title: Hohhot

text:
Hohhot (tiếng Mông Cổ: , Kökeqota, nghĩa là "thành phố xanh"; chữ Hán giản thể: 呼和浩特市, bính âm: Hūhéhàotè Shì, âm Hán Việt: Hô Hòa Hạo Đặc thị hoặc Hồi Hột), đôi khi còn viết thành Huhehot hay Huhhot, là một địa cấp thị tại Khu tự trị Nội Mông Cổ, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Tiếng Trung còn ghi tắt thành phố này là 呼市 (Hô thị) hay 青城 (Thanh thành). Đây là thủ phủ đồng thời là trung tâm hành chính, kinh tế và văn hóa của khu tự trị Nội Mông Cổ. Thành phố này có diện tích 17.000 km², dân số năm 2010 là 2.866.615 triệu người, trong đó có 1.980.774 người sống trong nội ô. Chính quyền thành phố Hohhot đóng tại quận Tân Thành.

Tên của thành phố trong tiếng Mông Cổ có nghĩa là "Thành phố xanh (lam)", mặc dù nó cũng bị hiểu sai là "Thành phố xanh (lục)". Màu xanh lam trong văn hóa Mông Cổ gắn liền với bầu trời, sự vĩnh cửu và tinh khiết. Trong tiếng Trung Quốc, cái tên này có thể được dịch là Qīng Chéng () Tên này cũng đã được phiên âm hóa thành những tên gọi khác cho thành phố, như Kokotan, Kokutan, Kuku-hoton, Huhohaot'e, Huhehot, Huhot, hoặc Köke qota.

Thành phố là nơi đặt trụ sở của Đại học Nội Mông Cổ, trường đại học tổng hợp lớn nhất khu vực và là trường Đại học thuộc "Dự án 211" duy nhất ở Nội Mông.

Lịch sử

Thời kỳ đầu
Tỉnh Vân Trung (tiếng Trung: 雲中郡) là một tỉnh lịch sử của Trung Quốc. Lãnh thổ của nó nằm giữa Vạn Lý Trường Thành và Dãy núi Âm Sơn, và tương ứng với một phần của các quận Hohhot, Bao Đầu và Ulanqab ngày nay ở Nội Mông. Đô thị trung tâm Vân Trung nằm ở ngoại ô Hohhot ngày nay.

Tỉnh được hình thành dưới triều đại của vua Triệu Vũ Linh vương sau một chiến dịch bình định thành công các dân tộc thiểu số như Linh Hồ (林胡) và Lâu Phiên (樓煩). Sau khi nhà Tần và nhà Hán được thành lập, quận này đã trở thành biên giới giữa Hán và Hung Nô. Vào đầu triều đại nhà Hán, khu vực này thường xuyên xảy ra các cuộc tập kích của Hung Nô. Tuy nhiên, từ thời Hán Vũ Đế trở đi, nó đã trở thành một căn cứ quan trọng của nhà Hán để triển khai các hoạt động quân sự chống quân Hung Nô. Vào năm 127 TCN, chính từ Vân Trung, tướng Vệ Thanh đã dẫn đầu một lực lượng kỵ binh mạnh gồm 40.000 binh mã và chinh phục các vùng thuộc Hà Sáo và Ordos hiện đại. Vào năm 2 SCN, tỉnh Vân Trung bao gồm 11 quận, đó là Vân Trung (雲中), Hàm Dương (咸陽), Đào Linh (陶林), Trấn Lăng (楨陵), Độc Hà (犢和), Sa Lăng (沙陵), Nguyên Dương (原陽), Sa Nam (沙南), Bắc Vũ (北輿), Vũ Quan (武 泉) và Dương Thọ (陽壽). Tổng dân số là 38.303 hộ gia đình, tương đương 173.270 người. Trong thời Đông Hán, 3 trấn đã bị bãi bỏ, trong khi 3 trấn mới được bổ sung từ quận Định Tường. Vào năm 140, dân số của quận là 5.351 hộ gia đình, tức 26.430 người tổng cộng. Đến cuối thời Đông Hán, dân số của khu vực này giảm mạnh do cư dân sơ tán để tránh các cuộc xâm lược của các dân tộc du mục phương bắc, và quận cũng bị giải thể.

Sau này, vào thời Ngũ Hồ Thập lục quốc, thủ lĩnh người Tiên Ti Thác Bạt Khuê (tức vua Bắc Ngụy Đạo Vũ Đế) đã thành lập nhà Bắc Ngụy (tiền thân là nước Đại) vào năm 386 tại Thịnh Lạc, nay thuộc Horinger, 40 km phía nam Hohhot. Con cháu của ông từng bước chinh phục miền bắc Trung Quốc, chia vương quốc Hậu Yên thành hai phần, và khuất phục nhà Hạ (407–431), Hậu Tần (384–417) và nhiều nước Lương và Yên.

Thời Minh, Thanh

Năm 1557, thủ lĩnh người Mông Cổ Tümed hãn Altan bắt đầu xây dựng Đền Đại Triệu tự trên đồng bằng Tümed để thuyết phục nhà Minh về sự lãnh đạo của ông đối với các bộ lạc phía nam Mông Cổ. Thị trấn mọc lên xung quanh ngôi đền này được gọi là "phố xanh (lam)" (Kokegota trong tiếng Mông Cổ). Nhà Minh đã ngăn chặn sự tiếp cận của người Mông Cổ đối với sắt, bông và hạt giống cây trồng của Trung Quốc, để ngăn họ tấn công bình nguyên Hoa Bắc.

Hohhot được hãn Altan thành lập khoảng năm 1570 với tên gọi Köke Khota. Trong năm này, hãn Altan đàm phán thành công việc chấm dứt chính sách phong tỏa bằng cách thiết lập mối quan hệ chư hầu-triều cống với nhà Minh, triều đại đã đổi tên Kokegota thành Quy Hóa vào năm 1575. Dân số của Quy Hóa đã tăng lên hơn 150.000 người vào đầu những năm 1630 khi các thân vương Mông Cổ địa phương khuyến khích các thương nhân người Hán đến định cư. Đôi khi có các cuộc tấn công vào Quy Hóa của quân đội Mông Cổ, chẳng hạn như Ligdan Khan tổng công chiếm đô thị này vào năm 1631. Hãn Altan và những người kế vị ông đã xây dựng đền miếu và pháo thành trong các năm 1579, 1602 và 1727. Người Mông Cổ tümet từng có cuộc sống bán-nông nghiệp tại đây. Các thương nhân người Hồi tập hợp lại ở khu vực phía bắc cổng thành, xây dựng một nhà thờ Hồi giáo năm 1693. Các hậu duệ của họ tạo thành hạt nhân của quận người Hồi ngày nay.

Sau khi người Mãn Châu thành lập nhà Thanh tại Trung Quốc, hoàng đế Khang Hy đã phái quân đến kiểm soát khu vực. Nơi đây được nhà Thanh quan tâm như một trung tâm nghiên cứu của Phật giáo Tây Tạng. Nhà Thanh đã xây dựng một thị trấn có quân đồn trú mạnh ở phía bắc  Quy Hóa là đồn Tuy Viễn, để kiểm soát khu vực tây nam Nội Mông Cổ giai đoạn từ năm 1735 đến 1739. Quy Hóa và Tuy Viễn được sáp nhập vào tỉnh Sơn Tây và trở thành huyện Quy Hóa của nhà Thanh. Các nhà truyền giáo người Pháp đã thành lập một nhà thờ Công giáo ở Quy Hóa vào năm 1874, nhưng những người theo đạo Thiên Chúa buộc phải chạy trốn đến Bắc Kinh trong phong trào Nghĩa Hòa Đoàn giai đoạn 1899–1901.

Thời Trung Hoa Dân quốc
Năm 1913, chính quyền Trung Hoa dân quốc đã hợp nhất thị trấn này với Hohhot với tên gọi mới là Quy Tuy (歸綏). Một trận dịch hạch bùng phát vào năm 1917 và sự kết nối của Quy Tuy với các tuyến đường sắt ở Sơn Tây, Thiểm Tây, Hà Bắc và Bắc Kinh đã giúp đổi mới nền kinh tế của Quy Tuy bằng cách hình thành các liên kết với phía đông Trung Quốc và cả vùng Tân Cương ở phía tây Trung Quốc. Năm 1918, chuyên gia người Mỹ về Nội Á Owen Lattimore ghi chú về thành phần dân tộc của Quy Tuy như "một thị trấn thuần Hán trừ các tu viện Lạt-ma... người Tümed thực tế không tồn tại và những người Mông Cổ sống gần thị trấn nhất được tìm kiếm cách đó 50 hoặc 60 dặm [80 hoặc 100 km] trên cao nguyên." Với sự xâm chiếm của đế quốc Nhật Bản năm 1937, thành phố này được đổi tên thành Mông Cương. Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, chính quyền tự trị của Đức vương Demchugdongrub tại Mông Cương đã đầu hàng Trung Hoa dân quốc.

Thời Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa
Sau khi Nhật Bản đầu hàng năm 1945, Trung Hoa Dân Quốc đổi lại tên nơi đây là Quy Tuy.

Tuy nhiên, lực lượng của Đảng Cộng sản Trung Quốc đã đánh bại tướng Phó Tác Nghĩa, chỉ huy của phe Quốc dân đảng ở Quy Tuy, trong cuộc Nội chiến Trung Quốc, và sau cuộc cách mạng cộng sản năm 1949, Quy Tuy được đổi tên thành Hohhot, mặc dù với cách phát âm tiếng Trung khác là Huhehaote.

Trong cuộc nội chiến, để có được sự ủng hộ của những người Mông Cổ ly khai, những người Cộng sản đã thành lập Khu tự trị Nội Mông ở các khu vực dân tộc thiểu số của Mông Cổ thuộc các tỉnh Tuy Viễn, Hưng An, Sát Cáp Nhĩ và Nhiệt Hà của khu tự trị này.

Cho tới năm 1954, Hohhot được người Trung Quốc gọi là Quy Tuy (歸綏 Guīsuī hay Kweisui), là từ ghép của 2 quận trong thành phố:
 Quy Hóa (歸化, phép bính âm bưu chính Kwei-hwa): khu vực cổ phía đông nam, khu vực kinh doanh, do hãn Altan lập năm 1580.
 Tuy Viễn (綏遠): khu vực "phố mới" phía đông bắc, quận hành chính. Do người Mãn lập ra trong thế kỷ 17.

Hai khu vực này sau đó trở thành huyện Quy Hóa (歸化縣) của nhà Thanh, đổi thành huyện Quy Tuy (歸綏縣) năm 1913, và nâng cấp lên thành thành phố năm 1950. Nó là thủ phủ của tĩnh cũ gọi là Tuy Viễn. Năm 1952, dưới thời chủ tịch Nội Mông Cổ Ulanhu (乌兰夫 / Ô Lan Phù), thành phố trở thành thủ phủ của Nội Mông Cổ, thay thế Trương Gia Khẩu. Tỉnh Tuy Viễn bị sáp nhập vào khu tự trị Nội Mông Cổ hai năm sau đó.

Thành phố này có sự phát triển đáng kể kể từ khi chính quyền Trung Quốc tiến hành cải cách và mở cửa nền kinh tế. Khu vực xa về phía đông của thành phố bắt đầu phát triển khoảng từ năm 2000 và hiện nay có hồ nhân tạo gọi là hồ Như Ý, một lượng lớn nhà chung cư được xây bởi các công ty bất động sản địa phương, các tòa nhà của chính quyền thành phố và phần lớn các tòa nhà của chính quyền khu tự trị. Sân vận động thành phố Hohhot nằm ở gần trung tâm thành phố.

Là một thành phố có nền văn hóa phong phú, Hohhot được biết đến với các di tích lịch sử và đền đài và là một trong những điểm du lịch chính của Nội Mông. Hohhot còn được biết đến trên toàn quốc là quê hương của các đại gia ngành bơ sữa của Trung Quốc là Mông Ngưu và Y Lợi, và được Hiệp hội Công nghiệp Bơ sữa Trung Quốc và Hiệp hội Bơ sữa Trung Quốc tuyên bố là "Thủ đô bơ sữa của Trung Quốc" vào năm 2005.

Địa lý và khí hậu
Nằm ở phần trung-nam của Nội Mông Cổ, Hohhot có dãy núi Đại Thanh Sơn (大青山) ở phía bắc và bình nguyên Hà Sáo cùng cao nguyên Ordos ở phía nam.

Hohhot có khí hậu bán khô hạn lạnh (phân loại khí hậu Köppen: BSk) với mùa đông dài, lạnh và rất khô; trong khi mùa hè nóng, hơi ẩm ướt và gió mạnh (đặc biệt trong mùa xuân), do ảnh hưởng của gió mùa. Tháng lạnh nhất là tháng Giêng, với trung bình hàng ngày là -11,0 °C (12,2 °F) nhưng có thể xuống tới -20 °C; trong khi tháng Bảy, tháng nóng nhất, nhiệt độ trung bình là 23,3 °C (73,9 °F) và có thể lên tới trên 30 °C. Nhiệt độ trung bình hàng năm là 7,33 °C (45,2 °F), và lượng mưa hàng năm là 396 mm (15,6 in), với hơn một nửa trong số đó rơi vào chỉ riêng vào tháng Bảy và tháng Tám. Tuy nhiên, độ biến thiên lượng mưa có thể rất cao: vào năm 1965 Hohhot ghi nhận được ít nhất là 155,1 mm (6,11 in) nhưng sáu năm trước đó là 929,2 mm (36,58 in), trong đó hơn một phần ba (338,6 mm (13,33 in)) chỉ trong tháng Bảy.

Hohhot là điểm đến phổ biến cho du khách trong các tháng mùa hè do có các đồng cỏ Triệu Hà cận kề. Gần đây, do quá trình sa mạc hóa, thành phố chứng kiến các trận bão cát gần như là quanh năm. Với phần trăm ánh sáng Mặt Trời hàng tháng có thể dao động từ 58 phần trăm vào tháng Bảy đến 71 phần trăm vào tháng Mười, ánh nắng dồi dào quanh năm, thành phố nhận được 2.862 giờ nắng hàng năm. Nhiệt độ cực hạn đã dao động từ −32,8 °C (−27 °F) vào ngày 6 tháng 2 năm 1951 đến 38,9 °C (102 °F) vào ngày 30 tháng 7 năm 2010.

Hành chính
Về mặt hành chính, thành phố này được chia thành 9 đơn vị cấp huyện gồm 4 quận, 4 huyện và 1 kỳ. Các đơn vị hành chính cấp huyện này được chia tiếp thành 116 đơn vị cấp xã.
 Quận: Hồi Dân, Ngọc Tuyền, Tân Thành, Tái Hãn.
 Huyện: Thác Khắc Thác, Thanh Thủy Hà, Vũ Xuyên, Hòa Lâm Cách Nhĩ.
 Kỳ: Thổ Mặc Đặc Tả

Nhân khẩu

Dân số đô thị của Hohhot đã tăng lên nhanh chóng kể từ những năm 1990. Theo Điều tra dân số năm 2010, dân số của Hohhot đạt 2.866.615 người, nhiều hơn 428.717 người so với năm 2000 (tăng trưởng nhân khẩu học trung bình hàng năm trong giai đoạn 2000–2010 là 1,63 phần trăm). Khu đô thị của thành phố là nơi sinh sống của 1.980.774 dân (4 quận nội thành).

Vào năm 2005, 87,3% dân số là người Hán, 9,6% là người Mông Cổ, 1,6% là người Hồi, 1,2% là người Mãn và phần còn lại thuộc về các dân tộc thiểu số khác, như người Triều Tiên và người Duy Ngô Nhĩ. Phần lớn người Hán tại Hohhot là hậu duệ của người đến từ Sơn Tây đã định cư tại đây trong vài thập kỷ qua hoặc những người di cư từ vùng Đông Bắc Trung Quốc và tỉnh Hà Bắc, tới đây sau khi nhà nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa được thành lập năm 1949, được hỗ trợ bởi các sáng kiến của chính quyền vào thời gian đó nhằm thúc đẩy sự phát triển của khu vực gần biên giới.

Do đã hòa nhập vào xã hội đô thị hóa nên phần lớn người Mông Cổ trong thành phố đều nói lưu loát tiếng Quan thoại bên cạnh việc dùng tiếng Mông Cổ. Tuy nhiên, những người trẻ tuổi hơn có xu hướng thích sử dụng tiếng Quan thoại. Một cuộc khảo sát năm 1993 do Đại học Nội Mông thực hiện cho thấy chỉ 8% người Mông Cổ Tümed (bộ tộc chiếm đa số ở Hohhot) có thể nói tiếng Mông Cổ. Một phần đáng kể dân số có huyết thống hỗn hợp.

