title: Music (bài hát của Madonna)

text:
"Music" là một bài hát của nghệ sĩ thu âm người Mỹ Madonna nằm trong album phòng thu thứ tám cùng tên của cô (2000). Nó được phát hành như là đĩa đơn đầu tiên trích từ album vào ngày 21 tháng 8 năm 2000 bởi Maverick Records. Bài hát cũng xuất hiện trong hai album tuyệt phẩm của Madonna là GHV2 (2001) và Celebration (2009). Được viết lời và sản xuất bởi Madonna và Mirwais Ahmadzaï, nội dung của "Music" đề cập đến sức mạnh của âm nhạc trong việc giúp mọi người vui vẻ tiệc tùng với nhau. Đây là một bản dance-pop và electropop, trong đó giọng nói đàn ông ở phần đầu bài hát thực ra là giọng của Madonna đã được biến đổi bằng công cụ điện tử.

Sau khi phát hành, "Music" nhận được những phản ứng tích cực từ các nhà phê bình âm nhạc, trong đó họ đánh giá cao tính bắt tai và thân thiện với những câu lạc bộ của bài hát, cũng như so sánh nó với những tác phẩm trước của Madonna. Bài hát cũng gặt hái những thành công vượt trội về mặt thương mại, đứng đầu các bảng xếp hạng ở 25 quốc gia, bao gồm nhiều thị trường lớn như Úc, Canada, Hungary, Ý, New Zealand, Na Uy, Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha, Thụy Sĩ và Vương quốc Anh. Tại Hoa Kỳ, "Music" đạt vị trí số một trên bảng xếp hạng Billboard Hot 100 trong bốn tuần liên tiếp, trở thành đĩa đơn quán quân thứ mười hai của cô tại đây. Ngoài ra, nó cũng là bài hát thành công thứ hai trên bảng xếp hạng Hot Dance Club Songs của thập niên 2000, đứng sau bài hát năm 2005 của chính Madonna "Hung Up".

Video ca nhạc cho "Music" được đạo diễn bởi Jonas Åkerlund, trong đó Madonna và những người bạn tổ chức tiệc tùng trên chiếc xe limousine của cô, do diễn viên hài Ali G cầm lái. Để quảng bá bài hát, Madonna đã trình diễn nó trên nhiều chương trình và lễ trao giải khác nhau, bao gồm Top of The Pops, Giải Âm nhạc châu Âu của MTV năm 2000 và lễ trao giải Grammy lần thứ 43 một năm sau đó. Năm 2012, "Music" cũng xuất hiện trong danh sách trình diễn của Buổi diễn giữa hiệp Super Bowl XLVI. Ngoài ra, nó còn được trình diễn trong năm chuyến lưu diễn trong sự nghiệp của Madonna, gần nhất là chuyến lưu diễn Rebel Heart Tour (2015-16). "Music" nhận được hai đề cử giải Grammy cho Thu âm của năm ở hạng mục Trình diễn giọng pop nữ xuất sắc nhất vào năm 2001.

Danh sách bài hát

Đĩa đơn cassette và CD tại Hoa Kỳ
 "Music" (bản album) – 3:44
 "Cyber-Raga" – 5:31

Đĩa 12" 2 đĩa tại Hoa Kỳ
A1 "Music" (HQ2 Club Mix) – 8:50
A2 "Music" (Groove Armada GA 12" Mix) – 5:30
B1 "Music" (Calderone Anthem Mix) – 11:55
B2 "Music" (bản album) – 3:44
C1 "Music" (Deep Dish Dot Com Remix) – 11:21
D1 "Music" (The Young Collective Club Mix) – 13:16
E1 "Music" (bản video dài) – 4:45

Đĩa đơn DVD tại Hoa Kỳ
 "Music" (bản video dài) – 4:45
 "Music" (bản video ngắn) – 4:23

Đĩa đơn DVD tại châu Âu
 "Music" (bản video ngắn) – 4:23
 "Music" (bản video dài) – 4:45

Đĩa CD maxi tại châu Âu
 "Music" (bản album) – 3:44
 "Music" (Groove Armada's 7" chỉnh sửa) – 3:38
 "Music" (Calderone Radio chỉnh sửa) – 4:25
 "Music" (Deep Dish Dot Com Radio chỉnh sửa) – 4:15

Đĩa 12" tại châu Âu
A1 "Music" (Calderone Anthem Mix) – 11:55
A2 "Music" (HQ2 Club Mix) – 8:50
B1 "Music" (The Young Collective Club Mix) – 13:16
B2 "Music" (Deep Dish Dot Com Remix U.S. chỉnh sửa) – 4:29

Đĩa hình 12" tại châu Âu / Đĩa 12" tại Vương quốc Anh
A1 "Music" (Deep Dish Dot Com Remix) – 11:21
A2 "Music" (bản album) – 3:44
B1 "Music" (Groove Armada Club Mix) – 9:29
B2 "Music" (Groove Armada GA 12" Mix) – 5:30

Đĩa CD tại Vương quốc Anh #1
 "Music" (bản album) – 3:44
 "Music" (Deep Dish Dot Com Radio chỉnh sửa) – 4:15
 "Music" (Calderone Anthem Mix) – 11:55

Đĩa CD tại Vương quốc Anh #2
 "Music" (bản album) – 3:44
 "Music" (Groove Armada GA 12" Mix) – 5:30
 "Music" (Deep Dish Dot Com Remix U.S. chỉnh sửa) – 4:29

Đĩa đơn cassette tại Vương quốc Anh
A1 "Music" (bản album) – 3:44
A2 "Music" (Groove Armada's 7" chỉnh sửa) – 3:38
B1 "Music" (bản album) – 3:44
B2 "Music" (Groove Armada's 7" chỉnh sửa) – 3:38

Đĩa CD tại Đức
 "Music" (bản album) – 3:44
 "Music" (Groove Armada's 7" chỉnh sửa) – 3:38

Đĩa CD tại Úc #1
 "Music" (bản album) – 3:44
 "Music" (Deep Dish Dot Com Radio chỉnh sửa) – 4:15
 "Music" (Groove Armada's 7" chỉnh sửa) – 3:38
 "Music" (Deep Dish Dot Com Remix) – 11:21
 "Music" (Groove Armada GA 12" Mix) – 5:30
 "Music" (Groove Armada Bonus Beats) – 4:51
 "Music" (Groove Armada Club Mix) – 9:29
 "Music" (bản video ngắn) – 4:23
 "Music" (bản video dài) – 4:45

Đĩa CD tại Úc #2
 "Music" (bản album) – 3:44
 "Music" (Calderone Radio chỉnh sửa) – 4:25
 "Music" (HQ2 7" Mix) – 3:59
 "Music" (The Young Collective Radio Mix) – 3:48
 "Music" (Calderone Anthem Mix) – 11:55
 "Music" (HQ2 Club Mix) – 8:50
 "Music" (The Young Collective Club Mix) – 13:16

Đĩa CD tại Nhật
 "Music" (bản album) – 3:44
 "Music" (Groove Armada's 7" chỉnh sửa) – 3:38
 "Music" (Calderone Radio chỉnh sửa) – 4:25
 "Music" (Deep Dish Dot Com Radio chỉnh sửa) – 4:15

Đĩa CD maxi tại Canada / Nhật / Hoa Kỳ
 "Music" (HQ2 Club Mix) – 8:50
 "Music" (Calderone Anthem Mix) – 11:55
 "Music" (Deep Dish Dot Com Remix) – 11:21
 "Music" (Groove Armada Club Mix) – 9:29
 "Music" (The Young Collective Club Mix) – 13:16
 "Music" (HQ2 Radio Mix) – 3:59
 "Music" (Calderone Radio chỉnh sửa) – 4:25
 "Music" (Deep Dish Dot Com Radio chỉnh sửa) – 4:15
 "Music" (Groove Armada GA 12" Mix) – 5:30

Xếp hạng

Xếp hạng tuần

Xếp hạng cuối năm

Xếp hạng thập niên

Chứng nhận

!scope="col" colspan="3"| Đĩa cứng
|-

!scope="col" colspan="3"| Nhạc số
|-

!scope="col" colspan="3"| Video
|-

Xem thêm
Danh sách đĩa đơn quán quân Hot 100 năm 2000 (Mỹ)

Tham khảo

Liên kết ngoài

Bài hát năm 2000
Đĩa đơn năm 2000
Bài hát của Madonna
Đĩa đơn quán quân Billboard Hot 100
Đĩa đơn quán quân Billboard Hot Dance Club Songs
Đĩa đơn quán quân tại Vương quốc Liên hiệp Anh
Đĩa đơn quán quân RPM Top Singles
Đĩa đơn quán quân European Hot 100 Singles
Đĩa đơn quán quân tại Na Uy
Đĩa đơn quán quân tại New Zealand
Đĩa đơn quán quân tại Tây Ban Nha
Đĩa đơn quán quân tại Thụy Sĩ
Đĩa đơn quán quân tại Úc
Đĩa đơn quán quân tại Ý
Video âm nhạc do Jonas Åkerlund đạo diễn
Bài hát synthpop
Bài hát về âm nhạc
Đĩa đơn quán quân UK Singles Chart


title: Meez

text:
Meez là một dịch vụ mạng xã hội, đặt trụ sở ở San Francisco.

Chi tiết

Meez Maker:

Thành viên tự tạo hình nhân vật Meez theo ý thích của mình. Có rất nhiều item (đồ) đa dạng được chia thành các nhóm: Change look (Thay đổi diện mạo), Get dressed (Mặc đồ), Animations (Hành động), Backgrounds (Phông nền).

 Change look: Gồm các nhóm nhỏ: Body type (Dáng cơ thể), Face & Features (Mặt mũi), Skin color (Màu da), Eye color (Màu mắt), Nose shape (Dáng mũi), Hairstyle (Kiểu tóc), Beauty (Trang điểm).
 Get dressed: Gồm các nhóm nhỏ: Tops (Áo), Bottoms (Quần, váy), Dresses (Váy), Shoes (Giày dép), Accessories (Phụ kiện), Athletic (Trang phục thể thao), Costumes (Trang phục truyền thống), Sleepwear (Đồ ngủ), Swimwear (Đồ bơi), Uniforms (Đồng phục).
 Animations: Gồm các nhóm nhỏ: Attitudes (Quan điểm, xã hội), Bags (Túi), Eat & Drink (Ăn & Uống), Fantasy (Thần kì), Gadgets (Thiết bị, dồ đùng), Music & Dancing (Âm nhạc & Nhảy múa), People & Animals (Con người & Loài vật), Sports & Rec (Thể thao & Sân chơi), Toys (Đồ chơi), Vehicles (Phương tiện đi lại), Random (Ngẫu nhiên).

Chú ý: Một số đồ thuộc dạng "cao cấp" thì không miễn phí mà tính giá trị tiền (Coin ảo). Người chơi có thể kiếm tiền bằng cách chơi game, mời bạn bè, đọc E-mail, hoặc dùng thẻ thanh toán.
Đọc E-mail: Sau khi nâng cấp, cập nhật forum, Admin của Meez.com sẽ gửi email cho tất cả thành viên.  Sau khi đọc xong, thành viên click vào chữ "here" bên dưới bản liệt kê, gõ code mà Admin đã đưa (VD: FOURTHOFJULYMEEZ), click "Go" để nhận quà (Coinz hoặc Item)

Export:

Sau khi hoàn thành xong avatar và save (lưu lại), hình ảnh Meez sẽ được lưu vào trong album để có để  export (xuất) ra blog, website,... hay gửi cho bạn bè bất cứ lúc nào.

Meez Nation Home:

Để gặp gỡ, làm quen với các Meezer khác, người chơi có thể tới một trong 7 Hoodz tuỳ thích (gồm Burbia, Meez Hills, Chillville, Uptown, Arcadia, Hell's Kitchen, Posh's Heights). Mỗi Hoodz có 1 sắc thái riêng để người chơi chọn Hangouts theo sở thích, tính cách riêng của mình. Hầu hết các Hangouts đều có một số chức năng thú vị như ngồi ghế (khi click vào ghế), cầu phóng điện, vẽ graffiti, uống rượu say, chơi nhạc,.... Trong các Hangouts, hình ảnh đại diện của người chơi sẽ xuất hiện, người chơi có thể di chuyển được Meez của mình, viết lời nói, ngoài ra còn có thể hành động thông qua một số mật mã: dance (nhảy), sit (ngồi), ommm (thiền bay), yay (nhảy cẫng), rockout (nhảy rock),:) (vui),:((buồn), brrr (ngủ gật), *spin* (xoay tròn), kiss (hôn gió), kyle (phẩy tay), omg (sửng sốt),...

Games:

Để giải trí, các Meezer có thể chơi game. Ngoài chức năng ghi high scores (điểm cao), đa số các game trong Meez chứa Awards (giải thưởng). Người chơi sau khi đạt được tiêu chuẩn tương ứng với giải thưởng sẽ nhận 1 chiếc cúp và số tiền thưởng không nhỏ. Số cúp càng cao càng tăng được độ "oai" và chứng tỏ khả năng chơi game của mình.

My Meez:

 My Profile: Ghi lý lịch của bản thân (Tên, tuổi, trường, nghề, châm ngôn,...). Ngoài ra thành viên còn có thể post video, ảnh,.... vào Media box (Chờ một thời gian để được duyệt).
 Edit Profile: Sửa đổi lý lịch đã ghi.
 My Friends: Danh sách bạn bè.

- My Top Friends: Những người bạn mà thành viên thích nhất.

- Friend Inbox: Xem danh sách những Meezers đang chờ được làm bạn.

- Search for Friends: Tìm bạn bè.

- Invite Friends (& Earn Coinz): Thành viên ghi tên tài khoản, đuôi email và mật mã, submit để gửi tin mời bạn bè. Nếu 1 người bạn nhận tin và tham gia Meez, thành viên mời sẽ nhận được 200 Coinz.

Community:

Diễn đàn Meez
Các diễn đàn Meez là nơi người sử dụng có thể thảo luận để giải quyết các vấn đề.

Tham khảo

Website giải trí


title: Vùng đô thị

text:
Một vùng đô thị là một trung tâm đông dân số bao gồm một đại đô thị và các vùng phụ cận nằm trong phạm vi ảnh hưởng của đô thị này hay nói cách khác là vùng gồm có hơn một thành phố trung tâm gần sát nhau và vùng nằm trong phạm vi ảnh hưởng của các thành phố trung tâm này. Một hai nhiều thành phố lớn có thể phục vụ như một trung tâm hay các trung tâm cho toàn vùng. Thông thường vùng đô thị được đặt tên theo tên thành phố trung tâm lớn nhất hoặc quan trọng nhất trong vùng.

Vùng đô thị tại nước Đức
Khi so sánh những vùng đô thị nên để ý là ranh giới một vùng còn tùy theo cái nhìn của các đoàn thể. Cho nên các con số về số dân trên lãnh thổ, sức mạnh về kinh tế chỉ là tương đối.

Các vùng đô thị của Đức, ngoại trừ vùng Rhein-Ruhr, so sánh quốc tế thì tương đối ít người ở. 6 vùng có số dân còn ít hơn là con số trung bình của cả nước là 229 người dân mỗi cây số vuông. Cho nên khi so sánh trên phương diện quốc tế, mà không nêu lên những chi tiết cụ thể, thì không có ý nghĩa cho lắm.

Vùng đô thị Việt Nam
Việt Nam có 2 vùng đô thị là vùng thủ đô Hà Nội và vùng đô thị Thành phố Hồ Chí Minh.

