title: Công nghệ thông tin và truyền thông

text:
Công nghệ thông tin và truyền thông (tiếng Anh: Information and communications technology, ICT) là cụm từ thường dùng như từ đồng nghĩa rộng hơn cho công nghệ thông tin (IT), nhưng thường là một thuật ngữ chung để nhấn mạnh vai trò của truyền thông hợp nhất và sự kết hợp của viễn thông (đường dây điện thoại và tín hiệu không dây), hệ thống quản lý tòa nhà thông minh và hệ thống nghe-nhìn trong công nghệ thông tin hiện đại. ICT bao gồm tất cả các phương tiện kỹ thuật được sử dụng để xử lý thông tin và trợ giúp liên lạc, bao gồm phần cứng và mạng máy tính, liên lạc trung gian cũng như là các phần mềm cần thiết. Mặt khác, ICT bao gồm IT cũng như là điện thoại, phương tiện truyền thông, tất cả các loại xử lý âm thanh và video, điều khiển dựa trên truyền tải và mạng và các chức năng giám sát. Cách diễn tả này xuất hiện lần đầu tiên vào năm 1997 trong một báo cáo của Dennis Stevenson gửi chính phủ Anh và được lan truyền rộng rãi trong các tài liệu mới của Chương trình giảng dạy Quốc gia Anh vào năm 2000.

Tại Việt Nam, ngày 27 tháng 7 năm 2007 chính phủ Việt Nam thành lập Bộ Thông tin và Truyền thông để quản lý lĩnh vực này. Sau đó các Sở Thông tin và Truyền thông trên các tỉnh thành cả nước để thực hiện chức năng quản lý nhà nước về báo chí; xuất bản; bưu chính và chuyển phát; viễn thông và Internet; truyền dẫn phát sóng; tần số vô tuyến điện; công nghệ thông tin, điện tử; phát thanh và truyền hình và cơ sở hạ tầng thông tin truyền thông quốc gia; quản lý nhà nước các dịch vụ công trong các ngành, lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Bộ. (trước đây thuộc Bộ Văn hóa).

Những năm trước tại Việt Nam dùng từ Viễn thông (dịch từ telecommunication trong tiếng Anh, télécommunication tiếng Pháp). Nhưng hiện nay đã chuyển qua dùng từ Truyền thông để thay thế.

ICT thường được sử dụng trong "lộ trình ICT" (ICT roadmap) để trình bày đường lối phát triển cho những tổ chức có các nhu cầu về công nghệ thông tin và truyền thông.

Cụm từ ICT giờ đây cũng được sử dụng để ám chỉ đến sự gắn kết của nghe-nhìn và mạng điện thoại với mạng máy tính qua một đường dây đơn hoặc hệ thống liên kết. Có những biện pháp khuyến khích kinh tế lớn (tiết kiệm được một số tiền khổng lồ qua việc loại trừ mạng điện thoại) để kết hợp nghe nhìn, quản lý tòa nhà và mạng điện thoại với hệ thống mạng máy tính sử dụng một hệ thống cáp thống nhất, phân phối và quản lý tín hiệu. Điều này dần dần đã thúc đẩy sự tăng trưởng của các tổ chức với cụm từ ICT trong tên để chỉ ra chuyên môn của họ trong việc xử lý và gắn kết các hệ thống mạng khác nhau.

"ICT" được sử dụng như là một thuật ngữ chung cho tất cả các loại công nghệ cho phép người dùng tạo, truy cập và thao tác với thông tin. ICT là một sử kết hợp của công nghệ thông tin và công nghệ truyền thông. Trong một thế giới ngày càng gắn kết với nhau, sự tương tác giữa các thiết bị, hệ thống và con người đang tăng lên đáng kể. Các doanh nghiệp cần phải đáp ứng các nhu cầu của nhân viên và khách hàng của họ để cho phép tiếp cận nhiều hơn với các hệ thống và thông tin. Tất cả những nhu cầu liên lạc phải được truyền đi theo một cách thống nhất. Bằng cách cung cấp cơ sở hạ tầng có thể mở rộng, những mô hình điện toán đám mây cho phép các công ty làm việc thông minh hơn nhờ vào việc truy cập công nghệ và thông tin thông minh và hiệu quả về chi phí hơn. Nền tảng kết hợp này đã giảm thiểu chi phí và nâng cap năng suất giữa các doanh nghiệp và hơn thế nữa. Một phần của lộ trình công nghệ thông tin và truyền thông nên được củng cố về cơ sở hạ tầng, trong khi đó thêm vào những lợi ích cho người dùng trong việc hợp tác, gửi tin, sắp xếp lịch, tin nhắn tức thời (IM), âm thanh, video, và hội nghị qua Web. Điện toán đám mây làm cho việc vận chuyển và tiêu thụ năng lượng trong IT trở nên hiệu quả hơn và đưa ICT lên một tầm cao mới.

Chỉ số phát triển CNTT-TT (ICT Index)
Theo Liên minh bưu chính quốc tế (ITU): ICT Index là thước đo mức độ phát triển về Công nghệ thông tin và Truyền thông.

Theo Đại học Havard (Mỹ): ICT Index là thước đo mức độ sẵn sàng cho phát triển và ứng dụng CNTT và TT.

Nói một cách tổng quát, chỉ số ICT (ICT Index) là thước đo mức độ phát triện về Công nghệ thông tin và Truyền thông và nó cũng là thước đo cho mức độ sẵn sàng phát triển và áp dụng CNTT và TT trong các lĩnh vực ở mỗi quốc gia.

Ở Việt Nam: Trước năm 2005, Vietnam ICT Index do Hội Tin học thành phố Hồ Chí Minh, sau đó có sự tham gia của Hội Tin học Việt Nam đề xướng và chủ trì đã nhận được sự quan tâm của nhiều cơ quan, tổ chức và chuyên gia trên cả nước.

Báo cáo Chỉ số sẵn sàng cho phát triển và ứng dụng CNTT-TT Việt Nam (Vietnam ICT Index) là một trong những tài liệu thường niên quan trọng trong báo cáo đánh giá về tình hình ứng dụng CNTT trong cả nước.

Từ năm 2005, Bộ Thông tin và Truyền thông đã công bố Vietnam ICT Index.

Theo đó, ở Việt Nam có các chỉ số ICT theo các cấp độ sau:

ICT Index của Tỉnh – Thành: Chỉ số về độ sẵn sàng cho ứng dụng và phát triển CNTT-TT của Tỉnh – Thành. (Bao gồm 2 nhóm chỉ số: hạ tầng và ứng dụng)

ICT Index của Bộ – Ngành: Chỉ số về độ sẵn sàng cho ứng dụng và phát triển CNTT-TT của Bộ-Ngành. (Bao gồm 2 nhóm chỉ số: hạ tầng và ứng dụng)

ICT Index của Doanh nghiệp: Chỉ số về năng lực sản xuất, kinh doanh trong lĩnh vực CNTT-TT của Doanh nghiệp. (Bao gồm 2 nhóm chỉ số: kết quả sản xuất kinh doanh và năng lực cạnh tranh).

ICT trong cộng đồng
Công nghệ thông tin giờ đây đã có mặt ở nhiều phương diện trong cuộc sống hàng ngày của chúng ta từ thương mại đến giải trí và thậm chí cả văn hóa. Ngày nay, điện thoại di động, máy tính để bàn, thiết bị cầm tay, thư điện tử và việc sử dụng Internet đã trở thành tâm điểm trong văn hóa và cộng đồng của chúng ta. ICT đã tạo nên một xã hội toàn cầu, nơi mà mọi người có thể tương tác và liên lạc với nhau một cách nhanh chóng và hiệu quả.

ICT đã đóng góp vào sự xóa bỏ rào cản ngôn ngữ. Ví dụ những công cụ (ICT) như thư điện tử, tin nhắn tức thời (IM), chat room và các mạng xã hội như Facebook, Twitter, Skype và iPhone, điện thoại di động và những ứng dụng tương tự. Một bất lợi là những người thuộc thế hệ trước đây khó mà bắt kịp với những thay đổi của công nghệ ngày nay. Sự phản kháng với thay đổi và không có khả năng theo kịp với sự tiến hóa nhanh chóng của công nghệ cần được chú ý. Nhiều người trong xã hội không có điều kiện để tận hưởng công nghệ hiện có. Lý do có thể là sự nghèo khó, vị trí địa lý hoặc thiếu tiếp cận với công nghệ.

ICT trong giáo dục
Trong các hệ thống giáo dục trên toàn cầu hiện nay, ICT không được thực thi rộng rãi như ở những lĩnh vực khác, như kinh doanh. Có nhiều lý do khác nhau cho lỗ hổng của những công nghệ này trong Giáo dục. Nhiều chuyên gia cho rằng chi phí cao trong việc trang bị đã không tạo điều kiện cho các trường học tiếp cận với công nghệ này trong lớp học. Các chuyên gia khác lại cho rằng theo tính chất xã hội của những hệ thống giáo dục hiện nay, nó đòi hỏi đáng kể sự liên lạc cá nhân giữa giáo viên và học sinh của họ, điều này làm cho những công nghệ không được hỗ trợ tốt trong lớp học.

Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên Hợp Quốc (UNESCO), đã đưa việc tích hợp CNTT vào giáo dục như một phần trong nỗ lực nhằm đảm bảo sự công bằng và được tiếp cận hệ thống giáo dục. Công nghệ thông tin và truyền thông có thể góp phần tiếp cận phổ cập giáo dục, công bằng trong giáo dục, mang đến chất lượng học tập và giảng dạy, phát triển chuyên môn của giáo viên và quản trị, quản lý giáo dục hiệu quả hơn. UNESCO đưa ra cách tiếp cận toàn diện để thúc đẩy CNTT trong giáo dục. Việc tiếp cận, bao hàm và chất lượng là một trong những thách thức chính mà họ cần giải quyết. Nền tảng liên ngành về CNTT trong giáo dục của Tổ chức tập trung vào các vấn đề này thông qua ba lĩnh vực: Truyền thông & Thông tin, Giáo dục và Khoa học.

Một số bằng chứng cho thấy, để có hiệu quả trong giáo dục, CNTT phải được tích hợp hoàn toàn vào phương pháp sư phạm. Cụ thể, khi dạy đọc viết và làm toán, ứng dụng CNTT kết hợp với Viết để học (Writing to Learn) mang lại kết quả tốt hơn so với phương pháp truyền thống hoặc chỉ ứng dụng một mình CNTT.

Sử dụng
Việc sử dụng ICT trong giáo dục đã mở rộng hơn với việc trang bị cho lớp học máy vi tính và kết nối Internet. Sự đa dạng của ICT hiện có trong các trường đại học có thể được thực hiện để nâng cao kinh nghiệm học tập của các sinh viên trong rất nhiều cách. Những trường đại học này hầu hết thực hiện ICT để hoàn thành những mục tiêu sau:

Tăng cơ hội kết nối mạng: ICT giúp kết nối các trường với nhau, cũng như những cá nhân trong các trường. Khả năng kết nối thực sự quan trọng cho các học sinh, sinh viên vùng xa ở các nước đang phát triển.
Cung cấp giáo dục từ xa: Với sự xuất hiện của ICT, việc học dần dần diễn tra trên Web. Kết quả là, ICT đã thay thế cho thư gửi từ trường học.
Bổ sung cho học tập truyền thống: Một trong các lợi ích phổ biến của ICT trong giáo dục là việc cho các sinh viên sử dụng những chương trình như là Microsoft Word để trình bày bài tập viết tay truyền thống.
Học qua thiết bị di động cho người tị nạn: Các ứng dụng học ngôn ngữ được hỗ trợ trên thiết bị di động là công cụ chính để học ngoại ngữ. Các giải pháp di động có thể hỗ trợ cho những thách thức về ngôn ngữ và khả năng đọc viết của người tị nạn trong ba lĩnh vực chính: phát triển việc xóa mù chữ, học ngoại ngữ và dịch thuật. Công nghệ di động có liên quan vì thực hành giao tiếp là tài sản chính của người tị nạn và người nhập cư khi họ hòa nhập vào một ngôn ngữ mới và một xã hội mới. Các hoạt động học ngôn ngữ di động được thiết kế nhằm kết nối người tị nạn với các nền văn hóa chính thống, giúp họ học hỏi trong các bối cảnh xác thực.

Lợi thế
Như với các công nghệ khác được thực hiện trong giáo dục hàng năm, ICT đã tạo lợi thế cho cả học sinh và giáo viên khi kết hợp thành công trong môi trường học tập. Lấy ví dụ như:

Tăng khả năng tiếp cận tài nguyên: Không giống như lớp học truyền thống được khóa lại vào cuối ngày, ICT cho phép các sinh viên truy cập những tài nguyên học tập bất cứ lúc nào. Điều này làm tăng sự tiếp cận đến những tài nguyên đặc biệt có giá trị đối với những sinh viên có nhu cầu đặc biệt và những sinh viên sống ở vùng xa hoặc những nước đang phát triển.
Trải nghiệm học tập tương tác: Nhiều giáo viên truyền đạt thông tin cho các sinh viên qua bài giảng. ICT cho phép sinh viên truy cập thông tin qua video, podcast và nhiều phương tiện tương tác khác mà nó tạo ra một trải nghiệm học tập hấp dẫn cho các sinh viên.
Học tập lấy sinh viên làm trung tâm: Trong một lớp học truyền thống, sinh viên không thể kiểm soát được việc những bài học được xây dựng như thế nào. Qua ICT, sinh viên đã có thể kiểm soát được trải nghiệm học tập của mình. Ngoài ra sinh viên còn có thể quyết định khi nào học, và những nội dung trong bài sẽ được trình bày như thế nào.

Bất lợi
Mặc dù ICT có thể nâng cao việc học bằng nhiều cách nhưng vẫn có một số bất lợi đi kèm với việc thực hiện những công nghệ tinh vi này trong các trường và đại học trên khắp thế giới. Ví dụ như:

Chi phí cao: Thực hiện ICT trong giáo dục có thể rất tốn kém vì việc nâng cấp cơ sở hạ tầng hiện tại, huấn luyện giáo viên và phát triển nội dung khóa học. Việc tài trợ cho những dự án này thường khan hiếm, nên làm cho vấn đề càng tệ hơn.
Huấn luyện giáo viên: Nhiều giáo viên không quen với việc sử dụng ICT trong lớp học và không thể phối hợp với những công nghệ này vào kinh nghiệm sư phạm có sẵn của họ. Để thành công, việc áp dụng ICT trong giáo dục cần phải được hỗ trợ của những giáo viên có tay nghề.
Không chắc chắn về tỉ lệ thành công: Hiện tại, không có công trình nghiên cứu lớn nào được thực hiện để cho thấy việc áp dụng ICT trong giáo dục có đem lại kết quả đáng kể trong thành tích học tập của học sinh hay không, làm cho ban quản lý của trường ngại đầu tư vào những công nghệ này.

Dù đã có những nghiên cứu hiện tại và nghiên cứu dựa trên bằng chứng, tương lai của ICT trong giáo dục vẫn chưa thể chắc chắn được. Nghiên cứu bổ sung là cần thiết để hiểu rõ hơn nếu có một liên kết tồn tại giữa việc sử dụng ICT trong giáo dục và sự cải thiện việc học của học sinh.

ICT trong kinh doanh
Ngày nay, trên thế giới dường như con người không thể thiếu đi sự kết nối, tương tác với các thiết bị điện tử thì việc khai thác, sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông là một yếu tố cực kỳ quan trọng việc mở rộng, cải thiện độ hiệu quả, tiếp cận nhu cầu khách hàng dễ dàng hơn, góp phần giúp cho doanh nghiệp đạt được lợi thế so với đối thủ cạnh tranh của mình. Trước kia, người ta vẫn quan niệm rằng để thành công trong kinh doanh thi chỉ cần phải có 3 yếu tố chính là nhân lực, tài lực và vật lực thì ngày nay, đặc biệt trong năm 2020 thì các doanh nghiệp còn phải chú ý đầu tư vào công nghệ thông tin mới có thể làm nổi bật được khả năng cạnh tranh của mình.

Từ công việc Phân tích tìm kiếm, thiết kế website, Nghiên cứu thị trường cho đến tiếp thị qua mail hoặc công việc đào tạo huấn luyện thì việc áp dụng ICT là một yếu tố tất yếu dẫn đến thành công.

