title: Magny-Montarlot

text:
Magny-Montarlot  là một xã ở tỉnh Côte-d’Or trong vùng Bourgogne, phía đông nước Pháp. Khu vực này có độ cao trung bình 230 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Magnymontarlot


title: Prasville

text:
Prasville là một xã trong tỉnh Eure-et-Loir, thuộc vùng hành chính Centre-Val de Loire của nước Pháp, có dân số là 294 người (thời điểm 1999).

Tham khảo

Xã của Eure-et-Loir


title: 497

text:
Năm 497 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 497


title: Trúc đùi gà

text:
Trúc đùi gà, còn gọi là tre ống điếu, trúc Phật (danh pháp hai phần: Bambusa ventricosa) là một loại cây thuộc họ Hòa thảo.

Mô tả
Thân cây mọc cụm, cao 1 - 3m, đường kính 1 – 4 cm. Cây cong dạng sóng; gióng dài 1,5 – 5 cm; phình lên ở dưới, giống như đùi gà; vòng đốt hơi nhô cao; vỏ thân màu lục thẫm, khi già ngả màu hơi vàng. Lá có phiến hình mác, dài 12 – 21 cm, rộng 1 – 2 cm, đầu nhọn, gốc tròn hay hình tim. Mo thân có tai phát triển; lá mo hình mác, đầu nhọn, gốc hình tim. Mùa măng tháng 5 - 7. Tái sinh bằng thân rễ. Chưa gặp cây ra hoa. Chủ ỵếu được trồng làm cảnh vì dáng đẹp. Thân cây làm gậy chống cho người cao tuổi.

Phân bố
Trúc đùi gà thích hợp với vùng trung du và đồng bằng.

Tại Việt Nam, trúc đùi gà được trồng tại Lạng Sơn, Vĩnh Phú, Hà Nội, Quảng Ninh, Hải Hưng, Hà Bắc, Thái Bình, Thừa Thiên Huế. Trúc đùi gà sống tại Trung Quốc, Malaysia.

Tình trạng hiện nay: không biết chính xác. Có trồng rải rác ở nhiều vùng đất thấp để làm cảnh. Mức độ đe doạ: bậc K.

Chú thích

Tham khảo

 Sách đỏ Việt Nam - trang 306.

Trúc
V
Sách đỏ Việt Nam


title: Saint-Andéol-de-Fourchades

text:
Saint-Andéol-de-Fourchades là một xã ở tỉnh Ardèche, vùng Auvergne-Rhône-Alpes ở đông nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ardèche

Tham khảo

Saintandeoldefourchades


title: Lasioglossum crassivene

text:
Lasioglossum crassivene là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1939.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1939


title: Trophon mawsoni

text:
Trophon mawsoni là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Trophon


title: Castrillo del Val

text:
Castrillo del Val là một đô thị trong tỉnh Burgos, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 515 người.

Tham khảo

Đô thị ở Burgos


title: Ella Fitzgerald

text:
Ella Jane Fitzgerald  (sinh ngày 25 tháng 4 năm 1917 – mất ngày 15 tháng 6 năm 1996) là nữ ca sĩ nhạc Jazz người Mỹ. Trong sự nghiệp ca hát kéo dài 59 năm, bà đã giành 14 giải Grammy, được tổng thống Ronald Reagan trao tặng Huân chương Nghệ thuật Quốc gia và tổng thống George H. W. Bush trao tặng Huân chương Tự do của Tổng thống.

Bà thường được gọi bằng danh hiệu Đệ nhất phu nhân của Ca khúc (First Lady of Song), Nữ hoàng Jazz và Lady Ella. Bà đã được ghi nhận cho sự trong trẻo của giai điệu, ngôn từ hoàn hảo, phân nhịp và ngữ điệu, và khả năng ứng tác.

Thời trẻ

Ella Fitzgerald sinh ra tại Newport News, Virginia. Bà là kết quả của cuộc hôn nhân không hôn thú giữa William và Temperance "Tempie" Fitzgerald. Cha mẹ bà chia tay ngay sau khi bà ra đời và mẹ bà chuyển tới Yonkers, New York sống với bạn trai là Joseph Da Silva. Em gái cùng mẹ khác cha của bà, Frances Da Silva, sinh năm 1923.

Năm 1932, mẹ bà chết vì một cơn đau tim. Vì cú sốc này, bà học hành sút hẳn và thường xuyên bỏ học. Bà bị cha dượng lạm dụng và được một người dì nhận nuôi. Bà từng giữ chân cảnh giới cho một nhà chứa và chạy việc vặt cho những trùm số đề có liên quan đến mafia. Khi nhà chức trách bắt được bà, đầu tiên họ gửi bà tới trại trẻ mồ côi ở Riverdale, Bronx. Sau đó, vì trại trẻ mồ côi quá tải, bà đã được chuyển đến trường giáo dưỡng dành cho nữ ở Hudson, New York. Cuối cùng, bà bỏ trốn và sống lang thang một thời gian.

Sự nghiệp

Ngày 21 tháng 11 năm 1934, bà bắt đầu bước vào nghiệp ca hát ở nhà hát Apollo ở Harlem, New York. Sau đó, bà giành cơ hội thử sức trong cuộc thi "Amateur Nights" mà nhà hát này tổ chức. Bà định dự thi bằng một tiết mục khiêu vũ nhưng bị chị em Edwards, một đôi vũ công địa phương, đe doạ nên đã chuyển sang hát. Bà đã đoạt giải nhất với phần thưởng 25 đô-la.

Tháng 1 năm 1935, Ella Fitzgerald có cơ may biểu diễn một tuần với ban nhạc Tiny Bradshaw ở nhà hát Opera Harlem. Tại đây, bà gặp tay trống thủ lĩnh ban nhạc Chick Webb. Webb đã thuê Charlie Linton làm ca sĩ trong ban và không muốn nhận Ella vì bà "chậm chạp và lôi thôi, một viên kim cương thô". Webb cho bà một cơ hội để thử nghiệm với ban nhạc của ông khi họ chơi cho một buổi khiêu vũ ở đại học Yale.

Đến năm 1935, bà bắt đầu hát thường xuyên cùng ban nhạc của Webb ở Harlem's Savoy Ballroom. Cùng với họ, bà đã thu âm nhiều bài hát được yêu thích như "Love and Kisses" and "(If You Can't Sing It) You'll Have to Swing It (Mr. Paganini)". Nhưng phải đến năm 1938, nhờ một bài hát trẻ trung tên là "A-Tisket, A-Tasket" do bà đồng sáng tác, bà mới được đông đảo công chúng biết tới. Chick Webb qua đời ngày 16 tháng 6 năm 1939, và ban nhạc của ông đổi tên thành "Ella Fitzgerald and her Famous Orchestra" do Ella làm thủ lĩnh. Năm 1942, bà tách khỏi ban nhạc để bắt đầu sự nghiệp biểu diễn độc lập. Ký hợp đồng với hãng Decca, bà đã có rất nhiều bài được yêu thích rộng rãi khi thu âm chung với những nghệ sĩ tiếng tăm như the Ink Spots, Louis Jordan, the Delta Rhythm Boys.

Nhờ có người quản lý là Milt Gabler của Decca, Ella bắt đầu cộng tác với ông bầu nhạc Jazz Norman Granzas, thường xuyên xuất hiện trong những buổi hoà nhạc mang tên Jazz at the Philharmonic (JATP) của ông. Quan hệ của bà với Granz còn được củng cố hơn nữa khi ông trở thành người quản lý của bà. Bản ghi âm năm 1945 mang tên "Flying Home" sau này được báo New York Times miêu tả như "một trong những bản ghi âm jazz-thanh nhạc có ảnh hưởng nhất của thập kỷ". Bài bebop "Oh, Lady be Good!" (1947) cũng nổi tiếng tương tự và nâng bà lên vị trí những ca sĩ jazz hàng đầu.

Ella tiếp tục biểu diễn trong những buổi hoà nhạc JATP của Granz cho đến năm 1955. Bà rời bỏ Granz và hãng Decca, thành lập hãng thu âm Verve Records. Sau này, bà nói về thời kỳ này như một bước ngoặt mang tính chiến lược. Album "Ella Fitzgerald Sings the Cole Porter Songbook", phát hành năm 1956, là album đầu tiên trong số 8 album thuộc loạt Songbook mà Ella sẽ thu âm cho Verve từ năm 1956 đến 1964. Loạt album Songbook này được các nhà phê bình đánh giá cao và rất thành công về mặt thương mại. Đây cũng chính là đóng góp nổi bật nhất của bà cho văn hoá Mỹ.

Verve Records đã được bán cho hãng MGM vào năm 1963 với giá 3 triệu USD. Năm 1967, MGM thất bại trong việc gia hạn hợp đồng với Ella. Trong 5 năm tiếp theo, bà chuyển qua chuyển lại trong phạm vi 3 hãng thu âm là Atlantic, Capitol và Reprise. Với Capitol, bà ghi âm album thánh ca "Brighten the Corner", "Ella Fitzgerald's Christmas"- album gồm những bài hát mừng Giáng sinh truyền thống, "Misty Blue"- album nhạc đồng quê mang âm hưởng miền Tây, và "30 by Ella".

Năm 1972, thành công bất ngờ của album "Jazz at Santa Monica Civic '72" giúp Granz thành lập hãng thu âm Pablo Records, hãng thu âm riêng đầu tiên của ông kể từ khi bán Verve. Ella thực hiện khoảng 20 album cho hãng này. Album thu âm trực tiếp "Ella in London" năm 1974 với Tommy Flanagan (piano), Joe Pass (guitar), Keter Betts (bass) và Bobby Durham (trống) là một trong những album hay nhất của bà. Gặp nhiều vấn đề về sức khoẻ, Ella Fitzgerald thực hiện những bản thu cuối cùng vào năm 1991. Đến năm 1993, bà biểu diễn trước công chúng lần cuối. Cùng năm đó, bà thành lập quỹ từ thiện mang tên mình để quyên góp sách giúp đỡ những trẻ em có nguy cơ cao và hỗ trợ những người gặp hoàn cảnh khó khăn.

Danh sách phim và truyền hình

Đời sống riêng tư

Ella Fitzgerald kết hôn ít nhất 2 lần và có bằng chứng cho thấy bà có thể đã kết hôn lần thứ ba.

Năm 1941, bà kết hôn với Benny Kornegay, một công nhân bốc xếp và là tay buôn ma tuý đã có tiền án. Cuộc hôn nhân chấm dứt sau 2 năm.

Bà kết hôn lần thứ hai tháng 12 năm 1947, với tay chơi bass nổi tiếng Ray Brown, người mà một năm trước bà đã gặp khi đi lưu diễn với ban nhạc Dizzy Gillespie. Họ cùng nhau nhận nuôi con của Frances, người em gái cùng cha khác mẹ của Ella. Đứa trẻ được đặt tên là Ray Brown Jr. Hai người ly hôn năm 1953, vì lý do áp lực công việc. Dù vậy, họ vẫn tiếp tục biểu diễn cùng nhau.

Tháng 7 năm 1957, Reuters đưa tin Ella Fitzgerald đã bí mật kết hôn với một người Na Uy trẻ tuổi tên là Thor Einar Larsen ở Oslo. Bà thậm chí đã tính chuyện tương lai khi sắm sửa nội thất cho một căn hộ ở Oslo. Nhưng mối quan hệ này nhanh chóng bị quên lãng khi Larsen bị tuyên phạt 5 tháng lao động khổ sai ở Thụy Điển vì trộm tiền của một phụ nữ trẻ, người mà anh ta đã đính hôn.

Những thành tựu và giai đoạn cuối đời

Ella Fitzgerald đã đoạt 14 giải Grammy, bao gồm giải cho giọng ca Jazz hay nhất, giọng ca Pop hay nhất, trình diễn xuất sắc nhất, album xuất sắc nhất và giải thành tựu trọn đời. Bà còn được trao tặng nhiều danh hiệu và giải thưởng cao quý khác như:

 Chủ tịch danh dự của Martin Luther King Foundation (1967)
 Giải thưởng Thành tựu trọn đời Bing Crosby (1967)
 Huy chương danh dự của Trung tâm Kennedy (1979)
 Giải thưởng Lord & Taylor Rose vì những đóng góp xuất sắc cho âm nhạc (1980)
 Huân chương Nghệ thuật Quốc gia (1987)
 Huân chương Văn học Nghệ thuật Pháp (1990)
 Huân chương Tự do của Tổng thống
 Tiến sĩ danh dự của các trường đại học Harvard, Yale, Dartmouth, Maryland Eastern Shore, Howard và Princeton

Những năm cuối đời, Ella bị mù do hậu quả của bệnh tiểu đường. Năm 1993, bà phải cắt cụt cả hai chân. Năm 1996, bà mất vì bệnh tại Beverly Hills, California, hưởng thọ 79 tuổi. Bà được an táng tại nghĩa trang Inglewood Park ở Inglewood, California. Tư liệu về sự nghiệp cũng thành tựu của bà được cất giữ tại Trung tâm Lưu trữ của Bảo tàng Lịch sử Quốc gia Hoa Kỳ thuộc Viện Smithsonian. Một số tư liệu cá nhân khác được lưu trữ tại các thư viện lớn như Thư viện Quốc hội, Thư viện Schlesinger của Đại học Harvard, Thư viện Schoenberg của đại học California.

Các giải thưởng Ella Fitzgerald đã nhận
Honorary membership of Alpha Kappa Alpha (1960)
American Society of Composers, Authors and Publishers highest honor (1965)
Bing Crosby Lifetime Achievement Award (1967)
Honorary chairmanship of the Martin Luther King Foundation (1967)
Award of Distinction from the National Association of Sickle cell Diseases (1976)
Women at Work organization's Bicentennial Woman (1976)

Kennedy Center for the Performing Arts Medal of Honor Award (1979)
Inductee into the Big Band and Jazz Hall of Fame (1979)
 Inductee into the Down Beat Jazz Hall of Fame (1979)
Will Rogers award from the Beverly Hills Chamber of Commerce and Civic Association (1980)
Lord & Taylor Rose award for outstanding contribution to music (1980)
Doctor of Human Letters from Talladega College of Alabama (1980)
Hasty Pudding Woman of the Year from Harvard (1982)
George Peabody Medal for Outstanding Contributions to Music in America (1983)
National Endowment for the Arts Jazz Masters award (1985)
National Medal of Art awarded by President Ronald Reagan (1987)
UCLA Medal for Musical Achievements (1987)
NAACP Image Award (1988)
The first Society of Singers Lifetime Achievement Award, named "Ella" in her honor (1989)
Order of Arts and Letters, France (1990)
Huân chương Tự do Tổng thống do George H. W. Bush trao
National Academy of Recording Arts and Sciences' Lifetime Achievement Award
Pied Piper Award
George and Ira Gershwin Award for Outstanding Achievement
Honorary doctorates from Harvard University, Yale University, Dartmouth, University of Maryland Eastern Shore, Howard University và PrincetonVH1's 100 Greatest Women in Rock & Roll rank #13 (1999 – posthumous)

Giải Grammy

Ella Fitzgerald đã đoạt 14 giải Grammy, bao gồm giải cho giọng ca Jazz hay nhất, giọng ca Pop hay nhất, trình diễn xuất sắc nhất, album xuất sắc nhất và giải thành tựu trọn đời năm 1967.

