghĩa anh em với cả ba người Tống Giang, Đới Tung, Lý Quỳ.

Cứu Tống Giang và gia nhập Lương Sơn
Do Tống Giang đề phản thi ở gác Tầm Dương trong lúc say rượu, còn Đới Tung truyền thư giả cho quan trên nên cả hai bị giam và xử chém. Lý Quỳ là cai ngục nên biết chuyện, ông đi tìm Trương Thuận nhờ cứu giúp, Trương Thuận đồng ý và hứa sẽ gọi thêm bạn bè trợ giúp. Khi Tống Giang và Đới Tung bị đưa ra pháp trường Giang Châu chém đầu, Lý Quỳ xung phong cướp pháp trường cùng với quân Lương Sơn do Tiều Cái đứng đầu, giải cứu thành công Tống Giang và Đới Tung. Sau trận này, Lý Quỳ cùng Tống Giang, Đới Tung, Trương Hoành, Trương Thuận và nhiều hảo hán khác theo Tiều Cái gia nhập Lương Sơn Bạc.

Giết bốn hổ trả thù cho mẫu thân
Sau khi lên Lương Sơn làm đầu lĩnh, Lý Quỳ vì nhớ gia đình nên xin phép Tống Giang xuống núi về quê. Tống Giang gợi ý Lý Quỳ hãy đem theo cả gia đình mình lên Lương Sơn cùng chung sống, vì ông đã giết người ở Giang Châu nên sẽ làm liên luỵ đến gia đình mình.

Khi về nhà, Lý Quỳ gặp mẹ và anh trai mình là Lý Đạt. Lý Đạt chửi rủa em trai trở thành tội phạm giết người để cho quan quân Giang Châu treo thưởng cho ai bắt được, rồi vì tiền của mà Lý Đạt quyết định bán đứng em trai, tức tốc đi gọi quan quân đến. Không còn cách nào khác, Lý Quỳ đành cõng mẹ đi ngay.

Trên đường đi, mẹ ông khát nước nên ông để mẹ ngồi đợi rồi đi tìm nước cho mẹ uống. Nhưng không may trong lúc Lý Quỳ đi, bầy hổ trong rừng đã xé xác mẹ ông. Lý Quỳ trở về không thấy mẹ đâu, ông hoảng hốt đi tìm khắp nơi, đến gần hang hùm thì thấy bốn con hổ đang gặm xác mẹ mình, ông tức quá xông thẳng vào dùng phác đao giết trọn bốn con hổ trả thù cho mẹ, rồi đau đớn khóc thương thu nhặt xương tàn của mẹ đem chôn cất. Ngay sau đó đám thợ săn trong rừng phát hiện ra Lý Quỳ là vị anh hùng đã diệt trừ mãnh hổ, họ thuyết phục ông đến dinh của quan huyện Nghi Thủy và hứa sẽ chăm sóc cho phần mộ của mẹ ông.

Giết Ân Thiên Tích
Ân Thiên Tích là bà con họ hàng của thái uý Cao Cầu nên cậy thế lưu manh, đến nhà họ Sài cướp vườn của Sài Hoành Thành - chú của Sài Tiến. Nghe tin chú bị cướp vườn mà sinh bệnh chết, Sài Tiến bèn đưa theo Lý Quỳ, lúc đó là trang khách của mình, tới xem sự việc ra sao. Khi lễ tang đang được tiến hành thì Ân Thiên Tích mang theo một đám kẻ hầu người hạ đến quậy phá, ép Sài Tiến nhường vườn cho mình. Lý Quỳ nấp trong cửa quan sát, thấy Ân Thiên Tích ra lệnh cho người hầu đánh Sài Tiến, ông vọt ra bảo vệ Sài Tiến, đánh văng đám người hầu của Ân Thiên Tích. Họ Ân sợ sệt định rút lui nhưng không kịp, hắn bị Lý Quỳ tóm lấy, đè sấn xuống mà đánh cho đến chết.

Cái chết
Sau khi quân đội Lương Sơn thắng lợi trong chiến dịch chinh phạt Phương Lạp, Lý Quỳ được vua Tống Huy Tông (Triệu Cát) phong làm đô thống chế ở phủ Trấn Giang, Nhuận Châu. Tống Giang biết ngự tửu mình vừa uống vốn đã bị gian thần bỏ thuốc độc vào từ trước, biết mình sắp chết, sợ sau khi chết, Lý Quỳ sẽ làm phản. Tống Giang bèn truyền Lý Quỳ đến thành Sở Châu thăm mình (do Tống Giang được vua phong làm tổng quản binh mã, an phủ sứ Sở Châu), rồi lừa Lý Quỳ uống rượu độc cùng chết với mình. Khi Lý Quỳ biết Tống Giang cho mình uống rượu độc, ông chỉ nói lớn "Thôi thôi, Thiết ngưu khi sống theo hầu huynh trưởng. Sau khi chết cũng làm ma theo hầu huynh trưởng". Theo Thủy hử bản năm 2011, Lý Quỳ tình cờ thăm Tống Giang, biết Tống Giang đã uống độc vua ban cho, Lý Quỳ nhân lúc Tống Giang không để ý cũng uống rượu độc, sau đó chết cùng ngày với Tống Giang.

Sau này Ngô Dụng biết chuyện, bèn mang thi thể của Tống Giang và Lý Quỳ chôn cất bên nhau ở đầm Lục Nhi ngoài thành Sở Châu.

Chuyển thể
Trong bộ phim Thủy hử (phim truyền hình 1998), nhân vật Lí Quỳ do diễn viên Triệu Tiểu Nhuệ (赵小锐, Zhao Xiaorui, phiên âm khác là Triệu Tiểu Duệ) thủ vai.