Trong kinh doanh, ICT thường được phân thành 2 loại chức năng:

Các công nghệ dựa trên máy tính truyền thống (những việc bạn thường có thể làm trên máy tính cá nhân hoặc sử dụng máy tính ở nhà hoặc tại nơi làm việc):

Các ứng dụng văn phòng tiêu chuẩn:

 Phần mềm xử lý văn bản: ví dụ như MS Word để viết thư, hợp đồng, bán cáo,....
 Phần mềm bảng tính: ví dụ như MS Excel để phân tích tài chính, tính toán,lập mô hình dự báo,....
 Phần mềm cơ sở dữ liệu: ví dụ như Oracle / MS SQL Server / Access để quản lý ngày ở nhiều dạng từ các danh mục cơ bản (ví dụ: liên hệ khách hàng đến danh mục).
 Phần mềm thuyết trình: vd: MS Powerpoint để thuyết trình.
 Xuất bản trên máy tính để bàn: ví dụ: Adobe Indesign / Quark Express / MS Publisher để tạo các bản tin, tạp chí và các tài liệu phức tạp khác.
 Phần mềm đồ họa: ví dụ Adobe Photoshop và Illustrator để tạo và chỉnh sửa hình ảnh như logo, bản vẽ hoặc hình ảnh để sử dụng trong DTP, trang web hoặc các ấn phẩm khác.

Các ứng dụng chuyên môn:

 Gói kế toán: ví dụ Sage / Oracle để quản lý tài khoản tổ chức.
 Computer Aided Design (CAD): để hỗ trợ quá trình thiết kế, các chương trình chuyên gia tồn tại cho nhiều lần thiết kế như kiến trúc, kỹ thuật, điện tử và đường bộ.
 Quản lý quan hệ khách hàng (CRM): cho phép doanh nghiệp hiểu rõ hơn về khách hàng của mình bằng cách thu thập và phân tích dữ liệu như sở thích sản phẩm và thói quen mua hàng, v.v. Thường được liên kết với các ứng dụng phần mềm chạy trung tâm cuộc gọi và thẻ khách hàng thân thiết.

Phương tiện truyền thông kỹ thuật số:

 Mạng nội bộ: thường được gọi là mạng cục bộ (LAN), điều này liên quan đến việc liên kết một số mục phần cứng (thiết bị đầu vào và đầu ra cộng với xử lý máy tính) với nhau trong một văn phòng hoặc tòa nhà.  Mục đích của mạng LAN là có thể chia sẻ các phương tiện phần cứng như máy in hoặc máy quét, ứng dụng phần mềm và dữ liệu.  Loại mạng này là vô giá trong môi trường văn phòng nơi các đồng nghiệp cần có quyền truy cập vào dữ liệu hoặc chương trình chung.
 Mạng bên ngoài: thường sử dụng để liên lạc với ai đó bên ngoài mạng nội bộ của doanh nghiệp, trong trường hợp này sẽ cần phải là một phần của mạng diện rộng (WAN).  Internet là mạng LAN cuối cùng - nó là một mạng lưới rộng lớn.

Chức năng của ICT trong doanh nghiệp

 Dễ dàng hơn trong việc đưa ra quyết định cho các nhà quản trị: Hệ thống thông tin ICT cho phép doanh nghiệp của bạn lưu trữ, xử lý, phân tích và chia sẻ lượng dữ liệu khổng lồ. Thông tin có sẵn từ dữ liệu của công ty cho phép các nhà quản lý và nhân viên đưa ra quyết định nhanh chóng và chính xác để họ có thể quản lý hoạt động hiệu quả và phản ứng nhanh với các cơ hội hoặc mối đe dọa kinh doanh. ICT cũng cho phép những người ra quyết định ở các địa điểm khác nhau làm việc dễ dàng khi họ cần đưa ra quyết định chung.
 Tăng năng suất làm việc: Bằng cách tự động hóa các quy trình kinh doanh và cung cấp cho nhân viên các công cụ ICT như các hệ thống thông tin quản lý: SCM,ERP..., doanh nghiệp của bạn có thể cải thiện năng suất cá nhân và tổng thể. Ví dụ, trên dây chuyền sản xuất, các giải pháp như thiết kế có sự trợ giúp của máy tính có thể giúp giảm thời gian thiết lập và cải thiện độ chính xác sản xuất để nhân viên dành ít thời gian hơn cho việc làm lại. Truy cập vào dữ liệu sản xuất cho phép các nhà quản lý lập kế hoạch sản xuất hiệu quả hơn, sử dụng tài nguyên tốt hơn và giảm thời gian thực hiện.
 Cải thiện dịch vụ chăm sóc khách hàng: Chất lượng dịch vụ khách hàng là điểm khác biệt quan trọng đối với doanh nghiệp. Công ty của bạn có thể sử dụng các giải pháp ICT như CRM, để cung cấp phản hồi nhanh hơn và các tiêu chuẩn dịch vụ cao hơn cho khách hàng của mình. Ví dụ: nếu bạn điều hành một trung tâm cuộc gọi, các đại lý của bạn có thể truy cập cơ sở dữ liệu cung cấp thông tin khách hàng toàn diện, bao gồm lịch sử mua hàng và các ưu tiên sản phẩm. Thông tin giúp họ giải quyết nhanh chóng và hiệu quả với các yêu cầu, thúc đẩy sự hài lòng của khách hàng. Nhân viên dịch vụ làm việc trong lĩnh vực này có thể truy cập Cơ sở dữ liệu khách hàng, dịch vụ và sản phẩm bằng điện thoại thông minh có kết nối Internet an toàn. Điều này cho phép họ khắc phục sự cố nhanh chóng và hiệu quả, một lần nữa thúc đẩy sự hài lòng của khách hàng.
 Có thể làm việc với quy mô lớn hơn trong môi trường thế giới ảo:Mạng truyền thông cho phép các nhóm dự án của bạn cộng tác hiệu quả. Bằng cách sử dụng hội nghị truyền hình hoặc hội nghị web qua Internet, các nhóm có thể tổ chức các cuộc họp ảo kết hợp các thành viên từ các địa điểm khác nhau hoặc các tổ chức khác nhau, chẳng hạn như nhà cung cấp hoặc đối tác kinh doanh, đặc biệt trong điều kiện không cho phép gặp mặt lẫn nhau như hiện nay do Coronavirus. Điều này giúp tạo ra các nhóm dự án mạnh hơn và cho phép các nhóm duy trì tiến độ trong các dự án quan trọng, thay vì chờ đợi các thành viên gặp nhau ở một địa điểm. Ví dụ, trong một chương trình phát triển sản phẩm, các nhóm có thể giảm thời gian dự án tổng thể và đưa sản phẩm mới ra thị trường nhanh hơn, mang lại cho công ty một lợi thế cạnh tranh mạnh mẽ.
 Cải thiện hiệu suất về tài chính: Các giải pháp ICT có thể giúp tổ chức của bạn giảm chi phí, tăng doanh thu và cải thiện lợi nhuận. Ví dụ, sử dụng Hội nghị truyền hình để tổ chức các cuộc họp giữa các thành viên ở các địa điểm khác nhau, giúp giảm chi phí đi lại. Dữ liệu sản xuất có thể giúp nhân viên xác định các vấn đề chất lượng, giảm chất thải và chi phí làm lại. Các đại lý trung tâm cuộc gọi có thể sử dụng thông tin có sẵn trên cơ sở dữ liệu khách hàng của họ để tăng doanh thu bằng cách xác định các cơ hội bán sản phẩm hoặc dịch vụ bổ sung. Giảm chi phí và tăng doanh thu đóng góp quan trọng vào lợi nhuận tổng thể.

Những bất lợi khi sử dụng ICT hiện nay:

 Rủi ro bị đánh cắp thông tin: Các tiến bộ ICT đã tạo ra lượng thông tin khổng lồ, do đó việc thiếu kinh nghiệm hoặc thiếu sự kiểm soát thông tin sẽ tạo cơ hội cho các Hacker đánh cắp thông tin của doanh nghiệp, gây tổn thất cũng như tiết lộ bí mật về nguồn cơ sở dữ liệu của công ty.
 Tốn kém chi phí ban đầu: Các công ty thường phải mua thêm thiết bị để triển khai công nghệ truyền thông kinh doanh vào hoạt động của mình.  Máy tính cá nhân, máy chủ, phần mềm hoặc phần cứng khác thường là những thành phần cần thiết và thường tốn một chi phí cố định không nhỏ. Không chỉ vậy, doanh nghiệp cũng cần phải nâng cấp, thay thế thiết bị này trong một vài năm để duy trì yếu tố công nghệ trong môi trường kinh doanh.  Công nghệ truyền thông kinh doanh cũng yêu cầu các công ty sử dụng một cá nhân có khả năng xử lý các vấn đề sửa chữa hoặc bảo trì.  Mặc dù chức năng này có thể được thuê ngoài, tùy chọn này thường tốn kém hơn so với việc thuê một nhân viên công nghệ thông tin chuyên dụng.
 Khó khăn trong việc huấn luyện nhân viên: Các doanh nghiệp có thể gặp khó khăn trong việc đào tạo nhân viên lớn tuổi sử dụng các phương pháp công nghệ truyền thông kinh doanh.  Những cá nhân này có thể có một thời gian khó hiểu về công nghệ và cách các quy trình này hoạt động.  Các doanh nghiệp có thể cần phải dành nhiều thời gian hoặc nguồn lực để đào tạo những cá nhân này để họ có thể sử dụng công nghệ này để liên lạc với các bên liên quan kinh doanh bên trong và bên ngoài.  Thực tiễn tuyển dụng thường cần được điều chỉnh để đảm bảo nhân viên tiềm năng mới quen thuộc với công nghệ truyền thông kinh doanh của công ty.

Ứng dụng ICT trong marketing
Có thể thấy rằng, việc bùng nổ phát triển và lan rộng truyền thông của ngành Marketing hiện nay,từ tiếp thị truyền thống dịch chuyển sang tiếp thị số Digital marketing là nhờ một phần không hề nhỏ của sự phát triển nền tảng công nghệ thông tin nói riêng và ICT nói chung. Hiểu một cách cơ bản, khi marketing truyền thống chuyển dịch hình thức dần thông qua số hoá để trở thành Digital Marketing, thì công nghệ chính là phương tiện cơ bản và cốt lõi để thực hiện hoạt động chuyển đổi; đồng thời tạo nên những giá trị gia tăng to lớn cho những hoạt động hỗ trợ bán hàng.

Chức năng của ICT đối với sự phát triển của Marketing:

 Quảng cáo trực tuyến: hiện nay, hầu hết tất cả các doanh nghiệp đưa sản phẩm của mình tiếp cận với khách hàng thông qua các Biểu ngữ quảng cáo, các kênh thương mại điện tử như Lazada Việt Nam, Shopee,... hoặc các trang mạng xã hội như Facebook,....điều này giúp doanh nghiệp một phần gợi nhắc sản phẩm của mình một phần giúp khách hàng có thể dễ dàng trong việc chọn sản phẩm cho mình.
 Nghiên cứu thị trường :Khâu cơ bản và tối quan trọng của marketing là am hiểu thị trường, hiểu khách hàng là ai, khách hàng cần gì, muốn gì, "nỗi đau" của họ là gì trong phạm vi lĩnh vực sản phẩm của công ty đang hướng tới. Nếu như trước đây, việc khảo sát là vô cùng khó khăn khi những phỏng vấn viên/ nghiên cứu viên phải đến trực tiếp gặp từng đáp viên, gửi bảng hỏi và chờ đợi với thời gian rất lâu để nhận hoặc thậm chí là không nhận được những phản hồi có tính chất xây dựng, thì nay, Truyền thông xã hội và Phân tích dữ liệu đã giúp xử lí những vấn đề này.Với truyền thông xã hội việc thu thập thông tin về thị trường, những phản hồi đa chiều của khách hàng trở nên dễ dàng và phong phú hơn. Việc thu thập, quản trị và tối ưu data được dựa trên các nền tảng CRM (Customer Relationship Management) với các cấp độ phân quyền, lọc và tái sử dụng data. Khâu quan trọng và khó nhằn hơn là phân tích và sử dụng data như thế nào đã có sự giúp đỡ mạnh mẽ của Big data, AI và Machine Learning. Những công nghệ thức thời giúp phân tích data, nhóm các tập data cùng loại, đưa những data ở dạng thô trở thành dạng có giá trị, định danh dữ liệu, đồng thời hỗ trợ phân tích và đưa ra hướng sử dụng data sao cho hiệu quả.
 Các kênh tiếp cận Có khá nhiều công cụ hỗ trợ việc thực thi marketing. Tất nhiên, công cụ đến cuối cùng vẫn chỉ là công cụ, nội dung có chiều sâu mới là điều kiện tiên quyết làm nên sự thành công của chiến dịch. Nhưng rõ ràng, việc ứng dụng công cụ một cách hợp lí sẽ khiến hoạt động trở nên mềm mượt và hỗ trợ tối ưu hoá hiệu quả.Marketing Automation được coi là từ khoá "hot" với marketer, đặc biệt là với Marketing B2B trong vài năm trở lại đây. Việc triển khai đồng bộ hay từng phần nhỏ được lựa chọn tuỳ theo quy mô, nhu cầu của từng doanh nghiệp. Phổ biến nhất là email marketing với MailChimp, Marketo... Việc quản lí Social Media cũng được hỗ trợ bởi nhiều tool hiệu quả như: Sprout Social, Post Planner, AdRoll...Trường hợp cần triển khai đồng bộ chiến lược tự động hoá hoạt động marketing, chọn 1 đại lý marketing chuyên nghiệp để tư vấn và hỗ trợ triển khai là một lựa chọn tối ưu. Việc tự thực hiện cũng có thể đáp ứng tốt, tuy nhiên, ước chừng thời gian thực hiện, rủi ro, và chấp nhận việc vừa triển khai vừa hiệu chỉnh đến khi đáp ứng nhu cầu của hệ thống là điều mà các marketer cần xác định trước. Trên thế giới cũng có 1 số công cụ hỗ trợ marketing automation khá hiệu quả như Marketo, Eloqua...
 Ngoài ra còn rất nhiều công cụ khác hỗ trợ các marketer trong việc truyền tải thông điệp và nội dung của mình đến với các khách hàng mục tiêu mà họ hướng tới như: tiếp thị qua dịch vụ viễn thông, website bán hàng, SEO, diễn đàn, blog, quảng cáo trực tuyến, Cộng đồng trực tuyến, Showrooming và liên kết tiếp thị,....

Đầu tư cho ICT toàn cầu dự kiến (2020-2023)

Tổng quan:

 Sau nhiều năm tăng trưởng, chi tiêu cho ICT sẽ vẫn tương đối ổn định vào năm 2020 do đại dịch COVID-19. Trong khi chi tiêu ICT truyền thống được dự báo sẽ theo dõi rộng rãi tăng trưởng GDP trong thập kỷ tới, toàn bộ ngành công nghiệp sẽ được đưa trở lại mức tăng trưởng hơn 2 lần GDP khi các công nghệ mới bắt đầu chiếm thị phần lớn hơn trên thị trường. Sự xuất hiện của IoT đã góp phần tăng trưởng thị trường đáng kể và trong vòng 5-10 năm nữa, các công nghệ mới như robot, trí tuệ nhân tạo và AR / VR cũng sẽ mở rộng để chiếm hơn 25% chi tiêu cho ICT.
 Chi tiêu truyền thống cho phần cứng, phần mềm, dịch vụ và viễn thông đã là một thị trường khó khăn, với doanh thu giảm từ hầu hết các danh mục kế thừa khi các doanh nghiệp và người tiêu dùng tập trung chi tiêu ICT của họ vào một lựa chọn hẹp các nền tảng; đại dịch COVID-19 chỉ làm tăng tốc độ phân kỳ này. Trong 5 năm tới, tất cả sự tăng trưởng trong chi tiêu công nghệ truyền thống sẽ được điều khiển bởi chỉ bốn nền tảng: đám mây, di động, xã hội và dữ liệu / phân tích lớn. Trong khi đó, tiết kiệm chi phí được tạo ra bởi đám mây và tự động hóa sẽ chứng kiến nhiều chi tiêu chuyển hướng sang các công nghệ mới như AI, robot, AR / VR và blockchain. Bảo mật thế hệ tiếp theo liên quan đến các công nghệ mới cũng sẽ tiếp tục thúc đẩy tăng trưởng đáng kể.