Grammy Award for Best Jazz Performance, Soloist:
Ella Fitzgerald for Ella Fitzgerald Sings the Duke Ellington Songbook (1958)

Giải Grammy cho Trình diễn giọng pop nữ xuất sắc nhất:
Ella Fitzgerald for Ella Fitzgerald Sings the Irving Berlin Songbook (1958)

Giải Grammy cho Trình diễn giọng pop nữ xuất sắc nhất:
Ella Fitzgerald for But Not for Me (from Ella Fitzgerald Sings the George and Ira Gershwin Songbook (1959)

Grammy Award for Best Jazz Performance, Soloist:
Ella Fitzgerald for Ella Swings Lightly (1959)

Giải Grammy cho Trình diễn giọng pop nữ xuất sắc nhất:
Ella Fitzgerald for Ella in Berlin: Mack the Knife  (1960)

Giải Grammy cho Trình diễn giọng pop nữ xuất sắc nhất:
Ella Fitzgerald for Mack the Knife (from Ella in Berlin: Mack the Knife) (1959)

Giải Grammy cho Trình diễn giọng pop nữ xuất sắc nhất:
Ella Fitzgerald for Ella Swings Brightly with Nelson (1962)

Grammy Award for Best Jazz Vocal:
Ella Fitzgerald for Fitzgerald and Pass... Again (1976)

Grammy Award for Best Jazz Vocal:
Ella Fitzgerald for Fine and Mellow (1979)

Grammy Award for Best Jazz Vocal Performance, Female:
Ella Fitzgerald for A Perfect Match (1980)

Grammy Award for Best Jazz Vocal Performance, Female:
Ella Fitzgerald for Digital III at Montreux (1981)

Grammy Award for Best Jazz Vocal Performance, Female:
Ella Fitzgerald for The Best Is Yet to Come (1983)

Grammy Award for Best Jazz Vocal Performance, Female:
Ella Fitzgerald for All That Jazz (1990)

Grammy Award for Best Historical Album:
Ella Fitzgerald for The Complete Ella Fitzgerald Songbooks (1995)

Tham khảo
Chú thích

Thư mục

 Nicholson, Stuart. (1996) Ella Fitzgerald. Gollancz; ISBN 0-575-40032-3
 Gourse, Leslie. (1998) The Ella Fitzgerald Companion: Seven Decades of Commentary. Music Sales Ltd.; ISBN 0-02-864625-8
 Johnson, J. Wilfred. (2001) Ella Fitzgerald: A Complete Annotated Discography. McFarland & Co Inc.; ISBN 0-7864-0906-1

Liên kết ngoài

Ella Fitzgerald at the Library of Congress
'Remembering Ella' by Phillip D. Atteberry
Listen to Big Band Serenade podcast, episode 6  Includes complete NBC remote broadcast of "Ella Fitzgerald & her Orchestra" from the Roseland Ballroom (or download )

Ella Fitzgerald
Nữ ca sĩ Mỹ
Sinh năm 1917
Mất năm 1996
Người đoạt giải Grammy Thành tựu trọn đời
Người đoạt giải Grammy
Người đoạt Huy chương Tự do Tổng thống
Nhà từ thiện Mỹ
Nữ ca sĩ nhạc jazz
Ca sĩ Mỹ thế kỷ 20
Nữ ca sĩ-người viết bài hát Mỹ
Nghệ sĩ của Capitol Records
Người đoạt Huy chương Nghệ thuật Quốc gia
Người được vinh danh tại Trung tâm Kennedy
Nữ ca sĩ Mỹ gốc Phi
Ca sĩ Los Angeles


title: Melvisharam

text:
Melvisharam là một thị xã panchayat của quận Vellore thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Melvisharam có dân số 36.675 người. Phái nam chiếm 50% tổng số dân và phái nữ chiếm 50%. Melvisharam có tỷ lệ 65% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 73%, và tỷ lệ cho phái nữ là 56%. Tại Melvisharam, 15% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Tamil Nadu


title: Parapsyche aureocephala

text:
Parapsyche aureocephala là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Cổ bắc
Parapsyche


title: Molophilus exeches

text:
Molophilus exeches là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Molophilus
Limoniidae ở vùng Afrotropic


title: Kyiv

text:
Kyiv ( , , ), cũng được biết tới với tên từ tiếng Nga là Kiev (Ки́ев), là thủ đô và là thành phố lớn nhất nước Ukraina. Thành phố tọa lạc tại bắc trung bộ của quốc gia này, dọc theo đôi bờ sông Dnipro.
Kyiv trải rộng trên diện tích 839 km² với dân số tính đến tháng 7 năm 2013 là 2.847.200 người; nếu tính cả số dân đăng ký không chính thức thì dân số của Kyiv là 3 triệu người.

Kyiv là thành phố trực thuộc trung ương, nằm bên tỉnh Kyiv nhưng không thuộc tỉnh này. Đây là một trong các trung tâm công nghiệp, khoa học và văn hóa của Đông Âu. Nơi đây có nhiều viện nghiên cứu, trường đại học và nhiều di tích lịch sử nổi tiếng trên thế giới. Giao thông của thành phố phát triển cao, nhất là hệ thống giao thông công cộng như xe buýt và tàu điện ngầm.
Thành phố Kyiv một trong những thành phố lâu đời nhất Đông Âu đã trải qua nhiều giai đoạn thăng trầm và những biến cố lịch sử. Thành phố là một trung tâm thương mại vào đầu thế kỷ 5. Là một khu định cư của người Slav ở trên con đường thương mại giữa Scandinavia và Constantinopolis, Kyiv là nơi sinh sống của một nhánh thuộc bộ lạc Khazar, cho đến khi bị những người Varangia (Viking) chiếm giữ vào thế kỷ 9. Dưới thời cai trị của Varangia, thành phố đã trở thành thủ phủ của Rus', quốc gia Đông Slav đầu tiên.
Đô thành Kyiv bị hủy hoại hoàn toàn trong thời kỳ Mông Cổ xâm lược vào năm 1240, khiến thành phố mất hết tầm ảnh hưởng của mình trong hàng thế kỷ sau đó. Thành phố từng bị kiểm soát bởi các cường quốc hùng mạnh, ban đầu là Đại công quốc Lietuva, sau đó là Lãnh địa quốc vương Ba Lan và Đế quốc Nga.

Thành phố phồn thịnh trở lại trong thời kỳ cách mạng công nghiệp của Đế quốc Nga cuối thế kỷ 19. Năm 1917, sau khi Cộng hòa Dân tộc Ukraina tuyên bố độc lập khỏi Đế quốc Nga, Kyiv trở thành thủ đô. Từ năm 1921 trở về sau, Kyiv là một thành phố quan trọng của Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô Viết Ukraina và từ 1934 là thủ đô nước cộng hòa này. Trong thế chiến II, thành phố lại bị hư hại nhưng nhanh chóng hồi phục trong những năm sau chiến tranh, là thành phố lớn thứ ba của Liên Xô. Sau khi Liên Xô sụp đổ, Ukraina giành độc lập vào năm 1991 và chọn Kyiv là thủ đô, tiếp nhận đều đặn làn sóng người di cư từ các vùng khác của đất nước. Trong quá trình chuyển đổi đất nước sang nền kinh tế thị trường và dân chủ, Kyiv vẫn tiếp tục là lớn nhất và giàu có nhất thành phố của Ukraina. Sản lượng công nghiệp về trang bị vũ khí quân sự giảm mạnh khi Liên Xô sụp đổ, nhưng nó cũng là động lực để nền kinh tế chuyển đổi sang các lĩnh vực mới như dịch vụ tài chính và tiếp tục tạo tăng trưởng cho Kyiv. Là hành lang kết nối Đông và Tây châu Âu, Kyiv nhận được sự đầu tư lớn và liên tục vào nhà ở và cơ sở hạ tầng đô thị, là nơi chịu ảnh hưởng đan xen của lực lượng ủng hộ xích gần với phương Tây và lực lượng muốn giữ quan hệ thân Nga trong không gian thuộc Liên Xô cũ.

Nguồn gốc tên gọi
Kyiv là một thành phố nổi tiếng với bề dày lịch sử. Tên trong ngôn ngữ cổ Đông Slav là Kyjev (chữ Kirin: Києвъ, Къıєвъ, hoặc Кїєвъ), bắt nguồn từ tên của Kyi (Кий), là một trong 4 người sáng lập thành phố theo huyền thoại. "Kyiv" có nghĩa là "thuộc về Kyi".

Lịch sử
Kyiv là một trong những thành phố cổ nhất của Đông Âu, từng đóng một vai trò quan trọng trong sự phát triển của nền văn minh Đông Slav thời trung cổ cũng như trong quốc gia Ukraina hiện đại.
Người ta tin rằng Kyiv được thành lập vào cuối thế kỷ thứ 9. Nguồn gốc của thành phố bị che phủ bởi những huyền sử, một trong số đó nói về sự thành lập của 1 bộ tộc Slav lãnh đạo đạo bởi Kyi. Theo sách cổ Biên niên sử chính biên thì Kyi là người lớn tuổi nhất trong các anh em của mình, có hai người em trai là Shchek và Khoryv và 1 em gái là Lybid, là người sáng lập thành phố.
Người ta tìm thấy trong tài liệu của Ptolemaeus có ghi tên của thành phố là Metropotity (thế kỷ 2).
Một truyền thuyết khác nói rằng Thánh Anrê đi qua khu vực này và ông dựng lên ở nơi đây một cây thánh giá, xây dựng một nhà thờ. Từ thời Trung cổ hình ảnh của Tổng lãnh thiên thần Micae đại diện cho thành phố cũng như đất đai của các vị công tước.
Người Slav định cư rải rác xung quanh khắp khu vực này từ thế kỷ thứ 6. Có rất ít bằng chứng lịch sử liên quan đến thời gian khi thành phố được thành lập và được phát triên sau đó. Vào thế kỷ thứ 8, có nhiều công sự được xây dựng trên khu vực người Slav sinh sống đã bị bỏ hoang cả vài thập kỷ.

Địa lý

Về mặt địa lý, Kyiv thuộc vùng sinh thái Polesia (một phần của rừng gỗ hỗn hợp châu Âu). Tuy nhiên, cảnh quan độc nhất của thành phố khác biệt với vùng xung quanh.

Kyiv nằm ở bai bên sông Dnipro, sông này chảy về phía nam và đổ vào biển Đen. Phần bên hữu ngạn hay bờ tây cổ hơn, đặc trưng bởi những đồi cây, khe nứt và các sông nhỏ. Trong thế kỷ 20, Kyiv mở rộng về phía vùng đất thấp của tả ngạn (về phía đông). Những vùng quan trọng của thung lũng Dnipro thuộc bờ trái được tích tụ bởi cát nhân tạo và được bảo vệ bởi các đập.

Sông Dnipro hình thành hệ thống phụ lưu, doi, và cảng bên trong ranh giới thành phố. Địa hình thành phố là cầu nối giữa sông Desna và hồ chứa Kyiv ở phía bắc, và hồ chứa Kaniv ở phía nam. Cả hai sông Dnipro và Desna đều có thể đi đến Kyiv, mặc dù bị hạn chế bởi quy định vật hành khóa thuyền của các hồ chứa và giới hạn bị đóng băng trong mùa đông.

Tổng cộng có 448 vực nước mở trong ranh giới Kyiv, bao gồm sông Dnipro, các hồ chứa nước, và nhiều sông nhỏ, hàng chục hồ và các hồ nhân tạo. Chúng chiếm 7949 ha lãnh thổ. Thêm vào đó, điểm nổi bật của thành phố là 16 bãi biển nhân tạo (tổng 140 ha) và 35 khu vui chơi giải trí gần vực nước (chiếm hơn 1000 ha). Nhiều vực nước được sử dụng cho các trò chơi giải trí, mặc dù một số không thích hợp cho bơi lội.

Theo đánh giá của UN năm 2011, không có những mối nguy hiểm về các thảm họa tự nhiên ở Kyiv và vùng đô thị Kyiv

Khí hậu
Kyiv có khí hậu lục địa ẩm (Köppen Dfb). Các tháng ấm nhất là tháng 6, 7, và 8 với nhiệt độ trung bình 13,8 đến 24,8 độ C. Các tháng lạnh nhất là tháng 12, 1, và tháng 2 với nhiệt độ trung bình -4,6 đến -1,1 độ C. Nhiệt độ cao nhất ghi nhận được là 39,4° vào 31 tháng 7 năm 1936. Nhiệt độ lạnh nhất ghi nhận được là -32,2 °C vào ngày 7 & 9 tháng 2 năm 1929. Tuyết thường phủ từ giữa tháng 11 đến cuối tháng 3, với thời gian đóng băng kéo dài trung bình 180 ngày, nhưng không quá 200 ngày trong những năm gần đây.

Nhân chủng học
Theo thống kê dân số chính thức, thành phố có 2.847.200 dân đến tháng 7 năm 2013

Lịch sử dân số

Theo thống kê năm 2001, dân số Kyiv là 2.611.300. Những thay đổi về dân số thể hiện trong bảng kế bên. Theo thống kê, nam là 1.219.000 hay 46,7%, và 1.393.000 người hay 53,3%. So với số thống kê năm 1989, dân số thành phố đang trong tình trạng lão hóa, trong khi phổ biến trong cả nước thì một lượng đáng kể dân Kyiv được bù bởi dòng người di cư trong độ tuổi lao động từ những vùng khác. Có khoảng 1.069.700 dân có trình độ trên hoặc đã hoàn thành trung học, tăng 21,7% so với năm 1989.

Một đáng giá về dân số không chính thức tháng 6 năm 2007 dựa trên lượng sản phẩm bánh ngọt bán ra trong thành phố (số liệu này bao gồm cả khách và người đi đường) với con số ít nhất 3,5 triệu.

Thành phần dân tộc
Theo số liệu thống kê năm 2001, có hơn 130 quốc tịch và các nhóm dân tộc sống bên trong lãnh thổ Kyiv. Người Ukraina là nhóm dân tộc lớn nhất ở Kyiv với khoảng 2.110.800 người, chiếm 82,2% dân số thành phố. Các sắc dân khác: người Nga 337.300 người (13,1%), người Do Thái 17.900 (0,7%), người Belarus 16.500 (0,6%), người Ba Lan 6.900 (0,3%), người Armenia 4.900 (0,2%), người Azerbaijan 2.600 (0,1%), người Tatar 2.500 (0,1%), Người Gruzia 2.400 (0,1%), người Moldova 1.900 (0,1%).

Cả hai thứ tiếng Ukraina và Nga được sử dụng phổ biến trong thành phố; khoảng 75% dân số Kyiv nói họ sử dụng tiếng Ukraina làm tiếng mẹ đẻ theo số liệu năm 2001, gần 25% người coi tiếng Nga là tiếng mẹ đẻ. Theo một cuộc khải sát năm 2006, tiếng Ukraina được 23% người Kyiv sử dụng ở nhà, 52% tiếng Nga và 24% dùng cả hai. Trong cuộc khải sát xã hội học năm 2003, khi được hỏi 'ngôn ngữ nào bạn sử dụng trong cuộc sống hàng ngày?', 52% nói họ 'chủ yếu dùng tiếng Nga', 32% 'cả hai Nga và Ukraina sử dụng ngang nhau', 14% 'chủ yếu dùng tiếng Ukraina', và 4,3% 'chỉ sử dụng tiếng Ukraina'.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thông tin chung
 Київська міська державна адміністрація - trang web chính thức của chính quyền thành phố
 Kyiv tourist  - trang du lịch chính thức

Kiev hay Kyiv?

Các tài liệu chính thức
 Kiev or Kyiv? – Resolution of the Ukrainian commission for legal terminology
 U.S. Board of Geographic Names Decision to Change Official Spelling of Kiev to Kyiv originally at U.S. Board of Geographic Names Decision to Change Official Spelling of Kiev to Kyiv

Tài liệu khác

 Kiev or Kyiv? Turin or Torino? – Bài viết của CBC News về các tên gọi của thành phố
 Fred Weir, Kiev or Kyiv: language an issue in Ukraine.
 Kyiv, of Course! – Bộ sưu tập tài liệu chính thức về sử dụng tên gọi "Kyiv".

Thành phố của Ukraina

Thành phố Anh hùng (Liên Xô)
Thủ đô châu Âu
Thành phố thánh địa
Khởi đầu thế kỷ 5
Tỉnh lỵ Ukraina
Luật Magdeburg
Tỉnh Kiev (Đế quốc Nga)
Tỉnh Kyiv (Ba Lan)
Địa điểm Holocaust ở Ukraina
Khu định cư Rus'
Khu dân cư trên sông Dnipro ở Ukraina


title: 12437 Westlane

text:
12437 Westlane (1996 BN6) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 18 tháng 1 năm 1996 bởi Spacewatch ở Kitt Peak.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 12437 Westlane

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1996


title: Kinh thành Huế

text:
Kinh thành Huế hay Thuận Hóa kinh thành (chữ Hán: 順化京城) là một tòa thành ở cố đô Huế, nơi đóng đô của triều đại nhà Nguyễn trong suốt 143 năm từ 1802 đến khi thoái vị vào năm 1945. Hiện nay, Kinh thành Huế là một trong số các di tích thuộc cụm Quần thể di tích Cố đô Huế được UNESCO công nhận là Di sản Văn hoá Thế giới.