Kinh tế

Hohhot là một trung tâm công nghiệp lớn ở Nội Mông. Cùng với Bao Đầu và Ordos, nó chiếm hơn 60% tổng sản lượng công nghiệp của Nội Mông. Sau Bao Đầu và Ordos, đây là nền kinh tế lớn thứ ba của khu tự trị, với GDP là 247,56 tỷ NDT vào năm 2012, tăng 11,0% so với cùng kỳ năm ngoái. Hohhot chiếm khoảng 15,5 phần trăm tổng GDP của khu tự trị vào năm 2012. Đây cũng là trung tâm tiêu dùng lớn nhất trong khu vực, ghi nhận 102,2 tỷ NDT bán lẻ hàng tiêu dùng trong năm 2012, tăng 14,9% so với năm 2011. Thành phố đã là mục tiêu phát triển trọng tâm cho dự án Phát triển Miền Tây Trung Quốc đang được Chính phủ Trung ương theo đuổi. Có rất nhiều doanh nghiệp nổi tiếng đặt tại Hohhot, bao gồm nhà sản xuất sữa lớn nhất Trung Quốc tính theo doanh thu bán hàng, Tập đoàn công nghiệp Yi Lợi Nội Mông và Công ty sữa Mông Ngưu.

Là trung tâm kinh tế của Nội Mông, khu đô thị của Hohhot đã mở rộng rất nhiều kể từ những năm 1990. Các khu trung tâm đã phát triển nhanh chóng ở tất cả các quận lớn của thành phố. Việc hoàn thành tòa tháp văn phòng mới cho Chính quyền thành phố ở phía Đông Hohhot đánh dấu sự chuyển dịch trung tâm thành phố về phía đông. Hailiang Plaza (), một tòa tháp cao 41 tầng được xây dựng ở trung tâm thành phố, trở thành một trong số ít cửa hàng bách hóa đáng chú ý với các mặt hàng xa xỉ trong thành phố.

Vùng phát triển trọng điểm
Khu phát triển kinh tế và công nghệ Hohhot
Khu chế xuất Hohhot

Văn hóa

Do sự đa dạng tương đối về văn hóa và mặc cho các đặc trưng của một thành phố công nghiệp cỡ vừa tại Trung Quốc, nên đường phố của Hohhot không thiếu các yếu tố của một thành phố dân tộc thiểu số. Chẳng hạn, đường Đông Đạo, một đường phố chính trong khu vực phố cổ, được trang trí bên ngoài bằng các kiểu kiến trúc Hồi giáo và Mông Cổ trên mọi công trình kiến trúc của nó. Một loạt các sáng kiến của chính quyền trong những năm gần đây đã nhấn mạnh tính đồng nhất của Hohhot với các nhóm dân tộc thiểu số, đặc biệt là tăng các kiến trúc kiểu Mông Cổ xung quanh thành phố. Mọi biển hiệu trên đường phố cũng như các thông báo về giao thông vận tải công cộng đều được quy định bằng cả tiếng Trung lẫn tiếng Mông Cổ.

Các đặc sản trong ẩm thực tại đây chủ yếu tập trung theo ẩm thực Mông Cổ và các sản phẩm từ sữa. Về mặt thương mại, Hohhot được biết đến như là cơ sở của các hãng sữa Trung Quốc lớn như Y Lợi và Mông Ngưu. Món đồ uống trà sữa Mông Cổ hay còn gọi là suutei tsai (,), nãi trà (奶茶) trong tiếng Trung là lựa chọn ăn sáng điển hình cho những người dân ở đây. Thành phố này cũng có nhiều kiểu chế biến lẩu và xíu mại. Tại đây cũng có nhiều nhà hàng Triều Tiên và Hồi giáo, bên cạnh các nhà hàng với các món ẩm thực có nguồn gốc từ các khu vực khác của Trung Quốc.

Phần lớn cư dân của Hohhot có thể trò chuyện thành thạo bằng tiếng Quan thoại, nhưng có sự phân chia ngôn ngữ giữa người "phố cổ" (chủ yếu tại quận Hồi Dân ngày nay) với cộng đồng người Hồi theo Hồi giáo, những người có xu hướng trò chuyện bằng phương ngữ Hohhot, một nhánh của Tấn ngữ xuất phát từ tỉnh Sơn Tây cận kề. Kiểu phương ngữ này có thể là khó hiểu đối với những người nói tiếng Quan thoại chuẩn hay thậm chí là những người nói tiếng Quan thoại ở nửa kia của thành phố. Những cư dân mới hơn và có học thức hơn, chủ yếu tập trung tại các quận Tân Thành và Trại Hãn, nói tiếng Quan thoại phương ngữ Hohhot, phần lớn với trọng âm có thể nhận thấy và một số từ vựng độc nhất.

Vận tải

Đường sắt

Hohhot nằm trên tuyến đường sắt Kinh Bao nối Bắc Kinh với Bao Đầu, và được phục vụ bởi hai ga đường sắt: nhà ga Hohhot và nhà ga Đông Hohhot. Tàu hỏa chạy từ đây tới Bắc Kinh để nối với các điểm đến ở phía nam hay Mãn Châu ở phía đông bắc. Đáng chú ý trong số này là tàu chạy qua đêm K90 tới Bắc Kinh, chạy trên tuyến Hohhot-Bắc Kinh kể từ thập niên 1980 và được người dân địa phương gọi vui là "9-0". Các tàu chạy về hướng tây qua Bao Đầu tới Lan Châu. Tại đây cũng có tàu chạy tới phần lớn các thành phố chính của Nội Mông Cổ và tới thủ đô Ulan Bator của Mông Cổ.

Bởi vì chuyến đi nhanh nhất đến Bắc Kinh mất khoảng sáu tiếng rưỡi mặc dù khoảng cách tương đối gần giữa hai thành phố, kế hoạch cho đường sắt cao tốc đã được thảo luận rộng rãi trước khi xây dựng một nhà ga đường sắt cao tốc bắt đầu vào năm 2008. Nhà ga này đã hoàn thành vào năm 2011 và ban đầu chỉ bảo dưỡng các dòng thông thường. Vào tháng 1 năm 2015, CRH đã mở tuyến D-series (dongchezu) đầu tiên tại Nội Mông trên hành lang Bao Đầu-Hohhot-Jining, rút ngắn thời gian di chuyển giữa hai thành phố lớn nhất của Nội Mông xuống chỉ còn 50 phút. Tuyến này đạt tốc độ tối đa 200 km/h (124 dặm / giờ) giữa Hohhot và Bao Đầu. Một tuyến đường sắt cao tốc khác nối Hohhot với Trương Gia Khẩu và đường sắt Bắc Kinh-Trương Gia Khẩu theo kế hoạch sẽ hoàn thành vào năm 2017 và được thiết kế để vận hành ở tốc độ 250 km/h (155 mph). Đoạn giữa Hohhot và Ulanqab (Jining) mở vào tháng 8 năm 2017; thời gian di chuyển giữa hai thành phố được rút ngắn xuống còn 40 phút.

Sân bay quốc tế Bạch Tháp Hô Hòa Hạo Đặc (IATA: HET) cách trung tâm thành phố 14.3 km về phía đông, mất khoảng nửa giờ xe chạy. Nó có các chuyến bay trực tiếp tới Bắc Kinh, Thượng Hải, Thiên Tân, Thâm Quyến, Thành Đô, Vũ Hán, Đài Trung, Hồng Kông và Ulan Bator (Mông Cổ). Các xe buýt đường dài nối Hohhot với Bao Đầu, Ordos và Ô Hải (thông qua đường cao tốc Hubao) và tới các khu vực khác tại Nội Mông Cổ.

Hệ thống giao thông vận tải công cộng của thành phố bao gồm khoảng 100 tuyến xe buýt và một lượng lớn taxi, thường được sơn màu xanh lục. Giá vé xe bus khoảng 1-1,5 tệ. Cước tắc xi khởi điểm là 8 tệ. Hệ thống tàu điện ngầm Hohhot đã bắt đầu hoạt động từ ngày 29 tháng 12 năm 2019.

Các đường phố lớn chạy suốt theo hướng bắc-nam của Hohhot gọi là "lộ" còn theo hướng đông tây gọi là "giới". Một số đường phố chính được đặt tên theo các kỳ và thành phố của Nội Mông; trong số này, Hulun Buir, Jurim (nay là Tongliao), Juud (Nay là Chifeng), Xilin Gol và Xing'an chạy theo hướng bắc - nam, trong khi Bayannaoer, Hailar, Ulanqab và Erdos chạy theo hướng đông - tây.

Giáo dục
Các trường đại học và cao đẳng tại Hohhot bao gồm:
 Đại học Nội Mông Cổ (từ 1957)
 Đại học Nông nghiệp Nội Mông Cổ (từ 1958)
 Đại học Sư phạm Nội Mông Cổ (từ 1952)
 Đại học Công nghiệp Nội Mông Cổ (từ 1951)
 Cao đẳng Y tế Nội Mông Cổ
 Cao đẳng Tài chính Kinh tế Nội Mông Cổ
 Cao đẳng Sư phạm Nội Mông Cổ
 Cao đẳng Cảnh sát Nội Mông Cổ

Các trường trung học tại Hohhot có:
 Trung học số 2 Hohhot (từ 1942)
 Trung học chuyên thuộc Đại học Sư phạm Nội Mông Cổ

Các điểm đáng chú ý

 Thanh Trủng: mộ của Vương Chiêu Quân, nằm cách phía nam trung tâm thành phố Hohhot khoảng 9 km.
Chùa Bạch Tháp: nằm ở khu vực nông thôn phía đông gần sân bay. Nó được xây dựng vào thời nhà Liêu. Sân bay Hohhot được đặt theo tên của ngôi chùa này.
 Ngũ Tháp tự: Xây dựng giai đoạn năm 1727-1732 thời Ung Chính với kiến trúc tương tự như của các đền miếu Ấn Độ. Trên các bờ tường của nó có trên 1.500 tượng Phật.
 Đại Triệu tự: Một ngôi chùa của Phật giáo, được xây dựng năm 1579 thời nhà Bắc Nguyên, và là ngôi chùa cổ nhất còn sót lại trong thành phố.
Phủ Cố Luân Khác Tĩnh Công chúa (固倫恪靖公主府): nằm dưới chân núi Âm Sơn. Đó là dinh thự của công chúa Phủ Cố Luân Khác Tĩnh của nhà Thanh, người đã kết hôn với một thân vương Mông Cổ.
Tướng phủ Tuy Viễn (將軍衙署): dinh thự được xây làm nơi ở của các tướng chỉ huy tỉnh Tuy Viễn thời nhà Thanh
Nhà thờ Hồi giáo lớn (清真大寺): được xây dựng vào thời nhà Thanh bởi cộng đồng người Hồi của thành phố
 Bảo tàng Nội Mông Cổ: có triển lãm các hóa thạch khủng long, các cổ vật của các bộ lạc du mục địa phương và các hình ảnh về đời sống văn hóa hiện đại của những người dân du mục này.

Cổ vật
Tại đây có trên 50 bộ tranh tường ở đông nam Hohhot, bao gồm cả "Mục mã đồ" (牧馬圖). Trên 50 đền, chùa, tháp Phật giáo tiền-hiện đại.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Website chính quyền thành phố Hohhot
 Bản đồ thành phố Hohhot  (Flash)

Thành phố Nội Mông
Khu dân cư thành lập năm 1581
Tỉnh lỵ Trung Quốc


title: Cầu Saint-Bénezet

text:
Cầu Saint-Bénezet hay cầu Avignon là một cây cầu đã gãy đổ nằm ở khu lịch sử của thành phố Avignon. Nguyên thủy, cầu được xây trong khoảng thời gian 1171-1185, bắc qua sông Rhône để nối Avignon với Villeneuve-lès-Avignon. Khi hoàn thành cầu có 22 nhịp và dài 900 m. Cầu Saint-Bénezet bị phá hủy nhiều lần vì lụt và cũng được tái xây dựng nhiều lần; trận lụt năm 1668 cuốn đi gần hết cầu và người ta quyết định không xây lại nữa.

Ngày này chỉ còn 4 nhịp cầu cũ còn lại; di tích của cầu cùng Cung điện của Giáo hoàng và Tòa nhà Hội đồng giám mục gần đó đã được UNESCO công nhận là di sản thế giới vào năm 1995.

Bài hát "Sur le pont d'Avignon"

Sur le pont d’Avignon

L'on y danse, l'on y danse

Sur le pont d’Avignon

L'on y danse tous en rond...

Tham khảo

Avignon, cầu
Avignon


title: Procampta

text:
Procampta là một chi bướm ngày thuộc họ Bướm nâu.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Tagiadini


title: Provanna glabra

text:
Provanna glabra là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Provannidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Provanna


title: (46736) 1997 UD21

text:
{{DISPLAYTITLE:(46736) 1997 UD21}}

(46736) 1997 UD21 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 31 tháng 10 năm 1997.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 46001–47000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1997
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Gymnopilus brunneodiscus

text:
Gymnopilus brunneodiscus là một loài nấm thuộc họ Cortinariaceae. Nó được nhà nghiên cứu về nấm người Mỹ Murrill đặt tên vào năm 1917.

Xem thêm

Danh sách các loài Gymnopilus

Tham khảo

Liên kết ngoài
Index Fungorum

brunneodiscus


title: Nothocestrum breviflorum

text:
Nothocestrum breviflorum, tiếng Anh thường gọi là Smallflower Aiea, là một loài cây gỗ thuộc họ cà, Solanaceae, là loài đặc hữu của the island of Hawaii.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

breviflorum
Thực vật đặc hữu Hawaii
Cây Hawaii


title: Chelostoma phaceliae

text:
Chelostoma phaceliae là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Michener mô tả khoa học năm 1938.

Chú thích

Tham khảo

Chelostoma
Động vật được mô tả năm 1938


title: Nister-Möhrendorf

text:
Nister-Möhrendorf là một đô thị trong huyện Westerwald bang Rheinland-Pfalz thuộc nước Đức. Đô thị Nister-Möhrendorf có diện tích km², dân số là người (31/12/2006).

Tham khảo

Xã của bang Rheinland-Pfalz
Xã và đô thị ở huyện Westerwald


title: Tha Uthen (huyện)

text:
Tha Uthen () là một huyện (amphoe) của tỉnh Nakhon Phanom, đông bắc Thái Lan.

Địa lý
Các huyện giáp ranh (từ phía nam theo chiều kim đồng hồ) là: Mueang Nakhon Phanom, Phon Sawan, Si Songkhram và Ban Phaeng của tỉnh Nakhon Phanom. Về phía đông bên kia sông Mekong là tỉnh Khammouan của Lào.

Hành chính
Huyện được chia ra thành 9 phó huyện (tambon), các đơn vị này lại được chia thành 112 làng (muban). Thị trấn (thesaban tambon) Tha Uthen nằm trên toàn bộ tambon Tha Uthen. Có 8 Tổ chức hành chính tambon.

Các con số gián đoạn là tambon nay tạo thành huyện Phon Sawan.

Tham khảo

Tha Uthen


title: Pseudopostega protomochla

text:
Pseudopostega protomochla là một loài bướm đêm thuộc họ Opostegidae. Nó được Edward Meyrick miêu tả năm 1935. Nó được tìm thấy ở north-miền trung Argentina và the state of Minas Gerais ở miền nam Brasil.

Chiều dài cánh trước là 3.5–5 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 11 đến tháng 2 in Argentina và vào tháng 10 in Brazil.

Chú thích

Tham khảo

Pseudopostega


title: Hydropsyche tigrata

text:
Hydropsyche tigrata là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Cổ bắc
Hydropsyche


title: Benque-Dessous-et-Dessus

text:
Benque-Dessous-et-Dessus là một xã thuộc tỉnh Haute-Garonne trong vùng Occitanie ở tây nam nước Pháp. Xã nằm ở khu vực có độ cao từ 800-1805 mét trên mực nước biển.
Diện tích là 3,72 km2.

Tham khảo

Banquedessousetdessus


title: Burhanpur

text:
Burhanpur là một thành phố và là nơi đặt hội đồng thành phố (municipal corporation) của quận East Nimar thuộc bang Madhya Pradesh, Ấn Độ.

Địa lý
Burhanpur có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 750 mét (2.461 foot).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Burhanpur có dân số 194.360 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Burhanpur có tỷ lệ 64% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 69%, và tỷ lệ cho phái nữ là 57%. Tại Burhanpur, 15% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Madhya Pradesh


title: Fay-sur-Lignon

text:
Fay-sur-Lignon là một xã thuộc tỉnh Haute-Loire nam trung bộ nước Pháp. Xã  nằm ở khu vực có độ cao từ 1079-1380 mét trên mực nước biển.

