title: Eo biển Kennedy

text:
Eo biển Kennedy (tiếng Đan Mạch: Kennedy Kanalen; ) là một hành lang biển thuộc Bắc Băng Dương nằm giữa Greenland và đảo xa nhất về phía bắc của Canada là đảo Ellesmere.

Nó tạo thành một phần của eo biển Nares, kết nối vũng Kane với vũng Hall. Từ phía nam, điểm bắt đầu của nó được đánh dấu bằng các mũi đất Lawrence và Jackson; sự kết nối của nó với vũng Hall được đánh dấu bằng các mũi đất Baird và Morton. Nó dài khoảng 130 km (81 dặm Anh) và rộng khoảng 24–32 km (15-20 dặm Anh), độ sâu trung bình khoảng 180–340 m.

Nó được Elisha Kane đặt tên vào khoảng năm 1854 trong chuyến đi thứ hai của ông tới Bắc cực để tìm kiếm đoàn thám hiểm bị thất bại của John Franklin. Tuy nhiên, một điều hoàn toàn không rõ ràng là ông đặt tên cho nó như thế vì lý do gì. Kane có thể nhớ tới người bạn thám hiểm William Kennedy, người ông đã gặp vài năm trước đó và cả hai đều tham gia vào các cuộc tìm kiếm đầu tiên về đoàn thám hiểm của Franklin. Tuy nhiên, nhiều nhà sử học cho rằng ông đặt tên cho eo biển này theo tên của John Pendleton Kennedy, Bộ trưởng Bộ Hải quân Hoa Kỳ trong giai đoạn từ năm 1852 tới năm 1853, mà theo chỉ thị của ông này thì chuyến đi thứ hai của Kane tới Bắc cực đã được thực hiện.

Tham khảo

 National Geospatial-Intelligence Agency, Sailing Directions Enroute: Pub 181 Greenland and Iceland (Enroute), 2002.

Đọc thêm
 Dewing Keith, J Harrison, Brian Pratt, Ulrich Mayr. 2004. "A Probable Late Neoproterozoic Age for the Kennedy Channel and Ella Bay Formations, Northeastern Ellesmere Island and Its Implications for Passive Margin History of the Canadian Arctic". Canadian Journal of Earth Sciences. 41: 1013-1025.
 Kerr J. William. Kennedy Channel and Lady Franklin Bay, District of Franklin. 1973.
 Long Darrel Graham Francis. Kennedy Channel Formation Key to the Early History of the Franklinian Continental Margin, Central Eastern ELlesmere Island, Arctic Canada: Supplementary Unpublished Data. Canadian journal of earth sciences, v. 26, p. 1147-1159, suppl. mat. 1989.

Kênh nước vùng Qikiqtaaluk
Biên giới Canada-Greenland
Eo biển quốc tế
Eo biển Greenland


title: 430 TCN

text:
Năm 430 TCN là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 430 TCN


title: Etheostoma pallididorsum

text:
The paleback darter (Etheostoma pallididorsum) là một loài cá thuộc họ Percidae. Nó là loài đặc hữu của Hoa Kỳ.

Nguồn
 Gimenez Dixon, M. 1996. Etheostoma pallididorsum. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 4 tháng 8 năm 2007.

Tham khảo

Etheostoma
Động vật Mỹ


title: Chalcopyrit

text:
Chalcopyrit là khoáng vật sắt đồng sulfide kết tinh ở hệ tinh thể bốn phương. Nó có công thức hóa học CuFeS2. Nó có màu vàng thau đến vàng kim, độ cứng từ 3.5 đến 4 trên thang Mohs. Vết vạch được xác định là màu đen nhuốm xanh lá.

Khi tiếp xúc với không khí, Chalcopyrit oxy hóa tạo thành rất nhiều oxit, hydroxide và muối sunfat. Các khoáng vật đồng đi cùng bao gồm sulfide bornit (Cu5FeS4), chalcocit (Cu2S), covellit (CuS), digenit (Cu9S5); khoáng vật carbonat như là malachit và azurit, một vài oxit như là cuprit (Cu2O). Chalcopyrit hiếm khi gặp ở trạng thái liên kết với đồng kim loại.

Nhận dạng
Chalcopyrit thường bị lẫn lộn với pyrit, mặc dù pyrit kết tinh hệ tinh thể lập phương chứ không phải hệ bốn phương. Hơn nữa, chalcopyrit thường ở khối lớn, hiếm ở dạng tinh thể và ít giòn hơn. Chalcopyrit có màu vàng tối hơn, nhuốm màu xanh lá và có ánh nhờn.

Bởi màu sắc và hàm lượng đồng cao, chalcopyrit thường được gọi là "đồng vàng". (yellow copper)

Hóa học
Chalcopyrit tự nhiên không nằm trong chuỗi dung dịch rắn với bất cứ khoáng vật sulfide nào khác. Zn có thể thay thế với Cu một lượng giới hạn vì chalcopyrit có cấu trúc tinh thể giống như sphalerit.

Tuy nhiên, nó thường bị nhiễm các nguyên tố vết khác như Co, Ni, Mn, Zn và Sn thay thế cho Cu và Fe. Se, Fe và As thay thế cho S, và một lượng rất nhỏ của Ag, Au, Pt, Pd, Pb, V, Cr, In, Al và Sb cũng đã được phát hiện.

Có vẻ như là rất nhiều các nguyên tố này tồn tại ở dạng các khoáng vật rất mịn mọc xen lẫn bên trong tinh thể chalcopyrit, ví dụ như các tấm arsenopyrit đại diện cho As, molybdenit đại diện cho Mo,...

Cộng sinh
Chalcopyrit tồn tại bên trong rất nhiều các môi trường quặng thông qua sự đa dạng của quá trình tạo quặng.

Chalcopyrit tồn tại trong các mỏ quặng khối sulfide xuất xứ từ núi lửa và mỏ đá trầm tích, tạo thành bởi sự tạo mỏ của đồng trong vòng tuần hoàn nhiệt dịch. Chalcopyrit tích tụ trong môi trường này nhờ sự dịch chuyển chất lỏng.

Mỏ quặng đồng porphyr được hình thành bởi sự tích tụ của đồng bên trong đá granit xâm nhập thể cán trong quá trình đi dâng lên và kết tinh của magma. Chalcopyrit trong môi trường này được tạo ra bởi sự tích tụ bên trong hệ thống magma.

Chalcopyrit là một khoáng phụ trong cá mỏ khoáng nickel komtiit loại Kambalda, hình thành từ dung dịch sulfide không trộn lẫn được trong dung nham siêu mafic. Trong môi trường này, Chalcopyrit được hình thành bởi dung dịch sulfide chảy thành dải đồng nóng chảy từ một dung dịch silicat không bị trộn lẫn.

Dạng tồn tại
Chalcopyrit là quặng đồng quan trọng nhất. Quặng chalcopyrit tồn tại ở nhiều kiểu quặng, từ những khối khổng lồ như ở Timmins, Ontario, đến các mạch bất thường và đi cùng với các khối xâm nhập granit đến diorit như trong mỏ đồng porphyr ở Broken Hill, dãy Cordillera ở Mỹ và dãy Andes.
Chalcopyrit tồn tại ở mỏ Cu-Au-U siêu khổng lồ Olympic Dam ở Nam Úc.
Chalcopyrit cũng có thể được tìm thấy trong vỉa than cùng với các kết hạch pyrit, cũng như có mặt phổ biến trong đá trầm tích carbonat.

Hình ảnh
Chalcopyrit đa dạng về cấu trúc và màu sắc:

Tham khảo

Mineral Galleries

Khoáng vật đồng
Khoáng vật sulfide
Khoáng vật sắt


title: Sükhbaatar (tỉnh)

text:
Sükhbaatar () là một trong 21 tỉnh của Mông Cổ, nằm tại phía đông của đất nước. Tỉnh lị là Baruun-Urt. Tỉnh được đặt theo tên của nhà cách mạng Mông Cổ Damdin Sükhbaatar.

Địa lý
Phía đông tỉnh Sükhbaatar là các thảo nguyên lượn sóng và khá bằng phẳng. Phần phía nam là các thảo nguyên bán hoang mạc và phần đồi núi phía tây bắc thuộc về sa mạc Gobi. Độ cao của tỉnh thay đổi từ 1000-1200 mét so với mực nước biển. Trên địa bàn tỉnh có khoảng 220 ngọn núi lửa đã tắt.

Phía bắc giáp tỉnh Dornod, phía nam và phía đông giáp khu tự trị Nội Mông của Trung Quốc, phía tây giáp các tỉnh Khentii và Dornogovi.

Dân cư

Giao thông
Sân bay Baruun-Urt (UUN/ZMBU) có một đường bay chưa được trải nhựa và có các chuyến bay định kỳ đi và đến thủ đô Ulaanbaatar. Đi lại bằng đường bộ chủ yếu dựa vào ngựa.

Kinh tế
Sükhbaatar là một trong những vùng nghèo nhất tại Mông Cổ và không có cơ sở công nghiệp đáng kể nào. Người dân nông thôn chủ yếu sinh sống dựa vào chăn nuôi du mục. Ngoài ra, ở phần cực bắc của tỉnh cũng có một số nơi phát triển nghề trồng trọt. Hầu hết cư dân tại tỉnh lị sinh sống dựa vào hoạt động khai thác mỏ thiếc hoặc mỏ than đá lân cận.

Văn hóa
Ti viện Erdenemandal Chiid xưa kia vốn là một nơi linh thiêng. Nơi đây vốn là một hệ thống tu viện trải dài trên 20 km với bảy ngôi chùa cùng 1000 vị sư thầy song nó đã bị chính quyền cộng sản phá hủy vào năm 1938 trong thời kỳ thanh trừng tôn giáo tại Mông Cổ. Thung lũng Churgurin Chundii có hàng chục các bức tượng bằng đá từ thế kỷ 10 đến thế kỷ 13, hiện vẫn còn tranh cãi về các nhân vật trên các bức tượng.

Hành chính

Thủ phủ Baruun-Urt về mặt địa lý thuộc sum Sühbaatar, song được quản lý riêng biệt.

* - Tỉnh lị Baruun-Urt

Tham khảo

Tỉnh của Mông Cổ
Tỉnh Sükhbaatar


title: Cymatosyrinx impolita

text:
Cymatosyrinx impolita là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Drilliidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Cymatosyrinx


title: Panama

text:
Panama ( ), tên gọi chính thức là nước Cộng hoà Panama (), là một quốc gia tại Trung Mỹ. Quốc gia này có biên giới với Costa Rica về phía tây, Colombia về phía đông nam, biển Caribe về phía bắc và Thái Bình Dương về phía nam. Thủ đô và thành phố lớn nhất là thành phố Panama, vùng đại đô thị của thủ đô là nơi cư trú của hơn một nửa trong số 4 triệu dân trong nước.

Panama có một vài bộ lạc bản địa định cư từ trước khi người Tây Ban Nha đến vào thế kỷ XVI. Panama tách khỏi Tây Ban Nha vào năm 1821 và gia nhập một liên hiệp mang tên Cộng hoà Đại Colombia. Đến khi Đại Colombia giải thể vào năm 1831, Panama thuộc Cộng hoà Colombia. Do được Hoa Kỳ giúp đỡ, Panama ly khai từ Colombia vào năm 1903, và cho phép Hoa Kỳ xây dựng kênh đào Panama từ năm 1904 đến 1914. Năm 1977, một hiệp định được ký kết với nội dung Hoa Kỳ chuyển giao toàn bộ kênh đào cho Panama vào cuối thế kỷ XX, hạn cuối là 31 tháng 12 năm 1999.

Doanh thu từ thuế kênh đào tiếp tục chiếm một phần đáng kể trong GDP của Panama, song thương mại, ngân hàng và du lịch là các lĩnh vực lớn và đang phát triển. Năm 2015, Panama đứng thứ 60 thế giới về chỉ số phát triển con người. Kể từ năm 2010, Panama duy trì là nền kinh tế có tính cạnh tranh thứ nhì tại Mỹ Latinh. Rừng rậm bao phủ 40% diện tích đất liền Panama, tại đó có nhiều loài động thực vật nhiệt đới, một số không thấy được ở những nơi khác.

Lịch sử

Sau thời kì thám hiểm của Cristoforo Colombo (1502) và Balboa (1513), eo đất này là thuộc địa Tây Ban Nha từ đầu thế kỷ XVI, thực dân Tây Ban Nha đã mở những con đường để chuyển vàng, bạc từ Panama và Peru ra hướng Đại Tây Dương.

Vùng này trực thuộc Phó vương quốc Peru (1542) và New Grenada (1740), bị sáp nhập vào Đại Colombia năm 1819. Năm 1855, cuộc đổ xô tìm vàng ở California dẫn đến việc xây dựng đường sắt nối liền Colón với Panama. Từ năm 1881 đến năm 1889, Ferdinand de Lesseps tiến hành khai thông kênh đào Panama, công trình bị trì hoãn vì thiếu vốn.

Đa phần chính trị trong nước Panama ở thế kỷ hai mươi gắn liền với Kênh đào Panama và chính sách đối ngoại của Hoa Kỳ. Đầu thế kỷ XX, Theodore Roosevelt đã theo đuổi những nỗ lực đối ngoại của Hoa Kỳ nhằm tạo lập một thỏa thuận với Colombia sẽ cho phép Mỹ tiếp nhận hoạt đồng điều hành kênh của Pháp vốn bắt đầu từ thời Ferdinand de Lesseps. Tháng 11 năm 1903, Hoa Kỳ ủng hộ phong trào Separatist Junta bí mật gồm một số chủ đất giàu có người Panama dưới sự lãnh đạo của Tiến sĩ Manuel Amador Guerrero nhằm ly khai khỏi Colombia.

Ngày 3 tháng 11 năm 1903, Panama tuyên bố độc lập khỏi Colombia. Chủ tịch Hội đồng Thành phố, Demetrio H. Brid, cơ quan chính quyền cao nhất thời điểm đó, trở thành Tổng thống trên thực tế, và đã chỉ định một Chính phủ Lâm thời ngày 4 tháng 11 để điều hành công việc của nhà nước cộng hòa mới thành lập. Hoa Kỳ, với tư cách quốc gia đầu tiên công nhận nước Cộng hoà Panama mới, đã gửi quân tới bảo vệ những lợi ích kinh tế của nước này. Quốc hội Lập hiến năm 1904 đã bầu Tiến sĩ Manuel Amador Guerrero, một thành viên nổi bật thuộc đảng chính trị bảo thủ, làm Tổng thống hợp hiến đầu tiên của nước Cộng hoà Panama.

Tháng 12 năm 1903, những đại diện của nước cộng hòa đã ký Hiệp ước Hay-Bunau Varilla trao cho Hoa Kỳ quyền xây dựng và quản lý vô hạn định với Kênh đào Panama, mở cửa từ năm 1914. Hiệp ước này đã trở thành một vấn đề ngoại giao tiềm tàng giữa hai quốc gia, trở thành căng thẳng nhất vào Ngày của Martyr (9 tháng 1 năm 1964). Những vấn đề này sau đó đã được giải quyết khi hai bên ký Các hiệp ước Torrijos-Carter năm 1977.