Các công nghệ truyền thống

 Đại dịch COVID-19 sẽ dẫn đến chi tiêu cho ICT vào năm 2020 không thay đổi so với năm 2019 và tiếp tục tăng trưởng nhờ các công nghệ mới. Trong năm 2021 đến 2023, tổng chi tiêu cho ICT sẽ tăng ít nhất 5% mỗi năm do tiếp tục mở rộng các công nghệ mới trong khi ICT truyền thống sẽ tiếp tục chứng kiến sự tăng trưởng theo dõi GDP. Tăng trưởng về phần cứng, phần mềm và dịch vụ truyền thống sẽ được thúc đẩy bởi đám mây và thiết bị di động và sẽ duy trì tỷ lệ ổn định trong tổng chi tiêu của doanh nghiệp và người tiêu dùng. Trong khi một số danh mục đang giảm, các doanh nghiệp tiếp tục tận dụng các công nghệ truyền thống như là thành phần chính của chiến lược kỹ thuật số.
 Phần cứng truyền thống là một trong những phân khúc bị ảnh hưởng nặng nề nhất của thị trường ICT bởi COVID-19. Phần mềm truyền thống tiếp tục đóng góp lớn cho năng suất và mang lại nhiều lợi ích kinh tế cho chi tiêu ICT, trong khi đầu tư vào phần cứng di động và đám mây đã tạo ra các nền tảng mới cho phép triển khai nhanh chóng các công cụ và ứng dụng phần mềm mới. Sẽ tiếp tục có sự thay đổi các dịch vụ ICT truyền thống (đặc biệt là gia công phần mềm), nhưng đám mây và di động cũng tạo ra cơ hội cho các công ty dịch vụ ICT và kinh doanh khi các tổ chức tìm kiếm sự trợ giúp của họ để chuyển sang các nền tảng mới và tích hợp các chiến lược kỹ thuật số mới với hoạt động và số liệu. Chuyển đổi kỹ thuật số được thiết lập để thúc đẩy một tỷ lệ tăng trưởng lớn trong 5-10 năm tới, điều này sẽ tiếp tục đảm bảo nhu cầu ổn định cho các dịch vụ chuyên nghiệp.

Phát triển các công nghệ mới

 Phần lớn là do sự tăng trưởng nhanh chóng của Internet Vạn Vật (IoT) trong những năm gần đây, dẫn đầu là các khoản đầu tư vào ngành công nghiệp sản xuất và vận tải, các công nghệ mới sẽ sớm làm lu mờ doanh thu hàng năm 1 nghìn tỷ đô la. Đại dịch COVID-19 chỉ làm giảm nhẹ sự phát triển của các công nghệ mới này và trong vài năm tới, các loại mới khác như robot / máy bay không người lái và tai nghe AR / VR (ngoài phần mềm và dịch vụ liên quan) sẽ có sự tăng trưởng tương tự. Tỷ lệ chi tiêu ngày càng tăng này nhắm vào các danh mục mới sẽ thúc đẩy toàn ngành tăng trưởng mới trong thập kỷ tới khi các doanh nghiệp vượt ra ngoài việc tạo ra các triển khai công nghệ rộng hơn như người xem thực tế tăng cường và robot hỗ trợ AI.
 Có một sự gắn kết tự nhiên giữa các công nghệ truyền thống tiếp tục chứng kiến sự tăng trưởng (đám mây, di động, xã hội và phân tích) và các công nghệ mới. Đám mây và di động cho phép triển khai và kết nối nhanh chóng, đồng thời cắt giảm chi phí và sự phức tạp trong các hoạt động kế thừa cho phép doanh nghiệp tập trung vào cải tiến kỹ thuật số mới. Analytics, blockchain, xã hội và AI đại diện cho các ứng dụng phần mềm ICT truyền thống, thúc đẩy các công nghệ mới mang lại lợi ích kinh tế rõ ràng. Trong khi đó, sẽ có sự giao thoa ngày càng tăng trong các công nghệ mới như AI với robot, khi người dùng cuối triển khai các công nghệ mới vào các trường hợp sử dụng trong thế giới thực.
 Mặc dù phần lớn tập trung vào các danh mục mới trong các cơ hội thị trường mới này, nhưng cũng có mối liên kết ngày càng tăng giữa các công nghệ truyền thống và các nền tảng mới nổi như IoT và robot. Ví dụ, một phần ngày càng tăng của chi tiêu máy chủ / lưu trữ truyền thống, hiện đang bị chi phối bởi khối lượng công việc liên quan đến việc triển khai các công nghệ mới này ở mặt sau; các ứng dụng phần mềm truyền thống và các giải pháp cơ sở hạ tầng hệ thống được hưởng lợi từ nhu cầu của các tổ chức để tận dụng các công nghệ mới vào tiết kiệm chi phí hoặc lợi ích cạnh tranh; và các công ty lớn sẽ tiếp tục thu hút các công ty dịch vụ chuyên nghiệp với việc đưa ra các giải pháp ICT mới mang tính chuyển đổi. Tác động tổng thể của các công nghệ mới, sau đó, lớn hơn nhiều so với doanh thu liên quan đến các danh mục riêng biệt như cảm biến IoT, máy in 3D hoặc máy bay không người lái.

Quá trình phát triển ICT ở Việt Nam
Nguồn

Tổng quan thị trường:
Triển vọng thị trường công nghệ thông tin và truyền thông (ICT) của Việt Nam rất mạnh với tốc độ tăng trưởng trung bình 8% trong giai đoạn 2016 đến 2020. Ngành công nghiệp ICT (đặc biệt là phần mềm và dịch vụ có tiềm năng lớn để tăng cường áp dụng bởi các doanh nghiệp và khu vực công)  dự kiến sẽ phát triển mạnh mẽ vì Việt Nam đã nổi lên như một trung tâm sản xuất cho cả phần cứng và dịch vụ ICT như gia công phát triển phần mềm.

Chính phủ Việt Nam đã xác định ICT là ngành chính đóng góp cho sự phát triển của đất nước và đã đưa ra kế hoạch tổng thể về công nghệ thông tin, trong đó xác định mục tiêu đến năm 2020 và nhằm biến Việt Nam thành một quốc gia ICT tiên tiến.  Chính phủ đã cam kết đầu tư khoảng 415 triệu đô la Mỹ từ Ngân sách Nhà nước trong lĩnh vực ICT vào năm 2020 (Nguồn: Báo cáo Công nghệ Thông tin BMI Việt Nam 2016).

-Có bốn lĩnh vực trọng tâm về ICT mà Việt Nam đang hướng đến:

 Cải thiện môi trường chính sách.
 Phát triển nguồn nhân lực ICT.
 Phát triển doanh nghiệp ICT và thương hiệu, sản phẩm và thị trường.
 Thu hút đầu tư vào xây dựng khu CNTT và phần mềm nguồn mở.

Các công ty hoạt động trong thị trường ICT Việt Nam có thể được hưởng các biện pháp hỗ trợ từ chính phủ như ưu đãi thuế và các thủ tục quản trị đơn giản hóa.  Các khu công nghệ cao mới sẽ được xây dựng từ năm 2015 đến 2030 thông qua sự kết hợp giữa định hướng của chính quyền trung ương, quỹ chính quyền địa phương và vốn tư nhân.  Các doanh nghiệp nằm trong phần mềm hoặc khu công nghệ cao được cung cấp hỗ trợ và ưu đãi hơn nữa.  Sự phát triển của các khu công nghệ cao dự kiến sẽ tạo ra nhu cầu về các sản phẩm và giải pháp ICT trực tiếp đồng thời góp phần thúc đẩy sự hiện đại hóa kinh tế.

Các khía cạnh ICT được Việt Nam chú trọng:

1. Phần cứng máy tính:
Doanh số phần cứng máy tính được dự đoán sẽ đạt khoảng 1,8 tỷ đô la Mỹ vào năm 2020 (từ 1,5 tỷ đô la Mỹ năm 2016).  Linh kiện máy tính, linh kiện điện tử và điện thoại di động là các loại sản phẩm chính được sản xuất tại Việt Nam.

2. Viễn thông vô tuyến:
Viễn thông đóng góp khoảng một phần tư vào tổng doanh thu của ngành CNTT và sử dụng 15% số người làm việc trong ngành ICT.  Điện thoại di động tạo ra gần 90% doanh thu của nhà thầu phụ và đóng vai trò hàng đầu trong sự phát triển nhanh chóng của ngành viễn thông.

Ngành viễn thông Việt Nam tiếp tục tự hào về tiềm năng tăng trưởng mạnh mẽ trong tương lai gần và dài hạn. Tư nhân hóa tiềm năng của các nhà cung cấp dịch vụ hàng đầu như Mobifone tiếp tục thu hút lợi ích từ các nhà khai thác chính trong khu vực và toàn cầu, những người dự kiến sẽ đóng vai trò thúc đẩy thị trường theo hướng nhanh hơn áp dụng công nghệ tiên tiến và dịch vụ giá trị cao hơn.

3. Phần mềm:
Lĩnh vực phần mềm đang phát triển với tốc độ trung bình 30% mỗi năm với hơn 1000 công ty hoạt động trong lĩnh vực này, sử dụng khoảng 70.000 người.  Trong những năm gần đây, Việt Nam đã nổi lên như một điểm đến cho gia công phần mềm, cạnh tranh với Ấn Độ, Trung Quốc và Philippines.  Là một điểm đến gia công phần mềm, Việt Nam đứng thứ 8 theo báo cáo nghiên cứu từ AT Kearney.

Các lĩnh vực cơ hội bao gồm CRM, kinh doanh thông minh, ERP, quản lý nguồn nhân lực, phân tích dữ liệu và cơ sở dữ liệu / trung tâm dữ liệu, đặc biệt là trong lĩnh vực tài chính ngân hàng.

4. Điện toán đám mây:
Điện toán đám mây đang có xu hướng gia tăng nhờ đà phát triển kinh tế mạnh mẽ ở Việt Nam, bao gồm thu nhập tăng và sự tăng trưởng của sản xuất và gia công điện tử.  Chi tiêu điện toán đám mây của Việt Nam được dự báo sẽ tăng với tốc độ trung bình 20,7 % trong giai đoạn 2016 đến 2020 lên khoảng 150 triệu đô la Mỹ.  Động lực tăng trưởng chính là chi phí sở hữu và đầu tư trả trước thấp hơn cũng như tính linh hoạt mà các giải pháp đám mây mang lại.

5. Dịch vụ IT:
Thị trường dịch vụ ICT có tiềm năng tăng trưởng mạnh mẽ do nhu cầu cho các dự án cơ sở hạ tầng kỹ thuật số trong các lĩnh vực bao gồm dịch vụ tài chính / ngân hàng (Fintech), viễn thông, năng lượng, nông nghiệp thông minh và chính phủ.

6. Nội dung kỹ thuật số:
Nội dung kỹ thuật số đã cho thấy sự tăng trưởng đáng kể trong 10 năm qua.  Khu vực mới nổi tiếp tục phát triển và trưởng thành không có dấu hiệu chậm lại.  Mặc dù việc sử dụng nội dung kỹ huật số trên máy tính vẫn chiếm một tỷ lệ đáng kể truy cập internet tại Việt Nam, nhưng thị phần đó đang giảm dần khi truy cập internet di động và truy cập phương tiện truyền thông xã hội di động đang tăng nhanh.  Tương tác xã hội là một hoạt động trực tuyến cực kỳ quan trọng đối với người Việt Nam và Facebook đang giữ vững vị trí là nền tảng hàng đầu cho truyền thông xã hội .

Nghề nghiệp
Có rất nhiều cơ hội nghề nghiệp cho cả những chuyên viên ICT mới bắt đầu và đã có kinh nghiệm. Những người quản lý hệ thống thông tin máy tính giám sát tất cả những khía cạnh của một tổ chức, như việc phát triển phần mềm, bảo mật mạng và các hoạt động Internet. Những người thích thiết kế chương trình phần mềm có thể chú ý đến một công việc như là một lập trình viên máy tính. Làm việc theo nhóm rất cần thiết cho các Kỹ sư phần mềm máy tính, những người làm việc với một nhóm lớn để giải quyết vấn đề và tạo ra sản phẩm mới. Thậm chí những người đi du lịch hoặc liên lạc từ xa phải báo cáo cho đội hoặc ban quản lý. Những người quản trị cơ sở dữ liệu (DBA) sử dụng phần mềm để lưu trữ và quản lý thông tin. Họ cũng thiết lập cơ sở dữ liệu và có trách nhiệm giữ cho hệ thống vận hành hiệu quả. Những chuyên viên thống kê thu thập dữ liệu và xử lý chúng, tìm ra những khuôn mẫu giải thích hành vi hoặc mô tả thế giới như nó hiện tại.

Xem thêm
Công nghệ thông tin và truyền thông dành cho phát triển

Tham khảo

Đọc thêm

 Cantoni, L., & Danowski, J. A. (Eds.). (2015). Communication and Technology. Berlin: De Gruyter Mouton.
 Carnoy, Martin. "ICT in Education: Possibilities and Challenges." Universitat Oberta de Catalunya, 2005.
 "Good Practice in Information and Communication Technology for Education." Asian Development Bank, 2009.

 Oliver, Ron. "The Role of ICT in Higher Education for the 21st Century: ICT as a Change Agent for Education." University, Perth, Western Australia, 2002.
 Walter Ong, Orality and Literacy: The Technologizing of the Word (London, UK: Routledge, 1988), in particular Chapter 4

 Measuring the Information Society Report: 2014. International Telecommunication Union.

Liên kết ngoài
Information and Communication Technologies for Development and Poverty Reduction: The Potential of Telecommunications
ICT in Education - UNESCO
Web 2.0
Information Technology and the Dream of Democratic Renewal
 The Roadmap for Open ICT Ecosystems: A Guide for Policymakers and Technologists

Công nghệ thông tin
Viễn thông


title: Trận Tu Vũ (1952)

text:
Trận Tu Vũ là một trận đánh để mở màn cho chiến dịch Hòa Bình (10/12/1951-25/2/1952) trong thời kì chiến tranh Đông Dương. Tên trận đánh lấy tên của địa điểm đã diễn ra nó, nay nằm tại huyện Thanh Thủy, thuộc tỉnh Phú Thọ.

Bối cảnh
Sau thất bại ở Chiến dịch Biên giới thu đông 1950, tiếp đó lại bị đánh mạnh ở Trung du, đường 18, Hà Nam Ninh, quân Pháp lâm vào thế phòng ngự bi động. Để giành lại quyền chủ động, mùa đông năm 1951, Pháp mở cuộc tiến công ra Hòa Bình, lập phòng tuyến sông Đà nối liền với phòng tuyến phòng thủ trung tâm Sông Đáy, nhằm tăng cường khả năng phòng thủ đồng bằng Bắc Bộ, cắt đứt đường liên lạc giữa chiến khu Việt Bắc với các Liên khu 3 và 4.

Trước tình hình đó, Bộ Chính tri Trung ương Đảng cộng sản Việt Nam quyết định mở chiến dịch tiến công quân Pháp ở Hoà Bình. Mở màn chiến dịch, trung đoàn 88 đại đoàn 308 đã tiến công tiêu diệt cứ điểm Tu Vũ.

Sau khi địch tấn công ra Hòa Bình, Bộ Chính tri, Trung ương Đảng và Tổng Quân ủy nhận định: Đây là cơ hội tốt cho ta tiêu diệt nhiều sinh lực địch, và hạ quyết tâm mở chiến dịch tiến công quân địch ở Hòa Bình. Bộ chi huy chiến dịch quyết định tập trung lực lượng trên hướng chủ yếu, đột phá tuyến phòng thủ sông Đà của địch. Trong đợt 1 chiến dịch, "tập trung lực lượng tiêu diệt cứ điểm Tu Vũ và Chẹ (Tu Vũ là chính). Nếu địch chiếm lại thì phải kiên quyết tiêu diệt, nhằm phá vỡ mắt xích quan trọng của phòng tuyến sông Đà, mở cửaa đưa lực lượng vào triền khai bao vây tiến công địch ở thi xà Hòa Binh. Trung đoàn 88 đánh có thể thuận lợi, nhưng cũng có thể phải trả giá rất đắt; một trung đoàn không xong thì ta dùng hai trung đoàn dù phải hy sinh bộ phận cho toàn bộ cũng phải làm …"

(Chỉ thị của Đại tướng Võ Nguyên Giáp khi giao nhiệm vụ cho đại đoàn trưởng 308 Vương Thừa Vũ)

Trận đánh diễn ra trong hoàn cảnh trung đoàn tiếp cận bi lộ, pháo binh Pháp bắn phá mãnh liệt vào đội hình hành quân của các đơn vi. Nhưng với quyết tâm chiến đấu cao, cán bộ chiến sĩ toàn trung đoàn đã khắc phục khó khăn, dũng cảm chiến đấu, tiêu diệt hoàn toàn cứ điểm Tu Vũ. Chiến thắng Tu Vũ đánh dấu bước trưởng thành lớn mạnh của trung đoàn, trình độ tổ chức chỉ huy và ý chí quyết đánh quyết thắng của cán bộ, chiến sĩ. Trận đánh cho Việt Minh một số kinh nghiệm tốt về tồ chức chuẩn bi và thực hành chiến đấu tiến công quân Pháp phòng ngự vững chắc.

Tình hình
Cứ điểm Tu Vũ năm trên địa bàn xã Tu Vũ, huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ, trên đường liên tỉnh Hòa Bình đi Phú Thọ, cách thi xã Hòa Bình 30 km về phía bắc, Cứ điểm ở ngay bên bờ sông Đà, trên bình độ 20, có chiều dài 250 m, chiều rộng 100 m.