Sông Lignon du Velay chảy qua xã này.

Tham khảo

Faysurlignon


title: Veglie

text:
Veglie là một đô thị và thị xã của Ý. Đô thị này thuộc tỉnh Lecce trong vùng Apulia. Veglie có diện tích km2, dân số theo ước tính năm 2005 của Viện thống kê quốc gia Ý là 14.250 người.
Các đơn vị dân cư:
Đô thị Veglie giáp với các đô thị:

Tham khảo

Đô thị tỉnh Lecce


title: Mikoyan-Gurevich Ye-4

text:
YE-4 (tiếng Nga: Е-4) là một loại máy bay được phát triển bởi phòng thiết kế máy bay Mikoyan (ОКБ Микояна) và Gurevich (Гуревича). YE-4 bay lần đầu năm 1955 và có thân gần giống MiG-21.

YE-4 có sải cánh 5,75 mét; dài 13,46 mét; diện tích cánh 23 mét vuông; khối lượng rỗng 3500 kg; khối lượng cất cánh tốt đa 5100 kg; dầu trong 1400 kg; tốc độ tối đa 1900 km/h; trần bay 17500 mét. Máy bay có một chỗ ngồi.

Máy bay thử nghiệm chiến đấu chiến thuật cánh tam giác có đuôi, một động cơ phản lực một luồng khí (turbojet) RD-9 I, nó được đóng để tăng tốc độ tiến trình chuẩn bị bay thử nghiệm máy bay YE-5, vốn cùng kiểu cấu tạo vỏ thân cánh và đuôi; nói cách khác, YE-4 thu thập những số liệu khí động đầu tiên để thiết kế máy bay cánh tam giác YE-5. Máy bay được đóng theo yêu cầu phát triển kiểu cánh tam giác, gần như song song với các mấu thử YE-2. Máy bay vào vị trí sẵn sàng ngày 16 tháng 6 năm 1955. Phi công thử nghiệm G.A. Sedov (Г.А. Седов). Máy bay thực hiện 109 chuyến bay trong kế hoạch thử nghiệm kết thúc ngày 20 tháng 9 năm 1956. Các đặc điểm khí động của máy bay thử nghiệm được kiểm tra từ trên máy bay khác, đã xác định rõ tốc độ tối thiểu khi bay và các đặc tính xoáy. Các lực khí động được phát hiện và đo đạc, phân tích rõ ràng. Lực khí động hội tụ vào máy bay bằng cánh phụ nghiêng 5 độ. Các hoạt động thử nghiệm khác nhau thay đổi vị trí các bộ phận trên cánh, nhằm mục đích thay đổi đặc điểm dòng khí trên mặt cánh. Hai cánh dược bọc bởi ba lớp vỏ ngăn cách ở mặt trên (hai lớp mép trước cánh). Hai mào dọc dưới mặt cánh có tác dụng như là làm cánh rộng ra (cánh máy bay này rất hẹp). Các cải tiến rút ra từ dó được gửi đến Ly, nơi máy bay bay thử góc đón gió lớn (angle of attack - AoA).

Đây là máy bay thử nghiệm cánh tam giác đầu tiên của dòng MiG, tuy chưa đủ yêu cầu của một máy bay hoàn chỉnh, nhưng cũng có thể coi đây là chiếc MiG-21 đầu tiên. Cánh xuôi sau được sử dụng rộng rãi sau Thế chiến thứ II, các máy bay sử dụng cánh xuôi sau là những máy bay ở trong thời kỳ tốc độ máy bay chiến đấu chủ lực phát triển từ khoảng 900 km/h đến khoảng 1900–2000 km/h, đến lúc này, các động cơ đã đẩy máy bay chiến đấu đến Mach 2, cần thiết kế thân cánh khác. Một trong những nhược điểm của cánh xuôi sau càng ngày càng thể hiện rõ là dòng khí phân kỳ, giảm tác dụng của đuôi. (Cùng với cánh xuôi sau thì Đức, Liên Xô và Mỹ đã thử nghiệm cánh xiên ngược để chống hiện tượng phân kỳ này, tuy nhiên cánh ngược gây nhiều bất ổn, chỉ ngày nay mới được dùng chính thức trên máy bay đa năng thiên về không chiến mới nhất của Sukhoy, chiếc Su-47). Một yêu cầu thời YE-4 với cánh là mỏng, khỏe vì máy bay bây giờ nặng hơn và bay nhanh hơn. Để thỏa mãn yêu cầu này, cần tăng diện tích cánh gần thân hơn.

Tuy nhiên, cánh tam giác có đuôi như MiG-21 có diện tích và sải cánh nhỏ, không tốt lắm trong tốc độ chậm và bay lâu tiết kiệm nhiên liệu, chỉ được phổ biến trong thời gian rất ngắn.

Sau đó, các máy bay sử dụng ba phương án cánh phổ biến nhất. Một là cánh cụp xòe, hai là cánh tứ giác có diện tích sát thân lớn kết hợp ổn định điện tử, ba là cánh tam giác lớn không đuôi ngang thậm chí không luôn đuôi đứng. Cấu tạo thân trụ đơn giản cũng tồn tại không lâu, sau này thân máy bay chiến đấu rộng ra cùng khối lượng máy bay tăng nhanh. Tuy nhiên, nếu so sánh các YE, thấy rằng cánh tam giác làm máy bay nhẹ đi nhiều so với cánh xuôi sau, MiG-21 là máy bay không chiến có gia tốc và tốc độ leo cao xuất sắc.

Tham khảo

Máy bay Mikoyan
Máy bay quân sự Liên Xô thập niên 1950
Máy bay tiêm kích Liên Xô và Nga
Máy bay một động cơ
Máy bay phản lực
Máy bay cánh giữa
Máy bay cánh tam giác
Dự án máy bay hủy bỏ của Liên Xô


title: Netanya

text:
Netanya (Hebrew: נְתַנְיָה, Tiếng Hebrew chuẩn Nətanya) là một thành phố ở Quận Trung của Israel và là thủ phủ của đồng bằng Sharon. Thành phố này nằm giữa suối 'Poleg' và Viện Wingate ở phía nam và suối 'Avichail' ở phía bắc. Thành phố có 14 km bờ biển, là nơi nghỉ mát ưa thích của du khách. Theo Cục thống kê Trung ương Israel, thành phố có dân số 173.300 người cuối năm 2006. Thị trưởng là Miriam Fireberg.

Tên gọi
Thành phố Netanya được đặt tên theo người nhân đức người Mỹ gốc Do Thái Nathan Straus, người đã góp nhiều tiền cho các hoạt động ở Israel.

Lịch sử
Được thiết lập gần Poleg cổ đại, Netanya ban đầu là một phần của thành phố Palestine Tulkarem trước năm 1948, khi khu vực này được các nông dân người Palestine sử dụng, khu định cư Do Thái ở khu vực này đã bắt đầu vào năm 1928 với việc lập dựng các nông trại cam chanh. Có sự tranh cãi lớn về cách diễn giải giữa người Palestine và người Israel về việc vùng đất này có được bán (ban đầu bởi các chủ đất Ả Rập không phải là những người không lưu trú) trong thời kỳ Thống trị Anh.

Do nằm cách thành phố Tulkarm của Palestine 14 km, Netanya phải chịu các cuộc tấn công khủng bố của Palestine nhằm vào công dân Israel, đáng chú ý là cuộc tấn công tháng 3 năm 2002 được gọi là Thảm sát lễ Hái quả.

Cơ cấu dân số
Năm 2006, Netanya có 173.300 dân, trong đó có 99,9% là người Do Thái theo Cục thống kê Trung ương Israel năm 2001 và những cư dân không phải là người Ả Rập, còn lại là số lượng dân Ả Rập không đáng kể. Chỉ riêng năm 2001, thành phố là nơi có 1546 dân nhập cư. Theo Cục thống kê Trung ương Israel, năm 2001, thành phố này có 78.000 nam và 84.900 nữ với độ tuổi: 31,1% từ 19 trở xuống, 15,3% giữa 20 và 29, 17,2% giữa 30 và 44, 17,4% từ 45 đến 59, 4,2% từ 60 đến 64, và 14,9% 65 tuổi trở lên. Tốc độ tăng dân số năm 2001 là 1,3%.

Năm 2000, thành phố có 58.897 người làm công ăn lương, 4.671 người tự kinh doanh với lương tháng bình quân năm 200 cho một công nhân ăn lương là 4905 NIS, tăng thực 8,6% so với năm trước. Lương tháng bình quân của người làm công ăn lương nam giới là NIS 6.217 (tăng thực 9,0%) so với nữ giới là NIS 3.603 (tăng thực 6,8%). Thu nhập bình quân của những người tự kinh doanh là 6.379. Có 3.293 người nhận trợ cấp thất nghiệp và 14.963 người nhận một khoản thu nhập tối thiểu thuộc trợ cấp chính phủ.

Các phường

Giáo dục
Theo Cục thống kê Trung ương Israel, có 68 trường và 30.975 học sinh ở thành phố này. Có 46 trường tiểu học với 15.602 học sinh và 33 trường trung học với 15.373 học sinh. 52,7% học sinh lớp 12 trúng tuyển vào đại học năm 2001.

Các thành phố kết nghĩa
  Bournemouth, Anh, Anh quốc
  Cincinnati, Ohio, Hoa Kỳ (2000)
  Dortmund, Đức
  Gießen, Đức
  Gold Coast, Queensland, Úc
  Nice, Pháp
  Sarcelles, Pháp
  Siofok, Hungary
  Stavanger, Na Uy
  Sunny Isles Beach, Florida, Hoa Kỳ

Các điểm thu hút
Netanya có bãi biển dài, là nơi có các dịch vụ nhà hàng khách sạn, nghỉ mát. Ngoài ra thành phố này còn có Khu bảo tồn thiên nhiên Poleg và Các công viên tự nhiên Irises Dora Rainpool. Công viên Irises là nơi trú ngụ của số lượng Iris atropurpurea lớn nhất thế giới. Tháng 3 năm 2006, trùm tư bản bất động sản Mỹ, Donald Trump đã thông báo kế hoạch xây một khách sạn mới ở Netanya.

Các công dân nổi tiếng
 Shiraz Tal
 Mordechai Spiegler
 Maya Buskila

Linh tinh
 Netanya là nơi có cửa hàng lớn IKEA đầu tiên của Israel

Chú thích

Liên kết ngoài
 Official website
 Official tourism website
 Other info in french
 Tourism site

Netanya
Thành phố của Israel


title: Novotroitsk

text:
Novotroitsk (tiếng Nga: Новотроицк) là một thành phố Nga. Thành phố này thuộc chủ thể Orenburg Oblast. Thành phố có dân số 106.315 người (theo điều tra dân số năm 2002). Đây là thành phố lớn thứ 150 của Nga theo dân số năm 2002.

Tham khảo

Thành phố và thị trấn ở tỉnh Orenburg


title: Lương Thế Trân

text:
Lương Thế Trân (1911-1942) là một nhà cách mạng Việt Nam. Ông từng giữ chức Phó bí thư Tỉnh ủy Bạc Liêu, một trong những yếu nhân trong cuộc khởi nghĩa Nam Kỳ năm 1940 tại Cà Mau - Bạc Liêu. Ông được nhà nước Việt Nam truy tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.

Sau thất bại của khởi nghĩa Nam Kỳ, ông cùng nhiều đồng chí bị chính quyền thực dân Pháp và đưa về giam giữ tại khám lớn của tỉnh Bạc Liêu. Riêng ông cùng với Phan Ngọc Hiển và Quách Văn Phẩm bị đưa vào biệt giam. Sau đó tất cả đều bị giải lên Khám Lớn Sài Gòn.

Sau nửa năm giam cầm và bị tra tấn tại Khám Lớn Sài Gòn, ông và các đồng chí mình vẫn không khai báo, bảo vệ được tổ chức. Ngày 27 tháng 2 năm 1941, tòa án binh thường trực Sài Gòn đem xử 52 người tham gia Khởi nghĩa Nam kỳ ở Cà Mau – Bạc Liêu. Mười người bị tuyên án tử hình, trong đó có Quách Văn Phẩm, Phan Ngọc Hiển. Ngoài ra, có 27 người bị tuyên án tù khổ sai biệt xứ và đày ra Côn Đảo, trong đó có Lương Thế Trân.

Năm 1942, ông qua đời tại Côn Đảo. Thi thể của ông được chôn tạm trong một ngôi mộ đơn sơ tại nghĩa trang Hàng Dương, mang số hiệu 368788. Sau năm 1975, chính quyền Việt Nam đã cho tu bổ lại ngôi mộ của ông cùng với nhiều đồng chí tại nghĩa trang Hàng Dương.

Vinh danh
Trong số 27 người bị kết án tù khổ sai tại Côn Đảo trong vụ án Khởi nghĩa Hòn Khoai, có 16 người lần lượt qua đời tại Côn Đảo, trong đó có Lương Thế Trân. Mười một người còn lại, sau khi Cách mạng tháng 8 năm 1945 thành công, chính quyền Việt Minh đã cho tàu ra đón về đất liền tiếp tục hoạt động.

Ngay từ thời Kháng chiến chống Pháp, chính quyền Việt Minh đã đặt tên ông cho đơn vị hành chính, xã Lương Thế Trân (nay thuộc huyện Cái Nước, tỉnh Cà Mau), tại quê hương của ông. Một chiếc cầu tại xã cũng được theo tên ông.

Sau ngày Việt Nam thống nhất, địa danh này được dùng chính thức trên bản đồ hành chính. Ngoài ra, tên ông còn được đặt cho nhiều trường học và một con đường tại huyện Côn Đảo.

Cuối năm 2008, khu thờ tự Anh hùng Lương Thế Trân cùng với ngôi mộ gió của ông được xây dựng và hoàn thành đầu năm 2009 với kinh phí trên 2 tỷ đồng.

Chú thích

Tham khảo
 "Lịch sử Đảng bộ thành phố Cà Mau 1930-1975" tập I. Nhà xuất bản Mũi Cà Mau, 2000.

Người Cà Mau
Nhà cách mạng Việt Nam
Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân
Người họ Lương tại Việt Nam


title: Polymera clausa

text:
Polymera clausa là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Polymera
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Cửa Hội

text:
Cửa Hội là tên cửa sông Lam đổ ra Biển Đông, là ranh giới tự nhiên của 2 tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh. Địa danh Cửa Hội là tên gọi chung của các phường Nghi Hải, Nghi Hòa và xã Nghi Xuân - nằm ở cực Nam của thị xã Cửa Lò. 2 phường Nghi Hải và Nghi Hòa trực thuộc thị xã Cửa Lò (tách ra từ huyện Nghi Lộc năm 1994), xã còn lại thuộc huyện Nghi Lộc. Tên gọi Cửa Hội chỉ mang tính địa danh không mang tính hành chính.

Kinh tế khu vực chủ yếu dựa trên kinh doanh dịch vụ du lịch với bãi tắm Song Ngư, khai thác hải sản và nông nghiệp. Khu vực Cửa Hội có cảng loại nhỏ phục vụ các tàu đánh cá, thường gọi là cảng Đông Lạnh (do nằm gần nhà máy chế biến thủy hải sản đông lạnh). Có 2 chợ trong khu vực là chợ Đông Trang và chợ Mai Trang, trong đó chợ Đông Trang chủ yếu phục vụ mua bán thủy hải sản, chỉ họp một phiên vào sáng sớm. Hiện nay có dự án khu liên hợp nghỉ dưỡng - sân golf đang được triển khai một phần trên địa phận phường Nghi Hòa sát bờ biển.

Chú thích

Xem thêm
Cầu Cửa Hội

Hội
Địa lý Nghệ An
Địa lý Hà Tĩnh


title: Anthracen

text:
Anthracen (anthracene) là một hyđrocacbon thơm đa vòng gồm 3 vòng benzen được điều chế từ than đá. Anthracen thường được dùng để sản xuất thuốc nhộm alizarin đỏ. Ngoài ra, nó còn được dùng trong việc bảo quản gỗ, làm thuốc trừ sâu và chất phủ.

Anthracen là hợp chất không màu, nhưng dưới ánh sáng cực tím, nó lại phát ánh sáng huỳnh quang màu xanh.