Ý định ban đầu của những người thành lập đất nước là mang lại sự hòa hợp giữa hai đảng chính trị chính (Bảo thủ và Tự do). Chính phủ Panama đã trải qua các giai đoạn bất ổn chính trị và tham nhũng, tuy nhiên, ở nhiều thời điểm trong lịch sử của mình, thời gian cầm quyền của các vị tổng thống hợp hiến thường rất ngắn ngủi. Năm 1968, một cuộc đảo chính lật đổ chính phủ của vị tổng thống mới được bầu gần đó là Arnulfo Arias Madrid diễn ra. Tướng Omar Torrijos cuối cùng đã trở thành người nắm quyền lực trong một chính phủ quân sự (junta), và sau này trở thành nhà lãnh đạo độc đoán cho tới tận khi ông chết trong một vụ tai nạn máy bay gây nghi ngờ năm 1981. Sau cái chết của Torrijos, quyền lực dần được tập trung trong tay Tướng Manuel Antonio Noriega, cựu lãnh đạo lực lượng cảnh sát mật Panama và cựu nhân viên CIA. Noriega liên quan tới vụ buôn lậu thuốc phiện vào Hoa Kỳ, dẫn tới những căng thẳng trong quan hệ hai nước cuối thập niên 1980.

Ngày 20 tháng 12 năm 1989, hai mươi bảy nghìn quân Mỹ  tấn công Panama nhằm lật đổ Noriega. Vài giờ sau vụ tấn công, tại một buổi lễ diễn ra bên trong một căn cứ quân sự Mỹ tại Vùng Kênh đào Panama cũ, Guillermo Endara (người chiến thắng trong cuộc bầu cử tháng 5 năm 1989) tuyên thệ nhậm chức tổng thống mới của Panama. Cuộc tấn công diễn ra mười năm trước khi quyền quản lý Kênh Panama được giao lại cho người Panama, theo một thời gian biểu do Các hiệp ước Torrijos-Carter quy định. Sau cuộc tấn công, Noriega tìm cách xin tị nạn tại sứ quán Vatican qua phái bộ ngoại giao do Monsignor Jose S. Laboa đại diện. Quân Mỹ vây quanh sứ quán nhưng không dám xông vào bắt. Lúc đầu họ đề nghị Giáo hoàng trục xuất nhưng bị từ chối. Vì thế các chuyên gia tâm lý chiến đã sử dụng vũ khí âm thanh để ép Noriega ra ngoài, chiến dịch này được mang mật danh "Just Cause".

Để buộc Noriega đầu hàng, các lực lượng Mỹ đã dùng xe quân sự lắp loa phóng thanh công suất lớn vây quanh sứ quán thành một vòng chơi và chơi ầm ĩ liên tục bên ngoài đại sứ quán bài "Panama," nhóm nhạc Rock thập niên 1980 Van Halen. (WSJ)  hoặc các bài nhạc Rock nặng khác. Sau vài ngày, do không chịu nổi thể loại nhạc này (vốn Noriega được biết là người rất thích nhạc Opera) nên Noriega đã đầu hàng quân Mỹ, và bị đưa về Florida để chính thức bị dẫn độ và xét xử trước các cơ quan tòa án liên bang Mỹ. Năm 1992, nhà độc tài Panama bị tòa Mỹ kết án 40 năm tù vì buôn lậu ma tuý, gian lận, và rửa tiền và chịu trách nhiệm về cuộc phóng thích tù binh trước hạn (parole) tháng 9 năm 2007., sau được giảm xuống còn 30 năm.

Theo Các hiệp ước Torrijos-Carter, Hoa Kỳ trả lại toàn bộ kênh đào và những vùng đất liên quan cho Panama ngày 31 tháng 12 năm 1999, nhưng giữ quyền can thiệp quân sự vì quyền lợi an ninh quốc gia của họ. Panama cũng giành được quyền kiểm soát những tòa nhà và cơ sở hạ tầng liên quan cũng như quyền quản lý hành chính đầy đủ với Kênh đào Panama.

Nhân dân Panama đã tán thành việc mở rộng kênh, và sau khi được hoàn thành, nó sẽ cho phép các tàu post-Panamax đi qua cũng như tăng số lượng tàu lưu thông.

Chính trị

Chính trị Panama theo hình thức nhà nước Cộng hòa tổng thống đại diện dân chủ, theo đó Tổng thống Panama vừa là lãnh đạo quốc gia vừa là lãnh đạo chính phủ, và một hệ thống nghị viện đa đảng. Quyền hành pháp thuộc chính phủ. Quyền lập pháp vừa do chính phủ vừa do Quốc hội đảm nhiệm. Tư pháp độc lập với hành pháp và lập pháp.

Chính phủ theo chế độ dân chủ lập hiến, trong đó:
Cơ quan hành pháp: đứng đầu nhà nước là Tổng thống, tiếp theo là 2 Phó Tổng thống, được bầu cử với nhiệm kỳ 5 năm. Nội các được chỉ định bởi Tổng thống.
Cơ quan lập pháp: Quốc hội lập pháp lưỡng viện gồm 71 thành viên được bầu cử với các nhiệm kỳ 5 năm.
Cơ quan tư pháp: Tòa án Công lý Tối cao gồm 9 thẩm phán được chỉ định với nhiệm kỳ 10 năm; 5 tòa án tối cao, 3 tòa thượng thẩm.

Khu vực hành chính

Theo hành chính, các khu vực chính của Panama gồm chín tỉnh và năm vùng lãnh thổ bản xứ (comarcas indígenas) cấp tỉnh.

 Tỉnh
 Bocas del Toro
 Coclé
 Colón
 Chiriquí
 Darién
 Herrera
 Los Santos
 Panamá
 Veraguas

Comarcas cấp tỉnh
 Emberá
 Kuna Yala
 Ngäbe-Buglé Comarca
 Kuna de Madugandí
 Kuna de Wargandí

Địa lý

Panama nằm ở Trung Mỹ, giáp với cả Biển Caribe và Thái Bình Dương, giữa Colombia và Costa Rica. Nước này có vị trí chiến lược ở điểm cuối phía đông Eo Panama, một cầu lục địa lớn nối Bắc và Nam Mỹ. Tới năm 1999, Panama đã kiểm soát Kênh đào Panama nối Bắc Đại Tây Dương qua Biển Caribe với Bắc Thái Bình Dương.

Địa hình rừng già hầu như không thể xâm nhập của Vực Darien giữa Panama và Colombia. Nó tạo ra khoảng đứt của Xa lộ Xuyên Mỹ, nếu không tuyến đường này sẽ nối liền từ Alaska tới Patagonia.

Kinh tế

Kinh tế Panama dựa trên dịch vụ, chủ yếu là ngân hàng, thương mại và du lịch, vì vị trí địa lý chiến lược của nó. Việc chuyển giao quyền quản lý kênh đào và các căn cứ quân sự của Mỹ khiến các dự án xây dựng mới ở đây bùng nổ. Chính quyền Martín Torrijos đã tiến hành nhiều cuộc cải cách cơ cấu gây tranh cãi, như cải cách thuế và một cuộc cải cách an sinh xã hội rất khó khăn. Hơn nữa, một cuộc trưng cầu dân ý về việc xây dựng một bộ cửa cống thư ba cho Kênh đào Panama đã được đại đa số dân chúng tán thành (dù số người đi bầu ít ỏi) ngày 22 tháng 10 năm 2006. Con số ước tính chính thức chi phí cho việc xây dựng này lên tới 5.25 tỷ dollar Mỹ.

Kinh tế Panaman tăng trưởng 8% năm 2006 và lần đầu tiên trong mười năm qua lĩnh vực công cộng đã kết toán năm 2006 với một con số thặng dư thương mại khoảng 88 triệu USD. Hơn nữa, theo thông tin được công bố bằng tiếng Tây Ban Nha, "Informe Fiscal - Cierre año 2006" của Bộ Kinh tế và Tài chính ngày 14/02/2007, mức GDP danh nghĩa chính thức năm 2006 lên tới 16.704 tỷ dollar Mỹ; xem đường link bên dưới của bộ này.

Đồng tiền tệ Panama là balboa, được quy định ở mức trao đổi tương đương với đồng dollar Mỹ. Tuy nhiên, trên thực tế, nước này đã bị dollar hoá; Panama có đồng tiền xu riêng của mình nhưng sử dụng tất cả các loại tiền giấy bằng dollar Mỹ. Panama là một trong ba quốc gia trong vùng đã dollar hoá nền kinh tế, hai nước kia là Ecuador và El Salvador.

Panama là một nước có nền kinh tế ổn định nhất trong số các nước Mỹ Latinh, Panama có các lĩnh vực dịch vụ tiên tiến chiếm khoảng 75% GDP. Các dịch vụ bao gồm Kênh đào Panama, ngân hàng, Khu tự do Colon, bảo hiểm, cảng container, đăng ký tàu đô đốc và du lịch. Thời kỳ khủng hoảng của Khu vực Tự do Colon và sự giảm giá mạnh của các mặt hàng xuất khẩu, sự giảm tốc độ sản xuất toàn cầu và việc rút quân của Mỹ đã làm giảm tốc độ tăng trưởng kinh tế Panama trong năm 2000-2001. Chính phủ Panamma đặt kế hoạch cho các chương trình công tác công cộng, cải cách thuế, hiệp định thương mại khu vực mới để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Thập kỷ vừa qua cho thấy Panama duy trì được một nền kinh tế phát triển ổn định, trung bình hàng năm tăng trưởng từ 2% đến 4%.

Nền kinh tế Panama là nền kinh tế bị đô la hóa, cơ bản dựa trên các hoạt động dịch vụ với chất lượng cao, chiếm tới 3/4 tổng sản phẩm quốc nội. Trong các loại hình dịch vụ này có thể kể ra như: Kênh đào Panama, ngân hàng, Khu vực tự do Colon, bảo hiểm, cảng container, du lịch… Năm 2007, GDP nước này khoảng 29 tỷ USD, tốc độ tăng trưởng GDP là 7,8%.

Trong thời gian tới, Panama sẽ đạt được tốc độ tăng trưởng cao hơn nhờ dự án mở rộng kênh đào Panama, dự án này đã được khởi động vào năm 2007 và kết thúc vào năm 2014, với tổng kinh phí là 5.3 tỷ USD. Dự án này sẽ nâng gấp đôi năng lực của kênh đào.

Thời gian gần đây, Chính phủ đã thực hiện cải cách hệ thống thuế, an ninh xã hội và thúc đẩy các hiệp định thương mại khu vực, phát triển ngành du lịch. Không chỉ là thành viên của khối CAFTA, Panama đã bắt đầu đàm phán FTA với Hoa Kỳ vào tháng 12 năm 2006.

Tính đến năm 2016, GDP của Panama đạt 55.227 USD, đứng thứ 78 thế giới và đứng thứ 13 khu vực Mỹ Latin.

Vai trò là thị trường trung chuyển hàng hóa
Panama có vị trí địa lý vô cùng thuận lợi với kênh đào Panama dài 80 km nối Đại Tây Dương với Thái Bình Dương, không chỉ mang lại lợi ích kinh tế quan trọng cho Panama mà còn giúp các tàu biển tiết kiệm thời gian và chi phí trong vận tải đường biển. Panama phát triển mạnh ngoại thương, dịch vụ thương mại, tài chính ngân hàng. Đây là trung tâm tài chính ngân hàng quốc tế với chính sách thông thoáng tạo điều kiện tối đa cho các doanh nghiệp (thuế suất 0% nếu các nguồn vốn, tài chính không đầu tư/sử dụng trên lãnh thổ Panama, đơn giản hóa tối đa thủ tục hành chính trong việc thành lập cơ quan đại diện, tự do chuyển lợi nhuận ra nước ngoài...), là môi trường lý tưởng cho các nhà đầu tư cũng như cho các doanh nghiệp phát triển kinh doanh, quyền tự do kinh doanh của mọi pháp nhân được bảo đảm, không có sự phân biệt đối xử với người nước ngoài. Panama giữ vai trò trung tâm tài chính ở Mỹ Latinh, là nơi cung cấp tín dụng, vốn đầu tư, cho vay, thanh toán quốc tế, bảo hiểm... cho các hoạt động kinh tế, thương mại của thị trường khu vực và thế giới.

Hiện nay Panama là nước có nhiều tàu nước ngoài thuê cờ nhất thế giới nhờ có chính sách ưu đãi và tạo thuận lợi cho khách hàng trên nhiều mặt: pháp luật, tài chính, bảo hiểm... Panama có mạng lưới viến thông bằng sợi cáp quang nối tất cả các quốc gia trên thế giới với tần suất 3.300 gb/giây. Hạ tầng cơ sở của Panama rất phát triển, dân trí cao, chất lượng cuộc sống ở mức cao (không có thiên tai dịch họa; môi trường sống xanh-sạch-đẹp, an lành và thân thiện). Hai ngôn ngữ chính được sử dụng ở Panama là tiếng Tây Ban Nha và tiếng Anh.

Kênh đào Panama được xây dựng cho một luồng giao thông khoảng hơn 13.000 lượt tàu thuyền hàng năm và thông qua đường vận chuyển này đã tạo ra nguồn lợi nhuận kinh tế đáng kể cho thương mại quốc tế. Sử dụng các khu vực trong vùng kênh đào có ý nghĩa cho những cơ hội lớn đầu tư sinh lợi đối với các nhà đầu tư có nhu cầu tăng thêm gia trị sản phẩm hàng hoá và dịch vụ, sử dụng Panama như một vị trí chiến lược với các thị trường mới hoặc thị trường đã có sẵn. Sự thách thức lớn nhất đó là biến đổi đất nước trở thành một trung tâm hậu cần quốc tế gắn liền với sự phát triển của các lĩnh vực hàng hải, công nghiệp, du lịch, thương mại.

Panama là thị trường trung chuyển lớn trên thế giới với kho ngoại quan miễn thuế Colón lớn thứ 2 toàn cầu, lớn nhất châu Mỹ cùng các chính sách cởi mở, thông thoáng, tạo điều kiện tốt cho thương mại quốc tế, mọi giao dịch đều sử dụng đồng USD. Hiện nay có hơn 2000 công ty đặt văn phòng tại Khu Thương mại Tự do Colón trên tổng diện tích 988 ha, trao đổi thương mại đạt trị giá hơn 10 tỷ USD/năm, trong đó nhập khẩu chiếm 45% và tái xuất chiếm 55%. Khu miễn thuế này hàng năm đóng góp 7,5% GDP cho Panama.

Khu Colón gần các quốc gia phát triển của khu vực Thái Bình Dương, Bắc Mỹ và tương đối gần châu Âu, gần như mọi tuyến đường giao thông trên thế giới đều qua Colón khiến nơi này trở thành một trung tâm lý tưởng trong thời đại toàn cầu hóa nền kinh tế thế giới như hiện nay với tốc độ và hiệu quả của việc trung chuyển hàng, giá cả cạnh tranh, thuế suất nhập khẩu là 0%, và 100% cơ hội dành cho các doanh nghiệp với rất nhiều thuận lợi, ưu đãi và thủ tục đơn giản. Colón đặt mục tiêu trở thành trung tâm phân phối hàng hóa thương mại chính yếu cho khu vực châu Mỹ. Panama có nhiều kinh nghiệm trong quản lý, trong lĩnh vực dịch vụ đồng thời có nhu cầu lớn nhập khẩu nhiều chủng loại hàng, nhất là trang thiết bị, máy móc, hàng công nghiệp, hàng tiêu dùng các loại.

Bên cạnh đó, để đón đầu việc FTAA (Khu vực Thương mại Tự do châu Mỹ) ra đời, Panama đang triển khai thực hiện dự án biến Colón thành một "trung tâm hậu cần đa phương thức của châu Mỹ" (kết hợp vận tải đường biển, đường hàng không, đường sắt và đường bộ giữa các nước châu Mỹ với nhau và giữa châu Mỹ với thế giới) với chức năng chính là trung tâm trung chuyển (nhập khẩp-tái xuất) hàng hóa, sẵn sàng tiếp nhận mọi đối tượng đến đầu tư, làm ăn kinh doanh.

