title: Chiến dịch Myskhako

text:
Chiến dịch Myskhako là một phần hoạt động quân sự của Kế hoạch "Biển" của quân đội Liên Xô trong giai đoạn phản công của Chiến dịch Kavkaz. Từ ngày 4 tháng 2 năm 1943, Cụm tác chiến Biển Đen (Liên Xô) phối hợp với Hạm đội Biển Đen đã đổ bộ lên bán đảo Myskhako phía Nam quân cảng Novorossiysk một lực lượng nhỏ gồm 550 bộ binh và 250 binh sĩ hải quân đánh bộ do thiếu tá Caesar Lvovich Kunikov chỉ huy. Nhiệm vụ của đội đổ bộ là đánh chiếm và trấn giữ căn cứ đầu cầu này, chờ lực lượng đổ bộ tiếp theo phối hợp với Tập đoàn quân 47 hình thành 2 mũi tấn công đánh chiếm lại quân cảng Novorossiysk. Trong năm đêm tiếp theo, Hạm đội Biển Đen tiếp tục đổ quân. Lực lượng đổ bộ có mặt trên bán đảo đã tăng lên 17.000 người gồm hai lữ đoàn hải quân đánh bộ, một lữ đoàn bộ binh, một trung đoàn pháo chống tăng và hàng trăm tấn vũ khí, thiết bị (sau này họp thành quân đoàn bộ binh - hải quân hỗn hợp 12). Tuy nhiên, đến ngày 7 tháng 2, do bão lớn, các cuộc đổ bộ tiếp theo bị hủy bỏ. Trong khi đó, Cụm tác chiến Biển Đen cũng không thể tăng viện cho các đơn vị tại Myskhako do không có tàu và đang dồn sự chú ý vào việc thực hiện kế hoạch "Núi". Chiến dịch đánh chiếm Novorossiysk theo kế hoạch chỉ kéo dài 10 ngày đã kéo dài đến 227 ngày (từ 4 tháng 2 đến 10 tháng 9 năm 1943). Quân đội Đức Quốc xã đã nhiều lần tổ chức tấn công để xóa căn cứ đầu cầu nhưng không thành công. Trong 227 ngày đó, đội quân đồn trú đã đánh nhiều trận phòng ngự chống lại các cuộc tập kích của Quân đoàn bộ binh 5 thuộc Tập đoàn quân 17 (Đức), trấn giữ được căn cứ đầu cầu cho đến khi Cụm tác chiến Biển Đen và Hạm đội Biển Đen phối hợp tổ chức lại Chiến dịch đánh chiếm Novorossiysk.

Do thiếu quyết tâm trong việc chở quân đổ bộ cũng như tùy tiện thay đổi địa điểm đổ bộ và thiếu sự phối hợp chính xác giữa hải quân là lục quân, làm mất yếu tố bất ngờ, chiến dịch không thực hiện được. Chỉ còn đội quân đồn trú Myskhako phải trụ lại chiến đấu với các lực lượng Đức lớn gấp đôi. Vì để xảy ra thất lợi do trách nhiệm của hải quân, Phó đô đốc A. F. Oktyabrsky bị bãi chức tư lệnh hạm đội Biển Đen và được điều sang Viễn Đông làm tư lệnh phân hạm đội Amur. Tư lệnh mới của Hạm dội Biển Đen, Phó đô đốc L. A. Vladimirsky đã thường xuyên thực hiện các chuyến tiếp tế cho đội quân đồn trú để duy trì sức chiến đấu của họ cho đến khi cuộc tấn công vào Novorossiysk được tổ chức vào tháng 9 năm 1943.

Bối cảnh

Mặc dù chiếm được quân cảng Novorossiysk từ tháng 9 năm 1942 nhưng hải quân Đức Quốc xã vẫn không thể sử dụng được cảng này do lực lượng hải quân Đức trên Biển Đen hầu như không có tàu chiến. Họ chỉ có 16 tàu phóng ngư lôi, trong đó có 6 chiếc của Đức, 7 chiếc của Romania và 3 chiếc của Bulgaria. Thỉnh thoảng mới có một tàu ngầm lọt qua các eo biển Dardanelles và Bosporus nhưng gần như ngay lập tức, chúng bị các tàu ngầm Liên Xô phát hiện và xua đuổi. Ngay cả các tàu chở hàng của hải quân Đức Quốc xã từ các cảng Constanta (Romania), Odessa và Sevastopol cũng rất khó vào cảng do hỏa lực từ các chiến hạm Liên Xô, từ các máy bay của hạm đội Biển Đen và từ các trận địa pháo trên núi bắn phá. Tuy vậy, Tập đoàn quân 17 vẫn có ý đồ giữ cảng này để khi cần, có thể dùng làm một đầu cầu rút quân đồng thời, ngăn chặn tối đa Tập đoàn quân 47 (Liên Xô) lợi dụng vị trí hiểm yếu của bán đảo Myskhako để đột kích vào khu vực Taman từ phía Tây Nam. Công trình quân sự đáng kể nhất của Tập đoàn quân 17 (Đức) tại Novorossiysk là hệ thống các công sự bằng thép, bê tông và đất đắp. Tuy vậy, quân đội Đức Quốc xã cũng không đủ lực lượng để rải ra khắp khu vực Novorossiysk do bận đối phó với cuộc phản công của quân đội Liên Xô từ ba hướng vào đồng bằng Kuban và khu vực Rostov.

Tình hình ở phần phía nam của mặt trận vào đầu năm 1943 đã có những thay đổi cơ bản. Sau khi đánh tan các cuộc hành quân giải vây cho Tập đoàn quân 6 (Đức) ở Stalingrad, quyền chủ động chiến lược nằm trong tay quân đội Liên Xô. Trên toàn bộ cánh Nam của mặt trận Xô-Đức, từ thượng lưu sông Đông đến Kavkaz, quân đội Liên Xô đều được lệnh chuẩn bị phản công. Ngày 1 tháng 1 năm 1943, Bộ Tổng tư lệnh tối cao quân đội Liên Xô yêu cầu đại tướng I. V. Tyulenev chỉ đạo các Cụm tác chiến Biển Đen và Bắc Kavkaz chuẩn bị và trình kế hoạch phản công với mục tiêu cắt đường rút lui của Cụm tập đoàn quân A (Đức) qua bán đảo Taman sang Krym và qua Rostov về Ukraina. Ngày 8 tháng 1 năm 1943, Bộ tư lệnh Cụm tác chiến Biển Đen trình Bộ Tổng tư lệnh tối cao quân đội Liên Xô Kế hoạch "Biển" về các hoạt động của quân đội Liên Xô tại khu vực Novorossiysk và Taman. Tại giai đoạn 2 của kế hoạch có dự kiến từ ngày 16 đến ngày 25 tháng 1 sẽ giải phóng bến cảng và thành phố Novorossiysk bằng lực lượng của Tập đoàn quân 47 phối hợp với một cụm quân đổ bộ đường biển từ khu vực Nam Ozereika - Myskhako - Stanichka đánh lên.

Mọi hoạt động của quân đội Liên Xô đều phải trông vào tính bất ngờ vì khu vực Novorossiysk nằm rất gần các căn cứ của các Quân đoàn bộ binh xung kích 5 và Quân đoàn bộ binh 14 (Đức) trên bán đảo Taman. Việc tấn công từ một căn bàn đạp hẹp đòi hỏi phải có sự phối hợp chính xác giữa hai cánh quân đổ bộ từ Nam Ozereika ở phái Tây và Myskhako ở phía Nam. Đồng thời, hai cánh quân đổ bộ cũng phải phối hợp chặt chẽ với Tập đoàn quân 47 để được yểm hộ và cùng tấn công từ phía Tây Novorossiysk nhằm phân tán sự đối phó của Quân đoàn xung kích 5 (Đức). Chỉ cần một trong hai cánh quân và kể cả lực lượng trên bộ của Tập đoàn quân 47 không hoạt động đồng bộ đều làm mất yếu tố bất ngờ của chiến dịch.

Binh lực

Quân đội Liên Xô
Binh lực chủ yếu của Quân đội Liên Xô trong giai đoạn phòng thủ Novorossiysk là Tập đoàn quân 47. Ngày 26 tháng 9 năm 1942, khi quân đội Đức Quốc xã chiếm được thành phố và bến cảng Novorossiysk, Tập đoàn quân 47 bị đánh bật sang bờ đông vịnh Novorossiysk và phải chuyển hướng phòng thủ chủ yếu sang phía bán đảo Taman, chỉ để một phần bộ binh trấn giữ khu vực nhà máy xi măng và pháo binh khống chế cảng Novorossiysk. Từ ngày 4 tháng 2 năm 1943, Hạm đội Biển Đen bắt đầu đổ bộ lên khu vực Nam Myskhako, binh lực của quân đội Liên Xô tại khu vực này tăng lên nhưng vẫn không thể tạo được liên lạc trên đất liền với Tập đoàn quân 47.
Từ ngày 4 tháng 2 đến giữa tháng 4 năm 1943:
Sư đoàn bộ binh 318 của tướng Dmitri Valeryevich Gordeev;
Các lữ đoàn hải quân đánh bộ 83 và 225;
Lữ đoàn bộ binh 165 của đại tá Aleksandr Semyonovich Potapov;
Trung đoàn pháo chống tăng 29;
Tiểu đoàn xe tăng 563;
Không quân và chiến hạm của Hạm đội Biển Đen:

xxxxnhỏ|phải|256px|Tàu ngầm K-21 (Liên Xô) phục vụ chiến dịch "Biển". đầu năm 1943]]

Các thiết giáp hạm Krasnyy Krym và Krasnyy Kavkaz (soái hạm);
Pháo hạm ParizhskayaKommuna và Kharkov.
Các tàu ngầm Malyutka, Щ-215 và K-21
Các chiến hạm lớp MBR-2, tàu vận tải PDO-3, tàu hộ tống MTS, xuồng đổ bộ PTR.
Phi đội tiêm kích bom hạng nhẹ 275 thuộc không quân Hạm đội Biển Đen.

Trong kế hoạch ban đầu, các đội đổ bộ sẽ chiếm lĩnh các vị trí Nam Ozereika, Myskhako và Stranika trong khi Tập đoàn quân 47 sử dụng cánh trái của nó đột kích vào Abinsk để kéo chủ lực Quân đoàn bộ binh xung kích 5 (Đức) ra khỏi khu vực Novorossiysk. Đây là một hành động "dương Đông kích Tây" thường thấy trong các chiến thuật tấn công nhưng lại đòi hỏi một sự phố hợp chặt chẽ, thống nhất và chỉ có một đầu mối chỉ huy. Tuy nhiên, tham gia chiến dịch này lại là hai lực lượng khác nhau gồm hải quân đánh bộ, tàu vận tải và tàu chiến dưới sự chỉ huy của Tư lệnh hạm đội Biển Đen và bộ binh dưới sự chỉ huy của Cụm tác chiến Biển Đen. Việc bố trí hai quân chủng khác nhau trong một hoạt động chung nhưng không chỉ định một tư lệnh chung mà chỉ có đại tướng I. V. Tyulenev đóng vai "điều phối viên" là một khuyến điểm nghiêm trọng của Bộ Tổng tham mưu quân đội Liên Xô khi thẩm định kế hoạch và đã dẫn đến những hậu quả không mong muốn, khiến cho chiến dịch không thành công và bị kéo dài.

Quân đội Đức Quốc xã
Quân đoàn bộ binh xung kích 5 do tướng Wilhelm Wetzel chỉ huy, được tướng Richard Ruoff giao nhiệm vụ phòng thủ bán đảo Taman và khu vực Novorossiysk, biên chế tháng 1 năm 1943 gồm có:
 Sư đoàn bộ binh 9 của tướng Freiherr von Schleinitz trực tiếp trấn giữ Novorossiysk, gồm các trung đoàn bộ binh 36, 57, 116; các trung đoàn pháo binh 7, 45; tiểu đoàn trinh sát; tiểu đoàn pháo chống tăng; tiểu đoàn công binh, tiểu đoàn thông tin, các đợn vị hậu cần, kỹ thuật của sư đoàn.
 Sư đoàn bộ binh 73 của tướng Johannes Nedtwig cũng được giao nhiệm vụ trấn giữ Novorossiysk, gồm các trung đoàn bộ binh 170, 186, 213, trung đoàn pháo binh, trung đoàn pháo chống tăng, các tiểu đoàn trinh sát, thông tin, công binh, hậu cần kỹ thuật
 Sư đoàn đổ bộ đường không 5;
 Các sư đoàn bộ binh 10 và 19 (Romania);
 Sư đoàn kỵ binh 3 (Romania);
 Trung đoàn huấn luyện 615;
 Các trung đoàn pháo binh 634, 737, 767, 781 và 792;
 Các trung đoàn pháo bờ biển 144, 149, 338, 707, 789;
 Trung đoàn cảnh binh 10 Brandenburg;
 Trung đoàn công binh 617.
Các lực lượng tăng viện từ Cụm quân Krym (trực thuộc Tập đoàn quân 17):
Các sư đoàn bộ binh 125, 198;
Trung đoàn cơ giới 101.
Đội tàu chiến hỗn hợp Đức, Romania tại Sevastopol gồm 16 tàu phóng lôi, 8 tàu vận tải và 4 tàu tuần duyên.

Diễn biến

Cuộc đổ bộ

Ngày 27 tháng 1. Tập đoàn quân 47 bắt đầu mở các cuộc đột kích vào tuyến phòng thủ Verkhnebakansky, Abinsk và Krymsk như với binh lực yếu, đặc biệt là về pháo binh, các sư đoàn bộ binh 77, 216 và lữ đoàn bộ binh 103 đã không thể tiến lên được quá 300 m trong ngày đầu tiến. Mọi cố gắng của Tập đoàn quân 47 để chọc thủng tuyến phòng thủ sư đoàn đổ bộ đường không 5 (Đức) và hai sư đoàn bộ binh Romania tại khu phòng thủ Verkhnebakansky đều bị chặn lại. Đến ngày 2 tháng 2, mặc dù cuộc đột kích vào các cụm cứ điểm Verkhnebakansky, Abinsk và Krymsk của Tập đoàn quân 47 không thành công và dơn vị tiến xa nhất của tập đoàn quân này cũng chưa vượt quá đường phân thủy Markotkhsky nhưng tư lệnh Cụm tác chiến Biển Đen I. E. Petrov vẫn cho rằng họ đã kéo bớt một lực lượng đáng kể của Quân đoàn xung kích 5 (Đức) khỏi Novorossiysk và đây là lúc cuộc đổ bộ lên Novorossiysk cần được triển khai.

