title: F(x) (nhóm nhạc)

text:
f(x) (Tiếng Hàn: 에프엑스; ) là một nhóm nhạc nữ Hàn Quốc, được thành lập bởi SM Entertainment năm 2009. Là một nhóm nhạc nữ gồm 5 thành viên đa quốc tịch, trong đó Luna, Sulli là thành viên người Hàn Quốc; Amber là thành viên người Mỹ gốc Đài Loan; Krystal là thành viên người Mỹ gốc Hàn Quốc và trưởng nhóm Victoria người Trung Quốc. Ngày 7 tháng 8 năm 2015, SM Entertainment ra thông báo chính thức về việc Sulli rời nhóm để tập trung vào sự nghiệp diễn xuất, f(x) sẽ tiếp tục hoạt động với 4 thành viên.

Ý nghĩa tên gọi
f là chữ viết tắt của từ "flower - bông hoa", còn "x" được hiểu là nhiễm sắc thể "xx", họ sẽ trở thành biểu tượng nóng cho nhóm nhạc hàng đầu châu Á "Asia Pop Dance Group". Ngoài ra, ký tự "x" trong f(x) nghĩa là một biến, mà khi thay đổi biến "x" sẽ cho ra nhiều kết quả khác nhau. Các thành viên đến từ nhiều quốc gia khác nhau (Hàn Quốc, Trung Quốc, Mỹ) cùng với những kĩ năng đặc biệt sẽ giúp biến "x" của họ thay đổi một cách đa dạng. Như vậy, họ sẽ không chỉ thành công trong nước mà còn ở nước ngoài - như kế hoạch được vạch ra. f(x) có thể làm bất cứ điều gì đó theo một phong cách và màu sắc của riêng họ.

Lịch sử

Trước khi ra mắt
Năm 2000, trong một lần cả gia đình trở về Hàn Quốc, Krystal được nhân viên của SM Entertainment phát hiện. Sau đó SM đã nhận thấy tiềm năng của Krystal nên đã đề nghị cô theo học thanh nhạc và vũ đạo, từ đó chọn lựa để chính thức đào tạo cô trong lĩnh vực ca hát. Tuy nhiên, lời đề nghị bị cha mẹ Krystal từ chối với lí do cô còn quá nhỏ. Thay vào đó, gia đình Krystal cho phép chị gái Jessica theo học tại SM Academy. Năm 2000, cô góp mặt với một vai nhỏ cho MV ca nhạc Wedding March của nhóm nhạc nam Shinhwa. Năm 2002, Krystal lần đầu tiên xuất hiện trong quảng cáo trà xanh Lotte Chaurin cùng với nữ diễn viên Han Ga-in. Năm 2006, được sự cho phép của cha mẹ, Krystal đã tham gia các lớp học nhảy hip hop và jazz tại SM Academy.

Cựu thành viên Sulli là một diễn viên nhí, bộ phim truyền hình đầu tiên Sulli xuất hiện là Tình khúc hoàng cung với vai trò là Công chúa Seonhwa lúc trẻ.

Luna được SM Entertainment tuyển dụng sau khi tham gia vào chương trình thực tế Truth Game vào năm 2006.

Victoria được phát hiện thông qua một cuộc thi nhảy tại Bắc Kinh vào tháng 9 năm 2007.

Hai tháng sau, Amber được casting thông qua SM Global Auditions tại Los Angeles, California.

2009: Ra mắt và "LA chA TA"
Đĩa đơn ra mắt của nhóm, "LA chA TA" được phát hành MV vào ngày 1 tháng 9. f(x) ra mắt trong chương trình biểu diễn tại Trung tâm thời trang Samseong-dong ngày 2 tháng 9, có sự xuất hiện của Leeteuk của Super Junior và Sunny của Girls' Generation trong vai trò dẫn chương trình. MV đầy đủ của "LA chA TA" ra mắt trong chương trình này và được tung lên mạng ngày hôm sau. Nhóm biểu diễn "LA chA TA" lần đầu tiên trên truyền hình trong Show! Music Core của đài MBC ngày 5 tháng 9.

Ngày 7 tháng 10, f(x) cùng với Girls' Generation phát hành chung đĩa đơn mang tên "Chocolate Love", quảng cáo cho phiên bản đời 4 dòng điện thoại Blacklabel của LG, "Chocolate". f(x) thể hiện bản "Electronic Pop" còn Girls' Generation hát bản "Retro Pop".
Ngày 10 tháng 10, f(x) tham gia biểu diễn tại Dream Concert 2009 với "LA chA TA" và "Chocolate Love".

Đĩa đơn thứ hai của f(x) là Chu~♡(츄~♡), được phát hành ngày 9 tháng 11, bao gồm 3 ca khúc.

f(x) cũng tham gia thể hiện nhạc phim Invincible Lee Pyung Kang. Ca khúc "Hard But Easy" được song ca bởi Luna và Krystal. MV được phát hành ngày 13 tháng 11 năm 2009. Không như MV của nhiều nhóm nhạc khác, phần nhạc hình được lấy bối cảnh các cô gái thu âm tại phòng thu.

2010: Bắt đầu hoạt động tại nước ngoài
f(x) đã hợp tác với nhóm nhạc nam đến từ Đài Loan M.I.C trong ca khúc tiếng Trung Lollipop để quảng cáo cho dòng điện thoại CYON của hãng LG. Krystal, Luna và Amber cũng tham gia hát phần nhạc phim (Phần hai) của bộ phim truyền hình "God Of Study" của đài KBS. Ca khúc Spread its Wings của họ đã được phát hành vào cuối tháng 1 năm 2010.

Vào ngày 27 và 28 tháng 1, ban nhạc f(x) xuất hiện một lần nữa như khách mời đặc biệt vào các buổi hòa nhạc Thế giới mới tại Olympic Fencing Gymnasium.

Ngày 4 tháng 5 năm 2010, f(x) phát hành mini-album đầu tiên của họ mang tên Nu ABO, bao gồm 6 bài hát. Đĩa đơn đầu tiên từ mini-album cũng chính là Nu ABO, đứng đầu các bảng xếp hạng âm nhạc trực tuyến như: Monkey3, Dosirak và Bugs. Bài hát cũng nằm trong bảng xếp hạng Gaon. Video cho bài hát được phát hành cùng ngày với mini-album. Nhóm thực hiện sự trở lại trực tiếp của họ trên Music Bank của đài KBS vào ngày 7 tháng 5, MBC Music Core vào ngày 8 tháng 5 và Inkigayo của đài SBS vào ngày 9 tháng 5.

Amber đã tạm thời nghỉ vì do chấn thương mắt cá chân. Các hoạt động còn lại của nhóm năm 2010 đã được thực hiện mà không có cô.

Vào ngày 17 tháng 5, nhóm bắt đầu biểu diễn single tiếp theo để quảng bá đó là ca khúc Mr.Boogie, ca khúc thứ hai trong mini-album Nu ABO. Họ đã có buổi diễn đầu tiên cho bài hát trên đài MBC Music Core.

f(x) cũng tham gia biểu diễn trong SM Town Live '10 World Tour tại sân vận động Jamsil Olympic Seoul. Họ cũng đã biểu diễn tại Tokyo, Thượng Hải, Los Angeles và Paris (2011) vào những ngày sau đó. Điều này đánh dấu lần đầu tiên f(x) thực hiện hoạt động bên ngoài châu Á.

2011: Pinocchio và Hot Summer

Bài hát Danger được công bố sau khi Amber trở về Mỹ sau kì nghỉ dài từ tháng 6 năm 2010 và f(x) đang có kế hoạch trở lại trong nửa đầu năm 2011. Đoạn teaser hình ảnh đầu tiên cho album phòng thu đầu tiên của họ mang tên Pinocchio được phát hành vào ngày 7.4 trên trang web chính thức của f(x). Đoạn teaser MV cho single chủ đạo: Pinocchio (Danger) (một phiên bản làm lại của Razor - Kristine Elezaj), phát hành vào ngày 15 tháng 4 năm 2011. Album được phát hành vào ngày 20.4 và nhóm đã tổ chức sân khấu trở lại đầu tiên của mình thông qua Music Bank của đài KBS vào ngày 22 tháng 4. Nhóm đã đạt được 8 lần chiến thắng với ca khúc Pinocchio (Danger) từ các chương trình âm nhạc, cụ thể là M! Countdown, Music Bank và Inkigayo.

Vào ngày 8 tháng 6, có thông báo rằng nhóm nhạc nữ f(x) sẽ phát hành album tái bản của Pinocchio, có tiêu đề Hot Summer. Nó bao gồm tất cả 10 bài hát trong album đầu tiên của họ và ca khúc mới Hot Summer (được làm lại từ ca khúc Hot Summer của Monrose).

Vào ngày 13 tháng 12, f(x) đã phát hành một bài hát tiếng Anh mang tên 1,2,3 nằm trong album 2011 Winter SMTOWN - The Warmest Gift

2012: Electric Shock và ra mắt tại Nhật Bản
Công ty SM Entertainment đã xác nhận rằng nhóm nhạc nữ f(x) sẽ trở lại vào tháng 6 với mini-album thứ hai mang tên Electric Shock trên các trang web âm nhạc như iTunes vào ngày 10 tháng 6 năm 2012. Ngày 5 tháng 6 năm 2012, SM Entertainment đã phát hành một hình ảnh teaser của Krystal cho sự trở lại của mini-album Electric Shock của họ. Ngày hôm sau, SM tiếp tục phát hành hình ảnh teaser của Sulli và Victoria. Ngày hôm sau nữa SM đã phát hành bìa mini-album. vào ngày 8 tháng 6 năm 2012, SM đã phát hành hình ảnh teaser của Luna và Amber. Cùng ngày hôm đó, họ đã phát hành một teaser video cho "Electric Shock" trên YouTube.

Sau khi phát hành các hình ảnh teaser và một MV teaser, f(x) đã phát hành MV mới nhất của họ Electric Shock vào ngày 10 tháng 6 năm 2012. f(x) đã trở lại trên sân khấu M! Countdown vào ngày 14 tháng 6 và cũng thể hiện bài "Jet" như là một phần trở lại đặc biệt của nhóm. Nhóm đã thể hiện ca khúc "Electric Shock" trên các sân khấu như: Music Bank, Music Core và Inkigayo.

Nhóm sẽ bắt đầu quảng bá tại Nhật bằng cách phát hành ca khúc Hot Summer vào giữa tháng Tám. Ca khúc đã được chọn làm nhạc nền cho CM Uminoie Resort, đem lại cho người hâm mộ Nhật Bản lần đầu tiên nghe ca khúc này bằng bản tiếng Nhật. f(x) đã kết thúc quảng bá ca khúc "Electric Shock" vào ngày 15 tháng 7 năm 2012, và bắt đầu chuẩn bị cho lần ra mắt tại Nhật Bản. Đại diện của SM Entertainment đã nói: "Mặc dù chưa có kế hoạch cụ thể nhưng chúng tôi sẽ chuẩn bị cho f(x) để ra mắt chính thức tại Nhật của họ trong nửa cuối năm nay. Ca khúc Hot Summer phiên bản tiếng Nhật được phát hành vào ngày 31 tháng 7 nâm 2012.

Năm 2014, bìa album "Electric Shock" đã giành giải thưởng ở hạng mục Cụm giải thưởng Thiết kế Truyền thông (Communication Design Award Package) trong lễ trao giải 2014 Red Dot Design Awards ở Đức.