Kinh thành Huế được vua Gia Long tiến hành khảo sát từ năm 1803, khởi công xây dựng từ 1805 và hoàn chỉnh vào năm 1832 dưới triều vua Minh Mạng. Hiện nay, Kinh thành Huế thuộc địa phận bốn phường Đông Ba, Tây Lộc, Thuận Hòa, Thuận Lộc của thành phố Huế, có ranh giới như sau: phía nam giáp đường Trần Hưng Đạo và đường Lê Duẩn; phía tây giáp đường Lê Huân; phía bắc giáp đường Đặng Thái Thân; phía đông giáp đường Đoàn Thị Điểm.

Bên trong kinh thành, được giới hạn theo bản đồ thuộc các đường như sau: phía nam là đường Ông Ích Khiêm; phía tây là đường Tôn Thất Thiệp; phía bắc là đường Lương Ngọc Quyến và phía đông là đường Xuân 68.

Lịch sử

Từ thời các chúa Nguyễn, Huế (tên khi đó là Phú Xuân) đã từng được chọn làm thủ phủ xứ Đàng Trong: năm 1635-1687 Nguyễn Phúc Lan, Nguyễn Phúc Tần dựng phủ ở Kim Long; đến thời Nguyễn Phúc Thái, Nguyễn Phúc Khoát đã dời phủ về Phú Xuân trong những năm 1687-1712; 1739-1774. Đến thời Tây Sơn, Huế vẫn được vua Quang Trung chọn làm thành kinh đô cho vương quốc của ông. Năm 1802, khi Nguyễn Phúc Ánh lên ngôi hoàng đế, mở đầu cho vương triều Nguyễn kéo dài suốt 143 năm, một lần nữa lại chọn Huế làm nơi đóng đô.

Việc chọn Phú Xuân làm kinh đô bộc lộ ba điểm yếu quan trọng:
 Thứ nhất là khung cảnh tự nhiên chật hẹp và vị trí địa lý bị cô lập. Huế nằm ở trung tâm của một dải đồng bằng nhỏ hẹp và ít dân, rất khó để huy động một nguồn lực lớn để phản ứng với tình thế khẩn cấp ở nơi khác. Nơi này lệ thuộc về lương thực, thuế khóa của các vùng khác, minh chứng là khi Tây Sơn chiếm được Quy Nhơn và cắt đôi Đàng Trong, Huế đã rơi vào cuộc khủng hoảng lương thực.
 Thứ hai, Huế nằm ở xa cả 2 trung tâm kinh tế, quân sự của Việt Nam là đồng bằng sông Hồng và đồng bằng sông Cửu Long. Riêng việc vận tải lúa gạo, lương thực, quân lính, tiền đúc… hàng năm giữa Gia Định - Huế - Hà Nội đã là một gánh nặng khổng lồ so với nhân lực thời bấy giờ.
Thứ ba, Huế không phải là nơi có thể phòng thủ tốt. Nơi đây không thể phòng thủ nếu như cửa Thuận An bị hải quân địch cô lập (như Pháp sẽ làm vào năm 1883).

Một số vua triều Nguyễn ý thức phần nào về bất lợi trong vị trí địa lý của Huế, tuy nhiên triều đình không có lựa chọn nào khác tối ưu hơn, bởi Phú Xuân từng làm kinh đô của 9 chúa Nguyễn, về chính trị thì dân chúng phía Bắc khi đó còn thương tiếc triều Lê và không ủng hộ nhà Nguyễn.

Năm 1822, Đại sứ Anh John Crawfurd sang thăm Việt Nam đã nhận xét việc chọn Huế làm nơi đóng đô là không thích hợp. Thậm chí, Crawfurd tin rằng Việt Nam là quốc gia châu Á dễ dàng bị chinh phục bởi châu Âu nhất. Hai vùng Bắc Thành và Gia Định Thành đều nằm cách xa kinh đô, hay có nổi loạn. Các đồn binh và kho vũ khí ở kinh đô, đều nằm sát bờ biển, rất dễ bị pháo hạm và quân đổ bộ tập kích. Miền Trung (bao gồm kinh đô Huế) phụ thuộc vào các nguồn cung và lương thực từ miền Bắc và miền Nam theo đường biển, vốn dễ bị hải quân đối phương cắt đứt.

Kinh thành Huế được xây dựng theo kiến trúc Vauban.  Kinh thành Huế có 3 vòng thành lần lượt là Kinh thành, Hoàng thành và Tử Cấm Thành. Ngay sau khi lên ngôi, Gia Long đã tiến hành khảo sát chọn vị trí xây thành mới, cuối cùng ông đã chọn vùng đất rộng bên bờ bắc sông Hương gồm phần đất của các làng Phú Xuân, Vạn Xuân, Diễn Phái, An Vân, An Hoà, An Mỹ, An Bảo, Thế Lại cùng một phần của hai con sông Bạch Yến và Kim Long làm nơi xây thành. Về mặt phong thủy, tiền án của kinh thành là núi Ngự Bình cao hơn 100 mét, đỉnh bằng phẳng, dáng đẹp, cân phân nằm giữa vùng đồng bằng như một bức bình phong thiên nhiên che chắn trước kinh thành. Hai bên là Cồn Hến và Cồn Dã Viên làm tả Thanh Long, hữu Bạch Hổ (rồng xanh bên trái, hổ trắng bên phải) làm thế rồng chầu hổ phục tỏ ý tôn trọng vương quyền. Minh đường thủy tụ là khúc sông Hương rộng, nằm dài giữa hai cồn cong như một cánh cung mang lại sinh khí cho đô thành. Kinh thành Huế được đích thân Gia Long chọn vị trí và cắm mốc, tiến hành khảo sát từ năm 1803, khởi công xây dựng từ 1805 và hoàn chình vào năm 1832 dưới triều vua Minh Mạng. Trong lịch sử Việt Nam thời cận đại, công trình xây dựng Kinh Thành Huế có lẽ là công trình đồ sộ, quy mô nhất với hàng vạn lượt người tham gia thi công, hàng triệu mét khối đất đá, với một khối lượng công việc khổng lồ đào hào, lấp sông, di dân, dời mộ, đắp thành... kéo dài trong suốt 30 năm dưới hai triều vua.

Sau năm 1945, chiến tranh loạn lạc, trong nội thành không ai quản lý, người dân vào sống men theo tường Kinh thành và khu vực Eo Bầu. Lâu dần, nơi đây hình thành cụm dân cư. Người dân nghèo lấn chiếm bề mặt Thượng Thành, Eo Bầu dựng nhà và trồng hoa màu. Hiện có 4.200 hộ dân với khoảng 15000 người dân thuộc 7 phường của thành phố Huế đang sống và canh tác trong khu vực này. Việc người dân lấn chiếm đất Kinh thành dựng nhà trú ngụ trên Thượng Thành, xả rác, nước thải sinh hoạt... đã làm cho nền đất ngày càng lún sâu, nứt hỏng nhiều chỗ.

Năm 2019, Thừa Thiên Huế khởi động Đề án “Di dời dân cư, giải phóng mặt bằng khu vực I hệ thống di tích Kinh thành Huế thuộc Quần thể di tích Cố đô Huế”. Đề án thực hiện trong 6 năm, từ năm 2019 đến năm 2025 với kinh phí hơn 4.000 tỷ đồng. Theo đó, người dân sống ở khu vực I di tích Kinh thành Huế đồng ý ra đi vào các khu tái định cư, trả lại không gian xưa cho Di sản Văn hóa Thế giới.

Kiến trúc

Kinh Thành Huế được quy hoạch bên bờ Bắc sông Hương, xoay mặt về hướng Nam, với diện tích mặt bằng 520 ha. Kinh Thành và mọi công trình kiến trúc của Hoàng Thành, Tử Cấm Thành đều xoay về hướng Nam, hướng mà trong Kinh Dịch đã ghi "Thánh nhân nam diện nhi thính thiên hạ" (ý nói vua quay mặt về hướng Nam để cai trị thiên hạ).

Vòng thành có chu vi gần 10 km, cao 6,6m, dày 21m được xây khúc khuỷu với những pháo đài được bố trí cách đều nhau, kèm theo các pháo nhãn, đại bác, kho đạn; thành ban đầu chỉ đắp bằng đất, mãi đến cuối đời Gia Long mới bắt đầu xây gạch. Bên ngoài vòng thành có một hệ thống hào bao bọc ngay bên ngoài. Riêng hệ thống sông đào (Hộ Thành Hà) vừa mang chức năng bảo vệ vừa có chức năng giao thông đường thủy có chiều dài hơn 7 km (đoạn ở phía Tây là sông Kẻ Vạn, đoạn phía Bắc là sông An Hòa, đoạn phía Đông là sông Đông Ba, riêng đoạn phía Nam dựa vào sông Hương).

Thành có 10 cửa chính  gồm:
Cửa Chính Bắc (còn gọi cửa Hậu, nằm ở mặt sau Kinh Thành).
Cửa Tây-Bắc (còn gọi cửa An Hòa, tên làng ở đây).
Cửa Chính Tây
Cửa Tây-Nam (cửa Hữu, bên phải Kinh Thành).
Cửa Chính Nam (còn gọi cửa Nhà Đồ, do gần đó có Võ Khố - nhà để đồ binh khí, lập thời Gia Long).
Cửa Quảng Đức.
Cửa Thể Nhơn (tức cửa Ngăn, do trước đây có tường xây cao ngăn thành con đường dành cho vua ra bến sông).
Cửa Đông-Nam (còn gọi cửa Thượng Tứ do có Viện Thượng Kỵ và tàu ngựa nằm phía trong cửa).
Cửa Chính Đông (tức cửa Đông Ba, tên khu vực dân cư ở đây).
Cửa Đông-Bắc (còn có tên cửa Kẻ Trài)

Ngoài ra kinh thành còn có 1 cửa thông với Trấn Bình Đài (thành phụ ở góc Đông Bắc của Kinh Thành, còn gọi là thành Mang Cá), có tên gọi là Trấn Bình Môn. Hai cửa bằng đường thủy thông Kinh Thành với bên ngoài qua hệ thống Ngự Hà là Đông Thành Thủy Quan và Tây Thành Thủy Quan. Chính giữa mặt trước thành có cột cờ, được gọi là Kỳ Đài.

Bên trong kinh thành
Bên trong Kinh thành, có nhà dân, nhà các quan lại ở và phần quan trọng nhất là Khu vực Hoàng Thành - nơi ở và làm việc của vua và hoàng gia.

Hoàng thành

Là vòng thành thứ hai bên trong kinh thành Huế, nơi ở của vua và Hoàng gia, cũng là nơi làm việc của triều đình. Ngoài ra Hoàng thành Huế còn là nơi thờ tự tổ tiên và các vị vua nhà Nguyễn.

Hoàng Thành được xây dựng năm 1804, nhưng để hoàn chỉnh toàn bộ hệ thống cung điện với khoảng hơn 100 công trình thì phải đến thời vua Minh Mạng vào năm 1833, mọi việc mới được hoàn tất. Hoàng Thành có 4 cửa được bố trí ở 4 mặt, trong đó cửa chính (ở phía Nam) là Ngọ Môn.

Bên trong Hoàng thành có Điện Thái Hòa, là nơi thiết triều; khu vực các miếu thờ; và Tử Cấm thành - nơi ăn ở sinh hoạt của vua và hoàng gia. Người ta thường gọi chung Hoàng Thành và Tử Cấm Thành là Đại Nội.

Tử Cấm thành

Là vòng thành trong cùng, nằm trong Hoàng thành. Tử Cấm thành nguyên gọi là Cung Thành, được khởi công xây dựng từ năm Gia Long thứ 2 (1803), năm Minh Mạng thứ 2 (1821) đổi tên thành Tử Cấm Thành.

Thành có hình chữ nhật, cạnh nam và bắc dài 341m, cạnh đông và tây dài 308m, chu vi 1298m. Ở mặt trước, phía nam là cửa chính là Đại Cung Môn. Mặt bắc có 2 cửa Tường Loan và Nghi Phụng, thời Bảo Đại, sau khi xây lầu Ngự Tiền Văn phòng mở thêm cửa Văn phòng. Mặt đông có hai cửa Hưng Khánh và Đông An, về sau lấp cửa Đông An, mở thêm cửa Duyệt Thị ở phía đông Duyệt Thị Đường. Mặt tây có 2 cửa: Gia Tường và Tây An. Bên trong Tử Cấm thành bao gồm hàng chục công trình kiến trúc với quy mô lớn nhỏ khác nhau, được phân chia làm nhiều khu vực. Hiện nay hầu hết các công trình trong Tử Cấm thành đều đã xuống cấp do thời gian hoặc bị phá hủy trong thời kì kháng chiến chống pháp năm (1947), những trận không kích và máy bay B52 trải thảm  của chính quyền Mỹ ngụy (1968) gồm điện Kiến Trung, điện Cần Chánh, điện Càn Thành, và nhiều dinh thự khác.

Các di tích trong kinh thành

Kỳ Đài

Hay còn gọi là Cột Cờ, nằm chính giữa mặt nam của kinh thành Huế thuộc phạm vi pháo đài Nam Chánh cũng là nơi treo cờ của triều đình. Kỳ Đài được xây dựng vào năm Gia Long thứ 6 (1807) cùng thời gian xây dựng kinh thành Huế. Đến thời Minh Mạng, Kỳ Đài được tu sửa vào các năm 1829, 1831 và 1840.

Quốc Tử Giám là Quốc Tử Giám

Điện Long An

Điện được xây dựng vào năm 1845, thời vua Thiệu Trị với tên gọi là Điện Long An trong cung Bảo Định, phường Tây Lộc (Huế) là nơi nghỉ của vua sau khi tiến hành lễ Tịch điền (cày ruộng) mỗi đầu xuân. Đây cũng là nơi vua Thiệu Trị thường hay lui tới, nghỉ ngơi, đọc sách, làm thơ, ngâm vịnh.

Bảo tàng Mỹ thuật Cung đình Huế

Tại số 3, Lê Trực, Huế. Tòa nhà chính của viện bảo tàng chính là điện Long An xây năm 1845 dưới thời vua Thiệu Trị. Hiện bảo tàng trưng bày hơn 300 hiện vật bằng vàng, sành, sứ, pháp lam Huế, ngự y và ngự dụng, trang phục của hoàng thất nhà Nguyễn. Bảo tàng Mỹ thuật Cung đình Huế giúp người tham quan một cái nhìn tổng thể về cuộc sống cung đình Huế.

Đình Phú Xuân

Đình Phú Xuân được xây dựng nửa đầu thế kỷ XIX ở tổng Phú Xuân, huyện Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên Huế; nay thuộc phường Tây Lộc, thành phố Huế, cách trung tâm thành phố 2 km về phía bắc.

Hồ Tịnh Tâm

Hồ Tịnh Tâm là một di tích được kiến tạo dưới triều Nguyễn. Trước đây, hồ nguyên là vết tích của đoạn sông Kim Long chảy qua Huế. Đầu triều Gia Long, triều đình cho cải tạo một số đoạn sông và khơi dòng theo hướng khác để tạo thành Ngự Hà và hồ Ký Tế. Hai bãi nổi trong hồ này được dùng làm nơi xây dựng kho chứa thuốc súng và diêm tiêu. Năm Minh Mạng thứ 3 (1822), triều Nguyễn đã huy động tới 8000 binh lính tham gia vào việc cải tạo hồ. Năm 1838, vua Minh Mạng cho di dời hai kho sang phía đông, tái thiết nơi này thành chốn tiêu dao, giải trí và gọi là hồ Tịnh Tâm. Dưới thời vua Thiệu Trị đây được xem là một trong 20 cảnh đẹp đất Thần Kinh.

Tàng thư lâu

Tàng thư lâu được xây dựng năm 1825 trên hồ Học Hải trong kinh thành Huế, dùng làm nơi lưu các công văn cũ của cơ quan và lục bộ triều đình nhà Nguyễn. Đây có thể coi là một Tàng Kinh Các của Việt Nam dưới triều Nguyễn lưu trữ các tài liệu văn bản quý hiếm liên quan đến sinh hoạt của triều đình và biến đổi của đất nước. Chỉ riêng số địa bạ thời Gia Long và Minh Mạng lưu trữ ở đây đã lên đến 12.000 tập. Có thể nói Tàng thư lâu rất quan trọng trong việc chứa các tài liệu và địa bạ, giấy tờ quan trọng lúc bấy giờ.