Xem thêm
 Vùng Hà Nội
 Các vùng đô thị xếp theo dân số
 Vùng đô thị Hoa Kỳ
 Danh sách 20 vùng đô thị lớn nhất của Ý
 Vùng đô thị Nhật Bản
 Vùng đô thị Việt Nam

Tham khảo

Quy hoạch đô thị
Đô thị
Dân số
Địa lý đô thị
Nhân khẩu học
Vùng đô thị


title: Neuendorf-Sachsenbande

text:
Neuendorf-Sachsenbande is a municipality in Wilstermarsch, ở huyện of Steinburg, bang Schleswig-Holstein, Đức. Đô thị này có diện tích 19,31 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 493 người.
Khu vực này chủ yếu là nông thôn. Ngày 15 tháng 4 năm 2003, thị trấn này được lập từ sự hợp nhất các đô thị cũ Neuendorf bei Wilster và Sachsenbande vào đô thị Bredensee. Đơn vị mới được đổi tên thành Neuendorf-Sachsenbande.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Steinburg


title: ABU Robocon 2002

text:
Robocon Tokyo 2002 là cuộc thi ABU Robocon lần đầu tiên do Hiệp hội Phát thanh Truyền hình châu Á -Thái Bình Dương (ABU) tổ chức. Cuộc thi diễn ra tại Tokyo, Nhật Bản với chủ đề "Chinh phục núi Phú Sĩ" và thu hút 19 quốc gia đến dự thi. Việt Nam đã giành chức vô địch sau khi thắng Trung Quốc trong trận chung kết và trở thành nhà vô địch đầu tiên trong lịch sử của ABU Robocon.

Luật chơi

Trên sân có 17 ống tượng trưng cho các phần của núi Phú Sĩ. Giữa sân là ống trụ tượng trưng cho đỉnh Phú Sĩ. Thời gian cho mỗi đội là 180 giây (3 phút). Đội nào bỏ được bóng cao su vào 5 ống liên tiếp theo đường chéo sẽ được tuyên bố "chinh phục được đỉnh núi" và giành chiến thắng tuyệt đối, gọi là "Reach!". Nếu không, đội nào ghi được nhiều điểm hơn sẽ chiến thắng. Nếu cả hai đội cùng bỏ bóng vào trong cùng một ống thì quả nào nằm vị trí cao hơn sẽ ghi điểm. Điểm được tính như sau: Bóng được bỏ vào ống "chân núi" tính 1 điểm. bóng vào ống "sườn núi" tính 2 điểm, bóng vào ống "đỉnh núi" tính 4 điểm. Trong vòng chung kết, việc chinh phục sẽ chưa được hoàn thành nếu ống đỉnh núi có ít hơn 3 bóng, ống sườn núi có ít hơn 2 bóng.

Sân thi đấu

Sân chơi làm bằng tấm nhựa dày 2mm, bề mặt được trải bằng thảm nhựa dày 50mm. Sân chơi bao gồm "vùng xuất phát A", "vùng xuất phát B"
, "vùng di chuyển", "vùng núi Phú Sĩ" và nơi để bóng cho mỗi đội. Nơi để bóng cho mỗi đội đặt 16 quả bóng và xếp thành hàng 4x4 quả. Khu xuất phát A và B có diện tích là 1200 mm x 1200 mm. Chỉ có robot tự động mới được xuất phát ở "khu xuất phát B".

Các đội tham gia

Trách nhiệm ban tổ chức
Ban tổ chức sẽ cấp cho mỗi đội tham dự 1000 USD chi phí lắp ráp robot. Robot phải được lắp ráp sao cho vừa với thùng 1500mmx1500mmx1500mm. Ban tổ chức sẽ thông báo công ty vận chuyển robot cho đội tham dự.

Các bảng đấu

Vòng đấu bảng
7 đội nhất bảng và đội nhì bảng có thành tích tốt nhất lọt vào vòng 2.

Bảng A

Bảng B

Bảng C

Bảng D

Bảng E

Bảng F

Bảng G

Vòng đấu loại trực tiếp

Tham khảo

2002
Hiệp hội Phát thanh Truyền hình châu Á -Thái Bình Dương


Đội tuyển bóng đá quốc gia Guinea Xích Đạo () là đội tuyển cấp quốc gia của Guinea Xích Đạo do Liên đoàn bóng đá Guinea Xích Đạo quản lý.

Trận thi đấu quốc tế đầu tiên của đội tuyển Guinea Xích Đạo là trận gặp đội tuyển Trung Quốc vào năm 1975. Thành tích tốt nhất của đội cho đến nay là vị trí thứ tư của cúp bóng đá châu Phi 2015.

Thành tích quốc tế

Giải bóng đá vô địch thế giới

 1930 đến 1998 - Không tham dự
 2002 đến 2022 - Không vượt qua vòng loại

Cúp bóng đá châu Phi

Guinea Xích Đạo đã 4 lần có mặt ở vòng chung kết Cúp bóng đá châu Phi. Thành tích tốt nhất của họ là vị trí thứ tư của cúp bóng đá châu Phi 2015.

Khung đỏ: Chủ nhà

Cầu thủ

Đội hình hiện tại

Đây là đội hình tham gia CAN 2021.

Các chỉ số thống kê tính đến ngày 30 tháng 1 năm 2022 sau trận gặp

Triệu tập gần đây

Chú thích:
  Đã chia tay đội tuyển quốc gia

Chú thích

Liên kết ngoài
 Đội tuyển bóng đá quốc gia Guinea Xích Đạo  trên trang chủ của FIFA

Bóng đá Guinea Xích Đạo
Guinea Xích Đạo


title: Rinku Gate Tower

text:
Tòa nhà Rinku Gate Tower (tiếng Nhật: りんくうゲートタワービル - Rinkū Gēto Tawā Biru) là một tòa nhà chọc trời ở Izumisano, Nhật Bản. Đây là tác phẩm của kiến trúc sư Nikken Sekkei và công ty Yasui Architects & Engineers. Tòa nhà này được hoàn thành năm 1996 với chiều cao 256 m bao gồm 56 tầng.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Trang web chính thức
 Bài viết trên Emporis.com

Nhà chọc trời Nhật Bản
Osaka


title: Froidmont-Cohartille

text:
Froidmont-Cohartille  là một xã ở tỉnh Aisne, vùng Hauts-de-France thuộc miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Aisne

Tham khảo

Froidmontcohartille


title: Catocala repudiata

text:
Catocala repudiata là một loài bướm đêm thuộc họ Erebidae. Nó được tìm thấy ở miền tây Turkistan và Tân Cương.

Liên kết ngoài

Chú thích

Catocala
Bướm đêm Châu Á


title: Chevigny-Saint-Sauveur

text:
Chevigny-Saint-Sauveur  là một xã ở tỉnh Côte-d’Or trong vùng Bourgogne, phía đông nước Pháp. Khu vực này có độ cao từ 207-233 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Chevignysaintsauveur


title: Cây gạo

text:
Bài này nói về một loài cây, gạo còn có nghĩa là sản phẩm thu được từ hạt cây lúa sau khi bỏ vỏ, xem bài Gạo.

Cây gạo, bông gạo (danh pháp hai phần: Bombax ceiba), tương tự như các loài cây khác trong chi Bombax, còn có tên gọi khác là mộc miên, hoặc hồng miên và người Tây Nguyên gọi là cây Pơ-lang. Trong một số hệ thống phân loại cũ, người ta đưa nó vào họ Gạo (Bombacaceae).

Đây là loài cây ở vùng nhiệt đới với thân cây cao và thẳng với lá rụng vào mùa đông. Các hoa đỏ với 5 cánh hoa mọc vào mùa xuân (tháng 3 hoặc tháng 4) trước khi cây ra lá non. Quả nhỏ chứa các sợi tương tự như sợi bông. Thân cây có các gai để ngăn cản sự tấn công của động vật. Mặc dù bề ngoài thì thân cây có vẻ tốt cho mục đích khai thác gỗ, nhưng gỗ của nó quá mềm để có thể sử dụng vào những việc như vậy.

Loài cây này có lẽ có nguồn gốc ở Ấn Độ nhưng hiện nay nó được trồng rộng rãi ở các bang của Malaysia, Indonesia, miền nam Trung Quốc, Hồng Kông, Đài Loan và Việt Nam. Theo ghi chép trong lịch sử Trung Quốc thì vua Nam Việt là Triệu Đà (趙佗) đã tặng một cây cho vua của nhà Hán vào thế kỷ 2 TCN.

Các sợi bông của nó cũng được dùng nhồi vào gối hay nệm cũng như làm lớp cách nhiệt lót áo lạnh. Tuy nhiên vì bông cây gạo không dài sợi nên không thể kéo sợi và dệt như bông vải được.

Hoa gạo được dùng trong một số loại trà thuốc Trung Hoa.

Tại Quảng Đông (Trung Quốc), cây này gọi là 木綿 - mộc miên (cây bông thân gỗ), hay 紅綿 - hồng miên (bông đỏ). Nó còn được gọi là 英雄樹 - anh hùng thụ (cây anh hùng) do có thân cao và thẳng.

Hoa của loài cây này là hoa biểu trưng cho Quảng Châu, Cao Hùng (Đài Loan), Nam Định (Việt Nam).

Thành ngữ
Trong tiếng Việt có thành ngữ liên quan đến cây gạo: "Thần cây đa, ma cây gạo, cáo cây đề"  hay "Cây gạo có ma, cây đa có thần" nhắc đến phép siêu nhiên gắn bó với ba loại cây này trong tâm thức văn hóa Việt.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

C
M
Rau ăn hoa
Thực vật được mô tả năm 1753


title: Vexillum balicasagensis

text:
Vexillum balicasagensis là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Costellariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Vexillum


title: Saint-André, Pyrénées-Orientales

text:
Saint-André là một xã trong tỉnh Pyrénées-Orientales, vùng Occitanie phía nam nước Pháp. Xã Saint-André, Pyrénées-Orientales nằm ở khu vực có độ cao 38 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Pyrénées-Orientales


title: Pyraminx

text:
Pyraminx hay Rubik Kim tự tháp là Rubik có dạng tứ diện đều được phát triển bởi nhà phát minh Uwe Meffert từ năm 1981.

Cấu tạo
Cấu tạo của khối gồm 4 khối đỉnh có thể xoay độc lập với nhau, 6 khối cạnh và 4 khối cầu nối đỉnh và cạnh. Những khối cầu nối này đều có dạng bát diện đều và có 3 mặt lộ ra ngoài. Chúng kết nối với nhau tạo nên một khung cố định tại tâm của cả khối.

Số hoán vị
Mỗi khối đỉnh của Pyraminx có thể xoay độc lập theo 3 hướng tùy ý nên 4 khối đỉnh tạo 34 hoán vị.

Các khối cạnh tạo ra 6!/2 hoán vị và tạo ra 25 hướng. Còn 4 khối cầu nối tạo ra 34 hoán vị nên tổng số hoán vị là:

Đối với Tetraminx số hoán vị trên phải chia cho 34 do không có khối đỉnh.

Cách giải
Để giải Pyraminx ta cần chỉnh các khối đỉnh về đúng khối cầu nối tương ứng, tiếp theo là giải đúng một mặt. Cuối cùng là chỉnh các khối cạnh còn lại về đúng vị trí.

Các kỷ lục
Kỷ lục giải Pyraminx đang thuộc về Dominik Górny (Ba Lan) thành tích 0,91 giây tại Byczy Cube Race 2018.
Kỉ lục trung bình 1,86 giây được giữ bởi Tymon Kolasiński (Ba Lan) tại giải Grudziądz Open 2019.

Top 5 người có thành nhanh nhất

Top 5 người có thành tích trung bình của 5 lượt giải nhanh nhất

Biến thể

Do 4 khối đỉnh của Pyraminx có thể xoay biệt lập nên sau khi phát minh Pyraminx, Meffert đã phát triển thêm một biến thể khác. Đó là Tetraminx hay Rubik tứ diện khuyết đỉnh.

Xem thêm
Lập phương Rubik
Skewb Diamond
Megaminx
Dogic
Pyramorphix
Brain Twist

Tham khảo

Trò chơi trí tuệ
Lập phương Rubik
Trò chơi đố
Đồ chơi thập niên 1980


title: Jarai (định hướng)

text:
Jarai là tên gọi của:
 người Jarai: chuyển âm theo tiếng Việt (Gia Rai)- tên một bộ tộc ở khu vực bắc Tây Nguyên, Việt Nam hiện nay
 Tiểu quốc J'rai: Tên một tiểu quốc được tồn tại từ thế kỷ 15 - thế kỷ 19 ở khu vực bắc Tây Nguyên, Việt Nam bởi bộ tộc Jarai là bộ tộc chính


title: Orthogrammica

text:
Orthogrammica là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae
Calpinae


title: Megachile stoddardensis

text:
Megachile stoddardensis là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Mitchell mô tả khoa học năm 1957.

Chú thích

Tham khảo

S
Động vật được mô tả năm 1957


title: Saint-Thibéry

text:
Saint-Thibéry là một xã trong vùng Occitanie, thuộc tỉnh Hérault, quận Béziers, tổng Pézenas. Tọa độ địa lý của xã là 43° 23' vĩ độ bắc, 03° 25' kinh độ đông. Saint-Thibéry nằm trên độ cao trung bình là 19 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 0 mét và điểm cao nhất là 80 mét. Xã có diện tích 18,47 km², dân số vào thời điểm 1999 là 2.200 người; mật độ dân số là 119 người/km².

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Xã của Hérault


title: Danh sách đĩa đơn quán quân Hot 100 năm 2010 (Brazil)

text:
Dưới đây là danh sách những đĩa đơn đã giành vị trí quán quân trên bảng xếp hạng Billboard Brazil Hot 100 trong năm 2010. Xin lưu ý rằng bảng xếp hạng được tạp chí Billboard công bố hàng tháng.

Lịch sử bảng xếp hạng

Xem thêm
Billboard Brasil
Danh sách ca khúc nhạc pop quán quân năm 2010 (Brazil)

Tham khảo

Bảng xếp hạng thu âm năm 2010
Danh sách đĩa đơn quán quân tại Brazil
Đĩa đơn quán quân tại Brazil
B
Danh sách (Brazil)


title: Valmigère

text:
Valmigère là một xã của Pháp, nằm ở tỉnh Aude trong vùng Occitanie. Người dân địa phương trong tiếng Pháp gọi là Valmigerois.

Hành chính

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Valmigère trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
 Valmigère trên trang mạng của Insee
 Valmigère trên trang mạng của Quid
 Vị trí của Valmigère trên bản đồ Pháp và các xã giáp ranh
 Plan de Valmigère sur Mapquest

Valmigère


title: Scinax carnevallii

text:
Scinax carnevallii là một loài ếch trong họ Nhái bén. Chúng là loài đặc hữu của Brasil.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, hồ nước ngọt, và đầm nước ngọt. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Tham khảo

 Nascimento, L.B. & Caramaschi, U. 2004. Scinax carnevallii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Liên kết ngoài

Scinax
Động vật đặc hữu Brasil


title: Laccophilus undatus

text:
Laccophilus undatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Aubé miêu tả khoa học năm 1838.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Laccophilus


title: Pianengo

text:
Pianengo là một đô thị ở tỉnh Cremona, vùng Lombardia của Italia, có vị trí cách khoảng 40 km về phía đông của Milan và khoảng 40 km về phía tây bắc của Cremona. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 2.474 người và diện tích là 5,9 km².

Pianengo giáp các đô thị: Campagnola Cremasca, Casale Cremasco-Vidolasco, Crema, Ricengo, Sergnano.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune.pianengo.cr.it/

Đô thị tỉnh Cremona
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Đông Java

text:
Đông Java (tiếng Indonesia: Jawa Timur) là một tỉnh của Indonesia ở phía Đông của đảo Java và cũng bao gồm các đảo lân cận là Madura và Bawean. Trung tâm hành chính của tỉnh này nằm ở Surabaya, thành phố lớn thứ 2 ở Indonesia và là một trung tâm công nghiệp và cảng lớn.

Lịch sử
Các vương quốc cổ xưa Kediri và Singhasari từng tồn tại ở khu vực gần Malang ngày nay. Đế quốc Majapahit có trung tâm quốc gia đặt tại Trowulan, Mojokerto East Java. Vùng Jawa Timur còn là một phần của vương quốc Mataram lúc quốc gia này ở thời điểm hoàng kim của mình.

Hành chính
Jawa Timur bao gồm 9 thành phố gồm Batu, Blitar, Kediri, Madiun, Malang, Mojokerto, Pasuruan, Probolinggo, Surabaya và 29 huyện

Tham khảo

Liên kết ngoài

Tỉnh của Indonesia
Java


title: Palù del Fersina

text:
Palù del Fersina (tiếng Mócheno: Palae en Bersntol) là một đô thị ở Trentino ở vùng Trentino-Nam Tirol của Ý, tọa lạc cách 20 km về phía đông bắc của Trento. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 183 người và diện tích là 16,7 km².