2013: SXSW và Pink Tape
Ngày 29 tháng 1 năm 2013 tại cuộc họp báo cho 10 giải thưởng âm nhạc thường niên của Hàn Quốc, có thông báo rằng các bài hát Electric Shock và Jet, cả hai ca khúc này được đề cử cho cùng loại Best Dance & Electronic Song. Liên quan đến hai bài hát được đề cử trong hạng mục tương tự, một đại diện của KMAs (Korean Music Awards) cho biết: "Điều này là do các bài hát tương ứng có đánh giá âm nhạc tuyệt vời và nó là từ các nghệ sĩ chúng tôi đã chọn để nhận ra sự xuất sắc của nhóm nhạc nữ f(x). Tại sao nhóm f(x) lại được mời tham dự SXSW. Bởi vì các cô gái đã lọt vào danh sách "30 Nghệ sĩ được mong chờ nhất tại SXSW". Mặc dù màn biểu diễn của f(x) tại K-pop Night Out ở SXSW chắc chắn sẽ quá giờ đi ngủ của mọi người, thế nhưng nó vẫn là màn biểu diễn bạn không thể bỏ lỡ!" Trong phần tổng quát chung về nhóm nhạc của đài truyền hình Fuse của Mỹ, họ đã rất ca ngợi nhóm nhạc nữ f(x): Nhóm nhạc nữ gồm năm thành viên K-pop đặt dưới cái tên của công thức toán học - f(x) – đã đại diện cho Hàn Quốc tham gia SXSW. Nhóm nhạc cùng với điệp khúc "na na na" mang hình bóng của nhạc hip hop và điện tử, tạo nên một nhóm nhạc K-pop có tiềm năng rất lớn trong dòng nhạc crossover! Danh sách các nghệ sĩ đại diện cho Hàn Quốc tham gia sân khấu lần này khá đa dạng. Ngoài nhóm nhạc f(x) còn có ban nhạc rock Galaxy Express, ban nhạc punk No Brain, nghệ sĩ rock Jeong Cha Shik, ban nhạc 'The Geeks', ca sĩ kiêm nhạc sĩ Yi Sung Yol và Guckkasten. Tuy nhiên, dù bạn không thể đưa ra định nghĩa của K-pop, thế nhưng có lẽ f(x) đã là hình mẫu tiêu biểu về K-pop cho bạn cùng với nét đặc biệt và sự tự tin của họ. Màn trình diễn trước thế giới của họ chắc chắn sẽ là sự kiện đáng nhớ trong năm 2013 của SXSW!

Một Art Film đã được phát hành trên kênh của YouTube của SM Entertainment vào trưa ngày 17 tháng 7 năm 2013, cho thấy rằng các cô gái cuối cùng cũng sẽ có sự trở lại đáng mong chờ vào ngày 29 tháng 7 cùng với album phòng thu thứ 2 mang tên Pink Tape. Ca khúc chủ đề cho album dài thứ 2 lần này mang tên Rum Pum Pum Pum hay  첫 사랑니  (Chiếc răng khôn đầu tiên) theo tiếng Hàn. Đây là một bản nhạc dance với tiếng guitar bí ẩn và thu hút cùng giai điệu thú vị. Ngoài ra 첫 사랑니 còn có nghĩa là "First Wisdom Tooth" (Chiếc răng khôn đầu tiên), bài hát này còn được so sánh với First Love (Mối tình đầu) vì cách phát âm giống hệt nhau (chơi chữ). Tên bài hát chủ đề là một cách chơi chữ. 첫 사랑니 còn có nghĩa là First Wisdom Tooth (Chiếc răng khôn đầu tiên). Răng khôn trong tiếng Hàn còn được gọi là "Răng Yêu", vì răng khôn bắt đầu mọc vào tuổi trưởng thành, khi con người bắt đầu có tình cảm yêu đương. Sự đau đớn khi mọc răng khôn cũng được ví như lần đầu trải nghiệm nỗi đau của trái tim tan vỡ. Nó chứa đựng hình ảnh và câu chuyện với một không khí đầy mộng mơ, thể hiện một cảm giác tươi mới với mối tình đầu. Phần lời bài hát sẽ so sánh mối tình đầu với chiếc răng khôn, tình yêu đích thực đầu tiên đều đến muộn màng như chiếc răng khôn mọc cuối cùng, đẩy những chiếc răng khác sang một bên. Đoạn Art Film được phát hành ngày 17 tháng 7 năm 2013 với nhạc nền là bài "Shadow" nằm trong album Pink Tape sắp phát hành tại thời điểm đó và. MV Teaser Rum Pum Pum Pum được phát hành vào ngày 22 tháng 7 năm 2013. MV chính thức được phát hành trên kênh YouTube của SMTOWN vào ngày 24 tháng 7 năm 2013. Album Pink Tape được phát hành vào ngày 29 tháng 7 năm 2013.

Năm 2014, bìa album "Pink Tape" đã giành giải thưởng ở hạng mục "Cụm giải thưởng Thiết kế Truyền thông" (Communication Design Award Package) trong lễ trao giải 2014 Red Dot Design Awards ở Đức.

2014: Red Light
Ngày 16 tháng 1 năm 2014, f(x) đã giành chiến thắng với hạng mục "The Group Artist" tại 20th Korean Entertainment Arts Awards, "Disk Bonsang" tại 28th Golden Disk Awards. Đồng thời giành giải thưởng "Best Overseas Artist Performance" tại Yin Yue Feng Yun Bang Awards được tổ chức ở Trung Quốc. Trong buổi trao giải Golden Disk Awards, 3 thành viên Amber, Luna và Krystal có cover bài hát The Boys của đàn chị Girls' Generation.

Album phòng thu thứ 3 mang tên Red Light của f(x) được phát hành ngày 7 tháng 7 năm 2014 bao gồm hai bản: Bản A (Sleepy Cats - Những cô mèo ngái ngủ) và Bản B (Wild Cats - Những cô mèo hoang dại). Kể từ khi mới phát hành, cả album và đĩa đơn Red Light đều lọt top và dẫn đầu 9 bảng xếp hạng hàng đầu ở Hàn Quốc. Bên cạnh đó, những bài khác trong album như Milk, All Night hay Paper Heart cũng nằm trong top 10 ở các bảng xếp hạng Genie, Olleh và Bugs. Ca khúc "Red Light" có phong cách rất độc đáo, kể cả lời bài hát. Tuy nhiên nó lại không dễ dàng bắt tai người nghe ngay từ lần đầu tiên. Nhưng nếu càng lắng nghe sẽ thấy ca khúc có sức cuốn hút đặc biệt. Red Light là bài hát thuộc thể loại nhạc điện tử mang thông điệp đầy ý nghĩa rằng nếu dừng lại một chút, thì con người sẽ nhận ra và thưởng thức những điều quý giá trong cuộc sống này.

MV Red Light đạt hơn 2 triệu lượt xem trên YouTube vào ngày đầu tiên phát hành. Đây cũng là MV được xem nhiều nhất ở các bảng xếp hạng Kpop, Mỹ và trên toàn thế giới trong tháng 7. Ngày 17 tháng 7 năm 2014, nhóm đã biểu diễn trên sân khấu M! Countdown nhưng không có Sulli. SM Entertainment giải thích "Sulli đã kiệt quệ cả về tinh thần lẫn thể chất do các lời bình ác ý và tin đồn thất thiệt liên tiếp xảy ra. Cô đã bày tỏ mong muốn được ngưng các hoạt động của một người nổi tiếng trong thời điểm này". Sau khi bàn bạc và cân nhắc, công ty quản lý thần tượng nổi tiếng khắc nghiệt ở Hàn đã quyết định "cắt giảm lịch làm việc của Sulli để cô có thể nghỉ ngơi" và có nhiều tin đồn rằng Sulli đã rời khỏi nhóm (hoặc nhóm cũng sẽ tan rã) và SM không xác định rõ thời gian quay trở lại của Sulli. f(x) đã biểu diễn ở chương trình ca nhạc SMTOWN Live World Tour IV với 4 thành viên Victoria, Amber, Luna, Krystal. Không có thông tin nào cho biết Sulli sẽ tham gia SMTOWN Live World Tour IV tại Trung Quốc và Nhật Bản trong tháng 10 hay không vì cô đang nghỉ ngơi để có thể hồi phục sức khỏe.

2015: Sulli chính thức rời nhóm, 4 Walls
Công ty giải trí SM Entertainment đã xác nhận Amber sẽ được ra mắt lần đầu tiên với vai trò là ca sĩ solo vào giữa tháng 2 năm 2015. Album solo đầu tay của cô sẽ mang tên "Beautiful". Ngoài ra, Amber cũng thực hiện MV cho 2 ca khúc "Shake that brass" và "Beautiful". Đặc biệt, ca khúc chủ đạo "Shake that brass" của Amber hợp tác với trưởng nhóm có giọng ca đầy nội lực của Girls' Generation - Taeyeon. Ngay khi vừa ra mắt, cả hai đều chiếm lĩnh được những vị trí cao trên bảng xếp hạng billboard. Vị trí thứ 19 trên bảng xếp hạng heatseekers - nơi mà chỉ những nghệ sĩ tên tuổi lớn mới lọt vào được, đồng thời "Shake that brass" cũng chiếm giữ vị trí thứ 2 trên bảng xếp hạng album thế giới.

Ngày 7 tháng 8 năm 2015 SM Entertainment ra thông báo chính thức về việc Sulli rời nhóm để tập trung vào sự nghiệp diễn xuất, f(x) sẽ tiếp tục hoạt động với 4 thành viên.

Vào ngày 22 tháng 6 năm 2015, f(x) phát hành single tiếng Nhật "Summer Special Pinocchio / Hot Summer", ra mắt tại vị trí 23 trên Oricon weekly chart.

Trong tháng 8, SM Entertaiment đã thông báo rằng Sulli sẽ rời nhóm để tập trung vào diễn xuất. Nhóm sẽ tiếp tục với các thành viên còn lại, phát hành album phòng thu thứ tư của nhóm, 4 Walls trong tháng 10. Album đã bán được 66,000 bản trong tuần đầu tiên phát hành và cũng được công nhận bởi các chuyên gia. Để thúc đẩy việc phát hành album, nhóm bắt đầu chương trình web reality với tựa đề f(x)=1cm.

Vào ngày 27 tháng 10, f(x) trở lại sàn đấu của Kpop với Album phòng thu thứ 4 mang tên "4 Walls". Album trở lại lần này đặc biệt được chú ý vì đây là album đầu tiên của f(x) hoạt động mà không có Sulli. Ca khúc "4 Walls" đã mang về 5 chiếc cúp cho bốn cô gái khiến nhiều người xúc động. 4 Walls cũng gây ấn tượng khi MV mới đăng tải trong 24h đã được 1 triệu views. Đặc biệt hơn là trong năm 2015, SM Entertainment chính thức thông báo về đang tiến hành chuẩn bị tên fanclub và màu lightstick (đèn cổ vũ của fan cho thần tượng) cho f(x).

Vào tháng 12, f(x) phát hành single "12:25 (Wish List)" cho phần dự án Giáng sinh của SM Entertainment là Winter Garden. Vào cuối năm 2015 tại Mnet Asian Music Awards, f(x) trình diễn với Pet Shop Boys và chiến thắng giải "Global Fans Choice".

Năm 2016, bìa Album "4 Walls" đã giành giải thưởng trong lễ trao giải Giải thưởng thiết kế sản phẩm iF 2016.

