title: Kinh tế Singapore

text:
Nền kinh tế của Singapore là một nền kinh tế thị trường tự do với mức độ phát triển cao và được xếp hạng là nền kinh tế mở nhất trên thế giới với mức độ tham nhũng thấp thứ ba. Đây là quốc gia có nhiều doanh nghiệp lớn vận hành trong nước nhất nhờ mức thuế thấp (doanh thu thuế chỉ chiếm 14,2% GDP), cùng với đó GDP bình quân đầu người của quốc gia này còn cao thứ ba trên thế giới tính theo sức mua tương đương (PPP). Singapore là nơi đặt trụ sở của APEC. Nền kinh tế Singapore lớn thứ 4 ở khu vực Đông Nam Á, lần lượt xếp hạng 14 châu Á và 34 toàn cầu theo GDP danh nghĩa.

Các doanh nghiệp nhà nước đóng một vai trò quan trọng trong nền kinh tế của Singapore. Quỹ đầu tư quốc gia Temasek Holdings nắm giữ phần lớn cổ phần của một vài công ty lớn nhất quốc gia như Singapore Airlines, SingTel, ST Engineering và MediaCorp. Singapore là quốc gia có nguồn vốn FDI đầu tư ra nước ngoài lớn trên thế giới và quốc gia này đồng thời cũng được hưởng lợi từ dòng vốn FDI đến từ các nhà đầu tư và tổ chức trên toàn cầu nhờ có môi trường đầu tư hấp dẫn và chính trị ổn định.

Ngành xuất khẩu với các mặt hàng mũi nhọn là đồ điện tử, hóa chất và dịch vụ, cộng thêm với vị thế là trung tâm quản lý tài sản của khu vực đã đem lại cho Singapore nguồn thu đáng kể để phát triển kinh tế, cho phép quốc gia này nhập khẩu tài nguyên thiên nhiên và nguyên liệu thô không có sẵn trên lãnh thổ. Hơn nữa, tình trạng khan hiếm nguồn nước khiến nước trở thành tài nguyên quý giá của quốc gia.

Không chỉ khan hiếm nguồn nước, Singapore còn khan hiếm đất đai, vấn đề này một phần đã được giải quyết bằng cách mở rộng vùng Pulau Semakau thông qua việc lấp đất. Singapore có các chính sách giới hạn đất canh tác, chính sách này đồng nghĩa với việc quốc gia này buộc phải dựa vào công nghệ nông nghiệp để sản xuất. Nguồn nhân lực cũng là một vấn đề quan trọng khác ảnh hưởng sức khỏe của nền kinh tế. Singapore là quốc gia đứng thứ 2 trong bảng xếp hạng về Khoa học và công nghệ sinh học của Mỹ vào năm 2014 nhờ có khu nghiên cứu Biopolis.

Singapore phụ thuộc nhiều vào ngành thương mại trung gian bằng cách mua hàng hóa thô rồi tinh chỉnh chúng để tái xuất khẩu, chẳng hạn như ngành công nghiệp chế tạo chíp bán dẫn trên nền wafer và lọc dầu. Ngoài ra, Singapore còn là một hải cảng chiến lược giúp nó có năng lực cạnh tranh hơn so với nhiều nước láng giềng trong việc đóng vai trò như một trạm chung chuyển hàng hóa. Chỉ số toàn cầu hóa của Singapore thuộc hàng cao nhất thế giới với mức trung bình vào khoảng 400% trong giai đoạn từ năm 2008 đến 2011. Cảng Singapore được coi là hải cảng bận rộn thứ hai thế giới xét về khối lượng hàng hóa.

Để duy trì vị thế quốc tế và tiếp tục phát triển sự thịnh vượng của nền kinh tế trong thế kỷ 21, Singapore đã thực hiện các biện pháp để thúc đẩy đổi mới, thúc đẩy tinh thần khởi nghiệp và đào tạo lại lực lượng lao động. Bộ Nhân lực Singapore (MoM) chịu trách nhiệm chủ yếu trong việc thiết lập, điều chỉnh, và thực thi các quy định về nhập cư lao động nước ngoài. Có khoảng 243.000 người lao động nước ngoài (FDW) làm việc tại Singapore.

Singapore society and social science templates

Thống kê kinh tế
Bảng dưới đây hiển thị các chỉ số kinh tế chính trong giai đoạn từ 1980 đến 2021 (với ước tính của IMF trong giai đoạn từ 2022 đến 2027). Tỉ lệ lạm phát dưới 5% được đánh dấu màu xanh.

Lịch sử kinh tế

Giai đoạn còn là thuộc địa của Anh
Nền kinh tế Singapore được hưởng lợi nhiều từ các chính sách cai trị của chủ nghĩa thực dân Anh trong việc thiết lập lên các trung tâm tài chính và thương mại tại thuộc địa.

Năm 1819: Ngài Stamford Rafflles, một Thượng úy hải quân của khu phố Bencoolen cũ (1818-1824), đã cho xây dựng một bốt quân đội nằm ở mũi phía nam của bán đảo Malay. Chính sách thực dân hóa đã đem lại nền tảng cho sự phát triển của chủ nghĩa tư bản tại khu vực này. Chính chính sách này đã biến Singapore trở thành "nơi giàu có đứng thứ hai ở khu vực châu Á chỉ sau Nhật Bản".  Phần lớn khối tài sản được tích lũy sớm vào thời điểm đó tại khu vực này là nguyên nhân giúp Singapore ngày nay trở thành một trong những trung tâm cảng biển lớn của thế giới.

Năm 1826: Singapore được coi là thủ đô của các lãnh thổ thuộc Anh nằm tại khu vực Đông Nam Á và chịu sự kiểm soát của Công ty Đông Ấn Anh.

Sự mở rộng giao thương
Tuyến du lịch mới mang đến cơ hội để phát triển kinh tế cho Singapore

Năm 1869: Vào ngày 17 tháng 11 năm 1869, Kênh đào Suez được mở ra nhằm nối liền Biển Địa Trung Hải với Biển Đỏ. Điều này làm cho thời gian di chuyển của toàn bộ tàu bé được rút ngắn đáng kể dẫn đến việc khối lượng giao dịch giữa các quốc gia trên thế giới tăng lên. Singapore không phải là ngoại lệ khi cả nước đã được chứng kiến mức tăng trưởng lên đến 32 triệu Đô la chỉ trong vòng một năm kể từ khi kênh đào được mở ra.

Năm 1879: Tổng khối lượng giao dịch thương mại đạt 105 triệu Đô la Mã Lai.

Giai đoạn độc lập
Năm 1950: Khu vực này chứng kiến tình trạng bất ổn xã hội dẫn đến việc các cường quốc thực dân bãi bỏ một số quyết định. Cùng với sự thúc đẩy đến từ các cuộc bạo loạn sắc tộc, các cường quốc thực dân đã tìm cách để trao quyền và thành lập lên một chính quyền địa phương đáng gờm. Tình trạng bất ổn hầu hết xuất hiện là do tỷ lệ thất nghiệp cao và chính quyền địa phương đã được chỉ đạo để giải quyết vấn đề này. Ban phát triển kinh tế là tên chính thức của tổ chức đứng ra tạo thêm công ăn việc làm.

Năm 1955: Một hội đồng lập pháp địa phương Singapore đã được thành lập với 25 trong tổng số số 35 thành viên được bầu.

Năm 1965: Sau khi độc lập khỏi Malaysia, Singapore đã phải đối mặt với những vấn đề xuất phát từ việc chỉ có thị trường nội địa nhỏ với tỷ lệ thất nghiệp và nghèo đói cao. 70% hộ gia đình Singapore phải sống trong điều kiện và hoàn cảnh vô cùng tồi tệ và một phần ba người dân phải sống nhờ trong các khu ổ chuột ở ngoại ô thành phố. Tỷ lệ thất nghiệp trung bình rơi vào khoảng 14%, GDP bình quân đầu người là 516 Đô la Mỹ và một nửa dân số không biết chữ.

Giai đoạn bùng nổ công nghiệp hóa và chuyển đổi
Công cuộc thay đổi trong kết cấu của bộ máy quản lý đã thúc đẩy nền kinh tế đi lên nhanh chóng

Giai đoạn 1965-1973: Tăng trưởng GDP thực tế hàng năm đạt 12,7%.

Giai đoạn 1973-1979: Cuộc khủng hoảng dầu mỏ đã góp phần làm nâng cao nhận thức của chính phủ về các vấn đề kinh tế. Theo đó chính phủ hứa hẹn sẽ phải tạo ra một diễn đàn về công cuộc chuyển đổi nền kinh tế mới. Chính phủ nhấn mạnh rằng công cuộc tập trung vào việc đầu tư cho công nghệ và giáo dục sẽ là làn sóng lợi ích kinh tế mới để quản lý và giảm thiểu lạm phát đồng thời giúp người lao động có được trang thiết bị hoàn thiện hơn để duy trì tăng trưởng.

Chính phủ Singapore đã thành lập Ủy ban phát triển kinh tế nhằm đạt được vị trí dẫn đầu trong lĩnh vực đầu tư và biến Singapore trở thành một điểm đến hấp dẫn của các nhà đầu tư nước ngoài.  Dòng vốn FDI đổ vào Singapore đã tăng lên rất nhiều trong những thập kỷ sau đó và duy trì cho mãi đến năm 2001 khi mà các công ty nước ngoài tạo ra tới 75% đầu ra sản xuất trong nước và 85% mặt hàng xuất khẩu. Trong khi đó, tỷ lệ tiết kiệm và đầu tư của Singapore có mức tăng trưởng cao nhất trên thế giới, trong khi tỉ lệ tiêu dùng hộ gia đình và bất cân bằng trong thu nhập so với GDP giảm ở mức thấp nhất.

Lịch sử gần đây

Sự phát triển của ngành dịch vụ
Kết quả của nỗ lực đầu tư này, tổng vốn đầu tư của Singapore đã tăng gấp 33 lần vào năm 1992 và đạt được mức tăng gấp 10 lần về tỷ lệ vốn/lao động. Mức sống tăng đều, với nhiều gia đình chuyển từ tình trạng thu nhập thấp sang an ninh thu nhập trung bình với thu nhập hộ gia đình tăng lên.

Năm 1987, Lý Quang Diệu tuyên bố rằng (dựa trên tiêu chí sở hữu nhà của chính phủ) 80% người Singapore hiện có thể được coi là thành viên của tầng lớp trung lưu. Dưới thời Lý Quang Diệu, Singapore có cả lạm phát và thất nghiệp thấp. Tuy nhiên, rất khác với chính sách kinh tế của Hy Lạp và các nước châu Âu khác, Singapore đã theo đuổi chính sách cá nhân hóa lưới an toàn xã hội. Điều này dẫn đến tỷ lệ tiết kiệm cao hơn mức trung bình và một nền kinh tế rất bền vững trong dài hạn. Không có một nhà nước phúc lợi nặng nề hoặc khả năng xảy ra của nó, Singapore đã phát triển một lực lượng lao động rất tự lực cánh sinh và lành nghề, rất phù hợp với nền kinh tế toàn cầu.

Những năm 1990 đặt ra một câu hỏi lớn cho Singapore, đó là làm thế nào để họ có thể tái cơ cấu nền kinh tế của mình. Sự xuất hiện của các công ty sản xuất hiệu quả ở Đông Nam Á trong những năm 1990 đã thách thức quốc gia có lực lượng lao động nhỏ và hạn chế về đất đai. Friedrich đã lưu ý rằng "sẽ khó có thể mở rộng quá 25% thị phần hiện tại của nền kinh tế" khi nói đến các công ty sản xuất. Mặc dù gặp khó khăn trong lĩnh vực sản xuất, Singapore đã phát triển mạnh mẽ trong lĩnh vực tài chính toàn cầu, thương mại và là trung tâm công nghiệp cho thương mại quốc tế.

Chiến lược kinh tế của Singapore đã tạo ra mức tăng trưởng thực trung bình 8,0% từ năm 1960 đến năm 1999. Kể từ khi độc lập vào năm 1965, GDP của Singapore đã tăng trung bình 9,5%. Nền kinh tế đã phục hồi vào năm 1999 dưới thời Goh Chok Tong, Thủ tướng Singapore, sau cuộc khủng hoảng tài chính khu vực, với tốc độ tăng trưởng 5,4%, tiếp theo là 9,9% trong năm 2000. Tuy nhiên, sự suy thoái kinh tế ở Hoa Kỳ, Nhật Bản và Liên minh Châu Âu, cũng như sự suy thoái điện tử trên toàn thế giới, đã làm giảm ước tính tăng trưởng kinh tế trong năm 2001 xuống mức âm 2,0%.

Nền kinh tế Singapore tăng trưởng 2,2% vào năm sau và 1,1% vào năm 2003, khi Singapore bị ảnh hưởng bởi dịch SARS. Sau đó, một sự đảo chiều lớn đã xảy ra vào năm 2004, giúp Singapore phục hồi đáng kể với mức tăng trưởng 8,3%, mặc dù mức tăng thực tế thấp hơn một nửa so với mục tiêu tăng trưởng của năm, chỉ đạt 2,5%. Năm 2005, tăng trưởng kinh tế là 6,4% và năm 2006 là 7,9%.

Rõ ràng là Singapore cũng sẽ gặp khó khăn do cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu do vị thế là một trung tâm dịch vụ tài chính. Một số nhà bình luận thị trường đã nghi ngờ khả năng của nền kinh tế Singapore đối phó với những tác động của cuộc khủng hoảng. Tuy nhiên, cuối cùng, nền kinh tế đã tăng trưởng 3,1% vào năm 2009 và 15,2% vào năm 2010.

Kể từ ngày 8 tháng 6 năm 2013, tỷ lệ thất nghiệp của Singapore ở mức khoảng 1,9% và nền kinh tế của đất nước có tốc độ tăng trưởng chậm hơn, với tốc độ tăng trưởng 1,8% trên cơ sở quý đối quý—so với 14,8% vào năm 2010.