Palù del Fersina giáp các đô thị: Bedollo, Telve, Baselga di Pinè, Telve di Sopra, Sant'Orsola Terme, Fierozzo và Torcegno.

Tron cuộc điều tra năm 2001, 184 người trong số 193 người được hỏi (95,34%) khẳng định mình thuộc nhóm nói tiếng Mòcheno.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị Trentino


title: Turritella decipiens

text:
Turritella decipiens là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Turritellidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Turritella


title: Beyoncé: Live at Wembley

text:
Beyoncé: Live at Wembley (Tạm dịch: Beyoncé: Trình diễn tại Wembley) là một bộ đĩa DVD/CD của nữ ca sĩ R&B người Mĩ Beyoncé Knowles, phát hành vào ngày 27 tháng 4 năm 2004.
Đĩa bao gồm những cảnh quay của cô trình diễn tại sâu khấu Wembley, London, Anh trong tour diễn quảng bá cho album đầu tay của mình là Dangerously in Love Tour.

Danh sách

DVD

 "Baby Boy" – 4:58
 "Naughty Girl" – 4:12
 "Fever" – 5:57
 "Hip Hop Star" – 4:31
 "Yes" – 4:11
 "Work It Out" – 3:47
 "Gift from Virgo" – 3:15
 "Be with You" – 3:58
 "Speechless" – 5:00
 Liên khúc DC – 10:43
"Bug a Boo"
"No, No, No Part 2"
"Bootylicious"
"Jumpin' Jumpin'"
"Say My Name"
"Independent Women Part I"
"'03 Bonnie & Clyde"
"Survivor"
 "Me, Myself and I" – 5:14
 "Summertime" – 5:30
 "Dangerously in Love" – 8:34
 "Crazy in Love" – 8:03
 Những người thực hiện ("Naughty Girl") – 1:45

Những cảnh quay đặc biệt của DVD
 Đằng sau cánh gà – 8:38
 Sân khấu/Biên đạo múa – 5:51
 Phòng thay đồ của Beyoncé – 5:48
 Buổi diễn được yêu thích – 3:06
 Beyoncé – Nghệ sĩ Solo – 3:25
 Một ngày ở London – 4:58
 Gặp người hâm mộ sau cánh gà – 2:58
 Một cuộc trò chuyện với Beyoncé – 16:26
 "Crazy in Love" (Trình diễn tại giải BRIT năm 2004) – 3:42
 Video quảng cáo L'Oréal – 0:31
 Thông tin mới về Destiny's Child – 0:17

CD
"Wishing on a Star" (Billie Rae Calvin) – 4:09
"What's It Gonna Be" (Beyoncé Knowles, LaShaun Owens, Karrim Mack, Corte Ellis, Larry Troutman, Roger Troutman, Kandice Love) – 3:37
"My First Time" (Knowles, Pharrell Williams, Chad Hugo) – 4:25
"Krazy in Luv" (Maurice's Nu Soul Remix) (Knowles, Rich Harrison, Shawn Carter, Eugene Record) – 6:28
"Baby Boy" (Junior's World Mixshow) (Knowles, Scott Storch, Robert Waller, Carter) – 6:39
"Naughty Girl" (Calderone Quayle Club Mix) (Knowles, Storch, Waller, Angela Beyincé, Pete Bellotte, Giorgio Moroder, Donna Summer) – 9:38
Ca khúc tặng kèm ở Nhật Bản
"Naughty Girl" (với Lil' Kim) – 3:51
"Naïve" (HR Crump Remix Solange Knowles song ca cùng Beyoncé với Da Brat) – 3:40

Sự tiếp nhận
DVD bán được 264,000 bản tính riêng tại Mĩ được công bố bởi Nielsen SoundScan. Vào ngày 6 tháng 10 năm 2010, Beyoncé: Live at Wembley đã bán được 197,000 bản điện tử tổng cộng.

Vị trí xếp hạng

Liên kết ngoài

Album của Columbia Records
Album video của Beyoncé
Album video năm 2004
Album video thu trực tiếp
Album video trực tiếp năm 2004
Album được chứng nhận Vàng của Recording Industry Association of Japan
Album trực tiếp năm 2004


title: Chuyến bay 80 của FedEx Express

text:
Chuyến bay 80 của FedEx Express là chuyến bay chở hàng theo lịch trình từ Sân bay Quốc tế Bạch Vân Quảng Châu ở Trung Quốc, đến Sân bay Quốc tế Narita ở Narita, Quận Chiba (gần Tokyo), Nhật Bản. Vào ngày 23 tháng 3 năm 2009, chiếc McDonnell Douglas MD-11F (N526FE) điều hành chuyến bay đã bị rơi lúc 6:48 sáng JST (21:48 UTC, ngày 22 tháng 3), khi đang cố gắng hạ cánh trên Đường băng 34L trong điều kiện gió giật. Máy bay trở nên mất ổn định khi bùng phát và chạm đất, dẫn đến một cú hạ cánh "nảy lên" không được phục hồi với sự cố cấu trúc của thiết bị hạ cánh và khung máy bay, đồng thời dừng lại trên đường băng, đảo ngược và bốc cháy dữ dội. Cơ trưởng và cơ phó, những người duy nhất trên máy bay, đều thiệt mạng.

Chi tiết
Chiếc máy bay thân lớn, ba động cơ nghiêng sang một bên ngay sau khi tiếp đất trong điều kiện gió mạnh và sau đó, một cánh máy bay quệt đất ở tốc độ lớn và máy bay biến thành một quả cầu lửa. Các nhân viên cứu hỏa đã lao tới hiện trường và phun bọt khi khói đen nghi ngút bốc lên từ chiếc máy bay nằm phơi bụng. Một trong hai phi công đã được đưa ra khỏi máy bay và nhập viện. Hai phi công được tin là công dân Mỹ. Cả hai phi công đã thiệt mạng.

Băng hình từ vụ hạ cánh cho thấy máy bay nảy lên ít nhất hai lần trên đường băng trước khi bốc cháy. Vụ hỏa hoạn đã phá hủy chiếc máy bay này. Chiếc máy bay đã hạ cánh trên đường băng A dài 4 km, đường băng dài hơn trong hai đường băng ở Narita. Hai đường băng bị đóng cửa và mọi chuyến bay tới Narita đều phải đổi hướng.

Lịch sử của máy bay
Máy bay được chế tạo vào năm 1994 với vai trò là máy bay chở khách MD-11. Nó đã được NASA mua lại tạm thời để sử dụng làm nơi thử nghiệm cho hệ thống Máy bay Điều khiển Lực đẩy (PCA) của họ vào năm 1995. Sau đó, nó được sở hữu và vận hành bởi Delta Air Lines từ năm 1996 đến 2004 theo đăng ký FAA N813DE với cấu hình như vậy. Trijet đã bán cho FedEx vào tháng 10 năm 2004 khi Delta ngừng sử dụng đội bay MD-11 của mình để chuyển sang những chiếc Boeing 767 và Boeing 777 hai động cơ hiệu quả hơn trên các tuyến đường dài. Sau khi được FedEx mua lại, chiếc máy bay được cất giữ tại Sân bay Phoenix Goodyear ở Goodyear, Arizona trong khi chờ chuyển đổi ở đó thành MD-11F bởi Dimension Aviation, Inc.Dimension Aviation, Inc., nhà thầu chuyển đổi khung máy bay Bộ phận Sản phẩm Douglas của Boeing đặt tại khu vực đó. Máy bay được đưa vào phục vụ với FedEx trong cấu hình chở toàn bộ hàng hóa vào cuối năm 2006 với tên gọi N526FE. Nó được trang bị ba động cơ Pratt & Whitney PW4462.

Nguyên do
Gió mạnh và sự nhiễu loạn của không khí đã gây ra một số vụ tai nạn gần đây tại Narita. Vào tháng 2 năm 2009 một chiếc máy bay từ Philippines đã bị lắc mạnh do nhiễu loạn không khí khi nó đang bay lòng vòng trước khi hạ cánh, khiến 50 hành khách và phi công bị thương.

Tai nạn khác liên quan đến MD-11F của FedEx
Vào ngày 31 tháng 7 năm 1997, một chiếc MD-11F khác của FedEx (N611FE), với tên gọi Chuyến bay 14 của FedEx Express, đã gặp nạn sau một tai nạn hạ cánh tương tự tại Sân bay quốc tế Newark Liberty. Sau chuyến bay từ Anchorage, Alaska, chiếc máy bay đó đã bị rơi tại sân bay ngay trước nửa đêm khi nó nảy lên hai lần sau một cú chạm mạnh trên Đường băng 22R, dẫn đến hỏng bộ phận hạ cánh chính bên phải. Như trong vụ tai nạn ở Narita, chiếc máy bay cũng bốc cháy khi khung máy bay bị gãy, lật và nằm ngửa trên đường băng. Cơ trưởng, cơ phó và ba hành khách trên máy bay đều sống sót sau vụ tai nạn ở Newark năm 1997 và có thể thoát khỏi chiếc máy bay đang bốc cháy mà chỉ bị thương nhẹ.

Xem thêm

 Danh sách các vụ tai nạn, sự cố liên quan đến tàu bay thương mại
 Chuyến bay 8460 của Lufthansa Cargo - một chiếc MD-11 bị nảy và vỡ khi hạ cánh vào năm 2010
 Chuyến bay 642 của China Airlines - một chiếc MD-11 đã hạ cánh mạnh và vỡ vào năm 1999
 Chuyến bay 14 của FedEx Express - một chiếc MD-11 nảy và lật khi hạ cánh vào năm 1997

Video liên quan

 Fiery Crash of FedEx Flight 80 Baffles Investigators 🔥 Air Disasters | Smithsonian Channel
 MÁY BAY CHỞ HÀNG BỐC CHÁY KHI HẠ CÁNH | TAIMODELS
 FedEx Express Flight 80 - Crash Animation | Plane'n Boom

Tham khảo

Liên kết ngoài
Jet de FedEx se estrella en Tokio

Nhật Bản năm 2009
FedEx Express
FedEx Express
80
FedEx
FedEx Express


title: Posavina (tổng)

text:
Tổng Posavina(tiếng Croatia županija) là một tổng của Liên bang Bosna và Hercegovina. Đây là tổng nhỏ nhất trong 10 tổng của quốc gia này, với diện tích 325 km² và dân số 43.588 người (năm 2003), 83% trong số đó là người Croatia. Thủ phủ tổng là Orašje (a town of ca. 3,400 residents).

Các đô thị

Tổng này bao gồm các đô thị Domaljevac, Odžak, Orašje.

Thông tin nhân khẩu

In 2003, cơ cấu dân số thổng Posavina như sau::
Người Croatia: 36,049 (82.8%)
Người Bosnia: 6,360 (14.6%)
Người Serbi: 728 (1.8%)
others: 367 (0.8%)

Địa lý

Tổng này nằm gần biên giới với Croatia và gần sông Sava tạo thành biên giới tự nhiên giữa Croatia và Bosna và Hercegovina.

Posavina là một vùng nằm trên một phần của Bosna và Hercegovina và một phần của Croatia. Do đó, tổng này đôi khi được gọi là Bosanska Posavina (Bosnian Posavina).

Tham khảo

Tổng Posavina
Tổng của Bosna và Hercegovina


title: Agriotes brunneus

text:
Agriotes brunneus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schaeffer miêu tả khoa học năm 1916.

Chú thích

Tham khảo

Agriotes


title: Nghĩa Châu

text:
Nghĩa Châu là xã thuộc huyện Nghĩa Hưng, tỉnh Nam Định, Việt Nam.

Địa giới hành chính
Xã Nghĩa Châu nằm ở phía bắc của huyện Nghĩa Hưng, thuộc tả ngạn sông Đáy.
Phía bắc giáp các xã Nghĩa Minh và Nghĩa Thịnh, huyện Nghĩa Hưng.
Phía đông giáp xã Nghĩa Thái, huyện Nghĩa Hưng.
Phía nam giáp xã Nghĩa Trung, huyện Nghĩa Hưng, tỉnh Nam Định và các xã Khánh Trung, Khánh Cường, huyện Yên Khánh, tỉnh Ninh Bình (ranh giới tự nhiên là sông Đáy).
Phía tây giáp xã Hoàng Nam, huyện Nghĩa Hưng, tỉnh Nam Định.

Hành chính
Năm 1964, các thôn Chương Nghĩa và Tràng Khê thuộc xã Nghĩa Minh được sáp nhập về xã Nghĩa Châu.

Năm 1977, thôn Thắng Hạ của xã Hoàng Nam được sáp nhập về xã Nghĩa Châu.

Hiện nay xã Nghĩa Châu có 10 thôn
 Đến nay thì Xã Nghĩa Châu có 19 thôn.(khu vực chợ đào Khê tách ra thành 1 thôn)

Giao thông
 Xã Nghĩa Châu có tỉnh lộ 493 chạy qua.
 có lộ 56 chạy qua

Kinh tế
Người dân trong xã chủ yếu là làm ruộng. Các nghề khác chủ yếu là khâu nón; có chợ Đào Khê là trung tâm giao lưu và buôn bán của người dân trong xã và các địa phương lân cận.

Chú thích

Tham khảo
Danh mục địa danh các đơn vị hành chính thể hiện trên bản đồ - Địa danh hành chính thể hiện trên bản đồ tỉnh Nam Định


title: Heteroschistis

text:
Heteroschistis là một chi bướm đêm thuộc phân họ Olethreutinae trong họ Tortricidae.

Các loài
Heteroschistis actaea (Meyrick, 1911)

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

 tortricidae.com

Enarmoniini


title: Chi Móng bò

text:
Chi Móng bò, chi Hoàng hậu (danh pháp khoa học: Bauhinia) là một chi chứa hơn 200 loài thực vật có hoa trong phân họ Vang (Caesalpinioideae) của một họ lớn là họ Đậu (Fabaceae), với sự phân bổ rộng khắp vùng nhiệt đới. Chi này được đặt tên khoa học theo tên gọi của anh em nhà Bauhin, các nhà thực vật học người Pháp gốc Thụy Sĩ.

Nhiều loài được trồng rộng rãi trong khu vực nhiệt đới như là các "cây lan", cụ thể là ở miền bắc Ấn Độ, Việt Nam và đông nam Trung Quốc. Chúng đôi khi được gọi theo màu hoa như là lan tía, lan nhà nghèo. Bauhinia blakeana là loài hoa biểu tượng của Hồng Kông.

Một số loài

Bauhinia acuminata - Ban trắng, móng bò trắng, móng bò hoa trắng, móng bò nhọn
Bauhinia baccacensis - Móng bò Hậu Giang.
Bauhinia blakeana - Dương tử kinh
Bauhinia bracteata - Dây mấu, dây cánh giơi, mấu đỏ, móng bò rừng.
Bauhinia cardinalis - Móng bò đỏ, dây mấu tràm, dây mấu hăng.
Bauhinia championi (đồng nghĩa: Phanera championii, Bauhinia bonii, B. lecomtei, B. gnomon) - Móng bò Champion.
Bauhinia coccinea - Dây quạch, dây mấu, móng bò hoa đỏ.
Bauhinia corymbosa
Bauhinia curtisii - Móng bò Curtis, dây mấu, móng bò hoa xanh.
Bauhinia forticata
Bauhinia galpinii
Bauhinia glauca - Móng bò mốc.
Bauhinia hirsuta - Móng bò lông phún.
Bauhinia khasiana - Móng bò nhung, dây mấu, dây quạch.
Bauhinia lakhonensis - Móng bò Lakhon, móng bò lông xám.
Bauhinia malabarica - Chân trâu, móng bò tai voi.
Bauhinia mastopoda - Ban đỏ
Bauhinia monandra- Móng bò một nhị, móng bò đơn hùng, gõ bông điểm.
Bauhinia purpurea - Cây móng bò, ban tía, móng bò hoa tím, móng bò lan.
Bauhinia pyrrhoclada - Móng bò lửa.
Bauhinia racemosa - Móng bò chùm.
Bauhinia saccocalyx - Móng bò đài túi.
Bauhinia scandens - Móng bò leo.
Bauhinia tomentosa- Móng bò vàng
Bauhinia touranensis - Làu máu, móng bò hoa chanh.
Bauhinia variegata - Ban trắng, móng bò sọc ở vùng tây bắc Bắc Bộ, Việt Nam.
Bauhinia vahlii
Bauhinia viridescens - Móng bò hoa xanh nhạt, móng bò trở xanh.