2016: Chuyến lưu diễn đầu tiên
Vào tháng 1 năm 2016, f(x) chiến thắng giải Bonsang tại Golden Disk Awards 2016.

Ngày 28 tháng 10 năm 2015, SM Entertainment tiết lộ rằng nhóm nhạc nữ f(x) sẽ tổ chức buổi hòa nhạc solo của mình cho lần đầu tiên vào tháng Giêng tới. Buổi hòa nhạc sẽ diễn ra tại Seoul Olympic Park Olympic Hall vào ngày 30 và 31. Ngày 3 tháng 12, các áp phích quảng cáo đầu tiên cho f(x) The 1st Concert: Dimension 4 Docking Station được tiết lộ. Vé buổi hòa nhạc sẽ được bán ngày 10 tháng 12 năm 2015 tại 08:00 (KST) trên YES 24.

Ngày 28 tháng 12, tour diễn tại Hàn được bổ sung thêm vào ngày 29 tháng 1, nâng tổng số concert tại Hàn Quốc lên 3 ngày 29, 30 và 31. Vé cho ngày thêm sẽ được bán vào ngày 04 tháng 1 lúc 8h tối (KST) trên YES 24. Sau ba đêm diễn tại Hàn Quốc, nhóm nhạc tiếp tục trình diễn 6 đêm tại các thành phố lớn của Nhật Bản từ ngày 20 tháng 2 năm 2016 đến ngày 28 tháng 2.

Theo như thông báo từ SM, Luna của f(x) sẽ ra mắt với tư cách nghệ sĩ solo cùng một ca khúc dance. Bên cạnh đó, những hình ảnh teaser cho màn debut solo này của Luna cũng liên tiếp được SM hé lộ. Vốn là giọng ca chính của f(x) nên nhiều người hâm mộ nghĩ sản phẩm solo đầu tay của Luna là một bản ballad nhẹ nhàng. Tuy nhiên, ca khúc chủ đề Free Somebody sẽ là một ca khúc thuộc thể loại electronic pop dance. Lời bài hát nói về mong muốn được giúp đỡ một ai đó tìm thấy con người thật của họ để có thể tự do sống với ước mơ. Luna đã chuẩn bị màn trình diễn độc đáo để có thể cho thấy cả hai khía cạnh: mạnh mẽ và hấp dẫn. Trang chủ tiếng Nhật của f(x) đã phát hành bản DVD và Blu-Ray cho tour diễn tại Nhật sẽ được phát hành vào ngày 7 tháng 6 năm 2016. Ở ngày ra mắt đầu tiên, cả hai phiên bản Blu-ray & DVD f(x) 1st Concert DIMENSION4 - Docking Station in Japan đều đã tạm thời hết hàng.

Ngày 22 tháng 7, f(x) phát hành một single mới "All Mine" thông qua dự án SM Station. Bài hát được kèm theo MV, đạo diễn và biên tập bởi Amber. Ngày 2 tháng 11 năm 2016, f(x) phát hành album single tiếng Nhật, 4 Walls / Cowboy, kể cả phiên bản tiếng Nhật của "4 Walls", cùng với bài hát mới với tựa đề "Cowboy", được biểu diễn trực tiếp cùng ngày tại encore concert của nhóm ở Yokohama.

Vào ngày 12 tháng 9, f(x) thông báo sẽ phát hành một single album tiếng Nhật 4 Walls / Cowboy vào ngày 2 tháng 11.

Ngày 16 tháng 10 năm 2016, MV "Electric Shock" đã cán mốc 100 triệu lượt xem trên YouTube. Đưa f(x) trở thành nhóm nhạc thứ 6 trong Kpop và là nhóm nhạc nữ thứ 3 trong Kpop sỡ hữu MV 100 triệu view, đây rất có thể là năm cuối cùng trong sự nghiệp của nhóm trước khi đóng băng hoạt động.

2017-2018: Đóng băng hoạt động
Kể từ sau đó, f(x) đã không còn bất kì thông tin nào về lịch trình comeback. Các thành viên đa phần đi vào hoạt động solo hoặc ngành diễn xuất.

2019 - 2020: Các thành viên rời công ty, Sulli qua đời
Năm 2019, các thành viên Luna, Victoria và Amber đã chính thức ngừng kí hợp đồng, Krystal vẫn duy trì hợp đồng và tiếp tục đầu quân vào công ty cho đến khi rời đi vào tháng 10 năm 2020. Còn Victoria sẽ chuyển qua công ty CJ E&M để tiếp tục hoạt động, riêng các thành viên khác sẽ tập trung vào sự nghiệp tư của mình.Vào ngày 14 tháng 10 năm 2019, phía cảnh sát Hàn Quốc đã xác nhận rằng Sulli đã qua đời tại nhà riêng dưới tư thế treo cổ và được phát hiện bởi quản lí của cựu nhóm f(x). Cảnh sát xác nhận rằng cô tự tử, và nguyên nhân là do cô bị trầm cảm nặng và áp lực nặng nề từ phía dư luận.

Vào ngày 18 tháng 8 năm 2020, có thông tin rằng Krystal rời SM Entertainment. Tuy nhiên, SM đã chia sẻ rằng hợp đồng của cô ấy sẽ hết hạn vào cuối tháng 8 năm 2020 và họ vẫn đang thảo luận với cô ấy về khả năng gia hạn. Vào tháng 10, có thông báo rằng Krystal đã chính thức rời SM để ký hợp đồng với H& Entertainment.

Thành viên
In đậm là nhóm trưởng

Danh sách đĩa nhạc

Pinocchio (2011)
Pink Tape (2013)
Red Light (2014)
4 Walls (2016)

Chương trình truyền hình

Giải thưởng và đề cử

Chuyến lưu diễn

Chuyến lưu diễn riêng
Dimension 4 – Docking Station (2016)

Chuyến lưu diễn đã tham gia
 SMTown Live '08 (2009)
 SMTown Live '10 World Tour (2010–2011)
 SMTown Live World Tour III (2012–2013)
 SM Town Week '' Christmas Wonderland '' (với EXO) (2013)
 KCON 2013 và 2016
 SMTown Live World Tour IV (2014–2015)
 SMTown Live World Tour V (2016)

Chú thích

Liên kết ngoài
 Website chính thức
 f(x) (nhóm nhạc) trên Facebook

Khởi đầu năm 2009 ở Hàn Quốc
Nhóm nhạc K-pop
Ban nhạc từ Seoul
Nghệ sĩ SM Entertainment
SM Town
Nhóm nhạc dance Hàn Quốc
Nhóm nhạc nữ Hàn Quốc
Ca sĩ tiếng Triều Tiên


title: 609 Fulvia

text:
609 Fulvia

609 Fulvia là một tiểu hành tinh ở vành đai chính. Nó được Max Wolf phát hiện ngày 24.9.1906 ở Heidelberg và được đặt theo tên Fulvia, một trong các người vợ của Marcus Antonius thời đế quốc La Mã

Tham khảo

Liên kết ngoài
Orbital simulation from JPL (Java) / Ephemeris
 Phát hiện Circumstances: Numbered Minor Planets

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1906
Được phát hiện bởi Max Wolf
Tiểu hành tinh được đặt tên
609


title: Nguyễn Xuân

text:
Nguyễn Xuân (chữ Hán: 阮春; 13/4/ Giáp Ngọ – 14/12 năm Minh Mạng 16 1835) là một danh tướng nhà Nguyễn trong lịch sử Việt Nam.

Sự nghiệp
Nguyễn Xuân là người ở huyện Tống Sơn, Thanh Hóa. Năm Kỷ Mùi (1799), ông đầu quân chúa Nguyễn Phúc Ánh. Sau nhiều lần đánh nhau với quân Tây Sơn, ông thăng dần lên chức cai đội.

Năm 1819 đời Gia Long (tức Nguyễn Phúc Ánh), ông được thăng Phó vệ úy.

Năm 1828 đời Minh Mạng, ông được bổ làm Chưởng vệ, quyền Chưởng kinh thành Đề đốc. Nhưng vì làm lỡ việc công phải giáng 4 cấp nhưng cho lưu dụng.

Năm 1833, cho ông giữ chức Hậu quân Thống chế doanh Thần Sách, cử vào Nam Kỳ sung làm Tham tán quân vụ đại thần, kiêm Tổng đốc Long Tường.

Khi ấy, Lê Văn Khôi đang nổi dậy ở Gia Định. Nhận lời cầu viện của thủ lĩnh này, vua Xiêm La cho 5 đạo quân cùng tiến sang lãnh thổ nước Việt vào cuối năm 1833.

Buổi đầu cản phá, nhờ cho quân mai phục ở bờ sông, Nguyễn Xuân thắng to, được nhà vua thưởng cho quân công. Nhưng sau đó, vì không giữ được thành Hà Tiên và Châu Đốc, ông bị giáng 2 cấp.

Cuối năm 1833, thủy quân Xiêm tiến xuống Thuận Cảng (sông Vàm Nao), tướng Trương Minh Giảng và ông chỉ huy quân đẩy lui được. Đầu năm 1834, quân Xiêm La theo ngả sông Tiền lại tiến xuống 2 lần nữa, nhưng lần nào cũng bị cản phá ở Cù Hu . Lập được công, Nguyễn Xuân được nhà vua phong cho tước bá, bổ làm Tiền quân Đô thống phủ Đô thống.

Sau khi truy đuổi quân xâm lấn tới tận Nam Vang (Chân Lạp), Nguyễn Xuân mang quân trở về Gia Định, lại được thăng thự Tiền quân Đô thống phủ Chưởng phủ sự, gia hàm Thái tử Thiếu bảo.

Tháng 7 năm 1835, Nguyễn Xuân cùng với các tướng lĩnh khác hội quân đánh chiếm được thành Phiên An, tiêu diệt hết quân và dân (1.831 người) ở trong thành.

Tháng 10, Nguyễn Xuân kéo đại quân về Kinh đô Huế, được ban tước hầu, gia hàm Thái tử Thái bảo.

Nhưng chẳng bao lâu thì ông lâm bệnh mất (1835). Vua được tin, nghỉ triều 3 ngày. Dụ Nội các rằng: "Nguyễn Xuân, tính vốn thuần cẩn, giữ phận mình không thay đổi, trước đây vâng lệnh đi đánh, thề một lòng đánh giặc cho vua, hai lần đánh bại giặc Xiêm, lấy lại được thành kiên cố, ba năm khó nhọc, lập được công to, sự nghiệp được ghi vào cờ cân thường, tước thưởng được dài mãi với non sông. Những mong được hưởng Phước lâu dài, nào ngờ mới bị bệnh, đã mất, nghe cáo phó, rớt nước mắt, thực đáng thương tiếc ! Vậy chuẩn cho thực thụ ngay, đặt cho tên thuỵ là Vũ Nghị, thưởng gấm hoa, nhiễu hoa, mỗi thứ 3 tấm, sa hoa 5 tấm, tiền 1 nghìn quan, cho 1 tuần tế. Khi đám tang về Thanh Hoa, chuẩn cho các địa phương ở dọc đường theo địa phận hạt mình, thuê dân hộ tống".

Thương tiếc, vua Minh Mạng chuẩn cho ông thực thụ chức Tiền quân Đô thống, ban tên thụy là Võ Nghị.

Năm 1838, nhà vua cho khắc tên ông đứng thứ nhì trên bia Võ công dựng ở trước sân Võ Miếu (Huế). Năm 1858, vua Tự Đức cho thờ ông trong đền Hiền Lương.

