title: Echinolittorina

text:
Echinolittorina là một chi ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Littorinidae.

Các loài

According to the Cơ sở dữ liệu sinh vật biển (WoRMS), the following species with valid names are gồm cód withtrong genus Echinolittorina:

 Echinolittorina albicarinata (McLean, 1970)
 Echinolittorina angustior (Mörch, 1876)
 Echinolittorina apicina (Menke, 1851)
 Echinolittorina arabica (El Assal, 1990)
 Echinolittorina aspera (Philippi, 1846)
 Echinolittorina atrata (C.B. Adams, 1852)
 Echinolittorina australis (Gray, 1826)
 Echinolittorina austrotrochoides Reid, 2007
 Echinolittorina biangulata (Martens, 1897)
 Echinolittorina cecillei (Philippi, 1851)
 Echinolittorina cinerea (Pease, 1869)
 Echinolittorina conspersa (Philippi, 1847)
 Echinolittorina dilatata (d'Orbigny, 1842)
 Echinolittorina dubiosa (C.B. Adams, 1852)
 Echinolittorina feejeensis (Reeve, 1857)
 Echinolittorina fernandezensis (Rosewater, 1870)
 Echinolittorina fuscolineata (Reid, 2002)
 Echinolittorina granosa (Philippi, 1845)
 Echinolittorina hawaiiensis (Rosewater & Kadolsky, 1981)
 Echinolittorina helenae (E.A. Smith, 1890)
 Echinolittorina interrupta (C.B. Adams in Philippi, 1847)
 Echinolittorina jamaicensis (C.B. Adams, 1850)
 Echinolittorina lemniscata (Philippi, 1846)
 Echinolittorina leucosticta (Philippi, 1847)
 Echinolittorina lineolata (d’Orbigny, 1840)
 Echinolittorina malaccana (Philippi, 1847)
 Echinolittorina marisrubri Reid, 2007
 Echinolittorina marquesensis Reid, 2007
 Echinolittorina melanacme (E.A. Smith, 1876)
 Echinolittorina meleagris (Beck in Potiez & Michaud, 1838)
 Echinolittorina mespillum (Mühlfeld, 1824)
 Echinolittorina miliaris (Quoy & Gaimard, 1833)
 Echinolittorina millegrana (Philippi, 1848)
 Echinolittorina modesta (Philippi, 1846)
 Echinolittorina natalensis (Philippi, 1847)
 Echinolittorina novaezelandiae (Reeve, 1857)
 Echinolittorina omanensis Reid, 2007
 Echinolittorina parcipicta (Carpenter, 1864)
 Echinolittorina pascua (Rosewater, 1970)
 Echinolittorina paytensis (Philippi, 1847)
 Echinolittorina penicillata (Carpenter, 1864)
 Echinolittorina peruviana (Lamarck, 1822)
 Echinolittorina philippinensis Reid, 2007
 Echinolittorina placida Reid, 2009
 Echinolittorina porcata (Philippi, 1846)
 Echinolittorina pulchella (Dunker, 1845)
 Echinolittorina punctata (Gmelin, 1791)
 Echinolittorina quadricincta (Mühlfeld, 1824)
 Echinolittorina radiata (Souleyet in Eydoux & Souleyet, 1852)
 Echinolittorina reticulata (Anton, 1838)
 Echinolittorina santelenae (Reid, 2002)
 Echinolittorina subnodosa (Philippi, 1847)
 Echinolittorina sundaica (van Regteren Altena, 1945)
 Echinolittorina tenuistriata (Reid, 2002)
 Echinolittorina tricincta Reid, 2007
 Echinolittorina tuberculata (Menke, 1828)
 Echinolittorina vermeiji (Bandel & Kadolsky, 1982)
 Echinolittorina vidua (Gould, 1859)
 Echinolittorina wallaceana Reid, 2007
 Echinolittorina ziczac (Gmelin, 1791)
Các loài được đưa vào đồng nghĩa
 Echinolittorina galapagiensis (Stearns, 1892): đồng nghĩa của  Echinolittorina lemniscata (Philippi, 1846)
 Echinolittorina pyramidalis (Quoy & Gaimard, 1833): đồng nghĩa của Nodilittorina pyramidalis (Quoy & Gaimard, 1833)
 Echinolittorina trochoides (Gray, 1839): đồng nghĩa của Echinolittorina pascua (Rosewater, 1970)
 Echinolittorina unifasciata (Gray, 1826): đồng nghĩa của Austrolittorina unifasciata (Gray, 1826)

Subgenera trong genus Echinolittorina gồm có:
phân chi Amerolittorina Reid, 2009
phân chi Echinolittorina Habe, 1956
phân chi Fossarilittorina Rosewater, 1981
phân chi Lineolittorina Reid, 2009

Chú thích

Tham khảo

Đọc thêm
 S. T. Williams, and D. G. Reid, Speciation and Diversity on Tropical Rocky Shores: a Global Phylogeny of Snails of the Chi Echinolittorina, Evolution, Volume 58, Issue 10, pages 2227–2251, tháng 10 năm 2004
 David G. Reid, Kalpana Lal, Jacqueline Mackenzie-Dodds, Fontje Kaligis, D. Timothy J. Littlewood, Suzanne T. Williams: Comparative phylogeography and species boundaries in Echinolittorina snails trong central Indo-West Pacific, Journal of Biogeography, Volume 33, Issue 6, pages 990–1006, tháng 6 năm 2006

Littorinidae


title: Allouville-Bellefosse

text:
Allouville-Bellefosse là một xã thuộc tỉnh Seine-Maritime trong vùng Normandie ở phía nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 148 mét trên mực nước biển.

Thị trấn nằm ở Pays de Caux, khoảng  về phía đông bắc Rouen tại giao lộ của các tuyến D33, D34 và D110.

Dân số

Những nơi đáng chú ý
 Nhà thờ St.Quentin, thế kỷ 16.
 Cây sồi 1000 tuổi.
 Nhà thờ thế kỷ 16 tại Bellefosse.
 Lâu đài thế kỷ 18.

Tham khảo
INSEE

Liên kết ngoài
 Official website of Allouville-Bellefosse
Allouville-Bellefosse on the Quid website

Xã của Seine-Maritime


title: Giang Sơn, Cù Châu

text:
Giang Sơn (chữ Hán phồn thể: 江山市, chữ Hán giản thể: 江山市, âm Hán Việt: Giang Sơn thị) là một thành phố cấp huyện thuộc địa cấp thị Cù Châu, tỉnh Chiết Giang, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Thành phố này có diện tích 2.018 km², dân số 570.000 người (năm 2002). Thời nhà Tần lập huyện Thái Mạt, thời nhà Đường tách lập huyện Tu Giang. Thời Ngũ Đại đổi thành huyện Giang Sơn. Năm 1987 lập thành phố. Mã số bưu chính của Giang Sơn là 324100, mã vùng điện thoại là 0570. Chính quyền nhân dân thành phố Giang Sơn đóng ở 118, đường Trung Sơn, trấn Tu Giang. Về mặt hành chính, thành phố Giang Sơn được chia thành 15 trấn, 14 hương. Tổng cộng có 2 khu cư dân, 562 ủy ban thôn.
Trấn: Tu Giang, Thượng Dư, Tứ Đô, Giá Thôn, Ứ Đầu, Phong Lâm, Hiệp Khẩu, Trường Đài, Thạch Môn, Đại Kiều, Thanh Hồ, Đàn Thạch, Ngô Thôn, Tân Đường, Chấp Bát Đô.
Hương: Mao Phản, Trương Thôn, Định Thôn, Giang Lang, Châu Thôn, Bảo An, Oản Diêu, Đại Trần, Đường Lĩnh, Đường Nguyên, Đại Loan Khẩu, Hà Gia Sơn, Tạp Nhị Đô, Song Khê Khẩu.

Tham khảo

Hồ Châu
Đơn vị cấp huyện Chiết Giang
Thành phố tỉnh Chiết Giang


title: Exoneurella tridentata

text:
Exoneurella tridentata là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Houston mô tả khoa học năm 1976.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Exoneurella
Động vật được mô tả năm 1976


title: Boris Leonidovich Pasternak

text:
Boris Leonidovich Pasternak (tiếng Nga: Борис Леонидович Пастернак; (10 tháng 2, (lịch cũ: 29 tháng 1) năm 1890 – 30 tháng 5 năm 1960) là một nhà thơ, nhà văn Nga-Xô viết đoạt Giải Nobel Văn học năm 1958. Ông nổi tiếng thế giới với tiểu thuyết Bác sĩ Zhivago (Доктор Живаго), tuy nhiên người Nga lại coi trọng nhất là thơ ca của ông, tiêu biểu là tập thơ Chị tôi-cuộc đời (Сестра моя - жизнь).

Tiểu sử và văn nghiệp
Boris Leonidovich Pasternak sinh trưởng trong một gia đình gốc Do Thái. Cha ông là Leonid Osipovich Pasternak, một họa sĩ, viện sĩ Viện Hàn lâm Nghệ thuật Sankt-Peterburg; mẹ ông là Rozaliya Isidorovna Pasternak (nhũ danh Kaufman, 1868-1939), một nghệ sĩ dương cầm. Ông bà Pasternak đã chuyển từ Odessa về Moskva năm 1889, một năm trước khi Boris ra đời. Boris là con cả, các em ông là Aleksandr (1893-1982), Jozefina (1900-1993) và Lidiya (1902-1989).

Đến làm khách nhà ông có những họa sĩ, nhạc công, văn sĩ nổi tiếng như nhà soạn nhạc Sergey Rahmaninov, nhà thơ Rainer Maria Rilke, văn hào Lev Nikolayevich Tolstoy. Năm 13 tuổi (1903), do ảnh hưởng từ nhạc sĩ Aleksandr Nikolayevich Skryabin, Pasternak bắt đầu yêu thích âm nhạc và học nhạc trong sáu năm. Năm 1914, ông in tập thơ đầu tiên Người anh em sinh đôi trong mây đen (Близнец в тучах). Tập thờ này được công chúng đánh giá cao, đến thập niên 1930 ông được coi như một nhà thơ Xô viết hàng đầu.

Năm 1923 ông cho ra đời tập thơ Những chủ đề và biến tấu (Темы и вариации) được đánh giá là đỉnh cao của thơ ông. Pasternak còn là một dịch giả tài năng. Ông dịch thơ cổ điển tiếng Anh, tiếng Pháp, tiếng Đức, tiếng Gruzia, đặc biệt các bản dịch bi kịch của William Shakespeare được coi là hay nhất trong tiếng Nga.

Pasternak chịu ảnh hưởng sâu sắc tư tưởng của nhà triết học Kant cả về cấu trúc tác phẩm lẫn hình thức thể hiện; ông cũng từng tôn thờ Chủ nghĩa vị lai do là bạn thân của Vladimir Mayakovsky. Trong khi nhiều bạn bè và họ hàng ra đi khỏi nước Nga khi Cách mạng tháng Mười thành công, Pasternak đã ở lại với niềm hứng khởi mới. Nhưng năm 1932, khi ông tách khỏi Chủ nghĩa vị lai, tự tạo nên phong cách của mình thì ông không còn được chính quyền ủng hộ.

Từ năm 1945 đến 1955, Pasternak sáng tác cuốn tiểu thuyết quan trọng nhất của ông, Bác sĩ Zhivago, nhưng không được in ở Liên Xô, đến năm 1957 tác phẩm này được xuất bản ở Ý. Cuối năm 1958, cuốn sách được dịch ra 18 thứ tiếng. Cũng trong năm này, Pasternak là người Nga thứ hai được trao giải Nobel Văn học vì những thành tựu ông đã đạt được trong nền thơ trữ tình hiện đại, cũng như vì công lao tiếp nối các truyền thống của nền tiểu thuyết sử thi Nga, mà nổi bật nhất là Bác sĩ Zhivago. Trước đó, liên tục trong khoảng 10 năm, Pasternak đã được đề cử giải Nobel văn học vì sự nghiệp thi ca. Do những áp lực chính trị, Pasternak buộc phải từ chối nhận giải. Ông đánh điện gửi Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển:
"Nhìn nhận ý nghĩa của giải thưởng với xã hội mà tôi đang sống, tôi buộc phải từ chối giải thưởng này. Đề nghị không phật ý với sự tự nguyện từ chối của tôi".

Ngày 30 tháng 5 năm 1960 Boris Leonidovich Pasternak qua đời vì căn bệnh phổi. Mãi đến năm 1988, tác phẩm Bác sĩ Zhivago của ông mới được xuất bản ở Liên Xô.

Tác phẩm

 Những bài thơ đầu tay, in trong quyển Thơ trữ tình (Лирика, 1913), 14 bài
 Người anh em sinh đôi trong mây đen (Близнец в тучах, 1914), thơ
 Phía trên rào cản (Поверх барьеров, 1917), thơ, 28 bài
 Chị tôi - Cuộc đời (Сестра моя - жизнь, 1922), thơ, 49 bài
 Thời thơ ấu của Lyuvers (Детство Люверс, 1922), truyện
 Những chủ đề và biến tấu (Темы и вариации, 1923), thơ, 62 bài
 Bệnh cao sang (Высокая болезнь, 1924), trường ca
 Trung úy Smidt (Лейтенант Шмидт, 1926), trường ca 28 chương (3 phần)
 Đường trên không (Воздушные пути, 1924), truyện
 Chứng chỉ hộ thân (Охранная грамота, 1931), tự truyện.
 Năm chín trăm lẻ năm (Девятьсот пятый год, 1927), trường ca 7 chương
 Truyện vừa (Повесть, 1929), truyện
 Tái sinh (Второе рождение, 1932), tập thơ, 27 bài
 Trên những chuyến tàu sớm (На ранних поездках, 1943), thơ, 27 bài
 Khoảng bao la Trái Đất (Земной простор, 1945), thơ, 39 bài
 Bác sĩ Zhivago (Доктор Живаго, 1957), tiểu thuyết
 Con người và cảnh ngộ (Люди и положения, 1957), tự truyện
 Bút ký tiểu sử (Биографический очерк, 1959)

Danh hiệu
Pasternak được mệnh danh bằng các danh hiệu: "Hamlet của thế kỷ 20"; "Hiệp sĩ của thi ca Nga"; "Con tin của sự vĩnh cửu", "Nhà cổ điển không biết mệt mỏi". Đó là sự tôn vinh cho một nhà thơ lớn của văn học Nga đương đại.

Chú giải

Liên kết ngoài

Tiếng Nga
 Пастернак на Стихии  (Pasternak, trang Thơ ca)
 Биография и стихи Бориса Пастернака в проекте Поэты серебряного века (Tiểu sử và thơ Pasternak, trong dự án "Các nhà thơ thế kỷ bạc") Борис Пастернак стихи в Антологии русской поэзии (Thơ Pasternak, trong "Tuyển tập thơ Nga") Стенограмма заседания Общемосковского собрания писателей СССР "О поведении Б.Пастернака" от 31 октября 1958 г.  (Bản tốc ký phiên họp ngày 31 tháng 10 năm 1958 của Hội nghị nhà văn Liên Xô toàn Moskva "về hành vi của Pasternak")
 Нобелевская премия Бориса Пастернака . Воспоминания сына. (Giải Nobel của Pasternak, hồi ký của con trai)
Tiếng Anh
 1958 Nobel Prize in Literature
 Homegrown Doctor Zhivago to Debut on Russian Television
 PBS biography of Pasternak
 Read Pasternak's interview with The Paris Review

Nhà thơ Nga
Người đoạt giải Nobel Văn học
Người Nga đoạt giải Nobel
Sinh năm 1890
Mất năm 1960
Chết vì ung thư phổi
Nhà thơ Kitô giáo
Nhà văn Moskva
Nhà thơ Thế chiến thứ hai


title: Courgis

text:
Courgis là một xã của Pháp,tọa lạc ở tỉnh Yonne trong vùng Bourgogne-Franche-Comté.

Hành chính

Thông tin nhân khẩu

Xem thêm
 Xã của Yonne

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Courgis trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Xã của Yonne


title: Vågan

text:
Vågan là một đô thị hạt Nordland, Na Uy. Nó là một phần của khu vực truyền thống Lofoten. Trung tâm hành chính của đô thị này là thị xã Svolvær.