Toàn cầu hoá
Những mức độ thương mại cao của Panaman chủ yếu nhờ Vùng thương mại tự do Colón, vùng thương mại tự do lớn nhất Tây Bán cầu. Theo một phân tích của ban quản lý vùng Colon và đánh giá về thương mại Panama của Cao ủy Kinh tế Liên hiệp quốc vùng Mỹ Latinh và Caribe (ECLAC), năm ngoái vùng này chiếm 92 phần trăm xuất khẩu và 65 phần trăm nhập khẩu của Panama.

Panama có tỷ lệ nguồn thu từ du lịch và đầu tư trực tiếp nước ngoài trên GDP khá lớn (cao thứ tư Mỹ Latinh về cả hai yếu tố) mức độ người dân sử dụng Internet cũng khá cao (đứng thứ tám Mỹ Latinh).

Lạm phát
Theo Cao ủy Kinh tế vùng Mỹ Latinh và Caribe (ECLAC, hay CEPAL theo tên viết tắt tiếng Tây Ban Nha thông dụng hơn), lạm phát của Panama tính theo Chỉ số Giá Tiêu thụ (CPI) là 2.0 phần trăm năm 2006.  Thường Panama có mức lạm phát thấp.

Bất động sản
Thành phố Panama từng chứng kiến một cuộc đua giữa hai dự án cạnh tranh nhau với mục tiêu xây dựng tòa nhà cao nhất Mỹ Latinh. Nhưng một trong hai dự án đã bị hủy bỏ. Dự án kia, một tòa nhà ở và khách sạn cao 104 tầng tên gọi Tháp Băng (Ice Tower), được dự định hoàn thành năm 2010.

Dự án Palacio de la Bahia đã bị công ty sáng lập Tây Ban Nha là Olloqui hủy bỏ. Trước kia cả hai dự án đều có quy mô nhỏ, nhưng sau đó bắt đầu gia tăng số tầng để trở thành tòa nhà cao nhất vùng.

Có hơn 105 dự án tại Thành phố Panama nơi các khu lân cận đang có sự tăng trưởng chóng mặt về con số nhà cửa. Tại San Francisco hiện đang có 25 tòa nhà được xây dựng.

Grupo Mall, một công ty khác của Tây Ban Nha, đang xây dựng một tòa nhà làm căn hộ, khu phức hợp, khách sạn và khu thương mại nhiều tầng. Dự án này theo kế hoạch sẽ hoàn thành một phần vào năm 2009.

Ngoài những nhu cầu hiện tại, những phát triển tương lai cũng sẽ có tương lai tốt nhờ kế hoạch mở rộng Kênh đào Panama, một nhà máy lọc dầu của công ty dầu khí Mỹ Occidental Petroleum và một cảng container mới gần lối vào phía Thái Bình Dương của kênh.

Tình trạng nghèo đói
Dù có những nguồn thu lớn từ Kênh đào Panama và ngành du lịch, Ngân hàng Thế giới đã báo cáo rằng Cộng hòa Panama tiếp tục phải chiến đấu với nạn nghèo đói  .
Bình đẳng thu nhập cũng là một vấn đề lớn ở nước này. Theo Ngân hàng Phát triển Liên Mỹ, Hệ số Gini trên đầu hộ tại Panama là 0.57.  Đây là một trong những mức độ bình đẳng thu nhập tồi nhất trong vùng và thế giới.

Nhân khẩu

Văn hoá, phong tục và ngôn ngữ của người Panama chủ yếu thuộc vùng Caribe và Tây Ban Nha. Về chủng tộc, đa số dân là người mestizo hay lai Amerindian, châu Phi, Tây Ban Nha và người Hoa. Tiếng Tây Ban Nha là ngôn ngữ chính thức và chủ yếu; tiếng Anh cũng được công nhận là một ngôn ngữ chính thức và được sử dụng rộng rãi trong các doanh nghiệp và tại vùng bờ biển Caribe. Hơn một nửa dân số sống tại Thành phố Panama –hành lang đô thị Colón.

Đại đa số người Panama theo Cơ đốc giáo La Mã, chiếm tới 80% dân số. Dù hiến pháp công nhận Cơ đốc giáo là tôn giáo của đại đa số người dân, Panama không có tôn giáo chính thức. Các tôn giáo nhỏ tại Panama gồm Tin Lành (12%), Hồi giáo (4.4%), Bahá'í (1.2%), Phật giáo (ít nhất 1%), Chính thống giáo Hy Lạp (0.1%), Do Thái giáo (0.4%), và Hindu giáo (0.3%). Cộng đồng Do Thái tại Panama, với hơn 10.000 người, là cộng đồng lớn nhất trong khu vực (gồm Trung Mỹ, Colombia và Caribe). Cuộc di cư Do Thái diễn ra vào cuối thế kỷ XIX, hiện tại có các giáo hội Do Thái tại Thành phố Panama, cũng như các trường Do Thái. Bên trong Mỹ Latin, Panama là một trong những nước có tỷ lệ người Do Thái trên dân số lớn, chỉ sau Uruguay và Argentina. Các cộng đồng Hồi giáo, Đông Á, và Nam Á tại Panama cũng rất lớn.

Thành phố Panama có một Nhà thờ Đức tin Bahá'í, một trong tám nhà thờ duy nhất trên thế giới. Được hoàn thành năm 1972, nó nằm trên một quả đồi cao quay mặt ra kênh, và được xây bằng bùn theo kiểu thiết kế châu Mỹ bản xứ.

Vì mối quan hệ thương mại lịch sử của mình, trên tất cả Panama là một quốc gia đa sắc tộc. Ví dụ, điều này được thể hiện ở con số người Hoa đông đảo (xem Người Hoa tại các khu Chinatown Mỹ Latinh). Nhiều người Trung Quốc đã di cư tới Panama để xây dựng tuyến Đường sắt Panama. Một thuật ngữ gọi "gian hàng góc phố" trong tiếng Tây Ban Nha Panama là el chinito, phản ánh thực tế nhiều gian hàng này thuộc sở hữu và do những người nhập cư Trung Quốc điều hành. (Các nước khác có hình mẫu xã hội tương tự, ví dụ, các gian hàng góc phố "Ả Rập" tại Pháp.)

Có bảy sắc tộc bản xứ tại Panama:
 Emberá
 Wounaan
 Ngöbe
 Buglé
 Kuna
 Nazo
 Bribri

Đây là quốc gia nói tiếng Tây Ban Nha nhỏ thứ hai Mỹ Latinh nếu tính theo dân số, ước tính 4,2 triệu người (2019), Uruguay là nước đứng thứ nhất, ước tính 3.463.000 người (2019).

Xem thêm

Ghi chú và tham khảo

 CIA World Factbook: Panama
 Panama Canal Expansion Takes Major Step Forward, RESOURCE CANADA BUSINESS NEWS NETWORK, 25-JUL-2006
 TE está listo si se pospone referendo, 30 de agosto de 2006
 Cómo localizar a los grupos del ‘sí’ y ‘no’, 11 de agosto de 2006

Liên kết ngoài

 The President of Panama
 List of Panamanian Government Agencies
 Ministry of Economics and Finance
 Ministry of External Relations
 Embassy of Panama in the U.S.
 Official Site of the Panama Tourism Bureau
 Official Site of the Panama Canal Authority
 National Directorate of Immigration and Naturalization

Cộng hòa
Quốc gia và vùng lãnh thổ nói tiếng Tây Ban Nha
Quốc gia vùng Caribe
Quốc gia Bắc Mỹ
Quốc gia Trung Mỹ
Quốc gia thành viên của Liên Hợp Quốc


title: Nothopsyche bilobata

text:
Nothopsyche bilobata là một loài Trichoptera trong họ Limnephilidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Cổ bắc
Nothopsyche


title: Saint-Paul-lès-Monestier

text:
Saint-Paul-lès-Monestier là một xã của tỉnh Isère, thuộc vùng Rhône-Alpes, đông nam nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Isère

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintpaullesmonestier


title: An Trạch, Lâm Phần

text:
An Trạch (chữ Hán giản thể: 安泽县, âm Hán Việt: An Trạch huyện) là một huyện thuộc địa cấp thị Lâm Phần, tỉnh Sơn Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện An Trạch nằm ở phía nam của Sơn Đông, là quê hương của Tuân Tử thời Xuân Thu. Tên cổ của An Trạch là Nhạc Dương. Huyện này có dân số 70.000 người. Huyện An Trạch nằm trên cao nguyên hoàng thổ, có nguồn tài nguyên rừng và than đá phong phú.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Sơn Tây
Lâm Phần


title: Villers-aux-Nœuds

text:
Villers-aux-Nœuds  là một xã thuộc tỉnh Marne trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 89 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Villersauxnoeuds


title: Ba hạt dẻ dành cho nàng Lọ Lem

text:
Ba hạt dẻ dành cho nàng Lọ Lem (tiếng Đức: Drei Haselnüsse für Aschenbrödel, tiếng Séc: Tři oříšky pro Popelku) là phim điện ảnh Tiệp Khắc (Barrandov Studios) và Cộng hòa dân chủ Đức (DEFA-Studio für Spielfilme) hợp tác sản xuất năm 1973. Phim do Václav Vorlíček đạo diễn.

Nội dung

Diễn viên
Libuše Šafránková (Lọ Lem)
Pavel Trávníček (Hoàng tử)
Carola Braunbock (Mẹ)
Daniela Hlaváčová (Dora)
Rolf Hoppe (Vua)
Karin Lesch (Hoàng hậu)
Vladimír Menšík (Vincek)
Jan Libíček (Thầy giáo)
Míla Myslíková (Quản gia)
Vítězslav Jandák (Kamil)
Jaroslav Drbohlav (Vítek)
Helena Růžičková (Công chúa Drobena)

Xem thêm

Phim do Václav Vorlíček đạo diễn
Phim của Barrandov Studios
Phim của DEFA
Phim Tiệp Khắc
Phim Đức
Phim thiếu nhi Tiệp Khắc
Phim thiếu nhi Đức
Phim dựa theo truyện cổ tích
Phim dựa theo tác phẩm của Božena Němcová
Phim lấy bối cảnh ở thời kỳ Trung Cổ
Phim năm 1973


title: Eleutherodactylus labiosus

text:
Eleutherodactylus labiosus là một loài ếch trong họ Leptodactylidae.
Nó được tìm thấy ở Colombia và Ecuador.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, và sông. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Tham khảo

 Castro, F., Ron, S., Coloma, L.A., Morales, M. & Cisneros-Heredia, D. 2004. Eleutherodactylus labiosus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

labiosus


title: Coonoor

text:
Coonoor là một thành phố và khu đô thị của quận The Nilgiris thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.

Địa lý
Coonoor có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 1502 mét (4927 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Coonoor có dân số 50.079 người. Phái nam chiếm 49% tổng số dân và phái nữ chiếm 51%. Coonoor có tỷ lệ 82% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 86%, và tỷ lệ cho phái nữ là 78%. Tại Coonoor, 9% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Tamil Nadu


title: Công dân toàn cầu

text:
Công dân toàn cầu là những người sống và làm việc ở nhiều quốc gia khác nhau. Họ có thể có một hoặc nhiều quốc tịch. Hiện tượng xuất hiện khái niệm công dân toàn cầu đã làm thay đổi cơ bản mọi khái niệm và giá trị về biên giới, lãnh thổ, chính trị, văn hóa, quản lý nhà nước và cả ngành tư pháp quốc tế.

Ở Việt Nam, khái niệm công dân toàn cầu (global citizen) đã xuất hiện trong đầu thiên niên kỷ thứ II sau công nguyên, nhưng vẫn chưa có một định nghĩa hoàn chỉnh và được chính thức công nhận. "Hộ chiếu xanh đi quanh thế giới" là cộng đồng công dân toàn cầu giúp đỡ giới trẻ Việt Nam trau dồi kiến thức, kỹ năng và kinh nghiệm để trở thành công dân toàn cầu.

Nguồn gốc hình thành
Công dân toàn cầu được sản sinh từ hoạt động của các công ty đa quốc gia, từ chính sách thu hút chất xám của chính phủ các nước và nhu cầu tồn tại, phát triển trong những môi trường thuận lợi hơn của con người. Quá trình toàn cầu hóa trong thế kỷ XXI đã làm phát sinh thế hệ công dân toàn cầu mới.

Một số tổ chức giáo dục tiên tiến trên thế giới (chủ yếu ở bậc sau đại học) đã bắt đầu xây dựng chương trình/giáo trình giảng dạy chuẩn bị & rèn luyện phẩm chất cá nhân cho thế hệ công dân toàn cầu này, ví dụ chương trình Oxfam UK.

Quá trình hình thành và bùng phát thế hệ công dân toàn cầu
Ban đầu là nhu cầu làm việc và quản lý của các công ty đa quốc gia. Những công ty này có chi nhánh, văn phòng đại diện, cơ sở sản xuất, thí nghiệm... rải khắp các châu lục. Từ đội ngũ quản lý này đã manh nha hình thành những công dân toàn cầu đầu tiên.

Sau đó để tiếp tục cuộc chiến "tranh giành chất xám" khốc liệt trên thế giới, ngay từ Chiến tranh thế giới thứ hai, chính phủ của nhiều quốc gia như Đức, Mỹ đã có chiến dịch ưu đãi, mời gọi các nhà khoa học, danh nhân nổi tiếng đến sinh sống và làm việc tại đất nước mình. Ngày nay, đã có nhiều quốc gia tạo điều kiện nhập quốc tịch dễ dàng cho các doanh nhân, nhà khoa học hay những người tốt nghiệp tiến sĩ của các trường đại học danh tiếng.

Kế đến, đó còn là những người có nhu cầu và điều kiện làm việc ở hai quốc gia khác nhau. Họ đi lại, sinh sống hoặc làm việc thường xuyên bên ngoài cương thổ quê hương mình.

Ảnh hưởng của các công dân toàn cầu
Nếu không xét tới mặt chính trị, các công dân toàn cầu có thể mang lại nhiều lợi ích cho xã hội nhờ lượng kiến thức và kinh nghiệm họ tích luỹ được khi sinh sống và làm việc tại nhiều quốc gia và nhiều nền văn hoá khác nhau. Ví dụ, một doanh nhân thường xuyên đến nhiều quốc gia khác nhau để làm việc thì co thể tận dụng những hiểu biết và kinh nghiệm của mình (có được khi làm việc tại nhiều quốc gia) về nguồn tài nguyên, nhân lực, sản phẩm, thị trường,... ở nhiều quốc gia khác nhau để nâng cao hiệu quả kinh doanh của mình. Một ví dụ khác là một công dân toàn cầu có thể kết hợp các hiểu biết về nhiều nền văn hoá khác nhau để tạo nên các cầu nối giữa kiến thức, và nhờ đó tạo nên giá trị đóng góp cho xã hội.

Trên thế giới đã có một ngày kỷ niệm mang tên Ngày Công dân Toàn cầu (World Citizen Day) diễn ra vào ngày xuân phân hàng năm (rơi vào một trong số các ngày 19, 20, 21 tháng 3).

Những nghĩa khác của thuật ngữ "Công dân toàn cầu"
Đây là tên một giải thưởng do United Nations Correspondents Association trao tặng (Citizen of the World).
Được dùng bởi một số nhà hoạt động như tổ chức World Service Authority dùng khi ủng hộ cho một nhà nước của một siêu quốc gia duy nhất trên thế giới.
Được dùng để ám chỉ một số người theo chủ nghĩa quốc tế, khẳng định sự hợp nhất của một Nhà nước tối cao trên toàn cầu.
Oxfam UK  có một chương trình giáo dục dành cho công dân toàn cầu.
Tên một huy hiệu vinh danh do tổ chức Hội Hướng đạo Hoa Kỳ trao tặng (Citizenship in the World).