Năm 2015 và 2016 là giai đoạn suy thoái của Singapore khi tốc độ tăng trưởng GDP chỉ còn 2%. Mặc dù tốc độ tăng trưởng giảm, nhưng Singapore vẫn chưa ghi nhận tốc độ tăng trưởng âm, đây là một dấu hiệu tích cực. Trong cùng kỳ mà tốc độ tăng trưởng kinh tế giảm, tỷ lệ thất nghiệp và lạm phát cũng giảm.

Tính đến năm 2017, GDP của Singapore đạt 323,907 tỷ USD.

Singapore được dự báo sẽ trải qua một giai đoạn suy thoái kinh tế vào năm 2019, với tốc độ tăng trưởng GDP giảm từ 3,1% xuống 1,9% vào năm 2018, do các cuộc chiến thương mại giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc.

Trong những tháng đầu của đại dịch COVID-19, vào ngày 26 tháng 3 năm 2020, Bộ Thương mại và Công nghiệp Singapore cho biết họ tin rằng nền kinh tế sẽ suy giảm từ 1% đến 4% trong năm 2020. Đây là sau khi nền kinh tế suy giảm 2,2% trong quý đầu tiên của năm 2020 so với cùng kỳ năm 2019. Vào ngày 26 tháng 5, MTI cho biết họ đang điều chỉnh giảm kỳ vọng đối với nền kinh tế Singapore trong năm 2020, từ suy giảm 4% xuống 7%. Các nhà kinh tế đã phải hạ thấp dự báo của họ so với trước đó và một số người cho rằng quá trình phục hồi kinh tế có thể mất một thời gian. Để ứng phó với áp lực kinh tế, Moody's đã tạm thời hạ cấp triển vọng của ngành ngân hàng Singapore trong năm đó từ "ổn định" xuống "tiêu cực".

Nhà kinh tế Chua Hak Bin ước tính rằng các biện pháp giãn cách xã hội của Singapore để ứng phó với đại dịch, bắt đầu từ ngày 7 tháng 4, có thể tác động đến nền kinh tế khoảng 10 tỷ đô la Singapore. Với việc phong tỏa áp dụng đối với công nhân xây dựng, có lo ngại rằng các dự án xây dựng có thể bị chậm trễ tới sáu tháng. Bộ trưởng Bộ Thương mại và Công nghiệp Chee Hong Tat thông báo rằng khoảng 3.800 công ty đã đóng cửa vào tháng 4 năm 2020, chỉ cao hơn một chút so với mức trung bình 3.700 công ty đóng cửa trong cùng tháng trong 5 năm qua. Mặc dù ông cảnh báo rằng con số này có thể sẽ tăng lên trong những tháng tới. Mặc dù số lượng công ty đóng cửa chỉ tăng nhẹ, nhưng số lượng công ty khởi nghiệp đã giảm khoảng một phần ba so với mức trung bình của tháng 4 kể từ năm 2015.

Doanh nghiệp nhà nước và đầu tư
phải|nhỏ|400x400px|Tỷ lệ các doanh nghiệp nhà nước của Singapore trong GDP
Singapore là một quốc gia với nền kinh tế thị trường tự do, nhưng chính phủ đóng vai trò quan trọng trong việc dẫn dắt và phát triển kinh tế. Chính phủ Singapore có hai quỹ đầu tư nhà nước là Temasek Holdings và GIC Private Limited, được sử dụng để quản lý dự trữ ngoại hối của đất nước. Trong những năm đầu, vai trò của nhà nước tập trung hơn vào việc quản lý các ngành công nghiệp để phát triển kinh tế. Nhưng trong những thập kỷ gần đây, mục tiêu của các quỹ đầu tư nhà nước Singapore đã chuyển sang cơ sở thương mại.

Các công ty liên kết với chính phủ đóng một vai trò quan trọng trong nền kinh tế trong nước của Singapore. Tính đến tháng 11 năm 2011, sáu công ty GLC hàng đầu được niêm yết trên sàn giao dịch chứng khoán Singapore (SGX) chiếm khoảng 17% vốn hóa thị trường tổng thể. Các doanh nghiệp nhà nước hoàn toàn và một phần này hoạt động trên cơ sở thương mại và không được hưởng bất kỳ lợi thế cạnh tranh nào so với các doanh nghiệp tư nhân. Quyền sở hữu của nhà nước chiếm vị trí nổi bật trong các lĩnh vực kinh tế chiến lược, bao gồm viễn thông, truyền thông, vận tải công cộng, quốc phòng, cảng biển, hoạt động sân bay cũng như ngân hàng, vận tải biển, hàng không, cơ sở hạ tầng và bất động sản.

Tính đến năm 2014, Temasek nắm giữ 69 tỷ đô la Singapore tài sản ở Singapore, chiếm 7% tổng vốn hóa thị trường của các công ty được niêm yết trên sàn giao dịch chứng khoán Singapore. Năm 2017, GSK đã chuyển trụ sở chính châu Á của mình đến Singapore.

Tất cả các con số tính bằng tỷ đô la Singapore.

Các lĩnh vực kinh tế
Để duy trì vị thế cạnh tranh bất chấp việc tiền lương tăng cao, chính phủ Singapore tìm cách thúc đẩy các hoạt động có giá trị gia tăng cao hơn trong lĩnh vực sản xuất và dịch vụ. Chính phủ cũng đã và đang mở cửa các lĩnh vực dịch vụ tài chính, viễn thông và sản xuất và bán lẻ điện năng cho các nhà cung cấp dịch vụ nước ngoài và cạnh tranh gay gắt hơn.

Chính phủ cũng đã thực hiện một số biện pháp bao gồm kiềm chế tiền lương và giải phóng các tòa nhà chưa sử dụng để kiểm soát giá thuê thương mại tăng cao nhằm giảm chi phí kinh doanh ở Singapore khi giá thuê văn phòng khu trung tâm thương mại tăng gấp ba lần vào năm 2006.

Ngân hàng
Singapore được coi là trung tâm tài chính toàn cầu bởi nhiều nhà phân tích tài chính, nhà kinh tế và chính trị hàng đầu, với các ngân hàng Singapore cung cấp các dịch vụ tài khoản ngân hàng doanh nghiệp đẳng cấp thế giới. Trong Chỉ số Trung tâm Tài chính Toàn cầu năm 2020, Singapore được xếp hạng là trung tâm tài chính cạnh tranh thứ 6 trên thế giới và thứ 4 tại châu Á. Các dịch vụ ngân hàng ở Singapore bao gồm nhiều loại tiền tệ, ngân hàng trực tuyến, ngân hàng điện thoại, tài khoản vãng lai, tài khoản tiết kiệm, thẻ ghi nợ và thẻ tín dụng, tiền gửi có kỳ hạn và dịch vụ quản lý tài sản.

Singapore cũng đã thu hút tài sản trước đây được giữ tại các ngân hàng Thụy Sĩ vì một số lý do, bao gồm thuế mới áp dụng cho tài khoản Thụy Sĩ và việc suy yếu tính bảo mật ngân hàng Thụy Sĩ. Credit Suisse, ngân hàng lớn thứ hai của Thụy Sĩ, đã chuyển trụ sở ngân hàng tư nhân quốc tế của mình đến Singapore vào năm 2005. Vì lý do này, quốc gia này cũng được mệnh danh là "Thụy Sĩ của châu Á".

Công nghệ sinh học
Singapore đã và đang tích cực phát triển ngành công nghệ sinh học của mình. Hàng trăm triệu đô la đã được đầu tư vào lĩnh vực này để xây dựng cơ sở hạ tầng, tài trợ cho nghiên cứu và phát triển và tuyển dụng các nhà khoa học quốc tế hàng đầu đến Singapore. Các hãng dược hàng đầu, chẳng hạn như GlaxoSmithKline (GSK), Pfizer và Merck & Co., đã thành lập nhà máy tại Singapore. Năm 2006, GSK đã đầu tư thêm 300 triệu đô la Singapore để xây dựng một nhà máy khác sản xuất vắc-xin nhi khoa, cơ sở đầu tiên như vậy của họ ở châu Á. Dược phẩm hiện chiếm hơn 8% sản lượng sản xuất của cả nước. Năm 2022, ngành sinh dược của Singapore đạt sản lượng sản xuất 18 tỷ USD mỗi năm, một giá trị đã tăng gấp ba trong hai thập kỷ.

Năng lượng và cơ sở hạ tầng
Singapore là trung tâm định giá và trung tâm giao dịch dầu mỏ hàng đầu châu Á. Ngành công nghiệp dầu mỏ chiếm 5% GDP của Singapore, với Singapore là một trong ba trung tâm tinh chế xuất khẩu hàng đầu thế giới. Năm 2007, Singapore đã xuất khẩu 68,1 triệu tấn dầu. Ngành công nghiệp dầu mỏ đã dẫn đến việc thúc đẩy ngành công nghiệp hóa chất cũng như sản xuất thiết bị dầu khí. Singapore chiếm 70% thị trường thế giới về giàn nâng tự hành và chuyển đổi các đơn vị tàng trữ sản xuất nổi (FPSO). Singapore chiếm 20% thị trường sửa chữa tàu biển thế giới và trong năm 2008, ngành công nghiệp hàng hải và ngoài khơi đã sử dụng gần 70.000 công nhân.

Singapore có tiềm năng hạn chế về năng lượng tái tạo chủ yếu do diện tích nhỏ; năng lượng mặt trời có tiềm năng lớn nhất. Chính phủ đặt mục tiêu sản xuất điện mặt trời để đáp ứng nhu cầu của 350.000 hộ gia đình vào năm 2030, tương đương với 4% nhu cầu điện của cả nước vào năm 2020. Là một trung tâm tài chính, Singapore có thể đóng vai trò quan trọng trong việc thu hút đầu tư vào năng lượng tái tạo trong toàn khu vực ASEAN.

Bất động sản
Chính phủ Singapore cũng sở hữu 90% đất đai của đất nước, cũng như nhà ở của 80% dân số.

Tháng 7 năm 2022, một báo cáo của Savills cho thấy Singapore đứng đầu cùng với Thành phố New York trong việc ghi nhận tốc độ tăng trưởng giá thuê nhà cao nhất trên thế giới đối với nhà ở hạng sang.

Du lịch
Du lịch đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế của Singapore. Singapore là một trong những thành phố được du khách ghé thăm nhiều nhất trên thế giới.

Tính đến năm 2019, có 19,1 triệu khách du lịch quốc tế đến thăm Singapore, gấp hơn ba lần tổng dân số của nước này. Singapore cũng được tuyên bố là một quốc gia thân thiện với môi trường và duy trì các chương trình bảo tồn thiên nhiên và di sản. Cùng với đó, Singapore cũng có một trong những tỷ lệ tội phạm thấp nhất thế giới. Vì tiếng Anh là ngôn ngữ chính thức chính trong số bốn ngôn ngữ chính thức của Singapore, nên du khách thường dễ dàng hiểu được khi nói chuyện với người dân địa phương, chẳng hạn như khi mua sắm. Giao thông ở Singapore bao phủ hầu hết, nếu không muốn nói là tất cả các địa điểm công cộng ở Singapore, điều này làm tăng sự tiện lợi cho du khách. Điều này bao gồm hệ thống Mass Rapid Transit (MRT) nổi tiếng. Singapore là thành phố được du khách đến thăm nhiều thứ 5 trên thế giới và thứ 2 ở khu vực Châu Á - Thái Bình Dương.

Báo cáo Năng lực cạnh tranh Du lịch và Lữ hành năm 2017 xếp hạng Singapore đứng thứ 13 trong số 136 quốc gia, là quốc gia đứng thứ ba ở châu Á, chỉ sau Nhật Bản (xếp thứ 4) và Hong Kong (xếp thứ 11). Báo cáo xếp hạng môi trường kinh doanh, mức độ cởi mở quốc tế, cũng như chính sách và điều kiện thuận lợi cho du lịch và lữ hành của Singapore là tốt nhất thế giới (xếp hạng 1). Tuy nhiên, quốc đảo này lại có điểm số khá thấp trong chỉ số phụ về tài nguyên thiên nhiên và văn hóa (xếp hạng 40).

Nghèo đói và bất bình đẳng kinh tế
Singapore là một trong những quốc gia giàu có nhất thế giới tính theo GDP bình quân đầu người, nhưng hệ số Gini của Singapore lại cao so với các nước phát triển. Số liệu về bất bình đẳng thu nhập được công bố bởi Cục Thống kê Singapore. Nếu không tính đến thuế và trợ cấp xã hội, hệ số Gini của Singapore xếp hạng nước này ở mức trung bình. Tuy nhiên, Singapore vẫn nằm trong nhóm "rất cao" về chỉ số phát triển con người điều chỉnh theo bất bình đẳng (IHDI), một bảng xếp hạng tương tự như Chỉ số phát triển con người (HDI), nhưng có tính đến cả bất bình đẳng.

Vào tháng 10 năm 2018, Oxfam xếp hạng Singapore ở vị trí thứ 149 trong số 157 quốc gia trong Chỉ số Cam kết Giảm Bất bình đẳng năm 2018, xếp Singapore vào nhóm mười quốc gia cuối bảng trong chỉ số này, xếp hạng các quốc gia dựa trên nỗ lực giảm bất bình đẳng kinh tế. Trong báo cáo của mình, Oxfam cáo buộc Singapore về các thực hành khuyến khích "thực hành thuế có hại", không có mức lương tối thiểu phổ quát (ngoài người gác cổng và nhân viên bảo vệ) và thành tích kém về quyền lao động.[2] Chính phủ đã phản hồi báo cáo bằng cách tuyên bố rằng điều quan trọng hơn là phải xem xét "kết quả thực tế" như tỷ lệ sở hữu nhà cao, y tế, giáo dục và việc làm của Singapore, thay vì chi tiêu công hoặc thuế suất, đồng thời cho rằng báo cáo "giả định rằng thuế cao và chi tiêu công cao phản ánh cam kết chống bất bình đẳng".