Ngày 3 tháng 2 năm 1943, Phó đô đốc, tư lệnh Hạm đội Biển Đen F. S. Oktyabrskiy đề nghị Cụm tác chiến Biển Đen chỉ đạo Tập đoàn quân 47 đẩy mạnh phối hợp hành động cho một cuộc đổ bộ lên khu vực bán đảo Myskhako theo kế hoạch "Biển". Trong khi đó, Cụm tác chiến Biển đen lại chưa xây dựng xong kế hoạch này. Tư lệnh mới của Tập đoàn quân 47, tướng K. N. Leselidze thay tướng Kamkov từ ngày 2 tháng 2 cũng chưa nắm được ý đồ tác chiến và chưa hoạch định một kế hoạch sử dụng binh lực trong chiến dịch phối hợp. Vì hoạt động của Hạm đội Biển Đen phụ thuộc rất nhiều vào thời tiết trên biển. Gặp được những ngày thời tiết thuận lợi rất không dễ dàng trong mùa đông. Vì vậy, Phó đô đốc F. S. Oktyabrskiy vẫn quyết định sẽ đổ bộ vào 1 giờ sáng ngày 4 tháng 2. Các đơn vị đổ bộ và phương tiện đã sẵn sàng tại bến cảng dã chiến Gelendzhik và xuất phát từ 11 giờ 15 phút ngày 3 tháng 2.

0 giờ 12 phút ngày 4 tháng 2, các tàu đổ bộ đã có mặt tại cảng dã chiến Glendzhik và lần lượt xuống tàu. Theo chỉ định của Phó đô đốc F. S. Oktyabrskiy, tư lệnh Hạm đội Biển Đen; chuẩn đô đốc N. E. Basityi phụ trách các tàu đổ bộ, tàu vận tải. Phó đô đốc, phó tư lệnh Hạm đội Biển Đen I. A. Vladimirsky phụ trách nhóm pháo hạm, thiết giáp hạm và tàu ngầm. Chuẩn đô đốc N. E. Basityi báo cáo rằng thời tiết trên biển rất xấu, các tàu đổ bộ hó có thể cập bờ nhưng Phó đô đốc F. S. Oktyabrskiy vẫn yêu cầu tiến hành theo kế hoạch. Tuy nhiên, việc xếp quân lên tàu đã bị chậm mất 1 giời 20 phút so với kế hoạch. 0 giờ 15 phút, thiết giáp hạm Krasnyy Krym và pháo hạm Parizhskaya Kommuna và các chiến hạm lớp MBR-2 bắt đầu pháo kích lên bán đảo Myskhako. Nhưng sau 30 phút pháo kích, họ vẫn chưa thấy đoàn tàu của N. E. Basityi kéo đến. Cuộc pháo kích phải dừng lại vì cơ số đạn sử dụng theo kế hoạch đã hết.

2 giờ 20 ngày 4 tháng 2, các tàu vận tải PDO-3 dưới sự yểm hộ của các tàu hộ tống MTS mới có mặt tại phía Nam Myskhako và bắt đầu đổ quân. Một mũi đổ bộ từ hướng cực nam bán đảo Myskhako cũng được triển khai gồm 5 tàu quét mìn, 7 tàu vận tải, 3 xà lan biển và 3 tàu kéo, 12 tàu tuần tiễu MO cũng được triển khai. Việc đổ quân cũng không diễn ra đúng như dự kiến. Thay vì đổ bộ lực lượng đầu tiên lên Nam Ozereika, Chuẩn đô đốc N. E. Basityi lại đổ bộ cụm cơ động của thiếu tá Caesar Lvovich Kunikov lên Myskhako với lý do sóng biển quá lớn, các xuồng đổ bộ không thể cập bờ. Nhóm tàu đổ bộ thứ hai chỉ đưa được một nhóm đổ bộ nhỏ chỉ gồm 57 lính hải quân đánh bộ đến Stanichka, phía đông bán đảo Myskhako. Do các pháo hạm chỉ có thể tập trung hỏa lực trong 45 phút kể từ 0 giờ 12 phút so với kế hoạch, đội quân đổ bộ Liên Xô đã vấp phải màn hỏa lực dữ dội của pháo mặt đất và pháo bờ biển của quân đội Đức Quốc xã ngay khi chưa tiếp cận bờ biển. Chỉ có 1.427 quân và 16 xe tăng của quân đội Liên Xô đổ bộ thành công, số quân còn lại phải tạm rút về các tàu đổ bộ. Đến sáng ngày 4 tháng 2, Hạm đội Biển Đen tiếp tục đưa thêm 1.400 quân, 10 xe tăng và trung đoàn pháo chống tăng lên Nam Ozereika. Lực lượng đổ bộ đầu tiên gồm 900 binh sĩ hải quân đánh bộ do thiếu tá C. L. Kunikov sau khi đổ bộ thành công lên bờ biển phía Đông Stanichka đã chiếm được các làng Glebovka và Chukhabl, các điểm cao 289 và 307,2 hình thành một vành đai uy hiếp Myskhako - Stranika.

Ngay từ ngày 4 tháng 2, Quân đoàn xung kích 5 (Đức) tại Novorossiysk đã có các hoạt động quyết liệt nhằm thanh toán nhóm hải quân đánh bộ của Liên Xô và thu hồi khu vực đầu cầu Myskhako. Ngay khi cuộc đổ bộ mới bắt đầu, các trung đoàn pháo bờ biển 144, 149, 338, 707 và 789 đã bắn hơn 2.000 quả đạn trái phá hạng nặng, đánh đắm 1 xà lan, 2 thuyền đánh cá và 1 tàu kéo của hải quân Liên Xô. Tuy nhiên, vì hải quân đánh bộ trên các phương tiện này chưa đổ bộ xong nên thiệt hại về người là không nhỏ. Ngoài ra, các xà lan và thuyền đắm gây khó khăn cho các tàu đến sau khi bị vướng sà lan đắm, khó tiếp cận bờ biển và làm rối loạn trình tự đổ quân. Do pháo bờ biển của quân Đức được giấu trong các hang núi kiên cố hướng ra biển, pháo hạm từ hai thiết giáp hạm và hai chiến hạm của Hạm đội Biển Đen bị hạn chế xạ giới và không đủ sức chế áp pháo bờ biển của quân đội Đức Quốc xã. Tại khu vực Stranika, cũng có 2 xà lan, 1 tàu đánh cá và 2 tàu kéo của quân đổ bộ Liên Xô bị đánh đắm, thiệt hại nhân mạng lên đến hàng nghìn lính hải quân đánh bộ và hải quân hạm tàu. Đòn phản công mạnh nhất của Sư đoàn bộ binh 9 (Đức) nhằm vào hướng đổ bộ chủ yếu của quân đội Liên Xô tại Nam Ozereika. Chiều ngày 5 tháng 2, đội quân này phải bỏ mục tiêu đánh chiếm Nam Ozereika, mở đường máu xuyên qua hành lang hoả lực của pháo binh Đức sang hội quân với nhóm đổ bộ thứ yếu đã lên bờ tại Stanichka mà không gặp phải sức kháng cự đáng kể. Sư đoàn bộ binh 19 (Romania) bỏ vị trí Stanichka rút lên phía Bắc.

Trong 2 ngày tiếp theo, bão biển dữ dội đã ngăn cản các tàu bè của Hạm đội Biển Đen cập bờ. Không quân của cả hai bên hoàn toàn bị tê liêt vì gió bão quá lớn. Việc chuyển quân từ Gelendzhik lên tăng cường cho cụm quân hỗn hợp tại Myskhako không thực hiện được. Những khó khăn về đạn dược, quân nhu và quân y bắt đầu xuất hiện khi đội quân này chỉ đem theo 2 cơ số đạn dược và 2 cơ số nhiên liệu; lương thực cũng chỉ đủ dùng trong 5 ngày. Ngày 6 tháng 2, khi bão biển đã ngớt, Hạm đội Biển Đen (Liên Xô) điều động thêm thiết giáp hạm Krasnyy Gruzia và chiến hạm Krasnyy Adzharia đến khu vực chiến sự tiếp tục đổ thêm hải quân đánh bộ, bộ binh, đạn dược, quân trang, quân dụng. 137 phi vụ oanh tạc do không quân Hạm đội Biển Đen và 30 phi vụ cường kích do Tập đoàn quân không quân 5 (Liên Xô) thực hiện đã chế áp đáng kể hỏa lực pháo bờ biển của quân Đức. Ngày 7 tháng 2 năm 1943, Tập đoàn quân 47 bắt được liên lạc với nhóm trinh sát của lữ đoàn 165 dùng xuồng và phao vượt sang "Đất lớn". Tư lệnh Tập đoàn quân 47, tướng K. N. Leselidze lập tức huy động 2 tiểu đoàn hải quân đánh bộ dùng thuyền đánh cá chở đạn dược và lương thực vượt vịnh Novorossiysk sang Myskhako, giải quyết một phần khó khăn cho đội quân đổ bộ. Ngày 8 và 9 tháng 2, bão biển tan dần. Hạm đội Biển Đen điều động chiến hạm nhỏ Nezamozhnyk mang tên lửa Kachyusha và tên lửa hạm đối hạm kiểu "Cá Thu" («Скумбрия») do trung tá N. I. Sipiagin chỉ huy đến gần bờ biển Stranichka và chính chiến hạm nhỏ này đã vô hiệu hóa hàng chục khẩu pháo bờ biển của quân Đức. Từ ngày 9 đến ngày 12 tháng 4, thêm một sư đoàn bộ binh và 2 lữ đoàn hải quân đánh bộ được đổ lên bán đảo. Tổng quân số đội quân đổ bộ của Liên Xô tại Myskhako đã lên đến 13.500 quân, được trang bị 16 xe tăng, 10 xe bọc thép, 21 khẩu pháo, 74 súng cối, 86 súng máy hạng nặng và hơn 440 tấn đạn dược. Nhưng đến lúc này, yếu tố bất ngờ đã mất. Quân đoàn bộ binh xung kích 5 (Đức) sau khi đẩy lùi các đợt công kích tại Abinsk của các Sư đoàn bộ binh 216 và 318 thuộc Tập đoàn quân 47 đã kéo những lực lượng cơ bản của về quanh Novorossiysk và tăng dày tuyến phòng ngự trên cả hai hướng Myskhako và các nhà máy Verkhnebakansky, Atakay. Hải quân đánh bộ Hạm đội Biển Đen Bắt đầu cuộc chiến đấu hơn 220 ngày trên một mỏm bán đảo hẹp được gọi là "Đất nhỏ" ("Малая земля")

Các cuộc tảo thanh của quân Đức
Ngay từ những ngày đầu tiên của cuộc đổ bộ, Quân đoàn xung kích 5 (Đức) lệnh "phải tiêu diệt căn cứ đầu cầu của người Nga càng sớm càng tốt". Sau khi các cuộc tấn công của Tập đoàn quân 47 (Liên Xô) vào các cụm cứ điểm Abinsk và Krymsk thất bại. Quân đoàn xung kích 5 (Đức) được tăng viện thêm các đơn vị bộ binh và kỵ binh Romania bắt đầu chuỗi chiến dịch tảo thanh khu vực bán đảo Myskhako. cụm quân Krym (từ ngày 5 tháng 2 trực thuộc Tập đoàn quan 17 (Đức)) cũng điều động đến khu vực đối diện với Tập đoàn quân 47 (Liên Xô) các sư đoàn bộ binh 125, 198 và trung đoàn cơ giới 101. Ngày 14 tháng 5, Sư đoàn bộ binh 73 (Đức) mở cuộc tảo thanh đầu tiên vào cánh quân Stranichka là cánh quân yếu hơn của Cụm quân Myskhako (Liên Xô). Tiểu đoàn hải quân đánh bộ 305 của thiếu tá Caesar Lvovich Kunikov gồm 190 binh sĩ hải quân đánh bộ, 86 sĩ quan và hạ sĩ quan đã bị chia cắt khỏi đội hình chủ lực và phải rút lên núi. Tại đây, họ đã gặp đội du kích Liên Xô do Bí thư Đảng uỷ Novorossiysk P. I. Vasev chỉ huy và hai đội quân này đã sáp nhập là một.

Để nối lại liên lạc với tiểu đoàn 305, ngày 17 tháng 1, Sư đoàn bộ binh 318 của tướng D. V. Gordeev, tổ chức đột kích vào sân bay bỏ hoang Kornitsky, đánh chiếm các làng Aleksino, Myskhako, khu vực nhà máy cá hộp và cắt đứt con lộ nhỏ từ Novorossiysk đi Glebovka. Cuộc đột kích này đã buộc Sư đoàn bộ binh 73 (Đức) phải quay về đối phó. Ngày 19 tháng 1, tướng Wilhelm Wetzel điều sư đoàn bộ binh 10 (Romania) phối hợp với Sư đoàn bộ binh 73 đánh chiếm lại sân bay bỏ hoang Kornitsky và khu vực nhà máy cá hộp nhưng không lấy lại các được làng Aleksino, Myshkhako. Cùng ngày, Lữ đoàn hải quân đánh bộ 73 và tiểu đoàn xe tăng 563 dưới sự yểm hộ của các pháo hạm ParizhskayaKommuna và Kharkov đã chiếm được làng Glebovka. Căn cứ đầu cầu Myshkhako không những không bị xóa sổ mà còn mở rộng lên đến 28 km². Liên lạc giữa sở chỉ huy cụm quân Myskhako (Liên Xô) với Tiểu đoàn hải quân đánh bộ 305 được nối nhưng thiếu tá Cesar Lvovich Kunikov đã không trở về. Bị thương nặng trong trận đánh ngày 14 tháng 1, C. L. Kunikov được một tàu phóng lôi cao tốc (Liên Xô) đưa về Gelendzhik cứu chữa nhưng đã chết tại đó.

Trong bức điện báo cáo về Sở chỉ huy Tập đoàn quân 17 ngày 22 tháng 1 năm 1943, tư lệnh Quân đoàn xung kích 5 (Đức) lại cho rằng:

Tuy nhiên, Tập đoàn quân 17 (Đức) đang phải đối phó với 4 tập đoàn quân Liên Xô sau khi chiếm Krasnodar ngày 12 tháng 2 đang tấn công từ phía Đông vào Taman nên không những không thể điều động thêm lực lượng cho tướng Wilhelm Wetzel mà còn lấy đi của ông này hai sư đoàn bộ binh 125 và 198 cùng với trung đoàn cơ giới 101 vừa đến tăng cường trước đó để ném ra tuyến phòng thủ Petrovskaya, Slavianskaya và Abinsk đang bị quân đội Liên Xô gây sức ép nặng nề. Tướng Wilhelm Wetzel buộc phải rải Sư đoàn bộ binh 73 (Đức), Sư đoàn bộ binh 10 (Romania) lập một tuyến phòng thủ từ phía Bắc Stanichka qua phía Bắc Myskhako đến phía Nam Ozereika. Sư đoàn bộ binh 9 (Đức), Sư đoàn bộ binh 19 và Sư đoàn kỵ binh 3 (Romania) giữ tuyến phòng thủ phía Đông Novorossiysk đối diện với Tập đoàn quân 47 (Liên Xô). Mặt trận ổn định trong suốt tháng 3 năm 1943. Đầu tháng 4 năm 1943, sau khi đẩy Tập đoàn quân 17 (Đức) lùi sâu thêm hơn 100 km về tuyến phòng thủ Temryuk, Kievskoye, Moldavanskoye và Krymsk. Bộ Tổng tư lệnh quân đội lệnh cho tướng R. Ya. Malinovsky, tư lệnh mới của Phương diện quân Nam (Liên Xô) lập kế hoạch chuyển Tập đoàn quân 18 đến khu vực đầu cầu Myskhako để phối hợp với Tập đoàn quân 47 chuẩn bị mở chiến dịch đánh chiếm Novorossiysk, hình thành một mũi tấn công vào Taman từ phía Tây Nam.