Đông Bắc cứ điểm giáp sông Đà, phía bắc cách khoảng 300 m có các làng Tu Vũ, Đông Xuân, phía tây có làng Bò Ngang, qua bãi lau rộng khoảng 3 km là dãy núi Yên Lãng (cao 205 m), tại đây có thể quan sát được toàn bộ cứ điểm và các khu vực xung quanh, làng bản ở đây bị Pháp đốt phá, phần lớn nhân dân đã sơ tán khỏi khu vực này.

Đường liên tỉnh Hòa Bình đi Phú Thọ là một tuyến đường quan trọng chạy từ đông nam lên phía bắc, gần như song song với sông Đà và có những đoạn chạy sát bờ sông, đường rải đá cấp phối, mặt đường rộng khoảng 6m, xe cơ giới đi lại dễ dàng. Đoạn chạy qua cứ điểm Tu Vũ chia cứ điểm thành hai khu vực. Ngoài ra còn có các đường mòn chạy từ núi Yên Lăng qua bãi lau tới cứ điểm và từ điềm cao 313 ra khu C.

Sông Đà chảy từ tây bắc qua thị xã Hòa Bình lên phía bắc để ra sông Hồng, đoạn chảy qua địa phận Tu Vũ rộng 400 – 500 m. Giữa sông có cồn cát lớn, từ Tu Vũ có thể lội sang dược. Từ mép bờ sông đến chân cứ điểm là bãi cát rộng khoảng 150m.

Ngòi Lát bắt nguồn từ dãy Yên Lãng chảy từ tây bắc xuống đông nam ra sông Đà, đoạn chảy qua cứ điểm chia cứ điểm thành hai khu vực (đông bạc và tây nam). Ngòi rộng 5 – 7 m, sâu 2 –3 m, hai bên bờ dốc đứng, có một cầu sắt (dầm gỗ) bắc qua. Cầu dài 10 m, rộng 5 m, cách mặt nước 7 m, có vị trí quan trọng nói liền hai khu vực của cứ điềm.

Thời tiết lúc này đang trong mùa khô, đêm có trăng sáng, tiện cho hành quân vào chiếm lĩnh trận địa và quan sát, nhưng dễ bi lộ.

Tóm lại, địa hình khu vực Tu Vũ tương đồi bằng phẳng, tiện cho quan sát cơ động lực lượng, nhưng dễ bi lộ nếu không ngụy trang tốt, Ngòi Lát có trở ngại cho việc tiếp cận cứ điểm. Có nhiều đường mòn nên khi hành quân dễ bi lạc.

Lực lượng

Pháp
Cứ điểm Tu Vũ là một vị trí thuộc cụm phòng ngự then chốt của phân khu sông Đà do tiểu đoàn 1 trung đoàn bộ binh Maroc thứ nhất (1e RTM) được tăng cường một đại đội thuộc tiểu đoàn người Mường thứ 6, 1 xe tăng và 2 xe thiết giáp chiến giữ, Pháp tổ chức phòng ngự thành 3 khu (khu A, khu B ở đông bắc Ngòi Lát, khu C ở tây nam Ngòi Lát).

Khu A có 1 đại đội bộ binh, 1 xe thiết giáp; công sự phòng ngự có 6 ụ chiến đấu bao quanh 1 lô cốt lớn. Trong lô cốt đặt 2 pháo 37 tâm và trung, đại liên.

Khu B là khu quan trọng nhất, có sở chi huy tiểu đoàn 1, 2 đại đội bộ binh, 1 xe tăng, 1 xe thiết giáp, 1 DKZ 57 mm, 2 pháo 37 mm, công sự phòng ngự có 1 lô cốt lớn, nhiều ụ chiến đấu và 3 hầm ngầm.

Khu C có 1 đại đội bộ binh, 1 lô cốt và 7 ụ chiến đấu.

Cứ điểm được xây dựng khá kiên cố, các lô cốt chính cao 5 m, có 2 tầng, tường lô cốt dày 0,8 m. Có hào chiến đấu, hào giao thông nối liền các lô cốt, hầm ngầm, ụ chiến đấu thành thế liên hoàn vững chắc.

Xung quanh cứ điểm có ít hàng rào dây thép gai (đơn, mái nhả, cũi lợn, bùng nhùng) với chiều sâu 40 – 80 m, xen kẽ là mìn chống bộ binh. Ngăn cách giữa các khu có hàng rào bùng nhùng.

Quanh cứ điểm, cây cối bị phát quang thành vành đai trống trải, rộng khoảng 300m. Phía tây bắc cứ điểm, quân Pháp phát quang làm sân bay dã chiến. Trên cồn cát giữa sông Đà, có một số công sự chiến dấu.

Hàng ngày quân Pháp thường dùng máy bay, pháo binh bắn phá vào khu vực chân điểm cao 313, dãy núi Yên Lãng, đồng thời cho lính vào các xóm lân cận dỡ nhà, bắt dân ra xây đắp công sự trong cứ điểm. Ban đêm quân Pháp cho các toán lính mai phục trên các đường mòn quanh cứ điểm để phát hiện lực lượng Việt Minh, Trong quá trình chuẩn bị chiến trường, trinh sát của Việt Minh không giữ được bí mật để lộ dấu vết, có lần quân Pháp đã nổ súng làm hai cán bộ Việt Minh bi hy sinh, từ đó quân Pháp rất cảnh giác, cho pháo binh chuẩn bị sẵn các phần tử bắn vào những nơi nghi Việt Minh có thể tiếp cận.
Khi bi Việt Minh tiến công, quân Pháp có thể được pháo binh ở Đá Chông, Thủ Pháp, Chẹ chi viện, khi cần thiết có thể có cả viện binh từ Hòa Bình lên hoặc từ Chẹ sang. Nếu có nguy cơ bi tiêu diệt, quân Pháp có thể lội sang cồn cát giữa sông Đà rồi dùng thuyền vượt sông sang cứ điểm Chẹ. Do ở vị trí cô lập, xa các cứ điểm Chẹ và Đá Chông nên khi bị tiến công quân Pháp dựa vào công sự chống trả chờ cứu viện, tinh thần chiến đấu dễ giảm sút.

Tóm lại, Tu Vũ là một mắt xích quan trọng trong phòng tuyến sông Đà của quân Pháp, một cứ điềm được tổ chức phòng ngự khá vững chắc, có lực lượng đông, thiện chiến, được không quân, pháo binh yểm trợ đắc lực, nên quân Pháp sẽ ra sức chống trả nếu bị Việt Minh tiến công.

Việt Minh
Trung đoàn 88 có 3 tiểu đoàn bộ binh (29, 23, 322) và các đơn vị trực thuộc. Quân số, trang bị tương đối đầy đủ.

Các đơn vị trong trung đoàn có truyền thống chiến đấu kiên cường, dũng cảm, đã lập nhiều chiến công xuất sắc trên đường số 4, số 13. Trải qua 4 chiến dịch liên tiếp trong một năm (1950 - 1951), trung đoàn đã trưởng thành, đội ngũ cán bộ, chiến sĩ được rèn luyện qua thực tiễn chiến đấu.

Sau khi đánh trận Chùa Cao (chiến dịch Quang Trung) không thành công, trung đoàn đã kịp thời rút kinh nghiệm, tìm ra những khuyết điểm để có hướng khắc phục, xây dựng đơn vị, củng cố ý chí, quyết tâm chiến đấu cho cán bộ, chiến sĩ.
Nhân dân xã Tu Vũ bị địch khống chế, nhưng vẫn tin tưởng và hướng về cách mạng, Chi bộ Đảng của xã bám dân, bám làng bản đề hoạt động, giúp trung đoàn chuẩn bị chiến trường.

Tóm lại, trung đoàn 88 bước vào trận chiến đấu với quân số trang bị đủ, được tăng cường hỏa lực và có sự giúp đỡ của nhân dân địa phương, song cũng gặp những khó khăn: chưa có kinh nghiệm chiếu đấu hiệp đồng binh chủng trong đánh công sự vững chắc, địa hình trống trải, khó giữ bí mật khi tiếp cận.

Tổ chức chiến đấu của Việt Minh
Trung đoàn 88 được tăng cường tiểu đoàn bộ binh 80/e36, tiểu đoàn pháo binh 90 (pháo 75 mm), đại đội súng máy phòng không 12,7 mm có nhiệm vụ tiêu diệt cứ điểm Tu Vũ mở màn chiến dịch tiến công Hòa Bình.

Sau khi nhận nhiệm vụ, trung đoàn đã khẩn trương tiến hành công tác chuẩn bị chiến đấu, tổ chức cán bộ thành hai bộ phận: bộ phận đi trinh sát thực địa, chuẩn bị quyết tâm chiến đấu; bộ phận ở nhà chuẩn bị bộ đội, chuẩn bị vật chất cho trận đánh.

Từ đài quan sát trên núi Yên Lãng, bộ phận trinh sát thực địa quan sát nắm chắc tình hình quân Pháp trong cứ điểm Tu Vũ; ban đêm Việt Minh vào trinh sát cứ điểm theo nhiệm vụ được phân công, xác định đường hành quân vào chiếm lĩnh trận địa, vị trí triển khai lực lượng, trận địa hỏa lực, mở cửa qua chướng ngại vật…
Cán bộ ở vị trí tập kết tổ chức cho bộ đội làm các công tác chuẩn bị chiến đấu; rút kinh nghiệm trận đánh Chùa Cao, sinh hoạt chính trị, quán triệt nhiệm vụ, ý nghĩa trận đánh, thảo luận phương án chiến đấu….

Tư tưởng chỉ đạo: Tiến công kiên quyết, liên tục, đánh nhanh, tiến chắc, tiêu diệt gọn quân Pháp, sẵn sàng đánh viện binh ban ngày.

 Cách đánh:

Bí mật tiếp cận triển khai lực lượng, hình thành thế bao vây, cắt gỡ một phần hàng rào; đột nhiên dùng hỏa lực chế áp quân Pháp, mở cửa bằng bộc phá liên tục, nhanh chóng đánh chiếm đầu cầu, thọc sâu, chia cắt tiêu diệt từng bộ phận, tiến tới tiêu diệt toàn bộ quân Pháp.

 Hướng tiến công chủ yếu: từ bắc gốc gạo đánh vào tây khu B và sở chỉ huy tiểu đoàn địch. Hướng tiến công thứ yếu từ làng Tu Vũ đánh thọc theo trục đường vào khu A. Hướng phối hợp từ phía bắc nam cứ điềm đánh vào khu C. Mục tiêu chủ yếu là sở chỉ huy tiểu đoàn địch.

Đội hình chiến đấu của trung đoàn tổ chức thành ba bộ phận: bộ phận đột kích; bộ phận hỏa lực; bộ phận dự bị.

 Nhiệm vụ các đơn vị:

Tiểu đoàn 29 dược tăng cường 1 DKZ 75 mm, 2 bazoka, được hoả lực của trung đoàn chi viện (4 pháo 75 mm, 7 cối 82 mưu đảm nhiệm tiến công trên hướng chủ yếu tiêu diệt sở chỉ huy tiểu đoàn 1 và lực lượng quân Pháp ở khu B, bao vây chặt không cho quân Pháp chạy ra sông Đà. Trong quá trình tiến công phối hợp với tiểu đoàn 23 đánh quân Pháp ở khu A.

Tiểu đoàn 23 được tăng cường 1 DKZ, 2 đại liên, được 2 pháo 75 mm của trung đoàn chi viện trực tiếp, có nhiệm vụ tiêu diệt quân Pháp ở khu A và viện binh quân Pháp ở hướng làng Tu Vũ đến.

Tiều đoàn 322 được tăng cường 1 đại đội/dBB80, 1 pháo 75 mm, 2 DKZ, 2 cối 82 mm, 2 đại liên, đảm nhiệm tiến công trên hưởng phối hợp tiêu diệt quân Pháp ở khu C.

Tiểu đoàn 80 (-1c) làm đội dự bị của trung đoàn, sẵn sàng bước vào chiến đấu trên các hướng (chủ yếu là hướng của tiểu đoàn 29) khi có lệnh.

Các phân đội hỏa lực có nhiệm vụ chi viện cho bộ binh tiến công đồng thời kiềm chế pháo binh Pháp ở cứ điểm Chẹ, cụ thể:

2 khẩu cối 82mm kiềm chế pháo quân Pháp ở cứ điểm Chẹ

7 khẩu cối 82 mm tổ chức thành trận địa, chi viện chung cho các hướng.

Đại đội súng máy 12,7mm bố trí giữa sân bay và khu gốc gạo đề bảo vệ đội hình chiến đấu của bộ binh, sở chỉ huy và yểm hộ cho trung đoàn khi lui quân.

17 giờ ngày 10 tháng 12 năm 1951, trung đoàn hành quân chiếm lĩnh trận địa.

2 giờ các đơn vị triển khai xong, sẵn sàng chờ lệnh nổ súng tiến công. Hiệu lệnh nổ súng: tiếng bộc phá mở cửa ở hướng chủ yếu (dBB29).

Trinh sát trung đoàn thường xuyên bám sát, nắm chắc tình hình trong và ngoài cứ điểm, báo cáo kip thời những thay đổi về quân Pháp cho trung đoàn. Trinh sát tiểu đoàn dẫn đường, nắm rõ quân Pháp trên trục đường hành quân của tiểu đoàn.

Các đơn vi tổ chức cho bộ đội mang vác gọn, không để va chạm phát ra tiếng động, ngụy trang kín đáo. Quân trang nặng để lại hậu cứ.

Tổ chức chỉ huy:

Sở chỉ huy trung đoàn ở tây nam gốc gạo, Trung đoàn phó chi huy hỏa lực, tham mưu trưởng đi cùng tiểu đoàn 322.

Dự kiến một số tình huống và cách xử trí:

Khi hành quân tiếp cận địch, nếu gặp quân Pháp tuần tiễu hoặc phục kích thì vòng tránh, nhanh chóng tiến lên chiếm lĩnh trận địa xuất phát tiến công; nếu bị lộ thì dùng lực lượng nhỏ bao vây tiêu diệt gọn quân Pháp. Nếu pháo của quân Pháp bắn chặn thì nhanh chóng vượt qua để chiếm lĩnh trận địa.

Trường hợp đánh đêm chưa xong, chuyển sang đánh ban ngày, phải bám chắc đầu cầu và các vị trí đã chiếm được, củng cố công sự trận địa để tiếp tục tiến công.

Nếu Pháp cho quân đến cứu viện, trung đoàn sử dụng lực lượng dự bị để chặn đánh.

Diễn biến
16 giờ ngày 10 tháng 12, trinh sát trung đoàn báo cáo có một bộ phận quân Pháp đang đào công sự ở cồn cát giữa sông Đà. Trung đoàn trưởng báo cáo và đề nghị với đại đoàn trưởng cho sử dụng một lực lượng nhỏ dùng thuyền ra tiêu diệt và đánh chiếm cồn cát. Nhưng đại đoàn trưởng chỉ thị cho trung đoàn triền khai chiếm lĩnh trận địa theo kế hoạch đã định, vì thời gian rất gấp, không thể trì hoãn.

17 giờ, trung đoàn trưởng hạ lệnh cho các đơn vị hành quân vào chiếm lĩnh trận địa.

Tiểu đoàn 29 với 5 khẩu sơn pháo 75 mm, trung đội súng máy phòng không 12,7mm và sở chi huy trung đoàn đi theo đường xóm Né, Bò Ngang vào chiếm lĩnh trận địa ở phía tây khu B.

Tiểu đoàn 23 cùng với 2 khẩu pháo 75 mm theo đường xóm Né Đồng Xuân vào chiếm lĩnh trận địa ở phía bắc khu A.

Tiểu đoàn 23 cùng các lực lượng tăng cường từ xóm Đồi Lau qua xóm Trại vào chiếm lĩnh trận địa ở phía tây nam khu C.

Tuy đã trinh sát kỹ, nhưng do địa hình trống trải, có nhiều đường ngang tất, nên trinh sát đã đưa tiểu đoàn 29 và tiểu đoàn 23 đi lạc đường và bị ùn tắc ở cuối sân bay. Do không giữ được bí mật nên bi lộ.

Tiểu đoàn sơn pháo 75 mm và bộ phận súng cối gặp phục kích, quân Pháp bắn vài loạt rồi bỏ chạy về cứ điểm. Tiểu đoàn 322 cũng gặp quân Pháp tuần tra ở gần cứ điểm.

Đội hình hành quân của trung đoàn bị lộ khi chưa vào đến vị trí xuất phát tiến công. Pháo của quân Pháp từ Chẹ, Đá Chông, Thủ Pháp bên kia công Đà bắn mạnh vào đội hình của trung đoàn, tạo nên màn đạn bao quanh cứ điểm. Bộ đội phải đứng lại đào công sự tránh pháo, một số bị thương vong. Mặc dù đã dự kiến trước tình huống này nhưng cán bộ chi huy các đơn vị lúc đầu tỏ ra lúng túng, nhất là khi hệ thống thông tin bị gián đoạn.