Viện Cơ Mật - Tam Tòa

Là cơ quan tư vấn của nhà vua gồm bốn vị đại thần từ Tam Phẩm trở lên, là Đại học sĩ của các điện Đông Các, Văn Minh, Võ Hiển và Cần Chánh. Viện lúc đầu đặt ở nhà Tả Vu. Sau khi kinh đô thất thủ năm 1885 phải dời đi đến nhà của bộ Lễ, rồi bộ Binh, và cuối cùng là về chùa Giác Hoàng cùng với toà Giám Sát (của người Pháp) và Trực Phòng các bộ nên gọi là Tam Tòa. Hiện nay Tam Tòa nằm ở địa chỉ 23 Tống Duy Tân, thuộc phường Đông Ba, ở góc Đông-Nam bên trong kinh thành Huế, hiện là trụ sở của Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế.

Đàn Xã Tắc

Đàn Xã Tắc được xây dưới thời vua Gia Long vào tháng 4 năm 1806 để tế cúng thần đất (xã) và thần ngũ cốc (tắc). Ví trí Đàn Xã Tắc hiện nay nằm tại phường Thuận Hòa, thành nội Huế, trong ô phố giới hạn bởi 4 mặt: mặt Bắc - đường: Ngô Thời Nhiệm, mặt Nam - đường Trần Nguyên Hãn, mặt Đông - đường Trần Nguyên Đán, mặt Tây - đường Nguyễn Cư Trinh.

Cửu vị thần công

Cửu vị thần công là tên gọi 9 khẩu thần công được các nghệ nhân Huế đúc dưới thời vua Gia Long. Sau khi đánh bại nhà Tây Sơn, khi lên ngôi, vua Gia Long liền cho các nghệ nhân đương thời tập trung tất cả chiến lợi phẩm là binh khí và vật dụng bằng đồng để đúc thành 9 khẩu thần công làm vật chứng cho chiến thắng vẻ vang của mình. Công việc đúc chính thức từ năm 1803 và hoàn thành vào năm 1804.

Các pháo đài
Các pháo đài được xây dựng nằm ở các eo bầu lồi ra ngoài dọc thân thành. Chúng được bố trí cách đều nhau, kèm theo là hệ thống tường bắn, pháo nhãn, xưởng súng, kho đạn, điếm canh… với tổng chiều dài hơn 11 km. Tường pháo đài bên trong đắp bằng đất, phía trong và phía ngoài được xây ốp bằng gạch vồ.

Toàn bộ vòng thành có cả thảy 24 pháo đài, bao gồm 5 pháo đài cho mỗi mặt thành và 4 pháo đài đặt ở bốn góc thành. Mỗi pháo đài được đặt tên riêng, chữ đầu của mỗi tên được lấy từ một trong 4 hướng Nam, Bắc, Đông, Tây. Ngoài ra, ở góc Đông Bắc còn có Trấn Bình đài, được xem là pháo đài thứ 25 của Kinh thành, được nối thông với Kinh thành qua một cửa gọi là Thái Bình môn.

Chú thích

Huế


title: Hautefage

text:
Hautefage  là một xã thuộc tỉnh Corrèze trong vùng Nouvelle-Aquitaine miền trung Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Corrèze

Tham khảo

Xã của Corrèze


title: Le Poiré-sur-Vie

text:
Le Poiré-sur-Vie là một xã ở tỉnh Vendée trong vùng Pays de la Loire, Pháp. Xã này có diện tích 72,95 kilômét vuông, dân số năm 2006 là 7008 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 17-83 mét trên mực nước biển. Ses habitants sont appelés les Genôts.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Le Poiré-sur-Vie trên trang mạng Viện địa lý quốc gia
 Club du Poiré sur Vie Vendée Football
 Club de basketball JA Poiré sur Vie

Xã của Vendée


title: S7 Airlines

text:
OJSC Siberia Airlines (tiếng Nga: ОАО «Авиакомпания" Сибирь "» "ОАО Aviakompania Sibir"), hoạt động với tên S7 Airlines là một hãng hàng không đặt trụ sở chính tại Ob, tỉnh Novosibirsk, Nga với các văn phòng tại Moscow. S7 Airlines là hãng hàng không của Nga đang phát triển nhanh nhất và gần đây đã vượt qua Aeroflot để trở thành hãng hàng không nội địa lớn nhất của Nga và hãng hàng không bay quốc tế lớn thứ nhì của Nga.

S7 phục vụ các chuyến bay chở khách thường lệ đến các điểm đến ở Nga, cũng như các tuyến bay quốc tế Armenia, Áo, Azerbaijan, Bulgaria, Trung Quốc, Ai Cập, Georgia, Đức, Ireland, Israel, Kazakhstan, Kyrgyzstan, Moldova, Montenegro, Hàn Quốc, Tây Ban Nha, Tajikistan, Thái Lan, Thổ Nhĩ Kỳ, Turkmenistan, Uzbekistan, Ukraina và Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất, Việt Nam. Cơ sở chính và trung tâm của nó là sân bay quốc tế Domodedovo (DME), Moscow và sân bay Tolmachevo (OVB), Novosibirsk, với một trung tâm nữa tại sân bay quốc tế Irkutsk (IKT), Irkutsk. Hãng có mạng lưới bay nội địa lớn nhất ở nước Nga.

Siberia Airlines được thành lập tháng 5 năm 1992 tại Ob, Nga.

Tolmachevo Kỳ Avia Squadron (tiếng Nga: Толмачевский объединенный авиаотряд) có lịch sử từ ngày 12 tháng 7 năm 1957 khi nó thực hiện chuyến bay đầu tiên từ Moscow tới Novosibirsk. Sibir Airlines đã được hình thành xung quanh phi đội này. Kể từ năm 2005 Sibir bay dưới thương hiệu hãng hàng không S7. Chuyến bay quốc tế đầu tiên là vào năm 1991 đến Cáp Nhĩ Tân, Trung Quốc.

Năm 1994, hãng hàng không gia nhập IATA. Cũng trong năm 1994, công ty đã trở thành công ty cổ phần mở và bắt đầu tuyến đường quốc tế đầu tiên của nó (với tên Siber Airlines) từ Novosibirsk đến Frankfurt, Đức.

Trong nửa đầu của thập niên 1990, Siberia Airlines là một hãng hàng không khu vực quy mô trung bình như nhiều hãng hàng không khác được tạo ra từ Aeroflot cũ. Nó chủ yếu tập trung trên các chuyến bay nội địa từ Novosibirsk. Tuy nhiên, vào cuối thập kỷ này, hãng bắt đầu mở rộng tích cực trong thị trường nội địa của Nga.

Thỏa thuận chia sẻ

 American Airlines
 Aegean Airlines
 Azerbaijan Airlines
 Air Astana
 Air Moldova
 All Nippon Airways
 Asiana Airlines
 Belavia
 British Airways
 Cathay Pacific
 Cyprus Airways
 El Al
 Emirates
 Etihad Airways
 Hainan Airlines
 Iberia Airlines
 NordStar
 Qatar Airways
 Royal Air Maroc
 Royal Jordanian
 Singapore Airlines
 TAP Air Portugal
 Uzbekistan Airways
 Yamal Airlines

Đội bay

Tính đén tháng 9/2020:

Tham khảo

Hãng hàng không Nga
Khởi đầu năm 1992 ở Nga


title: Seeland (thị trấn)

text:
Seeland là một thị trấn thuộc huyện Salzland, bang Saxony-Anhalt, Đức.

Tham khảo

Former Verwaltungsgemeinschaften in Saxony-Anhalt


title: Clathrodrillia lophoessa

text:
Clathrodrillia lophoessa là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Drilliidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Clathrodrillia


title: Mồ hôi

text:
Mồ hôi là một chất dịch lỏng với dung môi là nước và nhiều loại chất tan hàm chứa trong đó (chủ yếu là các muối chloride) do các tuyến mồ hôi nằm ở da của các động vật có vú tiết ra. Trong mồ hôi cũng hàm chứa nhiều chất thơm như 2-methylphenol (o-cresol) và 4-methylphenol (p-cresol) cũng như một lượng nhỏ urê. Hiện tượng cơ thể bài tiết mồ hôi được gọi bằng một tên thông dụng là đổ mồ hôi hay ra mồ hôi, còn hiện tượng bài tiết mồ hôi ở cường độ cao do sốc hay do cơ thể nằm trong tình trạng nguy hiểm được gọi là vã mồ hôi hay toát mồ hôi hột.

Ở người, việc đổ mồ hôi có chức năng chủ yếu là điều hòa thân nhiệt, mặc dù có ý kiến cho rằng mồ hôi của nam giới cũng có chứa các pheromone. Một lượng nhỏ chất độc cũng được bài tiết ra khỏi cơ thể qua việc đổ mồ hôi.

Khi mồ hôi trên da bốc hơi, nó có tác dụng làm mát cho cơ thể vì nhiệt hóa hơi của nước rất đáng kể. Chính vì vậy trong thời tiết nóng bức hay trong lúc các cơ bắp sinh nhiệt quá nhiều do vận động cường độ cao; cơ thể sẽ tiết mồ hôi nhiều hơn bình thường. Mồ hôi cũng được bài tiết nhiều khi sinh vật ở trong trạng thái căng thẳng, lo âu hoặc buồn nôn. Và đương nhiên, khi nhiệt độ môi trường trở nên thấp thì mồ hôi sẽ tiết ra ít đi. Những động vật có ít tuyến mồ hôi (ví dụ như chó) thì bốc thoát hơi nước bằng việc há miệng, thè lưỡi và thở hổn hển, nhờ đó nước trong khoang miệng và hầu sẽ có dịp bay hơi ra ngoài và làm giảm thân nhiệt tương tự như việc đổ mồ hôi. Phần nách của các động vật linh trưởng và ngựa cũng đổ mồ hôi nhiều tương tự như người. Khá nhiều loài động vật có vú có khả năng đổ mồ hôi, tuy nhiên số loài sinh vật đổ mồ hôi với cường độ cao nhằm làm giảm nhiệt độ cơ thể thì không được nhiều như vậy, trong nhóm thiểu số này bao gồm người và ngựa.

Một nghiên cứu ở Nhật Bản cho thấy, nhìn chung thì nam giới bắt đầu quá trình đổ mồ hôi nhanh hơn rất nhiều so với nữ giới, và trong trường hợp đang tập thể dục thể thao hoặc làm việc với cường độ mạnh thì nam đổ mồ hôi nhanh gấp đôi nữ. Nói cách khác, để đổ được mồ hôi thì, nhìn chung, thân nhiệt của nữ giới phải cao hơn của nam giới. Theo tiến sĩ Yoshimitsu, một trong những người tham gia nghiên cứu, hàm lượng thể dịch của phụ nữ thấp hơn đàn ông nên cơ thể họ dễ bị tổn thương hơn do việc mất nước, vì vậy người nữ tiết mồ hôi ít hơn nhằm hạn chế tác hại của việc mất quá nhiều nước trong cơ thể. Trong khi đó người nam tiết nhiều mồ hôi hơn có thể là nhằm mục đích đảm bảo hiệu quả lao động cao hơn.

Thành phần
Mồ hôi là một dung dịch với dung môi (và cũng là thành phần chủ yếu) là nước. Chất tan trong mồ hôi là các muối khoáng, axít lactic và urê. Thành phần muối khoáng trong mồ hôi thay đổi theo tùy tạng người, tùy khả năng thích nghi của họ với cái nóng, tùy vào cường độ lao động, vào các yếu tố gây xúc kích (tỉ như buồn nôn), thời gian đổ mồ hôi và thành phần muối khoáng mà cơ thể chứa đựng.

Một số muối khoáng tiêu biểu trong mồ hôi là các muối natri (), kali (), calci (), magiê ().
Nhiều nguyên tố vi lượng cũng được tìm thấy trong mồ hôi - ở đây hàm lượng của chúng có thể chênh lệch nhau rất lớn tùy theo các lần đo đạc - ví dụ như kẽm (), đồng (), sắt (), crôm (), niken (), chì (). Rõ ràng các nguyên tố vi lượng với hàm lượng không nhiều trong cơ thể thì sẽ xuất hiện với nồng độ khá thấp trong mồ hôi. Một số hợp chất hữu cơ ngoại sinh cũng "chui" vào phần mồ hôi như được minh họa bởi một hợp chất có mùi thơm "si rô cây phong" không xác định trong một số loài trong chi nấm Lactarius..

Ở người, mồ hôi tương đối thấm thấy giống như huyết tương.

Xem thêm

 Vã mồ hôi
 Bệnh ra nhiều mồ hôi
 Bệnh ra thiếu mồ hôi
 Thiếu natri trong máu
 Thừa natri trong máu
 Mùi cơ thể
 Hidradenitis suppurativa
 Pheromone
 Tuyến mồ hôi
 Liệu pháp mồ hôi
 Tuyến nội tiết
 Tuyến ngoại tiết

Chú thích

Tham khảo

Body fluids
Animal physiology
Reflexes
Excretion
Sinh lý học động vật


title: 9931 Herbhauptman

text:
9931 Herbhauptman là một tiểu hành tinh kiểu S thuộc vành đai chính. Nó quay quanh Mặt Trời mỗi 3.67 năm. Nó được xếp vào nhóm Nysa.

Được phát hiện ngày 18 tháng 4 năm 1985 bởi Antonín Mrkos ở đài thiên văn Klet, tên chỉ định của nó là "1985 HH". Nó được đổi tên sau đó là "Herbhauptman" theo tên của Herbert A. Hauptman.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Tiểu hành tinh Nysa
Tiểu hành tinh kiểu S
Được phát hiện bởi Antonín Mrkos
Thiên thể phát hiện năm 1985


title: Quảng trường Tertre

text:
Quảng trường Tertre (tiếng Pháp: Place du Tertre) là một quảng trường nhỏ ở khu phố Montmartre, Quận 18 thành phố Paris. Tuy tên của nó có nghĩa là "quảng trường" nhưng thực tế đây chỉ là một khoảng không gian nhỏ, được bao bọc bởi các nhà hàng và quán cà phê xung quanh. Trong tiếng Pháp, tertre có nghĩa là mô đất.

Ở độ cao khoảng 130 mét, nằm rất gần nhà thờ Sacré-Cœur, quảng trường Tertre là một địa điểm luôn tấp nập khách du lịch. Ở giữa, một sân rộng lát đá trồng cây xanh, được các nhà hàng ở bên sử dụng cho khách hàng ngồi ăn ngoài trời, thường vào buổi tối. Khoảng thời gian còn lại là nơi tập trung các họa sĩ vẽ chân dung, biếm họa cho du khách. Ngay cạnh quảng trường còn có Không gian Dalí, nơi trưng bày các tác phẩm của họa sĩ Salvador Dalí.

Thuộc khu phố Montmarte, địa điểm này từng là nơi tập trung của nhiều họa sĩ lớn đầu thế kỷ 20. Không xa quảng trường Tertre, còn có quán cabaret Lapin Agile nổi tiếng ở số 22 phố Saules hay Moulin de la Galette trên phố Lepic.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

 The artist of the Place du Tertre online
 Collectif des Artistes Montmartrois - Trang các nghệ sĩ Montmarte
 Parcours 5-Montmartre/Place du Tertre
 Place du Tertre trên Paris 1900 L'Art Nouveau

Terte
Montmartre
Quận 18, Paris


title: Santiago Solari

text:
Santiago Solari, sinh ngày 7 tháng 10 năm 1976 là cựu cầu thủ bóng đá quốc tế người Argentina, chơi ở vị trí tiền vệ trái. Công việc gần nhất là huấn luyện viên của Real Madrid.

Ông dành phần lớn thời gian của sự nghiệp cầu thủ thi đấu tại Tây Ban Nha, với tổng cộng 177 trận thi đấu cho Real Madrid, ghi được 17 bàn thắng. Ngoài ra ông còn có thời gian thi đấu cho CLB Inter Milan của Italia. Ông giành được tổng cộng 13 danh hiệu với 2 CLB này.