Trong bộ phim Thủy hử (phim truyền hình 2011), nhân vật Lí Quỳ do diễn viên Khang Khải (康凯, Kang Kai) thủ vai.

Trong bộ phim Đài Loan Võ Tòng anh hùng Lương Sơn Bạc (năm 2014), nhân vật Lí Quỳ do diễn viên Trì Trình (迟程, Chi Cheng) thủ vai.

Tham khảo

Nhân vật Thủy hử
Nhân vật quân sự nhà Tống
Nhân vật quân sự nhà Kim


title: Ceratina tricolor

text:
Ceratina tricolor là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Michener mô tả khoa học năm 1954.

Chú thích

Tham khảo

Ceratina
Động vật được mô tả năm 1954


title: Nepotilla excavata

text:
Nepotilla excavata là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Conidae.

mô tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

excavata
Động vật được mô tả năm 1906


title: Athous catalonicus

text:
Athous catalonicus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia miêu tả khoa học năm 2006.

Chú thích

Tham khảo

Athous


title: Nguyễn Quốc Hùng (doanh nhân)

text:
Nguyễn Quốc Hùng (Hung Q. Nguyen), là Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành Tập đoàn LogiGear Hoa Kỳ, là đồng tác giả của một số cuốn sách chuyên ngành kiểm thử phần mềm cùng với Cem Kaner, Michael Hackett, v.v...

Được xem là một trong những tiên phong trong ngành kiểm thử phần mềm. Trong những năm qua, ông được mời làm diễn giả tại nhiều hội nghị lớn trên thế giới về ngành kiểm thử phần mềm như: StarWest 2000 , Pacific Northwest Software Quality Conference 2001 , StarEast , CAST 2006, STPCON 2009 , QA & TEST Conference 2009 , và gần đây nhất là hội nghị VISTACON 2013.

Ngoài ra ông còn là thành viên của ban nhạc SFBayJazz Hoa Kỳ với vai trò ca sĩ kiêm nhạc công ghi-ta. Ban nhạc đã từng lưu diễn từ thiện tại Việt Nam vào năm 2005.

Ông là một người Mỹ gốc Việt. Năm 2005 ông thành lập công ty gia công chuyên về kiểm thử phần mềm tại Việt Nam tên LTRC (Lưỡng Toàn Rạng Công) hay còn gọi là LogiGear Việt Nam. Năm 2010, ông cũng là người mai mối làm trung gian để tập đoàn dầu khí Halliburton tài trợ 1.890 bản quyền phần mềm dầu khí Landmark trị giá 60 triệu USD cho Trường Đại học Bách khoa, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh

Năm 2012, ông được đánh giá là một trong 300 CEO doanh nghiệp tư nhân hàng đầu của Mỹ.

Học vấn
 Tốt nghiệp Cử nhân khoa học ngành Quản lý chất lượng, Đại học Cogswell Polytechnical Hoàn tất chương trình Điều hành kinh doanh cấp cao Đại học Standford
 Được bằng chứng nhận là Kỹ sư chuyên nghiệp kiểm nghiệm chất lượng của American Society for Quality
 Thành viên của Hội đồng tư vấn cho khoa Hệ thống thông tin và máy tính ứng dụng tại Đại học Berkeley.

Xuất bản

Sách
 Kiểm thử phần mềm tự động hóa theo xu hướng toàn cầu (Global Software Test Automation): Thảo luận về Kiểm thử Phần mềm dành cho cấp lãnh đạo, Nhà xuất bản Happy About ngày 01/08/2006 - Tác giả: Hùng Nguyễn, Michael Hackett và Whitlock
 Testing Computer Software, tái bản lần 2 (12/04/1999), Nhà xuất bản Wiley, Được trao giải xuất sắc của tổ chức truyền thông, trong cuộc thi ấn bản kỹ thuật Bắc California - Tác giả: Cem Kaner, Jack Falk và Hùng Quốc Nguyễn
 Kiểm thử các ứng dụng web (Testing Applications on the Web), Xuất bản lần đầu tiên vào ngày 16/10/2000, Nhà xuất bản Wiley - Tác Giả: Hùng Q. Nguyễn
 Kiểm thử các ứng dụng web (Testing Applications on the Web), tái bản lần 2 ngày 16 tháng 5 năm 2003, Nhà xuất bản Wiley - Tác giả: Hùng Quốc Nguyễn, Bob Johnson and Michael Hackett.

Bài phát biểu
''Xem mục tài liệu tham khảo, các hội nghị quốc tế về kiểm thử phần mềm ông Hùng đã tham gia

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Nhen nhóm ngành công nghiệp kiểm thử phần mềm  - PCWorld 27/08/2008
 Người tiên phong trong kiểm thử phần mềm – Tuổi trẻ online 13/11/2010
 http://sgtt.vn/Kinh-te/144806/Bai-2-Tu-gia-cong-den-gia-tri-rieng.html  - Sài Gòn Tiếp Thị 2011
 http://www.thesaigontimes.vn/Home/congnghe/toancanh/67245/Cong-nghiep-phan-mem-tang-truong-29/nam.html  - The Saigontimes 2011
 http://www.thesaigontimes.vn/epaper2010/TBVTSG/693/#/21/zoomed  - The Saigontimes 2011
 https://nhipcaudautu.vn/doanh-nghiep/doanh-nhan-viet-kieu-khang-dinh-tiem-nang-o-que-huong-rat-lon-3262559/ Doanh nhân Việt Kiều khẳng định tiềm năng ở quê hương rất lớn 18/01/2010
 Technology Trends of the Future: An Interview with Hung Nguyen – StickyMinds 4/2014
 Nguyễn Quốc Hùng Người Mở Đường  - VTC10 10/2016
 6 Best Practices for Building a Long-Lasting Business - Inc. 11/2016

Những người làm kiểm thử phần mềm
Người Mỹ gốc Việt
Doanh nhân gốc Việt
Nghệ sĩ hải ngoại


title: Colus holboelli

text:
Colus holboelli là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Buccinidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Colus (Buccinidae)
Động vật được mô tả năm 1842


title: Battalia

text:
Battalia là một chi bướm đêm thuộc phân họ Tortricinae của họ Tortricidae.