Trong khi đó thì đối với quan đội Liên Xô, thời gian tạm hưu chiến không trôi qua một cách vô ích. Đội quân đồn trú tại Myskhako đã xây dựng và củng cố căn cứ bàn đạp vững chắc hơn. Trên tuyến phòng thủ dài 15 km từ điểm cao 307,2 qua điểm cao 230,4, phía đông Fedotovki, núi Myskhako và ra đến Biển Đen phía Nam Ozereika, họ đã đào đắp 4 tuyến chiến hào sâu từ 1,6 đến 1,8 m với 4 bãi mìn chống tăng xen kẽ các bãi mìn mìn chống bộ binh và kỵ binh. Các trung đoàn công binh 50 và 338 đã xây dựng 32 hầm pháo, 2.500 hầm trú ẩn có thể chứa trên 3.000 bộ binh, 230 hỏa điểm súng máy hạng nặng và pháo cỡ nhỏ, 500 hỏa điểm lẻ kết hợp với đài quan sát, 1.800 ụ chiến đấu cá nhân và 1.500 hầm kho nhỏ. Sau hơn một tháng, khu vực Myskhako đã thực sự trở thành một pháo đài. Ngày 3 tháng 4 năm 1943, đội quân đồn trú nhận được tăng viện đáng kể đầu tiên. Trong bão biển, Sư đoàn bộ binh cận vệ 32 thuộc Quân đoàn bộ binh cận vệ 12 (Tập đoàn quân 18) đã đổ bộ lên bán đảo, nâng quân số của quân đội Liên Xô tại đây lên hơn 17.000 người.

Đối với tướng Richard Ruoff mối nguy hiểm từ căn cứ đầu cầu Myskhako đã trở nên nghiêm trọng, đặc biệt là trong tình thế Tập đoàn quân 17 bị chia cắt trên 3 địa bàn: Cụm tác chiến Hollidt gồm Quân đoàn bộ binh 42 và các đơn vị tăng cường bị tách khỏi chủ lực tập đoàn quân do quân đội Liên Xô đã chiếm Rostov và khu vực hạ lưu sông Đông, dồn quân đội Đức Quốc xã về tuyến sông Mius. Quân đoàn bộ binh xung kích 5 và Quân đoàn bộ binh 44 phòng thủ bán đảo Taman với hai hướng tác chiến Kuban và Novorossiysk, hướng nào cũng chứa đựng những nguy cơ bị đột kích vào sau lưng. Và cuối cùng là Cụm quân Krym gồm chủ yếu là quân Romania. Mặc dù Quân đoàn xung kích 5 Đức đã có kế hoạch mở cuộc tấn công đẻ trục xuất quân dội Liên Xô khỏi căn cứ đầu cầu Myskhako từ ngày 5 tháng 4 nhưng cuộc tấn công ngày 6 tháng 4 của Tập đoàn quân 56 và một bộ phận Tập đoàn quân 18 (Liên Xô) vào cụm cứ điểm Krymsk đã buộc tướng Wilhelm Wetzel
phải hoãn cuộc công kích vào Myskhako và điều quân chống giữ Krymsk.

Ngày 17 tháng 4 năm 1943, Quân đoàn xung kích 5 của tướng Wilhelm Wetzel mở lại cuộc tấn công tảo thanh khu vực Myskhako lần thứ hai, huy động gần như toàn bộ Quân đoàn xung kích 5 gồm 4 sư đoàn bộ binh với 29.000 quân, 126 xe tăng và xe bọc thép, 4/5 trung đoàn pháo mặt đất, 2/5 trung đoàn pháo bờ biển với khoảng 500 pháo và súng cối. Gần 1.000 máy bay của Tập đoàn không quân 4 (Đức) tại các sân bay ở Tâmn và Krym được huy động yểm hộ. Tham gia chiến dịch còn có lữ đoàn hải quân đánh bộ Đức dùng 3 tàu vận tải cơ động từ Krym sang. Chiến dịch được lấy tên mã là chiến dịch "Sao Hải Vương". Quân đội Liên Xô đã biết trước cuộc tấn công này do tài liệu khai thác từ ba tù binh Đức trong đó có một sĩ quan cấp tá chỉ huy một trung đoàn của Sư đoàn bộ binh 73 và họ đã có biện pháp chủ động đối phó. Cuộc tấn công bắt đầu bằng trận không kích của 30 đến 40 máy bay ném bom Ju-86, Ju-88 và máy bay cường kích Ju-87. Các máy bay tiêm kích bom của Hạm đội Biển Đen và của Tập đoàn quân không quân 5 (Liên Xô) lập tức có phản ứng, họ đã đẩy lùi các đợt ném bom tiếp theo của không quân Đức và bắt đầu đánh chặn bộ binh Đức trên mặt đất. Trong ngày đầu, các sư đoàn Đức bị tổn thất 1.700 quân, chủ yếu do máy bay cường kích IL-2 gây ra.

Các sư đoàn bộ binh 9 và 73 (Đức) tấn công ở mũi chủ yếu vào Malozemelskaya (???), các sư đoàn bộ binh 10 và 19 (Romania) tấn công ở mũi thứ yếu vào Fedotovki, cả hai mũi đều hướng đến hợp điểm tại làng Myskhako. Sư đoàn đổ bộ đường không 5 (Đức) và Sư đoàn kỵ binh 3 (Romania) làm lực lượng dự bị. Hơn 40 xe tăng Đức hướng đến làng Malozemelskay được đón tiếp bằng các khẩu pháo chống tăng của trung đoàn pháo 29 và pháo hạm từ 14 tàu chiến bắn vào. Trong ngày đầu, quân Đức mất 12 xe tăng, các sư đoàn Đức và Romania không tiến lên được quá 500 m và phải nằm lại trên tiền duyên. Sáng 18 tháng 4, ba tàu vận tải Đức có máy bay cường kích Ju-87 hộ tống đã kéo đến ngoài khơi Nam Ozereika và chuẩn bị đổ quân. Lữ đoàn tàu phóng lôi của trung tá N. I. Sipiagin đột ngột từ trong vịnh Tsemess xông ra dùng ngư lội đánh đắm cả ba tàu vận tải trước sự ngỡ ngàng của các phi công Đức. Chỉ có một chiếc tàu phóng lôi bị hư hại nhẹ vì trúng bom. không quá 300 lính thủy đánh bộ Đức bơi được vào bờ.

Không đột phá được tuyến phòng thủ của đội quân đồn trú "cứng đầu", ngày 19 tháng 4, Tập đoàn quân không quân 4 (Đức) tổ chức 1.074 phi vụ, ném bom và bắn phá các tuyến chiến hào phòng thủ của quân đội Liên Xô từ sáng sớm đến tối mịt. Để đối phó, Tập đoàn quân không quân 5 và không quân của Hạm Đội Biển Đen cũng điều thêm hơn 200 mắy bay, thực hiện 1.200 phi vụ chặn kích và oanh tạc. Pháo phòng không từ các tàu tuần tiễu ven bờ loại MBR-2 và tàu hộ tống MTS của Liên Xô cũng tham chiến. Đến cuối ngày, không quân Đức Quốc xã mất 18 chiếc Ju-87, 4 chiếc Ju-86, 8 chiếc Ju-88 và 13 chiếc Me-109G. Không quân Liên Xô mất 7 chiếc Yak-1, 2 chiếc Yak-9 và 2 chiếc IL-2, một tàu săn ngầm và hai tàu vớt mìn bị bom Đức đánh đắm, hai chiếc tàu tuần tiễu MTS khác bị hư hại. Thiệt hại lớn về máy bay ngày 19 tháng 4 đã làm cho việc yểm hộ cuộc tấn công trên mặt đất Quân đoàn xung kích 5 (Đức) ngày hôm sau giảm hẳn cường độ.

Trong ngày 20 tháng 4, máy bay Đức chỉ ném không quá 500 quả bom nhưng bù lại, 6 trung đoàn pháo binh Đức đã bắn hơn 2.000 quả đạn để yểm hộ cho các sư đoàn bộ binh Đức và Romania tiếp tục tấn công. Mặc dù chiếm ưu thế về binh lực nhưng trước sức mạnh hỏa lực hơn hẳn của các chiến hạm Liên Xô, quân đội Đức Quốc xã và Romania vẫn chỉ tiến lên được với tốc độ 200 đến 30 m ngày. Sang ngày 21 tháng 4, hải quân Đức điều 4 tàu phóng lôi và 4 tàu tuần tiễu từ Sevastopol kéo đến tham chiến nhưng không thể đảo ngược được tình thế trên biển. Thêm hai tài tuần tiễu và 1 tàu phóng lôi của hải quân Đức bị đánh đắm. Ngày 23 tháng 4, tướng K. N. Leselidze được Phương diện quân Nam (Liên Xô) chỉ định làm tư lệnh các lực lượng trên bộ ở Novorossiysk từ ngày 3 tháng 4 đã quyết định rút lữ đoàn hải quân đánh bộ 83 khỏi chiến trường do bị thiệt hại nặng. Thay vào đó là sư đoàn bộ binh 290 và lữ đoàn bộ binh 111 vừa được tăng viện từ Gelendzhik đến.

Từ ngày 24 đến ngày 26 tháng 4, hai đơn vị này đã chặn được các đợt công kích của các sư đoàn bộ binh 9 và 73 (Đức) trên hướng chủ yếu. Ở hướng thứ yếu, các sư đoàn bộ binh Romania cũng bị đẩy lùi về vị trí xuất phát. Ngày 27 tháng 4, trong một cố gắng cuối cùng, tướng Wilhelm Wetzel điều các sư đoàn bộ binh 125 (Đức) và sư đoàn kỵ binh 3 (Romania) vào hướng thứ yếu. Ngày 28 tháng 4, quân Đức chỉ còn cách chỉ huy sở của tướng K. N. Leselidze tại Kabardinka không đầy một km. Tướng K. N. Leselidze tung lực lượng dự bị còn lại gồm tiểu đoàn xe tăng 563 và sư đoàn bộ binh cận vệ 32 từ Stanichka đánh vào bên sườn trái cánh quân Đức đang xông đến Myskhako, buộc sư đoàn bộ binh 125 (Đức) và sư đoàn kỵ binh 3 Romania phải lùi. Trước những tổn thất lớn cộng với cuộc tấn công của các tập đoàn quân 9, 37 và 56 của quân đội Liên Xô vào Taman, tướng Wilhelm Wetzel buộc phải ngừng cuộc tấn công vào Myskhako đề đưa quân lên phía Bắc cùng với Quân đoàn bộ binh 44 (Đức) giữ Taman, chỉ để lại lại sư đoàn bộ binh 125, 73 và sư đoàn kỵ binh 3 Romania làm nhiệm vụ phòng ngự. Cuộc "tảo thanh" lớn tại "Đất nhỏ" của quân Đức kết thúc.

Cuộc đổ bộ Nam Ozereika lần thứ hai

Trong suốt các tháng 6, 7, 8 năm 1943; cả quân đội Liên Xô và quân đội Đức Quốc xã đều dồn những binh đoàn mạnh nhất cho cuộc thư hùng ngang ngửa thứ ba tại Trận Kursk. Mặt trận ở Novorossiysk và Taman không có những chuyển biến lớn. Đến đầu tháng 9 năm 1943, khi các cuộc tấn công của bốn Phường diện quân Liên Xô trên chiến trường tả ngạn Ukraina thu được những kết quả khả quan. Bộ Tổng tham mưu quân đội Liên Xô mới có kế hoạch mở lại chiến dịch Novorosiysk. Lần này, nó được gắn liền với một kế hoạch tổng thể lớn hơn để chiếm lại toàn bộ bán đảo Taman. Đêm 9 rạng ngày 10 tháng 9, Hải quân Hạm đội Biển Đen mở cuộc đổ bộ lên Nam Ozereika, tăng cường cho Cụm quân dồn trú tại Myskhako thêm 6.480 quân của sư đoàn biên phòng 390 (NKVD), lữ đoàn bộ binh 393 và tiểu đoàn bộ binh 1339 được trang bị 41 pháo, 147 súng cối và 53 súng máy hạng nặng. Lực lượng này với sự yểm hộ của 150 pháo trên các chiến hạm và 227 dàn phóng tên lửa Katyusha đã nhanh chóng đánh chiếm thị trấn Nam Ozereika ngày 10 tháng 9. Ngày 11 tháng 9, đội quân đồn trú của Liên Xô tại Myskhako bắt đầu tấn công về Novorossiysk. Phối hợp với mũi tiến công này còn có một mũi đổ bộ khác gồm 3 lữ đoàn hải quân đánh bộ lên Anapa, phía Bắc Novorossiysk, ngay sau lưng Quân đoàn bộ binh 44 đang phòng thủ khu căn cứ Krymsk - Abinsk và Quân đoàn xung kích 5 (Đức) đang phòng thủ Novorrossiysk. Trước sức áp đảo về quân số và vũ khí, phương tiện của quân đội Liên Xô, Quân đoàn xung kích 5 (Đức) phải bỏ Novorossiysk, rút về trung tâm phòng ngự bán đảo Taman trong khu vực Kievskoye, Moldavanskoye, Neberzhayevskaya, Verkhnebankansky. Ngày 16 tháng 9, Tập đoàn quân 18 tiến vào Novorossiysk. Cuộc chiến 225 ngày tại Myskhako kết thúc.

