title: Họ Bầu bí

text:
Họ Bầu bí (danh pháp khoa học: Cucurbitaceae) là một họ thực vật bao gồm dưa hấu, dưa chuột, bí đao, bầu, bí ngô, mướp, khổ qua, la hán quả. Nó là một trong những họ quan trọng nhất trong việc cung cấp thực phẩm trên thế giới, mặc dù có lẽ không quan trọng như họ Hòa thảo (Poaceae), họ Đậu (Fabaceae) hay họ Cà (Solanaceae).

Phần lớn các loài trong họ này là các loại dây leo sống một năm với hoa khá lớn và sặc sỡ. Phần lớn các loài trong họ rất dễ bị tổn thương trước ấu trùng của một số loài nhậy.

Phân loại
Phân loại gần đây của họ Cucurbitaceae chia nó thành 15 tông như sau:
 Tông Gomphogyneae: 6 chi với khoảng 56 loài.
Alsomitra (bao gồm cả Macrozanonia)
Bayabusua
Gomphogyne (bao gồm cả Triceros) - dây gom, đầu thư
Gynostemma (bao gồm cả Enkylia, Pestalozzia, Trirostellum) - Chi Giảo cổ lam, gồm thư tràng, cổ yếm, giảo cổ lam
Hemsleya – khoảng 30 loài dây hèm, tuyết đảm
Neoalsomitra - lâm mạo
 Tông Triceratieae: 4-5 chi với khoảng 24 loài, chủ yếu ở vùng nhiệt đới Tân thế giới (Đông và Nam châu Phi và Madagascar có chi Cyclantheropsis).
Cyclantheropsis
Fevillea (bao gồm cả Anisosperma, Feuillaea, Feuillea, Hypanthera, Nandiroba, Nhandiroba)
Pteropepon (bao gồm cả Pseudosicydium)
Sicydium (bao gồm cả Chalema, Triceratia)
 Tông Zanonieae: 4 chi với khoảng 11-13 loài, liên nhiệt đới
Gerrardanthus (bao gồm cả Atheranthera)
Siolmatra
Xerosicyos (bao gồm cả Zygosicyos)
Zanonia (bao gồm cả Juppia, Penar-Valli, Penarvallia) - lục lạc, thiết bát
 Tông Actinostemmateae: 1-2 chi với khoảng 4 loài. Trung và Đông Á.
Actinostemma (bao gồm cả Mitrosicyos, Pomasterion) - 2 loài bình trấp, xạ hùng.
Bolbostemma: Đôi khi gộp trong Actinostemma. 2 loài đặc hữu Trung Quốc.
 Tông Indofevilleeae: 1 chi, 1 loài trong các khu rừng thưa trên sườn núi tại đông bắc Ấn Độ, Bhutan và Tây Tạng.
Indofevillea
 Tông Thladiantheae: 2 chi, 35 loài.
Baijiania (bao gồm cả Sinobaijiania)
Thladiantha - khổ áo, xích bào
 Tông Siraitieae: 1 chi, 3-4 loài.
Siraitia (bao gồm cả Microlagenaria, Neoluffa) - cây (quả) la hán
 Tông Momordiceae: 1 chi, 60 loài.
Momordica (bao gồm cả Calpidosicyos, Dimorphochlamys, Dimorphoclamys, Eulenburgia, Muricia, Neurosperma, Neurospermum, Nevrosperma, Raphanistrocarpus, Raphanocarpus, Zucca): Chi Mướp đắng, gồm khổ qua, gấc.
 Tông Joliffieae: 3 chi, 10 loài.
Ampelosycios (bao gồm cả Ampelosycios, Delognaea, Odosicyos, Tricyclandra)
Cogniauxia (bao gồm cả Cogniauxiella)
Telfairia (bao gồm cả Joliffia)
 Tông Bryonieae: 3 chi, 15 loài
Austrobryonia
Bryonia – khoảng 10 loài nhăng.
Ecballium (bao gồm cả Elaterium Mill.)
 Tông Schizopeponeae: 2 chi, 9-11 loài.
Herpetospermum (bao gồm cả Biswarea, Edgaria, Rampinia, Warea)
Schizopepon
 Tông Sicyoeae: 12-17 chi, 264-266 loài.
Cyclanthera (bao gồm cả Cremastopus, Discanthera, Elaterium Jacq., Heterosicyos (S. Watson) Cockerell, Pseudocyclanthera, Rhytidostylis, Rytidostylis)
Echinocystis (bao gồm cả Hexameria, Micrampelis)
Echinopepon (bao gồm cả Apatzingania, Brandegea, Pseudoechinopepon, Vaseyanthus)
Frantzia
Hanburia (bao gồm cả Elateriopsis, Nietoa)
Hodgsonia - đại hái, mỡ lợn, beo, sén, huất sơn
Linnaeosicyos
Luffa (bao gồm cả Poppya, Trevouxia, Turia): Chi Mướp
Marah (bao gồm cả Megarrhiza)
Nothoalsomitra
Sicyos (bao gồm cả Anomalosicyos, Cladocarpa, Costarica, Sarx, Sicyocarya, Sicyocaulis, Sicyoides, Skottsbergiliana, Sycios), có thể gộp cả năm chi dưới đây.
Microsechium
Parasicyos
Sechiopsis (bao gồm cả Pterosicyos)
Sechium (bao gồm cả Ahzolia, Chayota, Chocho, Polakowskia) - su su
Sicyosperma
Trichosanthes (bao gồm cả Anguina, Cucumeroides, Eopepon,Gymnopetalum, Involucraria, Platygonia, Scotanthus, Tripodanthera) - Chi Dưa núi, gồm cây qua lâu (quát lâu), cứt quạ, khổ qua rừng
 Tông Coniandreae: 19 chi, 147-156 loài.
Apodanthera (bao gồm cả Guraniopsis)
Bambekea
Ceratosanthes
Corallocarpus (bao gồm cả Calyptrosicyos)
Cucurbitella (bao gồm cả Prasopepon, Schizostigma)
Dendrosicyos
Doyerea (bao gồm cả Anguriopsis)
Eureiandra (bao gồm cả Euryandra)
Gurania (bao gồm cả Dieudonnaea, Ranugia)
Halosicyos
Helmontia
Ibervillea (bao gồm cả Dieterlea, Maximowiczia)
Kedrostis (bao gồm cả Aechmandra, Bryonopsis, Cedrostis, Cerasiocarpum, Coniandra, Cyrtonema, Gijefa, Pisosperma, Rhynchocarpa, Toxanthera)
Melothrianthus
Psiguria (bao gồm cả Anguria Jacq.)
Seyrigia
Trochomeriopsis
Tumacoca
Wilbrandia
 Tông Benincaseae: 24 chi, 204-214 loài.
Acanthosicyos (bao gồm cả Acanthosicyus)
Benincasa (bao gồm cả Camolenga, Praecitrullus) - bí đao, dưa tròn Ấn Độ
Blastania (bao gồm cả Ctenolepis, Ctenopsis, Zombitsia)
Borneosicyos
Cephalopentandra
Citrullus (bao gồm cả Anguria Mill., Colocynthis) - dưa hấu
Coccinia (bao gồm cả Cephalandra, Physedra, Staphylosyce) - dây bát, bình bát, cây cứt quạ
Cucumis (bao gồm cả Cucumella, Dicaeolosperma, Dicaeolospermum, Dicoelospermum, Hymenosicyos, Melo, Mukia, Myrmecosicyos, Oreosyce) - dưa chuột, dưa hồng, dưa bở, dưa melo, dưa gai, dưa hoàng kim, cầu qua, rơ bát
Dactyliandra
Diplocyclos (bao gồm cả Diplocyclus, Ilocania) - song qua
Indomelothria
Khmeriosicyos
Lagenaria (bao gồm cả Adenopus, Sphaerosicyos) - bầu, bầu canh
Lemurosicyos
Melothria (bao gồm cả Allagosperma, Alternasemina, Cladosicyos, Corynosicyos, Cucumeropsis, Diclidostigma, Landersia, Melancium, Posadaea)
Muellerargia
Papuasicyos (bao gồm cả Urceodiscus)
Peponium (bao gồm cả Peponia, Peponiella)
Raphidiocystis
Ruthalicia
Scopellaria (bao gồm cả Scopella)
Solena (bao gồm cả Harlandia, Juchia, Karivia) - cù nhang, cầu qua
Trochomeria (bao gồm cả Heterosicyos Welw. ex Benth. & Hook. f., Heterosicyus)
Zehneria (bao gồm cả Anangia, Cucurbitula, Neoachmandra, Pilogyne) - dây pọp, cầu qua
 Tông Cucurbiteae: 11 chi, 100-110 loài.
Abobra
Calycophysum (bao gồm cả Bisedmondia, Edmondia)
Cayaponia (bao gồm cả Antagonia, Arkezostis, Cionandra, Dermophylla, Druparia, Dryparia, Perianthopodus, Selysia, Trianosperma)
Cionosicys (bao gồm cả Cionosicyos)
Cucurbita (bao gồm cả Mellouia, Melopepo, Ozodycus, Pepo, Pileocalyx, Sphenantha, Tristemon) - bí đỏ, bí ngô
Penelopeia (bao gồm cả Anacaona)
Peponopsis
Polyclathra (bao gồm cả Pentaclathra, Pittiera, Roseanthus)
Schizocarpum
Sicana
Tecunumania

Hệ thống học
Phát sinh chủng loài phân tử hiện đại gợi ý về các mối quan hệ như sau:

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 Jeffrey C., 2005. A new system of Cucurbitaceae. Bot. Zhurn 90: 332–335.
 Cucurbitaceae  trong T.C. Andres (1995 trở đi) .
 Cucurbitaceae  trong L. Watson và M.J. Dallwitz (1992 trở đi). Các họ thực vật có hoa: Miêu tả, minh họa, xác định, thông tin tìm kiếm.  http://delta-intkey.com
 J.H. Kirkbride Jr và M.J. Dallwitz (2000 trở đi). Cucumis và Cucumella (Cucurbitaceae): Dưa chuột và dưa.


title: Platyptilia odiosa

text:
Platyptilia odiosa là một loài bướm đêm thuộc họ Pterophoridae. Nó được tìm thấy ở Nam Phi.

Chú thích

Tham khảo

Platyptilia
Động vật đặc hữu Nam Phi


title: Uniq (Unix)

text:
uniq là một tiện ích Unix, có chức năng gỡ bỏ các dòng trống và kề nhau trong văn bản. Nó là một loại chương trình lọc. Thông thường uniq được sử dụng kề sau lệnh sort. Nếu có tùy chọn -d, lệnh chỉ xuất ra các dòng có trùng, tùy chọn -c hiện ra số lần lặp của dòng.

Ví dụ: Để xem danh sách các dòng trong một tập tin, sắp xếp bởi số lần xuất hiện của dòng:
sort file | uniq -c | sort -n

Các tùy chọn
-u    Chỉ hiển thị các dòng không lặp lại
-d    Không hiển thị các dòng không lặp lại
-c    Hiển thị một báo cáo gồm dòng và số lần xuất hiện trong văn bản, khi tùy chọn này được sử dụng, hai tùy chọn -u và -d bị bỏ qua dù có được đưa vào lệnh hay không.
-i    Bỏ qua hoa - thường khi so sánh các dòng
-f    Bỏ qua một số trường trong mỗi dòng
-s    Bỏ qua một số ký tự trong mỗi dòng
-w    Chỉ định số ký tự cần so sánh khi so sánh dòng, các ký tự sau đó được bỏ qua
--help  Hiển thị thông báo trợ giúp
--version Hiển thị thông tin phiên bản

Xem thêm
Danh sách các chương trình Unix

Tham khảo

Liên kết ngoài
uniq's Linux manpage
SourceForge UnxUtils – Port of several GNU utilities to Windows

Tiện ích xử lý văn bản cho Unix
Tiện ích Unix SUS2008


title: Trigonisca nataliae

text:
Trigonisca nataliae là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Moure mô tả khoa học năm 1950.

Chú thích

Tham khảo

Trigonisca
Động vật được mô tả năm 1950


title: Đồng bằng Nghi Lan

text:
Đồng bằng Nghi Lan (), cũng được gọi là đồng bằng Lan Dương (蘭陽平原) nằm ở huyện Nghi Lan ở phía đông bắc Đài Loan. Đồng bằng này được sông Lan Dương bồi đắp phù sa và có diện tích khoảng 320 km². Khu vực này là nơi cư trú truyền thống của người Kavalan, một bộ tộc thổ dân đã di cư đến từ khu vực Hoa Liên và Đài Đông ở miền nam. Người Hán mới chỉ nhập cư đến khu vực này từ cuối thế kỷ 18. Đây là khu vực phát triển sớm nhất của miền đông Đài Loan.

Tham khảo

Đồng bằng Đài Loan
Địa mạo Nghi Lan


title: Aglymbus johannis

text:
Aglymbus johannis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Wewalka miêu tả khoa học năm 1982.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Aglymbus


title: Volvarina banesensis

text:
Volvarina banesensis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Marginellidae, họ ốc mép.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Volvarina


title: Plateumaris caucasica

text:
Plateumaris caucasica là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Zaitzev miêu tả khoa học năm 1930.

Chú thích

Tham khảo

Plateumaris


title: Cylindrobasidium

text:
Cylindrobasidium là một chi nấm trong họ Physalacriaceae. Chi này phân bố rộng rãi này chứa 6 loài.

Các loài
Cylindrobasidium corrugum
Cylindrobasidium eucalypti
Cylindrobasidium evolvens
Cylindrobasidium laeve
Cylindrobasidium parasiticum
Cylindrobasidium torrendii

Tham khảo

Liên kết ngoài

Physalacriaceae


title: Nakajima J1N

text:
Chiếc Nakajima J1N1 là một kiểu máy bay hai động cơ được Hải quân Đế quốc Nhật Bản sử dụng trong Thế Chiến II trong vai trò máy bay trinh sát, máy bay tiêm kích bay đêm và máy bay tấn công cảm tử Thần Phong (kamikaze). Chuyến bay đầu tiên được thực hiện vào tháng 5 năm 1941. Nó được phe Đồng Minh đặt tên mã là "Irving", vì nhầm tưởng một phiên bản trinh sát ban đầu, kiểu J1N1-C, là một kiểu máy bay tiêm kích.

Thiết kế và phát triển
Vào giữa năm 1938, Hải quân Đế quốc Nhật Bản đã yêu cầu thiết kế một kiểu máy bay tiêm kích hai động cơ để hộ tống chiếc máy bay ném bom chủ yếu vào thời đó, chiếc Mitsubishi G3M "Nell". Tầm hoạt động của chiếc máy bay tiêm kích Hải quân tiêu chuẩn Mitsubishi A5M "Claude" lúc đó chỉ đạt được 1.200 km, hoàn toàn không đủ khi so sánh với 4.400 km của chiếc G3M. Hơn nữa, đến lúc ấy, khả năng của chiếc máy bay tiêm kích "Zero", vốn còn đang được phát triển, vẫn còn đang đợi được đánh giá, đặt áp lực lên nhu cầu cần có máy bay tiêm kích hộ tống tầm xa.