Solari bắt đầu sự nghiệp huấn luyện năm 2013, trải qua nhiều cấp độ khác nhau tại CLB Real Madrid.

Ngày 29/10/2018, Solari được bổ nhiệm làm luấn luyện viên của Real Madrid thay thế cho Julen Lopetegui.

Ngày 12/3/2019, Solari bị Real Madrid sa thải, sau khi để thua 1-4 khó tin trước Ajax tại vòng 16 đội UEFA Champions League 2018/19. Thay  thế ông chính là huấn luyện viên mùa giải trước đó, Zinédine Zidane.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Cầu thủ bóng đá Argentina
Cầu thủ bóng đá Inter Milan
Tiền vệ bóng đá
Cầu thủ bóng đá Real Madrid
Cầu thủ bóng đá River Plate
Cầu thủ bóng đá San Lorenzo
Cầu thủ bóng đá Serie A
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Argentina
Cầu thủ bóng đá nam Argentina ở nước ngoài
Cầu thủ bóng đá Atlético de Madrid
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Ý
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Tây Ban Nha
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Mexico


title: Symphyochlamys erlangeri

text:
Symphyochlamys erlangeri là một loài thực vật thuộc chi thực vật đơn loài Symphyochlamys, họ Malvaceae. Đây là loài đặc hữu của Somalia.

Chú thích

Tham khảo

Thực vật Somalia
E
Thực vật được mô tả năm 1903


title: Kabugao, Apayao

text:
Kabugao Kabugao là một đô thị ở tỉnh Apayao, Philippines. Đây là tỉnh lỵ tỉnh Apayao. Theo điều tra dân số gần nhất, đô thị này có dân số 14.529 người với 2.501 hộ.

Các đơn vị hành chính

Kabugao được chia thành 21 barangay.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Philippine Standard Geographic Code
 1995 Philippine Census Information
 2000 Philippine Census Information
 2007 Philippine Census Information

Đô thị của Apayao


title: Hypanthidium divaricatum

text:
Hypanthidium divaricatum là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Smith mô tả khoa học năm 1854.

Chú thích

Tham khảo

Hypanthidium
Động vật được mô tả năm 1854


title: Himalopsyche dolmasampa

text:
Himalopsyche dolmasampa là một loài Trichoptera thuộc họ Rhyacophilidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Himalopsyche


title: First single

text:
First single  có thể đề cập đến:
First Single, đĩa đơn của Big Bang
The First Single, đĩa đơn của The Format
First Single CD, đĩa đơn của Bảo Thy


title: Nhà Orontes

text:
Nhà Orontes (tiếng Armenia: Երվանդունիների հարստություն (Yervandownineri harstowt'yown), hoặc, được gọi bằng tên gốc của họ, Yervanduni) là triều đại đầu tiên của Armenia. Nhà Orontes thiết lập uy quyền của họ ở Armenia khoảng thời gian người Scythia và Media xâm lược vào thế kỉ 6 TCN.

Có thể có nguồn gốc từ Iran, Các thành viên của triều đại trị vì Armenia liên tục trong khoảng thời gian từ thế kỉ 6 đến thế kỉ 1 SCN. Lúc đầu là phó vương hoặc chư hầu của Media và nhà Achaemenes. Sau này là một vương quốc độc lập sau sự sụp đổ của nhà Achaemenes, và sau đó là vua của Sophene và Commagene, mà cuối cùng đã thất bại trước đế quốc La Mã.

Bối cảnh lịch sử

Tên Orontes là tên theo ngôn ngữ Hy Lạp có nguồn gốc từ Iran: Երուանդ, Eruand theo tiếng Armenia cổ. Tên này chỉ được chứng thực ở Hy Lạp.

Sự hiện diện của triều đại này đã được chứng thực từ khoảng năm 400 TCN, nguồn gốc ban đầu từ Armavir và sau đó là Yervandashat. Ngày tháng chính xác của nhà Orontes hiện vẫn đang còn là điều tranh cãi bởi các học giả nhưng đã có một sự đồng thuận rằng nó thành lập sau sự tàn phá Urartu do người Scythia và Media gây ra khoảng năm 612 TCN.

Các vị vua nhà Orontes và phó vương của Armenia
Nhà sử học người Hy Lạp là Xenophon có đề cập đến một vị vua xứ Armenia tên là Tigranes trong tác phẩm "Cyropaedia" (Bài học về vua Cyrus) của ông. Lúc ban đầu, Quốc vương Tigranes là một đồng minh của Hoàng đế Cyrus Đại đế lúc ban đầu. Đã có thời ông phải triều cống cho vua xứ Media là Astyages. Người con trai cả của ông cũng tên là Tigranes. Khi nổ ra chiến tranh giữa hai nước Media và Babylon, vu Tigranes đã từ bỏ Hiệp ước về nhiệm vụ của mình với Đế quốc Media. Với tư cách là vị vua kế tục của Astyages, Hoàng đế Cyrus Đại Đế yêu cầu ông phải tiến hành triều cống. Năm 521 trước Công nguyên, với những rối loạn xảy ra sau cái chết của Cambyses và sự tuyên bố của Smerdis như là vua, người Armenia nổi dậy. Darius I của Ba Tư đã gửi một người Armenia tên là Dâdarši để dập tắt cuộc nổi dậy, sau đó thay thế ông bằng người Ba Tư là Vaumisa, người đã đánh bại người Armenia vào ngày 20 Tháng Năm, năm 521 trước Công nguyên. Khoảng thời gian đó, một người Armenia khác tên là Arakha, con trai của Haldita, tuyên bố là con trai của vị vua cuối cùng của Babylon, Nabonidus, và đổi tên mình thành Nebuchadnezzar IV. Cuộc nổi dậy của ông chỉ diễn ra ngắn và đã bị đàn áp bởi Intaphrenes, người mang cung của Darius.

Những sự kiện này được mô tả chi tiết trong văn bia Behistun. Sau khi tổ chức lại sự cai trị của Đế quốc Ba Tư, Armenia đã bị chia thành một số tỉnh. Phó vương Armenia thường xuyên kết hôn với gia đình của vua của các vị vua. Những phó vương này cung cấp binh lính cho cuộc xâm lược Hy Lạp của Xerxes năm 480 trước Công nguyên. Herodotos cho rằng những người Armenia trong quân đội của Xerxes "được trang bị như người Phrygia." Năm 401 TCN Xenophon đã hành quân qua Armenia với một đội quân lớn gồm những lính đánh thuê Hy Lạp. Xenophon đề cập đến hai cá nhân có tên Orontes, rõ ràng cả hai cùng là người Ba Tư. Một người là một nhà quý tộc và sĩ quan quân đội có địa vị cao, thuộc gia đình hoàng gia, là tướng chỉ huy thành Sardis, ông tiến hành chiến tranh chống lại Cyrus trẻ và ông đã cố gắng phản bội ông ta để đem nộp cho Artaxerxes II Memnon ngay trước trận Cunaxa nhưng đã bị bắt làm tù binh và kết án tử hình bởi một tòa án quân sự.Anabasis của Xenophon có một mô tả chi tiết đất nước này, nó cũng được ghi chép rằng là vùng đất gần sông Centrites được bảo vệ bởi phó vương của Armenia cho Artaxerxes II, mang tên Orontes, con trai của Artasyras. Tiribaz được nhắc đến là Hipparchos (Phó thống đốc) của Armenia dưới quyền Orontes, người sau này trở thành phó vương của Lydia.

Năm 401 trước Công nguyên Artaxerxes gả Rhodogoune con gái của mình cho ông. Trong hai dòng chữ được khắc cho nhà vua Antiochus I của Commagene trên đài tưởng niệm của ông tại Nemrut một Orontes, được gọi là Aroandes (con trai của Artasouras và chồng của Rhodogoune, con gái Artaxerxes), được cho là một tổ tiên của nhà Orontes cai trị Commagene, cũng như những người khác truy tìm trở lại nguồn gốc gia đình của họ với Darius I. Diodorus Siculus đề cập đến một Orontes, có thể giống nhau, rằng năm 362 trước Công nguyên giữ chức phó vương của Mysia và người lãnh đạo cuộc nổi loạn của các phó vương ở Tiểu Á đòi địa vị phù hợp nhất cho ông vì nguồn gốc cao quý của ông và lòng thù hận của ông cho nhà vua. Bị mờ mắt bởi tình yêu cho quyền lực và sự lừa gạt, ông đã phản bội và giao nộp những phó vương đồng bào của mình cho nhà vua. Tuy nhiên, ông đã nổi dậy lần thứ hai, có thể là do sự bất mãn của mình với những phần thưởng của nhà vua, và phát động nhiều cuộc tấn công, được tiếp tục trong triều đại của vua Artaxerxes III Ochus. Trong thời gian đó, ông cũng chinh phục và chiếm đóng thị trấn Pergamum, nhưng cuối cùng ông ta phải hòa giải với nhà vua. Năm 349TCN, ông đã được vinh danh bởi một sắc lệnh của người Athen với quyền công dân và một vòng hoa vàng. Nhiều tiền cổ đã được đúc bởi ông trong cuộc nổi loạn của các phó vương ở Clazomenae, Phocaea, và Lampsacus. Tất cả thành viên nhà Orontes tiếp theo đều là con cháu của ông. Darius III là phó vương Armenia tiếp theo Orontes, từ năm 344 đến năm 336 trước Công nguyên. Một đội quân Armenia đã có mặt tại trận Gaugamela dưới sự chỉ huy của Orontes và một Mithraustes. Diodorus đề cập rằng Orontes là một người bạn của tướng Macedonia, Peucestas. Armenia chính thức trở thành một phần của đế chế Macedonia, vì người cai trị của nó đã đầu hàng Alexandros Đại đế. Alexandros đã bổ nhiệm một tên thành viên nhà Orontid là Mithranes để cai trị Armenia sau thất bại của Orontes II. Với những thỏa thuận tại Babylon sau khi Alexander qua đời(323 trước Công nguyên) Armenia đã được giao cho Neoptolemos, và ông ta giữ nó cho đến khi tử trận vào năm 321 trước Công nguyên. Khoảng năm 302 trước Công nguyên, kinh đô của nó đã được chuyển từ Armavir tới Yervandashat bởi Orontes.

Bắt đầu từ 301 TCN, Armenia đã nằm trong phạm vi ảnh hưởng của đế quốc Seleukos, nhưng nó vẫn duy trì được một mức độ đáng kể quyền tự chủ, giữ lại nhà cầm quyền bản địa của nó. Theo Polyaenos, trong năm 227 trước Công nguyên, vị vua phản loạn của nhà Seleucid vua Antiochus Hierax đã ẩn náu tại vùng đất Armenia được cai trị bởi vua Arsames, người sáng lập của thành phố Arsamosata. Tới cuối năm 212 trước Công nguyên, đất nước đã bị phân chia giữa hai vị vua chư hầu của nhà Seleukos: Đại Armenia và Armenia Sophene bao gồm Commagene hoặc Armenia nhỏ. Antiochos III Đại đế, đã quyết định đàn áp các triều đại địa phương, ông ta bao vây Arsamosata. Xerxes đầu hàng và cầu xin sự khoan hồng của nhà vua, người mà ông chấp nhận là chúa tể của mình. Antiochos đã gả Antiochis, em gái của mình làm vợ Xerxes, người sau này đã ám sát Xerxes. Đại Armenia đã được cai trị bởi một hậu duệ của nhà Orontes, Hydarnes, vị vua nhà Orontes cuối cùng của Đại Armenia (Strabo xi.14.15), ông dường như đã bị chinh phục bởi Antiochus III Đại đế, người sau đó chia vùng đất này giữa tướng Artaxias (Artashes) và Zariadres (Zareh), cả hai người trong số họ sau đó đều tuyên bố là hậu duệ của nhà Orontes.

Các vị vua nhà Orontes trong truyền thuyết Armenia
Orontes I Sakavakyats (570-560 TCN)
Tigranes Orontes (560-535 TCN)
Vahagn (530-515 TCN)
Hidarnes I (cuối thế kỉ 6th TCN)
Hidarnes II (đầu thế kỉ 5th TCN)
Hidarnes III (giữa thê kỉ 5th TCN)
Ardashir (nửa sau thế kỉ 5th TCN)

Các vị vua được công nhận và phó vương
Orontes (401-344 TCn)
Darius Codomannus (344-336 TCN)

Nhà Orontes
Orontes I (336-331 BC)
Mithranes (331-323 BC)
Perdiccas (non-dynastic) (323 BC)
Neoptolemus (non-dynastic) (323-321 BC)
Eumenes (non-dynastic) (321 BC)
Mihran (321-317 BC)
Orontes II (317- 300 BC)
Sames 290 BC-260 BC (260-243 BC)
Arsames I 260 BC-228 BC (243-226 BC)
Charaspes
Arsames II
Xerxes 228 BC-201 BC (226-212 BC)
Abdissares (212 BC)
Orontes III (212–200 BC)
Ptolemaeus 201 BC-163 BC
 Sự cai trị của vương quốc Seleukos (200-189 BC)
 Sự cai trị của nhà Artaxias (189-163 BC)

Các vị vua nhà Orontes của Commagene
Ptolemaeus 163 BC-130 BC
Sames II Theosebes Dikaios 130 BC-109 BC
Mithridates I Callinicus 109 BC-70 BC
Antiochus I Theos 70 BC-38 BC
Mithridates II 38 BC-20 BC
Antiochus II 20 BC-20 BC
Mithridates III 20 BC-12 BC
Antiochus III 12 BC-17
Cai trị bởi Roma 17-38
Antiochus IV 38-72 và vợ, Iotapa

Xem thêm
Nhà Artaxias
Commagene
Danh sách các vị vua của Commagene

Chú thích

Đọc thêm
Cyril Toumanoff. "A Note on the Orontids." Le Museon. 72 (1959), pp. 1–36 and 73 (1960), pp. 73–106.
Hakop Manandyan. Քննական Տեսություն Հայ Ժողովրդի Պատմության (A Critical Study of the History of the Armenian People). vol. i. Yerevan: Haypethrat, 1944.

Liên kết ngoài
The Yervanduni Dynasty-A. Richard Diebold Center for Indo-European Language and Culture
The Orontid (Ervanduni) dynasty

Chấm dứt thế kỷ 2 TCN
Oron
Vua Armenia
Gia đình hoàng gia cổ đại


title: San Martino Siccomario

text:
San Martino Siccomario là một đô thị ở tỉnh Pavia trong vùng Lombardia của Ý, có cự ly khoảng 35 km về phía nam của Milan và khoảng 4 km về phía tây nam của Pavia.

San Martino Siccomario giáp các đô thị sau: Carbonara al Ticino, Cava Manara, Pavia, Travacò Siccomario.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Pavia
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Hildesheim

text:
là một thành phố thuộc bang Niedersachsen, Đức. Đô thị Hildesheim có diện tích 92,96 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 103.249 người. Thành phố này toạ lạc trong huyện Hildesheim, cự ly khoảng 30 km về phía đông nam của Hannover bên hai bờ sông Innerste, một nhánh của sông Leine. Thành phố có các tuyến đường bộ nối với A7, tuyến nối Kassel, Göttingen và Hannover, cũng như tuyến 1, 6, 243 và 494.
Trong thế chiến 2, thành phố bị bom oanh tạc vào năm 1945.

Xem thêm
 Vùng đô thị Hannover-Braunschweig-Göttingen-Wolfsburg

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Trang mạng của thành phố.
 Bài về Hildesheim
 Hướng dẫn du lịch Hildesheim
 Hình ảnh

Cộng đồng Do Thái
Hildesheim (huyện)
Xã và đô thị ở huyện Hildesheim


title: Ngân Sơn

text:
Ngân Sơn là một huyện nằm ở phía đông bắc tỉnh Bắc Kạn, Việt Nam.

Địa lý

Vị trí địa lý
Huyện Ngân Sơn nằm ở phía đông bắc tỉnh Bắc Kạn, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp huyện Thạch An, tỉnh Cao Bằng
Phía tây giáp huyện Ba Bể
Phía nam giáp huyện Bạch Thông và huyện Na Rì
Phía bắc giáp huyện Nguyên Bình, tỉnh Cao Bằng.

