title: Phạm Như Xương

text:
Phạm Như Xương (范如昌, 1844 - 1917) là một vị quan triều Nguyễn.

Thân thế và sự nghiệp
Phạm Như Xương sinh năm 1844 tại Quảng Nam, ông mất năm 1917, tự là Phồn Sinh.

Năm 25 tuổi, ông đỗ cử nhân, đến năm 32 tuổi ông đỗ Tiến sĩ (Đình nguyên Hoàng giáp) vào năm Ất Hợi 1875.

Ông là một trong sáu người được mệnh danh là "Lục phụng bất tề phi" của Quảng Nam gồm: Phạm Phú Thứ (Tiến sĩ), Phan Châu Trinh, Nguyễn Duy Hiệu (Phó bảng), Trần Quý Cáp, Huỳnh Thúc Kháng (Tiến sĩ), Phạm Như Xương (Hoàng Giáp), trong lịch sử khoa bảng tỉnh Quảng Nam ông là người đỗ cao nhất (Đình nguyên Hoàng giáp).

Ông làm quan ở bộ, viện, nội các, làm Bố chính ở Phú Yên rồi cáo quan về hưu. Ông chính là người đã làm quan chủ khảo trong cuộc thi có Phan Bội Châu dự thi và ông đã đánh giá rất cao về tài năng của Phan Bội Châu. Về sau Phạm Như Xương chiêu tập nghĩa quân chống Pháp ở Bình Thuận, Phú Yên. Nghĩa quân tan rã, ông và gia quyến bị bắt giải về kinh sư. Nhưng sau ông được ân xá, được trở lại làm quan ở Thanh - Nghệ - Tĩnh. Một thời gian sau ông cáo quan về hưu.

Các con của ông có những người tham gia vào các phong trào yêu nước chống thực dân Pháp vào đầu thế kỉ 20 như Phạm Như Giáp, Phạm Như Đỉnh, Phạm Như Chương... Bản thân ông cũng là cố vấn của tổ chức Việt Nam Quang phục Hội do Phan Bội Châu lãnh đạo.

Phạm Như Xương được khắc tên ở bia Tiến sĩ tại Văn miếu Huế nhưng vì tham gia chống Pháp ông bị đục tên khỏi bia Tiến sĩ.

Hiện nay, ở Quảng Nam có một ngôi trường tiểu học mang tên ông và ở Đà Nẵng cũng có một con đường mang tên ông.

Ông là một vị quan nhưng đồng thời cũng là tác giả của nhiều bài văn thơ nhưng nay đã thất lạc (vì năm 1916 con trai ông tham gia khởi nghĩa Duy Tân nên sách vở bị tịch thu) chỉ còn Hịch văn thân Quảng Nam viết vào những năm đầu phong trào Nghĩa hội Quảng Nam do Trần Văn Dư và Nguyễn Duy Hiệu phát động năm 1885.

Tham khảo

Liên kết

Sinh năm 1844
Quan lại nhà Nguyễn
Người Quảng Nam
Hoàng giáp Việt Nam
Thủ khoa Nho học Việt Nam


title: Leptotarsus novocaledonicus

text:
Leptotarsus novocaledonicus là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Leptotarsus


title: Nguyễn Cửu Đàm

text:
Nguyễn Cửu Đàm (阮久潭, ?-1777) là danh tướng và cũng là nhà doanh điền thời chúa Nguyễn trong lịch sử Việt Nam.

Ông được lịch sử ghi nhận là nhà quy hoạch Sài Gòn đầu tiên khi khép kín thành phố bằng ba mặt sông và một mặt thành, tạo nên một thể thống nhất về địa lý kinh tế, xã hội và bố phòng .

Sự nghiệp
Thân thế và sự nghiệp Nguyễn Cửu Đàm, sử sách biên chép không nhiều. Chỉ biết quê ông ở Gia Định và là con trai thứ năm của Chánh thống cai cơ Nguyễn Cửu Vân.

Thời chúa Nguyễn Phúc Thuần (1765-1777), ông làm võ quan với hàm Hữu quân Phó tiết chế, tước Đàm Ưng hầu.

Năm 1767, Xiêm La bị Miến Điện đánh phá, cướp bóc rồi bắt cả vua. Năm sau (1768), một người gốc Quảng Đông (Trung Quốc) tên là Taksin (tức Trịnh Quốc Anh) từng giữ chức Phi nhã (Phya) đất Mang Tát, tự khởi binh rồi lên ngôi vua...
Vua Cao Miên khi ấy là Nặc Tôn, lấy lý do Taksin không thuộc dân tộc Xiêm La, nên không chịu cống nạp nữa. Taksin bèn đem quân qua Cao Miên đặt Nặc Nộn thay Nặc Tôn và chiếm đóng Nam Vang.

Biết con vua Xiêm La cũ là Chiêu Thúy còn ở Hà Tiên, sợ ngày sau sinh ra biến loạn, tháng 10 năm Tân Mão (1771) Taksin đem binh thuyền sang vây đánh Hà Tiên. Đô đốc Mạc Thiên Tứ giữ không nổi, đành phải bỏ thành chạy về Trấn Giang (nay là Cần Thơ)...Tháng 6 năm sau (1772) chúa Nguyễn (Nguyễn Phúc Thuần) giáng chức Nguyễn Cửu Khôi vì đã không kịp ứng cứu Hà Tiên và vì để Cao Miên mất về tay Xiêm La, cử Thống suất Nguyễn Cửu Đàm thay Cửu Khôi giữ chức điều khiển, để đem quân đi cản phá quân xâm lấn.

Bị đánh bại, Taksin lẫn Nặc Nộn đều tháo chạy. Thừa thắng, Nguyễn Cửu Đàm dẫn quân thu phục luôn Nam Vang, La Bích, đưa Nặc Tôn về làm vua như xưa, rồi mới rút quân về Gia Định. Cùng năm ấy (1772), ông cho đào gắp rút kênh Ruột Ngựa và xây dựng lũy Bán Bích dài 8,586 km, nối hai đầu rạch Bến Nghé và rạch Thị Nghè, xuống đến cầu Bông, tạo một vòng cung bao quanh Sài Gòn như một hòn đảo có diện tích khoảng 50km2.

Theo sử liệu, thì năm Đinh Dậu (1777), ông chết trận trong chiến dịch Ký Giang cùng Nội tả Chưởng cơ Phó tiết chế Tuấn Đức hầu Nguyễn Cửu Tuấn (chắt của Nguyễn Cửu Ứng) nhưng chưa rõ là đã giao chiến với ai.

Ghi công

Nguyễn Cửu Đàm vừa là nhà quân sự có tài vừa là nhà quy hoạch có tầm nhìn lớn. Quan sát bản đồ, thấy lũy Bán Bích tạo cho Sài Gòn biệt lập như một hòn đảo với ba mặt sông và một mặt thành. Cùng với những đồn bảo bố phòng ở những nơi hiểm yếu, thì coi như "thành phố này không còn sợ gì bất trắc nữa. Trong thực tế, quân Xiêm đã xâm phạm bờ cõi phía Nam nhiều lần, song lần nào cũng bị quân Việt đánh tan trước khi tới cửa ngõ thành phố."

Ngoài lũy ấy, kênh Ruột Ngựa (Mã Trường Giang) cũng do ông sai đào vào mùa thu năm Nhâm Thìn (1772), được Trịnh Hoài Đức ghi rõ trong sách Gia Định thành thông chí:
Nguyên xưa từ Rạch Cát ra phía Bắc đến Lò Gốm thì có một đường nước đọng móng trâu, ghe thuyền đi lại không được...Nguyễn Cửu Đàm có đào con kênh thẳng như ruột ngựa, nên mới đặt tên ấy.

Kênh này sau đó đã giúp cho thuyền bè qua lại giữa Sài Gòn với miền Tây thêm thuận lợi..

Do nhiều công lao, nên sau này (1810) Nguyễn Cửu Đàm được vua Gia Long cho thờ ở miếu Trung tiết công thần tại Huế. Và hiện nay ở quận Tân Phú, Thành phố Hồ Chí Minh có con đường mang tên ông.

Thông tin thêm
Theo quan niệm của Pháp, của vua Gia Long thì năm 1790 là khai sinh thành phố Sài Gòn (Ville de Sai Gon), vì năm ấy là năm xây thành Bát Quái và lập Gia Định kinh. Nhưng theo các nhà nghiên cứu lịch sử Việt Nam, thì Sài Gòn đã là thành phố từ khi Nguyễn Cửu Đàm xây lũy Bán Bích năm 1772, vì "khi ấy phố xá, thương cảng đã được bảo vệ bởi một vách thành dài 15 dặm".

Chú thích

Tham khảo chính
Trần Trọng Kim, Việt Nam sử lược (quyển 2). Trung tâm học liệu Sài Gòn xuất bản, 1971, tr. 86-87.
Nguyễn Đình Đầu, Địa chí văn hóa Thành phố Hồ Chí Minh (tập 1). Nhà xuất bản Thành phố Hồ Chí Minh, 1987.

Võ tướng chúa Nguyễn
Mất năm 1777
Năm sinh không rõ
Người họ Nguyễn tại Việt Nam


title: Sale, Victoria

text:
Sale là một thành phố trong bang Victoria, Úc. Đây là thủ phủ của Shire of Wellington cũng như Giáo phận Công giáo Sale và Giáo phận Anh giáo Gippsland. Thành phố có dân số 13.336 người (năm 2006). Sale đã phát triển và tái phát triển trong thập kỷ qua, một ví dụ là dự án tái phát triển nhiều triệu đô của cảng Sale. Thành phố có cự ly cách thủ phủ bang Melbourne 212 km.

Khí hậu
Sale có khí hậu ôn đới đại dương (Cfb) với mùa hè ấm áp, mùa thu ôn hòa và mùa đông mát mẻ.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Bang Victoria
Sale, Victoria
Thành phố của Úc


title: Mitromorpha wilhelminae

text:
Mitromorpha wilhelminae là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Mitromorphidae, họ ốc cối.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

W
Động vật được mô tả năm 1984


title: Nghệ thuật Hy Lạp cổ

text:
Nghệ thuật của Hy Lạp Cổ Đại đã gây ảnh hưởng rất lớn đến nền văn hóa của nhiều nước trên thế giới, đặc biệt là trong các lĩnh vực điêu khắc và kiến trúc. Ở phương Tây, nghệ thuật của Đế chế La Mã chủ yếu bắt nguồn từ hình mẫu của nghệ thuật Hy Lạp. Ở phương Đông, công cuộc chinh phục của Alexander Đại đế bắt đầu nhiều thế kỷ giao lưu trao đổi lẫn nhau giữa các nền văn hóa Hy Lạp, Trung Á và Ấn Độ, kết quả là ở nghệ thuật Hy Lạp, Phật giáo, với ảnh hưởng xa đến Nhật Bản. Sau thời kỳ Phục hưng ở châu Âu, thẩm mỹ nhân văn và các tiêu chuẩn kỹ thuật cao từ nghệ thuật Hy Lạp đã là nguồn cảm hứng của các nghệ sĩ châu Âu. Cũng vào thế kỷ 19, các truyền thống cổ điển bắt nguồn từ Hy Lạp thống trị nghệ thuật của thế giới phương Tây.

Nghệ thuật của Hy Lạp Cổ Đại thường được chia theo phong cách thành bốn giai đoạn: Hình học, cổ xưa, cổ điển, và Hy Lạp hóa. Niên đại của phong cách hình học thường được đặt vào khoảng năm 1000 trước Công Nguyên, mặc dù trong thực tế ít biết về nghệ thuật ở Hy Lạp trong giai đoạn 200 năm trước đó (theo truyền thống được gọi là kỉ nguyên Hy Lạp tăm tối), thời kì thế kỷ thứ 7 trước Công nguyên đã chứng kiến sự phát triển chậm của phong cách cổ xưa như được minh chứng bằng kiểu tranh vẽ men đen trên đồ gốm. Sự khởi đầu của các cuộc chiến tranh với Ba Tư (từ năm 480 trước Công nguyên đến năm 448 trước Công nguyên) thường được coi là sự phân chia giữa giai đoạn cổ xưa và các thời kỳ cổ điển, và Triều đại của Alexandros Đại Đế (từ năm 336 TCN đến năm 323 TCN) được coi là thời điểm chia tách thời kì cổ điển khỏi thời kì Hy Lạp hóa.

Trong thực tế, không có quá trình chuyển đổi mạnh từ một thời kì này tới một thời kì khác. Các hình thức nghệ thuật phát triển với tốc độ khác nhau trong các phần khác nhau của thế giới Hy Lạp, và như trong bất kỳ thời đại, một số nghệ sĩ làm việc với phong cách sáng tạo hơn hơn những người khác. Truyền thống địa phương đặc thù, bảo thủ trong đặc điểm, và các điều kiện của văn hóa địa phương, cho phép các nhà sử học xác định được nguồn gốc của bất cứ sự thay đổi nghệ thuật nào.

Đồ gốm
Người Hy Lạp cổ đại đã làm đồ gốm để sử dụng hàng ngày, nhưng cũng không phải để trưng bày, các danh hiệu giành được trong các cuộc thi, chẳng hạn như chiếc vò hai quai Panathenaic (bình thon đựng rượu), là ngoại lệ. Đồ gốm còn sót lại hầu hết bao gồm những chiếc bình lọ dùng để uống như chiếc vò hai quai, krater (bát pha trộn rượu vang và nước), hydria (bình nước)

Điêu khắc và nghệ thuật Hy Lạp cổ đại

Nghệ thuật và điêu khắc phương Tây có nguồn gốc từ nghệ thuật Roman, trong khi ở phía Đông, chinh phục Alexander Đại đế đã sinh ra Greco-nghệ thuật Phật giáo, thậm chí đã có một ảnh hưởng như xa như Nhật Bản tất cả đều xuất phát từ nghệ thuật Hy Lạp cổ đại. Người Hy Lạp sử dụng nhiều loại vật liệu khác nhau trong tác phẩm điêu khắc của họ bao gồm cả đá cẩm thạch, đá và đá vôi như các phong phú ở Hy Lạp. Các tài liệu khác, chẳng hạn như đất sét cũng được sử dụng nhưng do bản chất giòn của chúng nên còn sót lại rất ít. Tác phẩm điêu khắc Hy Lạp là rất quan trọng là phần lớn trong số chúng nói với chúng ta một câu chuyện về vị thần, Anh hùng, Sự kiện, sinh vật thần thoại và văn hóa Hy Lạp nói chung. Nhiều trong số những bức tượng còn sót lại thực sự có nguồn gốc La Mã. Giống như nhiều người ngày nay những người La Mã đã có một sự tôn trọng sâu sắc đối với tác phẩm điêu khắc Hy Lạp và nhiều người đã được sao chép. Nếu người La Mã đã không được thực hiện các bản sao này, nhiều Huyền thoại Hy Lạp và những câu chuyện mà chúng ta biết ngày nay đã bị mất tính nguyên gốc. Tác phẩm điêu khắc Hy Lạp chủ yếu là chia thành 7 giai đoạn - Mycenaean Nghệ thuật, Sub-Mycenaean Dark Age, Proto-Hình học, hình học Nghệ thuật, Archaic, Cổ Điển và Hy Lạp.

Nghệ thuật Mycenaea là thời kỳ đầu tiên mà chúng ta tìm thấy còn sót lại ví dụ của nghệ thuật Hy Lạp. Thời đại này bắt đầu từ khoảng năm 1550 trước Công nguyên đến năm 1200 trước Công nguyên trên phần đất liền của Hy Lạp. Trong thời gian này, có hai nền văn minh riêng biệt tồn tại trên đất liền, của người Hy Lạp và người Mycenaea. Người Hy Lạp vào thời điểm đó học được rất nhiều từ người Mycenaea, những người mà có kĩ thuật tiên tiến hơn. Người Hy Lạp đã học được làm thế nào để xây dựng cửa và ngôi mộ (chẳng hạn như ngôi mộ của Agamemnon trong 'Bee hive') và làm thế nào để sử dụng các kim loại khác nhau trong nghệ thuật, bằng cách sử dụng các kỹ thuật Mycenaean. Khổmg lồ nổi tiếng Wall of Mycenae trước cửa sư tử là một ví dụ tốt về các kỹ năng nề của họ. Mycenaeans đã được các thợ kim hoàn tuyệt vời mà có thể được nhìn thấy từ tìm thấy như Mask Agamemnon chết được tìm thấy trong một ngôi mộ có niên đại từ thế kỷ 16. Các mặt hàng khác chẳng hạn như con số ngà voi (người đứng đầu của một chiến binh với lợn đực "đội mũ bảo hiểm tuck) và một Crystal Rock 'hẹn hò sauceboat giữa các chương trình thế kỷ 16 và 13, họ có thể thủ công các vật liệu khác cũng.