Tham khảo

Liên kết ngoài
IARC Monograph "Anthracen. "
 National Pollutant Inventory - Polycyclic Aromatic Hydrocarbon Fact Sheet
NIST Chemistry WebBook Anthracene

Hydrocarbon thơm đa vòng
Nhóm chức


title: Sân bay Lưu Tập Tương Dương

text:
Sân bay Lưu Tập Dương Phàn là một sân bay ở Tương Phàn, Hồ Bắc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa . Sân bay này cách trung tâm thành phố 18 km, có 1 đường cất hạ cánh dài 2.400 m.

Các hãng hàng không và các tuyến bay

Xem thêm
Danh sách các sân bay ở Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa

Tham khảo

Lưu Tập Tương Dương


title: Morula mutica

text:
Morula (Azumamorula) mutica là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả
Kích thước vỏ ốc trong khoảng 15 mm và 20 mm

Phân bố
Loài này phân bố ở Ấn Độ Dương dọc theo Madagascar, lưu vực Mascarene, Réunion, và dọc theo Đông Úc.

Chú thích

Tham khảo
 Dautzenberg, Ph. (1929). Mollusques testacés marins de Madagascar. Faune des Colonies Francaises, Tome III
 Drivas, J. & M. Jay (1988). Coquillages de La Réunion et de l'île Maurice

Liên kết ngoài
 Gastropods.com: Morula (Azumamorula) mutica; truy cập: 19 tháng 11 năm 2010

Morula


title: Gonomyia quadrilobata

text:
Gonomyia quadrilobata là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Gonomyia
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Leptodactylodon axillaris

text:
Leptodactylodon axillaris là một loài ếch thuộc họ Astylosternidae.
Đây là loài đặc hữu của Cameroon.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, đồng cỏ nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng đất cao, sông ngòi, suối nước ngọt, vùng nhiều đá, và rừng thoái hóa nghiêm trọng.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Amiet, J.-L. 2004. Leptodactylodon axillaris . 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 7 năm 2007.

Leptodactylodon
Động vật đặc hữu Cameroon


title: Olearia traversiorum

text:
Olearia traversiorum, the "Chatham Island akeake", or "Chatham Island tree daisy" là một loài thực vật có hoa thuộc họ Asteraceae.
It is endemic on the Chatham Islands (New Zealand).

It is also known under the synonym O. traversii

It is grown in other areas with mild oceanic climates such as Scotland.

Footnotes

Literature and sources
 de Lange, P.J. 1998. Olearia traversii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 20 tháng 7 năm 2007.

traversiorum


title: Bá tước Dracula

text:
Bá tước Dracula là một ma cà rồng hư cấu nổi tiếng; một nhân vật phản diện và nhân vật chính của cuốn tiểu thuyết kinh dị Dracula do Bram Stoker sáng tác vào năm 1897. Một số khía cạnh của Dracula có thể đã được mô phỏng theo vị Quận hầu xứ Wallachia sống vào thế kỷ 15 - Vlad III Ţepeş, vốn có biệt danh là Vlad Drăculea (hay Vlad Dracula trong tiếng Anh).

Vlad Dracula là con trai của Quận hầu Vlad II Dracul (Dracul trong tiếng România nghĩa là Rồng, Dracula nghĩa là con của Dracul) nổi tiếng với cuộc sống lập dị, tính cách tàn bạo, và những hình phạt vô cùng dã man. Một trong những hình phạt đó là đóng cọc xuyên người, nên Dracula còn được gọi là Ţepeş nghĩa là Kẻ xiên người.

Cuộc sống và bản năng của Vlad Dracula có thể được xây dựng lại bằng cách phối hợp những lời kể khác nhau trong cuốn tiểu thuyết, đó là bài báo của Jonathan Harker, bài báo của Mina Murray/Harker và nhật ký của tiến sĩ Seward.

Xuất thân
Sinh năm 1431 tại pháo đài Sighisoara (România), Vlad Dracula là con của lãnh chúa Vlad II Basarab. Với biệt danh  là Rồng (Dracul), Vlad cha đã truyền lại tên gọi này cho con trai thứ của mình và cái tên Dracula (có nghĩa là Con của Dracul) đã ra đời như vậy. Vào mùa Đông năm 1436-1437, Dracul cha trở thành quận hầu xứ Wallachia và ở tại cung điện Tirgoviste. Năm 1442, vì lý do chính trị, Dracula và em trai đã bị vua Murad II bắt giữ làm con tin tại Đế quốc Ottoman cho tới năm 1448. Chính cuộc sống cầm tù chính trị, trong thời gian này đã đóng một vai trò quan trọng trong nhận thức của Dracula và cũng là thời kỳ hình thành cái nhìn bi quan về cuộc sống. Sau khi thông báo việc cha và anh trai bị Vladislav II ám hại năm 1447, Ottoman đã trả tự do cho Dracula và giúp sức để ông ta giành được ngôi vị quận hầu xứ Wallachia.

Việc đầu tiên Dracula làm là trả thù những kẻ đã giết cha và anh trai mình. Một ngày Chủ nhật đẹp trời năm 1459, Dracula cho bắt toàn bộ những người đã tham gia vào vụ ám sát cùng người thân và gia đình họ. Những người già bị đem đóng cọc xuyên người còn người trẻ bị bắt đi bộ từ Tirgoviste tới Poenari dài 50 dặm. Sau đó Dracula bắt họ xây một pháo đài trên đống đổ nát của tiền đồn nhìn ra sông Arges. Rất nhiều người đã chết trong khi xây lâu đài và Dracula đã có được một pháo đài phòng vệ. Ngày nay, những gì còn lại của pháo đài này được gọi chung là Lâu đài Dracula. Việc đóng cọc xuyên người để trả mối thù cho cha và anh trai của Dracula đã bắt đầu một thời đại kinh hoàng và được sử sách lưu lại cho tới nay

Những câu chuyện đáng sợ
Dracula nổi tiếng bởi những hình phạt dã man dành cho nạn nhân. Nhưng phương pháp ưa thích là đóng cọc xuyên người, nên vị quận hầu này được gắn với biệt danh Tepes (Kẻ xiên người). Mọi dạng phạm tội đều bị trừng phạt bằng cách này. Mục đích của Dracula là tận hưởng sự khoái trá bệnh hoạn được nhìn nạn nhân bị hành hình. Trên thực tế, những hình khắc chạm gỗ được tìm thấy thuộc thời kỳ này cho thấy Dracula thường xuyên thưởng thức bữa tối với xung quanh là những xác người trên cọc.

Vào năm 1462, quân Wallachia tấn công Đế quốc Ottoman. Dracula đã không gặt hái được thành công và phải quay trở về. Ông cầu cứu vua Hungary là Mátyás Corvin nhưng vì những điều tàn bạo nên bị Mátyás Corvin bắt giam vào ngục tối. Trong suốt những năm nằm trong ngục tối, Dracula vẫn tiếp tục trò ưa thích của mình, ông bắt chuột, chim và hành hạ chúng. Tới năm 1476, Dracula được thả ra, nhưng bị quân Ottoman giết và chôn xác tại tu viện biệt lập Snagov, gần Bucharest (thuộc România ngày nay).

Sau khi bạo chúa thành người thiên cổ, những câu chuyện về ông vẫn tiếp tục lan truyền và là đề tài kinh dị nhất. Tuy nhiên, phần lớn những câu chuyện đều được dựa trên nội dung các cuốn sách mỏng phát hành tại Đức và Nga vào đầu những năm 1500. Các nhà phát hành Đức mô tả Dracula là kẻ độc ác, tội lỗi nhất trong lịch sử phát triển loài người. Còn các nhà văn của Nga lại cho rằng Dracula đơn thuần là một người lãnh đạo và hành xử theo cách riêng của mình. Dưới đây là một số truyện đã được ấn hành vào thời đó còn lưu lại tới ngày nay:

Vị thương gia trung thực:
Một lần một nhà buôn của nước láng giềng tới lâu đài của Dracula tâu bẩm có người lục lọi chiếc xe ngựa và nẫng mất 160 đồng tiền vàng của anh ta. Dracula an ủi người đàn ông bất hạnh, cam đoan sẽ tìm ra tên trộm. Ngay lập tức, Dracula ra lệnh cho quân lính để vào xe ngựa của thương gia đó 161 đồng tiền vàng. Sáng hôm sau khi quay về, thương gia này đếm số tiền và phát hiện ra thừa một đồng. Ông ta quay lại báo với Dracula là đã nhận được tiền nhưng thừa một đồng. Câu trả lời của Dracula khiến vị thương gia không khỏi sợ hãi: Dracula đã cố tình làm như vậy và nếu thương gia này không thông báo về đồng tiền thừa thì chính ông ta sẽ bị xiên cọc.

Những vị sứ thần lân bang:
Theo truyện viết lại, có hai vị sứ thần tới thăm công quốc của Dracula. Khi gặp mặt, Dracula yêu cầu họ bỏ mũ ra. Hai vị sứ thần từ chối và giải thích điều đó vi phạm tín ngưỡng nước họ. Dracula ngay lập tức cho đóng đinh chiếc mũ vào đầu hai vị sứ thần để không bao giờ vi phạm truyền thống của dân tộc họ.

Thiêu sống những người dân quê:
Trong thời kỳ nắm ngôi, Dracula thấy số người ăn mày và tàn tật quanh thành phố quá nhiều, Dracula cho mời tất cả đến dự một bữa tiệc long trọng. "Các người có mong muốn gì nữa không? Các người có muốn không phải lo lắng và không thiếu thốn bất kỳ thứ gì trên thế giới này nữa không?" - Dracula hỏi. Khi tất cả cùng đồng thanh đáp có, Dracula dồn họ lại một chỗ và phóng hỏa. Toàn bộ thực khách của bữa tiệc chết cháy trong đám lửa và Dracula tuyên bố công quốc của ông ta không còn bóng dáng của sự nghèo khó.

Phim ảnh

Xem thêm
Ma cà rồng

Chú thích

Tham khảo

Người Romania hư cấu
Bá tước và nữ bá tước hư cấu
Người bất tử
Ma cà rồng
Phù thủy
Dracula
Nhân vật phim kinh dị


title: Danh sách tiểu hành tinh: 17201–17300

text:
|-
| 17201 Matjazhumar ||  || 4 tháng 1 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 17202 - ||  || 4 tháng 1 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 17203 - ||  || 4 tháng 1 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 17204 - ||  || 5 tháng 1 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 17205 - ||  || 5 tháng 1 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 17206 - ||  || 5 tháng 1 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 17207 - ||  || 5 tháng 1 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 17208 Pokrovska ||  || 5 tháng 1 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 17209 - ||  || 5 tháng 1 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 17210 - ||  || 7 tháng 1 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 17211 Brianfisher ||  || 7 tháng 1 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 17212 - ||  || 7 tháng 1 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 17213 - ||  || 8 tháng 1 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 17214 - ||  || 8 tháng 1 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 17215 Slivan ||  || 6 tháng 1 năm 2000 || Anderson Mesa || LONEOS
|-
| 17216 Scottstuart ||  || 7 tháng 1 năm 2000 || Anderson Mesa || LONEOS
|-
| 17217 - ||  || 7 tháng 1 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 17218 - ||  || 30 tháng 1 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 17219 - || 2000 CV || 1 tháng 2 năm 2000 || Catalina || CSS
|-
| 17220 Johnpenna ||  || 2 tháng 2 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 17221 - ||  || 2 tháng 2 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 17222 Perlmutter ||  || 2 tháng 2 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 17223 - ||  || 5 tháng 2 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 17224 Randoross ||  || 5 tháng 2 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 17225 Alanschorn ||  || 2 tháng 2 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 17226 - ||  || 8 tháng 2 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 17227 - ||  || 11 tháng 2 năm 2000 || Tebbutt || F. B. Zoltowski
|-
| 17228 - ||  || 8 tháng 2 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 17229 - ||  || 13 tháng 2 năm 2000 || Đài thiên văn Zvjezdarnica Višnjan || K. Korlević
|-
| 17230 - ||  || 3 tháng 2 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 17231 - ||  || 3 tháng 2 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 17232 - ||  || 27 tháng 2 năm 2000 || Oizumi || T. Kobayashi
|-
| 17233 Stanshapiro ||  || 29 tháng 2 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 17234 - ||  || 4 tháng 3 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 17235 - ||  || 4 tháng 3 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 17236 - ||  || 9 tháng 3 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 17237 - ||  || 7 tháng 3 năm 2000 || Đài thiên văn Zvjezdarnica Višnjan || K. Korlević
|-
| 17238 - ||  || 8 tháng 3 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 17239 - ||  || 9 tháng 3 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 17240 Gletorrence ||  || 9 tháng 3 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 17241 Wooden ||  || 11 tháng 3 năm 2000 || Anderson Mesa || LONEOS
|-
| 17242 Leslieyoung ||  || 11 tháng 3 năm 2000 || Anderson Mesa || LONEOS
|-
| 17243 - ||  || 29 tháng 3 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 17244 - ||  || 28 tháng 3 năm 2000 || Kvistaberg || Uppsala-DLR Asteroid Survey
|-
| 17245 - ||  || 5 tháng 4 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 17246 - ||  || 5 tháng 4 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 17247 Vanverst ||  || 7 tháng 4 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 17248 - ||  || 7 tháng 4 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 17249 Eliotyoung ||  || 2 tháng 4 năm 2000 || Anderson Mesa || LONEOS
|-
| 17250 Genelucas ||  || 11 tháng 4 năm 2000 || Fountain Hills || C. W. Juels
|-
| 17251 Vondracek ||  || 7 tháng 4 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 17252 - ||  || 7 tháng 4 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 17253 Vonsecker ||  || 12 tháng 4 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 17254 - ||  || 12 tháng 4 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 17255 - ||  || 11 tháng 4 năm 2000 || Kitt Peak || Spacewatch
|-
| 17256 - ||  || 30 tháng 4 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 17257 Strazzulla ||  || 26 tháng 4 năm 2000 || Anderson Mesa || LONEOS
|-
| 17258 Whalen ||  || 29 tháng 4 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 17259 - ||  || 2 tháng 5 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 17260 - ||  || 6 tháng 5 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 17261 - ||  || 7 tháng 5 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 17262 Winokur ||  || 9 tháng 5 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 17263 - ||  || 5 tháng 5 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 17264 - ||  || 6 tháng 5 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 17265 Debennett ||  || 6 tháng 5 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 17266 - ||  || 27 tháng 5 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 17267 - ||  || 28 tháng 5 năm 2000 || Kitt Peak || Spacewatch
|-
| 17268 - ||  || 29 tháng 5 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 17269 Dicksmith ||  || 3 tháng 6 năm 2000 || Reedy Creek || J. Broughton
|-
| 17270 - ||  || 4 tháng 6 năm 2000 || Reedy Creek || J. Broughton
|-
| 17271 - ||  || 4 tháng 6 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 17272 - ||  || 5 tháng 6 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 17273 Karnik ||  || 5 tháng 6 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 17274 - ||  || 7 tháng 6 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 17275 - ||  || 8 tháng 6 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 17276 - ||  || 4 tháng 6 năm 2000 || Haleakala || NEAT
|-
| 17277 Jarrydlevine ||  || 7 tháng 6 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 17278 Viggh ||  || 6 tháng 6 năm 2000 || Anderson Mesa || LONEOS
|-
| 17279 Jeniferevans ||  || 6 tháng 6 năm 2000 || Anderson Mesa || LONEOS
|-
| 17280 Shelly ||  || 6 tháng 6 năm 2000 || Anderson Mesa || LONEOS
|-
| 17281 Mattblythe ||  || 6 tháng 6 năm 2000 || Anderson Mesa || LONEOS
|-
| 17282 - ||  || 3 tháng 6 năm 2000 || Kitt Peak || Spacewatch
|-
| 17283 Ustinov ||  || 24 tháng 6 năm 2000 || Reedy Creek || J. Broughton
|-
| 17284 - ||  || 26 tháng 6 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 17285 Bezout || 2000 NU || 3 tháng 7 năm 2000 || Prescott || P. G. Comba
|-
| 17286 Bisei ||  || 8 tháng 7 năm 2000 || Bisei SG Center || BATTeRS
|-
| 17287 - ||  || 7 tháng 7 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 17288 - ||  || 10 tháng 7 năm 2000 || Valinhos || P. R. Holvorcem
|-
| 17289 - || 2037 P-L || 24 tháng 9 năm 1960 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 17290 - || 2060 P-L || 24 tháng 9 năm 1960 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 17291 - || 2547 P-L || 24 tháng 9 năm 1960 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 17292 - || 2656 P-L || 24 tháng 9 năm 1960 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 17293 - || 2743 P-L || 24 tháng 9 năm 1960 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 17294 - || 2787 P-L || 16 tháng 9 năm 1960 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 17295 - || 2827 P-L || 24 tháng 9 năm 1960 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 17296 - || 3541 P-L || 17 tháng 10 năm 1960 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 17297 - || 3560 P-L || 22 tháng 10 năm 1960 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 17298 - || 4031 P-L || 24 tháng 9 năm 1960 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 17299 - || 4168 P-L || 24 tháng 9 năm 1960 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 17300 - || 4321 P-L || 24 tháng 9 năm 1960 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-

Tham khảo


title: Saint-Michel-en-Grève

text:
Saint-Michel-en-Grève () là một xã của tỉnh Côtes-d’Armor, thuộc vùng Bretagne, tây bắc Pháp.