Vågan được thành lập như khu đô thị ngày 1 tháng 1 năm 1838 (xem formannskapsdistrikt). Hai đô thị khác sau này được tách ra từ nó: Gimsøy (năm 1856) và thị trấn Svolvær (năm 1919). Ngày 1 tháng 1 năm 1964, chúng đã được cả hai trở lại sáp nhập vào Vågan.

VI:

Tham khảo

Thành phố của Na Uy
Đô thị của Nordland


title: Trichocolletes dowerinensis

text:
Trichocolletes dowerinensis là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Rayment mô tả khoa học năm 1931.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Trichocolletes
Động vật được mô tả năm 1931


title: Olive Riley

text:
Olive Riley là người viết blog (blogger) người Úc già nhất thế giới tính đến ngày 12 tháng 7 năm 2008.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Blog của Olive Riley
108 tuổi vẫn chơi blog
Blogger già nhất thế giới ngừng gõ phím

Blog
Người Úc
Sinh năm 1899
Mất năm 2008
Người thọ bách niên Úc
Người từ New South Wales
Người viết blog nữ


title: Teucholabis submolesta

text:
Teucholabis submolesta là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Teucholabis
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Gaudonville

text:
Gaudonville  là một xã thuộc tỉnh Gers trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Xã này có độ cao trung bình 205 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Gers


title: Tuy Hòa (định hướng)

text:
Tuy Hòa là thành phố tỉnh lỵ tỉnh Phú Yên, Việt Nam. Ngoài ra, tên gọi Tuy Hòa còn có thể chỉ:

 Huyện cũ Tuy Hòa thuộc tỉnh Phú Khánh, sau thuộc tỉnh Phú Yên; nay tương ứng với địa bàn thị xã Đông Hòa, huyện Tây Hòa và một phần nhỏ thành phố Tuy Hòa.
 Sân bay Tuy Hòa, một sân bay tọa lạc tại phường Phú Thạnh, thành phố Tuy Hòa
 Ga Tuy Hòa, một nhà ga của tuyến đường sắt Thống Nhất
 Đồng bằng Tuy Hòa, một đồng bằng ven biển do phù sa sông Đà Rằng bồi đắp nên. Đây cũng là đồng bằng lớn nhất ở Nam Trung Bộ

Tuy Hòa
Phú Yên


title: Quận Lynn, Texas

text:
Quận Lynn (tiếng Anh: Lynn County) là một quận trong tiểu bang Texas, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở thành phố Tahoka  . Theo kết quả điều tra dân số năm  2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có dân số 6550 người . Đây là một trong 30 quận khô  của tiểu bang Texas.

Thông tin nhân khẩu
Theo điều tra dân số [3] năm 2000, đã có 6.550 người, 2.354 hộ, và 1.777 gia đình sống trong quận. Mật độ dân số là 7 người trên một dặm vuông (3/km ²). Có 2.671 đơn vị nhà ở với mật độ trung bình là 3 cho mỗi dặm vuông (1/km ²). Cơ cấu dân tộc dân cư sinh sống trong quận Lynn gồm 75,53% người da trắng, 2,84% da đen hay Mỹ gốc Phi, 1,02% người Mỹ bản xứ, 0,15% người châu Á, 18,24% từ các chủng tộc khác, và 2,21% từ hai hoặc nhiều chủng tộc. 44,63% dân số là người Hispanic hay Latino thuộc chủng tộc nào.

Có 2.354 hộ, trong đó 38,90% có trẻ em dưới 18 tuổi sống chung với họ, 61,00% là các cặp vợ chồng sống với nhau, 11,10% có chủ hộ là nữ không có mặt chồng, và 24,50% là không lập gia đình. 23,10% của tất cả các hộ gia đình đã được tạo thành từ các cá nhân và 12,10% có người sống một mình 65 tuổi trở lên đã được người. Bình quân mỗi hộ là 2,76 và cỡ gia đình trung bình là 3,25.

Trong quận, độ tuổi dân cư quận với 31,20% ở độ tuổi dưới 18, 7,80% 18-24, 26,00% 25-44, 21,00% 45-64, và 14,00% người 65 tuổi trở lên. Tuổi trung bình là 35 năm. Cứ mỗi 100 nữ có 99,60 nam giới. Cứ mỗi 100 nữ 18 tuổi trở lên, đã có 93,80 nam giới.

Thu nhập trung bình cho một hộ gia đình trong quận đã được $ 26.694, và thu nhập trung bình cho một gia đình là $ 33.146. Nam giới có thu nhập trung bình $ 27.972 so với 19.531 $ cho phái nữ. Thu nhập trên đầu cho các quận được $ 14.090. Giới 19,30% gia đình và 22,60% dân số sống dưới mức nghèo khổ, trong đó có 28,00% những người dưới 18 tuổi và 24,40% có độ tuổi từ 65 trở lên.

Tham khảo

Quận của Texas

Khu dân cư thành lập năm 1876
Texas 1876


title: Hồ Tuyền Lâm

text:
Hồ Tuyền Lâm là một hồ nước thuộc thành phố Đà Lạt tỉnh Lâm Đồng. Đây là hồ nước ngọt rộng nhất Ðà Lạt, với diện tích khoảng 320 ha, nằm cách trung tâm thành phố Đà Lạt 7 km và cách thác Ðatanla 2 km. Hồ nằm gần núi Phụng Hoàng, đây được xem là khu phức hợp tập trung nhiều cảnh quan đẹp và dịch vụ du lịch phong phú.

Hồ Tuyền Lâm là một trong 21 khu du lịch quốc gia Việt Nam. Hồ có nhiều ốc đảo nhỏ và được bao bọc bởi khu rừng thông. Trúc Lâm Thiền Viện là một thiền viện nằm ở phía Đông Bắc hồ nước này. Một đập nước được xây dựng tại đây với chức năng điều tiết nước. Hiện đang có dự án xây dựng khu du lịch nghỉ dưỡng, sân golf và khu săn bắn bên hồ.

Lịch sử
Từ năm 1982 đến năm 1987, Ty thủy lợi Lâm Đồng, cho xây dựng một hồ nước chắn ngang suối Tía (Da Trea) đặt tên là hồ Quang Trung. Về sau mới đổi tên là hồ Tuyền Lâm.

Tham khảo

Hồ tại Đà Lạt
Du lịch Đà Lạt
Hồ nhân tạo
Địa mạo Lâm Đồng


title: Stethispa bruchi

text:
Stethispa bruchi là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1906.

Chú thích

Tham khảo

Stethispa


title: Danh sách đĩa đơn quán quân Hot 100 năm 1961 (Mỹ)

text:
Tham khảo

1961


title: Nizhnevartovsk

text:
Nizhnevartovsk (tiếng Nga: Нижневартовск) là một thành phố Nga. Thành phố này thuộc chủ thể Khu tự trị Khantia-Mansi. Thành phố có dân số 239.044 người (theo điều tra dân số năm 2002. Đây là thành phố lớn thứ 77 của Nga theo dân số năm 2002.

Khí hậu
Nizhnevartovsk có khí hậu lục địa với mùa đông dài, rất lạnh trong khi mùa hè ngắn (chỉ kéo dài từ 10 đến 14 tháng).

Địa vị hành chính
Trong khuôn khổ các đơn vị hành chính, Nizhnevartovsk được hợp nhất thành thành phố trực thuộc khu tự trị Nizhnevartovsk, một đơn vị hành chính có địa vị ngang bằng với các huyện. Là một đơn vị đô thị, thành phố trực thuộc khu tự trị Nizhnevartovsk được hợp thành Okrug đô thị Nizhnevartovsk.

Giao thông
Nizhnevartovsk được kết nối với Surgut và Raduzhny bằng đường bộ. Thành phố cũng có một sân bay.

Người nổi tiếng

 Ksenia Sukhinova, Hoa hậu Thế giới 2008

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Trang web chính thức của Nizhnevartovsk
 Sân bay Nizhnevartovsk
 Webcam của Nizhnevartovsk
 Trang thông tin của Nizhnevartovsk

Thành phố của Nga
Khu tự trị Khantia-Mansi


title: La Haye-Saint-Sylvestre

text:
La Haye-Saint-Sylvestre  là một xã thuộc tỉnh Eure trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Eure

Tham khảo

Hayesaintsylvestre


title: Idia laurenti

text:
Idia laurenti là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Loài này có ở miền trung New York, phía nam đến vùng núi của North Carolina.

Có thể có một lứa một năm.
Ấu trùng ở dưới lá cây chết của cây cherry.

Liên kết ngoài
Owlet Caterpillars of Eastern Bắc Mỹ (Lepidoptera: Noctuidae)
Species report

Chú thích

Idia


title: Thằn lằn chúa

text:
Archosauria ('bò sát cổ') là một nhóm động vật quan trọng vào kỷ Tam điệp bên cạnh loài bò sát giống động vật có vú. Đây là những động vật rất giống cá sấu. Do loài bò sát giống động vật có vú thống trị đất liền, nên achosauria sống quanh quẩn gần nước.

Sống dưới nước
Achosauria được cấu trúc giống như cá sấu do chúng có kiểu đời sống tương tự cá sấu. Đuôi khỏe và chân sau dài để bơi lội. Hàm dài và răng nhọn để bắt cá.

Chiếm lĩnh
Đột nhiên, vì một lý do không rõ, tất cả loài bò sát giống động vật có vú đều tuyệt chủng. Khi một điều gì đó tương tự như vậy xảy ra thì thế giới này bị bỏ ngỏ để cho một nhóm động vật khác nỏi lên chiếm lĩnh. Vào cuối kỷ Tam điệp, thời kỳ của achosauria đã đến.

Sống trên cạn
Khi achosauria rời mặt nước và lên đất liền, chúng đã có thể đi bộ bằng hai chi sau dài. Hai chi này trước đây đã phát triển để giúp chúng bơi lội. Chiếc đuôi dài, khỏe dùng giữ thăng bằng, trước đây đã phát triển dưới vai trò một dụng cụ trợ lực khi bơi.

Achosauria hai chân thật sự là những con khủng long đầu tiên. Herrerasaurus là một trong những giống khủng long sơ khai nhất.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 http://www.cbif.gc.ca/pls/itisca/next?taxa=&p_format=&p_ifx=&p_lang=fr&v_tsn=174357
 http://www.cbif.gc.ca/pls/itisca/next?taxa=&p_format=&p_ifx=&p_lang=fr&v_tsn=173747

Động vật bò sát thời tiền sử


title: Bulbophyllum cruentum

text:
Bulbophyllum cruentum là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

C


title: Mantoche

text:
Mantoche là một xã thuộc tỉnh Haute-Saône trong vùng Bourgogne-Franche-Comté phía đông nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Haute-Saône

Tham khảo
INSEE

Xã của Haute-Saône


title: Bicyclus safitza

text:
Bicyclus safitza là một loài bướm ngày thuộc họ Nymphalidae. Nó được tìm thấy ở khắp Châu Phi, phía nam Sahara.

Sải cánh dài 40–45 mm đối với con đực và 43-48 đối với con cái. Con trưởng thành bay quanh năm.

Ấu trùng ăn nhiều loại cỏ, bao gồm Ehrharta erecta.

Phụ loài
Bicyclus safitza safitza (South of Sahara except Ethiopia)
Bicyclus safitza aethiops (Rothschild & Jordan, 1905) (Ethiopia)

Chú thích

Tham khảo

Bicyclus
Động vật được mô tả năm 1756


title: Liên hợp (thuyết acid–base)

text:
Acid liên hợp, theo thuyết acid–base Brønsted–Lowry, là một hợp chất được hình thành khi acid cho một proton () cho base. Mặt khác, base liên hợp là chất còn lại sau khi acid đã cho proton trong một phản ứng hóa học. Do đó, base liên hợp là một chất được hình thành bằng cách loại bỏ proton khỏi acid, vì nó có thể thu được ion hydro trong phản ứng ngược. Bởi vì một số acid có thể cho nhiều proton, base liên hợp của acid có thể có tính acid.

Tóm lại, điều này có thể được biểu diễn dưới dạng phản ứng hóa học sau:

Johannes Nicolaus Brønsted và Martin Lowry đã đưa ra thuyết Brønsted–Lowry, cho rằng bất kỳ hợp chất nào có thể cho một hợp chất khác một proton là acid, và hợp chất nhận proton là base. Nó được biểu thị bằng ký hiệu  vì nó có hạt nhân nguyên tử hydro, tức là cation hydro.

Một cation có thể là một acid liên hợp và một anion có thể là một base liên hợp, tùy thuộc vào chất nào có liên quan và lý thuyết acid–base nào được sử dụng. Anion đơn giản nhất có thể là base liên hợp là electron tự do trong dung dịch trong khi acid liên hợp là hydro nguyên tử.

Độ mạnh của acid–base liên hợp
Độ mạnh của acid liên hợp tỷ lệ thuận với hằng số phân ly của nó. Acid liên hợp mạnh hơn sẽ dễ dàng phân ly hơn, "đẩy" các proton hydro ra và có hằng số cân bằng cao hơn. Độ mạnh của base liên hợp có thể được coi là xu hướng "kéo" các proton hydro về phía chính nó.

Nếu một chất là acid mạnh thì base liên hợp của nó sẽ yếu. Mặt khác, nếu một chất là acid yếu thì base liên hợp của nó không nhất thiết phải mạnh.

Xem thêm
 Dung dịch đệm

Tham khảo

Liên kết ngoài
MCAT General Chemistry Review - 10.4 Titration and Buffers
The Pharmaceutics and Compounding Laboratory - Buffers and Buffer Capacity.

Hóa học acid–base


title: Coptocephala rubicunda

text:
Coptocephala rubicunda là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Laicharting miêu tả khoa học năm 1781.

Chú thích

Tham khảo

Coptocephala


title: Dendermonde

text:
Dendermonde (tiếng Pháp: Termonde) là một thành phố đô thị tọa lạc ở vùng Flanders tỉnh Oost-Vlaanderen. Đô thị này bao gồm thành phố of Dendermonde và các thị xã Appels, Baasrode, Grembergen, Mespelare, Oudegem, Schoonaarde, và Sint-Gillis-bij-Dendermonde. Dendermonde tọa lạc ở cửa sông Dender, nơi sông này đổ vào Scheldt.

Thành phố kết nghĩa

: Geldrop
: Nienburg, Lower Saxony
: Blagoevgrad

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang mạng chính thức - Chỉ bằng tiếng Hà Lan
Trang mạng văn hóa Dendermonde  - Chỉ bằng tiếng Hà Lan
Cộng đồng trẻ Dendermonde  - Chỉ bằng tiếng Hà Lan

Đô thị của Oost-Vlaanderen
Di sản thế giới tại Bỉ


title: Villeneuve-d'Allier

text:
Villeneuve-d'Allier là một xã thuộc tỉnh Haute-Loire trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes ở nam trung bộ nước Pháp. Khu vực này có độ cao trung bình 456 mét trên mực nước biển. Theo điều tra dân số năm 1999 của INSEE có dân số 306 người.

Tham khảo

Villeneuvedallier


title: Lepidotrigona latipes

text:
Lepidotrigona latipes là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1900.

Chú thích

Tham khảo

Lepidotrigona
Động vật được mô tả năm 1900


title: Bulbophyllum sempiternum

text:
Bulbophyllum sempiternum là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

sempiternum]]

S


title: Isotes dulcis

text:
Isotes dulcis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Gahan miêu tả khoa học năm 1891.

Chú thích

Tham khảo

Isotes


title: Oiry

text:
Oiry  là một xã thuộc tỉnh Marne trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 77 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Marne


title: 14065 Flegel

text:
14065 Flegel (1996 EY5) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 11 tháng 3 năm 1996 bởi Spacewatch ở Kitt Peak.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 14065 Flegel

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1996


title: Trần Văn Đế

text:
Trần Văn Đế (chữ Hán: 陳文帝; 522 – 566), tên húy là Trần Thiến (), tên tự Tử Hoa (子華), là một hoàng đế của triều đại Trần thời Nam-Bắc triều trong lịch sử Trung Quốc. Ông là chất tôn của vị hoàng đế khai quốc Trần Bá Tiên (Trần Vũ Đế).

