title: Đan Mạch

text:
Đan Mạch (tiếng Đan Mạch: Danmark) là một quốc gia thuộc vùng Scandinavia ở Bắc Âu và là thành viên chính của Vương quốc Đan Mạch. Đan Mạch nằm ở vùng cực nam của các nước Nordic, nằm phía Tây Nam của Thụy Điển, phía Nam của Na Uy , giáp với Canada về phía Tây Bắc và giáp với Đức về phía Nam. Đan Mạch giáp cả biển Baltic và biển Bắc. Đan Mạch bao gồm một bán đảo lớn, Jutland (Jylland) và nhiều đảo, được biết đến nhiều nhất là Zealand (Sjælland), Funen (Fyn), Vendsyssel-Thy, Lolland, Falster, Bornholm, và hàng trăm đảo nhỏ thường được gọi là quần đảo Đan Mạch. Đan Mạch từ lâu đã kiểm soát cửa ngõ vào biển Baltic. Trước khi có kênh đào Kiel, nước chảy vào biển Baltic qua ba eo biển được gọi là những eo biển Đan Mạch.

Đan Mạch là một quốc gia quân chủ lập hiến với thể chế đại nghị. Đan Mạch có một chính phủ cấp quốc gia và chính quyền địa phương ở 98 khu tự quản. Đan Mạch là thành viên của Liên minh châu Âu từ năm 1973, mặc dù không thuộc khu vực đồng Euro. Đan Mạch là 1 trong những thành viên sáng lập của NATO và OECD.

Đan Mạch, với một nền kinh tế tư bản chủ nghĩa hỗn hợp và hệ thống phúc lợi quốc gia lớn, xếp hạng nhất trên thế giới về bình đẳng thu nhập. Theo tạp chí kinh tế Hoa Kỳ Forbes, Đan Mạch có môi trường kinh doanh tốt nhất thế giới. Từ năm 2006 đến 2008, theo thăm dò, Đan Mạch được xếp hạng là nơi hạnh phúc nhất thế giới dựa trên các tiêu chí sức khỏe, phúc lợi xã hội và giáo dục. Thăm dò Chỉ số hòa bình toàn cầu năm 2009 xếp Đan Mạch là nước yên bình thứ nhì trên thế giới sau New Zealand. Đan Mạch được xếp là nước ít tham nhũng nhất trên thế giới theo Chỉ số nhận thức tham nhũng 2008, cùng hạng với Thụy Điển và New Zealand.

Tiếng Đan Mạch, ngôn ngữ quốc gia được coi là gần với tiếng Thụy Điển và tiếng Na Uy. Đan Mạch cũng có văn hóa và lịch sử tương đồng với hai nước này. 82,0% dân số Đan Mạch và 90,3% dân tộc Đan Mạch là thành viên của giáo hội Luther. Năm 2009, 526.000 người (9,5% dân số Đan Mạch) là người nhập cư hoặc thế hệ sau của những người nhập cư. Đa số (54%) trong số này có nguồn gốc từ Scandinavia.

Tên gọi

Tên gọi của Đan Mạch trong tiếng Việt bắt nguồn từ tiếng Trung. Quốc hiệu của quốc gia này là "Danmark". Bằng tiếng Trung, "Dan-mark" được phiên âm là "丹麥" (pinyin: "Dān mài"). "丹麥" có âm Hán Việt là "Đan Mạch".

Địa lý

Đất nước thuộc vùng Scandinavia với diện tích 43.000 km², một phần ba trong số đó là diện tích của 443 hòn đảo lớn nhỏ. Hai hòn đảo lớn nhất là Zealand (Sjælland) – rộng khoảng 7.000 km² và Funen (Fyn) – khoảng 3.000 km². Đường bờ biển dài tới 7.314 km. Địa hình của Đan Mạch khá bằng phẳng, với điểm cao nhất cách 173 m so với mực nước biển.

Bán đảo Jutland (Jylland) hình thành nên phần đất liền của Đan Mạch. Nó trải dài trên 300 km tính từ biên giới với Đức. Các cồn cát, vũng biển và bãi bồi bảo vệ bờ tây của bán đảo trước những cơn bão dữ dội từ ngoài Biển Bắc. 443 hòn đảo lớn nhỏ tập trung chủ yếu trên biển Baltic, ngay sát với bờ tây của Jutland. Chỉ 76 trong số này có người ở. Độ cao trung bình của Đan Mạch so với mực nước biển là 30 m..

Những khối băng lớn của thời kì băng hà đã hình thành nên Đan Mạch ngày nay. Một vành đai băng cổ đã chia cắt phần đông và tây của Jutland.

Vịnh hẹp khoét sâu vào đất liền lớn nhất có tên là Limfjorden, chạy xuyên ngang phần phía bắc bán đảo hướng tới mũi Skagen. Phía đông Jutland là Eo biển Lillebælt ngăn cách đảo Funen(Fyn) với lục địa. Đông nam Funen có hệ thống cầu nối với hòn đảo nhỏ Langeland. Chếch sang phía đông một chút là đảo Zealand (Sjælland), ngăn cách với Funen bởi Eo biển Storebælt. Trên bờ phía đông của đảo này ta sẽ tìm thấy thủ đô Copenhagen(København). Xa xa về phía đông là hòn đảo granit có tên Bornholm.

Trên đảo Greenland (Grønland)có khoảng hơn 55.000 dân cư sinh sống, 48.000 trong số họ là người thiểu số Inuit. Thủ phủ của Greenland là Nuuk. Từ năm 1380 hòn đảo này là thuộc địa của Đan Mạch, từ năm 1953 nó trở thành một lãnh thổ tự trị thuộc Đan Mạch.

Quần đảo Faroe (Farøerne) (thủ phủ: Tórshavn, diện tích 1.399 km², 44.800 dân) là thuộc địa của Na Uy từ năm 1035 tới năm 1814. Quần đảo này có khí hậu ôn hoà, dễ chịu chủ yếu nhờ vào ảnh hưởng của dòng hải lưu Gulf.

Cũng chính dòng hải lưu này, cùng với vị trí phía bắc của Đan Mạch, ảnh hưởng phần lớn tới khí hậu của vương quốc: thường có một đợt gió từ ôn hoà tới mạnh thổi chủ yếu từ phía tây, mùa hè lạnh hơn so với các nước châu Âu khác, nhưng mùa đông lại ấm áp hơn, lượng mưa hàng năm vào loại trung bình. Cây trồng đa phần là cây chắn gió và chắn cát lấn vào đất liền.

Ngoại trừ loài hươu sừng nhiều nhánh (Cervus elaphus) Đan Mạch hầu như không có thêm loài thú lớn nào khác. Ngược lại, nơi đây lại là thế giới của vô số các loài chim. Ô nhiễm môi trường chính là nguyên nhân chủ yếu đe dọa sự tồn tại của các loài động vật vùng hồ và bờ biển của Đan Mạch.

Các tài nguyên chính của quốc gia: dầu mỏ, khí đốt, cá, muối và đá vôi.

Khí hậu
Đan Mạch có khí hậu ôn đới, đặc trưng bởi mùa đông ấm áp, với nhiệt độ trung bình tháng một , và mùa hè mát, với nhiệt độ trung bình tháng 8 . Đan Mạch có 179 ngày có giáng thủy với tổng lượng nước  mỗi năm; mùa thu là mùa ẩm ướt nhất và mùa xuân khô nhất. Vị trí giữa lục địa và đại dương làm cho thời tiết thường thay đổi.

Do vị trí phía bắc của Đan Mạch nên có những dao động theo mùa về ánh sáng ban ngày. Ngày ngắn trong mùa đông khi mặt trời mọc khoảng 8:45 sáng và lặn lúc 3:45 pm (giờ chuẩn), và mùa hè kéo dài khi mặt trời mọc lúc 4:30 sáng va lặn lúc 10 tối (giờ mùa hè).

Sinh thái

Đan Mạch thuộc về Giới Bắc Cực và có thể được chia làm hai vùng sinh thái: rừng hỗn hợp Đại Tây Dương và rừng hỗn hợp Baltic. Hầu hết tất cả rừng nguyên sinh của Đan Mạch đã bị phá hủy hoặc chia nhỏ, chủ yếu do mục đích nông nghiệp trong thiên niên kỷ trước. Sự phá rừng đã tạo ra những vùng cây thạch nam bị phá hủy lớn và cát trôi có thể gây nhiều thiệt hại. Mặc dù vậy, có vài rừng mọc lại trên quốc gia này và tổng cộng 12,9% diện tích đất bây giờ là rừng. Norway spruce là loại cây phổ biến nhất (2017), đóng vai trò quan trọng trong việc sản xuất cây Giáng sinh.

Hoẵng châu Âu có số lượng ngày càng tăng tại vùng quê, và hươu đỏ có sừng có thể được tìm thấy ở vùng rừng Jutland. Đan Mạch cũng có các loại động vật có vú nhỏ hơn, như là chồn hôi châu Âu, thỏ đồng và nhím gai. Khoảng 400 loài chim cư trú tại Đan Mạch và khoảng 160 loại phối giống tại quốc gia này. Các loài động vật có vú đại dương lớn bao gồm cá heo cảng, các loại động vật chân màng đôi khi có cá voi lớn ghé thăm, bao gồm cá voi xanh và cá voi sát thủ. Cá tuyết, cá trích và cá bơn sao là các loại cá có số lượng dồi dào tại Đan Mạch và la cơ sở của một ngành công nghiệp đánh cá lớn.

Phân chia hành chính

Đan Mạch có tổng diện tích  được phân thành 5 vùng hành chính (). Các vùng này lại được chia thành 98 đô thị (). Vùng đất tận cùng phía đông ở Đan Mạch là quần đảo Ertholmene có diện tích 39 ha (0,16 m2), không phải là vùng đô thị cũng không phải một vùng nhưng trực thuộc Bộ Quốc phòng của nước này.

Các vùng được thành lập ngày 01/01/2007 để thay thế 16 hạt trước đây. Cùng lúc này, các đô thị nhỏ hơn được hợp nhất để tạo thành các đơn vị lớn hơn nên giảm xuống từ 270. Hầu hết các đô thị có dân số ít nhất 20.000 dân tạo ra sự bền vững về tài chính và quản lý tốt hơn, mặc dù có một vài ngoại lệ. Đứng đầu các đơn vị hành chính là hạt được bầu cử trực tiếp nhiệm kỳ 4 năm; lần bầu cử gần đây nhất được tổ chức vào ngày 19 tháng 11 năm 2013. Các cấu trúc vùng khác sử dụng các ranh giới đô thị, bao gồm các quận cảnh sát, quận tòa án và quận bầu cử.

Các vùng
Chính thể của các vùng là các hội đồng hạt khu vực gồm 41 người được bầu nhiệm kỳ 4 năm. Đứng đầu hội đồng là  người được bầu ra từ hội đồng.
Hội đồng chịu trách nhiệm về chăm sóc sức khỏe quốc gia, dịch vụ xã hội, và phát triển vùng. Không giống các hạt đã được thay thế, các vùng không được phép thu thuế và dịch vụ y tế được chi trả chủ yếu từ đóng góp chăm sóc sức khỏe quốc gia khoảng 6% () cộng thêm các quỹ từ chính phủ và đô thị.

Diện tích và dân số của các vùng thay đổi nhiều; ví dụ vùng thủ đô Đan Mạch trải dài vùng đô thị Copenhagen và đảo Bornholm có dân số gấp 3 lần vùng phía bắc Bắc Đan Mạch, trong đó bao gồm các khu vực thưa thớt dân cư của bắc Jutland. Theo hệ thống hạt các vùng đông đúc dân cư như Copenhagen và Frederiksberg được trao quy chế tương tự như các hạt, làm nó trởi thành các đơn vĩ hành chính cấp một. Các đô thị sui generis không được sáp nhập vào các dùng mới theo cải cách năm 2007.

Ngôn ngữ

Ngôn ngữ chính của Đan Mạch là tiếng Đan Mạch, ở vùng Sønderjylland (giáp với Đức) tiếng Đức là ngôn ngữ chính thứ hai, trên đảo Greenland người ta còn nói tiếng Greenland (tiếng Đan Mạch: Grønlandsk), còn ở quần đảo Faroe thì tiếng Faroe cũng là ngôn ngữ chính thức. Phía nam Đan Mạch có khoảng 80.000 dân nói tiếng Đức. Tiếng Đan Mạch thuộc nhánh phía Bắc của nhóm ngôn ngữ German của ngữ hệ Ấn-Âu với rất nhiều từ vay mượn từ ngôn ngữ miền Bắc nước Đức. Ngày nay tiếng Anh là ngoại ngữ quan trọng nhất ở Đan Mạch, đa số học sinh chọn tiếng Anh là sinh ngữ chính. Tuy nhiên tiếng Đức và tiếng Pháp vẫn có một ảnh hưởng đáng kể.

Tôn giáo

Thời tiền sử cho tới ít năm trước thời Trung cổ, Đan Mạch cũng như các nước vùng Scandinavia có niềm tin vào các vị thần trong Thần thoại Bắc Âu, gọi là Asatroen hay Nordisk mytologi. Các tác phẩm quan trọng nhất về thần thoại Bắc Âu là 2 quyển Edda cổ (ældre Edda) và Edda mới (yngre Edda).

Quyển Edda cổ (hay Edda bằng thơ) là một tuyển tập thơ về các vị thần và anh hùng Bắc Âu, gồm 34 tập, trong đó có 2 tập quan trọng nhất là Voluspá và Hávamál, được viết bằng chữ Iceland cổ, từ khoảng năm 800 tới năm 1200.

Quyển Edda mới (hay Edda bằng văn xuôi), còn được gọi là Snorra Edda vì được thi sĩ người Iceland là Snorri Sturluson (1179 - 1241) viết khoảng năm 1220, dạy cách làm thơ cổ Bắc Âu (skjaldekvad) và có rất nhiều truyện thần thoại (khoảng 90.000 từ).

Các ngày trong tuần được gọi theo tên các vị thần:
 Thứ Hai: Mandag (ngày của Mặt Trăng)
 Thứ Ba: Tirsdag (ngày của thần Tyr)
 Thứ Tư: Onsdag (ngày của thần Odin)
 Thứ Năm: Torsdag (ngày của thần Thor)
 Thứ Sáu: Fredag (ngày của thần Freja)
 Thứ Bảy: Lørdag (ngày đi tắm)
 Chủ Nhật: Søndag (ngày của Mặt Trời)

Đan Mạch theo Kitô giáo từ khoảng năm 965. Tới thời Kháng Cách (reformationen) năm 1536 thì phong trào Kháng Cách dòng Giáo hội Luther trở thành quốc giáo. Có một bộ trong chính phủ phụ trách về tôn giáo. Theo thống kê năm 2006 thì những người theo Giáo hội Luther Quốc giáo chiếm 95%, Công giáo Rôma 3%, Hồi giáo 2% (hầu như toàn người nhập cư), các đạo khác hoặc vô thần 13,1%.

Lịch sử

Thời tiền sử
Các phát hiện khảo cổ ở Đan Mạch có niên đại từ năm 130.000–110.000 trước Công nguyên trong thời kỳ gian băng Eem. Con người đã sống ở Đan Mạch từ khoảng năm 12.500 trước Công nguyên và có bằng chứng ngành nông nghiệp đã tồn tại từ khoảng năm 3900 trước Công nguyên. Thời kỳ đồ đồng Nordic (1.800–600 trước Công nguyên) ở Đan Mạch đã được đánh dấu bằng các gò mộ để lại nhiều phát hiện khảo cổ, bao gồm lur và Sun Chariot.

Trong Thời kỳ Đồ sắt tiền La Mã (500 trước Công nguyên – 1 Công nguyên), các nhóm dân bản địa bắt đầu di cư về phía nam, dù những người Đan Mạch đầu tiên đến Đan Mạch giữa thời kỳ tiền La Mã và Thời kỳ Đồ sắt German, trong Thời kỳ Đồ sắt La Mã (1–400 Công Nguyên).

Thời tiền sử ở Đan Mạch cách nay khoảng 15.000 năm, khi sông băng lục địa (inland ice) trôi chệch về phía bắc do một sự thay đổi khí hậu. Những người săn bắt tuần lộc (loại hươu lớn có sừng nhiều nhánh, tên khoa học là Rangifer tarandus) đã sống tại đây, sau đó tới những người sống bằng nghề săn bắt các muông thú khác và những người đánh cá trải qua hàng thiên niên kỷ.

Cách nay khoảng 6.000 năm thì bắt đầu thời đại đồ đá của người săn bắt, dần dần thay thế bằng thời đại đồ đá của nông dân, sau đó là thời đại đồ đồng, rồi thời đại đồ sắt.