Chính phủ Singapore cung cấp hỗ trợ xã hội thông qua nhiều chương trình trợ cấp xã hội khác nhau. Bộ Phát triển Xã hội và Gia đình điều hành ComCare, một chương trình cung cấp hỗ trợ thu nhập cho các hộ gia đình công dân thu nhập thấp thông qua các chương trình hỗ trợ ngắn hạn đến trung hạn, hỗ trợ dài hạn, hỗ trợ trẻ em và nhu cầu tài chính cấp bách. Các Hội đồng Phát triển Cộng đồng cũng điều hành các chương trình hỗ trợ địa phương khác nhau trong các khu vực của họ. Bộ Nhân lực điều hành Chương trình Hỗ trợ Người cao tuổi, cung cấp hỗ trợ tài chính bổ sung cho người cao tuổi có thu nhập thấp và không có sự hỗ trợ của gia đình. Trong khi đó, Bộ Y tế cũng điều hành MediFund để hỗ trợ các gia đình gặp khó khăn trong việc thanh toán hóa đơn y tế mặc dù có trợ cấp của chính phủ và các chương trình tài chính y tế khác. Ngoài ra, Hội đồng Phúc lợi Xã hội Quốc gia phối hợp với khoảng 450 tổ chức phúc lợi tự nguyện phi chính phủ để cung cấp các dịch vụ xã hội, đồng thời huy động nguồn quỹ thông qua Quỹ Cộng đồng Singapore.

Ngày nay, các nhóm có thu nhập thấp và trung bình nhận được gấp 2,5 lần trợ cấp công mà họ nhận được mười năm trước.

Xem thêm
 Bốn con hổ châu Á

Tham khảo

Ghi chú

Chú thích

Liên kết ngoài

 Statistics Singapore
 Singapore Department of Statistics
 Monetary Authority of Singapore

Singapore


title: Copelatus parabaptus

text:
Copelatus parabaptus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Guignot miêu tả khoa học năm 1955.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Copelatus


title: Megachile conferta

text:
Megachile conferta là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Mitchell mô tả khoa học năm 1930.

Chú thích

Tham khảo

C
Động vật được mô tả năm 1930


title: Sophronitis alaorii

text:
Cattleya alaorii là một loài lan đặc hữu của Brasil (Bahia).

Hình ảnh

Tham khảo

alaorii
alaorii

en:Sophronitis alaorii


title: Isotes taeniolescens

text:
Isotes taeniolescens là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Bowditch miêu tả khoa học năm 1912.

Chú thích

Tham khảo

Isotes


title: Hydaticus vaziranii

text:
Hydaticus vaziranii là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Wewalka miêu tả khoa học năm 1979.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Hydaticus


title: Quận Richmond, Virginia

text:
Quận Richmond là một quận thuộc tiểu bang Virginia, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số 8809 người. Quận lỵ đóng ở Warsaw .

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích 560 km2, trong đó có 65 km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ chính

Quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Virginia
Khởi đầu năm 1692


title: Kalophrynus menglienicus

text:
Kalophrynus menglienicus là một loài ếch trong họ Nhái bầu.
Nó được tìm thấy ở Trung Quốc và có thể cả Miến Điện.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng đất ẩm có cây bụi nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, đầm nước ngọt, đầm nước ngọt có nước theo mùa, đất có tưới tiêu, và đất nông nghiệp có lụt theo mùa.

Nguồn
 Datong, Y. & Shunqing, L. 2004. Kalophrynus menglienicus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Kalophrynus


title: Rối loạn nhân cách ám ảnh cưỡng chế

text:
Rối loạn nhân cách ám ảnh cưỡng chế (tiếng Anh:obsessive-compulsive personality disorder - OCPD) là một trạng thái không bình thường của nhân cách, có đặc tính là sự quan tâm quá mức tới những chi tiết, quy tắc, sắp xếp trật tự và hoàn hảo. Mặt khác lại rất sợ phạm sai lầm, hay nghiền ngẫm và thích lý luận suông, hệ quả là không dám làm và hay lưỡng lự. Về cảm xúc thường đè nén, trở ngại trong giao tiếp, thiếu khôi hài, cởi mở. Khi thương lượng với người khác thường cứng nhắc. Đây là một dạng trong nhóm bệnh rối loạn nhân cách.

Tiêu chuẩn chẩn đoán
Rối loạn nhân cách ám ảnh cưỡng chế được phân loại trong DSM (Cẩm nang Chẩn đoán và Thống kê Rối loạn tâm thần của Mỹ) nhưng trong ICD thì không. Bệnh thường khởi phát vào thời điểm đầu trưởng thành trong nhiều hoàn cảnh khác nhau và có ít nhất 4 trong các biểu hiện dưới đây:

 Quan tâm quá đáng tới các chi tiết, quy tắc, sơ đồ kế hoạch tới mức xao lãng cả mục tiêu và hoạt động chính.
 Cầu toàn tới mức làm chậm hoặc không hoàn thành được công việc (những mục tiêu đặt ra quá chi tiết tới mức không thể hoàn thành nổi).
 Thu hút vào công việc đến mức hy sinh thú vui và bạn bè (trừ trường hợp phải hy sinh vì gánh nặng kinh tế)
 Quá quan tâm, tỉ mỉ và cứng nhắc đối với các vấn đề đạo đức, giá trị (trừ trường hợp bản thân là người hoạt động văn hóa, tôn giáo)
 Không thể vứt bỏ các đồ vật đã dùng qua hoặc không còn sử dụng được nữa, thậm chí chúng vô giá trị cả về giá trị tình cảm.
 Khó cùng làm việc hoặc hoàn thành công việc chung với người khác nếu người này không tuân thủ các cách làm của bệnh nhân.
 Hà tiện cả tiền của mình lẫn của người khác: đối với họ tiền là để phòng thân cho những bất trắc trong tương lai.
 Cứng nhắc và ương bướng.

Dịch tễ học
Ước tính khoảng 1% dân số chung và từ 3-10% trong khám tâm thần. Tỷ lệ nam mắc cao hơn nữ.

Xem thêm
Rối loạn ám ảnh cưỡng chế
Ám ảnh tích trữ

Chú thích

Rối loạn nhân cách
Chẩn đoán tâm thần


title: Bussière-Badil

text:
Bussière-Badil là một xã của Pháp, nằm ở tỉnh Dordogne trong vùng Aquitaine của Pháp. Xã này có diện tích 19,86 km2, dân số năm 2004 là 517 người. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 190 m trên mực nước biển.

Thông tin nhân khẩu

Năm 1864: 1293

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức của la commune de Bussière-Badil
 Bussière-Badil trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Bussiere-Badil


title: Syngonium harlingianum

text:
Syngonium harlingianum là một loài thực vật thuộc họ Araceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador. Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Benavides, G. & Pitman, N. 2003. Syngonium harlingianum. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Ecuador
Syngonium
Thực vật dễ tổn thương


title: Macropoliana gessi

text:
Macropoliana gessi là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Loài này có ở Nam Phi.

Chú thích

Tham khảo

Macropoliana


title: Spectamen

text:
Spectamen babylonia là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Solariellidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Solariellidae


title: Chimarra discolor

text:
Chimarra discolor là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Chimarra


title: Orus

text:
Orus  là một xã ở tỉnh Ariège, thuộc vùng Occitanie ở phía tây nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ariège

Tham khảo

Xã của Ariège


title: Pseudosimnia

text:
Pseudosimnia là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Ovulidae.

Các loài
Các loài thuộc chi Pseudosimnia bao gồm:

 Pseudosimnia adriatica (G.B. Sowerby I, 1828)
 Pseudosimnia adriatica (G.B. Sowerby I, 1828)
 Pseudosimnia bilineata Bozzetti, 2009
 Pseudosimnia carnea (Poiret, 1789)
 Pseudosimnia diaphana (Liltved, 1987)
 Pseudosimnia flava Fehse, 2003
 Pseudosimnia jeanae (Cate, 1973)
 Pseudosimnia juanjosensii (Perez & Gomez, 1987)
 Pseudosimnia nudelmani Lorenz & Fehse, 2009
 Pseudosimnia pyrulina (A. Adams, 1854)
 Pseudosimnia shikamai (Cate, 1973)
 Pseudosimnia vanhyningi (M. Smith, 1940)
 Pseudosimnia wieseorum Lorenz, 1985

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Ovulidae


title: 15969 Charlesgreen

text:
15969 Charlesgreen (1998 EW11) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 1 tháng 3 năm 1998 bởi E. W. Elst ở Đài thiên văn Nam Âu.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 15969 Charlesgreen

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Eric Walter Elst
Thiên thể phát hiện năm 1998


title: Brian Laudrup

text:
Brian Laudrup (sinh 22 tháng 2 năm 1969 tại Viên, Áo) là một cựu cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp người Đan Mạch, người đã cùng đội tuyển Đan Mạch giành chức vô địch Euro 1992. Anh từng là thành viên then chốt của câu lạc bộ Rangers F.C. thống trị Giải bóng đá ngoại hạng Scotland (Scottish Premier League) trong thập niên 1990.

Năm 2004, cùng với anh trai của mình là Michael Laudrup, Brian Laudrup được Pelé bầu chọn vào danh sách 125 cầu thủ còn sống xuất sắc nhất.

Tiểu sử
Brian Laudrup sinh ra trong một gia đình có truyền thống bóng đá với người cha Finn Laudrup là cựu cầu thủ đội tuyển Đan Mạch và anh trai Michael cũng có niềm đam mê thể thao. Anh khởi nghiệp tại câu lạc bộ Đan Mạch Brøndby IF và khi mới 18 tuổi đã khoác áo đội tuyển quốc gia lần đầu tiên vào ngày 18 tháng 11 năm 1987 trong trận thua Tây Đức 0-1. Brian Laudrup không có tên trong đội tuyển Đan Mạch tham dự Euro 1988, nhưng từ tháng 2 năm 1989 Brian Laudrup gây ấn tượng và trở thành một trụ cột ở cả cấp độ câu lạc bộ và đội tuyển, khi chuyển sang Đức chơi cho KFC Uerdingen 05 và được bầu chọn là Cầu thủ xuất sắc nhất Đan Mạch năm 1989. Sau chỉ một mùa chơi cho Uerdingen anh được chuyển nhượng sang Bayern Munich với giá 2 triệu bảng vào năm 1990.

Vô địch châu Âu 1992
Năm 1992, Brian Laudrup cùng đội tuyển Đan Mạch tham dự Euro 1992 tại Thuỵ Điển vào phút chót khi thay thế đội tuyển Nam Tư bị cấm tham dự do chiến tranh. Trong một đội hình thiên về phòng ngự, Brian Laudrup là một trong vài cầu thủ tấn công. Mặc dù anh không ghi được bàn thắng nào trong giải, kĩ thuật và tốc độ của anh đã góp phần quan trọng vào chức vô địch của Đan Mạch. Do vậy Laudrup đứng đồng hạng 5 trong cuộc bầu chọn Cầu thủ xuất sắc nhất năm của FIFA năm 1992, cùng hạng với đồng đội Peter Schmeichel. Tuy nhiên ở trong nước anh vượt qua Schmeichel, nhận danh hiệu Cầu thủ xuất sắc nhất Đan Mạch lần thứ 2 năm 1992.

Danh tiếng của anh lan rộng và Brian Laudrup đã thực hiện được ước vọng của mình là thi đấu ở Serie A khi chuyển sang ACF Fiorentina. Tuy nhiên, quãng thời gian ở Ý là thời kì không vui vẻ và không thành công. Sau khi câu lạc bộ Ý này phải xuống hạng, các tifosi đã trút giận vào anh đến nỗi có lần anh phải thoát ra khỏi sân vận động bằng cách chui vào cốp xe. Anh được cho A.C. Milan mượn trong mùa bóng 1993-1994 và cũng chỉ được ra sân vài trận. Thời gian này đội tuyển Đan Mạch cũng không thành công khi họ không vượt qua được vòng loại World Cup 1994.

Danh hiệu

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Brian Laudrup tại Dansk Boldspil-Union
 Superliga - Brian Laudrup tại Danskfodbold.com

FIFA 100
Cầu thủ bóng đá nam Đan Mạch
Cầu thủ bóng đá Bayern München
Cầu thủ bóng đá ACF Fiorentina
Cầu thủ bóng đá A.C. Milan
Cầu thủ bóng đá AFC Ajax
Cầu thủ bóng đá Chelsea F.C.
Cầu thủ bóng đá Premier League
Cầu thủ bóng đá Serie A
Cầu thủ bóng đá Bundesliga
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 1998
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Ý
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Anh
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Đức
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Scotland
Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Hà Lan

Cầu thủ đội tuyển bóng đá U-21 quốc gia Đan Mạch


title: Sân bay Miyakejima

text:
là một sân bay nằm về phía đông của Miyake 19 km trên đảo Miyakejima, Tokyo, Nhật Bản.

Trong quá khứ, các chuyến bay từ sân bay Haneda đã bị ngừng, khi khu vực này có nồng độ khí lưu huỳnh cao do vụ phun trào núi lửa ngày 14 tháng 7 năm 2000. Các chuyến bay được nối lai từ tháng 4 năm 2008, sau khi nồng độ lưu huỳnh giảm xuống dưới mức 0,2ppm.

Các hãng hàng không và điểm đến

Tham khảo

Miyakejima
Miyakejima
Giao thông ở Tokyo
Quần đảo Izu


title: Melanotus schawalleri

text:
Melanotus schawalleri là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia & Schimmel miêu tả khoa học năm 2001.

Chú thích

Tham khảo

Melanotus


title: Borgaro Torinese

text:
Borgaro Torinese là một đô thị ở tỉnh Torino trong vùng Piedmont, có vị trí cách khoảng 10 km về phía tây bắc của Torino, nước Ý. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 13.317 người và diện tích là 14,4 km².