Sau khi Vũ Đế qua đời vào năm 559, các quan trong triều đã tôn ông làm hoàng đế do khi đó nhi tử duy nhất còn sống của Trần Bá Tiên- Trần Xương- đang bị kình địch Bắc Chu bắt giữ. Khi ông đăng cơ, đất nước đã bị tàn phá do chiến loạn, và nhiều châu chỉ trung thành với ông trên danh nghĩa còn trên thực tế thì giống như các quân phiệt cát cứ tương đối độc lập. Trong suốt thời gian cai trị của mình, ông đã tiến hành củng cố đất nước bằng việc chống lại các quân phiệt, và ông cũng đoạt lấy lãnh thổ của Tây Lương kình địch, khuếch trương rất lớn về mặt lãnh thổ và sức mạnh.

Thời Lương
Trần Thiến sinh năm 522, là trưởng tử của Trần Đạo Đàm (陳道譚)- Đông cung trực cáp tướng quân của triều Lương. Khi phản tướng Hầu Cảnh tấn công và bao vây kinh đô Kiến Khang vào năm 548, Trần Đạo Đàm tham gia vào việc phòng thủ kinh đô, chỉ huy nỗ thủ, và bị một mũi tên đi lạc giết chết. Trong tình cảnh nhiễu loạn, để tránh nạn cướp bóc thường diễn ra ở vùng nông thôn, Trần Thiến đã về quận quê nhà của họ Trần- Ngô Hưng (吳興, nay gần tương ứng với Hồ Châu, Chiết Giang) và gặp Hàn Tử Cao. Sau khi thúc phụ Trần Bá Tiên tham gia chiến dịch của Tương Đông vương Tiêu Dịch nhằm chống lại Hầu Cảnh, Hầu Cảnh đã cho bắt giữ cả Trần Thiến và nhi tử của Trần Bá Tiên là Trần Xương và giam cầm họ. Chỉ sau khi quân của Nguyên Đế (dưới sự thống lĩnh của Vương Tăng Biện và Trần Bá Tiên) chiến thắng trước Hầu Cảnh, Trần Thiến và Trần Xương mới được tự do, Trần Thiến gia nhập vào đội quân của thúc phụ. Trần Thiến nhanh chóng thể hiện được bản thân trong các chiến dịch tiễu phỉ, và ông trở thành một trong các tướng lĩnh được Trần Bá Tiên tin cậy.

Năm 554, quân Tây Ngụy công chiếm kinh đô Giang Lăng của Lương Nguyên Đế, sau đó sát hại Lương Nguyên Đế vào khoảng tết năm 555. Tây Ngụy tuyên bố đưa chất tôn của Nguyên Đế là Tiêu Sát lên làm hoàng đế, song Vương Tăng Biện và Trần Bá Tiên đã từ chối công nhận Tiêu Sát là quân chủ. Họ nghênh đón nhi tử duy nhất còn sống của Nguyên Đế là Tiêu Phương Trí đến Kiến Khang, chuẩn bị tuyên bố Tiêu Phương Trí là hoàng đế. Tuy nhiên, do chịu sức ép từ Bắc Tề, Vương Tăng Biện đã chấp thuận đưa Tiêu Uyên Minh lên ngôi vào mùa hè năm 555. Trần Bá Tiên bất mãn trước việc Tiêu Uyên Minh đăng cơ nên vào mùa thu cùng năm, ông ta đã tấn công vào Kiến Khang, giết chết Vương Tăng Biện và phế Tiêu Uyên Minh. Trần Bá Tiên đưa Tiêu Phương Trí lên ngôi, tức Kính Đế.

Trước khi thực hiện hành động chống lại Vương Tăng Biện, Trần Bá Tiên đã tính đến khả năng nữ tế của Vương là Đỗ Kham (杜龕)- Ngô Hưng quận thái thú- sẽ chống lại mình. Do đó, Trần Bá Tiên đã bí mật phái Trần Thiến quay trở về huyện nhà Trường Thành (長城) để chuẩn bị chặn đứng Đỗ Kham nếu ông ta cố gắng đến cứu viện cho Vương Tăng Biện. Đến khi Trần Bá Tiên đạt được thành công một cách quá nhanh chóng, Đỗ Kham cùng với Vi Tái (韋載)- thái thú của Nghĩa Hưng quận (義興, nay gần tương ứng với Vô Tích, Giang Tô), và Vương Tăng Trí (王僧智, huynh đệ của Vương Tăng Biện)- thái thú của Ngô quận (吳郡, nay gần tương ứng với Tô Châu, Giang Tô) đã nổi dậy chống lại Trần Bá Tiên.

Trần Thiến cùng hàng trăm lính trấn thủ tại Trường Thành, và đến khi 5.000 quân của Đỗ Kham tấn công, Trần Thiến vẫn có thể đương đầu, và ngăn không cho quân của Đỗ Kham tấn công Trần Bá Tiên. Trần Bá Tiên đã đến cứu viện, buộc Vi Tái phải đầu hàng, buộc Vương Tăng Trí phải chạy đến chỗ Đỗ Kham, sau đó quay trở về Kiến Khang để đối phó với quân Bắc Tề. Trần Thiến ở lại, cùng đại tướng Chu Văn Dục (周文育) thống soái binh sĩ đối mặt với Đỗ Kham.

Đến mùa xuân năm 556, Trần Thiến đã bí mật thuyết phục bộ tướng Đỗ Thái (杜泰) của Đỗ Kham đầu hàng mình, và sau đó, Đỗ Kham đã bị bắt và bị giết chết. Trần Thiến và Chu Văn Dục sau đó đã có thể giành được Đông Dương châu (東揚州, nay thuộc đông bắc bộ Chiết Giang) từ tay thứ sử Trương Bưu (張彪)- một người trung thành với Vương Tăng Biện. Do Trần Bá Tiên vẫn phải đương đầu với quân Bắc Tề ở Kiến Khang và thiếu nguồn cung ứng lương thực, Trần Thiến đã thu gom gạo và vịt rồi đưa đến Kiến Khang cung cấp cho quân của thúc phụ.

Dưới thời Trần Vũ Đế
Năm 557, Trần Bá Tiên buộc Lương Tĩnh Đế phải thiện nhượng cho mình, lập ra triều Trần, trở thành Vũ Đế. Ông tấn phong Trần Thiến làm Lâm Xuyên vương. (Nhi tử Trần Xương của Vũ Đế, cùng với nhị đệ Trần Húc của Trần Thiến, đã bị Tây Ngụy bắt vào năm 554.) Trần Đạo Đàm- cha của Trần Thiến- được truy tôn là Thủy Hưng Chiêu Liệt vương, Trần Thiến kế tập tước Thủy Hưng vương của cha.

Vào mùa thu năm 558, tướng Lương Vương Lâm đánh bại và bắt giữ các tướng Chu Văn Củ (周文矩) và Hầu An Đô (侯安都) của quân Trần (song hai người đã trốn thoát sau đó). Trần Vũ Đế trong khi đang điều đình một thỏa thuận hòa bình với Vương Lâm, cũng phái Trần Thiến cùng một hạm đội lớn chuẩn bị tiến đánh Vương Lâm nếu như không có hòa bình. Sau đó, hòa bình giữa hai bên được dàn xếp, song các xung đột ở ranh giới vẫn tiếp tục. Theo lệnh của Trần Vũ Đế, Trần Thiến đã xây dựng một bảo lũy tại Nam Hoàn (南皖, nay thuộc An Khánh, An Huy) để đề phòng trường hợp Vương Lâm tấn công.

Trong lúc Trần Thiến vẫn ở Nam Hoàn, vào hè năm 559, Vũ Đế lâm bệnh và qua đời ngay sau đó. Sau khi tham khảo ý kiến từ Đỗ Lăng (杜稜) và Thái Cảnh Lịch (蔡景歷), hoàng hậu Chương Yêu Nhi đã quyết định không công bố về việc Vũ Đế băng hà và cho triệu Trần Thiến trở về Kiến Khang. Các quan viên triều đình đã quyết định ủng hộ Trần Thiến đăng cơ làm hoàng đế, còn Chương hoàng hậu thì thoạt đầu đã lưỡng lự do hy vọng Trần Xương sẽ trở về, song cuối cùng bà cũng chấp thuận. Trần Thiến lên ngôi hoàng đế triều Trần, tức Trần Văn Đế.

Trị vì
Trần Văn Đế tôn phong Chương hoàng hậu là thái hậu. Ông lập vương phi Thẩm Diệu Dung là hoàng hậu và lập nhi tử Trần Bá Tông do bà hạ sinh là thái tử. Ông không truy tôn cha Trần Đạo Đàm là hoàng đế, phong nhị đệ Trần Húc là An Thành vương. Tuy nhiên, vào năm 563, bản thân Trần Văn Đế đã bắt đầu cúng tế Trần Đạo Đàm theo nghi lễ hoàng đế.

Hay tin Trần Vũ Đế qua đời, vào đông năm 559, Vương Lâm đã phát động một cuộc tấn công trên quy mô lớn nhằm vào Trần, đánh bại tướng Trần Ngô Minh Triệt (吳明徹). Trần Văn Đế đã phái Hầu Thiến (侯瑱) đi chống Vương Lâm, khiến quân của Vương Lâm lâm vào thế bế tắc mặc dù Vương Lâm khi đó nhận được sự trợ giúp của quân Bắc Tề. Đến xuân năm 560, Hầu Thiến đánh bại Vương Lâm, buộc cả Vương Lâm và Tiêu Trang (người Vương Lâm tôn làm quân chủ) phải chạy sang Bắc Tề. Quân Trần đã đoạt lấy khoảng một nửa lãnh địa của Tiêu Trang, trong khi nửa còn lại thì rơi vào tay Tây Lương (với sự hỗ trợ của Bắc Chu).

Sau khi hay tin Trần Vũ Đế qua đời, Bắc Chu đã cho đưa Trần Xương trở về Trần, song do bị quân của Vương Lâm chặn đường, Trần Xương buộc phải dừng tại An Lục (安陸, nay thuộc Hiếu Cảm, Hồ Bắc). Sau khi Vương Lâm bị đánh bại, Trần Xương tiếp tục hành trình. Khi đi từ An Lục đến Trường Giang, Trần Xương đã viết thư cho Trần Văn Đế với ngôn từ vô lễ, yêu cầu hoàng vị từ Trần Văn Đế. Trần Văn Đế đã triệu Hầu An Đô đến, nói rằng có lẽ mình nên nhượng lại hoàng vị cho Trần Xương và chấp thuận làm một vương tước. Hầu An Đô đã khuyên can Trần Văn Đế và đề nghị để mình đi "nghênh tiếp" Trần Xương. Trong khi đó, do các hạ thần đề đề nghị phong vương cho Trần Xương, Trần Vũ Đế đã tuyên bố tấn phong Trần Xương là Hành Dương vương. Một tháng sau đó, Trần Xương tiến vào đất Trần và gặp Hầu An Đô. Tuy nhiên, khi đang qua Trường Giang, Hầu An Đô đã sát hại Trần Xương và quăng thi thể xuống Trường Giang. Về đến Kiến Khang, Trần An Đô tuyên bố rằng Trần Xương trượt chân ngã xuống sông. Để tỏ lòng cảm kích, Trần Văn Đế đã phong Hầu An Đô là Thanh Viễn quận công.

Sang thu năm 560, Hầu Thiến dẫn quân Trần bắt đầu tiến hành giao chiến với quân Bắc Chu và quân Tây Lương ở vùng Hồ Nam ngày nay- khu vực Tây Lương đã đoạt được khi Tiêu Trang chạy sang Bắc Tề, cuối cùng đã đoạt được lãnh thổ này. Để tìm kiếm hòa bình, Bắc Chu đã đề nghị trả Trần Húc về Trần, Trần Vũ Đế hài lòng và đã đề xuất lấy thành Lỗ Sơn (魯山, nay thuộc Vũ Hán, Hồ Bắc) để trao đổi. Trần Húc trở về Trần vào năm 562 và trở thành một quan viên chủ chốt trong triều đình của Trần Văn Đế. Thoạt đầu, Bắc Chu tiếp tục giữ lại thê tử của Trần Húc: Liễu Kính Ngôn và Trần Thúc Bảo, song sau khi tiếp tục thương thảo, Bắc Chu cũng đã phóng thích họ.

Trong khi đó, Trần Văn Đế bắt đầu suy tính đến vấn đề các thế lực cát cứ, muốn đoạt lấy các khu vực nay là Giang Tây, Phúc Kiến và phần lớn Chiết Giang. Một trong số các quân phiệt cát cứ chủ chốt tại Trần là Chu Địch, căn cứ của người này nằm ở Lâm Xuyên (臨川, nay thuộc Phủ Châu, Giang Tây; xuân năm 562, Trần Văn Đế đã triệu Chu Địch đến Bồn Thành (湓城, nay thuộc Cửu Giang, Giang Tây). Chu Địch đã khước từ, và sau đó đã tiến đánh tướng Chu Phu (周敷) của triều đình song thất bại. Trần Văn Đế phái Ngô Minh Triệt đem quân đi đánh Chu Địch và phái Hầu An Đô đi đánh một quân phiệt khác là Lưu Dị (留異)- người kiểm soát khu vực nam bộ Chiết Giang ngày nay. Sang hè năm 562, Hầu An Đô đãnh bại Lưu Dị, buộc người này phải chạy đến chỗ nữ tế Trần Bảo ứng (陳寶應)- người kiểm soát Phúc Kiến ngày nay. Tuy nhiên, Ngô Minh Triệt đã không thể ngay lập tức đánh bại Chu Địch, Trần Văn Đế đã cho Trần Húc thay thế thống lĩnh quân đi đánh Chu Địch. Đến xuân năm 563, quân Chu Địch sụp đổ, người này cũng chạy đến chỗ Trần Bảo Ứng. Trần Bảo Ứng-Lưu Dị-Chu Địch đã hợp lại với nhau chống quân của Trần Văn Đế và chuẩn bị để phản kích. Ngay sau đó, Chu Địch bắt đầu tiến hành một chiến dịch du kích, còn Trần Bảo Ứng và Lưu Dị trấn thủ thành Tấn An (晉安, nay thuộc Phúc Châu, Phúc Kiến)- trị sở của Trần Bảo Ứng.

Trong khi đó, Trần Văn Đế trở nên ngày càng giận dữ và nghi ngờ về sự ngạo mạn của Hầu An Đô và việc Hầu che chở cho các thuộc hạ có hành động xấu. Sang hè năm 563, Trần Văn Đế đã cho bắt Hầu An Đô và buộc Hầu An Đô phải tự sát.

Vào hè năm 564, sau một vào trận thắng, Chu Địch đã lừa và ám sát tướng Chu Phu. Tuy nhiên, tướng Chương Chiêu Đạt (章昭達) của triều đình đã chiếm được Tấn An. Trần Bảo Ứng và Lưu Dị chạy trốn song đã bị bắt và bị hành quyết. Đến thu năm 565, tướng triều đình là Trình Linh Tẩy đã có thể đánh bại Chu Địch, bản thân Chu Địch bị tướng sĩ của mình phản bội và sát hại. Trần Văn Đế cũng tiêu diệt các thế lực Âu Dương Vị ở Quảng châu, Đinh Vu Lượng ở Quế châu, thống nhất phần lớn quốc gia.

Đến hè năm 566, Văn Đế lâm bệnh. Lo sợ rằng Thái tử Bá Tông có tính cách yếu đuối và không thể cai trị thành thạo, Trần Văn Đế đã quyết định truyền ngôi cho Trần Húc. Trần Húc từ chối, Khổng Hoán (孔奐) cũng phản đối. Do đó, Trần Văn Đế đã lập Trần Bá Tông làm thái tử, song giao phó các vấn đề quan trọng cho Trần Húc, Khổng Hoán, Đáo Trọng Cử (到仲舉), Viên Xu (袁樞), và Lưu Sư Tri (劉師知). Ông qua đời ngay sau đó, Thái tử Bá Tông đăng cơ, tức Trần Phế Đế.