Ngay cuối thời đại đồ sắt, tức khoảng thế kỷ thứ VIII, ở đây đã tồn tại một chính quyền trung ương mạnh, bằng chứng là đã có công trình Dannevirke gồm hệ thống bờ lũy cao, dài 14 km ở cách phía nam biên giới Đan Mạch - Đức hiện nay khoảng 40 km, gần bên thành phố viking Hedeby (tiếng Đức là Haithabu), vùng Slien gần Schleswig. Ngoài ra trong thời đại đồ sắt còn một hệ thống kênh đào ngang qua đảo Samsø dài khoảng 500 m, rộng 11 m để tàu thuyền lưu thông, thời đó dùng làm một khâu của căn cứ hải quân bảo vệ thành phố Aarhus, gọi là Kanhavekanalen.

Trung cổ

Thời tiền sử kết thúc vào Thời đại Viking, khi những người Viking Đan Mạch bắt đầu đi buôn bán và cướp bóc ở phần lớn châu Âu.

Nhờ có 2 tấm bia đá khắc chữ rune ở Jelling (nam bán đảo Jylland, tấm nhỏ do Gorm già dựng khoảng năm 955, tấm lớn do Harald răng xanh dựng khoảng năm 965) mà ta biết vị vua đầu tiên của bán đảo Jylland là Gorm già Gorm den Gamle và là cha của Harald Blauzahn (Harald răng xanh), người sau này đã thống nhất Đan Mạch vào năm 980. Hai tấm bia kể trên được coi là "Giấy khai sinh của Đan Mạch".

Cho tới tận thế kỷ XI người Đan Mạch vẫn còn được coi là người Viking, dân tộc đã từng làm chủ nhiều thuộc địa và thâu tóm việc buôn bán khắp châu Âu. Người Viking cũng như thường xuyên cướp phá và gây chiến. Họ bắt đầu đòi cái gọi là Danegæld (món nợ người Đan Mạch) theo đó thì các vua Anh phải nộp thuế cho vua Đan Mạch, để không bị cướp bóc, vì họ có một hạm đội rất mạnh.

Cận đại
Rất nhiều lần trong lịch sử Đan Mạch đã giành được quyền kiểm soát Vương quốc Anh, Na Uy, Thuỵ Điển và một phần lớn bờ biển Baltic, cũng như phần phía bắc nước Đức. Vùng Skåne (phần đất phía nam Thuỵ Điển ngày nay) cũng đã từng thuộc về Đan Mạch trong một thời gian dài trước khi trao cho Thụy Điển sau Hòa ước Roskilde vào năm 1658. Liên hiệp Đan Mạch - Na Uy (1380-1814) kết thúc vào năm 1814 cùng với việc Na Uy bị sáp nhập vào Thuỵ Điển (tới năm 1905). Riêng Greenland, quần đảo Faroe, Iceland (cho tới năm 1944) và vùng Đan Mạch-Tây Ấn (cho tới năm 1917) vẫn thuộc quyền sở hữu của Đan Mạch.

Phong trào dân tộc và những người dân chủ ở Đan Mạch bắt đầu tạo được nhiều ảnh hưởng từ thập niên 1830. Sau cuộc cách mạng châu Âu 1848, nhà nước quân chủ lập hiến Đan Mạch được thành lập: hiến pháp đầu tiên được soạn thảo.

Sau khi thất bại trong cuộc Chiến tranh Phổ-Đan Mạch năm 1864, Đan Mạch buộc phải cắt vùng Schleswig-Holstein cho nước Phổ. Kể từ sau thất bại này Đan Mạch giữ một thái độ nhất quyết trung lập trong đối ngoại của quốc gia cho đến sau Chiến tranh thế giới thứ nhất.

Thế kỷ XX đến nay

Sau Chiến tranh thế giới thứ nhất biên giới Đan Mạch - Đức được tái xác lập, lần này là lui về phía nam. Năm 1920 nó được xác định chính thức và tồn tại cho đến ngày nay: bắc Schleswig trở về với Đan Mạch. Việc thường xuyên thay đổi đường biên giới dẫn tới sự tồn tại của hai bộ phận dân cư thiểu số ở hai phía: người Đức ở nam Đan Mạch và người Đan Mạch ở miền bắc nước Đức.

Từ ngày 9 tháng 4 năm 1940 cho đến khi kết thúc Chiến tranh thế giới thứ hai Đan Mạch nằm dưới sự chiếm đóng của quân đội Đức. Cuộc nổi dậy của nhân dân Đan Mạch chống lại sự thảm sát người Do Thái đã trở nên tiêu biểu. Tháng 10 năm 1943 những người Do Thái ở Đan Mạch đã được nhân dân Đan Mạch cứu thoát.

Sau chiến tranh, Đan Mạch trở thành thành viên của khối NATO. Năm 1973 vương quốc này là quốc gia Bắc Âu đầu tiên trở thành thành viên của Cộng đồng châu Âu, nay là Liên minh châu Âu, sau cuộc trưng cầu dân ý.

Năm 1989, Đan Mạch trở thành nước đầu tiên trên thế giới thông qua luật cho phép người đồng tính luyến ái được phép chung sống với nhau.

Sau cuộc trưng cầu ý dân năm 1992, người Đan Mạch phản đối việc phê chuẩn hiệp ước Maastricht (Hiệp ước ngày 7 tháng 2 năm 1992, thành lập Liên minh châu Âu của 12 quốc gia thành viên của Cộng đồng Kinh tế châu Âu), nhưng lại chấp nhận vào năm 1993. Trong cuộc trưng cầu ý dân năm 2000, Đan Mạch đã từ chối lưu hành đồng euro, nước này vẫn sử dụng đồng krone Đan Mạch, tiền riêng của nước mình.

Chính trị

Luật căn bản - cũng gọi là luật hiến pháp - của Vương quốc Đan Mạch (Danmarks Riges Grundlov) được vua Frederik VII ký ban hành ngày 5 tháng 6 năm 1849. Luật này chuyển quốc gia Đan Mạch từ một vương quốc do một người cai trị (enevælde) sang một quốc gia theo chính thể quân chủ lập hiến với chế độ tam quyền phân lập. Quyền lập pháp ở trong tay quốc hội (Folketinget), quyền hành pháp do chính phủ đảm nhiệm và quyền tư pháp độc lập.

Người đứng đầu quốc gia (chỉ đóng vai trò tượng trưng) là vua hoặc nữ hoàng. Hiện nay đứng đầu vương quốc là Nữ hoàng Margrethe II.

Luật căn bản này đã trải qua 3 đợt tu chính: lần thứ nhất vào năm 1866, lần thứ hai vào năm 1915 (cho phép các phụ nữ được quyền ứng và bầu cử) và lần thứ ba vào năm 1953.

Chế độ quân chủ lập hiến
Đan Mạch theo thể chế quân chủ lập hiến và hệ thống chính trị đa đảng, đứng đầu Nhà nước là Nữ hoàng. Nữ hoàng chỉ mang tính lễ nghi, không còn quyền lực chính trị. Quyền lực chính trị thuộc về cơ quan hành pháp (Chính phủ), đứng đầu là Thủ tướng.

Quyền lập pháp
Kể từ năm 1953, Quốc hội Đan Mạch bỏ việc phân chia Quốc hội thành Thượng viện và Hạ viện (do hai viện nay có quyền hạn như nhau nên rất khó để phân biệt) và theo chế độ một viện (unicameral) với 179 nghị sĩ (trong đó 2 ghế dành riêng cho đảo Greenland và 2 ghế dành cho quần đảo Faroe), được bầu trực tiếp với nhiệm kỳ 4 năm.

Đặc điểm nổi bật của hệ thống chính trị ở Đan Mạch là nền dân chủ liên hiệp (collaborative democracy). Từ năm 1909, không có một đảng nào giành đa số tuyệt đối trong bầu cử; phần lớn là chính phủ thiểu số của một đảng hoặc chính phủ liên minh 2-3 đảng. Kể từ thập kỷ 1980, trong quốc hội luôn có đại diện của ít nhất là 7 đảng.

Quốc hội Đan Mạch (Folketinget) nắm quyền lập pháp, gồm 179 đại biểu và được bầu 4 năm một lần. Trong số 179 đại biểu quốc hội có hai đại diện của đảo Greenland và hai đại diện của quần đảo Faroe. Hiện nay - sau cuộc bầu cử trước thời hạn, ngày 23 tháng 11 năm 2007 - có tất cả tám đảng phái đại diện trong quốc hội và số đại biểu được chia như sau:
 Đảng Tả (chủ trương tự do kinh tế) (Venstre): 46 đại biểu
 Đảng Dân chủ Xã hội (Socialdemokratiet): 45 đại biểu
 Đảng Dân tộc Đan Mạch (Dansk Folkeparti): 25 đại biểu
 Đảng Dân tộc Xã hội (Socialistisk Folkeparti): 23 đại biểu
 Đảng Dân tộc Bảo thủ (Det Konservative Folkeparti): 18 đại biểu
 Đảng Tả Cấp tiến (Det Radikale Venstre): 9 đại biểu
 Đảng Tân Liên minh (Ny Alliance): 5 đại biểu
 Danh sách thống nhất (Enhedslisten): 4 đại biểu
 Đảo Greenland: 2 đại biểu
 Quần đảo Faroe: 2 đại biểu

Các đảng khác không đạt được tỷ lệ 2% phiếu bầu của tổng số cử tri thì bị loại.

Quyền hành pháp
Đứng đầu là Thủ tướng, do Nữ hoàng Đan Mạch chỉ định (thường là lãnh đạo đảng chiếm đa số hoặc lãnh đạo của liên minh cầm quyền). Thủ tướng có quyền thành lập nội các và trình lên Nữ hoàng để xem xét chấp thuận.

Chính phủ hiện nay là chính phủ của Thủ tướng Helle Thorning-Schmidt.

Chính phủ nắm quyền hành pháp, hiện nay nội các do phe đa số nắm giữ, gồm đảng Tả chủ trương tự do kinh tế, đảng Dân tộc Đan Mạch, Đảng Dân tộc Bảo thủ và Đảng Tân Liên Minh, do chủ tịch đảng Tả là Anders Fogh Rasmussen giữ chức thủ tướng ( statsminister).

Quyền tư pháp
Quyền tư pháp hoàn toàn độc lập, do hệ thống các tòa án nắm giữ, đứng đầu là tòa án tối cao (højesteret), 2 tòa án quốc gia (landsret) miền đông và miền tây (tương đương tòa thượng thẩm) cùng các tòa án sơ thẩm cấp thành phố (byret) v.v.

Các đảng phái chính trị

- Đảng Tự do, thành lập năm 1870, do Thủ tướng Lars Løkke Rasmussen đứng đầu.

- Đảng Bảo thủ, do Bộ trưởng Tư pháp Lars Barfoed đứng đầu.

- Đảng Dân chủ xã hội, thành lập năm 1871, do bà Helle Thorning-Schmidt đứng đầu.

- Đảng Nhân dân Đan Mạch, thành lập năm 1995, do bà Pia Merete Kjærsgaard đứng đầu.

- Đảng Nhân dân Xã hội chủ nghĩa, thành lập năm 1916, do ông Villy Søvndal đứng đầu.

- Đảng Tự do xã hội, thành lập năm 1905, do bà Margrethe Vestager đứng đầu.

- Đảng Liên minh xanh – đỏ cánh tả, thành lập năm 1989, lãnh đạo tập thể.

- Đảng Liên minh Tự do cánh hữu, thành lập năm 2007, do ông Anders Samuelsen đứng đầu.

Các khu vực hành chính

Trước đây Đan Mạch chia ra thành 13 amt (tương đương tỉnh hạt) và 270 kommune (tương đương thị trấn hay xã nông thôn). Theo cuộc cải cách cơ cấu hành chính 2007 ( strukturreformen 2007) thì kể từ 1 tháng 1 năm 2007, bãi bỏ các amt, thay vào đó là 5 vùng:

 vùng Thủ đô (Region Hovedstaden)
 vùng Sjælland (Region Sjælland)
 vùng Nam Đan Mạch (Region Syddanmark)
 vùng Trung bán đảo Jylland (Region Midtjylland)
 vùng Bắc bán đảo Jylland (Region Nordjylland)

Số 270 kommune cũng được nhập chung lại còn 98 kommune.

Quan hệ ngoại giao

Năm 2003, Đan Mạch được bầu làm thành viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc nhiệm kỳ 2004-2006.

Đan Mạch luôn theo đuổi chính sách đối ngoại rộng mở, tích cực và gắn bó với Tây Âu và Mỹ; ủng hộ việc xây dựng một châu Âu thống nhất, vững về kinh tế, mạnh về chính trị, an ninh và quốc phòng. Đan Mạch có cùng quan điểm với Anh, Ý trong việc thông qua Hiến pháp EU mới; tăng cường quan hệ xuyên Đại Tây Dương.

Với EU: Năm 2010, Đan Mạch tiếp tục ưu tiên tăng cường quan hệ với EU, hoan nghênh phê chuẩn Hiệp ước Lisbon, ủng hộ lập Quỹ cứu trợ giúp các nước giải quyết khủng hoảng nợ công; đơn phương cam kết cho Ireland vay 400 triệu bảng Anh để khắc phục khó khăn tài chính. Đan Mạch ủng hộ EU lập Cơ quan đối ngoại chung và tích cực đóng góp để EU có vai trò quan trọng tại diễn đàn Liên Hợp Quốc (LHQ) và trên thế giới. Chính phủ Đan Mạch hiện nay chủ trương Đan Mạch cần tham gia đầy đủ vào các cơ chế của EU, tiến tới gia nhập khu vực đồng euro và tích cực phát huy vai trò khi đảm nhận chức Chủ tịch luân phiên EU trong 6 tháng đầu năm 2012.
Với châu Âu: Năm 2010, Đan Mạch làm Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng tổ chức hợp tác khu vực Bắc Âu và Hội đồng các nước vùng Bắc Cực, đã tích cực thúc đẩy hợp tác với các nước này về đối ngoại, an ninh, ứng phó với biến đổi khí hậu. Đan Mạch tăng cường quan hệ với Nga, nhất là về kinh tế, năng lượng.
Với châu Á: Đan Mạch đánh giá cao sự phát triển kinh tế và vai trò to lớn của Trung Quốc, Ấn Độ và các nền kinh tế mới nổi ở châu Á, coi đây là khu vực ưu tiên hàng đầu trong chiến lược đẩy mạnh xuất khẩu và quan hệ kinh tế đối ngoại đến năm 2020. Tháng 12 năm 2010, Đan Mạch công bố "Chiến lược đối ngoại đến năm 2020", trong đó xác định ưu tiên phát triển quan hệ với Trung Quốc, Ấn Độ, Việt Nam và các nước mới nổi về kinh tế.
Các vấn đề quốc tế: Đan Mạch ủng hộ tăng cường vai trò của Liên Hợp Quốc, cải tổ NATO, tăng cường phối hợp NATO, Liên Hợp Quốc và các cơ chế đa phương khác để đảm bảo hòa bình và ổn định trên thế giới. Đan Mạch tiếp tục cam kết chống khủng bố và giúp bình ổn tình hình ở Afghanistan; nỗ lực cải thiện quan hệ với các nước Hồi giáo, cùng EU đóng góp thúc đẩy tiến trình hòa bình Trung Đông, giải quyết vấn đề hạt nhân Iran, tham gia lực lượng chống hải tặc ở vùng ngoài khơi Somalia.

Đan Mạch có quan hệ ngoại giao với trên 100 nước, là thành viên của hầu hết các tổ chức chính trị, kinh tế, tài chính quốc tế và khu vực, tham gia Hiệp hội Mậu dịch tự do châu Âu (EFTA) năm 1959, Hội đồng Bắc Âu và Quỹ Dự án Bắc Âu (NOPEF)(1952), gia nhập Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) (1949), nhưng không cho phép NATO thiết lập căn cứ hạt nhân NATO trên lãnh thổ Đan Mạch trong thời bình. Ngoài ra, Đan Mạch là thành viên tích cực của Liên Hợp Quốc (UN), Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO).

Mạng lưới giao thông

Đan Mạch có mạng lưới giao thông đường bộ tổng cộng khoảng 71.600 km, trong đó 880 km là xa lộ. Có 35 cầu các loại, có chiều dài từ 200 m trở lên. Vào mùa hè năm 1998, đã khánh thành cầu nối từ đảo Fyn sang đảo Zealand, Cầu Storebælt (Storebæltsbroen), là một trong các cầu dài nhất châu Âu, với một phần đường hầm dưới lòng biển (tunnel) dành cho xe lửa. Đan Mạch cũng xây dựng chung với Thụy Điển Cầu Oresund nối từ đảo Zealand (Đan Mạch) sang vùng Nam Thụy Điển (Øresundsbroen).

Ngoài ra còn các tàu phà (ferry) nối liền giao thông giữa đất liền với các đảo hoặc giữa các đảo với nhau.