Chú thích

Liên kết ngoài

Việt Nam
Loạt bài về "công dân toàn cầu" trên VietNamNet từ ngày 5/5 tới ngày 12/5/2008
Từ cô bé nhút nhát tới công dân toàn cầu
Về VN làm... công dân toàn cầu
Vòng quanh thế giới học cách... nuôi heo
Kinh nghiệm quốc tế là con số 0 cũng là một lợi thế
Hành động của cá nhân có thể thay đổi cả thế giới

Các nước khác

MộtwWebsite của Chương trình Công dân Toàn Cầu (World Citizen Program)
Website của Primary School Global Citizenship
Mục từ "Chủ nghĩa thế giới" (Cosmopolitanism) tại Từ điển Bách khoa Triết học Stanford
Global Culture  Luận án về ảnh hưởng của các Công dân Toàn cầu
Living in the World Risk Society viết bởi Ulrich Beck tại Trường Kinh tế Luân Đôn
Great Transition Initiative Paper Series  Chính trị Quốc tế và Tổ chức Quốc tế, trang #3, và Dawn of the Cosmopolitan: The Hope of a Global Citizens Movement, trang #15, tìm hiểu về khả năng vươn lên của một đặc tính toàn cầu và những tổ chức liên quan đến đặc tính này.

Toàn cầu hóa
Thuật ngữ chính trị

ru:Космополитизм (значения)
tg:Шаҳрвандии глобалӣ
zh:世界公民


title: Hirschthal, Südwestpfalz

text:
Hirschthal là một đô thị thuộc huyện Südwestpfalz, trong bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị này có diện tích 1,59 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 114 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Südwestpfalz


title: Lasioglossum sordidum

text:
Lasioglossum sordidum là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Smith mô tả khoa học năm 1853.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1853


title: Long Trung đối sách

text:
Long Trung đối sách (隆中對, Long Trung đối) là tên một chiến lược quân sự do Gia Cát Lượng đề ra thời Tam Quốc, chiến lược này được coi là nền tảng để Lưu Bị đánh chiếm đất nhằm tạo thế chân vạc với hai thế lực chính thời bấy giờ là Tào Tháo và Tôn Quyền. Mục tiêu tối thượng của Long Trung đối sách là một lần nữa thống nhất Trung Quốc dưới sự lãnh đạo của họ Lưu, tuy nhiên kết quả cuối cùng chỉ dừng lại ở sự thành lập của nhà Thục Hán, một trong ba chân kiềng của Tam Quốc, để rồi cuối cùng bị nhà Ngụy thôn tính trước khi Trung Quốc thống nhất thời nhà Tấn.

Bối cảnh

Từ cuối thế kỷ 2, triều đình nhà Đông Hán suy yếu, vua cuối cùng nhà Đông Hán là Hán Hiến Đế (lên ngôi năm 189) tuy ngồi trên ngai vàng tới 31 năm (đến năm 220) nhưng thực chất không có quyền lực và không thể kiểm soát được tình trạng cát cứ của các chư hầu trên khắp Trung Hoa. Trong số các chư hầu cuối thời Đông Hán thì người có quyền lực và tham vọng lớn nhất là Tào Tháo. Nhờ việc hỗ trợ dựng lại triều đình cho Hiến Đế ở Hứa Xương và thống nhất miền bình nguyên Hoa Bắc sau khi đánh bại Viên Thiệu (với chiến thắng quyết định tại trận Quan Độ), Tào Tháo được phong làm thừa tướng và là người nắm thực quyền của triều đình nhà Hán. Ngoài Tào Tháo nắm "thiên tử" để sai khiến chư hầu, các chư hầu còn lại gồm: Lưu Biểu (tông thất nhà Hán) - thứ sử Kinh Châu; Tôn Quyền - thủ lĩnh Giang Đông; Lưu Bị (tông thất nhà Hán) - đang nương nhờ Lưu Biểu; Lưu Chương (tông thất nhà Hán) - thứ sử Ích Châu; Trương Lỗ - thủ lĩnh Hán Trung; Mã Đằng và Hàn Toại - thủ lĩnh Tây Lương; Công Tôn Khang - thứ sử Liêu Đông.

Gia Cát Lượng, biệt hiệu Ngoạ Long (伏龍, Rồng ẩn mình), là một học giả và nhà quân sự trẻ tuổi nổi tiếng, tuy nhiên do thời thế ông chỉ ẩn cư ở Long Trung (nay thuộc ngoại vi thành phố Tương Phàn, tỉnh Hồ Bắc). Trong lúc đó Lưu Bị, một người thuộc họ xa của tôn thất nhà Hán, chỉ là một lãnh chúa nhỏ đang đóng quân nhờ ở thành Tương Dương dưới quyền người chú Lưu Biểu, thứ sử Kinh Châu. Với hy vọng củng cố quyền lực, Lưu Bị thân chinh ba lần tới Long Trung để mời Gia Cát Lượng ra làm quân sư cho mình, sự kiện này sau đó đã đi vào ngạn ngữ Trung Quốc với cái tên Tam cố thảo lư (三顾茅庐, Ba lần tới lều tranh) để nói về lòng mong muốn mời một người vào vị trí quan trọng nào đó. Tới lần thứ ba, Gia Cát Lượng quyết định nhận lời mời của Lưu Bị đồng thời đưa ra bản Long Trung đối sách mà ông nghiên cứu dựa trên tình hình thời cuộc để làm nền tảng cho công cuộc xây dựng quyền lực của Lưu Bị.

Nội dung

Theo sách Tam quốc chí thì Long Trung đối sách được đưa ra năm 207. Trong đó Gia Cát Lượng nhận định rằng hai thế lực lãnh chúa có quyền lực mạnh và ổn định nhất lúc này là Tào Tháo và Tôn Quyền. Tào Tháo sau khi đánh thắng Viên Thiệu, chiếm cứ toàn bộ vùng Bình nguyên Hoa Bắc đã trở thành lực lượng mạnh nhất ở Trung Quốc, ông ta vừa có lực lượng quân đội đông đảo, đội ngũ quân sư tài giỏi, lại được dân chúng ủng hộ và mượn được danh của thiên tử nhà Hán để chỉ huy chư hầu. Tôn Quyền lại có lợi thế về sự ổn định khi họ Tôn đã ba đời làm lãnh chúa vùng Giang Đông, vùng đất dễ thủ khó đánh nhờ có Trường Giang bao bọc. Vì vậy cách duy nhất để Lưu Bị củng cố quyền lực chỉ có thể là chiếm cứ Kinh Châu và Ích Châu. Kinh Châu hiện do Lưu Biểu, một người đã già lại không có người thừa kế thực sự tài giỏi, nắm giữ. Nếu Lưu Bị chiếm cứ được Kinh Châu thì đường vào Ba Thục sẽ rộng mở, đồng thời có lợi thế về phòng thủ vì Kinh Châu được Hán Thủy và Miện Thủy che chở. Về phần Ích Châu, đây là vùng đất do Lưu Chương, một tôn thất nhà Hán khác, nắm giữ, người này cũng không phải tay gian hùng tới mức không thể đánh bại. Hơn thế Ích Châu chính là đất khởi nghiệp của Bái Công Lưu Bang, đây là vùng đất cực kì hiểm trở, sản vật phong phú. Sau khi chiếm cứ Kinh Châu, Ích Châu, Lưu Bị chỉ còn việc ổn định lãnh thổ, xây dựng quân đội, bắc địch Tào Tháo, đông hòa Tôn Quyền chờ thời cơ thiên hạ có biến để tiêu diệt cả hai đối thủ chính này, thống nhất Trung Quốc.

Kết quả
Kế hoạch tổng quát ban đầu của Gia Cát Lượng là chiếm Kinh châu và Ích châu để giáp công đánh Tào Tháo từ hai đường.

Long Trung đối sách đưa ra được một năm thì liên quân Lưu Bị-Tôn Quyền giành thắng lợi lớn ở trận Xích Bích trước Tào Tháo, mở ra cơ hội tạo dựng địa vị cho Lưu Bị. Tới năm 215 cả hai châu Kinh-Ích đã rơi vào tay của Lưu Bị và tới năm 219 thì Lưu một lần nữa đánh bại Tào để chiếm cứ Hán Trung, chính thức tạo ra thế chân vạc tại Trung Quốc.

Mùa Thu năm 219, đại tướng của Lưu Bị là Quan Vũ đang trấn thủ Kinh châu mở chiến dịch tấn công các địa điểm còn sót lại ở Kinh Châu dọc theo Hán Thủy do quân Tào chiếm giữ. Trước khi bắc tiến, Quan Vũ đã làm ngược lại với quan điểm cơ bản của Long Trung đối sách là "đông hòa với Tôn Quyền" khi tự mình gây căng thẳng quan hệ với Đông Ngô: không những từ chối làm thông gia với họ Tôn, Quan Vũ còn nhục mạ sứ giả Đông Ngô và gọi họ Tôn là "chó". Chính vì vậy, tuy thắng lớn trong giai đoạn đầu nhưng Quan Vũ sau đó đã bị lực lượng của Tôn Quyền đánh úp và tử trận. Đây là thất bại đầu tiên của Long Trung đối sách khiến lực lượng của Lưu Bị phải co về vùng Ba Thục để lập nên nước Thục Hán. Năm 221, bỏ ngoài tai mọi lời can gián, Lưu Bị dốc quân đi đánh Tôn Quyền để báo thù Quan Vũ và giành lại Kinh châu, nhưng vì nóng giận và khinh địch mà ông chuốc lấy thảm bại tại Di Lăng. Nước Thục từ đó bị loại vĩnh viễn khỏi cuộc tranh chấp Kinh châu, bản thân Lưu Bị sinh bệnh rồi mất năm 223.

Từ năm 215 Lưu Bị chiếm được Ích châu tới năm 219 bị mất Kinh châu, việc sở hữu 2 châu Kinh-Ích của phe Lưu Bị chỉ kéo dài được 4 năm. Về sau Gia Cát Lượng, rồi Khương Duy - hàng tướng Ngụy kế tục sự nghiệp của ông, đã cố gắng tổ chức Bắc phạt nhưng chỉ có thể tiến hành từ 1 mặt trận là Thục sang phía đông; các chiến dịch quân sự liên tiếp không đem lại cho Thục Hán lợi thế nào đáng kể trước nhà Tào Ngụy và nhà Ngô. Giai đoạn Tam Quốc kết thúc bằng sự diệt vong của lần lượt nhà Thục, Ngụy, rồi cuối cùng là nhà Ngô. Trung Quốc được Tư Mã Viêm thống nhất với cái tên mới, nhà Tấn.

Phân tích

Ý kiến của Kimberly Ann Besio
Lập luận sắc sảo và thành công bước đầu sau này của Long Trung đối sách đã cho thấy tài năng của Gia Cát Lượng, ông không chỉ tinh thông sách vở mà còn nắm rất rõ thời cuộc, nhận xét đúng đắn điểm mạnh, điểm yếu của từng lực lượng chính trên chiến trường lúc này. Kế hoạch này cũng cho thấy rằng rõ ràng Gia Cát Lượng đã chuẩn bị cho mình trong vai trò của một quân sư với sứ mệnh thống nhất lãnh thổ, rất tiếc là người ông lựa chọn, hay đúng hơn là người lựa chọn ông, Lưu Bị, đã không có đủ lực lượng và may mắn để thực hiện nguyện vọng của Gia Cát Lượng. Long Trung đối sách của Gia Cát Lượng cũng đã phản ánh một luận điểm rất quan trọng của Binh pháp Tôn Tử, đó là thượng sách trong việc tiêu diệt kẻ thù phải là phá hủy được chiến lược của chúng. Bằng việc "bắc địch Tào Tháo, đông hòa Tôn Quyền", Gia Cát Lượng đã tạo ra một ranh giới rõ rệt giữa kẻ thù (Tào Ngụy) và đồng minh (Tôn Ngô) để phá hủy chiến lược tấn công Ba Thục của quân Tào bởi một lẽ, muốn tấn công Ba Thục, Tào Tháo sẽ phải bình định cả Giang Đông của Tôn Quyền.

Ý kiến của Dịch Trung Thiên
Dịch Trung Thiên nhận định rằng, nội dung của Long Trung đối sách cho thây Gia Cát Lượng là con người có đầu óc rất thực tế, không hô hào khẩu hiệu suông mà biết đưa ra một phương pháp thực dụng, cụ thể để thực hiện lý tưởng.

Gia Cát Lượng đã nhìn thấy, hiện tại  "anh hùng hào kiệt" chỉ quan tâm giành địa bàn, hô hào suông "không đội trời chung với phản tặc" hoàn toàn vô nghĩa, vì vậy cách duy nhất là bản thân cũng giành được một địa bàn, phát triển sức mạnh thì lúc đó mới có nền tảng để "phục hưng nhà Hán". Gia Cát Lượng cũng đã nhìn nhận chính xác rằng địa bàn có thể giành được chỉ còn Kinh Châu và Ích Châu, vì khu vực phía Bắc và phía Đông đã trở thành căn cứ địa vững chắc của hai thủ lĩnh xuất chúng là Tào Tháo và Tôn Quyền. Gia Cát Lượng cũng đưa ra các phân tích cùng với phương pháp để Lưu Bị đoạt được Kinh Châu và Ích Châu, phát triển thế lực, rồi liên kết với Tôn Quyền để Bắc phạt, phục hưng nhà Hán. Cho dù không thể "Bắc phạt hưng Hán" thì Lưu Bị cũng có địa bàn rộng lớn cho mình, duy trì thế chia ba thiên hạ.

Đó là lý do vì sao Lưu Bị tán thưởng rằng gặp được Gia Cát Lượng thì như cá gặp nước. Gia Cát Lượng không hề du thuyết những lời lẽ giáo điều viển vông, mà đưa cho Lưu Bị một phương sách khả thi, thực tế để phát triển "sự nghiệp", giải tỏa được khúc mắc về đường lối chiến lược của Lưu Bị.

Ý kiến của Vương Phu Chi
Trong các ý kiến chỉ trích Long Trung đối sách, học giả thời nhà Thanh Vương Phu Chi cho rằng kế hoạch của Gia Cát Lượng là quá mơ hồ, thiếu chiều sâu và cứng nhắc, theo Vương Phu Chi thì một thế lực yếu như Lưu Bị muốn đánh bại các thế lực mạnh hơn như Tào Tháo, Tôn Quyền cần phải có chiến lược quân sự mềm dẻo, thay đổi theo từng giai đoạn mới có thể giành thắng lợi. Một chỉ trích nữa dành cho Long Trung đối sách nằm ở cách đánh giá Tào Ngụy của Gia Cát Lượng, thực tế thì quan điểm "Ủng Lưu phản Tào" đã lỗi thời vì nhà Hán đã quá suy sụp trong khi Tào Tháo, và sau này là nhà Tào Ngụy, thực tế đã giải quyết được rất nhiều vấn đề về kinh tế và chính trị thời Tam Quốc, tạo ra cuộc sống ổn định cho dân chúng và vì thế giành được sự ủng hộ của họ.

Ý kiến của Học viện Khoa học Quân sự Bắc Kinh
Các sử gia của Học viện Khoa học Quân sự Bắc Kinh thì cho rằng các mục tiêu chính trị của Long Trung đối sách là không thích hợp và không thực tế ngay cả ở thời điểm nó mới hình thành năm 207 chứ chưa nói đến giai đoạn Bắc phạt sau này của Gia Cát Lượng khi kế hoạch này đã hoàn toàn không có giá trị. Lý do cho sự thiếu thực tế và khách quan của Gia Cát Lượng ở ngay giai đoạn đầu ở chỗ, ông không tính tới việc Tôn Quyền sẽ không bao giờ để Kinh Châu dễ dàng lọt vào tay người khác (hoặc có tính đến nhưng cho rằng quân của Lưu Bị sẽ giữ được vùng này), trong khi đây chính là khu vực tiền đồn trọng yếu để họ Tôn bảo vệ vùng Giang Đông.