Dân số
Người dân ở Saint-Michel-en-Grève được gọi là Michelois.

Xem thêm
Xã của tỉnh Côtes-d’Armor

Tham khảo
INSEE
IGN

Liên kết ngoài
French Ministry of Culture list for Saint-Michel-en-Grève

Xã của Côtes-d'Armor


title: Trận Vũ Hán

text:
Trận Vũ Hán () hay Trận phòng thủ Vũ Hán () theo cách gọi của người Trung Quốc và Cuộc tấn công Vũ Hán () theo cách gọi của người Nhật là một trận đánh giữa Quốc dân Cách mệnh Quân của Trung Hoa Dân quốc và Lục quân Đế quốc Nhật Bản. Diễn ra từ ngày 11 tháng 6 đến ngày 27 tháng 10 năm 1938 với gần 1.500.000 binh lính tham chiến từ cả hai phe, trận Vũ Hán là trận đánh dài nhất, lớn nhất, đẫm máu nhất và quan trọng bậc nhất trong Chiến tranh Trung – Nhật.

Sau khi thủ đô Nam Kinh thất thủ vào tay người Nhật hồi cuối năm 1937, Vũ Hán — một thành phố trọng yếu nằm ở ngã ba Trường Giang và Hán Thủy — trở thành thủ đô kháng chiến và căn cứ hậu cần của hơn 2 triệu lính Trung Quốc bảo vệ khu vực Hoa Trung. Sau khi chiếm được Từ Châu vào tháng 5 năm 1938, Bộ Tổng tham mưu Đế quốc Nhật Bản lên kế hoạch tấn công Vũ Hán, nỗ lực tung đòn đánh kết liễu lực lượng chủ lực của Trung Quốc và chấm dứt cuộc chiến. Để trì hoãn kế hoạch của người Nhật, chính quyền Trung Quốc quyết định phá đê sông Hoàng Hà gây ngập lụt trên diện rộng buộc quân Nhật phải hoãn tấn công, song hành động này cũng cướp đi sinh mạng của hơn 500.000 dân thường, khiến thanh danh Quốc dân Đảng suy tổn nghiêm trọng.

Lực lượng trực tiếp tham chiến của Quốc dân Cách mệnh Quân trong trận Vũ Hán là 1.100.000 lính do Tổng tư lệnh Tưởng Giới Thạch chỉ huy, với sự yểm trợ của 200 máy bay Liên Xô, đối đầu là 350.000 lính Lục quân Đế quốc Nhật Bản do Nguyên soái Hata Shunroku chỉ huy, yểm trợ bởi 500 máy bay. Tuy dự kiến chiếm được Vũ Hán nội trong 1 đến 2 tháng, song bất chấp sự vượt trội về mặt công nghệ lẫn trang bị và khí giới, quân Nhật gặp nhiều khó khăn trước phòng tuyến vững chắc của quân Trung Quốc và địa thế hiểm trở của sông Trường Giang. Cuối cùng, sau hơn 4 tháng kịch chiến, quân Nhật giành thắng lợi về mặt chiến thuật khi thành công chiếm được Vũ Hán, nhưng thất bại về mặt chiến lược khi không thể hoàn thành mục tiêu bắt bộ chỉ huy của quân Trung Quốc, cùng với sự phá sản của chiến lược "đánh nhanh thắng nhanh".

Đây cũng là trận đánh ghi nhận việc Quân đội Nhật Bản sử dụng vũ khí hóa học nhiều nhất trong toàn Chiến tranh thế giới thứ hai, với tổng cộng 375 lần bất chấp lệnh cấm từ Hội Quốc Liên. Phía Trung Quốc không có khả năng chống trả lại những đòn tấn công bằng vũ khí hóa học của người Nhật, đồng thời phải chịu thương vong lớn do lối đánh biển người. Ngược lại, phía Nhật Bản cũng chịu tổn thất lớn và không còn đủ sức tiến hành bất cứ chiến dịch quy mô lớn nào khác cho tới tận Chiến dịch Ichi-Go 6 năm sau đó.

Bối cảnh
Sau sự kiện Lư Câu Kiều ngày 7 tháng 7 năm 1937, Lục quân Đế quốc Nhật Bản tiến hành xâm lược Trung Quốc. Đến ngày 30 tháng 7, cả hai trọng trấn phía Bắc là Bắc Bình và Thiên Tân đều lần lượt rơi vào tay quân Nhật, khiến toàn bộ vùng Hoa Bắc bị đe dọa nghiêm trọng. Tháng 8, quân Nhật chiếm được Sát Cáp Nhĩ và Tuy Viễn. Sau đó, họ đánh dọc theo tuyến đường sắt Bắc Bình – Hán Khẩu và Thiên Tân – Phổ Khẩu xuống Hoa Bắc. Đầu tháng 9, quân Nhật chiếm được Thái Nguyên và khai thác các mỏ than ở đây để cung cấp nhiên vật liệu cho mình. Từ Thái Nguyên, quân Nhật đánh sang Hân Khẩu, đánh bại cả liên quân Dân quốc, Cộng sản và quân phiệt Tấn hệ ở Sơn Tây.

Ngày 13 tháng 8, nhằm làm gián đoạn kế hoạch cũng như phân tán lực lượng đối phương, Tưởng Giới Thạch quyết định tấn công các vị trí của Nhật Bản ở Thượng Hải, mở ra một mặt trận thứ hai. Sau 3 tháng kịch chiến, Quốc dân Cách mệnh quân tuy chống trả quyết liệt song đã chịu tổn thất nặng nề và phải rút lui toàn bộ vào ngày 12 tháng 11. Việc để mất Thượng Hải khiến cửa ngõ tiến đến thủ đô Nam Kinh rộng mở. Tưởng Giới Thạch tuy ban đầu tuyên bố tử thủ, nhưng sau đó đã phải hạ lệnh từ bỏ Nam Kinh để di dời thủ đô về Trùng Khánh nằm sâu trong nội địa Trung Quốc. Từ Thượng Hải, quân Nhật dễ dàng chiếm được thủ đô Nam Kinh và gây ra một cuộc thảm sát tàn bạo ở đây. Tháng 5 năm 1938, quân Nhật chiếm được Từ Châu ở Giang Tô.

Ngoài áp lực từ việc phải di chuyển các cơ quan chính phủ về Trùng Khánh, chính quyền Trung Quốc còn phải đối mặt với làn sóng người tị nạn khổng lồ di chuyển vào nội địa từ các khu vực chiến sự. Hệ thống cơ sở hạ tầng nghèo nàn bị quá tải khiến chính quyền không thể hoàn thành việc di dời các cơ quan đầu não. Vũ Hán từ đó trở thành thủ đô kháng chiến trên thực tế của Trung Hoa Dân Quốc sau khi Nam Kinh thất thủ. Kể từ khi chiến tranh bùng nổ, Quốc Quân đã được Liên Xô cung cấp khí tài quân sự các loại. Ngoài ra, họ cũng cử sang Trung Quốc hàng nghìn chuyên gia quân sự, trong đó có các phi công thuộc Đội Tình nguyện Liên Xô.

Vai trò của Vũ Hán
Vũ Hán là thủ phủ của tỉnh Hồ Bắc và là thành phố lớn thứ hai Trung Quốc vào thời điểm cuối năm 1938 với dân số 1,5 triệu người. Án ngữ tại ngã ba Trường Giang – Hán Thủy, thành phố này được chia thành ba khu vực, bao gồm Vũ Xương, Hán Khẩu và Hán Dương. Vũ Xương là trung tâm chính trị, Hán Khẩu là khu thương mại và Hán Dương là khu công nghiệp. Trong lịch sử, Vũ Hán được biết đến là một trung tâm nghệ thuật và học thuật, nổi tiếng với Hoàng Hạc lâu xây dựng từ năm 223 từng được nhà thơ Thôi Hiệu thời Đường đề thơ. Sau khi tuyến đường sắt Việt Hán kết nối Quảng Đông và Hồ Bắc hoàn thành vào năm 1936, Vũ Hán một lần nữa thiết lập tầm quan trọng với tư cách là một trung tâm giao thông vận tải chính trong nội địa Trung Quốc. Ngoài ra, thành phố này cũng đóng vai trò là điểm trung chuyển quan trọng cho viện trợ nước ngoài di chuyển vào nội địa từ các cảng phía nam.

Sau khi Nhật Bản chiếm được Nam Kinh, phần lớn các cơ quan chính phủ quốc gia và trụ sở chỉ huy quân đội Trung Quốc đều được đặt ở Vũ Hán, dù thủ đô mới được ấn định là Trùng Khánh. Vì vậy, Vũ Hán đã trở thành thủ đô thời chiến trên thực tế tính đến thời điểm quân Nhật tấn công thành phố này. Chính phủ Nhật Bản và bộ chỉ huy của Đạo quân Viễn chinh Trung Quốc dự kiến Vũ Hán sẽ thất thủ "trong vòng một hoặc hai tháng." Phía Trung Quốc thì quyết tâm bảo vệ Vũ Hán, cầm chân đối phương ở đây để đánh bại kế hoạch đánh nhanh thắng nhanh của Nhật và có thời gian cho trung ương di chuyển về Trùng Khánh.

Chuẩn bị
Tháng 12 năm 1937, chính phủ Quốc dân Đảng thành lập Ủy ban Quân sự Chính phủ Quốc dân (Quân ủy) để lập kế hoạch tác chiến bảo vệ Vũ Hán. Sau khi để mất Từ Châu vào tháng 5 năm 1938, khoảng 1,1 triệu lính thuộc 120 sư đoàn của Quốc dân Cách mạng quân đã được tái bố trí. Quân ủy Trung Quốc quyết định tổ chức phòng thủ xung quanh dãy Đại Biệt, hồ Bà Dương cũng như ven bờ Trường Giang. Lý Tông Nhân và Bạch Sùng Hy thuộc Chiến khu 5 được giao nhiệm vụ bảo vệ phía bắc Trường Giang. Trần Thành thuộc Chiến khu 9 được giao nhiệm vụ bảo vệ phía nam. Chiến khu 1, đóng ở phía tây tuyến đường sắt Kinh Hán đoạn Trịnh Châu–Tín Dương, được giao nhiệm vụ ngăn quân Nhật tràn xuống từ vùng Hoa Bắc. Chiến khu 3 ở Vu Hồ, An Khánh và Nam Xương, được lệnh bảo vệ tuyến đường sắt Việt Hán.

Sau khi chiếm Từ Châu, phía Nhật Bản tích cực tìm cách mở rộng quy mô cuộc chiến. Ban đầu, quân Nhật ý định cử một đội tiên phong đến chiếm An Khánh, dùng nơi đây làm bàn đạp tấn công vào Vũ Hán. Quân chủ lực sau đó sẽ tấn công khu vực phía bắc dãy Đại Biệt bằng cách di chuyển dọc theo Hoài Hà, từ đó sẽ tiến đánh Vũ Hán thông qua đường Vũ Thắng Quan. Tiếp đó, một phân đội khác sẽ di chuyển về phía tây dọc theo Trường Giang. Tuy nhiên, sự kiện Quốc Dân đảng phá đê sông Hoàng Hà khiến Hà Nam, An Huy và Giang Tô ngập nặng buộc quân Nhật phải từ bỏ kế hoạch tấn công theo đường Hoài Hà mà thay vào đó là tiến công dọc theo hai bờ Trường Giang.

Ngày 4 tháng 5, Đại tướng Hata Shunroku huy động khoảng 350.000 người của Quân đoàn 2 và 11 để chuẩn bị cho chiến dịch Vũ Hán. Trung tướng Okamura Yasuji chỉ huy 5 sư đoàn rưỡi thuộc Quân đoàn 11 tiến dọc theo hai bờ Trường Giang là mũi tiến công chính đánh vào Vũ Hán. Trung tướng Higashikuni Naruhiko chỉ huy 4 sư đoàn rưỡi thuộc Quân đoàn 2 dọc theo chân phía bắc của dãy Đại Biệt để hỗ trợ cuộc tấn công. Quân Nhật được yểm trợ bởi 120 chiến hạm thuộc Hạm đội 3 của Hải quân Đế quốc Nhật Bản dưới sự chỉ huy của Oikawa Koshirō, hơn 500 máy bay của Lực lượng Không quân Lục quân Đế quốc Nhật Bản. Ngoài ra, 5 sư đoàn khác thuộc Phương diện quân Trung tâm cũng được huy động để bảo vệ các thành phố lớn như Thượng Hải, Bắc Bình, Hàng Châu cùng các vùng lân cận nhằm bảo vệ hậu tuyến quân Nhật.

Lực lượng

Để chống lại quân Nhật tấn công Vũ Hán, Tưởng Giới Thạch bố trí tới 120 sư đoàn tinh nhuệ nhất của mình ở lại Vũ Hán cùng các chỉ huy ưu tú nhất của Quân đội Cách mạng Dân quốc như Trần Thành, Tiết Nhạc, Ngô Kỳ Vỹ, Trương Phát Khuê, Vương Kính Cửu, Âu Chấn, Lý Tông Nhân, Tôn Liên Trọng. Đặc biệt, lần này phía Trung Quốc nhận được sự chi viện của Liên Xô bao gồm cả một phi đội máy bay chiến đấu.

Phía quân Nhật là Phương diện quân Trung tâm Trung Quốc do đại tướng Hata Shunroku chỉ huy. Phương diện quân này có 2 quân đoàn. Quân đoàn số 11 do trung tướng Okamura Yasuji chỉ huy gồm 6 sư đoàn. Quân đoàn số 2 do hoàng thân, trung tướng Higashikuni Naruhiko chỉ huy gồm 4 sư đoàn.

Chuẩn bị

Ngày 28 tháng 2 năm 1938, không quân Nhật Bản đã đến ném bom xuống Vũ Hán. Tuy nhiên, quân Trung Quốc đã đẩy lui được. Ngày 29 tháng 4, máy bay Nhật lại đến ném bom Vũ Hán để kỷ niệm ngày sinh của Thiên hoàng Chiêu Hòa. Quân Trung Quốc đã dự đoán được điều này và chuẩn bị kỹ lực lượng để giáng trả. Một trong những cuộc không chiến dữ dội nhất trong chiến tranh Trung-Nhật đã diễn ra. Không quân Trung Quốc đã bắn hạ 21 máy bay của quân Nhật và bản thân mất 12 máy bay.

Cố gắng để có thêm thời gian chuẩn bị cho cuộc giao tranh ở Vũ Hán, quân Trung Quốc đã mở khẩu đê sông Hoàng Hà chỗ chảy qua Hoa Viên Khẩu gây ngập lụt trên diện rộng buộc quân Nhật phải hoãn tấn công. Trận lụt này được gọi là Lụt Hoàng Hà 1938. Tuy nhiên, nó đã cướp đi 50 vạn sinh mạng thường dân Trung Quốc.

Diễn biến

Ở phía Nam sông Dương Tử, ngày 13 tháng 6, quân đoàn 11 của Nhật đổ bộ và chiếm được An Khánh, mở màn trận Vũ Hán. Quân Nhật tiến dọc theo bờ Nam sông Dương Tử đánh nhanh từ Đông sang Tây rồi quay lại về phía Đông. Lần lượt các thị trấn An Khánh, Cửu Giang, Thụy Xương, Nhược Hy, Tân Đàm Phố, Mã Đương, Phú Kim Sơn, Dương Tân, Đạt Chi, Kỳ Tha Thành bị quân Nhật chiếm. Ngày 1 tháng 10, sư đoàn số 106 quân đoàn 11 của quân Nhật do thiếu tướng Matsuura Junrokuro chỉ huy được lệnh đi vòng sau lưng quân Trung Quốc ở Nam Tầm tới vùng Vạn Gia Lĩnh để chia cắt quân Trung Quốc ở Nam Tấm với lực lượng phía sau. Tuy nhiên, ý đồ này bị quân Trung Quốc phát hiện. Khoảng 10 vạn quân Trung Quốc thuộc biên chế của 3 quân đoàn tăng cường thêm 8 sư đoàn và 1 trung đoàn nữa đã bao vây sư đoàn số 106 của quân Nhật. Tướng Nhật Okamura điều sư đoàn 27 đến giải vây cho sư đoàn 106 nhưng không thành công. Phần lớn sư đoàn 106 của Nhật, khoảng 10.000 người, đã bị tiêu diệt, chỉ có khoảng 1.700 người thoát được. Đây là lần đầu tiên trong chiến tranh Trung-Nhật, 1 sư đoàn của Nhật bị tiêu diệt. Tuy nhiên, phía quân Trung Quốc cũng bị thương vong tới 40.000 người.