Mạng lưới đường sắt Đan Mạch có tổng chiều dài 2.875 km (năm 2000), trong đó có 508 km đường sắt do công ty tư nhân khai thác, số còn lại do Công ty đường sắt quốc gia Đan Mạch ( Danske Statsbaner) quản lý. Từ ngày 19 tháng 10 năm 2002, Đan Mạch có thêm một số đường tàu điện ngầm (Metro) tại thủ đô Copenhagen.

Đan Mạch có bốn sân bay quốc tế là: sân bay Copenhagen, sân bay Billund, sân bay Aalborg và sân bay Aarhus.

Kinh tế

Đan Mạch có một nền kinh tế thị trường hiện đại và một nền công nghiệp chuyên môn hóa, năng động, đủ khả năng cạnh tranh với các nước khác.

Ngoài các xí nghiệp trung bình và nhỏ, Đan Mạch cũng có các công ty đa quốc gia như A.P. Møller-Mærsk (hãng vận tải hàng hải quốc tế), Lego (sản xuất đồ chơi trẻ em), Carlsberg (hãng bia), Vestas (sản xuất quạt gió), các hãng dược phẩm Lundbeck và Novo Nordisk.

Do thị trường nội địa nhỏ bé, kinh tế Đan Mạch chủ yếu dựa vào việc buôn bán với nước ngoài. Khoảng 70% là buôn bán với các nước trong Liên minh châu Âu, trong đó khoảng 17% là với Đức, đối tác lớn nhất.

Đan Mạch xuất cảng các dịch vụ, các máy móc công nghiệp, các dụng cụ chuyên ngành, sản phẩm hóa chất, thuốc chữa bệnh, hàng dệt may, v.v.

Nguồn dầu khí khai thác từ Bắc Hải được tiêu dùng trong nước, số thặng dư cũng được xuất cảng, mang lại một lợi tức đáng kể.

Ngành nông nghiệp sản xuất thực phẩm hàng năm đủ cung cấp cho 15 triệu người (dân số Đan Mạch là trên 5,4 triệu). Ngành chăn nuôi sản xuất thịt các loại và các sản phẩm chế biến từ sữa, riêng thịt heo năm 2005 là trên 2 triệu tấn. Các sản phẩm nông nghiệp nói chung, trị giá khoảng 90 tỷ kroner/năm (tỷ giá hối đoái đầu tháng 12/2007 khoảng 1 US$ = 5,1 krone).

Đan Mạch không có thủy điện, cũng không sử dụng năng lượng hạt nhân, nhưng sử dụng nhiệt điện và năng lượng sức gió từ các cánh quạt lớn. Nguồn năng lượng này đáp ứng được 10% nhu cầu trong nước. Số năng lượng thiếu hụt được nhập từ Thụy Điển.

Thặng dư tài chính quốc gia năm 2005 là 4,9% BNP, năm 2006 là 4,2% BNP. Cán cân thanh toán các năm gần đây là thặng dư và Nhà nước hầu như không có nợ nước ngoài.

Tỷ lệ thất nghiệp tháng 10 năm 2007 là 3% tức 81.700 người.

Năm 1999, là năm bùng nổ của ngành du lịch Đan Mạch với việc đón trên 2 triệu lượt khách quốc tế tới thăm, trong số đó có trên một triệu người Đức. Doanh thu từ du lịch ước đạt khoảng 3,31 tỉ USD.

Do nghèo tài nguyên và thiếu nguyên liệu buộc người Đan Mạch phải học cách sử dụng nguyên liệu một cách tiết kiệm và hiệu quả nhất như ứng dụng năng lượng gió và các năng lượng tái tạo. Bên cạnh đó, Đan Mạch cũng phụ thuộc lớn vào các hoạt động ngoại thương, đặc biệt trong lĩnh vực xuất khẩu lương thực và năng lượng. Năm 2010, kim ngạch xuất khẩu của Đan Mạch chiếm 31,8% GDP (tương đương 99,37 tỷ USD) và kim ngạch nhập khẩu đạt 29,1% GDP cả nước (tương đương 90,83 tỷ USD). Nền kinh tế Đan Mạch trong năm 2010 tuy chưa thực sự phục hồi sau cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008 nhưng cũng đã có dấu hiệu tăng trưởng trở lại với mức tăng GDP 1% trong năm 2010 (so với mức suy thoái -5,2% vào năm 2009), tỷ lệ thất nghiệp giảm nhẹ còn 4,2% trong năm 2010, tuy nhiên tỷ lệ lạm phát tăng ở mức 2,6%.

Tính đến năm 2016, GDP của Đan Mạch đạt 302.571 USD, lớn thứ 39 trên thế giới và lớn thứ 16 châu Âu.

Tiền tệ
Đơn vị tiền của Đan Mạch là đồng krone Đan Mạch (ký hiệu quốc tế DKK). Ngày 28.9.2000, trong một cuộc trưng cầu ý dân (46,8% thuận, 53,2% chống), Đan Mạch đã từ chối không gia nhập đồng tiền chung của Liên minh châu Âu. Cùng với Anh, Đan Mạch đã ký với các nước trong Liên minh một điều khoản gọi là opting-out (sự chọn lựa không tham gia) cho phép Đan Mạch không gia nhập đồng tiền chung của Liên minh là đồng euro.

Tuy nhiên trên thực tế, đồng krone gắn bó chặt chẽ với đồng euro qua hệ thống Cơ chế tỷ suất hối đoái châu Âu II (European Exchange Rate Mechanism II), một phần của Hệ thống tiền tệ châu Âu (European Monetary System). Tỷ giá giữa đồng euro và đồng krone bao giờ cũng xấp xỉ: 1 euro = 7,45 krone.

Văn hoá

Những di sản văn hoá thế giới ở Đan Mạch bao gồm các đồi mộ cổ (gravhøj,kæmpehøj, tiếng Anh: tumulus), những bia đá Jelling (khắc chữ Rune) và nhà thờ vùng Jelling, cũng như nhà thờ chính tòa Roskilde và lâu đài Kronborg ở thành phố Helsingør.

Khoa học
Nhiều người Đan Mạch được giải Nobel:

 1903: Niels Ryberg Finsen, giải Nobel dành cho Sinh lý và Y học
 1908: Fredrik Bajer, giải Nobel hòa bình (cùng với người Thụy Điển Klas Pontus Arnoldson)
 1917: Henrik Pontoppidan và Karl Gjellerup, giải Nobel văn chương
 1920: August Krogh, giải Nobel dành cho Sinh lý và y học
 1922: Niels Bohr, giải Nobel vật lý
 1926: Johannes Fibiger, giải Nobel dành cho Sinh lý và y học
 1943: Henrik Dam, giải Nobel dành cho Sinh lý và y học (cùng với người Mỹ Edward A. Doisy)
 1944: Johannes Vilhelm Jensen, giải Nobel văn chương
 1975: Aage Niels Bohr và Ben Roy Mottelson, giải Nobel vật lý (cùng với người Mỹ Leo J. Rainwater)
 1984: Niels Kaj Jerne, giải Nobel dành cho Sinh lý và y học (cùng với người Đức George J.S. Köhler và người Argentina Cesar Millstein)
 1997: Jens Christian Skou, giải Nobel Hóa học (cùng với người Mỹ Paul D. Boyer và người Anh John E. Walker)

Văn học
Nhà văn lớn đầu tiên của Đan Mạch là Saxo Grammaticus (khoảng 1160 - sau 1208), người viết tác phẩm Gesta danorum (Các kỳ công của người Đan Mạch) bằng tiếng Latin.

Nhà văn nổi tiếng thế giới của Đan Mạch là Ludvig Holberg(1684 - 1574, gốc Na Uy), tác giả của 31 hài kịch, 4 tập thơ, 4 tiểu luận, 8 tiểu thuyết lịch sử và một tiểu thuyết trào phúng. Về khuynh hướng lãng mạn có Johannes Ewald (1743 - 1781) và Jens Baggesen (1764 - 1826). Georg Brandes (1842 - 1927) là nhà phê bình văn học nổi tiếng. Ngoài ra còn các nhà văn nổi tiếng khác như Gustav Wied (1858 - 1914), Martin A. Nexø (1869 - 1954), Tom Kristensen (1893 - 1974).

Những nhà văn Đan Mạch có nhiều đóng góp cho văn học thế giới có thể kể đến Hans Christian Andersen (1805 - 1875) - tác giả của nhiều câu truyện cổ tích nổi tiếng, nhà văn nữ Karen Blixen (1885 - 1962), cũng như nhà văn từng đoạt giải thưởng Nobel năm 1944 Johannes Vilhelm Jensen (1873 -1950), tiểu thuyết Kongens Fald của ông vừa được một số tờ báo chọn là tác phẩm thế kỷ của Đan Mạch.

Hai nhà văn Karl Gjellerup (1857 -1919) và Henrik Pontoppidan(1857 - 1943) cùng chia nhau giải Nobel năm 1917.

Nhà văn tiêu biểu cho trường phái ấn tượng của Đan Mạch là Herman Bang (1857 - 1912). Các tác phẩm nổi tiếng của ông là Ved Vejen (Bên đường, 1886) được Max von Sydow chuyển thể thành phim năm 1988, dưới tên Katinka, Stuk (1887) và Tine (1889), được Knud Leif Thomsen đưa lên màn ảnh năm 1964, Mikael (1904) cũng được Mauritz Stiller đưa lên màn ảnh năm 1916, sau đó Carl Theodor Dreyer cũng lại làm một bản phim mới (1924).

Mặc dù được biết đến nhiều hơn trong vai trò một nhà triết học, Søren Kierkegaard (1813 - 55) cũng là một tên tuổi lớn của nền văn học Đan Mạch.

Một tác giả nổi tiếng thế giới khác là Peter Høeg (1957 - ?), ông được biết đến với tác phẩm Frøken Smillas fornemmelse for sne (Cảm giác về tuyết của nàng Smillas).

Kiến trúc

Kiến trúc Đan Mạch có nguồn gốc từ thời đại Viking nhưng bắt đầu được biết đến từ thời Trung cổ khi bắt đầu là nhà thờ và nhà thờ lớn phong cách kiến trúc Roman, sau đó là phong cách kiến trúc Gothic xuất hiện trên khắp cả nước. Được tạo cảm hứng từ các lâu đài Pháp và với sự hỗ trợ của các nhà thiết kế người Đan Mạch, kiến trúc thời Phục Hưng phát triển với nhiều cung điện hoàng gia tráng lệ. Kiến trúc Tân cổ điển đến với Đan Mạch từ Pháp và vào thế kỷ XIX từ từ hòa vào với phong cách Roman Quốc gia khi các nhà thiết kế người Đan Mạch tự nghĩ ra. Tuy nhiên mãi đến thế kỷ XX các kiến trúc sư Đan Mạch mới bước đến tầm cỡ thế giới với thuyết chức năng rất thành công của họ. Vì vậy có nhiều nhà thiết kết tầm cỡ thế giới hơn như là Johann Otto von Spreckelsen người thiết kế Grande Arche ở Paris. Về mặt quốc tế, có lẽ kiến trúc sư được ca tụng nhiều nhất là người thiết kế ra Nhà hát Opera Sydney, Jørn Utzon, nhưng tại Đan Mạch, người đó là kiến trúc sư Arne Jacobsen người mà có lẽ tự hào nhất về phát triển 'phong cách hiện đại kiểu Đan Mạch', như là những chiếc ghế Thiên nga và Trứng nổi tiếng thế giới. Một làn sóng kiến trúc sư Đan Mạch trẻ đang giành được danh tiếng quốc tế, như Bjarke Ingels với các công trình như Danish National Pavilion ở Expo 2010 Thượng Hải Trung Quốc.

Thiết kế

Thiết kế kiểu Đan Mạch là thuật ngữ thường được sử dụng để diễn tả phong cách thiết kế và kiến trúc chức năng, thứ được phát triển vào giữa thế kỷ XX, bắt nguồn từ Đan Mạch. Thiết kế kiểu Đan Mạch theo điển hình được áp dụng cho thiết kế công nghiệp và đồ dùng gia đình, chúng dành nhiều giải thưởng quốc tế.

Nhà máy Sứ Đan Mạch ("Royal Copenhagen"), bao gồm Bing & Grøndahl, nổi tiếng với chất lượng của các sản phẩm gốm sứ và các sản phẩm xuất khẩu toàn thế giới. Thiết kế kiểu Đan Mạch cũng là một thương hiệu nổi tiếng, thường gắn liền với các nhà thiết kế và kiến trúc sư như Børge Mogensen (1914–1972), Finn Juhl (1912–1989), Hans Wegner (1914–2007), Arne Jacobsen (1902–1971), Poul Kjærholm (1929–1980), Poul Henningsen (1894–1967) và Verner Panton (1926–1998). Georg Jensen (1866–1935) nổi tiếng về thiết kế đồ đồng hiện đại.

Các nhà thiết kế khác bao gồm Kristian Solmer Vedel (1923–2003) trong lĩnh vực thiết kế công nghiệp, Jens Harald Quistgaard (1919–2008) cho các đồ dùng trong bếp và Ole Wanscher (1903–1985) người có phương pháp thiết kế đồ dùng gia đình cổ điển.

Bảo tàng Nghệ thuật và Thiết kế Đan Mạch tại Copenhagen trưng bày các thiết kể tốt nhất của Đan Mạch.

Điện ảnh
Trong thời kì phim câm Đan Mạch là nhà sản xuất phim lớn của thế giới sau Mỹ, Đức và Pháp. Dẫu cho địa vị này bị phá vỡ cùng với sự ra đời của phim có âm thanh, nhưng những tác phẩm điện ảnh của Đan Mạch vẫn giành được sự chú ý trên thế giới. Thập niên 1990 đánh dấu sự trở lại của Đan Mạch trên phim trường quốc tế cùng với phong trào tuyên ngôn Dogma 95.

Những đạo diễn nổi tiếng của Đan Mạch:
 Carl Theodor Dreyer (1889 - 1968), giải Bodil (giải thưởng cao nhất của Viện hàn lâm phim Đan Mạch) năm 1955 và giải Quả cầu vàng (Golden Globe) của The Hollywood Foreign Press Association cho phim Ordet (Ngôi Lời) (1955)
 Lars von Trier (s. 30 tháng 4 năm 1956) với phim Breaking the Waves (1996) đoạt Grand Prix tại Liên hoan phim Cannes cùng năm và giải César cho Phim nước ngoài hay nhất. Năm 2000, phim Dancer in the Dark đoạt giải Cành cọ vàng (Palme d'or) tại Liên hoan phim Cannes và nữ diễn viên chính Björk đoạt giải diễn viên xuất sắc nhất.
 Bille August (s. 9 tháng 11 năm 1948) với phim Pelle Eroberen (Pelle người chinh phục, 1987) đoạt giải Cành cọ vàng ở Liên hoan phim Cannes (1988), giải Quả cầu vàng (Golden Globe) (1989) và giải Oscar cho phim nước ngoài hay nhất. Phim Den gode vilje (Thiện chí, 1991) đoạt Cành cọ vàng ở Liên hoan phim Cannes (1992).
 Erik Balling (1924 - 2005) với bộ phim dài 14 tập nổi tiếng Olsen Banden (Băng đảng Olsen)
 Lasse Spang Olsen (s. 23 tháng 4 năm 1965) với phim I Kina spiser de hunde (Ở Trung Quốc người ta ăn thịt chó) (1999)
 Thomas Vinterberg (s. 19 tháng 5 năm 1969) là một trong 4 thành viên phong trào Dogma 95
 Lone Scherfig (s. 2 tháng 5 năm 1959), nữ đạo diễn phim Italiensk for begyndere (Tiếng Ý cho người mới bắt đầu học) (2000), giải Gấu bạc tại Liên hoan phim Berlin năm 2001.
 Susanne Bier (s. 15 tháng 4 năm 1960), giải Bodil (1999) và giải Robert (của Viện hàn lâm phim Đan Mạch) (2000) cho phim Den eneste ene (Người duy nhất); giải Bodil và giải Robert (2003) cho phim Elsker dig for evigt (Yêu em mãi mãi). Phim Efter brylluppet (Sau đám cưới) (2006) cũng được đề nghị trao giải Oscar cho phim nước ngoài hay nhất.
 Ole Bornedal (s. 26 tháng 5 năm 1959) với các phim như Nattevagten (Người trực gác đêm, tiếng Anh: Nightwatch) (1994) và I am Dina (2002) v.v.

Phim nước ngoài ở Đan Mạch thường không được lồng tiếng mà chỉ được làm thêm phụ đề, ngoại trừ một số phim thiếu nhi.

Ẩm thực

Ẩm thực truyền thống của Đan Mạch giống như các quốc gia Bắc Âu khác và Bắc Đức, chủ yếu bao gồm thịt, cá và khoai tây. Các món Đan Mạch thường theo mùa, bắc nguồn từ ngành nông nghiệp trong quá khứ, vị trí địa lý của nó, và khí hậu có mùa đông dài và lạnh.