Các loài
Battalia acmemorpha (Diakonoff, 1952)
Battalia anassa (Diakonoff, 1952)
Battalia anisographa (Diakonoff, 1952)
Battalia anthracograpta (Diakonoff, 1952)
Battalia apheles (Diakonoff, 1952)
Battalia colobodesma (Diakonoff, 1952)
Battalia cricophora (Diakonoff, 1952)
Battalia euphyes (Diakonoff, 1952)
Battalia fusca (Diakonoff, 1953)
Battalia insignis (Diakonoff, 1953)
Battalia lagaroptycha (Diakonoff, 1952)
Battalia lutescens (Diakonoff, 1952)
Battalia mimela (Diakonoff, 1952)
Battalia ochra (Diakonoff, 1952)
Battalia oligosta (Diakonoff, 1952)
Battalia pityrochroa (Diakonoff, 1952)
Battalia psara (Diakonoff, 1952)
Battalia rhopalodes (Diakonoff, 1952)
Battalia stenoptera (Diakonoff, 1952)
Battalia trulligera (Diakonoff, 1952)
Battalia verecunda (Diakonoff, 1952)

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

 tortricidae.com

Archipini


title: Bắc Sơn, Tam Điệp

text:
Bắc Sơn là một phường thuộc thành phố Tam Điệp, tỉnh Ninh Bình, Việt Nam.

Địa lý
Phường Bắc Sơn nằm ở trung tâm thành phố Tam Điệp, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp phường Tân Bình và phường Yên Bình
Phía tây giáp phường Tây Sơn
Phía nam giáp phường Trung Sơn (qua Quốc lộ 1)
Phía bắc giáp xã Yên Sơn.

Phường Bắc Sơn có diện tích là 3,14 km², dân số năm 2019 là 11.162 người, mật độ dân số đạt 3.555 người/km².

Đây là một phường có đường Quốc lộ 1 xuyên Việt và quốc lộ 12B lên Tây Bắc đi qua. Trụ sở phường Bắc Sơn nằm cách trung tâm thành phố Ninh Bình 16 km. Đây cũng là phường đặt các trung tâm hành chính của thành phố Tam Điệp.

Hành chính
Phường Bắc Sơn được chia thành 19 tổ dân phố: 1 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10A, 10B, 11, 12, 13, 14, 15, 18, 19, 20.

Lịch sử
Ngày 17 tháng 12 năm 1982, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định số 200-HĐBT về việc thành lập phường Bắc Sơn thuộc thị xã Tam Điệp mới thành lập trên cơ tách một phần diện tích và nhân khẩu của thị trấn Tam Điệp và hai xã Yên Bình, Yên Sơn thuộc huyện Tam Điệp.

Ngày 26 tháng 12 năm 1991, Quốc hội ban hành Nghị quyết về việc tái lập tỉnh Ninh Bình từ tỉnh Hà Nam Ninh cũ và phường Bắc Sơn thuộc thị xã Tam Điệp, tỉnh Ninh Bình.

Ngày 9 tháng 4 năm 2007, Chính phủ ban hành Nghị định số 62/2007/NĐ-CP về việc thành lập phường Tây Sơn trên cơ sở điều chỉnh 46,76 ha diện tích tự nhiên và 853 người của phường Bắc Sơn.

Sau khi điều chỉnh địa giới hành chính, phường Bắc Sơn còn lại 324,92 ha diện tích tự nhiên và 7.518 nhân khẩu.

Ngày 10 tháng 4 năm 2015, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 904/NQ-UBTVQH13 về việc thành lập thành phố Tam Điệp thuộc tỉnh Ninh Bình và phường Bắc Sơn trực thuộc thành phố Tam Điệp.

Ngày 10 tháng 12 năm 2015, HĐND tỉnh Ninh Bình ban hành Nghị quyết số 29/2015/NQ-HĐND về việc thành lập TDP 18 trên cơ sở một phần của TDP 9.

Kinh tế
So với các đơn vị khác của thành phố Tam Điệp, Bắc Sơn là phường có địa hình ít đồi núi và hạ tầng giao thông đô thị đồng bộ hơn.

Chợ Bắc Sơn - Tổ 13 Phường Bắc Sơn là chợ trong danh sách các chợ loại 1, 2, 3 ở Ninh Bình.

Chú thích

Tham khảo


title: Hinojosas de Calatrava

text:
Hinojosas de Calatrava là một đô thị thuộc Ciudad Real, Castile-La Mancha, Tây Ban Nha. Đô thị này có dân số là 722.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Hinojosas de Calatrava Town web

Đô thị ở Ciudad Real


title: Ecnomus digrutus

text:
Ecnomus digrutus là một loài Trichoptera trong họ Ecnomidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Ecnomus


title: Marquéglise

text:
Marquéglise là một xã thuộc tỉnh Oise trong vùng Hauts-de-France tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 73 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

INSEE

Xã của Oise


title: Nectandra cordata

text:
Nectandra cordata là một loài thực vật thuộc họ Lauraceae. Đây là loài đặc hữu của Peru.

Chú thích

Tham khảo
 World Conservation Monitoring Centre 1998. Nectandra cordata. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Peru
Nectandra


title: So sánh các trình duyệt web

text:
Đây là bảng so sánh các trình duyệt web hiện đang chiếm ưu thế trên thị trường.