Phát hiện được cuộc tiến công của Việt Minh, quân Pháp bắn pháo ngày càng mạnh hơn, tạo nên các đoạn bắn chặn cố định và di động trên các hướng tiến quân của trung đoàn, tiểu đoàn trưởng và chính trị viên của tiểu đoàn 23 hy sinh, tiểu đoàn trưởng và chính trị viên tiểu đoàn 29 bị thương. Tiểu đoàn pháo binh 90, và bộ phận cối 82 mm bị pháo cản đường, hai khẩu pháo đi đầu bị trúng đạn. Chiến sĩ khiêng pháo bị thương không vào trận địa triển khai được. Sở chỉ huy trung đoàn cũng bi pháo bắn, phải di chuyền ra cạnh Ngòi Lát. Trung đoàn trưởng hầu như mất liên lạc với các đơn vị suốt từ 19 đến 22 giờ, các hướng tiến quân bị "phơi lưng" trước hỏa lực pháo binh của Pháp.

Một số đồng chí phái viên cấp trên cùng đi với trung đoàn đã nêu ý kiến: "Nên tổ chức đánh tiếp hay lui quân?".

22 giờ, tại sở chỉ huy trung đoàn, thường vụ đảng ủy trung đoàn họp dưới sự chủ toạ của đồng chí bí thư. Sau khi nhận định tình hình, thường vụ khẳng định: khả năng đánh thắng vẫn còn, lui quân lúc này cũng thêm tổn thất và ảnh hưởng tới tư tưởng bộ đội và quyết định.

Tiếp tục lãnh đạo trung đoàn thực hiện nhiệm vụ tiến công tiêu diệt cứ điểm Tu Vũ, đánh thắng trận mở màn chiến địch.

Về biện pháp: nhanh chóng củng cố tổ chức, chấn chỉnh đội hình, đưa bộ đội vào tiếp cận sát hàng rào để tránh pháo sát thương, khẩn trương hoàn thành công tác chuẩn bị sẵn sàng nổ súng khi có lệnh.

Chuẩn bị kế hoạch đánh cả ngày hôm sau, Bộ tư lệnh đại đoàn nhất trí thông qua quyết tâm của trung đoàn và chỉ thị: tiếp tục động viên bộ đội khắc phục khó khăn. kiên quyết thực hiện nhiệm vụ tiến công trước lúc trời sáng. Lúc này thông tin giữa trung đoàn và các đơn vi vẫn chưa thông suốt, trung đoàn đã phân công cán bộ trực tiếp xuống từng đơn vi truyền đạt nghị quyết của thường vụ đảng ủy giúp đơn vi tổ chức chiến đấu và bổ sung của bộ cho tiểu đoàn 23

Trung đoàn phó trực tiếp xuống chỉ đạo các đơn vi của tiểu đoàn pháo binh 90, nhanh chóng đưa pháo vào vị trí triển khai. Phó chính ủy trực tiếp xuống chấn chỉnh các phân đội bị lạc do pháo bắn chặn, tổ chức cho bộ đội vào chiếm lĩnh trận địa quy định.

Trong khi thường vụ đảng ủy họp, các đơn vi mặc dù mất liên lạc với trung đoàn, lực lượng bị thương vong nhiều nhưng vẫn chủ động thực hiện nhiệm vụ được giao theo kế hoạch, đưa bộ đội vượt qua làn pháo đang chặn tiến vào vị trí triển khai. Tiểu đoàn 29 và tiểu đoàn 23 sau khi vào vị trí triển khai đã nhanh chóng cho lực lượng mở cửa lên cắt gỡ hàng rào. Thường vụ đảng ủy tiểu đoàn 29 họp đánh giá tình hình và hạ quyết tâm ngay dưới làn đạn pháo của quân Pháp.

Đã quá giờ nổ súng theo quy định nhưng trung đoàn chưa tổ chức xong đội hình tiến công, hệ thống thông tin chưa thông suốt tới các đơn vị. Riêng tiểu đoàn 322 chiếm lĩnh trận địa xong đúng giờ quy định nhưng mất liên lạc với trung đoàn, pháo quân Pháp bắn nhiều, không phân biệt được đâu là tiếng bộc phá lệnh.

Chờ đến 23 giờ 05 phút, tham mưu trưởng hạ lệnh cho tiểu đoàn 322 nổ súng tiến công khu C. Đại đội 227 và đại đội 225 dùng bộc phá mở cửa. Cửa mở xong xung kích của đại đội 225 vượt qua cửa mở đánh chiếm lô cốt đầu cầu và phát triển vào trung tâm. Quân Pháp dùng 1 tiểu đội ra phản kích đầy lùi mũi đột kích một của đại đội 225, đại đội phải sử dụng đột kích hai vào cùng đột kích một đẩy lùi quân phản kích và phát triển chiến đấu. nhưng lại bị pháo và hỏa lực súng máy ban chặn, hai cán bộ trung đội hy sinh, lực lượng tiến công trên hướng này bị thương vong gần hết, phải tạm thời dừng lại.

Ở hướng đại đội 227, sau khi mở được cửa, đột kích một nhanh chóng đánh chiếm 2 ụ súng số 5 và số 6; đột kích hai đánh chiếm ụ súng số 7 rồi chia thành hai mũi đánh lô cốt E và ụ súng số 8, bắt liên lạc được với đại đội 225. Đột kích một sau khi đánh chiếm ụ súng số 5 vả số 6 gặp hầm ngầm đã để lại một bộ phận đánh hầm ngầm, sồ còn lại tiếp tục phát triển vào dãy nhà lính để tiêu diệt quân Pháp, đồng thời tiến ra bờ sông Ngòi Lát.

24 giờ 30, thấy mũi của đại đội 225 gặp khó khăn, tiểu đoàn lệnh cho đại dội 229 vào tiếp sức chiến đấu cho đại đội 225. Một chiến sĩ đại đội 225 dùng quả bộc phá 20 kg đánh sập lô cốt trong trung tâm và anh dũng hy sinh. Đại đội 229 vào tới nơi liền chia thành 2 mũi. Mũi một đánh thắng vào phía đông đầu cầu bắc qua Ngòi Lát; quân Pháp ra phản kích bị đánh bật trở lại; một số bị tiêu diệt, số còn lại tháo chạy sang khu B. Mũi hai đánh tạt sang 2 ụ súng số 9, sổ 10; quân Pháp ở đây tháo chạy sang khu B bị mũi một chặn lại tiêu diệt một số.

Khoảng 01 giờ ngày 11 tháng 12. tiều đoàn 322 làm chủ hoàn toàn khu C. Quân Pháp sợ Việt Minh tràn sang khu B nên đã dùng bộc phá phá cầu và cho pháo bắn trùm lên khu C. Do không bắt liên lạc được với trung đoàn, để giảm bớt thương vong cho đơn vị, tham mưu trưởng hạ lệnh cho tiểu đoàn 322 thu chiến lợi phẩm, giải quyết thương binh tử sĩ rồi rời khỏi trận địa.

Lúc 01 giờ 30 ngày 11 tháng 12, hai tiểu đoàn 29 và 23 mới chiếm lĩnh xong trận địa báo cáo về trung đoàn xin nổ súng. Lúc đó mạng thông tin hậu tuyến giữa trung đoàn với các đơn vị vẫn chưa triển khai xong; trung đoàn nhận được thông báo của đại đoàn: tiểu đoàn 322 đã tiêu diệt và làm chủ hoàn toàn khu C. Trưng đoàn ra lệnh cho hai tiểu đoàn 29 và 23 cùng lực lượng pháo binh khẩn trương hoàn thành công tác chuẩn bi tiến công.

1 giờ 45 ngày 11 tháng 12, trung đoàn trưởng lệnh cho pháo binh thực hành pháo hỏa chuẩn bị. Lúc này trăng sáng nhìn đồn quân Pháp rất rõ. 4 khẩu pháo 75 mm và 6 khấu cối 82 mm bắn dồn dập vào khu A, khu B. Sau đó tiểu đoàn 23 và 29 được lệnh mở cửa và xung phong đánh chiếm các mục tiêu quy định.

Trên hướng tiều đoàn 23, ngay sau khi có lệnh nổ súng, đại đội 209 cho tổ bộc phá lên phá sạch 4 hàng rào ở cửa mở. Bộ phận đánh chiếm đầu cầu nhanh chóng xung phong đánh chiếm ụ súng số 14 rồi hình thành hai mũi, mũi một đánh chiếm nhà kho, mũi hai đánh chiếm ụ súng 1, sau đó phát triển sang hướng đại đội 213.

Cùng lúc đó đại đội 213 đánh chiếm các ụ súng số 15 và 16 rồi phát triển vào tung thâm khu A. Quân Pháp sử đựng hai xe thiết giáp và bộ binh ra phản kích vào bên sườn đại đội 213 cắt đội hình của đại đội ra làm hai (phía trước và phía sau). Ngay lúc đó khẩu ĐKZ đi cùng đại đội đã kịp thời nổ súng bắn cháy một xe thiết giáp, cùng với bộ binh đây lùi cuộc phản kích của. Quân Pháp phải co về lô cốt H, chiếc xe thiết giáp còn lại cùng một sồ lính chạy ra bờ sông Đà. Đại đội 213 tổ chức một mũi truy kích tiêu diệt chiếc xe và tốp bộ binh đó. Một bộ phận của đại đội 209 bao vây và tiêu diệt quân Pháp ở lô cốt H, làm chủ hoàn toàn khu A.

Trên hướng tiểu đoàn 29, trong lúc pháo Việt Minh đang bắn mạnh vào cứ điểm, tổ bộc phá tiến lên mở nốt số hàng rào còn lại. Quân Pháp nổ súng chống trả quyết liệt, pháo từ Chẹ bắn sang hỗ trợ cho xe tăng ra bịt cửa mở. Tiểu đội bộc phá của đại đội 152 đánh hết 9 quả phá xong hàng rào, nhưng 12 đồng chí trong tiểu đội đã hy sinh. Đột kích một xung phong lên nhưng bị hỏa lực địch chặn lại. Việt Minh thương vong nhiều nên đại đội 152 buộc phải dừng lại trước lô cốt A và B.

Đại đội 154 tiến dọc bờ ngòi Lát gặp bãi mìn phải dừng lại. Tiểu đoàn lệnh cho đại đội 156 theo đường cửaa mở của đại đội 152 tiến vào đánh chiếm lô cốt D, đến đây cũng bi hỏa lực bắn chặn không phát triển được. Tiểu đoàn lệnh tiếp cho đại đội 154 tiến qua cửa mở của đại đội 152 đánh chiếm lô cốt E là nơi đặt sở chỉ huy tiểu đoàn. Lúc này phần lớn lực lượng của tiểu đoàn 29 đã vào trong khu B, hình thành các mũi tiến công đủ mạnh để đánh vào các cụm quân Pháp. Một chiến sĩ đại đội 152 ôm quả bộc phá 20 kg lao vào đánh sập hầm ngầm ở lô cốt A, diệt toàn bộ quân và anh dũng hy sinh.

Đại đội 154 sau khi vòng qua bãi mìn đã đưa bazooka lên tiêu diệt chiếc xe tăng ở cạnh lô cốt C và bắn cháy xe thiết giáp cùng tốp bộ binh chạy ra phía sông Đà.

Đại đội 156 sau khi diệt lô cốt D đánh vòng sang lô cốt C hình thành một mũi đánh ra dọc sông Đà bao vây quân Pháp nhưng vì lực lượng mỏng yếu nên không phát triển được. Quân Pháp sống sót ở khu A và khu B kịp thời rút ra cồn cát giữa sông, dựa vào công sự trận địa làm sẵn chống trả quyết liệt. Tiểu đoàn dùng hỏa lực tiêu diệt một số, số còn lại lên ca nô rút về Chẹ.

04 giờ ngày 11 tháng 12 năm 1951, trung đoàn hoàn toàn làm chủ cứ điểm Tu Vũ, ra lệnh cho các đơn vị kiềm tra lại các vị trí chiến đấu, bắt tù binh, thu chiến lợi phẩm, giải quyết thương binh tử sĩ rồi rút về chân núi Yên Lòng, củng cố đơn vị sẵn sàng đánh ban ngày nếu Pháp đưa quân lên chiếm lại cứ điềm.

Kết quả
Pháp:
159 tử trận, 12 bị bắt, bị bắn cháy 1 xe tăng, 2 xe thiết giáp, phá hủy 5 khẩu pháo từ 37 đến 57 mm; thu 1 DKZ. 1 bazooka 60 mm. 1 cối 60 mm, 1 trọng liên. 8 đại liên.

Việt Minh:
Hy sinh 152, bị thương 490 người; hỏng 3 khẩu pháo 75 mm và 2 khẩu cối 82 mm.

Ý nghĩa
Chiến thắng Tu Vũ đã làm rung chuyển tuyến phòng thủ sông Đà của quân đội Pháp. Trận đánh mở màn chiến địch giành thắng lợi, Việt Minh hoàn toàn làm chủ tả ngạn sông Đà, khai thông đường vận chuyển từ hậu phương Việt Bắc tới Hòa Bình, tạo điều kiện cho chiến dịch triển khai lực lượng đánh bại âm mưu của Pháp chiếm đóng vùng giải phóng Hòa Bình. Ngày 14 tháng 12 năm 1951, đại tướng Võ Nguyên Giáp đã đến tận đồn Tu Vũ đề nghiên cứu. Ông gửi thư khen ngợi trung đoàn 88. trong đó có đoạn viết:

... Chiến thắng Tu Vũ là một trận công kiên lớn nhất. mở màn chiến dịch. Chiến thắng Tu Vũ biểu hiện tinh thần quả cảm hy sinh, tích cực, chủ động tiêu diệt địch, linh hoạt trong chiến đấu, chứng tỏ bước tiến bộ mới của trung đoàn 88 nói riêng và của quân đội nói chung. Tiến bộ không chỉ đơn thuần về kỹ thuật, chiến thuật mà còn cả về mặt tư tưởng của quân đội cách mạng chỉ biết tiến công, không biết lùi bước. Tôi gửi lời khen ngợi các đồng chí trung đoàn 88 đã nêu cao gương anh dũng tuyệt vời của quân đội...

Thắng lợi to lớn này chứng tỏ bước trưởng thành lớn mạnh của Quân đội Nhân dân Việt Nam, khả năng đánh thắng quân Pháp phòng ngự trong công sự vững chắc với lực lượng cỡ tiểu đoàn tăng cường, có xe tăng, thiết giáp và được hoả lực pháo binh chi viện mạnh, tạo tiền đề cho các trận tiến công lớn sau này như chiến dịch Tây Bắc và Điện Biên Phủ.

Tham khảo

T
Thanh Thủy


title: Mắm ổi

text:
Mắm ổi (Avicennia marina) là một loài thuộc thực vật ngập mặn thuộc chi Mắm. Loài này phân bố ở vùng bãi triều ở các cửa sông ven biển. Sách tra cứu tên cây cỏ Việt Nam của TS Võ Văn Chi, NXB Giáo dục, 2007, còn ghi tên gọi khác của loài này là mắm đen, trong khi một số tài liệu khác cho rằng mắm đen là loài Avicennia officinalis.

Phân bố
Loài này phân bố dọc theo bờ biển phía đông của châu Phi, Tây Nam Á, kéo dài từ Nam và Đông nam châu Á đến Úc. Ở New Zealand, phân bố giữa 34 và 38 độ nam; trong tiếng Māori nó có tên là 'manawa'. Nó là một trong số ít loài ngập mặn được tìm thấy ở các khu vực khô cằn ven biển của bán đảo Ả Rập, chủ yếu trong các môi trường sabkah ở Các tiểu vương quốc Ả rập thống nhất, Qatar
, Oman, cũng như ở các môi trường tương tự hai bờ Biển Đỏ ở Yemen, Ả Rập Xê Út, Ai Cập và miền đông Sudan, và miền nam Iran dọc bờ biển vịnh Ba Tư.

Mắm ổi là cây thânn gỗ loại trung bình, cao 1,5 - 6m, cây lớn có thể cao đến 15m, sống thuần loại hoặc mọc lẫn với đước.

Gỗ cây làm củi hoặc đóng đồ gia dụng. Quả ăn được, hoa làm thức ăn cho ong mật. Một số bộ phận của cây được dùng làm thuốc.

Một số phân loài đã được công nhận:
Avicennia marina subsp. australasica
Avicennia marina subsp. eucalyptifolia
Avicennia marina subsp. marina

Một số tài liệu Việt Nam ghi nhận loài này có một số thứ:
Avicennia marina (Forssk.) Vierh. var. rumphiana Bakhuiz.: mắm đen, mắm quăn
Avicennia marina (Forssk.) Vierh. var. intermedia Griff.