Vào tháng 3 năm 1939, Mitsubishi và Nakajima bắt đầu phát triển kế hoạch 13-Shi. Chiếc nguyên mẫu rời khỏi nhà máy vào tháng 3 năm 1941, trang bị hai động cơ Nakajima Sakae 21/22 14 xy lanh công suất 1.130 mã lực. Đội bay gồm ba người, và chiếc máy bay được trang bị một khẩu pháo 20 mm và sáu súng máy 7,7 mm, trong đó bốn khẩu được gắn trên tháp súng vận hành bằng điện. Trọng lượng nặng của chiếc máy bay ảnh hưởng đáng kể đến tính năng bay, nhưng khả năng điều khiển là xuất sắc đối với một chiếc máy bay to như thế, đạt gần bằng chiếc Mitsubishi Zero, và việc sản xuất cũng được chấp thuận cho một phiên bản trinh sát hình ảnh, kiểu J1N1-C, được Hải quân đặt tên chính thức là Máy bay Trinh sát Hải quân Loại 2. Một phiên bản đời đầu, kiểu J1N1-F, có một tháp súng hình cầu với một khẩu pháo 20 mm Kiểu 99 Loại 1 được gắn ngay phía sau phi công.

Lịch sử hoạt động

Vào năm 1943, Trung tá Yasuna Kozono thuộc Trung đoàn bay 251 tại Rabaul đi đến ý tưởng cải biến chiếc J1N1-C thành một kiểu máy bay tiêm kích bay đêm. Chiếc J1N1-C KAI được cải tiến ngoài mặt trận đã bắn rơi hai chiếc B-17 Flying Fortress của Liên đội Ném bom 43 Hoa Kỳ đang tấn công các sân bay chung quanh Rabaul vào ngày 21 tháng 5 năm 1943.

Hải quân Nhật nhanh chóng nhận ra lợi điểm và đã đặt hàng cùng Nakajima về một thiết kế mới tên gọi J1N1-S chuyên dụng tiêm kích bay đêm. Phiên bản này được đặt tên là Kiểu 11 Gekkō (月光, "Nguyệt Quang"). Nó yêu cầu một đội bay chỉ gồm hai người, và giống như chiếc KAI, nó được trang bị một cặp pháo 20 mm Kiểu 99 Loại 1 bắn hướng lên trên và một cặp thứ hai bắn hướng xuống dưới một góc 30°, đặt trên thân phía sau buồng lái, tương tự như cấu hình Schräge Musik của Đức. Việc sắp xếp như vậy có hiệu quả chống lại được những chiếc máy bay ném bom B-17 và B-24, và sự hiện hữu của nó không được phe Đồng Minh nhanh chóng nhận ra vì cho rằng Nhật Bản không có được kỹ thuật về thiết kế máy bay tiêm kích bay đêm. Các phiên bản đầu tiên trang bị các đèn pha tìm kiếm trước mũi thay cho radar; và các phiên bản sau này loại bỏ các khẩu súng bên dưới thay bằng một khẩu pháo 20 mm (phiên bản J1N1-Sa Kiểu 11a). Các phiên bản khác không có ăn-ten radar hay đèn pha trước mũi được bổ sung thêm một khẩu pháo 20 mm vào vị trí đó.

Những chiếc J1N1-S đã được sử dụng để chống lại những chiếc máy bay ném bom B-29 Superfortress tại Chính quốc Nhật Bản, cho dù việc thiếu một kiểu radar tốt và tính năng bay ở tầm cao không đủ đã làm chúng trở nên què quặt, thường chỉ lướt qua một lượt để tấn công những chiếc máy bay ném bom B-29 tốc độ cao. Tuy nhiên, một số phi công có kỹ năng đã có được những chiến thắng ngoạn mục, như Trung úy Sachio Endo được ghi nhận đã bắn rơi tám chiếc B-29 và làm hư hại tám chiếc khác trước khi bị một chiếc B-29 bắn hạ, Shigetoshi Kudo (9 chiến công), Shiro Kuratori (6 chiến công), và Juzo Kuramoto (8 chiến công); hai người cuối đã bắn rơi năm chiếc B-29 trong đêm 25-26 tháng 5 năm 1945. Một đội bay Gekko khác đã bắn rơi năm chiếc B-29 trong một đêm, nhưng những thành công như vậy rất hiếm. Nhiều chiếc Gekko bị bắn rơi hay bị phá hủy trên mặt đất. Một số chiếc Gekko được chuyển sang các nhiệm vụ "Tokko", thuật ngữ tiếng Nhật dành cho các cuộc tấn công cảm tử Thần phong (kamikaze), sử dụng những trái bom 250 kg gắn dưới cánh.

Các phiên bản

J1N1 Chiếc nguyên mẫu.
J1N1-C Máy bay trinh sát tầm xa.
J1n1-C KAI
J1N1-R Sau đổi tên thành J1N1-F.
J1N1-S Máy bay tiêm kích bay đêm.
J1N1-Sa

Các nước sử dụng

Hải quân Đế quốc Nhật Bản

Đặc điểm kỹ thuật (J1N1-S)

Đặc tính chung
 Đội bay: 02 người
 Chiều dài: 12,77 m (41 ft 11 in)
 Sải cánh: 16,98 m (55 ft 8 in)
 Chiều cao: 4,56 m (14 ft 11 in)
 Diện tích bề mặt cánh: 40,0 m² (430 ft²)
 Lực nâng của cánh: 175 kg/m² (36 lb/ft²)
 Trọng lượng không tải: 4.840 kg (10.648 lb)
 Trọng lượng có tải: 7.010 kg (15.422 lb)
 Trọng lượng cất cánh tối đa: 8.184 kg (18.005 lb)
 Động cơ: 2 x động cơ Nakajima Sakae 14 xy lanh bố trí hình tròn, công suất 1.130 mã lực (843 kW) mỗi động cơ

Đặc tính bay
 Tốc độ lớn nhất: 507 km/h (317 mph)
 Tầm bay tối đa: 3.778 km (2.361 mi)
 Trần bay: 9.320 m (30.570 ft)
 Tốc độ lên cao: 8,7 m/s (1.712 ft/min)
 Tỉ lệ công suất/khối lượng: 0,24 kW/kg (0,15 hp/lb)

Vũ khí
 4 x pháo Kiểu 99 20 mm, hai khẩu hướng lên và hai khẩu hướng xuống

Tham khảo

Nội dung liên quan

Máy bay tương tự
 Kawasaki Ki-45
 Messerschmitt Bf 110
 Bristol Beaufighter
 Northrop P-61 Black Widow
 Heinkel He 219

Trình tự thiết kế
J1N -
J2M -
J3K -
J4M

Danh sách liên quan
 Danh sách máy bay chiến đấu
 Danh sách máy bay quân sự Nhật Bản
 Danh sách máy bay trong Chiến tranh Thế giới II
 Danh sách máy bay tiêm kích

J01N
J01N, Nakajima
Máy bay tiêm kích Nhật Bản
Máy bay trinh sát
Máy bay hai động cơ cánh quạt
Máy bay cánh dưới
Máy bay quân sự trong Thế chiến thứ hai
Máy bay của Hải quân Đế quốc Nhật Bản


title: Cybister zimmermanni

text:
Cybister zimmermanni là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Mouchamps miêu tả khoa học năm 1957.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Cybister


title: Saint-Arnoult, Calvados

text:
Saint-Arnoult là một xã ở tỉnh Calvados, thuộc vùng Normandie ở tây bắc nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Calvados

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Site officiel de la commune
 Saint-Arnoult sur le site de l'Institut géographique national
 Site "arnolphix", désireux de favoriser la communication dans la commune de Saint Arnoult

Xã của Calvados


title: Echinolittorina apicina

text:
Echinolittorina apicina là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Littorinidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Echinolittorina


title: Cózar

text:
Cózar là một đô thị thuộc Ciudad Real, Castile-La Mancha, Tây Ban Nha. Đô thị này có dân số là 1.265 (2007).

Tham khảo

Liên kết ngoài
 http://www.cozar.info .

Đô thị ở Ciudad Real


title: Mohan

text:
Mohan là một thị xã và là một nagar panchayat của quận Unnao thuộc bang Uttar Pradesh, Ấn Độ.

Địa lý
Mohan có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 128 mét (419 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Mohan có dân số 13.553 người. Phái nam chiếm 54% tổng số dân và phái nữ chiếm 46%. Mohan có tỷ lệ 46% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 51%, và tỷ lệ cho phái nữ là 40%. Tại Mohan, 17% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Uttar Pradesh


title: Symphylistis

text:
Symphylistis là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae


title: Cheilotrichia divaricata

text:
Cheilotrichia divaricata là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Cheilotrichia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Xingeina vittata

text:
Xingeina vittata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Chen miêu tả khoa học năm 1987.

Chú thích

Tham khảo

Xingeina


title: Rhagastis rubetra

text:
Rhagastis rubetra là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Loài này có ở Indonesia (Kalimantan, Nias, Sumatra) phía bắc through Malaysia (Sarawak, Peninsular) tới Thái Lan và có thể ở phía nam Trung Quốc (Tây Tạng).

miêu tả
Nó giống với Rhagastis acuta, Rhagastis hayesi và Rhagastis velata.

Chú thích

Tham khảo

Rhagastis


title: Timaeta

text:
Timaeta là một chi bướm ngày thuộc họ Lycaenidae.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Eumaeini


title: Trifurcula sanctibenedicti

text:
Trifurcula sanctibenedicti là một loài bướm đêm thuộc họ Nepticulidae, được Klimesch miêu tả khoa học lần đầu tiên năm 1979. Loài này phân bố ở Tây Ban Nha.

Sải cánh dài từ 5 đến 5.5 mm.

Bướm cái đẻ trứng trên lá của cây chủ. Ấu trùng ăn Bupleurum fruticescens.

Tham khảo

Liên kết ngoài
bladmineerders.nl
Fauna Europaea
Beiträge Zur Kenntnis der Nepticuliden. Beschreibung Zweier Neuer Arten Stigmella abaiella n.sp. Und Trifurcula (Fedalmia) sanctibenedicti n.sp. (Lepidoptera, Monotrysia)

Trifurcula


title: Marlborough, Massachusetts

text:
Marlborough, Massachusetts là một thành phố thuộc quận Middlesex trong tiểu bang thịnh vượng chung Massachusetts, Hoa Kỳ. Thành phố có tổng diện tích km², trong đó diện tích đất là km². Theo điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2010, thành phố có dân số 38.499 người.
Marlborough đã trở thành một thành phố công nghiệp thịnh vượng trong thế kỷ 19 và chuyển đổi sang công nghiệp công nghệ cao trong cuối thế kỷ 20 sau khi xây dựng của các Massachusetts Turnpike.
John Howe đã đến khu vực này năm 1656 làm một nhà kinh doanh lông thú và xây dựng một ngôi nhà tại các giao lộ của hai con đường mòn của Ấn Độ, Nashua Trail và con đường Connecticut. Ông có thể nói ngôn ngữ của người da đỏ Algonquia mặc dù các bộ lạc địa phương gọi chính họ là Pennacooks. Những người định cư đã được chào đón bởi những người da đỏ vì họ bảo vệ bộ lạc khỏi chiến tranh với bộ tộc khác. Trong thập niên 1650, một vài gia đình rời khỏi thị trấn gần đó Sudbury, 18 dặm phía tây của Boston, để bắt đầu một thị trấn mới. Làng được đặt theo tên Marlborough, thị trấn ở Wiltshire, Anh. Khu định cư đầu tiên vào năm 1657 bởi 14 người đàn ông do Edmund Rice; năm 1656 Rice kiến nghị Tòa án Massachusetts để tạo ra các thành phố Marlborough và nó đã được chính thức hợp nhất năm 1660. Gạo đã được bầu là Selectman tại Marlborough vào năm 1657. Sumner Chilton Powell đã viết, trong làng Thanh giáo: Sự hình thành của một thị trấn New England ", không chỉ Rice trở thành chủ đất cá nhân lớn nhất ở Sudbury, nhưng ông đại diện cho thị trấn mới của mình trong cơ quan lập pháp tiểu bang Massachusetts trong năm năm và dành ít nhất mười một của mình cuối cùng mười lăm năm để phục vụ như selectman và đánh giá nguyên nhân nhỏ ".

Marlborough được tuyên bố một thị trấn năm 1660. Sau đó nó được tạo ra một thành phố vì quy mô dân số của nó.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thành phố của Massachusetts
Marlborough, Massachusetts


title: Dicronychus decorus

text:
Dicronychus decorus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Faldermann miêu tả khoa học năm 1835.

Chú thích

Tham khảo

Dicronychus


title: Biển Okhotsk

text:
Biển Otkhost (; ) là vùng biển phía tây bắc Thái Bình Dương, nằm giữa bán đảo Kamchatka, quần đảo Kuril, đảo Sakhalin của Nga và đảo Hokkaidō của Nhật. Tên của nó được lấy theo tên của khu dân cư người Nga đầu tiên ở miền Viễn Đông. Người Châu Âu biết đến biển Okhotsk là nhờ hai nhà thám hiểm Nga Ivan Moskvitin và Vassili Poyarkov giữa thế kỷ XVII.

Tổng diện tích biển Okhotsk là 1.583.000 km², độ sâu trung bình 859 m, nơi sâu nhất là 3.372 m.

Vào mùa đông, giao thông trên biển Okhotsk gần như đình trệ bởi biển đóng băng. Nước từ sông Amur chảy vào biển làm giảm độ mặn và do đó tăng nhiệt độ đóng băng của nước. Băng trên biển không đều nhau ở mọi nơi, phân bố và độ dày phụ thuộc vào địa điểm, thời điểm, dòng nước và nhiệt độ nước biển.

Trừ đảo Hokkaidō, tất cả các đảo và đất liền quanh biển Okhotsk đều thuộc Nga. Vì thế có thể coi biển này nằm dưới sự quản lý của Nga.

Trong tiếng Nhật, tên ban đầu của biển là Hokkai (北海), có nghĩa là "biển bắc". Tên này dễ nhầm lẫn với Biển Bắc ở Châu Âu nên ngày nay nó được gọi là Ohōtsuku-kai (オホーツク海) theo tên của Nga.

Thời gian Chiến tranh Lạnh
Trong thời gian Chiến tranh Lạnh, biển Okhotsk là vùng biển căn cứ của các tàu ngầm mang tên lửa đạn đạo Hạm đội Thái Bình Dương Xô Viết. Hiện nay, Nga vẫn tiếp tục chiến lược đó. Trên vùng biển này, ngày 1 tháng 9 năm 1983, không quân Liên Xô đã bắn hạ chiếc máy bay dân dụng Boeing 747-230B của Hàn Quốc bay lạc hai lần vào không phận của nước này. Toàn bộ hành khách và phi hành đoàn 269 người tử nạn, trong đó có Lawrence McDonald – Hạ nghị sĩ Hoa Kỳ.

Trữ lượng dầu khí
Có 29 khu vực có tiềm năng dầu khí đã được xác định ở thềm lục địa dọc theo bờ biển Okhotsk. Tổng trữ lượng ước tính khoảng 1,2 tỷ tấn dầu và 1,5 tỷ mét khối khí tự nhiên.

Ghi chú

Địa lý Viễn Đông Nga
Biển của Nhật Bản

Biển rìa lục địa Thái Bình Dương
Thủy vực tỉnh Magadan
Bờ biển Thái Bình Dương của Nga
Thủy vực vùng Kamchatka
Địa lý Đông Bắc Á
Thủy vực tỉnh Sakhalin
Địa lý Hokkaidō


title: Piansano

text:
Piansano là một đô thị ở tỉnh Viterbo trong vùng Latium của Ý, có cự ly khoảng 90 km về phía tây bắc của Roma và khoảng 25 km về phía tây bắc của Viterbo. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 2.232 người và diện tích là 26,5 km².