Huyện có diện tích 644,4 km² và dân số là 29.269 người (năm 2019). Huyện lỵ của huyện là thị trấn Vân Tùng trên Quốc lộ 3, cách thành phố Bắc Kạn 60 km về hướng đông bắc. Huyện cũng là nơi có cả hai đường quốc lộ chạy qua, đó là Quốc lộ 3 theo hướng đông bắc đi Cao Bằng và Quốc lộ 279 theo hướng đông đi Lạng Sơn và hướng tây đi Tuyên Quang. Nằm trên ranh giới với tỉnh Cao Bằng, trên Quốc lộ 3 là đèo Cao Bắc.

Điều kiện tự nhiên

Địa hình
Ngân Sơn là một huyện miền núi, nằm ở trung tâm dãy núi Ngân Sơn một trong 4 dãy núi hình cánh cung đặc trưng của địa hình vùng Đông Bắc Việt Nam với các ngọn núi Khuổi Nhình (938m), ngọn Ngân Sơn (1.168 m).

Sông ngòi
Ngân Sơn là đầu nguồn của ba con sông nhỏ chảy theo ba hướng khác nhau:
Lên phía Bắc sang tỉnh Cao Bằng là các nhánh đầu nguồn dòng sông Bằng chảy sang Trung Quốc
Sang phía Đông Nam là dòng Ngân Sơn đổ nước vào sông Bắc Giang, chi lưu của sông Kỳ Cùng chảy qua tỉnh Lạng Sơn sang Trung Quốc
Sang phía Tây là dòng sông Năng góp nước cho hồ Ba Bể, rồi đổ vào sông Gâm một chi lưu của sông Lô.

Khoáng sản
Trên địa bàn huyện có Mỏ vàng Pác Lạng thuộc hai xã Đức Vân và Thượng Quan, được khai thác từ đầu thế kỷ 19.

Hành chính
Huyện Ngân Sơn có 10 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm 2 thị trấn: Vân Tùng (huyện lỵ), Nà Phặc và 8 xã: Bằng Vân, Cốc Đán, Đức Vân, Hiệp Lực, Thuần Mang, Thượng Ân, Thượng Quan, Trung Hòa.

Lịch sử
Ngày 12 tháng 5 năm 1964, Bộ Nội vụ ban hành Quyết định số 150-NV. Theo đó:
Đổi tên xã Liên Hiệp thành xã Lãng Ngâm
Đổi tên xã Cao Thành thành xã Thiều Quan
Đổi tên xã Đồng Minh thành xã Trung Hòa
Đổi tên xã Hồng Thái thành xã Vân Tùng
Đổi tên xã Long Bằng thành xã Thuần Mang
Đổi tên xã Nỗ Lực thành xã Hương Nê
Đổi tên xã Công Bằng thành xã Bằng Đức
Đổi tên xã Thành Tâm thành xã Thượng Ân
Đổi tên xã Lê Lợi thành xã Cốc Đán
Đổi tên xã Chí Kiên thành xã Đức Vân.

Sau năm 1975, huyện Ngân Sơn thuộc tỉnh Bắc Thái, gồm 13 xã: Bằng Đức, Bằng Khẩu, Cốc Đán, Đức Vân, Hương Nê, Lãng Ngâm, Ngân Sơn, Thiều Quan, Thuần Mang, Thượng Ân, Thượng Quan, Trung Hòa và Vân Tùng.

Ngày 23 tháng 10 năm 1978, sáp nhập xã Ngân Sơn vào xã Vân Tùng.

Ngày 29 tháng 12 năm 1978, chuyển huyện Ngân Sơn về tỉnh Cao Bằng vừa được tái lập.

Ngày 16 tháng 1 năm 1979, hợp nhất xã Bằng Khẩu và xã Bằng Đức thành xã Bằng Vân.

Ngày 8 tháng 10 năm 1980, thành lập thị trấn Nà Phặc trên cơ sở toàn bộ diện tích và dân số của xã Thiều Quan cùng các bản: Cốc Pái, Nà Tỏ, Nà Kèng, Nà Làm, Nà Duồng, Nà Ma, Khuổi Tinh và Thâm Sang của xã Trung Hòa. Tuy nhiên, Nà Phặc không phải là thị trấn huyện lỵ huyện Ngân Sơn, trung tâm hành chính huyện đặt tại xã Vân Tùng.

Ngày 6 tháng 11 năm 1996, chuyển huyện Ngân Sơn về tỉnh Bắc Kạn vừa được tái lập.

Ngày 1 tháng 2 năm 2020, sáp nhập xã Hương Nê và xã Lãng Ngâm thành xã Hiệp Lực.

Ngày 10 tháng 4 năm 2023, thành lập Thị trấn Vân Tùng trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên và dân số của xã Vân Tùng.

Huyện Ngân Sơn có 2 thị trấn và 8 xã như hiện nay.

Chú thích

Liên kết ngoài


title: Luperocella hirsuta

text:
Luperocella hirsuta là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1900.

Chú thích

Tham khảo

Luperocella


title: Megapenthes cincticollis

text:
Megapenthes cincticollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Champion mô tả khoa học năm 1895.

Chú thích

Tham khảo

Megapenthes


title: Thanh Tùng (nhà thơ)

text:
Thanh Tùng (7 tháng 11 năm 1935 – 12 tháng 9 năm 2017), tên thật là Doãn Tùng (con cụ Doãn An), sinh tại Mỹ Lộc, Nam Định, nhưng trưởng thành tại thành phố Hải Phòng. Các bài thơ nổi tiếng của ông đều viết về Hải Phòng.

Là nhà thơ Việt Nam, tác giả của bài thơ Thời hoa đỏ đã được nhạc sĩ Nguyễn Đình Bảng phổ nhạc thành bài hát nổi tiếng cùng tên.

Tiểu sử
Thanh Tùng làm nghề khuân vác trên bến cảng Hải Phòng, sau đó chuyển sang làm công nhân đóng tàu. Có thời gian dài ông làm nghề áp tải. Thời kỳ bài thơ "Thời hoa đỏ" được phổ nhạc, ông hành nghề bán sách trên vỉa hè sau khi thôi làm công nhân đóng tàu.

Trong nhiều năm sáng tác thơ, Thanh Tùng chưa tạo ra các "sự kiện to lớn" để báo chí viết về ông nhiều như là "người của công chúng". Tuy nhiên, ông có những bài thơ được phổ nhạc trở nên rất nổi tiếng là Thời hoa đỏ (nhạc Nguyễn Đình Bảng), Hà Nội ngày trở về (nhạc Phú Quang)... Sở dĩ Doãn Tùng lấy bút danh Thanh Tùng vì ông thương người em ruột tên là Thanh mắc bệnh tâm thần nên đem tên em vào trước tên mình.

Năm 1997, ông được cử làm đại diện của Việt Nam sang Hy Lạp đọc thơ với đại biểu các nước. Năm 2001, Thanh Tùng mới xuất bản tập thơ đầu tiên cho riêng mình mang tên Thời hoa đỏ (Nhà xuất bản Văn học) được Hội Nhà văn Việt Nam trao giải thưởng năm 2002. Ngoài bài thơ Hà Nội ngày trở về, Phú Quang còn chọn 2 bài thơ khác của ông là Người về và Mùa thu giấu em để phổ nhạc.

Ông mất ngày 12 tháng 9 năm 2017 tại Thành phố Hồ Chí Minh vì căn bệnh ung thư dạ dày.

Đời tư
Thanh Tùng từng trải qua hai cuộc hôn nhân. Cuộc hôn nhân lần đầu của ông đã tan vỡ. Cuộc tình này được mô tả là hai người "đến với nhau bắt đầu và kết thúc cũng vì thơ". Người vợ đầu của Thanh Tùng (tên Thanh Nhàn) ở Hải Phòng nổi tiếng có nhan sắc, sau đó đã chia tay ông đi lấy người khác ở Quảng Ninh. Tuy chia tay nhau nhưng Thanh Tùng vẫn yêu thương người vợ này.

Năm 1973, nghe tin người vợ cũ qua đời vì bệnh tim, ông tức tốc xuống Quảng Ninh nơi bà đã sống trong những tháng ngày xa ông để tiễn đưa nhau lần cuối. Và bài thơ Thời hoa đỏ đã ra đời trong hoàn cảnh này. Nhân vật nữ trong bài thơ chính là người vợ đầu trong mối tình tan vỡ của ông

Năm 1995, theo sự mai mối của vợ chồng nhà thơ Hoàng Hưng, Thanh Tùng vào Nam lập gia đình mới khi đã 60 tuổi. Người vợ thứ hai của ông là thanh niên xung phong thời chống Mỹ, cũng là một độc giả yêu mến thơ của ông. Sau khi vào nam, ông đã sáng tác trường ca Phương Nam.

Các tác phẩm
Thời hoa đỏ (tập thơ, 2001)
Con sông chảy từ lòng phố
Cửa sóng
Trường ca Phương Nam
"Gió và chân trời", nxb Hải Phòng, 1985
"Khúc hát quê xa", nxb Văn nghệ Thành phố Hồ Chí Minh, 2004
"Cái ngày xưa ấy", nxb Đà Nẵng, 2004
"Thuyền đời", nxb Đà Nẵng, 2006
Nhạc sĩ Phú Quang có nhận xét về thơ của Thanh Tùng:
"Tôi đã phổ của Thanh Tùng ba bài thơ "Người về", "Hà Nội ngày trở về" và "Mùa thu giấu em". Riêng bài Hà Nội ngày trở về thì câu hát "vội vã trở về, vội vã ra đi" đã trở thành câu cửa miệng của nhiều người. Phải thừa nhận, Thanh Tùng có những câu thơ thật thi sĩ, đọc một lần thì ám ảnh khôn nguôi. Ngoài cái tứ, thơ Thanh Tùng cũng giàu nhạc điệu. Tôi đang phổ một bài thơ khác của Thanh Tùng viết về mẹ với hình ảnh đắt giá "tiếng mẹ run như sóng, tiếng mẹ mềm như tơ, mẹ cười hay mẹ khóc, chỉ thấy mắt ta mờ".

Xem thêm
Phượng vĩ
Thời hoa đỏ

Chú dẫn

Liên kết ngoài

 Một thời hoa đỏ đã thôi thắp lửa Mai Linh, báo Tổ Quốc 13/09/2017 - 17:03
Nhạc sĩ Nguyễn Đình Bảng và ca khúc Thời hoa đỏ (Trần Hoàng Nhân ghi) Hoàng Nguyên Vũ, báo Người lao động 14/07/2006 23:29
Thời hoa đỏ diệu kỳ-Bài dự thi viết cảm nhận ca khúc hay của Nguyễn Đông Triều. Báo Người lao động 09/11/2006 03:27

Người Nam Định
Nhà thơ Việt Nam
Chết vì ung thư dạ dày
Nhà thơ Việt Nam thời kỳ 1945–1975
Nhà thơ Việt Nam thời kỳ từ 1976


title: Juxtephria

text:
Juxtephria là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Xanthorhoini


title: Nibbiola

text:
Nibbiola (tiếng Piedmonte: Nibiola) là một đô thị ở tỉnh Novara ở vùng Piedmont của Ý, tọa lạc cách 80 km về phía đông bắc của Torino và khoảng 10 km về phía đông nam của Novara.

Nibbiola giáp các đô thị: Garbagna Novarese, Granozzo con Monticello, Novara, Terdobbiate, và Vespolate.
Ở đây có tòa lâu đài được xây năm 1198

Main sights

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Novara
Lâu đài Ý
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: Montagny-lès-Seurre

text:
Montagny-lès-Seurre  là một xã thuộc tỉnh Côte-d’Or trong vùng Bourgogne-Franche-Comté miền đông nước Pháp.

Gallery

Xem thêm
Xã của tỉnh Côte-d’Or

Tham khảo

Montagnylesseurre


title: Crespos

text:
Crespos là một đô thị trong tỉnh Ávila, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2006 (INE), đô thị này có dân số là 612.

Tham khảo

Đô thị ở Ávila


title: Sinelater

text:
Sinelater là một chi bọ cánh cứng trong họ
Elateridae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1967 bởi Laurent.

Các loài
Chi này có các loài:
 Sinelater perroti (Fleutiaux, 1940)

Chú thích

Tham khảo

Họ Bổ củi


title: Chimarra peruviana

text:
Chimarra peruviana là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Chimarra


title: Culoptila vexillifera

text:
Culoptila vexillifera là một loài Trichoptera trong họ Glossosomatidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Culoptila


title: 19539 Anaverdu

text:
19539 Anaverdu (1999 JO14) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 14 tháng 5 năm 1999 bởi J. Nomen ở Ametlla de Mar Observatory.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 19539 Anaverdu

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1999


title: Quận Butte, Idaho

text:
Quận Butte là một quận thuộc tiểu bang Idaho, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số người. Quận lỵ đóng ở.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ chính

Quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Idaho


title: Teucholabis rubriceps

text:
Teucholabis rubriceps là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Teucholabis
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Sphecodes levis

text:
Sphecodes levis là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Lovell & Cockerell mô tả khoa học năm 1907.

Chú thích

Tham khảo

Sphecodes
Động vật được mô tả năm 1907


title: Kulti

text:
Kulti là một thành phố và khu đô thị của quận Barddhaman thuộc bang Tây Bengal, Ấn Độ.

Địa lý
Kulti có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 114 mét (374 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Kulti có dân số 290.057 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Kulti có tỷ lệ 62% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 70%, và tỷ lệ cho phái nữ là 52%. Tại Kulti, 12% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang West Bengal


title: La Grande Odalisque

text:
La Grande Odalisque, hay còn được biết đến là Grande Odalisque hay Une Odalisque là một bức tranh sơn dầu năm 1814 bởi Jean Auguste Dominique Ingres, miêu tả một Odalisque, hay một vị cung phi. Người đương thời cho rằng, Ingres đã theo lối phong cách tân cổ điển và cho thấy mọi sự thay đổi với chủ nghĩa lãng mạn đang lan tràn hiện nay.

La Grande Odalisque đã gặp phải nhiều chỉ trích trong lần ra mắt đầu tiên. Những chi tiết như thon dài đã được lưu ý, và thiếu tính hiện thực trong giải phẫu. Bức tranh hiện được đặt trong bảo tàng Louvre, Paris.

Tham khảo

Tranh vẽ thế kỷ 19
Jean Auguste Dominique Ingres
Hiện vật bảo tàng Louvre
Tranh vẽ năm 1814


title: Chi Mây đang

text:
Chi Mây đang hay chi Mây nước (danh pháp khoa học: Daemonorops) là một chi của các loài mây trong họ Cau (Arecaceae). Chúng được tìm thấy chủ yếu ở các vùng nhiệt đới của khu vực Đông Nam Á. Thân cây của chúng được thu hoạch để lấy phần lõi, được sử dụng để làm các đồ gia dụng từ gậy đến đồ nội thất. Quả của một số loài, cụ thể là Daemonorops draco, tạo ra nhựa màu đỏ gọi là "máu rồng". Một số loài Daemonorops được biết đến vì các tính chất dược học của chúng.