Tham khảo

M
Thực vật ngập mặn
Thực vật Bangladesh
Thực vật Đài Loan
Thực vật Indonesia
Thực vật Kenya
Thực vật Madagascar
Thực vật Malaysia
Thực vật Mozambique
Thực vật Myanmar
Thực vật Nouvelle-Calédonie
Thực vật quần đảo Solomon
Thực vật Singapore
Thực vật Sri Lanka
Thực vật Tanzania
Thực vật Việt Nam
Thực vật Pakistan
Thực vật Somalia
Thực vật New South Wales
Thực vật Queensland
Thực vật Ấn Độ
Thực vật Úc
Thực vật Philippines
Thực vật Thái Lan
Thực vật Trung Quốc
Cây châu Á
Thực vật Ai Cập


title: Vương cung thánh đường Thánh Denis

text:
Vương cung Thánh đường Thánh Denis (tiếng Pháp: basilique Saint-Denis hay cathédrale Saint-Denis) là một nhà thờ chính tòa Công giáo, và trước đây là một đan viện dòng Biển Đức, có kiến trúc kiểu Gothic nằm ở Saint-Denis thuộc tỉnh Seine-Saint-Denis, Pháp. Vương cung thánh đường này có tầm quan trọng đặc biệt trong lịch sử kiến trúc do có phần cung thánh, hoàn thành vào năm 1144, được công nhận là công trình kiến trúc đầu tiên sử dụng tất cả các yếu tố của kiến trúc Gothic. Đây là nơi đặt thi hài của rất nhiều thành viên hoàng gia Pháp qua các thế kỉ, trong đó có hầu hết các vị vua và hoàng hậu Pháp.

Lịch sử
Từ khoảng thế kỉ 3 (thời Hạ đế chế) đã tồn tại một nghĩa địa của người Gaule và La Mã ở Saint-Denis. Đến thế kỉ 4, lăng mộ đầu tiên được xây dựng tại đây. Một thế kỉ sau đó, Thánh Geneviève đã mua lại phần đất xung quanh nghĩa địa và cho xây dựng một nhà thờ đầu tiên. Nhà thờ này đã phát triển nhanh chóng thành hai dưới thời trị vì của dòng họ Mérovingien, đặc biệt là dưới thời vua Dagobert I.

Khoảng năm 630, thi hài của Thánh Denis (tổng giám mục đầu tiên của Paris và cũng là Thánh bổn mạng của thành phố này) được chôn cất tại đây cùng linh mục Rustique và phó tế Eleuthère. Năm 750 Pépin Lùn (Pépin le Bref) cho xây dựng tiếp một gian chính điện nữa tại nhà thờ. Dưới thời trị vì của dòng họ Caroling, nhà thờ được mở rộng thành một thánh đường kiểu basilique với 3 gian và một cánh ngang lồi ra.

Từ năm 1135 đến khoảng năm 1144, đan phụ Suger, cố vấn của vua Louis VI (Louis Lớn) và Louis VII (Louis Trẻ), đã mở rộng thánh đường chính của đan viện và tiến hành nhiều thay đổi đáng kể (chẳng hạn như ở phần hành lang nhà thờ, cửa sổ hình hoa hồng, và ba cửa chính lớn). Ông cũng bắt đầu nhận chôn cất những thành viên của hoàng tộc bên trong nhà thờ. Từ thời Hugues Capet, nhà thờ bắt đầu được coi là nghĩa trang chính của hoàng tộc Pháp.

Năm 1966, Saint-Denis trở thành một nhà thờ chính tòa, cùng với việc thành lập Giáo phận Saint-Denis ở Pháp.

Đặc điểm

Đan phụ Suger mong muốn tu tạo lại nhà thờ cũ từ thời gia tộc Caroling nhằm nhấn mạnh thêm giá trị những thánh tích của thánh Denis. Ông cho phá dỡ và xây lại mặt phía Tây với ba lối vào chính có nhiều chi tiết trang trí và một cửa sổ hoa hồng bên trên. Năm 1144, việc hoàn thành cung thánh ở phía Đông của nhà thờ đã đánh dấu sự lên ngôi của một kiến trúc mới. Đan phụ Suger đã áp dụng thiết kế hành lang quanh cung thánh để dẫn tới các nhà nguyện nhưng với hai, thay vì chỉ một, dãy hành lang với hàng cột ở giữa tương đối mỏng. Ông cũng chọn giải pháp đặt các nhà nguyện cạnh nhau và bàn thờ (là phần trong cùng) ở các nhà nguyện tương đối gần với hành lang. Mỗi nhà nguyện lại có những cửa sổ kính màu thẳng đứng kéo dài gần hết tường nhà nguyện. Những chi tiết này đem lại nhiều ánh sáng và không gian mở quanh cung thánh. Phần vòm cũng được áp dụng kỹ thuật đan chéo các gân cung, cho phép phân bố lực lên các cột đều hơn.

Nơi an nghỉ của hoàng gia

Các vua
 Dagobert I
 Pépin Lùn
 Charles le Chauve
 Louis III
 Eudes I
 Carloman II
 Hugues Capet
 Robert II
 Henri I
 Louis VI
 Philippe II Auguste
 Louis VIII Sư tử
 Thánh Louis
 Philippe III Gan dạ
 Philippe IV le Bel
 Louis X le Hutin
 Jean I le Posthume
 Philippe V le Long
 Charles IV le Bel
 Philippe VI de Valois
 Jean II le Bon
 Charles V le Sage
 Charles VI le Fou
 Charles VII le Bien Servi
 Charles VIII
 Louis XII
 François I
 Henri II
 François II
 Charles IX
 Henri III
 Henri IV
 Louis XIII
 Louis XIV Vua Mặt trời
 Louis XV
 Louis XVI
 Louis XVII
 Louis XVIII

Các hoàng hậu

 Arnegonde de Worms, vợ vua Clotaire I
 Blanche de Castille (1188-1252), vợ vua Louis VIII
 Marguerite de Provence (1221-1295), vợ vua Louis IX
 Isabelle d'Aragon, vợ vua Philippe III Gan dạ
 Clémence de Hongrie (1290-1328), vợ vua Louis X le Hutin
 Jeanne d'Évreux (1310-1371), vợ vua Charles IV le Bel
 Jeanne de Bourgogne (1293-1348), vợ vua Philippe VI de Valois
 Blanche de Navarre (1330-1398), vợ vua Philippe VI de Valois
 Jeanne de Bourbon, vợ vua Charles V
 Isabeau de Bavière (1370-1435), vợ vua Charles VI
 Marie d'Anjou (1404-1463), vợ vua Charles VII
 Anne de Bretagne (1477-1514), vợ vua Charles VIII và vợ thứ hai của vua Louis XII
 Claude của Pháp, nữ công tước vùng Bretagne, vợ vua François I
 Catherine de Médicis (1519-1589), vợ vua Henri II
 Louise de Lorraine-Vaudémont (1553-1601), vợ vua Henri III
 Marguerite của Pháp (1553-1615), vợ vua Henri IV
 Marie de Médicis, vợ vua Henri IV
 Anne của Áo (1601-1666), vợ vua Louis XIII
 Marie-Thérèse của Áo (1638-1683), vợ vua Louis XIV
 Marie Leszczyńska, vợ vua Louis XV. Trái tim của bà được đặt tại nhà thờ Notre-Dame-de-Bonsecours ở Nancy
 Maria Antonia của Áo, vợ vua Louis XVI

Các nhân vật lịch sử khác
 Charles Martel
 Bertrand du Guesclin
 Louis de Sancerre (1342-1402), nguyên soái Pháp dưới thời vua Charles VI
 Gaspard IV de Coligny, chết năm 1649 ngay sau khi được phong thống chế Pháp
 Arnaud Guillaume de Barbazan
 Charles II của Alençon

Tham khảo

Liên kết ngoài

  Nhà thờ lớn Saint-Denis trên trang web của thành phố Saint-Denis
  Dữ liệu trên trang web của Bộ Văn hóa Pháp

D
D
Nghĩa trang Pháp
Saint-Denis (Seine-Saint-Denis)
Kiến trúc Gothic ở Paris


title: Leucostrophus

text:
Leucostrophus là một chi bướm đêm thuộc họ Sphingidae.

Các loài
Leucostrophus alterhirundo - Gerstaecker 1871
Leucostrophus commasiae - (Walker 1856)

Tham khảo

Macroglossini


title: Parelbella

text:
Parelbella là một chi bướm ngày thuộc họ Bướm nâu.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Pyrrhopygini


title: Megachile apostolica

text:
Megachile apostolica là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1937.

Chú thích

Tham khảo

A
Động vật được mô tả năm 1937


title: Eva Marcille

text:
Eva Marcille (tên đầy đủ Eva Marcille Pigford sinh ngày 30 tháng 10 năm 1984) là diễn viên, người mẫu Mỹ gốc Phi. 'Eva nổi tiếng vì là người chiến thắng chung cuộc của ANTM mùa thứ ba, đồng thời cô đã đi vào lịch sử ANTM với tư cách là người chiến thắng gốc Phi đầu tiên) thí sinh có chiều cao khiêm tốn nhất

Cuộc sống thuở nhỏ
Eva Pigford sinh ra ở Los Angeles, California. Thuở nhỏ, cô theo học trường tiểu học Raymond Avenue, trung học cơ sở Marina Del Rey, và phổ thông học tại Washington Preparatory (2002). Khi đang học đại học Clark Atlanta ở Atlanta, Georgia, cô đăng ký tham gia chương trình America's Next Top Model; sau khi thắng giải cao nhất của chương trình, Eva thôi học và bước chân vào ngành công nghiệp thời trang.

Nghề nghiệp

Người mẫu
Trên sân khấu thời trang của tập cuối cùng mùa thi thứ ba, Eva đã đánh bại Yaya Da Costa, giành lấy giải thưởng cao nhất. Cô đã ký hợp đồng người mẫu với công ty quản lý người mẫu Ford Models. Cô được bình chọn là thí sinh ấn tượng nhất qua các mùa thi, theo kết quả bình chọn trên mạng AOL; đồng thời cho đến hiện nay, Eva còn là thí sinh xuất hiện trong nhiều tập phim nhất (20 tập, gồm 4 tập đặc biệt).

Ngày 15 tháng 11 2006, Eva quyết định chia tay với người quản lý của mình Benny Medina và Tyra Banks. Cũng trong ngày này, cô đã lấy nghệ danh mới Eva Marcille (bỏ Pigford).

Hiện tại, Eva đang ký hợp đồng người mẫu với L.A. Models.

Diễn viên
Eva khởi đầu sự nghiệp đóng phim ngay sau mùa thi thứ ba. Cô xuất hiện trong nhiều bộ phim truyền hình nổi tiếng, trong đó có phim Thị trấn Smallville (đã từng lên sóng VTV3).

Xem thêm
America's Next Top Model
America's Next Top Model, Mùa thi 3
Yaya Da Costa
Amanda Swafford
Danh sách thí sinh tham gia America's Next Top Model

Chú thích

Liên kết ngoài

 Câu chuyện trang bìa: Eva Pigford - America's Next Top Bé Bự

Người mẫu Mỹ gốc Phi
Người mẫu Mỹ
America's Next Top Model
Nữ diễn viên truyền hình Mỹ
Sinh năm 1984
Nhân vật còn sống
Người Mỹ gốc Puerto Rico
Nữ diễn viên Los Angeles
Nữ diễn viên Mỹ gốc Phi
Nữ người mẫu Mỹ gốc Phi
Nữ người mẫu Mỹ


title: Hopea samarensis

text:
Hopea samarensis là một loài thực vật thuộc họ Dipterocarpaceae. Đây là loài đặc hữu của Philippines.

Chú thích

Tham khảo
 Ashton, P. 1998. Hopea samarensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Philippines
S


title: Jennings Lodge, Oregon

text:
Jennings Lodge là một khu thống kê trong Quận Clackamas, Oregon, Hoa Kỳ giữa Milwaukie và Gladstone. Vì mục đích thống kê, Cục điều tra dân số Hoa Kỳ đã định nghĩa Jennings Lodge là một nơi ấn định cho điều tra dân số (CDP). Định nghĩa của cục điều tra dân số về khu vực này có thể không chính xác tương đương với khu vực có cùng tên được biết đến trong địa phương. Theo điều tra dân số năm 2000, tổng dân số của khu thống kê này là 7.036 người.

Lịch sử
Theo sách Địa danh Oregon, Jennings Lodge được đặt nền móng như một thị trấn vào năm 1905 và được đặt tên của Berryman Jennings, một người tiên phong của Oregon. Một trong những người con của ông vẫn còn làm chủ ngôi nhà Jennings vào năm 1927.

Địa lý
Jennings Lodge nằm ở vị trí 45°23'31" Bắc, 122°36'44" Tây (45.391842, -122.612117), dọc theo Sông Willamette.

Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, khu thống kê này có tổng diện tích 1,7 dặm vuông Anh (4,4 km²) trong đó đất chiếm 1,6 dặm vuông (4,2 km²) và nước chiếm 0,1 dặm vuông (0,3 km²) hay 5,85%.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Jennings Lodge Elementary School , part of the Oregon City school district

Quận Clackamas, Oregon


title: Pollimyrus nigricans

text:
Pollimyrus nigricans là một loài cá thuộc họ Mormyridae. Nó được tìm thấy ở Burundi, Kenya, Tanzania, and Uganda. Các môi trường sống tự nhiên của chúng là sông, swamps, hồ nước ngọt, đầm lầy nước ngọt, and inland deltas. Nó bị đe dọa do mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo

 Twongo, T.K. 2005. Pollimyrus nigricans. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 4 tháng 8 năm 2007.

N
Động vật được mô tả năm 1906


title: Steinhof

text:
Steinhof là một đô thị thuộc huyện hành chính Wasseramt, bang Soloturn, Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 1,63 km2, dân số thời điểm tháng 12 năm 2009 là 142 người. Đây là một vùng đất nằm lọt trong bang Bern.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Đô thị của bang Solothurn


title: 2496 Fernandus

text:
2496 Fernandus (1953 TC1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 8 tháng 10 năm 1953 bởi Đài thiên văn Goethe Link ở Brooklyn.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 2496 Fernandus

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1953


title: Eleutherodactylus lythrodes

text:
Eleutherodactylus lythrodes là một loài ếch trong họ Leptodactylidae.
Nó được tìm thấy ở Peru và có thể cả Colombia.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và đầm nước nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.

Tham khảo

 Rodríguez, L., Martinez, J.L., Monteza, J.I. & Angulo, A. 2004. Eleutherodactylus lythrodes. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

lythrodes
Động vật lưỡng cư Peru


title: Birgite dos Santos

text:
Birgite da Conceição Francisco dos Santos (sinh năm 1990) là một Hoa hậu Angola. Cô đại diện cho Angola tham dự cuộc thi Hoa hậu Thế giới 2008 diễn ra tại Nam Phi và lọt vào top 5 người đẹp nhất.

Tham khảo

Hoa hậu Angola
Sinh năm 1989
Nhân vật còn sống
Người Luanda


title: Boswellia ameero

text:
Boswellia ameero là một loài thực vật thuộc họ Burseraceae. Đây là loài đặc hữu của Yemen. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.

Tham khảo

 Miller, A. 2004. Boswellia ameero. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Yemen
Boswellia
Thực vật dễ tổn thương
Thực vật được mô tả năm 1882


title: Desmopachria decorosa

text:
Desmopachria decorosa là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Young miêu tả khoa học năm 1995.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Desmopachria


title: Coelioxys giacomellii

text:
Coelioxys giacomellii là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Holmberg mô tả khoa học năm 1916.

Chú thích

Tham khảo

G
Động vật được mô tả năm 1916


title: Foot

text:
Foot (phát âm gần như giọng miền Bắc "phút"; số nhiều tiếng Anh là feet; ký hiệu là ft hoặc dấu phẩy trên đầu ′; tiếng Việt có khi dịch là bộ) là một đơn vị đo chiều dài, trong một số hệ thống khác nhau, bao gồm hệ đo lường Anh và hệ đo lường Mỹ. Chiều dài mà nó mô tả có thể khác nhau theo từng hệ thống, nhưng nó đều khoảng từ một phần tư đến một phần ba của mét. Đơn vị foot sử dụng phổ biến nhất ngày nay là foot quốc tế. Có 3 feet trong một yard và 12 inch trong một foot.

Định nghĩa

Foot quốc tế
Vào năm 1958 Hoa Kỳ và các nước trong Khối Thịnh vượng chung Anh đã định nghĩa chiều dài của yard quốc tế là 0,9144 mét. Do đó, foot quốc tế được định nghĩa là bằng với 0,3048 mét (tương đương với 304,8 milimét).