Các giai đoạn
Khoảng năm 1200 trước Công nguyên, do mùa thu Homeric của thành Troy, dường như là sự sụp đổ xuống Mycenaean nghệ thuật, khoảng thời gian này được biết đến như là Sub-Mycenaean hoặc thời Trung Cổ. Khoảng thời gian này kéo dài từ khoảng 1100 đến 1025 trước Công nguyên và ví dụ rất ít các quy chế, nghệ thuật đã được tìm thấy. Các mặt hàng đã được tìm thấy cho thấy không có phương pháp mới hoặc đổi mới. Điều này có lẽ là do các cuộc chiến tranh liên tục và cuộc xâm lược làm tê liệt sự phát triển của nền văn minh của họ trong thời gian đó.

Giai đoạn tiếp theo (ca. 1025 - 900 trước Công nguyên) được gọi là thời kỳ nghệ thuật Proto-hình học. Chúng ta bắt đầu tìm thấy đồ gốm bắt đầu được trang trí với hình dạng đơn giản, các đường lượn sóng và bàn tay đen. Người ta cho rằng khoảng thời gian này là biểu hiện đầu tiên của người Hy Lạp để phục hồi nền văn minh của họ. Với sự phát minh ra bánh xe đồ gốm nhanh hơn và cải tiến khác, người ta tin rằng thử nghiệm với gốm bắt đầu. Ví dụ đáng chú ý của thời đại này có một ban nhạc rộng ngang về cổ và bụng, vòng tròn đồng tâm áp dụng với một la bàn và bàn chải nhiều. Họ chủ yếu là các yếu tố trừu tượng.

Hình học Nghệ thuật ngày từ khoảng 900 - 700 trước Công nguyên và là một sự chuyển biến đáng kể dẫn đến việc thành lập các tổ chức chính Hy Lạp chẳng hạn như thành phố Hy Lạp - nhà nước (Polis) và bảng chữ cái Hy Lạp. Điêu khắc và chạm khắc bắt đầu được thực hiện đại diện cho các anh hùng mỗi quốc gia thành phố và huyền thoại trong quá khứ bao gồm cả động vật và con người. Sự tăng trưởng của các tuyến đường thương mại mới và các cơ hội cho thực dân cho phép nghệ thuật Hy Lạp phát triển. Đền thờ lớn và các khu bảo tồn được xây dựng để tưởng nhớ các vị thần và được trang bị với những bức tượng quý và nghệ thuật. Các chiến binh vũ trang, xe ngựa, và ngựa là những biểu tượng quen thuộc nhất của giai đoạn hình học. Điều duy nhất đó là chưa xuất hiện từ niềm đam mê tiếng Hy Lạp đang phát triển mới cho nghệ thuật là bức tượng đá rắn.

Với các tuyến đường thương mại mới được thành lập vào Levant và đồng bằng sông Nile, chúng tôi bắt đầu thấy một sự pha trộn của nghệ thuật Hy Lạp và phương Đông. Điều này dẫn đến tuổi Archaic (khoảng 700 - 450 BC) cho thấy một phong cách tự nhiên phản ánh ảnh hưởng đáng kể ở vùng Cận Đông và Ai Cập. Đây là được gọi là giai đoạn Orientalising (735 - 650 trước Công nguyên) và đã xảy ra dần dần. Nhiều nghệ sĩ Hy Lạp bắt đầu để tiếp thu ý tưởng từ các đối tác Đông của họ, bắt đầu sử dụng tác phẩm palmette và hoa sen, động vật săn và con thú composite như griffins (phần gia cầm, một phần sư tử), Nhân sư (sư tử có cánh phụ nữ một phần, một phần), và tiếng còi báo động (một phần người phụ nữ, con chim một phần). Cạnh tranh giữa các nghệ sĩ Hy Lạp trong suốt lục địa Hy Lạp và các thuộc địa đã bắt đầu nổi lên để xem ai có thể sản xuất những kỳ công vĩ đại nhất và sáng tạo nhất. Nhà điêu khắc trong những hòn đảo Aegean, đặc biệt là trên Naxos và Samos, chạm khắc có quy mô lớn những bức tượng bằng đá cẩm thạch. Thợ kim hoàn trên Rhodes chuyên về đồ trang sức mỹ, trong khi đồng lao động trên áo giáp thời Crete và các mảng trang trí với phù điêu tuyệt vời. Các trung tâm nghệ thuật nổi bật của Hy Lạp đại lục, đặc biệt là Sparta, Corinth, và Athens, cũng trưng bày đáng kể sự thay đổi trong khu vực. Sparta và các nước láng giềng trong Laconia sản xuất chạm khắc ngà voi đáng chú ý và đặc biệt huy chương đồng. Các nghệ nhân Corinthian đã phát minh ra một phong cách các hình thức bóng tập trung vào các mô hình giống như tấm thảm các loài động vật nhỏ và các họa tiết cây trồng. Ngược lại, các họa sĩ bình của Athens là nghiêng nhiều hơn để minh họa những cảnh thần thoại. Mặc dù sự khác biệt trong tiếng địa phương - ngay cả những bảng chữ cái được viết vào thời gian này thay đổi từ vùng này đến vùng - tiếng Hy Lạp là một yếu tố chính thống nhất ở Hy Lạp như ngày nay với các nước nói tiếng Anh. Khu bảo tồn lớn và các đền thờ được xây dựng và trang trí với các họa tiết tốt nhất, như cạnh tranh khốc liệt trong thế giới Hy Lạp vượt qua những tác phẩm trước đó của nghệ thuật. Tuổi Archaic nổi tiếng với sự xuất hiện của bức tượng đá của con người, chẳng hạn như Kouros đá vôi (nam) và Kore (nữ) bức tượng. Tượng của Kouros c.590 BC

Những bức tượng mới cho thấy con người trẻ khỏa thân và luôn luôn với một nụ cười trên khuôn mặt của họ. Mục đích chính là để thử và cho thấy sự hoàn hảo trong hình dáng con người, tuy nhiên, phần lớn của bức tượng đi qua là cứng nhắc và không tự nhiên. Mặc dù những lỗ hổng này là người Hy Lạp là người đầu tiên phát minh ra các bức tượng đứng miễn phí trong suốt thời kỳ này. Athens, 550 trước Công nguyên, đã hoàn thiện việc sử dụng các con số màu đen gốm mà nó sau đó thành công xuất khẩu trên toàn thế giới Hy Lạp. Trong số các họa sĩ vĩ đại của con số Attic đen lọ, Sophilos, Kleitias, Nearchos, Lydos, Exekias, và Painter Amasis thử nghiệm với nhiều kỹ thuật để khắc phục những hạn chế của con số sơn đen với sự nhấn mạnh về hình dáng và chi tiết khắc. Việc phát minh ra hệ quả của kỹ thuật màu đỏ con số, trong đó cung cấp nhiều cơ hội hơn cho các bản vẽ và cuối cùng là thay thế con số đen, thông thường ngày khoảng 530 trước Công nguyên và do các hội thảo của Andokides potter.

Nghệ thuật cổ điển (480 - 323 BC) đã được tạo ra trong một "thời đại vàng", từ thời điểm đó Athens đã tăng đến nổi bật và mở rộng Hy Lạp, cho đến khi cái chết của Alexander Đại đế. Tuổi cổ điển có thể được xem như một bước ngoặt trong nghệ thuật và sản xuất một số tác phẩm điêu khắc tinh tế nhất được biết đến ngày nay. Đó là trong độ tuổi này là nhà điêu khắc đã làm chủ được đá cẩm thạch và bắt đầu tạo ra bức tượng cho thấy tự do vui vẻ chuyển động và biểu hiện, trong khi kỷ niệm nhân loại như một thực thể độc lập (atomo).

Tượng đá
Discobolos, Hy Lạp cổ đại Tượng. Ví dụ tốt nhất cho thấy tự do di chuyển là các Discobolos (Thrower Discus) Myron trong Nazionale Museo Romano, Rome. Đây là một trong những bức tượng Hy Lạp cổ điển nổi tiếng nhất từ thời kỳ này. Tuổi cổ điển cũng thấy lần đầu tiên, cơ thể con người được coi là xứng đáng được mô tả trong một bức tượng và mãi mãi bất tử trong đá và đồng. Những người đóng vai trong một trạng thái tĩnh và cứng đã được thay thế với hiện đại hơn snap-shot 'phong trào ba chiều, để mọi người có thể chiêm ngưỡng cơ thể con người cho các giá trị thẩm mỹ của nó. Đây là lần đầu tiên con người có thể được xem như gần như Thiên Chúa, có nghĩa là cơ thể con người đã trở thành đề tài nghiên cứu lần đầu tiên. Trong Hy Lạp cổ đại, một trí tuệ tiến hóa đã đạt đến kết luận hợp lý của nó trong thời kỳ cổ điển khi con người như một sinh vật sống trên hành tinh này có được tầm quan trọng xứng đáng và các vị thần đã trở thành con người thông qua bằng đá cẩm thạch và đồng '. Với sự nổi lên của nền dân chủ và triết học, nó thay đổi bộ mặt của nghệ thuật đúng nghĩa đen. Từ thời Cổ đại, tất cả những bức tượng Hy Lạp từ khoảng thời gian này cho thấy một thiếu phát biểu, trong khi đó, miêu tả của 'man rợ' cho thấy một biểu hiện đáng kể trên khuôn mặt. Điều này là bởi vì người Hy Lạp tin rằng sự ức chế của cảm xúc là một đặc tính cao quý của tất cả mọi người văn minh, trong khi màn hình hiển thị công cộng của cảm xúc con người là một dấu hiệu của sự man rợ. Logic và lý do là để thống trị biểu hiện của con người ngay cả trong những tình huống kịch tính nhất. Đền thờ và khu bảo tồn đã khóc cho bức tượng hơn và xa hoa và hoành tráng hơn mang lại những truyền thuyết và vị thần vào cuộc sống, chẳng hạn như các họa tiết nổi tiếng từ Parthenon (tiếc là chỉ có một vài mảnh vỡ vẫn còn). Tượng tại tang lễ cũng phát triển từ bỏ con người bức tượng cứng nhắc như trong quá khứ để miếng mới hiện đại cho thấy chi tiết hơn và cảnh gia đình định hướng, chẳng hạn như nhóm gia đình trên một dấu hiệu nghiêm trọng từ Athens, khảo cổ học Bảo tàng quốc gia. Các bức tượng lớn nhất của độ tuổi này là tượng thần Zeus ở Olympia và tượng Nữ thần Athena tại đền Parthenon, cả hai đều được thiết kế bởi Phidias. Bản sao nhỏ hơn của những bức tượng này vẫn còn tồn tại, nhưng bản chính không may awe-cảm hứng rằng họ đã bị đánh cắp bởi các hoàng đế Byzantium từ đền Parthenon và sau đó bị phá hủy trong những gì được cho là đã được một đám cháy. Các tác phẩm điêu khắc của Hy Lạp nhiều hơn bất kỳ hình thức nghệ thuật khác là sự biểu hiện thuần khiết của tự do, tự ý thức và tự xác định. Đây là những giá trị thúc đẩy các cư dân của Hy Lạp cổ đại để đánh bại hùng mạnh Ba Tư và đã dẫn họ đến sự phát triển của một mô hình xã hội đảm bảo phẩm giá của mỗi người đàn ông bên trong nó.
Thời kỳ Hy Lạp cổ đại (323 - 31 trước Công nguyên) bắt đầu xung quanh cái chết của Alexander Đại đế và kết thúc với trận chiến Actium vào năm 31 trước Công nguyên. Thời kỳ Hy Lạp cổ đại đã nhìn thấy những thay đổi lớn so với logic trước. Các nghệ sĩ của thời kỳ Hy Lạp đã không dính vào các công ước và các quy tắc cổ điển, nhưng đã chuyển sang một phong trào thực nghiệm hơn và cảm giác tự do cho phép các nghệ sĩ để khám phá các đối tượng của mình từ các điểm khác nhau duy nhất của.

Chòm sao ngủ sa của Delphi

Cách dễ nhất để giải thích điều này là để xem xét 'chòm sao ngủ sa của Delphi và bức tượng "Boy Jockey. Bức tượng đầu tiên là từ thời kỳ cổ điển và cho thấy sự vĩ đại và khiêm tốn trong khi sau này là từ thời Hy Lạp cổ đại, trong đó cho thấy một biểu hiện của quyền lực và năng lượng. Nghệ sĩ cũng có thể lấy ý tưởng từ một khu vực rộng lớn hơn nhiều như các đế chế Hy Lạp là ở đỉnh cao của nó, đạt thậm chí xa như Ấn Độ. Điều này dẫn đến một số phong cách nghệ thuật mới đang nổi lên như Greco-Bactrian, Indo-Hy Lạp và Hy Lạp - Phật giáo. Với sự xuất hiện của Rome là chấp nhận được để làm cho tác phẩm điêu khắc của người dân bình thường và động vật, với các nhà điêu khắc không có nghĩa vụ để làm cho nhân vật anh hùng và thể chất hoàn hảo. Thành phố New Hy Lạp bắt đầu lây lan ở những nơi như Ai Cập và Syria, tất cả đều muốn bức tượng mô tả vị thần Hy Lạp và Anh hùng được đặt trong các đền thờ của họ. Điều này dẫn đến bức tượng nhiều hơn và nhiều hơn nữa và các mặt hàng đồ gốm được sản xuất hàng loạt, kết quả trong một chất lượng kém của sản phẩm. Điều đó nói rằng, những cải tiến lớn trong kỹ thuật và vật liệu cho phép một trong những sáng tạo lớn nhất và tuyệt vời nhất trong con người nỗ lực, Colossus of Rhodes, được xây dựng. Thật không may, những ảnh hưởng kết hợp của cướp bóc và những trận động đất khác nhau đã phá hủy bức tượng, để có được như lớn như tượng Nữ thần Tự do. Một số tác phẩm điêu khắc được biết đến tốt nhất Hy Lạp Dying Gaul, Venus de Milo, và các Winged Victory của Samothrace, tất cả đều miêu tả một anh hùng cổ điển nhưng có một twist Hy Lạp trong đó cho thấy một hương vị gợi cảm và tình cảm.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Greek Art History Resource
 Ancient Greek Art at the Cincinnati Art Museum
 Ancient Greek Ceramics

Cổ đại

Cổ


title: Perdita calochorti

text:
Perdita calochorti là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1956.

Chú thích

Tham khảo

Perdita
Động vật được mô tả năm 1956


title: Apopestes

text:
Apopestes là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Các loài
 Apopestes curiosa
 Apopestes indica Moore, 1883
 Apopestes noe Ronkay, 1990
 Apopestes phantasma Eversmann, 1843
 Apopestes spectrum Esper, 1787

Chú thích

Tham khảo

 Apopestes at funet.fi
 Natural History Museum Lepidoptera genus database
 Zootaxa 1876:19.

Erebidae


Giải vô địch bóng đá U-17 Đông Nam Á 2005 (AFF U-17 Youth Championship 2005) là giải bóng đá lần đầu tiên giữa các đội tuyển bóng đá dưới 17 tuổi các quốc gia Đông Nam Á do Liên đoàn bóng đá Đông Nam Á tổ chức tại Băng Cốc, Thái Lan từ ngày 26 tháng 8 đến ngày 4 tháng 9 năm 2005.

Vòng bảng
Bảy đội tuyển được chia thành hai bảng đấu vòng tròn 1 lượt chọn 2 đội xếp đầu của mỗi bảng vào bán kết.

Bảng A

Bảng B

Đấu loại trực tiếp

Tóm tắt

Bán kết

Tranh hạng ba

Chung kết

Đội vô địch

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang chủ của giải vô địch bóng đá U-17 Đông Nam Á 2005

2005
Bóng đá trẻ năm 2005


title: Polyplectropus profaupar

text:
Polyplectropus profaupar là một loài Trichoptera trong họ Polycentropodidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Polyplectropus


title: Holcopasites ruthae

text:
Holcopasites ruthae là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cooper mô tả khoa học năm 1993.

Chú thích

Tham khảo

Holcopasites
Động vật được mô tả năm 1993


title: Abertura

text:
Abertura là một đô thị trong tỉnh Cáceres, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 62,71 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 454 người với mật độ 7,24 người/km². Đô thị này có cự ly 74 km so với tỉnh lỵ Cáceres.

Biến động nhân khẩu

Tham khảo

Đô thị ở Cáceres


title: Isumi, Chiba

text:
là một thành phố thuộc tỉnh Chiba, Nhật Bản.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thành phố tỉnh Chiba


title: Tourdun

text:
Tourdun  là một xã thuộc tỉnh Gers trong vùng Occitanie miền nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Gers

Tham khảo

Xã của Gers


title: Anoplischius morosus

text:
Anoplischius morosus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1859.