Hoa ban

Hoa ban có từ 4 - 5 cánh. Nhị hoa có vị ngọt, thu hút nhiều loài côn trùng, nhất là các loài lấy mật như ong, bướm. Tên gọi hoa ban trắng (Bauhinia variegata) theo tiếng của người Thái có nghĩa hoa ngọt. Hằng năm, đầu tháng hai âm lịch, hoa ban lác đác nở, rộ nhất và đẹp nhất là vào khoảng đầu tháng ba, đến đầu tháng tư thì hoa bắt đầu tàn. Lúc nở rộ, trông cây ban như thể chỉ có hoa mà không có lá. Người vùng cao Tây Bắc Việt Nam thường dựa vào hoa ban để làm nông, họ phát nương vào lúc hoa nở và tra hạt vào lúc hoa tàn.

Biểu tượng
Hoa ban trắng (Bauhinia variegata) là biểu tượng văn hóa của vùng Tây Bắc Bắc Bộ Việt Nam, thường tượng trưng cho sự thủy chung trong tình yêu đôi lứa.

Hoa dương tử kinh (Bauhinia blakeana) từ năm 1997 đã trở thành loài hoa biểu tượng cho Hồng Kông và nó xuất hiện trên lá cờ của Hồng Kông cũng như trên các đồng đô la Hồng Kông. Còn tại Đài Loan, nó đã được bầu chọn là loài hoa của thành phố Gia Nghĩa ở miền tây nam Đài Loan.

Văn học
Hoa ban thường xuất hiện trong các trường ca và truyền thuyết dân gian các dân tộc thiểu số Tây Bắc Việt Nam. Trong cộng đồng các dân tộc Tây Bắc, tồn tại ba kiểu truyện kể về sự tích hoa ban; đó là các truyện Pi Khun-Noọng Ban, truyện Cầm Đôi-Hiến Hom và truyện Bun Trai-Bun Nhinh (hay truyện hai Bun). Cách kể và tên nhân vật của các truyện tuy có khác nhau, nhưng đều giống nhau ở chỗ dùng hoa ban làm biểu tượng cho sự thủy chung trong tình yêu đôi lứa.

Nhà thơ Trần Mạnh Hảo đã viết bài thơ Gửi Lai Châu, trong đó có câu: Hoa Ban nở thành người con gái Thái.

Tình ca Thái có câu:
Trăm năm ngắm ban nở còn ngắm mãiMỗi mùa bạn lại thêm trẻ ra, không già...

Ẩm thực
Tại vùng Tây Bắc Việt Nam, hoa ban cùng với lá có thể được chế biến thành những món ăn độc đáo như: xôi, xào, nấu canh, làm nộm, đồ lên chấm với dấm ớt măng chua...

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo


title: Setodes flexus

text:
Setodes flexus là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Chú thích

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Setodes


title: Monsalupe

text:
Monsalupe là một đô thị trong tỉnh Ávila, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 73.

Tham khảo

Đô thị ở Ávila


title: Richland, Oregon

text:
Richland là một thành phố nhỏ nằm trong quận Baker thuộc tiểu bang Oregon của Hoa Kỳ. Dân số theo điều tra dân số năm 2000 là 147 người.

Địa lý
Richland nằm dọc theo Lộ Oregon 85 giữa Thành phố Baker và Oxbow trên ranh giới Oregon–Idaho.

Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, thành phố có diện tích 0,1 dặm vuông Anh (0,2 km²), tất cả đều là đất.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Oregon Blue Book listing for Richland

Halfway
Halfway


title: Dalbergia emirnensis

text:
Dalbergia emirnensis là một loài rau đậu thuộc họ Fabaceae.
Loài này chỉ có ở Madagascar.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Nguồn
 Du Puy, D. 1998. Dalbergia emirnensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 19 tháng 7 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

E
Thực vật Madagascar


title: Bussum

text:
là một đô thị ở Hà Lan, trong tỉnh Noord-Holland.

Chính quyền địa phương

Hội đồng đô thị Bussum bao gồm 23 ghế, được chia ra như sau:
 VVD - 7 ghế
 PvdA - 5 ghế
 CDA - 4 ghế
 GroenLinks - 4 ghế
 D66 - 2 ghế
 CU - 1 ghế

Nhân vật nổi tiếng sinh ởBussum
 Freddy Wittop (1911-2001), thiết kế thời trang
 Karel Thole (1914-2000), họa sĩ
 Paul Biegel (1925-2006), tác gia
 Thierry Veltman (1939), nghẹ sỹ
 Tineke Lagerberg (1941), vận động viên bơi lội
 Ronnie Tober (1945), ca sĩ
 Charles de Lint (1951), tác gia
 Huub Rothengatter (1954), đua xe
 Raoul Heertje (1963), comedian
 Anneloes Nieuwenhuizen (1963), vận độc viên hốc ki
 Ruud Hesp (1965), thủ môn bóng đá
 Ellen Elzerman (1971), vận động viên bơi lội
 Thekla Reuten (1975), nữ nghệ sĩ
 EliZe (1982), ca sĩ

Giao thông
Thị xã Bussum có hai ga tàu hỏa: Naarden-Bussum và Bussum Zuid.

Tham khảo

 Số liệu thống kê lấy từ SDU Staatscourant
 Lịch sử Bussum trong các bưu thiếp cổ

Đô thị cũ Noord-Holland


title: Natalis vùng Ulster

text:
Natalis hay còn gọi là thánh Naile (??-564) là một vị tu sĩ người Ailen đã qua đời 564. Ông là một tu sĩ Ailen và vị Thánh Công giáo ở thế kỷ thứ VI. Cha ông là Aenghus hậu duệ ba đời của Lughaidh, vua của xứ Munster. Ông qua đời năm 564. Trong cuộc đời của mình, Natalis đã thành lập tu viện ở Ulster và phục vụ như một vị trụ trì tại Abbey St Naul và ở đảo Devenish nơi ông đã đắc đạo thành Thánh Molaise. Những di chỉ của ông vẫn còn tồn tại bên cạnh Giáo hội Kinawley, nơi vẫn còn lưu giữ một số kỷ vật của ông đến thế kỷ XIX. Ngày Lễ Thánh của Natalis là ngày 27 tháng 01.

Tham khảo

Entry at Patron Saints Index

Tu sĩ Công giáo Rôma
Thánh Công giáo Rôma


title: Suzumoto Yūichi

text:
là một tiểu thuyết gia người Nhật đến từ phân khu Shimizu-ku thuộc thành phố Shizuoka, tỉnh Shizuoka, Nhật Bản; hiện ông đang sống tại Osaka, Nhật Bản. Từ năm 2006, ông làm việc cho Aquaplus, được biết đến như một công ty xuất bản của Leaf. Trước khi đến Leaf, Suzumoto làm việc cho hãng sản xuất visual novel Visual Art's với vai trò là nhà biên kịch cho nhiều thương hiệu và chi nhánh khác nhau thuộc quyền công ty này. Đáng chú ý nhất là ba tác phẩm có sự cộng tác của ông với Key: AIR, CLANNAD và planetarian ~Chiisana Hoshi no Yume~.

Sự nghiệp
Sau khi tốt nghiệp trường trung học Shitsu Shimizu East High School ở tỉnh Shizuoka, Suzumoto đăng một cuốn tiểu thuyết do chính tay ông viết mang tên  trong lễ trao giải 16 Cobalt Novel Prize của Shueisha vào năm 1991 và đoạt giải nhất. Sang năm sau, tức tháng 3 năm 1992, Shueisha cho phát hành cuốn tiểu thuyết  của Suzumoto dưới mác Cobalt Bunko. Năm 1998, tiểu thuyết  của Suzumoto xếp hạng hai trong tốp 10 tác phẩm cạnh tranh giải thưởng Japan Fantasy Novel Award. Năm 1999, Key phát hành visual novel đầu tiên của họ là Kanon; trò chơi này đã gây ấn tượng với Suzumoto và khiến ông xin làm việc cho Visual Art's, công ty mẹ của Key, vào tháng 2 năm 2000 với vai trò là nhà biên kịch luân phiên cho các thương hiệu và chi nhánh thuộc quyền Visual Art's.

Suzumoto bắt đầu làm việc với kịch bản của AIR, tựa game thứ hai của Key phát hành trong năm 2000, và đồng thời cũng là trợ lý kịch bản cho tựa game Mamahaha Chōkyō của Giant Panda trong cùng năm. Năm 2001, Suzumoto một lần nữa làm trợ lý kịch bản cho Giant Panda với tựa game Shoyakenjō của họ, và làm việc với tựa game kế tiếp của Key là CLANNAD, tác phẩm này bị trì hoãn và mãi đến năm 2004 mới chính thức ra mắt. Cũng trong năm 2001, Suzumoto làm trợ lý kịch bản cho tựa game Sakura no Ki Shita de của công ty Words phát hành trong năm 2002, đồng thời cũng thực hiện công việc tương tự với Studio Mebius trong tựa game Snow phát hành vào năm 2003. Năm 2003, Suzumoto tiếp tục làm trợ lý kịch bản cho Giant Panda với tựa game Oshikake Princess được phát hành vào năm 2004. Sau khi hoàn tất công việc với CLANNAD, Suzumoto cuối cũng được trở thành nhà biên kịch chính của Key với tựa game thứ tư của họ là planetarian ~Chiisana Hoshi no Yume~ được ra mắt trong năm 2004. Suzumoto tiếp tục làm việc cho nhiều thương hiệu khác của Visual Art's cho đến tháng 9 năm 2005, khi ông đệ đơn từ chức và rời khỏi công ty này. Suzumoto viết một tài liệu hướng dẫn có tựa , nội dung mô tả cách viết kịch bản cho visual novel, cuốn sách được Shuwa System phát hành vào ngày 24 tháng 7 năm 2006. Tháng 9 năm 2006, Suzumoto gia nhập hãng sản xuất visual novel Aquaplus, công ty mẹ của Leaf. Trong tháng 12 năm 2006, cuốn light novel đầu tay của Suzumoto có tựa đề Die Nachtjäger đã được phát hành bởi SoftBank mang nhãn hiệu của nhà xuất bản GA Bunko.

Chú thích

Liên kết ngoài
Website cá nhân của Suzumoto Yūichi
Website chính thức của Aquaplus
Website chính thức của Key

Nhân vật còn sống
Nhà văn Nhật Bản
Nhân viên Key
Nhà thiết kế trò chơi điện tử Nhật Bản
Tiểu thuyết gia Nhật
Key (công ty)
Người Shizuoka (thành phố)


title: Apona caschmirensis

text:
Apona caschmirensis là một loài bướm đêm thuộc họ Eupterotidae. Nó được tìm thấy ở Ấn Độ.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Apona


title: Swartzia macrophylla

text:
Swartzia macrophylla là một loài rau đậu thuộc họ Fabaceae.
Loài này chỉ có ở Colombia.

Chú thích

Tham khảo
 Hilton-Taylor, C. 2006. Swartzia macrophylla. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 19 tháng 7 năm 2007.

macrophylla
Thực vật loài thiếu dữ liệu
Thực vật đặc hữu Colombia


title: Mabilleana

text:
Mabilleana là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Noctuidae
Noctuinae


title: Raoul Bott

text:
Raoul Bott (24.9.1923 – 20.12.2005) là nhà toán học nổi tiếng vì có rất nhiều đóng góp trong môn hình học theo nghĩa rộng. Ông rất nổi tiếng về định lý tính chu kỳ Bott (Bott periodicity theorem), các hàm Morse–Bott mà ông sử dụng trong các lãnh vực này, và định lý Borel–Bott–Weil.

Cuộc đời
Bott sinh tại Budapest, Hungary, lớn lên ở Slovakia và làm việc tại Hoa Kỳ.

Mẹ và người dì của ông nói tiếng Hungary. Cha dượng người Tiệp Khắc của ông không nói được ngôn ngữ này, nên ở trong gia đình họ nói ngôn ngữ chính là tiếng Đức. Ông có cô giáo dạy tiếng Anh kèm ở nhà ngay từ khi còn trẻ, nên ông nói tiếng Anh cũng hoàn hảo (và vẫn giữ chút ít giọng Anh suốt đời). Ngôn ngữ khi học đại học là tiếng Slovak. Mặc dù nói nhiều ngôn ngữ, nhưng ông cho rằng mình không thích học ngôn ngữ.

Gia đình ông di cư sang Canada năm 1938. Ông phục vụ trong Quân đội Canada tại châu Âu trong Chiến tranh thế giới thứ hai. Sau khi giải ngũ, ông vào học ở college của Đại học McGill tại Montréal. Sau đó ông sang học ở Đại học Carnegie Mellon tại Pittsburgh và đậu bằng tiến sĩ năm 1949 với bản luận án mang tên Electrical Network Theory, được viết dưới sự hướng dẫn của Richard Duffin. Ông bắt đầu giảng dạy ở Đại học Michigan tại Ann Arbor. Sau đó ông làm giáo sư ở Đại học Harvard từ năm 1959 tới 1999. Năm 2000 ông được thưởng Giải Wolf về Toán học. Năm 2005, ông được bầu làm hội viên hải ngoại của Hội Hoàng gia London (tương đương Viện Hàn lâm Khoa học ở các nước khác). Ông qua đời ở San Diego vì bị ung thư.

Sự nghiệp
Ban đầu, ông nghiên cứu lý thuyết mạch điện (định lý Bott-Duffin từ 1949), sau đó chuyên về toán học.

Ông nghiên cứu đồng luân của các nhóm Lie, sử dụng các phương pháp của lý thuyết Morse, dẫn tới định lý tính chu kỳ Bott (1956). Trong quá trình làm việc ông đã đưa ra các hàm Morse–Bott, một sự khái quát hóa quan trọng của lý thuyết Morse.

Điều này đã dẫn ông tới việc hợp tác trong nhiều năm với Michael Atiyah. Bott đã có các đóng góp quan trọng vào định lý số mũ Atiyah–Singer, nhất là trong việc làm thành công thức liên quan tới các định lý điểm cố định, đặc biệt cái gọi là 'định lý điểm cố định Woods Hole', một sự tổ hợp của định lý Riemann–Roch và định lý điểm cố định Lefschetz (đặt theo tên Woods Hole, Massachusetts, nơi diễn ra hội nghị có sự thảo luận tập thể để tạo thành công thức này). Các bài khảo cứu chủ yếu của Atiyah–Bott về cái ngày nay là định lý điểm cố định Atiyah–Bott được viết ra trước năm 1968; họ tiếp tục cộng tác trong việc sửa lại theo ngôn ngữ hiện đại, các kết quả của Ivan Petrovsky về các phương trình vi phân riêng phần hyperbolic, do Lars Gårding gợi ý. Trong thập niên 1980, Atiyah và Bott nghiên cứu lý thuyết gauge, sử dụng lý thuyết Yang–Mills trên một bề mặt Riemann để đạt được thông tin tô pô về các không gian moduli của các chùm bề mặt Riemann cố định.

Giải thưởng
1964 giải Hình học Oswald Veblen của Hội Toán học Hoa Kỳ.
1983 giải Jeffery-Williams của Hội Toán học Canada.
2000 giải Wolf về Toán học

Các sinh viên
Bott có 20 sinh viên tiến sĩ, trong đó có Stephen Smale, Lawrence Conlon, Daniel Quillen, Peter Landweber, Robert MacPherson, Robert Brooks, Robin Forman và Kevin Corlette.