Ký hiệu chuẩn quốc tế của foot là "ft" (xem ISO 31-1, Phụ lục A). Trong một số trường hợp, foot còn được biểu thị với một dấu phết (dấu phẩy trên), tương tự như một dấu lược, và inch với một dấu ngoặc kép. Ví dụ, 5 feet 2 inch ký hiệu thành 5'2″. Cách sử dụng này có thể gây nên nhầm lẫn, vì dấu ' và dấu " cũng là ký hiệu chuẩn quốc tế cho phút góc và giây góc.

Foot đo đạc của Hoa Kỳ
Foot đo đạc của Hoa Kỳ được định nghĩa chính xác là 1200/3937 mét, xấp xỉ 0,30480061 m. Nó chỉ được dùng với những đo đạc dùng trong các đo đạc của Cơ quan Đo đạc Đất và Bờ biển Hoa Kỳ. Nó lớn hơn foot quốc tế 610 nm.

Foot đo đạc Hoa Kỳ được dùng bởi những nhà đo đạc đất đai và những người chuyên vẽ bản đồ cho dự án và bản đồ. Mỗi bang có quy định về loại foot nào được dùng trong đo đạc ở bang đó. Sự khác nhau là rất đáng chú ý khi chuyển đổi tọa độ trên Hệ thống Tọa độ Phẳng của bang đó.

Nguồn gốc lịch sử
Đơn vị foot được dùng trong đo đạc được sử dụng trong hầu như tất cả các nền văn hóa và thường được chia thành 12, đôi khi là 10 inch/ngón cái hoặc thành 16 finger/ngón tay. Foot tiêu chuẩn đầu tiên được biết đến là từ nền văn minh Sumer, khi đó định nghĩa về foot được ghi trên một bức tượng vua Gudea của thành Lagash vào khoảng năm 2575 TCN. Một số nhà khoa học suy đoán rằng foot của Đế quốc Anh dựa vào một đơn vị đo của Ai Cập qua người Hy Lạp, và sau đó một foot lớn hơn được dùng bởi người La Mã.

Nhiều người tin rằng chuẩn gốc của foot là chiều dài của một bàn chân người (trong tiếng Anh foot là "bàn chân"). Điều này có vẻ đúng, nhưng khi những nhà cầm quyền địa phương và những nhà cai trị quốc gia bắt đầu đo đạc và định nghĩa sự đo lường, chẳng có bàn chân của người nào có thể được dùng làm gốc. Trong những vùng nông nghiệp và không có thước đo chuẩn, nhiều đơn vị đo lường thực sự dựa vào chiều dài của một bộ phận nào đó của con người (hoặc như số diện tích cày được một ngày). Theo ý nghĩa đó, bàn chân người chính là nguồn gốc của đơn vị đo lường gọi là "foot" và cũng là định nghĩa chiều dài trong một thời gian dài. Để tránh xích mích và phục vụ thông thương, nhiều làng đã quyết định chọn chiều dài chuẩn và thông báo rộng rãi cho mọi người. Để có thể sử dụng đồng thời nhiều đơn vị chiều dài khác nhau dựa trên những bộ phận khác nhau của cơ thể người và đơn vị "tự nhiên" khác, những đơn vị khác nhau đã được định nghĩa lại thành bội số của nhau, từ đó các chiều dài không còn tương ứng với các tiêu chuẩn "tự nhiên" gốc nữa. Tiến trình tiêu chuẩn hóa quốc gia bắt đầu ở Scotland vào năm 1150 và ở Anh vào năm 1303, nhưng nhiều tiêu chuẩn địa phương khác đã tồn tại ở cả hai nước này từ rất lâu trước đó.

Có người tin rằng sự đo lường một foot Anh bắt nguồn từ vua Henri I của Anh, người có bàn chân dài 12 inch, và mong muốn chuẩn hóa đơn vị đo lường ở Anh. Tuy nhiên điều này có vẻ không đúng, vì có những ghi chép về những từ ngữ đã được sử dụng khoảng 70 năm trước khi ông ra đời (Laws Æthelstan). Nó dĩ nhiên không loại trừ khả năng tiêu chuẩn cũ này đã được định nghĩa lại ("định cỡ") theo bàn chân của người cai trị. Thực ra, có bằng chứng rằng kiểu quy trình này là khá phổ biến vào thời xa xưa. Nói cách khác, một ông vua mới có thể cố gắng áp đặt một tiêu chuẩn mới cho một đơn vị đã tồn tại, nhưng chẳng phải chân của ông vua nào cũng dài bằng với đơn vị đo ngày nay.

Chiều dài một bàn chân trung bình vào khoảng 9,4 inch (240 mm) đối với người Âu Châu hiện nay. Khoảng 99,6% đàn ông Anh có bàn chân ngắn hơn 12 inch. Đã từng có một nỗ lực để "giải thích" những inch "bị thiếu" là do người ta không đo chân trần, mà đo khi mang giày, do đó có thể thêm vào từ 1 đến 2 inch chiều dài. Nó tương đồng với kiểu đo thường dùng ở những nơi xây dựng, ở đó người ta thường sải bước trong khi mang giày, chứ không bỏ chúng ra mà đi chân không.

Tuy nhiên đã có ghi chép về những định nghĩa từ thời xưa về inch dựa trên chiều rộng (không phải chiều dài) của ngón tay cái đã đóng vai trò một chuẩn rất chính xác vào thời đó. Một trong số này dựa trên số đo trung bình từ ba người đàn ông có kích cỡ khác nhau, do đó tạo nên một độ chính xác và đồng nhất đáng ngạc nhiên trên khắp đất nước mà không cần phải có một nhà thống trị nào ra tay. Nó cho thấy ít nhất là từ thế kỷ 12 chiều dài chính xác của một foot thực sự dựa trên inch, không còn có giải thích nào khác. Vì chiều dài này khá gần với chiều dài của phần lớn bàn chân, có cả giày, nên cho phép việc sử dụng những đôi giày để đo khi không có dụng cụ đo chính xác. Kiểu đo không chính xác này sẽ tăng thêm độ sai lệch khi dùng với các bội số của nó, do đó nó không bao giờ được dùng trong đo đạc và xây dựng những công trình phức tạp hơn.

Xem thêm
 Đơn vị đo lường
 Lịch sử đo lường
 Hệ thống đo lường
 Khối lượng và đo lường
 Hệ đo lường Anh
 Hệ đo lường Mỹ
 Hệ đo lường quốc tế

Tham khảo

Liên kết ngoài
 http://www.knowledgedoor.com/1/Library_of_Units_and_Constants/Group_Index/foot_group.html

Đơn vị đo chiều dài
Hệ đo lường Anh
Hệ đo lường Mỹ
Đơn vị đo lường dựa theo cơ thể người
Foot

ar:قدم
ast:Pie (unidá)
id:Kaki (satuan panjang)
bs:Stopa
bg:Фут
da:Fod (længdeenhed)
dv:ފޫޓު
et:Jalg (pikkusühik)
eo:Futo
eu:Oin (unitatea)
hr:Stopa
he:רגל (יחידת מידה)
ka:ფუტი
sw:Futi
mk:Стапка (должина)
nl:Voet (lengtemaat)
nn:Eininga fot
simple:Foot (unit of length)
sl:Čevelj (dolžinska mera)
sr:Стопа (јединица)
sh:Stopa (jedinica za dužinu)
fi:Jalka (mittayksikkö)
sv:Fot (måttenhet)
th:ฟุต
uk:Фут
wa:Pî (unité)
zh:英尺


title: Sao và Sọc

text:
Sao và Sọc (tiếng Anh: Stars & Stripes hoặc Stars and Stripes) có thể chỉ đến:

Quốc kỳ Hoa Kỳ
Stars & Stripes (thuyền)
Stars & Stripes (thức uống)
Stars and Stripes (ba lê)
Stars and Stripes (báo)
Stars and Stripes Vol. 1, album năm 1996 của The Beach Boys
The Stars and Stripes Forever, quân ca Hoa Kỳ

Xem thêm
 Stars and Stripes Forever (định hướng)


title: Nhiệt động lực học

text:
Thuật ngữ nhiệt động học (hoặc nhiệt động lực học) có hai nghĩa:
 Khoa học về nhiệt và các động cơ nhiệt (nhiệt động học cổ điển)
 Khoa học về các hệ thống ở trạng thái cân bằng (nhiệt động học cân bằng)

Ban đầu, nhiệt động học chỉ mang nghĩa thứ nhất. Về sau, các công trình tiên phong của Ludwig Boltzmann đã đem lại nghĩa thứ hai.

Các nguyên lý nhiệt động học có thể áp dụng cho nhiều hệ vật lý, chỉ cần biết sự trao đổi năng lượng với môi trường mà không phụ thuộc vào chi tiết tương tác trong các hệ ấy. Albert Einstein đã dựa vào nhiệt động học để tiên đoán về phát xạ tự nhiên. Gần đây còn có một nghiên cứu về nhiệt động học hố đen.

Nhiệt động học là lý thuyết vật lý duy nhất tổng quát, trong khả năng ứng dụng và trong các cơ sở lý thuyết của nó, mà tôi tin rằng sẽ không bao giờ bị lật đổ. — Albert Einstein

Nhiệt động học thường được coi là một bộ phận của vật lý thống kê, thuộc về một trong số những lý thuyết lớn làm nền tảng cho những kiến thức đương đại về vật chất.

Lịch sử

Những nghiên cứu đầu tiên mà chúng ta có thể xếp vào ngành nhiệt động học chính là những công việc đánh dấu và so sánh nhiệt độ, hay sự phát minh của các nhiệt biểu, lần đầu tiên được thực hiện bởi nhà khoa học người Đức Daniel Gabriel Fahrenheit (1686-1736) - người đã đề xuất ra thang đo nhiệt độ đầu tiên mang tên ông. Trong thang nhiệt này, 32 độ F và 212 độ F là nhiệt độ tương ứng với thời điểm nóng chảy của nước đá và sôi của nước. Năm 1742, nhà bác học Thụy Sĩ Anders Celsius (1701-1744) cũng xây dựng nên một thang đo nhiệt độ đánh số từ 0 đến 100 mang tên ông dựa vào sự giãn nở của thủy ngân.

Những nghiên cứu tiếp theo liên quan đến quá trình truyền nhiệt giữa các vật thể. Nếu như nhà bác học Daniel Bernoulli (1700-1782) đã nghiên cứu động học của các chất khí và đưa ra liên hệ giữa khái niệm nhiệt độ với chuyển động vi mô của các hạt. Ngược lại, nhà bác học Antoine Lavoisier (1743-1794) lại có những nghiên cứu và kết luận rằng quá trình truyền nhiệt được liên hệ mật thiết với khái niệm dòng nhiệt như một dạng chất lưu.

Tuy nhiên, sự ra đời thật sự của bộ môn nhiệt động học là phải chờ đến mãi thế kỉ thứ 19 với sự xuất hiện của nhà vật lý người Pháp Nicolas Léonard Sadi Carnot (1796-1832) cùng với cuốn sách của ông mang tên "Ý nghĩa của nhiệt động năng và các động cơ ứng dụng loại năng lượng này". Ông đã nghiên cứu những cỗ máy được gọi là động cơ nhiệt: một hệ nhận nhiệt từ một nguồn nóng để thực hiện công dưới dạng cơ học đồng thời truyền một phần nhiệt cho một nguồn lạnh. Chính từ đây đã dẫn ra định luật bảo toàn năng lượng (tiền đề cho nguyên lý thứ nhất của nhiệt động học), và đặc biệt, khái niệm về quá trình thuận nghịch mà sau này sẽ liên hệ chặt chẽ với nguyên lý thứ hai. Ông cũng bảo vệ cho ý kiến của Lavoisier rằng nhiệt được truyền đi dựa vào sự tồn tại của một dòng nhiệt như một dòng chất lưu.

Những khái niệm về công và nhiệt được nghiên cứu kĩ lưỡng bởi nhà vật lý người Anh James Prescott Joule (1818-1889) trên phương diện thực nghiệm và bởi nhà vật lý người Đức Robert von Mayer (1814-1878) trên phương diện lý thuyết xây dựng từ cơ sở chất khí. Cả hai đều đi tới một kết quả tương đương về công và nhiệt trong những năm 1840 và đi đến định nghĩa về quá trình chuyển hoá năng lượng. Chúng ta đã biết rằng sự ra đời của nguyên lý thứ nhất của nhiệt động học là do một công lao to lớn của Mayer.

Nhà vật lý người Pháp Émile Clapeyron (1799-1864) đã đưa ra phương trình trạng thái của chất khí lý tưởng vào năm 1843.

Tuy nhiên, chỉ đến năm 1848 thì khái niệm nhiệt độ của nhiệt động học mới được định nghĩa một cách thực nghiệm bằng Kelvin bởi nhà vật lý người Anh, một nhà quý tộc có tên là Sir William Thomson hay còn gọi là Lord Kelvin (1824-1907). Chúng ta không nên nhầm lẫn ông với nhà vật lý cùng họ Joseph John Thompson (1856-1940), người đã khám phá ra electron và đã phát triển lý thuyết về hạt nhân.

Nguyên lý thứ hai của nhiệt động học đã được giới thiệu một cách gián tiếp trong những kết quả của Sadi Carnot và được công thức hoá một cách chính xác bởi nhà vật lý người Đức Rudolf Clausius (1822-1888) - người đã đưa ra khái niệm entropy vào những năm 1860.

Những nghiên cứu trên đây đã cho phép nhà phát minh người Scotland James Watt (1736-1819) hoàn thiện máy hơi nước và tạo ra cuộc cách mạng công nghiệp ở thế kỉ thứ 19.

Cũng cần phải nhắc đến nhà vật lý người Áo Ludwig Boltzmann (1844-1906), người đã góp phần không nhỏ trong việc đón nhận entropy theo quan niệm thống kê và phát triển lý thuyết về chất khí vào năm 1877. Tuy nhiên, đau khổ vì những người cùng thời không hiểu và công nhận, ông đã tự tử khi tài năng còn đang nở rộ. Chỉ đến mãi về sau thì tên tuổi ông mới được công nhận và người ta đã khắc lên mộ ông, ở thành phố Vienne, công thức nổi tiếng W = k.logO mà ông đã tìm ra.

Riêng về lĩnh vực hoá nhiệt động, chúng ta phải kể đến tên tuổi của nhà vật lý Đức Hermann von Helmholtz (1821-1894) và nhà vật lý Hoa Kỳ Willard Gibbs (1839-1903). Chính Gibbs là người đã có những đóng góp vô cùng to lớn trong sự phát triển của vật lý thống kê.

Cuối cùng, để kết thúc lược sử của ngành nhiệt động học, xin được nhắc đến nhà vật lý người Bỉ gốc Nga Ilya Prigonine (sinh năm 1917) - người đã được nhận giải Nobel năm 1977 về những phát triển cho ngành nhiệt động học không cân bằng.

Phương pháp
Nhiệt động học chia vũ trụ ra thành các hệ ngăn cách bởi biên giới (có thật hay tưởng tượng). Tất cả các hệ không trực tiếp nằm trong nghiên cứu được quy là môi trường xung quanh. Có thể chia nhỏ một hệ thành nhiều hệ con, hoặc nhóm các hệ nhỏ thành hệ lớn. Thường, mỗi hệ nằm ở một trạng thái nhất định đặc trưng bởi một số thông số (thông số sâu và thông số rộng). Các thông số này có thể được liên hệ qua các phương trình trạng thái. Xem thêm trang các trạng thái vật chất.

Nhiệt động học cổ điển
Nhiệt và nhiệt độ là những khái niệm cơ bản của nhiệt động học. Nhiệt động học cổ điển nghiên cứu tất cả những hiện tượng chịu sự chi phối của:
 Nhiệt
 Sự biến thiên của nhiệt

Nhiệt và nhiệt độ
Bằng trực giác, mỗi chúng ta đều biết đến khái niệm nhiệt độ. Một vật được xem là nóng hay lạnh tùy theo nhiệt độ của nó cao hay thấp. Nhưng thật khó để đưa ra một định nghĩa chính xác về nhiệt độ. Một trong những thành tựu của nhiệt động học trong thế kỷ 19 là đã đưa ra được định nghĩa về nhiệt độ tuyệt đối của một vật, đo bằng đơn vị Kelvin, độ không tuyệt đối = không độ Kelvin ≈ -273.15 độ C.

Khái niệm nhiệt còn khó định nghĩa hơn. Một lý thuyết cổ, được bảo vệ bởi Antoine Lavoisier, cho rằng nhiệt là một dịch thể đặc biệt (không màu sắc, không khối lượng), gọi là chất nhiệt, chảy từ vật này sang vật khác. Một vật càng chứa nhiều chất nhiệt thì nó càng nóng. Thuyết này sai ở chỗ chất nhiệt không thể đồng nhất với một đại lượng vật lý được bảo toàn. Về sau, nhiệt động học đã làm rõ nghĩa cho khái niệm nhiệt lượng trao đổi.