Chạy trên các hệ điều hành
Phép so sánh này phụ thuộc vào các trình duyệt được viết để chạy trên các hệ điều hành khác nhau, hiện nay nó được tính trên các hệ điều hành Windows, Linux, Unix, Mac OS, BSD.

Phần bổ sung cho trình duyệt
Đây là các chức năng bổ sung cho trình duyệt được hỗ trợ bởi các nhà cung cấp trình duyệt chính thức (chứ không phải bên thứ ba)

Xem thêm
 Danh sách các trình duyệt web
 Trình duyệt web

Ghi chú

Liên kết ngoài


title: Andrena ziminae

text:
Andrena ziminae là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Osytshnjuk mô tả khoa học năm 1986.

Chú thích

Tham khảo

Z
Động vật được mô tả năm 1986


title: Họ Nắp ấm Tân thế giới

text:
Họ Nắp ấm Tân thế giới, họ Nắp ấm châu Mỹ hay họ Bình tử thảo (danh pháp khoa học: Sarraceniaceae) là một họ thực vật hạt kín thuộc bộ Ericales (Hệ thống Cronquist năm 1981 xếp họ này cùng hai họ Nepenthaceae và Droseraceae trong bộ Nepenthales).

Họ này chứa 3 chi với khoảng 15-30 loài sinh tồn là Sarracenia (nắp ấm Bắc Mỹ, bình tử thảo), Darlingtonia (với chỉ 1 loài là nắp ấm California hay loa kèn hổ mang, nhãn kính xà bình tử thảo với danh pháp Darlingtonia californica) và Heliamphora (nắp ấm đầm lầy hay nắp ấm mặt trời, thái dương bình tử thảo), cũng như một chi tuyệt chủng với chỉ 1 loài đã biết là cổ bình tử thảo (Archaeamphora longicervia), được phát hiện trong tầng Tiêm Sơn Câu (尖山沟) của thành hệ Nghĩa Huyện tại Bắc Phiếu, Triều Dương, Liêu Ninh, Trung Quốc với niên đại khoảng 124,6 triệu năm trước. Hai chi đầu tiên là bản địa Bắc Mỹ trong khi Heliamphora là bản địa Nam Mỹ. Cả ba chi đều là thực vật ăn thịt bẫy các con côn trùng bằng mật và sử dụng các lá thuôn dài dạng ống của chúng chứa nước và các enzymư tiêu hóa (hoặc vi khuẩn như trong trường hợp của Darlingtonia) để bắt và tiêu thụ chúng. Nhiều loài cũng sử dụng các lông tơ hướng xuống phía dưới và các chất dạng sáp tiết ra để gây khó khăn cho các con côn trùng muốn trốn thoát.

Các loài cây này mọc trong các khu vực đất nghèo dinh dưỡng, thường là đất chua và sử dụng các côn trùng như là nguồn bổ sung dinh dưỡng. Các lá hình chén mọc ra từ thân rễ ngầm và chết đi khi chúng ngủ đông. Các loài trong chi Sarracenia chủ yếu mọc ven các đầm lầy than bùn có các loài rêu than bùn hay rêu nước thuộc chi Sphagnum sinh sống.

Phần lớn các loài trong họ Sarraceniaceae có các lá hình chén cao và hẹp, mọc thẳng hay gần thẳng. Tuy nhiên, loài nắp ấm tía (Sarracenia purpurea) lại có các lá hình chén ngắn, mập lùn hình củ hành mọc sát mặt đất, còn loài nắp ấm vẹt (Sarracenia psittacina) thì có các lá hình chén mọc ngang.

Nắp ấm tía (Sarracenia purpurea) là loài hoa chính thức của Newfoundland và Labrador.

Phân loại
 Sarracenia: 8-11 loài tại miền đông và đông bắc Bắc Mỹ
 Darlingtonia: 1 loài (Darlingtonia californica) tại California và Oregon.
 Heliamphora: 18 loài tại khu vực cao nguyên Guiana ở đông bắc Nam Mỹ, trong đó 11 loài mới phát hiện từ năm 2000 trở lại đây.

Phát sinh chủng loài
Nghiên cứu của Ray Neyland và Mark Merchant năm 2006 cho thấy chi Darlingtonia có quan hệ chị em với nhánh chứa Heliamphora và Sarracenia. Trong phạm vi chi Sarracenia thì S. purpurea là chị em với phần còn lại. Bên cạnh đó, bốn đơn vị phân loại nội loài đã đặt tên của S. purpurea cũng được giải quyết trong một nhánh được hỗ trợ tốt. Tuy nhiên, năm đơn vị phân loại nội loài đã đặt tên của S. rubra lại là một phần của một đa phân mà không có cấu trúc có thể nhận thấy rõ. Nghiên cứu của các tác giả cũng gợi ý rằng S. purpurea ssp. purpurea var. burkii (đã từng được đặt tên riêng như là S. rosea) có thể được coi như là một loài khác biệt. Nếu xử lý như vậy thì số lượng loài của chi Sarracenia sẽ là 9.

Thư viện ảnh

Chú thích

Tham khảo

 Sarraceniaceae  trong L. Watson và M.J. Dallwitz (1992 trở đi). The families of flowering plants: descriptions, illustrations, identification, and information retrieval. Phiên bản: 20-5-2010. http://delta-intkey.com
 D'Amato Peter, The Savage Garden, Berkeley 1998, ISBN 0-89815-915-6

Nắp ấm Tân thế giới
S


title: Đại hội Thể thao châu Á 2006

text:
Đại hội Thể thao châu Á thứ 15, chính thức biết đến dưới tên Asiad 15, được tổ chức tại Doha, Qatar từ ngày 1 tháng 12 đến ngày 15 tháng 12 năm 2006. Doha là thành phố đầu tiên của khu vực và là thành phố thứ hai của vùng Tây Á kể từ Tehran vào năm 1974 đăng cai một kỳ đại hội. Có 39 môn thể thao được tổ chức tại đại hội này. Cũng tại đại hội này, chủ tịch OCA Sheikh Ahmad Al-Fahd Al-Sabah bác đơn tham dự của Australia, với lý do Australia chuyển từ châu Đại Dương sang châu Á tham dự có thể là một bất công cho các quốc gia nhỏ khác ở châu Đại Dương.