Niên hiệu
Niên hiệu trong thời kỳ trị vì của ông là:
 Thiên Gia (天嘉) 560-566
 Thiên Khang (天康) 566.

Nhận định
Nhận xét về Văn Đế trong Trần thư:

Văn Đế xứng đáng nối cơ nghiệp của Trần Bá Tiên, đánh bại Liên quân Bắc Tề - Vương Lâm và nhiều lực lượng cát cứ khác ở Giang Nam, mở đất đến Tây Thục.

Gia đình

Thê thiếp
 Văn hoàng hậu Thẩm Diệu Dung, lập năm 559, hạ sinh Bá Tông và Bá Mậu
 Nghiêm thục viên (?- 587), sinh Bá Sơn và Bá Cung
 Phan dung hoa, sinh Bá Cố
 Lưu chiêu hoa, sinh Bá Tín
 Vương sung hoa, sinh Bá Nhân
 Trương tu dung, sinh Bá Nghĩa
 Hàn tu hoa, sinh Bá Lễ
 Giang quý phi, sinh Bá Trí
 Khổng quý phi, sinh Bá Mưu

Nhi tử
 Trưởng tử Trần Bá Tông (陳伯宗), được lập làm Thái tử năm 559, sau là Trần Phế Đế
 Thứ tử Trần Bá Mậu (陳伯茂), được phong là Thủy Hưng vương năm 559. Năm 568, bị Trần Tuyên Đế biếm thành Ôn Ma hầu và sát hại.
 Tam tử Trần Bá Sơn (陳伯山), được phong là Bà Dương vương năm 560, mất năm 589
 Tứ tử mất sớm
 Ngũ tử Trần Bá Cố (陳伯固), được phong là Tân An vương năm 565, tử trận năm 582
 Lục tử Trần Bá Cung (陳伯恭), được phong là Tấn An vương năm 565
 Thất tử Trần Bá Tín (陳伯信), được phong là Hành Dương vương năm 560, bị Đông Hành châu thứ sử Vương Dũng ám sát năm 589
 Bát tử Trần Bá Nhân (陳伯仁), được phong là Lư Lăng vương vào năm 565
 Cửu tử Trần Bá Nghĩa (陳伯義), được phong là Giang Hạ vương năm 565
 Thập tử Trần Bá Lễ (陳伯禮), được phong là Vũ Lăng vương năm 565
 Thập nhất tử mất sớm
 Thập nhị tử Trần Bá Trí (陳伯智), được phong là Vĩnh Dương vương năm 568
 Thập tam tử Trần Bá Mưu (陳伯謀), được phong là Quế Dương vương năm 568

Nhi nữ
 Phong An công chúa, hạ giá Lưu Trinh Thần (留貞臣)
 Phú Dương công chúa, hạ giá Hầu Tịnh Tàng (侯浄藏), tái giá Liễu Phán (柳盼)

Chú thích

Xem thêm
 Trần Bá Tiên
 Nhà Trần (Trung Quốc)
 Nam Bắc triều
 Nhà Bắc Tề

Tham khảo
 Thẩm Khởi Vĩ (2007), Kể chuyện Lưỡng Tấn Nam Bắc triều, Nhà xuất bản Đà Nẵng
 Đặng Huy Phúc (2001), Các hoàng đế Trung Hoa, Nhà xuất bản Hà Nội
 Trần thư, quyển 3
 Nam sử, quyển 9
 Tư trị thông giám

Vua nhà Trần (Trung Quốc)
Sinh năm 522
Mất năm 566


title: Lưu vong

text:
Lưu đày hay lưu vong có nghĩa là phải xa nhà (ví dụ như làng, thị trấn, thành phố, tiểu bang, tỉnh, lãnh thổ hoặc thậm chí là quốc gia), trong khi bị từ chối không cho phép trở lại hoặc bị đe dọa bị cầm tù hoặc phải chết khi trở về.

Trong luật La Mã, exsilium biểu thị cả lưu vong tự nguyện và xua đuổi như một hình phạt tử hình thay thế cho cái chết. Trục xuất (deportation) là lưu vong cưỡng bức, và kéo theo sự mất mát suốt đời về quyền công dân và tài sản. Relegation là một hình thức trục xuất nhẹ hơn, trong đó bảo tồn quyền công dân và tài sản của chủ thể.

Các thuật ngữ diaspora và tị nạn mô tả lưu vong của một nhóm người, với lý do hoặc tự nguyện hoặc bị ép buộc, và "chính phủ lưu vong" mô tả một chính phủ của một quốc gia đã tái định cư và tranh luận về tính hợp pháp của nó từ bên ngoài quốc gia đó. Người lưu đày tự nguyện thường được mô tả như một hình thức phản kháng của người tuyên bố nó, để tránh bị bức hại và truy tố (như cáo buộc về thuế hoặc hình sự), một hành động xấu hổ hoặc ăn năn hoặc cô lập bản thân để có thể dành thời gian cho theo đuổi một mục đích cụ thể.

Điều 9 của Tuyên ngôn Nhân quyền quy định rằng "Không ai phải chịu sự bắt bớ, giam giữ hoặc lưu đày tùy tiện".

Cá nhân

Nguyên thủ quốc gia
Trong một số trường hợp, nguyên thủ quốc gia bị phế truất được phép lưu vong sau một cuộc đảo chính hoặc thay đổi chính phủ khác, cho phép một sự chuyển đổi hòa bình hơn diễn ra hoặc để trốn tránh công lý.

Tránh thuế hoặc các vấn đề pháp lý
Một công dân giàu có chuyển đến khu vực tài phán với mức thuế thấp hơn được gọi là lưu vong tránh thuế. Những người sáng tạo như tác giả và nhạc sĩ có được sự giàu có bất ngờ đôi khi chọn giải pháp này. Ví dụ như nhà văn người Canada gốc Anh Arthur Hailey, người đã chuyển đến Bahamas để tránh thuế sau thành công của các tiểu thuyết Khách sạn và Sân bay, và ban nhạc rock người Anh, nhóm nhạc Stones, vào mùa xuân năm 1971, nợ các khoản thuế nhiều hơn mức họ có thể trả và rời khỏi Anh trước khi chính phủ có thể thu giữ tài sản của họ. Tất cả các thành viên của ban nhạc đã chuyển đến Pháp trong một khoảng thời gian họ ghi âm nhạc cho album được gọi là Exile on Main Street, Main Street của tựa đề đề cập đến French Riviera. Vào năm 2012, Eduardo Saverin, một trong những người sáng lập Facebook, đã gây chú ý bằng cách từ bỏ quốc tịch Hoa Kỳ trước khi thực hiện IPO của công ty mình. Saverin là công dân có 2 quyền công dân kép Brazil/Hoa Kỳ. Việc ông chuyển đến Singapore và từ bỏ quyền công dân của ông đã thúc đẩy một dự luật tại Thượng viện Hoa Kỳ, Đạo luật Ex-PATRIOT, sẽ buộc những người lưu vong giàu có như vậy phải nộp thuế đặc biệt để được quay trở lại Hoa Kỳ.

Trong một số trường hợp, một người tự nguyện sống lưu vong để tránh các vấn đề pháp lý, chẳng hạn như kiện tụng hoặc truy tố hình sự. Một ví dụ về điều này là Asil Nadir, người đã trốn sang Cộng hòa Thổ Nhĩ Kỳ Bắc Síp trong 17 năm thay vì phải đối mặt với việc bị truy tố liên quan đến công ty Polly Peck trị giá 1,7 tỷ bảng tại Vương quốc Anh.

Tránh bạo lực hoặc bắt bớ, hoặc sau khi chiến tranh diễn ra
Những ví dụ bao gồm:

 Các học giả Iraq được yêu cầu trở về nhà "từ nơi lưu vong" để giúp xây dựng lại Iraq vào năm 2009
 Người Do Thái chạy trốn khỏi bị Đức Quốc xã  bắt bớ.
 Những người đảm nhận vai trò tự do tôn giáo hoặc dân sự trong xã hội có thể bị buộc phải lưu vong do mối đe dọa đàn áp. Ví dụ, các nữ tu bị lưu đày sau cuộc đảo chính Cộng sản năm 1948 tại Tiệp Khắc.

Uyển ngữ cho những người bị kết án
Người lưu vong, người của chính phủ, người hầu được chỉ định là tất cả các uyển ngữ được sử dụng ở Úc trong thế kỷ 19 cho những người bị kết án tại Anh đã bị đưa từ Anh đến các thuộc địa.

Tham khảo

Mô típ văn học
Hình phạt
Lưu vong


title: .us

text:
.us là tên miền quốc gia cấp cao nhất (ccTLD) của Hoa Kỳ, được thành lập năm 1985. Những người đăng ký tên miền.us phải là công dân, tổ chức Hoa Kỳ, hoặc cơ quan nước ngoài có mặt ở Hoa Kỳ. Phần lớn người đăng ký trong nước đã đăng ký .com, .net, .org và những gTLD khác, ngoài.us, tên miền mà theo truyền thống chủ yếu được dùng bởi nhiều chính phủ liên bang và tiểu bang (mặc dù bất kỳ cơ quan nào cũng có quyền lựa chọn đăng ký tên miền.us). Cụ thể hơn, tên miền .gov và .mil đã được dùng riêng cho Mỹ.

Những người quản lý ban đầu của.us là Jon Postel của Viện Khoa học Thông tin tại Đại học Nam California. Ông quản lý.us theo hợp đồng con USC/ISI ký với SRI Quốc tế (người giữ hợp đồng.us và Tên miền cấp cao nhất dùng chung với Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ) và sau đó là Giải pháp Mạng (người giữ hợp đồng.us và tên miền cấp cao nhất dùng chung với Tổ chức Khoa học Quốc gia). Người đăng ký chỉ có thể đăng ký tên miền cấp 3 hoặc cao hơn theo nhánh địa lý và tổ chức. Đại đa số tên miền con địa lý ở.us được ủy quyền cho nhiều cơ quan tư nhân khác nhau và người đăng ký.us sẽ đăng ký với cơ quan ủy quyền tại cấp mà họ muốn đăng ký, chứ không trực tiếp với cơ quan quản lý.us. Tuy nhiên, từ tháng 4 năm 2002, tên miền cấp 2 đã được mở để đăng ký. Tên miền.us hiện được quản lý bởi NeuStar Inc. dưới hợp đồng với Bộ Thương mại Hoa Kỳ.

Từ khi ban hành chính thức tên miền.us là tên cấp 2, nó đã được sử dụng và phát triển bởi một số công ty tư nhân và cư dân địa phương. Mã quốc gia.us không còn dành riêng cho các cơ quan chính phủ.

Tên miền cấp hai quản lý bởi tiểu bang
Những tên sau là lấy từ tên viết tắt bưu chính dành cho tiểu bang:

.ak.us: Alaska
.al.us: Alabama
.ar.us: Arkansas
.az.us: Arizona
.ca.us: California
.co.us: Colorado
.ct.us: Connecticut
.dc.us: Đặc khu Columbia
.de.us: Delaware
.fl.us: Florida
.ga.us: Georgia
.hi.us: Hawaii
.ia.us: Iowa
.id.us: Idaho
.il.us: Illinois
.in.us: Indiana
.ks.us: Kansas
.ky.us: Kentucky
.la.us: Louisiana
.ma.us: Massachusetts
.md.us: Maryland
.me.us: Maine
.mi.us: Michigan
.mn.us: Minnesota
.mo.us: Missouri
.ms.us: Mississippi
.mt.us: Montana
.nc.us: Bắc Carolina
.nd.us: Bắc Dakota
.ne.us: Nebraska
.nh.us: New Hampshire
.nj.us: New Jersey
.nm.us: New Mexico
.nv.us: Nevada
.ny.us: New York
.oh.us: Ohio
.ok.us: Oklahoma
.or.us: Oregon
.pa.us: Pennsylvania
.ri.us: Rhode Island
.sc.us: Nam Carolina
.sd.us: Nam Dakota
.tn.us: Tennessee
.tx.us: Texas
.ut.us: Utah
.va.us: Virginia
.vt.us: Vermont
.wa.us: Washington
.wi.us: Wisconsin
.wv.us: Tây Virginia
.wy.us: Wyoming

Lãnh thổ phụ thuộc
.as.us: American Samoa (cũng có mã quốc gia .as)
.gu.us: Guam (cũng có mã quốc gia .gu)
.pr.us: Puerto Rico (cũng có mã quốc gia .pr)
.vi.us: U.S. Virgin Islands (cũng có mã quốc gia .vi)

Những tên miền cấp 2 khác
.dni.us: học viện quốc gia phân bố
.fed.us: cơ quan chính phủ liên bang (thay thế khác cho .gov)
.isa.us: interstate agency (only used for the Interstate Mining Compact Commission, www.imcc.isa.us)
.kids.us: content suitable for children under 13
.nsn.us: Native sovereign nations (federally recognized Native American tribes)

Xem thêm
 Tên miền quốc gia cấp cao nhất

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Domain Registry
 IANA.us whois information
 Management of.us Domain Name (U.S. Department of Commerce)
 usTLD Nexus Requirements - Requirements for registrants of.us domains, Portable Document Format
 Kids.us Content Policies
 RFC 1480: The US Domain (tháng 6 năm 1993)
 locality-based namespaces

U s
Tên miền ở Hoa Kỳ
U s

sv:Toppdomän#U


title: Blumenstein

text:
Blumenstein là một đô thị ở huyện Thun ở bang Bern ở Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 15,52 km², dân số năm 2005 là 1170 người.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Đô thị của bang Bern


title: Segurilla

text:
Segurilla là một đô thị trong tỉnh Toledo, Castile-La Mancha, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2006 (INE), đô thị này có dân số là 1132 người.

Tham khảo

Đô thị ở Toledo


title: Athous francoisi

text:
Athous francoisi là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1928.

Chú thích

Tham khảo

Athous


title: Bulbophyllum kenae

text:
Bulbophyllum kenae là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

kenae]]

K


title: Schrattenthal

text:
Schrattenthal là một thị trấn ở huyện Hollabrunn trong bang Niederösterreich, ở nước Áo. Đô thị này có diện tích 22,43 km², dân số năm 2001 là 879 người.

Tham khảo

Đô thị của Niederösterreich


title: Thiên hướng tình dục trong quân đội

text:
Quân đội các nước trên thế giới có chính sách khác nhau đối với người đồng tính, song tính luyến ái. Hầu hết quân đội các nước phương Tây đã bỏ chính sách trục xuất những quân nhân có thiên hướng tình dục thiểu số. Trong 26 nước có quân đội trong NATO, hơn 20 nước cho phép người đồng tính và song tính phục vụ. Trong số những quốc gia là thành viên Hội đồng Bảo an Liên hiệp quốc, Anh và Pháp cho phép, ba quốc gia khác không cho phép bao gồm: Trung Quốc cấm hoàn toàn người đồng tính tham gia, Nga trục xuất tất cả người đồng tính trong thời bình nhưng cho phép vài người đồng tính nam phục vụ trong thời chiến và Hoa Kỳ thực hiện chính sách Không hỏi, không nói cho phép người đồng tính nhập ngũ nhưng không được công khai và cặp bồ. Israel là quốc gia duy nhất ở Trung Đông công khai cho phép người đồng tính tham gia quân ngũ.

Những nước cấm người đồng tính trong quân đội
Brasil, Cuba, Ai Cập, Hy Lạp, Iran, Bắc Triều Tiên, Ả rập Xê út, Singapore, Hàn Quốc, Syria, Thổ Nhĩ Kỳ, Venezuela, Yemen.

Những nước cho phép người đồng tính trong quân đội
Úc
Canada
Israel
Ý
Hà Lan
Hoa Kỳ
Anh
Thụy Sĩ

Các nước có chính sách khác
Nga
Đức

Tham khảo

Xem thêm

Thiên hướng tình dục
Quân đội
Cuộc sống quân đội
Thiên hướng tình dục và xã hội
Quyền LGBT


title: (28012) 1997 YH4

text:
{{DISPLAYTITLE:(28012) 1997 YH4}}

(28012) 1997 YH4 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 23 tháng 12 năm 1997.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 28001–29000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1997
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Lịch sử hóa học

text:
Lịch sử ngành hóa học có lẽ được hình thành cách đây khoảng 4000 năm khi người Ai Cập cổ đại lần đầu dùng kĩ thuật tổng hợp hóa học dạng "ướt". Đến thời kì 1000 năm trước Công nguyên một số nền văn minh đã dùng những kĩ thuật hóa học vẫn còn giá trị nền tảng cho đến tận ngày nay, như: luyện thép từ quặng sắt, làm đồ gốm, lên men rượu bia, tạo ra màu để sơn và trang trí, chiết xuất tinh chất từ thực vật làm thuốc hay nước hoa, làm phô mai, nhuộm quần áo, thuộc da, chế biến mỡ thành xà bông, làm ra thủy tinh, chế tạo hợp kim chẳng hạn đồng thau.