Chú thích

Tham khảo

Anoplischius


title: Rhadinosa yunnanica

text:
Rhadinosa yunnanica là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Chen & Sun miêu tả khoa học năm 1962.

Chú thích

Tham khảo

Rhadinosa


title: Chiến tranh Ottoman-Saudi

text:
Chiến tranh Ottoman-Saudi, cũng được gọi là Chiến tranh Ai Cập-Wabhali diễn ra trong thời gian 1811–1818 giữa Ai Cập dưới quyền Muhammad Ali Pasha (trên danh nghĩa Đế quốc Ottoman) và quân đội Nhà nước Saudi thứ nhất.

Khi quân Saudi xâm lược Mecca năm 1802, vua Thổ Nhĩ Kỳ là Mahmud II cử Muhammad Ali đi giành lại Mecca cho đế quốc Ottoman. Tháng 1 năm 1815, sau một chuỗi trận thắng, Ai Cập chiếm Nejd.

Xem thêm
 Cuộc chinh phạt Nejd
 Cuộc vây hãm Diriyah
 Ai Cập dưới thời nhà Muhammad Ali
 Lịch sử Ả Rập Xê Út
 Đế quốc Ottoman

Tham khảo

Mahmud II
Ottoman-Saudi
Ottoman-Saudi
Ottoman-Saudi


title: Cardiophorus foveolatus

text:
Cardiophorus foveolatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schwarz miêu tả khoa học năm 1900.

Chú thích

Tham khảo

Cardiophorus


title: Geranomyia aequabilis aequabilis

text:
Geranomyia aequabilis là một phân loài ruồi của loài Geranomyia aequabilis trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo

Geranomyia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Rhyacophila chirka

text:
Rhyacophila chirka là một loài Trichoptera trong họ Rhyacophilidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Rhyacophila


title: Melanotaenia eachamensis

text:
Melanotaenia eachamensis là một loài cá thuộc họ Melanotaeniidae. Nó là loài đặc hữu của Yidyam (Lake Eacham), Queensland, Úc.

Xem thêm
hồ Eacham

Chú thích

Tham khảo

 Allen, Gerald R.; & Cross, Norbert J. (1982). Rainbowfishes of Australia and Papua New Guinea. Angus & Robertson, Australia. ISBN 0-207-14604-7
 Wager, R. 1996. Melanotaenia eachamensis . 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 4 tháng 8 năm 2007.

Cá Úc
E
Động vật sắp nguy cấp Úc
Động vật được mô tả năm 1982


title: Danh sách máy bay của Imperial Airways

text:
Imperial Airways là một hãng hàng không quốc gia của Vương quốc Anh từ năm 1924 đến 1939. Hãng sử dụng rất nhiều các loại máy bay bao gồm:

 Armstrong Whitworth Argosy (1926)
 Armstrong Whitworth Atalanta (1931)
 Armstrong Whitworth Ensign (1938)
 Avro 618 Ten (1930)
 Avro 652 (1935)
 Boulton Paul P.71A (1934)
 de Havilland DH.34 (1924)
 De Havilland DH.50 (1924)
 de Havilland DH.61 Giant Moth
 de Havilland DH.66 Hercules (1926)
 de Havilland DH.86 (1934)
 de Havilland DH.91 Albatross (1938)
 Handley Page H.P.42 (1931)
 Handley Page W8B (1924)
 Handley Page W8F (1924)
 Handley Page W9 (1926)
 Handley Page W10 (1926)
 Short S.23 Empire (1936)
 Short S.26 (1939)
 Short S.30 Empire (1938)
 Short S.8 Calcutta (1928)
 Short Kent (1931)
 Short Scylla (1934)
 Short Mayo Composite (1938)
 Supermarine Sea Eagle (1924)
 Supermarine Southampton (1929)
 Supermarine Swan (1925)
 Vickers Velox (1934)
 Vickers Vimy Commercial (1924)
 Vickers Vulcan (1924)
 Westland Wessex (1929)

Tham khảo

Im

en:List of aircraft of Imperial Airways


title: Büsumer Deichhausen

text:
Büsumer Deichhausen (tên cũ "Dykhusen") là một đô thị ở Amt ("đô thị chung") Büsum-Wesselburen thuộc huyện Dithmarschen trong bang Schleswig-Holstein, nước Đức. Đô thị Büsumer Deichhausen có diện tích 2,87 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 345 người.

Büsumer Deichhausen nằm bên bờ Biển Bắc, về phía đông của Büsum.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Dithmarschen


title: 317 Roxane

text:
317 Roxane là một tiểu hành tinh thuộc kiểu E, ở vành đai chính. Nó được Auguste Charlois phát hiện ngày 11.9.1891 ở Nice, và ban đầu được đặt tên là Roxana, vợ của Alexandros Đại đế.

Mới đây, một đội các nhà thiên văn học đã nhận ra "317 Roxane" có quang phổ gần phù hợp với thiên thạch Peña Blanca Spring đã va chạm một hồ bơi ở Texas, Hoa Kỳ năm 1946. Vì thế, có khả năng là "317 Roxane" cùng có nguồn gốc từ thiên thể mẹ giống như thiên thạch này.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 http://www.meteorite.com/meteorite-gallery/meteorite-pages/Pena_Blanca_Spring.htm
 http://www.minsocam.org/ammin/AM32/AM32_354.pdf

Tiểu hành tinh được đặt tên
317
Tiểu hành tinh vành đai chính
Tiểu hành tinh kiểu E
Thiên thể phát hiên năm 1891
Thiên thể phát hiện năm 1891
Hệ tiểu hành tinh đôi


title: Basilepta rugipennis

text:
Basilepta rugipennis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Tan miêu tả khoa học năm 1988.

Chú thích

Tham khảo

Basilepta


title: Ghatkeser

text:
Ghatkeser là một thị trấn thống kê (census town) của quận Rangareddi thuộc bang Andhra Pradesh, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Ghatkeser có dân số 17.200 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Ghatkeser có tỷ lệ 68% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 74%, và tỷ lệ cho phái nữ là 61%. Tại Ghatkeser, 13% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Andhra Pradesh


title: Pomachilius antennalis

text:
Pomachilius antennalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schwarz miêu tả khoa học năm 1903.

Chú thích

Tham khảo

Pomachilius


title: Tangstedt

text:
Tangstedt là một đô thị ở huyện Stormarn, bang Schleswig-Holstein, Đức. Đô thị này có diện tích 39,86 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 6052 người. Đô thị này có cự ly khoảng 12 km về phía tây bắc của Ahrensburg, và 22 km về phía đông bắc của Hamburg.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Stormarn


title: Saint-Ambroix, Cher

text:
Saint-Ambroix là một xã thuộc tỉnh Cher trong vùng Centre-Val de Loire miền trung Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Cher

Liên kết ngoài
Saint-Ambroix on the Quid website

Ghi chú

Saintambroix


title: Rockeskyll

text:
Rockeskyll là một đô thị thuộc huyện Vulkaneifel, trong bang Rhineland-Palatinate, phía tây nước Đức. Đô thị này có diện tích 5,88 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 286 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Vulkaneifel


title: Decticryptis

text:
Decticryptis là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Các loài
 Decticryptis deleta Moore, [1885]

Tham khảo

 Decticryptis at funet.fi
 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Acontiinae


title: Chiến binh quá khích

text:
Chiến binh quá khích là danh từ để chỉ những thành viên vũ trang của các tổ chức chính trị quá khích. Chiến binh quá khích là những người chủ trương dùng bạo lực, như khủng bố, tấn công các cơ quan nhà nước, khi cần thiết để đạt được những mục tiêu chính trị nhất định. Trên các phương tiện thông tin đại chúng hiện nay, chiến binh quá khích nhiều khi được sử dụng với nghĩa là những người sử dụng chiến thuật khủng bố; cách dùng này tạo ra cảm giác trung lập hơn so với cách gọi "kẻ khủng bố".

Một số ví dụ về chiến binh quá khích là các thành viên của Hồng quân Nhật Bản, chủ nghĩa Mao, các tổ chức Hồi giáo quá khích (Al-Qaeda, chiến binh Taliban sau khi lực lượng này mất chính quyền, Hezbollah), nhóm bạo loạn thân Trump tại Điện Capitol, v.v...

Tham khảo

Chiến binh
Chủ nghĩa quá khích

en:Militant
ja:過激派


title: Horisme corticata

text:
Horisme corticata là một loài bướm đêm thuộc họ Geometridae. Loài này có ở Đan Mạch tới Ba Lan, Áo, Hungary và România và từ miền trung Ý, Balkan và Anatolia tới Kavkaz và miền nam Nga.

Sải cánh dài 26–28 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 4 đến tháng 9 tùy theo địa điểm.

Ấu trùng ăn các loài Clematis vitalba, Clematis viticella và Anemone sylvestris.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.lepiforum.de
 Moths và Butterflies of Europe và North Africa

Horisme
Côn trùng châu Âu
Động vật được mô tả năm 1835


title: Kunreuth

text:
Kunreuth là một đô thị thuộc huyện Forchheim trong bang Bayern nước Đức. Đô thị Kunreuth có diện tích 9,79 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 1358 người.

Tham khảo

Xã của bang Bayern


title: Haliotis gigantea

text:
{{Bảng phân loại
| image = Haliotis gigantea f. sieboldii 01.JPG
| image_caption = Haliotis gigantea vả. sieboldii'
| regnum = Animalia
| phylum = Mollusca
| classis = Gastropoda
| unranked_superfamilia = clade Vetigastropoda
| superfamilia = Haliotoidea
| familia = Haliotidae
| genus = Haliotis| subgenus =
| species = H. gigantea| binomial = Haliotis gigantea| binomial_authority = Gmelin, 1791
| synonyms = * Haliotis gigas Röding, 1798
 Haliotis sieboldii Reeve, 1846
 Haliotis tubifera Lamarck, 1822
| name = Haliotis gigantea}}Haliotis gigantea là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Haliotidae, the abalones. It is known as Siebold's Abalone, after Philipp Franz von Siebold.

 Phân bố H. gigantea'' is đặc hữu của the waters off Nhật Bản and Hàn Quốc.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

Chi Bào ngư


title: Novacelles

text:
Novacelles  là một xã ở tỉnh Puy-de-Dôme trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes miền trung nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 800 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE commune file

Xã của Puy-de-Dôme


title: Mouchan

text:
Mouchan  là một xã thuộc tỉnh Gers trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Xã này có độ cao trung bình 94 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Gers


title: La Villedieu-du-Clain

text:
La Villedieu du Clain là một xã, tọa lạc ở tỉnh Vienne trong vùng Nouvelle-Aquitaine, Pháp. Xã này có diện tích 7,16 kilômét vuông, dân số năm 2006 là 1392 người. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 140 m trên mực nước biển.

Biến động dân số

Liên kết ngoài
 http://www.la-villedieu-du-clain.fr: Site officiel de La Villedieu-du-Clain
 La Villedieu-du-Clain Trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Tham khảo

Villedieu-du-clain


title: Blagny

text:
Blagny  là một xã ở tỉnh Ardennes, thuộc vùng Grand Est ở phía bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ardennes

Tham khảo

Xã của Ardennes


title: Hirschberg, Rhein-Lahn

text:
Hirschberg là một đô thị ở huyện Rhein-Lahn, bang Rheinland-Pfalz, in phía tây nước Đức.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Rhein-Lahn


title: Styringomyia serristylata

text:
Styringomyia serristylata là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

<references>

Liên kết ngoài

Styringomyia
Limoniidae ở vùng Afrotropic


title: Giáo hoàng Piô XII

text:
Giáo hoàng Piô XII (Tiếng Latinh: Pius PP. XII, Tiếng Ý: Pio XII, tên khai sinh là Eugenio Maria Giuseppe Giovanni Pacelli, 2 tháng 6 năm 1876 – 9 tháng 10 năm 1958) là vị Giáo hoàng thứ 260 của Giáo hội Công giáo Rôma.

Theo niên giám tòa thánh năm 2003 xác định ngày đắc cử Giáo hoàng là ngày 2 tháng 3 năm 1939, ngày khai mạc chức vụ mục tử đoàn chiên Chúa là ngày 12 tháng 3 và kết thúc triều đại của mình vào ngày 9 tháng 10 năm 1958.

Ông tích cực can thiệp để chấm dứt Chiến tranh thế giới thứ hai. Vatican trở thành nơi trú ẩn cho nhiều người bị bách hại về chính trị hoặc chủng tộc. Ông khuyến khích mọi nỗ lực để xây dựng một nền dân chủ Kitô giáo thật sự. Ông viết nhiều thông điệp về Giáo hội (Mystici Corporis), về nghiên cứu Thánh Kinh (Divino Afflante Spiritu), về thần học, phụng vụ và công bố tín điều Đức Mẹ Hồn Xác Lên Trời (1950).

Giáo hoàng Piô XII đã kết án các trào lưu thần học, phong trào xã hội chủ nghĩa và linh mục thợ. Tuy nhiên phải nhìn nhận dưới thời đại ông, sinh hoạt Giáo hội cũng có nhiều thay đổi: trước tiên là phụng vụ (nghi thức bí tích bằng tiếng địa phương, cho dâng lễ buổi chiều, việc giữ chay Thánh Thể chỉ còn ba giờ, cải Tổ nghi lễ tuần thánh và giản dị hóa kinh thần vụ).

Ngoài ra, ông tích cực cổ vũ phong trào tông đồ giáo dân, mở hai đại hội giáo dân thế giới 1951 và 1957 tại Rôma (trên 2.000 đại biểu thuộc 92 quốc gia); quốc tế hóa Hồng y đoàn (2/3 không phải người Ý), và cổ vũ đặc biệt cho việc lập hàng giáo phẩm các xứ truyền giáo.

Trước khi thành giáo hoàng

Gia đình

Giáo hoàng Piô XII tên thật là Eugenio Maria Giuseppe Giovanni Pacelli, sinh tại Rôma, nước Ý ngày 2 tháng 3 năm 1876. Ông sinh ra trong một gia đình quý tộc nhỏ, rất thân thiết từ thế kỷ XIX với các giới của Vatican.

Cha ông, Filippo Pacelli, là luật sư ở tòa thượng thẩm Rôma (Rota), rồi luật sư hội nghị các hồng y.

Mẹ ông xuất thân từ một gia đình nổi bật về những phục vụ tòa thánh. Ông học ở trường trung học Visconti, một trường công lập.

Trở thành linh mục
Năm 1894, ông bắt đầu học thần học ở đại học Grêgôriô với tư cách là học sinh nội trú của học viện Capranica. Từ năm 1893 đến 1895, ông cũng theo học ngôn ngữ và lịch sử ở Sapienza, đại học Nhà nước Rôma.

Năm 1899, ông trở về trường Apollinariô nơi ông đạt được ba bằng cử nhân về thần học, luật dân sự và giáo luật. Ngày 2 tháng 4 năm 1899, ông được thụ phong linh mục bởi Giám mục Cassetta, phó nhiếp chính của Rôma và là người bạn lớn của gia đình.

Năm 1901, ông vào thánh bộ công vụ ngoại thương của giáo hội, phụ trách những quan hệ quốc tế của Vatican, nhờ sự gửi gắm của hồng y Vannutelli, bạn của gia đình. Tại đây, ông làm minutante (người thảo bản chính). Pacelli tham dự cơ mật viện tháng 8 năm 1903.

Năm 1904, ông được hồng y Gasparri bổ nhiệm vào ủy ban pháp điển hóa giáo luật. Ông cũng trở thành vị phòng hộ Giáo hoàng bí mật, dấu hiệu sự tin cậy của Giáo hoàng. Ông xuất bản một nghiên cứu về Tư cách pháp nhân và tính lãnh thổ của pháp luật, đặc biệt là của giáo luật, rồi một sách nhỏ trắn về sự phân ly của Giáo hội và Nhà nước ở Pháp.

Pacelli đã phải khước từ nhiều lời đề nghị ghế giáo sư giáo luật ở Apollinariô cũng như ở Đại học công giáo Washington. Nhưng ông lại nhận giảng dạy ở hàn lâm viện các quý tộc giáo hội, cơ sở đào tạo của giáo triều Rôma.

Sứ mệnh ngoại giao
Năm 1905, ông được thăng làm giám chức thân cận của Giáo hoàng. Ông tiếp tục được thăng chức một cách nhanh chóng và đều đặn. Năm 1911, trở thành thứ trưởng Bộ công vụ ngoại thường. Điều này đã đưa ông vào danh sách những nhà tư tưởng của ngành ngoại giao Vatican.

Năm 1912, Giáo hoàng Piô X bổ nhiệm ông làm phụ tá tổng trưởng, rồi tổng trưởng năm 1914, ông giữ nhiệm sở này dưới triều Benedictus XV. Lúc bấy giờ, ông đảm nhiệm trách vụ xúc tiến chính sách của Giáo hoàng trong thế chiến thứ nhất.