Piansano giáp các đô thị: Arlena di Castro, Capodimonte, Cellere, Tuscania, Valentano.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.piansano.org/
 www.piansano.net/

Đô thị tỉnh Viterbo


title: 7077 Shermanschultz

text:
7077 Shermanschultz (1982 VZ) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 15 tháng 11 năm 1982 bởi E. Bowell ở trạm Anderson Mesa thuộc đài thiên văn Lowell.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 7077 Shermanschultz

Thiên thể phát hiện năm 1982
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Boulot

text:
Boulot là một xã thuộc tỉnh Haute-Saône trong vùng Bourgogne-Franche-Comté phía đông nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Haute-Saône

Tham khảo
 INSEE

Xã của Haute-Saône


title: Oidemastis

text:
Oidemastis là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae


title: Auriflama

text:
Auriflama là một đô thị ở bang São Paulo, Brasil. Thành phố này có dân số (năm 2007) là 13.760 người, diện tích là 432,902 km², mật độ dân số 32,5 người/km². Auriflama nằm ở độ cao 482 m, cách thủ phủ bang São Paulo 700 km. Đô thị này nằm ở khu vực khí hậu nhiệt đới. Theo điều tra năm 2000, Auriflama này có:
Tổng dân số 13.760 người, trong đó, dân số thành thị: 11.888, nông thôn: 1625 người.
Nam giới: 6814, nữ giới: 6699 người.
Mật độ dân số 31,22 người/km².
Tuổi thọ: 72,09 năm.
Tỷ lệ trẻ dưới 1 tuổi tử vong (trên 1 triệu): 14,28
Tỷ lệ biết đọc biết viết: 88,97% dân số.
 Chỉ số phát triển con người: 0,747
Tỷ lệ sinh (trẻ/bà mẹ): 1,96
Đô thị này giáp các đô thị: General Salgado, Guzolândia, Araçatuba và Jales

Tham khảo

Đô thị bang São Paulo


title: Rhogepeolus rozenorum

text:
Rhogepeolus rozenorum là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Rightmyer mô tả khoa học năm 2003.

Chú thích

Tham khảo

Rhogepeolus
Động vật được mô tả năm 2003


title: Isotes figurata

text:
Isotes figurata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1887.

Chú thích

Tham khảo

Isotes


title: Scaliola caledonica

text:
Scaliola caledonica là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Scaliolidae.

Chú thích

Tham khảo

Scaliola


title: Hôpital-Camfrout

text:
Hôpital-Camfrout () là một xã của tỉnh Finistère, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc Pháp.

Dân số
Người dân ở Hôpital-Camfrout được gọi là Hospitaliers hoặc Camfroutois.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Finistère

Tham khảo

 Mayors of Finistère Association  ;
 INSEE ;
 IGN

Liên kết ngoài
 Official website
 French Ministry of Culture list for Hôpital-Camfrout

Xã của Finistère


title: Speciomerus ruficornis

text:
Speciomerus ruficornis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Germar miêu tả khoa học năm 1818.

Chú thích

Tham khảo

Speciomerus


title: Dipropus testaceus

text:
Dipropus testaceus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schwarz miêu tả khoa học năm 1904.

Chú thích

Tham khảo

Dipropus


title: Meilly-sur-Rouvres

text:
Meilly-sur-Rouvres là một xã ở tỉnh Côte-d’Or trong vùng Bourgogne, phía đông nước Pháp. Khu vực này có độ cao trung bình 430 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Meillysurrouvres


title: Apophylia denisae

text:
Apophylia denisae là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Bezdek miêu tả khoa học năm 2005.

Chú thích

Tham khảo

Apophylia


title: Yzernay

text:
Yzernay là một xã thuộc tỉnh Maine-et-Loire trong vùng Pays de la Loire phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 122 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Maine-et-Loire


title: Copelatus quadrisignatus

text:
Copelatus quadrisignatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Régimbart miêu tả khoa học năm 1877.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Copelatus


title: Montrol-Sénard

text:
Montrol-Sénard () là một xã của tỉnh Haute-Vienne, thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine, miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Haute-Vienne

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Haute-Vienne


title: Leptonema moselyi

text:
Leptonema moselyi là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới và vùng Tân Bắc giới.

Chú thích

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Trichoptera vùng Tân Bắc giới
Leptonema (Hydropsychidae)


title: Daniel Bernoulli

text:
Daniel Bernoulli sinh ngày 8 tháng 2 năm 1700, mất ngày 8 tháng 3 năm 1782. Ông là một nhà toán học Thụy Sĩ- Hà Lan và là một trong số nhiều nhà toán học nổi tiếng trong gia đình Bernoulli. Ông được nhớ đến nhờ những ứng dụng của ông ấy về toán học đối với cơ học, đặc biệt là cơ học chất lỏng, cũng như việc đi tiên phong trong xác suất và thống kê. Công trình khoa học của Bernoulli còn được học tại nhiều trường học khắp nơi trên thế giới.

.

Tiểu sử

Daniel Bernoulli sinh ra ở Groningen, Hà Lan, con trai của Johann Bernoulli, cháu của Jakob Bernoulli, và là anh trai của Johann II. Ông được cho là đã có mối quan hệ xấu với cha mình. Khi cả hai tham gia và buộc phải đối đầu trong một cuộc thi khoa học tại Đại học Paris, Johann, không thể chịu sự xấu hổ vì phải thi với con của mình, Daniel bị cấm cửa. Johann Bernoulli cũng đã ăn cắp một số ý tưởng chính từ cuốn sách của Daniel là Hydrodynamica để viết cuốn sách riêng của mình là Hydraulica trước khi cuốn Hydrodynamica được xuất bản. Mặc dù những nỗ lực hòa giải của Daniel, cha ông mang sự thù oán cho đến khi qua đời.

Khi Daniel lên bảy, em trai của ông là Johann Bernoulli II được sinh ra. Lúc còn đi học, cha ông, Johann Bernoulli, khuyến khích ông học kinh doanh. Tuy nhiên, Daniel từ chối, bởi vì ông muốn nghiên cứu toán học. Sau đó ông đã làm theo ý của cha mình và nghiên cứu kinh doanh. Cha của ông sau đó yêu cầu ông nghiên cứu y học, và Daniel đã đồng ý với điều kiện rằng cha của ông sẽ dạy ông toán học tư nhân.

Ông có một tình bạn thân thiết với Leonhard Euler. Ông đến St Petersburg vào năm 1724 là giáo sư toán học, nhưng không hạnh phúc ở đó, và Bernoulli bị bệnh trong năm 1733, cho ông ta cái cớ để rời khỏi. Ông trở lại đại học Basel, nơi ông đã giữ thành công các ghế về y học, siêu hình học và triết học tự nhiên, cho đến khi qua đời.

Nghiên cứu toán học

Công trình toán học đầu tiên của ông là Exercitationes, xuất bản năm 1724 với sự giúp đỡ của Goldbach. Hai năm sau đó, lần đầu tiên ông chỉ ra việc phân tích chuyển động của một vật thành chuyển động tịnh tiến và chuyển động quay. Tác phẩm chính của Daniel Bernoulli là Hydrodynamique (Hydrodynamica), xuất bản năm 1738, nó tương tự như Mécanique Analytique của Joseph Louis Lagrange, nó xếp các kết quả vào một nguyên tắc duy nhất, đó là bảo toàn năng lượng. Bernoulli cũng đã viết một số lượng lớn các câu hỏi khác nhau trong lĩnh vực cơ khí, đặc biệt là các vấn đề kết nối với dây đàn rung, và các giải pháp được đưa ra bởi Brook Taylor và Jean le Rond d'Alembert.

Vật lý

Daniel Bernoulli là người đầu tiên xây dựng lý thuyết khí động học, và ông đã áp dụng các ý tưởng để giải thích các định luật của Robert Boyle.

Ông làm việc với Euler về tính đàn hồi vật lý, phát triển phương trình Bernoulli, nguyên lý Bernoulli và khí động học.

Thư mục
 [Anon.] (1911) "Bernoulli, Encyclopaedia Britannica
 [Anon.] (2001) "Daniel Bernoulli", Encyclopaedia Britannica
 Blower, S. (2004), D, Bernoulli's "", Reviews of Medical Virolology, 14: 275–288

 Mikhailov, G.K., 2005, "Hydrodynamica" in Grattan-Guinness, I., ed., Landmark Writings in Western Mathematics. Elsevier: 131-42.
 Pacey, A.J. & Fisher, S.J. (1967) "Daniel Bernoulli and the vis viva of compressed air", British Journal for the History of Science 3, 388-92
 Rouse Ball, W. W. [1908] (2003) "The Bernoullis," in A Short Account of the History of Mathematics, 4th ed., Dover, ISBN 0-486-20630-0

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Stanford Encyclopedia of Philosophy: "The St. Petersburg Paradox by R. M. Martin.
  (1998)

Sinh năm 1700
Mất năm 1782
Nhà toán học thế kỷ 18
Nhà toán học Thụy Sĩ
Hội viên Hội Hoàng gia
Cựu sinh viên Đại học Heidelberg
Nhà vật lý Thụy Sĩ
Người Thụy Sĩ thế kỷ 18


title: Dolophrosynella balteata

text:
Dolophrosynella balteata là một loài bướm đêm thuộc họ Oecophoridae. Nó được tìm thấy ở Queensland.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Image at CSIRO Entomology
Australian Faunal Directory
Classification of the Superfamily Sesioidea (Lepidoptera: Ditrysia)

Bướm Úc
Dolophrosynella


title: Zambia

text:
Cộng hòa Zambia (tiếng Việt: Cộng hòa Dăm-bi-a; tiếng Anh: Republic of Zambia) là một quốc gia Cộng Hòa nằm ở miền Nam châu Phi. Các nước láng giềng của Zambia bao gồm Cộng hòa Dân chủ Congo ở phía bắc, Tanzania ở đông bắc, Malawi ở phía đông, Mozambique, Zimbabwe, Botswana, Namibia ở phía nam và Angola ở phía tây. Thủ đô của Zambia là Lusaka, một thành phố nằm ở Đông Nam đất nước. Hầu hết dân số Zambia đều tập trung ở Lusaka và Vành Đồng ở đông bắc.

Ban đầu là nơi sinh sống của các dân tộc Khoisan, khu vực này đã bị ảnh hưởng bởi sự mở rộng của người Bantu vào thế kỷ thứ mười ba. Theo chân các nhà thám hiểm châu Âu vào thế kỷ thứ mười tám, người Anh đã đô hộ khu vực này thành các khu bảo hộ của Anh gồm Barotziland-Rhodesia Tây Bắc và Rhodesia Đông Bắc vào cuối thế kỷ XIX. Các khu vực này được hợp nhất vào năm 1911 để tạo thành Bắc Rhodesia. Trong phần lớn thời kỳ thuộc địa, Zambia được quản lý bởi một chính quyền được bổ nhiệm từ London với sự cố vấn của Công ty Nam Phi của Anh.

Vào ngày 24 tháng 10 năm 1964, Zambia độc lập khỏi Vương quốc Anh và thủ tướng Kenneth Kaunda trở thành tổng thống nhậm chức.

Lịch sử

Phần lãnh thổ tạo thành Zambia ngày nay là vùng định cư của người Pygmy và người Bantu, bị phân chia thành những địa hạt tù trưởng cho đến khi người châu Âu đặt chân đến đây.

Từ thế kỷ XV, người Balunda thành lập quốc gia Lunda hùng mạnh bao gồm lãnh thổ Angola, Congo, Zambia và một phần Cộng hoà Dân chủ Congo ngày nay. Cuối thế kỷ XVIII, quốc gia Lunda bị suy yếu do sự thâm nhập các thương gia buôn bán nô lệ, quyền lực của quốc vương Lunda giảm sút nên một loạt các vương quốc nhỏ đã hình thành. Khoảng năm 1835, người Sotho lập một vương quốc riêng. Sau các cuộc thám hiểm của David Livingstone (1853-1873) và việc khám phá ra các mỏ vàng ở đây. Đến năm 1889, Cecil Rhodes, nhà triệu phú người Anh được Hoàng gia Anh trao quyền buôn bán và khai thác mỏ vùng lãnh thổ thuộc Zambia, Zimbabwe, Malawi ngày nay. Đầu thế kỷ XX, Cecil Rhodes ký một hiệp ước với quốc vương người Sotho và lập thuộc riêng với tên là Rhodesia Bắc. Năm 1924, Vương quốc Anh kiểm soát vùng Rhodesia Bắc (Zambia), Rhodesia Nam (Zimbabwe) và Nyasaland (Malawi) giao cho toàn quyền Anh cai trị.

Năm 1937 tại các khu mỏ có gần 4 vạn lao động người Phi làm việc, công nhân đã thành lập công đoàn và đây là tổ chức tiền thân của Đại hội dân tộc Phi Rhodesia Bắc (NRANC). Năm 1952, nhà giáo Kenneth Kaunda trở thành Tổng thư ký NRANC. Năm 1953, do bất đồng nội bộ, ông Kenneth Kaunda tách ra lập Đại hội dân tộc Phi Zambia (ANCZ) chủ trương đấu tranh giành độc lập. Cũng trong năm 1953, Anh thành 1ập Liên bang Trung Phi gồm Bắc, Nam Rhodesia và vùng Nyassaland. Năm 1959, Đại hội dân tộc Phi (ANCZ) bị cấm hoạt động và ông Kenneth Kaunda bị vào tù. Năm 1960, ông Kenneth Kaunda được trả tự do và đã phối hợp với những người cộng sự thành lập Đảng Độc lập Dân tộc thống nhất (UNIP) do ông làm Chủ tịch. Năm 1963, chính phủ Anh buộc phải chấp nhận yêu sách của các phong trào độc lập dân tộc, giải tán Liên bang Trung Phi (gồm Rhodesia Bắc, Rhodesia Nam và Nyasaland).

Tháng 10 năm 1964, Đảng Độc lập Dân tộc thống nhất (UNIP) giành thắng lợi trong cuộc tổng tuyển cử, ông Kenneth Kaunda lên làm Tổng thống, tuyên bố Rhodesia Bắc độc lập, lấy tên là nước Cộng hoà Zambia ngày 24 tháng 10 năm 1964. Từ năm 1972, Kaunda thiết lập thể chế độc đảng. Làn sóng phản đối chế độ ngày càng gia tăng buộc Tổng thống Kenneth Kaunda chấp nhận thể chế đa đảng từ năm 1990.

Năm 1991, cựu Chủ tịch Liên hiệp các nghiệp đoàn Zambia, Frederick Chiluba đắc cử Tổng thống. Trước tình hình khủng hoảng kinh tế, Chiluba đã ban hành chính sách khắc khổ.

Điều này đã gây nên nhiều cuộc nổi dậy. Tuy nhiên, Chiluba vẫn tái đắc cử năm 1996. Trục đường sắt nối liền Lusaka với Dar es-Salaam (Tanzania) được Trung Quốc giúp đỡ và hoàn thành năm 1975. Trục lộ này giúp cho việc lưu thông từ Zambia ra vùng Ấn Độ Dương mà không phải băng ngang qua Zimbabwe.