Cách tiếp cận đến bản chất của thế giới vật chất và những chuyển hóa trong đó theo kiểu triết học thời cổ đại cũng như theo kiểu giả kim thuật đã không thành công, nhưng bằng cách làm thực nghiệm và ghi lại kết quả các nhà giả kim đã đặt nền móng cho phương pháp khoa học sau này. Năm 1661, Robert Boyle bằng công trình The Sceptical Chymist đã tách biệt hẳn giả kim thuật và hóa học, mở ra thời kì mới cho hóa học hiện đại.

Hóa học trở thành ngành khoa học theo nghĩa đầy đủ khi Antoine Lavoisier nêu ra định luật bảo toàn khối lượng, đòi hỏi các đại lượng hóa học phải được định lượng và đo lường cẩn thận. Vì thế mà dù cả giả kim thuật lẫn hóa học đều quan tâm đến bản chất của vật chất và sự chuyển hóa của chúng nhưng chỉ có nhà hóa học, chứ không phải nhà giả kim, dùng phương pháp khoa học trong nghiên cứu. Lịch sử hóa học thường được gắn với lịch sử nhiệt động học, nhất là từ công trình của Willard Gibbs.

Thời cổ đại

Thời kỳ đồ sắt
Việc tách sắt ra khỏi tụ quặng là một công việc có thể làm được nhưng khó khăn hơn nhiều so với đồng và thiếc. Nó được phát hiện bởi vương quốc Hittites vào khoảng thế kỉ XII TCN, mở đầu cho thời kỳ đồ sắt.

Từ lửa đến Nguyên tử luận

Điều đang còn tranh luận là việc tự tạo ra lửa phải chăng là phản ứng hóa học đầu tiên con người có thể kiểm soát được. Do thiếu hiểu biết có khoa học mà trong hàng triệu năm nhân loại xem lửa như là một thực thể thần bí có khả năng biến chất này thành chất khác (chẳng hạn đốt cháy gỗ thành than, biến nước sôi thành hơi), tạo ánh sáng và hơi nóng. Lửa có vai trò tối quan trọng trong xã hội sơ khai, dùng cho những sinh hoạt cơ bản như nấu nướng, soi sáng, sưởi ấm đến những kĩ thuật cao thời đó như làm đồ gốm, nung gạch hay nấu chảy kim loại làm vật dụng.

Những triết gia cổ đại trong khi cố gắng hợp lý hóa những vấn đề, chẳng hạn tại sao các chất khác nhau thì có đặc tính (màu, mùi, mật độ) khác nhau, cũng tồn tại ở những trạng thái (khí, lỏng, rắn) khác nhau, đồng thời có phản ứng khác nhau lúc tiếp xúc với môi trường (nước, lửa, nhiệt độ thay đổi) xung quanh, đã đưa ra lý thuyết sơ khởi về tự nhiên hay cụ thể là về hóa học. Những triết thuyết liên quan đến hóa học có thể nhận thấy ở bất kì nền văn minh cổ đại nào, và tựu trung đều cố gắng chỉ ra vài nguyên tố cơ bản cấu thành mọi chất khác tồn tại trong tự nhiên. Từ những khái niệm cụ thể như không khí, nước, đất, lửa, ánh sáng đến trừu tượng hơn như ý thức, thiên đường là những nguyên tố cơ bản rất phổ biến trong nhiều nền văn minh cổ như Hy Lạp, Ấn Độ, Maya, Trung Hoa.

Nguồn gốc của nguyên tử luận được coi là từ Hy Lạp và Ấn Độ cổ. Theo quyển De Rerum Natura (Nguồn gốc vạn vật) của triết gia La Mã Lucretius viết năm 50 trước Công nguyên  thì nguyên tử luận Hy Lạp ra đời khoảng năm 440 trước Công nguyên khi hai triết gia Democritus và Leucippus cho rằng "atom" (nguyên tử) là thành phần cơ bản nhất không thể chia nhỏ của vật chất. Cùng thời này ở Ấn Độ, triết gia Kanada cũng phát biểu tương tự trong tác phẩm Vaisheshika. Tuy vậy, phát biểu của Kanada cũng như Democritus chỉ có ý nghĩa triết học do thiếu dữ liệu thực nghiệm và cũng do thiếu chứng minh một cách khoa học nên ý niệm tồn tại nguyên tử rất dễ bị bác bỏ. Tại Hy Lạp Aristotle đã phản bác sự tồn tại của nguyên tử, còn trường phái Vaisheshika ở Ấn Độ cũng bị phản đối một thời gian dài.

Đa số các phương pháp luận mới mẻ hơn được Pliny già mô tả trong quyển Naturalis Historia. Ông cố gắng giải thích chúng kèm với việc thực hiện nhiều quan sát tinh tế về trạng thái khoáng vật.

Ngành luyện kim hưng khởi
Nhờ lửa con người đã chế tạo thủy tinh, tinh chế kim loại mở đường cho ngành luyện kim ra đời. Nhiều phương pháp tinh chế kim loại được tìm ra trong thời kì đầu của ngành này, còn vàng đã được xem là kim loại quý từ năm 2600 trước Công nguyên ở Ai Cập cổ đại. Việc tìm ra hợp kim dẫn đến thời đại đồ đồng, kế tiếp là thời đại đồ sắt ghi nhận sự cải tiến vũ khí chiến đấu tốt hơn cho quân đội và chính vũ khí thường là lợi thế quyết định trong chiến tranh thời này. Ấn Độ cổ đại là nơi tạo bước tiến triển quan trọng trong ngành luyện kim, giả kim thuật.

Thời kỳ trung cổ

Hòn đá của triết gia và sự hưng khởi của giả kim thuật

Tiền nhân rất quan tâm tìm ra giải pháp biến các kim loại rẻ tiền chẳng hạn đồng hay sắt thành vàng. Họ cho rằng có một loại vật liệu gọi là "hòn đá của triết gia" giúp làm được việc đó, và cũng từ đó đã dẫn đến một ngành khoa học sơ khai là giả kim thuật. Ngành này xuất hiện trong nhiều nền văn minh xưa, là sự pha trộn của triết học, thuyết thần bí và phương pháp khoa học sơ khai.Ngành giả kim không chỉ tìm cách biến kim loại thành vàng mà còn gắng tìm cách chế ra nhiều dược phẩm để cải thiện sức khỏe con người, thậm chí cố tìm được thuốc trường sinh giúp con người trẻ mãi. Các nhà giả kim còn cho rằng có một chất gọi là "ête" (tiếng Anh: ether) trong không khí giúp duy trì sự sống mọi loài. Isaac Newton trong đời nghiên cứu của ông cũng làm một vài việc theo cách thức giả kim thuật.

Nan đề của nhà giả kim
Theo cách đánh giá hiện nay thì ngành giả kim thời xưa có nhiều hạn chế, như việc đặt tên cho các chất mới tìm được không theo một hệ thống nào dẫn đến tình trạng có thể cùng một thuật ngữ lại chỉ nhiều đối tượng khác nhau, do đó được hiểu khác nhau.

Kế đến là không có phương pháp nào đủ tiêu chuẩn khoa học để tái tạo các thực nghiệm đã làm. Thậm chí nhiều nhà giả kim đã đưa cả những thông số không mấy phù hợp vào nghiên cứu của mình, như là thời gian theo thủy triều hay theo tuần trăng. Nhiều yếu tố huyền bí cũng như từ ngữ bí truyền dùng trong ngành giả kim dù hữu dụng nhưng không thể làm nhà giả kim lờ đi nan đề là họ cũng không biết nhiều về chúng. Từ đầu thế kỉ 14, cái mã ngoài của giả kim càng lúc càng lộ rõ và người ta bắt đầu nghi ngờ phương pháp này. Thực tế nhân loại cần một phương pháp có khoa học sao cho một thí nghiệm có thể được lặp lại bởi nhiều người khác nhau, còn kết quả thí nghiệm cần được ghi lại bằng một ngôn ngữ rõ ràng để chỉ ra điều gì đã biết hay chưa biết.

Từ giả kim thuật đến hóa học

Những nhà hóa học tiên phong

Người Hồi giáo thuộc khu vực A rập đã dịch nhiều công trình cổ Hy Lạp sang tiếng A rập, họ cũng thử nghiệm một số ý tưởng theo phương pháp khoa học. Dù đã biết là phương pháp khoa học hiện đại được phát triển dần dần và tương đối chậm nhưng vài nhà hóa học Hồi giáo như ông Jabir ibn Hayyan (ở châu Âu gọi là ông "Geber"), đã bắt đầu sử dụng phương pháp khoa học trong hóa học từ thế kỉ thứ 9, và ông được đa số xem là "ông tổ ngành hóa học". Ông đưa ra cách tiếp cận có hệ thống dựa trên thực nghiệm trong quá trình nghiên cứu khoa học., và sáng tạo ra nồi chưng cất, phân tích thành phần hóa học nhiều chất, phân biệt kiềm và axit, bào chế nhiều loại thuốc.

Nhiều nhà hóa học Hồi giáo khác cũng có ảnh hưởng quan trọng, như Ja'far al-Sadiq, Alkindus, Abū al-Rayhān al-Bīrūnī, Avicenna cũng như Ibn Khaldun đều phản bác thuật giả kim và lý luận kiểu "hòn đá của triết gia" về sự chuyển đổi của kim loại; còn Tusi đưa ra định luật bảo toàn khối lượng ở dạng sơ khai khi ông cho rằng vật chất chỉ thay đổi trạng thái chứ không biến mất. Ông Rhazes là người đầu tiên bác bỏ thuyết của Aristotle về bốn nguyên tố vật chất cơ bản, cũng là một trong những người đặt nền tảng cho hóa học hiện đại qua việc sử dụng phòng thí nghiệm kiểu như ngày nay, thậm chí ông đã tạo ra hơn 20 dụng cụ thí nghiệm mà phần nhiều vẫn còn được dùng đến giờ.

Từ khi nhiều tác phẩm giả kim thuật từ thế giới A rập được dịch sang tiếng Latin một số nhà giả kim nghiêm túc ở châu Âu đã theo đuổi môn này có định hướng và ngày càng làm tốt hơn. Như ông Paracelsus (1493-1541) đã bác bỏ thuyết bốn nguyên tố của Aristotle và chỉ bằng kiến thức về hóa chất và thuốc của mình đã tạo ra một môn kết hợp giả kim và khoa học, dù ông chưa làm cho những thí nghiệm của bản thân có tính khoa học đầy đủ hơn. Lý thuyết mở rộng của ông chỉ ra cách tạo chất mới từ thủy ngân và lưu huỳnh mà ông gọi là "dầu lưu huỳnh". Có lẽ đây chính là chất đimêtyl ete (có công thức cấu tạo là H3COCH3) ngày nay, vốn chẳng có thủy ngân lẫn lưu huỳnh.

Những cố gắng cải tiến phương pháp lọc tách quặng lấy kim loại là nguồn thông tin quan trọng với nhiều nhà hóa học tiên phong, chẳng hạn ông Georg Agricola (1494–1555) có tác phẩm kinh điển De re metallica ấn hành năm 1556 bàn về vấn đề này. Ông đã lược bỏ những yếu tố kì bí trong ngành và đưa ra nền tảng thực hành để người khác có thể làm theo. Tác phẩm này đề cập nhiều loại lò nấu quặng, tạo ra sự quan tâm nghiên cứu về khoáng chất cũng như hợp chất của chúng.

Thời kỳ phục hưng
Năm 1605 ông Francis Bacon công bố tác phẩm The Proficience and Advancement of Learning được coi là mở đầu cho lý thuyết về phương pháp khoa học. Năm 1615 Jean Beguin công bố tác phẩm Tyrocinium Chymicum là giáo trình hóa học thuộc loại đầu tiên có nêu ra khái niệm phản ứng hóa học.

Robert Boyle (1627–1691) được xem là người xác lập lại phương pháp có tính khoa học cho ngành giả kim, đồng thời làm cho ngành hóa học không chỉ dừng ở thuật giả kim nữa mà tách biệt ra và phát triển mạnh thêm. Ông theo nguyên tử luận nhưng thích gọi "nguyên tử" là corpuscle thay cho atoms. Ông nhận định rằng ở mức độ nhỏ nhất của vật chất là nguyên tử thì tính chất của chúng được duy trì chứ không biến đổi. Ông còn phát minh ra định luật Boyle, viết tác phẩm kinh điển The Sceptical Chymist có bàn đến thuyết nguyên tử của vật chất.

Năm 1754 Joseph Black tách được khí cacbonic mà ông gọi là "không khí cô đặc". Carl Wilhelm Scheele và Joseph Priestly độc lập nhau tìm ra khí ôxi mà họ gọi là "khí cháy". Joseph Proust đưa ra định luật xác nhận các nguyên tố kết hợp nhau theo một tỉ lệ nguyên làm thành hợp chất. Năm 1800 ông Alessandro Volta là người đầu tiên chế ra pin và thiết lập quy tắc cho môn điện hóa học. Năm 1803 John Dalton nêu định luật Dalton mô tả quan hệ giữa các thành phần trong một hỗn hợp khí cùng ảnh hưởng của áp suất từng loại lên tổng thể hỗn hợp. Ở Nga, ông Mikhail Lomonosov là người khai mở ngành hóa học đồng thời bác bỏ lý thuyết quá trình cháy và nêu ra thuyết động học chất khí. Ông xem nhiệt là một loại chuyển động, đề xuất ý tưởng về định luật bảo toàn vật chất.

Thời kỳ cận đại

Antoine Lavoisier

Tuy rằng nhiều nhà hóa học tiên phong từ thời cổ Hy Lạp, cổ Ai Cập đến thời kì A rập, Ba Tư có đóng góp cơ bản cho ngành nhưng ông Antoine Lavoisier mới được xem là người khai sinh hóa học hiện đại. Ông đưa ra định luật bảo toàn khối lượng, còn gọi là định luật Lavoisier năm 1789 và nhờ đó ngành hóa học có được phương pháp định lượng nghiêm ngặt giúp thiết lập những dự đoán tin cậy. Ông còn nổi danh bởi lý thuyết quá trình cháy đề xuất năm 1783.

Tranh luận về sự sống - Hóa học hữu cơ
Sau khi xác định được bản chất sự cháy lại nảy sinh tranh luận về bản chất sự sống cũng như khác biệt căn bản giữa chất vô cơ và hữu cơ khởi từ việc ông Friedrich Wöhler tình cờ tổng hợp được urê (có công thức cấu tạo là CO(NH2)2) từ chất vô cơ năm 1828.  Trước thế kỉ XIX, vẫn tồn tại thuyết duy tâm cho rằng hợp chất hữu cơ được sinh ra trong các cơ thể sống và con người không thể tổng hợp chất hữu cơ từ nguồn vô cơ nên phát hiện này đã giáng đòn mạnh vào thuyết duy tâm và thúc đẩy sự ra đời của hóa học hữu cơ. Đến cuối thế kỉ 19 các nhà khoa học đã tổng hợp thành công hàng trăm hợp chất hữu cơ, như màu nhuộm, aspirin.

Bất đồng về nguyên tử luận sau thời Lavoisier

Throughout the 19th century, chemistry was divided between those who followed the atomic theory of John Dalton and those who did not, such as Wilhelm Ostwald và Ernst Mach. Although such proponents of the atomic theory as Amedeo Avogadro và Ludwig Boltzmann made great advances in explaining the behavior of gases, this dispute was not finally settled until Jean Perrin's experimental investigation of Einstein's atomic explanation of Brownian motion in the first decade of the 20th century.