Kết quả, đánh giá và ảnh hưởng

Ngoài những ảnh hưởng về tinh thần mà báo chí và bộ máy tuyên truyền của Liên Xô (cũ) thường nhắc đến dưới thời L. I. Brezhnev, ý nghĩa trực tiếp về thế trận phòng thủ và tấn công của quân đội Đức Quốc xã và quân đội Liên Xô tại khu vực Novorossiysk - Taman còn quan trọng hơn thế. Trong cuộc chiến khổng lồ kéo dài gần 4 năm trên mặt trận Xô-Đức, chiến dịch Myskhako gần như bị chìm đi trong hàng nghìn trận đánh lớn nhỏ khác. Tuy nhiên, đối với mặt trận Bắc Kavkaz, chiến dịch này có một ý nghĩa nhất định. Đối với Tập đoàn quân 17 của quân đội Đức Quốc xã, việc cố thủ tại Novorossiysk cũng như toàn bộ bán đảo Taman tạo cho họ cơ hội giữ được con đường rút quân cuối cùng vượt qua eo biển Kerch sang Krym khi con đường chính qua Rostov về Ukraina đã bị Phương diện quân Nam (Liên Xô) chiếm giữ. Đối với cả quân dội Liên Xô tại mặt trận Taman, Novorossiysk là cách chìa khóa để tiến vào Taman từ phía Tây Nam. Là một quân cảng lớn, Novorossiysk có thể tiếp nhận một khối lượng lớn binh lực, vũ khí và phương tiện đổ bộ lên đây. Việc phát động thêm một mũi tấn công từ Novorossiysk sẽ hỗ trợ cho những đòn đánh chính diện rất khó khăn vào tuyến phòng thủ vững chắc của quân đội Đức Quốc xã tại Taman, đặc biệt là tại các trung tâm phòng thủ Kievskoye - Moldavanskoye - Neberzhayevskaya - Verkhnebakansky và Krymsk - Abinsk nơi các lực lượng chủ yếu của Tập đoàn quân 17 (Đức) đóng giữ.

Do đó, tại thời điểm năm 1943 của cuộc chiến Xô-Đức trên mặt trận Bắc Kavkaz, số phận của Novorossiysk gắn liền với số phận của Taman. Hiểu rõ điều này, Tập đoàn quân 17 (Đức) mà trực tiếp là Quân đoàn xung kích 5 cũng thấy được mối nguy hiểm một khi quân đội Liên Xô đánh chiếm bán đảo Myskhako và sử dụng nó làm bàn đạp cho cuộc tấn công Novorrossiysk và phát triển tấn công ra toàn bộ bán đảo Taman sau này. Chính vì vậy, Quân đoàn xung kích 5 của tướng Wilhelm Wetzel đã bỏ nhiều thời gian và binh lực cho các cuộc tảo thanh nhằm quét sạch bán đảo Myskhako. Trước sức kháng cự kịch liệt của đội quân đồn trú cùng với các cuộc tấn công uy hiếp phía sau lưng của Tập đoàn quân 47 (Liên Xô) vào Krymsk và Abinsk, đe dọa hậu cứ, Quân đoàn xung kích 5 (Đức) dần dần bị tiêu hao lực lượng, vũ khí, phương tiện và đến tháng 6 năm 1943 thì nó không còn khả nằng để mở các cuộc tấn công mới. Bàn đạp Myskhako - Stenichka đã đứng vững và trở thành nơi phát động mũi tiến công chủ yếu của quân đội Liên Xô để chiếm lại quân cảng Novorossiysk trong nửa đầu tháng 9 năm 1943.

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài
Tư liệu về thiếu tá Caesar Lvovich Kunikov
Tư liệu về cuộc đổ bộ lên bán đảo Myskhako ngày 4 tháng 2 năm 1943
Tư liệu của Chi nhánh Bảo tàng Lịch sử quốc gia Nga tại Novorossiysk
Bản đồ diễn biến chiến sự tại khu vực Novorossiysk và Myskhako tháng 2 năm 1943
Ba bản đồ mô tả diễn biến chiến sự tại Myskhako ("Đất nhỏ") từ ngày 9 đến 18 tháng 2 năm 1943, ngày 28 tháng 2 năm 1943 và từ 17 đến 25 tháng 4 năm 1943

Xung đột năm 1942
Chiến dịch Kavkaz
Chiến dịch quân sự trong Thế chiến thứ hai
Chiến tranh liên quan tới Đức
Chiến tranh liên quan tới Liên Xô
Lịch sử Kuban


title: Chalcolepidius sulcatus

text:
Chalcolepidius sulcatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fabricius miêu tả khoa học năm 1777.

Chú thích

Tham khảo

Chalcolepidius


title: Dilinosa acutipennis

text:
Dilinosa acutipennis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Laboissiere miêu tả khoa học năm 1922.

Chú thích

Tham khảo

Dilinosa


title: Dactylispa cauta

text:
Dactylispa cauta là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1899.

Chú thích

Tham khảo

Dactylispa


title: Zanthoxylum belizense

text:
Zanthoxylum belizense là một loài thực vật thuộc họ Rutaceae. Loài này có ở Belize, Costa Rica, Guatemala, Honduras, México, Nicaragua, và Panama.

Chú thích

Tham khảo

 Nelson, C. 1998. Zanthoxylum belizense. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 24 tháng 8 năm 2007.

B


title: Ornithoica

text:
Ornithoica là một chi ruồi hút máu thuộc họ ruồi rận Hippoboscidae. Có 23 loài.. Chúng đều sống ký sinh trên chim...

Phân bố
Ornithoica xuất hiện rộng khắp trừ Châu Nam Cực, tuy nhiên phần lớn các loài tìm thấy ở đông Nam Á.

Phân loại
Chi Ornithoica Róndani, 1878
Phân chi Ornithoica Róndani, 1878
O. unicolor Speiser, 1900
O. confluenta (Say, 1823)
O. podicipis Von Roder, 1892
O. beccariina Róndani, 1878
O. caleconica Sinclair, 1997
O. turdi (Latreille, 1812)
O. vicina (Walker, 1849)
O. zamicra Maa, 1966
O. rabori Maa, 1966
O. bistativa Maa, 1966
O. philippinensis Ferris, 1927
O. stipituri (Schiner, 1868)
O. tridens Maa, 1966
O. momiyamai Kishida, 1932
O. simplicis Maa, 1966
O. hovana Maa, 1966
O. exilis (Walker, 1861)
O. podargi Maa, 1966
O. aequisenta aequisenta Maa, 1966
O. aequisenta hystricosa Maa & Marshall, 1981
O. punctatissima Maa, 1966
O. pusilla (Schiner, 1868)
Phân chi Lobolepis Maa, 1966
O. submicans Maa, 1963
O. curvata Maa, 1963
O. hirtisternum Maa, 1963

Chú thích

Tham khảo

Vật ký sinh


title: Họ Thủy thảo

text:
Họ Thủy thảo hay họ Thủy miết hoặc họ Lá sắn (danh pháp khoa học: Hydrocharitaceae) là một họ thực vật hạt kín chứa khoảng 116-130 loài thực vật thủy sinh trong 17-18 chi, nói chung gọi là thủy thảo (cỏ nước), và bao gồm những loài được nhiều người biết đến như rong đuôi chồn (Hydrilla verticillata) hay tóc tiên nước (Vallisneria spp.).

Các sách của tác giả Võ Văn Chi thì gọi họ này là họ Rong đuôi chồn, trong khi tên gọi họ Rong đuôi chồn được một số tài liệu khác dùng cho họ Haloragaceae (Võ Văn Chi gọi họ Haloragaceae là họ Rong xương cá). Có tài liệu (như Từ điển Bách khoa Việt Nam) gọi họ này là họ Tóc tiên nước.

Họ này bao gồm các loài sống trong môi trường nước ngọt lẫn nước mặn. Chúng được tìm thấy rộng khắp trên thế giới trong một loạt các kiểu môi trường nước, nhưng chủ yếu tại khu vực nhiệt đới.

Các loài có thể là thực vật một năm hay lâu năm, với thân rễ đơn trục bò lan, với các lá sắp xếp thành hai hàng theo chiều thẳng đứng, hoặc một thân chính mọc thẳng với các sợi rễ tại gốc và các lá sắp xếp thành vòng hay vòng xoắn. Lá đơn và thường mọc ngầm trong nước, mặc dù chúng có thể nổi trên mặt nước hay một phần nhất định nhô lên khỏi mặt nước. Như nhiều loài thực vật thủy sinh khác, chúng có thể rất đa dạng về hình dáng - từ dạng thẳng tới hình cầu, có hay không có cuống lá, và có hay không có lớp vỏ bọc ngoài tại gốc.

Hoa sắp xếp trong một lá bắc giống như bao mo hình nĩa hay giữa hai lá bắc mọc đối. Chúng thường là không cân xứng, mặc dù trong một vài trường hợp có thể là khá cân xứng, và hoặc là lưỡng tính hoặc là đơn tính. Các phần của bao hoa bao gồm 1 hay 2 dãy gồm (2-)3 đoạn tự do; dãy trong nếu có thường là sặc sỡ và gióng như cánh hoa. Số lượng nhị hoa từ 1 tới nhiều, xếp thành 1 hay vài dãy; các nhị bên trong thường là vô sinh. Phấn hoa hình cầu và tự do, nhưng ở các chi sinh sống ngoài biển (Thalassia và Halophila) thì các hạt phấn thường được tung ra thành chuỗi, giống như chuỗi hạt. Bầu nhụy hạ với 2 - 15 lá noãn hợp sinh, chứa một ngăn với vô số noãn trên các thực giá noãn vách bầu nhụy hoặc là thò ra gần tâm của bầu nhụy hoặc là phát triển không hoàn thiện. Quả từ hình cầu tới thẳng, khô hay nhiều cơm, nứt ra hay thông thường là không nứt mà mở ra nhờ sự thối rữa của vỏ quả. Thông thường quả chứa nhiều hạt với các phôi mầm thẳng và không có nội nhũ.

Kiểu thụ phấn cực kỳ chuyên biệt hóa.

Một vài nhà phân loại học chia họ này ra thành 3 phân họ là Hydrocharitoideae (thụ phấn ở mặt nước và hạt phấn hình cầu), Thalassoideae (Thalassia) và Halophiloideae (Halophila). Hai phân họ sau hụ phấn dưới nước và hạt phấn tung ra thành chuỗi.

Phát sinh chủng loài
Cây phát sinh chủng loài dưới đây lấy theo APG II, với họ Maundiaceae vẫn nằm trong họ Juncaginaceae còn họ Limnocharitaceae vẫn đứng độc lập.

Phân loại
Các phân họ:
 Hydrocharitoideae Eaton: 2 chi, 5 loài. Ôn đới và cận nhiệt đới.
 Hydrocharis: Lá sắn, thủy miết
 Limnobium (bao gồm cả Hydromystria): Lá sắn Mỹ, chiểu bình
 Stratiotoideae Luersson: 1 chi, 1 loài
 Stratiotes (Stratiotes aloides. Eurasian)
 Anacharidoideae Thomé: 7 chi, ~ 38-48 loài. Nhiệt đới tới ôn đới, đặc biệt là châu Mỹ.
 Apalanthe
 Appertiella
 Blyxa (bao gồm cả Enhydrias): chân thủy lá sen, lá hẹ, chân thủy hạt có gai; lá hẹ hạt có gai, chân thủy, chân thủy lá mác, chân thủy tám nhị; lá hẹ tám nhị, chân thủy việt, thủy si.
 Egeria: Rong đuôi chồn Nam Mỹ, thủy uẩn thảo
 Elodea (bao gồm cả Anacharis, Udora): Rong đuôi chồn Bắc Mỹ, y lạc thảo
 Lagarosiphon: Nhuyễn cốt thảo
 Ottelia (bao gồm cả Benedictaea, Beneditaea, Bootia, Oligolobos, Xystrolobus): mã đề nước, rau bát, cải đồng, thủy xa tiền
 Hydrilloideae Luersson: 8 chi, 61-76 loài, sinh sống trong môi trường biển thuộc vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới, đặc biệt tại Cựu thế giới. Riêng chi Najas phân bố gần như rộng khắp thế giới, trong môi trường nước ngọt.
 Enhalus: Chân diêm hay hải xương bồ (Enhalus acoroides). Ấn Độ Dương và tây Thái Bình Dương.
 Halophila: Ái diêm hay hỉ diêm thảo. Vùng biển nhiệt đới, cận nhiệt đới và tới vùng ôn đới.
 Hydrilla: Rong đuôi chồn, rong đen, rong gai, hắc tảo (Hydrilla verticillata). Tại các vùng nước ngọt ấm và mát ở châu Á, châu Âu, châu Phi và Australia.
 Najas: Khoảng 40-50 loài tì tảo, trước đây thường đặt trong họ riêng có danh pháp Najadaceae. Tại Việt Nam có 3 loài là N. indica, N. malesiana, N. minor. Sống trong môi trường nước ngọt.
 Maidenia. Có thể gộp trong chi Vallisneria.
 Nechamandra: Lưu hùng, rong chân thỏ, hà tử thảo
 Thalassia (bao gồm cả Schizotheca): Hải dương thảo, cỏ biển, thái lai tảo.
 Vallisneria (có thể bao gồm cả Maidenia): Rong mái chèo; tóc tiên nước, khổ thảo.

Sử dụng
Một vài loài được nuôi trồng trong các bể cảnh hay làm cây cảnh và sau đó đã trở thành cỏ dại nguy hiểm trong tự nhiên (như chi Elodea).

Thư viện ảnh

Ghi chú

Thực vật thủy sinh

H


title: Xã của tỉnh Hérault

text:
Đây là danh sách 343 xã của tỉnh Hérault ở Pháp.

 (CAM) Communauté d'agglomération Montpellier Agglomération, created in 2002.
 (CAB) Communauté d'agglomération Béziers Méditerranée, created in 2002.
 (CAS) Communauté d'agglomération du Bassin de Thau, created in 2003.
 (CAA) Communauté d'agglomération Hérault Méditerranée, created in 2003.

Tham khảo


title: Phyllodytes luteolus

text:
Phyllodytes luteolus là một loài ếch thuộc họ Nhái bén.
Đây là loài đặc hữu của Brasil.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, vùng cây bụi ẩm khu vực nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, và rừng thoái hóa nghiêm trọng.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Hình ảnh

Tham khảo

 Silvano, D. & Andrade, G. 2004. Phyllodytes luteolus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

Liên kết ngoài

Phyllodytes
Động vật đặc hữu Brasil


title: Göpfersdorf

text:
Göpfersdorf là một đô thị thuộc huyện Altenburger Land, trong bang Thüringen, Đức. Đô thị Göpfersdorf có diện tích 5,92 km².

Tham khảo


title: Zell am Pettenfirst

text:
Zell am Pettenfirst là một đô thị thuộc huyện Vöcklabruck thuộc bang Oberösterreich, Áo. Đô thị  có diện tích 14 km², dân số thời điểm năm 2006 là 1209 người.

Tham khảo


title: Molophilus bardus

text:
Molophilus bardus là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Molophilus
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Lophiotoma olangoensis

text:
Lophiotoma olangoensis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Turridae.