Một trong những người con của Nguyễn Xuân là Nguyễn Phú, được vua Thiệu Trị gả em gái là An Cát Công chúa Nhu Thục (con gái thứ chín của vua Minh Mạng) cho, phong làm Phò mã Đô úy. Năm Tự Đức thứ 2 (1849), Kỷ Dậu, phò mã Phú mất.

Xem thêm
 Chiến tranh Việt–Xiêm (1833-1834)
 Cuộc nổi dậy Lê Văn Khôi

Chú thích

Sách tham khảo
Quốc sử quán triều Nguyễn, Đại Nam chính biên liệt truyện. Nhà xuất bản Văn Học, 2004.
Trần Trọng Kim, Việt Nam sử lược. Nhà xuất bản Tân Việt, Sài Gòn, 1968.

Người Thanh Hóa
Võ tướng chúa Nguyễn
Võ tướng nhà Nguyễn


title: Jason (thần thoại)

text:
Jason (tiếng Hy Lạp: Ἰάσων, Iásōn; gen:. Ἰάσονος) là một anh hùng thần thoại Hy Lạp, nổi tiếng là nhà lãnh đạo của Argonauts và cuộc tìm kiếm Bộ lông cừu vàng của họ. Ông là con trai của Aeson, vị vua hợp pháp của Iolcus. Ông đã kết hôn với phù thủy Medea.

Jason đã xuất hiện trong nhiều tác phẩm văn học khác nhau trong thế giới Hy Lạp và La Mã cổ đại, bao gồm sử thi Argonautica và vở bi kịch Medea. Trong thế giới hiện đại, Jason đã xuất hiện như một nhân vật trong các tác phẩm phỏng theo nhân vật này, chẳng hạn như phim Jason và các Argonauts.

Jason có mối liên hệ bên ngoài thế giới cổ điển, khi ông được xem như là người sáng lập huyền thoại của thành phố Ljubljana, thủ đô của Slovenia.

Tham khảo

Thần thoại Hy Lạp
Anh hùng thần thoại Hy Lạp
Nhân vật trong thần thoại Hy Lạp


title: Hoàng Hữu Xứng

text:
Hoàng Hữu Xứng (黃有秤; 1831-1905) là danh thần nhà Nguyễn ở cuối thế kỷ 19, đầu thế kỷ 20 trong lịch sử Việt Nam. Là vị quan trải qua các triều đại đầy sóng gió thời Nguyễn, bắt đầu từ năm Tự Đức 5 (năm 1852) đến khi hưu trí năm Thành Thái 12 (năm 1900), Hoàng Hữu Xứng được bổ nhiệm qua nhiều chức vụ quan trọng trong triều đình, thăng dần đến chức Hiệp biện đại học sĩ sung Quốc sử quán Phó Tổng tài kiêm Kinh diên giảng quan.

Trong sử Việt, Hoàng Hữu Xứng được biết đến là vị quan uyên thâm Nho học, là một trong các quan điều hành phụ trách việc biên soạn bộ quốc sử Đại Nam Thực Lục và là quan phụ trách việc biên soạn bộ sách địa lý Đại Nam Quốc Cương Giới Vực Biên. Trong cuộc đời quan lộ của ông, Hoàng Hữu Xứng còn được biết đến là một trong các quan đầu tỉnh Hà nội bị triều đình cách chức qua sự kiện thất thủ thành Hà Nội năm 1882, sau được khôi phục lại chức và thăng dần cho đến khi hưu trí vào năm 1900.

Tiểu sử
Hoàng Hữu Xứng sinh năm Tân Mão (1831) đời vua Minh Mạng, tại làng Bích Khê, huyện Đăng Xương, phủ Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị.

Con ông là Hoàng Hữu Bính (sau đổi là Tiếp), đỗ Hoàng giáp năm 1889. Em ông là Hoàng Hữu Bỉnh, đỗ Cử nhân năm 1891, từng làm quan trải đến chức chức Tham tri gia hàm Thượng thư sung Toản tu Sử quán, giảng quan tòa Kinh diên

Năm Nhâm Tý (1852), Hoàng Hữu Xứng thi đỗ cử nhân, được bổ làm quan. Hoạn lộ ban đầu của ông tài liệu không ghi rõ, chỉ biết vào tháng 10 năm Tân Dậu (1861), khi ông đang làm Huấn đạo quyền Tri huyện Tuy Viễn (Bình Định), nhờ có công "bắt đạo Gia Tô và giặc cướp", nên ông được đặc cách làm Tri huyện Hà Đông (Quảng Nam) hồi đầu năm 1863. Và đến tháng 4 năm Kỷ Tỵ (1869), ông đã về triều làm Biện lý bộ Binh .

Năm 1873, ông được cử làm Bố chính Thanh Hóa. Năm 1877, ông lại được triệu về triều làm Tả thị lang bộ Lại. Năm 1880, thăng ông làm Thự Tuần phủ Hà Nội.

Rạng sáng ngày mồng 8 tháng 3 năm Nhâm Ngọ (25 tháng 4 năm 1882), Đại tá Henri Rivière của Hải quân Pháp cho tàu chiến áp sát thành Hà Nội, đưa tối hậu thơ đòi giải giới và giao nộp thành. Vị quan giữ thành khi ấy là Tổng đốc Hà Ninh Hoàng Diệu liền tiếp thư, nhưng phía Pháp không đợi trả lời, mà nổ súng tấn công. Quan quân trong thành lập tức kháng cự, nhưng không thể cản ngăn được. Hoảng sợ, Bố chính Nguyễn Văn Tuyển, Đề đốc Lê Văn Trinh đều bỏ chạy thoát thân, còn Tuần phủ Hoàng Hữu Xứng thì ẩn trốn trong hành cung.

Đến khi Tổng đốc Hoàng Diệu đã thắt cổ tuẫn tiết, Hoàng Hữu Xứng cũng định tuyệt thực quyên sinh, nhưng nghe theo lời Tôn Thất Bá nên thôi. Hai tháng sau, triều đình nhà Nguyễn nghị tội, Bố chính Tuyển bị đuổi về làm dân, còn Án sát Bá và ông đều bị cách chức nhưng cho lập công chuộc tội.

Năm 1883, sau khi vua Tự Đức mất, ông được phục chức làm việc tại triều. Năm 1885, Đồng Khánh kế vị, Hoàng Hữu Xứng được thăng làm Quang Lộc tự khanh lãnh Lại bộ thị lang kiêm quản viện Đô sát.

Tháng 9 năm Bính Tuất (1886), xét thấy ông "là người trầm tĩnh, học cũng hơi rộng" nên sung làm Đổng lý, cấp ấn "khâm phái quan phòng", cho đến ở phòng Nội các, để lo việc biên chép cương vực nước Việt Nam .

Tháng 3 năm Đinh Hợi (1887), sách Đại Nam quốc cương giới vựng biên (7 quyển) làm xong, ông dâng lên, được vua Đồng Khánh khen và ban cho thực thụ hàm Lại bộ thị lang, Thự Tả tham tri, sung Quốc sử quán toản tu (coi như Phó viện) .

Đời vua Thành Thái (nối ngôi năm 1889), Hoàng Hữu Xứng lần lượt trải các thêm các chức khác, như: Thượng thư bộ Lễ, Chủ khảo các kỳ thi Hương, thi Hội,...

Hoàng Hữu Xứng mất năm Ất Tỵ (1905), thọ 74 tuổi.

Tác phẩm
Tác phẩm của ông có:
Đại Nam quốc cương giới vựng biên: 7 quyển và một tập bản đồ (gồm bản đồ phủ Thừa Thiên và bản đồ các tỉnh), do ông cùng với Nguyễn Hữu Độ, Phan Bình Đình, Nguyễn Thuật, Hoàng Hữu Thường biên soạn năm Đồng Khánh thứ 2 (1866). Sách chép tay, chữ Hán, 590 trang, khổ 28,7 x 21 cm, chưa được khắc in.
Cung kỳ luân âm (cùng viết với Nguyễn Thuật)

Chê trách và khen ngợi
Hành động thiếu dũng cảm của Hoàng Hữu Xứng khi thành Hà Nội thất thủ năm 1882, nhanh chóng trở thành đề tài cho sĩ phu thời bấy giờ châm biếm. Tương truyền, thơ nói về ông có hai bài, nhưng chỉ mới sưu tầm được một, nguyên văn như sau:
Thành hạ quan triều phải buổi se,Sân rồng phục vị chỉ ngồi nghe.
Quyên sinh lại nghĩ thân còn vướng,Nhất quyết nhiều khi mắt đỏ hoe.
Ba bữa không cơm đành uống giận,Mấy phen ép cháo cũng ăn dè!
Giảng hòa nghe tiếng chừng mê mẩnMột đỉnh đình đinh chuyện bé nhè.

Tuy nhiên, nhờ có công tổ chức biên soạn bộ sách Đại Nam quốc cương giới vựng biên, nên ông vẫn được kể là "người con rất xứng đáng của Việt Nam trên đất Bích Khê". Ngoài ra, ông có công có công quy tập hài cốt của nghĩa quân Tây Sơn vì quốc vong thân, mang về an táng tại đất làng Thạch Hãn, cạnh thành cổ Quảng Trị. Nơi ấy gọi là Nghĩa Trũng đàn .

Sách tham khảo
Quốc sử quán triều Nguyễn (Cao Xuân Dục làm tổng tài), Quốc triều sử toát yếu. Nhà xuất bản Văn học, 2002.
Nguyễn Q. Thắng- Nguyễn Bá Thế, Từ điển nhân vật lịch sử Việt Nam. Nhà xuất bản Khoa học Xã hội, 1992.
Nguyễn Đình Đầu, Hoàng Hữu Xứng - Đỗng lý biên tập sách Đại Nam quốc cương giới vựng biên in trong Nguyễn Đình Đầu - Hành trình của một tri thức dấn thân. Nhà xuất bản. Thời Đại và tạp chí Xưa & Nay hợp tác ấn hành, 2010.
Vũ Ngọc Khánh, Quan lại trong lịch sử Việt Nam. Nhà xuất bản Thanh Niên, 2008.

Chú thích

Người Quảng Trị
Đại học sĩ triều Nguyễn
Nhà địa lý học Việt Nam


title: Di sản kiến trúc

text:
Di sản kiến trúc là một loại di sản văn hóa. Các công trình kiến trúc được coi là di sản kiến trúc khi nó mang những giá trị tiêu biểu đặc trưng về các khía cạnh lịch sử, văn hóa, nghệ thuật đối với dân cư địa phương, quốc gia, hoặc cộng đồng quốc tế. Việc đánh giá giá trị di sản kiến trúc, xếp hạng di sản kiến trúc, hay đề xuất giải pháp bảo tồn và khai thác giái trị di sản kiến trúc thường rất hay gây ra mâu thuẫn xã hội giống như đối với nhiều loại di sản văn hóa khác. Nguyên nhân chính là do các tổ chức cá nhân thường có mới quan tâm khác nhau và cách hiểu khác nhau về giá trị tiêu biểu đặc trưng của di sản kiến trúc cũng như các giải pháp hợp lý để duy trì các giá trị này. Ngoài ra, do các di sản kiến trúc thường không còn nguyên vẹn nhưng lại liên quan đến nhiều sự kiện lịch sử văn hóa chính trị khác nhau, những phát kiến mới về khảo cổ hay các thông tin liên quan đến di sản kiến trúc có khả năng làm thay đổi quan niệm về giá trị của toàn bộ di sản.