Đến ngày 29 tháng 10 (tức là sau 3 tháng rưỡi), quân Nhật đến được Vũ Xương sát thành phố Vũ Hán.

Ở phía Bắc sông Dương Tử, ngày 24 tháng 7, sư đoàn 6 quân đoàn 11 của Nhật từ An Huy đánh sang Thái Hồ. Quân Nhật đã chọc thủng phòng tuyến của quân Trung Quốc và đến ngày 3 tháng 8 đã chiếm được các huyện Thái Hồ, Túc Tùng và Hoàng Mai (Hồ Bắc). Tuy nhiên, đến cuối tháng 8, quân Trung Quốc giành lại được Thái Hồ và Túc Tùng. Quân Trung Quốc nhân đà đó tiến hành phản công, song thất bại và phải rút về Quảng Tế để củng cố lực lượng. Sau đó, họ cố gắng đánh vào sườn quân Nhật ở Hoàng Mai để kìm bước tiến của địch, song không thành công. Quảng Tế và Vũ Khuyết rơi vào tay quân Nhật. Các nỗ lực chặn địch của quân Trung Quốc đều thất bại vì quân Nhật có ưu thế hỏa lực và kinh nghiệm tác chiến vượt trội. Quân Nhật chiếm được Thiên Gia trấn vào ngày 29 tháng 9, Hoàng Pha vào ngày 24 tháng 10, áp sát Hán Khẩu.

Đại Biệt Sơn là một dãy núi lớn giữa 2 tỉnh Hồ Bắc và An Huy, chạy dài theo hướng Tây Bắc-Đông Nam từ sông Hoài tới sông Dương Tử. Vùng này thuộc phạm vi của quân khu 5 của Trung Hoa Dân quốc. Quân đoàn 2 của Nhật bắt đầu tiến công vào Đại Biệt Sơn từ cuối tháng 8 theo 2 hướng. Sư đoàn 13 tấn công ở phía Nam. Sư đoàn 10 và sư đoàn 3 tấn công ở phía Bắc.

Ngày 12 tháng 10, cánh quân phía Bắc của quân đoàn 2 Nhật đánh đến Tín Dương và di chuyển về hướng Nam hỗ trợ cánh quân phía Nam. Ngày 24 tháng 10, quân đoàn 2 đánh đến Ma Thành, sau đó tiếp tục di chuyển xuống phía Nam cùng quân đoàn 11 hợp vây thành phố Vũ Hán. Quân Trung Quốc rút lui khỏi thành phố Vũ Hán để bảo toàn lực lượng. Ngày 26 tháng 10, Vũ Xương và Hán Khẩu thất thủ. Ngày 27, Hán Dương thất thủ.

Sử dụng vũ khí hóa học
Theo Yoshiaki Yoshimi và Seiya Matsuno, Thiên hoàng Chiêu Hòa đã cho phép quân Nhật sử dụng vũ khí hóa học để đánh quân Trung Quốc. Trong trận Vũ Hán, Hoàng thân Kan'in đã truyền lệnh của Thiên hoàng dùng hơi độc 375 lần, từ tháng 8 đến tháng 10 năm 1938, bất chấp Điều 23 của Công ước Hague (1899 và 1907), Điều 171 của Hòa ước Versailles, Điều V của Hiệp ước hữu quan về sử dụng tàu ngầm và hơi độc trong chiến tranh
. Sau đó, một giải pháp đã được Hội Quốc Liên thông qua ngày 14 tháng 5 ngăn chặn Lục quân Đế quốc Nhật Bản sử dụng hơi độc.

Kết quả

Sau 4 tháng kịch chiến, về cơ bản Hải quân và Không quân Trung Quốc đã bị Quân đội Nhật quét sạch. Vũ Hán rơi vào tay Quân đội Nhật Bản. Tuy nhiên, trận thắng tại Vũ Hán là một chiến thắng kiểu Pyrros của Quân đội Nhật Bản: trong khi Quân đội Nhật yếu đi vì thương vong, thì lực lượng Quân đội Trung Quốc sống sót vẫn còn khá đông. Nỗ lực của quân Nhật đánh đòn kết liễu quân Trung Quốc đã không thành công. Sau trận này, quân Nhật không còn sức đánh trận lớn nào nữa cho đến tận Chiến dịch Ichi-Go (hay trận Đại Lục đả thông).

Chú thích

Chiến tranh Trung–Nhật
Vũ Hán
Năm 1938
Lịch sử Hồ Bắc
Nhật Bản năm 1938
Xung đột năm 1938
Trận đánh trong Thế chiến thứ hai


title: 13140 Shinchukai

text:
13140 Shinchukai (tên chỉ định: 1994 VW2) là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Kin Endate và Kazuro Watanabe ở Đài thiên văn Kitami ở Hokkaidō, Nhật Bản, ngày 4 tháng 11 năm 1994. Nó được đặt theo tên Shinchukai, the alumni association of the high school ở Shingū, Wakayama Prefecture, Nhật Bản.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 13001–14000

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thiên thể phát hiện năm 1994
Được phát hiện bởi Kin Endate
Được phát hiện bởi Kazuro Watanabe
Tiểu hành tinh được đặt tên


title: Pachybrachis kraatzi

text:
Pachybrachis kraatzi là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1882.

Chú thích

Tham khảo

Pachybrachis


title: Pseudolimnophila mauritiana

text:
Pseudolimnophila mauritiana là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Pseudolimnophila
Limoniidae ở vùng Afrotropic


title: Khao Kho (huyện)

text:
Khao Kho () là một huyện (amphoe) của tỉnh Phetchabun, phía bắc Thái Lan.

Lịch sử
Giai đoạn 1965-1984, khu vực núi của huyện này là chiến trường giữa Đảng cộng sản Thái Lan và Quân đội hoàng gia Thái Lan. Tiểu huyện được thành lập ngày 21/8/1984 thông qua việc tách 2 tambon Thung Samo và Khaem Son từ huyện Lom Sak. Đơn vị này đã được nâng cấp thành huyện ngày 19/7/1991.

Địa lý
Các huyện giáp ranh (từ phía đông theo chiều kim đồng hồ) là Lom Kao, Lom Sak và Mueang Phetchabun của tỉnh Phetchabun, Noen Maprang, Wang Thong và Nakhon Thai của tỉnh Phitsanulok, và Dan Sai của tỉnh Loei. Dãy núi Phetchabun nằm ở Khao Kho.

Hành chính
Huyện này được chia thành 7 phó huyện (tambon), các đơn vị này lại được chia ra thành 72 làng (muban). Không có khu vực đô thị (thesaban) ở huyện này, có 5 Tổ chức hành chính tambon.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 amphoe.com

Khao Kho


title: Kyūshū Q1W

text:
Chiếc Kyūshū Q1W Tokai (東海 "Đông Hải"), là một kiểu máy bay ném bom tuần tra chống tàu ngầm đặt căn cứ trên đất liền, được phát triển cho Hải quân Đế quốc Nhật Bản trong Thế Chiến II. Tên mã của khối Đồng Minh dành cho chiếc này là Lorna.

Thiết kế chịu ảnh hưởng bởi tiết kế của chiếc máy bay ném bom tầm trung Junkers Ju 88 của Đức, mà Hải quân Nhật đã nhận được một số kiểu mẫu nhằm đánh giá kỹ thuật trong quá trình chiến tranh.

Hải quân Nhật đặt hàng việc phát triển như là kiểu 17-shi vào tháng 9 năm 1942, và chuyến bay đầu tiên diễn ra vào tháng 9 năm 1943. Nó được đưa vào hoạt động từ tháng 1 năm 1945. Chiếc Q1W trang bị hai động cơ công suất thấp, cho phép bay lâu ở tốc độ thấp, và là chiếc máy bay đầu tiên trên thế giới được thiết kế ban đầu nhằm vai trò một máy bay chiến tranh chống tàu ngầm.

Trong cùng thời gian đó, chiếc K11W1 Shiragiku, một máy bay ném bom huấn luyện (và cũng được sử dụng để tấn công cảm tử Kamikaze), và chiếc Q3W1 Nankai (Nam Hải), một phiên bản chuyên biệt chống tàu ngầm khác, cũng được chế tạo. Chiếc sau có cấu trúc toàn toàn bằng gỗ và bị phá hủy ngay trong chuyến bay đầu tiên. Một máy bay chuyên biệt chống tàu ngầm khác nữa được dự trù là chiếc Mitsubishi Q2M1 "Taiyō"(cải biến từ kiểu máy bay ném bom-ngư lôi Mitsubishi Ki-67 Hiryū "Peggy"), nhưng đề án này không tiến triển quá những bước thiết kế sơ thảo đầu tiên.

Các phiên bản
Q1W1 Một chiếc nguyên mẫu.
Q1W1 Tokai (Đông Hải) Mark 11 phiên bản sản xuất.
Q1W2 Mark 21 cải tiến với những bề mặt cánh đuôi làm bằng gỗ.
Q1W1-K Tokai-Ren (East Sea-Trainer) phiên bản huấn luyện với đội bay bốn người, cấu trúc toàn bằng gỗ. Có một chiếc được chế tạo.

Các nước sử dụng

Hải quân Đế quốc Nhật Bản

Đặc điểm kỹ thuật (Q1W1)

Đặc tính chung
 Đội bay: 03 người
 Chiều dài: 12,09 m (39 ft 8 in)
 Sải cánh: 16,00 m (52 ft 6 in)
 Chiều cao: 4,12 m (13 ft 6 in)
 Diện tích bề mặt cánh: 38,2 m² (411 ft²)
 Lực nâng của cánh: 126 kg/m² (26 lb/ft²)
 Trọng lượng không tải: 3.102 kg (6.839 lb)
 Trọng lượng có tải: 4.800 kg (10.580 lb)
 Trọng lượng cất cánh tối đa: 5.318 kg (11.720 lb)
 Động cơ: 2 x động cơ Hitachi Amakaze-31 9 xy lanh bố trí hình tròn, công suất 610 mã lực (455 kW) mỗi động cơ

Đặc tính bay
 Tốc độ lớn nhất: 322 km/h (201 mph)
 Tầm bay tối đa: 1.342 km (839 mi)
 Trần bay: 4.490 m (14.730 ft)
 Tốc độ lên cao: 3,8 m/s (751 ft/min)
 Tỉ lệ công suất/khối lượng: 0,19 kW/kg (0,12 hp/lb)

Vũ khí
 1 x súng máy Kiểu 92 7,7 mm (0,303 inch) di động bắn ra phía sau
 1 hoặc 2 x pháo Kiểu 99 20 mm cố định bắn ra phía trước
 2 x bom 250 kg (550 lb) hoặc mìn sâu

Tham khảo

Liên kết ngoài
AirToAirCombat.com: Kyushu Q1W Tokai

Nội dung liên quan

Máy bay tương tự
 Avro Anson
 Bristol Beaufort

Trình tự thiết kế
Q1W - Q2M - Q3W

Danh sách liên quan
 Danh sách máy bay chiến đấu
 Danh sách máy bay quân sự Nhật Bản
 Danh sách máy bay trong Chiến tranh Thế giới II
 Danh sách máy bay ném bom

Q1W
Q1W, Kyushu
Q1W, Kyushu
Máy bay chiến đấu
Máy bay quân sự
Máy bay ném bom
Máy bay chống tàu ngầm
Máy bay hai động cơ cánh quạt
Máy bay cánh dưới
Máy bay quân sự trong Thế chiến thứ hai
Máy bay của Hải quân Đế quốc Nhật Bản


title: Vincent, Jura

text:
Vincent là một xã của tỉnh Jura, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền đông nước Pháp.

Dân số
Điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số là 226.Ước lượng dân số năm 2007 là 314.

Xem thêm
Xã của tỉnh Jura

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Jura


title: Ác là

text:
{{Bảng phân loại
| status = LC
| status_ref =
| status_system = iucn3.1
| image = Сорока (Pica pica), Калининград.jpg
| image_width = 240px
| image_caption =
| regnum = Animalia
| phylum = Chordata
| classis = Aves
| ordo = Passeriformes
| familia = Corvidae
| genus = Pica
| species = P. pica
| binomial = Pica pica
| binomial_authority = Linnaeus, (1758)
| range_map = Pica_pica_map.png
| range_map_width = 240px
| range_map_caption = Khu vực phân bố của các chủng ác là

{{legend|#c1b092|Pica pica jankowskii'}}

}}

Ác là, bồ các, ác xắc, hỉ thước, ác là châu Âu (danh pháp hai phần: Pica pica) là một loài chim định cư trong khu vực châu Âu, phần lớn châu Á, tây bắc châu Phi. Nó là một trong vài loài chim trong họ Quạ (Corvidae) có tên gọi chung là ác là và thuộc về nhánh phân tỏa cận Bắc cực của ác là "đơn sắc".

Cho tới trước phiên bản 8.2 thì Ủy ban điểu học Quốc tế (IOC) coi Pica pica bao gồm cả Pica asirensis, Pica mauritanica, Pica serica, Pica bottanensis nên tại Việt Nam thì Pica pica khi đó là loài duy nhất của chi Pica có mặt. Tuy nhiên, từ phiên bản 8.2 thì IOC đã tách các loài này ra khỏi Pica pica nên loài có tại Việt Nam hiện nay được liệt kê dưới danh pháp Pica serica và cụm từ "ác là" trở thành tên gọi riêng cho loài này.

 Mô tả và hệ thống hóa

Ác là có chiều dài khoảng 40–51 cm. Đầu, cổ và ngực màu đen bóng với ánh lục và tím kim loại, bụng và vai màu trắng; hai cánh màu đen và được làm bóng bằng màu xanh lục sẫm hay tía, các lông cánh có các tơ bên trong màu trắng, lộ rõ khi dang cánh ra. Đuôi xòe rộng dần màu đen, lốm đốm xanh lục-vàng đồng hay các màu ngũ sắc khác. Chân và mỏ màu đen.

Chim non trông tương tự như chim trưởng thành, nhưng không có độ bóng trên bộ lông màu đen than. Ác là đực lớn hơn một chút so với ác là cái.

Loài này có nhiều phân loài. Chủng ở tây bắc châu Phi khác ở chỗ có một mảng da trần xung quanh mắt và không có mảng trắng trên phao câu, chủng tây nam bán đảo Ả Rập khác ở chỗ nhỏ hơn, với bộ lông màu đen xỉn và không có các sắc thái ngũ sắc cũng như chỉ có lượng màu trắng tối thiểu tại cánh. Chủng Siberia có nhiều màu trắng trên cánh nhất và ngũ sắc xanh lục rực rỡ; chủng ở Triều Tiên có nước bóng màu tía và các cánh dài hơn nhưng đuôi lại ngắn hơn.

Phân tích các trình tự mtDNA chỉ ra rằng chủng ở Triều Tiên, P. pica serica, là rất khác biệt từ các dạng khác của loài ác là này và có thể là loài tách biệt. Ác là mỏ đen (Pica hudsonia) ở Bắc Mỹ trông gần như đồng nhất với dạng Á-Âu của ác là và trước đây được coi là đồng loài thì về mặt di truyền lại gần với ác là mỏ vàng (Pica nuttalli) hơn. Các dòng dõi chính Á-Âu của loài có sự biến đổi nhiều này vẫn chưa được lấy mẫu đầy đủ để làm sáng tỏ địa vị của các dạng đó, chẳng hạn chủng ở tây bắc châu Phi (P. p. mauritanica) và chủng ở tây nam bán đảo Ả Rập (P. p. asirensis) cũng có thể là các loài khác biệt.

Phân loài cổ lớn hơn của ác là được mô tả dưới tên khoa học Pica pica major.

Gần đây, dựa vào kết quả một số nghiên cứu phát sinh chủng loài phân tử, IOC đã công nhận các loài Pica asirensis, Pica mauritanica, Pica serica, Pica bottanensis là tách biệt với Pica pica.