Tác phẩm
Bott, Raoul Raoul Bott: collected papers. Vol. 4. Mathematics related to physics. Edited by Robert D. MacPherson. Contemporary Mathematicians. Birkhäuser Boston, Inc., Boston, MA, 1995. xx+485 pp. ISBN 0-8176-3648-X
 Bott, Raoul Raoul Bott: collected papers. Vol. 3. Foliations. Edited by Robert D. MacPherson. Contemporary Mathematicians. Birkhäuser Boston, Inc., Boston, MA, 1995. xxxii+610 pp. ISBN 0-8176-3647-1
Bott, Raoul Raoul Bott: collected papers. Vol. 2. Differential operators. Edited by Robert D. MacPherson. Contemporary Mathematicians. Birkhäuser Boston, Inc., Boston, MA, 1994. xxxiv+802 pp. ISBN 0-8176-3646-3
Bott, Raoul Raoul Bott: collected papers. Vol. 1. Topology and Lie groups. Edited by Robert D. MacPherson. Contemporary Mathematicians. Birkhäuser Boston, Inc., Boston, MA, 1994. xii+584 pp. ISBN 0-8176-3613-7
Bott, Raoul; Tu, Loring W. Differential forms in algebraic topology. Graduate Texts in Mathematics, 82. Springer-Verlag, New York-Berlin, 1982. xiv+331 pp. ISBN 0-387-90613-4
Bott, Raoul Lectures on K(X). Mathematics Lecture Note Series W. A. Benjamin, Inc., New York-Amsterdam 1969 x+203 pp.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Commemorative website at Harvard Math Department
"The Life and Works of Raoul Bott", by Loring Tu.
"Raoul Bott, an Innovator in Mathematics, Dies at 82", The New York Times, ngày 8 tháng 1 năm 2006.

Sinh năm 1923
Mất năm 2005
Nhà toán học thế kỷ 20
Nhà toán học Mỹ
Nhà toán học Hungary
Nhà hình học
Người Mỹ gốc Do Thái
Người Hungary gốc Do Thái
Chết vì ung thư
Giải thưởng Nhà nước về Khoa học, Hoa Kỳ
Người đoạt giải Wolf Toán học
Viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học Pháp
Tử vong vì ung thư ở California


title: (90810) 1995 DY2

text:
{{DISPLAYTITLE:(90810) 1995 DY2}}

(90810) 1995 DY2 là một tiểu hành tinh nằm ở rìa trong của vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Robert H. McNaught ở Đài thiên văn Siding Spring ở Coonabarabran, New South Wales, Australia, ngày 24 tháng 2 năm 1995.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 90001–91000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1995
Được phát hiện bởi Robert H. McNaught
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Fusinus malhaensis

text:
Fusinus malhaensis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Fasciolariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Fusinus


title: Losaria rhodifer

text:
Losaria rhodifer là một loài bướm ngày thuộc họ Papilionidae. Loài này phân bố ở Ấn Độ. Đây là loài đặc hữu và chỉ giới hạn trong quần đảo Andaman trong vịnh Bengal.

Chú thích

Tham khảo

 Evans, W.H. (1932) The Identification of Indian Butterflies. (2nd Ed), Bombay Natural History Society, Mumbai, India
 Haribal, Meena (1994) Butterflies of Sikkim Himalaya and their Natural History.
 Wynter-Blyth, M.A. (1957) Butterflies of the Indian Region, Bombay Natural History Society, Mumbai, India.

Atrophaneura
Bướm tại Ấn Độ
Losaria


title: Pandhana

text:
Pandhana là một thị xã và là một nagar panchayat của quận East Nimar thuộc bang Madhya Pradesh, Ấn Độ.

Địa lý
Pandhana có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 349 mét (1145 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Pandhana có dân số 10.999 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Pandhana có tỷ lệ 64% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 73%, và tỷ lệ cho phái nữ là 53%. Tại Pandhana, 16% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Madhya Pradesh
Khandwa


title: Atarba pallidapex

text:
Atarba pallidapex là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Atarba
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Clinchamp

text:
Clinchamp là một xã thuộc tỉnh Haute-Marne trong vùng Grand Est đông bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 380 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Haute-Marne


title: (20181) 1996 YC2

text:
{{DISPLAYTITLE:(20181) 1996 YC2}}

(20181) 1996 YC2 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 22 tháng 12 năm 1996.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 20001–21000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1996
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Lasioglossum egregium

text:
Lasioglossum egregium là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Vachal mô tả khoa học năm 1904.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1904


title: Gà so vòng cổ nâu

text:
Gà so ngực gụ hay còn gọi là gà so cổ hung hoặc gà so vòng cổ nâu (danh pháp hai phần: Arborophila charltonii) là một loài chim định cư thuộc họ Trĩ. Loài này phân bố ở Indonesia, Malaysia, Myanmar, Thái Lan và Việt Nam. Môi trường sống tự nhiên là khu vực rừng ẩm thấp cận nhiệt đới và nhiệt đới. Gà so ngực gụ đang bị đe dọa môi trường sống .

Mô tả
Kích thước trung bình 30 cm (chiều dài từ mút mỏ đến cuối đuôi theo đường thẳng).

Chim trưởng thành ở phần trên cơ thể, sườn và hai bên có nhiều vảy màu đen nhỏ; cánh không có điểm đen; ngực có dải màu nâu sẫm; ngực trên có dải màu nâu ôliu; ngực dưới và bụng trên nâu sẫm; lông bao tai có màu nâu ôliu đến nâu hạt dẻ. Chân có màu từ vàng đến xanh.

Chú thích

Tham khảo

C
Họ động vật
Chim Việt Nam
Chim Thái Lan
Động vật được mô tả năm 1845
Loài dễ thương tổn


title: Embrach

text:
Embrach là một đô thị thuộc huyện hành chính Bülach, bang Zürich, Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 12,72 km2, dân số thời điểm tháng 12 năm 2009 là 8757 người.

Tham khảo

Đô thị của bang Zürich


title: Pantolamprus purpureus

text:
Pantolamprus purpureus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schwarz miêu tả khoa học năm 1899.

Chú thích

Tham khảo

Pantolamprus


title: Fall Again

text:
"Fall Again" là ca khúc do Walter Afanasieff và Robin Thicke sáng tác và sản xuất. Bài hát đã được nhiều nghệ sĩ trình bày.

Phiên bản của Kenny G

"Fall Again" là đĩa đơn của nghệ sĩ Smooth jazz saxophon người Mỹ, Kenny G, từ album phòng thu năm 2010 của anh, Heart and Soul phát hành ngày 29 tháng 6 năm 2010.

Bảng xếp hạng

Chú thích

Liên kết ngoài
 Kenny G's official Website

Bài hát của Kenny G
Bài hát của Michael Jackson
Đĩa đơn năm 2010
Bài hát năm 1999
Bài hát sản xuất bởi Walter Afanasieff


title: Ceraclea iustitia

text:
Ceraclea iustitia là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Chú thích

Ceraclea


title: Latourell, Oregon

text:
Latourell là một khu vực chưa hợp nhất, trước đây là một thị trấn, nằm trong Quận Multnomah, Oregon, Hoa Kỳ trên Xa lộ Lịch sử Sông Columbia khoảng 8 dặm Anh (13 km) về phía đông của thành phố Troutdale và 5,5 dặm Anh (9 km) về phía đông Thác Multnomah. So sánh với thời ở đỉnh cao trong thập niên 1880, ngày nay nó gần như chỉ là một phố ma.

Lịch sử
Thị trấn được đặt tên của Joseph "Frenchy" Latourell, người đã di cư đến Oregon trong thập niên 1850.  Latourell có một hãng buôn, một bàn cào cá và là một lái tàu trên sông Columbia.  Ông là bưu điện trưởng địa phương năm 1887.

Lúc ở điểm đỉnh, Latourell là một thị trấn lâm nghiệp. Nghề khai thác gỗ thương mại với phạm vi rộng lớn không xảy ra cho đến thập niên 1880. Trước đó, nhiều cư dân Hẻm núi sông Columbia cắt và đưa gỗ xuống các tàu hơi nước trên Sông Columbia.

Công viên Tiểu bang Guy W. Talbot ở tại đây, nằm dọc theo là một số nhà cửa của cư dân.  Thác Latourell, một phần của Công viên Tiểu bang Guy W. Talbot, ở gần đó trên đồi, và gần như được đặt tên theo tên thị trấn.

Tham khảo

Quận Multnomah, Oregon


title: Clerotilia flavomarginata

text:
Clerotilia flavomarginata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1885.

Chú thích

Tham khảo

Clerotilia


title: Saint-Gand

text:
Saint-Gand là một xã ở tỉnh Haute-Saône trong vùng Bourgogne-Franche-Comté phía đông nước Pháp.

Xem thêm
Thị trấn của tỉnh Haute-Saône

Tham khảo
INSEE

Xã của Haute-Saône


title: Kỷ Thành công

text:
Kỷ Thành công (chữ Hán: 杞成公; trị vì: 654 TCN-637 TCN), là vị vua thứ 10 của nước Kỷ - chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.

Ông là con Kỷ Đức công - vua thứ 9 nước Kỷ, họ Tự. Năm 655 TCN, Kỷ Đức công mất, ông lên nối ngôi vua.

Năm 646 TCN, do bị sự uy hiếp của các nước Tống, Từ, Kỷ Thành công phải dời đô từ Tân Thái tới Duyên Lăng.

Năm 637 TCN, ông mất, làm vua tất cả 18 năm. Em ông là Kỷ Hoàn công lên nối ngôi vua.

Xem thêm
 Kỷ (nước)
 Kỷ Hoàn công
 Kỷ Đức công

Tham khảo
 Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
 Trần Kỷ thế gia

Chú thích

Vua nước Kỷ


title: San Román de Cameros

text:
San Román de Cameros tỉnh và cộng đồng tự trị La Rioja, phía bắc Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 47,50 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 168 người với mật độ 3,54 người/km². Đô thị này có cự ly 38 km so với Logroño.

Tham khảo

Đô thị ở La Rioja


title: Quận Grayson, Virginia

text:
Quận Grayson là một quận thuộc tiểu bang Virginia, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo William Grayson. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số 17.917 người. Quận lỵ đóng ở Independence. Núi Rogers, đỉnh cao nhất với độ cao , nằm ở quận Grayson. Quận Grayson được lập năm 1793 từ một phần quận Wythe.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích 1155 km2, trong đó có 8 km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ chính

Quận giáp ranh
Quận Johnson, Tennessee (tây nam)
Quận Washington, Virginia (tây)
Quận Smyth (tây bắc)
Quận Wythe (đông bắc)
Quận Ashe, North Carolina (nam)
Quận Alleghany, North Carolina (nam)
Quận Surry, North Carolina (đông nam)
Quận Independent City of Quận Galax (đông)
Quận Carroll (đông)

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Virginia
Khởi đầu năm 1793


title: 7629 Foros

text:
7629 Foros (1977 QK1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 19 tháng 8 năm 1977 bởi Chernykh, N. S. ở Nauchnyj.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 7629 Foros

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1977


title: 14315 Ogawamachi

text:
14315 Ogawamachi (1977 EL5) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 12 tháng 3 năm 1977 bởi H. Kosai và K. Hurukawa ở Trạm Kiso thuộc Đài thiên văn Tokyo.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 14315 Ogawamachi

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1977


title: Xocourt

text:
Xocourt là một commune trong tỉnh Moselle, vùng Grand Est đông bắc nước Pháp.

Xem thêm
Commune của tỉnh Moselle

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Moselle


title: Lasioglossum clarigaster

text:
Lasioglossum clarigaster là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1918.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1918


title: Marehra

text:
Marehra là một thành phố và là nơi đặt ban đô thị (municipal board) của quận Etah thuộc bang Uttar Pradesh, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Marehra có dân số 17.772 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Marehra có tỷ lệ 40% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 49%, và tỷ lệ cho phái nữ là 30%. Tại Marehra, 18% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Uttar Pradesh


title: Helius chikurinensis

text:
Helius chikurinensis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Helius
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Drillia dolorosa

text:
Drillia dolorosa là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Drilliidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Drillia


title: Litoria vagabunda

text:
Litoria vagabunda là một loài ếch thuộc họ Pelodryadidae.
Đây là loài đặc hữu của Indonesia.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và các vùng đô thị.

Chú thích

Tham khảo

 Richards, S. & Iskandar, D. 2004. Litoria vagabunda . 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

V


title: Dolichopeza atropos

text:
Dolichopeza atropos là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Dolichopeza


title: Fleurville

text:
Fleurville là một xã ở tỉnh Saône-et-Loire trong vùng Bourgogne-Franche-Comté nước Pháp.

Thông tin nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số 471.Dân số năm 2006 ước khoảng 473 người.

Xem thêm
Xã của tỉnh Saône-et-Loire

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Saône-et-Loire


title: Tillandsia chaetophylla

text:
Tillandsia chaetophylla là một loài thuộc chi Tillandsia. Đây là loài đặc hữu của México.

Chú thích

Tham khảo

Checklist of Mexican Bromeliaceae with Notes on Species Distribution and Levels of Endemism  truy cập 3 tháng 11 năm 2009

C
Thực vật đặc hữu Mexico


title: 6955 Ekaterina

text:
6955 Ekaterina (1987 SP15) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 25 tháng 9 năm 1987 bởi Zhuravleva, L. V. ở Nauchnyj.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 6955 Ekaterina

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1987


title: Tư bản nông nghiệp

text:
Trong kinh tế chính trị Marx-Lenin, tư bản nông nghiệp là tư bản kinh doanh nông nghiệp và sản xuất giá trị thặng dư thông qua việc bóc lột công nhân làm thuê trong lĩnh vực nông nghiệp (công nhân nông nghiệp) với hình thức thường thấy là địa tô tư bản chủ nghĩa.

Đặc điểm nổi bật của quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa trong nông nghiệp là chế độ độc quyền sở hữu ruộng đất và độc quyền kinh doanh ruộng đất. Cả hai loại độc quyền ruộng đất đã ngăn cản tự do cạnh tranh trong nông nghiệp. Trong nông nghiệp, quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa được hình thành chủ yếu theo hai con đường:
 Thông qua cải cách, dần dần chuyển kinh tế địa chủ phong kiến sang kinh doanh theo phương thức tư bản chủ nghĩa (như ở Đức, Ý Đại Lợi, Nga, Nhật Bản...).
 Thông qua cách mạng dân chủ tư sản, xoá bỏ kinh tế địa chủ phong kiến, phát triển kinh tế tư bản chủ nghĩa (như ở Anh, Mỹ, Pháp...).

Về quan hệ xã hội đối với ruộng đất trong chủ nghĩa tư bản bao gồm ba giai cấp: địa chủ (độc quyền sở hữu ruộng đất), tư bản kinh doanh nông nghiệp (độc quyền kinh doanh ruộng đất) và giai cấp công nhân nông nghiệp.

Tham khảo

 Giáo trình Kinh tế học Chính trị Mác – Lê nin (tái bản), Hội đồng Trung ương chỉ đạo biên soạn giáo trình Quốc gia các bộ môn khoa học Mác – Lê nin, Tư tưởng Hồ Chí Minh, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia - Sự thật, Hà Nội, năm 2005
 Kinh tế Chính trị Mác – Lênin (in lần thứ 2 có sửa chữa, bổ sung), Vũ Anh Tuấn, Phạm Quang Phân, Tô Đức Hạnh, Nhà xuất bản Tổng hợp, Thành phố Hồ Chí Minh, năm 2007
 100 câu hỏi và bài tập kinh tế chính trị Mác – Lênin (tái bản lần thứ 5), An Như Hải, Nhà xuất bản Lý luận chính trị, Hà Nội, năm 2008
 Chính trị, Bộ Giáo dục và Đào tạo – Chủ biên: Lê Thế Lạng, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia - Sự thật, Hà Nội, năm 2004 (tái bản có bổ sung, sửa chữa)

Kinh tế chính trị Marx-Lenin


title: Giải César cho thiết kế phục trang xuất sắc nhất

text:
Giải César cho thiết kế trang phục là một giải César dành cho các người thiết kế trang phục trong một phim được bầu chọn là tốt nhất. Giải này được lập ra từ năm 1985 để thưởng cho các phim sản xuất trong năm 1984.