(cần mở rộng hơn)

Tham khảo

Lịch sử kiến trúc
Di sản


title: Megalognatha hamaticornis

text:
Megalognatha hamaticornis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Laboissiere miêu tả khoa học năm 1927.

Chú thích

Tham khảo

Megalognatha


title: Tem

text:
Tem có thể là:
Tem thư là một loại dấu hiệu có giá trị nhất định, thường là một mảnh giấy hình chữ nhật, dùng để trả phí cho dịch vụ bưu chính.
Tem (lệ phí) dùng để thanh toán các lệ phí thay cho tiền mặt.
Tem (hải quan) là một mảnh giấy nhỏ dán lên hàng hóa chứng tỏ sự hợp pháp hay chứng thực chất lượng của hàng hóa.
Tem (lương thực) ở một số quốc gia do nhà nước phát hành, dùng để phân phối hàng hóa với giá bán và số lượng quy định thời bao cấp, hay để giúp đỡ các người nghèo có thể mua lương thực với một giá rẻ.
TEM: là chữ viết tắt theo tên tiếng Anh của Kính hiển vi điện tử truyền qua, nghĩa là Transmission Electron Microscope.
 Tem (thuế) là một loại dấu hiệu in sẵn, có giá trị như tiền... Cơ quan tài chính thu thuế bằng cách bán tem thuế cho các cơ sở sản xuất các loại hàng hoá đó và buộc họ phải dán tem vào từng sản phẩm hàng hoá đưa ra tiêu thụ. Không dán tem là lậu thuế. Giá mua tem bằng mức thuế phải nộp trên một đơn vị hàng hoá.


title: Cách mạng công nghiệp lần thứ hai

text:
Cách mạng công nghiệp lần thứ hai (1871-1914)  là một giai đoạn công nghiệp hóa nhanh chóng và xảy ra nhiều sự tiêu chuẩn hóa, sản xuất hàng loạt và phát kiến khoa học từ cuối thế kỷ 19 đến đầu thế kỷ 20. Vì thời kỳ này đi liền với sự nổi lên của các cường quốc công nghiệp khác bên cạnh nước Anh, đó là Đức và Hoa Kỳ, thuật ngữ này được dùng nhằm nhấn mạnh đóng góp của các quốc gia này và có thể, còn là để hạ thấp vai trò của nước Anh.

Thời gian này có sự phát triển của các ngành công nghiệp hóa chất, dầu mỏ, thép và điện lực. Sản xuất hàng loạt hàng tiêu dùng được phát triển, các lĩnh vực như đồ uống và thực phẩm, quần áo, vận tải và giải trí gồm rạp chiếu phim, phát thanh, máy ghi âm được thương mại hóa đáp ứng nhu cầu dân chúng và tạo nhiều công ăn việc làm. Sự phát triển mau lẹ này, tuy vậy, là yếu tố đưa đến thời gian trì trệ những năm 1873-1896 và giai đoạn phát triển chủ nghĩa tư bản tài chính độc quyền sau này.

Xác định thời gian
Có lẽ năm 1871 được chọn là năm bắt đầu của giai đoạn hai này vì sự ra đời của nước Đức thống nhất sau chiến tranh Pháp-Phổ (1870-1871). Sau chiến tranh, nước Đức thực sự trở thành một cường quốc hùng mạnh không chỉ ở Châu Âu mà còn trên tầm thế giới. Cũng thời gian này, Hoa Kỳ đã vượt Anh quốc trở thành quốc gia công nghiệp số một toàn cầu.

Có thể nói mầm mống của giai đoạn này từ giữa thế kỷ 19 với sự lớn mạnh của đường sắt và tàu biển động cơ hơi nước.

Ở Hoa Kỳ, Cách mạng công nghiệp lần hai gắn liền với quá trình điện khí hóa mà những nhà tiên phong là Nikola Tesla, Thomas Alva Edison, George Westinghouse và sự áp dụng quản lý dựa trên cơ sở khoa học bởi Frederick Winslow Taylor.

Nước Đức
Đế chế Đức thay thế Anh quốc trở thành quốc gia dẫn đầu Châu Âu về công nghiệp. Có được vị trí này là nhờ ba yếu tố:
 Đức tiến hành công nghiệp hóa sau Anh, nên đúc rút những kinh nghiệm của nước Anh, tiết kiệm rất nhiều thời gian, tiền của và công sức. Cũng nhờ đi sau, Đức sử dụng những công nghệ mới nhất, trong khi đó, người Anh vẫn sử dụng những công nghệ đắt đỏ và lạc hậu, họ không thể (có thể cả không muốn) áp dụng những thành quả từ chính quá trình phát triển của họ.
 Trong lĩnh vực nghiên cứu và khoa học, người Đức đầu tư lớn hơn Anh.
 Hệ thống cartel kiểu Đức – liên minh độc quyền tập trung ở mức độ rất cao cho phép sử dụng hiệu quả nguồn tư bản linh động.
 Một số tin rằng bồi thường chiến phí từ Pháp sau khi đánh bại nước này trong Chiến tranh Pháp-Phổ 1870-1871 đã cung cấp vốn đầu tư cần thiết để cho phép đầu tư lớn vào cơ sở hạ tầng như đường xe lửa. Điều này cung cấp một thị trường rộng lớn cho các cải tiến sản phẩm thép và giao thông vận tải ngay khi hoàn thành. Sự sáp nhập vùng Alsace-Lorraine cũng mang lại cho nước Đức một số nhà máy lớn.

Hoa Kỳ
Ở Hoa Kỳ, Cách mạng công nghiệp lần thứ hai thường được liên kết với sự điện khí hóa của các nhà phát minh tiên phong Nikola Tesla, Thomas Alva Edison và George Westinghouse và trường phái quản lý bằng khoa học áp dụng bởi Frederick Winslow Taylor.

Công nhân
Giai đoạn này, gần giống như giai đoạn trước đó được đánh dấu bởi số lượng rất lớn người lao động trong lĩnh vực công nghiệp, nạn thất nghiệp, thù lao ít ỏi và nạn mại dâm vì không đủ nguồn thu nhập. Nó cũng chứng kiến sự tăng lên số công nhân văn phòng và sự lớn mạnh của các tổ chức công đoàn.

Các phát minh

Nhiều sáng chế đã được cải thiện trong Cách mạng công nghiệp thứ hai, bao gồm cả in ấn và động cơ hơi nước.

Truyền thông
Trong thời gian này, một trong những phát minh cốt yếu nhất của việc truyền bá các ý tưởng kỹ thuật là in ấn tang quay dẫn động bằng năng lượng hơi nước, một phát minh từ nhiều thập kỷ trước. Kỹ thuật này được phát triển là kết quả của phát minh máy sản xuất giấy cuộn từ đầu của thế kỷ 19. Cách mạng công nghiệp lần thứ hai cũng chứng kiến xuất hiện của kỹ thuật in Linotype và Monotype. Quy trình làm giấy từ bột gỗ thay thế nguyên liệu là bông và lanh vốn là những nguồn hạn chế. Sự truyền bá kiến thức ở nước Anh, ít nhất, cũng là kết quả của việc xóa bỏ thuế giấy trong thập kỷ 1870 khuyến khích sự phát triển của báo chí và các tạp chí kỹ thuật nhờ làm rẻ chi phí in ấn.

Các sáng chế và các ứng dụng được truyền bá nhiều hơn nữa trong cuộc Cách mạng này (hoặc giai đoạn thứ hai này của Cách mạng Công nghiệp). Trong thời gian này đã thấy sự tăng trưởng của máy công cụ tại Mỹ có khả năng chế tạo các thiết bị chính xác trong các máy khác. Nó cũng là thời gian ra đời sản xuất dây chuyền hàng tiêu dùng.

Động cơ
Động cơ hơi nước đã được phát triển và áp dụng ở Anh trong thế kỷ 18, và được xuất khẩu chậm chạp sang châu Âu và phần còn lại của thế giới trong thế kỷ 19, cùng với các cách mạng công nghiệp. Trong thực tế cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ hai, sự phát triển động cơ đốt trong ở một số nước công nghiệp phát triển và trao đổi ý tưởng đã được nhanh hơn nhiều. Một ví dụ, động cơ đốt trong chạy trên khí than đá đầu tiên đã được phát triển do Etienne Lenoir ở Pháp, nơi mà nó đã có một số thành công hạn chế như là một động cơ nhỏ trong công nghiệp nhẹ.

Động cơ đốt trong đã được thử nghiệm là một động lực cho xe ô tô sơ khai ở Pháp trong thập kỷ 1870, nhưng nó không bao giờ được sản xuất với số lượng đáng kể. Chính Gottlieb Daimler của Đức là tạo ra đột phát chỉ vài năm sau bằng việc sử dụng dầu mỏ làm nhiên liệu xe ô tô thay cho khí than. Sau đó, Henry Ford chế tạo hàng loạt ô tô với động cơ đốt trong, tạo nên tác động to lớn với xã hội. Động cơ xăng hai kỳ, ban đầu được phát minh bởi kỹ sư người Anh Joseph Day ở thành phố Bath. Ông chuyển giao phát minh cho các doanh nhân Mỹ và từ đây nó mau chóng trở thành "nguồn năng lượng của người nghèo", dẫn động máy móc nhỏ như xe máy, xuồng có động cơ và máy bơm. Nó cũng là nguồn năng lượng tin cậy của các cơ sở sản xuất nhỏ trước khi điện được phổ biến rộng rãi.

Xem thêm
 Cách mạng công nghiệp
 Belle Époque

Tham khảo

Lịch sử công nghệ
Cách mạng công nghiệp
Châu Âu hiện đại
Cách mạng theo loại
Công nghệ thế kỷ 20
Công nghệ thế kỷ 19
Lịch sử công nghiệp
Sản xuất hàng loạt
Điện lực

Lịch sử Hoa Kỳ (1865–1918)
Lịch sử hiện đại Vương quốc Liên hiệp Anh


title: Agrypnus acuminipennis

text:
Agrypnus acuminipennis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fairmaire miêu tả khoa học năm 1878.

Chú thích

Tham khảo

Agrypnus


title: Quận Wabasha, Minnesota

text:
Quận Wabasha là một quận thuộc tiểu bang Minnesota, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo 3 tù trưởng da đỏ của Mississippi Dakota. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số 21.610 người. Quận lỵ đóng ở Wabasha. Quận được thành lập năm 1849

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích 1424 km2, trong đó có 64 km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ chính

Quận giáp ranh
Quận Pepin, Wisconsin (đông bắc)
Quận Buffalo, Wisconsin (đông)
Quận Winona (đông nam)
Quận Olmsted (nam)
Quận Goodhue (tây, tây bắc)

Thông tin nhân khẩu

Theo điều tra dân số  năm 2000, quận đã có dân số 21.610 người, 8.277 hộ gia đình, và 5.876 gia đình sống trong quận hạt. Mật độ dân số là 41 người trên một dặm vuông (16/km ²). Có 9.066 đơn vị nhà ở với mật độ trung bình là 17 trên một dặm vuông (7/km ²). Các trang điểm chủng tộc của quận đã được 97,97% người da trắng, 0,25% da đen hay Mỹ gốc Phi, 0,27% người Mỹ bản xứ, 0,43% ở châu Á, 0,62% từ các chủng tộc khác, và 0,45% từ hai hoặc nhiều chủng tộc. 1,68% dân số là người Hispanic hay Latino thuộc một chủng tộc nào. 53,3% là gốc Đức, gốc Na Uy 11,1%, gốc Ailen 7,3% và 5,0% gốc Mỹ theo điều tra dân số năm 2000.