Quá trình chạy đua giành quyền đăng cai
Có bốn thành phố xin đăng cai Asiad 2006: Hồng Kông, Kuala Lumpur, New Delhi và Doha. Hồ sơ của Hồng Kông và Kuala Lumpur được đánh giá là có nhiều triển vọng hơn trước cuộc bỏ phiếu. Kuala Lumpur, thành phố đã từng đăng cai thành công Đại hội Thể thao của Khối thịnh vượng chung 1998 và nhiều hoạt động thể thao lớn khác như giải đua xe Công thức 1, nhấn mạnh kinh nghiệm của họ làm luận điểm chính. The chances for Doha's bid were described as small by the media.

Ngày 12 tháng 11 năm 2000, cuộc bỏ phiếu diễn ra tại Busan, Hàn Quốc, thành phố tổ chức Đại hội Thể thao châu Á 2002. 41 thành viên của Hội đồng Olympic châu Á (OCA) được quyền bầu và cuộc bỏ phiếu diễn ra trong ba vòng, mỗi vòng loại một ứng cử viên. Sau vòng 1, New Delhi bị loại khi chỉ giành được 2 phiếu. Vòng 2 của cuộc bỏ phiếu diễn ra giữa ba thành phố có kết quả bất ngờ.
 Doha: 22 phiếu
 Kuala Lumpur: 13 phiếu
 Hồng Kông: 6 phiếu

Theo luật của OCA, ứng cử viên nào giành được số phiếu quá bán sẽ lập tức giành chiến thắng. Doha giành được 22 trong tổng số 41 phiếu nghiễm nhiên giành quyền đăng cai Asian Games 2006 mà không phải chờ tới vòng bỏ phiếu thứ 3. Phần lớn số phiếu dành cho Doha đến từ các nước Tây Á khi tất cả đều bầu cho thủ đô của Qatar.

Sau đó, Malaysia và Hồng Kông bày tỏ sự không đồng tình với kết quả. Malaysia đã từng phát biểu sự lựa chọn Doha là một trò lố bịch. Sự chiến thắng của Doha cũng gây ra nhiều mâu thuẫn, khi Qatar đã gây một sức ép rất mạnh lên thành phần bầu chọn nhờ nguồn tài chính phong phú kiếm được từ dầu mỏ của mình.

Lễ rước đuốc
Lễ rước đuốc bắt đầu là một phần của Đại hội Thể thao châu Á kể từ 1958. Kế hoạch của lễ rước đuốc Asiad 15 được Ủy ban tổ chức Đại hội Thể thao châu Á Doha (Doha Asian Games Organising Committee - DAGOC) công bố ngày 20 tháng 1 năm 2006.

Lễ rước đuốc bắt đầu từ ngày 8 tháng 10 năm 2006 với một buổi lễ đơn giản tại Doha Golf Club với tên gọi "Ngọn lửa của sự mến khách" (Flame of Hospitality). Với sự tham gia của hơn 3000 người, ngọn đuốc sẽ đi qua 8 quốc gia đã từng tổ chức Đại hội Thể thao châu Á cùng bốn quốc gia thuốc Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC). The first pit stop was in New Delhi, Ấn Độ vào ngày 11 tháng 10 năm 2006. Trong cả cuộc hành trình đoàn rước đuốc sẽ đi qua 15 quốc gia và 23 thành phố trên toàn châu Á. Ngọn đuốc sẽ được rước trên 50.000 km trong vòng 55 ngày, đây là lễ rước đuốc dài nhất trong lịch sử các Đại hội Thể thao châu Á.

Sau đây là danh sách những quốc gia và thành phố mà đoàn rước đuốc đi qua:
  Ấn Độ – New Delhi
  Hàn Quốc – Busan
  Philippines – Manila
  Nhật Bản – Hiroshima
  Trung Quốc – Bắc Kinh, Quảng Châu
  Ma Cao
  Hồng Kông
  Indonesia – Jakarta
  Thái Lan – Bangkok
  Iran – Mashad, Esfahan, Tehran
  Oman – Salalah, Muscat, Sohar
  Các Tiểu Vương quốc Ả Rập Thống nhất – Hatta, Sharjah, Dubai, Abu Dhabi
  Kuwait – Kuwait City
  Bahrain – Manama

Ngọn lửa trở về Qatar vào ngày 25 tháng 11 năm 2006 và được rước quanh thành phố cho đến khi khai mạc đại hội.

Logo và Linh vật

Ủy ban tổ chức Đại hội Thể thao châu Á Doha (Doha Asian Games Organising Committee) đã chọn Oryx, chú linh dương Oryx xứ Qatar, làm linh vật chính thức cho Asian Games 2006. Linh dương Oryx là 1 loài động vật đang có nguy cơ bị diệt chủng, nhưng may nhờ sự bảo vệ tích cực của một số nhóm bảo vệ môi trường, một lượng Oryx đã có thể được thả lại về với thiên nhiên. Sự lựa chọn Oryx cũng để gửi đi thông điệp hòa bình, sự có trách nhiệm và nét vui vẻ đến đại hội.

Các môn thi đấu
Có 39 môn thể thao được phép thi đấu tại đây. Trừ Cầu lông, Bóng chày, Bóng rổ, Bóng đá, Bóng bàn và Bóng chuyền, tất cả các môn còn lại đều được bắt đầu thi đấu sau lễ khai mạc của đại hội.