Well before the dispute had been settled, many had already applied the concept of atomism to chemistry. A major example was the ion theory of Svante Arrhenius which anticipated ideas about atomic substructure that did not fully develop until the 20th century. Michael Faraday was another early worker, whose major contribution to chemistry was electrochemistry, in which (among other things) a certain quantity of electricity during electrolysis hoặc electrodeposition of metals was shown to be associated with certain quantities of chemical elements, and fixed quantities of the elements therefore with each other, in specific ratios. These findings, like those of Dalton's combining ratios, were early clues to the atomic nature of matter.

Bảng tuần hoàn

For many decades, the list of known chemical elements had been steadily increasing. A great breakthrough in making sense of this long list (as well as in understanding the internal structure of atoms as discussed below) was Dmitri Mendeleev và Lothar Meyer's development of the periodic table, and particularly Mendeleev's use of it to predict the existence and the properties of germanium, gallium, and scandium, which Mendeleev called ekasilicon, ekaaluminium, and ekaboron respectively. Mendeleev made his prediction in 1870; gallium was discovered in 1875, and was found to have roughly the same properties that Mendeleev predicted for it.

Định nghĩa hiện đại về Hóa học

Classically, before the 20th century, chemistry was defined as the science of the nature of matter and its transformations. It was therefore clearly distinct from physics which was not concerned with such dramatic transformation of matter. Moreover, in contrast to physics, chemistry was not using much of mathematics. Even some were particularly reluctant to using mathematics within chemistry. For example, Auguste Comte wrote in 1830:
Every attempt to employ mathematical methods in the study of chemical questions must be considered profoundly irrational and contrary to the spirit of chemistry.... if mathematical analysis should ever hold a prominent place in chemistry -- an aberration which is happily almost impossible -- it would occasion a rapid and widespread degeneration of that science.
However, in the second part of the 19th century, the situation changed and August Kekule wrote in 1867:
I rather expect that we shall someday find a mathematico-mechanical explanation for what we now call atoms which will render an account of their properties.

After the discovery by Ernest Rutherford và Niels Bohr of the atomic structure in 1912, and by Marie và Pierre Curie of radioactivity, scientists had to change their viewpoint on the nature of matter. The experience acquired by chemists was no longer pertinent to the study of the whole nature of matter but only to aspects related to the electron cloud surrounding the atomic nuclei and the movement of the latter in the electric field induced by the former (see Born-Oppenheimer approximation). The range of chemistry was thus restricted to the nature of matter around us in conditions which are not too far from standard conditions for temperature and pressure and in cases where the exposure to radiation is not too different from the natural microwave, visible hoặc UV radiations on Earth. Chemistry was therefore re-defined as the science of matter that deals with the composition, structure, and properties of substances and with the transformations that they undergo. However the meaning of matter used here relates explicitly to substances made of atoms and molecules, disregarding the matter within the atomic nuclei and its nuclear reaction or matter within highly ionized plasmas. Nevertheless the field of chemistry is still, on our human scale, very broad and the claim that chemistry is everywhere is accurate.

Hóa học lượng tử

Some view the birth of quantum chemistry in the discovery of the Schrödinger equation and its application to the hydrogen atom in 1926. However, the 1927 article of Walter Heitler và Fritz London is often recognised as the first milestone in the history of quantum chemistry. This is the first application of quantum mechanics to the diatomic hydrogen molecule, and thus to the phenomenon of the chemical bond. In the following years much progress was accomplished by Edward Teller, Robert S. Mulliken, Max Born, J. Robert Oppenheimer, Linus Pauling, Erich Hückel, Douglas Hartree, Vladimir Aleksandrovich Fock, to cite a few.

Still, skepticism remained as to the general power of quantum mechanics applied to complex chemical systems. The situation around 1930 is described by Paul Dirac:

{{quote|"The underlying physical laws necessary for the mathematical theory of a large part of physics and the whole of chemistry are thus completely known, and the difficulty is only that the exact application of these laws leads to equations much too complicated to be soluble. It therefore becomes desirable that approximate practical methods of applying quantum mechanics should be developed, which can lead to an explanation of the main features of complex atomic systems without too much computation.Hence the quantum mechanical methods developed in the 1930s and 1940s are often referred to as theoretical molecular hoặc atomic physics to underline the fact that they were more the application of quantum mechanics to chemistry and spectroscopy than answers to chemically relevant questions."}}

In the 1940s many physicists turned from molecular hoặc atomic physics to nuclear physics (like J. Robert Oppenheimer hoặc Edward Teller). In 1951, a milestone article in quantum chemistry is the seminal paper of Clemens C. J. Roothaan on Roothaan equations. It opened the avenue to the solution of the self-consistent field equations for small molecules like hydrogen hoặc nitrogen. Those computations were performed with the help of tables of integrals which were computed on the most advanced computers of the time.

 Sinh học phân tử và Hóa sinh

Vào giữa thế kỷ 20, về nguyên tắc, sự tích hợp của vật lý và hóa học đã được mở rộng, với các tính chất hóa học được giải thích như là kết quả của cấu trúc điện tử của nguyên tử; Cuốn sách của Linus Pauling về Tự nhiên của Trái phiếu Hóa học đã sử dụng các nguyên lý cơ học lượng tử để suy ra các góc trái phiếu trong các phân tử phức tạp hơn bao giờ hết. Tuy nhiên, mặc dù một số nguyên lý được rút ra từ cơ học lượng tử có thể tiên đoán một số tính chất hóa học đối với các phân tử liên quan đến sinh học, nhưng đến cuối thế kỷ 20, lại là tập hợp các quy tắc, quan sát và công thức hơn các phương pháp định lượng ab initio nghiêm ngặt.

Cách tiếp cận dựa trên kinh nghiệm này đã thành công năm 1953 khi James Watson và Francis Cricksuy luận cấu trúc xoắn kép của DNA bằng cách xây dựng các mô hình bị ràng buộc bởi và thông báo bởi kiến thức về tính chất hóa học của các phần cấu thành và các mô hình nhiễu xạ tia X thu được bởi Rosalind Franklin.  Khám phá này dẫn tới sự bùng nổ của nghiên cứu hóa sinh của cuộc sống.

Trong cùng năm đó, thí nghiệm Miller-Urey đã chứng minh rằng các thành phần cơ bản của protein, các amino acid đơn giản, có thể được tạo ra từ những phân tử đơn giản trong mô phỏng các quá trình nguyên thủy trên trái đất. Mặc dù vẫn còn nhiều câu hỏi về bản chất thực sự của nguồn gốc của cuộc sống, đây là lần đầu tiên các nhà nghiên cứu thử nghiệm các quy trình giả thuyết trong phòng thí nghiệm dưới điều kiện kiểm soát.

Năm 1983 Kary Mullis đã phát minh ra phương pháp khuếch đại DNA trong ống nghiệm, gọi là phản ứng chuỗi polymerase (PCR), làm cách mạng hóa các quá trình hóa học được sử dụng trong phòng thí nghiệm để điều khiển nó. PCR có thể được sử dụng để tổng hợp các đoạn DNA cụ thể và có thể sắp xếp DNA của các sinh vật, kết quả là trong dự án bộ gen của con người.

Một phần quan trọng trong câu đố bằng xoắn kép đã được giải quyết bởi một trong những sinh viên của Pauling Matthew Meselson và Frank Stahl, kết quả của sự hợp tác của họ (thí nghiệm Meselson-Stahl) đã được gọi là "thí nghiệm đẹp nhất trong sinh học".

Họ sử dụng một kỹ thuật ly tâm để phân loại các phân tử theo sự khác biệt về trọng lượng. Vì các nguyên tử nitơ là thành phần của DNA nên chúng được dán nhãn và do đó được theo dõi trong quá trình sao chép trong vi khuẩn.

 Cuối thế kỉ 20

Vào năm 1970, John Pople đã phát triển chương trình phần mềm Gaussian làm giảm đáng kể các tính toán hóa học.  Năm 1971, Yves Chauvin đưa ra một lời giải thích về cơ chế phản ứng của phản ứng trao đổi olefin. Năm 1975, K. Barry Sharpless và nhóm của ông đã phát hiện ra một chất chống oxy hóa, phản ứng bao gồm epoxi hoá Sharpless, bất đối xứng dihydroxyl hoá Sharpless, và oxy amin hoá Sharpless. Năm 1985, Harold Kroto, Robert Curl và Richard Smalley khám phá Fullerene, một lớp bọc của các phân tử cacbon lớn bề ngoài giống như những mái vòm được thiết kế bởi kiến trúc sư R. Buckminster Fuller.  Năm 1991, Sumio Iijima sử dụng kính hiển vi điện tử để phát hiện ra một loại fullerene trụ được biết đến như một ống nano carbon, mặc dù công việc trước đó đã được thực hiện trong lĩnh vực này càng sớm càng 1951. Tài liệu này là một thành phần quan trọng trong lĩnh vực công nghệ nano. Năm 1994,Robert A. Holton và nhóm của ông đạt được tổng hợp đầu tiên của chất hữu cơ Taxol.  Năm 1995, Eric Cornell và Carl Wieman sản xuất lần đầu thể ngưng tụ Bose-Einstein, một chất có hiển thị tính chất cơ học lượng tử trên phạm vi vĩ mô.

 Toán học và Hoá học
Về mặt cổ điển, trước thế kỷ 20, hóa học được định nghĩa là ngành khoa học về bản chất của vật chất và sự biến đổi của nó. Do đó rõ ràng là có sự khác biệt so với vật lý không liên quan đến sự biến đổi đáng kể của vật chất. Hơn nữa, trái ngược với vật lý, hóa học không sử dụng nhiều toán học. Ngay cả một số bài toán Hoá học đặc biệt cũng không muốn sử dụng toán học trong hóa học. Ví dụ, Auguste Comte đã viết năm 1830:Mọi cố gắng để sử dụng các phương pháp toán học trong nghiên cứu các câu hỏi hoá học phải được coi là không hợp lý sâu sắc và trái với tinh thần của hóa học.... nếu phân tích toán học nên bao giờ giữ một vị trí nổi bật trong hóa học - một sai lệch mà là hạnh phúc gần như không thể - nó sẽ nhân dịp một thoái hóa nhanh chóng và lan rộng của khoa học đó.Tuy nhiên, trong phần hai của thế kỷ 19, tình hình đã thay đổi và August Kekulé đã viết năm 1867:Tôi mong đợi rằng một ngày nào đó chúng ta sẽ tìm ra một giải thích cơ học-toán học cho cái mà bây giờ chúng ta gọi là các nguyên tử sẽ làm cho một tài khoản của tài sản của họ.

 Ngành hóa chất

Sau thế kỷ XIX đã có sự gia tăng lớn trong việc khai thác dầu mỏ từ trái đất để sản xuất một loạt các hóa chất và thay thế phần lớn sử dụng dầu cá voi, các kho than đá và các cửa hàng hải quân được sử dụng trước đây. Sản xuất quy mô lớn và sàng lọc các nguồn cung cấp xăng dầu cung cấp nhiên liệu lỏng như xăng, dầu diesel, dung môi, chất bôi trơn, nhựa đường, sáp và sản xuất nhiều nguyên liệu thông thường của thế giới hiện đại như sợi tổng hợp, chất dẻo, Chất tẩy rửa, dược phẩm, chất kết dính và ammonia làm phân bón và cho các mục đích sử dụng khác. Nhiều trong số những chất xúc tác mới cần thiết này và việc sử dụng công nghệ hóa học để sản xuất hiệu quả về chi phí của chúng.

Vào giữa thế kỷ XX, việc kiểm soát cấu trúc điện tử của vật liệu bán dẫn đã được thực hiện chính xác bằng việc tạo ra các thỏi lớn tinh thể đơn cực tinh khiết của silic và germani. Kiểm soát chính xác thành phần hóa học của chúng bằng cách pha tạp với các nguyên tố khác tạo ra bóng bán dẫn thể rắn năm 1951 và tạo ra các mạch tích hợp nhỏ để sử dụng trong các thiết bị điện tử, đặc biệt là máy tính.

Xem thêm
Lịch sử và các thời kì

 Thuyết nguyên tử
 Cupellation
 Lịch sử sắc ký
 Lịch sử hóa điện
 Lịch sử của phân tử
 Lịch sử sinh học phân tử
 Lịch sử vật lý
 Lịch sử khoa học và công nghệ
 Lịch sử của bảng tuần hoàn
 Lịch sử của nhiệt động lực học
 Lịch sử năng lượng
 Lịch sử lý thuyết phân tử
 Lịch sử khoa học vật liệu
 Danh sách năm khoa học
 Giải Nobel Hóa học
 Dòng thời gian vật lý nguyên tử và hạ nguyên tử
 Tiến trình khám phá các thành phần hóa học
 Dòng thời gian hóa học
 Thời hạn của công nghệ vật liệu
 Dòng thời gian của nhiệt động lực học, cơ học thống kê và các quá trình ngẫu nhiên
 Lịch sử hóa học của một ngọn nến

Danh sách nhà hóa họclisted chronologically:''
List of chemists
Joseph Black, 1728-1799
Joseph Priestley, 1733-1804
Carl Wilhelm Scheele, 1742-1786
Alessandro Volta, 1745-1827
Jacques Charles, 1746-1823
Claude Louis Berthollet, 1748-1822
Joseph-Louis Gay-Lussac, 1778-1850
Humphry Davy, 1778-1829
Jöns Jakob Berzelius, inventor of modern chemical notation, 1779-1848
Justus von Liebig, 1803-1873
Louis Pasteur, 1822-1895
Stanislao Cannizzaro, 1826-1910
Friedrich August Kekulé von Stradonitz, 1829-1896
Willard Gibbs, 1839-1903
J. H. van 't Hoff, 1852-1911
Marie Curie, 1867-1934
Victor Grignard, 1871-1935
Gilbert N. Lewis, 1875-1946
Otto Hahn, 1879-1968
Irving Langmuir, 1881-1957
Walther Nernst, 1864-1941
Linus Pauling, 1901-1994
Glenn T. Seaborg, 1912-1999
Frederick Sanger, 1918-
Rudolph A Marcus, 1923-
Harold Kroto, 1939-
Richard Smalley, 1943-2005
Peter Atkins, 1940-

Ghi chú

Tham khảo
Selected classic papers from the history of chemistry
Biographies of chemists
Eric R. Scerri, The Periodic Table: Its Story and Its Significance, Oxford University Press, 2006.

Liên kết ngoài

 ChemisLab  - Chemists of the Past
 SHAC: Society for the History of Alchemy and Chemistry

Hóa học
Hóa học
hóa học


title: Sân bay quốc tế Mỹ Lan Hải Khẩu

text:
Sân bay quốc tế Mỹ Lan Hải Khẩu (tiếng Trung: 海口美兰国际机场)  là sân bay mới nhất và lớn nhất ở Hải Nam, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Sân bay này nằm cách Hải Khẩu 25 km và được mở cửa năm 1999.

Sân bay có nhà ga rộng 60.200 mét vuông với 45 quầy thủ tục, 11 điểm kiểm tra an ninh và hiện có 565 người đang làm việc ở đây.

Thống kê
 Số lượt khách (2003): 6.025.000
 Lượng hàng hóa (2003): 81.404 tấn

Các hãng hàng không và các điểm đến

Xem thêm
 Danh sách các sân bay ở Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa

Tham khảo
 Sân bay quốc tế Mỹ Lan (tiếng Anh)
 Sân bay quốc tế Mỹ Lan (tiếng Trung)
 Các điểm đến Hải Khẩu

Chú thích

Sân bay Hải Nam
Hải Khẩu


title: Hokuto, Yamanashi

text:
là một thành phố thuộc tỉnh Yamanashi, Nhật Bản.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thành phố tỉnh Yamanashi


title: Quận Richland, Montana

text:
Quận Richland là một quận thuộc tiểu bang Montana, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở , Montana. Quận được đặt tên theo. Dân số theo điều tra năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ là người.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận này có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Các quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Theo điều tra dân số  năm 2000, quận này đã có dân số 9.667 người, 3.878 hộ gia đình, và 2.652 gia đình sống trong quận hạt. Mật độ dân số là 5 người trên một dặm vuông (2/km ²). Có 4.557 đơn vị nhà ở với mật độ trung bình 2 trên một dặm vuông (1/km ²). Thành phần chủng tộc của cư dân sinh sống trong quận gồm 96,57% người da trắng, 0,09% da đen hay Mỹ gốc Phi, 1,46% người Mỹ bản xứ, 0,18% châu Á, Thái Bình Dương 0,01%, 0,85% từ các chủng tộc khác, và 0,85% từ hai hoặc nhiều chủng tộc. 2,16% dân số là người Hispanic hay Latino thuộc một chủng tộc nào. 32,3% là người gốc Đức, Na Uy 22,4%, Ailen 7,2%, 6,2% gốc Anh và 5,4% gốc Mỹ theo điều tra dân số năm 2000.