Có 8.277 hộ, trong đó 33,80% có trẻ em dưới 18 tuổi sống chung với họ, 60,80% là đôi vợ chồng sống với nhau, 6,50% có một chủ hộ nữ và không có chồng, và 29,00% là các gia đình không. 24,30% hộ gia đình đã được tạo ra từ các cá nhân và 10,80% có người sống một mình 65 tuổi hoặc lớn tuổi hơn là người. Cỡ hộ trung bình là 2,57 và cỡ gia đình trung bình là 3,07.

Cơ cấu độ tuổi dân cư quận đã được trải ra với 27,10% dưới độ tuổi 18, 7,20% 18-24, 27,00% 25-44, 23,80% từ 45 đến 64, và 15,00% từ 65 tuổi trở lên người. Độ tuổi trung bình là 38 năm. Đối với mỗi 100 nữ có 100,00 nam giới. Đối với mỗi 100 nữ 18 tuổi trở lên, đã có 97,90 nam giới.

Thu nhập trung bình cho một hộ gia đình trong quận đạt 42.117 USD, và thu nhập trung bình cho một gia đình là 50.480 USD. Phái nam có thu nhập trung bình $ 33.053 so với 24.316 USD của phái nữ. Thu nhập bình quân đầu người của quận là 19.664 USD. Có 4,10% gia đình và 6,00% dân số sống dưới mức nghèo khổ, trong đó có 6,00% những người dưới 18 tuổi và 9,30% của những người 65 tuổi hoặc hơn.

Tham khảo

Quận của Minnesota


title: Từ điển

text:
Từ điển là danh sách các từ, ngữ được sắp xếp thành các từ vị chuẩn (lemma). Một từ điển thông thường cung cấp các giải nghĩa các từ ngữ đó hoặc các từ ngữ tương đương trong một hay nhiều thứ tiếng khác. Ngoài ra còn có thể có thêm thông tin về cách phát âm, các chú ý ngữ pháp, các dạng biến thể của từ, lịch sử hay từ nguyên, cách sử dụng hay các câu ví dụ, trích dẫn.

Đối với các ngôn ngữ sử dụng ký tự Latin thì các từ có thể được sắp xếp theo thứ tự chữ cái. Đối với các ngôn ngữ tại Đông Á chịu ảnh hưởng của chữ Hán, sử dụng ký tự là đơn vị ngôn ngữ có nghĩa thì phân biệt từ điển và tự điển (tự=chữ, từ điển rộng hơn tự điển và bao hàm tự điển). Thông thường từ điển được trình bày dưới dạng sách, ngày nay từ điển còn được số hóa và cung cấp dưới dạng phần mềm máy tính hay truy cập trực tuyến trên web, trên trình nhắn tin nhanh, hay có trong các thiết bị số cá nhân như PDA, điện thoại...

Từ điển là nơi giải thích thông tin về ngôn ngữ của con người một cách dễ hiểu và khách quan nhất. Từ điển có nhiệm vụ, nhất là từ điển bách khoa toàn thư, giúp người xem hiểu và vận dụng (sử dụng) chính xác một từ, ngữ, thuật ngữ, thành ngữ, khái niệm, phạm trù hay một vấn đề cụ thể trong đời sống xã hội con người. Từ nhiệm vụ này, từ điển đã được hình thành dưới nhiều dạng thức tồn tại khác nhau, góp phần giải quyết (hay đáp ứng) một hoặc nhiều nhu cầu khác nhau trong đời sống xã hội loài người. Đến nay, đã có các dạng thức từ điển như: từ điển bách khoa toàn thư, từ điển luật học, từ điển triết học, từ điển thành ngữ, từ điển song ngữ, từ điển thần học, từ điển tiếng lóng, từ điển ngôn ngữ phụ nữ...

Một số đặc tính tiêu biểu của từ điển
Tính chuẩn mực Từ điển là nơi cung cấp thông tin hoặc giải thích một sự vật hay hiện tượng một cách ngắn gọn và chính xác nhất. Trừ phương pháp định nghĩa theo lối hàn lâm, bác học (phương pháp này sử dụng phổ biến trong từ điển triết học hay những từ điển chuyên ngành khác), phương pháp kiến giải của hầu hết từ điển là luôn dùng những ngôn từ đơn giản và phổ biến nhất trong xã hội. Thông tin trong từ điển luôn được kiểm chứng và thừa nhận rộng rãi trong cộng đồng xã hội.

Tính tương đối Từ điển chứa đựng những thông tin đã có, đã được kiểm chứng - do đó, nó luôn bị thay đổi hoặc bổ sung theo thời gian, cùng với sự thăng trầm của sự vật hoặc hiện tượng mà nó đã đề cập. Từ điển luôn đi sau những thay đổi hoặc tiến bộ của xã hội loài người.

Hiện nay đã có rất nhiều loại từ điển khác nhau. Chúng gần như hoàn toàn độc lập với nhau. Nhưng, như Ladislav Zgusta đã nhận xét ngay ở lời mở đầu công trình về từ điển học của mình (1971), một trong những đặc điểm lạ lùng nhất của từ điển học là các nhà từ điển rất ít trao đổi kinh nghiệm với nhau. Sự phân lập này có thể dẫn đến hiện tượng mâu thuẫn về nội dung của cùng một vấn đề trong các từ điển khác nhau. Như vậy, tính tương đối của tự điển có thể phát sinh khi xem xét về cùng một vấn đề ở hai từ điển khác nhau.

Từ điển mang đậm phong cách của nhóm tác giả biên soạn ra nó. Tính tương đối của từ điển còn có nguyên nhân từ sự khác biệt của mỗi nền văn hóa - văn minh, ngôn ngữ, dân tộc, quốc gia trên thế giới. Mỗi thành tố trên có thể lý giải về cùng một hiện tượng xã hội theo nhiều quan điểm, tư tưởng hay chính kiến khác nhau. Do đó, có thể cùng một khái niệm, nhưng tùy theo mỗi nền văn hóa khác nhau, có thể có cách sử dụng (vận dụng) khác nhau.

Như vậy, tính tương đối của từ điển có thể xuất phát từ sự chậm trễ khi cập nhật, sự phân lập của các nhà từ điển học hoặc sự khác biệt của các nền văn hóa trên Trái Đất.

Tính đa dạng Thông tin trong từ điển ghi nhận tất cả sự nhìn nhận, đánh giá, sử dụng hay vận dụng một khái niệm (phạm trù) theo nhiều hướng khác nhau. Sự đa dạng này có nguồn gốc từ sự khác biệt giữa các nền văn hóa, văn minh và tiến bộ của các cộng đồng, dân tộc hoặc các quốc gia trên thế giới.

Tính trung lập Tính đa dạng của từ điển bắt buộc nó phải thể hiện quan điểm trung lập trong tất cả các vấn đề mà nó đã đề cập. Bản thân sự đa dạng luôn hàm chứa nhiều mâu thuẫn hay đối lập nhau. Do đó, tính trung lập của từ điển còn nhằm tránh các xung đột có thể xảy ra giữa các nền văn hóa, văn minh trên Trái Đất. Trừ từ điển của các nước có mô hình một đảng chính trị lãnh đạo, hầu hết các từ điển khác đều tôn trọng nguyên tắc trung lập này.

Tính lịch sử Trong từ điển luôn chứa đựng đầy đủ sự hình thành và phát triển của một khái niệm hay phạm trù mà nó lưu giữ. Ở đó, người xem tiếp cận được cả cách sử dụng (vận dụng) từ ngữ từ lúc sơ khai cho đến hiện tại.

Thể loại từ điển bách khoa toàn thư
Hiện nay, từ điển bách khoa toàn thư có vô số bài viết về nhiều lĩnh vực khác nhau trong đời sống xã hội loài người. Tuy nhiên, đại thể có thể phân thành hai nhóm lớn như sau:

 Nhóm cung cấp kiến thức: Đó là những bài viết cung cấp kiến thức cho cộng đồng về những vật, nhân vật, sự kiện lịch sử, địa danh cụ thể hay một tổ chức kinh tế, chính trị có thực trong xã hội. Nhóm bài viết này luôn bám sát thực tế, chuẩn mực và có thể kiểm chứng được. Ví dụ như: từ điển, cầu, Tháp Eiffel,sự kiện 30/4/1975, Huế, Nguyễn Đình Chiểu, Google là gì? Wikipedia là gì? Đảng cộng sản là gì? Chiến tranh Việt Nam... Nhóm bài viết này có phổ biến trong từ điển bách khoa hay từ điển bách khoa toàn thư.
 Nhóm giải thích từ, ngữ: Đây là hướng đi đầu tiên và phổ biến nhất của từ điển. Theo nhóm này, khi tiếp cận từ điển nói chung, độc giả có thể hiểu và vận dụng chính xác một từ, chữ, khái niệm, thuật ngữ hay thành ngữ đã có trong xã hội. Nhóm bài viết này có trong mọi loại từ điển khác nhau.

Ngoài ra, trong nhóm làm nhiệm vụ giải thích này, còn có nhiều bài viết nhằm giải thích các hiện tượng xảy ra trong cơ thể con người, gia đình, trong tự nhiên hay trong đời sống kinh tế, chính trị, xã hội loài người... Ví dụ như: Sức ỳ trong tư duy là gì? Lạm phát là gì? Thủy triều là gì? Cách mạng là gì?... Nhóm bài viết này có phổ biến trong từ điển bách khoa toàn thư.

Từ điển trực tuyến
Từ điển trực tuyến là một website cho phép người dùng tra cứu các từ hoặc cụm từ theo nhiều ngôn ngữ khác nhau.
Ưu điểm
 Cho phép truy cập trực tuyến, mọi lúc, mọi nơi
 Phát hành miễn phí, tất cả mọi người đều có thể sử dụng.
 Thường xuyên được cập nhật từ mới.
 Sản phẩm của cộng đồng: bạn có thể đóng góp, có thể sửa đổi.
 Tra cứu đa ngôn ngữ: Anh - Pháp - Nhật - Hàn Quốc - Việt...