 Bắn cung
 Điền kinh
 Cầu lông
 Bóng chày
 Bóng rổ
 Thể hình
 Bóng gỗ
 Quyền Anh
 Canoe-Kayak
 Cờ vua
 Billards & Snooker
 Đua xe đạp (lòng chảo và đường trường)
 Nhảy cầu

 Cưỡi ngựa (kể cả đua ngựa sức bền)
 Đấu kiếm
 Bóng đá
 Golf
 Thể dục (nghệ thuật, nhịp điệu và trampoline)
 Bóng ném
 Khúc côn cầu
 Judo
 Kabaddi
 Karate
 Chèo thuyền
 Bóng bầu dục
 Đua thuyền buồm

 Cầu mây
 Bắn súng
 Bóng mềm
 Squash
 Bơi lội (kể cả bơi nghệ thuật)
 Bóng bàn
 Taekwondo
 Quần vợt (kể cả quần vợt bóng mềm)
 3 môn phối hợp
 Bóng nước
 Bóng chuyền (trong nhà và bãi biển)
 Cử tạ
 Vật
 Wushu

Quốc gia tham dự
Tất cả 45 thành viên của Hội đồng Olympic châu Á đều gửi vận động viên tham dự kỳ đại hội này. Con số trong ngoặc là lượng vận động viên tham dự đại hội do các đoàn cung cấp.

 Chu Nhà

Bảng tổng sắp huy chương

<onlyinclude>
{|
|-
|1||style="text-align:left"|||165||88||63||316
|-
|2|| style="text-align:left"|||50||71||78||199
|-
|3|| style="text-align:left"|||58||52||82||192
|-
|4||style="text-align:left"|||23||20||42||85
|-
|5||style="text-align:left"|||13||15||26||54
|-
|6||style="text-align:left"|||11||15||22||48
|-
|7||style="text-align:left"|||11||14||15||40
|-
|8||style="text-align:left"|||10||17||26||53
|-style="background:#ccccff;"
|9||style="text-align:left"|||9||12||11||32
|-
|10||style="text-align:left"|||9||10||27||46
|-
|...||style="text-align:left"|...||...||...||...||...
|-
|19||style="text-align:left"|||3||13||7||23
|- class="sortbottom"
!colspan=2|Tổng cộng||428||423||542||1393
|}

Địa điểm thi đấu

 Al-Arabi Sports Club – Đấu kiếm, Bóng đá, Rugby, Bóng bàn
 Al-Dana Club – Thể hình, Cờ vua, Cử tạ
 Al-Gharrafa Sports Club – Bóng đá, Bóng ném
 Al-Khor Road Course – Đua xe đạp
 Al-Rayyan Sports Club – Bóng chày, Bóng đá, Hockey, Bóng chuyền, Bóng mềm
 Al-Sadd Sports Club – Billiards, Bóng đá, Cầu mây, Bóng nước
 Academy for Sports Excellence (ASPIRE) – Thể dục nghệ thuật, Cầu lông, Boxing, Canoe, Kayak, Đua xe đạp, Kabaddi, Thể dục nhịp điệu, Trampoline, Vật, Wushu
 Basketball Indoor Hall – Bóng rổ
 Corniche – Đua xe đạp, Điền kinh, Ba môn phối hợp
 Doha Golf Club – Golf
 Doha Racing & Equestrian Club – Cưỡi ngựa
 Doha Sailing Club – Đua thuyền buồm
 Hamad Aquatic Centre – Nhảy cầu, Bơi, Bơi nghệ thuật
 Khalifa International Tennis and Squash Complex – Soft Tennis, Qquash, Tennis
 SVĐ Khalifa – Điền kinh
 Lusail Shooting Complex – Bắn cung, Bắn súng
 Mesaieed Endurance Course – Đua ngựa sức bền
 Qatar Bowling Centre – Bowling
 Qatar Sports Club – Bóng đá, Judo, Karate, Taekwondo
 The Sport City – Bóng chuyền bãi biển
 West Bay Lagoon – Đua thuyền

Bị cấm thi đấu và bỏ cuộc

Bóng rổ
Tuyển Philippines, đội đã từng dành 4 huy chương vàng ở các kỳ Á vận hội, lần đầu tiên sẽ không tham dự một kỳ Asiad do lệnh cấm của Liên đoàn bóng rổ quốc tế (FIBA). Tranh chấp giữa Hiệp hội bóng rổ Philippines (BAP) và Ủy ban Olympic Philippines (POC) là nguyên nhân của lệnh cấm. FIBA chỉ đồng ý hủy bỏ án phạt khi hai tổ chức trên quyết định hợp tác với nhau thân thiện hơn. Nếu không, đội tuyển Philippines không được tham gia bất kỳ giải đấu nào nằm trong lịch thi đấu của FIBA.

Cử tạ
Ấn Độ không tham gia tranh tài ở môn cử tạ do chính phủ nước này từ chối trả khoản phạt 50.000 USD cho Liên đoàn cử tạ quốc tế (IWF)để giỡ bỏ lệnh cấm thi đấu. IWF cấm đội tuyển Ấn Độ tham gia mọi giải đấu quốc tế sau khi phát hiện một loạt vận động viên của đội tuyển nước này sử dụng doping tại Đại hội Thể thao Khối thịnh vượng chung 2006 được tổ chức Melbourne, Úc. Lệnh cấm có thể kéo dài sang năm 2008 nếu Ấn Độ tiếp tục không chịu trả khoản tiền phạt.