Ý kiến của Trần Văn Đức
Ý định ban đầu của Gia Cát Lượng là giành 2 châu Kinh - Ích để tạo dựng cơ đồ, tiến tới diệt Tào Ngụy là kẻ thù lớn nhất. Nhưng từ khi Lưu Bị sở hữu cả hai châu (năm 215) thì cục diện luôn bất ổn. Dù Lưu Bị nhiều lần nhượng bộ để giữ yên tình hình Kinh châu nhưng cuối cùng Kinh châu cũng rơi vào tay Tôn Quyền. Kế hoạch chiếm giữ 2 châu Kinh - Ích của Long Trung đối sách chỉ tồn tại trong vài năm. Cục diện Đông Ngô sở hữu Dương châu, Kinh châu tồn tại tới khi cục diện chia ba kết thúc (280).

Điều không hợp lý của Long Trung đối sách ở vấn đề tương quan địa lý giữa 3 châu Kinh, Ích và Dương. Kinh châu có liên hệ mật thiết với Dương châu (đất căn bản của Tôn Quyền) so với Ích châu. Ích châu trên thềm lục địa thứ 2, còn Dương châu và Kinh châu cùng trên thềm lục địa thứ 3; giao thông từ Kinh châu sang Ích không thuận lợi, phải đi ngược dòng Trường Giang, núi non hiểm trở; ngược lại từ Kinh châu đi Dương châu cùng nằm trên đồng bằng thuận tiện, xuôi dòng sông. Vì sự liên hệ mật thiết đó, Kinh châu đóng vai trò "ngôi nhà phía Tây" của Tôn Quyền. Tôn Quyền coi đó là huyết mạch gắn liền với sự sinh tồn của Dương châu nên khi muốn dựng nước thì nhất quyết phải tranh giành lấy Kinh châu. Chính vì vậy, việc chiếm hữu và duy trì sự sở hữu với 2 châu Kinh - Ích trong kế sách Long Trung không dễ thực hiện được, chỉ trừ khi Tôn Quyền không muốn chiếm Kinh châu thì việc Lưu Bị duy trì sở hữu 2 vùng này mới miễn cưỡng duy trì được.

Từ khi khởi đầu Long Trung đối sách tới khi hoàn thành việc chiếm 2 châu Kinh - Ích, mọi việc diễn ra khá thuận lợi, đúng như dự trù ban đầu của Lưu Bị và Gia Cát Lượng và điều đó không khỏi làm phía Thục Hán chủ quan, cho rằng Long Trung đối sách không có gì không thỏa đáng mà phải xem xét điều chỉnh. Mặt khác, mục tiêu chính của kế hoạch này chỉ nhằm vào Tào Ngụy - chia 3 thiên hạ và liên minh với Tôn Quyền để chống lại họ Tào. Do đó, khi nghĩ tới vấn đề Kinh châu, Gia Cát Lượng đều xuất phát từ phân tích cuộc chiến với họ Tào. Đánh Ngụy từ hai đường Kinh châu vá Ích châu thì tốt về chiến thuật, nhưng muốn làm được điều đó thì phải sở hữu được Kinh châu, mà sở hữu Kinh châu thì sẽ mâu thuẫn với đồng minh Tôn Ngô. Trần Văn Đức chỉ ra rằng: vừa liên kết Đông Ngô mà vừa sở hữu Kinh châu, bản thân kế hoạch Long Trung về tổng thể đã tự mâu thuẫn vì Tôn Quyền không bao giờ nhường tiền đồn của mình cho người khác.

Cả Gia Cát Lượng và Lưu Bị đều chưa ý thức được mối quan hệ giữa Kinh châu với chính quyền Đông Ngô, tức là không nhận ra mâu thuẫn nội tại trong Long Trung đối sách, do đó đã sai lầm trong quá trình triển khai.

Trong văn học
Trong tiểu thuyết Tam quốc diễn nghĩa, La Quán Trung đã mô tả rất kĩ và trung thực kế hoạch này ở hồi 38: "Long Trung quyết kế thiên hạ chia ba. Tôn thị báo thù, Trường Giang đại chiến".

Xem thêm
 Gia Cát Lượng
 Lưu Bị
 Tào Tháo
 Quan Vũ
 Vấn đề Kinh châu thời Tam Quốc

Tham khảo

Chú thích

Thư mục

Chiến lược quân sự
Gia Cát Lượng
Tam Quốc
Thục Hán


title: 1894 Haffner

text:
1894 Haffner (1971 UH) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 16 tháng 10 năm 1971, bởi Kohoutek, L. ở Bergedorf.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 1894 Haffner

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1971


title: Euglossa amazonica

text:
Euglossa amazonica là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Dressler mô tả khoa học năm 1982.

Chú thích

Tham khảo

Euglossa
Động vật được mô tả năm 1982


title: Liodessus acollensis

text:
Liodessus acollensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Guignot miêu tả khoa học năm 1955.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Liodessus


title: Prix-lès-Mézières

text:
Prix-lès-Mézières  là một xã ở tỉnh Ardennes, thuộc vùng Grand Est ở phía bắc nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Ardennes

Tham khảo

Prixlesmezieres


title: Batrachedra stegodyphobius

text:
Coccidiphila stegodyphobius là một loài bướm đêm thuộc họ Batrachedridae. Loài này có ở Nam Phi.
Ấu trùng ăn nhiều loại động vật thối rữa ở mạng nhện của loài nhện trong chi Stegodyphus. Quá trình hóa nhộng diễn ra trong mạng nhện con nhện. Con trưởng thành không bị dính vào tơ nhện.

Chú thích

Tham khảo

Batrachedra


title: Nguyễn Minh Hiển

text:
Nguyễn Minh Hiển (sinh ngày 1 tháng 2 năm 1948; quê quán: Xã Quang Trung, huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình) là Phó Giáo sư, Tiến sĩ, chính trị gia Việt Nam. Ông nguyên Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa VIII, IX; nguyên Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam, nguyên hiệu trưởng Đại học Bách khoa Hà Nội, và là người được nhân vật bất đồng chính kiến Nguyễn Tiến Trung gửi bức thư gây tranh cãi của ông.
Năm 2006, ông Nguyễn Minh Hiển được Bộ giáo dục đào tạo cử đi du học tại Đại học London Metropolitan của Vương quốc Anh. Vụ việc này đã gây nhiều ý kiến phản đối của dư luận vì thời điểm đó ông Nguyễn Minh Hiển đã nghỉ hưu.

Chú thích

Tham khảo

Người Thái Bình
Bộ trưởng Bộ Giáo dục Việt Nam
Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa VIII
Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa IX
Hiệu trưởng Đại học Bách khoa Hà Nội


title: 4383 Suruga

text:
4383 Suruga (1989 XP) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 1 tháng 12 năm 1989 bởi Yoshiaki Oshima ở Gekko.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 4383 Suruga

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1989
Hệ tiểu hành tinh đôi


title: Monolepta vulgatissima

text:
Monolepta vulgatissima là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev miêu tả khoa học năm 2005.

Chú thích

Tham khảo

Monolepta


title: Người Vitruvius

text:
Người Vitruvius là tên một bức vẽ nổi tiếng của Leonardo da Vinci, được ông thực hiện vào khoảng năm 1490. Bức vẽ mô tả một người đàn ông khỏa thân ở hai trạng thái khác nhau (duỗi thẳng chân và dạng chân) nằm trong một hình tròn và hình vuông trùng trục đối xứng, số đo của người đàn ông tuân theo một tỷ lệ được da Vinci quy ước và ghi chép phía dưới hình vẽ. Đây là một trong các tác phẩm phổ biến nhất của Leonardo da Vinci, nó hiện được bảo quản tại bảo tàng Gallerie dell'Accademia ở Venezia, Ý, và chỉ được trưng bày trước công chúng trong các dịp đặc biệt.

Mô tả
Leonardo da Vinci vẽ Người Vitruvius dựa trên quan điểm của ông về tỷ lệ lý tưởng của số đo cơ thể người và các khái niệm về hình học, kiến trúc trong tác phẩm De Architectura của kiến trúc sư La Mã Vitruvius. Phần ghi chép phía dưới bức vẽ (được thực hiện bằng kiểu chữ viết ngược) đã mô tả lại các tỉ lệ này như sau:

So sánh với nội dung mà Vitruvius đã viết trong tập 3.1.3 của De Architectura có thể thấy Leonardo da Vinci đã minh họa lại rõ ý tưởng của Vitruvius:

Người Vitruvius trong văn hóa
Không chỉ thường được dùng như một ví dụ cụ thể về sự tỷ lệ của số đo cơ thể người, hiện nay Người Vitruvius được dùng như một biểu tượng của nghề y và các cơ sở y học. Người Vitruvius cũng xuất hiện trên đồng 1 euro do Ý phát hành. Trong tiểu thuyết Mật mã Da Vinci, Người Vitruvius cũng được nhắc tới ngay đầu tác phẩm khi Robert Langdon nhìn thấy xác của Jacques Saunière tại bảo tàng Louvre.

Xem thêm
 Cơ thể người
 Thời kì Phục Hưng

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Leonardo's vitruvian man - Trang web của Đại học Stanford
 Hình học phía sau Người Vitruvius  - Aiwaz.net

Leonardo da Vinci
Giải phẫu học
Trường phái Vitruvius
Nghệ thuật Phục hưng
Cơ thể người
Vẽ thập niên 1480
Tỷ lệ vàng
Sơ đồ


title: Phyllomacromia sylvatica

text:
Phyllomacromia sylvatica là một loài chuồn chuồn ngô thuộc họ Corduliidae. Loài này có ở Kenya, Tanzania, và Uganda. Môi trường sống tự nhiên của nó là các khu rừng đất thấp ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và sông. Nó bị đe dọa do mất môi trường sống.

Tham khảo

 Clausnitzer, V. 2005. Phyllomacromia sylvatica. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 10 tháng 8 năm 2007.

Phyllomacromia


title: Apatania tavala

text:
Apatania tavala là một loài Trichoptera trong họ Apataniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Tân bắc
Apatania


title: Ceratina huberi

text:
Ceratina huberi là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1910.

Chú thích

Tham khảo

Ceratina
Động vật được mô tả năm 1910


title: Tillandsia reclinata

text:
Tillandsia reclinata là một loài thuộc chi Tillandsia. Đây là loài đặc hữu của Brasil.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

BROMELIACEAE DA MATA ATLÂNTICA BRASILEIRA  truy cập 22 tháng 10 năm 2009

R
Thực vật Brasil
Thực vật đặc hữu Brasil


title: Bathytoma tuckeri

text:
Bathytoma tuckeri là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Borsoniidae.

Chú thích

Tham khảo

tuckeri


title: Soleymieu

text:
Soleymieu là một xã thuộc tỉnh Isère trong vùng Rhône-Alpes đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 280 mét trên mực nước biển. Theo điều tra dân số năm 1999 của INSEE, xã có dân số là 574 người.

Tham khảo

Xã của Isère


title: Triepeolus flavipennis

text:
Triepeolus flavipennis là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1917.

Chú thích

Tham khảo

Triepeolus
Động vật được mô tả năm 1917


title: Larchant

text:
Larchant là một xã ở tỉnh Seine-et-Marne, thuộc vùng Île-de-France ở miền bắc nước Pháp.

Dân số
Người dân ở đây được gọi là Liricantois.

Điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số là .

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-et-Marne

Tham khảo

Liên kết ngoài
Official site
1999 Land Use, from IAURIF (Institute for Urban Planning and Development of the Paris-Île-de-France région
French Ministry of Culture list for Larchant
Map of Larchant on Michelin

Xã của Seine-et-Marne


title: 4840 Otaynang

text:
4840 Otaynang (1989 UY) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 23 tháng 10 năm 1989 bởi Y. Oshima ở Gekko.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 4840 Otaynang

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1989


title: Cao su

text:
{{dablink|Bài này nói về vật liệu, cao su tự nhiên. Để xem các nghĩa khác, xem Cao su (định hướng).}}

Cao su (bắt nguồn từ tiếng Pháp caoutchouc /kautʃu/) là một loại vật liệu polyme vừa có độ bền cơ học cao và khả năng biến dạng đàn hồi lớn.

Cao su có thể là cao su tự nhiên (sản xuất từ mủ cây cao su) hoặc cao su tổng hợp. Cao su ít bị biến đổi khi gặp nóng hoặc lạnh, cách nhiệt, cách điện, không tan trong nước nhưng tan trong một số dung môi hữu cơ khác. Cao su có thể dùng để làm lốp xe, bóng, bao cao su,...

 Lịch sử

Cao su là một loại nhựa có tính đàn hồi, được làm bằng mủ lấy từ một vài loại cây gốc Châu Mĩ hoặc Châu Phi.

Năm 1876, Henry Wickham - một nhà thám hiểm người Anh chọn lựa khoảng 70.000 hột cao su từ Brasil đem nhập lậu vào nước Anh. Từ số hạt giống này, chỉ trồng được 2600 cây song cũng đủ để trồng cây cao su ở các thuộc địa của Anh quốc về sau.

 Các loại cao su
 Cao su tự nhiên
Cao su tự nhiên thường được chế biến từ nhựa cây cao su. Còn cao su nhân tạo thường được chế biến từ than đá, dầu mỏ.

 Cao su tổng hợp Bài chi tiết: Cao su tổng hợp Cao su izopren (Polyisoprene) Cao su butadien (Polybutadiene) Cao su styren butadien (Styrene butadiene) Cao su nitril butadien (Nitrile butadien) Cao su butyl (Butyl rubber) Cao su clopren (Chloroprene) Cao su fluor (Fluoro rubber) Cao su silicon (Silicone rubber)''

Tại Việt Nam

Việt Nam là nước đứng thứ năm về sản lượng cao su thiên nhiên và thứ tư về xuất khẩu cao su thiên nhiên, sau Thái Lan, Indonesia và Malaysia.

Năm 2012, diện tích cây cao su của Việt Nam có khả năng đạt 850.000 ha, chiếm khoảng 7% tổng diện tích cao su thế giới, xuất khẩu dự kiến đạt xấp xỉ 1 triệu tấn và trở thành nước thứ tư thế giới về xuất khẩu cao su thiên nhiên.

Theo quy hoạch phát triển ngành cao su của chính phủ, dự kiến đến năm 2015 tầm nhìn đến năm 2020, Việt Nam sẽ duy trì ổn định 800.000 ha và 1,2 triệu tấn cao su thiên nhiên hàng năm. Trong đó sẽ dành 30% cho ngành công nghiệp chế biến trong nước và 70% còn lại dành cho xuất khẩu.

Ngành xuất khẩu cao su Việt Nam đang hướng đến các thị trường quốc tế, hiện nay việc truyền thông cho lĩnh vực xuất khẩu cao su được Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) xúc tiến tại các quốc gia trên thế giới như Mỹ, Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc.