Tháng 1 năm 2002, tại Zambia đã tiến hành bầu cử Quốc hội và Tổng thống với 11 ứng cử viên vào chức vụ Tổng thống. Ông Levy Mwanawasa, ứng cử viên của Phong trào dân chủ đa đảng MMD-Đảng cầm quyền - trở thành Tổng thống kế nhiệm ông F. Chiluba. Do cái chết bất ngờ của ông Mwanawasa, Zambia đã tiến hành bầu cử sớm vào tháng 10 năm 2008 và ông Banda đã trúng cử với hơn 40% số phiếu bầu. Tình hình Zambia hiện nay nói chung ổn định.

Chính trị

Zambia theo chế độ Cộng hoà Tổng thống. Tổng thống là người đứng đầu nhà nước cũng đồng thời là người đứng đầu chính phủ. Tổng thống được bầu theo phổ thông đầu phiếu, nhiệm kì 5 năm, có thể kéo dài hai nhiệm kì.

Cơ quan lập pháp là quốc hội gồm 150 thành viên, được bầu theo phổ thông đầu phiếu, nhiệm kì 5 năm.

Cơ quan tư pháp là Tòa án Tối cao, các thẩm phán do Tổng thống bổ nhiệm.

Hiện nay ở Zambia có các chính đảng:

 Phong trào Dân chủ đa đảng (MMD) Đảng cầm quyền
 Đảng thống nhất vì sự phát triển quốc gia (UPND) United Party for National Development
 Đảng Phong trào Dân chủ đa đảng (MMD) Movement for Multiparty Democracy
 Đảng độc lập Dân tộc thống nhất (UNIP) Đảng đối lập
 Đảng đa chủng tộc (MRP)
 Liên minh Dân chủ quốc gia (NADA)

Đối ngoại
Từ trước đến nay, Zambia luôn theo đuổi chính sách không liên kết, dân tộc chủ nghĩa, cân bằng quan hệ với các nước lớn, kiên quyết chống chủ nghĩa phân biệt chủng tộc, ủng hộ các phong trào giải phóng dân tộc nhưng chủ trương dùng biện pháp hoà bình đối thoại. Zambia là thành viên của Liên minh châu Phi (AU-trước đây là OUA), Liên Hợp Quốc, Phong trào không liên kết, Cộng đồng Phát triển miền Nam châu Phi (SADC), Khối thịnh vượng chung Anh, WTO, IMF, G15…

Zambia tích cực tham gia tìm giải pháp về vấn đề nợ nước ngoài, hợp tác kinh tế, xung đột khu vực… đặc biệt Zambia đã làm trung gian đưa đến ký kết Nghị định thư Lusaka (tháng 11 năm 1994) giữa Chính phủ Angola và UNITA. Zambia ủng hộ thành lập lực lượng gìn giữ hoà bình ở châu Phi cũng như xu thế hoà bình, ổn định, hợp tác phát triển trong khu vực và trên thế giới.

Chính sách đối ngoại của Zambia là tăng cường hợp tác với các nước, trước hết là các nước châu Phi trong Cộng đồng phát triển miền Nam châu Phi (SADC), đẩy mạnh hợp tác với EU, Canada, Mỹ, chú trọng quan hệ với các nước châu Á trong đó có Trung Quốc, Việt Nam.

Địa lý

Zambia nằm ở khu vực Nam Phi, Bắc giáp Cộng hòa Dân chủ Congo, đông bắc giáp Tanzania, Đông giáp Malawi, Đông Nam giáp Mozambique, Nam giáp Zimbabwe và Namibia, Tây giáp Angola. Phần lớn lãnh thổ là cao nguyên tương đối bằng phẳng, độ cao trung bình 900-1.500 m, bị cắt ngang bởi các vùng lưu vực sông Zambezi, sông Luangwa và sông Kafue. Ở phía đông, dãy Muchinga (l.840 m) tạo nên phần chủ yếu của địa hình.

Khí hậu

Kinh tế

Zambia là nước có nền kinh tế nông nghiệp lạc hậu, công nghiệp khai khoáng không đáng kể mặc dầu có nhiều tài nguyên thiên nhiên.

Nông nghiệp có hiệu suất thấp: ngành chăn nuôi bò trên các đồng cỏ, các loại cây lương thực (ngô, sắn, khoai lang, cây hướng dương, lúa miến) chỉ chiếm 7% diện tích đất đai. Thuốc lá là mặt hàng nông sản xuất khẩu duy nhất.

Sản xuất năng lượng thủy điện dồi dào (đập Kariba trên sông Zambezi), xuất khẩu một phần sang Zimbabwe. Ngành công nghiệp khai thác mỏ (đồng, một vài kim loại hiếm, coban, kẽm) phát triển ở vành đai Copper Belt ở Bắc.

Kinh tế đất nước lâm vào tình trạng suy thoái cho đến năm 1999. Tình hình kinh tế được khôi phục với mức tăng trưởng đạt gần 4.7%, nhưng nạn lạm phát gia tăng mạnh, khoảng 50% lực lượng lao động thất nghiệp trong năm 2001.

Zambia có nhiều tài nguyên thiên nhiên, đặc biệt đồng (trữ lượng 1 tỉ tấn, chiếm 90% thu nhập ngoại tệ xuất khẩu). Zambia có còn có kẽm, coban, vàng, uranium, chì v.v... Những năm 1980, giá đồng trên thị trường giảm nên đã tác động tiêu cực đến nền kinh tế. Zambia không có đường ra biển nên có khó khăn trong xuất nhập khẩu hàng hóa. Công nghiệp khai khoáng và du lịch Zambia khá phát triển; trong nông nghiệp ngành chăn nuôi gia súc, trồng bông, rau quả tương đối phát triển, tuy nhiên hiện nay Zambia còn phải nhập khẩu máy móc, dầu khí và lương thực, nhất là gạo. Zambia nhập hàng của Nam Phi (47,3%), UAE (10,4%), Zimbabwe 5,7%, Na Uy (4%) (năm 2006).

 GDP chính thức: 12,44 tỷ USD (2009)
 GDP bình quân: 1.050 USD (2009)
 Tăng trưởng 6,2% (2009)
 Nhập khẩu 4,138 tỷ USD (2009)
 Xuất khẩu 4,388 tỷ USD (2009)
 Nợ nước ngoài 3,313 tỷ USD (2009)

Trước đây, Zambia xây dựng nền kinh tế theo mô hình tập trung, kế hoạch hoá, chú trọng công nghiệp. Nền nông nghiệp bị trì trệ, các ngành chăn nuôi, trồng trọt không phát triển. Sau khi giá đồng nội tệ giảm, thu nhập sút kém, kinh tế lâm vào khó khăn, khủng hoảng.
Từ năm 1990, WB và IMF đã thúc ép Zambia cải cách cơ cấu kinh tế, tư nhân hoá các cơ sở kinh tế, chú trọng phát triển nông nghiệp. Năm 2005, IMF và WB đã xoá 502 triệu USD trong tổng số gần 7.2 tỉ USD tiền nợ của Zambia.

Tháng 10 năm 1991, Tổng thống Chiluba thực hiện nền kinh tế thị trường, tư nhân hoá các nhà máy, xí nghiệp, xoá bỏ các mô hình Hợp Tác Xã nông nghiệp trước đây, tranh thủ vốn, đầu tư, kỹ thuật của các nước phương Tây, WB, IMF để khôi phục kinh tế. Zambia đã tư nhân hoá 130 xí nghiệp quốc doanh, thông qua Luật đầu tư và Luật bảo hộ đầu tư rất thông thoáng nên thu hút được vốn đầu tư từ nhiều nước đồng thời tạo điều kiện cho khu vực kinh tế tư nhân góp phần quan trọng vào quá trình khôi phục và phát triển kinh tế.

Từ năm 2000, Zambia được Mỹ đưa vào danh sách các nước được hưởng ưu đãi từ Đạo luật Cơ hội và Tăng trưởng châu Phi (AGOA). Theo đó, nhiều mặt hàng của Zambia, đặc biệt là hàng dệt may xuất khẩu sang Mỹ được hưởng mức thuế ưu đãi ở mức 0%.

Năm 2008, tổng sản phẩm quốc nội của Zambia đạt 15,23 tỷ USD, đạt mức tăng trưởng 6,2% so với năm 2007. Và GDP bình quân đầu người đạt 1301 USD/người/năm. Tỷ lệ lạm phát được kiềm chế ở mức 11,8%. Tuy nhiên tỷ lệ thất nghiệp vẫn ở mức cao là khoảng 50%.

Về ngoại thương, năm 2008, Zambia xuất khẩu 5,63 tỷ USD hàng hoá trong đó các sản phẩm xuất khẩu chính là đồng/côban (64%), côban, điện, sợi thuốc lá, hoa, bông. Các đối tác xuất khẩu là Tanzania (14,1%), Nam Phi (13,2%), Trung Quốc (9,1%), Nhật Bản (7,9%), Thái Lan (7,9%), Thụy Sĩ (7,3%), Bỉ (6,7%), Malaysia (4%).

Năm 2008, Zambia nhập khẩu khoảng 4,42 tỷ USD các loại hàng hoá như máy móc, thiết bị vận tải, sản phẩm dầu, điện, phân bón, thực phẩm, dệt may. Các đối tác mà Zambia chủ yếu nhập khẩu hàng hoá là: Nam Phi (50,3%), Zimbabwe (13,2%), Các Tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (5,3%).

Nhân khẩu

Dân số hiện nay của Zambia là 11,86 triệu người. Trong đó người châu Phi và người gốc châu Á thuộc 73 bộ tộc chiếm 98,7%,người gốc châu Âu chiếm 1.1%, các dân tộc khác 0.2%. Ngôn ngữ chính thức là tiếng Anh, ngoài ra còn 5 thứ tiếng khác như tiếng Bantu, tiếng Hindi v.v...

Tôn giáo

Zambia là chính thức một quốc gia Kitô giáo theo hiến pháp năm 1996, nhưng cũng có nhiều truyền thống tôn giáo tồn tại.

Giáo phái Kitô giáo bao gồm: Trưởng Lão, Công giáo Rôma, Anh giáo, Phong trào Ngũ Tuần, Tin Lành, Giáo hội Cơ Đốc Phục Lâm, Nhân chứng Jehovah, Giáo hội Các Thánh hữu Ngày sau của Chúa Giêsu Kitô, và một loạt các giáo phái Tin Lành khác.

Giáo hội Công giáo Rôma ở Zambia có khoảng 3 triệu người trong nước - khoảng một phần tư dân số. Có mười giáo phận, hai tổng giáo phận.

Anh giáo là giáo phái Tin Lành lớn nhất cả nước. Ngày nay, có ít nhất 600.000 người Anh giáo, 15 giáo xứ, 250 chi hội và khoảng 400 linh mục Anh giáo ở Zambia.

Khoảng 1% dân số là người Hồi giáo, hầu hết sống ở khu vực đô thị. Mặc dù Zambia chính thức là một nước Kitô giáo nhưng việc tự do tôn giáo được đảm bảo và người Hồi giáo nói chung được chấp nhận trong xã hội. Ngoài ra còn có một cộng đồng nhỏ người Do Thái, chủ yếu là Ashkenazis. Tôn giáo Bahá'í ở Zambia có hơn 160.000 thành viên, hay 1,5% dân số.

Giáo dục - Y tế

Giáo dục: Chương trình giáo dục miễn phí (học sinh phải trả tiền sách vở). Khoảng 100% số học sinh học xong bậc tiểu học và 1/4 số đó học lên trung học. Zambia có hai trường đại học, bốn trường sư phạm và 14 trường kĩ thuật-dạy nghề.

Y tế: Chăm sóc y tế khá đầy đủ. Cả nước có 12 bệnh viện lớn và hơn 60 trung tâm y tế nhỏ, phần lớn đều ở đô thị. Tại Zambia, người ta sử dụng cả y học hiện đại lẫn cổ truyền trong việc chữa trị. Những bệnh nhân không có khả năng chi trả được điều trị miễn phí. Tình trạng thiếu dinh dưỡng, mất vệ sinh và các bệnh tật do đói nghèo gây ra khá phổ biến.

Tham khảo

Quốc gia thành viên Khối Thịnh vượng chung Anh
Nam Phi (khu vực)
Quốc gia và vùng lãnh thổ nói tiếng Anh
Quốc gia châu Phi
Quốc gia nội lục
Quốc gia thành viên của Liên Hợp Quốc
Quốc gia Kitô giáo
Quốc gia thành viên Liên minh châu Phi
Nước kém phát triển


title: Protoptila palina

text:
Protoptila palina là một loài Trichoptera trong họ Glossosomatidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Tân bắc
Protoptila


title: Hydroglyphus pentagrammus

text:
Hydroglyphus pentagrammus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Schaum miêu tả khoa học năm 1864.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Hydroglyphus


title: Klimov TV7-117

text:
TV7-117 là loại động cơ máy bay tuốc bin cánh quạt sử dụng cho các máy bay vận chuyển hành khách (45-65 hành khách) do hãng Klimov của Nga phát triển và chế tạo. Nó được giới thiệu năm 1997 với kế hoạch nâng cao công suất của các chiếc Il-114. TV7-117 được xem là loại động cơ có hiệu quả kinh tế cao khi nó sử dụng nhiên liệu một cách hiệu quả với chu kỳ nhiệt động lực học sử dụng hết 99% nhiên liệu khi hoạt động. Ngoài ra nó có độ tin cậy cao cũng như thời gian sử dụng lâu.

Động cơ được thiết kế dạng khối với 9 phần có thể dễ dàng tháo lắp giúp dễ dàng thay thế các phần khi cần thiết cũng như giảm chi phí và thời gian bảo trì và sửa chữa. Động cơ còn được trang bị hệ thống điều khiển điện tử và thủy cơ học để tăng độ tin cậy của động cơ, khi hệ thống điện tử bị trục trặc nó sẽ tự động chuyển sang chế độ thủy cơ học để điều tiết nhiên liệu trong suốt chuyến bay. Một hệ thống theo dõi khác ghi nhận lại các thông số trong chuyến bay lưu lại các trục trặc có thể xảy ra trong động cơ giúp cho các kỹ sư dễ dàng hơn trong việc sửa chữa sau khi bay.

TV7-117 thường được lắp trên các máy bay vận tải cánh quạt mới của Nga như Ilyushin Il-112, MiG-110 và Tu-136. Ngoài ra Klimov còn phát triển loại động cơ này thành động cơ tuốc bin trục để gắn tên các trực thăng như Mil Mi-8 và Mil Mi-17 thay thế các động cơ TV3-117 cũ kỹ.

Liên kết ngoài

Động cơ máy bay
Động cơ tuốc bin cánh quạt
Động cơ tuốc bin trục


title: Hemicrepidius decoloratus

text:
Hemicrepidius decoloratus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Say miêu tả khoa học năm 1836.

Chú thích

Tham khảo

Hemicrepidius


title: Aclopinae

text:
Aclopinae là một phân họ bọ cánh cứng trong họ Scarabaeidae.

Các chi
 Aclopus Erichson, 1835 - 6 loài, Brasil và Argentina
 Neophaenognatha Allsopp, 1983 - 4 loài, Argentina
 Phaenognatha Hope - 8 loài, bắc Úc
 Xenaclopus Arrow, 1915 - một loài ở Borneo

Chú thích

Tham khảo


title: John Bogle

text:
John Clifton "Jack" Bogle (8 tháng 5 năm 1929 - 16 tháng 2 năm 2019) tại Montclair, New Jersey là một nhà đầu tư, nhà từ thiện nổi tiếng người Mỹ, và là Chủ tịch Hội đồng Quản trị kiêm nhà sáng lập Tập đoàn Vanguard, ông là người sáng lập tạo ra quỹ đầu tư theo chỉ số đầu tiên. Ông có tên trong danh sách một trăm người quyền lực và có tầm ảnh hưởng nhất thế giới, do tạp chí TIME bình chọn. Tờ FORTUNE gọi ông là một trong bốn "người khổng lồ của thế kỷ 20" trong lĩnh vực đầu tư. Trong thời gian chưa đến 30 năm, Vanguard đã trở thành quỹ đầu tư lớn thứ nhì toàn thế giới sau iShares của BlackRock.