Bóng đá
Có bốn đội tuyển bỏ cuộc hay bị cấm thi đấu môn bóng đá, khiến ban tổ chức phải sắp xếp lại cách thức chia bảng và lịch thi đấu. Sau khi đội tuyển bóng đá nữ Maldives rút lui vào đầu tháng 11, bộ môn bóng đá nữ phải bốc thăm và chia bảng lại để số đội trong mỗi bảng bằng nhau. Không lâu sau, tuyển nam Turkmenistan cũng tuyên bố bỏ cuộc. Yemen sau khi hàng loạt trụ cột bị cấm thi đấu do sử dụng doping đã không tập hợp nổi đội tuyển và buộc phải từ bỏ ý định tham gia giải.

Ngày 23 tháng 11 năm 2006, FIFA tuyên bố lệnh cấm Iran tham gia các giải đấu quốc tế. Nhưng sau đó, do những thỏa thuận đạt được giữa FIFA và Liên đoàn bóng đá Iran (IRRF) ba ngày sau, Iran được chấp nhận tham gia giải đấu. Sự trở lại này khiến Tajikistan, đội dự tính sẽ thay thế xuất của Iran ở vòng hai, chính thức bị loại khỏi giải.

Ấn Độ
Ấn Độ là đoàn duy nhất có thay đổi lớn về thành phần tham dự đại hội ngay gần kề ngày khai mạc. Ngày 22 tháng 11 năm 2006, Bộ thể thao Ấn Độ gây sốc đối với ban tổ chức đại hội bằng cách tuyên bố rút lui ở 8 trên tổng số 32 môn đã tuyên bố có tham gia thi đấu. Những môn đó là bóng đá, bóng rổ, bóng ném, cầu mây, ba môn phối hợp, ten-pin bowling và bóng bầu dục 7 người. Nguyên do Ấn Độ rút lui ở những nội dung trên để giảm bớt tri phí và khả năng tranh chấp huy chương thấp. Kết quả là chỉ có 387 VĐV sẽ đến Doha thay vì 589 như dự kiến ban đầu của Hiệp hội Olympic Ấn Độ (IOA).

Một vài đội tuyển muốn tham gia ngay cả khi không có sự hỗ trợ của chính phủ; tuyển bóng đá nam tuyên bố sẽ tham gia "mà không cần một đồng xu nào của chính phủ, như họ đã làm ở Asiad 1998 và 2002. HLV đội tuyển bóng đá tuyên bố sẽ tham gia thi đấu ngay cả khi chính phủ không ủng hộ.

IOA cũng cố gắng để hai đội tuyển cầu mây và đấu kiếm có thể tham gia thi đấu. Ban tổ chức đại hội (DAGOC) cũng đồng ý chấp nhận lại họ sau khi đã gạch tên tuyển Ấn Độ ra khỏi danh sách thi đấu ở những nội dung trên.

Bóng chuyền
Palestine phải bỏ cuộc vì gặp khó khăn trong việc di chuyển do Dải Gaza bị phong tỏa, Indonesia và Turkmenistan bỏ cuộc vào phút chót, chỉ vài giờ trước trận đấu loại đầu tiên của họ bắt đầu.

Doping
Sau đây là danh sách các vận động viên bị phát hiện có sử dụng chất kích thích ở đại hội, và gần như tất cả đều là các lực sĩ cử tạ:
 Lực sĩ Myanma Than Kyi Kyi, thi đấu ở hạng cân 48 kg, bị phát hiện có sử dụng diuretic.
 VĐV Uzbekistan Elmira Ramileva, hạng cân 69 kg, dương tính với anabolic steroid.
 Alexander Urinov, cũng của Uzbekistan, thi đấu ở hạng cân 105 kg, sử dụng cannabis.
 Lực sĩ Oo Mya Sanda của Myanma, huy chương bạc ở nội dung 75 kg môn cử tạ, dương tính với metabolite.
 Lực sĩ thể hình Saad Faeaz của Iraq, bị loại khỏi Đại hội sau khi nhiều steroid cấm được tìm thấy trong hành lý của anh tại Sân bay Quốc tế Doha.

Bi kịch
Bi kịch của kỳ Á vận hội này xảy ra khi VĐV cưỡi ngựa Kim Hyung-chil tử nạn sau khi ngã ngựa trong khi thi đấu vào sáng 7 tháng 12. Tai nạn xảy ra ở lượt nhảy thứ 8, khi trời đang mưa. Ngay lập tức anh được đưa vào viện, nhưng mọi chuyện đã quá muộn. Kim chết lúc 9 h sáng cùng ngày theo giờ địa phương. Theo chủ tịch Ủy ban Olympic Hàn Quốc Kim Jung Kil cho biết, theo báo cáo lại, con ngựa của anh Kim đã lỡ cú nhảy do điều kiện trơn trượt nơi thi đấu. Đoàn Hàn Quốc đòi điều tra xem tại sao ban tổ chức lại quyết định cho thi đấu trong điều kiện thời tiết nguy hiểm như vậy, nguyên nhân chính dẫn đến cái chết của VĐV.

"Theo ý kiến chuyên môn của tôi, thời tiết không liên quan đến tai nạn này. Nếu có ngựa ngã và đè lên bạn, đó là hai tấn gạch đổ sập xuống người bạn. Bạn không thể làm gì được" Andy Griffiths, giám thị kỹ thuật của đại hội nói.

Bố của anh Kim là VĐV môn cưỡi ngựa từng thi đấu tại Thế vận hội mùa hè 1964, tổ chức tại Tokyo và anh Kim từng dành huy chương bạc tại Á vận hội 2002 với cùng con ngựa đã gây ra tai nạn.

Đây là cái chết thứ 8 có liên quan đến kỳ đại hội lần này. Nhưng là cái chết đầu tiên của một VĐV khi đang tham gia thi đấu.