Các loài
 Daemonorops acamptostachys Becc.
 Daemonorops acehensis Rustiami
 Daemonorops affinis Becc.
 Daemonorops angustifolia (Griff.) Mart.
 Daemonorops aruensis Becc.
 Daemonorops asteracantha Becc.
 Daemonorops atra J.Dransf.
 Daemonorops aurea Renuka & Vijayak.
 Daemonorops banggiensis J.Dransf.
 Daemonorops beguinii Burret
 Daemonorops binnendijkii Becc.
 Daemonorops brachystachys Furtado
 Daemonorops calapparia (Mart.) Blume
 Daemonorops calicarpa (Griff.) Mart.
 Daemonorops clemensiana Becc.
 Daemonorops collarifera Becc.
 Daemonorops confusa Furtado
 Daemonorops crinita Blume
 Daemonorops cristata Becc.
 Daemonorops curranii Becc.
 Daemonorops depressiuscula (Miq. ex H.Wendl.) Becc.
 Daemonorops didymophylla Becc.
 Daemonorops draco (Willd.) Blume
 Daemonorops dracuncula Ridl.
 Daemonorops dransfieldii Rustiami
 Daemonorops elongata Blume
 Daemonorops fissa Blume
 Daemonorops forbesii Becc.
 Daemonorops formicaria Becc.
 Daemonorops geniculata (Griff.) Mart.
 Daemonorops gracilipes (Miq.) Becc.
 Daemonorops gracilis Becc.
 Daemonorops grandis (Griff.) Mart.
 Daemonorops hirsuta Blume
 Daemonorops horrida Burret
 Daemonorops ingens J.Dransf.
 Daemonorops jenkinsiana (Griff.) Mart.: mây rút, mây nước đỏ, mây thơm
 Daemonorops korthalsii Blume
 Daemonorops kunstleri Becc.
 Daemonorops kurziana Hook.f. ex Becc.
 Daemonorops lamprolepis Becc.
 Daemonorops leptopus (Griff.) Mart.
 Daemonorops lewisiana (Griff.) Mart.
 Daemonorops loheriana Becc.
 Daemonorops longipes (Griff.) Mart.
 Daemonorops longispatha Becc.
 Daemonorops longispinosa Burret
 Daemonorops longistipes Burret
 Daemonorops macrophylla Becc.
 Daemonorops macroptera (Miq.) Becc.
 Daemonorops maculata J.Dransf.
 Daemonorops manii Becc.
 Daemonorops margaritae (Hance) Becc.
 Daemonorops megalocarpa Burret
 Daemonorops melanochaetes Blume
 Daemonorops micracantha (Griff.) Becc.
 Daemonorops microcarpa Burret
 Daemonorops microstachys Becc.
 Daemonorops mirabilis (Mart.) Mart.
 Daemonorops mollis (Blanco) Merr.
 Daemonorops mollispina J.Dransf.
 Daemonorops monticola (Griff.) Mart.
 Daemonorops nigra (Willd.) Blume
 Daemonorops oblata J.Dransf.
 Daemonorops oblonga (Reinw. ex Blume) Blume
 Daemonorops ochrolepis Becc.
 Daemonorops oligolepis Becc.
 Daemonorops oligophylla Becc.
 Daemonorops oxycarpa Becc.
 Daemonorops pachyrostris Becc.
 Daemonorops palembanica Blume
 Daemonorops pannosa Becc.
 Daemonorops pedicellaris Becc.
 Daemonorops periacantha Miq.
 Daemonorops plagiocycla Burret
 Daemonorops poilanei J.Dransf.: mây đang, mây nước dạng gối, mây thơm
 Daemonorops polita Fernando
 Daemonorops propinqua Becc.
 Daemonorops pumila Van Valk.
 Daemonorops rarispinosa Renuka & Vijayak.
 Daemonorops riedeliana (Miq.) Becc.
 Daemonorops robusta Warb. ex Becc.
 Daemonorops rubra (Reinw. ex Mart.) Blume
 Daemonorops ruptilis Becc.
 Daemonorops sabut Becc.
 Daemonorops sarasinorum Warb. ex Becc.
 Daemonorops scapigera Becc.
 Daemonorops schlechteri Burret
 Daemonorops sepal Becc.
 Daemonorops serpentina J.Dransf.
 Daemonorops siberutensis Rustiami
 Daemonorops singalana Becc.
 Daemonorops sparsiflora Becc.
 Daemonorops spectabilis Becc.
 Daemonorops stenophylla Becc.
 Daemonorops treubiana Becc.
 Daemonorops trichroa Miq.
 Daemonorops unijuga J.Dransf.
 Daemonorops urdanetana Becc.
 Daemonorops uschdraweitiana Burret
 Daemonorops verticillaris (Griff.) Mart.
 Daemonorops wrightmyoensis Renuka & Vijayak.

Xem thêm
Mây

Chú thích

Tham khảo


title: 8

text:
Năm 8 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 8

als:0er#Johr 8


title: Shannonomyia masatierrae

text:
Shannonomyia masatierrae là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Shannonomyia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Antocha flavella

text:
Antocha flavella là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Antocha
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Barsine flavodiscalis

text:
Barsine flavodiscalis là một loài bướm đêm thuộc phân họ Arctiinae, họ Erebidae. Nó được tìm thấy ở Borneo và bán đảo Mã Lai. Nó được tìm thấy ở vùng rừng trên núi có đô cao từ 1.050 và 1.930 mét.

Tham khảo

Liên kết ngoài
The Moths of Borneo

Barsine


title: Euploea tobleri

text:
Euploea tobleri là một loài bướm giáp trong phân họ Danainae. Nó là loài đặc hữu của Philippines.

Nguồn
 Lepidoptera Specialist Group 1996. Euploea tobleri. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 31 tháng 7 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Euploea


title: Financial Times

text:
Financial Times (FT) hay Thời báo tài chính là một tờ báo về kinh doanh quốc tế. Tờ báo ra hàng ngày tại London và 23 thành phố trên toàn thế giới. Đối thủ chính của tờ báo này là tờ The Wall Street Journal trụ sở tại New York City. Lượng phát hành trên toàn cầu của FT đạt 390.121 bản. Tính cả trang web FT.com thì trung bình một ngày có 1,9 triệu lượt đọc FT trên thế giới (số liệu kiểm toán của PwC, tháng 4 năm 2010). FT.com có ba triệu thành viên đăng ký tài khoản, 206.892 người đăng ký theo dõi ấn bản điện tử và 597.015 người dùng trả phí (giai đoạn 2 tháng 10 năm 2010 đến 4 tháng 1 năm 2011).

Được thành lập vào năm 1888 do công của James Sheridan và Horatio Bottomley, Financial Times phải cạnh tranh với bốn tờ báo chuyên về tài chính khác. Năm 1945, FT thâu tóm tờ báo cuối cùng là tờ Financial News (thành lập năm 1884). Nội dung của FT chuyên về tin tức tài chính và kinh doanh ở Anh và quốc tế. Báo in trên giấy khổ lớn màu cá hồi.

Kể từ ngày 30 tháng 11 năm 2015 Nikkei, công ty sở hữu tờ Nihon Keizai Shimbun, trở thành chủ sở hữu chính thức của Financial Times, sau khi mua lại từ Pearson PLC.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang web chính thức
 Financial Times châu Á
 Financial Times châu Âu

Báo kinh tế
Kinh tế Vương quốc Liên hiệp Anh
Báo quốc tế


title: 23792 Alyssacook

text:
23792 Alyssacook là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 1303.1176547 ngày (3.57 năm).

Nó được phát hiện ngày 17 tháng 8 năm 1998.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1998


title: Conus filmeri

text:
Conus filmeri là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae, họ ốc cối.

Giống như tất cả các loài thuộc chi Conus, chúng là loài săn mồi và có nọc độc. Chúng có khả năng "đốt" con người, do vậy khi cầm chúng phải hết sức cẩn thận.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

 The Conus Biodiversity website

F
Động vật được mô tả năm 2000


title: Quận San Juan, New Mexico

text:
Quận  là một quận thuộc tiểu bang New Mexico, Hoa Kỳ. Quận này có diện tích 14.281 km², dân số theo điều tra năm  2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ là 113.801 người . Quận lỵ đóng tại thành phố Aztec. Quận được lập năm 1887 từ quận Rio Arriba, được đặt tên theo sông San Juan.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích 14.281 km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của New Mexico


title: Kyōto Animation

text:
, thường được tắt là , là một hãng sản xuất anime đặt trụ sở tại thành phố Uji, tỉnh Kyōto, Nhật Bản. Công ty ra đời vào năm 1981 và chính thức trở thành loại hình trách nhiệm hữu hạn vào năm 1985 trước khi tiến đến hình thức tập đoàn vào năm 1999. Giám đốc là Hatta Hideaki, công ty cũng liên kết với một xưởng phim đáng chú ý khác là Sunrise và từng thành lập chi nhánh con Animation Do ở Osaka (hiện đã sáp nhập vào Kyōto Animation).. Một số bộ anime nổi tiếng do Kyoto Animation sản xuất có thể kể đến như Clannad, K-On!, Hyōka, Nichijou, Tamako Market, Kobayashi-san Chi no Maid Dragon, Violet Evergarden,... hay một số phim điện ảnh như Dáng hình thanh âm, Suzumiya Haruhi no Shōshitsu,...

Lịch sử

Một trong những nhà sáng lập công ty là Hatta Yoko, ban đầu bà được tuyển dụng vào Mushi Production, nhưng đã nhanh chóng rời khỏi studio và đến Kyoto sau khi kết hôn với Hatta Hideaki. Kyoto Animation được thành lập vào năm 1981 bởi cặp vợ chồng này, chức vụ trong công ty gồm Hideaki là chủ tịch và Yoko là phó chủ tịch.
 Đây là một công ty trách nhiệm hữu hạn vào năm 1985 và về sau trở thành một tập đoàn chính thức vào năm 1999. Biểu trưng của Kyoto Animation dựa trên chữ kanji kyō (京), chữ đầu của
Kyoto.

Kể từ năm 2009, Kyoto Animation bắt đầu tổ chức Giải thưởng Kyoto Animation bao gồm ba hạng mục: tiểu thuyết gốc, manga và kịch bản. Những tác phẩm thắng giải sẽ được xuất bản qua ấn hiệu KA Esuma Bunko của công ty và tác phẩm đó có thể nhận cơ hội được chuyển thể thành một anime. Love, Chunibyo & Other Delusions, Free!, Kyoukai no Kanata và Musaigen no Phantom World  đều là những cuốn tiểu thuyết nhận giải danh dự trong cuộc thi này. Năm 2014, Violet Evergarden trở thành tác phẩm đầu tiên và duy nhất nhận giải lớn.

Animation Do
 là một công ty liên kết với Kyoto Animation được thành lập vào năm 2000 để hỗ trợ hãng trong sản xuất. Công ty này trở thành loại hình trách nhiễm hữu hạn vào năm 2000 và tiến đến hình thức tập đoàn cổ phần vào năm 2010. Công ty do Hatta Hideaki điều hành song song với Kyoto Animation. Vào ngày 16 tháng 9 năm 2020, Animation Do chính thức được sáp nhập với Kyoto Animation.

Hỏa hoạn năm 2019

Vào ngày 18 tháng 7 năm 2019, vào lúc 10:30 (giờ địa phương), một người đàn ông 41 tuổi mang theo dao cùng 40 lít xăng vào phóng hỏa xưởng phim 1 của Kyoto Animation. Vụ hoả hoạn thiêu rụi hơn một nửa phần xưởng phim cùng nhiều vật dụng khác và làm nhiều người bị thương nặng. Theo sở cảnh sát Kyoto, có ít nhất 34 người đã thiệt mạng và 36 người khác bị thương nặng, trong đó có rất nhiều vị đạo diễn quan trọng của Kyoto Animation. Nghi phạm sau đó bị thương và được đưa vào bệnh viện cấp cứu. Đây là vụ cố ý giết người nghiêm trọng nhất kể từ thời Heisei tại Nhật Bản. Vụ việc này khiến nhiều sản phẩm và dự án của hãng bị hoãn hoặc bị huỷ bỏ vô thời hạn.

Sản xuất
Các sản phẩm chính của Kyoto Animation được liệt kê phía dưới.

Phim truyền hình

Phim điện ảnh
{| class="wikitable sortable" style="text-align:center; margin=auto; "
|-
! Tên phim
! Thời gian chiếu
! Ghi chú
|-
| Tenjōbito to Akutobito Saigo no Tatakai
|
| style="text-align:left;" | Bộ phim liên quan đến anime truyền hình Sora o Miageru Shōjo no Hitomi ni Utsuru Sekai.
|-
| Suzumiya Haruhi no Shōshitsu
|
| style="text-align:left;" | Bộ phim dựa trên tiểu thuyết của tác giả Nagaru Tanigawa.
|-
| K-On!|
| style="text-align:left;" | Chuyển thể từ bộ manga của Kakifly.
|-
| Takanashi Rikka Kai: Gekijō-ban Chūnibyō Demo Koi ga Shitai!|
| style="text-align:left;" |Tóm lược nội dung mùa thứ nhất của anime Chūnibyō demo Koi ga Shitai! dưới góc nhìn của nhân vật Takanashi Rikka.
|-
| Tamako Love Story|
| style="text-align:left" |Nối tiếp câu chuyện của Tamako Market.
|-
| Kyōkai no Kanata: Kaho-hen|
| style="text-align:left" | Tóm lược lại nội dung của 12 tập phim bản truyền hình.
|-
|Kyōkai no Kanata: Mirai-hen|25 tháng 4 năm 2015
|style="text-align:left;" | Nối tiếp câu chuyện của anime truyền hình Kyōkai no Kanata.
|-
|High Speed! Free! Starting Days|5 tháng 12 năm 2015
|style="text-align:left;" | Tiền truyện của series Free!, dựa theo tiểu thuyết High Speed! của Oji Koji.
|-
|Hibike! Euphonium: Kitauji Koukou Suisougaku-bu e Youkoso|23 tháng 4 năm 2016
|style="text-align:left;"|Tóm lược nội dung  mùa thứ nhất của Hibike! Euphonium.
|-
|Dáng hình thanh âm| 17 tháng 9 năm 2016
| style="text-align:left" | Chuyển thể từ bộ manga của Ōima Yoshitoki.
|-
|Free! Timeless Medley: Kizuna|22 tháng 4 năm 2017
|style="text-align:left;" | Thuộc series Free!. Nội dung tập trung vào nhân vật Haruka Nanase.
|-
|Free! Timeless Medley: Yakusoku|1 tháng 7 năm 2017
|style="text-align:left;" | Phần tiếp theo của Free! Timeless Medley: Kizuna. Nội dung tập trung vào nhân vật Matsuoka Rin.
|-
|Hibike! Euphonium: Todoketai Melody|30 tháng 9 năm 2017
|style="text-align:left;"|Tóm lược nội dung mùa thứ hai của Hibike! Euphonium.
|-
|Free! Take Your Marks|28 tháng 10 năm 2017
|style="text-align:left;" | Phần tiếp theo của anime truyền hình Free! Eternal summer.
|-
|Chūnibyō demo Koi ga Shitai!: Take On Me|6 tháng 1 năm 2018
|style="text-align:left;" | Phần nối tiếp của bản anime truyền hình.
|-
| Liz to Aoi Tori|21 tháng 4 năm 2018
|style="text-align:left" | Ngoại truyện của Hibike! Euphonium.
|-
| Hibike! Euphonium: Chikai no Finale|19 tháng 4 năm 2019
|style="text-align:left" | Phần tiếp theo của Hibike! Euphonium 2.
|-
|Free! Road to the World: Yume|5 tháng 7 năm 2019
|style="text-align:left;" | Tóm lược nội dung của Free!: Dive to the Future.
|-
|Búp bê ký ức: Violet Evergarden|6 tháng 9 năm 2019
|style="text-align:left;" | Phần spin-off của Violet Evergarden.
|-
|Violet Evergarden: Hồi ức không quên|18 tháng 9 năm 2020
|style="text-align:left;" | Phần tiếp theo của Violet Evergarden.
|-
|Free! The Final Stroke (hai phần)
|17 tháng 9 năm 2021 – 22 tháng 3 năm 2022
|style="text-align:left;" | Phần tiếp theo của Free!: Dive to the Future.
|-
| Tsurune: Hajimari no Issha|19 tháng 8 năm 2022
|style="text-align:left" | Phần tiếp theo của anime truyền hình Tsurune.
|-
| Tokubetsu-hen Hibike! Euphonium: Ensemble Contest|4 tháng 8, 2023
|style="text-align:left;" | Câu chuyện phụ của Hibike! Euphonium.
|}

OVA/ONA

 Light novel
Kyoto Animation cũng là nhà xuất bản light novel dưới thương hiệu KA Esuma Bunko.