Sách

Tham khảo

Chủ tịch hội đồng quản trị
Tập đoàn Vanguard
Người New Jersey
Nhân vật còn sống
Cựu sinh viên Đại học Princeton


title: Idiocera myriacantha

text:
Idiocera myriacantha là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Idiocera
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Holcopasites jerryrozeni

text:
Holcopasites jerryrozeni là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Neff mô tả khoa học năm 2004.

Chú thích

Tham khảo

Holcopasites
Động vật được mô tả năm 2004


title: Horvatia

text:
Horvatia là một chi thực vật có hoa trong họ, Orchidaceae.

Xem thêm
Danh sách các chi Phong lan

Tham khảo

Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (1999). Genera Orchidacearum 1. Oxford Univ. Press.
Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2001). Genera Orchidacearum 2. Oxford Univ. Press.
Pridgeon, A.M., Cribb, P.J., Chase, M.A. & Rasmussen, F. eds. (2003). Genera Orchidacearum 3. Oxford Univ. Press
Berg Pana, H. 2005. Handbuch der Orchideen-Namen. Dictionary of Orchid Names. Dizionario dei nomi delle orchidee. Ulmer, Stuttgart

Danh sách các chi phong lan


title: Uzan, Pyrénées-Atlantiques

text:
Uzan  là một xã thuộc tỉnh Pyrénées-Atlantiques trong vùng Nouvelle-Aquitaine miền tây nam nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Pyrénées-Atlantiques

Tham khảo
 INSEE

Xã của Pyrénées-Atlantiques


title: Coelioxys obtusiventris

text:
Coelioxys obtusiventris là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Crawford mô tả khoa học năm 1914.

Chú thích

Tham khảo

O
Động vật được mô tả năm 1914


title: Elatichrosis caledonica

text:
Elatichrosis caledonica là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schwarz miêu tả khoa học năm 1903.

Chú thích

Tham khảo

Elatichrosis


title: Ngũ Kết

text:
Ngũ Kết () là một hương (xã) của huyện Nghi Lan, tỉnh Đài Loan, Trung Hoa Dân Quốc (Đài Loan). Hương nằm bên bờ nam của cửa sông Lan Dương và cũng bao gồm hạ lưu của sông Đông Sơn do vậy hương có địa hình bằng phẳng và thường xảy ra lũ lụt. Hương có khu công nghiệp Lợi Trạch và được nhiều công ty công nghệ đầu tư. Ngũ Kết có diện tích 38,8671 km², dân số vào tháng 8 năm 2011 là 38.786 người thuộc 13.162 hộ gia đình, mật độ cư trú đạt 997,9 người/km².

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang thông tin chính thức

Nghi Lan


title: Fuensalida

text:
Fuensalida là một đô thị trong tỉnh Toledo, Castile-La Mancha, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2006 (INE), đô thị này có dân số là 9.164 người.

Tham khảo

Đô thị ở Toledo


title: Gessertshausen

text:
Gessertshausen là một đô thị ở huyện Augsburg bang Bayern nước Đức. Đô thị Gessertshausen có diện tích 41,34 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 4292 người.

Tham khảo


title: 13775 Thébault

text:
13775 Thébault là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 1601.9779800 ngày (4.39 năm).

Nó được phát hiện ngày 11 tháng 10 năm 1998.

Tham khảo

013775
013775
Tiểu hành tinh được đặt tên
19981011


title: Saint-André-les-Alpes (tổng)

text:
Tổng Saint-André-les-Alpes là một tổng ở tỉnh Alpes-de-Haute-Provence trong vùng Provence-Alpes-Côte d'Azur.
Tổng này được tổ chức xung quanh Saint-André-les-Alpes ở quận Castellane. Độ cao từ 820 m (Moriez) đến 2 120 m (La Mure-Argens) với độ cao trung bình là 942 m.

Hành chính

Các đơn vị hành chính
Tổng Saint-André-les-Alpes gồm 6 xã với dân số 1 463 người (điều tra năm 1999, dân số không tính trùng)

|-
| Allons || align="right" | 81 || align="right" | 04170 || align="right" | 04005
|-
| Angles || align="right" | 67 || align="right" | 04170 || align="right" | 04007
|-
| Lambruisse || align="right" | 70 || align="right" | 04170 || align="right" | 04099
|-
| Moriez || align="right" | 178 || align="right" | 04170 || align="right" | 04133
|-
| La Mure-Argens || align="right" | 249 || align="right" | 04170 || align="right" | 04136
|-
| Saint-André-les-Alpes || align="right" | 818 || align="right" | 04170 || align="right" | 04173
|}

Thông tin nhân khẩu

Xem thêm
 Alpes-de-Haute-Provence
 Quận của Alpes-de-Haute-Provence
 Tổng của Alpes-de-Haute-Provence
 Xã của Alpes-de-Haute-Provence
 Danh sách các tổng ủy viên hội đồng của Alpes-de-Haute-Provence

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Tổng Saint-André-les-Alpes trên trang mạng của Insee
 plan du canton de Saint-André-les-Alpes sur Mapquest
 Vị trí của tổng Saint-André-les-Alpes trên bản đồ nước Pháp

Saint-André-les-Alpes


title: Gorges, Loire-Atlantique

text:
Gorges là một xã thuộc tỉnh Loire-Atlantique, trong vùng Pays de la Loire ở phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 5-49 mét trên mực nước biển. Theo điều tra dân số năm 2006 của INSEE, xã có dân số 3420 người.

Tham khảo

Xã của Loire-Atlantique


title: Rebévelier

text:
Rebévelier là một đô thị trong huyện Jura bernois, bang Valais, Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích km2, dân số thời điểm tháng 12 năm 2009 là người.

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

Đô thị của bang Bern


title: Amemiya Takeshi

text:
sinh ngày 29/3/1935 tại Tokyo, Nhật Bản, là một kinh tế gia chuyên về khoa kinh tế lượng và môn kinh tế Hy Lạp cổ đại.

Amemiya là giáo sư kinh tế (đã nghỉ hưu) ở Edward Ames Edmonds và giáo sư môn kinh tế cổ điển ở Đại học Stanford. Ông cũng là hội viên Hội Kinh tế lượng, Hiệp hội Thống kê Hoa Kỳ và Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Hoa Kỳ.

Học vị
B.A., 1958, Khoa học Xã hội, Đại học Kitô giáo quốc tế (International Christian University), Tokyo, Nhật Bản
M.A., 1961, Kinh tế, Đại học Hoa Kỳ (American University), Washington, DC
Ph.D., 1964, Kinh tế, Đại học Johns Hopkins, Baltimore, Maryland

Giải thưởng & Vinh dự
 Giải Humboldt, 1988
 Hội viên Hội Thăng tiến Khoa học Nhật Bản (Japan Society for Promotion of Science), 1989
 Hội viên Quỹ tưởng niệm John Simon Guggenheim, 1975-1976
 Hội viên Ford Foundation Doctoral Dissertation Fellowship in Economics, Đại học Johns Hopkins, 1963-1965

Tác phẩm
 Advanced Econometrics, Nhà xuất bản Đại học Harvard, 1985
 Introduction To Statistics And Econometrics, Nhà xuất bản Đại học Harvard, 1994.
 Nonlinear Statistical Modeling: Proceedings of the Thirteenth International Symposium in Economic Theory and Econometrics: Essays in Honor of Takeshi Amemiya, ed. Takeshi Amemiya, Kimio Morimune, James L. Powell & Cheng Hsiao. Nhà xuất bản Đại học Cambridge, 2000.

Tham khảo

 ISI Highly Cited Researchers

Liên kết ngoài
Trang chủ của Amemiya Takeshi
Google Scholar

Nhà kinh tế học Nhật
Nhà khoa học Nhật Bản
Người Tokyo
Cựu sinh viên Đại học Johns Hopkins
Người Mỹ gốc Nhật


title: Saudron

text:
Saudron là một xã thuộc tỉnh Haute-Marne trong vùng Grand Est đông bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 350 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Haute-Marne


title: Bobby Fischer

text:
Robert James "Bobby" Fischer (9 tháng 3 năm 1943 – 17 tháng 1 năm 2008) là một Đại kiện tướng cờ vua người Mỹ và là nhà vô địch thế giới thứ 11. Nhiều người đã nhận định ông là kỳ thủ cờ vua vĩ đại nhất mọi thời đại.

Ở tuổi 13 Fischer giành chiến thắng ngoạn mục trong một ván đấu nổi tiếng được biết đến với tên gọi Ván cờ thế kỷ. Kể từ năm 14 tuổi, Fischer 8 lần tham dự Giải Vô địch Cờ vua Mỹ và vô địch toàn bộ với ít nhất một điểm dư. Tuổi 15, ông trở thành đại kiện tướng trẻ nhất cho đến thời điểm đó đồng thời là ứng viên trẻ nhất cho danh hiệu vô địch thế giới. Năm 20 tuổi, Fischer giành chiến thắng tại giải vô địch cờ vua Mỹ với số điểm 11/11, điểm số hoàn hảo duy nhất trong lịch sử giải đấu. Cuốn sách My 60 Memorable Games của Fisher hiện vẫn là một tác phẩm đáng tôn trọng trong số những tài liệu về cờ vua.

Vào những năm đầu thập niên 1970, Fischer "thống trị những địch thủ đương thời đến một mức độ chưa từng thấy trước hoặc sau đó". Trong giai đoạn này ông vô địch giải Interzonal 1970 với kỷ lục dư 3½ điểm và thắng 20 ván liên tiếp, bao gồm hai trận chưa từng có tiền lệ với tỷ số 6-0 tại Giải Candidates. Tháng 7 năm 1971, ông trở thành kỳ thủ số một chính thức đầu tiên trong danh sách của Liên đoàn Cờ vua Thế giới (FIDE) và giữ vị trí này trong vòng tổng cộng 54 tháng. Năm 1972, ông giành lấy chức vô địch thế giới từ tay Boris Spassky người Liên Xô trong trận đấu tổ chức tại Reykjavík, Iceland, trận đấu công khai đại diện cho sự đối đầu của hai cường quốc trong chiến tranh Lạnh đã thu hút sự chú ý của thế giới hơn bất kỳ sự kiện tương tự nào trước đây.

Vào năm 1975, Fischer từ chối bảo vệ danh hiệu vô địch khi ông không đạt được sự đồng thuận với FIDE về một trong những điều kiện để tổ chức trận đấu. Sau đó, Fischer trở nên ít xuất hiện, biến mất trong mắt công chúng cho đến năm 1992, thời điểm mà ông chiến thắng trong một trận tái đấu không chính thức với Spassky. Trận đấu được tổ chức tại Nam Tư, khu vực khi đó đang đặt dưới lệnh cấm vận của Liên Hợp Quốc. Sự tham dự của Fischer dẫn tới một cuộc xung đột giữa ông và chính phủ Mỹ, họ đòi hỏi thuế thu nhập cho trận thắng của Fischer và cuối cùng ban hành lệnh bắt giữ ông.

Trong thập niên 1990, Fischer được cấp bằng sáng chế về một sửa đổi trong hệ thống định giờ, theo đó sau mỗi nước đi mỗi kỳ thủ sẽ được thêm một khoảng thời gian. Đây là một yếu tố tiêu chuẩn trong thực tiễn các trận đấu và giải đấu hàng đầu hiện nay. Ngoài ra ông còn sáng tạo một biến thể cờ vua được gọi là Chess960.

Cũng trong thập niên 1990 và đầu thập niên 2000, Fischer định cư tại Hungary, Đức, Philippines, Nhật Bản, Iceland và ông ngày càng có nhiều nhận xét bài Mỹ và bài Do Thái trên các đài phát thanh khác nhau. Có thể vì lý do này mà ông đã bị thu hồi hộ chiếu Mỹ. Fischer, do không biết việc hộ chiếu của mình bị thu hồi, đã đến Nhật Bản, tại đây ông bị các nhà chức trách nước này bắt giữ và giam trong vòng 8 tháng (từ 2004 đến 2005) đồng thời đe dọa trục xuất. Vào tháng 3 năm 2005, Iceland đã cấp quyền công dân đầy đủ cho Fischer dẫn tới việc các nhà chức trách Nhật trả tự do cho ông. Sau đó Fischer đến Iceland và sống quãng đời còn lại tại đây cho đến khi qua đời vào ngày 17 tháng 1 năm 2008.

Chú thích

Đại kiện tướng cờ vua Mỹ
Nhà vô địch cờ vua thế giới
Sinh năm 1943
Mất năm 2008
Người Chicago
Nhà phát minh Mỹ
Người Mỹ gốc Đức


Nullum crimen, nulla poena sine praevia lege poenali (tiếng La tinh, nghĩa đen là Không là tội phạm (có thể đã được thực hiện), không có hình phạt (có thể được áp đặt) mà không có (được quy định bởi) luật hình sự trước đó) là châm ngôn cơ bản trong ý tưởng pháp lý của châu Âu lục địa. Trong các tài liệu pháp lý của Việt Nam, nó được hiểu như là nguyên tắc bất hồi tố hay nguyên tắc không hồi tố.

Lịch sử
Theo Glanville Williams , nguyên tắc này lần đầu tiên được viết ra trong điều 8 của Tuyên ngôn Nhân quyền Pháp năm 1789, và tái xuất hiện trong Hiến pháp Pháp năm 1791, và được duy trì trong Luật hình sự Pháp (Code Pénal). Nó trở thành một phần của luật Bavaria năm 1813, khi Feuerbach sáng tạo ra câu châm ngôn tiếng Latinh nullum crimen sine lege, nulla poena sine lege (không là tội phạm mà không có luật, không có hình phạt mà không có luật). Nó được đưa vào Luật hình sự Đức năm 1871 và được bảo đảm bởi Hiến pháp Weimar.

Một điều rõ ràng là nguyên lý này được chấp nhận rộng rãi tại châu Âu vào cuối thế kỷ 19. Châm ngôn này nói rằng không thể coi là tội phạm, và cũng không có hình phạt được đưa ra, mà không có sự vi phạm luật hình sự đang có vào thời điểm đó. Một kết quả khác của nguyên lý này là chỉ có những hình phạt nào đã được quy định cho hành vi phạm tội vào thời điểm nó được thực hiện mới có thể được áp đặt.

Vì vậy, không chỉ sự tồn tại của tội phạm phụ thuộc vào việc các điều khoản của luật hình sự trước đó có quy định nó là hành vi tội phạm (nullum crimen sine praevia lege: không là tội phạm mà không có luật trước đó) hay không mà còn cả hình phạt cụ thể có thể được áp đặt trong một vụ việc cụ thể, nó cũng là cần thiết rằng pháp luật hình sự đang có hiệu lực vào thời điểm tội phạm được thực hiện coi hình phạt được áp đặt như là một trong các trừng phạt có thể đối với tội phạm đó (nulla poena sine praevia lege: không có hình phạt mà không có luật trước đó).