Nhược điểm
 Không truy cập được nếu không có Internet

Danh sách các từ điển chính

Tiếng Anh
Oxford English Dictionary
 Concise Oxford Dictionary
 New Oxford Dictionary of English
 New Oxford American Dictionary
 Canadian Oxford Dictionary
 The American Heritage Dictionary of the English Language
 ITP Nelson Canadian Dictionary
 Webster's New Universal Unabridged Dictionary
 A Dictionary of the English Language của Samuel Johnson (prescriptive)
 Noah Webster's An American Dictionary of the English Language (prescriptive)
 Webster's Third New International Dictionary (descriptive)
 The Century Dictionary
 Brewer's Dictionary of Phrase and Fable
 Macquarie Dictionary, The, từ điển tiếng Anh tại Úc
 Chambers Dictionary
 Collins COBUILD
 Collins English Dictionary
 Gage Canadian Dictionary
 Longman Dictionary of Contemporary English
 Black's Law Dictionary, từ điển thuật ngữ luật
 Law Dictionary - có các thuật ngữ ngành luật lấy từ Bouvier Law Dictionary
Dean's Law Dictionary - phát sinh bằng cách dùng các thuật toán thông minh nhân tạo với hơn 185.000 mục từ và 300.000 câu ví dụ
 Hello Minasan Dictionary  - Từ điển phổ thông có khả năng lưu trử trạng thái và ghi chú học tập giúp người dùng xem lại
 Webster's New World Dictionary

Tiếng Pháp
 Le dictionnaire de l'Académie française (prescriptive)
 Dictionnaire alphabétique et analogique de la langue française ("Le Robert") (descriptive)
 Petit Robert (thể rút gọn)
 Le Trésor de la Langue Française Informatisé (TLFi) http://atilf.atilf.fr/tlf.htm (từ điển trực tuyến miễn phí)
 Dictionnaire de la langue française (Littré)
 Lexis, Dictionnaire Larousse de la langue française
 Từ điển Larousse nhỏ (Le Petit Larousse hay Le Nouveau Petit Larousse Illustré)

 Tiếng Trung
 Nhĩ Nhã (爾雅), tự điển tiếng Trung Quốc cổ nhất còn tồn tại
 Thuyết văn giải tự (說文解字), tự điển tiếng Trung Quốc đầu tiên
 Khang Hi tự điển (康熙字典), tự điển thời nhà Thanh
 Vận Thư, sắp xếp các từ theo âm vận
 Tân Hoa tự điển'' (新華字典), tự điển bán chạy nhất thế giới

Tiếng Việt
 Từ điển tiếng Việt, Nhà xuất bản Giáo dục
 Wiktionary tiếng Việt, từ điển mở trực tuyến

Tham khảo

Từ điển học
Tài liệu tham khảo


title: Achatinella byronii

text:
Achatinella byronii là một loài ốc hô hấp trên cạn đã tuyệt chủng trong họ Achatinellidae. Đây là loài đặc hữu của Oahu, Quần đảo Hawaii.
Achatinella byronii là loài điển hình của phân chi Bulimella..

Chú thích

Tham khảo

 http://hbmp.hawaii.edu/hbmp/printpage.asp?spp=IMGASN7060

Achatinella
Động vật đặc hữu Hawaii


title: Draba aretioides

text:
Draba aretioides là một loài thực vật có hoa thuộc họ Brassicaceae.
Loài này chỉ có ở Ecuador.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng nhiều đá.

Chú thích

Tham khảo
 León-Yánez, S. & Pitman, N. 2003. Draba aretioides. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 7 năm 2007.

Draba
Thực vật Ecuador


title: Vexillum hansenae

text:
Vexillum hansenae là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Costellariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Vexillum


title: Qazigund

text:
Qazigund là một thị xã và là nơi đặt ủy ban khu vực quy hoạch (notified area committee) của quận Anantnag thuộc bang Jammu và Kashmir, Ấn Độ.

Địa lý
Qazigund có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 1670 mét (5478 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Qazigund có dân số 4307 người. Phái nam chiếm 62% tổng số dân và phái nữ chiếm 38%. Qazigund có tỷ lệ 67% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 78%, và tỷ lệ cho phái nữ là 49%. Tại Qazigund, 8% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Jammu và Kashmir


title: La Masia

text:
La Masia de Can Planes, thường được gọi ngắn gọn là La Masia (; ), là một thuật ngữ cho lò đào tạo trẻ của FC Barcelona. Lò đào tạo có hơn 300 cầu thủ trẻ. Lò là một phần quan trọng trong thành công ở châu Âu của Barcelona và sản sinh ra một số cầu thủ đẳng cấp thế giới vào những năm 2000.

Vào năm 2010, La Masia trở thành lò đào tạo trẻ đầu tiên đào tạo cả ba cầu thủ trong danh sách cuối cùng cho giải thưởng Quả bóng vàng trong một năm: Andrés Iniesta, Lionel Messi và Xavi.

Các cầu thủ đáng chú ý

Nhiều cầu thủ từ hệ thống trẻ của Barcelona sau này có sự nghiệp bóng đá, dù là tại Barcelona hoặc là tại các câu lạc bộ khác. Sau đây là danh sách các cầu thủ đã thi đấu ít nhất 100 trận đấu giải quốc gia với đội một.

{| class="wikitable sortable" style="text-align: center;"
!style="width:11em"|Tên!!Quốc tịch!!Vị trí!!Sự nghiệp ở Barcelona!!Số lần ra sân ở giải quốc gia!!Số bàn thắng ở giải quốc gia
|-
|align="left"|||align="left"|||Tiền đạo||2004– 2021||||
|-
|align="left"|||align="left"|||Tiền vệ||||||
|-
|align="left"|||align="left"|||Tiền vệ||2002–2018||||
|-
|align="left"|||align="left"|||Tiền vệ||2008– ¤||||
|-
|align="left"|||align="left"|||Hậu vệ||1999–2014||||
|-
|align="left"|||align="left"|||||2002–2014||||
|-
|align="left"|||align="left"|||Hậu vệ||2008– ¤||||
|-
|align="left"|||align="left"|||Tiền vệ||1988–1998||||
|-
|align="left"|||align="left"|||Hậu vệ||1993–2002||||
|-
|align="left"| ||align="left"|||Tiền vệ||1990–2001||||
|-
|align="left"|||align="left"|||Tiền đạo||1978–1989||||
|-
|align="left"|||align="left"|||Hậu vệ||2012– ¤||||
|-
|align="left"|||align="left"|||Tiền vệ||1976–1986||||
|-
|align="left"|||align="left"|||Tiền đạo||2007–2015||||
|-
|align="left"|||align="left"|||Hậu vệ||1990–1998||||
|-
|align="left"|||align="left"|||Tiền vệ||2010– ¤||||
|-
|align="left"|||align="left"|||Hậu vệ||1976–1984||||
|-
|align="left"|||align="left"|||Tiền vệ||1999–2006||||
|-
|align="left"|||align="left"|||Hậu vệ||2001–2008||||
|-
|align="left"|||align="left"|||Tiền vệ||1984–1988||||
|-
|align="left"|||align="left"|||Tiền đạo||2007–2011||||

In đậm thể hiện các cầu thủ vẫn còn ở câu lạc bộ.

Tham khảo

FC Barcelona


title: 14349 Nikitamikhalkov

text:
14349 Nikitamikhalkov (1985 UQ4) là một tiểu hành tinh nằm phía ngoài của vành đai chính được phát hiện ngày 22 tháng 10 năm 1985 bởi L. V. Zhuravleva ở Đài vật lý thiên văn Crimean.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 14349 Nikitamikhalkov

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Lyudmila Zhuravlyova
Thiên thể phát hiện năm 1985


title: 9339 Kimnovak

text:
9339 Kimnovak (1991 GT5) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 8 tháng 4 năm 1991 bởi E. W. Elst ở Đài thiên văn Nam Âu.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 9339 Kimnovak

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1991


title: Moisselles

text:
Moisselles là một xã ở tỉnh Val-d’Oise, thuộc vùng Île-de-France ở miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Val-d’Oise

Tham khảo

Association of Mayors of the Val d’Oise
INSEE
IGN

Liên kết ngoài
Land use (IAURIF)

Xã của Val-d'Oise


title: Zacatecas

text:
Zacatecas là một trong 31 bang, cùng với Quận liên bang, là 32 thực thể Liên bang của México. Nó được chia thành 58 hạt và thủ phủ là thành phố Zacatecas.

Zacatecas nằm ở Bắc-Trung Mexico. Nó được bao quanh bởi các bang Durango về phía tây bắc, Coahuila về phía bắc, Nayarit về phía tây, San Luis Potosí và Nuevo León về phía đông, Jalisco, Aguascalientes và Guanajuato về phía nam.

Zacatecas được biết đến với nguồn tài nguyên bạc và khoáng sản phong phú, các kiến trúc thuộc địa và tầm quan trọng của nó trong cuộc Cách mạng Mexico. Hoạt động kinh tế chính của bang là khai thác mỏ, nông nghiệp và du lịch.

Ghi chú

Liên kết ngoài

 Portal with News and Information about Zacatecas
 Zacatecas state government website

Bang của México


title: Laccophilus samuelsoni

text:
Laccophilus samuelsoni là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Brancucci miêu tả khoa học năm 1983.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Laccophilus


title: Geinberg

text:
Geinberg là một đô thị thuộc huyện Ried im Innkreis thuộc bang Oberösterreich, Áo. Đô thị  có diện tích 14 km², dân số thời điểm năm 2006 là 1336 người.

Tham khảo


title: Colaspina

text:
Colaspina là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được Weise miêu tả khoa học năm 1893.

Các loài
Chi này gồm các loài:
 Colaspina saportae Grenier, 1863

Chú thích

Tham khảo

Adoxini


title: Lê Tràng Kiều

text:
Lê Tràng Kiều (1912-1977), tên thật là Lê Tài Phúng, các bút danh khác là: Lê Tùng, Phan Hữu, Trường Phấn, Trường Thiên, Nàng Lê... Ông là nhà báo, nhà phê bình văn học Việt Nam.

Tiểu sử
Lê Tràng Kiều sinh tại Nam Định. Thời niên thiếu, ông học tại tỉnh nhà. Sau khi cùng gia đình chuyển cư lên Hà Nội, ông học tại trường Thăng Long.

Làng Mọc Quan Nhân (nay thuộc phường Nhân Chính, quận Thanh Xuân, Hà Nội), nơi ông cư ngụ cũng là quê của Nguyễn Tuân, và là quê ngoại của Vũ Trọng Phụng. Vậy nên, từ tuổi mới lớn, Lê Tràng Kiều đã kết bạn với hai nhà văn này.

Năm mười tám, mười chín tuổi, Lê Tràng Kiều đã viết các bài báo về văn học đăng trên tờ Văn học tạp chí. Từ năm 1935, với tư cách là Chủ bút tờ Hà Nội báo, ông đã cho đăng những tiểu thuyết như Giông tố, Vỡ đê của Vũ Trọng Phụng; những vở kịch thơ Anh Nga, Tần Ngọc của Phạm Huy Thông...Bên cạnh đó, ông cũng đã có những đóng góp đáng kể trong việc nâng đỡ và phát triển các tài năng văn học, như việc ông đã giới thiệu và cho đăng liền 13 số báo (Hà Nội báo) tác phẩm đầu tay Trường ca lạc loài của cây bút trẻ 15 tuổi là Nguyễn Xuân Sanh (sinh 1920)...

Những năm 1935-1939, khi cuộc tranh luận về thơ mới, thơ cũ trở nên sôi động, Lê Tràng Kiều đã viết bài khẳng định giá trị của Thơ mới (đăng trên Hà Nội báo số 14, số 18 và số 19). Ngoài ra, ông có khoảng 10 bài báo vừa cổ động cho phong trào Thơ mới, vừa từng bước đi sâu vào một số tác giả tiêu biểu. Như việc ông nhấn đậm nét cổ điển phương Đông trong Thái Can, sự bình dị trong trẻo trong thơ Nguyễn Nhược Pháp, tính mới mẻ của thơ Nguyễn Vỹ, hồn thơ mộng ảo của Thế Lữ, những chiêm nghiêm và suy tư về quá vãng của Vũ Đình Liên, vai trò nổi bật tính nhạc trong thơ Lưu Trọng Lư''''...

Trong khoảng thời gian này, Lê Tràng Kiều còn là một trong số cây bút tiêu biểu trong cuộc tranh luận học thuật và chính trị. Với tư cách là thành viên của Văn phái Phương Đông, ông đã cùng với Lưu Trọng Lư trợ giúp một cách đắc lực cho hai nhà phê bình Văn học là Hoài Thanh và Thiếu Sơn nhằm đối phó lại với Hải Triều (chủ soái phái Nghệ thuật vị nhân sinh) khi cuộc bút chiến về "Nghệ thuật vị nghệ thuật hay Nghệ thuật vị nhân sinh" nổ ra. Lúc bấy giờ, có một số người lại liệt Truyện Kiều của Nguyễn Du là sách dâm ô. Bênh vực, Lê Tràng Kiều đã viết bài đăng trên Hà Nội báo số 2 năm 1936.