Có 3.878 hộ, trong đó 33,60% có trẻ em dưới 18 tuổi sống chung với họ, 57,30% là đôi vợ chồng sống với nhau, 7,40% có một chủ hộ nữ và không có chồng, và 31,60% là không lập gia đình. 28,80% hộ gia đình đã được tạo ra từ các cá nhân và 12,90% có người sống một mình65 tuổi hoặc cao hơn. Cỡ hộ trung bình là 2,46 và cỡ gia đình trung bình là 3,04.

Trong quận cơ cấu độ tuổi dân cư được trải ra với 27,50% dưới độ tuổi 18, 6,40% 18-24, 26,80% 25-44, 23,80% từ 45 đến 64, và 15,60% từ 65 tuổi trở lên người. Độ tuổi trung bình là 39 năm. Đối với mỗi 100 nữ có 98,70 nam giới. Đối với mỗi 100 nữ 18 tuổi trở lên, đã có 94,90 nam giới.

Thu nhập trung bình cho một hộ gia đình trong quận đạt mức USD 32.110, và thu nhập trung bình cho một gia đình là USD 39.348. Phái nam có thu nhập trung bình USD 29.069 so với 19.203 USD đối với phái nữ. Thu nhập bình quân đầu người là 16.006 USD. Có 8,10% gia đình và 12,20% dân số sống dưới mức nghèo khổ, bao gồm 13,90% những người dưới 18 tuổi và 9,00% của những người 65 tuổi hoặc cao hơn.

Tham khảo

Quận của Montana


title: Platanthera curvata

text:
Platanthera curvata là một loài lan phân bố từ Tây Tạng đến miền Nam trung tâm Trung Quốc.

Tham khảo

curvata


title: (65683) 1990 QW5

text:
{{DISPLAYTITLE:(65683) 1990 QW5}}

(65683) 1990 QW5 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henry E. Holt ở Đài thiên văn Palomar ở Quận San Diego, California, ngày 29 tháng 8 năm 1990.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 65001–66000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1990
Được phát hiện bởi Henry E. Holt
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Edward B. Lewis

text:
Edward B. Lewis (20 tháng 5 năm 1918 – 21 tháng 7 năm 2004) là một nhà di truyền học người Mỹ, đã đoạt giải Nobel Sinh lý và Y khoa năm 1995.

Cuộc đời và Sự nghiệp
Lewis sinh tại Wilkes-Barre, Pennsylvania ngày 20.5.1918. Ông tốt nghiệp trường E. L. Meyers High School. Năm 1939, ông đậu bằng cử nhân ngành thống kê sinh học (Biostatistics) ở Đại học Minnesota, nơi ông nghiên cứu về ruồi giấm (Drosophila melanogaster) ở phòng thí nghiệm của C.P. Oliver. Năm 1942 Lewis đậu bằng tiến sĩ ở Học viện Công nghệ California (Caltech), dưới sự hướng dẫn của Alfred Sturtevant. Sau khi phục vụ như một nhà khí tượng học trong Không quân Hoa Kỳ thời Chiến tranh thế giới thứ hai, năm 1946 Lewis trở về giảng dạy ở Học viện Công nghệ California như một trợ giáo (instructor). Năm 1956 ông được bổ nhiệm làm giáo sư khoa Sinh học.

Lewis đoạt giải Nobel Sinh lý và Y khoa năm 1995 cho công trình nghiên cứu về ruồi giấm, (kể cả việc phát hiện ra Bithorax complex của ruồi giấm và việc làm sáng tỏ chức năng của nó) cùng lập ra lãnh vực Sinh học phát triển. Ông cũng lập ra complementation test. Các tác phẩm then chốt của ông trong các lãnh vực di truyền học, sinh học phát triển, bức xạ và ung thư được trình bày trong quyển Genes, Development and Cancer (Các gien, Sự phát triển và bệnh Ung thư) phát hành năm 2004.

Giải thưởng
Huy chương Thomas Hunt Morgan (1983)
Giải quốc tế Quỹ Gairdner (1987)
Giải Wolf về Y học (1989)
Giải Rosenstiel (1990)
Huy chương Khoa học quốc gia (Hoa Kỳ) (1990)
Giải Albert Lasker cho nghiên cứu Y học cơ bản (1991)
Giải Louisa Gross Horwitz (1992)
Giải Nobel Sinh lý và Y khoa 1995

Các tác dụng của bức xạ

Trong thập niên 1950, Dr. Lewis nghiên cứu các tác dụng của sự bức xạ từ tia X, mưa bụi phóng xạ cùng các nguồn khác như một nguyên nhân có thể gây ra bệnh ung thư. Ông xem xét lại các hồ sơ y khoa của các người sống sót sau vụ ném bom nguyên tử xuống Hiroshima và Nagasaki, cũng như các chuyên viên phụ trách máy chiếu tia X và các bệnh nhân bị chiếu X-quang. Lewis kết luận là "nguy cơ của bức xạ đối với sức khoẻ đã bị đánh giá thấp". Dr. Lewis đã xuất bản các bài khảo luận trong tạp chí Science (Khoa học) cùng các báo khác và làm một cuộc tường trình trước Ủy ban nguyên tử năng của Quốc hội Hoa Kỳ năm 1957.

Phỏng vấn

Ngày 20.11.2001 Dr. Lewis đã được Dr. Elliot Meyerowitz phỏng vấn ở Thư viện Kerckhoff của Học viện Công nghệ California, tại Pasadena, California. Cuộc phỏng vấn này được thu vào đĩa DVD năm 2004 với tên "Conversations in Genetics: Volume 1, No. 3 - Edward B. Lewis; An Oral History of Our Intellectual Heritage in Genetics" dài 67 phút; Nhà sản xuất Rochelle Easton Esposito; Hội Di truyền học Hoa Kỳ.

Chú thích và Tham khảo

Đọc thêm

Liên kết ngoài
 Nobelprize.org, Giải Nobel Sinh lý và Y khoa 1995
 Nobelprize.org, Edward Lewis - Tiểu sử
 Caltech obituary
 The Official Site of Louisa Gross Horwitz Prize

Sinh năm 1918
Mất năm 2004
Nhà di truyền học
Người Hoa Kỳ đoạt giải Nobel
Người đoạt giải Nobel Sinh lý và Y khoa
Nhà sinh học Hoa Kỳ
Cựu sinh viên Đại học Minnesota
Giáo sư Viện Công nghệ California


title: Mocorito, Sinaloa

text:
Mocorito, Sinaloa là thành phố ở bang Sinaloa, México. Dân số theo điều tra năm 2000 là 50.082 người.

Khí hậu

Tham khảo

Liên kết ngoài
http://www.mocorito.com/  (tiếng Tây Ban Nha)
http://www.sinaloa.gob.mx/conociendo/municipios/mocorito.htm  (tiếng Tây Ban Nha)

Thành phố của México
Thành phố, thị xã bang Sinaloa


title: Leioproctus albovittatus

text:
Leioproctus albovittatus là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1929.

Chú thích

Tham khảo

Leioproctus
Động vật được mô tả năm 1929


title: Morris (sâu máy tính)

text:
Sâu Morris là sâu máy tính đầu tiên được phát tán qua Internet; nó cũng là
con sâu đầu tiên thu hút được sự chú ý đáng kể của các phương tiện thông tin đại chúng. Tác giả của nó là Robert Tappan Morris, một sinh viên tại Đại học Cornell. Sâu Morris được thả lên mạng vào ngày 2 tháng 11 năm 1988 từ học viện MIT, nó được phát tán từ MIT để che giấu thực tế là con sâu đã được bắt nguồn từ Cornell. (Tình cờ, Robert Tappan Morris hiện là một giáo sư tại MIT).

Kiến trúc của sâu Morris
Theo tác giả, sâu Morris không được viết với mục đích gây thiệt hại mà chỉ để đo kích thước của Internet. Tuy nhiên, một hậu quả ngoài ý muốn đã làm cho nó trở nên gây hại: một máy tính có thể bị nhiễm nhiều lần và mỗi một tiến trình bổ sung sẽ góp phần làm chậm máy đến mức không thể sử dụng được. Sâu Morris hoạt động bằng cách lợi dụng một số điểm yếu đã biết trong các chương trình sendmail, Finger, rsh/rexec và các mật khẩu yếu trong Unix. Thân chương trình chính của sâu Morris chỉ có thể nhiễm các máy VAX của DEC đang chạy hệ điều hành BSD 4 và Sun 3. Một thành phần "móc" (grappling hook) khả chuyển viết bằng C theo cơ chế tràn bộ đệm đã được sử dụng để chở thân chương trình chính, và thành phần móc có thể chạy trên các hệ thống khác, sinh tải làm chậm hệ thống và biến hệ thống thành nạn nhân.

Sai lầm
Sai lầm nghiêm trọng đã biến con sâu từ chỗ một thí nghiệm trí thức có tiềm năng vô hại thành một tấn công từ chối dịch vụ đầy phá hoại là ở tại cơ chế lây lan. Con sâu xác định xem có xâm nhập một máy tính mới hay không bằng cách hỏi xem hiện đã có một bản sao nào đang chạy hay chưa. Nhưng nếu chỉ làm điều này thì việc xóa bỏ nó lại quá dễ dàng, bất cứ ai cũng chỉ phải chạy một tiến trình trả lời rằng "có" khi được hỏi xem đã có bản sao nào chưa, và con sâu sẽ tránh. Để tránh chuyện này, Morris thiết kế để con sâu tự nhân đôi với xác suất 40%, bất kể kết quả của việc kiểm tra lây nhiễm là gì. Thực tế cho thấy tỷ lệ nhân đôi này là quá cao và con sâu lây lan nhanh chóng, làm nhiễm một số máy tính nhiều lần.

Hậu quả
Người ta thống kê rằng có khoảng 6.000 máy tính chạy Unix đã bị nhiễm sâu Morris. Paul Graham đã nói rằng "Tôi đã chứng kiến người ta xào xáo ra con số này, công thức nấu ăn như sau: ai đó đoán rằng có khoảng 60.000 máy tính nối với Internet, và con sâu có thể đã nhiễm 10% trong số đó."  Mỹ đã ước tính thiệt hại vào khoảng từ 10 đến 100 triệu đô la.

Robert Morris đã bị xử và buộc tội vi phạm Điều luật năm 1986 về lạm dụng và gian lận máy tính (Computer Fraud and Abuse Act). Sau khi chống án, anh ta bị phạt 3 năm án treo, 400 giờ lao động công ích và khoản tiền phạt 10.050 đô la Mỹ.

Sâu Morris đôi khi được gọi là "Great Worm" (Sâu khổng lồ) do hậu quả nặng nề mà nó đã gây ra trên Internet khi đó, cả về tổng thời gian hệ thống không sử dụng được, lẫn về ảnh hưởng tâm lý đối với nhận thức về an ninh và độ tin cậy của Internet.

Xem thêm
Danh sách virus và sâu máy tính nổi tiếng
Lỗi tràn bộ đệm (buffer overflow)

Tham khảo

Liên kết ngoài

Tiếng Anh
Archive of worm material, incl. papers and code
An analysis of the worm by Eugene Spafford
An analysis of the worm by Mark Eichin and Jon Rochlis
"The Morris Internet Worm" by Charles Schmidt and Tom Darby
"Helminthiasis of the Internet" - RFC 1135, an analysis of the worm infestation
Great Worm from The Jargon File
"A Tour of the Worm" , Don Seeley, Department of Computer Science, University of Utah (as posted by Francis Litterio)

Phần mềm độc hại


title: 3915 Fukushima

text:
3915 Fukushima (1988 PA1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 15 tháng 8 năm 1988 bởi Yanai, M. và Kazuro Watanabe ở Đài thiên văn Kitami.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 3915 Fukushima

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1988


title: Polyplectropus san

text:
Polyplectropus san là một loài Trichoptera trong họ Polycentropodidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Polyplectropus


title: Đậu thận

text:
Đậu thận(腎豆)hay yêu đậu(腰豆)(tên khoa học Phaseolus vulgaris) theo tên Anh ngữ kidney bean bắt nguồn từ hình dạng và màu sắc giống với thận(kidney). Đậu thận đỏ có thể bị nhầm lẫn với các loại đậu khác có màu đỏ, chẳng hạn như đậu đỏ (Azuki bean). Ở Jamaica, chúng được gọi là "red peas".

Phân loại

Đậu thận đỏ (Red kidney bean, common kidney bean).
Đậu thận đốm đỏ (Red speckled kidney bean, long shape red speckled kidney bean).
Đậu thận đốm sáng (Light speckled kidney bean, long shape light speckled kidney bean).
Đậu thận trắng – White kidney bean.

Món ăn
Đậu thận đỏ thường được sử dụng trong súp ớt thịt (chili con carne - chili with meat) và là một phần không thể thiếu trong các món ăn của khu vực phía bắc của Ấn Độ, nơi mà các hạt được gọi là rajma và được sử dụng trong một món ăn cùng tên. Đậu đỏ được sử dụng ở New Orleans và phần lớn miền nam Louisiana cho món ăn Thứ Hai Thuộc Địa cổ điển (classic Monday Creole) bao gồm đậu đỏ và cơm. Những loại đậu đỏ nhỏ hơn, sẫm màu hơn cũng được sử dụng, đặc biệt là trong các gia đình Louisiana như một món đặc sản Caribê trong những năm gần đây. Những loại đậu thận nhỏ được sử dụng tại La Rioja, Tây Ban Nha, được gọi là caparrones.
Ở Việt Nam, đậu thận đỏ có thể sử dụng như đậu đỏ loại thường để nấu chè ăn cũng rất ngon. Người ta thường nấu chè từ loại đậu này với đậu ngự hay đậu đen.

Lưu ý sử dụng
Đậu thận có nhiều chất độc hại hơn so với hầu hết các giống đậu khác, nếu không ngâm trước và đun sôi trong ít nhất 10 phút sau đó.

Xem thêm

Các trang đã viết về đậu
Đậu rồng
Đậu cô ve
Đậu đũa
Đậu tương
Đậu dải trắng rốn nâu
Đậu xanh
Đậu đỏ
Đậu mười
Đậu ván
Đậu triều
Đậu Hòa Lan
Đậu thận
Đậu răng ngựa

Tổng hợp các loại đậu

.Các loại quả đậu ăn cả vỏ lẫn ruột khi chưa chín
Đậu rồng – Đậu khế – Đậu xương rồng – Đậu cánh – Winged bean – Winged pea – Goa bean – Asparagus pea – Four-angled bean.
Đậu que – Green bean – String bean – Snap bean.
Đậu cô ve – Đậu a ri cô ve – French beans, French green beans, French filet bean (english) – Haricots verts (french): được trồng ở Đà Lạt.
Wax bean: đậu que trắng.
Đậu đũa – Yardlong bean bora – Long-podded cowpea – Asparagus bean – Pea bean – Snake bean – Chinese long bean – Thailand long bean – Long bean – Bodi – Boonchi.
Snap peas – Sugar snap peas: quả đậu có thể ăn sống (vỏ ít xơ và không sáp như English pea) hoặc tách hạt ăn khi chín.
Snow peas – Chinese peas: hạt đậu nhỏ và xếp thành hàng ở 1 bên của vỏ. Vỏ thì phẳng, rộng và mềm (dễ uốn cong). Được ăn cả quả.
Italian flat bean – Romano bean – Runner bean: quả Á hậu đậu chưa chín.
Dragon tongue bean: đậu lưỡi rồng hoặc quả đậu cúc chưa chín.
Edamame – Sweet bean – Vegetable soybean – Beer bean – Edible soybean: quả đậu nành Nhật chưa chín.