Nguyên tắc pháp lý cơ bản này đã được kết hợp lại trong luật hình sự quốc tế. Vì thế nó ngăn cấm sự tạo ra của cái gọi là ex post facto (luật hồi tố) nhằm đặt bị cáo vào tình thế bất lợi.

Kể từ tòa án Nürnberg, luật hình sự được thảo ra để bao gồm cả các ngăn cấm của luật hình sự quốc tế, bổ sung thêm cho các ngăn cấm của luật trong nước. Vì thế việc khởi tố đã trở thành có thể đối với các cá nhân, như các tội phạm chiến tranh của chủ nghĩa quốc xã hay các quan chức của Cộng hòa Dân chủ Đức phải chịu trách nhiệm về bức tường Berlin, mặc dù hành vi của họ có thể là được pháp luật nước đó cho phép hay thậm chí là buộc phải làm như vậy. Ngoài ra, khi xem xét các vụ việc như vậy, các tòa án sẽ có xu hướng để ý tới ngữ nghĩa mặt chữ (nghĩa đen) của luật vào thời điểm đó, thậm chí kể cả trong các chế độ mà luật, như đã được viết ra, nói chung bị chính các tác giả của nó coi nhẹ trong thực tế.

Tuy nhiên, một số học giả pháp lý phê phán điều này, do nói chung, trong các hệ thống pháp lý của châu Âu lục địa, nơi mà châm ngôn này lần đầu tiên được phát triển, "luật hình sự" được thảo ra với tính chất là luật hình sự pháp điển hóa (luật định sẵn), sao cho nó tạo ra sự đảm bảo cho mỗi cá nhân, khi lưu ý tới các quyền nền tảng, để người đó không thể bị khởi tố vì hành động/không hành động mà điều đó không bị coi là tội phạm, phù hợp với các đạo luật đã được các nhà lập pháp thông qua và có hiệu lực vào thời điểm có hành động (hay không hành động), và chỉ những hình phạt nào đã quy định khi vi phạm diễn ra mới có thể được áp dụng. Ngoài ra, thậm chí nếu một người nào đó cho rằng một hay nhiều hành vi cụ thể là bị cấm theo các nguyên tắc chung của luật quốc tế, thì các phê phán cũng chỉ ra rằng cấm đoán trong nguyên tắc chung không có nghĩa là nó có đủ các yếu tố tạo ra cấu thành tội phạm, và rằng các quy tắc của luật quốc tế không quy định các hình phạt cụ thể cho các vi phạm.

Trong cố gắng lưu ý tới các phê phán này, các đạo luật của các tòa hình sự quốc tế gần đây đưa ra một hệ thống trong đó các tội phạm và hình phạt được thể hiện dưới dạng văn bản luật, chỉ được áp dụng cho các vụ việc trong tương lai.

Nguyên tắc này được duy trì trong một số hiến pháp của một số quốc gia, cũng như trong một loạt các văn kiện quốc tế, chẳng hạn như Công ước châu Âu về Nhân quyền, điều 7(1); đạo luật Rome của Tòa hình sự Quốc tế, các điều 22 và 23 (xem tại đây)

Diễn đạt
Châm ngôn này đôi khi được diễn tả như là:
 nullum crimen, nulla poena sine lege praevia (không là tội phạm, không có hình phạt mà không có luật trước đó)

hay viết tắt thành:
 nulla poena sine lege (không có hình phạt mà không có luật)-Vô luật bất hình
 nullum crimen, nulla poena sine lege (không là tội phạm, không có hình phạt mà không có luật)
 nullum crimen sine lege (không là tội phạm mà không có luật)

Xem thêm
 Nulla poena sine lege
 Rechtsstaat
 Nhà nước pháp quyền
 Phiên tòa Riom 1942-1943

Ghi chú

Nguyên tắc pháp lý
Luật hình sự
Thuật ngữ pháp lý tiếng Latinh


title: Adicella cremisa

text:
Adicella cremisa là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Chú thích

Adicella


title: Pseudoclytra incisipes

text:
Pseudoclytra incisipes là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev miêu tả khoa học năm 1984.

Chú thích

Tham khảo

Pseudoclytra


title: Học máy

text:
Học máy (tiếng Anh: machine learning) là một lĩnh vực của trí tuệ nhân tạo liên quan đến việc nghiên cứu và xây dựng các kĩ thuật cho phép các hệ thống "học" tự động từ dữ liệu để giải quyết những vấn đề cụ thể. Các thuật toán học máy xây dựng một mô hình dựa trên dữ liệu mẫu, được gọi là dữ liệu huấn luyện, để đưa ra dự đoán hoặc quyết định mà không cần được lập trình chi tiết về việc đưa ra dự đoán hoặc quyết định này. Ví dụ như các máy có thể "học" cách phân loại thư điện tử xem có phải thư rác (spam) hay không và tự động xếp thư vào thư mục tương ứng. Học máy rất gần với suy diễn thống kê (statistical inference) tuy có khác nhau về thuật ngữ.
Một nhánh của học máy là  học sâu  phát triển rất mạnh mẽ gần đây và có những kết quả vượt trội so với các phương pháp học máy khác
Học máy có liên quan lớn đến thống kê, vì cả hai lĩnh vực đều nghiên cứu việc phân tích dữ liệu, nhưng khác với thống kê, học máy tập trung vào sự phức tạp của các giải thuật trong việc thực thi tính toán. Nhiều bài toán suy luận được xếp vào loại bài toán NP-khó, vì thế một phần của học máy là nghiên cứu sự phát triển các giải thuật suy luận xấp xỉ mà có thể xử lý được.

Học máy có hiện nay được áp dụng rộng rãi bao gồm máy truy tìm dữ liệu, chẩn đoán y khoa, phát hiện thẻ tín dụng giả, phân tích thị trường chứng khoán, phân loại các chuỗi DNA, nhận dạng tiếng nói và chữ viết, dịch tự động, chơi trò chơi và cử động rô-bốt (robot locomotion).

Định nghĩa
Dưới góc nhìn của trí tuệ nhân tạo, động lực chính học máy bởi là nhu cầu thu nhận tri thức (knowledge acquisition). Thật vậy, trong nhiều trường hợp ta cần kiến thức chuyên gia là khan hiếm (không đủ chuyên gia ngồi phân loại lừa đảo thẻ tín dụng của tất cả giao dịch hàng ngày) hoặc chậm vì một số nhiệm vụ cần đưa ra quyết định nhanh chóng dựa trên xử lý dữ liệu khổng lồ (trong mua bán chứng khoán phải quyết định trong vài khoảng khắc của giây chẳng hạn) và thiếu ổn định thì buộc phải cần đến máy tính. Ngoài ra, đại đa số dữ liệu sinh ra ngày nay chỉ phù hợp cho máy đọc (computer readable) tiềm tàng ngưồn kiến thức quan trọng. Máy học nghiên cứu cách thức để mô hình hóa bài toán cho phép máy tính tự động hiểu, xử lý và học từ dữ liệu để thực thi nhiệm vụ được giao cũng như cách đánh giá giúp tăng tính hiệu quả.

Tom Mitchell, giáo sư nổi tiếng của Đại học Carnegie Mellon University - CMU định nghĩa cụ thể và chuẩn mực hơn như sau: "Một chương trình máy tính CT được xem là học cách thực thi một lớp nhiệm vụ NV thông qua trải nghiệm KN, đối với thang đo năng lực NL nếu như dùng NL ta đo thấy năng lực thực thi của chương trình có tiến bộ sau khi trải qua KN" (máy đã học).

Biểu diễn
Biểu diễn (tiếng Anh: representation) là một trong những vấn đề quan trọng của học máy. Biểu diễn ở đây có thể hiểu làm sao mã hóa (encode) những thông tin của thế giới thật giúp hoàn thành nhiệm vụ một cách hiệu quả và đầy đủ nhất có thể. Thông tin ở đây bao hàm cả thông tin về dữ liệu đầu vào, đầu ra hay các trạng thái của hệ thống; cũng như cách đánh giá hiệu quả của chương trình.

Thông thường, trong học máy người ta hay xây dựng các mô hình sử dụng những biến ngẫu nhiên cho việc biểu diễn dữ liệu và nội trạng thái của hệ thống. Ví dụ: dùng biến ngẫu nhiên để biểu thị cho tính chất của email là spam (tương ứng giá trị 0) hay là bình thường (tương ứng 1). Mối tương quan giữa các biến ngẫu nhiên này có thể sử dụng ví dụ như mô hình xác suất dạng đồ thị để miêu tả. Mặt khác, để đo hiệu quả có thể dùng các hàm thiệt hại (hay hàm tiện ích, trong tiếng Anh là loss function và utility function tương ứng).

Tính phổ quát
Một trong những trọng tâm khác của học máy là đạt được tính phổ quát (tiếng Anh: generalization), nói cách khác là tính chất của chương trình có thể làm việc tốt với dữ liệu mà nó chưa gặp bao giờ (tiếng Anh: unseen data). Một chương trình chỉ hiệu quả với dữ liệu đã gặp nhìn chung không có nhiều tính hữu dụng.

Lấy ví dụ về xếp thư điện tử tự động như trên, một hệ thống tự động sau khi trải qua quá trình học từ dữ liệu ("training") có thể suy diễn một số nguyên tắc riêng (chẳng hạn như xem xét nội dung: nếu thư được viết bằng tiếng Anh mà chứa một số từ như "porn", "sell", "good product" hoặc người gửi đến từ Somalia trong khi người nhận ở Hà Nội không thân quen nhau) để quyết định xem có phải là thư rác hay không. Tuy nhiên, nếu như trong dữ liệu bài giảng (training data) có ngôn ngữ khác trong thực tế (tiếng Việt thay vì tiếng Anh) hoặc thậm chí không phải dạng thuần văn bản (dạng ảnh khiến cho bóc tách nội dung khó hơn hoặc không thể) thì rất có thể máy sẽ dự báo không chính xác nữa.

Một số chương trình có thể tự động cập nhật trong thời gian thực (ví dụ như người sử dụng có chỉ ra rằng thư bị sắp xếp sai danh mục).

Tương tác với con người
Một số hệ thống học máy nỗ lực loại bỏ nhu cầu trực giác của con người trong việc phân tích dữ liệu, trong khi các hệ thống khác hướng đến việc tăng sự cộng tác giữa người và máy. Không thể loại bỏ hoàn toàn tác động của con người vì các nhà thiết kế hệ thống phải chỉ định cách biểu diễn của dữ liệu và những cơ chế nào sẽ được dùng để tìm kiếm các đặc tính của dữ liệu. Học máy có thể được xem là một nỗ lực để tự động hóa một số phần của phương pháp khoa học. Một số nhà nghiên cứu học máy tạo ra các phương pháp bên trong các khuôn khổ của thống kê Bayes.

Tương quan với Khai phá dữ liệu
Khai phá dữ liệu và học máy là hai khái niệm hay bị nhầm lẫn. Hai lĩnh vực này nhìn chung gần với nhau và đôi khi dùng chung nhiều phương pháp, công cụ nhưng khác biệt chính là ở mục tiêu:

 Khai phá dữ liệu: thường mục tiêu là tìm kiếm những thông tin, tri thức hoàn toàn mới tiềm năng có ích trong nguồn dữ liệu.
 Học máy: dự đoán một số thông tin của dữ liệu dựa trên những đặc tính đã biết.

Các loại giải thuật
Các thuật toán học máy được phân loại theo kết quả mong muốn của thuật toán. Các loại thuật toán thường dùng bao gồm:
 Học có giám sát—trong đó, thuật toán tạo ra một hàm ánh xạ dữ liệu vào tới kết quả mong muốn. Một phát biểu chuẩn về một việc học có giám sát là bài toán phân loại: chương trình cần học (cách xấp xỉ biểu hiện của) một hàm ánh xạ một vector  tới một vài lớp bằng cách xem xét một số mẫu dữ liệu - kết quả của hàm đó.
 Học không giám sát—mô hình hóa một tập dữ liệu, không có sẵn các ví dụ đã được gắn nhãn.
 Học nửa giám sát—kết hợp các ví dụ có gắn nhãn và không gắn nhãn để sinh một hàm hoặc một bộ phân loại thích hợp.
 Học tăng cường—trong đó, thuật toán học một chính sách hành động tùy theo các quan sát về thế giới. Mỗi hành động đều có tác động tới môi trường, và môi trường cung cấp thông tin phản hồi để hướng dẫn cho thuật toán của quá trình học.
 Chuyển đổi—tương tự học có giám sát nhưng không xây dựng hàm một cách rõ ràng. Thay vì thế, cố gắng đoán kết quả mới dựa vào các dữ liệu huấn luyện, kết quả huấn luyện, và dữ liệu thử nghiệm có sẵn trong quá trình huấn luyện.
 Học cách học—trong đó thuật toán học thiên kiến quy nạp của chính mình, dựa theo các kinh nghiệm đã gặp.

Phân tích hiệu quả các thuật toán học máy là một nhánh của ngành thống kê, được biết với tên lý thuyết học điện toán.

Các chủ đề về máy học
Danh sách các chủ đề của môn học này:

 Mô hình hóa các hàm mật độ xác suất điều kiện: hồi quy và phân loại
 Mạng nơ-ron
 Máy học cực độ (Extreme learning machine)
 Cây quyết định
 Lập trình biểu thức gen
 Lập trình di truyền
 Hồi quy quá trình Gauss
 Phân tích biệt thức tuyến tính
 k láng giềng gần nhất
 Độ dài thông điệp tối thiểu
 Cảm tri nguyên
 Hàm cơ sở xuyên tâm
 Máy vector hỗ trợ (Support Vector Machine)
 Mô hình hóa các hàm mật độ xác suất qua các mô hình phát sinh:
 Thuật toán cực đại kì vọng
 Các mô hình đồ họa gồm mạng Bayes và mạng Markov
 Ánh xạ topo phát sinh
 Các kỹ thuật suy luận xấp xỉ đúng:
 Chuỗi Markov phương pháp Monte Carlo
 Phương pháp biến thiên
 Tối ưu hóa: hầu hết các phương pháp trên đều sử dụng tối ưu hóa hoặc là các thể hiện của các thuật toán tối ưu hóa.