Bánh kẹp mở, được biết đến là smørrebrød, dạng cơ bản của nó thường được dùng làm bữa trưa, nó có thể được xem là đặc sản quốc gia khi được chế biến và trang trí với nhiều nguyên liệu. Món nóng theo truyền thống bao gồm thịt xay, như là frikadeller (thịt lợn hoặc bê viên) và hakkebøf (bánh thịt viên), hoặc những món thịt hoặc cá lớn hơn như là flæskesteg (lợn quay) và kogt torsk (cá tuyết trần) với sốt mù tạt. Đan Mạch nổi tiếng với bia Carlsberg, Tuborg, akvavit và bitters.

Kể từ khoảng năm 1970, các đầu bếp và nhà hàng tại toàn bộ Đan Mạch đã giới thiệu cách nấu thượng hạng, có ảnh hưởng lớn từ ẩm thực Pháp. Các đầu bếp Đan Mạch gần đây đã phát triển một loại ẩm thực mới và một loạt các món thượng hạng từ các sản phẩm chất lượng cao tại địa phương được biết đến là ẩm thực Đan Mạch mới. Cũng là kết quả của những phát triển này, hiện nay Đan Mạch có một số lượng đáng kể các nhà hàng danh tiếng thế giới mà một số trong đó đã được trao tặng sao Michelin. Những nhà hàng này bao gồm nhà hàng Geranium và Noma ở Copenhagen.

Thể thao
Các môn thể thao phổ biến nhất ở Đan Mạch là bóng đá, đua thuyền các loại và bóng ném. Năm 1992 đội tuyển bóng đá quốc gia Đan Mạch đã giành chức Giải vô địch bóng đá châu Âu 1992. Đội tuyển bóng ném nữ cũng giành huy chương vàng trong các kì Thế vận hội 1996, 2000 và 2004. Đội tuyển bóng ném nam cũng giành 1 huy chương vàng trong giải vô địch bóng ném châu Âu tại Na Uy (tháng 1/2008) và 2 huy chương đồng trong giải vô địch bóng ném châu Âu tại Thụy Sĩ năm 2006 và giải vô địch bóng ném thế giới tại Đức năm 2007. Hiện nay (10.4.2008) đội tuyển bóng ném nam Đan Mạch đứng đầu trong bảng xếp hạng các đội bóng ném nam châu Âu với 416 điểm hơn đội Pháp thứ nhì 8 điểm. Trong môn cầu lông (badminton) các vận động viên của Đan Mạch cũng là những nhà vô địch thế giới.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Cổng chính phủ Đan Mạch (tiếng Anh, Pháp, Tây Ban Nha, và Đức)

Quốc gia và vùng lãnh thổ nói tiếng Đan Mạch
Quốc gia thành viên NATO
Vùng cấp hai Liên minh châu Âu
Quốc gia châu Âu
Quốc gia thành viên Liên minh châu Âu
Quốc gia Scandinavia
Quốc gia thành viên Ủy hội châu Âu
Quốc gia thành viên của Liên Hợp Quốc
Quốc gia thành viên Liên minh Địa Trung Hải

Quốc gia Kitô giáo


title: Định Hưng (định hướng)

text:
Định Hưng có thể là:

Việt Nam
 Xã Định Hưng, huyện Yên Định, tỉnh Thanh Hóa

Trung Quốc
 Huyện Định Hưng thuộc địa cấp thị Bảo Định, tỉnh Hà Bắc


title: Lavallée

text:
Lavallée  là một xã thuộc tỉnh Meuse trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 304 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Meuse


title: Toxorhina atripes

text:
Toxorhina atripes là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Toxorhina
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Atalaya natalensis

text:
Atalaya natalensis (tiếng Anh thường gọi là Natal Wing-nut) là một loài thực vật thuộc họ Sapindaceae. Đây là loài đặc hữu của Nam Phi. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo

 Hilton-Taylor, C., Scott-Shaw, R. & Abbott, T. 1998. Atalaya natalensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Nam Phi
Atalaya
Thực vật dễ tổn thương
Thực vật KwaZulu-Natal


title: Cyphosperma tanga

text:
Cyphosperma tanga là loài thực vật có hoa thuộc họ Arecaceae. Loài này được (H.E.Moore) H.E.Moore mô tả khoa học đầu tiên năm 1977.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Cyphosperma
Thực vật được mô tả năm 1977


title: Otto Wallach

text:
Otto Wallach (27 tháng 3 năm 1847 - ngày 26 tháng 2 năm 1931) là một nhà hóa học người Đức. Ông được trao Giải Nobel Hóa học năm 1910. Ông "được trao giải thưởng để ghi nhận những đóng góp của ông trong việc phát triển ngành Hóa hữu cơ và Công nghiệp hóa học, bằng những nghiên cứu tiên phong trong lĩnh vực các hợp chất alicyclic."

Tiểu sử
Wallach sinh ra tại Königsberg, con trai của một quan chức Phổ. Cha của ông là hậu duệ của một gia đình Do Thái đã chuyển đổi sang chủ nghĩa Lutheran. Mẹ ông là một người Đức theo Tin Lành. Cha Wallach đã được chuyển giao cho Stettin (Szczecin) và sau đó Potsdam. Otto Wallach đã đi đến trường trung học ở Potsdam, nơi ông đã học về văn học và lịch sử nghệ thuật, hai đối tượng đã quan tâm đến toàn bộ cuộc sống của mình. Vào thời gian này ông cũng bắt đầu thí nghiệm hóa học tư nhân tại nhà của cha mẹ.

Năm 1867, ông bắt đầu nghiên cứu hóa học tại Đại học Göttingen, nơi mà vào thời điểm này, Friedrich Wöhler là người đứng đầu của khoa hóa học hữu cơ. Sau khi một học kỳ tại Đại học Berlin với August Wilhelm von Hofmann, Wallach nhận bằng tiến sĩ từ Đại học Göttingen vào năm 1869, và làm giáo sư tại Đại học Bonn (1870-1889) và Đại học Göttingen (1889 - 1915). Wallach đã qua đời tại Göttingen.

Tham khảo

Sinh năm 1847
Mất năm 1931
Nhà hóa học Đức
Người đoạt giải Nobel Hóa học
Người Đức đoạt giải Nobel
Cựu sinh viên Đại học Göttingen
Người Königsberg


title: Bond (ban nhạc)

text:
Bond là một ban nhạc gồm 2 thành viên đến từ Anh là Gay-Yee và Eos và 2 thành viên đến từ Úc là Haylie và Tania. Đây là Tứ tấu dây thành công và bán chạy bản thu âm nhất của mọi thời đại với hơn 4 triệu bản thu âm. Bond đã 20 lần giành được đĩa vàng ở các nước khác nhau.

Sự mở đầu
Họ là những cô gái từ 24 - 28 tuổi đầy tài năng, sáng tạo và nổi tiếng. Niềm yêu âm nhạc đã dẫn họ đến với nhau. Bond là nhóm nhạc tập hợp 4 cô gái xinh đẹp, 2 đến từ Australia, 2 là dân Anh chính hiệu. Haylie Ecker (chơi violin) đến từ Perth, Australia. Cô đặc biệt yêu thích âm nhạc của Frank Sinatra, BB King, Björk, U2, Sting, Red Hot Chili Peppers… Khác với 2 người bạn cùng nhóm, Gay-Yee đến từ Yorkshire, Anh và đã từng được đào tạo bài bản về âm nhạc ở trường Âm nhạc Trinity ở London. Cô cũng đã từng chơi nhạc cho: Primal Scream, Spice Girls, Talvin Singh, Embrace, Sting, Bryan Adams và Barry Manilow. Còn Eos (violin 2) đến từ Cardiff (xứ Wales) tốt nghiệp Trường Âm nhạc Hoàng gia tại London và từng nhận được nhiều giải thưởng khi còn đi học.

Tania Davis (chơi viola) đến từ Sydney (Australia). Giống như Haylie Ecker, cô cũng đã từng
được đào tạo chính thống về âm nhạc tại Nhạc viện Sydney cũng như Trường Âm nhạc và Kịch nghệ Guildhall... Tania Davis tôn sùng rất nhiều nhạc sĩ trong đó có Schubert, Mozart, Bach. Sau khi hoàn thành khoá học về nhạc cổ điển tại Sydney, Tania Davis nhận được học bổng toàn phần chương trình Cao học chuyên ngành Nhạc cổ điển ở London. Tại đây, cô gặp hai người bạn của Haylie, Gay-Yee và Eos. Tania Davis hy vọng có thể mang được những gì họ đã học vào âm nhạc của Bond nhưng mới mẻ và khác biệt hơn. Đây cũng là nguyên nhân khiến nhóm thay đổi nhà sản xuất liên tục.

Sự đột phá
Album đầu tay của Bond được mang tên là Born phát hành vào năm 2001 album đã giành được hàng loạt các thành công thương mại đáng nể. Album đã giành đĩa vàng ở 14 nước khác nhau trong đó có bảng xếp hạng quan trọng như Anh,Úc và Nhật Bản. Trong album có bản nhạc "Victory" đã mau chóng được các khán giả Châu Âu và Châu Á yêu thích, bản nhạc còn 4 lần nhận giải đĩa vàng của thế giới và giành được đĩa vàng ở 7 nước khác nhau ngoài ra "Victory" còn được các nhà phê bình đánh giá rất xuất sắc. Vào năm 2001 Bond đã đứng nhất bảng xếp hạng châu Á và đứng thứ 7 ở bảng xếp hạng châu Âu.Tuy thế một vài nhà phê bình cho rằng nhạc của Bond là nhạc thị trường nên họ đã đánh mất đi phép màu của mình.

Shine
Album tiếp theo của Bond là Shine được phát hành vào năm 2002 giành được đĩa vàng ở 6 nước khác nhau. Với bản nhạc Shine và Fuego đã trở thành những bản nhạc rất được yêu thích vào năm 2003.

Cũng trong năm 2003, Bond đã tham gia chơi nhạc độc quyền cho Đêm chung kết cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ 2003 tại Panama. Các bản nhạc trong đêm diễn này hầu hết trích từ Shine (Allegretto, Fuego, Strange in Paradise, Libertango). Bản nhạc duy nhất không nằm trong album này chính là hit Victory đình đám của nhóm.

Classified
Bond ra mắt album thứ 3 được mang tên Classified vào năm 2004 đã mang những âm thanh nhạc hiện đại rất xuất sắc nhất. "Samba" là bản nhạc thành công nhất trong album mang về cho Bond 2 giải đĩa vàng của thế giới. Bond còn có một chuyến lưu diễn tại Châu Mĩ. "Samba" đã đánh dấu bước ngoạn mục tại Mĩ. "Lullaby" bản nhạc được ghi vào danh sách Những bài hát hay nhất cho những bà bầu.

Giai đoạn 2008 và Play

Tạm biệt Haylie, chào Elspeth!
Vào năm 2008, Haylie Ecker tuyên bố chia tay nhóm để tập trung chăm sóc cho gia đình cô. Bond sau đó đã chọn được thành viên thay thế là Elspeth Hanson, người đã vinh dự đại diện cho nước Anh trình diễn cùng David Beckham tại lễ Bế mạc Olympics Bắc Kinh 2008. Nhờ màn trình diễn này, Elspeth được Bond chú ý đến và mời cô gia nhập nhóm.

Elspeth chơi ở vị trí viola, trong khi đó Tania được đưa lên chơi ở vị trí violin 1 của Haylie.

Album Play (2011)
Bond ra mắt album đầu tiên trong thời kỳ "hậu Haylie" vào hè năm 2011. Hãng đĩa Decca không còn là hãng phát hành đĩa cho nhóm nữa mà thay vào đó là Universal Music Classics. Album phòng thu thứ 4 này là sự thay đổi lớn trong phong cách âm nhạc của nhóm khi một số bản nhạc đương đại như Jai Ho (nhạc phim Triệu phú ổ chuột), Pump It (phối từ bài hát cùng tên của The Black Eyed Peas), hay Last Time (phối lại từ bài hát nổi tiếng Bittersweet Symphony) được đưa vào, bên cạnh là một số bản cổ điển kinh điển như Summer và Winter của bản giao hưởng The Four Seasons (Antonio Vivaldi). Bản nhạc chủ đề của Play là bản Diablo (sáng tác bởi Magnus Fiennes) với phần rap của Young Offenders và vocals của thành viên Eos Counsell.

Thành tích và kỉ lục
"Victory" đã được ghi vào Những bản nhạc cổ điển giao thoa được ưa chuộng nhất mọi thời đại.

Album
 2000: Born
 2001: Live at the Royal Albert Hall
 2002: Shine
 2003: Remixed
 2004: Classified
 2005: Explosive - The Best Of Bond
 2011: Play

Đĩa đơn
 "Victory"
 "Wintersun"
 "Viva!/Wintersun"
 "Shine"
 "Fuego"
 "Speed"
 "Atlanta/Time"
 "Viva!/Victory"
 "Explosive/Adagio for Strings"
 "Fly Samba Fly"

DVDS
 Live at the Royal Albert Hall
 Bond: Video Clip Collection

Live
 Live at the Royal Albert Hall

Chú thích

Liên kết ngoài

 Bond's official site
 Bond's official Japanese site

Tứ tấu đàn dây


title: Alangudi

text:
Alangudi là một thị xã panchayat của quận Pudukkottai thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.

Địa lý
Alangudi có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 79 mét (259 foot).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Alangudi có dân số 10.742 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Alangudi có tỷ lệ 77% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 83%, và tỷ lệ cho phái nữ là 71%. Tại Alangudi, 12% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Tamil Nadu


title: IEC 61131-3

text:
IEC 61131-3 là phần thứ ba trong 8 phần của international standard IEC 61131, được công bố lần đầu tiên vào tháng 12 năm 1993 bởi IEC(Ủy ban điện quốc tế). Phiên bản hiện tại (thứ 2) được xuất bản vào năm 2003.

Phần 3 của IEC 61131 đề cập đến các ngôn ngữ lập trình và định nghĩa 2 ngôn ngữ lập trình đồ họa và 2 ngôn ngữ lập trình dạng text tiêu chuẩn của PLC(Bộ điều khiển logic khả trình:
 Ladder diagram (LD), đồ họa
 Function block diagram (FBD), đồ họa
 Structured text (ST), dạng text
 Instruction list (IL), dạng text
 Sequential function chart (SFC), gồm các yếu tố để tổ chức chương trình theo dạng nối tiếp(tuần tự) và song song parallel control processing.

Các dạng Dữ liệu
 Bit Strings - Nhóm các giá trị on/off
 BOOL - 1 bit
 BYTE - 8 bit
 WORD - 16 bit
 DWORD - 32 bit
 LWORD - 64 bit
 INTEGER(Số nguyên) - Tất cả các chữ số
 SINT - signed short (1 byte)
 INT - signed integer (2 byte)
 DINT - double integer (4 byte)
 LINT - long integer (8 byte)
 U - Unsigned - thêm chữ cái U vào trước dạng nào thì sẽ làm dạng đó trở thành không dấu.
 REAL - số thực IEC 559 (IEEE)
 REAL - (4 byte)
 LREAL - (8 byte)
TIME - khoảng thời gian, quá trình.
 Thời gian, ngày tháng:
 DATE - ngày tháng năm
 TIME_OF_DAY - thời gian theo giờ phút giây
 DATE_AND_TIME: thời gian và ngày tháng
 STRING(chuỗi) - các ký tự chuỗi bao quanh một dấu ngoặc kép. Hoặc nằm ngoài ký tự dollar.($$ $' $L $N $P $R $T $xx) => ($ quote linefeed newline page(FF) return tab hex_value)
 WSTRING - chứa strings nhiều byte.
 Arrays(Mảng) - gồm nhiều giá trị cùng cất giữ trong cùng một biến variable.
 Sub Ranges - Đặt giới hạn cho giá trị ví dụ:(4-20) cho giá trị hiện tại
 Derived - type derived from one of the above types.
 TYPE - single type
 STRUCT - composite of several variables and types.
 Generic - Nhóm các dạng trên:
 ANY
 ANY_DERIVED
 ANY_ELEMENTARY
 ANY_MAGNITUDE
 ANY_NUM - LREAL, REAL
 ANY_INT - LINT, DINT, INT, SINT, ULINT, UDINT, UINT, USINT
 ANY_BIT - LWORD, DWORD, WORD, BYTE, BOOL
 ANY_STRING - STRING, WSTRING
 ANY_DATE - DATE, TOD, DT

Biến
Các thuộc tính của biến: RETAIN, CONSTANT, AT
 Global (toàn cục)
 Direct (local) (địa phương)
 I/O Mapping - Input, Output, I/O
 External (ngoại vi)
 Temporary (tạm thời)

Cấu hình
 Tài nguyên - ví dụ như CPU
 Tác vụ - Có thể gồm nhiều tác vụ trên một CPU.
 Programs(Chương trình) - Có thể được thực thi một lần, theo một bộ định thì, theo một sự kiện.