Đặc biệt, ông đã can ngăn nước Ý bước vào chiến tranh, một phần vì ông sợ một cuộc cách mạng cộng sản ở Rôma. Năm 1915, ông du hành đến Vience và cộng tác với đức ông Scapinelli khâm sứ tòa thánh ở Venezia để thuyết phục hoàng đế Franz Joseph I của đế quốc Áo-Hung kiên nhẫn hơn đối với Ý.

Khâm sứ tòa thánh tại Munich
Năm 1917, Giáo hoàng Biển Đức XV bổ nhiệm Pacelli làm khâm sứ tòa thánh tại Munich, đại diện Giáo hoàng duy nhất của đế quốc Đức. Ông đã thúc đẩy để cho công hàm của Biển Đức XV ngày 1 tháng 8 năm 1917 được tiếp nhận, nhưng chỉ đạt được những kết quả đáng thất vọng.

Ông cũng cố gắng tìm hiểu giáo hội Công giáo ở Đức để biết rõ hơn, thăm viếng các giáo phận và tham dự các cuộc biểu tình của Công giáo như Katholikentag (Đại hội công giáo Đức) và đưa chị Pasqualina về phục vụ ông với tư cách là quản gia cho đến cuối đời. Song song ông tìm hiểu những bàn cãi của Vatican và Liên bang Xô viết. Ông thay các đề nghị Xô viết đối với việc tổ chức Công giáo.

Năm 1926, ông thừa nhận tu sĩ Dòng tên D’Herbigny, người phụ trách việc thành lập một hàng giáo sĩ trong nước Nga. Năm 1920, ông được ủy nhiệm ở Berlin. Năm 1929, ông ký một thỏa ước với Phổ, sau đó được bổ nhiệm làm tổng trưởng ngoại giao và được nâng lên phẩm tước hồng y. Ông trở thành người công tác chính của Giáo hoàng Piô XI và bổ nhiệm làm tổng Giám mục hiệu tòa Sardes.

Năm 1933, nhân danh tòa thánh, ông ký một thỏa ước với Von papen, phó chưởng ấn Công giáo của chính phủ Hitler. Nhưng ngay sau đó những người quốc xã không muốn tôn trọng hiệp ước này. Pacelli gửi 55 công hàm phản kháng chính phủ Đức trong thời gian từ 1933 đến 1939. Vì thế, tháng 3 năm 1937 ông làm cho bản văn của thông điệp Mit brennender Sorge do hồng y tổng Giám mục Munich soạn trở nên nghiêm khắc hơn. Tuy nhiên, thỏa ước không bị bãi bỏ.

Năm 1938, ông nghiêm khắc phê bình việc hàng Giám mục Áo phê chuẩn ngay Anschluss (bạo lực quốc xã ngày 11 tháng 3 năm 1938). Ông đòi hồng y Innitzet, tổng Giám mục Viên, phải tuyên bố lấy lập trường chống sự xâm lược. Innitzet thực hiện điều này ngày 6 tháng 5, nhưng chỉ bằng một bài báo đăng trên Osservatore Romano.

Giáo hoàng

Cơ mật viện

Năm 1939, lúc châu Âu sắp bước vào cuộc Chiến tranh thế giới thứ hai (1939 - 1945), một cuộc bầu Giáo hoàng diễn ra. Lần bầu cử này, một nhân vật rất được tín nhiệm và tin tưởng với các Hồng y: Hồng y Eugenio Pacelli lúc đó là Bộ trưởng Ngoại giao Tòa Thánh từ năm 1929 dưới thời Piô XI và trước đây từng là Sứ thần Tòa Thánh tại Đức. Mặt khác khi Giáo hoàng Piô XI qua đời đã để thoát ra vài câu cho thấy việc chỉ định ông làm người kế vị mình nên chỉ không đầy 26 giờ đồng hồ mật nghị đã có kết quả.

Chỉ sau 2 ngày, qua 2 lần bỏ phiếu 63 vị Hồng y đã chọn Hồng y Pacelli làm Giáo hoàng Piô XII. Thực ra, Piô XII đã được 2/3 số phiếu trong vòng bỏ phiếu thứ 2 nhưng ông yêu cầu bỏ phiếu lại để xác nhận. Ông đắc cử vào đúng ngày sinh nhật của mình.

Thực ra thì nhiều hồng y Ý thích hồng y Dalla Costa, tổng Giám mục Florentia hơn. Nhưng Pacelli đã được chọn làm Giáo hoàng phần lớn là vì tài ngoại giao và sự thánh thiện của ông. Cả hai đức tính này vô cùng cần thiết khi thế giới đứng trước cuộc chiến do Adolf Hitler và chế độ quốc xã khởi xướng một ít lâu sau khi Piô XII lên ngôi Giáo hoàng. Đây là mật nghị ngắn nhất trong lịch sử các cuộc mật nghị bầu Giáo hoàng.

Giáo hoàng Piô XII lên trị vì tháng 3/1939. Ông lấy tông hiệu là Piô XII để cho có sự liên tục với triều Giáo hoàng trước. Ông bổ nhiệm hồng y Maglione cựu khâm sứ ở Paris (thủ đô nước Pháp) làm tổng trưởng ngoại giao. Điều đáng chú ý là Piô XII là vị tổng trưởng ngoại giao đầu tiên được bầu làm Giáo hoàng từ Clêmentê, năm 1667.

Các xứ truyền giáo
Vào lễ Chúa Ki-tô vua năm 1939, ông đã cùng một lúc tấn phong 12 Giám mục thừa sai, trong đó có hai vị Giám mục da đen tiên khởi người Ouganđa và Malgache. Thời điểm này, 48 địa phận đã được trao cho các Giám mục bản quốc.

Ngày 3 tháng 12 năm 1939 ông ra huấn dụ Plane compertum est nói về lễ nghi Trung Hoa đối với Khổng Tử và Tổ tiên. Huấn dụ này bãi bỏ việc các Giáo hoàng Clêmentê XI và Biển Đức XIV buộc các thừa sai phải tuyên thệ về lễ nghi Trung Hoa.

Như vậy đã xóa bỏ đi được tất cả những tàn tích của một cuộc tranh luận từng gây nên những thiệt hại cho đạo Công giáo Á Đông. Một sắc lệnh khác ngày 9 tháng 4 năm 1940 cũng bãi bỏ luôn việc tuyên thệ về lễ nghi Malabar bên Ấn Độ.

Chiến tranh thế giới thứ hai (1939 - 1945)
Trọn vẹn thời gian đầu triều đại Giáo hoàng của ông bị chi phối bởi vấn đề Chiến tranh thế giới thứ hai và những cuộc can thiệp cá nhân của ông cho vấn đề hòa bình. Ông đã thảo ra thông tri, tố cáo tư tưởng Đức Quốc xã là phản Thiên chúa giáo và từng cố gắng ngăn chặn Chiến tranh thế giới thứ hai. Về sau, ông bị chỉ trích là dựa quá nhiều vào những phương cách ngoại giao truyền thống, khi phải đương đầu với Đức Quốc xã.

Ngăn cản chiến tranh
Ngoại giao Vatican đã tìm cách can thiệp để ngăn chặn chiến tranh nhưng không thành công. Sau hiệp ước Ribbentrop Molotov, Vatican muốn giữ nước Ý ở ngoài cuộc xung đột.

Trong thông điệp đầu tiên của ông, Summi Pontificatus (20/10/1939) ông tố giác mối dây chằng chịt của chiến tranh. Cuối năm 1939, Giáo hoàng Piô XII đi thăm cả vua Victor Emmanuel trong cư xá Quirinal, cư xá Giáo hoàng xưa.

Vào đầu chiến tranh, các cường quốc phe phát xít đã thử dựng cờ thập tự chinh chống Liên Bang Xô Viết để hợp thức hóa hành động của họ. Đức ông Tardini trả lời rằng: "chữ thập ngoặc không phải là thập tự của thập tự chinh".

Tháng 9 năm 1944, theo yêu cầu của Myron Taylor - đại diện của tổng thống Hoa Kỳ tại Vatican - ông đã trấn an những người công giáo Hoa Kỳ đang lo lắng về sự liên minh của nước họ với Liên Xô.

Vấn đề tiêu diệt người Do Thái
Một vấn đề tế nhị trong thế chiến là việc tiêu diệt người Do Thái. Lập trường của Giáo hoàng Piô XII được thể hiện trong một vài văn bản trong đó ông ám chỉ đến sự diệt chủng. Về sau, những văn bản này bị phê bình là không rõ rệt lắm.

Sứ điệp truyền thanh, nhân dịp Giáng sinh 24 tháng 12 năm 1942, Giáo hoàng kêu gọi nhân loại quan tâm đến "hàng trăm ngàn người chỉ vì lý do chủng tộc đang bị tiêu diệt dần": " (...) Khát vọng (lập lại hòa bình), nhân loại phải có đối với hàng trăm triệu người, không vì một lỗi lầm nào của họ, nhưng chỉ vì lý do quốc tịch hoặc do nguồn gốc chủng tộc, đã bị dẫn đến cái chết hoặc sự diệt chủng dần dần".

Trong thư gởi Giám mục Von Preysing, Giám mục Berlin, ngày 30 tháng 4 năm 1943 ông mong mỏi các Giám mục tại mỗi nước can thiệp nhưng căn dặn các vị thận trọng "vì có nguy cơ kéo theo những cuộc trả thù":

Thái độ trung lập
Giáo hoàng Piô XII quyết định duy trì giáo hội ở ngoài cuộc Chiến tranh thế giới thứ hai. Tiếp theo lời thỉnh cầu của các Giám mục Ba Lan miêu tả sự tàn bạo của Đức Quốc xã, ông trả lời qua tiếng nói của đức ông Tardini: "Trước tiên, việc Tòa thánh công khai lên án và phản kháng những bất công như thế trông có vẻ không thích hợp. Không phải vì thiếu chất liệu, nhưng những lý do thực tiễn hình như buộc phải tránh". Đức ông Tardini nói thêm rằng sự lên án chính thức của Vatican "càng làm tăng thêm những bách hại".

Giáo hoàng đã đích thân xác định điều này:

Ngỏ lời cùng Hồng y đoàn (Sacré-Collège), ngày 2 tháng 6 năm 1943, ông bày tỏ quan điểm phải bênh vực, trợ giúp những người bị đau khổ vì lý do chủng tộc, nhưng cũng tâm sự

Tuy không chấp nhận chủ trương của Hitler, nhưng Giáo hoàng tin tưởng vào đường lối ngoại giao hơn là những lời tuyên bố long trọng. Mặt khác vì Vatican nằm ở giữa khối Trục (nước Đức - Ý). Trên thực tế, ông hết sức chống đối chủ nghĩa cộng sản và chủ nghĩa phát xít của Đức Quốc xã, dù rằng ông đặc biệt yêu quý dân tộc và văn hóa Đức.

Thực hiện cứu trợ
Giáo hoàng Piô XII đã dùng bất cứ phương tiện nào có thể để cứu giúp và che chở người Do Thái và những người bị bách hại. Ông Pinchas Lapide, một học giả Do Thái và cựu lãnh sự Do Thái ở Ý, đã tuyên dương công trạng của đức giáo hoàng và Giáo hội Công giáo trong việc cứu vớt khoảng bốn trăm ngàn người Do Thái khỏi bị tiêu diệt. Trong cuốn The Last Three Popes and The Jews (Ba Giáo hoàng Sau Cùng và Người Do Thái), ông Lapide viết:

Trong cuộc chiến, Giáo hội Công giáo đã cứu vớt sinh mạng của người Do Thái nhiều hơn tổng số các giáo hội, các tổ chức tôn giáo và các cơ quan cứu nguy khác. Thật ngạc nhiên, con số kỷ lục ấy quá tương phản với các thành quả của tổ chức Hồng Thập Tự và các quốc gia dân chủ phương Tây. Tòa Thánh, các sứ quán và toàn thể Giáo hội Công giáo đã cứu vớt khoảng 400,000 người Do Thái khỏi bị tiêu diệt.Bà Golda Meir cũng tỏ ra bênh vực Giáo hoàng Piô XII, khi bà phát biểu ở diễn đàn của ONU:

Một người Ba Lan đã được thoát chết nhờ sự hy sinh cao cả của một linh mục dòng Phanxicô, Thánh Maximilian Kolbe, là người đã tình nguyện chết thay cho ông trong hầm bỏ đói. Heinrich Himmler, người đứng đầu cơ quan mật vụ Đức Quốc xã, đã viết một lá thư cho cấp dưới, trong thư ông viết:

Giáo hoàng Piô XII có lên tiếng chống đối chủ nghĩa quốc xã vào lúc ấy. Sau thông điệp Giáng Sinh năm 1942, một lãnh tụ Đức Quốc xã nhận định về lời của ông:

Vatican đã là nơi trú ẩn cho nhiều người bị bách hại về chính trị hoặc chủng tộc. Giáo hoàng đã làm cho Ái Nhĩ Lan không còn đồng minh với Đức nữa, khuyến khích Tây Ban Nha cứu vớt những người Do Thái vùng Balkan gốc Tây Ban Nha (hay những sephardim).
Sau chiến tranh, Giáo hoàng Piô XII còn lo đến việc trao đổi tù binh, tìm kiếm những người thất lạc. (Vatican đã trả lời gần 11 triệu bức thư), tổ chức những cơ quan từ thiện tại nhiều nước nhằm xoa dịu vết thương, hàn gắn đổ vỡ, đặc biệt quan tâm đến phong trào di dân cũng như tai họa thiên nhiên xảy ra ở nhiều nước.

Ông phản đối việc kết tội chiến tranh cho tập thể dân tộc Đức, nơi mà ông đã gửi đến một vị khâm sai và sau đó được nâng lên sứ thần, nhằm giúp nước Đức tái thiết xứ sở và nền độc lập. Để giữ thái độ hoàn toàn không thiên vị, ông đứng ngoài tổ chức Liên Hợp Quốc, nhưng cử nhiều đại diện tại nhiều tổ chức không có mục tiêu chính trị, và gửi quan sát viên tới nhiều hội nghị Âu châu. Trong các diễn văn nhân dịp lễ Giáng sinh và Phục sinh, ông luôn kêu gọi mọi người có thiện chí và cả thế giới Công giáo, tìm cách nối liên lạc và gây thân thiện giữa các quốc gia.

 Quan điểm chính trị
Ngay khi chiến tranh vừa chấm dứt, vấn đề là phải đương đầu với các chủ nghĩa tư bản và cộng sản. Giáo hoàng lên án những hành động quá đáng của các chủ nghĩa này và không quên khuyến khích mọi nỗ lực để xây dựng một nền dân chủ Kitô giáo thật sự (Ý, Đức, Bỉ, Hà Lan, Nam Mỹ).

Các nước Tây Âu qui tụ thành một khối quanh Hoa Kỳ: Minh ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), 1949. Cũng năm đó Giáo hoàng Piô XII ban hành một sắc lệnh cấm người tín hữu cộng tác với người theo chủ nghĩa cộng sản.

Giáo hoàng Piô XII tin tưởng chắc chắn rằng chủ nghĩa cộng sản là "sự đe dọa lớn lao nhất của thời đại đối với dân Chúa và nhân loại". Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, ông càng đưa Giáo hội Công giáo nghiêng về phía các quốc gia dân chủ phương Tây, và cố gắng điều động thế giới chống với chủ nghĩa cộng sản. Ông đã từng phê phán cay nghiệt chủ nghĩa vô thần và ngoại giáo. Đối với ông, những người vô thần là "những kẻ trì độn vì cái thuyết bất khả tri luận, vì tự mãn trước ảo ảnh của vũ trụ. Chúng không thể chịu được sự hiện diện của Thiên Chúa, ngớ ngẩn đố kỵ với quyền uy của Người".

Giáo hội cũng bộc lộ sự "đau đớn ê chề vì những tai ương đang làm khốn đốn đạo thánh như ở Trung Hoa rộng lớn, với những cuộc đảo lộn bi đát làm cho các vườn sống dồi dào trở nên những nghĩa địa sặc mùi tử khí".

Năm 1949, Giáo hoàng Pio XII đã ban bố một sắc lệnh rút phép thông công đối với bất cứ người Công giáo nào gia nhập các Đảng Cộng sản. Trong thông điệp Evengeli Praecones (Sứ giả phúc âm) ngày 2 tháng 6 năm 1951, ông đã đề cập đến một số phương diện khác.

Trong nỗ lực khuếch trương các địa phận truyền giáo ngày càng bị co hẹp vì "Chủ thuyết cộng sản đã gieo rắc khắp nơi" Giáo hội huấn thị cho Thế giới Công giáo:

 Tín điều Đức Mẹ Hồn Xác Lên Trời
Năm 1942, Giáo hoàng dâng hiến thế giới cho Trái Tim Vô Nhiễm Nguyên Tội của Mẹ Maria, và năm 1952, ông đặc biệt dâng hiến dân tộc Nga cho Trái Tim Vô Nhiễm của Đức Mẹ. Ông còn tuyên xưng Mẹ Maria là "Nữ Vương Thế giới."