Dưới đây là các người và các phim đoạt giải:

Thập niên 1980

 1985: Yvonne Sassinot de Nesle, phim Un amour de Swann
 1986: Catherine Gorne-Achdjian, phim Harem
 1987: Anthony Powell, phim Pirates
 1988: Jacqueline Moreau, phim La Passion Béatrice
 1989: Dominique Borg, phim Camille Claudel

Thập niên 1990

 1990: Théodor Pistek, phim Valmont
 1991: Franca Squarciapino, phim Cyrano de Bergerac
 1992: Corinne Jorry, phim Tous les matins du monde
 1993: Sylvie de Segonzac, phim Le Souper
 1994: Sylvie Gautrelet, Caroline de Vivaise & Bernadette Villard, phim Germinal
 1995: Moidele Bickel, phim La reine Margot
 1996: Christian Gasc, phim Madame Butterfly
 1997: Christian Gasc, phim Ridicule
 1998: Christian Gasc, phim Le Bossu
 1999: Pierre-Jean Larroque, phim Lautrec

Thập niên 2000
 2000: Catherine Leterrier, phim Jeanne d'Arc
 2001: Edith Vesperini et Jean-Daniel Vuillermoz, phim Saint-Cyr
 2002: Dominique Borg, phim Le Pacte des loups
 2003: Philippe Guillotel, Tanino Liberatore & Florence Sadaune, phim Astérix & Obélix: Mission Cléopâtre
 2004: Jackie Budin, phim Pas sur la bouche
 2005: Madeline Fontaine, phim Un long dimanche de fiançailles
 2006: Caroline de Vivaise, phim Gabrielle
 2007: Marie-Claude Altot, phim Lady Chatterley
 2008: Marit Allen, phim La Môme
 2009: Madeline Fontaine, phim Séraphine
Pierre-Jean Larroque, - Les Femmes de l'ombre
Virginie Montel, - Mesrine: L'Instinct de mort & Mesrine: L'Ennemi public n° 1
Nathalie du Roscoat, - SaganCarine Sarfati, - Faubourg 36''

Tham khảo

Giải César


title: Bảo tàng Marmottan Monet

text:
Bảo tàng Marmottan Monet là một bảo tàng nghệ thuật nằm ở Quận 16, thành phố Paris. Đây là nơi lưu trữ nhiều tác phẩm quan trọng của trường phái ấn tượng, đặc biệt các họa phẩm của Claude Monet, trong đó có Ấn tượng mặt trời mọc (Impression Soleil Levant), bức tranh đánh dấu sự ra đời của trường phái.

Lịch sử

Năm 1882, Jules Marmottan mua lại của Công tước Valmy ngôi nhà nằm gần rừng Boulogne. Sau đó, Paul Marmottan, con trai của Jules Marmottan, xây dựng lại thành một dinh thự. Khi mất vào năm 1932, Paul Marmottan di tặng dinh thự này cho Viện hàn lâm Mỹ thuật cùng tất cả bộ sưu tập và thư viện. Bộ sưu tập do Jules Marmottan tập hợp những tác phẩm của các nghệ sĩ trường phái nguyên thủy người Đức, Flanders và Ý. Người con trai, Paul Marmottan, tiếp tục sưu tầm các họa phẩm, tác phẩm điêu khắc thời Napoléon. Ngoài ra còn có các tác phẩm chất liệu đồng của Pierre-Philippe Thomire, tranh của Carle Vernet, Louis Léopold Boilly, François-Xavier Fabre... Bảo tàng Marmottan Monet được thành lập hai năm sau đó.

Bức Ấn tượng mặt trời mọc (Impression Soleil Levant) được Victorine Donop de Monchy tặng cho bảo tàng Marmottan vào năm 1957. Họa phẩm thuộc bộ sưu tập bà đã hưởng từ người cha, bác sĩ Georges de Bellio. Cùng Ấn tượng mặt trời mọc, bộ sưu tập còn có một số tác phẩm của Claude Monet, Camille Pissarro, Auguste Renoir và Alfred Sisley, chủ yếu thuộc trường phái ấn tượng.

Năm 1966, bảo tàng nhận được một bộ sưu tập quan trọng từ Michel Monet, con út của Claude Monet, gồm 80 bức sơn dầu, 4 bức phấn màu và 3 bức họa hình cùng một số biếm họa và vài cuốn ký họa của Monet. Nhờ quà tặng này, ngày nay bảo tàng Marmottan là nơi lưu trữ bộ sưu tập quan trọng nhất về Monet. Ngoài ra, tặng phẩm của Michel Monet còn có các tác phẩm của Eugène Boudin, Gustave Caillebotte, Armand Guillaumin, Johan Barthold Jongkind, Édouard Manet, Berthe Morisot, Camille Pissarro, Auguste Renoir và Auguste Rodin. Đây là bộ sưu tập riêng của Claude Monet, tập hợp tác phẩm những người bạn của mình.

Năm 1980, nhà buôn tranh Daniel Wildenstein tặng cho bảo tàng Marmottan 228 bước tiểu họa thời Trung Cổ vốn được thừa hưởng từ người cha. Năm 1987, Nelly Duhem tặng lại Marmottan bộ sưu tập thừa hưởng từ bố mẹ, gồm các tác phẩm hội họa và điêu khắc của Eugène Boudin, Eugène Carrière, Jean-Baptiste Camille Corot, Paul Gauguin, Armand Guillaumin, Monet, Pissarro, Renoir, Rodin.

Từ năm 1996, các tác phẩm của hội Denis et Annie Rouart cũng được trưng bày ở bảo tàng Marmottan Monet.

Bộ sưu tập

Tham khảo

 Musée Marmottan Monet  trên trang của Viện hàn lâm Mỹ thuật Pháp

Liên kết ngoài

 Trang chính thức  của bảo tàng Marmottan Monet
 Musée Marmottan Monet  trên trang của Viện hàn lâm Mỹ thuật Pháp

Marmottan Monet
Marmottan Monet
Quận 16, Paris


title: Ambite

text:
Ambite là một đô thị trong Cộng đồng Madrid, Tây Ban Nha. Đô thị Ambite có diện tích 26 km², dân số theo điều tra năm 2010 của Viện thống kê quốc gia Tây Ban Nha là 556 người. Đô thị Ambite nằm ở khu vực có độ cao 682 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Đô thị ở Cộng đồng Madrid


title: Agapetus murinus

text:
Agapetus murinus là một loài Trichoptera trong họ Glossosomatidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi
Agapetus


title: Đa ngành

text:
Trong phát sinh loài học, một đơn vị phân loại được gọi là đa ngành hay đa phát sinh (polyphyly, gốc từ tiếng Hy Lạp πολύς: nhiều và φυλή: chủng loài, có nghĩa là "của nhiều chủng loài") nếu đặc điểm chung đó của các thành viên trong nhóm đã tiến hóa một cách riêng rẽ trong các vị trí khác nhau trên cây phát sinh loài. Một cách tương đương, một đơn vị phân loại đa ngành là đơn vị phân loại không chứa tổ tiên chung gần nhất của tất cả các thành viên của nhóm đó.

Ví dụ, nhóm động vật máu nóng là đa ngành, do nó chứa cả động vật có vú (Mammalia) và chim (Aves), nhưng tổ tiên chung gần nhất của chim và động vật có vú lại là động vật máu lạnh. Các động vật máu không nóng đã tiến hóa một cách riêng rẽ để trở thành các tổ tiên của động vật có vú và các tổ tiên của chim, vì thế nó không thể coi là một cách gộp nhóm khoa học thật sự theo cách hiểu của phát sinh loài học.

Phân loại khoa học nhắm tới mục tiêu chung là gộp nhóm các loài cùng nhau sao cho mỗi nhóm đều là hậu duệ từ một tổ tiên chung duy nhất, đồng thời loại bỏ các nhóm mà người ta thấy chúng là đa ngành. Nó chính là tác nhân kích thích cho các sửa đổi lớn trong các hệ thống phân loại. Một nhóm đa ngành có thể được "chốt lại" hoặc là bằng cách loại bỏ một số nhánh hoặc là bằng cách thêm cả tổ tiên chung vào.

Các quan điểm trong phân loại học khác nhau ở chỗ một nhóm hợp lệ có cần thiết phải chứa tất cả các hậu duệ từ một tổ tiên chung hay không. Các nhóm đạt được điều này gọi là đơn ngành (monophyly), và theo quan điểm của miêu tả theo nhánh thì nó cần phải là mục tiêu của phân loại học để đảm bảo mọi nhóm đều có tính chất này. Tuy nhiên, nhiều nhà phân loại học khác lại cho rằng các nhóm cận ngành (paraphyly) (các nhóm chỉ chứa một phần nào đó các hậu duệ từ một tổ tiên chung mà không phải toàn bộ các hậu duệ) cũng có thể được coi là cách gộp nhóm hợp lệ.

Xem thêm
Đơn ngành
Cận ngành

Tham khảo

 Colin Tudge (2000). The Variety of Life. Ấn bản Đại học Oxford. ISBN 0-19-860426-2.

Phát sinh loài


title: 29736 Fichtelberg

text:
29736 Fichtelberg (1999 BE7) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 21 tháng 1 năm 1999 bởi J. Kandler ở Volkssternwarte Drebach.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 29736 Fichtelberg

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1999


title: HIV/AIDS

text:
Hội chứng nhiễm virut gây suy giảm miễn dịch ở người (viết tắt HIV/AIDS); ; hoặc SIDA theo tiếng Pháp ), còn gọi là bệnh liệt kháng (tê liệt khả năng đề kháng), là một dạng bệnh tấn công vào hệ miễn dịch, gây ra do bị nhiễm virus gây suy giảm miễn dịch ở người (HIV).

HIV lây truyền chủ yếu qua quan hệ tình dục không an toàn (bao gồm cả quan hệ tình dục qua đường hậu môn và thậm chí bằng miệng), qua việc truyền máu hoặc dùng chung kim tiêm với người nhiễm bệnh (tuy nhiên việc bị muỗi đốt không làm lây HIV), và từ mẹ sang con: trong khi mang thai, khi sinh (lây truyền chu sinh), hoặc khi cho con bú. Một số chất dịch của cơ thể như nước bọt và nước mắt không lây truyền HIV.

HIV truyền từ các loài linh trưởng khác sang con người ở tây-trung Phi vào đầu đến giữa thế kỉ 20. AIDS được công nhận đầu tiên bởi Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Hoa Kỳ vào năm 1981 và nguyên nhân của nó—nhiễm HIV—được xác định vào đầu thập niên này. Nhiễm HIV ở người được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) xem như là đại dịch. Năm 2009, toàn thế giới có 1,8 triệu người mắc bệnh AIDS, đã giảm so với mức đỉnh là 2,1 triệu người trong năm 2004. Khoảng 260.000 trẻ em chết vì AIDS trong năm 2009. Ước tính vẫn có khoảng 2,6 triệu người mới bị nhiễm HIV trong năm 2009.

Giai đoạn đầu khi vừa nhiễm virus, người bệnh thường có những triệu chứng giống bệnh cúm trong một thời gian ngắn. Sau đó, bệnh nhân không có dấu hiệu gì trong một thời gian dài. Khi bệnh tiến triển, nó gây ảnh hưởng ngày càng nhiều đến hệ miễn dịch, làm cho bệnh nhân dễ mắc phải các nhiễm trùng, như các loại nhiễm trùng cơ hội hoặc các khối u, là những bệnh mà người có hệ miễn dịch hoạt động bình thường khó có thể mắc phải. Hầu hết những người nhiễm HIV-1 nếu không được chữa trị sẽ tiến triển sang giai đoạn AIDS. Người bệnh thường chết do nhiễm trùng cơ hội hoặc do các bệnh ác tính liên quan đến sự giảm sút của hệ thống miễn dịch. HIV tiến triển sang AIDS theo một tỷ lệ biến thiên phụ thuộc vào sự tác động của các virus, cơ thể vật chủ, và yếu tố môi trường; hầu hết sẽ chuyển sang giai đoạn AIDS trong vòng 10 năm sau khi nhiễm HIV: một số trường hợp chuyển rất sớm, một số lại lâu hơn.

Hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải

Hội chứng: nhóm các biểu hiện (triệu chứng) như: sốt, tiêu chảy, sụt cân, nổi hạch... do một căn bệnh nào đó gây ra.

Suy giảm miễn dịch: Hệ miễn dịch là hệ thống phòng ngự bảo vệ cơ thể chống lại các mầm bệnh từ ngoài xâm nhập vào cơ thể, suy giảm miễn dịch là tình trạng hệ miễn dịch trở nên yếu, giảm hoặc không có khả năng chống lại sự tấn công của các tác nhân gây bệnh.

Mắc phải: Không do di truyền mà do bị lây nhiễm trong cuộc sống. Tổ chức Y tế Thế giới ước tính rằng đến cuối năm 2009 sẽ có 37,2 triệu người lớn và 2,2 triệu trẻ em sống với HIV. Trong năm 2004, 4,9 triệu người đã bị nhiễm và 3,1 triệu chết vì AIDS. Từ năm 1981, AIDS đã giết 23,1 triệu người trong tổng cộng 79,9 triệu trường hợp. Ở Châu Phi, tuổi thọ đã giảm trong các thập kỉ vừa qua chỉ vì tử vong do AIDS và ung thư Kaposi, một khối u xuất hiện ở bệnh nhân AIDS, hiện nay là khối u phổ biến nhất được báo cáo ở các nước hạ Sahara.

AIDS được phát hiện lần đầu tiên ở những người đàn ông đồng tính luyến ái và những người tiêm ma tuý vào tĩnh mạch vào thập niên 1980. Sang thập niên 1990 hội chứng này đã trở thành một dịch bệnh toàn cầu và vào năm 2004 58 phần trăm người bị AIDS là phụ nữ. Mặc dù những người đồng tính luyến ái nam và những người gốc Phi tiếp tục hứng chịu tỉ lệ AIDS theo đầu người cao nhất, phần lớn nạn nhân hiện nay là những người dị tính luyến ái nam và nữ, và trẻ em, ở các nước đang phát triển.

Dấu hiệu và triệu chứng

Nhiễm HIV-1 dẫn đến sự suy giảm cấp tiến số lượng tế bào T-CD4+ và tăng tải lượng virus cũng như nồng độ HIV trong máu. Có thể xác định giai đoạn nhiễm bệnh bằng cách đo số lượng tế bào T-CD4+ và tải lượng virus của bệnh nhân.

Nhiễm HIV có 3 giai đoạn: giai đoạn nhiễm trùng cấp tính (còn gọi là nhiễm trùng tiên phát), giai đoạn tiềm ẩn và giai đoạn AIDS. Nhiễm trùng cấp tính kéo dài trong vài tuần và có thể bao gồm các triệu chứng như nổi hạch (sưng hạch bạch huyết), sốt, viêm họng, phát ban, đau cơ, khó chịu, lở loét miệng và thực quản. Giai đoạn tiềm ẩn không có triệu chứng và có thể kéo dài từ hai tuần đến hai mươi năm hoặc hơn, tùy thuộc vào từng cá nhân. Giai đoạn AIDS là giai đoạn cuối của nhiễm HIV, được xác định bởi số lượng tế bào T-CD4+ thấp (ít hơn 200 trong một microlit), những bệnh nhiễm trùng cơ hội, ung thư và các tình trạng khác.

Một tỷ lệ nhỏ các cá thể bị nhiễm HIV-1 vẫn giữ số lượng tế bào T-CD4+ ở mức cao mà không cần liệu pháp kháng ritrovirus. Tuy nhiên, hầu hết vẫn có thể phát hiện thông qua tải lượng virus và cuối cùng cũng sẽ tiến triển thành AIDS, mặc dù chậm hơn so với những người khác. Những người này được phân loại là những HIV controller hoặc long-term nonprogressor (LTNP). Những bệnh nhân có thể duy trì số lượng tế bào T-CD4+ đồng thời có tải lượng virus thấp hoặc không thể phát hiện được trên lâm sàng mà không cần điều trị kháng retrovirus được gọi là những elite controller hoặc elite suppressor (ES).

Giai đoạn cấp tính

Nhiễm HIV thường xảy ra bằng cách đưa các chất dịch cơ thể từ người bị nhiễm bệnh vào cơ thể của một người không bị nhiễm bệnh. Giai đoạn virus nhân lên một cách nhanh chóng xảy ra ngay sau đó, dẫn đến có nhiều virus trong máu ngoại biên. Ở giai đoạn này, mức HIV có thể lên đến vài triệu hạt virus trong mỗi ml máu.

Phản ứng này đi kèm với việc lưu lượng tế bào T-CD4+ bị giảm đáng kể. Trong tất cả các bệnh nhân, mức virus này thực tế là do sự hoạt hóa của các tế bào T-CD8+ đã giết chết những tế bào bị nhiễm HIV, sau đó sản sinh các kháng thể hoặc biến đổi huyết thanh. Phản ứng của tế bào T-CD8+ được cho là quan trọng trong việc kiểm soát mức virus từ mức cao trở thành suy giảm dần, và phục hồi số lượng tế bào T-CD4+. Phản ứng của tế bào T-CD8+ tốt sẽ làm tiến triển bệnh chậm hơn và việc dự đoán bệnh tốt hơn, mặc dù nó không thể loại trừ được virus.