Miêu tả

Phân bố
Loài này có ở biển around the Philippines and Japan.

Chú thích

Tham khảo

Lophiotoma


title: Bulbophyllum teysmannii

text:
Bulbophyllum teysmannii là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

teysmannii]]

T


title: Craspedortha montana

text:
Craspedortha montana là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Nó được tìm thấy ở Vân Nam ở Trung Quốc và miền bắc Thái Lan.

Chiều dài cánh trước là 23-24.5 mm đối với con đực và có khoảng 27 mm đối với con cái. Nó gần giống loài Craspedortha porphyria porphyria nhưng phân biệt bằng các khoang đỏ-cam ở phía trên cánh và thân. Ở miền bắc Thái Lan, con trưởng thành được ghi nhận vào tháng 2 và tháng 7.

Chú thích

Tham khảo

Craspedortha


title: Libnotes perhyalina

text:
Libnotes perhyalina là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Libnotes
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Megachile vulpina

text:
Megachile vulpina là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1913.

Chú thích

Tham khảo

V
Động vật được mô tả năm 1913


title: Eugenia goodenovii

text:
Syzygium goodenovii là một loài thực vật thuộc họ Myrtaceae. Đây là loài đặc hữu của Malaysia.

Tham khảo

 Kochummen, K.M. 1998. Eugenia goodenovii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Downloaded 21 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Malaysia
G
Chi Trâm


title: Ormoy-lès-Sexfontaines

text:
Ormoy-lès-Sexfontaines là một xã thuộc tỉnh Haute-Marne trong vùng Grand Est đông bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 294 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Ormoylessexfontaines


title: Nomada nitidiceps

text:
Nomada nitidiceps là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1931.

Chú thích

Tham khảo

Nomada
Động vật được mô tả năm 1931


title: Nephrotoma umbonis

text:
Nephrotoma umbonis là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Indomalaya.

Tham khảo

Nephrotoma


title: Trường Chính trị

text:
Trường Chính trị có tiền thân là trường Đảng, trường Hành chính.
Đây là những trường đào tạo và huấn luyện cán bộ cho Đảng Cộng sản Việt Nam ở cấp tỉnh, thành phố trực thuộc TW.

Lịch sử
Trường Đảng được thành lập sớm nhất vào năm 1945. Sau đó là các trường Hành chính.
Năm 1995 trường Đảng và trường Hành chính được sáp nhập theo quyết định của Ban Bí thư và có tên gọi là trường Chính trị tỉnh, thành phố trực thuộc TW.

Cơ cấu tổ chức
- Lãnh đạo: Ban giám hiệu (trước năm 2008 có nơi gọi là Ban giám đốc)

- Các khoa chuyên môn:
 Khoa Lý luận
 Nhà nước và pháp luật
 Xây dựng Đảng
 Dân vận.

- Các phòng chức năng:
 Tổ chức - Hành chính
 Đào tạo
 Nghiên cứu khoa học.

- Các Hội đồng tư vấn:
 Hội đồng khoa học
 Hội đồng khen thưởng
 Hội đồng xét tốt nghiệp.

Văn bằng, chứng chỉ
- Văn bằng: Trung cấp lý luận Chính trị - Hành chính.

- Chứng chỉ:
 Bồi dưỡng KTQLNN ngạch cán sự/chuyên viên
 Bồi dưỡng chức danh: Chủ tịch/Phó chủ tịch/ Bí thư/Phó bí thư...
 Bồi dưỡng kiến thức: Công tác Đảng/Công tác dân vận, Công tác Hội..

Hệ thống
Hiện nay, trường Chính trị được thành lập ở 63 tỉnh, thành trong cả nước.

Cơ quan trực thuộc
 Trực thuộc ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố (tư cách pháp nhân, kinh phí)
 Trực thuộc Tỉnh ủy (cơ quan quản lý nhân sự, đánh giá đào tạo)
 Học viện Chính trị - Hành chính quốc gia Hồ Chí Minh (Cơ quan chuyên môn theo ngành dọc)

Địa vị pháp lý
Trường Chính trị là cơ sở đào tạo cán bộ duy nhất ở cấp tỉnh.(Theo Quyết định 181 của Ban Bí thư TW).
Trường được đánh giá tương đương với trường Đại học. Mã ngạch của người làm công tác giảng dạy là 15111 (giảng viên)
Tốt nghiệp qua trường Chính trị là điều kiện quan trọng để quy hoạch, đề bạt, bổ nhiệm cán bộ.

Xem thêm
 Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh
 Trường Chính trị Trường Chinh, tiền thân là Trường Đảng tỉnh Nam Định (số 39 đường Vị Xuyên, TP. Nam Định)
 Học viện Hành chính Quốc gia

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trường Chính trị Trường Chinh


title: Bulbophyllum micronesiacum

text:
Bulbophyllum micronesiacum là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

micronesiacum]]

M


title: 11207 Black

text:
11207 Black (1999 FQ58) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 20 tháng 3 năm 1999 bởi Nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 JPL Small-Body Database Browser ngày 11207 Black

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1999


title: 1553 Bauersfelda

text:
1553 Bauersfelda (1940 AD) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 13 tháng 1 năm 1940 bởi Reinmuth, K. ở Heidelberg.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 1553 Bauersfelda

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Karl Wilhelm Reinmuth
Thiên thể phát hiện năm 1940


title: Cartoceto

text:
Cartoceto là một đô thị ở tỉnh Pesaro và Urbino trong vùng Marche, nằm cách 50 km về phía tây bắc của Ancona và khoảng 15 km về phía nam của Pesaro. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 7.032 và diện tích là 23,2 km².

Đô thị Cartoceto có các frazioni (các đơn vị trực thuộc, chủ yếu là các làng) Lucrezia, Molinaccio, Pontemurello, Ripalta, Salomone, và Sant'Anna.

Cartoceto giáp các đô thị sau: Fano, Mombaroccio, Montemaggiore al Metauro, Piagge, Saltara, Serrungarina.

Lịch sử biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Pesaro và Urbino


title: Nghi Lộc

text:
Nghi Lộc là một huyện ven biển nằm ở phía đông nam tỉnh Nghệ An, Việt Nam.

Địa lý
Huyện Nghi Lộc nằm ở phía đông nam tỉnh Nghệ An, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp Biển Đông và thị xã Cửa Lò
Phía đông nam giáp huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh
Phía nam giáp thành phố Vinh và huyện Hưng Nguyên
Phía tây nam giáp huyện Nam Đàn
Phía tây giáp huyện Đô Lương
Phía tây bắc giáp huyện Yên Thành
Phía bắc giáp huyện Diễn Châu.

Huyện Nghi Lộc có diện tích tự nhiên là 34.809,60 ha và dân số năm 2010 là 205.847 người. 23,5% dân số theo đạo Thiên Chúa.

Theo thống kê năm 2019, huyện Nghi Lộc có diện tích 347,70 km², dân số là 218.005 người, mật độ dân số đạt 627 người/km².

Đây là địa phương có Đường cao tốc Diễn Châu – Bãi Vọt đang được xây dựng đi qua.

Hành chính
Huyện Nghi Lộc có 29 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm thị trấn Quán Hành (huyện lỵ) và 28 xã: Khánh Hợp, Nghi Công Bắc, Nghi Công Nam, Nghi Diên, Nghi Đồng, Nghi Hoa, Nghi Hưng, Nghi Kiều, Nghi Lâm, Nghi Long, Nghi Mỹ, Nghi Phong, Nghi Phương, Nghi Quang, Nghi Thạch, Nghi Thái, Nghi Thiết, Nghi Thịnh, Nghi Thuận, Nghi Tiến, Nghi Trung, Nghi Trường, Nghi Vạn, Nghi Văn, Nghi Xá, Nghi Xuân, Nghi Yên, Phúc Thọ.

Lịch sử
Huyện Nghi Lộc được thành lập lần đầu tiên vào năm 1469 với tên gọi là Dương Thành.

Trải qua 550 năm hình thành và phát triển, huyện đã nhiều lần thay đổi tên gọi từ Dương Thành trở thành Dương Toại, Phố Dương, Tân Phúc, Nghi Chân, Chân Phúc, Chân Lộc..

Năm 1832, vua Minh Mạng chia trấn Nghệ An thành 2 tỉnh: Nghệ An và Hà Tĩnh thì huyện Chân Phúc nhập vào phủ Diễn Châu thuộc tỉnh Nghệ An.

Năm 1894, vua Thành Thái đổi tên huyện thành Nghi Lộc như hiện nay.

Năm 1919, thực dân Pháp bỏ cấp phủ, huyện Nghi Lộc thuộc tỉnh Nghệ An.

Sau năm 1945, bỏ cấp phủ, gọi chung là huyện. Huyện Nghi Lộc khi đó gồm có 24 xã: Đông Hải, Hải Yến, Hiến Hạp, Hợp Thái, Kim Khê, Kim Lộc, Kim Phúc, Kim Trường, La Nham, La Vân, Lâm Kiều, Long Châu, Lữ Lĩnh, Mỹ Thạch, Nguyên Xá, Ngư Phong, Phan Xuân, Thần Sơn, Thịnh Trường, Thuận Hợp, Vạn Hòa, Vạn Xuân, Văn Yên, Vọng Nhi.

Tháng 4 năm 1947, các đơn vị hành chính trong toàn huyện được sắp xếp lại cho phù hợp với thời kỳ chiến tranh. Từ 24 xã năm 1946 đã được gộp lại thành 13 xã mới gồm: Đông Hải, Hợp Châu, Ngư Hải, Phúc Hòa, Phúc Lộc, Tam Thái, Thần Lĩnh, Thịnh Trường, Thuận Hòa, Xá Lĩnh, Xuân Hải, Xuân Lộc, Yên Sơn.

Năm 1956, sau đợt cải cách ruộng đất, Tỉnh ủy Nghệ An đã chỉ đạo việc chấn chỉnh lại bộ máy lãnh đạo Đảng, chính quyền, mặt trận, đoàn thể các cấp và kèm theo đó là cải tổ các đơn vị hành chính cấp xã. Từ 13 xã trước, nay được chia thành 40 xã và thống nhất lấy chữ đầu tên huyện làm chữ đầu tên của xã: Nghi Ân, Nghi Công, Nghi Diên, Nghi Đồng, Nghi Đức, Nghi Hải, Nghi Hoa, Nghi Hòa, Nghi Hợp, Nghi Hưng, Nghi Hương, Nghi Khánh, Nghi Kiều, Nghi Kim, Nghi Lâm, Nghi Liên, Nghi Long, Nghi Mỹ, Nghi Phong, Nghi Phú, Nghi Phúc, Nghi Phương, Nghi Quang, Nghi Tân, Nghi Thạch, Nghi Thái, Nghi Thiết, Nghi Thịnh, Nghi Thọ, Nghi Thu, Nghi Thuận, Nghi Thủy, Nghi Tiến, Nghi Trung, Nghi Trường, Nghi Vạn, Nghi Văn, Nghi Xá, Nghi Xuân, Nghi Yên.

Ngày 21 tháng 4 năm 1969, hợp nhất hai xã Nghi Phúc và Nghi Thọ thành một xã lấy tên là xã Phúc Thọ.

Ngày 26 tháng 12 năm 1970, xã Nghi Phú sáp nhập vào thành phố Vinh.

Từ 1976 - 1991, huyện Nghi Lộc thuộc tỉnh Nghệ Tĩnh, gồm 38 xã: Nghi Ân, Nghi Công, Nghi Diên, Nghi Đồng, Nghi Đức, Nghi Hải, Nghi Hoa, Nghi Hòa, Nghi Hợp, Nghi Hưng, Nghi Hương, Nghi Khánh, Nghi Kiều, Nghi Kim, Nghi Lâm, Nghi Liên, Nghi Long, Nghi Mỹ, Nghi Phong, Nghi Phương, Nghi Quang, Nghi Tân, Nghi Thạch, Nghi Thái, Nghi Thiết, Nghi Thịnh, Nghi Thu, Nghi Thuận, Nghi Thủy, Nghi Tiến, Nghi Trung, Nghi Trường, Nghi Vạn, Nghi Văn, Nghi Xá, Nghi Xuân, Nghi Yên, Phúc Thọ.

Ngày 4 tháng 4 năm 1986, thành lập thị trấn Quán Hành, thị trấn huyện lỵ huyện Nghi Lộc trên cơ sở 26,15 ha diện tích tự nhiên của xã Nghi Trung; 10,08 ha diện tích tự nhiên của xã Nghi Hoa và 11,35 ha diện tích tự nhiên của xã Nghi Long; thành lập thị trấn Cửa Lò trên cơ sở diện tích, dân số của hai xã Nghi Tân và Nghi Thủy cùng 82 ha diện tích tự nhiên của xã Nghi Thu và 15 ha diện tích tự nhiên của xã Nghi Hợp.

Đến cuối năm 1993, huyện Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An, gồm 2 thị trấn: Quán Hành, Cửa Lò và 36 xã: Nghi Ân, Nghi Công, Nghi Diên, Nghi Đồng, Nghi Đức, Nghi Hải, Nghi Hoa, Nghi Hòa, Nghi Hợp, Nghi Hưng, Nghi Hương, Nghi Khánh, Nghi Kiều, Nghi Kim, Nghi Lâm, Nghi Liên, Nghi Long, Nghi Mỹ, Nghi Phong, Nghi Phương, Nghi Quang, Nghi Thạch, Nghi Thái, Nghi Thiết, Nghi Thịnh, Nghi Thu, Nghi Thuận, Nghi Tiến, Nghi Trung, Nghi Trường, Nghi Vạn, Nghi Văn, Nghi Xá, Nghi Xuân, Nghi Yên, Phúc Thọ.

Ngày 29 tháng 8 năm 1994, tách thị trấn Cửa Lò và 4 xã: Nghi Thu, Nghi Hương, Nghi Hòa, Nghi Hải, một phần xã Nghi Quang để thành lập thị xã Cửa Lò.

Ngày 10 tháng 4 năm 2002, chia xã Nghi Công thành 2 xã: Nghi Công Bắc và Nghi Công Nam.

Ngày 2 tháng 4 năm 2007, mở rộng thị trấn Quán Hành trên cơ sở sáp nhập 174,23 ha diện tích tự nhiên và 1.532 nhân khẩu của xã Nghi Trung; 11,07 ha diện tích tự nhiên và 253 nhân khẩu của xã Nghi Long; 132,6 ha diện tích tự nhiên và 1.434 nhân khẩu của xã Nghi Hoa; 20,61 ha diện tích tự nhiên và 97 nhân khẩu của xã Nghi Diên.