Borgaro Torinese giáp các đô thị: Caselle Torinese, Venaria Reale, Settimo Torinese và Torino.

Quá trình biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune.borgaro-torinese.to.it/

Đô thị tỉnh Torino
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: Cryosophila cookii

text:
Cryosophila cookii là loài thực vật có hoa thuộc họ Arecaceae. Loài này được Bartlett mô tả khoa học đầu tiên năm 1935.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Cryosophila
Thực vật được mô tả năm 1935
Thực vật Costa Rica


title: Diano Marina

text:
Diano Marina là một đô thị ở tỉnh Imperia trong vùng Liguria, tọa lạc khoảng 90 km về phía tây nam của Genoa và khoảng 5 km về phía đông bắc của Imperia. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 6.199 người và diện tích là 6, km².

Đô thị Diano Marina có các frazioni (các đơn vị cấp dưới, chủ yếu là các làng) Diano Calderina, Diano Serreta, Diano Gorleri, Diano Arentino, Diano san Pietro and borgata Muratori.

Diano Marina giáp các đô thị sau: Diano Castello, Imperia, và San Bartolomeo al Mare.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Official Web Site (Italian)
 Photographs of Diano Marina

Đô thị tỉnh Imperia


title: Banyallarga sanchezi

text:
Banyallarga sanchezi là một loài Trichoptera trong họ Calamoceratidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Banyallarga


title: Leuciris

text:
Leuciris là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Abraxini


title: Dackscheid

text:
Dackscheid là một đô thị thuộc huyện Bitburg-Prüm, bang Rhineland-Palatinate, Đức.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Bitburg-Prüm


title: Amegilla jacobi

text:
Amegilla jacobi là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Lieftinck mô tả khoa học năm 1944.

Chú thích

Tham khảo

Amegilla
Động vật được mô tả năm 1944


title: Anthophorula centralis

text:
Anthophorula centralis là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1980.

Chú thích

Tham khảo

Anthophorula
Động vật được mô tả năm 1980


title: Anstaing

text:
Anstaing là một xã của tỉnh Nord, thuộc vùng Hauts-de-France, miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Nord

Chú thích

INSEE
IGN

Xã của Nord


title: Mabini, Batangas

text:
Mabini là đô thị loại 3 ở Calumpang Peninisula thuộc tỉnh Batangas, Philippines.

Barangays

Mabini, về mặt hành chính, được chia thành 34 khu phố (barangay).

Tham khảo

Liên kết ngoài

1. Mã địa lý chuẩn Philipin

Đô thị của Batangas


title: 20268 Racollier

text:
20268 Racollier (1998 FC28) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 20 tháng 3 năm 1998 bởi Nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 20268 Racollier

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1998


title: Tiankoura

text:
Tiankoura là một tổng của tỉnh Bougouriba ở tây nam Burkina Faso. Thủ phủ của tổng này là thị xã Tiankoura. Theo điều tra dân số năm 1996, tổng này có dân số 13.086 người..

Các thị xã và các làng
Thị xã TiankouraBalambiroBombaraDangbaraDiebiroDiouraoElforaGongouraGuimbissenaoKankouraKanseoKimpeoKolonkouraKoulohKourguenouKourouKpoloLobignonaoMinaoNiempiroNkinoraN’tonhiroOdaraOrkounouPalemberaSehintiroSinkiro
SounkpourounaTingueraTiopanaoTordieraUleoWaltièraWangaraYèbèlèlaYèlèla

Tham khảo

Tổng của Burkina Faso
Tỉnh Bougouriba


title: Sắp xếp vun đống

text:
Sắp xếp vun đống (Heapsort) dựa trên một cấu trúc dữ liệu được gọi là đống nhị phân (binary heap), gọi đơn giản là đống. Trong mục này chỉ nói về đống trong bài toán sắp xếp.

Đống (Heap)
 Mỗi mảng a[1..n] có thể xem như một cây nhị phân gần đầy (có trọng số là các giá trị của mảng), với gốc ở phần tử thứ nhất, con bên trái của đỉnh a[i] là a[2*i] con bên phải là a[2*i+1] (nếu mảng bắt đầu từ 1 còn nếu mảng bắt đầu từ 0 thì hai con là a[2*i+1] và a[2*i+2])  (nếu 2*i<=n hoặc 2*i+1<=n, khi đó các phần tử có chỉ số lớn hơn  không có con, do đó là lá) (leaf).

 Một cây nhị phân, được gọi là đống cực đại nếu khóa của mọi nút không nhỏ hơn khóa các con của nó. Khi biểu diễn một mảng a[] bởi một cây nhi phân theo thứ tự tự nhiên điều đó nghĩa là a[i]>=a[2*i] và a[i]>=a[2*i+1] với mọi i =1..int(n/2). Ta cũng sẽ gọi mảng như vậy là đống. Như vậy trong đống a[1] (ứng với gốc của cây) là phần tử lớn nhất. Mảng bất kỳ chỉ có một phần tử luôn luôn là một đống.
 Một đống cực tiểu được định nghĩa theo các bất đẳng thức ngược lại: a[i]<=a[2*i] và a[i]<=a[2*i+1]. Phần tử đứng ở gốc cây cực tiểu là phần tử nhỏ nhất.

Vun đống
Việc sắp xếp lại các phần tử của một mảng ban đầu sao cho nó trở thành đống được gọi là vun đống.

Vun đống tại đỉnh thứ i

Nếu hai cây con gốc  và  đã là đống thì để cây con gốc i trở thành đống chỉ việc so sánh giá trị  với giá trị lớn hơn trong hai giá trị  và , nếu  nhỏ hơn thì đổi chỗ chúng cho nhau. Nếu đổi chỗ cho , tiếp tục so sánh với con lớn hơn trong hai con của nó cho đên khi hoặc gặp đỉnh lá. (Thủ tục DownHeap trong giả mã dưới đây)

Vun một mảng thành đống
Để vun mảng a[1..n] thành đống ta vun từ dưới lên, bắt đầu từ phần tử a[j]với j =Int(n/2) ngược lên tới a[1]. (Thủ tục MakeHeap trong giả mã dưới đây)

Sắp xếp bằng vun đống
 Đổi chỗ (Swap): Sau khi mảng a[1..n] đã là đống, lấy phần tử a[1] trên đỉnh của đống ra khỏi đống đặt vào vị trí cuối cùng n, và chuyển phần tử thứ cuối cùng a[n] lên đỉnh đống thì phần tử a[n] đã được đứng đúng vị trí.
 Vun lại: Phần còn lại của mảng a[1..n-1] chỉ khác cấu trúc đống ở phần tử a[1]. Vun lại mảng này thành đống với n-1 phần tử.
 Lặp: Tiếp tục với mảng a[1..n-1]. Quá trình dừng lại khi đống chỉ còn lại một phần tử.

Ví dụ
Cho mảng a=(2,5,8,12,45,13,45,78)
Ở đây n = 7. Các phần tử từ a[4] đến a[7] là lá.

Vun đống
Vun cây gốc a[3] ta được mảng a=(2,3,7,6,4,1,5)
Vun cây gốc a[2] ta được mảng a=(2,6,7,3,4,1,5)
Vun cây gốc a[1] ta được mảng a=(7,6,5,3,4,1,2)
Bây giờ a=(7,6,5,3,4,1,2) đã là đống.

Sắp xếp
 Đổi chỗ a[1] với a[7]: a=(2,6,5,3,4,1,7)
 và vun lại mảng a[1..6] ta được mảng a=(6,4,5,3,2,1,7)
 Đổi chỗ a[1] với a[6]: a=(1,4,5,3,2,6,7)
 và vun lại mảng a[1..5] ta được mảng a=(5,4,1,3,2,6,7)
 Đổi chỗ a[1] với a[5]: a=(2,4,1,3,5,6,7)
 và vun lại mảng a[1..4] ta được mảng a=(4,3,1,2,5,6,7)
 Đổi chỗ a[1] với a[4]: a=(2,3,1,4,5,6,7)
 và vun lại mảng a[1..3] ta được mảng a=(3,2,1,4,5,6,7)
 Đổi chỗ a[1] với a[3]: a=(1,2,3,4,5,6,7)
 và vun lại mảng a[1..2] ta được mảng a=(2,1,3,4,5,6,7)
 Đổi chỗ a[1] với a[2]:a=(1,2,3,4,5,6,7)
 Mảng còn lại chỉ một phần tử. Quá trình sắp xếp đã xong.

Mã giả bằng ngôn ngữ C có sử dụng câu trúc dữ liệu

#include <stdio.h>
#include <conio.h>

const int n = 10;
typedef int keytype;
typedef float othertype;
typedef struct recordtype {
    keytype key;
    othertype otherfields;
};
// khai bao mang a co n phan tu
recordtype a[n];

void Swap(recordtype &x, recordtype &y)
{
    recordtype temp;
    temp = x;
    x = y;
    y = temp;
}

void PushDown(int first, int last)
{
    //while (r <= (last - 1) / 2)
    if (first == last || first > (last - 1) / 2) return;
    if (last == 2 * first + 1) {
        if (a[first].key > a[last].key)
            Swap(a[first], a[last]);
        //first = last;
        return;
    } else if ((a[first].key > a[2*first+1].key) && (a[2*first+1].key <= a[2*first+2].key))
    {
        Swap(a[first], a[2*first+1]);
        PushDown(2 * first + 1, last);
    } else if ((a[first].key > a[2*first+2].key) && (a[2*first+2].key < a[2*first+1].key))
    {
        Swap(a[first], a[2*first+2]);
        PushDown(2 * first + 2, last);
    }
    else return; //first = last;
}

void HeapSort(void)
{   int i;
    for(i = (n-2) / 2; i >= 0; i--)
        PushDown(i, n-1);
    for(i = n-1; i>=2; i--) {
        Swap(a[0], a[i]);
        PushDown(0, i-1);
    }
    Swap(a[0], a[1]);
}

void readList(recordtype a[])
{
    for (int i = 0; i < n; i++)
    {
        printf("Phan tu %d = ", i+1);
        scanf("%d",&a[i]);
    }
}
void printList(recordtype a[])
{
    for (int i = 0; i < n; i++)
    {
        printf("%d ", a[i]);
    }
}
int main()
{
    printf("Nhap %d phan tu cho danh sach.\n", n);
    readList(a);
    printf("Danh sach sau khi duoc nhap: \n");
    printList(a);
    HeapSort();
    printf("\nDanh sach sau khi duoc sap xep: \n");
    printList(a);
    getch();
    return 0;
}

Ứng dụng
Ngoài giải thuật sắp xếp vun đống, cấu trúc đống còn được ứng dụng trong nhiều giải thuật khác, khi cần lấy ra nhanh chóng các phần tử lớn nhất (hoặc nhỏ nhất) của một dãy phần tử, chẳng hạn trong hàng đợi có ưu tiên trong đó tiêu chuẩn ưu tiên là có khóa lớn nhất (hoặc nhỏ nhất). Có thể tìm thấy điều đó trong giải thuật tìm bộ mã Huffman cho một bảng tần số của các ký tự.(tacgia)

Xem thêm
 Sắp xếp nổi bọt
 Sắp xếp chọn
 Sắp xếp chèn
 Sắp xếp nhanh
 Sắp xếp trộn
 Mã Huffman

Tham khảo

Vun đống
Đống (cấu trúc)

no:Sorteringsalgoritme#Heap sort


title: 17025 Pilachowski

text:
17025 Pilachowski (1999 ES5) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 13 tháng 3 năm 1999 bởi R. A. Tucker ở Goodricke-Pigott Observatory.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 17025 Pilachowski

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1999


title: Mtsamboro

text:
Mtsamboro là một xã thuộc tỉnh hải ngoại Mayotte của Pháp, trên Ấn Độ Dương.

Xem thêm
Commune của tỉnh Mayotte

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Mayotte


title: Biville-sur-Mer

text:
Biville-sur-Mer là một xã thuộc tỉnh Seine-Maritime trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Huy hiệu

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-Maritime
Seine-Maritime
Normandy

Tham khảo
INSEE

Liên kết ngoài
Biville-sur-Mer on the Quid website

Xã của Seine-Maritime


title: Lannédern

text:
Lannédern () là một xã của tỉnh Finistère, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Finistère

Tham khảo

Mayors of Finistère Association  ;
INSEE ;
IGN

Liên kết ngoài
French Ministry of Culture list for Lannédern

Xã của Finistère


title: Sân bay quốc gia Aktion

text:
Sân bay quốc gia Aktion  là một sân bay phục vụ Preveza và Lefkada ở Hy Lạp. Sân bay này cũng có tên là Sân bay Lefkada. Sân bay này cũng được NATO và Không quân Hellen sử dụng.

Các hãng hàng không và các tuyến điểm
Olympic Airlines (Athens, Corfu, Kefallinia, Sitia)

Theo mùa:
 Air Berlin (Düsseldorf, München)
 XL Airways (London, Manchester)
 Monarch Airlines (London, Manchester)
 Austrian Airlines (Wien)
 Transavia (Amsterdam)
 Skywork Airlines

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sân bay Hy Lạp


title: Barbus figuiguensis

text:
Barbus figuiguensis là một loài cá vây tia bị nghi là loài riêng biệt thuộc họ Cyprinidae.

Loài này có ở Algérie và Maroc. Môi trường sống tự nhiên của chúng là carxtơ nội địa. Nó không được IUCN xem là loài bị đe dọa.

Chú thích

Tham khảo

 Crivelli, A.J. 2005. Barbus figuiguensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 19 tháng 7 năm 2007.

F


title: Charitostega

text:
Charitostega là một chi bướm đêm thuộc phân họ Tortricinae của họ Tortricidae.