Trong thời gian này (thường là 2-4 tuần sau khi phơi nhiễm), hầu hết các bệnh nhân (80-90%) sẽ mắc bệnh cúm hoặc bệnh gần giống như bệnh bạch cầu đơn nhân, gọi chung là nhiễm HIV cấp tính, có thể với các triệu chứng phổ biến bao gồm sốt, nổi hạch, viêm họng, phát ban, đau cơ, khó chịu, lở miệng và thực quản, và ít phổ biến hơn còn có các triệu chứng như nhức đầu, buồn nôn và nôn, sưng gan/lá lách, giảm cân, bệnh tưa miệng, và các triệu chứng thần kinh. Từng cá thể bị nhiễm bệnh có thể có 1 hoặc vài triệu chứng này, cũng có trường hợp không xuất hiện bất cứ triệu chứng nào. Thời gian của các triệu chứng là khác nhau, trung bình kéo dài 28 ngày và ngắn nhất thường là một tuần.

Do tính chất không rõ ràng của những triệu chứng này, cho nên bệnh nhân thường không nhận ra việc bị nhiễm HIV. Ngay cả khi bệnh nhân đến khám bác sĩ hay bệnh viện, họ thường sẽ được chẩn đoán nhầm là bị một trong các bệnh nhiễm khuẩn thông thường với các triệu chứng tương tự. Hệ quả là, những triệu chứng tiên phát này không được sử dụng để chẩn đoán nhiễm HIV, vì không phải tất cả các trường hợp nhiễm HIV đều xuất hiện những triệu chứng này và phần lớn lại giống triệu chứng của các bệnh thông thường khác. Tuy nhiên, nhận biết hội chứng là việc rất quan trọng, bởi vì bệnh nhân có thể dễ lây bệnh cho nhiều người trong giai đoạn này.

Giai đoạn mãn tính
Sự bảo vệ mạnh mẽ của hệ miễn dịch sẽ làm giảm số lượng của các hạt virus trong máu, chuyển sang giai đoạn nhiễm HIV mãn tính. Giai đoạn này có thể kéo dài từ 2 tuần cho đến 20 năm tùy theo từng trường hợp. Trong suốt giai đoạn mãn tính, HIV hoạt động trong các hạch bạch huyết, làm cho các hạch này thường bị sưng do phản ứng với một số lượng lớn virus bị kẹt trong mạng lưới các tế bào tua hình nang (FDC). Các mô giàu tế bào CD4+ xung quanh cũng có thể bị nhiễm bệnh, các hạt virus tích tụ cả trong các tế bào bị nhiễm và ở dạng virus tự do. Trong giai đoạn này bệnh nhân vẫn có khả năng lây bệnh, tế bào T CD4+ CD45RO+ mang theo tải lượng virus nhiều nhất, và việc bắt đầu sớm điều trị kháng retrovirus sẽ cải thiện đáng kể thời gian sống.

Giai đoạn cuối (AIDS)
Khi số lượng các tế bào CD4+ giảm xuống dưới mức 200 tế bào trên 1uL máu, sự miễn dịch qua trung gian tế bào gần như đã bị vô hiệu. Khi đó, người bệnh sẽ xuất hiện nhiễm trùng do một loạt các vi sinh vật cơ hội gây ra. Các triệu chứng đầu tiên thường bao gồm giảm cân vừa phải và không giải thích được, nhiễm trùng đường hô hấp tái phát (như viêm xoang, viêm phế quản, viêm tai giữa, viêm họng), viêm tuyến tiền liệt, phát ban da, và loét miệng.

Nhiễm trùng cơ hội và các khối u phổ biến ở người bình thường sẽ bị tế bào miễn dịch trung gian CD4+ khống chế sau đó chúng mới ảnh hưởng đến người bệnh. Đặc trưng của mất sức đề kháng là sẽ nhanh chóng bị nhiễm vi nấm Candida species gây nên bệnh nấm miệng (còn gọi là đẹn trắng hay tưa miệng) hoặc nhiễm vi khuẩn hiếu khí Mycobacterium tuberculosis (MTB) gây bệnh lao. Sau đó, các virus herpes tiềm ẩn sẽ được kích hoạt gây tái phát ngày càng nặng hơn các tổn thương đau đớn phun trào do herpes simplex, bệnh zona, ung thư hạch bạch huyết do virus Epstein-Barr và ung thư Kaposi's sarcoma.

Viêm phổi do nấm Pneumocystis jirovecii cũng phổ biến và thường gây tử vong. Trong giai đoạn cuối của AIDS, đáng chú ý là những bệnh nhiễm cytomegalovirus (một loại virus herpes) hoặc nhiễm Mycobacterium avium complex. Không phải tất cả các bệnh nhân AIDS đều bị tất cả các bệnh nhiễm trùng hoặc các khối u trên, nhưng có các loại khối u và các bệnh nhiễm trùng khác ít nổi bật hơn nhưng vẫn đáng kể.

Lây truyền

Bệnh nhân AIDS và người nhiễm HIV là nguồn truyền nhiễm duy nhất của virus HIV. Không có ổ chứa nhiễm trùng ở động vật. Tất cả mọi người điều có khả năng cảm nhiễm HIV, không phân biệt sắc tộc, tuổi tác, sức khoẻ...

HIV được phân lập từ máu, tinh dịch, dịch tiết âm đạo, nước bọt, nước mắt, sữa mẹ, nước tiểu và các dịch khác của cơ thể, nhưng nhiều nghiên cứu về dịch tể học cho thấy rằng chỉ có máu, tinh dịch và dịch tiết âm đạo đóng vai trò quan trọng trong việc lây truyền HIV. Do đó chỉ có 3 phương thức hay đường lây truyền chính của HIV, trong đó HIV-2 có xác suất truyền qua đường mẹ sang con và quan hệ tình dục ít hơn HIV-1.

Tình dục

Phần lớn HIV lây qua đường quan hệ tình dục không an toàn. Ước tính tỷ lệ nhiễm HIV/AIDS trên thế giới qua đường tình dục chiếm khoảng 75%. Việc chủ quan đối với HIV đóng một vai trò quan trọng trong nguy cơ bị lây bệnh. Lây truyền qua đường tình dục có thể xảy ra khi chất tiết sinh dục của một bạn tình có chứa virus, tiếp xúc với niêm mạc sinh dục, miệng, hoặc trực tràng của người còn lại. Nguy cơ lây nhiễm qua một lần giao hợp với người nhiễm HIV là 0,1% đến 1%. Ở các quốc gia có thu nhập cao, nguy cơ nữ lây truyền cho nam là 0,04% cho mỗi lần quan hệ và nam truyền cho nữ là 0,08%. Vì những lý do khác nhau, nguy cơ này cao hơn từ 4 đến 10 lần ở các nước có thu nhập thấp. Người nhận trong giao hợp qua đường hậu môn có nguy cơ bị lây nhiễm cao hơn nhiều, 1,7% cho mỗi lần quan hệ.
Người nào có nhiều bạn tình, đồng thời quan hệ tình dục không an toàn thì càng có nguy cơ lây nhiễm HIV. Mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục như giang mai, lậu... đều làm tăng nguy cơ lây nhiễm HIV lên gấp 20 lần.

Các nghiên cứu năm 1999 về việc sử dụng bao cao su cho thấy rằng nếu sử dụng bao cao su đúng cách sẽ làm giảm nguy cơ lây truyền qua đường tình dục của HIV khoảng 85%. Tuy nhiên, chất diệt tinh trùng thực sự có thể làm tăng tỷ lệ lây truyền.

Những thử nghiệm đối chứng ngẫu nhiên, trong đó, nam giới chưa cắt bao quy đầu được phân ngẫu nhiên để được giải phẫu cắt bao quy đầu trong điều kiện vô trùng và được tư vấn đã được thực hiện tại Nam Phi, Kenya, và Uganda, kết quả cho thấy mức độ lây nhiễm HIV trong đường tình dục nữ truyền cho nam giảm xuống 60%, 53%, và 51%, tương ứng với từng quốc gia. Từ kết quả này, WHO và Ban Thư ký UNAIDS đã triệu tập một nhóm chuyên gia để "khuyến cáo rằng nam giới cắt bao quy đầu được công nhận như là một sự can thiệp bổ sung quan trọng để giảm nguy cơ lây nhiễm HIV trong quan hệ tình dục dị tính luyến ái đối với nam giới". Đối với trường hợp nam có quan hệ tình dục với nam, không có đủ bằng chứng để chứng minh nam giới cắt bao quy đầu sẽ bảo vệ chống lại nhiễm HIV hoặc nhiễm những bệnh lây truyền qua đường tình dục khác.

Các nghiên cứu về lây truyền HIV ở phụ nữ đã cắt bộ phận sinh dục (FGC) đã báo cáo các kết quả khác nhau, nhưng với một số bằng chứng cho rằng việc này làm tăng nguy cơ lây truyền.

Theo báo cáo về các nghiên cứu trong năm 2007 của Cochrane Collaboration, thì các chương trình nhằm mục đích khuyến khích việc tiết chế tình dục trong giới trẻ ở những nước phát triển, đồng thời cũng thực hiện các chiến lược cổ động và giáo dục về tình dục an toàn cho những đối tượng đã có quan hệ tình dục, có thể làm giảm trong ngắn hạn và dài hạn những hành vi có rủi ro lây nhiễm HIV.

Đường máu
HIV có trong máu toàn phần và các thành phần của máu như hồng cầu, tiểu cầu, huyết tương, các yếu tố đông máu. Do đó HIV có thể được truyền qua máu hay các sản phẩm của máu có nhiễm HIV. Nguy cơ lây truyền qua đường máu có tỷ lệ rất cao, trên 90%. Kể từ năm 1985, sau khi có các xét nghiệm sàng lọc phát hiện kháng thể kháng HIV, nguy cơ lây truyền theo đường máu ở nhiều nước đã giảm đi rõ rệt bởi các mẫu máu nhiễm HIV sẽ bị loại bỏ. Tuy nhiên ngay cả khi xét nghiệm máu cho kết quả âm tính, khả năng lây nhiễm HIV vẫn có thể xảy ra, do máu được lấy ở người mới bị nhiễm HIV, người đó đang ở trong "thời kỳ cửa sổ" của quá trình nhiễm HIV. Nguy cơ này xảy ra nhiều ở những nơi có tỷ lệ nhiễm HIV cao, đặc biệt ở những nơi mà người cho máu chuyên nghiệp cao và họ thường thay đổi địa điểm cho máu.

Nếu vết thương hở tiếp xúc với máu bị nhiễm HIV thì sẽ bị lây truyền. Các đối tượng dễ bị lây nhiễm qua đường máu là những người tiêm chích ma túy, những bệnh nhân mắc bệnh rối loạn đông máu di truyền (bệnh ưa chảy máu), người nhận trong quá trình truyền máu (mặc dù tại hầu hết các nước thì máu khi dùng để truyền cho người bệnh đều đã được xét nghiệm HIV để loại bỏ từ trước) và các sản phẩm máu. Lây truyền HIV qua đường máu cũng là vấn đề lo ngại đối với những người được chăm sóc y tế tại các khu vực có vệ sinh không đạt tiêu chuẩn thông thường trong việc sử dụng các dụng cụ tiêm chích, chẳng hạn như việc tái sử dụng kim tiêm để dùng cho nhiều người ở các nước thế giới thứ ba.

HIV cũng truyền qua các dụng cụ xuyên, chích qua da chưa được tiệt trùng như bơm kim tiêm (tiêm chích ma túy), kim xâu tai, dao cạo râu... khi các dụng cụ đó có dính máu nhiễm HIV.

Lây truyền trong chăm sóc y tế: Nhân viên y tế như y tá, nhân viên phòng thí nghiệm, và các bác sĩ cũng là đối tượng rủi ro cao, mặc dù hiếm xảy ra hơn. Kể từ khi việc lây nhiễm HIV qua đường máu được phát hiện thì các nhân viên y tế cần tránh không tiếp xúc với máu bằng cách sử dụng các biện pháp dự phòng phổ quát. Trong quá trình xăm, xâu khuyên, và rạch da thì cả người thực hiện lẫn người được làm cũng đều dễ bị lây nhiễm HIV qua đường máu nếu các dụng cụ không được tiệt trùng kỹ càng.

HIV được tìm thấy với nồng độ thấp trong nước bọt, nước mắt, và nước tiểu của các cá nhân bị nhiễm bệnh, nhưng không có trường hợp nào bị lây nhiễm bởi những chất tiết này được ghi nhận và nguy cơ tiềm năng lây truyền là không đáng kể. Việc bị muỗi đốt không thể làm lây truyền HIV.

Mẹ lây truyền sang con
Việc lây truyền virus từ mẹ sang con có thể xảy ra trong tử cung (trong thời kỳ mang thai), trong quá trình chuyển dạ (sinh con), hoặc thông qua việc cho con bú. Trong trường hợp không điều trị, tỷ lệ lây truyền giữa mẹ và con lên đến khoảng 25%. Tuy nhiên, với sự kết hợp điều trị bằng thuốc kháng virus và mổ lấy thai thì nguy cơ này có thể được giảm xuống rất thấp, dưới 1%. Sau khi sinh thì có thể ngăn ngừa lây truyền bằng cách tránh hoàn toàn nuôi con bằng sữa mẹ, tuy nhiên, điều này liên quan đáng kể đến các bệnh khác. Cho con bú hoàn toàn bằng sữa mẹ và cung cấp điều trị dự phòng kháng virus mở rộng cho trẻ sơ sinh cũng có hiệu quả trong việc tránh lây truyền. UNAIDS ước tính có 430.000 trẻ em bị nhiễm HIV trên toàn thế giới trong năm 2008 (19% là các ca nhiễm mới), chủ yếu là từ đường mẹ sang con, và thêm 65.000 ca lây nhiễm đã được ngăn chặn thông qua việc cung cấp điều trị dự phòng kháng virus cho phụ nữ nhiễm HIV dương tính.

Sinh lí bệnh

Sau khi virus xâm nhập vào cơ thể, có một giai đoạn nhân lên nhanh chóng, dẫn đến sự bùng phát của virus trong máu ngoại vi. Trong quá trình lây nhiễm tiên phát, mức độ HIV có thể đạt tới vài triệu hạt vi rút trên một mililít máu. Phản ứng này đi kèm với sự sụt giảm rõ rệt số lượng tế bào CD4+ T trong màu. Nhiễm virut cấp tính gần như liên quan đến việc kích hoạt tế bào CD8+ T, tiêu diệt tế bào nhiễm HIV và sau đó sản xuất kháng thể hoặc chuyển đảo huyết thanh. Phản ứng của tế bào CD8+ T  được cho là rất quan trọng trong việc kiểm soát mức độ vi rút, đạt mức cao nhất và sau đó giảm dần, khi số lượng tế bào CD4+ T phục hồi. Đáp ứng tế bào CD8+ T tốt có liên quan đến tiến triển bệnh chậm hơn và tiên lượng tốt hơn, mặc dù nó không loại bỏ được virus.