Ngày 17 tháng 4 năm 2008, 4 xã: Nghi Kim, Nghi Đức, Nghi Liên, Nghi Ân được sáp nhập vào thành phố Vinh.

Ngày 1 tháng 1 năm 2020, sáp nhập 2 xã Nghi Hợp và Nghi Khánh thành xã Khánh Hợp.

Huyện Nghi Lộc có 1 thị trấn và 28 xã như hiện nay.

Văn hóa

Danh nhân, khoa bảng và những người thành đạt
 Khoa bảng: Bảng nhãn Nguyễn Minh Tuấn, Hoàng giáp Phạm Nguyễn Du, Đình nguyên, song nguyên Hoàng giáp Nguyễn Ngọc, Hoàng giáp Nguyễn Hữu Chính, Tiến sĩ Phạm Huy, Tiến sĩ Nguyễn Khuê, Tiến sĩ Đinh Văn Phác, Tiến sĩ Đinh Văn Chất, Tiến sĩ Nguyễn Huy Nhu, Phó bảng Phạm Huy Thuyến (Phó Thuyến), Đình nguyên Hoàng Giáp Đinh Văn Chấp. Tiến sĩ ngôn ngữ và phật học Đại lão hòa thượng Thích Minh Châu.
 Nhà giáo: Nguyễn Thức Tự. Đốc học Quảng Nam Đinh Hồng Phiên và Đinh Văn Chấp.
 Nhà cách mạng: Trương Văn Lĩnh, Nguyễn Thức Canh, Nguyễn Thức Đường;Trần Văn Cung, Đinh Văn Chất.
 Danh tướng: Quốc Công Nguyễn Xí,Quận công Nguyễn Kế Sài, Quận công Nguyễn Sư Hồi, Quận công Nguyễn Trọng Đạt, Nguyễn Hữu Chỉnh, Trần Văn Quang, Hoàng Đan, Nguyễn Quốc Thước, Nguyễn Mạnh Đẩu, Nguyễn Bá Tuấn, Phạm Hồng Minh, Võ Văn Việt
 Nhà ngoại giao: Bộ trưởng Nguyễn Duy Trinh
 Văn nhân: Nhà phê bình văn học Hoài Thanh, Hoài Chân, Giáo sư Nguyễn Đình Chú
 Vương Đình Huệ, Bộ trưởng Bộ tài chính (2011 - 2013), Trưởng ban Kinh tế Trung ương (2012 - 2016), Phó Thủ tướng Chính phủ (2016 - 2020), Bí thư Thành ủy Hà Nội (2020 - 2021), Chủ tịch Quốc hội Nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam từ ngày 31 tháng 3 năm 2021.

Kinh tế
khí hậu

Nằm trong địa phận 2 xã Nghi Yên và Nghi Tiến, Bãi Lữ cách Cửa Lò 10 km. Là nơi biển khơi ăn sâu vào đất liền và là nơi những cánh rừng thông bạt ngàn vươn ra biển cả tạo nên những cảnh quanh co uốn lượn, những vách đá đứng sóng vỗ trắng ngần,những bãi cát dài như dải lụa mêm uốn lượn dưới ngàn sóng đại dương nâng niu vỗ về thi vị,những bãi tắm đẹp thiên thần làn nước trong xanh và độ mặn tuyệt hảo.

Hiện nay có một khu resort lớn được xây dựng ở Bãi Lữ, gồm các khu biệt thự, khách sạn đạt tiêu chuẩn 4 sao và 5 sao. Khu tắm biển được chia làm các khu như khu tắm thiếu nhi, khu tắm nghỉ dưỡng và khu tắm tiên.

Các công trình như: Sân bay trực thăng, khu Casino, khu nhạc nước, Viện hải dương học, các dịch vụ và trò chơi trên biển, khu thể thao... đang dần dần được hình thành.

Bao quanh khu bãi tắm là những ngọn núi thoai thoải với bạt ngàn màu xanh, trên núi đã xây dựng công trình tượng Phật...tạo nên thêm một loại hình du lịch vãn cảnh, tâm linh.

Bãi Lữ có tên gọi xuất phát từ Lữ Sơn, một ngọn núi sừng sững hiên ngang trước biển, như chàng lữ khách thân thơ đi tìm điệu hát tình tứ lẫn mình trong sóng biển của thiếu nữ đa tình. Đứng trên Núi Lữ có thể nhìn thấy một vùng bao la rộng lớn, phía đông biển bao la xanh ngắt một màu, xa xa là đảo Song Ngư, Hòn Mắt, Lan Châu, gần hơn là Núi Rồng, Núi Lò, Tượng Sơn...Uốn lượn quanh núi là dòng kênh Sắt xanh ngắt bởi màu quặng sắt do núi Thiết Sơn nhuộm màu.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Cổng Thông tin điện tử huyện Nghi Lộc
 Cổng Thông tin điện tử huyện Nghi Lộc
 Phúc Thọ - "Tiền tiêu Tổ quốc"!
 Các thông tin liên quan đến huyện Nghi Lộc

Huyện duyên hải Việt Nam


title: Clavatula hattenbergeri

text:
Clavatula hattenbergeri là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Clavatulidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Clavatula


title: Mephisto (phim)

text:
Mephisto là bộ phim hợp tác các quốc gia Hungary, Cộng hòa liên bang Đức (Tây Đức), và Áo, do István Szabó đạo diễn Hungary làm đạo diễn, dựa theo tiểu thuyết cùng tên của nhà văn Đức Klaus Mann. Phim nói về thời Đức quốc xã.

Nội dung

Diễn viên
 Klaus Maria Brandauer as Hendrik Hoefgen
 Krystyna Janda as Barbara Bruckner
 Ildikó Bánsági as Nicoletta von Niebuhr
 Rolf Hoppe as Tábornagy
 György Cserhalmi as Hans Miklas
 Péter Andorai as Otto Ulrichs
 Karin Boyd as Juliette Martens
 Christine Harbort as Lotte Lindenthal
 Tamás Major as Oskar Kroge, színigazgató
 Ildikó Kishonti as Dora Martin, primadonna
 Mária Bisztrai as Motzné, tragika
 Sándor Lukács as Rolf Bonetti, bonviván
 Ágnes Bánfalvy
 Judit Hernádi as Rachel Mohrenwitz, drámai szende
 Vilmos Kun as Ügyelõ

Ê-kíp

Vinh danh
Bộ phim đoạt được giải Oscar cho phim nói tiếng nước ngoài hay nhất (và là phim duy nhất Hungary đến nay đoạt giải thưởng này), giải kịch bản hay nhất tại Liên hoan phim Cannes 1981 và giải FIPRESCI, đề cử giải Cành cọ vàng. Ngoài ra phim còn đoạt các giải thưởng của Hungary, của Ý và Anh.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Phim của Đài phát thanh - truyền hình Hessen
Phim của Manfred Durniok Filmproduktion
Phim của MAFILM
Phim của Objektív Film
Phim Đức
Phim Hungary
Phim Áo
Phim lịch sử
Phim dựa theo tác phẩm của nhà văn
Phim năm 1981
Phim giành giải Oscar cho phim ngoại ngữ hay nhất
Phim lấy bối cảnh ở thập niên 1930
Phim tiếng Hungary
Phim về diễn viên
Phim tiếng Đức
Phim chính kịch Hungary


title: Hàm Gauss

text:
Trong toán học, hàm Gauss (đặt tên theo Carl Friedrich Gauss) là một hàm có dạng:

với các hằng số thực a > 0, b, c > 0, và e ≈ 2.718281828 (Số Euler).

Biểu đồ của một hàm Gauss là một đường cong đối xứng đặc trưng "hình quả chuông". Đường cong này rớt xuống rất nhanh khi tiến tới cộng/trừ vô cùng. Tham số a là chiều cao tối đa đường cong, b là vị trí tâm của đỉnh và c quyết định chiều rộng của "chuông".

Hàm Gauss được sử dụng rộng rãi. Trong thống kê chúng miêu tả phân bố chuẩn, trong xử lý tín hiệu chúng giúp định nghĩa bộ lọc Gauss, trong xử lý hình ảnh hàm Gauss hai chiều được dùng để tạo hiệu ứng mờ Gauss, và trong toán học chúng được dùng để giải phương trình nhiệt và phương trình khuếch tán và định nghĩa phép biến đổi Weierstrass.

Tích phân Gauss
Đặt , Thì ta có .

để áp dùng biến đổi Hệ tọa độ cực, đặt  lại. Ta có với Ma trận Jacobi.

Mà Định thức Jacobi , Ta có .

Nên .

Vậy ,

Đây là lý do của diện tích dưới đường cong Phân phối chuẩn phải bằng 1.

Tính chất
Hàm Gauss phát sinh từ việc gán hàm mũ phức vào một hàm bậc hai thông thường. Do đó hàm Gauss có logarit là một hàm bậc hai.

Tham khảo

Liên kết

Hàm mũ


title: Barlt

text:
Barlt là một đô thị thuộc huyện Dithmarschen, trong bang Schleswig-Holstein, nước Đức. Đô thị Barlt có diện tích 22,88 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 830 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Dithmarschen


title: Hylaeus bouyssoui

text:
Hylaeus bouyssoui là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Vachal mô tả khoa học năm 1899.

Chú thích

Tham khảo

B
Động vật được mô tả năm 1899


title: Nyctiphantus bicoloripennis

text:
Nyctiphantus bicoloripennis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev miêu tả khoa học năm 2005.

Chú thích

Tham khảo

Nyctiphantus


title: Paese

text:
Paese là một đô thị ở tỉnh Treviso trong vùng Veneto, có cự ly khoảng 30 km về phía tây bắc của Venice và khoảng 8 km về phía tây của Treviso. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 19.898 người và diện tích là 38 km².

Đô thị Paese có các frazioni (các đơn vị trực thuộc, chủ yếu là các làng) Padernello, Postioma, Porcellengo, và Castagnole.

Paese giáp các đô thị: Istrana, Morgano, Ponzano Veneto, Quinto di Treviso, Trevignano, Treviso, Volpago del Montello.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comunedipaese.it/

Đô thị tỉnh Treviso
Thành phố và thị trấn ở Veneto


title: Dalea

text:
Dalea là một chi thực vật có hoa trong họ Fabaceae. Tên chi được đặt theo tên người Anh Samuel Dale (1659-1739).

Các loài

Các loài trước đây
 Psorothamnus emoryi (A.Gray) Rydb. (as D. emoryi A.Gray)

Hình ảnh

Tham khảo

 USDA plants database: Dalea
 ILDIS version 10.01


title: Dương Giáp

text:
Dương Giáp (chữ Hán: 陽甲, trị vì: 1408 TCN - 1402 TCN), tên thật Tử Hòa (子和) là vua thứ 18 nhà Thương trong lịch sử Trung Quốc.

Thân thế
Dương Giáp là con của Tổ Đinh (祖丁) - vua thứ 16 nhà Thương và là cháu của Nam Canh (南庚) - vua thứ 17 nhà Thương. Khoảng năm 1409 TCN, Nam Canh qua đời, Dương Giáp lên nối ngôi.

Trị vì
Sử ký Tư Mã Thiên có đề cập đến việc biến loạn trong cung đình nhà Thương trong việc truyền ngôi giữa các anh em Trọng Đinh và con cháu họ. Việc tranh chấp kéo dài trong 9 đời vua mà sử sách không nêu chi tiết. Việc tranh chấp này dẫn tới sự bất phục tùng của các chư hầu. Tới thời Dương Giáp, biến loạn mới chấm dứt.

Trong năm thứ ba sau khi lên ngôi, ông phái quân tấn công tộc Đan Sơn (丹山). Khoảng năm 1402 TCN, ông qua đời, ở ngôi tất cả bảy năm (có tài liệu ghi là 17 năm). Em ông là Bàn Canh (盘庚) lên nối ngôi .

Giáp cốt văn khai quật tại Ân Khư ghi ông là vua thứ 17 của nhà Thương, tên hiệu sau khi chết là Tượng Giáp (象甲) .

Xem thêm
 Tổ Đinh
 Bàn Canh

Tham khảo
Sử ký Tư Mã Thiên - Những điều chưa biết, Bùi Hạnh Cẩn và Việt Anh dịch (2007), Nhà xuất bản Văn hóa thông tin, thiên:
Ân bản kỷ
 Trình Doãn Thắng, Ngô Trâu Cương, Thái Thành (1998), Cố sự Quỳnh Lâm, Nhà xuất bản Thanh Hoá

Chú thích

Vua nhà Thương


title: Neoblastobasis

text:
Neoblastobasis là một chi bướm đêm thuộc họ Blastobasidae.

Tham khảo

Blastobasidae


title: Ceratina nigrolabiata

text:
Ceratina nigrolabiata là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1896.

Chú thích

Tham khảo

Ceratina
Động vật được mô tả năm 1896


title: Sông Cả (định hướng)

text:
Sông Cả có thể là:

Sông Lam: con sông bắt nguồn từ Lào và chảy qua các tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnh của Việt Nam
Sông Cả (Bình Định): một nhánh của sông La Tinh, con sông nhỏ chảy trên địa bàn hai huyện Phù Cát và Phù Mỹ


title: Torodera minor

text:
Torodera minor là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Doeberl miêu tả khoa học năm 1998.

Chú thích

Tham khảo

Torodera


title: Cascade B

text:
Hạt Cascade B còn gọi là hạt Bottom Xi được khám phá bởi Máy gia tốc DØ và Máy gia tốc CDF vào ngày 12 tháng 6 năm 2007. Đây là lần đầu tiên biết được hạt cấu tạo từ các hạt quark ba thế hệ (d, s, b). Khối lượng của hạt đo được ở máy gia tốc DØ là 5,774±0,019 GeV/c2, ở máy gia tốc CDF là 5,7929±0,0030 GeV/c2,khối lượng của hạt được lấy bằng trung bình cộng các sô liệu trên.

Bảng số liệu về hạt Casade B

Tham khảo

Hạt sơ cấp
Hạt tổ hợp
Hadron
Baryon
Hyperon


title: Fulgoraria ericarum

text:
Fulgoraria ericarum là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Volutidae, họ ốc dừa.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Fulgoraria
Động vật được mô tả năm 1997


title: Ambérac

text:
Ambérac  là một xã ở tỉnh Charente phía tây nước Pháp. Xã này có diện tích 12,1 kilômét vuông, dân số năm 1999 là 337 người. Khu vực này có độ cao trung bình 78 mét trên mực nước biển.

Xem thêm
Thị trấn của tỉnh Charente

Tham khảo

 INSEE commune file

Amberac


title: Outreau

text:
Outreau là một xã trong tại tỉnh Pas-de-Calais trong vùng Hauts-de-France của Pháp.

Outreua là một xã công nghiệp ở phía tây Boulogne, trên tuyến đường N1, N142 và D19. Sông Liane tạo thành biên giới phía đông của xã này với Boulogne.