 Các light novel đã xuất bản Yūyake Tōdai no Himitsu (2011)Love, Chunibyo & Other Delusions (2011–2017)Oyashiki to Coppelia (2011)Kyoukai no Kanata (2012–2013)Tamako Market (2013–2014)Musaigen no Phantom World (2013–2016)High Speed! (2013–2014)Robot Heart Update (2015–2017)Violet Evergarden (2015–2020)Manzai Senka! (2016)Tsurune (2016–nay)Kono Hoshizora ni wa Kimi ga Tarinai! (2017)20 Seiki Denki Mokuroku (2018)Mobomoga (2020)Jikan (2020)Ten'yaku-ryō no Majo (2020)Sakura no Furu Machi (2020)Umihime Mare'' (2022)

Tham khảo

Liên kết ngoài
Website chính thức của Kyoto Animation
Website chính thức của Kyoto Animation
Website chính thức của Animation Do

Công ty thành lập năm 1981
Công ty có trụ sở tại Kyōto

Xưởng phim hoạt hình Nhật Bản
Phương tiện truyền thông Kyōto (thành phố)


title: Alette

text:
Alette là một commune của tỉnh Pas-de-Calais, thuộc vùng Hauts-de-France nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Commune của tỉnh Pas-de-Calais

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Pas-de-Calais


title: Macrocypraea cervus

text:
Macrocypraea cervus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Cypraeidae, họ ốc sứ

Phân bố

mô tả
Chiều dài tối đa của vỏ ốc được ghi nhận là 190 mm.

Môi trường sống
Độ sâu tối thiểu được ghi nhận là 0 m. Độ sâu tối đa được ghi nhận là 35 m.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Động vật được mô tả năm 1771
Macrocypraea


title: Propsephus maynei

text:
Propsephus maynei là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Basilewsky miêu tả khoa học năm 1958.

Chú thích

Tham khảo

Propsephus


title: Hoplitis christae

text:
Hoplitis christae là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Warncke mô tả khoa học năm 1991.

Chú thích

Tham khảo

Hoplitis
Động vật được mô tả năm 1991


title: Menarsia

text:
Diarsia là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Liên kết ngoài

Noctuidae

en:Menarsia


title: Sardegna

text:
Sardegna ( ;    hoặc  ) hay còn gọi là Đảo Sardin, là hòn đảo lớn thứ hai tại Địa Trung Hải (sau Sicilia và trước Síp) là một vùng tự trị của Ý. Các vùng đất gần Sargegna nhất là Corse (qua eo biển Bonifacio rộng 15–20 km), bán đảo Ý, Sicilia, Tunisia và quần đảo Baleares.

Từ nguyên
Tên của hòn đảo bắt nguồn tử một từ cổ (thời trước La Mã) là sard (La Tinh hóa: sardus, danh từ giống cái là sarda). Có lẽ từ này bắt nguồn từ tên của thần Sardus, một vị thần của hòn đảo này. Người Hy Lạp và La Mã cổ đã gọi hòn đảo này bằng các tên Ichnusa (phiên bản La Tinh hóa của cái tên Hy Lạp là Hyknousa), Sandalion, Sardinia và Sardo.

Địa lý

Sardegna là hòn đảo lớn thứ hai tại Địa Trung Hải, với diện tích 23.821 km². Hòn đảo nằm giữa 38° 51' và 41° 15' độ vĩ Bắc và 8° 8' và 9° 50' độ kinh Đông. Ở phía tây Sardegna là biển Sardegna, một bộ phận của Địa Trung Hải; ở phía đông của Sardegna là biển Tyrrhenus, cũng là một bộ phận của Địa Trung Hải. Bờ biển của Sardegna dài 1.849 km và thường là có cao độ lớn và địa hình đá, với các đường bờ biển trài dài tương đối thẳng, nhiều mũi dất nổi bật, một số vịnh rộng và sâu, đảo hẹp, vịnh nhỏ và một số đảo ngoài khơi.

Không giống như Sicilia và lục địa Ý, Sardegna không hay bị động đất. Đá trên đảo có niên đại từ Đại Cổ sinh (lên đến 500 triệu năm tuổi). Do đã xảy ra quá trình xói mòn kéo dài ở vùng cao của đảo, đã tạo thành đá hoa cương, đá phiến, trachit, bazan (được gọi là "jaras" hay "gollei"), sa thạch và đá vôi dolomit, có độ cao trung bình 300 đến 1.000 mét. Đỉnh cao nhất tại Sardegna là Punta La Marmora (1.834 m), một bộ phận của dãy núi Gennargentu ở trung tâm của đảo. Các chuỗi núi khác là Monte Limbara (1.362 m) ở phía đông bắc, dãy Marghine và Goceano (1.259 m) chạy chéo chữ thập  về phía bắc, Monte Albo (1057 mét), dãy Sette Fratelli Range ở đông nam, và dãy núi Sulcis và Monte Linas (1236 mét). Các dãy núi và cao nguyên trên đảo bị phân tách bởi các bình nguyên và thung lũng phù sa rộng, ví dụ như Campidano ở tây nam giữa Oristano và Cagliari và Nurra ở tây bắc.

Sardegna có một vài con sống chính, lớn nhất là Tirso, dài , chảy về phía tây, sông Coghinas (115 km) và sông Flumendosa (127 km). Có 54 hồ nhân tạo và đập để cung cấp nước và thủy điện, ví dụ như hồ Omodeo và hồ Coghinas. Hồ nước ngọt tự nhiên duy nhất tại Sardegna là Lago di Baratz. Có một số đầm phá và vũng lớn, nông và nước mặn nằm dọc theo  bờ biển của Sardegna.

Hòn đảo có khí hậu Địa Trung Hải điển hình. Trong năm có khoảng 135 ngày nắng, với lượng mưa tập trung chủ yếu vào mùa đông và mùa thu, có một số trận mưa nặng hạt vào mùa xuân và có tuyết rơi ở vùng cao. Nhiệt độ trung bình dao động từ .
Gió Mistral thổi từ phía tây bắc là loại gió chiếm ưu thế và thổi trong suốt cả năm, mặc dù thường thấy nó xuất hiện nhiều nhất vào mùa đông và mùa xuân. Loại gió này có thể thổi khá mạnh, song thường mang tính khô và mát.

Phân vùng hành chính

Từ năm 2016, Sardegna gồm 4 tỉnh:: Nuoro, Oristano, Sassari và Sud Sardegna, và thành phố trung tâm Cagliari.

Nhân khẩu

Với mật độ 69 người/km², khoảng hơn 1/3 tỉ lệ trung bình của cả nước, Sardegna là vùng thưa dân thứ tư tại Ý. Phân bổ dân cư trên đảo có đặc điểm bất thường khi so sánh với các vùng ven biển khác của Ý. Trên thực tế, trái với xu hướng chung, lúc trước các khu dân cư đô thị không chủ yếu nằm dọc theo bờ biển mà có xu hướng nằm ở trung tâm của đảo. Điều này có nguyên nhân lịch sử, bao gồm việc đảo đã phải chịu các cuộc tấn công của người hồi giáo vào thời Trung cổ (khiến cho khu vực bờ biển không an toàn), các vùng nội địa của đảo có khung cảnh đồng quê, trong khi các đồng bằng ven biển là các đầm lầy, chúng chỉ được cải tạo trong thế kỷ 20. Tuy nhiên, tình hình dã bịddaor ngược với việc phát triển du lịch bờ biển; ngày nay toàn bộ các trung tam đô thị lớn của Sardegna đều nằm bên bờ biển, trong khi vùng nội địa của đảo có dân cư rất thưa thớt.

Đây là vùng có tỷ suất sinh thấp nhất tại Ý (1,087 ca sinh trên 1 phụ nữ), và là vùng có tỷ lệ sinh tháp thứ hai; các yếu tố này, cùng với quá trình đô thị hóa ở mức độ cao, đã cho phép Sardegna gìn giữ được phần lớn môi trường tự nhiên. Tuy nhiên, dân cư trên đả đã tăng lên trong những năm gần đây do nhập cư, chú yếu là từ Đông Âu (đặc biệt là România), châu Phi và Trung Quốc. Đến cuối năm 2010, Sardegna có 37.853 người nước ngoài cư trú, chiếm 2,3% tổng dân số Sardegna. The most represented nationalities were:

  9.899
  4.420
  2.872
  2.787
  1.952
  1.479
  1.368
  1.174
  756
  695

Tuổi thọ trung bình tại Sardegna là 81 (85 với nữ và 78 với nam). Sardegna cùng với đảo Okinawa của Nhật Bản có tỷ lệ người bách niên cao nhất thế giới (22 người/100.000 cư dân).

Đô thị chính

Tham khảo

Cựu quốc gia châu Âu
Vùng cấp hai Liên minh châu Âu
Vùng của Ý
Đảo Ý
Đảo Địa Trung Hải
Vùng rượu vang Ý
Vùng tự trị của Ý


title: Saint-Jean-de-la-Léqueraye

text:
Saint-Jean-de-la-Léqueraye  là một xã của tỉnh Eure, thuộc vùng Normandie, miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Eure

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintjeandelalequeraye


title: Taiwanaenidea collaris

text:
Taiwanaenidea collaris là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Kimoto miêu tả khoa học năm 1984.

Chú thích

Tham khảo

Taiwanaenidea


title: Nghênh Giang

text:
Nghênh Giang hay Nghinh Giang (chữ Hán giản thể: 迎江区, âm Hán Việt: Nghinh Giang khu hay Nghênh Giang khu) là một quận của địa cấp thị An Khánh, tỉnh An Huy, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận này có diện tích 11 km², dân số 150.000 người, mã số bưu chính là 246003. Về mặt hành chính, quận Nghênh Giang được chia thành 6 nhai đạo biện sự xứ: Nghi Thành Lộ, Nhân dân Lộ, Hiếu Túc Lộ, Kiến Thiết Lộ, Hoa Trung Lộ, Tân Hà Lộ và 4 trấn: Trường Phong, Long Sư Kiều, Tân Châu với Lão Phong.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện An Huy
An Khánh


title: Oberweiler

text:
Oberweiler là một đô thị thuộc huyện Bitburg-Prüm, bang Rhineland-Palatinate, Đức.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Bitburg-Prüm


title: Lasioglossum testaceipes

text:
Lasioglossum testaceipes là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1914.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1914


title: Aptopus angusticollis

text:
Aptopus angusticollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schwarz miêu tả khoa học năm 1906.

Chú thích

Tham khảo

Aptopus


title: Aspilapteryx tessellata

text:
Aspilapteryx tessellata là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở New South Wales.

Chú thích

Tham khảo

Aspilapteryx


title: Trichobrotica ruatanae

text:
Trichobrotica ruatanae là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1892.

Chú thích

Tham khảo

Trichobrotica


title: Oujda

text:
Oujda (tiếng Ả Rập: وجدة) là một thành phố ở miền đông Maroc với dân số ước tính 1 triệu người. Thành phố này nằm khoảng 15 km về phía tây của Algérie khoảng 60 km về phía nam của biển Địa Trung Hải. Đây là thủ phủ của khu vực Đông của Marốc và nơi sinh của đương kim Tổng thống Algérie, Abdelaziz Bouteflika. Khu vực đô thị của Oujda có một bãi biển được gọi là Saidia.

Lịch sử
Có một số bằng chứng về khu định cư trong thời gian chiếm đóng La Mã, dường như đã được dưới sự kiểm soát của người Berber chứ không phải là người La Mã.
Uqba ibn Nafi bắt đầu cuộc chinh phục của khu vực Ả Rập, trong thời cai trị của Umayyad Caliphate, một cuộc chinh phục được hoàn thành vào năm 705 bởi Musa bin Nusair. Thành phố hiện đại được thành lập năm 994 bởi Ziri ibn Atiyya, vua của các bộ lạc Zenata. Các bổ sung đã được thực hiện trong năm 1048.

Trong giữa thế kỷ 11, Oujda đã nổi bật lại thông qua vị trí chiến lược của nó về phía đông con đường từ Sijilmasa. Trong suốt lịch sử của các triều đại của phương Tây Hồi giáo, Oujda đóng một vai trò quan trọng chiến lược giữa các Merinids, định cư ở Fes, trong trường hợp này như là một cơ sở phía sau trong cuộc xung đột của họ với những Abdalwadids Tlemcen.
Thành phố được xây dựng lại vào thế kỷ 13 bởi quốc vương Abu Yusuf Yaqub.

Tham khảo

Thành phố Maroc
Oujda


title: 19663 Rykerwatts

text:
19663 Rykerwatts (1999 RU133) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 9 tháng 9 năm 1999 bởi Nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 19663 Rykerwatts

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1999


title: Phạm Khắc

text:
Phạm Tấn Phước (1939 – 17 tháng 5 năm 2007), thường được biết đến với nghệ danh Phạm Khắc là một nhà quay phim, nhà nhiếp ảnh nổi tiếng trong làng nhiếp ảnh, quay phim và truyền hình Việt Nam; ông được xem là người đặt nền móng cho thể loại phim ký sự của Đài truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh. Ông được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ nhân dân, Anh hùng Lao động khi đang giữ chức Giám đốc Đài Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh.

Cuộc đời và sự nghiệp
Phạm Khắc là nghệ danh của Phạm Tấn Phước, sinh ngày 10 tháng 12 năm 1939, tại Phước Long, Giồng Trôm, Bến Tre. Ông tham gia cách mạng từ năm 17 tuổi. Cuộc đời ông là sự gắn bó với chiếc máy quay phim và để lại nhiều thước phim tư liệu, tài liệu quý giá.

Năm 1981, ông được bầu vào Hội đồng nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh.

Năm 1991, với vai trò là Phó Giám đốc Đài Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh, ông thành lập Hãng phim Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh trực thuộc Đài Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh và kiêm giữ chức Giám đốc Hãng phim. Ông cũng là Giám đốc đầu tiên của Hãng phim này.

Tháng 9 năm 1996, Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đã có quyết định bổ nhiệm ông giữ chức Giám đốc Đài Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh. Ông cũng là người đã sáng lập ra Cuộc đua xe đạp toàn quốc tranh Cúp truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh.

Khán giả trong và ngoài Việt Nam biết đến ông qua nhiều bộ phim ông đã tham gia quay, đặc biệt là bộ phim Mê Kông Ký Sự dài 84 tập do ông làm chủ biên và tổng đạo diễn về dòng sông Mê Kông. Bộ phim đã gây dư luận xôn xao trong khán giả từ những ngày đầu xuất hiện trên sóng truyền hình và đã đoạt giải Cánh diều vàng thể loại phim tài liệu truyền hình Việt Nam năm 2006.

Ngày 17 tháng 5 năm 2007, ông qua đời tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Tác phẩm

Nhiếp ảnh
Trên 20.000 bức ảnh về các miền đất, khung cảnh thiên nhiên, con người.
Tập sách ảnh "Phạm Khắc - Mekong ký sự - Phim và ảnh" (hai tập, Nhà xuất bản Văn Nghệ phát hành xuất bản năm 2009, kỷ niệm 2 năm ngày mất).

Phim
Chiến thắng Bình Giã (Giải thưởng Nguyễn Đình Chiểu),
Đồng Xoài rực lửa,
Chiến đấu trên đường phố Sài Gòn,
Cuộc đọ sức 5 ngày Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không (Bông sen bạc)
Bến Tre những đảo dừa xanh,
Từ nhà trường đến chiến trường,
Gặp lại Ấp Bắc,
Nữ tướng Nguyễn Thị Định,
Khi đàn sếu trở về,
Mekong ký sự (84 tập)

Phong tặng
Giải thưởng Nguyễn Đình Chiểu 1965 (phim Chiến thắng Bình Giã);
Giải thưởng Bông sen bạc (phim Cuộc đọ sức 5 ngày Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không);
Giải nhất về nghệ thuật ở Liên hoan phim quốc tế ở Praha;
Giải thưởng Cánh diều vàng 2006 (phim Mekong ký sự);
Ông đã được nhận các Huân chương kháng chiến, Huân chương chiến công và Huy hiệu 40 năm tuổi Đảng. Ông cũng được phong tặng các danh hiệu như Nghệ sĩ ưu tú (1984), Nghệ sĩ nhân dân (1997) và Anh hùng Lao động (2000) của nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Chú thích

Liên kết ngoài
Phạm Khắc trên trang Cổng thông tin điện tử tỉnh Bến Tre
Bài viết về Phạm Khắc trên báo Thanh Niên
Nhớ ông "Ký sự Mê Kông"

Nhiếp ảnh gia Việt Nam
Người được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động
Nghệ sĩ nhân dân Việt Nam
Nhà quay phim Việt Nam
Huy hiệu 40 năm tuổi Đảng Cộng sản Việt Nam
Phim và người giành giải Cánh diều
Phim và người giành giải Liên hoan phim Việt Nam
Người làm điện ảnh Việt Nam
Đạo diễn Việt Nam