Giáo hoàng Piô XII sử dụng quyền bất khả ngộ ngày 1 tháng 11 năm 1950 khi tuyên bố tín điều "Đức Mẹ Hồn Xác Lên Trời" qua thông điệp Magnificentissimus Deus ở Công trường Thánh Phêrô vào ngày lễ Các Thánh năm 1950 với sự hiện diện đông đảo của khoảng 500.000 tín hữu và 622 Giám mục.

Sau đó, thông điệp Ad coeli Reginam ngày 25 tháng 3 năm 1954 suy tôn Đức Maria làm Nữ vương vũ trụ và mừng lễ mỗi năm vào ngày 31 tháng 5. Nhân kỷ niệm 100 năm tín điều Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội và Đức Mẹ hiện ra ở Lộ Đức (Pháp), ông mở năm Toàn xá Thánh mẫu 1954, 1958. Tín điều này từng được Giáo hội Công giáo tin tưởng từ lâu và đã được dành riêng một ngày lễ để mừng kính trong 1500 năm. Vì vậy, Giáo hoàng Piô XII thường được coi là "vị giáo hoàng của hòa bình và giáo hoàng của Đức Maria".

 Những văn bản chính Mystici Corporis (29/6/1943) cách mạng hóa quan điểm của Công giáo về Giáo hội. Thay vì coi Giáo hội Công giáo chỉ là một tổ chức của con người hoặc một hệ thống cấp bậc hình kim tự tháp, ông khuyến khích người Công giáo coi Giáo hội như thân thể mầu nhiệm của Chúa Kitô.Divino Afflante Spiritu (20/9/1943) về những nghiên cứu Kinh Thánh. Thông điệp này đã chính thức chấp nhận việc áp dụng các phương pháp sử học vào việc nghiên cứu Kinh thánh, tuy đã bắt đầu từ đầu thế kỷ 20 với cha Joseph Lagrange khi thiết lập học viện Thánh kinh tại Jerusalem, thông điệp này cũng đã mở đường cho những nhà chú giải Công giáo.

Thông điệp Mediator Dei (20/11/1947) về Phụng vụ. Trong đó đã nêu lên định nghĩa phụng vụ là: "Sự phụng tự công khai mà Đấng Cứu Chuộc của chúng ta dâng lên cho Chúa Cha, như vị Thủ lĩnh của Giáo hội; đó cũng là sự phụng tự mà xã hội các tín hữu dâng lên cho vị Thủ lĩnh của mình và nhờ Người, mà dâng lên cho Chúa Cha vĩnh cửu; tóm lại, đó là sự phụng tự nguyên tuyền của Thân Thể mầu nhiệm Chúa Giêsu Kitô nghĩa là của vị Thủ lĩnh và các chi thể của Người."

Chính nhờ ông mà Giáo hội có luật trai giới Thánh thể rộng rãi, lễ nghi Tuần thánh được cải cách, lễ nghi Phụng vụ được giản dị hóa.

Theo tông thư Humani Generis ngày 12 tháng 8 năm 1950, ông cảnh giác tín đồ Công giáo đối với những nguy cơ của thần học lịch sử mới. Các cha Lubac, Ganne, Bouillard rồi sau này đến Congar, Chenu,… và Teilhard Chardin đều bị cấm giảng dạy.

Ngày 23 tháng 9 năm 1950, Giáo hoàng ban bố thông điệp Menti nostae là cả một chương trình sống thánh thiện của hàng giáo sĩ; Tông hiến Sponsa Christi ngày 21 tháng 1 năm 1950 đối với các nữ tu. Trong đó, ông khuyên các nữ tu sống đúng với tinh thần truyền thống của dòng mình, nhưng cũng biết thích nghi với thời đại. Ông cổ vũ hội nghị các dòng tu ở Rôma năm 1950 để học hỏi, tìm hiểu và liên lạc với nhau với nhau trong mọi hoạt động. Ngày 31 tháng 5 năm 1956 ông ban hành tông hiến Sedes Sapientiae về ơn thiên triệu.

 Vấn đề truyền giáo ở Trung Quốc

Ngày 20 tháng 11 năm 1950, Trung Quốc phát động phong trào Tam Tự Lập (về điều khiển, tài chánh và truyền bá). Năm 1954, Giáo hoàng Piô XII ra một thông điệp cấm tham gia Tam Tự Lập. Năm 1957, Hội Công giáo Ái Quốc ra đời, tổ chức bầu Giám mục và xin Rôma phê chuẩn. Tháng 6 năm 1958, Giáo hoàng kết án đích danh hội Ái Quốc.

 Bắt đầu những cải cách
Sau những đau thương tàn khốc Chiến tranh thế giới thứ hai (1939 - 1945), Giáo hoàng khai mở năm thánh 1950. Hoà bình là sứ điệp của Năm Thánh 1950. châu Âu bị phân làm 2 khối Tây Âu và Đông Âu, do đó, những người Công giáo tại Đông Âu Cộng sản không thể đến Rôma dự Năm Thánh.

Sau Chiến tranh (năm 1945), nhiều quốc gia gửi các đại sứ đến Vatican, và Năm Thánh 1950 đã đưa hàng triệu người hành hương đến Rôma.

Theo lệnh của Giáo hoàng, công việc khai quật Đền Thánh Phêrô được tiến hành và mộ của Thánh Phêrô được tìm thấy. Công cuộc truyền giáo của Giáo hội cũng phát triển khi số giáo phận Công giáo trên toàn thế giới đã gia tăng từ 1.700 lên đến trên 2.000. Ông cũng đảm bảo tính cách quốc tế của Giáo hội bằng cách tấn phong nhiều hồng y không phải là người Ý, tất cả là ba mươi bốn vị trong tổng số năm mươi mốt vị, tính cho đến khi ông qua đời.

Giáo hoàng Piô XII nổi bật về việc sử dụng sức mạnh của các phương tiện truyền thông mới. Trong thời gian chiến tranh, ông đã đọc 5 thông điệp qua hệ thống truyền thanh. Trong thông điệp qua vô tuyến truyền hình năm 1949 ông khẳng định:

 Qua đời

Tháng 1 năm 1954, Giáo hoàng Piô XII ngã bệnh nặng. Vì không được chăm sóc tốt nên ông bị gầy đi rất nhiều sau khi thoát khỏi cơn nguy cấp này. Ông qua đời ngày 9 tháng 10 năm 1958 tại Castel Gandolfo nơi nghỉ mùa hè của các Giáo hoàng. Ông đã trị vì Giáo hội được 19 năm.

Hồng y Angelo Giuseppe Roncalli trở thành Giáo hoàng Gioan XXIII, vị Giáo hoàng thứ 261 trong lịch sử Giáo hội Công giáo Rôma.

 Di sản
 Phê phán
Thái độ của Giáo hoàng Piô XII trong Chiến tranh thế giới thứ hai không được mọi người nhất trí ủng hộ mà còn trở thành đối tượng của một cuộc bút chiến gay gắt. Người ta phê phán ông, do ông thường dùng những biện pháp ngoại giao xưa cổ của Giáo hội đối với thế lực phát xít Đức. Năm năm sau khi ông qua đời, năm 1963, những lời phê bình ông đã bắt đầu với sự cho ra đời một vở kịch của Roch Hochhu Người đại diện (Le Vicaire) đã tập hợp một số những lời trách móc. Cuộc bút chiến lại nổi lên khi bộ phim Amen. của Costa Gavras, được rút ra từ vở kịch này năm 2001.

Trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh, do sự tuyên truyền ở Liên bang Xô viết, ông thường bị chỉ trích. Ông bị nhiều tổ chức Do Thái cáo buộc đã đồng lõa âm thầm với chế độ Đức Quốc xã, cũng như không lên án chế độ này. Không những thế, việc phong chân phước cho ông đã bị quốc gia Israel và nhiều tổ chức Do Thái phản đối kịch liệt.

 Hội nghị năm 2008
Từ ngày 6 tháng 11 đến 8 tháng 11 năm 2008, một hội nghị chủ đề là "Gia sản Giáo Huấn của Đức Piô XII và Công đồng chung Vatican thứ hai" được tổ chức tại Rôma, do hai Đại học Giáo hoàng Laterano và Gregoriana tổ chức.

Trong buổi tiếp kiến, Giáo hoàng Biển Đức XVI có nhận định:

Giáo hoàng Biển Đức XVI còn nói:

Theo Radio Vatican, Giáo hoàng Biển Đức XVI gọi Cố Giáo hoàng Piô XII là "một hồng ân đặc biệt Chúa ban cho Giáo hội" và nhiệt liệt tôn vinh di sản giáo huấn của ông.

Giáo hoàng Biển Đức XVI còn đề cập đến 43 thông điệp mà Giáo hoàng Piô XII đã công bố, cùng rất nhiều sứ điệp và diễn văn truyền thanh. Có rất nhiều vấn đề liên quan tới những thành phần khác nhau giáo dân Ki-tô, gồm các Linh mục, tu sĩ, giáo dân, các trinh nữ, thậm chí cả đời sống tu trì, và cả giới truyền thông xã hội được nói đến trong các văn kiện này. Cũng theo Radio Vatican, dù đề cao những tiến bộ trong khoa học, nhưng không vì thế mà ông để cho những tiến bộ của khoa học bị lạm dụng, dẫn đến việc hình thành những loại vũ khí có sức công phá lớn mà toàn bộ nhân loại phải chịu hủy diệt.

Trong hội nghị này, những lời giáo huấn của Cố Giáo hoàng được Giáo hoàng Biển Đức XVI tôn vinh. Theo Radio Vatican, Người chống lại việc ứng khẩu đột xuất, và luôn soạn các bài diễn văn hết sức cẩn thận, cân nhắc từng câu từng lời trước khi đọc trước công chúng. Người nghiên cứu kỹ lưỡng các vấn đề khác nhau và có thói quen hỏi ý kiến các chuyên gia nổi bật''.

Ngoài ra, Giáo hoàng Biển Đức XVI cũng phủ nhận những lời chỉ trích Giáo hoàng Piô XII.

Chú thích

Tham khảo
 265 Đức Giáo hoàng, Thiên Hựu Nguyễn Thành Thống, Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin, xuất bản tháng 5 năm 2009.
 Các vị Giáo hoàng của giáo hội toàn cầu, hội đồng Giám mục Việt Nam
 Tóm lược tiểu sử các Đức Giáo hoàng, Đà Nẵng 2003,Jos. TVT chuyển ngữ từ Tiếng Anh.
 Lịch sử đạo Thiên Chúa, Jean – Baptiste Duroselle và Jean – Marie Mayeur. Bộ sách giới thiệu những kiến thức thời đại: Que sais-je? Tôi biết gì? Người dịch: Trần Chí Đạo, Nhà xuất bản Thế giới tháng 4/2004.
 Cuộc lữ hành đức tin, lịch sử Giáo hội Công giáo, Lm Phanxicô X. Đào Trung Hiệu OP Hiệu đính tháng 9/2006, Đa Minh Việt Nam, Tỉnh dòng Nữ vương các thánh tử đạo.
 Lịch sử Giáo hội Công giáo, Linh mục O.P Bùi Đức Sinh – giáo sư sử học, Tập I và II, Nhà xuất bản Chân Lý, Giấy phép số: 2386 BTT/PHNT Sài Gòn ngày 28 tháng 7 năm 1972.

Liên kết ngoài

 Giáo hoàng đề cao gia sản giáo huấn của Đức Piô 12, Radio Vatican
 Bên trong Tòa thánh Vatican (phần 2)
 ĐTC Benedictô XVI ca ngợi Hội nghị về sự thật lịch sử bao quanh đức Pius XII
 Vatican mở kho lưu trữ mật
 Critical Online Edition of the Nuncial Reports of Eugenio Pacelli (1917–1929)

Người Ý theo chủ nghĩa chống cộng
P
Nhân vật trong Thế chiến thứ hai
Sinh năm 1876
Mất năm 1958
Giáo hoàng người Ý
Người Ý thế kỷ 19
Người Ý thế kỷ 20
Đấng đáng kính
Giáo hoàng Piô XII


title: Air Creebec

text:
Air Creebec Inc. (mã IATA = YN, mã ICAO = CRQ) là hãng hàng không của Canada, trụ sở ở Val-d'Or, Quebec. Hãng có các tuyến bay thường xuyên và các chuyến thuê bao tới 7 nơi ở Quebec và Ontario. Căn cứ của hãng ở Sân bay Val-d'Or và Sân bay Timmins.

Lịch sử

Air Creebec được thành lập tháng 6/1982 và bắt đầu hoạt động từ 1.7.1982, do Cree sở hữu 51% và Austin Airways 49%. Năm 1988 công ty Cree Creeco mua hết cổ phần của hãng này.

Các nơi đến
(Tháng 4/ 2007):
Ontario
Attawapiskat
Fort Albany
Kashechewan First Nation
Moosonee
Peawanuck
Timmins, Ontario
Quebec
Whapmagoostui
Radisson
Chisasibi
Wemindji
Eastmain
Nemaska
Waskaganish
Chibougamau
Roberval
Val-d'Or
Montreal

Đội máy bay
(Tháng 4/2007):

Xem thêm
Centre Air Creebec

Liên kết ngoài
Air Creebec

Tham khảo

Hãng hàng không Canada


title: Câu lạc bộ bóng đá Hòa Phát Hà Nội

text:
Câu lạc bộ bóng đá Hòa Phát Hà Nội là tên gọi của câu lạc bộ bóng đá chuyên nghiệp cũ tại Việt Nam có trụ sở ở Thủ đô Hà Nội. Đội được thành lập từ năm 2003, trên cơ sở nòng cốt 26 cầu thủ và 8 nhân viên bị loại ra từ 2 đội là Câu lạc bộ bóng đá Hàng không Việt Nam (trước là Công an Hà Nội) và câu lạc bộ bóng đá LG-ACB. CLB Hòa Phát Hà Nội bị giải thể vào tháng 9 năm 2011.

Lịch sử
Cuối năm 2003, Câu lạc bộ bóng đá Hàng không Việt Nam bị giải thể vì thiếu kinh phí dù đang thi đấu ở giải chuyên nghiệp (V-League). Cũng trong mùa bóng 2003, Câu lạc bộ bóng đá LG-ACB thi đấu yếu kém và phải xuống hạng. Để duy trì việc thi đấu ở V-League, lãnh đạo của LG-ACB tỏ ý muốn tiếp nhận một số cầu thủ thi đấu tốt cũng như suất thi đấu ở V-League của đội Hàng không Việt Nam. Việc tiếp nhận này được Liên đoàn Bóng đá Việt Nam chấp thuận và đội thi đấu ở mùa giải sau với tên gọi mới là LG.Hà Nội.ACB.

Các cầu thủ và nhân viên của Hàng không Việt Nam không nằm trong suất tiếp nhận cũng như của LG-ACB bị thải loại được Liên đoàn bóng đá Hà Nội tiếp nhận lại và tập hợp lại thành một đội bóng mới, gồm 34 người (trong đó có 26 cầu thủ). Đội bóng được đặt dưới quyền quản lý của Liên đoàn bóng đá Hà Nội, được Ủy ban Nhân dân Hà Nội và Tập đoàn Hòa Phát tài trợ, chính thức được thành lập ngày 24 tháng 12 năm 2003 với tên gọi Câu lạc bộ bóng đá Hòa Phát Hà Nội. Đội trưởng đầu tiên của Hòa Phát Hà Nội là cầu thủ trung vệ Nguyễn Tiến Dũng. Còn huấn luyện viên đầu tiên là ông Hoàng Văn Gia. Đội lấy sân vận động Hà Nội làm sân nhà. Đội thi đấu mùa giải đầu tiên ở Giải vô địch bóng đá hạng nhất Việt Nam 2004 với suất thi đấu của LG-ACB nhượng lại.

Sau 3 năm thành lập, năm 2006, Câu lạc bộ bóng đá Hòa Phát Hà Nội chuyển sang mô hình chuyển nghiệp, chính thức được chuyển giao cho Công ty Cổ phần bóng đá Hòa Phát quản lý. Cũng trong năm này, Hòa Phát Hà Nội giành được danh hiệu đầu tiên sau khi thắng Gạch Đồng Tâm Long An ở trận chung kết cúp quốc gia bằng 2 bàn thắng của Da Silva và Nguyễn Đức Lam. Tuy nhiên, mùa giải sau là một thất bại của đội, ngoài việc bị loại khỏi cúp quốc gia, Hòa Phát Hà Nội chỉ giành vị trí thứ 12 giải V-League và phải đá trận tranh vé vớt với An Giang (xếp thứ 3 giải hạng nhất). Trong trận đấu này, cầu thủ Williams đã ghi 2 bàn thắng giúp Hòa Phát ở lại V-League .