Dân số

Địa điểm nổi bật
 Nhà thờ St.Wandrille, thế kỷ 19.

Xem thêm
Xã của tỉnh Pas-de-Calais

Tham khảo
INSEE
IGN

Liên kết ngoài
 Official town website
 Website with photos of Outreau
 The CWGC cemetery
 Outreau on the Quid website
 Website of the Communauté d'Agglomération de Boulogne-Côte-d'Opale

Xã của Pas-de-Calais


title: Tàu ngầm lớp I-351

text:
Tàu ngầm lớp I-351 (伊号第三五一潜水艦, I-Gō Dai-351 sensuikan) là loại tàu ngầm vận tải của hải quân Đế quốc Nhật Bản. Chúng được đóng với kế hoạch cung cấp quân nhu và nhiên liệu cho các lực lượng cũng như các đội thủy phi cơ ở những vùng xa xôi. Nó có thể chở 365 tấn nhiên liệu cho máy bay cùng các loại vũ khí khác. 6 chiếc đã được lên kế hoạch đóng, nhưng sau đó đã giảm xuống còn 3 chiếc năm 1942 đến năm 1943 thì chỉ còn 2 chiếc. Đến năm 1945 thì chỉ có 1 chiếc được đóng và đưa vào hoạt động. Hải quân Đế quốc Nhật Bản gọi loại tàu ngày là Sen-Ho (潜補 Sensuikan-Hokyū, Tàu ngầm tiếp tế).

Chế tạo và hoạt động
Hải quân Đế quốc Nhật Bản đã lên kế hoạch đóng một loại tàu ngầm dùng để tiếp viện cho các đội thủy phi cơ Kawanishi H6K ở những vùng nơi mà các tàu của họ không thể di chuyển hay hoạt động bình thường mà không dễ dàng bị tấn công nên họ đã khởi động dự án S47. Trong sáu chiếc được lên kế hoạch đóng chỉ có một chiếc là I-351 hoàn tất và đưa vào hoạt động trước khi chiến tranh kết thúc còn chiếc I-352 bị không kích đánh chìm tại Kure trước khi nó kịp hoàn tất.

Tham khảo

, History of [the] Pacific War Vol.17, "I-Gō Submarines", Gakken (Japan), January 1998, ISBN 4-05-601767-0
Rekishi Gunzō, History of Pacific War Extra, "Perfect guide, The submarines of the Imperial Japanese Forces", Gakken (Japan), March 2005, ISBN 4-05-603890-2
The Maru Special, Japanese Naval Vessels No.43, "Japanese Submarines III", Ushio Shobō (Japan), September 1980, Book code 68343-43
Stille, Mark. Imperial Japanese Navy Submarines 1941-45. Osprey, 2007.

I-351
Tàu ngầm của Hải quân Đế quốc Nhật Bản
Lớp tàu ngầm


title: Cinguloterebra jenningsi

text:
Cinguloterebra jenningsi là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Terebridae, họ ốc dài.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Cinguloterebra


title: Fertans

text:
Fertans là một xã của tỉnh Doubs, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền đông nước Pháp.

Dân số

Ước lượng năm 2005 là 237.

Xem thêm
Xã của tỉnh Doubs

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Doubs


title: Hemmelzen

text:
Hemmelzen là một đô thị thuộc huyện Altenkirchen, trong bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị Hemmelzen có diện tích 2,83 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 235 người.

Tham khảo

Xã của bang Rheinland-Pfalz
Xã và đô thị ở huyện Altenkirchen


title: Clavus (chi ốc biển)

text:
Clavus là một chi ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Drilliidae.

Các loài
Theo Cơ sở dữ liệu sinh vật biển (WoRMS) các loài sau với danh pháp hợp lệ được xếp vào chi Clavus:

 Clavus acuminata
 Clavus aenigmaticus Wells, 1991
 Clavus aglaia (Dall, 1918)
 Clavus auriculifera Lamarck
 Clavus beckii (Reeve, 1842)
 Clavus bilineata (Reeve, 1845): mentioned in OBIS as Clavus bilinieatus
 Clavus cadenasi (Clench & Aguayo, 1939)
 Clavus canalicularis (Röding, 1798)
 Clavus candens (Smith E. A., 1879)
 Clavus cantharis (Reeve, 1845)
 Clavus clara (Reeve, 1845)
 Clavus clavata (Sowerby II, 1870)
 Clavus coffea (Smith E. A., 1882)
 Clavus cygnea (Melvill & Standen, 1897): mentioned in OBIS as Clavus cygneus
 Clavus ebur (Reeve, 1845)
 Clavus enna (Dall, 1918)
 Clavus exasperata (Reeve, 1843)
 Clavus exasperatus (Reeve, 1843)
 Clavus exilis (Pease, 1868)
 Clavus flammulatus Montfort, 1810
 Clavus formosa (Reeve, 1846)
 Clavus fulva (Hinds, 1843): mentioned in OBIS as Clavus fulvus
 Clavus glaucozona Kilburn & Dekker, 2008
 Clavus groschi Kilburn, 1988
 Clavus hewittae Wells, 1991
 Clavus inclinata (Sowerby, 1893)
 Clavus infrafusca (Sowerby, 1893)
 Clavus infuscatus Kilburn & Dekker, 2008
 Clavus johnsoni (Bartsch, 1934)
 Clavus laeta (Hinds, 1843): mentioned in OBIS as Clavus laetus
 Clavus lamberti (Montrouzier, 1860)
 Clavus maravignae
 Clavus mighelsi Kay, 1979
 Clavus nodifera (Pease, 1860)
 Clavus nodulosa (Pease, 1863)
 Clavus occiduus Wells, 1991
 Clavus opalus (Reeve, 1845)
 Clavus paroeca (Melvill, 1923)
 Clavus pica (Reeve, 1843)
 Clavus powelli Kay, 1979
 Clavus pulchella (Reeve, 1845)
 Clavus pulicarius Wells, 1991
 Clavus pusilla (Garrett, 1873)
 Clavus putillus (Reeve, 1845)
 Clavus quintuplex (Melvill, 1927)
 Clavus rissoiniformis Kay, 1979
 Clavus suduirauti Bozzetti, 1997
 Clavus unizonalis (Lamarck, 1822)
 Clavus vibicinus (Helbling, 1779)
 Clavus vidua (Reeve, 1845): mentioned in OBIS as Clavus (Clavus) viduus
 Clavus wilmeri (Smith E. A., 1879)

Cơ sở dữ liệu động vật thân mềm Ấn Độ-Thái Bình Dương bổ sung các loài sau:
 Clavus aeneus (Hedley, 1922)
 Clavus berenice (Dall, 1918)
 Clavus costatus Hedley, 1922
 Clavus fusconitens (Sowerby, 1901)
 Clavus siebenrocki (Sturany, 1903)
 Phân chi Clavus
 Clavus intermaculatus (E. A. Smith, 1879)

Hình ảnh

Chú thích

Drilliidae


title: Bring Me to Life

text:
"Bring Me to Life" (tạm dịch: Hãy đưa tôi trở lại đời sống) là một ca khúc của ban nhạc rock Mỹ Evanescence. Do Amy Lee, Ben Moody, David Hodges viết nhạc và Dave Fortman sản xuất, bài hát còn có sự góp giọng từ khách mời Paul McCoy của ban nhạc 12 Stones. Wind-up phát hành "Bring Me to Life" vào năm 2003 làm đĩa đơn chính từ album đầu tay của Evanescence Fallen (2003). Ca khúc được mô tả là sự kết hợp của các thể loại nu metal, gothic metal và rap rock.

Theo lời của Lee, "Bring Me to Life" có những ý nghĩa và nguồn cảm hứng riêng biệt; đối tượng của nó là một vụ việc xảy ra trong một nhà hàng, sự phóng khoáng và đánh thức những thứ đang dần mất đi trong cuộc sống của nhân vật chính. Sau đó Lee tiết lộ rằng bài hát dựa trên cảm hứng người bạn lâu năm và chồng cô Josh Hartzler. Hầu hết những phản hồi với bài hát đều là tích cực: các nhà phê bình ca ngợi giai điệu của ca khúc, giọng hát của Lee và sự kết hợp giọng ca với McCoy.

Sau khi "Bring Me to Life" góp mặt trong phần nhạc nền phim Daredevill, bài hát trở thành một thành công cả về mặt thương mại lẫn đón nhận phê bình, đứng đầu các bảng xếp hạng ở Úc, Vương quốc Anh và Ý. Ca khúc nằm trong tốp mười ở hơn mười lăm quốc gia trong đó bao gồm Hoa Kỳ, Argentina, Đức và New Zealand. Bài hát được Hiệp hội Công nghiệp ghi âm Hoa Kỳ chứng nhận một đĩa bạch kim và Hiệp hội Công nghiệp ghi âm Úc chứng nhận hai đĩa bạch kim. Ca từ của bài hát được giải thích là một tiếng kêu gọi cho một cuộc sống mới trong Jesus, giúp nó được góp mặt trong các bảng xếp hạng Christian rock.

"Bring Me to Life" ban nhạc đoạt giải cho hạng mục Trình diễn hard rock xuất sắc nhất và một đề cử Bài hát rock hay nhất ở lễ trao giải Grammy lần thứ 46. Video âm nhạc đi kèm do Philipp Stölzl đạo diễn, trong đó có cảnh Amy Lee ca hát và leo trèo trên một tòa nhà cao tầng trong lúc gặp một cơn ác mộng trong phòng ngủ của cô. "Bring Me to Life" là một phần trong danh sách bài hát của Fallen và chuyến lưu diễn The Open Door Tour. Rất nhiều nghệ sĩ đã thu âm nhiều bản cover của bài hát này, bao gồm ca sĩ nhạc cổ điển Katherine Jenkins và nhạc công piano John Tesh. Ca khúc cũng được sử dụng trong một số chương trình truyền hình.

Bối cảnh và phát hành

Theo lời Amy Lee, ca khúc có một vài ý nghĩa, đầu tiên là nói về một sự cố ở một nhà hàng. Trong một cuộc phỏng vấn từ điểm dừng chân lưu diễn ở Tulsa, cô nói với tờ The Boston Phoenix: "Tôi lấy cảm hứng để viết nó khi một ai đó nói vài điều với tôi — tôi không biết anh ta, và tôi nghĩ anh ta có thể rất sáng suốt.[...] Tôi đang ở trong một mối quan hệ mà tôi cảm thấy hoàn toàn không hạnh phúc. Nhưng tôi vẫn đang giấu nó. Tôi đang hoàn toàn bị lạm dụng và tôi cố gắng để che đậy nó; thậm chí tôi sẽ chẳng thừa nhận điều đó với bản thân mình. Vì thế sau đó tôi đã nói khoảng 10 đến 15 từ với anh chàng này, người vốn là bạn của một người bạn. Chúng tôi đang chờ những người khác xuất hiện, rồi chúng tôi đi vào một nhà hàng và ngồi xuống một chiếc bàn. Rồi anh ấy nhìn và hỏi tôi, 'Cô có hạnh phúc không?'. Tôi cảm thấy tim mình đập nhanh, và tôi thấy như thể anh ấy hoàn toàn biết tôi đang nghĩ gì. Nhưng rồi tôi nói dối, tôi nói mình vẫn khỏe. Dù thế nào anh ấy cũng không thực sự sáng suốt lắm. Nhưng anh ấy là một nhà xã hội học." Lee cho biết trong một cuộc phỏng vấn với VH1: "Hãy cởi mở. Đó là làm thức tỉnh tất cả những điều bạn đã bỏ qua từ rất lâu. Một ngày có một người nói vài điều khiến trái tim của tôi đập loạn nhịp trong một giây và tôi nhận ra rằng trong nhiều tháng, tôi đã sống thờ ơ tê liệt, chỉ chạy theo đời sống". Trong một cuộc phỏng vấn với Blender, Lee tuyên bố rằng cô đã viết "Bring Me to Life" về người bạn lâu năm của cô, Josh Hartzler, người mà sau đó cô đã kết hôn vào năm 2007.

"Bring Me to Life" được phát hành ngày 22 tháng 4 năm 2003, làm đĩa đơn đầu tiên từ album đầu tay của ban nhạc Fallen. Chủ tịch kiêm CEO của Wind-up Entertainment Ed Vetri tiết lộ khi hãng đĩa đẩy bài hát lên sóng phát thanh, những người chủ sở hữu nói, "chúng tôi không chơi piano và trẻ con trên đài phát thanh rock". Tuy nhiên khi "Bring Me to Life" được phát hành trên nhạc phim Daredevil, các thính giả đã yêu cầu bản air play (tải nhạc) cho ca khúc. Đĩa đơn bao gồm "Farther Away" làm bài hát mặt B. Ấn bản đầu tiên của đĩa đơn tại Úc có chứa track "Missing" làm bài hát mặt B, nhưng nó đã được loại bỏ khỏi những ấn bản sau này và sau đó được phát hành làm track bonus trong album trực tiếp của ban nhạc Anywhere but Home. Một phiên bản acoustic được thu âm và phát hành trong đĩa DVD "Bring Me to Life". Một vài phiên bản khác của bài hát cũng được phát hành như bản phối lại, acoustic và phiên bản thay thế. Phiên bản trực tiếp xuất hiện trong đĩa DVD Anywhere but Home bao gồm tiếng piano và giọng ca solo trước phần giới thiệu ca khúc và có sự góp mặt biểu diễn của giọng ca khách mời John LeCompt.

Thu âm và sáng tác

"Bring Me to Life" do Amy Lee, Ben Moody và David Hodges viết nhạc cho album phòng thu đầu tay của ban nhạc Fallen. Fallen bắt đầu được ghi âm ở phòng thu Ocean Studios ở Burbank, California, nơi phần lớn "Bring Me to Life" được thu âm trước quá trình sản xuất đầy đủ album. Ca khúc được phối nhạc bởi Jay Baumgardner trong phòng thu của anh, NRG Recording Studios nằm Bắc Hollywood trên một bộ SSL 9000 J. Một đoạn nhạc của đàn 22 dây được thu âm ở Seattle bởi Mark Curry. "Bring Me to Life" được phối nhạc ở Newman Scoring Stage và Bolero Studios, cả ở Los Angeles. Phần nhạc giao hưởng do David Hodges và David Campbell sắp xếp. Trong một cuộc phỏng vấn, Lee gợi lại rằng trong quá trình ghi âm bài hát có người nói với cô bài hát phải có giọng ca của nghệ sĩ nam: "Có người giới thiệu cho tôi là, 'Cô là một cô gái hát trong một ban nhạc rock, chẳng có gì như thế ngoài đó, sẽ chẳng ai nghe cô hát đâu. Cô cần một anh chàng tham gia và hát đệm để khiến bài hát thành công."