Truyền thông
Các đài/hãng truyền thông phát sóng ASIAD 2006 tại châu Á là:
 CCTV-5 phát sóng tại Trung Quốc
 Doordarshan và All India Radio truyền hình trực tiếp đại hội tại Ấn Độ
 Eurosport truyền hình trực tiếp 120 tiếng kể từ ngày 28 tháng 11 năm 2006 trên toàn châu Âu
 NHK phát sóng tại Nhật Bản
 RTM và Astro phát sóng tại Malaysia
 MediaCorp phát sóng tại Singapore
 TVBS và ESPN phát sóng tại Đài Loan
 NBN-4 phát sóng tại Philippines
 Cable TV Hong Kong phát sóng tại Hồng Kông
 VTV, HTV2 và VCTV phát sóng tại Việt Nam
 Al-Jazeera Sports phát sóng tại các quốc gia Ả Rập và phần còn lại của thế giới.

Chú thích

Liên kết ngoài

 Trang Web chính thức

Sự kiện thể thao đa môn năm 2006
2006
Thể thao châu Á năm 2006
Doha thế kỷ 21
Thể thao Doha
Giải đấu thể thao quốc tế tổ chức bởi Qatar
Thể thao Qatar năm 2006


title: Phalaenites

text:
Phalaenites là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae


title: Sikar

text:
Sikar là một thành phố và là nơi đặt hội đồng đô thị (municipal council) của quận Sikar thuộc bang Rajasthan, Ấn Độ.

Địa lý
Sikar có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 427 mét (1400 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Sikar có dân số 184.904 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Sikar có tỷ lệ 64% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 73%, và tỷ lệ cho phái nữ là 54%. Tại Sikar, 16% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Rajasthan


title: Brielles

text:
Brielles (, Gallo: Berièll) là một xã của tỉnh Ille-et-Vilaine, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc nước Pháp.

Dân số
Người dân ở Brielles được gọi là Briellois.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ille-et-Vilaine

Tham khảo

Mayors of Ille-et-Vilaine Association  ;
INSEE ;
IGN

Liên kết ngoài
 Cultural Heritage
French Ministry of Culture list for Brielles

Xã của Ille-et-Vilaine


title: Aleš Hanák

text:
Aleš Hanák (sinh ngày 7 tháng 7 năm 1977, tên khai sinh Jiří Turyna) là một nam diễn viên khiêu dâm người Cộng hòa Séc. Anh xuất hiện trong các bộ phim khiêu dâm về tình dục đồng giới và các chùm ảnh khỏa thân. Anh khá thành công trong diễn xuất nhờ có một hình thể đẹp và một dương vật có kích thước khá lớn (21,8 cm). Cùng với Pavel Novotny, anh là một trong những diễn viên khiêu dâm nam nổi tiếng nhất của Đông Âu hiện nay.

Thông tin về Aleš Hanák
 Ngày sinh: 7 tháng 7 năm 1977
 Nguyên quán:  Cộng hòa Séc
 Chiều dài dương vật: 21,8 cm
 Chiều cao: 1,97 m
 Cân nặng: 98 kg
 Màu mắt: Xanh nước biển
 Màu tóc: Nâu
 Tên khác: Jirka Kalvoda, Petr Katja, Jiří T, George Kostelansky, Jeremy, Quint, Ivan, Nicola Gismondi, Jarda Kolar, Jirka Kazvopa
 Aleš Hanák trên IMDb

Tham khảo

Nam diễn viên khiêu dâm


title: Problepsis

text:
Problepsis là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Một số loài tiêu biểu
Problepsis achlyobathra Prout, 1928
Problepsis aegretta Felder & Rogenhofer, 1875
Problepsis albidior Prout, 1938
Problepsis apollinaria (Guenée, [1858])
Problepsis argentea Warren, 1900
Problepsis asira Wiltshire, 1982
Problepsis borneamagna Holloway, 1997
Problepsis centrophora (Prout, 1915)
Problepsis clemens Lucas, 1890
Problepsis conjunctiva Prout, 1917
Problepsis craspediata Warren, 1897
Problepsis crassinotata Prout, 1917
Problepsis deducta Herbulot, 1962
Problepsis deliaria Guenée, [1858]
Problepsis delphiaria Guenée, ([1858])
Problepsis diazoma Prout, 1938
Problepsis digammata Kirby, 1896
Problepsis discophora Fixsen, 1887
Problepsis erythra Wiltshire, 1982
Problepsis eucircota Prout, 1913
Problepsis evanida Prout, 1932
Problepsis exanimata Prout, 1935
Problepsis flavistigma Swinhoe, 1904
Problepsis herbuloti Viette, 1968
Problepsis insignita Prout, 1938
Problepsis korinchiana Rothschild, 1920
Problepsis latonaria Guenée, ([1858])
Problepsis longipannis Prout, 1917
Problepsis lucifimbria (Warren, 1902)
Problepsis magna Warren, 1906
Problepsis maxima Thierry-Mieg, 1905
Problepsis meroearia Saalmüller, 1884
Problepsis metallopictata (Pagenstecher, 1888)
Problepsis minuta Inoue, 1958
Problepsis mitis Joannis, 1932
Problepsis neumanni Prout, 1932
Problepsis ocellata (Frivaldszky, 1845)
Problepsis ochripicta Warren, 1901
Problepsis paredra Prout, 1917
Problepsis phoebearia Erschov, 1870
Problepsis plagiata (Butler, 1881)
Problepsis plenorbis – Prout, 1917
Problepsis rorida Prout, 1932
Problepsis sancta Meyrick, 1888
Problepsis shirozui Inoue, 1986
Problepsis similinotata Prout, 1917
Problepsis subreferta Prout, 1935
Problepsis superans (Bulter, 1885)
Problepsis transposita Warren, 1903
Problepsis triocellata Bastelberger, 1908
Problepsis vulgaris Butler, 1889

Chú thích

Tham khảo

 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Scopulini