Các đơn vị tổ chức chương trình
 Functions (hàm)
 Dạng chuẩn: ADD, SQRT, SIN, COS, GT, MIN, MAX, AND, OR, etc.
 Tự định nghĩa
 Function Blocks (khối chức năng)
 Dạng chuẩn:
 Tự định nghĩa - Thư viện các hàm có thể được cung cấp bởi người dùng hoặc hãng thứ ba.
 Chương trình

Cấu hình, Tài nguyên, Tác vụ
 Cấu hình- các tài nguyên dùng cho quá trình, dung lượng bộ nhớ cho IO, tốc độ thực thi, số lượng tác vụ.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Beginners PLC Primer
Forums on LinkedIn
 IEC 1131 Forum Group
 TwinCAT Forum Group
 TwinCAT Service & Solution Providers Group
 TwinCAT Developers Jobs Group
 Business Industrial Network Group

.

Tiêu chuẩn IEC
Điều khiển tự động


title: Coelioxys columbica

text:
Coelioxys columbica là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1922.

Chú thích

Tham khảo

C
Động vật được mô tả năm 1922


title: Psyllobetina cumberlandica

text:
Psyllobetina cumberlandica là một loài Trichoptera thuộc họ Hydrobiosidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Chú thích

Tham khảo

Psyllobetina


title: 8223 Bradshaw

text:
8223 Bradshaw (1996 PD) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 6 tháng 8 năm 1996 bởi P. G. Comba ở Prescott.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 8223 Bradshaw

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Paul G. Comba
Thiên thể phát hiện năm 1996


title: Santa Maria di Licodia

text:
Santa Maria di Licodia là một đô thị và cộng đồng (comune) ở tỉnh Catania trong vùng Sicilia miền nam nước Ý.
Đô thị Acireale có diện tích 26 ki lô mét vuông, dân số thời điểm năm 2001 là 6745 người.
Đô thị này có các đơn vị dân cư (frazioni) sau:
Các đô thị giáp ranh:

Tham khảo

Đô thị tỉnh Catania


title: Đá maifan

text:
Đá maifan (tiếng Trung Quốc: 麦饭石 hay 麥飯石) là một loại đá khoáng tự nhiên được sử dụng trong y học cổ truyền phương đông hàng ngàn năm nay. Cuốn sách Bản thảo cương mục có nói: Đá maifan có tính ôn, ngọt, không độc nên còn gọi là đá sinh mệnh hay đá trường thọ.
Đá maifan là loại đá chứa rất nhiều chất khoáng, ngoài germanium ra còn có 45 khoáng chất khác rất cần thiết cho cơ thể con người. Đá maifan có tính dược nên được ứng dụng để chữa bệnh về da liễu, tiêu hóa, thần kinh, mất ngủ...

1/ Tính chất hút-phân giải vật chất gây hại và kim loại nặng

Vì là loại đá có hàng triệu triệu lỗ nhỏ li ti nên đá maifan có khả năng hút bắt và phân giải những chất ô nhiễm, vi khuẩn có trong nước. Loại trừ mùi và ngăn chặn sự phân hủy (chống thiu, thối rửa). Hút-phân giải kim loại nặng trong nước, trung hòa độc tính trong xi măng, kháng khuẩn, phòng khuẩn, khử mùi. (dùng bỏ trong tủ lạnh, dọn dẹp phế thải trong nhà máy, mỹ phẩm, điều trị da…)

2/ Tính chất cung cấp chất khoáng

Cung cấp các khoáng chất cần thiết cho cơ thể, cung cấp được nhiều khoáng chất nhất khi đặt trong nước. (dùng để tạo nước khoáng, đặt trong bể cá, chậu hoa, muối dưa cà...)  độ PH- điều chỉnh chất lượng và lọc nước

Nước có tính axit hay tính base mạnh nếu cho đá maifan vào thì sẽ chuyển sang tính kềm (PH 7,2-7,4) phù hợp và tốt nhất với cơ thể. Chuyển nước cứng (nhiều vôi và kim loại nặng) thành nước mềm. Hoạt hóa chất lượng nước và lọc sạch nước.

4/ Tính chất hoán đổi ion và tác động dược lý đối với cơ thể

Nhờ chức năng hút bắt và hoán đổi ion nên đá maifan lọc sạch chất bẩn có trong nước. Cung cấp nhiều chất khoáng hữu ích làm cho nước trở thành nước khoáng tốt cho sức khỏe. Kích thích tăng trưởng, hoạt động đầu óc, sinh lý, việc sản sinh và hoạt hóa hooc môn, kích thích hoạt động của tế bào và sự trao đổi chất.

5/ Chứa đựng lượng oxy dồi dào

Khi ngâm đá maifan vào nước sẽ làm gia tăng lượng ôxi và giảm lượng oxy mất đi, hoạt tính hóa nước, đem lại sinh lực cho người dùng.
ứng dụng để bỏ vào bể cá, trong phòng...

6/ Bức xạ tia hồng ngoại

Đá Maifan bức xạ hồng ngoại tác động lên các vật xung quanh, thực phẩm hấp thụ được tia hồng ngoại này sẽ giữ được độ tươi và giúp vị thanh, ngon hơn. Hồng ngoại tuyến xa từ đá maifan còn giúp tăng cường máu lưu thông trong huyết quản. Ứng dụng hiệu quả trong sản xuất, lên men đậu hũ, vật chống sóng điện từ từ thiết bị điện tử, giấy dán tường.

Tham khảo

Y học cổ truyền
Khoáng chất
Đông y


title: Amanita magniverrucata

text:
Amanita magniverrucata là một loài nấm trong họ Amanitaceae. Được mô tả khoa học lần đầu bởi nhà nghiên cứu nấm Mỹ Harry Delbert Thiers và Joseph Ammirati vào năm 1982, nó sống bám vào loài cây Pinus radiata.

Hình ảnh

Tham khảo

magniverrucata
Nấm Bắc Mỹ


title: Kha Thiệu Văn

text:
Kha Thiệu Văn (chữ Hán: 柯劭忞; bính âm: Ke Shao Min, 1848 – 1933) tự Phượng Tôn, người huyện Giao Sơn Đông, là nhà sử học, nhà quốc học đầu thời Dân Quốc, từng giữ chức ủy viên ban quản trị và giáo sư trường Đại học Phụ Nhân Thiên Chúa giáo.

Tiểu sử
Lúc nhỏ được mẹ là Lý thị ráng sức dạy dỗ, miệt mài đọc sách, chăm chỉ học tập, đến năm Quang Tự thứ 20 (năm 1886) ông thi đỗ Tiến sĩ, được trao chức Hàn Lâm Viện Thứ cát sĩ, Tản quán bổ nhiệm việc biên tu, làm quan tới chức Điển Lễ Viện học sĩ, sau khi chính phủ Dân Quốc thành lập, vì lòng còn tưởng nhớ đến cựu triều nên từ quan ẩn cư, ở nhà ông ra sức biên soạn và viết bộ Tân Nguyên sử, bộ sử là một công trình lớn được ông sưu tập và tổng hợp từ các nhà sử học trước trong khoảng thời gian 500 năm sau khi bộ Nguyên sử ra đời, tác phẩm có bổ sung thêm những nội dung mới, sửa đổi những sai lầm, thiếu sót khác nên được giới học thuật đánh giá rất cao, vì thế Đại học Đế quốc Tokyo của Nhật Bản đã trao tặng Kha Thiệu Văn danh hiệu Tiến sĩ danh dự, năm 1919, Đại Tổng thống Từ Thế Xương ra lệnh xếp bộ sử vào dạng chính sử, góp thêm vào Nhị thập tứ sử thành Nhị thập ngũ sử, tuy nhiên theo ý kiến của đa số giới học thuật thì bộ sử này không được liệt vào hàng chính sử.

Ngoài ra vào năm 1914, Viên Thế Khải cho thiết lập Thanh sử quán, bổ nhiệm Triệu Nhĩ Tốn làm Quán trưởng, Kha Thiệu Văn còn tham gia vào công việc biên soạn Thanh sử cảo, chỉnh sửa những phần trong Thanh sử cảo như Nho Lâm truyện, Văn Uyển truyện, Trù Nhân truyện, viết thêm một người trong Thiên Văn chí, bản thảo đầu tiên của Thanh sử cảo hoàn thành năm 1920, năm 1926 bắt đầu công việc hiệu đính, đến năm 1928 thì xuất bản tổng cộng hơn 1100 trang, đến khi về già vào năm 1925, ông được chính phủ Quốc Dân bổ nhiệm làm thành viên phía Trung Quốc trong dự án sự nghiệp Văn hóa phương Đông thuộc cộng đồng Trung Nhật đã tác động tới mối quan hệ với Nhật Bản, đồng thời được bầu làm Tổng tài trong Tổng Ủy ban Sự nghiệp Văn hóa phương Đông, năm 1928, vì lý do quân đội Nhật Bản phát động sự kiện Tế Nam, ông từ chức và trình ý kháng nghị lên các thành viên phía Trung Quốc, năm 1933 lâm bệnh mất tại nhà riêng ở Sơn Đông.

Tham khảo

Người nhà Thanh
Nhân vật Trung Hoa Dân Quốc
Nhà sử học Trung Quốc
Nhân vật Quốc sử quán
Người Sơn Đông
Tiến sĩ nhà Thanh


title: Winston-Salem, North Carolina

text:
Winston-Salem là một thành phố thủ phủ quận Forsyth, bang Bắc Carolina, Hoa Kỳ. Theo điều tra dân số Hoa Kỳ 2010, thành phố có dân số 229.617 người. Đây là thành phố lớn thứ 83 Hoa Kỳ theo dân số, là thành phố lớn thứ 3 bang.
Thành phố Winston-Salem có 4 trường đại học đào tạo 4 năm và một trường cao đẳng đào tạo hai năm: Đại học Wake Forest; Đại học bang Winston-Salem, Đại học Salem chuyên về nghệ thuạt tự do thành lập năm 1772; Trường Nghệ thuật của Đại học Bắc Carolina, Cao đẳng Cộng đồng Kỹ thuật Forsyth.

Tham khảo

Thành phố của North Carolina
Winston-Salem, North Carolina
Quận Forsyth, Bắc Carolina


title: 6731 Hiei

text:
6731 Hiei (1992 BK) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 24 tháng 1 năm 1992 bởi Yoshio Kushida và Osamu Muramatsu ở đài thiên văn Nam Yatsugatake.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 6731 Hiei

Thiên thể phát hiện năm 1992
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Cá tháng Tư

text:
Ngày cá tháng Tư, hay Ngày nói dối là một phong tục hàng năm vào ngày 1 tháng Tư dương lịch bao gồm những trò đùa và trò lừa bịp vô hại, trò chơi khăm đánh lừa người khác nhằm mục đích mua vui cho bản thân và mọi người mà có thể không chịu những lời chỉ trích, tác hại nào. Trong ngày này, những người thích đùa thường cố gắng lừa những người thân, bạn bè của họ tin vào điều gì đó không đúng sự thật, nhưng một cách vô hại và hài hước và không có nghĩa lừa lọc hoặc khiến người khác bực bội. Sau màn đùa và lừa, người đùa thường hét lên "Cá tháng tư" để giải tỏa thắc mắc và tiết lộ trò đùa. Truyền thống về ngày Cá tháng Tư tồn tại ở hầu hết các nước Châu Âu cũng như Bắc Mỹ.

Các phương tiện thông tin đại chúng (các tờ báo, tạp chí, đài phát thanh và đài truyền hình và đôi khi trên các trang mạng) có thể tham gia vào những trò đùa này, với những tin vịt hoặc thông tin phóng đại ra ngoài sự thật, chia sẻ những câu chuyện hài hước vào ngày 1 tháng 4, và thường là đính chính hoặc tiết lộ vào ngày hôm sau.

Cá tháng tư dù không phải là ngày nghỉ lễ chính thức nhưng vẫn là phong tục truyền thống tại nhiều quốc gia kỷ niệm hàng năm vào đúng ngày 1 tháng 4, bằng cách tung nhiều tin đồn hoặc nói xạo, nói đùa vô hại về rất nhiều chủ đề khác nhau nhằm tạo niềm vui hay trêu chọc ai đó. Những tin giả như thế thường được tung ra trong cả ngày 1 tháng 4 ở hầu hết các quốc gia như Hoa Kỳ, Pháp, Ireland,... trong khi tại một số quốc gia khác, nó phải được chấm dứt vào giữa trưa như Anh, Canada, Úc, New Zealand.

Tại Ý, Pháp, Bỉ, và các khu vực nói tiếng Pháp của Thụy Sĩ và Canada, 1 tháng 4 truyền thống thường được gọi là "Cá tháng Tư" (Poisson d'avril tiếng Pháp hoặc Pesce d'aprile trong tiếng Ý). Điều này bao gồm cả cố gắng để lén dán một con cá bằng giấy vào lưng của nạn nhân mà không bị phát hiện. Những cá giấy như vậy cũng nổi bật trên nhiều bưu thiếp tại Pháp ngày đầu tháng tư vào cuối thế kỷ 19 đến đầu thế kỷ 20.

Ghi nhận sớm nhất về ngày đùa tháng tư có thể tìm thấy trong tập The Canterbury Tales của nhà thơ Geoffrey Chaucer (1392). Một số ý kiến cho rằng sự phục hồi ngày 1 tháng Giêng là ngày đầu năm mới trong thế kỷ 16 đã là lý do tạo thành phong tục này, nhưng giả thuyết này không được ghi chép trong các tài liệu tham khảo trước đó.

Lịch sử

Phong tục dành riêng cho một ngày để bày ra những trò chơi khăm vô hại với hàng xóm được phổ biến trên khắp thế giới. Tiền thân của ngày Cá tháng Tư, bao gồm lễ hội La Mã của Hilaria (Hilaria (tiếng Hy Lạp: ἱλάρια; Latin: hilaris, "vui nhộn") là lễ hội tôn giáo thời La Mã cổ đại tổ chức vào ngày xuân phân để vinh danh nữ thần Cybele) được tổ chức ngày 25 tháng 3, và lễ của kẻ đùa thời Trung Cổ (lễ hội dân gian, thường xuyên được tổ chức bởi các giáo sĩ và giáo dân từ thế kỷ thứ 5 cho đến thế kỷ thứ 16 ở một số quốc gia châu Âu, chủ yếu là Pháp, Tây Ban Nha, Đức, Ba Lan, Anh và Scotland) được tổ chức ngày 28 Tháng 12, vẫn còn là một ngày mà trò đùa được bày ra ở các quốc gia nói tiếng Tây Ban Nha. Theo thần thoại La Mã, thần cai quản địa ngục Pluto đã bắt cóc nàng Proserpina và đưa nàng tới sống cùng ông ở địa ngục. Cô gái đã gọi mẹ nhưng nữ thần Ceres chỉ nghe thấy âm vang giọng nói của con gái và đi tìm kiếm cô trong tuyệt vọng. Những cuộc tìm kiếm vô vọng đó, hay các cuộc rượt đuổi ngỗng trời, đã trở thành chuyện cười phổ biến tại châu Âu trong các thế kỷ trước.

Bertha R. McDonald, trong Harper's Weekly đã giải thích nguồn gốc của ngày Cá tháng Tư, nói rằng "một số nhà cầm quyền đã nghiêm túc trở lại với thời kì Nô-ê và con tàu của ông. Trên tờ Public Advertiser ở Luân Đôn đăng ngày 13 tháng 3 năm 1769 đã in một đoạn trích liên quan đến thuyết này: "Sai lầm của Nô-ê khi đưa chim bồ câu ra khỏi tàu trước khi mực nước giảm, vào ngày đầu tiên của tháng tư, và để ghi nhớ ký ức về sự giải thoát này, mọi người đã quên mất một tình huống đáng chú ý này..."

Trong Canterbury Tales của Chaucer (1392), Các nữ tu Priest Tale được đặt tên là Syn March bigan thritty dayes and two. Các nhà học giả hiện đại tin rằng có một lỗi sao chép trong bản thảo vẫn còn tồn tại, và Chaucer thực sự viết Syn March was gon. Do đó đoạn văn ban đầu nghĩa là 32 ngày sau tháng ba - 2 tháng 5, lễ kỉ niệm đính ước của Vua Richard II với Anne của Bohemia, Vương hậu Anh diễn ra vào năm 1381. Những người đọc hiểu lầm dòng này nghĩa là 32 tháng 3, tức ngày 1 tháng 4.