Theo bản nhạc do Alfred Music Publishing xuất bản trên trang website Musicnotes.com, "Bring Me to Life" được đặt trong một số chỉ nhịp và biểu diễn ở nhịp độ vừa phải 95 nhịp/phút. Ca khúc được viết ở nốt Mi thứ và phạm vi giọng ca của Lee chạy từ nốt A3 đến nốt D5. Trong ca khúc, Paul McCoy hát dòng ca từ "Wake me up/ I can't wake up/ Save me!" theo phong cách rap. Brian Orloff của St. Petersburg Times gọi bài hát là một "...'bản hit rất thành công', trong đó Lee hát câu 'Call my name and save me from the dark' trên cả tiếng ghita đầy mạnh mẽ." Ann Powers từ Milwaukee Journal Sentinel viết, "'Bring Me to Life' với ca từ mang tính kịch và tiếng ghita cứng giòn, mang nhãn hiệu của ban nhạc là quá nhiều chất nu-metal." Người viết Nick Catucci của tạp chí Blender gọi ca khúc là một "sự va chạm kết hợp của gothic và metal". Kristi Turnquist của The Oregonian gọi bài hát là một bản power ballad. Joe D'Angelo từ MTV lại viết rằng "...những tiếng riff dễ nhận thấy như "Going Under" và "Bring Me to Life" có thể gợi ý rằng... 'Nobody's Home' từ album phòng thu thứ hai của Avril Lavigne Under My Skin sẽ nghe giống như 'một bài hát của Evanescence với Avril mà không có giọng hát của Amy Lee."

Đón nhận và giải thưởng
Theo tờ The Boston Globe, ca khúc "...là một bản mix gồm giọng ca cao thanh khiết của Lee, đoạn dạo nhạc piano và lớp ghiền răng cưa ghita mà van xin tầm nhìn của Sarah McLachlan trước Godsmack." Trong bài phê bình album phòng thu thứ hai của Evanescence The Open Door, Brendan Butler của Cinema Blend so sánh "Sweet Sacrifice" (2007) với "Bring Me to Life", gọi chúng là "...những bài hát phổ biến trên đài phát thanh." Jason Nahrung của The Courier-Mail gọi ca khúc là "...một sự gây chú ý lớn của mọi người". Adrien Bengrad của trang web PopMatters nói Lee và McCoy khiến "Bring Me to Life" nghe "...giống như một bản tình ca giữa một cô gái Lilith Fair và một anh chàng Ozzfest". Blair R. Fischer từ MTV News gọi bài hát là một ca khúc "...ghiền kim loại" giúp ban nhạc đoạt một giải Grammy. Joe D'Angelo gọi ca khúc là một "...bài khải hoàn ca tàn nhẫn bắt đầu là một sự tinh tế đầy ám ảnh" và viết rằng "giọng ca của Lee bay trên toàn bộ hỗn hợp có bùn đặc để giữ nó khỏi bị chìm vào sự tầm thường mệt mỏi."

Diễn biến thương mại
"Bring Me to Life" có vị trí nằm trong tốp 10 của hơn 15 quốc gia và trong tốp 20 của một vài quốc gia, trở thành đĩa đơn thành công nhất của ban nhạc đến nay. Ca khúc được chứng nhận Bạch kim năm 2003 khi tiêu thụ hơn một triệu bản tại Hoa Kỳ. Bài hát đứng đầu các bảng xếp hạng Billboard Alternative Songs và Pop 100, đạt vị trí thứ năm trên Billboard Hot 100 cũng như đứng thứ tư trên Adult Pop Songs. Ban đầu ca khúc còn xếp hạng trong các bảng xếp hạng Christian rock vì ca từ của nó được giải thích là một lời kêu gọi cho cuộc đời mới trong Jesus bởi một số thính giả. "Bring Me to Life" xếp ở vị trí thứ 73 trong bảng xếp hạng những bài hát rock hay nhất thập niên 2000 của Billboard, đồng thời là bài hát duy nhất của ban nhạc do nữ hát chính trên bảng xếp hạng này. Ca khúc cũng đứng đầu trên các bảng xếp hạng của Úc, Bỉ, Ý và Vương quốc Anh. "Bring Me to Life" cũng xếp ở vị trí quán quân trên ARIA Singles Chart khi đứng ở vị trí này trong sáu tuần.

"Bring Me to Life" xếp hạng trong tốp 20 của mọi quốc gia mà nó phát hành. Ca khúc có bốn tuần đứng ở vị trí quán quân tại Vương quốc Anh và giúp Fallen đạt vị trí số một trên UK Albums Chart. Bài hát cũng đứng đầu bảng xếp hạng European Hot 100. Ngày 4 tháng 6 năm 2011, bài hát trở lại tốp đầu bảng xếp hạng UK Rock Singles Chart tám năm kể từ ngày phát hành, vẫn giữ vị trí quán quân trong hai tuần từ ngày 11 tháng 6 năm 2011 đến 25 tháng 6 năm 2011. Bài hát rơi xuống vị trí số hai và ở đây trong ba tuần vào ngày 17 tháng 7 năm 2011. "Bring Me to Life" trở lại vị trí số một lần nữa và ở đây trong ba tuần. Ca khúc vẫn có vị trí nằm trong tốp 10 tính đến tháng 10 năm 2011. Tính đến tháng 6 năm 2013, bài hát đã tiêu thụ hơn 615,500 bản tại Vương quốc Anh.

Video âm nhạc
Video đi kèm "Bring Me to Life" do Philipp Stölzl đạo diễn. Sau thành công của video, Lee nhận được những lời đề nghị từ vài bộ phim. Nói về video, Stölzl nói, "Một mặt video đem lại phần hấp dẫn nhất của bài hát, cây cầu, sự song ca giữa chất giọng nam và nữ. Mặt khác nó mang lại nhạc nền phim ['Daredevil'] của ca khúc. Tôi đã không biết nếu tôi sử dụng cặp diễn viên đóng thế cho hầu hết các góc độ sẽ giúp tôi hạn chế rủi ro rất nhiều, nhưng hóa ra Amy đã tự thực hiện mọi cảnh quay, kể cả cảnh bám vào tay của Paul mà chẳng hề thấy mệt mỏi. Cuối cùng cô là người khiến cho cảnh quay thật sinh động."

Video bắt đầu khi Amy Lee mặc một chiếc áo ngủ, chân trần và đang ngủ trên giường trong một tòa nhà, mơ về việc rơi tự do bên dưới một tòa nhà chọc trời. Ngay khi điệp khúc bắt đầu, ban nhạc và Paul McCoy đang biểu diễn ở một phòng khác, còn Lee thức giấc và đi theo đường của cô tới cửa sổ. Lee trèo ra ngoài cửa sổ và leo lên tòa nhà đến khi cô đến được cửa sổ của căn phòng ban nhạc đang biểu diễn. Trong cây cầu, McCoy nhận thấy Lee và mở cửa sổ, làm cô mất thăng bằng và ngã nhưng bám được gờ đá. Trong suốt cây cầu và điệp khúc, McCoy cố gắng cứu Lee nhưng không thành công, khiến cô rơi khỏi tòa nhà. Tuy nhiên cuối đoạn video cô được chiếu khi vẫn đang ngủ trên giường của mình lần nữa.

Trình diễn trực tiếp

Evanescence trình diễn "Bring Me to Life" như một phần trong danh sách bài hát của Fallen và chuyến lưu diễn The Open Door Tour. Ban nhạc biểu diễn ca khúc ngày 13 tháng 8 năm 2003 tại Chicago trong chuyến lưu diễn Nintendo Fusion Tour của nhóm. Trong khi biểu diễn cựu tay ghita của Evanescence John LeCompt thay thế McCoy trong bài hát. Theo lời Blair R. Fischer: "Tay ghita đã làm một công việc thích hợp là bắt chước McCoy trong khi anh hạ sự sôi nổi của bài hát xuống và tiếng riff mang phong cách Iron Maiden." Ban nhạc cũng trình diễn "Bring Me to Life" ở Wantagh, New York vào ngày 23 tháng 7 năm 2004. Theo Joe D'Angelo từ MTV News: "...Sự nổi tiếng lớn của ca khúc chính là một danh sách tập hợp thông minh giúp đám đông hưởng ứng theo cách tương tự." Bài hát được biểu diễn ngày 21 tháng 11 năm 2007 tại WaMu Theater.

Ảnh hưởng văn hóa
Evanescence ban đầu được quảng bá ở các cửa hàng Christian. Sau đó ban nhạc làm rõ rằng nhóm không muốn bị coi là một phần của thể loại Christian rock giống như những nghệ sĩ đồng nghiệp Creed. Vào tháng 4 năm 2003 chủ tịch của Wind-up Records, Alan Meltzer đã gửi một bức thư đến đài phát thanh Christian và những đại lý bán lẻ để giải thích rằng mặc dù "nền tảng tinh thần gây kích động sự chú ý và khó chịu trong cộng đồng Kitô giáo", Evanescence là "một ban nhạc thế tục cũng như cách nhìn âm nhạc của họ để giải trí." Sau đó anh viết, "Wind-up thực sự cảm thấy họ không còn ở những thị trường Christian nữa." Gần như ngay lập tức sau khi nhận thư, nhiều đài phát thanh Christian đã đẩy những ca khúc của Fallen, trong đó có "Bring Me to Life" ra khỏi danh sách bài hát của họ. Terry Hemmings, CEO của bộ phận tiết kiệm phân phối nhạc Christian bày tỏ sự bối rối về thái độ của ban nhạc khi phát biểu, "Họ hiểu rõ album sẽ được bán trên những kênh [nhạc Christian] này." Năm 2006, Amy Lee nói với Billboard rằng cô từng phản đối việc bị coi là một "ban nhạc Christian" từ khi mới thành lập. Cô còn cho biết thêm Moody có ủng hộ một chút trong khi với cô thì không.

Thành viên thực hiện
Danh sách thành viên thực hiện từ những dòng ghi chú của Fallen.
Amy Lee – viết nhạc, piano, hát chính
Ben Moody – người viết nhạc, sản xuất, chơi ghita và bộ gõ
David Hodges – viết nhạc, piano, keyboard, string arrangements
Josh Freese – chơi trống
Dave Fortman – sản xuất
Francesco DiCosmo – Ghita bass
David Campbell – additional string arrangements
Graeme Revell – string arrangements, orchestral conduction

Định dạng bài hát

Đĩa CD quốc tế (7 tháng 4 năm 2003)
"Bring Me to Life" – 3:56
"Bring Me to Life" (Bliss Mix) – 3:59

Đĩa CD Maxi quốc tế (14 tháng 4 năm 2003)
"Bring Me to Life" – 3:56
"Bring Me to Life" (Bliss Mix)	 – 3:59
"Farther Away"	 – 3:58
Extras: "Bring Me to Life" (video âm nhạc) – 4:14

Đĩa CD tại Úc
"Bring Me to Life" – 3:56
"Bring Me to Life" (Bliss Mix) – 3:59
"Farther Away" – 3:58
"Missing" – 4:15

Đĩa CD tại Pháp
"Bring Me to Life" – 3:56
"Bring Me to Life" (Bliss Mix) – 3:59

Đĩa đơn mặt bên tiếp theo (24 tháng 6 năm 2003)
"Bring Me to Life" – 3:56
"Bring Me to Life" (Bliss Mix) – 3:59
"Farther Away" – 3:58
"Bring Me to Life" (video âm nhạc) – 4:14

DVD quốc tế (2 tháng 6 năm 2003)
"Bring Me to Life" (Video)
"Bring Me to Life"
"Bring Me to Life" (phiên bản Live acoustic)
"My Immortal" (phiên bản Live acoustic)
"Interview footage"

Đĩa đơn cassette tại Anh
"Bring Me to Life"
"Farther Away"
"Bring Me to Life" (Bliss Mix)

Xếp hạng

Xếp hạng tuần

Xếp hạng cuối năm

Xếp hạng thập niên

Chứng nhận

Tham khảo

Liên kết ngoài

Bài hát của Evanescence
Đĩa đơn năm 2003
Đĩa đơn đầu tay
Đĩa đơn quán quân Billboard Pop Songs
Đĩa đơn quán quân European Hot 100 Singles
Đĩa đơn quán quân tại Tây Ban Nha
Đĩa đơn quán quân tại Úc
Đĩa đơn quán quân tại Vương quốc Liên hiệp Anh
Đĩa đơn quán quân tại Ý
Bài hát năm 2003
Đĩa đơn năm 2009
Đĩa đơn quán quân UK Singles Chart
Đĩa đơn quán quân Billboard Mainstream Top 40 (Pop Songs)


title: Oreoglanis siamensis

text:
Oreoglanis siamensis là một loài cá thuộc họ Sisoridae. Nó là loài đặc hữu của Thái Lan.

Nguồn
 Kottelat, M. 1996. Oreoglanis siamensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 4 tháng 8 năm 2007.

Tham khảo

Động vật Thái Lan
Oreoglanis
Cá châu Á
Cá Thái Lan
Động vật đặc hữu Thái Lan


title: Tertenia

text:
Tertenia là một đô thị tại tỉnh Ogliastra trong vùng Sardinia, có vị trí khoảng 70 km về phía đông bắc của Cagliari và khoảng 25 km về phía nam của Tortolì.

Tertenia giáp các đô thị: Cardedu, Gairo, Jerzu, Lanusei, Loceri, Osini, Ulassai.

Biến động dân số

Tham khảo

Thành phố và thị trấn ở Sardegna


title: Spermophagus albosparsus

text:
Spermophagus albosparsus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Gyllenhal miêu tả khoa học năm 1833.

Chú thích

Tham khảo

Spermophagus


title: 25424 Gunasekaran

text:
25424 Gunasekaran (tên chỉ định: 1999 VQ158) là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi dự án Nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất Lincoln ở Socorro, New Mexico, ngày 14 tháng 11 năm 1999. Nó được đặt theo tên Suvai Gunasekaran, a finalist ở Cuộc thi tìm kiếm Tài năng Khoa học trẻ Intel năm 2009.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 25001–26000

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thiên thể phát hiện năm 1999


title: Crazier (bài hát)

text:
Crazier là ca khúc nhạc đồng quê do ca sĩ người Mỹ Taylor Swift trình bày. "Crazier" do Swift và Robert Ellis Orrall sáng tác, được Nathan Chapman và Swift sản xuất. Bài hát xuất hiện trong Hannah Montana: The Movie và soundtrack của phim.

Bảng xếp hạng

Chú thích

Liên kết ngoài
 The official website of Taylor Swift
 The official website of Hannah Montana: The Movie

Bài hát năm 2008
Bài hát của Taylor Swift
Bài hát năm 2009
Bài hát viết bởi Taylor Swift
Country ballad