Phân bố cụ thể như sau:
 Pica pica Linnaeus, 1758: Miền bắc đại lục Á - Âu, từ đảo Anh và tây bắc châu Âu tới đông Siberia.
 P. p. fennorum Lönnberg, 1927: Bắc Scandinavia và tây bắc Nga.
 P. p. pica (Linnaeus, 1758): Đảo Anh và nam Scandinavia tới Đông Âu và Tiểu Á.
 P. p. melanotos Brehm A.E., 1857: Bán đảo Iberia.
 P. p. bactriana Bonaparte, 1850: Trung Nga tới Iran, bắc Ấn Độ và Mông Cổ, tây + nam Siberia. Phân loài này gộp cả chủng hemileucoptera.
 P. p. leucoptera Gould, 1862: Đông nam Siberia, Mông Cổ và đông bắc Trung Quốc.
 P. p. camtschatica Stejneger, 1884: Bán đảo Kamchatka (đông bắc Siberia).
 Pica mauritanica Malherbe, 1845: Tây bắc châu Phi. Tách ra từ P. pica theo Lee et al. (2003) và Song et al. (2018).Song et al., 2018. Complete taxon sampling of the avian genus Pica (magpies) reveals ancient relictual populations and synchronous Late‐Pleistocene demographic expansion across the Northern Hemisphere. Journal of Avian Biology 49(2).
 Pica asirensis Bates, 1936: Tây nam Saudi Arabia. Tách ra từ P. pica theo Lee et al. (2003) và Song et al. (2018).
 Pica bottanensis Delessert, 1840 Trung Bhutan, tây nam Trung Quốc. Tách ra từ P. pica theo Lee et al. (2003) và Song et al. (2018).
 Pica serica Gould, 1845: Đông nam Nga, Myanmar tới đông Trung Quốc, Đài Loan và bắc Đông Dương. Tách ra từ P. pica theo Lee et al. (2003) và Song et al. (2018).
 P. s. serica Gould, 1845: Bắc Myanmar tới đông Trung Quốc, Đài Loan và bắc Đông Dương.
 P. s. anderssoni Lönnberg, 1923: Đông nam Nga, cực đông bắc Trung Quốc và Triều Tiên.

 Sinh thái học và hành vi
Bộ lông khoang nổi bật và dài (20–30 cm), đuôi xòe dần, tiếng kêu khàn khàn và to là những đặc điểm làm chúng không thể nhầm lẫn với các loài khác. Trong các khu vực nông thôn thưa thớt cây cối, ác là thường gây chú ý do chúng thường bay theo nhóm, 1 đến ba con hoặc nhiều hơn, với chuyển động nhanh, dường như là với các cánh ngắn, bay nối tiếp nhau và kêu ríu rít khi chúng bay ngang qua. Khi chúng đậu xuống thì chiếc đuôi dài ngay lập tức dựng lên để không quét đất.

Giống như các loài chim dạng quạ khác, dáng đi thông thường của ác là là bước đi nhưng khi bị thu hút bởi thức ăn hay vật thể đặc biệt nào đó thì nó nhảy nhót nhanh sang bên với các cánh hơi dang ra. Chim ác là nổi tiếng vì cực kỳ ưa thích và tò mò đối với các vật thể sáng màu; và chính hành vi này của chúng là nguồn gốc của vở opera La gazza ladra ("Chim ác là ăn cắp").

Không có một loại thực phẩm nguồn gốc động vật nào mà chúng lại bỏ qua; từ chim non tới trứng, thú và sâu bọ nhỏ được chúng ăn ngấu nghiến, nhưng quả sồi, hạt ngũ cốc và các thức ăn thực vật khác cũng không bị chúng từ chối.

Trong khu vực nông thôn chim ác là thường ít xuất hiện do bị xua đuổi, nhưng trong các khu vực cận kề thành thị thì chúng khá phổ biến. Trên thực tế, khi không bị làm phiền thì chúng có xu hướng tranh thủ tới gần khu vực có con người thay vì lảng tránh. Ngoài ra, người ta cũng chứng kiến chúng tụ tập thành nhóm gồm 2 hay nhiều con để "khiêu khích" mèo, nghĩa là thực hiện cuộc tấn công giả vờ lên con vật, có lẽ như là phản ứng chung để chống lại mèo như là một kẻ săn mồi và trộm trứng.

Mùa đông, ác là sống thành bầy nhỏ, đi lang thang, kiếm ăn và tụ tập lại để đậu ngủ qua đêm. Chúng cũng tụ tập thành bầy lớn để tìm bạn đời trong thời gian đầu năm. Charles Darwin viết về sự tụ tập này như là "hội nghị hôn nhân".

Người ta cũng quan sát thấy ác là từng xua đuổi và hạ những con chim biết hót nhỏ khác khi đang bay, một hành vi chỉ thấy ở các loài chim săn mồi.
 Sinh sản
Ác là là loài chim chiếm cứ lãnh thổ và chúng sống trong lãnh thổ đó quanh năm, thậm chí cả trong vùng phân bố phía bắc của loài này. Các cặp ác là kết đôi theo chế độ một vợ một chồng và sống cùng nhau trong suốt cuộc đời nhưng nếu một trong hai con bị chết thì con kia sẽ tìm kiếm bạn tình mới trong số những con chim một tuổi.

Việc giao phối diễn ra vào mùa xuân. Để phô trương tán tỉnh, các con đực nâng lên và hạ xuống rất nhanh các lông đầu của chúng, dựng đứng, xòe và khép đuôi của chúng giống như chiếc quạt và hót bằng âm thanh mềm mại hoàn toàn khác với tiếng kêu khàn khàn thông thường của chúng. Trong khi đó các lông mềm ở hai hông được nâng lên và các lông bay chính cùng các mảng đốm trên vai được trải rộng để cho phần màu trắng dễ thấy, có lẽ để hấp dẫn và thu hút mắt của con mái. Các đường bay ngắn và săn đuổi cũng là một phần của việc ve vãn tán tỉnh.

Các cây cao được ác là chọn làm nơi làm các tổ lớn. Tổ được gắn vững chắc vào chạc cây trung tâm của các cành cao. Khung tổ bằng các que củi được gắn kết bằng đất sét và lót bằng cùng loại vật liệu được che phủ bằng các rễ mịn; phía trên các cành to mập, đầy gai, dù lỏng lẻo, thành vòm với một lối vào được che đậy kỹ. Khi lá rụng các tổ lớn này lộ rất rõ. Khi cây thưa thớt và thậm chí ngay cả khi có nhiều cây, đôi khi tổ cũng được làm trong bụi rậm hay hàng rào.

Chúng đẻ từ 5-8 trứng nhỏ (tối đa tới 10 như đã được ghi nhận); thường có màu lục-lam với các đốm xám hay nâu. Trứng đẻ trong tháng 4 và chỉ một lứa được nuôi nấng trừ khi có thảm họa xảy ra với lứa trứng ấp đầu tiên.

 Trong văn hóa
Ác là là phổ biến trong văn hóa dân gian châu Âu, với nhiều điều mê tín về nó. Nói chung, loài chim này gắn liền với bất hạnh và phiền muộn. Điều này có thể là do xu hướng đã được biết khá rõ của nó trong việc "trộm cắp" các vật thể sáng bóng, cũng như tiếng kêu khàn khàn, ríu rít của nó. Chẳng hạn tại Scotland, ác là gần cửa sổ của nhà là điềm báo trước cái chết còn trong văn hóa dân gian Đức thì ác là được nhìn nhận như là kẻ trộm.

Tuy nhiên, tại Trung Quốc, thay vì là dấu hiệu của sự không may mắn, ác là lại được coi là dấu hiệu của may mắn. Tên của nó trong tiếng Trung (喜鹊: hỉ thước) nghĩa là con chim báo điềm lành.

Tên gọi chim khách
Từ điển Việt–Bồ–La (1651) viết "bò, chim bò các: pega: pica, æ." và "khách, chim khách: pega: pica, æ. bò các, idem." nhưng không thấy đề cập tới tên gọi "ác là" mà chỉ thấy đề cập tên gọi "ác quạ" như sau "ác quạ, cái ác: coruo: coruus, i. ác mỗ, dai ác: os coruos te comão: corui te rodant, maledictum.". Như vậy, tại thời điểm khoảng năm 1650 thì "chim khách" và "bồ các" là các tên gọi khác nhau của cùng một loài chim có tên Latinh là pica.

Đại Nam quấc âm tự vị (1895-1896) đề cập tới tên gọi "ác là" trong mục từ ác (鵶) như sau: "Loại quạ mà nhỏ con, kêu chát tiếng", "chim khách" trong mục từ khách (客) như sau: "Thứ chim đen lông đuôi dài, nhỏ con hơn con tu hú, tục hiểu là chim báo tin có khách tới, cho nên gọi là chim khách, cũng lấy tiếng nó kêu mà đặt tên" và "chim thước" trong mục từ thước (鵲) như sau: "Thước (鵲). Con ác là. Chim thước: id. Ô thước: Quạ quạ, ác là. Giá thước kiều ngưu nữ độ hà (駕鵲橋牛女渡河): Bắc cầu ô cho sao Ngưu sao Nữ qua sông giang hà. Tục nói đêm mồng bảy tháng bảy, quạ đội cầu cho hai vì sao ấy qua lại cùng nhau, lại tháng ấy quạ rụng lông đầu là tại đội cầu (coi chữ tịch)". Như vậy, ở đây "chim thước", "ô thước", "quạ quạ" và "ác là" là một và gắn với sự tích Ngưu Lang - Chức Nữ, nhưng "chim khách" thì có thể không phải là "ác là". Đại Nam quấc âm tự vị không đề cập tới tên gọi "bồ các".

Việt-Nam Tự-điển (1931) thì định nghĩa ác là, bồ các, chim khách và chim thước như sau:
 Ác là: Chim bồ các hay chim khách.
 Bồ các: Một thứ chim, lông đen, có đốm trắng ở ngực.
 Khách (客). Khách. Tên một loài chim, hình [giống] như chim chèo bẻo, lông đen đuôi dài. Tức là chim thước. Tục thường tin nghe tiếng chim ấy kêu là nhà có khách đến, nên gọi là chim khách.
 Thước (鵲). Chim khách. Ngoài rèm thước chẳng mách tin (Chinh phụ ngâm).

Như vậy, theo Việt-Nam Tự-điển của hội Khai Trí Tiến Đức thì "chim khách" và "chim thước" là một, trong khi "ác là" là "chim bồ các" hay "chim khách", nhưng không nói rõ "chim bồ các" và "chim khách" có phải là một hay không.

Danh lục chim Việt Nam (1995) và Danh lục các loài chim ở Việt Nam (2009) dùng các tên gọi ác là, ác xắc, bồ các để chỉ Pica pica, nhưng dùng tên chim khách cho loài khác. Cụ thể, tên gọi chim khách dành cho Crypsirina temia, còn tên gọi chim khách đuôi cờ cho Temnurus temnurus. Tham khảo

 Madge Steve & Burn Hilary (1994): Crows and jays: a guide to the crows, jays and magpies of the world'' A&C Black, London. ISBN 0-7136-3999-7

Liên kết ngoài
 Video về ác là  trên Internet Bird Collection
 Avibase
 Ageing and sexing (PDF) của Javier Blasco-Zumeta

Động vật đô thị
P
Chim Bắc Phi
Chim Bắc Mỹ
Chim châu Á
Chim châu Âu
Động vật được mô tả năm 1758


title: Trường Đại học Kinh tế – Luật, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh

text:
Trường Đại học Kinh tế – Luật ( – UEL) là trường đại học đào tạo và nghiên cứu khối ngành kinh tế, kinh doanh và luật hàng đầu Việt Nam nói chung và tại khu vực phía Nam nói riêng, được xếp vào nhóm trường đại học trọng điểm quốc gia Việt Nam. Tiền thân của Trường là Khoa Kinh tế thuộc Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh (ĐHQG-HCM). Trường đã đạt được nhiều thành tựu trong đào tạo, nghiên cứu khoa học và phục vụ cộng đồng, trở thành một trong những cơ sở giáo dục đại học có điểm đầu vào cao nhất tại khu vực phía Nam đối với lĩnh vực kinh tế, kinh doanh và luật.

Lịch sử hình thành và phát triển
Ngày 9 tháng 7 năm 1996, theo Quyết định số 2819/GD-ĐT của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo, trên cơ sở hợp nhất 3 trường đại học đào tạo lĩnh vực Kinh tế lúc bấy giờ (Trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh (cũ), Đại học Tài chính Kế toán Thành phố Hồ Chí Minh và Khoa Kinh tế thuộc trường Đại học Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh), Trường Đại học Kinh tế trực thuộc ĐHQG-HCM được thành lập. Năm 2001, theo Quyết định số 15/2001/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ Phan Văn Khải về việc tổ chức lại 2 hệ thống Đại học Quốc gia ở Hà Nội và TP.HCM, một số trường Đại học thành viên trực thuộc ĐHQG-HCM trước đây được tách ra hoạt động độc lập và chỉ trực Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Ngày 10 tháng 10 năm 2000, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định 118/2000/QĐ-TTg, chính thức tách Trường Đại học Kinh tế ra khỏi hệ thống các trường thành viên của ĐHQG-HCM và thành lập Trường Đại học Kinh tế TP.HCM trực thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo. Đến ngày 6 tháng 11 năm 2000, Giám đốc ĐHQG-HCM cũng ban hành Quyết định số 441/QĐ-ĐHQG-TCCB về việc thành lập Khoa Kinh tế trực thuộc ĐHQG-HCM nhằm kế thừa và tiếp tục thực hiện các nhiệm vụ nghiên cứu, đào tạo lĩnh vực Kinh tế của Trường Đại học Kinh tế - ĐHQG-HCM (cũ). Khoa Kinh tế ĐHQG-HCM chính thức tuyển sinh đại học hệ chính quy khóa đầu tiên vào năm 2001 với 3 ngành: Kinh tế học, Kinh tế công cộng và Kinh tế đối ngoại. Năm 2002, Khoa Kinh tế ĐHQG-HCM mở 2 ngành đào tạo mới là Tài chính – Ngân hàng và Kế toán – Kiểm toán. Năm 2004, Khoa Kinh tế ĐHQG-HCM chuyển từ hình thức đào tạo niên chế sang đào tạo theo học chế tín chỉ và tuyển sinh khóa đầu tiên ngành Luật kinh doanh, Hệ thống thông tin quản lý (tiền đề cho việc đào tạo lĩnh vực luật và quản lý của Trường).

Ngày 24 tháng 3 năm 2010, theo Quyết định số 377/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, Trường Đại học Kinh tế - Luật được thành lập trên cơ sở Khoa Kinh tế trực thuộc ĐHQG-HCM, đồng thời mở rộng lĩnh vực hoạt động, nghiên cứu và đào tạo từ Kinh tế thành Kinh tế, kinh doanh và luật. Việc thành lập Trường Đại học Kinh tế - Luật có ý nghĩa quan trọng trong việc thực hiện mục tiêu xây dựng và phát triển ĐHQG-HCM thành trung tâm đào tạo đại học, sau đại học và nghiên cứu khoa học công nghệ đa ngành, đa lĩnh vực chất lượng cao, đạt trình độ tiên tiến, làm nòng cốt trong hệ thống giáo dục đại học, đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước và hội nhập quốc tế.

Tháng 7 năm 2010, theo Quyết định của Hiệu trưởng Trường Đại học Kinh tế - Luật, ĐHQG-HCM lần lượt 7 Khoa đào tạo được thành lập trên cơ sở các Bộ môn sẵn có, cụ thể như sau:

 Khoa Kinh tế được nâng cấp từ nền tảng của Khoa Kinh tế ĐHQG và Bộ môn Kinh tế học (thành lập năm 2000)
 Khoa Kinh tế đối ngoại được nâng cấp từ Bộ môn Kinh tế đối ngoại (thành lập năm 2001)
 Khoa Tài chính - Ngân hàng được nâng cấp từ Bộ môn Tài chính - Ngân hàng (thành lập năm 2002)
 Khoa Kế toán - Kiểm toán được nâng cấp từ Bộ môn Kế toán - Kiểm toán (thành lập năm 2002)
 Khoa Hệ thống thông tin được nâng cấp từ Bộ môn Tin học quản lý (thành lập năm 2003)
 Khoa Quản trị kinh doanh được nâng cấp từ Bộ môn Quản trị kinh doanh (thành lập năm 2006)
 Khoa Luật được nâng cấp từ Bộ môn Luật (thành lập năm 2002)

Năm 2013, Khoa Luật Kinh tế được thành lập trên cơ sở tái cấu trúc và chia tách Bộ môn Luật Kinh tế từ Khoa Luật

Năm 2019, Khoa Toán Kinh tế được thành lập trên cơ sở nâng cấp Bộ môn Toán Kinh tế (thành lập năm 2008)

Tính đến năm 2023, Trường có 11 đơn vị đào tạo (trong đó có 9 Khoa chuyên môn và 2 Viện), 12 đơn vị quản lý, 2 đơn vị khoa học công nghệ, 3 đơn vị phục vụ đào tạo & khoa học công nghệ cùng 5 tổ chức chính trị - xã hội.