Năm 1508, nhà thơ người Pháp Eloy d'Amerval đã nhắc đến Poisson d'avril ("Cá tháng Tư"), có thể là ý nói đến ngày này. Nhà thơ flemish Eduard de Dene đã viết về một nhà quý tộc sai những người đầy tớ của mình làm những chuyện vặt ngu ngốc vào ngày 1 tháng 4. Năm 1686, John Aubrey đã đề cập ngày lễ là "một ngày lễ thánh của kẻ ngốc" (Fooles holy day). Ngày 1 tháng 4 năm 1698, hàng ngàn người bị lừa đến tháp Luân Đôn để xem sư tử tắm.

Trong thời Trung cổ, cho đến cuối thế kỷ 16, ngày đầu năm mới đã được tổ chức vào ngày 25 tháng 3 (Lễ Truyền Tin) trong hầu hết các thị trấn châu Âu. Trong một số khu vực của nước Pháp, năm mới là một kỳ nghỉ kéo dài một tuần kết thúc vào ngày 1 tháng 4. Năm 1564, vua Pháp là Charles IX, lúc đó 14 tuổi, quy định ngày 1 tháng 1 là ngày đầu năm, thống nhất trong toàn quốc. Quyết định này được áp dụng năm 1567. Tuy nhiên, do phương tiện liên lạc rất lạc hậu nên nhiều người không nhận được tin đổi lịch, những người này tiếp tục coi ngày 1 tháng 4 là năm mới và bị những người khác cười vì điều này. Sau này nhiều người cho rằng phong tục Cá tháng Tư bắt nguồn từ đây.

Nhiều người lại tìm lý do khác để giải thích vì sao ngày đầu tháng Tư là ngày để cười đặc biệt. Nhà thần học Manfred Becker-Huberti cho là trong tín ngưỡng dân gian cổ xưa, nhiều người tin rằng đây là ngày không may mắn (tương tự như Thứ Sáu ngày 13). Vì theo truyền thuyết, ngày 1 tháng 4 được cho là ngày sinh và ngày chết của Judas Iscariot, người đã phản bội Chúa Giêsu Kitô và cũng được cho là ngày quỷ Lucifer bị đày xuống địa ngục.

Tại Hà Lan, nguồn gốc của ngày tháng tư tượng trưng cho chiến thắng của người Hà Lan tại Brielle năm 1572, nơi công tước người Tây Ban Nha Álvarez de Toledo bị đánh bại. "Op 1 april verloor Alva zijn bril" là một câu tục ngữ Hà Lan, có thể dịch là "Ngày 1 tháng tư, Alva mất kính". Trong trường hợp này, chiếc kính ("bril" trong tiếng Hà Lan) nhằm ẩn dụ cho Brielle. Tuy nhiên thuyết này không cung cấp lời giải thích nào về lễ kỉ niệm quốc tế của ngày Cá tháng Tư.

Phong tục

Pháp
Một câu chuyện được kể lại là Henry IV, vua nước Pháp trong những năm 1589-1610, đã gửi thư cho một cô gái mười sáu tuổi, không rõ tên, bí mật hẹn hò trong một lâu đài. Khi Henry đến nơi hẹn, đã ngạc nhiên khi người chào đón ông lại là hoàng hậu Marie de Medici, vợ ông còn khiêm tốn cảm ơn ông vì ông đã theo lời mời của bà để đến dự dạ vũ vui nhộn. Những người hay đùa thường dính cá vào những người theo truyền thống cũ, nên mới có tên gọi là "Poisson d'Avril" hay Cá tháng Tư. Nhưng giả thuyết này cũng không lý giải được tại sao ngày hội nói dối lại lan sang nhiều nước khác ở châu Âu vốn không sử dụng lịch Gregorian cho tới tận sau này.

Scotland
Tại Scotland, ngày Cá tháng Tư xưa kia có tên gọi là săn chim cúc-cu (Hunt-the-Gowk) ("gowk" trong phương ngữ Scotland là tên khác của một loài chim cúc cu hay là kẻ ngốc). Những trò đùa truyền thống là yêu cầu một người nào đó chuyển giúp một tin nhắn được niêm phong có yêu cầu xin được giúp đỡ. Thông điệp trong tin nhắn ghi: "Dinna cười to, dinna cười mỉm. Hãy săn chim cúc cu ở nơi khác" ("Dinna laugh, dinna smile. Hunt the gowk another mile") và người nhận được yêu cầu tiếp tục chuyển tiếp tin nhắn đến "nạn nhân" khác. Nguồn gốc của tấm biển "Đá tôi" cũng có thể xuất phát lễ kỷ niệm ngày April "Gowks" của người Scotland.

Anh Quốc

Tại Anh, một trò đùa tháng tư là bất ngờ la hét "April fool!" (trò lừa hay là kẻ ngốc tháng Tư) và người nghe sẽ là "kẻ ngốc tháng Tư". Một nghiên cứu vào những năm 1950 của nhà nghiên cứu văn học dân gian Iona và Peter Opie, phát hiện ra rằng ở Anh, và ở các quốc gia có truyền thống bắt nguồn từ Vương quốc Anh, bao gồm Úc, các trò đùa chấm dứt vào buổi trưa. Một người mà đùa giỡn sau buổi trưa thì cũng tự là "kẻ ngốc".

Iran
Tại Iran, những trò vui nhộn được chơi vào ngày thứ 13 của năm mới Ba Tư (Nowruz), thường rơi vào ngày 1 hoặc ngày 2 tháng 4. Ngày này, được ghi nhận tổ chức từ năm 536 trước Công nguyên, được gọi là Sizdah Bedar và là trò đùa-truyền thống lâu đời nhất trên thế giới và vẫn còn tồn tại đến nay, thực tế này đã khiến nhiều người tin rằng ngày Cá tháng Tư có nguồn gốc từ truyền thống này.

Ấn Độ
Tại Ấn Độ, đã có rất nhiều điều liên quan về Ngày Cá tháng Tư trong cả điện ảnh và văn học phổ thông và mọi người đều vui vẻ với ngày này. Trong nền điện ảnh Ấn Độ, phim April Fool (phim năm 1964) của Hindi cùng với bài hát chủ đề rất phổ biến.

Romania
Tại Romania, một trò đùa ngày Cá tháng Tư được tiết lộ bằng cách hét lên "Păcăleală de 1 Aprilie!" (nghĩa là chơi khăm ngày Cá tháng Tư) với người đối diện và người đó trở thành "kẻ ngốc tháng tư".

Những cú lừa Cá tháng Tư ngoạn mục

Năm 1957, đài BBC lập ra một trò đùa thông qua phóng sự mang tên Mùa thu hoạch mì ống Thụy Sĩ (Swiss Spaghetti Harvest, Trò lừa bịp cây spaghetti) khi phát sóng bộ phim giả mạo cảnh các nông dân Thụy Sĩ đang thu hoạch mì ống Thụy Sĩ (mì Spaghetti) tươi từ những cành cây. Ngay lập tức đài BBC nhận về nhiều cuộc gọi hỏi mua một cây mì ống như thế. Điều này buộc đài phải thú nhận trò đùa trong tin tức ngày hôm sau.

Trước năm 1962 ở Thụy Điển chỉ có một kênh truyền hình và phát màu đen trắng. Nhưng vào ngày 1 tháng 4 năm 1962,  ông Kjell Stensson, chuyên gia kỹ thuật của trạm đã xuất hiện trên các tin tức thông báo rằng nhờ có công nghệ mới mà người xem có thể chuyển đổi ti vi của mình để có thể xem hình ảnh với màu sắc sinh động. Tất cả những gì chủ nhân của các ti vi cần làm là trùm một chiếc nilon màu lên màn hình tivi. Để thuyết phục hơn, Stensson đã làm mẫu ngay trong chương trình. Nhưng đó chỉ là trò bịp và phải đến ngày 1 tháng 4 năm 1970 mới có chương trình phát sóng màu đầu tiên trên đài truyền hình Thụy Điển.

Trong một cuộc phỏng vấn của Đài phát thanh BBC Radio 2 diễn ra vào sáng ngày 01 tháng 4 năm 1976, nhà thiên văn học được người Anh Patrick Moore thông báo về một sự kiện thiên văn hiếm gặp sắp xảy ra nhưng thính giả có thể trải nghiệm tại nhà, đó là: Vào lúc 9 giờ 47 phút, Trái Đất sẽ bị giảm trọng lực vì thẳng hàng với sao Diêm Vương và sao Mộc. Phần nhiều người dân địa phương khá háo hức để chứng kiến sự kiện này, tuy nhiên đa số nhận về thất vọng. Một số người lên tiếng chỉ trích trò cợt nhã, trong đó có một người đàn ông giận dữ gọi đến BBC đòi bòi thường và than phiền việc Trái Đất giảm trọng lực đã khiến ông bay lên khỏi mặt đất rồi va đầu vào trần nhà với tốc độ cao.
Năm 1980, BBC đưa tin rằng người ta sẽ chuyển đồng hồ Big Ben sang chế độ điện tử bằng cách lắp bảng hiện số mới thay cho mặt đồng hồ cũ. Tin tức này lập tức khiến thính giả Anh bị sốc. Một số người bức xúc và giận dữ gọi điện đến đài để yêu cầu tìm ra phương án bảo vệ đồng hồ Big Ben.
Một ấn phẩm Cá thángTtư năm 1983 của Durand Express, một tờ tuần báo ở Durand, Michigan, đưa tin rằng dihydro oxide được tìm thấy trong các ống dẫn nước của thành phố sẽ gây chết người nếu hít phải. Lần đầu trò lừa bịp này xuất hiện là khi trang báo mạng Pittsburgh Post-Gazette nhắc tới với tên gọi Liên minh chống Dihydro Monoxide, - một tổ chức tại UC Santa Cruz sau các cuộc thảo luận trên diễn đàn Usenet vào năm 1990. Theo đó, trò lừa bịp này liệt kê một số tác hại của dihydro monoxide ở mức báo động, như đẩy nhanh tốc độ ăn mòn và gây chết đuối. Thật ra, tên gọi dihydro monoxide (DHMO, gồm hai hydro và một oxy) đề cập tới cách gọi nước bằng phương pháp liệt kê nguyên tử hóa học ít phổ biến.

Năm 1986, báo Le Parisien đưa tin chính phủ Pháp quyết định di dời tháp Eiffel đến công viên Disneyland để thay thế cho sân vận động dành cho Thế vận hội Mùa hè 1992.

Năm 2003, CNN đưa tin Chủ tịch tập đoàn Microsoft Bill Gates bị ám sát tại Công viên MacArthur ởLos Angeles trong khi đang tham gia một sự kiện từ thiện. Tin tức này lập tức được 3 kênh truyền hình MBC, YTN và SBS của Hàn Quốc đồng loạt đưa tin. Theo BBC, trên thực tế, thông tin đó là một trò lừa bịp lấy từ website CNN.
Tổ chức quyền động vật PETA đã công bố kết quả nghiên cứu một công nghệ giúp các con hưu có khả năng ngụy trang. Theo đó, công nghệ này lần lượt các bước: bắn thuốc gây mê, sơn lên người chúng bằng một loại sơn đặc chế không phai giúp hòa lẫn vào môi trường, sau đó thả trở lại rừng. Đến cuối ngày, bài báo được gỡ bỏ và thay bằng một câu: "Bạn biết hôm nay là ngày gì không?".

Vào ngày Cá tháng Tư năm 2007, công cụ tìm kiếm trên internet Google đã thông báo cung cấp dịch vụ mới Gmail Paper, nơi người sử dụng dịch vụ thư miễn phí có thể lưu giữ email vào kho lưu trữ giấy mà Google sẽ in ra và rồi gửi cho họ miễn phí. Năm 2008, Google đã mời mọi người tham gia dự án thám hiểm sao Hoả. Ngày Cá tháng 4 năm 2013, Google tung clip đóng cửa Youtube.

Ngày 1 tháng 4 năm 2008, kênh BBC phát một đoạn video về bầy chim cánh cụt biết bay và khẳng định rằng họ đã phát hiện ra loài này tại Đảo King George gần Nam Cực. Thực tế là các nhà làm phim đã sử dụng hình ảnh về những loài chim trông giống chim cánh cụt và bắt chước chuyển động của chúng để tạo ra hình ảnh về một loài mới được phát hiện. Một ngày sau khi xuất hiện, đoạn video đã thu hút 100 nghìn lượt xem.

Vào ngày Cá tháng 4 năm 2016, kênh tin tức bóng đá trực tuyến Goal.com đã đưa tin tiền đạo câu lạc bộ Barcelona Lionel Messi đã đạt thỏa thuận 500 triệu € để kí hợp đồng với Real Madrid. Tên của phóng viên sử dụng trong bài viết là "Lirpa Loof", viết ngược lại của từ "April Fool".

Với sự xuất hiện của dịch vụ internet và các dịch vụ tin tức toàn cầu sẵn có, những trò lừa Cá tháng Tư có thể xuất hiện và lừa số đông khán giả hơn bao giờ hết.

Những ngày đùa khác trên thế giới
1 tháng 5 cũng được tổ chức tại Thụy Điển như một ngày đùa thay thế. Khi một người nào đó đã bị lừa ở Thụy Điển, và sau khi được tiết lộ rằng đó là một trò đùa, các kẻ đùa giỡn thường hay nói vần "april april din dumma sill, jag kan lura dig vart jag vill" ("tháng Tư, tháng Tư, bạn cá trích dại khờ, tôi có thể đánh lừa bạn bất cứ khi nào tôi muốn")

28 tháng 12 là ngày tương đương ở Tây Ban Nha và nam châu Mỹ.

Xem thêm
 Trò chơi khăm
 Tin vịt
 Trò lừa bịp cây spaghetti
 Trò đánh lừa về Mặt Trăng
 Trò lừa dihydro monoxide
 Utsuro-bune, con tàu bí ẩn ờ Nhật Bản
 Alien Abduction: Incident in Lake County: Bắt cóc người ngoài hành tinh: Sự cố ở hạt Lake
 Bóng ma của Abraham Lincoln (bức ảnh)
 Trò lừa bịp UFO Aztec, New Mexico
 Trò lừa bịp UFO Morristown
 Trò lừa bịp đĩa bay Anh 1967
 Trò lừa bịp UFO đảo Trindade

Tham khảo

Đọc thêm
 Wainwright, Martin (2007). The Guardian Book of April Fool's Day. Aurum. ISBN 1-84513-155-X

Liên kết ngoài

 April Fools' Day On The Web: The most complete listing of April Fools' Day Jokes that Web Sites have run each year from 2004 all the way until the present
 Museum of Hoaxes: Top 100 April Fools' Day hoaxes of all time

Cá tháng tư
Phong tục tập quán
Ngày lễ và Ngày Hành động trong tháng Tư
Sự kiện tháng 4


title: Boettgeria obesiuscula

text:
Boettgeria obesiuscula là một loài ốc đất liền thân nhỏ, kéo dài, hô hấp trên cạn, là động vật thân mềm chân bụng có phổi sống trên cạn thuộc họ Clausiliidae, tất cả đều có một cơ quan gọi là clausilium.

Nó là loài đặc hữu của Bồ Đào Nha.

Ghi chú

 Mollusc Specialist Group 1996. Boettgeria obesiuscula. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy nhập 6 tháng 8 năm 2007.

Boettgeria
Động vật Bồ Đào Nha


title: Tuyến giáp

text:
Tuyến giáp là một tuyến nội tiết quan trọng, và lớn nhất trong cơ thể. Tuyến này nằm phía trước cổ, lượng khoảng 20-25 gram, hình dạng như con bướm, ngang hàng với các đốt xương sống C5 - T1, phía trước có lớp da và cơ thịt, phía sau giáp với khí quản.Tuyến giáp có 2 thùy (thùy phải và thùy trái), mỗi thùy áp vào mặt trước bên của sụn giáp và phần trên khí quản, và 1 eo tuyến nối 2 thùy với nhau. Tuyến màu nâu đỏ được cấu tạo bên ngoài bởi 1 lớp bao xơ được tạo ra bởi lớp cân sau gắn tuyến vào sụn giáp, nên khi nuốt tuyến di động theo thanh quản. Giáp trạng tiết các hormone thyroxine (T4) và triiodothyronine (T3), nhận ảnh hưởng điều hòa của hoocmôn TSH từ tuyến yên trên não. T4/T3 có chức năng điều hòa nhiều chuyển hóa trong cơ thể.