Xem thêm
 Trí tuệ nhân tạo
 Trí tuệ điện toán
 Khai phá dữ liệu
 Nhận dạng mẫu
 Các ẩn bản quan trọng trong học máy (khoa học máy tính)
 Các ấn bản quan trọng trong học máy (thống kê)
 Rô-bốt tự hành
 Lập trình suy diễn lôgic

Tham khảo
 Bishop C. M. (1995). Neural Networks for Pattern Recognition, Nhà in Đại học Oxford. ISBN 0-19-853864-2
 Richard O. Duda, Peter E. Hart, David G. Stork (2001) Pattern classification (ấn bản lần 2), Wiley, New York, ISBN 0-471-05669-3.
 MacKay D. J. C. (2003). Information Theory, Inference, and Learning Algorithms, Nhà in Đại học Cambridge. ISBN 0-521-64298-1
 Sholom Weiss và Casimir Kulikowski (1991). Computer Systems That Learn, Morgan Kaufmann. ISBN 1-55860-065-5

Liên kết ngoài

Tài nguyên chung
 UCI description
 MLnet Mailing List
 Kmining List of machine learning, data mining and KDD scientific conferences
 Book "Intelligent Systems and their Societies " của Walter Fritz
 Links from Open Directory Project
 Eruditionhome  - nơi chứa nhiều mục đề về Học máy
 MLpedia  - Từ điển bách khoa wiki dành riêng cho chủ đề Học máy

Tạp chí và Hội thảo
 Journal of Machine Learning Research
 Machine Learning Journal
 Machine Learning papers tại CiteSeer
 NIPS: Neural Information Processing Systems
 ICML: International Conference on Machine Learning

Nhóm nghiên cứu
 Machine Learning tại Đại học Hebrew
 Machine Learning and Natural Language Processing tại Đại học Freiburg
 Machine Learning and Data Mining in Bioinformatics Group tại TU München
 Machine Learning and Biological Computation Group tại Đại học Bristol
 Machine Learning and Applied Statistics  của Microsoft Research
 Department of Knowledge Technologies của Học viện Jozef Stefan
 Statistical Multimedia Learning Group tại Đại học British Columbia
 Machine Learning Systems Group tại Jet Propulsion Laboratory, Học viện Kỹ thuật California
 Department of Empirical Inference  tại Viện Max Planck về điều khiển học sinh học, Tübingen
 Machine Learning Group tại Đại học Toronto
 Intelligent Data Analysis Group  tại Fraunhofer FIRST, Berlin
 Machine Learning Group tại Đại học Tự do Bruxelles

Phần mềm
 Chương trình mạng nơ ron đa lớp (Multi Layer Neural Network) và mạng nơ ron tự tổ chức (Self Organizing Maps) có giải thích bằng tiếng Việt.
 Sử dụng phần mềm mạng nơ ron 3 lớp Spice-MLP
 Sử dụng phần mềm mạng tự tổ chức Spice-SOM
 Hướng dẫn sử dụng mạng nơ ron trong các ứng dụng thực tế  trong đó có minh họa phân loại ảnh khuôn mặt, ảnh người đi bộ, ảnh xe hơi, dự báo chứng khoán và một số ví dụ khác
 SPIDER  - một hộp công cụ học máy hoàn chỉnh cho Matlab
 PRTools PRTools là một gói phần mềm hoàn chỉnh khác tương tự SPIDER và được cài trong Matlab. SPIDER có vẻ có nhiều hỗ trợ mức thấp, nhưng các công cụ của PRTools có phần đa dạng hơn. PRTools có sách và tài liệu tốt. Cả SPIDER và PRTools được cung cấp miễn phí trên mạng cho các ứng dụng phi thương mại.
 Orange, bộ chương trình học máy với các script viết bằng Python và giao diện lập trình đồ họa
 YALE là một công cụ mạnh miễn phí cho Học máy và Khai phá dữ liệu
 Weka Machine Learning Software
 Matlab MATLAB có hỗ trợ hộp công cụ cho nhiều công cụ học máy. Hiện giờ hộ công cụ Tin sinh học đã có Support Vector Machines và các bộ phân loại KNN (k láng giềng gần nhất). Hộp công cụ thống kê thực hiện biệt thức tuyến tính và phân loại bằng cây quyết định. Hộp công cụ mạng nơ-ron là một bộ công cụ hoàn chỉnh để cài đặt mạng nơron. Trong thời gian gần đây, các phương pháp mới để đánh giá hiệu quả của các bộ phân loại và để thẩm định chéo đã làm Matlab trở nên hấp dẫn hơn đối với học máy.
 MLC++ là thư viện lớp C++ dành cho học có giám sát
 MDR  là một gói phần mềm nguồn mở dành cho việc phát hiện các tương tác thuộc tính bằng phương pháp rút gọn thứ nguyên đa thừa số (MDR).

Trí tuệ nhân tạo
Học tập
Điều khiển học


title: Polzow

text:
Polzow là một đô thị ở huyện Vorpommern-Greifswald (trước thuộc huyện Uecker-Randow), bang Mecklenburg-Vorpommern, Đức. Đô thị này có diện tích 8,5 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 265 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Vorpommern-Greifswald


title: Dụ Hoa

text:
Dụ Hoa (chữ Hán giản thể: 裕华区, pinyin: Yùhuá Qū, âm Hán Việt: Dụ Hoa khu) là một quận thuộc địa cấp thị Thạch Gia Trang, tỉnh, Hà Bắc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận Dụ Hoa có diện tích ki-lô-mét vuông, dân số người. Quận này có nhiều trường đại học lớn của Thạch Gia Trang như: Đại học Sư phạm Hà Bắc, Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Bắc, Đại học Y Hà Bắc, Học viện Kinh tế Thạch Gia Trang, Học viện Nghệ thuật chuyên nghiệp Hà Bắc, Trường Ngoại ngữ Thạch Gia Trang. Một số cơ quan chính quyền của Thạch Gia Trang có trụ sở ở đây. Phía bắc của quận Du Hoa là đường Trung Sơn, một trong những khu vực thương mại chính của Thạch Gia Trang.

Tham khảo

Thạch Gia Trang
Đơn vị cấp huyện Hà Bắc


title: Littorina aleutica

text:
Littorina aleutica là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Littorinidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Littorina


title: Elathous pavesii

text:
Elathous pavesii là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia & Schimmel miêu tả khoa học năm 1992.

Chú thích

Tham khảo

Elathous


title: Ripogenus

text:
Ripogenus là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Hiện tại nó được coi là đồng nghĩa của Eutelia.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Euteliinae


title: Yakovlev Albatros

text:
Yakovlev Albatros chỉ là một mô hình cho đến thời điểm hiện nay, nó là một phương tiện bay có tốc độ cao, khả năng thực hiện thao tác VTOL (cất hạ cánh theo chiều thẳng đứng), động cơ là loại cánh quạt, khi cất cánh và hạ cánh 2 động cơ sẽ hướng thẳng đứng lên khiến nó hoạt động như một chiếc trực thăng, khi đã bay lên thì 2 động cơ lại bẻ xuống 90° nằm ngang thân, lúc này nó lại hoạt động như một máy bay cánh quạt. Nó được trang bị một bộ cảm biến ở dưới thân, nó có thể co duỗi bánh chính, và ở 2 đuôi cũng có 2 bánh nhỏ.

Tham khảo

Liên kết ngoài
http://avia.russian.ee/helicopters_eng/yak_albatros.php

Nội dung liên quan

Các trực thăng do Yakovlev sản xuất
Yak EG - Yak-100 - Yak-24 - Yak-60 - VVP-6 - Zhavoronok - Albatros

Máy bay Yakovlev
Máy bay trực thăng
Máy bay không người lái
Máy bay quân sự
Máy bay trinh sát
Máy bay cánh trên
Dự án máy bay Liên Xô
Máy bay hai động cơ cánh quạt


title: Agrypnus jurulosus

text:
Agrypnus jurulosus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1889.

Chú thích

Tham khảo

Agrypnus


title: 12111 Ulm

text:
12111 Ulm (1998 LU) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 1 tháng 6 năm 1998 bởi E. W. Elst ở Đài thiên văn Nam Âu.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 12111 Ulm

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1998


title: Hwacheon

text:
Hwacheon (Hwacheon-gun, âm Hán Việt: Hoa Xuyên quận) là một huyện ở tỉnh Gangwon, Hàn Quốc. Huyện này có diện tích 909.45 km², dân số năm 2005 là 23.822 người. Biên giới phía bắc song song với khu phi quân sự Triều tiên, có nơi cách 9 km. Các huyện giáp ranh gồm: Cheorwon về phía tây bắc và bắc, Yanggu về phía đông, Chuncheon về phía nam và Gyeonggi-do về phía tây nam.

Đơn vị kết nghĩa
 Seocho-gu, Hàn Quốc
 Chatham-Kent, Canada

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang mạng chính quyền huyện Hwacheon
Trang mạng festival Nara

Gangwon
Huyện Hàn Quốc


title: Mahaxay

text:
Mahaxay (tiếng Lào: ເມືອງມະຫາໄຊ) là một muang (mường, huyện) thuộc tỉnh Khammouan ở trung Lào .

Hành chính

Chú thích

Huyện thị Lào
Khammuane
Sơ khai địa lý Lào


title: Marasmarcha bonaespei

text:
Marasmarcha bonaespei là một loài bướm đêm thuộc họ Pterophoridae. Nó được tìm thấy ở Namibia và Nam Phi.

Chú thích

Tham khảo

Marasmarcha


title: Neuburgia collina

text:
Neuburgia collina là một loài thực vật thuộc họ Loganiaceae. Đây là loài đặc hữu của Fiji.

Tham khảo

 World Conservation Monitoring Centre 1998. Neuburgia collina. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Fiji
Neuburgia
Thực vật đặc hữu Fiji


title: Nhục đậu khấu Côn Đảo

text:
Nhục đậu khấu Côn Đảo (danh pháp khoa học: Myristica guatteriifolia) là một loài thực vật thuộc họ Myristicaceae. Loài này có ở Indonesia, Malaysia, Myanmar, Philippines, và Việt Nam.

Tham khảo

Liên kết ngoài

G
Thực vật Việt Nam


title: We Sing. We Dance. We Steal Things.

text:
We Sing. We Dance. We Steal Things. là album thứ ba của Jason Mraz được phát hành vào ngày 13 tháng 5 năm 2008. Album xếp thứ 3 trên bảng xếp hạng Billboard 200. Đây là album có thứ hạng cao nhất của Jason Mraz. Tựa đề album nói đến một bức tranh của David Shrigley đã thu hút sự chú ý của Jason Mraz khi anh đi du lịch đến Scotland.

Danh sách bài hát

Thứ hạng

Chứng nhận

Tham khảo

Album năm 2008
Album của Jason Mraz
Album trực tiếp năm 2008


title: Quận Tuscarawas, Ohio

text:
Quận Tuscarawas là một quận thuộc tiểu bang Ohio, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở , Ohio.
Dân số theo điều tra năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ là người.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận này có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Các quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Ohio


title: Dego

text:
Dego là một đô thị ở tỉnh Savona ở vùng Liguria của Ý, có khoảng cách khoảng 50 km về phía tây của Genoa và khoảng 20 km về phía tây bắc của Savona. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 1.969 người và diện tích là 67,9 km².

Dego giáp các đô thị: Cairo Montenotte, Castelletto Uzzone, Giusvalla, Gottasecca, Piana Crixia, và Spigno Monferrato.

Quá trình biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune.dego.sv.it/

Đô thị tỉnh Savona


title: Paralimnophila delecta

text:
Paralimnophila delecta là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Paralimnophila
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Saint-Germain-du-Seudre

text:
Saint-Germain-du-Seudre là một xã ở tỉnh Charente-Maritime thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine tây nam nước Pháp.

Xã của tỉnh Charente-Maritime

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintgermainduseudre


title: Amphineurus sanus

text:
Amphineurus sanus là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Amphineurus
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Tằm

text:
Tằm là ấu trùng của loài bướm tằm đã được thuần hóa có tên khoa học là Bombyx mori (Latin: "sâu tằm của cây dâu tằm"). Nó là loài côn trùng sinh tơ có giá trị kinh tế quan trọng. Tằm ăn lá dâu tằm trắng, nhưng nó cũng có thể ăn lá của bất kỳ cây nào thuộc chi dâu tằm (như Morus rubra hay Morus negra) cũng như Osage Orange. Nó hoàn toàn phụ thuộc vào con người và không có mặt trong tự nhiên hoang dã. Nghề nuôi tằm lấy tơ tằm thô đã được bắt đầu cách đây ít nhất 5.000 năm ở Trung Quốc, từ Trung Quốc nó được mang đến các nước như Hàn Quốc và Nhật Bản, và sau đó đến Ấn Độ và phương Tây.

Đây là loài được thuần hóa từ loài hoang dã Bombyx mandarina phân bố từ bắc Ấn Độ đến Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản và các vùng viễn đông của Nga. Loài thuần hóa có nguồn gốc từ Trung Quốc hơn là Nhật Bản hay Hàn Quốc. Người ta không chắc rằng loài này được thuần hóa trước thời kỳ Đồ đá mới. Mãi cho đến sau khi có các công cụ được dùng để sản xuất tơ với số lượng lớn mới được phát triển. Loài thuần hóa B. mori và hoang dã B. mandarina vẫn có thể sinh sản và lai tạo.

Các bộ gen đầy đủ của tằm đã được International Silkworm Genome Consortium xuất bản năm 2008.

Kén

Kén được làm thành tơ thô với chiều dài từ 300 đến khoảng 900 mét cho một kén. Sợi tơ rất mịn và bóng với đường kính khoảng 10 micromet. Khoảng từ 2.000 đến 3.000 kén có thể thu hoạch được 454 gram tơ. Có ít nhất khoảng 30 ngàn tấn tơ (70 triệu cân), với lượng tơ như thế cần gần 4 triệu tấn (10 tỉ cân) lá dâu tằm.

Theo E. L. Palmer, một cân tơ (0,453 kg) có thể làm thành một sợi chỉ tơ dài khoảng 1600 km (1.000 dặm). Sản lượng tơ thế giới tương đượng 70 tỉ dặm chỉ tơ. Tơ thường được xử lý để loại bỏ sáp tự nhiên như sericin, là một lớp bảo vệ gốc nước hòa tan được hóa cứng khi nó phơi ra ngoài không khí. Đôi khi người ta cũng nhuộm nó.

Thư viện ảnh

Nội dung liên quan
Lịch sử lụa tơ tằm
Con đường Tơ lụa
 Nghề nuôi tằm

Thư mục
  (2005): Evolution of the Insects. Cambridge University Press.
  (1989): Silkworms. Lerner Publications. Children's book with lots of photos.
  (1995): The Lepidoptera: Form, function và diversity. Princeton University Press.
  (1968): Phylogenetic aspects on the origin of Japanese race of the silkworm, Bombyx mori L.. Journal of Sericological Sciences of Japan 37: 83–87.

Phần chú thích

Nội dung tham khảo

Student page on silkworm
WormSpit, a site about silkworms, silkmoths, và silk
Information about silkworms for classroom teachers with many photos
SilkBase Silkworm full length cDNA Database
Silkworm breeding-certain fundamental thoughts
Silkworm inform silkworm egg supply
Life Cycle Of A Silkworm 1943 article with first photographic study of subject

Động vật được mô tả năm 1758
M
Động vật đã được thuần hóa
Bombycidae
Đông y


title: Phúc Âm Mátthêu

text:
Phúc âm Mátthêu là một trong bốn sách Phúc âm trong Tân Ước viết về cuộc đời, sự chết và Sự phục sinh của Giêsu. Ba Phúc âm còn lại là Phúc âm Mark (Phúc âm Máccô hay Phúc âm Mác), Phúc âm Luke (Phúc âm Luca) và Phúc âm John (Phúc âm Gioan hay Phúc âm Giăng). Trong tiếng Việt sách này được gọi là Tin mừng theo Thánh Mátthêu (Công giáo) hoặc Tin lành theo Thánh Ma-thi-ơ (Tin lành). Vì là sách đầu tiên trong bốn sách Tin Mừng nên sách này còn được gọi là Phúc Âm thứ Nhất.

Theo truyền thống Kitô giáo, quyển Phúc âm Thứ nhất này được viết bởi Mátthêu, thuộc dòng dõi quý tộc, đồng thời là một người thu thuế.