Qua 23 năm phát triển nhanh và bền vững, UEL đã tạo được rất nhiều đột phá và giá trị đặc biệt, mang tầm chiến lược, cung cấp cho xã hội trên 35.000 cử nhân, thạc sĩ, tiến sĩ và chính thức chuyển sang hoạt động theo cơ chế tự chủ từ năm 2021. UEL xây dựng được đội ngũ viên chức và người lao động có trình độ chuyên môn cao, nhiều chuyên gia đầu ngành, đáp ứng được yêu cầu đào tạo và nghiên cứu khoa học theo hướng chất lượng cao trong lĩnh vực kinh tế, kinh doanh và luật.

Sứ mệnh, tầm nhìn, giá trị cốt lõi và triết lý giáo dục
Sứ mệnh: Thúc đẩy sự phát triển và tiến bộ xã hội thông qua nghiên cứu, đào tạo và cung ứng dịch vụ chất lượng cao trong lĩnh vực kinh tế, kinh doanh và luật.

Tầm nhìn: Đến năm 2035, Trường Đại học Kinh tế - Luật, ĐHQG-HCM trở thành:

 Trường đại học định hướng nghiên cứu trong kỷ nguyên số.
 Cơ sở đào tạo đạt chuẩn quốc tế, được xếp hạng trong số các trường đại học có uy tín, người học có tầm nhìn chiến lược và tư duy sáng tạo, đủ năng lực làm việc trong môi trường toàn cầu.
 Một trong những trung tâm nghiên cứu khoa học và tư vấn chính sách hàng đầu Việt Nam trong lĩnh vực kinh tế, kinh doanh và luật.

Giá trị cốt lõi: Thống nhất – Vượt trội – Tiên phong

Triết lý giáo dục: Kiến tạo tri thức, khơi nguồn sáng tạo

Lãnh đạo nhà trường qua các thời kỳ

Hội đồng trường
Hội đồng trường Trường Đại học Kinh tế - Luật, ĐHQG-HCM nhiệm kỳ 2020 - 2025 gồm 25 thành viên, trong đó, PGS.TS Lê Tuấn Lộc – Bí thư Đảng ủy làm Chủ tịch, PGS.TS Hoàng Công Gia Khánh – Hiệu trưởng làm Phó Chủ tịch.

Đào tạo
Tính đến năm 2023, Trường Đại học Kinh tế - Luật, ĐHQG-HCM có 14 ngành đào tạo hệ đại học chính quy, trong đó có 21 chương trình đào tạo bằng tiếng Việt và 7 chương trình đào tạo bằng tiếng Anh; có 9 chương trình đào tạo thạc sĩ và 6 chương trình đào tạo tiến sĩ. Đối với hệ liên kết quốc tế, nhà trường có 3 chương trình đào tạo cử nhân và 4 chương trình đào tạo thạc sĩ.

Chi tiết về các ngành/chuyên ngành đào tạo cử nhân, thạc sĩ, tiến sĩ

Chi tiết về các ngành đào tạo cử nhân, thạc sĩ liên kết quốc tế

Cơ sở vật chất

Kiểm định và xếp hạng

 100% các chương trình đào tạo đại học chính quy đã được kiểm định
 70% chương trình đào tạo đã được kiểm định AUN-QA của Mạng lưới các trường đại học Đông Nam Á
 Chương trình đào tạo ngành Tài chính – Ngân hàng được xếp hạng 5 sao nghiên cứu theo UPM, là chương trình đào tạo theo định hướng nghiên cứu được xếp hạng cao nhất trong tất cả các chương trình đào tạo được UPM xếp hạng
 Nhóm ngành Kinh doanh – Kinh tế của ĐHQG-HCM thuộc Top 801+ theo Bảng xếp hạng THE World University Rankings by Subjects 2023
 Nhóm ngành Kinh doanh – Kinh tế của ĐHQG-HCM thuộc Top 601+ theo Bảng xếp hạng THE World University Ranking by Subject 2020

Thành tích

 Huân chương Lao động hạng Ba năm 2007
 Huân chương Lao động hạng Nhì năm 2015
 Huân chương Lao động hạng Nhất năm 2021

Hoạt động sinh viên
Trường Đại học Kinh tế - Luật, ĐHQG-HCM là đơn vị có hoạt động sinh viên sôi nổi trong khối ĐHQG-HCM nói riêng và khu vực phía Nam nói chung. Bên cạnh Đoàn Thanh niên và Hội Sinh viên, Trường còn có hơn 30 câu lạc bộ, đội nhóm phụ trách các hoạt động chăm sóc tinh thần và rèn luyện kỹ năng cho đoàn viên thanh niên, sinh viên của Trường. Một số sự kiện, hoạt động sinh viên nổi bật của UEL:

 Chiến dịch Xuân tình nguyện
 Chiến dịch Mùa hè xanh
 Chiến dịch Tiếp sức mùa thi
 Wapa Challenging: Cuộc thi học thuật thường niên về kiến thức Kế toán - Kiểm toán do WAPA Club tổ chức
 Sàn giao dịch Chứng khoán ảo FESE: Sân chơi giả lập trong lĩnh vực Đầu tư và Chứng khoán ảo dành cho sinh viên toàn quốc
 Chiến lược xuyên biên giới: Cuộc thi học thuật thường niên về kiến thức Kinh doanh quốc tế - Kinh tế đối ngoại do IBC Club tổ chức
 Khởi nghiệp Kinh doanh: Cuộc thi khởi nghiệp thường niên dành cho sinh viên toàn quốc do CLB Tiềm năng Quản trị (GPA) tổ chức

Cựu sinh viên tiêu biểu

 Võ Văn Minh: Chủ tịch UBND tỉnh Bình Dương nhiệm kỳ 2021-2026
 Bùi Tá Hoàng Vũ: Giám đốc Sở Công thương TP.HCM
 Vũ Anh Khoa: Bí thư Đảng ủy Liên hiệp Hợp tác xã Thương mại TP.HCM (Saigon Co.op) nhiệm kỳ 2020-2025
 Nguyễn Cảnh Thịnh: Giám đốc điều hành khối Khách hàng cá nhân Công ty CP Chứng khoán TP.HCM (HSC)
 Dương Thị Nữ: Giám đốc cấp cao Bộ phận Dịch vụ đảm bảo Công ty TNHH Ernst & Young Việt Nam
 Trần Đặng Đăng Khoa: Người Việt đầu tiên đi xe máy vòng quanh thế giới

Chú thích

Xem thêm

 Danh sách trường đại học công lập tại Việt Nam

Liên kết ngoài
 Website chính thức của Trường Đại học Kinh tế - Luật

Kinh tế - Luật
Đại học Quốc gia
Đại học và cao đẳng kinh tế Việt Nam
Đại học và cao đẳng luật Việt Nam
Đại học và cao đẳng công lập tại Việt Nam


title: Chiến tranh Liban 2006

text:
Chiến tranh Liban năm 2006 hay Chiến tranh Israel-Hezbollah năm 2006, Chiến tranh tháng 7 (tiếng Ả Rập: حرب تموز, Harb Tammuz) hay ở Israel thì gọi là Chiến tranh Liban lần 2 (tiếng Do Thái: מלחמת לבנון השנייה, Milhemet Levanon HaShniya), là cuộc xung đột quân sự kéo dài 34 ngày ở Liban và miền bắc Israel. Các bên tham chiến chủ yếu là lực lượng bán quân sự Hezbollah và quân đội Israel. Cuộc xung đột bắt đầu vào ngày 12 tháng 7 năm 2006, và tiếp tục cho đến khi thoả thuận ngừng bắn do Liên Hợp Quốc làm trung gian có hiệu lực vào buổi sáng ngày 14 tháng 8 năm 2006, chính thức kết thúc vào ngày 08 tháng 9 năm 2006 khi Israel dỡ bỏ việc phong tỏa hải phận Liban.

Cuộc xung đột bắt đầu khi các chiến binh Hezbollah bắn rocket vào các thị trấn biên giới Israel như một hành động trả đũa cuộc tấn công bằng tên lửa chống tăng trên hai chiếc Humvee bọc thép ở hàng rào biên giới. Các cuộc phục kích đã làm cho 3 binh binh sĩ thiệt mạng, còn hai binh sĩ khác được cho là đã bị Hezbollah bắt đưa qua Liban. Năm người nữa thiệt mạng trong một nỗ lực giải cứu không thành công. Hezbollah đòi Israel phóng thích các tù nhân Liban để đổi lấy các binh sĩ Israel bị bắt cóc. Israel từ chối và đáp trả bằng cuộc không kích quy mô lớn và bắn pháo vào các mục tiêu ở Liban. Isreal tấn công cả các mục tiêu quân sự của Hezbollah lẫn cơ sở hạ tầng dân sự của Liban, bao gồm cả Sân bay quốc tế Rafic Hariri Beirut (mà Israel nói rằng Hezbollah sử dụng để nhập khẩu vũ khí và vật tư), phong tỏa không phận và hải phận, và tiến hành một cuộc xâm lược vào miền Nam Liban. Hezbollah sau đó đã phóng nhiều rocket vào miền bắc Israel và đã đụng độ với Các lực lượng phòng vệ Israel trong các cuộc chiến du kích từ các vị trí cố thủ. Cuộc xung đột đã giết chết ít nhất 1.300 người, chủ yếu là công dân Liban, gây thiệt hại cho cơ sở hạ tầng dân sự Lebanon, và làm khoảng một triệu người Liban và 300.000-500.000 người Israel phải rời bỏ nhà cửa , mặc dù hầu hết những người Israel này đã có thể trở về nhà của họ. Sau khi ngừng bắn, một số khu vực của miền Nam Liban vẫn không thể ở được do bom bi của Israel chưa phát nổ.

Ngày 11 tháng 8 năm 2006, Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc đã nhất trí thông qua Nghị quyết 1701 trong một nỗ lực chấm dứt thù địch. Nghị quyết này đã được chính phủ cả hai quốc gia Israel và Liban phê chuẩn vào ngày hôm sau, kêu gọi giải giáp Hezbollah, rút quân Israel khỏi Liban và bố trí lính Liban và Lực lượng lâm thời Liên Hợp Quốc tại Liban (UNIFIL) đông hơn ở phía nam. UNIFIL được trao ủy quyền lớn hơn, bao gồm khả năng sử dụng vũ lực để đảm bảo rằng khu vực hoạt động không được sử dụng cho các hoạt động thù địch. Quân đội Liban bắt đầu triển khai tới Nam Liban vào ngày 17 tháng 8 năm 2006. Sự phong toả của Israel được dỡ bỏ vào ngày 8 tháng 9 năm 2006. Ngày 1 tháng 10 năm 2006, phần lớn lực lượng Israel đã rút khỏi Liban nhưng nhóm cuối cùng vẫn tiếp tục chiếm đóng ngôi làng xuyên biên giới hai nước là Ghajar. Trong thời gian kể từ khi ban hành UNSCR 1701, cả Chính phủ Liban lẫn Chính phủ Israel đều tuyên bố rằng họ sẽ không giải giáp Hezbollah. Sau đó, hai binh sĩ bị giam giữ đã được trao trả cho Israel vào ngày 16 tháng 7 năm 2008 trong một đợt trao đổi tù binh giữa Israel và Hezbollah.

Tham khảo

Xâm lược của Israel
Xâm lược Liban
Xung đột năm 2006
Israel năm 2006
Chiến tranh liên quan tới Israel
Chiến tranh Liban 2006
Liban năm 2006
Xung đột Israel-Liban
Xung đột Israel-Hezbollah
Chiến tranh liên quan tới Hezbollah


title: Myristica ampliata

text:
Myristica ampliata là một loài thực vật thuộc họ Myristicaceae. Đây là loài đặc hữu của Queensland, Úc.

Chú thích

Tham khảo
 World Conservation Monitoring Centre 1998. Myristica ampliata. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 8 năm 2007.

ampliata
Thực vật Queensland


title: Cousances-lès-Triconville

text:
Cousances-lès-Triconville  là một xã thuộc tỉnh Meuse trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 309 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Cousanceslestriconville


title: Killem

text:
Killem là một xã ở tỉnh Nord trong vùng Hauts-de-France, Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Nord

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Nord


title: Vriesea belloi

text:
Vriesea belloi là một loài thuộc chi Vriesea. Đây là loài đặc hữu của Brasil.

Chú thích

Tham khảo

BROMELIACEAE DA MATA ATLÂNTICA BRASILEIRA  truy cập 22 tháng 10 năm 2009

Thực vật Brasil
belloi


title: Bá Vương biệt cơ (định hướng)

text:
Bá Vương biệt cơ có thể là tên gọi của các tác phẩm:
Vở Kinh kịch nổi tiếng Bá Vương biệt cơ với nghệ sĩ Mai Lan Phương
Truyện Bá Vương biệt cơ của nữ tác giả Lý Bích Hoa
Phim Bá Vương biệt cơ dựa trên cốt truyện trên
Vở nhạc kịch Bá Vương biệt cơ của Nhật Bản, dựng theo nội dung của bộ phim cùng tên


title: Escaro

text:
Escaro là một xã thuộc tỉnh Pyrénées-Orientales trong vùng Occitanie phía nam Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 900 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Pyrénées-Orientales


title: Ouézy

text:
Ouézy là một xã ở tỉnh Calvados, thuộc vùng Normandie ở tây bắc nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Calvados

Tham khảo

Liên kết ngoài
 L’ancienne commune de Cesny-aux-Vignes-Ouézy sur le site de l'Institut géographique national

Xã của Calvados


title: Trox foveicollis

text:
Trox foveicollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Trogidae.

Chú thích

Tham khảo

Trox


title: 4791 Iphidamas

text:
4791 Iphidamas (1988 PB1) là một thiên thể Troia của Sao Mộc, trong nhóm Troia, được phát hiện ngày 14 tháng 8 năm 1988 bởi Shoemaker, C. S. ở Palomar.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 4791 Iphidamas

Thiên thể Troia của Sao Mộc (nhóm Troia)
Được phát hiện bởi Carolyn S. Shoemaker
Thiên thể phát hiện năm 1988


title: Aschenhausen

text:
Aschenhausen là một đô thị tại huyện Schmalkalden-Meiningen, trong Thüringen, nước Đức. Đô thị này có diện tích 3,61 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 178 người.

Tham khảo


title: 10137 Thucydides

text:
10137 Thucydides (1993 PV6) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 15 tháng 8 năm 1993 bởi E. W. Elst ở Caussols. Nó được đặt theo tên của nhà sử học Hy Lạp Thucydides

Tham khảo

Liên kết ngoài
 JPL Small-Body Database Browser ngày 10137 Thucydides

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1993


title: Hokuto, Hokkaidō

text:
là một thành phố thuộc tỉnh Hokkaidō, Nhật Bản.

Giao thông
ga Shin-Hakodate-Hokuto

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thành phố tỉnh Hokkaidō


title: Philoria loveridgei

text:
Philoria loveridgei (tên tiếng Anh: Loveridge's Frog) là một loài ếch thuộc họ Myobatrachidae.
Đây là loài đặc hữu của Úc.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, rừng ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và các con suối.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống và bị nhiễm nấm.

Chú thích

Tham khảo
 Hero, J.-M., Clarke, J. & Meyer, E. 2004. Philoria loveridgei. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Liên kết ngoài

Philoria
Động vật lưỡng cư Queensland
Động vật lưỡng cư New South Wales


title: Perdita dimidiata

text:
Perdita dimidiata là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1962.

Chú thích

Tham khảo

Perdita
Động vật được mô tả năm 1962


title: Nomada composita

text:
Nomada composita là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Mitchell mô tả khoa học năm 1962.

Chú thích

Tham khảo

Nomada
Động vật được mô tả năm 1962


title: Cabanillas del Campo

text:
Cabanillas del Campo là một đô thị trong tỉnh Guadalajara, Castile-La Mancha, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 6.450 người.

Tham khảo

Đô thị ở Guadalajara


title: Isotes subangulata

text:
Isotes subangulata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Bowditch miêu tả khoa học năm 1912.

Chú thích

Tham khảo

Isotes


title: Peristernia ustulata

text:
Peristernia ustulata là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Fasciolariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Peristernia