Chức năng
 Điều tiết lượng calci trong máu luôn duy trì nồng độ 1%; điều tiết lượng phosphor trong máu.
 Tuyến giáp nằm ở hai bên đầu trước khí quản, xếp thành đôi.
 Kích tố của tuyến giáp chủ yếu là tyroxin được hình thành từ tyrosin và iod.
 Tác dụng của tyroxin:
 Tăng cường quá trình trao đổi chất, kích thích sinh trưởng phát dục.
 Kích thích hoạt động của tim, tăng cường sự co bóp.
 Tác động đến hoạt động của các tuyến sinh dục và tuyến sữa.
 Tăng cường quá trình tạo nhiệt, làm tăng đường huyết.
 Kích thích sự phát triển và hoàn thiện hệ thần kinh.
 Nếu tuyến giáp hoạt động không tốt:
 Nếu thiếu iod trong thức ăn sẽ gây nhược năng tuyến giáp với các biểu hiện: hạ thân nhiệt, trao đổi chất giảm, tăng trưởng chậm, hoạt động sinh dục giảm, tim đập chậm.Ở người xuất hiện bệnh bướu cổ, run tay và chứng đần độn.
 Hội chứng cường tuyến giáp(bệnh Basedo): do tuyến giáp hoạt động quá mạnh có các biểu hiện: tăng thân nhiệt, tim đập nhanh. Người mắc bệnh này có thể bị lồi mắt...
 Tuyến cận giáp, nằm cạnh tuyến giáp, tiết ra tyrocalcitonincos tác dụng làm tăng sự hấp thu calci từ ống tiêu hóa vào máu và từ máu vào xương, làm ổn định calci huyết.
Chú ý: Nếu thiếu calci thì tuyến giáp sẽ làm việc liên tục để lấy calci từ xương vào máu (nhằm duy trì nồng độ 1% calci trong máu) và gây nên tình trạng rối loạn tuyến giáp.

Các bệnh lý giáp trạng
 Suy giáp
 Suy giáp bẩm sinh
 Cường giáp
 Ung thư giáp trạng
 Bệnh Basedow

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Tuyến giáp và các hormon trao đổi chất trên thư viện khoa học VLOS

Nội tiết học
Tuyến giáp trạng
Tuyến tiết
Hệ nội tiết
Đầu và cổ
Tuyến giáp


title: Anastreblotis

text:
Anastreblotis là một chi bướm đêm thuộc họ Gelechiidae.

Tham khảo

Gelechiidae


title: Muội Hỉ

text:
Muội Hỉ (chữ Hán: 妺喜), cũng gọi Mạt Hỉ (末喜) hay Mạt Hi (末嬉), là một Vương phi của Hạ Kiệt, vị quân chủ cuối cùng của nhà Hạ trong lịch sử Trung Quốc.

Là hình tượng đại yêu nữ xuất hiện sớm nhất, Muội Hỉ thường được xưng là "Thiên cổ đệ nhất Hồ ly tinh" (千古第一狐狸精) trong văn hóa Trung Hoa. Bà nổi tiếng vì khiến Hạ Kiệt trở nên càng tàn bạo, làm ra những trò hưởng thụ cực kỳ quái dị, trong đó có Tửu trì (酒池), tức "Ao rượu". Nàng cùng Đát Kỷ, Bao Tự và Ly Cơ được ví như Tứ đại yêu cơ (四大妖姬), còn đặc biệt được gắn chặt với hình ảnh Hồng nhan họa thủy (紅顏禍始) - cụm từ mô tả những người phụ nữ đẹp có thể phá hoại sự nghiệp của các quân vương trong văn hóa Trung Hoa.

Câu chuyện
Muội Hỉ vốn là người nước Hữu Thi, một chư hầu của nhà Hạ, nay là khu vực huyện Mông Âm, tỉnh Sơn Đông (có thuyết là Ân Thi, tỉnh Hồ Bắc). Theo sách Quốc ngữ (國語), Hạ Kiệt là ông vua tàn bạo, thích gây chiến tranh đàn áp các chư hầu. Hạ Kiệt mang quân đi đánh Hữu Thi, vua Hữu Thi không chống nổi, bèn dâng con gái là Muội Hỉ để xin Hạ Kiệt lui quân. Hạ Kiệt có được nàng Muội Hỉ nên tha cho Hữu Thi. Tuy nhiên theo Trúc thư kỉ niên, Muội Hỉ có giao hảo với Y Doãn, Y Doãn phái Muội Hỉ đến triều đình nước Hạ để lật đổ Hạ Kiệt.

Căn cứ đại bộ phận sách vở nói về Muội Hỉ như Liệt nữ truyện, khi ấy Hạ Kiệt sủng ái bà, tăng cường bóc lột nhân dân để hưởng lạc. Sự tàn bạo của Kiệt khiến nhiều bộ tộc nổi dậy chống lại. Nhân dân oán ghét nên nguyền rủa cho Kiệt mau chết. Muội Hỉ có 1 sắc đẹp tuyệt trần hiếm có nhưng tính khí thất thường, có ba việc mà Muội Hỉ cực kỳ thích làm, đó là:
 Xem chèo thuyền trong một cái hồ rượu, gọi là Tửu trì (酒池).
 Thích nghe âm thanh xé lụa của cung nhân.
 Thích mặc đồ và đội mũ của nam giới.

Trong số ấy, truyền thuyết về Tửu trì là điển hình nhất khi nói về Muội Hỉ. Theo nhiều cách nói, Tửu trì rộng lớn đến mức có thể đi thuyền ra ngắm cảnh. Bã rượu dùng để đắp một con đê bao quanh có chu vi 10 dặm. Trên đê bã rượu có khoảng 3000 trai gái đứng chầu chực sẵn sàng đợi lệnh. Trên đài cao đặt mấy chiếc trống lệnh. Hạ Kiệt xuống lệnh, tiếng trống vang trời, 3000 người theo tiếng trống lệnh, nhoài người ra, chổng mông lên trời, thò cổ chúc đầu xuống tửu trì uống rượu như kiểu trâu uống nước, uống đến khi nào nặng trĩu rồi rơi xuống ao chết đuối. Cảnh tượng đó khiến Muội Hỉ và Hạ Kiệt ha hả cười. Các đại thần can ngăn Hạ Kiệt như Quan Long Bàng (关龙逄) đều bị xử tử. Lại có truyền thuyết rằng, Muội Hỉ đặc biệt thích nghe âm thanh xé lụa, vì khi đó nàng sẽ cười. Hạ Kiệt say mê nụ cười của nàng, liền lệnh cho các cung nhân ngày ngày đem trước cửa điện các khung dệt khăn tay, một bên thì dệt còn một bên thì xé, tạo nên một cảnh tượng lạ lùng và xa hoa cực độ, vì khi ấy là thời cổ đại, tơ lụa là một trong những mặt hàng quý giá nhất thiên hạ, việc làm này chẳng khác gì phung phí xây cung vàng điện ngọc trong các truyền thuyết khác.

Được sủng ái, Muội Hỉ không kiêng dè trong việc tham dự triều chính. Tương truyền, bà thích mặc trang phục nam giới, đội mũ, đeo kiếm, mỗi khi Hạ Kiệt lâm triều thì ngồi lên đùi của ông dự chầu. Mỗi quyết định của Hạ Kiệt đều nghe theo Muội Hỉ thủ thỉ bên tai. Cuối cùng, do sự sủng ái Muội Hỉ, Hạ Kiệt thường đưa ra những quyết định khiến các chư hầu bất bình, trong số đó có một chư hầu rất mạnh là Thành Thang. Do lời khuyên của quân sư Y Doãn, Hạ Kiệt bị Thành Thang dẫn quân đánh đuổi, nhà Hạ diệt vong. Cả hai bôn ba đến Nam Sào (南巢; nay là phía tây nam của Hồ Sào thuộc tỉnh An Huy). Không lâu sau, cả hai cùng chết trong núi.

Di sản

Khảo chứng lịch sử
Cuốn sử biên niên Trúc thư kỉ niên của nước Ngụy thời Chiến Quốc bổ sung thêm thông tin về câu chuyện Muội Hỉ và Hạ Kiệt. Sau khi chinh phục Hữu Thi và có được Muội Hỉ, Hạ Kiệt vẫn tiếp tục chinh phạt, mang quân đi đánh nước Manh Sơn. Manh Sơn bèn học theo Hữu Thi, dâng 2 cô gái đẹp là Uyển và Viêm để xin Hạ lui quân, Hạ Kiệt bằng lòng nhận mỹ nhân mà rút quân về. Từ đó Hạ Kiệt vô cùng sủng ái 2 mỹ nữ Manh Sơn. Muội Hỉ bị thất sủng nên quay sang oán hận Hạ Kiệt. Khi đó, Thành Thang tại đất Thương ngày càng lớn mạnh. Thương Thang sai hữu tướng Y Doãn đến kinh đô nhà Hạ trá hàng. Vào lúc đó, Y Doãn đã lợi dụng sự oán vọng của Muội Hỉ đối với Kiệt để khai thác cho mục tiêu chính trị của nước Thương. Y Doãn lén liên hệ qua lại với bà. Muội Hỉ đã tiết lộ nhiều tin tức về nội tình triều đình nhà Hạ cho Y Doãn. Sau khi đạt được mục đích, Y Doãn trở lại giúp Thành Thang. Trong khi Kiệt say đắm tửu sắc thì Thương Thang theo kế sách của Y Doãn tìm cách liên minh để tạo vây cánh và mang quân đánh diệt các nước chư hầu thân với Hạ như Cát, Bình Chướng Vi, Côn Ngô. Sau đó Hạ Kiệt bị Thương Thang đánh bại trong trận quyết định ở Minh Điều và mất nước, bị đày ra Nam Sào.

Các sách thời Tiên Tần đều chép rất ít về Muội Hỉ. Như sách cổ Quốc ngữ, khi nói về Muội Hỉ cũng rất ngắn gọn: "Khi ấy Hạ Kiệt phạt Hữu Thi, người Hữu Thi bèn dâng lên Muội Hỉ. Muội Hỉ có sủng, kết quả là cùng Y Doãn đồng thời khiến nhà Hạ suy vong" (昔夏桀伐有施，有施人以妺喜女焉；妺喜有宠，于是乎与伊尹比而亡夏). Như vậy theo sách ghi lại, Muội Hỉ không có hành vi gì độc ác cả, ngoài ra còn khẳng định sự liên hệ giữa Muội Hỉ cùng Y Doãn, cho thấy những gì Trúc thư kỉ niên ghi lại thập phần xác đáng.

Sách Sử ký của Tư Mã Thiên đã tổng hợp lại, và là bộ sử chính thống đầu tiên có nhiều câu chuyện về Muội Hỉ, trường hợp tương tự Đát Kỷ vậy. Tuy nhiên, vào thời nhà Hán thì việc ghi lại hành vi tàn ác của Hạ Kiệt, hay thậm chí cả Trụ vương, vẫn chưa thực sự được móc nối với Muội Hỉ cùng Đát Kỷ. Ví dụ như trong Hàn thi ngoại truyện (韩诗外传) chép về Hạ Kiệt này: "Năm đó Kiệt xây hồ làm Tửu trì, âm nhạc đàn sáo lả lướt, cho hơn 3.000 người húp Tửu trì vẫn không hết" (昔者桀为酒池糟堤,纵靡靡之乐,而牛饮者三千). Hoặc như sách thời Tây Hán là Hoài Nam Tử, phần "Bổn kinh huấn" (本经训) cũng viết: "Thời gần đây, có Kiệt-Trụ làm Tuyên thất, Dao đài, Tượng lang, Ngọc sàng, Trụ còn làm phố thịt, hồ rượu, quả thực đốt hết tiền tài trong thiên hạ, ai can gián thì khoét ra, lại nhẫn tâm mổ bụng thai phụ, khiến thiên hạ oán thán, ngược đãi bách tính" (晚世之时,帝有桀、纣,为琁室、瑶台、象廊、玉床,纣为肉圃、酒池,燎焚天下之财,疲苦万民之力,刳谏者,剔孕妇,攘天下,虐百姓). Những lời chỉ trích Hạ Kiệt khi ấy, vẫn chưa có bóng dáng của Muội Hỉ.

Tuy nhiên, về sau một cơ số học giả đã bắt đầu móc nối Hạ Kiệt suy đồi có liên quan đến nữ sắc. Tuân Tử, mục "Giải tế" (解蔽) có nói: "Nói đến sự ngu muội (tế) cả bậc người làm vua, phải nói đến Hạ Kiệt và Ân Trụ. Kiệt ngu muội vì Muội Hỉ, mà không biết nghe theo Quan Long Phùng can gián, nghi ngờ tâm ngay lại rồi làm loạn. Trụ ngu muội là do Đát Kỷ, không biết nghe theo Tử Khải, nghi ngờ tâm ngay lại rồi làm loạn" (昔人君之蔽者,夏桀殷纣是也。桀蔽于末喜、斯观,而不知关龙逢,以惑其心,而乱其行。纣蔽于妲己、飞廉,而不知微子启,以惑其心,而乱其行。).

Hình tượng văn hóa
Thời đại về sau, câu chuyện của Muội Hỉ thường được liệt kê để chỉ những "Hồng nhan họa thủy" gây hại cho chính sự. Hình tượng của Muội Hỉ có thể xem là đầu tiên và sớm nhất của một mỹ nhân gây họa. Đời sau thường so sánh nàng cùng Đát Kỷ nhà Thương và Bao Tự nhà Chu để nói đến cái họa mỹ nhân đời cổ. Sách Ngô Việt xuân thu (吳越春秋) dẫn lời Ngũ Tử Tư khuyên can Ngô vương Phù Sai không nạp Tây Thi làm thiếp, nói: "Hạ vong vì Muội Hỉ, Ân vong vì Đát Kỷ, Chu vong vì Bao Tự. Mỹ nữ, là cái họa vong quốc, tuyệt không thể nhận" (夏亡以妺喜，殷亡以妲己，周亡以褒姒。夫美女者，亡国之物也，王不可受).

Dù là hình tượng yêu cơ còn trước cả Đát Kỷ, nhưng tiếng tăm của Muội Hỉ trong văn hóa dân gian lại ít hơn hẳn, thậm chí còn không bằng Bao Tự, đây có lẽ là vì không nhiều tác phẩm văn hóa mô tả Muội Hỉ, bên cạnh đó thì việc làm tàn bạo của Muội Hỉ lại khá tương đồng và được "kế thừa" bởi Đát Kỷ - một người qua Phong thần diễn nghĩa càng nổi tiếng hơn nữa. Bên cạnh ý kiến chỉ trích Muội Hỉ, cũng có những sự đồng cảm vì hoàn cảnh của nàng, như Bách Dương (柏杨) trong Trung Hoa cổ tịch chi Hoàng hậu chi tử (中华古籍之皇后之死) có cảm thán: "Muội Hỉ là một nữ tử đáng thương. Thân phận của nàng bất quá chỉ là một tù binh không có nhân quyền, khi đỉnh điểm thanh xuân không thể không rời bỏ quê hương, rời bỏ tình lang, vì tông tộc sinh tồn, cuối cùng giống con dê con bò bị hiến cho kẻ địch làm tế phẩm" (施妺喜是个可怜的女孩子，她的身份是一个没有人权的俘虏，在她正青春年华的时候，不得不离开家乡，离开情郎，为了宗族的生存，像牛羊一样地被献到敌人之手).

Xem thêm
 Nhà Hạ
 Hạ Kiệt
 Thành Thang
 Y Doãn
 Trúc thư kỉ niên

Tham khảo

Liên kết ngoài

Chu Mục, Trần Thâm chủ biên (2003), 365 truyện cổ sử chọn lọc Trung Quốc, tập 1, Nhà xuất bản Thanh niên
Kì Ngạn Thần (2007), Người Trung Quốc và những hiểu lầm về lịch sử, Nhà xuất bản Công an nhân dân

Nữ giới nhà Hạ
Mỹ nhân Trung Hoa
Nhân vật truyền thuyết Trung Hoa


title: Pentheochlora

text:
Pentheochlora là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae


title: Định lý Kutta-Zhukovsky

text:
Định lý Kutta-Joukowski còn gọi là định lý Joukowski hay định lý Giu-cốp-ski là định lý về lực nâng vật thể khi có sự chảy bao quanh của một dòng chất lỏng (khí) lý tưởng song phẳng. Định lý này được xây dựng nên bởi N.E.Joukowski (Н. Е. Жуковский) vào năm 1904.

Phát biểu định lý

"Lực nâng cánh máy bay (có độ sải cánh giới hạn) bằng tích của khối lượng riêng chất lỏng (khí), vận tốc chất lỏng (khí),lưu số của vận tốc dòng chất lỏng (khí) và độ dài đoạn cánh đang xét. Hướng của lực nâng xác định bởi phép quay vec-tơ vận tốc của dòng chất lỏng (khí) ngược với hướng  hoàn lưu một góc vuông"

 - các lực tác dụng lên cánh máy bay

Ở dạng công thức:

  - lực nâng
  - khối lượng riêng chất lỏng (khí)
  - vận tốc của dòng chất lỏng (khí) ở vô cùng
  - lưu số (hoàn lưu) vận tốc  (vec-tơ có hướng vuông góc với mặt cắt của cánh, hướng của vec-tơ phụ thuộc vào hướng của lưu số)
  - độ dài đoạn cánh (vuông góc với mặt cắt cánh)

Định lý trên là cơ sở cho việc xây dựng nên lý thuyết về cánh máy bay và chân vịt tàu thủy. Nó cho phép tính toán lực nâng cánh, lực kéo của chân vịt, lực tải trọng của cánh turbin, v.v...