Đến giải V-League 2008 Hòa Phát Hà Nội thi đấu không thành công xếp hạng 14/14 đội và phải xuống chơi hạng nhất.

Sau đúng 1 mùa xuống hạng Nhất, chiều 8 tháng 8 năm 2009, Hòa Phát HN đã quay trở về sân chơi V-League sau chiến thắng đậm 5-0 trước An Giang.

Tháng 9 năm 2011, Chủ tịch Câu lạc bộ Hòa Phát tuyên bố giải thể đội bóng và sẽ chuyển giao nhân sự lại cho Câu lạc bộ bóng đá Hà Nội - ACB. Dưới sự quản lý của người chủ mới, đội cũng đổi sang tên gọi mới là Câu lạc bộ bóng đá Hà Nội.

Thành tích
Cúp bóng đá Việt Nam:
Vô địch (1): 2006

Giải hạng nhất:
Á quân (2): 2004, 2009

Đội hình hiện tại
Tính đến giai đoạn 2 mùa giải V-League 2011.

Huấn luyện viên

Các huấn luyện viên trong lịch sử

Ban huấn luyện
Hạng nhất 2009

Ban lãnh đạo
Tính đến đầu mùa giải Hạng Nhất 2009

Thành tích từ khi V-League thành lập

Thành tích tại các Cúp châu Á

Chú thích

Liên kết ngoài
Trang web chính thức của CLB
Câu lạc bộ bóng đá Hòa Phát Hà Nội  trên trang chủ của Tập đoàn Hòa Phát
Câu lạc bộ bóng đá Hòa Phát Hà Nội  trên trang thể thao của Việt Nam Net
CLB bóng đá Hòa Phát - Hà Nội chính thức ra mắt

H
Câu lạc bộ bóng đá Việt Nam đã giải thể
Câu lạc bộ bóng đá Việt Nam


title: Ilyushin Il-14

text:
Ilyushin Il-14 (Tên hiệu NATO Crate) là một loại máy bay chở hàng quân sự và hành khách thương mại hai động cơ của Xô viết cất cánh lần đầu năm 1950 và đi vào phục vụ năm 1954. Il-14 cũng được chế tạo tại Đông Đức bởi VVB Flugzeugbau, tại Tiệp Khắc bởi Avia 14, và tại Trung Quốc dưới tên định danh Trung Quốc Y-6.

Thiết kế và phát triển
Il-14 được phát triển như một sự thay thế cho phiên bản Lisunov Li-2 phỏng theo loại Douglas DC-3 do Liên Xô sản xuất. Một phiên bản phát triển trước đó là Ilyushin Il-12, (cất cánh lần đầu năm 1945) Il-14 được dự định sử dụng hàng loạt trong cả quân sự và dân sự. Il-12 gặp nhiều vấn đề lớn, động cơ kém và hạn chế về sức chở (dù ban đầu Il-12 chỉ được thiết kế chở 32 hành khách, thực tế nó chỉ chở được 18 người, tính kinh tế thấp).

Việc phát triển Il-14 đã được sửa đổi từ những bài học trước đó, với cánh mới và cánh đuôi có góc lớn hơn, nó được trang bị hai động cơ piston bố trí tròn Shvetsov ASh-82T-7 1900 hp (1400 kW). Những thay đổi này đã cải thiện đáng kể khả năng cơ động. Hơn 1000 chiếc đã được chế tạo, và tới năm 1960, 3.680 chiếc đã được sản xuất, tại cả Liên bang Xô viết và chế tạo theo giấy phép ở Đông Đức và Tiệp Khắc. Nó có độ tin cậy cao và được sử dụng nhiều tại những vùng nông thôn, nơi có điều kiện đường băng kém.

Các phiên bản

 Il-14: Máy bay vận tải hai động cơ.
 Il-14P: Phiên bản vận tải thương mại.
 Il-14M: Phiên bản vận tải thương mại, phần thân dài hơn.
 Il-14T: Phiên bản vận tải quân sự.
 Il-14G: Phiên bản vận tải chuyên dụng.
 Crate-C: Phiên bản tác chiến điện tử.
 Avia 14 / 14P: Ilyushin Il-14 và Il-14P chế tạo bởi hãng Avia tại Tiệp Khắc.
 Avia 14-32: Phiên bản 32 chỗ của Ilyushin Il-14M.
 Avia 14-42: Phiên bản mở rộng với phần thân điều áp.
 Avia 14T: Phiên bản vận tải của Ilyushin Il-14M.
 Avia 14FG: Phiên bản nghiên cứu trên không.
 Avia 14 Salon: Phiên bản chở VIP.
 Avia 14 Super:
 Y-6: Phiên bản của Trung Quốc.

Các quốc gia sử dụng

Rất ít chiếc còn có thể bay được, một số hoạt động chở hàng và một số được duy trì bởi các câu lạc bộ hàng không cũng như những người yêu thích nó. Tuy nhiên, loại Y-6 chế tạo không theo giấy phép của Trung Quốc vẫn hoạt động như máy bay huấn luyện trong Không quân Quân đội Giải phóng Nhân dân cho tới tận cuối thập niên 1980.

Dân sự

Balkan Bulgarian Airlines
Tabso

CAAC
Shanxi Airlines
Wuhan Airlines
Zhongyuan Airlines

Aerocaribbean
Cubana
 Tiệp Khắc
CSA Czech Airlines
 Cộng hòa Dân chủ Đức
Interflug

Malev - 10 chiếc hoạt động tại Hungary từ năm 1956, 2 chiếc thuộc chính phủ Hungaria, 8 chiếc thuộc Malév Hungarian Airlines. 3 chiếc đầu của Malév được chế tạo tại Liên Xô, 5 chiếc còn lại Il-14P sản xuất ở Đông Đức. Các máy bay của Malév tiếp tục hoạt động đến năm 1970, 2 chiếc của chính phủ ngừng hoạt động năm 1978. Tất của số Il-14 của Hungaria đều được bán lại cho Liên Xô để sư dụng trong các hoạt động hàng không cực bắc.

Air Mali
 Mông Cổ
Mongolian Airlines - UVS-MNR Air Mongol

Ukamp

Polskie Linie Lotnicze LOT điều hành 20 chiếc trong giai đoạn 1955 - 1974.

Tarom

Aeroflot

Yeman Airlines

JAT

Quân sự

 : 26 chiếc đã được cung cấp cho Không quân Afghanistan từ năm 1955 trở về sau. Tới năm 1979, số lượng này giảm xuống còn 10 chiếc, đủ cho một phi đội.
 : 11 chiếc đã được Không quân Albani sử dụng từ năm 1957. Tới năm 1999 không chiếc nào còn hoạt động. 8 chiếc Il-14M đã được chuyển giao từ năm 1957, bốn chiếc vẫn còn hoạt động năm 1979. Một chiếc Il-14T duy nhất do Avia chế tạo cùng hai chiếc Il-14P vận tải do VEB chế tạo được chuyển giao năm 1983 và được cho ngừng hoạt động năm 1996.
 : 12 chiếc được giao hàng năm 1962, giai đoạn loại bỏ cuối cùng diễn ra năm 1997. Only four were operational by 1979.
 : 20 chiếc được giao từ năm 1960, gồm Il-14M và Il-14P do VEB chế tạo. Il-14P được cho nghỉ hưu năm 1974, và chỉ 4 chiếc Il-14M còn hoạt động tới năm 1979.
 : Hơn 50 chiếc đã được Không quân Quân đội Giải phóng Nhân dân sử dụng từ năm 1955, chủ yếu là loại Il-14M và các biến thể Y-6 chế tạo trong nước. Một số chiếc cũng được thông báo hoạt động trong Hải quân Quân đội Giải phóng Nhân dân. Những chiếc cuối cùng được cho nghỉ cuối thập niên 1990.
 : 5 chiếc được giao từ năm 1960 và tiếp tục hoạt động tới tận năm 1997. All were reported on strength in 1979.
 : 20 chiếc được giao năm 1961 và hoạt động tới tận năm 1992.
  Tiệp Khắc: 50 chiếc hoạt động từ năm 1958, dù đa số đều là những chiếc sản xuất trong nước từ năm 1968. Đa số chúng đã được cho nghỉ hưu trước khi Tiệp Khắc tan rã, dù một số nhỏ vẫn thỉnh thoảng hoạt động tại hai nước mới thành lập.
  Cộng hòa Dân chủ Đức: 30 chiếc đã được giao hàng, bắt đầu bằng 11 chiếc do Ilyushin sản xuất từ năm 1956 và việc chuyển giao những chiếc máy bay do VEB sản xuất bắt đầu năm sau đó với tổng số 19 chiếc. Tới năm 1979, 20 chiếc còn sót lại, và tất cả đều được cho nghỉ năm 1990, không chiếc nào còn ở thời điểm thống nhất Không quân ĐỨc.
 : 70 chiếc được Không quân Ai Cập sử dụng từ năm 1955. Đa số đều là những chiếc do Liên Xô sản xuất, nhưng ít nhất có 1 chiếc Il-14P do VEB sản xuất được chuyển giao năm 1957. Nhiều chiếc đã bị Israel phá hủy trong những cuộc xung đột, tới năm 1979 26 chiếc còn sót lại. Với sự xuất hiện của các loại máy bay phương Tây từ thời điểm đó trở về sau, IL-14 được cho nghỉ hưu năm 1994.

 : 2 chiếc được mua 1965, một chiếc còn hoạt động năm 1979 và cuối cùng được nghỉ hưu năm 1994.
 : 4 chiếc còn hoạt động năm 1979.
 : 10 chiếc được Không quân Hungary sử dụng từ năm 1955, gồm cả một số chiếc do VEB sản xuất. Chúng hoạt động tới tận năm 1993.
 : 26 chiếc được giao năm 1955 nhưng đã bị loại bỏ năm 1979.
 : 22 chiếc được giao từ năm 1957 và bị loại bỏ năm 1975.
 : 13 chiếc Il-14M được giao hàng năm 1958, tới năm 1979 còn 3 chiếc hoạt động. Chiếc máy bay cuối cùng được cho nghỉ sau Chiến tranh Vùng Vịnh lần thứ nhất.
  Mông Cổ: 15 chiếc được giao hàng từ năm 1956 6 chiếc còn hoạt động ở thời điểm năm 1979. Tới năm 1994 không chiếc nào còn hoạt động.
 : Khoảng 15 chiếc đã được sử dụng từ năm 1958 tới năm 1979 chưa tới 10 chiếc còn lại and the last withdrawn by 1998.
  Bắc Yemen: 6 hoặc hơn được giao năm 1958, năm 1979 chỉ một chiếc còn bay được. Chiếc này sau thuộc nhà nước Yemen thống nhất.

 : 12 hay hơn đã hoạt động từ năm 1955, gồm cả loại Il-14P, Il-14S, và Il-14T do Liên Xô chế tạo, cũng như loại Il-14P và Il-14T do VEB chế tạo. Chúng hoạt động tới tận năm 1995.
 : 33 chiếc được giao hàng từ năm 1955, gồm 30 chiếc Il-14P do VEB chế tạo và 3 chiếc 3 Il-14M được giao hàng năm 1961. Chỉ 4 chiếc còn hoạt động năm 1979, chiếc Il-14M cuối cùng ngừng hoạt động năm 1983. Tới năm 1993 không chiếc nào còn hoạt động.
  Nam Yemen: 4 chiếc được giao từ năm 1966, hoạt động tới năm 1988.
 : Hoạt động từ năm 1954, 235 chiếc còn phục vụ tới năm 1979.
 : 16 chiếc được giao hàng năm 1957, 8 chiếc còn hoạt động năm 1979. Những chiếc cuối cùng được nghỉ hưu năm 1998.
 : 45 chiếc được chuyển giao năm 1958, Ít nhất 20 chiếc còn hoạt động vào năm 1975, đến năm 1979 chỉ còn 12 chiếc. Từ năm 1998 không còn chiếc nào hoạt động.
 : 1 chiếc được thừa hưởng từ Bắc Yemen năm 1990, hoạt động một thời gian ngắn trước khi nghỉ hưu.
 : 12 chiếc được giao năm 1963, 10 chiếc còn hoạt động năm 1979. Tới năm 1998 không chiếc nào còn phục vụ.

Đặc điểm kỹ thuật (Il-14)

Đặc điểm chung
Phi đội: bốn người (phi hành đoàn)
Sức chở: 24-28 hành khách
Chiều dài: 22.30 m (73 ft 2 in)
Sải cánh: 31.70 m (104 ft 0 in)
Chiều cao: 7.90 m (25 ft 11 in)
Diện tích cánh: 99.7 m² (1.073 ft²)
Trọng lượng rỗng: 12.600 kg (27.778 lb)
Trọng lượng chất tải: kg (lb)
Trọng lượng cất cánh tối đa: 18.000 kg (39.683 lb)
Động cơ: 2 động cơ xuyên tâm 14 xi lanh làm mát bằng không khí Shvetsov ASh-82T, 1.417 kW (1.900 hp) mỗi chiếc

Thao diễn
Tốc độ tối đa: 417 km/h (225 knots, 259 mph)
Tầm hoạt động: 1.305 km (705 nm, 811 mi)
Trần bay: 7.400 m (24.280 ft)

Tham khảo

Chủ đề liên quan

Máy bay có cùng sự phát triển
 Ilyushin Il-12

Máy bay có tính năng tương đương
 Boeing 247
 Junkers Ju 52
 Lisunov Li-2
 Saab 90 Scandia
 Douglas DC-3

Danh sách
 Danh sách máy bay chở khách
 Danh sách máy bay vận tải quân sự

Il-014
Máy bay chở khách Liên Xô 1950–1959
Máy bay quân sự Liên Xô thập niên 1950
Máy bay tác chiến điện tử Liên Xô 1950–1959
Máy bay quân sự
Máy bay chở khách
Máy bay vận tải
Máy bay tác chiến điện tử
Máy bay hai động cơ cánh quạt
Máy bay cánh dưới


title: Paradelphomyia marginipuncta

text:
Paradelphomyia marginipuncta là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Paradelphomyia
Limoniidae ở vùng Afrotropic


title: Rùa Hoàn Kiếm

text:
Rùa Hồ Gươm là một nhóm cá thể rùa lớn đã từng sống tại Hồ Gươm. Con cuối cùng sống ở Hồ Gươm đã chết vào ngày 19 tháng 1 năm 2016. Đây là những cá thể thuộc loài rùa mai mềm khổng lồ Rafetus swinhoei đặc biệt quý hiếm, năm 2023 trên thế giới người ta chỉ tìm thấy được 3 cá thể. Không những vậy rùa Hồ Gươm còn gắn liền với truyền thuyết về anh hùng dân tộc Lê Lợi trả gươm cho rùa thần sau khi đánh thắng giặc Minh. Vì vậy, rùa Hồ Gươm được coi là báu vật của Việt Nam, không chỉ về mặt bảo tồn sinh thái mà còn về tâm linh.

Hiện nay, rùa Hồ Gươm là loài rùa đặc biệt quý hiếm, được Sách đỏ thế giới xếp vào danh mục loài cực kỳ nguy cấp, khả năng tuyệt chủng là rất cao. Còn theo GLA rùa Hồ Gươm được xếp vào danh mục E5 (Tuyệt chủng trong tự nhiên). Năm 2023, trên thế giới chỉ còn sót lại 3 cá thể được biết đến (1 ở Trung Quốc và 2 ở Việt Nam). Ở các hồ ngoài Hồ Gươm, đã tìm ra 3 cá thể cùng loài với rùa Hồ Gươm. Vào năm 2020, một cá thể trong đó đã được xác định là cá thể cái ở hồ Đồng Mô, nhưng cá thể này đã chết vào ngày 24/4/2023. Ngoài ra, các nhà khoa học đang nỗ lực tìm kiếm những cá thể khác còn sống trong tự nhiên mà chưa được phát hiện. Hy vọng khôi phục lại giống rùa quý hiếm này là rất mong manh, triển vọng thành công còn phụ thuộc vào sự may mắn, cũng như các nỗ lực bảo tồn từ chính phủ Việt Nam và Trung Quốc có thực sự quyết tâm hay không.

Mô tả
Có ý kiến cho rằng, không nên gọi Rùa Hồ Gươm là rùa, mà nên gọi là ba ba lớn hay giải. Trong tiếng Trung Quốc, loài này được gọi là ban miết hay lại đầu ngoan (ba ba chốc đầu) và loại rùa da trơn có vỏ mai mềm (miết, ngoan) này không được xếp vào hàng tứ linh của các loài Long, Lân, Quy, Phụng vì nó không phải là Quy về mặt danh xưng. Tuy nhiên, về mặt khoa học thì "rùa", "ba ba" hay "giải" chỉ là tên gọi dân gian ở Việt Nam, còn về danh pháp khoa học thì tất cả đều là những phân họ trong bộ Rùa, nên gọi tất cả đều là "rùa" là đúng về mặt khoa học.