Các động cơ nhiệt
Nhiệt động học cổ điển đã vươn lên với tư cách là khoa học của các động cơ nhiệt hay khoa học về nhiệt động năng.

Nicolas Léonard Sadi Carnot đã mở đầu cho các nghiên cứu hiện đại về các động cơ nhiệt trong một tiểu luận có tính nền tảng: "Ý nghĩa của nhiệt động năng và các động cơ ứng dụng loại năng lượng này" (1823). Chu trình Carnot, được trình bày trong tiểu luận này, vẫn còn là một ví dụ lý thuyết điển hình trong các nghiên cứu về các động cơ nhiệt. Ngày nay, thay vì dùng khái niệm nhiệt động năng, người ta phát biểu rằng các động cơ nhiệt có khả năng sinh công cơ học, đồng thời tìm hiểu cách thức sử dụng nhiệt để tạo ra công.

Mọi chuyển động của các vật trong thế giới vĩ mô (khoảng gần 1 milimét trở lên được xem là vĩ mô) đều có thể sinh nhiệt, với ý nghĩa là nó làm cho vật nóng thêm. Có thể thử nghiệm bằng cách xoa hai bàn tay vào nhau.

Ngược lại, nhiệt cũng có thể làm cho các vật thể vĩ mô chuyển động (Ví dụ: có thể quan sát sự chuyển động của nước khi được đun sôi). Đây là cơ sở để chế tạo các động cơ nhiệt. Chúng là các hệ vĩ mô, trong đó chuyển động được duy trì nhờ sự chênh lệch nhiệt độ giữa bộ phận "nóng" và bộ phận "lạnh".

Nhiệt động học cân bằng
Định nghĩa nhiệt động học như là một khoa học về các hệ ở trạng thái cân bằng là một cách tiếp cận vừa tổng quát vừa rất chặt chẽ. Nhiệt động học cân bằng làm việc với các quá trình trao đổi năng lượng (và, do đó, vật chất) ở trạng thái gần cân bằng. Các quá trình nhiệt động học không cân bằng được nghiên cứu bởi nhiệt động học phi cân bằng.

Cân bằng tĩnh và quy luật của các số lớn
Khi ta tung rất nhiều lần một con xúc xắc có cấu trúc thật đều, ta có thể đoán trước một cách chắc chắn rằng tần số xuất hiện của mỗi mặt đều xấp xỉ 1/6. Số lần tung càng nhiều thì các tần số xuất hiện của từng mặt càng gần nhau bởi vì con xúc xắc đã khai thác tất cả các khả năng nhận được. Điều tương tự cũng xảy ra khi ta cho một giọt chất màu vào một cốc nước. Chờ càng lâu ta thấy cốc nước càng trở được nhuộm màu đều bởi lẽ các phân tử màu cho vào đã khai thác tất cả các khả năng nhận được - ở đây là các vùng bên trong cốc.

Các quan sát trên có thể được tổng quát hóa. Trong một hệ rất lớn, và khi trạng thái cân bằng của nó có thể đạt được, người ta có thể dự đoán chính xác "số phận" của hệ ngay cả khi "số phận" của nhiều bộ phận không thể xác định được.

Ở cấp độ nguyên tử
Ngày nay ta biết rằng nguyên tử tồn tại và chúng rất nhỏ. Nói cách khác, trong bất cứ một mẫu vật chất nào cũng có rất nhiều nguyên tử, trong một hạt cát có hàng tỉ tỉ nguyên tử. Nhiều định luật vật lý của thế giới vĩ mô không áp dụng được cho các nguyên tử.

Cân bằng nhiệt
Nghiên cứu về các cân bằng nhiệt có tầm quan trọng đặc biệt. Tất cả các thể của vật chất (khí, lỏng, rắn, bán lỏng,...) và tất cả các hiện tượng vật lý (cơ, điện - từ, quang,...) đều có thể nghiên cứu thông qua lý luận trên sự cân bằng của các hệ lớn. Nhiệt động học, mà người ta hay đồng nhất với vật lý thống kê, là một trong những nền tảng vững chắc nhất trên đó các kiến thức hiện đại về vật chất được xây dựng.

Các định luật
Các định luật của nhiệt động lực học còn được gọi là các nguyên lý nhiệt động lực học.

Định luật 0

Định luật 0, hay nguyên lý cân bằng nhiệt động, nói về cân bằng nhiệt động. Hai hệ nhiệt động đang nằm trong cân bằng nhiệt động  với nhau khi chúng được cho tiếp xúc với nhau nhưng không có trao đổi năng lượng. Nó được phát biểu như sau: "Nếu hai hệ có cân bằng nhiệt động với cùng một hệ thứ ba thì chúng cũng cân bằng nhiệt động với nhau".

Định luật 0 được phát biểu muộn hơn 3 định luật còn lại nhưng lại rất quan trọng nên được đánh số 0. Cân bằng nhiệt động bao hàm cả cân bằng nhiệt, cân bằng cơ học và cân bằng hoá học. Đây cũng là nền tảng của phép đo nhiệt.

Định luật 1
Xem thêm Định luật đầu tiên của nhiệt động lực học
Định luật 1, hay nguyên lý thứ nhất, chính là định luật bảo toàn năng lượng áp dụng vào hiện tượng nhiệt, khẳng định rằng năng lượng luôn được bảo toàn. Nói cách khác, tổng năng lượng của một hệ kín là không đổi. Các sự kiện xảy ra trong hệ chẳng qua là sự chuyển năng lượng từ dạng này sang dạng khác. Như vậy năng lượng không tự sinh ra và không tự mất đi, nó luôn biến đổi trong tự nhiên. Trong nhiệt động lực học, động cơ nhiệt là thứ trọng tâm. Vì vậy, nguyên lý thường được phát biểu theo công thức:

Hay tương đương với:

Công thức biẻu thị một quá trình hoạt động cơ bản của một động cơ nhiệt. Nhận nhiệt Q để tăng nội năng  và sinh công A:

Q > 0: Hệ nhận nhiệt lượng

Q < 0: Hệ truyền nhiệt lượng

A > 0: Hệ sinh công

A < 0: Hệ nhận công

Định luật 2

Định luật 2, hay nguyên lý thứ hai, còn gọi là nguyên lý về entropy, liên quan đến tính không thể đảo ngược của một quá trình nhiệt động lực học và đề ra khái niệm entropy. Nguyên lý này phát biểu rằng entropy của một hệ kín chỉ có hai khả năng, hoặc là tăng lên, hoặc giữ nguyên. Từ đó dẫn đến định luật là không thể chuyển từ trạng thái mất trật tự sang trạng thái trật tự nếu không có sự can thiệp từ bên ngoài.

Một cách phát biểu khác là:
Một hệ lớn và không trao đổi năng lượng với môi trường sẽ có entropy luôn tăng hoặc không đổi theo thời gian.

Vì entropy là mức độ hỗn loạn của hệ, định luật này nói rằng vũ trụ sẽ ngày càng "hỗn loạn" hơn. Cơ học thống kê đã chứng minh rằng định luật này là một định lý, đúng cho hệ lớn và trong thời gian dài. Đối với hệ nhỏ và thời gian ngắn, có thể có thay đổi ngẫu nhiên không tuân thủ định luật này. Nói cách khác, không như định luật 1, các định luật vật lý chi phối thế giới vi mô chỉ tuân theo định luật 2 một cách gián tiếp và có tính thống kê. Ngược lại, định luật 2 khá độc lập so với các tính chất của các định luật đó, bởi lẽ nó chỉ thể hiện khi người ta trình bày các định luật đó một cách giản lược hóa và ở quy mô nhỏ.

Định luật 3
Nguyên lý số ba, hay nguyên lý Nernst, còn gọi là nguyên lý độ không tuyệt đối, đã từng được bàn cãi nhiều nhất, gắn liền với sự tụt xuống một trạng thái lượng tử cơ bản khi nhiệt độ của một hệ tiến đến giới hạn của độ không tuyệt đối. Định luật này được phát biểu như sau.

Trạng thái của mọi hệ không thay đổi tại nhiệt độ không tuyệt đối (0K).

Đại lượng mở rộng và đại lượng bổ sung

Người ta phân biệt các đại lượng vật lý chi phối trạng thái nhiệt động của một hệ thành hai loại: các đại lượng mở rộng và các đại lượng bổ sung.

Một hệ luôn có thể được phân chia - bằng tưởng tượng - thành từng phần tách biệt trong không gian.

Một đại lượng được gọi là đại lượng mở rộng khi giá trị của nó trong hệ bằng tổng giá trị của nó trong từng phần của hệ đó. Ví dụ:
 Thể tích
 Khối lượng
 Số lượng các hạt cùng loại
 Năng lượng và entropy - trong nhiều trường hợp
 Điện tích (trong trường hợp này, tổng nên hiểu là tổng đại số, bao gồm cả điện tích âm và điện tích dương)

Một đại lượng gọi là đại lượng bổ sung khi trong một hệ đồng nhất, giá trị của nó trong toàn hệ bằng với giá trị của nó trong từng phần của hệ đó. Ví dụ:
 Áp suất
 Nhiệt độ
 Khối lượng riêng
cũng như tỷ số của hai đại lượng mở rộng bất kỳ.

Một đại lượng có thể không là đại lượng mở rộng cũng không là đại lượng bổ sung, chẳng hạn đại lượng "bình phương thể tích".

Tham khảo

Bằng tiếng Anh
 Sách giáo khoa về Engineering Thermodynamics ở Wikibooks tiếng Anh

Liên kết ngoài

Vật lý học
Bài cơ bản dài trung bình
Khái niệm vật lý
Kỹ thuật nhiệt động lực học
Kỹ thuật hóa học


title: Semyon Konstantinovich Timoshenko

text:
Semyon Konstantinovich Timoshenko (tiếng Nga: Семён Константинович Тимошенко) (sinh ngày 18 tháng 2 năm 1895, lịch cũ là 6 tháng 2, mất ngày 31 tháng 3 năm 1970) là một Nguyên soái Liên Xô và là chỉ huy cao cấp của Hồng quân trong thời gian đầu Chiến tranh Vệ quốc Vĩ đại.

Tiểu sử
Timoshenko sinh ra trong một gia đình nông dân ở vùng Furmanka, Nam Bessarabia, thuộc tỉnh Odessa của Ukraina hiện nay. Năm 1915, ông nhập ngũ và trở thành một kỵ binh trong quân đội của Đế quốc Nga ở mặt trận phía Tây. Khi Cách mạng tháng Mười năm 1917 nổ ra, Timoshenko đứng về phía những người khởi nghĩa, ông gia nhập Hồng quân năm 1918 và đảng Bolshevik năm 1919.

Sự nghiệp

Trước năm 1941
Trong Nội chiến Nga (1918), Timoshenko chiến đấu trên nhiều mặt trận, ở Tsaritsyn (sau này là Stalingrad), ông đã gặp và trở thành bạn của Joseph Stalin. Năm 1920-1921, Timoshenko chiến đấu dưới sự chỉ huy của Semyon Budyonny trong Tập đoàn kỵ binh số 1, hai người sau này đã trở thành nòng cốt của lực lượng kỵ binh Hồng quân trong nhiều năm.

Sau Nội chiến và cuộc chiến với Ba Lan, Timoshenko trở thành chỉ huy của Kỵ binh Hồng quân rồi sau đó là Tư lệnh Hồng quân tại Belarus (1933), Kiev (1935 và 1938), Nam Kavkaz và Kharkov (1937). Năm 1939, ông trở thành chỉ huy của toàn bộ mặt trận phía Tây và Phương diện quân Ukraina.

Tháng 11 năm 1940, sau những sai lầm của Kliment Voroshilov, Timoshenko trở thành lãnh đạo Hồng quân trong Chiến tranh Liên Xô - Phần Lan và đã chỉ huy thành công việc phá vỡ phòng tuyến Mannerheim của quân Phần Lan trên bán đảo Karelia, dẫn tới việc Phần Lan phải ký hiệp định hòa bình với Liên Xô tháng 3 năm 1940. Nhờ thành tích này, tháng 5/1940, Timoshenko được thăng quân hàm Nguyên soái Liên Xô và trở thành Ủy viên nhân dân phụ trách Quốc phòng của Liên bang Xô viết (tương đương Bộ trưởng Bộ Quốc phòng).

Timoshenko là một chỉ huy có khả năng và thấy được đòi hỏi cấp bách của việc hiện đại hóa Hồng quân. Tuy xuất thân là lính kỵ binh, nhưng khác với những vị chỉ huy bảo thủ, ông hiểu và chấp nhận đòi hỏi cơ giới hóa lực lượng vũ trang Xô viết và tăng cường chế tạo xe tăng.

Chiến tranh thế giới thứ hai
Khi quân đội Đức Quốc xã tràn vào lãnh thổ Liên Xô tháng 6 năm 1941, Stalin tự đảm nhiệm vị trí Dân ủy phụ trách Quốc phòng, Timoshenko được cử tới Phương diện quân Trung tâm để chỉ huy việc rút lui về phòng tuyến Smolensk, tuy gặp phải thương vong nặng nề, Timoshenko đã đưa được phần lớn lực lượng về bảo vệ Moskva. Đến tháng 9, ông lại được phái tới Ukraina, nơi Hồng quân đã mất thiệt hại tới 1,5 triệu lính, ông lại thành công trong việc ổn định tình hình mặt trận.

Tháng 5 năm 1942, Timoshenko đã chỉ huy 640.000 lính Hồng quân tổ chức phản công lần thứ nhất ở Kharkov, sau thành công bước đầu, đội quân của Timoshenko đã bị quân Đức tấn công từ sườn Nam và buộc phải ngừng phản kích và bị đánh tan, thiệt hại trên 277.000 chiến sĩ, 652 xe tăng so với 20.000 quân Đức. Tuy cuộc phản công này đã làm chậm bước tiến của quân Đức đến Stalingrad, Timoshenko vẫn phải chịu trách nhiệm về việc để quân Đức tấn công và làm thất bại kế hoạch của Hồng quân.

Sau thất bại này, Timoshenko bị rút khỏi vị trí chỉ huy trực tiếp trên mặt trận, thay vào đó giao cho ông vai trò đại diện Đại bản doanh tại các mặt trận Stalingrad (tháng 6 năm 1942), Tây-Bắc (tháng 10 năm 1942), Leningrad (tháng 6 năm 1943), Kavkaz (tháng 6 năm 1944) Baltic (tháng 8 năm 1944) và Tây Nam (cuối năm 1944).

Sau chiến tranh
Tháng 3 năm 1946, Timoshenko được tái bổ nhiệm làm Tư lệnh quân đội Liên Xô tại Belarus và sau đó là Nam Urals (tháng 6 năm 1946). Năm 1960, ông trở thành Tổng thanh tra Bộ Quốc phòng, một chức danh mang nhiều ý nghĩa danh dự hơn là thực quyền. Sau khi nghỉ hưu, năm 1961 Timoshenko là Chủ tịch Hội Cựu chiến binh Liên Xô. Ông mất năm 1970 tại Moskva.

Tặng thưởng
Timoshenko đã hai lần được phong danh hiệu Anh hùng Liên bang Xô viết vào tháng 3 năm 1940 và năm 1965. Ngoài ra ông cũng được tặng thưởng huân chương Chiến thắng (1945), huân chương Lênin (5 lần), huân chương Cách mạng tháng Mười và nhiều loại huân, huy chương khác.

Chú thích

Tham khảo

Anh hùng Liên Xô
Nhân vật trong Thế chiến thứ hai
Quân nhân Nga Thế chiến thứ nhất
Thành viên Xô viết tối cao
Chiếm đóng các nước Baltic
Bộ trưởng Quốc phòng Liên Xô


title: Thủy tiên hường

text:
Thủy tiên hường (danh pháp hai phần: Dendrobium amabile) là một loài lan trong chi Lan hoàng thảo.

Cây có mặt ở Trung Quốc và Việt Nam (các tỉnh: Quảng Trị, Thừa Thiên Huế, Gia Lai.

Xem thêm
 Danh sách các loài Lan hoàng thảo

Chú thích

Tham khảo

A
A
C


title: Colletes productus

text:
Colletes productus là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Robertson mô tả khoa học năm 1891.

Chú thích

Tham khảo

Colletes
Động vật được mô tả năm 1891


title: Marcoux, Alpes-de-Haute-Provence

text:
Marcoux là một xã ở tỉnh Alpes-de-Haute-Provence, vùng Provence-Alpes-Côte d'Azur ở đông nam nước Pháp.

Tham khảo

Xã của Alpes-de-Haute-Provence