Các loài
Charitostega poliocycla Diakonoff, 1988

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

 tortricidae.com

Eucosmini


title: Eleutherodactylus mondolfii

text:
Eleutherodactylus mondolfii (tên tiếng Anh: Ranita De Mondolfi) là một loài ếch trong họ Leptodactylidae.
Nó được tìm thấy ở Venezuela và có thể cả Colombia.
Môi trường sống tự nhiên của nó là các khu rừng khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Nguồn
 La Marca, E. & García-Pérez, J.E. 2004. Eleutherodactylus mondolfii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

M


title: Hylaeus microphenax

text:
Hylaeus microphenax là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1910.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

M
Động vật được mô tả năm 1910


title: Ashmeadiella pronitens

text:
Ashmeadiella pronitens là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1906.

Chú thích

Tham khảo

Ashmeadiella
Động vật được mô tả năm 1906


title: Gynoplistia striatipennis

text:
Gynoplistia striatipennis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Gynoplistia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Etheostoma acuticeps

text:
Etheostoma acuticeps là một loài cá thuộc họ Percidae. Nó là loài đặc hữu của Hoa Kỳ.

Chú thích

Tham khảo

A
Động vật Mỹ
Động vật được mô tả năm 1959


title: Aleksey Nikolayevich Apukhtin

text:
Aleksey Nikolayevich Apukhtin (tiếng Nga: Алексей Николаевич Апухтин, 15 tháng 11 năm 1840 – 17 tháng 8 năm 1893) là nhà văn, nhà thơ Nga.

Tiểu sử
Aleksey Apukhtin sinh ở Bolkhov, tỉnh Oryol trong một gia đình quý tộc lâu đời có nguồn gốc từ Pháp. Tuổi thơ sống ở làng quê. Những năm 1852 – 1859 học trường Cao đẳng Luật tại Sankt-Peterburg kết bạn với Pyotr Ilyich Tchaikovsky (người sau này là một nhạc sĩ nổi tiếng của Nga và thế giới). Tchaikovsky từng sống một năm trong nhà của Apukhtin, hai người cùng đi với nhau du lịch ra nước ngoài, còn khi trở về Apukhtin sống ở nhà của Tchaikovsky. Tình bạn của Aleksey Apukhtin và Pyotr Ilyich Tchaikovsky được người đời coi là tình cảm của những người đồng tính luyến ái, giống như Arthur Rimbaud và Paul Verlaine.

Thời gian học ở trường Luật, Aleksey Apukhtin là một học sinh xuất sắc, học giỏi tất cả các môn, đồng thời là biên tập tờ tạp chí của trường. Sau khi tốt nghiệp Aleksey Apukhtin làm việc ở Bộ tư pháp cùng với Tchaikovsky, hai người không mấy mặn mà với công việc mà chỉ yêu "thời tuổi trẻ vàng son". Những năm 1863 – 1865 Aleksey Apukhtin được phái về công tác tại tỉnh Orlov, sau đó trở về Peterburg làm việc ở Bộ nội vụ. Aleksey Apukhtin nhiều lần được cử đi công tác ở nước ngoài. Những năm 1870 ông bị bệnh phù, càng về cuối đời càng nặng. Những năm tháng cuối đời ông không ra khỏi nhà vì rất khó khăn trong việc đi lại.

Aleksey Apukhtin biết làm thơ từ bé, được Ivan Turgenev và Afanasy Afanasievich Fet đỡ đầu (sau này Apukhtin có nhận được sự đỡ đầu của Hoàng tử Poytr xứ Oldenberg và Alexander Yazykov, lần lượt là người sáng lập và giám đốc của Cao đẳng Luật tại Sankt-Petersburg, ngôi trường mà Apukhtin từng học). Năm 1854 in những bài thơ đầu tiên và sau đó liên tiếp in thơ ở nhiều tạp chí khác nhau nhưng đến năm 1886 ông mới in một tập thơ đầu tiên. Ngoài thơ, ông còn viết tiểu thuyết và kịch nhưng tất cả tác phẩm chỉ xuất bản sau khi mất. Ngày nhận được tin Aleksey Apukhtin qua đời, Tchaikovsky viết cho nhà thơ Denis Vasilyevich Davydov: "Mặc dù không bất ngờ vì cái chết của Aleksey Apukhtin, thế mà tôi cảm thấy khiếp sợ và vô cùng đau đớn. Một thuở đấy là người gần gũi và thân thiết nhất của tôi". Pyotr Ilyich Tchaikovsky viết 6 khúc lãng mạn phổ thơ của Aleksey Apukhtin, gồm : Кто идёт (Ai người đi đến, 1860, đã bị thất lạc); Забыть так скоро (Người nỡ quên mau, 1870); Он так меня любил (Người đã yêu tôi như thế, 1875); Ни отзыва, ни слова, ни привета (Không lời nói, câu chào, không tiếng gọi, 1875); День ли царит (Ngày có lên ngôi, 1880); Ночи безумные (Những đêm điên cuồng, 1886).

Cũng nói thêm về Tchaikovsky sau sự ra đi của Apukhtin. Đại công tước Konstantin Konstantinovich của Nga đã ủy thác Tchaikovsky viết một bản requiem để tưởng niệm Apukhtin, dựa trên một bài thơ của ông. Tuy vậy, Tchaikovsky cảm thấy bị suy sụp, ông nói rằng ông đang hoàn thành bản giao hưởng số 6, tác phẩm cũng dựa vào bài thơ trên. Và lại Tchaikovsky cũng lo sợ rằng cái chết sẽ đến sớm với mình, thêm vào đó nữa ông cũng chẳng cảm thấy hào hứng để viết một bản requiem nào cả. Quả nhiên, sự lo sợ của Tchaikovsky đã thành sự thực. Vào ngày 6 tháng 11, tức là chỉ hơn hai tháng sau sự ra đi của Apukhtin, nhà soạn nhạc vĩ đại của Nga qua đời cũng ở tuổi 53.

Tác phẩm
 Сочинения, 4 изд., т. 1—2, [Биография. очерк М. Чайковского], СПБ. 1895;
 Стихотворения. [Вступ. ст., подгот. текста, прим. Л. Афонина], Орёл, 1959;
 Стихотворения, Л., 1961.
Năm 1886, danh tiếng của Apukhtin với tư cách là một nhà thơ mới được vươn xa khi một tập hợp các bài thơ của ông được xuất bản. Năm 1890, Apukhtin cho xuất bản các tác phẩm văn xuôi như: Câu chuyện dở dang, Tài liệu của Nữ bá tước D., Nhật ký của Pavlik Dolsky.

Ngoài việc được phổ nhạc bởi Tchaikovsky như nói ở trên, các tác phẩm của Apukhtin còn được đưa vào âm nhạc bởi Sergei Rachmaninov.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 [lib.ru|http://az.lib.ru/a/apuhtin_a_n/]
 Апухтин Алексей стихи в Антологии русской поэзии
 Апухтин на Стихии
 Апухтин Алексей Николаевич  в Российской Литературной Сети
 Апухтин А.Н. Собрание стихотворений на stroki.net

Nhà thơ Nga
Nhà văn Nga
Pyotr Ilyich Tchaikovsky
Nhà văn đồng tính nam
Nhà văn từ Sankt-Peterburg
Mất năm 1893


title: Physalaemus fernandezae

text:
Physalaemus fernandezae là một loài ếch trong họ Leptodactylidae.
Nó được tìm thấy ở Argentina, Uruguay, và có thể cả Brasil.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là đồng cỏ nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng ngập nước hoặc lụt theo mùa, đầm nước ngọt có nước theo mùa, và vùng nhiều đá. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Tham khảo

 Lavilla, E. & Langone, J. 2004. Physalaemus fernandezae. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Liên kết ngoài

Physalaemus


title: Vĩnh Bảo

text:
Vĩnh Bảo là một huyện ngoại thành thuộc thành phố Hải Phòng, Việt Nam.

Đây là huyện trọng điểm về nông nghiệp của thành phố. Ngoài ra huyện có nhiều nghề thủ công truyền thống khá nổi tiếng như: dệt vải, dệt thảm, chiếu cói, mây tre đan, tạc tượng, sơn mài, điêu khắc gỗ, thêu mỹ nghệ, thuốc lào....

Địa lý
Huyện Vĩnh Bảo nằm ở phía nam của thành phố Hải Phòng, cách trung tâm thành phố khoảng 40 km, có vị trí địa lý:

 Phía đông giáp huyện Tiên Lãng
 Phía tây giáp huyện Quỳnh Phụ, tỉnh Thái Bình và huyện Ninh Giang, tỉnh Hải Dương
 Phía nam giáp huyện Thái Thụy, tỉnh Thái Bình
 Phía bắc giáp huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dương.

Huyện có Quốc lộ 10 sang Thái Bình (hướng Tây Nam), hướng ngược lại lên phía Bắc là hướng đi trung tâm thành phố Hải Phòng qua các huyện Tiên Lãng, An Lão. Huyện Vĩnh Bảo được bao bọc kín xung quanh bởi ba con sông:
Sông Luộc phía Tây Bắc, là ranh giới của huyện với tỉnh Hải Dương
Sông Hóa ở phía Tây Nam và Nam, gần như là ranh giới của huyện với tỉnh Thái Bình
Sông Thái Bình làm ranh giới giữa huyện Vĩnh Bảo với huyện Tiên Lãng.

Huyện Vĩnh Bảo là một huyện giữ vai trò trọng yếu trong phát triển vùng kinh tế ngoại thành Hải Phòng. Điểm cực Đông của huyện là cửa của sông Hóa đổ vào sông Thái Bình, trước khi sông Thái Bình đổ ra vịnh Bắc Bộ (biển Đông).

Theo thống kê năm 2019, huyện Vĩnh Bảo có diện tích 183,30 km², dân số là 182.835 người, mật độ dân số đạt 998 người/km². 6% dân số theo đạo Thiên Chúa.

Lịch sử
Huyện Vĩnh Bảo thành lập vào năm Minh Mạng thứ 19 (1838) từ 5 tổng của huyện Tứ Kỳ (An Bồ, Bắc Tạ, Viên Lang, Đông Tạ, Can Trì) và 3 tổng của huyện Vĩnh Lại (Thượng Am, Đông Am và Ngải Am). Huyện lỵ lúc đầu ở tổng An Bồ, sau di dời về tổng Đông Tạ, đều nằm ở địa giới huyện Tứ Kỳ cũ, nên lịch sử huyện Vĩnh Bảo thời trước khi thành lập (1838) là theo lịch sử của các huyện Tứ Kỳ và Ninh Giang, tỉnh Hải Dương.

Thời Hán (206 TCN – 220) vùng đất Vĩnh Bảo thuộc quận Giao Chỉ. Đời nhà Đinh và Tiền Lê (970 – 1009) thuộc Hồng Châu. Thời Lý (1010 – 1225) thuộc lộ Hồng. Thời Trần (1226 – 1400) vùng đất Vĩnh Bảo thuộc châu Hạ Hồng, phủ lộ Tân Hưng.

Thời nhà Hồ (1400 – 1407) vùng đất này thuộc phủ lộ Tân Hưng, trấn Hải Đông. Thời thuộc Minh hay còn gọi là Hậu Trần (1407 – 1427) vùng đất Vĩnh Bảo thuộc địa bàn châu Hạ Hồng, phủ Tân An (Yên). Thời Lê sơ (1428 – 1527) vùng đất Vĩnh Bảo thuộc lộ Nam Sách, sau là thừa tuyên Nam Sách. Năm Quang Thuận thứ 10 (1469) thừa tuyên Nam Sách đổi thành thừa tuyên Hải Dương và năm Hồng Đức thứ 21 (1490) thừa tuyên Hải Dương đổi thành xứ Hải Dương. Năm Hồng Thuận nguyên niên (1509) xứ Hải Dương đổi thành trấn Hải Dương.

Từ năm Minh Đức nguyên niên (1527) đến năm Hồng Minh thứ 2 (1592) thời nhà Mạc, trấn Hải Dương đổi thành đạo Hải Dương. Thời Lê trung hưng đổi thành trấn Hải Dương như cũ. Thời Tây Sơn từ năm Thái Đức nguyên niên (1778) đến năm Bảo Hưng thứ 2 (1802) thuộc phủ Nam Sách, trấn Hải Dương. Từ năm Gia Long nguyên niên (1802) đến năm Gia Long thứ 12 (1813) thuộc phủ Hạ Hồng, trấn Hải Dương.

Năm 1822 phủ Thượng Hồng đổi thành phủ Bình Giang, còn phủ Hạ Hồng đổi thành phủ Ninh Giang. Từ thời gian này 4 huyện (hoặc phân phủ) thuộc phủ Ninh Giang là Gia Lộc, Thanh Miện, Tứ Kỳ và Vĩnh Lại.

Năm Minh Mạng thứ 19 (1838) nhà Nguyễn cắt 5 tổng của huyện Tứ Kỳ (An Bồ, Viên Lang, Đông Tạ, Bắc Tạ, Can Trì), 3 tổng của huyện Vĩnh Lại (Đông Am, Thượng Am, Ngải Am) thành lập ra huyện Vĩnh Bảo, tỉnh Hải Dương.. Từ năm Tự Đức thứ 5 (1852) thì phủ Ninh Giang kiêm nhiếp cả huyện Vĩnh Bảo.

Đến năm 1890, phần đất 3 tổng còn lại (Kê Sơn, An Lạc và Hạ Am) bên triền tả sông Hóa từ ngã ba Tranh đến sông Thái Bình của huyện Vĩnh Lại và làng Tranh Chử được giao cho huyện Vĩnh Bảo và Vĩnh Bảo được mở rộng tới 11 tổng, cuối thế kỷ XIX tổng Bắc Tạ tách làm 2 tổng là Uy Nỗ và Bắc Tạ và Vĩnh Bảo từ 1901 có 12 tổng gồm 2 lục tổng.

Từ cuối năm 1952, huyện Vĩnh Bảo thuộc tỉnh Kiến An.

Từ ngày 27 tháng 10 năm 1962, tỉnh Kiến An sáp nhập vào thành phố Hải Phòng, từ đó Vĩnh Bảo là một huyện ngoại thành của Hải Phòng. Từ lúc ban đầu sáp nhập, huyện gồm 25 xã, đến năm 1956 mở thêm 4 xã thành 29 xã như hiện nay.