Hầu hết các học giả tin rằng phúc âm này được viết trong khoảng từ 80 đến 90 sau Công nguyên, với một phạm vi khả năng trong khoảng từ 70 đến 110 sau Công nguyên (cũng có một quan điểm thiểu số cho là có thể trước năm 70). Tác giả ẩn danh có lẽ là một người nam Do Thái, đứng giữa các giá trị Do Thái truyền thống và phi truyền thống, và quen thuộc với các khía cạnh pháp lý kỹ thuật của kinh sách đang được tranh luận trong thời đại của ông. Viết bằng thứ ngôn ngữ "giáo đường Hy Lạp" học giả và bóng bẩy, ông đã rút ra ba nguồn chính: Phúc Âm Máccô, bộ sưu tập các câu nói giả thuyết được gọi là nguồn Q và tài liệu duy nhất cho cộng đồng của ông, được gọi là nguồn M hoặc "Mátthêu đặc biệt".

Tác giả
Mặc dù Phúc âm Matthew không ghi rõ tác giả là ai nhưng ngay từ những thế kỷ đầu Công nguyên, truyền thống Kitô giáo coi Mátthêu - người thu thuế được Chúa Giê-su kêu gọi làm sứ đồ - là tác giả của sách này. Trong Tân Ước có bốn danh sách Mười hai Sứ đồ (Mt 10:3; Mc 3:18; Lc 6:15; Cv 1:13), cả bốn đều có tên Mátthêu. Phúc âm Mátthêu (9:9) ghi lại: Mátthêu là "người thu thuế", được Chúa Giê-su gọi đi theo, khi ông "đang ngồi ở trạm thu thuế". Tuy nhiên, Luca và Máccô cũng kể một chuyện tương tự, nhưng chép tên người thu thuế đó là Lê-vi. Rất có thể tên khai sinh là Lê-vi theo tiếng Hebrew và Matthew (Ματθαιος Matthaios) là tên tiếng Hi Lạp dịch từ tên מתי (Mattay, Maty) trong tiếng Aramaic mà Giêsu đã đặt cho tông đồ này. Trong nguyên văn tiếng Hebrew, tên Mátthêu có nghĩa là "món quà của Chúa".

Những chứng tích còn lại của các nhà lãnh đạo Giáo hội sơ khai đồng ý với quan điểm Mátthêu là tác giả của Phúc Âm đầu tiên. Truyền thống đó được Kitô hữu chấp nhận từ thế kỷ thứ hai cho đến nay. Ngoài ra, những kinh văn cổ nhất, xuất bản vào thế kỷ thứ tư có ghi tựa đề "Theo Phúc âm Matthew".

Song đến đầu thế kỷ 18, nhiều học giả đã đặt vấn đề với quan điểm truyền thống. Đến nay, đa số đều nhìn nhận rằng Mátthêu không phải là tác giả của Phúc âm mang tên ông. Phúc âm Mátthêu chủ yếu viết cho các Kitô hữu người Do Thái nói tiếng Hy Lạp và người ngoại quốc, là những người tuân giữ một ít kinh Torah của Do Thái giáo.

Đến năm 1911, Ủy ban Kinh Thánh của Giáo hoàng xác nhận: Phúc âm Mátthêu là Phúc âm đầu tiên được ghi lại, tác giả là nhà Truyền giảng Mátthêu, và được viết bằng tiếng Aramaic.

Mối liên hệ giữa Phúc âm Mátthêu và Phúc âm Máccô và Phúc âm Luca vẫn là một đề tài mở rộng. Cả ba sách này gộp lại được gọi là Phúc âm Nhất lãm, ba sách có những câu và chữ trùng nhau. Trong số 1.071 câu, Phúc âm Mátthêu có 387 câu giống với cả Máccô và Luca, 130 câu giống với Máccô, 184 câu giống với Luca và 370 câu của riêng sách này.

Mặc dầu tác giả Phúc âm Mátthêu viết từ quan điểm riêng, theo một kế hoạch và mục tiêu của mình, phần lớn các học giả tin rằng tác giả đã vay mượn rất nhiều từ Phúc âm Máccô, và các tài liệu khác nữa. Có ba quan điểm khác nhau về ý kiến này. Quan điểm phổ thông nhất được nhiều học giả hiện nay công nhận là giả thuyết hai nguồn tài liệu, cho rằng Phúc âm Mátthêu vay mượn từ Phúc âm Máccô và một tài liệu khác mà các học giả gọi là tài liệu Q (viết tắt của Quelle trong tiếng Đức và có nghĩa là "tài liệu"). Quan điểm thứ hai tương tự với ý kiến trên gọi là giả thuyết Farrer, cho rằng Phúc âm Mátthêu vay mượn từ Phúc âm Máccô, và Phúc âm Luca được viết sau cùng, trích cả hai Phúc âm trên. Quan điểm thứ ba là quan điểm truyền thống của Kitô hữu cho rằng Phúc âm Mátthêu được viết đầu tiên và Phúc âm Máccô mượn từ Phúc âm Mátthêu. Quan điểm này do nhà thần học Augustine thành Hippo và Johann Jakob Griesbach đề xướng. Rất ít học giả ngày nay chấp nhận theo quan điểm này.

Trong tác phẩm The Four Gospels: A Study of Origins (1924), Burnett Hillman Streeter tranh luận rằng có một nguồn tài liệu thứ ba, được gọi là M, dầu chỉ là giả thuyết, ghi lại những điều có trong Phúc âm Mátthêu mà không có trong Phúc âm Mác và Phúc âm Lu-ca. Trong suốt thế kỷ 20, có nhiều lời phê bình lẫn bổ sung cho giả thuyết của Streeter. Chẳng hạn trong tác phẩm The Gospel Before Mark, xuất bản vào năm 1952, Pierson Parker cho rằng có một văn bản sớm của Phúc âm Mátthêu (proto-Matthew). Đây là nguồn tài liệu chính của Phúc âm Mátthêu, Phúc âm Máccô và tài liệu Q.

Nhiều học giả Kinh Thánh khác, như Herman N. Ridderbos, trong tác phẩm Matthew của ông, không công nhận Sứ đồ Mátthêu là tác giả của Phúc âm này. Ông liệt kê một số lý do như: văn bản viết bằng tiếng Hy Lạp chứ không phải tiếng Aramaic; Phúc âm này trích quá nhiều tài liệu từ Phúc âm Máccô, và thiếu những chi tiết thể hiện phẩm chất của một nhân chứng sống. Francis Write Beare tiếp nối ý kiến đó cho rằng: "Có nhiều chi tiết xác định rằng đây là sản phẩm của thế hệ Kitô hữu thứ hai hoặc thứ ba. Tên truyền thống Phúc âm Matthew được giữ lại cho tiện trong việc thảo luận mà thôi".

Đặc trưng
 Phúc âm Mátthêu chứa đựng nhiều tư tưởng thần học hơn tính lịch sử.
 Phúc âm Mátthêu trưng dẫn Thánh kinh Cựu Ước nhiều hơn các Phúc âm khác.
 Nét đặc trưng của Phúc âm Mátthêu về Ki-tô học là hình ảnh Môi-sê mới trong Tân Ước, nghĩa là "Chúa Giê-xu là Đấng sáng lập Giao ước Mới, điều chỉnh và kiện toàn Luật cũ".
 Phúc âm Mátthêu cho biết thái độ căn bản của môn đệ Chúa Giê-xu là biết "nghe, hiểu và thực hành lời của ngài". Nếu trong Lu-ca, môn đệ Chúa là chứng nhân thì trong Phúc âm này môn đệ Chúa là thính giả.

Khái quát

Phúc âm Mátthêu được chia làm bốn phần khác nhau: Hai phần giới thiệu, phần chính và phần cuối. Phần đầu tường thuật về sự giáng sinh và thời thơ ấu của Chúa. Phần thứ hai giới thiệu Gioan Baotixita. Phần chính được chia làm năm phần nhỏ tường thuật hành trình của Chúa Giê-xu. Phần cuối viết về cuộc khổ nạn và phục sinh của Chúa Giê-xu.

 Tường thuật về sự giáng sinh và thời thơ ấu của Chúa Giê-xu (Ch. 1-2).
 Chức vụ và hoạt động của Gioan Baotixita chuẩn bị cho sự xuất hiện của Chúa Giê-xu (Ch. 3-4:11).
 Chức vụ và hoạt động của Chúa Giê-xu tại vùng Galile (4:12–26:1).
 Bài giảng trên núi, dạy dỗ về vấn đề đạo đức (Ch. 5–7)
 Vấn đề truyền giáo, những điều Chúa Giê-xu dạy các Sứ đồ. (10–11:1)
 Những ẩn dụ, các câu chuyện giải thích về Nước Trời, các phép lạ (Ch. 13-17).
 Mệnh lệnh cho Hội Thánh, đề cập đến mối liên hệ giữa các Kitô hữu (18–19:1).
 Những lời tiên tri, viết về Giêsu tái lâm và Cuộc phán xét cuối cùng (24–25).
 Sự chết và sự Phục sinh của Giê-xu và đại mệnh lệnh (28:16–20).

Nội dung
Nội dung của Phúc âm Mátthêu theo trình tự như sau:

 Gia phả của Giêsu (1:1–17)
 Sự giáng sinh của Giêsu (1:18–25)
 Cuộc viếng thăm của các nhà thông thái (2:1–12)
 Trốn sang Ai Cập (2:13-23)
 Vụ Herod Đại đế thảm sát trẻ em (2:16–18)
 Gioan Baotixita (3:1–12, 11:2-19, 14:1–12)
 Chúa Giêsu nhận lễ Thanh Tẩy (3:13–17)
 Chúa Giêsu chịu cám dỗ (4:1–11)
 Chức vụ tại Cabênaum (4:12–17)
 Chúa Giêsu gọi Simon, Anrê, Giacôbê, Gioan (4:18–22)
 Truyền giảng tại Galilee (4:23-25)
 Bài giảng trên núi (5–7)
 Những phép lạ (8:1-17)
 Con người (8:18-20,16:21-26,17:22-23,20:18-19)
 Hãy để kẻ chết chôn kẻ chết (8:21-22)
 Giêsu dẹp yên một trận cuồng phong (8:23–27)
 Trừ quỷ tại Gadarene (8:28–34)
 Giêsu chữa một người bị bại liệt (9:1-8)
 Giêsu gọi Mátthêu (9:9–13)
 Rượu mới bình cũ (9:14–17)
 Cứu sống con gái chủ nhà hội (9:18-26)
 Chữa lành cho người mù và câm (9:27-34)
 Mùa gặt thật trúng nhưng thợ gặt quá ít (9:35-38)
 Mười hai Sứ đồ (10:1–11:1)
 Mang hòa bình không mang gươm giáo (10:34–39)
 Nguyền rủa các thành Chorazin, Bethsaida, Capernaum (11:20-24)
 Ca ngợi Đức Chúa Cha (11:25-30)
 Lượm lúa trong ngày Sa-bát (12:1–14)
 Đầy tớ được chọn (12:15-21)
 Chúa và ma quỷ (12:22–29,46-50)
 Giảng dạy tại Ca-bê-na-um (12:30)
 Tội lỗi không bao giờ được tha (12:31-32)
 Cây và trái(12:33-37)
 Ý nghĩa thần học của chuyện Giô-na (12:38–42; 16:1–4)
 Người bị quỷ nhập (12:43-45)
 Những ẩn dụ của Chúa Giê-xu: người gieo giống, cỏ dại, hạt cải, men, kho tàng chôn giấu, ngọc trai, lưới (13:1–52)
 Bị quê hương chối từ (13:53–58)
 Giêsu hóa bánh ra nhiều cho 5000 người (14:13–21)
 Giêsu đi trên mặt nước (14:22–33)
 Chữa lành bệnh tại Gê-nê-sa-rết (14:34-36)
 Vấn đề tinh sạch (15:1–20)
 Chữa lành cho con gái thiếu phụ Phê-nê-ci (15:21-28)
 Giêsu hóa bánh ra nhiều cho 4000 người (15:32–39)

 Hãy đề phòng men (16:5-12)
 Peter xưng nhận Chúa (16:13–20)
 Sự tái lâm (16:27-28)
 Chúa hóa hình (17:1–13)
 Đuổi quỷ cho bé trai (17:14-20)
 Giáo vụ cho thiếu nhi (18:1–7; 19:13–15)
 Thái độ đối với sự cám dỗ (18:8-9)
 Ẩn dụ Chiên lạc, Người đầy tớ không có lòng thương (18:10–35)
 Vào Giu-đê (19:1-2)
 Vấn đề ly dị (19:3–12)
 Người giàu và sự cứu rỗi (19:16–27)
 Mười hai ngôi phán xét (19:28-30)
 Ẩn dụ về người làm công trong vườn nho (20:1–15)
 Người đầu trở nên cuối và người cuối trở nên đầu (20:16)
 Hành trình về Giê-ru-sa-lem (20:17)
 Yêu cầu của Giăng và Gia-cơ (20:20–28)
 Lễ lá (21:1–11)
 Chúa và những người buôn bán trong đền thờ (21:12–17,23-27)
 Cây vả (21:18–22)
 Những ẩn dụ về Hai người con, Vườn nho, Tiệc Cưới (21:28–22:14)
 Hãy trả cho Sê-sa những gì của Sê-sa (22:15–22)
 Sự sống lại (22:23-33)
 Vấn đề đạo đức (22:34–40)
 Sự dạy dỗ về Đấng Cứu Thế (22:41-46)
 Quở trách người Pha-ri-si (23:1-36)
 Than khóc Giê-ru-sa-lem (23:37-39)
 Ngày tận thế (24)
 Ẩn dụ về Mười trinh nữ, Ta-lâng (25:1-30)
 Chiên và dê - Ngày phán xét (25:31-46)
 Judas Iscariot (26:1-5,14-16,27:3-10)
 Chúa được xức dầu (26:6–13)
 Tiệc Thánh (26:17–30)
 Peter chối Chúa (26:31-35,69–75)
 Chúa bị bắt (26:36–56)
 Chúa bị lãnh đạo Do Thái xử (26:57–68)
 Chúa bị Phi-lát xử (27:1–2,11-31)
 Sự chết và sống lại của Chúa (27:32–56)
 Giô-sép, người A-ri-ma-thê (27:57–61)
 Mộ trống (27:62–28:15)
 Chúa hiện ra sau khi phục sinh (28:9–10)
 Đại mạng lệnh (28:16–20)

Trích đoạn

Xem thêm
 Phúc Âm Mark
 Phúc Âm Luca
 Phúc Âm John

Tham khảo

 Kinh Thánh Tin Lành (1926), United Bible Society
 Herry, M. "Zondevan NIV Matthew Herry Commentary" (1992), Zondevan Publishing House
 Halley, Henry H., "Thánh Kinh Lược Khảo" (1971), Nhà Xuất Bản Tin Lành, Sài Gòn
 Wenham G.J., Motyer J.A., Carson D.A., France R.T, "Giải Nghĩa Kinh Thánh" (2001) - Viện Thần học Việt Nam, Garden Grove, CA.
 Barclay, W., "Phúc Âm Ma-thi-ơ" (1991), Văn Phẩm Nguồn Sống.
 Deardorff, James W. The Problems of New Testament Gospel Origins (1992) ISBN 0-7734-9807-9

Liên kết ngoài

 Phúc Âm Ma-thi-ơ - Thư Viện Tin Lành.

Matthêu

Tác phẩm khuyết danh
Văn bản tiếng Hy Lạp Koine


title: 24749 Grebel

text:
24749 Grebel là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 2084.9520670 ngày (5.71 năm).

Nó được phát hiện ngày 24 tháng 9 năm 1992.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1992