Rùa Hồ Gươm
Rùa Hồ Hoàn Kiếm có kích thước rất lớn, đầu tương đối nhỏ và rộng, mõm ngắn, tròn, vòi rất ngắn, lưng màu vàng lục có những đốm vàng, yếm bụng màu trắng nhạt. Mai rùa cứng chứ không mềm.

Theo di thể rùa chết vào thập niên 1960 hiện lưu giữ trong đền Khiêng hòm thì cá thể đó cân nặng 250 kg với chiều dài 2,1m và chiều rộng 1,8 m. Cá thể ở Hồ Gươm mà thành phố Hà Nội bắt để chữa trị vết thương trên thân rùa hồi tháng 4 năm 2011 là giống cái, nặng 169 kg với chiều dài toàn thân của Rùa là 185 cm; chiều rộng mai là 99 cm, chiều dài đuôi là 35 cm.

Cũng theo giả thuyết của PGS Lê Trần Bình, Rùa Hồ Hoàn Kiếm có thể có nguồn gốc từ Lam Kinh, Thanh Hóa, cùng quê với vua Lê Lợi, và được vua Lê thả vào Hồ Gươm, vì trước đó không có thông tin gì về loài rùa lớn nào tại Thăng Long Theo GS Lê Trần Bình, so sánh cho thấy mẫu DNA của rùa hồ Gươm giống rùa Quảng Phú - Thanh Hóa.

Năm 2010, có một cá thể rùa mai mềm thuộc loài khác (cụ thể là ba ba Nam bộ) với chiều dài 1,2 m nặng 52 kg chết ở Hồ Gươm và đã được TS. Vũ Ngọc Thành nguyên cán bộ khoa Sinh, ĐH Khoa học Tự nhiên Hà Nội làm tiêu bản.

Rùa ở hồ Đồng Mô và Xuân Khanh

Một cá thể rùa bị bắt và thoát chết năm 2008 tại Đồng Mô, Hà Tây cũ, cũng được xem là đồng chủng với Rùa Hồ Gươm, có chiều dài 90 cm, ngang 70 cm, cân nặng chừng 80–90 kg, mép màu vàng, đầu đốm rằn ri và mai màu xanh xám. Ông Douglas Hendri, giám đốc Chương trình Bảo tồn rùa châu Á đã từng dựng lều trại tại bờ hồ, rồi đêm ngủ tại lều, ngày theo ngư dân đánh cá để tìm kiếm rùa. Ông Douglas bullet khẳng định đã làm xét nghiệm DNA rùa Đồng Mô tại Viện Sinh thái Tài nguyên sinh vật và kết quả xét nghiệm cho thấy rùa Đồng Mô cùng loài với rùa Hồ Gươm, cùng loài Rafetus swinhoei với cả hai cá thể hiện đang được nuôi dưỡng trong vườn thú ở Trung Quốc. Tổ chức Bảo tồn thiên nhiên Quốc tế (CI) cũng xác định con rùa mai mềm lớn ở Đồng Mô thuộc loài Rùa Hoàn Kiếm.

Năm 2018, đã có ảnh chụp về một cá thể mới ở hồ Xuân Khanh, nâng tổng số cá thể còn tồn tại được biết đến của loài này lên 3 cá thể.

Có triển vọng tìm ra thêm một cá thể mới ở hồ Đồng Mô. Nếu cá thể này được khẳng định thì sẽ nâng tổng số cá thể còn tồn tại được biết đến của loài này lên 3 cá thể, trong đó 2 cá thể ở Việt Nam và 1 cá thể ở Trung Quốc. Những phát hiện này mang lại nhiều hy vọng hơn cho công tác bảo tồn cho loài rùa quý hiếm nhất thế giới này.

Sáng ngày 23 tháng 4 năm 2023, cá thể rùa ở hồ Đồng Mô được phát hiện đã chết nổi trên mặt hồ. Đại diện Tổ chức phi chính phủ IMC - Quản lý dự án bảo tồn rùa Hoàn Kiếm cho biết, hiện nay ở hồ Đồng Mô vẫn còn ít nhất 1 cá thể rùa mai mềm sinh sống, nhưng không rõ giới tính và đặc điểm.

Nguy cơ tuyệt chủng

Loài rùa đặc biệt này từng được tìm thấy tại hầu hết khu vực thuộc đồng bằng sông Hồng. Tuy nhiên, các cá thể rùa lớn đã bị săn bắt mạnh mẽ trong suốt thập niên 1970 và 1980, cho đến tận những năm cuối của thập niên 1990. Rùa Hồ Gươm hiện chỉ tìm thấy 1 cá thể còn lại, thuộc diện động vật quý hiếm ở mức đặc biệt nguy cấp, cần được bảo vệ khẩn cấp với những nỗ lực cao nhất.

Theo lời của phó giáo sư Hà Đình Đức vào năm 2011, rùa khổng lồ sống ở Hồ Gươm từng có 4 cá thể, đến nay tất cả đều đã chết
Một cá thể chết ngày 2 tháng 7 1967, xác được lưu giữ trong đền Ngọc Sơn.
Một cá thể có xác được lưu trong chùa Hưng Ký (Hoàng Mai, Hà Nội), hiện chuyển về Bảo tàng Hà Nội.
Một cá thể bị giết thịt năm 1962-1963, khi bò lên vườn hoa Chí Linh (nay là vườn hoa tượng đài Lý Thái Tổ) sau một cơn mưa lớn.
Cá thể duy nhất trong lòng hồ Gươm. Ngày 19 tháng 1 năm 2016, cá thể rùa Hồ Gươm cuối cùng đã chết.

Từ năm 2003, Chương trình bảo tồn rùa châu Á thực hiện các cuộc điều tra phỏng vấn tại nhiều khu vực thuộc 18 tỉnh miền Bắc Việt Nam để tìm kiếm các khu vực sông, hồ, và đất ngập nước các cá thể rùa còn lại. Trong quá trình khảo sát, nhóm nghiên cứu đã tìm thấy mai và hộp sọ của 7 các thể rùa Hồ Gươm (Rafetus swinhoei) và một bức ảnh của một cá thể khác được người dân bắt được và chụp lạ.

Tính đến năm 2020, chỉ còn 4 cá thể rùa Hồ Gươm được khẳng định là còn sinh tồn, 1 cá thể đực ở vườn thú Tô Châu (Trung Quốc) và 2 cá thể ở hồ Đồng Mô, ngoài ra còn 1 cá thể ở hồ Xuân Khanh nhưng chưa được quan sát rõ. Chú rùa ở Đồng Mô là 1 cá thể cái và có khả năng sinh sản, nhưng chú rùa này đã chết vào ngày 24/4/2023. Nếu không tìm được con đực nào để ghép đôi sinh sản thì loài rùa Hồ Gươm sẽ sớm bị tuyệt chủng.

Do vậy, cần phát triển sự hợp tác quốc tế giữa Việt Nam và Trung Quốc để thực hiện nỗ lực bảo tồn xuyên quốc gia. Việc cấp bách hiện nay là tiếp tục khảo sát để xác định bất kỳ cá thể, quần thể nào còn sót lại của loài rùa này ở Việt Nam và Trung Quốc. Chương trình trao đổi sinh sản cần được thức đẩy, tức là đưa cá thể từ Việt Nam đến Trung Quốc để ghép đôi hoặc ngược lại, hoặc dùng tinh trùng của cá thể đực để thụ tinh nhân tạo cho cá thể cái (trong trường hợp không thể tìm ra thêm cá thể hoang dã nào còn tồn tại ngoài tự nhiên).

Ngay cả cá thể rùa Hồ Gươm ở Đồng Mô và Xuân Khanh cũng đang bị đe dọa. Tháng 11/2008, sau trận mưa ngập lớn tại Hà Nội, chú rùa này bò ra khỏi hồ và đã bị người dân địa phương bắt được và suýt bị đem bán, rất may là đã được các nhà khoa học giải cứu kịp thời. Năm 2018, hồ Đồng Mô đã từng bị san lấp trái phép, đe dọa nghiêm trọng khu vực sinh sống của rùa Ngoài ra, vì lợi ích kinh tế, nhiều hoạt động đánh bắt thủy sản diễn ra ở hồ, nước trong hồ còn bị lấy để tưới cỏ sân gôn Đồng Mô, nước pha trộn thuốc bảo vệ thực vật ở sân gôn đã ngấm dần xuống lòng hồ, gây tàn phá hệ sinh thái trong hồ.

Năm 2017, Công ty URENCO 6 (đơn vị thành viên của Công ty TNHH MTV Môi trường Đô thị Hà Nội – URENCO) bị bắt quả tang đang xả thải trái phép ra hồ Xuân Khanh, làm phá hoại chất lượng môi trường nước nơi cá thể rùa Hoàn Kiếm sinh sống. Nguy cơ cá thể rùa Hoàn Kiếm ở hồ Xuân Khanh có thể bị bắt và vận chuyển trái phép cũng đang gia tăng. Từ ngày 17/9 tới ngày 4/10/2018, đội đánh cá thuộc Công ty TNHH xí nghiệp Thủy sản Suối Hai (đơn vị thầu khai thác thủy sản tại hồ Xuân Khanh) đã tiến hành đánh bắt cá trên hồ Xuân Khanh và tiếp tục sử dụng phương thức "đánh chuồng" có nguy cơ gây hại cho rùa Hoàn Kiếm. Tới ngày 29/10/2018, đội đánh cá lại tiếp tục sử dụng phương thức đánh bắt này để đánh bắt cá trên hồ. Ngày 23/10/2018, đoàn thanh tra thuộc Tổng cục Môi trường (Bộ Tài nguyên và Môi trường) đã phát hiện bãi rác Xuân Sơn xả trái phép nước rỉ rác chưa qua xử lý ra hồ cạnh Hợp tác xã Thành Công và chảy tràn ra hồ Xuân Khanh với lưu lượng khoảng 700m3/ngày.

Nếu những hành vi săn bắt, phá hoại môi trường sinh thái ở hồ Đồng Mô và Xuân Khanh không bị ngăn chặn thì những con rùa Hồ Gươm còn lại ở đó cũng khó có thể sinh tồn được lâu dài, chứ chưa nói tới việc sinh sản duy trì nòi giống.

Ông Đoàn Văn Tiến, đang sinh sống và công tác tại Đồng Mô, thị xã Sơn Tây từng gửi đơn kêu gọi các cơ quan chức năng, chính quyền địa phương và các nhà khoa học sớm có biện pháp quyết liệt để giải cứu loài rùa Hồ Gươm. Theo ông Tiến, "nếu ở hồ Đồng Mô rùa mất đi thì đó là nỗi đau và sự hổ thẹn về trách nhiệm bảo vệ động vật quý hiếm của giới khoa học..."

Tranh luận về số lượng cá thể và phân loài
Rùa Hồ Gươm chậm chạp, hiền lành, thường sống ở những sông hồ sâu, nước chảy yếu. Khi trời nóng thường hay ngóc cổ lên khỏi mặt nước để thở. Mùa đông thỉnh thoảng phơi nắng.

Rùa Hồ Gươm có thể là một loài rùa mới với danh pháp khoa học là Rafetus vietnamensis (đồng nghĩa: Rafetus leloii, rùa Lê Lợi), thuộc họ Ba ba (Trionychidae) trong bộ Rùa (Testudines), lớp Sauropsida (Mặt thằn lằn).

Tuy nhiên, có sự tranh luận về sự phân loại này và theo một số chuyên gia quốc tế có uy tín, Rùa Hồ Gươm thuộc loài Rafetus swinhoei (Rùa mai mềm Thượng Hải), và tại thời điểm 20/1/2016, chỉ còn 3 cá thể còn sống.

Hà Đình Đức (người định danh Rafetus leloii, năm 2000), Lê Trần Bình (Viện Công nghệ Sinh học, cùng ctv định danh Rafetus vietnamensis năm 2010) và một số nhà khoa học Việt Nam cho rằng rùa Hồ Gươm là loài mới, chỉ có ở Việt Nam. Tuy nhiên các tài liệu khác lại cho rằng hoặc đó là một loài giải lớn với danh pháp Pelochelys bibroni (Sách đỏ Việt Nam năm 1992) hay Rafetus swinhoei. Cũng theo trang web này thì người ta chỉ biết 4 cá thể R. swinhoei còn sống tại thời điểm năm 2010, trong đó một cá thể sống tại hồ Gươm (hồ Hoàn Kiếm) của Việt Nam, 1 tại hồ Đồng Mô (Hà Tây cũ)  và 2 cá thể kia tại Trung Quốc (1 tại Vườn thú Tô Châu, 1 tại Vườn thú Trường Sa). Hai cá thể khác bắt được tại Cá Cựu (tỉnh Vân Nam) đã chết gần đây bao gồm 1 tại Vườn thú Bắc Kinh chết năm 2005, 1 tại Vườn thú Thượng Hải chết cuối năm 2006. Ngoài ra hiện nay có nhiều lời kể về "giải khổng lồ" xuất hiện ở một số đầm phá dọc sông Hồng, nên còn hy vọng những cá thể khác vẫn tồn tại trong thiên nhiên.

Các tác giả Farkas B. và Webb R.G. vào năm 2003 cho rằng danh pháp R. leloii là một đơn vị phân loại không hợp lệ và chỉ là từ đồng nghĩa muộn của R. swinhoei. Mặc dù GS Lê Trần Bình chỉ ra sự khác biệt di truyền, cũng như sự khác biệt về hình thái, qua hình chụp. Tuy nhiên, Farkas và đồng nghiệp trong năm 2010 đã lặp lại kết luận của họ năm 2003, cho là sự khác biệt giữa các mẫu vật có thể là do tuổi tác và trình tự, mẫu gen được sử dụng đã không bao giờ được gửi đến GenBank. Họ cũng chỉ trích việc GS Lê Trần Bình vi phạm Mã ICZN qua việc đổi tên các loài từ R. leloii thành R. vietnamensis là "không phù hợp".

Nhóm tác giả Le Đức Minh và Pritchard P. vào năm 2009 dựa trên phân tích dữ liệu DNA đã cho rằng sự khác biệt giữa DNA của những cá thể trong mẫu phân tích của Lê TB và ctv  với DNA của loài Rafetus swinhoei là không đủ để kết luận loài mới. Ông Douglas Hendri, giám đốc Chương trình Bảo tồn rùa châu Á, cán bộ Trung tâm Giáo dục thiên nhiên ENV đưa ra ý kiến rằng rùa Hồ Gươm thuộc loài Rafetus swinhoei và đưa ra khả năng duy trì bằng cách cho lai với rùa hồ Đồng Mô hoặc với rùa tại vườn thú Trung Quốc. Rhodin et al. (2010) vẫn coi rùa Hồ Gươm là R. swinhoei.

Tháng 4 năm 2011, một cá thể rùa Hồ Gươm đã được bắt để chữa bệnh và lấy mẫu gen để phân tích Bài báo phân tích gen năm 2013 của tác giả Lê Đức Minh, thuộc Trung tâm Nghiên cứu Tài nguyên và Môi trường (CRES), Đại học Quốc gia Hà Nội đăng trên tạp chí Organisms biodiversity & Evolution chỉ ra những mẫu vật ghi nhận về loài rùa này gồm mẫu rùa Hoàn Kiếm (mẫu lấy từ cụ rùa trong đợt cứu chữa năm 2011), mẫu rùa Đồng Mô, mẫu rùa tại Yên Bái, Phú Thọ, Ba Vì và 2 mẫu rùa bên Trung Quốc đều cùng loài và là loài Rafetus swinhoei. Sự khác biệt về gen ở những mẫu vật này là rất nhỏ, không đủ căn cứ để phân loại ra loài mới.

Truyền thuyết và vai trò văn hóa

Rùa Hồ Gươm gắn liền với truyền thuyết Lê Lợi trả gươm thần Thuận Thiên cho thần rùa thần Kim Quy. Ngay địa danh của hồ cũng căn cứ trên truyền tích đó vào đầu thời nhà Hậu Lê. Truyền thuyết thần Kim Quy còn đi ngược dòng lịch sử của người Việt xa hơn nữa với chuyện thần Kim Quy giúp An Dương Vương xây thành Cổ Loa và tặng nhà vua cái móng để làm lẫy nỏ chống quân của Triệu Đà.

Vào thế kỷ XX một số tác phẩm văn học Việt Nam lấy rùa Hồ Gươm làm đề tài. Trong đó có truyện Thần Tháp Rùa của Vũ Khắc Khoan và Rùa Hồ Gươm của Nguyễn Dậu (Trương Mẫn Song).