Ngày 18 tháng 3 năm 1986, thành lập thị trấn Vĩnh Bảo - thị trấn huyện lỵ huyện Vĩnh Bảo - trên cơ sở 223,8 ha diện tích tự nhiên với 4.336 nhân khẩu của xã Tân Hưng và 28 ha diện tích tự nhiên với 1.061 nhân khẩu của xã Nhân Hòa.

Hành chính
Huyện Vĩnh Bảo có 30 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm thị trấn Vĩnh Bảo (huyện lỵ) và 29 xã: An Hòa, Cao Minh, Cổ Am, Cộng Hiền, Đồng Minh, Dũng Tiến, Giang Biên, Hiệp Hòa, Hòa Bình, Hưng Nhân, Hùng Tiến, Liên Am, Lý Học, Nhân Hòa, Tam Cường, Tam Đa, Tân Hưng, Tân Liên, Thắng Thủy, Thanh Lương, Tiền Phong, Trấn Dương, Trung Lập, Việt Tiến, Vĩnh An, Vĩnh Long, Vĩnh Phong, Vinh Quang, Vĩnh Tiến.

Đường phố
18 tháng 3
20 tháng 8
Nguyễn Bỉnh Khiêm (Quốc lộ 37 chạy qua địa bàn thị trấn Vĩnh Bảo)

Kinh tế

Kinh tế Vĩnh Bảo chủ yếu dựa vào nông nghiệp và tiểu thủ công nghiệp. Những năm gần đây với sự ra đời của cụm công nghiệp Tân Liên, vấn đề việc làm đã phần nào được giải quyết và thúc đẩy sự phát triển kinh tế của huyện. Nhưng sự thiếu thốn cơ sở vật chất khiến khu công nghiệp trở nên khó hấp dẫn các nhà đầu tư. Không những vậy nguy cơ ô nhiễm môi trường từng ngày đang đe dọa đời sống người dân.

Giáo dục
 Trường THPT Vĩnh Bảo - Địa chỉ Thị trấn Vĩnh Bảo
 Trường THPT Nguyễn Bỉnh Khiêm - Địa chỉ Xã Lý Học
 Trường THPT Cộng Hiền - Địa chỉ Xã Cộng Hiền
 Trường THPT Tô Hiệu - Địa chỉ QL 10 qua địa phận xã Vĩnh An
 Trường THPT Nguyễn Khuyến - Địa chỉ Khu phố Bắc Hải Thị trấn Vĩnh Bảo
 Trung tâm giáo dục thường xuyên - Địa chỉ Khu phố Bắc Hải Thị trấn Vĩnh Bảo

Danh nhân
 Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm (1491 - 1586), người xã Trung Am, huyện Vĩnh Lại, nay là thôn Trung Am, xã Lý Học, huyện Vĩnh Bảo.
Phạm Đức Khản (? - ?), người xã Hội Am (tên Nôm là Cối, Cõi), huyện Vĩnh Lại, nay là thôn Hội Am, xã Cao Minh, huyện Vĩnh Bảo, Hải Phòng. Đỗ Đệ nhị giáp Tiến sỹ xuất thân (Hoàng giáp) khoa Mậu Thìn, niên hiệu Đại Hòa 6 (1448) đời Lê Nhân Tông. Làm quan đến chức Tả thị lang.
Đào Văn Hiển (? - ?), người xã An Bồ, huyện Tứ Kỳ. Nay là thôn An Bồ, xã Dũng Tiến, huyện Vĩnh Bảo, Hải Phòng. Đỗ Đệ tam giáp đồng Tiến sỹ xuất thân (Hoàng giáp) khoa Quý Mùi, niên hiệu Quang Thuận 4 (1463) đời Lê Thánh Tông. Làm quan đến chức Thượng thư Bộ hình. Phần mộ của ông mang tên Mả Nghè còn giữ được nằm ngay sát UBND xã Dũng Tiến.
Dương Đức Nhan (? - ?), người xã Hà Dương, huyện Vĩnh Lại, nay là thôn Hà Dương, xã Cộng Hiền, huyện Vĩnh Bảo, Hải Phòng. Đỗ Đệ tam giáp đồng Tiến sỹ xuất thân (Hoàng giáp) khoa Quý Mùi, niên hiệu Quang Thuận 4 (1463) đời Lê Thánh Tông. Làm quan đến chức Hình bộ Hữu thị lang, tước Dương Xuyên hầu. Tác phẩm có bộ Tinh tuyển thi tập (tức Tinh tuyển cổ kim chư gia thi tập) là một hợp tuyển thơ chữ Hán rất nổi tiếng.
Nguyễn Duy Tiếu (? - ?), người xã Đông Lại, huyện Vĩnh Lại. Nay là thôn Đông Lại xã Cao Minh, huyện Vĩnh Bảo, Hải Phòng. Đỗ Đệ tam giáp đồng Tiến sỹ xuất thân khoa Ất Mùi, niên hiệu Hồng Đức 6 (1475) đời Lê Thánh Tông. Làm quan đến Tự Khanh.
Nguyễn Cối (? - ?), người xã Hội Am (tên Nôm là Cối, Cõi), huyện Vĩnh Lại, nay là thôn Hội Am, xã Cao Minh, huyện Vĩnh Bảo, Hải Phòng. Đỗ Đệ tam  giáp đồng Tiến sỹ xuất thân khoa Mậu Tuất, niên hiệu Đại Hồng Đức 9 (1478) đời Lê Thánh Tông. Làm quan đến chức Tự khanh.
Nguyễn Sâm (? - ?), người làng Đông Tạ, huyện Tứ Kỳ. Nay thuộc thị trấn Vĩnh Bảo, huyện Vĩnh Bảo, Hải Phòng. Đỗ Đệ tam giáp đồng Tiến sỹ xuất thân khoa Giáp Thìn, niên hiệu Hồng Đức 15 (1484) đời Lê Thánh Tông.
Nguyễn Minh Đạt (? - ?), người xã Đông Quất, huyện Tứ Kỳ. Nay là thôn Tràng, xã Tam Đa. Đỗ Đệ nhị giáp Tiến sỹ xuất thân (Hoàng giáp) khoa Quý Sửu, niên hiệu Hồng Đức thứ 24 (1493) đời Lê Thánh Tông. Tên thần là Đại lý Tự khanh Quế Nham bá Nguyễn Tướng Công tôn thần. Làm quan tới chức Thượng thư bộ Hình, đi sứ nhà Minh, mất tại Trung Quốc. Trước năm 1938 có miếu thờ năm gian ở xứ Đồng Châu (xã Tam Đa ngày nay).
Nguyễn Bá Tùng (? - ?), người xã Tạ Xá, huyện Tứ Kỳ tỉnh Hải Dương (cùng quê với Nguyễn Duy Tinh). Nay là thôn Tạ Ngoại và thôn Nội Tạ, xã An Hòa, huyện Vĩnh Bảo, Hải Phòng. Đỗ Đệ nhị giáp Tiến sỹ xuất thân (Hoàng giáp) khoa Nhâm Tuất, niên hiệu Cảnh Thống 5 (1502) đời Lê Hiến Tông.
Nguyễn Đình Tộ (1482 - ?), người xã Đông Quất, huyện Tứ Kỳ. Nay là thôn Tràng, xã Tam Đa, huyện Vĩnh Bảo, Hải Phòng. Đỗ Đệ tam giáp đồng Tiến sỹ xuất thân khoa thi năm Mậu Thìn (1508) niên hiệu Đoan Khánh thứ 4, làm quan đến chức Tham Chính xứ Hưng Hóa.
Nguyễn Duy Tinh (? - ?), người xã Tạ Xá, huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dương (cùng quê với Nguyễn Bá Tùng), nay là thôn Tạ Ngoại và thôn Nội Tạ, xã An Hòa, huyện Vĩnh Bảo, Hải Phòng. Đỗ Đệ Tam giáp đồng Tiến sỹ xuất thân khoa Ất Mùi, niên hiệu Đại Chính 6 (1535) đời Mạc Đăng Doanh, cùng khoa thi với Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm. Làm quan tới chức Thừa Chính sứ, về trí sỹ.
Phạm Tri Chỉ (? - ?) người xã Bắc Tạ, huyện Tứ Kỳ. Nay là xóm Tường Vân, thôn Phương Tường, xã Hùng Tiến, huyện Vĩnh Bảo, Hải Phòng. Đỗ Đệ tam giáp đồng Tiến sỹ xuất thân khoa Mậu Thìn, niên hiệu Thuần Phúc 4 (1568) đời Mạc Mậu Hợp. Trước làm quan nhà Mạc, sau làm quan nhà Lê đến chức Hữu Thị lang.
Nguyễn Sư Khanh (1566 - ?), người xã Đông Quất, tổng Hu Trì, huyện Tứ Kỳ. Nay là thôn Tràng, xã Tam Đa, huyện Vĩnh Bảo. 27 tuổi đỗ Đệ tam giáp đồng Tiến sỹ xuất thân khoa Nhâm Thìn niên hiệu Hồng Ninh 2 (1592) đời Mạc Mậu Hợp. Quy thuận nhà Lê làm quan đến chức Đô cấp sự trung Hình khoa. Mất trên đường đi sứ nhà Minh. Theo tư liệu dân gian, Nguyễn Sư Khanh chết vì đắm thuyền trên đường đi sứ tại cửa Thần Phù (thuộc tỉnh Ninh Bình ngày nay). Ông là cháu của khoa bảng Nguyễn Đình Tộ.
Đặng Duy Minh (1551 - ?), người xã Tranh Khê, tổng An Bồ, huyện Tứ Kỳ. Nay là thôn Tranh Nguyên, xã Vĩnh An, huyện Vĩnh Bảo. Năm 50 tuổi đỗ Hội nguyên, Đệ tam giáp đồng Tiến sỹ xuất thân khoa Giáp Thìn, niên hiệu Hoằng Định 6 (1604) đời Lê Kính Tông. Làm quan đến chức Đô cấp sự trung.
Trần Lương Bật (1642 - ?), người xã Cổ Am, huyện Vĩnh Lại. Nay là thôn Cổ Am, xã Cổ Am, huyện Vĩnh Bảo, Hải Phòng. 34 tuổi đỗ Đệ tam giáp đồng Tiến sỹ xuất thân khoa Giáp Thìn niên hiệu Cảnh Trị 2 (1664) đời Lê Huyền Tông. Làm quan đến chức Binh bộ Hữu thị lang, tước Nam. Sau khi mất được truy tặng chức Tả thị lang.
Đào Công Chính (1639 – 1709), người xã Hội Am (tên Nôm là Cõi), huyện Vĩnh Lại. Nay là thôn Hội Am, xã Cao Minh, huyện Vĩnh Bảo, Hải Phòng. 23 tuổi đỗ Đệ nhất giáp Tiến sỹ cập đệ Đệ nhị danh (Bảng nhãn) khoa Tân Sửu niên hiệu Vĩnh Thọ 4 (1661) đời Lê Thần Tông. Ông giữ chức Phủ doãn phủ Phụng Thiên, được cử đi sứ nhà Thanh (1673). Khi trở về xét công đi sứ, được thăng hữu thị lang bộ Hình, Nhập thị kinh diên, tước nam. Sau khi mất được truy tặng Lại bộ Hữu thị lang, tước tử.. Tác phẩm: Bắc sứ thi tập 53 bài; Bảo sinh diên thọ toát yếu; Nam Sơn thực lục; Đồng biên tập: Đại Việt sử ký toàn thư (khảo đính).
Trần Công Hân (1702 - ?), người xã Cổ Am, huyện Vĩnh Lại. Nay là xã Cổ Am, huyện Vĩnh Bảo, Hải Phòng. Thi hương đỗ giải nguyên. 32 tuổi đỗ Đệ tam giáp đồng Tiến sỹ xuất thân khoa Quý Sửu niên hiệu Long Đức 2 (1733) đời Lê Huy Phường. Làm quan đến chức Hàn lâm viện Đãi chế (trật Chánh tứ phẩm trở xuống). Tử trận được truy tặng chức Đông các đại học sỹ.
Nhà cách mạng tiền bối Nguyễn Văn Ngọ (1906 – 1954), quê thôn Hạ Đồng, xã Cộng Hiền (xưa thuộc tổng Bắc Tạ, huyện Tứ Kỳ). Vào đảng Cộng sản Việt Nam 08/1929, năm 1930 là ủy viên Xứ ủy Bắc Kỳ, trực tiếp chỉ huy phong trào nông dân khởi nghĩa ở Tiền Hải, nguyên Chủ tịch Ủy ban Kháng chiến Hành chính huyện Vĩnh Bảo (22/08/1945 đến 20/12/1945), nguyên Bí thư kiêm Chủ tịch tỉnh Thái Bình từ năm 1946 đến năm 1951, hy sinh năm 1954 tại Trung Quốc và được Trung Quốc vinh danh là Liệt sỹ. An Táng tại nghĩa trang Bát Bảo Sơn – Bắc Kinh, đến năm 1994 được Nhà nước chuyển về an táng tại Nghĩa trang Mai Dịch - Hà Nội.
Nhà cách mạng tiền bối Nguyễn Đức Cảnh (1908 - 1932), con đẻ bà Trần Thị Thùy thôn Tràng Thọ, xã Cổ Am. Vào đảng 03/1929, là Bí thư đầu tiên của Thành ủy Hải Phòng và là Tổng biên tập đầu tiên của báo Lao động, Chủ tịch Công hội đỏ đầu tiên, tiền thân của Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam.
Nhà cách mạng Triệu Thị Đỉnh (1912 – 2007), phu nhân ông Nguyễn Văn Ngọ, Đảng viên năm 1930, Ủy viên xứ ủy Bắc Kỳ, cố Phó Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Thái Nguyên, Bắc Thái, huy hiệu 75 năm tuổi Đảng.
Lê Duy Thái (1702 - ?), người xã Cổ Am, huyện Vĩnh Lại. Nay là xã Cổ Am, huyện Vĩnh Bảo, Hải Phòng. Sinh năm Quý Dậu. Cử nhân khoa Bính Ngọ (1846). Năm 36 tuổi đỗ Phó bảng Ân khoa Mậu Thân niên hiệu Tự Đức 1 (1848). Làm quan Tri phủ.
Tướng công Đào Trọng Kỳ, quan nhà Nguyễn, Phủ doãn Thừa Thiên, Nam Định, Tổng đốc Sơn Tây. Người có công lớn trong việc đào sông Chanh Dương.
Cử nhân Trần Mỹ, nguyên Tri phủ huyện Hoài Đức Hà Tây thời nhà Nguyễn.
 GS. TSKH. Đào Trọng Đạt, sinh năm 1932, quê xã Cổ Am, nguyên Viện trưởng Viện Thú y Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn.
GS. TS. NGUT. Đào Văn Lượng, sinh năm 1945, quê xã Cổ Am, nguyên giảng viên Đại học Bách khoa thành phố Hồ Chí Minh, nay là Hiệu trưởng Đại học Công nghệ Sài Gòn (STU) thành phố  Hồ Chí Minh.
GS.TS.VS. Đào Trọng Thi, quê gốc xã Cổ Am sinh năm 1951, nguyên giảng viên Đại học Tổng hợp Hà Nội, nguyên Hiệu trưởng Đại học Quốc gia Hà Nội, nguyên Ủy viên Ban Thường vụ Quốc hội các khóa XI và XII, đại biểu Quốc hội các khóa XI và XII, ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa VIII, IX, X, XI.
GS.TS. Trần Tiến, sinh năm 1934, quê gốc xã Cổ Am, nguyên cán bộ Viện hàn lâm Khoa học Paris - Pháp (con trai nhà văn Trần Tiêu), sinh sống tại Pháp.
GS.TS. Trần Bảng, sinh năm 1926, quê gốc xã Cổ Am, nguyên Giám đốc Nhà hát Chèo Trung ương, Vụ trưởng Vụ Nghệ thuật Sân khấu Bộ Văn hoá - Thông tin (con trai nhà văn Trần Tiêu).
GS. Đào Nguyên Cát, sinh năm 1927, quê xã Cổ Am, nguyên giảng viên Trường Đảng cao cấp, sau đó làm Tổng Biên tập Thời báo Kinh tế Việt Nam.
GS. Trung tướng Hoàng Phương, tên thật là Hoàng Đình Tý, sinh năm 1924, quê xã Cổ Am, nguyên Chủ nhiệm chính trị Học viện quân chính, nguyên Viện trưởng Viện nghiên cứu Lịch sử Quân đội. Đại biểu Quốc hội khóa V và VI.
GS. TS. NGUT. Đại tá Đào Trọng Thắng, sinh năm 1956, quê xã Cổ Am, Chủ nhiệm Khoa động cơ Học viện Kỹ thuật quân sự.
GS. TSKH. Đặng Văn Bát, sinh năm 1944, quê xã Vĩnh Tiến, Chủ tịch Hội đồng Địa chất và Dầu khí Việt Nam, nguyên giảng viên Đại học Mỏ Địa chất, Giải thưởng Hồ Chí Minh và Giải thưởng Nhà nước về Khoa học & Công nghệ.
GS. TS. Tạ Hòa Phương, sinh năm 1949, quê xã Dũng Tiến, nguyên giảng viên Khoa Địa chất Đại học Khoa học tưn nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội. Nay là Viện trưởng Viện nghiên cứu Cổ sinh. Chủ tịch Hội Cổ sinh Địa tầng Việt Nam
GS. TS. NGUT. Nguyễn Đình Tảo, sinh năm 1955, quê xã Vĩnh Phong,nguyên Phó Chủ nhiệm Bộ môn Mô phôi, nguyên Phó Giám đốc Trung tâm Đào tạo Nghiên cứu Công nghệ Phôi, Học viện Quân Y, Bộ Quốc Phòng.
PGS. TS. TTND. BSCC. Trần Trọng Hải,  sinh năm 1947, quê xã Cổ Am, Chủ tịch Hội Phục hồi chức năng Việt Nam, thành viên Viện Hàn lâm Khoa học New York.
TSKH. Đào Văn Cường, sinh năm 1948, quê xã Cổ Am, hiện làm việc tại Canada.
TSKH. Bùi Duy Thành, sinh năm 1960, quê xã Cổ Am, cán bộ Viện Nghiên cứu Nguyên tử Quốc gia.
PGS. TSKH. Đại tá, Liệt sỹ Đào Hữu Chí, sinh năm 1944, quê xã Cổ Am, cố giảng viên Học viện Kỹ thuật quân sự.
PGS. TSKH. NGUT. Nguyễn Hải Kế (1954 – 2013), quê xã Tân Liên, cố Chủ nhiệm khoa Sử Đại học KHXH & NV, Đại học Quốc gia Hà Nội.
GS. TS. Đoàn Đức Việt, sinh năm 1944, quê xã Nhân Hòa, giảng viên Viện Kinh tế Á Châu, Quảng Châu, Trung Quốc.
Nhà giáo nhân dân Đỗ Trung Bích, sinh năm 1927, quê xã Cổ Am, nguyên giảng viên Học viện An ninh, Bộ Công An.
PGS. TS. Nguyễn Văn Thư, nguyên Hiệu trưởng Đại học GTVT thành phố Hồ Chí Minh.
PGS. TS. Vũ Văn Quân, Chủ nhiệm khoa Sử Đại học KHXH và NV, Đại học Quốc gia Hà Nội.
Đạo diễn, NSND. Trần Đắc (19? - 1995), quê xã Cổ Am, cố Phó Giám đốc Nghệ thuật Xưởng phim Truyện Việt Nam.
Đạo diễn, NSND. Phạm Văn Khoa (1913 – 1992), quê thị trấn Vĩnh Bảo, cố Giám đốc hãng phim truyện Việt Nam.
 Nhà văn Khái Hưng.
 Nhà văn Trần Tiêu.
 Nhà thơ Thi Hoàng - Giải thưởng Nhà nước về Văn học Nghệ thuật năm 2007.
 Nhà văn Trung Trung Đỉnh -  Giải thưởng văn học ASEAN, Giải thưởng Nhà nước về Văn học Nghệ thuật năm 2007.
Lê Văn Thành, (1962 - 2023), quê xã Tân Liên, cố Phó Thủ tướng Chính phủ, nguyên Bí thư Thành ủy Hải phòng.
Phạm Văn Hưng, sinh năm 1958, quê thôn An Ngoại, xã Tân Liên, Trung tướng Quân đội nhân dân Việt Nam, nguyên Chánh Thanh tra Bộ Quốc phòng, nguyên Tư lệnh Quân đoàn 2