Các loại hạt đậu tròn
Đậu Hà Lan – Pea – Green pea – English pea: vỏ nhiều sáp và xơ, không thể ăn nên phải lột vỏ và ăn hạt.
Snap peas – Sugar snap peas: quả đậu có thể ăn sống (vỏ ít xơ và không sáp như English pea) hoặc tách hạt ăn khi chín.
Đậu gà – Chickpea.

Các loại hạt đậu bầu dục nhỏ
Đậu tương – Đỗ tương – Đậu nành – Soybean.
Đậu trắng – Đậu dải trắng rốn nâu – Cowpea – Black eyed bean – Black eyed pea.
Đậu xanh – Mung bean.
Đậu đỏ – Xích tiểu đậu – Mễ xích – Azuki bean – Asuki bean – Adzuki bean – Aduki bean: mắt mầm kéo dài dọc thân.
Đậu đen – Black bean – Turtle bean – Frijole negro.
Đậu ván – Hyacinth bean – Indian bean – Lablab bean – Bonavist bean – Calavance – Seim – Fuji mame: giống đậu nành, mắt mầm nổi và kéo dài dọc thân.
Đậu triều – Pigeon pea (Cajanus cajan) – Gandule bean – Tropical green pea – Kadios – Congo pea – Gungo pea – Gunga pea: giống hạt đậu nành màu xanh lá.
Edamame: đậu nành Nhật màu xanh.
Bolita bean: màu kem.
Calypso bean – Yin yang bean – Orca bean: màu đen trắng.
Chili bean – Pink bean – Habichuelas Rosadas (spanish): màu hồng nâu.
Eye of the goat bean – Goat's eye bean: đậu mắt dê, màu nâu vân gỗ.
Red ball bean – Frijol bola roja: đậu bóng đỏ.
Navy bean – Haricot bean – White pea bean – Pearl haricot – Pea bean – Haricot blanc bean – Small white bean – Fagioli – Yankee bean - Boston bean: đậu hải quân, trắng.
Marrow bean: lớn hơn, thơm hơn Navy bean.
Vallarta bean: màu vàng xanh lá.
Yellow Indian woman bean: màu nâu nhạt.

Các loại hạt đậu hình thận to vừa và hơi dẹp giống đậu Lima
Đậu ngự – Christmas lima bean – Chestnut lima bean – Madagascar bean: hạt hình elip hơi tròn, dẹp, đường viền liền không phải đốm.
Lima bean: màu xanh hoặc trắng.
Jackson wonder lima bean: màu nâu.
Dermason bean: màu trắng dẹp, hình thận như đậu thận.

Các loại hạt đậu hình bầu dục vừa, giống đậu cúc – Fasolia bean
Pinto bean: nâu nhạt đốm nâu.
Cranberry bean – Borlotti bean: hồng nhạt hoặc trắng đốm hồng.
Anasazi bean: đốm sữa.
Brown speckled cow bean: trắng đốm nâu đen.
Great Northern bean: màu trắng.
Maicoba bean – Mayocoba bean – Peruvian bean – Azufrado bean – Peruano bean – Canaria bean – Canario bean: màu kem hơi vàng.
Mortgage runner bean – Mortgage lifter bean: giống Great Northern bean nhưng tròn, ngắn hơn.
Rattlesnake bean: màu nâu nhạt hơn Pinto bean.
Tongues of fire bean: nâu nhạt hơn Pito bean đốm nâu.
Steuben yellow bean – Steuben yellow eye bean – Butterscotch calypso bean – Molasses face bean – Maine yellow eye: nửa trắng nửa nâu.
Swedish brown bean: màu nâu.
Tepary bean – Tapary bean – Moth dal: giống viên sỏi, màu từ nâu nhạt đến nâu đậm.

Các loại hạt đậu hình thận giống đậu thận
Đậu thận thường – Đậu thận đỏ – Đậu đỏ dài – Red kidney bean.
Đậu thận đốm (sáng/đỏ) (dài) – (Long shape) (Light/red) speckled kidney bean.
Đậu thận trắng – White kidney bean – Cannellini bean – Fazolia bean – Lingot bean.
Appaloosa bean: nửa đen nửa trắng.
Bayo bean: nâu.
Soldier bean – Red eye bean: mắt đỏ.
Flageolet bean – Fayot bean: trắng, xanh lá nhạt
Á hậu đậu – Scarlet runner bean – Multiflora bean: khi trưởng thành có màu chuyển từ đen sang nâu đến tím.
Tolosana bean – Spanish Tolosana bean – Prince bean: đốm nâu đỏ.
Trout bean – Jacob's cattle bean – Forellen bean: trắng đốm tím hồng.

Các loại hạt đậu gạo
Black Rice Bean: đậu gạo đen.
Green Rice Bean: đậu gạo xanh.

Các loại hạt đậu khác
Đậu lăng – Lentil: hạt tròn dẹp nhỏ.
Lupin bean – Lupini bean: giống hạt bắp, dẹp.
Đậu răng ngựa – Broad bean – Fava bean – Habas – Horse bean – Foul: hạt tròn dẹp lõm ở giữa mặt bên, màu xanh nhạt hoặc nâu nhạt.
Sator bean: giống hạnh nhân xanh lá.
Snail bean: hình xoắn giống vỏ ốc.

Chú thích

Tham khảo

Chi Đậu cô ve


title: Castiglione, Haute-Corse

text:
Castiglione là một xã ở tỉnh Haute-Corse trên đảo Corse, Pháp. Xã này có diện tích km², dân số năm 1999 là người. Khu vực này có độ cao trung bình mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Haute-Corse


title: Oahu

text:
Oahu ( trong tiếng Anh) hay Oahu (oˈʔɐhu) trong tiếng Hawaii), là đảo lớn thứ ba trong quần đảo Hawaii và là đảo đông dân nhất ở tiểu bang Hawaii. Thủ phủ Honolulu của tiểu bang nằm ở bờ biển phía đông nam của đảo. Tổng diện tích 1545,4 km 2, là đảo lớn thứ 20 tại Hoa Kỳ. Hòn đảo là kết quả từ sự phun trào của hai núi lửa riêng biệt là Waianae vàKoolau. Chiều dài lớn nhất là  và chiều rộng lớn nhất là . Chiều dài bờ biển là . Điểm cao nhất là Núi Ka'ala cao  trên mực nước biển.

Hòn đảo này có khoảng 907.210 người (khoảng 75% dân số thường trú của tiểu bang, khoảng 75% những người sống ở đảo là ở Honolulu).

Ngày nay, Oahu đã trở thành một thiên đường du lịch và mua sắm với hơn năm triệu du khách mỗi năm (chủ yếu là từ lục địa Hoa Kỳ và Nhật Bản) với những kỳ nghỉ trên quần đảo Hawaii và những trải nghiệm về đa dạng văn hóa trên đảo.
 Xem thêm
Trân Châu Cảng

 Chú thích

 Macdonald, Gordon A., Agatin T. Abbott, and Frank L. Peterson. 1983. Volcanoes in the Sea. University of Hawaii Press, Honolulu. 517 pp.
 Pukui, M.K., S.H. Elbert, and E.T. Mookini. 1976. Place names of Hawaii''. University of Hawaii Press. 289 pp.

Liên kết ngoài

Oahu, Hawaii travel guide

Oahu
Đảo của Hawaii
Địa lý quận Honolulu, Hawaii


title: (85176) 1990 RP2

text:
{{DISPLAYTITLE:(85176) 1990 RP2}}

(85176) 1990 RP2 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henry E. Holt ở Đài thiên văn Palomar ở Quận San Diego, California, ngày 15 tháng 9 năm 1990.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 85001–86000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1990
Được phát hiện bởi Henry E. Holt
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Vittefleur

text:
Vittefleur là một xã thuộc tỉnh Seine-Maritime trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-Maritime
Seine-Maritime
Normandy

Tham khảo
INSEE

Liên kết ngoài
Vittefleur on the Quid website

Xã của Seine-Maritime


title: Xyletobius flosculus

text:
Xyletobius flosculus là một loài bọ cánh cứng thuộc họ Ptinidae.

Chú thích

Tham khảo

flosculus


title: Charles George Gordon

text:
Thiếu tướng Charles George Gordon (28 tháng 1 năm 1833 – 26 tháng 1 năm 1885), là một sĩ quan trong Quân đội Anh. Ông được biết đến qua nhiều chiến công ở Trung Hoa và bắc Phi Châu.

Quân nghiệp

Chiến trường Trung Hoa

Trong bối cảnh Chiến tranh Nha phiến và loạn Thái Bình, Gordon tình nguyện sang Trung Hoa năm 1860 theo chân lực lượng Đồng minh chiếm đóng Bắc Kinh và Di Hòa Viên của triều đình nhà Thanh. Ông nán lại đến Tháng Tư năm 1862 thì theo tướng William Stavely rút về Thượng Hải để bảo vệ nhóm người Anh trong khi thành phố bị quân Thái Bình uy hiếp. Thế quân Thái Bình bấy giờ rất mạnh kể từ khi chiến thắng quân triều đình ở Nam Kinh năm 1853. Thị dân Thượng Hải phải mộ dân quân phòng bị, đặt dưới quyền chỉ huy của Frederick Townsend Ward, người Mỹ. Quân đội Pháp cùng lực lượng quân Anh của tướng Stavely cũng phối hợp với Ward đánh đuổi được đối phương khỏi Gia Định và Thanh Phố ở phía tây Thượng Hải, giải nguy cho thành phố. Tuy nhiên trong trận Từ Khê, Ward tử thương. Tổng đốc Giang Tô là Lý Hồng Chương đề thỉnh Stavely chọn người thay thế. Stavely tiến cử Gordon vào chức vụ đó; nên tuy ông là sĩ quan của Anh, nhiệm vụ của ông là chỉ huy quân đội nhà Thanh. Chính phủ Anh cũng thuận cho và Gordon nhậm chức chỉ huy đội Thường Thắng quân ở Tùng Giang.

Dưới trướng của ông, đội Thường Thắng giành chiến thắng ở Côn Sơn rồi Tô Châu. Vẻ vang nhất là vào năm 1864 với chiến thắng Thường Châu, bấy giờ là bản doanh của quân Thái Bình. Quân Thái Bình phải rút về Nam Kinh; đến Tháng Bảy thì Nam Kinh cũng thất thủ và lực lượng Thái Bình tan rã. Vua Thanh ban ông chức đề đốc và phong tử tước để thưởng công. Sau đó Gordon chọn hồi hương và về Anh.

Chiến trường Phi Châu
Năm 1871 chính phủ Anh phái Gordon làm đại diện triều đình Anh trong ủy ban quốc tế giám sát việc thông thương ở cửa sông Danube. Trên đường đến nhiệm sở ở Galatz, ông ghé Constantinopolis rồi tình cờ gặp thủ tướng Ai Cập. Nhân danh vua Ai Cập là Isma'il Pasha Gordon được mời sang Bắc Phi với chức đại tá để huấn luyện quân đội Ai Cập. Với sự đồng thuận của chính phủ Luân Đôn, ông lên đường sang Ai Cập thay vì đi Galatz.

Lúc bấy giờ triều đình Ai Cập mới mở chiến dịch chinh phục xứ Sudan nhưng bị thổ dân nổi lên chống cự lại. Samuel Baker, một sĩ quan Anh được bổ làm chỉ huy nhưng cũng không bình định được. Triều đình Ai Cập bèn bổ nhiệm Gordon lên thay thế Baker. Ông thành công trong việc mở đường thông thương lên đến biên giới Uganda. Ông cũng có công dẹp nạn buôn nô lệ ở thượng nguồn sông Nin nhưng vì xích mích với vị thống đốc người Ai Cập ở Khartoum, ông xin từ nhiệm và bỏ về Anh.

Vua Ai Cập phải gửi thư nhắc nhở lời hứa của Gordon sẽ làm tròn nhiệm vụ nên sau đó ông trở lại nhưng với điều kiện ông được làm toàn quyền cả xứ Sudan. Triều đình Ai Cập thuận cho.

Trong khi đó ở Sudan, thổ dân nổi lên chống lại quân Ai Cập, lại thêm chiến tranh mở rộng vì tranh chấp lãnh thổ với Ethiopia. Quân đội Ai Cập bị đánh tan tác ở Gundet. Năm sau hoàng tử Hassan cũng bị đánh bại ở Gura.

Khi Gordon nhậm chức thì ông mở đường thương lượng với chính quyền Ethiopia nhưng không được hồi âm. Ông bèn sang Darfur dẹp một cuộc nổi dậy ở vùng ấy. Gordon hiên ngang chỉ một mình một ngựa và một viên thông ngôn tiến vào bản doanh của đối phương để thương thuyết. Tác phong dũng cảm đó làm số lớn quân nổi dậy quy phục. Nhóm còn lại rút về phía nam.

Chú thích

Lịch sử Sudan
Thái Bình Thiên Quốc


title: Dyscophus antongilii

text:
Dyscophus antongilii (tên tiếng Anh: Tomato Frog, tiếng Pháp: Crapaud rouge de Madagascar) là một loài ếch trong họ Nhái bầu. Tên gọi phổ thông của nó trong tiếng Anh và Pháp xuất phát từ màu da đỏ tươi của nó, và xu hướng phồng mình lên khi gặp nguy hiểm. Nó là loài đặc hữu của Madagascar. Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, sông, đầm nước, đầm nước ngọt, đầm nước ngọt có nước theo mùa, đất canh tác, các đồn điền, vườn nông thôn, các vùng đô thị, các khu rừng trước đây bị suy thoái nặng nề, ao, và kênh đào và mương rãnh. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Nó còn là vật nuôi trong nhà.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 Raxworthy, C., Vences, M., Andreone, F. & Nussbaum, R. 2004. Dyscophus antongilii . 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.
Dyscophus antongilii  2006 IUCN Red List of Threatened Species. Truy cập 14 tháng 1 năm 2011.
Aqualand: How to Care for Your New Tomato Frog

A
Động vật lưỡng cư Madagascar
Động vật được mô tả năm 1877


title: Galerucella philippinensis

text:
Galerucella philippinensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Boheman miêu tả khoa học năm 1859.

Chú thích

Tham khảo

Galerucella


title: Palicourea herrerae

text:
Palicourea herrerae là một loài thực vật thuộc họ Rubiaceae. Đây là loài đặc hữu của Peru.

Chú thích

Tham khảo
 World Conservation Monitoring Centre 1998. Palicourea herrerae. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Peru
Palicourea
Thực vật dễ tổn thương


title: Bulbophyllum salebrosum

text:
Bulbophyllum salebrosum là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

salebrosum]]

S


title: Larra, Haute-Garonne

text:
Larra là một xã thuộc tỉnh Haute-Garonne trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 113 mét trên mực nước biển.

Di tích

Tham khảo

Xã của Haute-Garonne


title: Heidenburg

text:
Heidenburg là một đô thị ở huyện Bernkastel-Wittlich, trong bang Rheinland-Pfalz, Đô thị Heidenburg có diện tích 9,49 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 749 người.

Tham khảo

Xã của bang Rheinland-Pfalz
Xã và đô thị ở huyện Bernkastel-Wittlich


title: Nhandeara

text:
Nhandeara là một đô thị ở bang São Paulo, cách thủ phủ bang São Paulo 508 km. Đô thị này có diện tích 437,4 km², tổng dân số 11.000 người (5090 nam và 5910 nữ, 8550 sống ở nội thành và 2450 sống ở ngoại thành). Tỷ lệ biết chữ là 89,6%.

Sông ngòi
 Sông São José dos Dourados

Các xa lộ
 SP-310
 SP-461

Liên kết ngoài
 Trang mạng của đô thị

Tham khảo

Đô thị bang São Paulo


title: Hoplitis jakovlevi

text:
Hoplitis jakovlevi là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Radoszkowski mô tả khoa học năm 1874.

Chú thích

Tham khảo

Hoplitis
Động vật được mô tả năm 1874