Để xác định lưu số vận tốc của cánh với mép nhọn về phía sau, có thể sử dụng định đề Joukowski-Chaplygin

Lịch sử ra đời

Trước khi lý thuyết của Joukowski ra đời, lực nâng đã được Newton giải thích, lý thuyết của Newton nói rằng sự va đập với vật thể hình thuôn không liên quan gì đến các hạt không khí. Lý thuyết này làm giảm giá trị của lực nâng cánh.

Joukowski lần đầu tiên công bố vào năm 1904, trong hội nghị toán học ngày 15/11/1905.

Định lý này được đăng trên công trình "Sự rơi trong không khí của các vật quay quanh một trục " và " Về các xoáy kết hợp " (1906).

Nhà khoa học Đức Martin Wilhelm Kutta cũng từng nghiên cứu sâu về lĩnh vực này, vì thế định lý Joukowski còn được biết đến với tên gọi Kutta-Joukowski.

Tham khảo

Khí động lực học
Động lực học chất lưu
Kutta-Zhukovsky
Nghịch lý D'Alembert


title: Dryotype

text:
Dryotype là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Loài
 Dryotype opina (Grote, 1878)

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database
Dryotype at funet

Xylenini


title: Xã của tỉnh Guyane

text:
Đây là danh sách 22 xã của tỉnh hải ngoại Guyane của Pháp.

Phân vùng quốc gia Nam Mỹ


title: Tarzo

text:
Tarzo là một đô thị ở tỉnh Treviso trong vùng Veneto, có cự ly khoảng 60 km về phía bắc của Venice và khoảng 35 km về phía bắc của Treviso. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 4.671 người và diện tích là 23,8 km².

Đô thị Tarzo có các frazioni (các đơn vị trực thuộc, chủ yếu là các làng) Arfanta, Colmaggiore, Corbanese, Fratta, Nogarolo, và Resera.

Tarzo giáp các đô thị: Cison di Valmarino, Refrontolo, Revine Lago, San Pietro di Feletto, Vittorio Veneto.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng Tarzo

Đô thị tỉnh Treviso
Thành phố và thị trấn ở Veneto


title: Smicridea albosignata

text:
Smicridea albosignata là một loài Trichoptera thuộc họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Smicridea


title: Nhạn Sơn

text:
Nhạn Sơn (chữ Hán giản thể: 雁山区, bính âm: Yànshān Qū) là một quận thuộc địa cấp thị Quế Lâm, khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận Nhạn Sơn có diện tích 288 km², dân số 70.000 người. Mã số bưu chính của quận Nhạn Sơn là 541006, chính quyền quận đóng ở trấn Nhạn Sơn. Về mặt hành chính, quận Nhạn Sơn được chia thành 1 nhai đạo (Nhạn Sơn), 2 trấn (Nhạn Sơn và Giá Mộc) và 1 hương Đại Phu và hương dân tộc Hồi Thảo Bình.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Quảng Tây


title: Saint-Laurent-en-Royans

text:
Saint-Laurent-en-Royans  là một xã thuộc tỉnh Drôme trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes ở đông nam nước Pháp. Xã Saint-Laurent-en-Royans nằm ở khu vực có độ cao 311 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintlaurentenroyans


title: Atteva hysginiella

text:
Atteva hysginiella là một loài bướm đêm thuộc họ Yponomeutidae. Nó là loài đặc hữu của quần đảo Galapagos.

Ấu trùng ăn Castela galapageia.

Tham khảo

Liên kết ngoài
A review of the New World Atteva (Walker) moths (Yponomeutidae, Attevinae)
Identity of the ailanthus webworm moth (Lepidoptera, Yponomeutidae), a complex of two species: evidence from DNA barcoding, morphology và ecology

Atteva


title: Chimarra kwansiensis

text:
Chimarra kwansiensis là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Chimarra


title: Ventosa de la Cuesta

text:
Ventosa de la Cuesta là một đô thị trong tỉnh Valladolid, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 135 người.

Tham khảo

Đô thị ở Valladolid


title: Danh sách đô thị tại Guipúzcoa

text:
Đây là danh sách các đô thị ở tỉnh Guipuscoa hay Guipúzcoa (Gipuzkoa), thuộc cộng đồng tự trị Xứ Basque, Tây Ban Nha.

{| class="wikitable sortable"
TênDân số (2002)

Abaltzisketa283
Aduna332
Aia1.643
Aizarnazabal531
Albiztur288
Alegia1.610
Alkiza266
Altzaga116
Altzo316
Amezketa988
Andoain13.966
Anoeta1.723
Antzuola1.901
Arama163
Aretxabaleta6.225
Arrasate or Mondragón23.114
Asteasu1.296
Astigarraga3.796
Ataun1.534
Azkoitia10.257
Azpeitia13.740
Baliarrain100
Beasain12.257
Beizama159
Belauntza294
Berastegi990
Bergara15.083
Berrobi574
Bidegoyan428
Deba5.219
Donostia-San Sebastián181.700
Eibar28.513
Elduain214
Elgeta959
Elgoibar10.614
Errenteria or Rentería38.697
Errezil619
Eskoriatza or Escoriaza3.922
Ezkio-Itsaso573
Gabiria426
Gaintza136
Gaztelu147
Getaria2.446
Hernani18.661
Hernialde287
Hondarribia15.368
Ibarra4.326
Idiazabal2.019
Ikaztegieta380
Irun57.618
Irura950
Itsasondo581
Larraul150
Lasarte-Oria17.413
Lazkao5.003
Leaburu368
Legazpi8.785
Legorreta1.370
Leintz-Gatzaga or Salinas de Leniz243
Lezo5.928
Lizartza590
Mendaro1.446
Mutiloa158
Mutriku4.809
Oiartzun9.297
Olaberria919
Oñati10.780
Ordizia9.021
Orendain145
Orexa81
Orio4.505
Ormaiztegi1.161
Pasaia16.337
Segura1.238
Soraluze/Placencia de las Armas4.177
Tolosa18.015
Urnieta5.733
Urretxu6.604
Usurbil5.388
Villabona5.584
Zaldibia1.508
Zarautz21.466
Zegama1.307
Zerain251
Zestoa3.124
Zizurkil2.900
Zumaia8.560
Zumarraga10.265

</table>

Xem thêm
Địa lý Tây Ban Nha
Danh sách các đô thị của Tây Ban Nha

Tham khảo

Gipuzkoa


title: Cyclic Redundancy Check

text:
Cyclic Redundancy Check thường viết tắt là CRC, là thuật ngữ tiếng Anh trong kỹ thuật số (tạm dịch "Kiểm dư chu trình"), là phương pháp kiểm tra và phát hiện lỗi, được sử dụng trong các mạng số và thiết bị lưu trữ để phát hiện sự thay đổi tình cờ đối với dữ liệu được truyền đi hay lưu trữ.

CRC là một loại hàm băm dùng để phát sinh giá trị kiểm thử cho chuỗi bit, các gói tin vận chuyển qua mạng hay một khối nhỏ của tệp dữ liệu. Giá trị của CRC được tính toán và đính kèm vào dữ liệu trước khi dữ liệu được truyền đi hay lưu trữ. Khi dữ liệu được sử dụng, nó sẽ được kiểm thử bằng cách sinh ra mã CRC và so khớp với mã CRC trong dữ liệu. CRC rất phổ biến, vì nó rất đơn giản để lắp đặt trong các máy tính sử dụng hệ cơ số nhị phân, dễ dàng phân tích tính đúng, và rất phù hợp để dò các lỗi gây ra bởi nhiễu trong khi truyền dữ liệu.

CRC do W. Wesley Peterson phát triển năm 1961. Thời kỳ đó phương tiện lưu dữ liệu chủ yếu là băng ghi 9 đường (9 track tape) với 8 đường cho 8 bit dữ liệu của 1 byte và 1 cho bit chẵn lẻ. Dữ liệu ghi được chia khối (block) với kết thúc khối là byte CRC (CRC 8 bit). Ngày nay CRC có thể lập với 8, 16 hay 32 bit cho khối, và được vận chuyển cùng với bit chẵn lẻ để kiểm tra và phát hiện lỗi.

Giới thiệu
CRC là một loại mã phát hiện lỗi. Cách tính toán của nó giống như phép toán chia số dài trong đó thương số được loại bỏ và số dư là kết quả, điểm khác biệt ở đây là sử dụng cách tính không nhớ (carry-less arithmetic) của một trường hữu hạn. Độ dài của số dư luôn nhỏ hơn hoặc bằng độ dài của số chia, do đó số chia sẽ quyết định độ dài có thể của kết quả trả về. Định nghĩa đối với từng loại CRC đặc thù quyết định số chia nào được sử dụng, cũng như nhiều ràng buộc khác.

Mặc dù các mã CRC có thể xây dựng được bằng cách sử dụng bất kỳ trường hữu hạn nào, nhưng tất cả các mã CRC thường dùng đều sử dụng trường hữu hạn GF(2). Đây là trường hai phần tử, thường được ký hiệu là 0 và 1, phù hợp với kiến trúc máy tính. Phần còn lại của bài viết sẽ chỉ đề cập đến những mã CRC thuộc dạng này, nhưng nguyên tắc thì khái quát hơn.

Một lý do quan trọng lý giải sự phổ biến của mã CRC trong phát hiện sự thay đổi ngẫu nhiên của dữ liệu là hiệu suất đảm bảo. Điển hình, một mã CRC n bit, được áp dụng cho một đoạn dữ liệu có độ dài tùy ý, sẽ phát hiện được bất kỳ lỗi tín hiệu đơn nào có độ dài không quá n bit (nói cách khác, bất kỳ sự biến đổi đơn lẻ nào có chiều dài không quá n bit của dữ liệu), và sẽ phát hiện một phần 1-2-n của tất cả các lỗi tín hiệu có độ dài dài hơn thế. Các lỗi trong cả các kênh truyền dữ liệu và phương tiện bộ nhớ từ dẫn đến phân bố không ngẫu nhiên (v.d, "bursty"), làm cho các đặc tính của CRC trở nên hữu dụng hơn những mã khác như Multiple Parity checks.

Hệ thống tìm lỗi đơn giản nhất, bit parity (xét chẵn lẻ), thực ra là một mã CRC ở dạng tầm thường: sử dụng số chia độ dài 2 bit là 11.

Tính toán CRC

Để tính toán một mã nhị phân n bit CRC, xếp các bit biểu diễn đầu vào thành một hàng, và đặt mẫu (n+1) bit biểu diễn số chia của CRC (gọi là một "đa thức") vào bên dưới bên trái ở cuối hàng.

Sau đây ví dụ encode 14 bits của message với CRC 3-bit với đa thức như sau
 - Đa thức (polynomial) là  đa thức được viết dưới dạng nhị phân khi thực thiện phép tính
 - Đa thức này là đa thức bậc ba nên sẽ có 4 hệ số (). Trong trường hợp này, 4 hệ số sẽ là 1, 0, 1 và 1.

Dãy số đầu vào:
11010011101100
11010011101100 000 <--- Đầu vào (thêm vào bên phải dãy 3 bit 0)
1011               <--- Số chia (4 bits) = x³ + x + 1
------------------
01100011101100 000 <--- Kết quả (--> Lại đưa vào đầu vào của phép tính tiếp theo)
Ánh đã chia thử: 010011001111101

Nếu dãy nhị phân đầu vào bên trên có bít cực tả (đầu tiên bên trái) là 0, không làm gì hết và dịch số chia sang phải một bít. Nếu dãy nhị phân đầu vào bên trên có bít cực tả là 1, lấy dãy số đầu vào trừ đi số chia (hay nói cách khác, lấy từng bít ở dãy số đầu vào trên trừ đi từng bít ở số chia). Số chia sau đó dịch vị trí 1 bít sang phải, quá trình cứ tiếp diễn như vậy đến khi số chia chạm tới tận cùng bên phải của dãy số đầu vào. Đây là phép tính cuối cùng:
00000000000101 000 <--- Kết quả của phép nhân
           101 1   <--- Số chia
------------------
00000000000000 100 <--- Số dư (3 bits)

Do cực tả của số chia sẻ làm các bít tương ứng của dãy số đầu vào trở về 0 qua mỗi lần dịch, khi quá trình này kết thúc, chỉ còn những bít ở dãy đầu vào có thể không là 0 trở thành n bit cuối bên phải của dãy số. n bit này là số dư của bước chia, và cũng sẽ là giá trị hàm CRC (trừ khi hàm CRC được chọn đặc biệt được gọi cho một số công đoạn tiền xử lý).

Những hàm CRC thường dùng và được tiêu chuẩn hóa
Các dạng mã kiểm soát lỗi CRC (cyclic redundancy check) được chia thành nhiều tiêu chuẩn, chúng không được tiêu chuẩn hóa thống nhất cho 1 thuật toán nào ở mỗi mức độ trên toàn cầu: có 3 đa thức CRC-12, ít nhất 8 biến thể có trong tài liệu của CRC-16, và 3 biến thể của CRC-32 được biết đến. Các đa thức thường được xem như không phải là tối ưu có thể. Trong những năm từ 1993 đến 2004, Koopman, Castagnoli và một số nhà khoa học đã tiến hành tìm kiếm trong không gian các đa thức lên đến 16, và không gian 24 và 32 bit, tìm các ví dụ có hiệu suất tốt hơn nữa (trong các điều kiện quãng cách Hamming cho một bức tin có kích thước cho trước) so với các đã thức trong các giao thức trước đó, và xuất bản những kết quả tốt nhất trong số chúng với mục đích cải thiện năng lực tìm lỗi cho cac tiêu chuẩn trong tương lai.

Không phải ngẫu nhiên mà đa thức phổ biển CRC-32, được IEEE giới thiệu và được dùng trong V.42, Ethernet, FDDI và ZIP và các file PNG cũng như nhiều ứng dụng khác, là một đa thức sinh ra từ mã Hamming và được chọn để tìm lỗi trong các kênh truyền thông. Dù vậy, nó còn có hiệu suất tốt hơn với đa thức Castagnoli CRC-32C sử dụng ở iSCSI trong các môi trường Internet SCSI.

Bảng dưới đây chỉ liệt kê những đa thức của những thuật toán đa dạng đang được sử dụng.

Đã từng tồn tại, nhưng không còn sử dụng trong công nghệ—hầu hết được thay thế bằng các hàm mật mã băm (cryptographic hash functions):
 CRC-128 (IEEE)
 CRC-256 (IEEE)

Xung đột mã CRC

Xem thêm
 Danh sách các thuật toán kiểm thử
 Bit chẵn lẻ

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thuật toán kiểm thử
Đa thức


title: Andrena helianthiformis

text:
Andrena helianthiformis là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Viereck & Cockerell mô tả khoa học năm 1914.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

H
Động vật được mô tả năm 1914


title: Danh sách đô thị tại Zaragoza

text:
Đây là danh sách các đô thị ở tỉnh Zaragoza, thuộc cộng đồng tự trị Aragon, Tây Ban Nha.

Xem thêm
Địa lý Tây Ban Nha
Danh sách các đô thị của Tây Ban Nha

Tham khảo

Zaragoza


title: Vigny (tổng)

text:
Tổng Vigny là một tổng, thuộc tỉnh Val-d'Oise trong vùng Île-de-France.

Tổng Vigny gồm 18 xã, được tách từ tổng Marines lúc lập tỉnh Val-d'Oise năm 1967.

Các xã

(điều tra dân số năm 1999, dân số không tính trùng)
Ableiges (957 dân)
Avernes (776 dân)
Cléry-en-Vexin (411 dân)
Commeny (375 dân)
Condécourt (486 dân)
Courcelles-sur-Viosne (275 dân)
Frémainville (477 dân)
Gadancourt (76 dân)
Gouzangrez (171 dân)
Guiry-en-Vexin (175 dân)
Longuesse (511 dân)
Montgeroult (411 dân)
Le Perchay (476 dân)
Sagy (1 127 dân)
Seraincourt (1 261 dân)
Théméricourt (229 dân)
Us (1 253 dân)
Vigny (1 036 dân)

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Tổng Vigny trên trang mạng của INSEE

Vigny


title: Amphilius jacksonii

text:
The marbled mountain catfish (Amphilius jacksonii) là một loài cá thuộc họ Amphiliidae. Nó được tìm thấy ở Burundi, Kenya, Tanzania, and Uganda. Môi trường sống tự nhiên của nó là các con sông.

Tham khảo

 Hanssens, M. 2005. Amphilius jacksonii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 3 tháng 8 năm 2007.

Amphilius