Văn hóa

Đặc sản
 Dưa Tân Hưng
 Thuốc lào Hải Phòng

Lễ hội
 Hội Đánh Pháo Đất
 Rối Nước

Làng nghề
Huyện Vĩnh Bảo có ít các làng nghề và nghề truyền thống. Nhóm mộc điêu khắc có làng nghề Bảo Hà. Nhóm nghề dệt chiếu ở Đồng Minh số hộ tham gia giảm nhiều, có nguy cơ mai một. Nhóm nghề thương mại dịch vụ hầu như chưa phát triển đáng kể ở tất cả các xã; Vĩnh Bảo thuộc nhóm những huyện có tỉ lệ số hộ tham gia lĩnh vực thương mại dịch vụ thấp nhất ở vùng đồng bằng sông Hồng. Các làng nghề, ngành nghề phụ ở huyện Vĩnh Bảo như:
 Làm con giống rối nước Nhân Mục (Nhân Hòa)
 Làng nghề tạc tượng, sơn mài Bảo Hà (Đồng Minh)
 Nghề trồng và chế biến thuốc lào Lý Học
 Làng nghề vớt cá bột nuôi cá giống Hội Am (Cao Minh)
 Nghề dệt chiếu xã Đồng Minh
 Nghề trồng và chế biến thuốc lào Liên Am.

Chú thích


title: Archaeolus

text:
Archaeolus là một chi bọ cánh cứng trong họ
Elateridae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1986 bởi Lin Qibin.

Các loài
Chi này có các loài:
 Archaeolus funestus Lin Qibin, 1986

Chú thích

Tham khảo

Họ Bổ củi


title: Tàu pháo

text:
Tàu pháo là một loại tàu hải quân cỡ nhỏ được trang bị hỏa lực chủ yếu là các loại pháo hạm, súng máy hạng nặng để bảo vệ bờ biển cũng như chống lại các tàu đổ bộ và tàu hộ tống của đối phương, bảo vệ căn cứ và bảo vệ tàu của lực lượng mình, rà quét thủy lôi, tuần tra bờ biển.

Ví dụ: Tàu pháo lớp TT-400TP của Hải quân nhân dân Việt Nam. Cụm từ "TT-400TP" có nghĩa là: TT là tàu "tuần tra"; 400 là tải trọng của tàu; và TP là tàu pháo. Tàu có lượng giãn nước 480 tấn toàn tải, dài 54,16m, rộng 9,16m. Tàu đạt tốc độ tối đa 32 hải lý/h, có thể hoạt động liên tục trên biển 30 ngày đêm.

Hỏa lực của TT400TP tương đối mạnh gồm: pháo bắn nhanh AK-176 cỡ nòng 76 mm, tổ hợp pháo phòng không cao tốc AK-630M, súng máy phòng không KPV cỡ nòng 14,5mm và tổ hợp tên lửa đối không tầm thấp Igla đáp ứng các nhiệm vụ tiêu diệt mọi mục tiêu trên biển, trên không và cả đất liền (nhiệm vụ yểm trợ hỏa lực cho chiến dịch đánh chiếm đảo, bờ biển…).

TT400TP được thiết kế để thực hiện bốn nhiệm vụ chính: tiêu diệt tất cả các tàu chiến, tàu đổ bộ, tàu hộ tống của địch; bảo vệ căn cứ; bảo vệ tàu dân sự trên biển và trinh sát.

Tham khảo

Tàu hải quân
Loại tàu


title: Callosobruchus nigripennis

text:
Callosobruchus nigripennis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Allard miêu tả khoa học năm 1895.

Chú thích

Tham khảo

Callosobruchus


title: Tetragona dorsalis

text:
Tetragona dorsalis là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Smith mô tả khoa học năm 1854.

Chú thích

Tham khảo

Tetragona
Động vật được mô tả năm 1854


title: Limonia tristigma

text:
Limonia tristigma là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Limonia (Limoniidae)
Limoniidae ở vùng Nearctic


title: Genova

text:
Genova (tên trong phương ngôn Genova: Zena) là một thành phố và cảng biển ở phía bắc của Ý, thủ phủ của tỉnh Genova và của miền Liguria. Thành phố có dân số khoảng 601.338, khu vực đô thị có dân số khoảng 871.733.

Genua là một thành phố của người Liguria cổ đại. Tên của nó có lẽ bắt nguồn từ tiếng Liguria, nghĩa là "đầu gối" (từ *genu trong tiếng tiền Ấn-Âu - Proto-Indo-European), i.e. "góc", từ vị trí địa lý của nó, do đó cũng tương tự như cái tên Geneva. Theo cách diễn giải khác, cái tên được nói là xuất phát từ Janua ("cổng") trong tiếng Latin, vị thần hai đầu Janus, hay là một từ cổ có nghĩa là "người nước ngoài", bởi vì những người định cư sớm nhất ở đây được xem như là người nước ngoài bởi cộng đồng dân số xung quanh đó.

Cờ

Cờ của Genova là cờ của Thánh George, một chữ thập đỏ trên nền trắng, giống hệt như cờ của Anh. Cờ của Genova được bắt chước theo bởi Anh và thành phố London vào năm 1190 để các thuyền của họ khi đi vào Địa Trung Hải được hưởng sự bảo trợ từ hạm đội hùng mạnh của thành Genova. Cộng hòa Genova hàng hải đang lớn mạnh và trở thành, cùng với đối thủ là Venezia, một trong những thế lực quan trọng trên thế giới. Vua Anh phải cống nạp hàng năm cho Doge của Genova để hưởng đặc quyền đó. Giữa Anh và Genova, hai quốc gia thương mại và hàng hải, luôn luôn có một quan hệ lâu đời và đặc biệt. Genova được xem như là "thành phố Anh hóa nhất ở Ý".

Lịch sử

Lịch sử cổ đại
Lịch sử của Genova đi từ thời cổ đại. Một nghĩa địa thành phố, có tuổi từ thế kỉ 6 đến thế kỉ 5 TCN, đã chứng tỏ sự chiếm đóng của nơi này bởi người Hy Lạp, nhưng cảng biển có thể được dùng từ rất lâu trước đó, có lẽ là bởi người Etrusc. Bị tàn phá bởi người Carthage vào năm 209 TCN, thành phố này được xây dựng lại bởi Roma, dưới thời đó thành phố có các quyền tự chủ và xuất khẩu da, gỗ, và mật. Tuy là vẫn trung thành với Roma trong khi những người Liguria và người Celt ở phía bắc nước Ý ngả theo người Carthage trong Chiến tranh Punic lần thứ hai, tầm quan trọng của nó như là một thành phố cảng La Mã đã bị làm giảm đi bởi sự đi lên của Vada Sabatia, gần Savona hiện đại.

Sau sự suy tàn của Đế chế La mã, Genova bị chiếm đóng bởi người Ostrogoth, sau đó là người Lombard. Vài thế kỉ theo sau đó, Genova chỉ không hơn không kém một trung tâm đánh cá ít người biết đến, từ từ xây dựng đội tàu buôn và trở thành một hạm đội thương mại dẫn đầu của vùng Địa Trung Hải. Thành phố bị cướp và đốt cháy vào năm 934 bởi cướp biển Ả Rập nhưng điều này không làm gián đoạn sự phát triển của thành phố về mặt lâu dài.