Tại Trung Quốc
Ở Trung Quốc, hạt từ quả của cây cao su thường dùng để ép lấy dầu để nấu ăn. Trong quá trình sản xuất mủ, hạt cao su không được thu gom và thương mại hóa về mặt lịch sử. Mặc dù hạt cao su giàu chất dinh dưỡng, nhưng nó cũng chứa glycoside cyanogenic sẽ giải phóng axit prussic khi có mặt các enzym hoặc trong điều kiện hơi chua. Dầu từ hạt cao su cũng có tầm quan trọng thương mại. Cho đến nay, phần lớn hạt cao su đã được phép lãng phí và rất ít được sử dụng để nuôi các cây giống gốc phục vụ mục đích nhân giống. Các đặc tính hữu ích của dầu hạt cao su khiến nó tương tự như dầu hạt lanh và dầu đậu nành nổi tiếng. Dầu hạt cao su cũng có thể được sử dụng cho ngành sơn như một loại dầu bán tinh, trong sản xuất xà phòng, để sản xuất vải sơn và nhựa alkyd; trong y học như dầu chống sốt rét và trong kỹ thuật làm chất kết dính cốt lõi để chuẩn bị phiến đá, và phần bánh còn lại sau khi chiết xuất dầu được sử dụng trong chế biến phân bón và làm thức ăn cho gia súc và gia cầm.

Chú thích

Polyme
Chất cách điện
Từ gốc Pháp
Polyme hữu cơ
Vật liệu tự nhiên
Cây trồng
Lâm nghiệp ở Malaysia


title: Mestolobes

text:
Mestolobes là một chi bướm đêm thuộc họ Crambidae. Tất cả các loài là loài đặc hữu của Hawaii.

Các loài
Mestolobes abnormis (Butler, 1882)
Mestolobes amethystias Meyrick, 1899
Mestolobes antichora Meyrick, 1904
Mestolobes aphrias Meyrick, 1899
Mestolobes arctura Meyrick, 1899
Mestolobes autodoxa Meyrick, 1899
Mestolobes banausa Meyrick, 1899
Mestolobes chimonias Meyrick, 1899
Mestolobes chlorolychna Meyrick, 1899
Mestolobes chrysomolybda Meyrick, 1899
Mestolobes chrysomolybdoides Swezey, 1920
Mestolobes droseropa Meyrick, 1899
Mestolobes epidelta Meyrick, 1899
Mestolobes erinnys Meyrick, 1899
Mestolobes eurylyca Meyrick, 1899
Mestolobes homalopa Meyrick, 1899
Mestolobes iochrysa Meyrick, 1899
Mestolobes mesacma Meyrick, 1899
Mestolobes minuscula (Butler, 1881)
Mestolobes ochrias Meyrick, 1899
Mestolobes ombrias Meyrick, 1899
Mestolobes orthrias Meyrick, 1899
Mestolobes perixantha Meyrick, 1899
Mestolobes pessias Meyrick, 1899
Mestolobes pragmatica Meyrick, 1899
Mestolobes pyropa (Meyrick, 1899)
Mestolobes quadrifascia (Swezey, 1934)
Mestolobes quadrifasciata Swezey, 1920
Mestolobes scleropis Meyrick, 1899
Mestolobes semiochrea Butler, 1882
Mestolobes sicaria Meyrick, 1904
Mestolobes sirina Meyrick, 1899
Mestolobes xanthoscia Meyrick, 1899

Chú thích

Tham khảo

 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Crambinae


title: (52656) 1998 AN6

text:
{{DISPLAYTITLE:(52656) 1998 AN6}}

(52656) 1998 AN6 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 4 tháng 1 năm 1998.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 52001–53000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1998
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Bulbophyllum perparvulum

text:
Bulbophyllum perparvulum là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

perparvulum]]

P


title: Byblitea foveicollis

text:
Byblitea foveicollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Bowditch miêu tả khoa học năm 1925.

Chú thích

Tham khảo

Byblitea


title: Liodessus flavofasciatus

text:
Liodessus flavofasciatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Steinheil miêu tả khoa học năm 1869.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Liodessus


title: Loài cực kỳ nguy cấp

text:
Loài cực kỳ nguy cấp, hay Loài rất nguy cấp (tiếng Anh: Critically Endangered, viết tắt CR), là những loài được phân loại bởi Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN) phải đối mặt với nguy cơ cao về tuyệt chủng trong tự nhiên. Tính đến năm 2021, có 8.404 loài được coi là Cực kỳ nguy cấp trong tổng số 120.372 loài hiện được đánh giá bởi IUCN.

Sách Đỏ của IUCN cung cấp cho công chúng thông tin về tình trạng bảo tồn của các loài động vật, nấm và thực vật. Nó chia các loài khác nhau thành bảy danh mục bảo tồn khác nhau dựa trên phạm vi môi trường sống, quy mô quần thể, môi trường sống, các mối đe dọa, v.v. Mỗi danh mục đại diện cho một mức độ nguy cơ tuyệt chủng toàn cầu khác nhau. Các loài được coi là Cực kỳ nguy cấp được xếp vào danh mục "bị đe dọa".

Vì Sách đỏ IUCN không xem xét một loài là tuyệt chủng trong tự nhiên cho đến khi có các cuộc điều tra mở rộng nên nhiều loài có khả năng là tuyệt chủng vẫn nằm trong danh sách loài Cực kỳ nguy cấp. IUCN duy trì danh sách "có thể đã tuyệt chủng" CR (PE) và "có thể đã tuyệt chủng trong tự nhiên" CR (PEW) theo cách đánh giá của BirdLife International để phân loại đơn vị phân loại.

Tiêu chí cho các loài Cực kỳ nguy cấp
Để được xác định là loài Cực kỳ nguy cấp trong Sách Đỏ, một loài phải đáp ứng bất kỳ tiêu chí nào sau đây (A – E) ("3G/10Y" biểu thị ba thế hệ hoặc mười năm — tùy theo thời gian nào dài hơn — trên tối đa 100 năm; "MI" biểu thị cá thể trưởng thành):

A: Giảm quy mô quần thể
 Tốc độ giảm được đo trong khoảng thời gian 10 năm hoặc qua ba thế hệ khác nhau trong loài đó.
 Nguyên nhân của sự sụt giảm này cũng phải được biết.
 Nếu các lý do giảm số lượng cá thể không còn xảy ra và có thể đảo ngược được thì số lượng cá thể phải đã giảm ít nhất 90%.
 Nếu không, thì số lượng cá thể cần phải giảm ít nhất 80%.

B: Giảm trên phạm vi địa lý
 Mức giảm này phải xảy ra trên dưới 100 km² HOẶC diện tích sinh trưởng dưới 10 km².
 Môi trường sống bị phân mảnh nghiêm trọng hoặc chỉ tồn tại ở một địa điểm.
 Suy giảm mức độ xuất hiện, diện tích sinh trưởng, diện tích/phạm vi/chất lượng môi trường sống, số lượng địa điểm/quần thể con hoặc số lượng MI.
 Biến động cực đoan về mức độ xuất hiện, diện tích sinh trưởng, số lượng địa điểm/quần thể con hoặc số lượng MI.

C: Suy giảm quần thể
 Số lượng cá thể phải giảm xuống dưới 250 MI và:
 Giảm 25% trong 3G/10Y
 Biến động cực đoan, hoặc trên 90% MI trong một quần thể con duy nhất, hoặc không quá 50 MI trong bất kỳ một quần thể con nào.

D: Giảm quy mô quần thể
 Quy mô số lượng cá thể phải bị giảm xuống nhỏ hơn 50 MI.

E: Xác suất Tuyệt chủng
 Phải có ít nhất 50% xác suất tuyệt chủng trong tự nhiên trong vòng hơn 3G/10Y

Nguyên nhân

Cuộc khủng hoảng tuyệt chủng hiện nay đang chứng kiến tốc độ tuyệt chủng diễn ra với tốc độ nhanh hơn tốc độ tuyệt chủng tự nhiên. Nguyên nhân phần lớn được ghi nhận là do tác động của con người đối với biến đổi khí hậu và mất đa dạng sinh học. Điều này cùng với các lực lượng tự nhiên có thể tạo ra căng thẳng cho các loài hoặc khiến một quần thể động vật bị tuyệt chủng.

Một trong những lý do quan trọng nhất khiến động vật và thực vật trở nên rất nguy cấp là do mất môi trường sống. Các loài dựa vào môi trường sống của chúng để có các nguồn tài nguyên cần thiết cho sự tồn tại của mình. Nếu môi trường sống bị phá hủy, quần thể sẽ bị suy giảm về số lượng. Các nguyên nhân gây mất môi trường sống bao gồm ô nhiễm, đô thị hóa và nông nghiệp. Một lý do khác khiến động thực vật trở nên nguy cấp là do sự du nhập của các loài xâm lấn. Các loài xâm lấn cạnh tranh với sinh vật bản địa bằng cách xâm nhập và khai thác một môi trường sống mới để lấy tài nguyên thiên nhiên, cuối cùng chiếm lấy môi trường sống đó. Điều này có thể dẫn đến sự tuyệt chủng của các loài bản địa hoặc khiến chúng trở nên nguy cấp. Thực vật và động vật cũng có thể bị tuyệt chủng do dịch bệnh. Việc mang bệnh vào một môi trường sống mới có thể khiến bệnh lây lan giữa các loài bản địa. Do không quen hoặc có ít đề kháng với bệnh, các loài bản địa có thể chết đi.

Xem thêm
 25 loài linh trưởng nguy cấp nhất trên thế giới
 100 loài bị đe dọa nhất trên thế giới
 Danh sách các loài lưỡng cư bị đe dọa cực kỳ nguy cấp
 Danh sách các loài động vật chân đốt bị đe dọa cực kỳ nguy cấp
 Danh sách các loài chim bị đe dọa cực kỳ nguy cấp
 Danh sách các loài cá bị đe dọa cực kỳ nguy cấp
 Danh sách các loài côn trùng bị đe dọa cực kỳ nguy cấp
 Danh sách các loài động vật không xương sống bị đe dọa cực kỳ nguy cấp
 Danh sách các loài động vật có vú bị đe dọa cực kỳ nguy cấp
 Danh sách các loài động vật thân mềm bị đe dọa cực kỳ nguy cấp
 Danh sách các loài bò sát bị đe dọa cực kỳ nguy cấp
 Danh sách các loài thực vật bị đe dọa cực kỳ nguy cấp
 Dự án bảo tồn đa dạng sinh học

Tham khảo

Hệ sinh thái theo tình trạng bảo tồn
Sách đỏ IUCN


title: Zaldibia

text:
Zaldibia là một đô thị trong tỉnh Guipúzcoa thuộc cộng đồng tự trị Xứ Basque, Tây Ban Nha.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Official Website
 ZALDIBIA in the Bernardo Estornés Lasa - Auñamendi Encyclopedia (Euskomedia Fundazioa)

Đô thị ở Gipuzkoa


title: Lễ lên nhà mới (người La Ha)

text:
Lễ lên nhà mới La Ha là một nghi lễ của người đồng bào dân tộc La Ha. Ngôi nhà là một yếu tố đặc biệt quan trọng trong vấn đề phản ánh văn hóa tộc người.

Làm nhà
Đòi hỏi nhiều thời gian và công sức. Từ việc chuẩn bị nguyên vật liệu, chọn địa điểm làm nhà, hướng nhà cho đến việc dựng nhà và bố trí mặt bằng sinh hoạt trong nhà đều phải tuân theo những quy tắc và có những kiêng kị nhất định.

Dọn lên nhà mới
Người La Ha phải làm lễ lên nhà mới (Khửn Khôm Man). Lễ này thường diễn ra vào buổi chiều muộn, khoảng 17h-18h, ngay sau khi làm nhà xong. Dĩ nhiên, đây cũng là ngày được định trước. Đó phải là ngày chẵn, không trùng với ngày mất của tổ tiên và cũng không trùng với ngày sinh của gia chủ.

Nghi lễ đuổi ma xấu
Thường gọi ma bếp chính thức được bắt đầu. Bốn nam giới khỏe mạnh đứng ở bốn góc nhà, người cầm một con mèo (cậu mèo), người cầm một quả bí đao (mắc pặc), người cầm một chiếc ninh đồng (mỏ nứng) và một cái chõ (hoỏng), người cầm một cái chài (phưn he). Ở cửa bên xịch, ông chủ nhà đứng cầm một cái nỏ (phang nả) ở trên tay. Dưới sân là ông cậu (lung ta), toàn bộ những người trong tân gia - mỗi người mang một ít đồ đạc của gia đình mình, và rất nhiều anh em họ hàng, cộng đồng làng bản.

Khi mọi người đã ổn định vị trí, ông chủ hét to một tiếng "WẠ - Y" có nghĩa là: đi đi. Với câu hét đó, ông đã lên tiếng đuổi các ma xấu hiện đang trú ngụ trong nhà, đồng thời, ông dương nỏ bắn một mũi tên găm vào cây cột cái - nơi có tấm vách đặt "hoóng" rồi ông bước qua cửa nhảy lên để đôi bàn chân rơi xuống sàn tạo thành một tiếng động mạnh. Tiếp đó, ông mang cây nỏ treo vào mũi tên cắm trên cây cột cái.

Đám thanh niên trai tráng sẽ tung những con mèo, quả bí, cái ninh đồng, cái chõ, cái chài ra giữa nhà, đồng thời hô to "Thu ly tét ới, thu lu thu lán, tu lu pu lán" (làm ăn thuận lợi, được làm được ăn, đừng ốm đau nhé).

Sắp xếp đồ trong nhà
Mọi người đang đứng ở dưới sân bắt đầu lên nhà. Ông cậu của gia chủ đi trước, trên tay ông cầm một cái ninh đồng, tiếp sau là toàn bộ người trong tân gia mang theo số đồ thiết yếu của gia đình như đồ dùng để ngủ, để nấu nướng và ăn uống... Cuối cùng là anh em, họ hàng. Đồ đạc mang lên nhà được đặt ở góc gian "quản". Sau đó người ta tiến hành đặt "hoóng" (nhà).

Người đặt "hoóng" là gia chủ. Nếu gia chủ già yếu, mắc bệnh... thì con trai cả hoặc anh trai hay em trai của gia chủ sẽ thực hiện việc này.

Cùng với "hoóng", bếp cũng là một bộ phận quan trọng trong niềm tin của đồng bào vì bếp có ma bếp (Ky dạ ly thu). Ma bếp sẽ cùng với ma nhà phù hộ cho sức khoẻ và sự thịnh vượng của gia đình. Do đó, việc đặt bếp được hết sức coi trọng.

Bếp được đặt xong, gia chủ sẽ mổ một con gà, khi cắt tiết, người ta cho máu của nó vương ra bốn góc nhà, bốn góc bếp. Đồng thời, người ta mở một chum rượu cần và khiêng đi vòng quanh nhà, vừa đi vừa gạt cho rượu chảy vào 4 góc nhà, 4 góc bếp bằng một thanh tre nhỏ.

Kết thúc
Gia đình sẽ bầy tiệc rượu mời tất cả mọi người đang có mặt chung vui cùng gia đình và cảm ơn mọi người đã giúp mình dựng nhà. Trong tiệc rượu, mỗi cá nhân hoặc đại diện các gia đình sẽ mừng tân gia một chút quà nhỏ, thông thường là một chai rượu, một bát gạo, một sải vải trắng, nếu thân thiết hơn thì mừng một con lợn giống hay một đôi gà... kèm theo lời chúc gia đình ấm no, phát đạt, mạnh khỏe.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Lễ lên nhà mới của người La Ha

Nghi lễ của người La Ha


title: Hydromanicus topali

text:
Hydromanicus topali là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Hydromanicus


title: Phu Luang (huyện)

text:
Phu Luang () là một huyện (amphoe) của tỉnh Loei, đông bắc Thái Lan.

Địa lý
Các huyện giáp ranh (từ phía nam theo chiều kim đồng hồ) là Nam Nao của tỉnh Phetchabun, Phu Ruea, Wang Saphung, Nong Hin và Phu Kradueng của tỉnh Loei.

Về phía tây bắc huyện là cao nguyên Phu Luang, ở đây có Khu bảo tồn cuộc sống hoang dã Phu Luang. Lâm viên Namtok Huai Lao với diện tích 3,4 km² xung quanh thác nước Huai Lao.