Cuối cùng, HIV gây ra AIDS bằng cách làm cạn kiệt tế bào T CD4+. Điều này làm suy yếu hệ thống miễn dịch và dẫn đến nhiễm trùng cơ hội. Các tế bào T rất cần thiết cho phản ứng miễn dịch và không có chúng, cơ thể không thể chống lại nhiễm trùng hoặc tiêu diệt các tế bào ung thư. Cơ chế của sự suy giảm tế bào T CD4+ khác nhau trong các giai đoạn cấp tính và mãn tính. Trong giai đoạn cấp tính, ly giải tế bào do HIV và tiêu diệt tế bào bị nhiễm bởi các tế bào T CD8+ chiếm sự suy giảm tế bào T CD4+, mặc dù sự chết rụng tế bào cũng có thể là một yếu tố. Trong giai đoạn mãn tính, hậu quả của việc kích hoạt miễn dịch tổng quát cùng với việc mất dần khả năng của hệ thống miễn dịch để tạo ra các tế bào T mới dường như giải thích cho sự suy giảm chậm số lượng tế bào T CD4+

Mặc dù các triệu chứng suy giảm miễn dịch đặc trưng của AIDS không xuất hiện trong nhiều năm, phần lớn sự mất tế bào T CD4+ xảy ra trong những tuần đầu tiên của nhiễm trùng, đặc biệt là ở niêm mạc ruột, nơi chứa phần lớn các tế bào lympho được tìm thấy trong cơ thể. Lý do làm mất các tế bào T CD4+ niêm mạc là do phần lớn các tế bào T CD4+ niêm mạc chứa thành phần protein CCR5 mà HIV sử dụng như một đồng thụ thể để tiếp cận các tế bào, trong khi chỉ một phần nhỏ các tế bào T CD4+ trong máu tương tự. Một thay đổi di truyền cụ thể làm thay đổi protein CCR5 khi có trong cả hai nhiễm sắc thể ngăn ngừa nhiễm HIV-1 rất hiệu quả.

HIV tìm kiếm và phá hủy CCR5 bộc phát bên trong tế bào T CD4+ trong khi nhiễm trùng cấp tính. Một sự phản ứng miễn dịch mạnh mẽ cuối cùng chuyển sang quá trình kiểm soát nhiễm trùng và bắt đầu giai đoạn tiềm ẩn lâm sàng. Các tế bào T CD4+ trong các mô niêm mạc đặc biệt vẫn bị ảnh hưởng. Sự sao chép liên tục của HIV xảy ra khiến cho tình trạng kích hoạt miễn dịch tổng quát vẫn tồn tại trong suốt giai đoạn mãn tính.  Do đó, sự kích hoạt miễn dịch, được phản ánh bởi trạng thái kích hoạt tăng của các tế bào miễn dịch và giải phóng các cytokine tiền viêm, là kết quả từ hoạt động của một số sản phẩm gen HIV và đáp ứng miễn dịch đối với sự nhân lên của HIV đang diễn ra. Nó cũng liên quan đến sự phá vỡ hệ thống giám sát miễn dịch của hàng rào niêm mạc đường tiêu hóa gây ra bởi sự suy giảm của các tế bào T CD4+ trong giai đoạn cấp tính của căn bệnh.

Chẩn đoán

Các xét nghiệm HIV được sử dụng để phát hiện sự hiện diện của virus HIV trong huyết thanh, nước bọt hoặc nước tiểu. Các xét nghiệm như vậy có thể phát hiện các kháng thể, kháng nguyên hoặc RNA. Giai đoạn cửa sổ là thời gian từ khi bị nhiễm trùng cho đến khi xét nghiệm có thể phát hiện bất kỳ thay đổi nào. Thời gian cửa sổ trung bình với xét nghiệm kháng thể HIV-1 là 25 ngày đối với phân nhóm B. Xét nghiệm kháng nguyên cắt giảm thời gian cửa sổ xuống còn khoảng 16 ngày và xét nghiệm axit nucleic (NAT) tiếp tục giảm thời gian này xuống còn 12 ngày.

Phòng ngừa
Phòng chống lây nhiễm HIV, chủ yếu thông qua các chương trình trao đổi kim tiêm và tình dục an toàn, là một chiến dịch quan trọng để kiểm soát sự lây lan của căn bệnh này. Tăng cường việc nhận thức và các biện pháp phòng ngừa đối với người dân cũng đóng một vai trò quan trọng. Liệu pháp gen được đề nghị là biện pháp khả thi để ngăn ngừa hoặc điều trị nhiễm HIV.

Trước phơi nhiễm

Theo nghiên cứu, dự phòng trước phơi nhiễm (tiếng Anh: Pre-exposure prophylaxis, viết tắt là PrEP) mang lại hiệu quả phòng ngừa cao nếu được sử dụng đúng theo chỉ dẫn, làm giảm nguy cơ nhiễm HIV lên đến 99%.

Sau phơi nhiễm
Năm 2007, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Bệnh tật của Hoa Kì khuyến cáo phác đồ thuốc HIV 28 ngày cho những người tin là họ đã tiếp xúc với virus. Phác đồ này đã được chứng minh có hiệu quả ngăn ngừa virus gần 100% nếu bệnh nhân áp dụng điều trị trong vòng 24 giờ sau phơi nhiễm. Độ hiệu quả giảm còn 52% nếu áp dụng điều trị trong 48 giờ; phác đồ này không được khuyến cáo dùng nếu quá 48 giờ sau phơi nhiễm.

Vắc-xin HIV

Hiện tại không có vaccine nào để phòng ngừa lây nhiễm HIV, và cũng không có một liệu pháp nào có thể loại bỏ hoàn toàn vi-rút HIV ra khỏi cơ thể. Hiện đang có các nghiên cứu tìm vắc-xin ngừa HIV và phát triển thuốc mới kháng retrovirus. Cũng đang có một số thử nghiệm ở người.

Điều trị

Tuy bệnh không thể chữa khỏi và cũng không có vắc-xin chủng ngừa, nhưng điều trị bằng thuốc kháng virus (ARV) có thể làm chậm tiến trình của bệnh và kéo dài tuổi thọ của người bệnh thêm 8-12 năm, thậm chí lâu hơn nếu uống đều đặn và đủ liều. Thuốc kháng HIV cần phải được uống mỗi ngày, nếu không thì virus có thể nhanh chóng vượt khỏi kiểm soát và trở nên kháng thuốc. Ngay cả khi HIV chuyển sang giai đoạn AIDS với những triệu chứng đặc trưng, thì việc điều trị bằng kháng retrovirus cũng có thể kéo dài tuổi thọ của bệnh nhân ước tính trung bình là hơn 5 năm (thống kê năm 2005). Trong khi đó, nếu không điều trị bằng kháng retrovirus thì bệnh nhân AIDS thường sẽ chết trong vòng 1 năm. Tuy điều trị bằng thuốc kháng virus có thể làm giảm nguy cơ tử vong và các biến chứng từ bệnh này, nhưng thuốc rất tốn kém và có thể gây ra các tác dụng phụ về sức khỏe cho người sử dụng.

Điều trị bằng thuốc kháng retrovirus có thể làm giảm cả hai tỉ lệ tử vong và bệnh tật ở người nhiễm HIV. Mặc dù thuốc kháng retrovirus vẫn không có sẵn để dùng rộng rãi, nhưng việc mở rộng các chương trình điều trị bằng thuốc kháng retrovirus từ năm 2004 đã làm giảm số lượng các ca tử vong do AIDS và số ca nhiễm mới ở nhiều nơi trên thế giới. Những người sống chung với AIDS hiện nay có thể kéo dài và cải thiện chất lượng cuộc sống bằng liệu pháp điều trị kháng vi-rút, hay còn gọi là ART (viết tắt của Anti- Retroviral Therapy). ART là liệu pháp điều trị sử dụng các thuốc kháng vi-rút, hay còn gọi là thuốc ARV (Anti-retrovirus). Các thuốc ARV này có tác dụng làm chậm sự nhân lên của HIV trong cơ thể, do đó làm tăng khả năng miễn dịch và giảm khả năng mắc các nhiễm trùng cơ hội.

Lựa chọn điều trị lý tưởng hiện tại bao gồm các kết hợp ("cocktail") hai hay nhiều loại thuốc kháng retrovirus như hai chất ức chế reverse transcriptase giống nucleoside (NRTI), và một chất ức chế protease hoặc một chất thuốc ức chế reverse transcriptase non-nucleoside (NNRTI). Với điều trị như vậy, kết quả cho thấy HIV không phát hiện được (âm tính) lặp đi lặp lại nhiều lần, nhưng nếu ngưng điều trị lượng virus trong cơ thể sẽ tăng nhanh chóng. Cũng có lo ngại cuối cùng sẽ xuất hiện đề kháng thuốc với phác đồ đó. Những năm gần đây thuật ngữ "điều trị kháng retrovirus tích cực cao" (highly-active anti-retroviral therapy, HAART) thường được dùng để chỉ cách thức điều trị này. Tuy nhiên, điều không may là phần lớn số người bệnh trên thế giới không tiếp cận được các điều trị HIV và AIDS.

Tiên lượng

HIV/AIDS đã trở thành mãn tính chứ không phải là một căn bệnh gây tử vong cấp tính ở nhiều khu vực trên thế giới. Tiên lượng khác nhau giữa từng người và cả số lượng CD4 và tải lượng vi-rút đều hữu ích cho các kết quả dự đoán. Nếu không điều trị, thời gian sống sót trung bình sau khi nhiễm HIV được ước tính là 9 đến 11 năm, tùy thuộc vào phân nhóm HIV. Sau khi chẩn đoán AIDS, nếu không có phương pháp điều trị, thời gian sống sót dao động từ 6 đến 19 tháng. Liệu pháp kháng retrovirus có hoạt tính cao (HAART) và phòng ngừa thích hợp các bệnh nhiễm trùng cơ hội giúp giảm 80% tỷ lệ tử vong và tăng tuổi thọ cho một thanh niên mới được chẩn đoán mắc bệnh lên 20–50 năm. Con số này nằm giữa hai phần ba và gần bằng tuổi thọ của dân số chung. ations Programme on HIV/AIDS  Nếu bắt đầu điều trị muộn khi nhiễm trùng, tiên lượng sẽ không tốt: ví dụ, nếu bắt đầu điều trị sau khi chẩn đoán AIDS, kỳ vọng sống là ~10–40 năm. Một nửa số trẻ sơ sinh nhiễm HIV chết trước hai tuổi mà không được điều trị.

Dịch tễ học

Từ khi phát hiện ra HIV vào năm 1981 cho đến năm 2006, AIDS đã giết chết hơn 25 triệu người. Theo số liệu năm 2006, khoảng 0,6% dân số thế giới bị nhiễm HIV. Năm 2009, toàn thế giới có 1,8 triệu người mắc bệnh AIDS, đã giảm so với mức đỉnh là 2,1 triệu người trong năm 2004. Khoảng 260.000 trẻ em chết vì AIDS trong năm 2009. Một con số không cân xứng của số người tử vong do AIDS ở vùng Châu Phi hạ Sahara đã làm chậm tăng trưởng kinh tế và làm trầm trọng thêm gánh nặng của nghèo đói. Trong năm 2005, ước tính ở châu Phi có khoảng 26 triệu người bị nhiễm HIV, kết quả là một ước lượng tối thiểu sẽ có 18 triệu trẻ mồ côi. Ước tính vẫn có khoảng 2,6 triệu người mới bị nhiễm HIV trong năm 2009.

Lịch sử

HIV truyền từ các loài linh trưởng khác sang con người ở tây-trung Phi vào đầu đến giữa thế kỉ 20. AIDS được công nhận đầu tiên bởi Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Hoa Kỳ vào năm 1981 và nguyên nhân của nó—nhiễm HIV—được xác định vào đầu thập niên này. Báo cáo khoa học đầu tiên về HIV/AIDS được công bố vào ngày 5 tháng 6 năm 1981, khi Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ mô tả những trường hợp nhiễm trùng phổi hiếm gặp ở nhóm nam đồng tính luyến ái tại Los Angeles. Sau đó, những ca nhiễm trùng hiếm gặp ở nam quan hệ tình dục đồng tính cũng được báo cáo từ các đô thị trên khắp nước Mỹ, thúc đẩy nhiều cuộc điều tra khoa học hơn AIDS chính thức được xác định bởi Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Hoa Kỳ vào cùng năm đó và nguyên nhân của nó — nhiễm virus HIV — được xác định vào đầu thập niên 1980. Việc chủ quan đối với HIV càng làm tăng nguy cơ bị lây bệnh.

Xã hội và văn hóa

Định kiến

Sự kỳ thị AIDS tồn tại trên khắp thế giới theo nhiều cách khác nhau, bao gồm tẩy chay, từ chối, phân biệt đối xử và tránh những người nhiễm HIV; xét nghiệm HIV bắt buộc mà không có sự đồng ý trước hoặc bảo vệ bí mật cho họ; bạo lực đối với những người nhiễm HIV hoặc những người được coi là nhiễm HIV; và cách ly những người nhiễm HIV. Bạo lực liên quan đến kỳ thị hoặc nỗi sợ bạo lực ngăn cản nhiều người tìm kiếm xét nghiệm HIV, quay lại lấy kết quả hoặc đảm bảo điều trị, có thể biến một căn bệnh mãn tính có thể kiểm soát được thành bản án tử hình và tiếp tục lây lan HIV.

Quan niệm sai lầm
Có nhiều quan niệm sai lầm về HIV và AIDS. Ba quan niệm sai lầm là AIDS có thể lây lan qua tiếp xúc thông thường, quan hệ tình dục với một trinh nữ sẽ chữa khỏi bệnh AIDS, và HIV chỉ có thể lây nhiễm cho những người đồng tính nam và những người sử dụng ma túy. Vào năm 2014, một số người dân Anh đã lầm tưởng rằng một người có thể bị nhiễm HIV khi hôn (16%), dùng chung ly (5%), khạc nhổ (16%), ngồi trong nhà vệ sinh công cộng (4%) và ho hoặc hắt hơi (5%).

Nghiên cứu
Nghiên cứu về HIV/AIDS bao gồm tất cả nghiên cứu y học cố gắng ngăn ngừa, điều trị hoặc chữa khỏi HIV/AIDS, cùng với nghiên cứu cơ bản về bản chất của HIV như một tác nhân truyền nhiễm và về AIDS là căn bệnh do HIV gây ra.

Nhiều chính phủ và viện nghiên cứu tham gia nghiên cứu về HIV/AIDS. Nghiên cứu này bao gồm hành vi can thiệp sức khỏe như giáo dục giới tính và phát triển thuốc, như nghiên cứu về thuốc diệt vi khuẩn đối với các bệnh lây truyền qua đường tình dục, vắc-xin HIV và thuốc kháng virus. Các lĩnh vực nghiên cứu y học khác bao gồm các chủ đề dự phòng trước phơi nhiễm, dự phòng sau phơi nhiễm, cắt bao quy đầu và HIV. Các nhân viên y tế công cộng, nhà nghiên cứu và chương trình y tế công cộng có thể có được bức tranh toàn cảnh hơn về những rào cản mà họ gặp phải cũng như hiệu quả của các phương pháp điều trị và phòng ngừa HIV hiện tại bằng cách theo dõi các chỉ số HIV tiêu chuẩn. Việc sử dụng các chỉ báo chung ngày càng được các tổ chức phát triển và nhà nghiên cứu chú trọng.

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

 UNAIDS Viet Nam
 American International AIDS Foundation
 Website về Giới tính - HIV và Tuổi Trẻ
 Tìm lại nguồn gốc bệnh Sida

Virus học
Bệnh lây truyền qua đường tình dục
Bệnh truyền nhiễm
Hội chứng
Dịch bệnh
Thảm họa y tế
Đại dịch
Sinh học năm 1981


title: Megachile oblonga

text:
Megachile oblonga là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Smith mô tả khoa học năm 1879.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

O
Động vật được mô tả năm 1879


title: Rhyacophila hyalinata

text:
Rhyacophila hyalinata là một loài Trichoptera trong họ Rhyacophilidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Tân bắc
Rhyacophila


title: Neoanalthes

text:
Neoanalthes là một chi bướm đêm thuộc họ Crambidae.

Các loài
 Neoanalthes abludens X. Du & Li, 2008
 Neoanalthes guangxiensis X. Du & Li, 2008
 Neoanalthes undatalis X. Du & Li, 2008
 Neoanalthes variabilis X. Du & Li, 2008
 Neoanalthes wangsi X. Du & Li, 2008

Chú thích

Tham khảo

 Du, X.C. Li, H.H. (2008). Deutsche Entomologische Zeitschrift 55(2): 291-301.
 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Pyraustini
Agroterini


title: Ectoedemia subnitescens

text:
Ectoedemia subnitescens là một loài bướm đêm thuộc họ Nepticulidae. Nó được miêu tả bởi Meyrick năm 1937. Nó được tìm thấy ở Nam Phi (Nó đã dược miêu tả ở the Cape Province).

Chú thích

Tham khảo

Ectoedemia


title: Geranomyia enderleini

text:
Geranomyia enderleini là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Geranomyia
Limoniidae ở vùng Neotropic