Trung cổ và thời phục hưng
Trước năm 1100, Genova nổi lên như một thành phố-nước độc lập. Theo danh nghĩa, hoàng đế của Đế chế La Mã Thần thánh là nhà thống trị tối cao và giám mục của Genova là thị trưởng của thành phố; tuy nhiên, quyền lực thật sự nằm trong một số các "consuls" được bầu lên hàng năm bởi một hội đồng phổ thông. Genova là trong các "Cộng hòa hàng hải" (Repubbliche Marinare), cùng với Venezia, Pisa và Amalfi) và thương mại, đóng tàu và ngân hàng giúp hỗ trợ cho một trong những hạm đội hải quân lớn nhất và hùng mạnh nhất vùng Địa Trung Hải. Cộng hòa Genova trải khắp Liguria hiện đại và Piedmont, Sardegna, Corse và thục tế là điều khiển hoàn toàn vùng biển Tyrrhenia. Thông qua sự tham gia của quân Genova trong các Thập tự chinh, các thuộc địa được thiết lập trong vùng Trung Đông, trong vùng Aegea ở Sicilia và Bắc châu Phi. Những chiến sĩ Thập tự chinh người Genova đem về quê nhà một cốc thủy tinh màu xanh từ Levant, mà người Genova từ lâu đã xem như là Holy Grail.

Sự sụp đổ của các nước Thập tự chinh được bù trừ bởi sự liên minh của Genova với Đế chế Byzantine, mở ra những cơ hội phát triển vào trong vùng Biển Đen và Krym. Những tranh chấp giữa các gia đình quyền lực, giữa các dòng họ Grimaldi, Doria, Spinola và các họ khác, gây ra nhiều ngắt quãng, nhưng nhìn chung nước cộng hòa được điều hành như một công việc thương mại. Đỉnh cao của chính trị Genova đến với chiến thắng của thành phố đánh bại Pisa vào năm 1284, và đối thủ lâu đời, Venezia, vào năm 1298.

Tuy nhiên, sự phồn vinh này không tồn tại lâu. Cái chết Đen được nhập khẩu vào châu Âu vào năm 1349 từ địa điểm thương mại của Genova tại Caffa (Theodosia) ở Crimea, trên Biển Đen. Theo sau một sự sụp đổ về kinh tế và dân số, Genova noi theo mô hình nhà nước Venezia, và được lãnh đạo bởi một doge (xem Doge của Genova). Những cuộc chiến tranh với thành Venezia tiếp tục, và Trận chiến Chioggia (1378-1381), kết thúc với chiến thắng về tay Venezia. Sau một giai đoạn bị cai trị bởi người Pháp từ 1394-1409, Genova dưới quyền thống trị của dòng họ Visconti xứ Milano. Genova mất Sardegna về tay Aragon, Corse do nổi loạn và mất các thuộc địa Trung Đông về tay Đế chế Ottoman và những người Ả Rập.

Christopher Columbus, một người của thành phố Genova, tặng một phần mười thu nhập của ông về sự khám phá ra châu Mỹ cho Tây Ban Nha cho Ngân hàng San Giorgio ở Genova để giảm thuế đánh trên thức ăn. Móc nối với Tây Ban Nha được hỗ trợ thêm bởi Andrea Doria, người thiết lập một hiến pháp mới vào năm 1528, làm Genova trở thành một vệ tinh của Đế chế Tây Ban Nha. Dưới sự hồi phục kinh tế được đảm bảo, nhiều gia đình Genova tích lũy được một lượng tài sản lớn. Vào thời huy hoàng của Genova trong thế kỉ 16, thành phố này thu hút nhiều nghệ sĩ, bao gồm cả Rubens, Caravaggio và Van Dyck. Kiến trúc sư nổi tiếng Galeazzo Alessi (1512-1572) đã thiết kế nhiều palazzi lộng lẫy của thành phố. Một số nghệ sĩ người Genova theo phong cách Baroque và Rococo định cư từ các nơi khác và một số nghệ sĩ địa phương trở nên nổi tiếng.

Genova chịu đựng đạn pháo của quân Pháp vào năm 1684, và bị chiếm bởi Áo vào năm 1746 trong suốt Chiến tranh Austrian Succession. Vào năm 1768, Genova bị buộc nhượng vùng Corse cho Pháp.

Lịch sử sau này

Với sự chuyển dịch của kinh tế thế giới và các tuyến đường thương mại sang Thế giới Mới và xa khỏi vùng Địa Trung Hải, ảnh hưởng về kinh tế và chính trị của Genova đi vào sự suy giảm đều đặn.

Vào năm 1797, dưới áp lực của Napoléon, Genova trở thành một thành phố bảo hộ bởi Pháp và được gọi là Cộng hòa Liguria, bị nhập vào Pháp vào năm 1805. Mặc dù người Genova nổi dậy chống lại người Pháp vào năm 1814 và tự giải phóng thành phố, các đoàn đại biểu tại Hội nghị Wien trừng phạt bằng cách sáp nhập nó vào Piedmont (Vương quốc Sardegna), do đó kết thúc cuộc đấu tranh ba thế kỉ bởi Nhà Savoy để chiếm đoạt thành phố. Thành phố nhanh chóng nổi tiếng như là một điểm nóng của nền cộng hòa chống lại nha Savoy, mặc dù sự hợp nhất với nhà Savoy rất có lợi về mặt kinh tế. Với sự lớn mạnh của phong trào Risorgimento, người Genova biến cuộc đấu tranh của họ từ viễn ảnh của Giuseppe Mazzini về một nước cộng hòa địa phương thành một nước Ý thống nhất dưới một triều đình Savoy khá thoáng. Vào năm 1860, Giuseppe Garibaldi bắt đầu từ Genova với hơn một ngàn tình nguyện viên để bắt đầu chiến dịch. Điều này gọi là sự khởi hành của hàng ngàn người và một tượng đại được dựng lên trên tảng đá mà nhóm người đó bắt đầu đi.

Trong Chiến tranh thế giới thứ hai các phi đội Anh bỏ bom thành phố Genova và một quả bom rơi vào nhà thờ San Lorenzo mà không phát nổ là bây giờ được trưng bày cho công chúng tại bảo tàng của nhà thờ.

Các thắng cảnh chính
Genova là thành phố cổ lớn thứ nhì ở Ý và đáng để đi xem, bao gồm cả Piazza de Ferrari nơi nhà hát opera và Palazzo Ducale, Genova ở đó. Cũng có một ngôi nhà nơi mà Christopher Columbus được tin là sinh ra ở đó.

Một phần của thành phố cũ, khu Strada Nuova hay là Via Garibaldi, được cho vào Danh sách Di tích Thế giới trong năm 2006. Quận này được thiết kế vào giữa thế kỉ 16 để làm nơi tọa lạc cho các cung điện Mannerist của các gia đình nổi tiếng nhất của thành phố, bao gồm Palazzo Rosso, Palazzo Blanco, Palazzo Grimaldi và Palazzo Reale. Trường cao đẳng nghệ thuật nổi tiếng, Museì di Strada Nuova và Palazzo del Principe cũng tọa lạc trên đường này.

Các thắng cảnh khác của thành phố bao gồm Nhà thờ Thánh Lorenzo (Cattedrale di San Lorenzo), Cảng cổ (Porto Antico), được biến đổi thành một khu thương xá bởi kiến trúc sư Renzo Piano, và nghĩa trang Staglieno nổi tiếng với các tượng đài và các pho tượng. Bảo tàng Nghệ thuật phương Đông (Museo d'Arte Orientale) có một trong những bộ sưu tập nghệ thuật Đông phương lớn nhất châu Âu.

Ngoài các thắng cảnh của thành phố cổ, Genova cũng có aquarium lớn thứ hai trên thế giới tọa lạc cũng ở khu phố cảng cũ nhắc đến ở trên. Cảng Genova cũng là nơi có ngọn hải đăng từ thời cổ đại, kiểu "La Lanterna". Đó là ngọn hải đăng cổ xưa nhất mà vẫn còn làm việc trên thế giới, một trong 5 ngọn cao nhất, là ngọn cao nhất xây bằng gạch và là một thắng cảnh của Genova.

Khí hậu

Các nhân vật nổi tiếng

Những nhân vật nổi tiếng từ thành Genova bao gồm nhà thám hiểm hàng hải Cristoforo Colombo và Andrea Doria, Nicolay de Caveri, nhà soạn nhạc Niccolò Paganini và Michele Novaro, danh họa Domenico Piola, nhà yêu nước người Ý Giuseppe Mazzini và Gerolamo Nino Bixio, nhà văn và dịch giả Fernanda Pivano, nhà thơ Edoardo Sanguineti, chính trị gia Palmiro Togliatti, kiến trúc sư Renzo Piano, người đạt giải Nobel về vật lý năm 2002 Riccardo Giacconi, Giải Nobel Văn chương năm 1975 Eugenio Montale, nghệ sĩ Vanessa Beecroft, diễn viên hài kịch Gilberto Govi và Paolo Villaggio, ca sĩ dân ca Fabrizio de André và Ivano Fossati, diễn viên Vittorio Gassman.

Nhân khẩu

Dân cư thành phố hầu như hoàn toàn người Ý. Người Ý từ miền nam va miền bắc đã theo nhau dọn tới đây vào cuối thập niên 1900. Ước lượng có 95,3% dân số là gốc Ý. Nhưng đã có sự gia tăng đáng kể của dân định cư đến từ Nam Mỹ, Đông Âu và một số nhỏ đến từ châu Á .

Dân định cư (2004)
 Ecuador - 10.169
 Albania - 2.781
 Maroc - 2.189
 Peru - 1.795
 Người Hoa - 910
 România - 746

Các thông tin khác
 Hải cảng Genova là hải cảng lớn nhất Ý. Trong vùng Địa Trung Hải nó lớn thứ hai, chỉ sau hải cảng Marseille của nước láng giềng Pháp.
 The Aquarium of Genova was the largest in châu Âu at the time it was built.
 The Đại học Genova, with 40.000 students (một trong những đại học lớn nhất ở Ý) was founded in 1471.
 Genoa Cricket & Football Club founded in 1893.
 Unione Calcio Sampdoria, football club founded in 1946 from the merger of two existing clubs, Andrea Doria (founded in 1895) and Sampierdarenese (founded in 1911).
 The 27th G8 summit took place in Genova in tháng 7 năm 2001, resulting in riots and the shooting and killing of a protestor and a violent crackdown by the police.
 For 2004, the European Union designated Genova as the European Capital of Culture, along with the French City of Lille.
 In 1922 the Genova Conference was the first economic conference that included a representative from the newly-communist Soviet Socialist Republics.

Xem thêm
 Phương ngôn Genova
 Tiếng Liguria

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Trang chủ
 Câu lạc bộ bóng đá Unione Calcio Sampdoria
 Câu lạc bộ bóng đá và cricket Genoa
 it.wiki:Cimitero monumentale di Staglieno
 Link-collection to the main attractions of Genoa
 Bird's eye view map of Genoa
 Museums guide
 The official lighthouse website
 Genoa on google maps

Di sản thế giới tại Ý

Thành phố của Ý
Thành phố ven biển


title: Desmopachria striga

text:
Desmopachria striga là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Young miêu tả khoa học năm 1990.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Desmopachria


title: Rodeiro

text:
Rodeiro là một đô thị trong tỉnh Pontevedra, Galicia, Tây Ban Nha.

Tham khảo

Đô thị ở Pontevedra


title: Xương đòn

text:
Trong giải phẫu cơ thể người, xương đòn được xếp loại là một xương dài tạo nên một phần của bả vai. Thân xương dẹt cong hình chữ s. Một đầu xương tiếp khớp với xương ức, đầu còn lại tiếp khớp với xương bả vai.

Xương đòn ở người châu Á thường mảnh hơn người thuộc các chủng tộc khác.

Tham khảo

Xương chi trên
Vai
Phân loại chi trên


title: Hyphydrus alluaudi

text:
Hyphydrus alluaudi là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Régimbart miêu tả khoa học năm 1889.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Hyphydrus


title: Anthurium superbum

text:
Anthurium superbum là một loài thực vật]] thuộc họ Araceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo

 Benavides, G. & Pitman, N. 2003. Anthurium superbum. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Ecuador
S
Thực vật dễ tổn thương


title: Catocala retecta

text:
Catocala retecta (tên tiếng Anh: Yellow-Gray Underwing) là một loài bướm đêm thuộc họ Erebidae. Loài này có thể có ở miền nam Ontario và Quebec phía nam qua Maine và New Jersey, phía nam qua Tennessee tới Georgia và phía tây đến Arkansas và Kansas và phía bắc đến Wisconsin. Có một phụ loài được công nhận, Catocala retecta luctuosa, đôi khi được xem là một loài có hiệu lực với tên thông dụng Bướm cánh dưới viền vàng.

Sải cánh dài 60–75 mm. The moths gặp ở tháng 7 đến tháng 10 tùy theo địa điểm.

Ấu trùng ăn các loài Juglans và Carya.

Liên kết ngoài
 butterfliesandmoths.org
 Species info

Chú thích

Catocala


title: Paradactylodon gorganensis

text:
Paradactylodon gorganensis (tên tiếng Anh: Gorgan Salamander) là một loài kỳ giông trong họ Hynobiidae.
Nó là loài đặc hữu của Iran.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là suối nước ngọt, carxtơ nội địa, và hang.
Nó bị đe dọa do mất môi trường sống.

Hình ảnh

Nguồn
 Papenfuss, T., Anderson, S., Rastegar-Pouyani, N. & Kuzmin, S. 2004. Paradactylodon gorganensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Paradactylodon
Động vật Iran
Động vật đặc hữu Iran
Động vật được mô tả năm 1979


title: Lasioglossum insolitum

text:
Lasioglossum insolitum là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Sandhouse mô tả khoa học năm 1924.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1924