Người Việt Nam vẫn thường gọi rùa khổng lồ sống ở Hồ Gươm là "Cụ" với hàm ý tôn kính, và đây cũng là biểu tượng gắn liền với truyền thuyết Gươm thần và lịch sử giữ nước, là phần tâm linh đáng trân trọng.

Tuy nhiên, theo PGS -TS Trần Lâm Biền thì không nên gọi là "Cụ" vì đây là 1 sinh vật bằng xương thịt, cần bảo tồn khẩn cấp chứ không phải là thần thánh bất tử trong truyền thuyết.

Bảo vệ môi trường
Vì giá trị văn hóa của rùa Hồ Gươm, tháng 6 năm 2009 công ty Herbst Umwelttechnik GmbH của Đức được giao phó việc khảo nghiệm hút bớt lớp bùn sâu lắng ở đáy hồ để khơi lòng hồ, giảm lượng độc chất ứ đọng sau bao nhiêu năm ô nhiễm hầu bảo vệ môi trường cho rùa Hồ Gươm. Dự án với chi phí 2,8 triệu USD hoàn tất trước Đại lễ 1000 năm Thăng Long – Hà Nội năm 2010.

Hình ảnh

Xem thêm
 Rùa mai mềm Thượng Hải
 Lê Lợi
 Hồ Gươm
 An Dương Vương
 Rùa thần Kim Quy

Chú thích

Liên kết ngoài

Định loại các loài giải (Reptilia: Tetudines: Trionychidae: Pelochelys, Rafetus) ở Việt Nam (Tủ sách VLOS)
Lê Trần Bình và ctv., 2010, So sánh hình thái và phân tích DNA mẫu rùa lớn mai mềm nước ngọt của Việt Nam gần với rùa hồ Hoàn Kiếm (Comparative morphological and DNA analysis of specimens of giant freshwater soft-shelled turtle in Vietnam related to Hoan Kiem turtle), Tạp chí Công nghệ Sinh học, 8(3A):949-954, song ngữ Anh-Việt.
Giải thượng hải Rafetus swinhoei trên trang Sinh vật rừng Việt Nam
[http://vnexpress.net/gl/khoa-hoc/2005/02/3b9db3cf/ Rùa Hồ Gươm có nguy cơ tuyệt chủng cao nhất thế giới]
Ảnh rùa hồ Gươm nổi trong ngày giải phóng miền Nam Trọng Hiệp, VnExpress Thứ ba, 1/5/2007, 13:39 (GMT+7)
Thông tin trên Vnexpress
Đi tìm “quê hương” “cụ” rùa hồ Gươm Nguyễn Trường Giang, báo Báo Hà Nội Mới Thứ Hai 7:08 28/08/2006
Đi tìm "quê gốc" cụ rùa Hồ Gươm
[https://vnexpress.net/tin-tuc/thoi-su/cu-rua-noi-trong-dip-ky-niem-999-nam-thang-long-2146495.html Cụ rùa nổi trong dịp kỷ niệm 999 năm Thăng Long]
 Cụ Rùa Hồ Gươm: Từ truyền thuyết tới hiện tại, Đại Đoàn Kết, (27/01/2011)
Con Rùa Thần Cuối Cùng Trong Hồ Hoàn Kiếm, Hợp Lưu, 17/7/2009

Rafetus
Rùa nổi tiếng
Động vật bò sát Việt Nam
Hoàn Kiếm


title: Ngũ Chỉ Sơn (định hướng)

text:
Ngũ Chỉ Sơn có thể là tên của một số ngọn núi sau đây:

Ngũ Chỉ Sơn (núi Việt Nam): ngọn núi thuộc dãy Hoàng Liên Sơn, nằm trên địa bàn hai tỉnh Lào Cai và Lai Châu, cao 2.858 m. Tên núi được đặt cho xã Ngũ Chỉ Sơn, thị xã Sa Pa, tỉnh Lào Cai.
Ngũ Chỉ Sơn (núi Trung Quốc): ngọn núi tại đảo Hải Nam, cao 1.867 m. Tên núi được đặt cho thành phố Ngũ Chỉ Sơn, tỉnh Hải Nam.


title: Wormaldia bulgarica

text:
Wormaldia bulgarica là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Wormaldia


title: Hồng (màu)

text:
Màu hồng là màu sắc đa số người cảm nhận khi nhìn vào hình bên. Có rất nhiều biến thể của màu này. Nó lần đầu tiên được sử dụng làm tên màu vào cuối thế kỷ 17. Theo các cuộc khảo sát ở Châu Âu và Hoa Kỳ, màu hồng là màu thường liên quan đến sự quyến rũ, lịch sự, nhạy cảm, dịu dàng, ngọt ngào, trẻ thơ, nữ tính và lãng mạn.

Trong văn học trung đại Việt Nam (như hồng quần, hồng nhan...) hay với một số thuật ngữ quen thuộc (như hồng cầu, Hồng quân), chữ hồng (chữ Hán: 紅) được dùng để chỉ màu đỏ nói chung, theo cách dùng gốc của Hán ngữ. Trong khi đó, để chỉ các sắc hồng theo cách gọi tại Việt Nam ngày nay, người ta có thể dùng một số từ ghép bởi chữ hồng với chữ bổ trợ, ví dụ như  phấn hồng (粉紅). Bên cạnh chữ hồng, Hán ngữ còn có các chữ khác để chỉ các sắc thái đỏ như: xích (赤), chu (朱), đan (丹).

Từ nguyên và định nghĩa
Màu hồng được đặt theo tên của một loài hoa, hồng, thực vật có hoa thuộc chi Cẩm chướng.

Màu hồng hiếm khi xuất hiện trong tự nhiên, đó là lý do tại sao nó lần đầu tiên được sử dụng như một danh từ để chỉ một màu sắc vào thế kỷ 17.

Trong phối màu in ấn
Màu hồng được tạo ra bằng cách trộn 80% màu trắng với 20% màu đỏ và đôi khi được miêu tả như là màu đỏ rất nhạt. Hoặc trộn 15% màu tím violet với 85% màu vàng nhạt sẽ tạo ra màu hồng phấn

Trong phối màu màn hình
Màu hồng là màu đỏ chưa bão hòa (trộn thêm một tỷ lệ màu xanh lá cây và xanh lam).

Trong tự nhiên và văn hóa

Sử dụng, biểu tượng, biểu hiện thông thường

 Màu hồng được cho là gắn với nữ giới, giống như màu xanh được gắn với nam giới, mặc dù tạp chí The Ladies Home nói rằng điều ngược lại mới là "quy tắc nói chung được chấp nhận" trong lần xuất bản năm 1918, trong đó miêu tả màu hồng là "kiên định hơn và mạnh mẽ hơn" còn màu xanh là "thanh nhã và dễ thương hơn".
 Trong khi ở phương Tây nói chung người ta nói đến các phim người lớn như là "phim xanh" (blue movie), thì tại Nhật Bản các phim này được gọi là "phim hồng". Ở đây nó gắn với giới nữ và nói chung mang ý nghĩa của nữ giới, sự ngây thơ, trong trắng cũng như với các sắc thái khác của mùa xuân hay các loại hoa. Hoa anh đào có xu hướng có màu hồng vì thế quan hệ này có thể ẩn chứa cả các loại thực vật. Màu hồng còn mang ý nghĩa tình dục ở Nhật Bản. Điều này có lẽ vì màu hồng gắn với phụ nữ, hay do sắc hồng của da thịt hoặc do sắc mặt ngượng ngùng xấu hổ hay một số nguyên nhân khác.
 Nhiều phụ nữ theo chủ nghĩa nam nữ bình quyền trên một số khía cạnh nào đó làm giảm giá trị của màu hồng, vì nó có liên quan đến cách thức ăn mặc của những người mà họ gọi là "phụ nữ kiểu cổ", bởi vì họ cho rằng từ hồng là biểu tượng của sự áp đặt và coi thường của đàn ông đối với phụ nữ và là sự hạn chế của các thời kỳ trước, mặc dù rất nhiều cô gái trẻ và phụ nữ đã tìm thấy ở "nữ giới kiểu cổ" nhiều điểm đáng tự hào, trong đó có màu hồng.
 Màu hồng cũng gắn với những người đồng tính luyến ái, thường là trong dạng tam giác hồng. Biểu tượng này là vay mượn từ các biểu tượng được sử dụng bởi Đức quốc xã để đánh dấu tù nhân trong các trại tập trung . Khi đó những người Do Thái bị bắt buộc phải đeo sao David màu vàng, những nam giới bị kết tội là đồng tính luyến ái phải đeo tam giác màu hồng. Ngày nay, nó được đeo với một sự kiêu hãnh. Các nhóm đồng tính luyến ái Hà Lan được gọi là nl.roze vì roze là từ trong tiếng Hà Lan để chỉ màu hồng.
 Màu hồng là màu của quả bóng của môn snooker có giá trị 6 điểm.
Màu hồng và màu tím là màu của bi số 4 (bi trơn) và bi số 12 (bi sọc) trong pool.
 Màu hồng nóng là màu hồng đậm và gắt hay như Elsa Schiaparelli, người đầu tiên sử dụng màu này, gọi nó là "màu hồng gây sốc".
 Ở Anh từ "pink" không phải là từ chỉ màu sắc trước thời Shakespeare: nó được phát kiến ra vào thế kỷ 17 để miêu tả màu đỏ rất nhạt của hoa cây cẩm chướng, là một cây loại Dianthus họ Caryophyllaceae, có thể nó được đặt tên từ các mép cánh hoa tua rua "pinked edges of their petals", giống như bị cắt bằng kéo xén tỉa "pinking shears".

Xem thêm
 Danh sách màu

Tham khảo

Liên kết ngoài

Màu sắc


title: Lomemus rectus

text:
Lomemus rectus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Broun miêu tả khoa học năm 1883.

Chú thích

Tham khảo

Lomemus


title: Aspères

text:
Aspères là một xã ở tỉnh Gard ở miền nam nước Pháp. Xã này có diện tích 10,06 km², dân số năm 1999 là 347 người. Khu vực này có độ cao trung bình 74 mét trên mực nước biển.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Gard

Tham khảo

 Hồ sơ của thị trấn trên INSEE

Asperes


title: Aerzen

text:
Aerzen là một đô thị thuộc huyện Hamelin-Pyrmont, trong bang Niedersachsen, Đức. Đô thị này có diện tích 105,06 killômét vuông. Đô thị này có cự ly 10 km về phía tây nam của Hamelin, và  về phía bắc của Bad Pyrmont.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Hameln-Pyrmont


title: Chūgoku

text:
là một trong chín vùng địa lý của Nhật Bản. Vùng này nằm ở tận cùng phía tây của đảo Honshu.

Vùng Chugoku bao trùm 5 tỉnh Hiroshima, Yamaguchi, Shimane, Tottori, và Okayama.

Chugoku viết bằng Kanji là 中国 (Trung Quốc). Tuy nhiên, vùng này không liên quan gì đến "Trung Quốc" tức Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa hay. Chữ "trung" 中 (ちゅう - "chuu") nghĩa là "giữa", chữ "quốc" 国 (こく - "koku", biến âm thành ごく -  "goku") là "đất nước", giống như 国の中 ("kuni no naka"), thì Chugoku là "ở giữa đất nước". Tuy nhiên, vì không muốn bị nhầm với Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, nên vùng này còn có tên gọi khác là San'in-San'yō (山陰山陽 - Sơn Âm Sơn Dương) đặt theo tên phần phía bắc và phía nam của vùng Chugoku. San'in - Sơn Âm là vùng phía bắc, bên bờ biển Nhật Bản thường có thời tiết ảm đạm. San'yo - Sơn Dương là vùng phía nam, bên bờ biển Setonaikai thường có thời tiết nắng ấm.

Tham khảo


title: Saint-Thurien, Eure

text:
Saint-Thurien là một xã của tỉnh Eure, thuộc vùng Normandie, miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Eure

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintthurien


title: Léthuin

text:
Léthuin  là một xã thuộc tỉnh Eure-et-Loir trong vùng Centre-Val de Loire ở bắc trung bộ nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 151 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Eure-et-Loir


title: Les Piles

text:
Les Piles là một đô thị thuộc tỉnh Tarragona trong cộng đồng tự trị Catalonia, phía bắc Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là người với mật độ người/km². Đô thị này có cự ly km so với Tarragona.

Tham khảo

Đô thị ở Tarragona


title: Saint-Lubin-de-Cravant

text:
Saint-Lubin-de-Cravant  là một xã của tỉnh Eure-et-Loir, thuộc vùng Centre-Val de Loire, miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Eure-et-Loir

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintlubindecravant


title: Burdignes

text:
Burdignes là một xã trong tỉnh Loire miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Loire

Tham khảo

Xã của Loire


title: Enacantha caribbea

text:
Enacantha caribbea là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.

Enacantha caribbea được miêu tả khoa học năm 1966 bởi Donnelly & Alayo.

Chú thích

Tham khảo

Enacantha


title: Lophotrigona canifrons

text:
Lophotrigona canifrons là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Smith mô tả khoa học năm 1857.

Chú thích

Tham khảo

Lophotrigona
Động vật được mô tả năm 1857


title: Guccio Gucci

text:
Guccio Gucci (1881–1953) là một doanh nhân, nhà thiết kế thời trang nổi tiếng người Ý và là người sáng lập nên nhãn hiệu thời trang ‘’The House of Gucci’’ hay với tên ngắn gọn là Gucci.

Sáng lập ra Gucci
Gucci sinh ngày 26 tháng 3 năm 1881 ở Firenze, là con trai của một thương gia người Ý miền Bắc của nước Ý.

Ông thành lập hãng Gucci tại Firenze vào năm 1906, khi đấy mới chỉ là 1 cửa hàng nhỏ bán đồ da. Ngay từ khi khởi nghiệp, ông đã chú ý việc thuê những người thợ thủ công tốt nhất ông có thể tìm thấy về làm việc trong xưởng. Ông bắt đầu bán túi da cho người cưỡi ngựa trong những năm 1920 và đã nhanh chóng xây dựng danh tiếng về chất lượng của mình khi còn rất trẻ.

Năm 1938, Gucci mở rộng kinh doanh của mình tới Roma. Việc kinh doanh của một mình Guccio Gucci nhanh chóng chuyển sang mô hình kinh doanh gia đình, khi con trai của ông là Aldo, Vasco, Ugo và Rodolfo gia nhập công ty. Năm 1951, Gucci mở cửa hàng tại Milano và hai năm sau, công ty mở rộng ở nước ngoài với sự ra đời của các cửa hàng ở Manhattan.

Trong nhiều năm cuối cuộc đời, Guccio Gucci sống gần Rusper, West Sussex, Anh. Ông qua đời ngày 2 tháng 1 năm 1953 tại Firenze, Ý.

Xem thêm

Gucci, Công ty Guccio

Chú thích

Liên kết ngoài
Website của Gucci

Sinh năm 1881
Mất năm 1953
Nhà tạo mẫu Ý
Người Firenze


title: Crockerella hesione

text:
Crockerella hesione là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Clathurellidae, họ ốc cối.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

hesione


title: Mazcuerras

text:
Mazcuerras là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Cantabria, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 55,65 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 2087 người với mật độ người/km². Đô thị này có cự ly km so với tỉnh lỵ Santander.

Tham khảo

Đô thị ở Cantabria


title: Calomicrus pardoi

text:
Calomicrus pardoi là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Codina miêu tả khoa học năm 1961.

Chú thích

Tham khảo

Calomicrus


title: Amblycerus lineolatus

text:
Amblycerus lineolatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Motschulsky miêu tả khoa học năm 1874.

Chú thích

Tham khảo

Amblycerus


title: Amphigyra alabamensis

text:
The shoal sprite, scientific name Amphigyra alabamensis, was a species of air-breathing freshwater snail, an aquatic pulmonate gastropoda mollusca trong họ Planorbidae, the ram's horn snails.

This species was đặc hữu to Hoa Kỳ. It is now extinct.

Original description
Species Amphigyra alabamensis was originally được mô tả by Henry tháng 8us Pilsbry năm 1906.

Type locality is Coosa River near or in Wetumpka, Alabama.

Pilsbry's original text (the type description) reads as follows:

Chú thích

Tham khảo

Amphigyra


title: Paradelphomyia latissima

text:
Paradelphomyia latissima là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Paradelphomyia
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Potamophylax nigricornis

text:
Potamophylax nigricornis là một loài Trichoptera trong họ Limnephilidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Potamophylax


title: Tipula gelensis

text:
Tipula gelensis là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Chaudrey

text:
Chaudrey  là một xã ở tỉnh Aube, thuộc vùng Grand Est ở phía bắc miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Aube

Tham khảo

Xã của Aube