Lịch sử
Tiểu huyện (King Amphoe) được thành lập ngày 28 tháng 11 năm 1980 với hai tambon Phu Ho và Nong Khan được tách ra từ Wang Saphung district. Đơn vị này đã được nâng cấp thành huyện ngày 9 tháng 5 năm 1992.

Hành chính
Huyện này được chia thành 5 phó huyện (tambon), các đơn vị này lại được chia ra thành 43 làng (muban). Không có khu vực đô thị (thesaban), có 5 Tổ chức hành chính tambon.

Geocode 3 is not used.

Tham khảo

Liên kết ngoài
amphoe.com

Phu Luang


title: Coelioxys philippensis

text:
Coelioxys philippensis là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Bingham mô tả khoa học năm 1895.

Chú thích

Tham khảo

P
Động vật được mô tả năm 1895


title: Coelioxys intacta

text:
Coelioxys intacta là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1923.

Loài này phân bố ở Zimbabwe.

Chú thích

Tham khảo

I
Động vật được mô tả năm 1923


title: 18887 Yiliuchen

text:
18887 Yiliuchen (2000 AP181) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 7 tháng 1 năm 2000 bởi nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 18887 Yiliuchen

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 2000


title: Tricalysia obstetrix

text:
Tricalysia obstetrix là một loài thực vật thuộc họ Rubiaceae. Đây là loài đặc hữu của Gabon. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 World Conservation Monitoring Centre 1998. Tricalysia obstetrix. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Gabon
Tricalysia
Thực vật dễ tổn thương


title: Ngọc Lan (định hướng)

text:
Ngọc Lan hay ngọc lan có thể là:
 Ca sĩ Ngọc Lan (hải ngoại)
 Ngọc Lan (14/7/1930-26/2/2007): linh mục Dòng Chúa Cứu Thế
 Diễn viên Ngọc Lan (người mẫu) (báo Mực Tím), diễn viên (phim Kiều nữ và đại gia, Hương phù sa, Tình yêu còn mãi, Luật trời...)
 Diễn viên NSND Ngọc Lan: diễn viên (phim Lửa trung tuyến, Lửa rừng...)
 Chi Ngọc lan (Michellia), một chi thực vật có hoa
 Ngọc lan trắng (Magnolia × alba), một loài thực vật có hoa thuộc chi Mộc lan
 Ngọc lan vàng (Magnolia champaca), một loài thực vật có hoa thuộc chi Mộc lan
 Ca khúc "Ngọc lan" của nhạc sĩ Dương Thiệu Tước
 Lê Thị Ngọc Lan vợ Nguyễn Xí..

Xem thêm


title: Trận P'ungto

text:
Trận Phong Đảo (tiếng Nhật: 豊島沖海戦) ("Phong Đảo xung hải chiến") là trận hải chiến đầu tiên trong Chiến tranh Trung-Nhật lần thứ nhất. Nó diễn ra ngoài khơi Asan vào ngày 25 tháng 7 1894, Chungcheongnam-do Triều Tiên giữa tuần dương hạm của Hải quân Đế quốc Nhật Bản của chính phủ Meiji Nhật Bản và đối thủ là Hạm đội Bắc Dương của nhà Thanh Trung Quốc.

Bối cảnh

Cả nhà Thanh và Nhật Bản đều can thiệp vào Triều Tiên chống lại cuộc khởi nghĩa nông dân Donghak. Trong khi Trung Quốc cố duy trì mối quan hệ bá chủ của mình với Triều tiên, Nhật Bản muốn biến Triều Tiên thành thuộc địa của chính mình. Cả hai nước đều đã gửi quân đến Triều Tiên theo yêu cầu của các phái khác nhau trong triều đình Triều Tiên. Quân đội Trung Quốc, đóng quân tại Asan, phía Nam Seoul, có khoảng 3.000 vào đầu tháng 7, chỉ được tiếp tế bằng đường biển qua vịnh Asan (Asan-Man). Điều này thể hiện tình thế rất giống với khi bắt đầu chiến dịch Yorktown trong cuộc Cách mạng Mỹ.

Kế hoạch của người Nhật là chặn con đường trên vịnh Asan, trong khi bộ binh đổ bộ lên bờ bao vây quân đội Trung Quốc tại Asan trước khi quân cứu viện Trung Quốc kịp tới bằng đường biển.

Một số người trong số các chỉ huy của Hạm đội Bắc Dương nhận thức được tình thế nguy hiểm và đã chủ trương vừa rút quân lên phía Bắc đến Bình Nhưỡng (thuyền thưởng của tuần dương hạm Tsi-yuan, Fang Boqian là một trong số đó), hay đưa toàn bộ Hạm đội Bắc Dương đến biển Nam ở Inchon để ngăn chặn ý tưởng của người Nhật. Tuy vậy, các lãnh đạo nhà Thanh bị chia rẽ giữa khuynh hướng cơ bản của Tư lệnh Quân Bắc Dương Lý Hồng Chương phải bảo vệ hạm đội của mình khỏi nguy hiểm và yêu cầu của Hoàng đế Quang Thuận về một thế đứng mạnh honw. Theo thỏa thuận, đội quân tại Asan sẽ được tiếp viện bằng đội hộ tống bằng thuyền vẫn thả neo trên vùng nước Triều Tiên. Sự tĩnh lặng trước cuộc chiến làm các lãnh đạo Trung Quố mờ mắt.

Trận đánh
Theo ghi chép của Nhật Bản, vào 7 giờ sáng ngày 25 tháng 7 năm 1894, Tuần dương hạm Nhật Bản Yoshino, Tuần dương hạm Nhật Bản Naniwa và Tuần dương hạm Nhật Bản Akitsushima, vốn đang tuần tra trên Hoàng Hải ngoài khơi Asan, Chungcheongnam-do, Triều Tiên,chạm trán tuần dương hạm Trung Quốc Tế Viễn (済遠) và pháo hạm Quảng Ất (広乙). Những con tàu này đang đi ra khỏi Asan để gặp một pháo hạm Trung Quốc khác, chiếc Thao Giang (操江), vốn đang hộ tống một tàu vận tải đến Asan. Hai tàu Trung Quốc không đáp lại lời chào của tàu Nhật Bản theo quy tắc hàng hải quốc tế, và khi tàu Nhật Bản quay xuống phía Tây Nam, tàu Trung Quốc nổ súng.

Theo ghi chép về phía Trung Quốc, tuần dương hạm Tế Viễn và tàu phóng ngư lôi Quảng Ất, ở cảng Asan từ ngày 23 tháng 7, rời đi vào ngày 25 tháng 7 và trên đường gặp tàu vận tải Cao Thăng (高陞) và tàu tiếp tế "Thao Giang" trên đường từ Thiên Tân. Vào lúc 7:45 sáng, gần Phong Đảo, một hòn đảo nằm gần cả hai luồng ra khỏi Asan-Man (vịnh Asan),
Trên vùng nước Triều Tiên, tàu Trung Quốc bị pháo kích bởi ba tuần dương hạm Nhật Bản Akitsushima, Naniwa, và Yoshino. Tàu Trung Quốc đáp trả vào 7:52 sáng.

Sau khi nổ súng hơn một giờ, tàu Tế Viễn rời khỏi trận địa và tẩu thoát; tuy vậy, chiếc Quảng Ất mắc vào đá, và thùng thuốc súng phát nổ. Cùng lúc đó, chiếc Thao Giang và tàu vận tải Cao Thăng, treo cờ Đảo Anh trở 1.200 lính Trung Quốc và hàng tiếp tế, không may xuất hiện đúng vào trận đánh.

Chiếc Thao Giang nhanh chóng bị bắt giữ, và chiếc Cao Thăng bị ra lệnh đi theo tuần dương hạm Nhật Bản Naniwa đến hạm đội chính Nhật Bản. Tuy vậy, lính Trung Quốc trên tàu nổi loạn, đe dọa giết thuyền trưởng người Anh, Galsworthy, trừ khi ông đưa họ về Trung Quốc. Sau 4 giờ đồng hồ đàm phán, khi lính Trung Quốc sao lãng trong giây lát, Galsworthy và thủy thủ đoàn nhảy lên boong và cố bơi đến tàu Naniwa, nhưng bị quân Trung Quốc bắn hạ. Phần lớn thủy thủ bị giết, nhưng Galsworthy và hai thủy thủ khác được người Nhật cứu sống. Tàu Naniwa nổ súng vào tàu Cao Thăng, đánh chìm nó và giết những người trên tàu. Một số người trên boong (bao gồm cố vấn quân sự Đức Thiếu tá von Hanneken) thoát được nhờ bơi vào bờ.

Thương vong của Trung Quốc ước tính khoảng 1.100, bao gồm 800 lính từ riêng tàu vận tải Cao Thăng, quân Nhật không mất người nào.

Sau trận đánh

Trận đánh này có ảnh hưởng trực tiếp với chiến trận trên đất liền. Đội quân cứu viện cả ngàn người trên tàu Cao Thăng và tiếp tế quân sự không thể đến Asan. Và đội quân vừa ít hơn vừa bị cô lập tại Asan bị tấn công và đánh bại trong trận Seonghwan 4 ngày sau đó. Việc tuyên chiến chính thức được thực hiện sau trận Seonghwan.

Tàu Naniwa dưới sự chỉ huy của Đại tá Hải quân (sau này là Đô đốc) Togo Heihachiro. Vụ chìm tàu Cao Thăng gần như gây ra một trục trặc ngoại giao giữa Nhật Bản và Đảo Anh, nhưng Cơ quan tư pháp Anh cho rằng hành động này là phù hợp với Luật pháp Quốc tế theo việc đối xử với người nổi loạn.

Vụ chìm tàu này cũng được triều đình Trung Quốc trích dẫn đặc biệt như là một "hành động xảo trá" của người Nhật trong lời tuyên chiến với Nhật Bản.

Tham khảo

 Chamberlin, William Henry. Japan Over Asia, 1937, Little, Brown, and Company, Boston, 395 pp.
 Jane, Fred T. The Imperial Japanese Navy (1904)
 Kodansha Japan An Illustrated Encyclopedia, 1993, Kodansha Press, Tokyo ISBN 4-06-205938-X
 Lone, Stewart. Japan's First Modern War: Army and Society in the Conflict with China, 1894-1895, 1994, St. Martin's Press, New York, 222 pp.
 Paine, S.C.M. The Sino-Japanese War of 1894-1895: Perception, Power, and Primacy, 2003, Cambridge University Press, Cambridge, MA, 412 pp.
 Warner, Dennis and Peggy. The Tide At Sunrise, 1974, Charterhouse, New York, 659 pp.
 Wright, Richard N. J.The Chinese Steam Navy 1862-1945'' Chatham Publishing, London, 2000, ISBN 1-86176-144-9

Lịch sử Triều Tiên
Chiến tranh Nhật–Thanh
Hoàng Hải
Xung đột năm 1894


title: Halland

text:
(Hallandia) là một trong những tỉnh truyền thống của Thụy Điển (landskap). Tỉnh Halland giáp với Västergötland, Småland, Scania và biển Kattegat.
Cũng giống như các tỉnh của Thuỵ Điển hiện nay không còn chức năng hành chính.

Tham khảo

Tỉnh của Thụy Điển


title: James II

text:
James II có thể là:

 James II, Bá tước xứ La Marche (1370–1438), Hoàng thân Phu quân xứ Napoli
 James II (dĩa hát chơi lâu), dĩa hát chơi lâu thứ hai của ban nhạc Manchester James
 James II xứ Aragon (1267–1327), Vua xứ Sicilia
 James II của Síp (khoảng 1438–1473), Vua thành Jerusalem trên dãnh nghĩa
 James II của Anh (1633–1701), Vua của Anh và Ireland, đồng thời là vua James VII của Scotland
 James II xứ Majorca (mất năm 1311), Chúa đất xứ Montpellier
 James II của Scotland (1430–1460), Quận công xứ Rothesay

Xem thêm

 James I (định hướng)
 James III (định hướng)
 James IV
 James V


title: Conchas

text:
Conchas là một đô thị ở bang São Paulo của Brasil. Đô thị này nằm ở vĩ độ 23º00'55" độ vĩ nam và kinh độ 48º00'38" độ vĩ tây, trên khu vực có độ cao 503 m. Dân số năm 2004 ước tính là 16.450 người. Đô thị này có diện tích 468,243 km².

Thông tin nhân khẩu

Dữ liệu dân số theo điều tra dân số năm 2000

Tổng dân số: 14.904
Dân số thành thị: 11.277
Dân số nông thôn: 3.627
 Nam giới: 7.616
 Nữ giới: 7.288
Mật độ dân số (người/km²): 31,83

Tỷ lệ tử vong trẻ sơ sinh dưới 1 tuổi (trên một triệu người): 15,43

Tuổi thọ bình quân (tuổi): 71,45

Tỷ lệ sinh (số trẻ trên mỗi bà mẹ): 2,32

Tỷ lệ biết đọc biết viết: 92,28%

Chỉ số phát triển con người (HDI-M): 0,796
 Chỉ số phát triển con người - Thu nhập: 0,757
 Chỉ số phát triển con người - Tuổi thọ: 0,774
 Chỉ số phát triển con người - Giáo dục: 0,856
(Nguồn: IPEADATA)

Sông ngòi

 Sông Tietê
 Rio do Peixe
 Terminal Intermodal de Conchas
 Ribeirão dos Lopes
 Ribeirão das Conchas

Các xa lộ

 SP-300- Rodovia Marechal Rondon

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng của đô thị
 Conchas trên WikiMapia

Đô thị bang São Paulo


title: Xã của tỉnh Calvados

text:
Đây là danh sách 706 xã của tỉnh Calvados ở Pháp.

 (CAC) Communauté d'agglomération Caen la Mer, created in 2002.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 For some details about the communes, use Quid.fr  in a handy translation page in a browser, and enter the name of the commune.


title: Bulbophyllum kupense

text:
Bulbophyllum kupense là một loài thực vật thuộc họ Orchidaceae. Đây là loài đặc hữu của Cameroon, nơi sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới; and nơi chúng hiện đang bị đe dọa vì mất nơi sống. Nó được miêu tả về mặt sinh học năm 2004.

B. kupense được biết đến như một loài biểu sinh đơn lẻ trên một cây xoài nhỏ (Mangifera indica) được trồng trong một khu vườn tư nhân ở Nyasoso (độ cao 830 m), núi Kupe.

Chú thích

Tham khảo

kupense]]

Thực vật Cameroon
K
Thực vật mô tả năm 2004
Thực vật được mô tả năm 2004


title: Quốc lộ 39 (định hướng)

text:
Quốc lộ 39 có 2 tuyến chính:
Quốc lộ 39A: Thái Bình - Bắc Ninh.
Quốc lộ 39B: Hưng Yên - Hà Nam.


title: Pittosporum eriocarpum

text:
Pittosporum eriocarpum là một loài thực vật thuộc họ Pittosporaceae, là loài đặc hữu của Ấn Độ. Loài này hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo
 World Conservation Monitoring Centre 1998. Pittosporum eriocarpum. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Liên kết ngoài

Thực vật Ấn Độ
Pittosporum


title: 17101 Sakenova

text:
17101 Sakenova (1999 JZ38) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 10 tháng 5 năm 1999 bởi nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 17101 Sakenova

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1999


title: Bolitoglossa pandi

text:
Bolitoglossa pandi là một loài kỳ giông thuộc họ Plethodontidae.
Đây là loài đặc hữu của Colombia.

Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Hình ảnh

Tham khảo

 Ramírez Pinilla, M.P., Osorno-Muñoz, M., Rueda, J.V., Amézquita, A. & Ardila-Robayo, M.C. 2004. Bolitoglossa pandi. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Liên kết ngoài

Bolitoglossa
Động vật lưỡng cư Colombia
Động vật đặc hữu Colombia


title: Calzada del Coto

text:
Calzada del Coto là một đô thị trong tỉnh León, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 289 người.

Tham khảo

Đô thị ở León


title: Stelis ruficornis

text:
Stelis ruficornis là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Morawitz mô tả khoa học năm 1872.

Chú thích

Tham khảo

Stelis (chi ong)
Động vật được mô tả năm 1872


title: Le Vieil-Dampierre

text:
Le Vieil-Dampierre  là một xã thuộc tỉnh Marne trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 157 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Vieildampierre


title: Kim Đồng (định hướng)

text:
Kim Đồng (1929–1943), tên thật là Nông Văn Dền, đội trưởng đầu tiên của tổ chức Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh. Tên anh được đặt cho các địa danh Việt Nam sau đây:

 Xã Kim Đồng, huyện Thạch An, tỉnh Cao Bằng
 Xã Kim Đồng, huyện Tràng Định, tỉnh Lạng Sơn.

Xem thêm
 Nhà xuất bản Kim Đồng, nhà xuất bản chuyên về sách văn học thiếu nhi của Việt Nam
 Cây Kim đồng vàng (Galphimia gracilis), thuộc họ Dùi đục.


title: Hiệp Cường

text:
Hiệp Cường là một xã thuộc huyện Kim Động, tỉnh Hưng Yên, Việt Nam.

Địa lý
Xã Hiệp Cường nằm ở phía nam huyện Kim Động, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp huyện Tiên Lữ
Phía tây giáp xã Ngọc Thanh và xã Song Mai
Phía nam giáp thành phố Hưng Yên
Phía bắc giáp thị trấn Lương Bằng.

Xã Hiệp Cường có diện tích 7,26 km², dân số năm 2019 là 8.350 người, mật độ dân số đạt 1.150 người/km².

Hành chính
Xã Hiệp Cường được chia thành 4 thôn: Đống Lương, Lương Xá, Trà Lâm, Tiên Cầu.

Lịch sử
Thời Pháp thuộc Lương Xá nổi tiếng với nghề điện. Trong khoảng những năm 1980, Hiệp Cường có nghề dệt thảm đay sau đó là thảm len xuất khẩu.

Hội làng Lương Xá được tổ chức vào 3 ngày: 8 - 10 tháng 3 (âm lịch) hàng năm. Ngày này cũng là ngày các Tân Lão (Nam giới đến tuổi 54) ra trình làng. Hội đền quan Tiên Công tại thôn Tiên Cầu cũng diễn ra hàng năm. Đền này vốn nổi tiếng với những linh vật làm bằng đá (ngựa đá...). Đền cũng đã được công nhận là di tích lịch sử cấp quốc gia. Đền lập ra để thờ danh nhân văn hóa Vũ Lãm, người thuộc xã Hiệp Cường - Kim Động, đỗ Hoàng giáp năm 1442. Ông có tên trong danh sách các vị đại khoa ở bia Văn Miếu Xích Đằng, Hưng Yên.

Xã hội
Xã có một trường trung học cơ sở, một trường tiểu học chính. Ngoài ra ở mỗi thôn đều có các cơ sở mầm non công lập để phục vụ nhu cầu giáo dục mầm non của địa phương. Xã có một trung tâm y tế. Cán bộ chủ lực trình độ cử nhân hoặc thạc sĩ. Hoạt động khám chữa bệnh dừng lại ở mức sơ cứu ban đầu và hộ sinh. Bệnh viện Sản Nhi Hưng Yên cũng được đặt trên tuyến đường QL.39A (giáp với đường Nguyễn Lương Bằng thuộc thị trấn Lương Bằng). Trong công cuộc đổi mới đất nước, xã cũng đang dần cải thiện và nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân khi thôn Lương Xá được vinh dự công nhận đạt chuẩn mô hình Nông thôn mới kiểu mẫu năm 2022.

Giao thông
Con đường QL.39A chạy ngang qua địa phận thôn Trà Lâm và thôn Tiên Cầu, kết nối Trung tâm thành phố Hưng Yên với trung tâm thị trấn Lương Bằng nội tỉnh. Đi theo sự phát triển cơ sở hạ tầng, hệ thống đèn, đường, trường, trạm đã được hoàn thiện một cách rõ rệt trong 10 năm trở lại đây.

Chú thích

Tham khảo


title: Sankt Marein bei Knittelfeld

text:
Sankt Marein bei Knittelfeld là một đô thị thuộc huyện Knittelfeld trong bang Steiermark, nước Áo. Đô thị  có diện tích 60,64 km², dân số cuối năm 2005 là 698 người.

Tham khảo


title: Dierre

text:
Dierre là một xã thuộc tỉnh Indre-et-Loire trong vùng Centre-Val de Loire ở miền trung nước Pháp. Theo điều tra dân số năm 2006 của INSEE có dân số 554 người. Xã nằm ở khu vực có độ cao từ 52-115 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Indre-et-Loire


title: Amalda borshengi

text:
Amalda borshengi là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Olividae, ốc ôliu.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Amalda


title: Uri, Sassari

text:
Uri là một đô thị ở tỉnh Sassari trong vùng Sardinia, có khoảng cách khoảng 170 km về phía tây bắc của Cagliari và cách khoảng 12 km về phía tây nam của Sassari. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 3.040 người và diện tích là 56,7 km².

Uri giáp các đô thị: Alghero, Ittiri, Olmedo, Putifigari, Sassari, Usini.

Quá trình thay đổi dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune.uri.ss.it/

Đô thị tỉnh Sassari


title: Tipula kykladon

text:
Tipula kykladon là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Les Corvées-les-Yys

text:
Les Corvées-les-Yys  là một xã thuộc tỉnh Eure-et-Loir trong vùng Centre-Val de Loire ở bắc trung bộ nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 227 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Corveeslesyys


title: Tipo-Tipo, Basilan

text:
Tipo-tipo là một đô thị cấp ba ở tỉnh Basilan, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2015, đô thị này có dân số 19.163 người trong.

Các đơn vị hành chính

Tipo-tipo, về mặt hành chính, được chia thành 11 khu phố (barangay).

 Badja
 Bohebaca
 Bohelebung
 Lagayas
 Limbo-Upas
 Tipo-tipo Proper (Pob.)
 Baguindan
 Banah
 Bohe-Tambak
 Silangkum
 Bangcuang

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Mã địa lý chuẩn Philipin
 2000 Thông tin điều tra dân số Philipin

Đô thị của Basilan


title: Macronema esterum

text:
Macronema esterum là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Macronema


title: Bản tình ca của J. Alfred Prufrock

text:
Bản tình ca của J. Alfred Prufrock, thường được gọi là Prufrock, là một bài thơ của nhà thơ Mỹ, T. S. Eliot, bắt đầu viết từ tháng 2 năm 1910, viết xong năm 1911 và in lần đầu ở tạp chí Poetry (Chicago) bốn năm sau đó (tháng 6 năm 1915). Bản tình ca... là một vở kịch về "nỗi đau đớn của văn học," nó thể hiện ở dạng một độc thoại đầy kịch tính, và đánh dấu sự bắt đầu sự nghiệp văn học Eliot như là một nhà thơ có ảnh hưởng. Với vẻ chán nản, hối tiếc và sự khát khao nhận thức, Prufrock đã "trở thành một trong những tiếng nói dược công nhận nhiều nhất trong văn học thế kỷ 20"

Về tên gọi của Bản tình ca
Bài thơ in lần đầu tiên ở Poetry: A Magazine of Verse nhờ Ezra Pound đã thuyết phục ông chủ Harriet Monroe của tạp chí này về sự cách tân của Eliot mặc dù lúc đó Eliot đang là sinh viên của Đại học Harvard. Ban đầu, Eliot đặt tên bài thơ là Prufrock among the Women (Prufrock giữa những phụ nữ). Còn cái tên Bản tình ca… là do ảnh hưởng từ Bản tình ca của nàng Har Dyal của nhà thơ Rudyard Kipling. Tên Prufrock có nguồn gốc từ tiếng Đức: "Prüfstein" có nghĩa là "đá thử". Ngoài ra, thời đó Eliot ở St Louis, nơi có công ty "Prufrock-Littau Company".

Lời bình

Đề từ của bài thơ này trích từ Thần khúc của Dante:
Giá tôi biết rằng câu chuyện của mình
Nghe thấy được người còn quay trở lại
Thì ngọn lửa của tôi đã không run.

Nhưng bởi vì không còn đường trở lại
Tôi chưa từng nghe chuyện ấy bao giờ
Nên tôi trả lời, xấu hổ chi mà ngại.
(Thần khúc_Địa ngục, khúc ca XXVII, dòng 61-66. Bản dịch của Hồ Thượng Tuy)

Ý nghĩa của những dòng thơ này như sau: giá như nhân vật tin chắc rằng câu chuyện của anh ta có ai đó nghe được và sau này quay trở lại trần gian kể cho mọi người những điều đã nghe thì anh ta đã chẳng nói ra. Điều đó có nghĩa là Bản tình ca… của Eliot không ca lên cho tất cả cùng nghe. Đọc bài thơ đến hết ta sẽ hiểu ra rằng Prufrock không hề yêu ai cả - ít ra là trong trường hợp Bản tình ca… này, không yêu một người phụ nữ nào trong những lời độc thoại của mình. "Em và anh" ở đây là Prufrock tự nói với chính mình đấy thôi, còn những người phụ nữ thì chỉ chuyện trò về Michelangelo. Đây là bài ca tình yêu thời hiện đại của chàng sinh viên Đại học Harvard, nếu có thể gọi đấy là tình yêu.

Prufrock, một mặt nào đó cũng giống như Hamlet với "to be, or not to be" (nên hay không nên), rất thận trọng và lưỡng lự, chàng cứ sợ rằng sau lời tỏ tình của mình thì cả thế giới này sẽ sụp đổ. Mặt khác, không biết liệu có nên làm cho thế gian phiền muộn hay không, nếu như đằng nào thì người đời cũng không nghe, không hiểu mình? Và, ngay cả nếu được như Lazarus (La-xa-rơ: Tân Ước_Giăng11: 43,44) từ cõi chết trở về muốn kể lại những điều về cuộc sống, cái chết thì cũng chẳng ai thèm nghe: những người phụ nữ trong phòng khách kia chỉ quan tâm những điều mà họ muốn nói. Thì khi ấy mong ước được trở thành "hai càng cua bờm xờm/ chạy trốn vào trong đáy biển lặng im…"

Chủ đề của Bản tình ca… là không yêu được. Từ không yêu được đến không sống được cũng chẳng xa xôi gì, bởi thế ở đoạn cuối ta thấy xuất hiện các nàng tiên cá (các nàng tiên cá tượng trưng cho vẻ đẹp chết người, vẻ quyến rũ của phụ nữ) và bài thơ kết thúc bằng lời "ta chìm" (we drown).

Chú thích

Liên kết ngoài
Bản tình ca của J. Alfred Prufrock trong văn hóa Thế giới
Chủ nghĩa hiện đại

Thơ của T. S. Eliot
Trường ca
Tình ca
Thơ hiện đại


title: 19440 Sumatijain

text:
19440 Sumatijain (1998 FN103) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 31 tháng 3 năm 1998 bởi nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 19440 Sumatijain

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1998


title: Atanzón

text:
Atanzón là một đô thị trong tỉnh Guadalajara, Castile-La Mancha, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 105 người.

Tham khảo

Đô thị ở Guadalajara


title: Douains

text:
Douains là một xã trong vùng hành chính Normandie, thuộc tỉnh Eure, quận Évreux, tổng Canton de Vernon-Sud. Tọa độ địa lý của xã là 49° 02' vĩ độ bắc, 1° 25' kinh độ đông. Douains nằm trên độ cao trung bình là 134 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 97 mét và điểm cao nhất là 148 mét. Xã có diện tích 11,27 km², dân số vào thời điểm 1999 là 465 người; mật độ dân số là 41 người/km².

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Xã của Eure


title: Noteriades capensis

text:
Noteriades capensis là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1922.

Chú thích

Tham khảo

Noteriades
Động vật được mô tả năm 1922


title: Pseudaeolus zigzag

text:
Pseudaeolus zigzag là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Carter miêu tả khoa học năm 1939.

Chú thích

Tham khảo

Pseudaeolus


title: Vágar

text:
Vágar hoặc Vágoy (tiếng Đan Mạch: Vågø) là 1 đảo của Quần đảo Faroe, nằm ở phía tây đảo Streymoy, nơi có phi trường Vágar là phi trường duy nhất của Quần đảo, được quân đội Anh xây dựng trong thời kỳ Chiến tranh thế giới thứ hai.

Đảo có 6 làng có cư dân là Sandavágur, Miðvágur, Vatnsoyrar, Sørvágur, Bøur, và Gásadalur.

Từ năm 2002 Vágar được nối liền với đảo Streymoy bằng 1 đường hầm dưới biển, dài khoảng trên 4 km gọi là đường hầm Vágar. Phía tây Vágar là Tindhólmur và đảo Mykines.

Vágar có 2 hồ lớn nhất quần đảo là hồ Sørvágsvatn và Fjallavatn, nơi dạo chơi rất được dân cư và du khách ưa thích. Làng Vatnsoyrar, nằm gần phi trường Vágar, là làng duy nhất của quần đảo không nằm bên bờ biển. Nơi đây, quân đội Anh đã đóng trại trong thời kỳ Chiến tranh thế giới thứ hai.

Ở miền tây của Vágar có 2 làng Bøur và Gásadalur. Cho tới năm 2004 làng Gásadalur không có đường giao thông nối với các nơi khác. Cùng năm, 1 đường hầm đã được khai trương bởi nhân viên bưu điện của làng, trước đó nhân viên bưu điện phải đi vòng quãng đường xa qua núi để tới Bøur. Hai làng biệt lập trên đảo là Víkar và Slættanes đã bị bỏ hoang tuư năm 1910 và 1964.

bélyegkép|300px|Làng Sørvágur, phía sau là đảo Mykines

Các núi đá lớn

Các hồ lớn

Các thác nước
 Bøsdalafossur
 Múlafossur
 Reipsáfossur

Các đảo nhỏ và núi đá ngoài biển
 Tindhólmur
 Gáshólmur
 Skerhólmur
 Trøllkonufingur
 Dunnusdrangar
 Filpusardrangur
 Drangarnir - Lítli Drangur, Stóri Drangur

Tham khảo

Liên kết ngoài
Stamps.fo (public domain by Postverk Føroya)
 Website cá nhân  với 78 hình Vágar chụp từ trên không

Đảo của Quần đảo Faroe


title: Megalosphecia

text:
Megalosphecia là một chi bướm đêm thuộc họ Sesiidae.

Các loài
Megalosphecia callosoma  Hampson, 1919
Megalosphecia gigantipes  Le Cerf, 1916

Chú thích

Tham khảo

Sesiidae


title: Agoniella longula

text:
Agoniella longula là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Gestro miêu tả khoa học năm 1917.

Chú thích

Tham khảo

Agoniella


title: Échemiré

text:
Échemiré là một xã trong vùng hành chính Pays de la Loire, thuộc tỉnh Maine-et-Loire, quận Saumur, tổng Baugé. Tọa độ địa lý của xã là 47° 33' vĩ độ bắc, 00° 10' kinh độ đông. Échemiré nằm trên độ cao trung bình là 53 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 33 mét và điểm cao nhất là 101 mét. Xã có diện tích 16,98 km², dân số vào thời điểm 1999 là 466 người; mật độ dân số là 27 người/km².

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Xã của Maine-et-Loire