Tháng 5 năm 1936, tác phẩm Văn chương và hành động mà ông là đồng tác giả với Hoài Thanh và Lưu Trọng Lư đã bị nhà cầm quyền Pháp ra lệnh tịch thu. Sau đó, họ còn buộc ông ra tòa vì ông là người đứng đầu nhóm Văn chương và hành động và Hà Nội báo cũng bị đình bản.

Không nản chí, ông và các bạn văn ra tờ tuần báo Tiểu thuyết thứ Năm, rồi lần lượt cho đăng các tác phẩm của Bùi Huy Phồn, Nguyễn Đình Lạp, Lưu Trọng Lư, Vũ Trọng Can, Phạm Huy Thông, Vũ Trọng Phụng...Vì báo đăng những tác phẩm mô tả sự thối nát của quan chức đương thời, như truyện ngắn Nghỉ mát Chapa của Bùi Huy Phồn, Gặp một ông nghị lôi thôi của Vũ Trọng Phụng,...nên báo chỉ ra được 13 số thì lại bị đình bản. Mãi đến tháng 10 năm 1938, tờ Tiểu thuyết thứ Năm mới được xuất bản trở lại.

Cũng ở thời kỳ này, Lê Tràng Kiều đã cùng với Chu Ngọc, Vũ Trọng Can, Bùi Nguyên Cát lập ra Ban kịch Hà Nội, và đã gây được tiếng vang.

Sau khi tuần báo Tiểu thuyết thứ Năm ngừng bản hẳn (cuối năm 1939), Lê Tràng Kiều vào Sài Gòn ra báo Lá lúa (1940). Từ cuối năm 1946, ông lần lượt lập ra các báo Dân quyền, Ngày nay, Việt báo, Lẽ sống, Phụ nữ...

Sau năm 1975, ông tham gia sinh hoạt tại Hội Văn nghệ giải phóng miền Nam.

Năm 1977, Lê Tràng Kiều đã qua đời tại Thành phố Hồ Chí Minh vì bệnh nặng.

Chú thích

Tham khảo
Bùi Thị Thiên Thai, mục từ Lê Tràng Kiều trong Từ điển văn học (bộ mới). Nhà xuất bản Thế giới, 2004.
Anh Chi, Lê Tràng Kiều, một cuộc đời hành động đăng trên tạp chí Nghiên cứu văn học'', số 11/2009 (bản điện tử)

Người Nam Định
Người Hà Nội
Nhà báo Việt Nam
Nhà phê bình văn học Việt Nam


title: Villaverde de Medina

text:
Villaverde de Medina là một đô thị trong tỉnh Valladolid, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 587 người.

Tham khảo

Đô thị ở Valladolid


title: Menippus clarki

text:
Menippus clarki là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1884.

Chú thích

Tham khảo

Menippus


title: 1027

text:
Năm 1027 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 1027


title: Setia subvaricosa

text:
Setia subvaricosa là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Rissoidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Setia
Động vật được mô tả năm 1990


title: Ashford

text:
Ashford là một đô thị thuộc New England, New South Wales, Úc.

Tham khảo


title: San Biagio Saracinisco

text:
San Biagio Saracinisco là một đô thị ở tỉnh Frosinone trong vùng Lazio, có vị trí cách khoảng 120 km về phía đông của Roma và khoảng 50 km về phía đông của Frosinone. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 381 người và diện tích là 31,2 km².

San Biagio Saracinisco giáp các đô thị: Castel San Vincenzo, Picinisco, Pizzone, Rocchetta a Volturno, Sant'Elia Fiumerapido, Vallerotonda.

Lịch sử biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Frosinone


title: Lipsothrix nervosa

text:
Lipsothrix nervosa là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Lipsothrix
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Bò Angus

text:
Bò Angus (tên đầy đủ là Aberdeen Angus) là một giống bò thịt có nguồn gốc từ vùng cao nguyên phía Bắc Scotland. Đây là một giống bò nhà được chăn nuôi phổ biến ở Hoa Kỳ để lấy thịt. Là loại giống chăn nuôi ít tốn kém, ít bệnh tật, có lợi ích kinh tế lớn cho người chăn nuôi. Bò Angus được biết đến như một loại thực phẩm tươi, mang lại giá trị và chất lượng cao và là niềm tự hào của người dân Mỹ. Qua quá trình chọn giống, đã tạo ra giống bò Angus đỏ do đó bò Angus còn có tên gọi là Bò Angus đen để phân biệt với giống đỏ.

Nguồn gốc
Chúng có nguồn gốc từ vùng cao nguyên Scotland cách đây một nghìn năm. Vào những năm 1870 của thế kỷ thứ 19, bò Angus được xuất khẩu sang Mỹ với mục đích lai tạo thí nghiệm. Nhưng sau nhiều năm, bò Angus trở nên phổ biến và nổi tiếng vì chất lượng thịt của nó. Ngày nay, bò Angus được chăn nuôi phổ biến ở Mỹ để lấy thịt. Vào những năm 1870 của thế kỉ thứ 19, bò Angus được xuất khẩu sang Hoa Kỳ với mục đích lai tạo thí nghiệm. Nhưng sau nhiều năm, bò Angus trở nên phổ biến và nổi tiếng vì chất lượng thịt của nó. Ngày nay, bò Angus được chăn nuôi phổ biến ở Hoa Kỳ để lấy thịt. Là giống có ngoại hình, thể chất chắc chắn, khỏe mạnh. Bò thường không có sừng và thích nghi tốt với điều kiện khí hậu nhiệt đới.

Đặc điểm
Toàn thân bò có màu đen và thường chỉ có một màu đồng nhất, niêm mạc mũi cũng có màu đen. Ít có bò Angus màu đỏ. Bò thường không có sừng vì trong thông tin di truyền của giống bò này thì gene không sừng là gene trội. Con lai F1 giữa bò Angus với giống bò khác luôn luôn không có sừng. Bò có chất lượng thịt tốt, có vân mỡ xen kẽ trong thớ thịt giúp thịt mềm và béo.

Bò thành thục sớn, hiệu quả sinh sản cao. Khuyết điểm của giống này là khối lượng không lớn và tăng trọng chậm. Bò cái trưởng thành năng 550–650 kg, bò đực 800–950 kg. Nuôi thịt lúc 15 tháng tuổi bê đực đạt 450– 460 kg, bê cái 350–450 kg. Tỷ lệ thịt xẻ bình quân 65 -67%. Bò thích hợp với vùng khí hậu ôn đới và nuôi chăn thả.
 Trọng lượng bê sơ sinh: 24 – 30 kg
 Trọng lượng 6 tháng tuổi: 150 – 180 kg
 Bò đực lúc trưởng thành: 800 – 1000 kg
 Bò cái lúc trưởng thành: 550 – 700 kg
 Tốc độ tăng trưởng nhanh: 1000 gram/ngày
 Tốc độ tăng trưởng lúc vỗ béo: 1000 – 2000 gram/ ngày
 Tỷ lệ xẻ thịt: trên 70% (60% thịt + 40% xương)
Toàn thân bò có màu đen hoặc màu đỏ, thường được biết đến với tên gọi là Black Angus hoặc Red Angus. Bò Angus trưởng thành sớm, khoảng hai tuổi là có thể cho thịt. Bò thường không có sừng vì trong thông tin di truyền của giống bò này, gene không sừng là gene trội. Con lai F1 giữa bò Angus với giống bò khác luôn không có sừng. Nhìn chung, loại bò này có khả năng sinh sản cao và trưởng thành sớm, khoảng 2 tuổi có thể lấy thịt.

Bò Black Angus chủ yếu được biết đến như một loại thực phẩm tươi, mang lại giá trị và chất lượng dinh dưỡng cao. Bò có chất lượng thịt tốt, có vân mỡ trắng xen kẽ trong những thớ thịt giúp thịt mềm và có vị béo dễ chịu, thịt màu đỏ tươi sáng. Ngoài ra, loại bò này có khả năng sinh sản cao và trưởng thành sớm, khoảng 2 tuổi có thể lấy thịt. Khuyết điểm của giống bò này ở khối lượng không lớn và tăng trọng chậm. Bò thích hợp với vùng khí hậu ôn đới và nuôi chăn thả.

Bò Black Angus thơm ngon nhờ 4 yếu tố như điều kiện khí hậu, môi trường chăn nuôi, phương pháp chăn nuôi và chế độ dinh dưỡng. Hương vị chính là yếu tố quan trọng khi nói đến chất lượng của thịt bò. Chất lượng thịt mềm, ngọt và ngon tùy thuộc vào mức độ trưởng thành của con bò. Ngoài ra, nó còn phụ thuộc vào sự chính xác của độ tuổi, các chất, sự phân phối của các mô liên kết, độ dầy của tế bào cơ và số lượng phân phối chất béo đến các cơ.

Hương vị, độ thơm ngon của giống bò ăn cỏ tự nhiên Black Angus này có lẽ chỉ đứng sau giống bò nổi tiếng Wagyu (hay bò Kobe). Chính lượng mỡ trong miếng thịt bò tạo nên mùi vị đặc trưng của thịt bò. Giống bò Black Angus được biết đến với lượng mỡ vừa đủ để tạo nên hương vị, độ mềm và vị ngon đặc biệt.

Giống lai
Người ta sử dụng giống bò này để lai tạo và cho ra những giống bò lai cao sản có giá trị. Chẳng hạn như bò lai Brangus là sản phẩm phối giống chéo chữa giống Braham và giống Angus, đây là một giống Bò cho Thịt rất khỏe mạnh. Với sự di truyền hiện đại, Brangus mang trong mình 3/8 của Brahman và 5/8 của Angus. Giống Brangus phát triển mạnh ở Úc vì chúng có khả năng thích với các kiểu khí hậu, dù cho đó là đồng cỏ tươi tốt ở phía Nam hay hạn hán khắc nghiệt ở phương Bắc. Thịt Brangus cho chất lượng của vân mỡ và độ mềm của thịt Angus, kết hợp với tốc độc tăng trưởng giống Brahman đã cho phép các nhà sản xuất linh hoạt bằng việc giảm số lượng bê.

Bò lai Red Angus là giống bò được tạo ra bằng việc sử dụng tinh bò red Angus phối với bò cái lai Zebu (bò U). Bò lai Angus có màu đỏ, vằn vàng đỏ nhạt, không có sừng. Bò F1 phát triển tốt, ít bệnh trong điều kiện nuôi bán chăn thả, khí hậu nóng, ẩm. Bò có chất lượng thịt tốt, có vân mỡ (mỡ dắt) xen kẽ trong thớ thịt giúp thịt mềm và béo. Giống bò này là giai đoạn từ sơ sinh đến 5 tháng tuổi khối lượng không lớn và tăng trọng chậm, tuy nhiên từ 6 tháng tuổi trở lên, bò sinh trưởng, phát triển nhanh, tỷ lệ thịt cao hơn so với các giống bò lai khác. Khối lượng bê sơ sinh nặng 24 – 25 kg, bê 6 tháng tuổi nặng 100 – 130 kg, bê 12 tháng tuổi nặng 170 – 210 kg. Bò đực 21 tháng tuổi nặng 300 – 380 kg, bò cái 21 tháng tuổi nặng 270 – 340 kg. Tăng trưởng bình quân 400 – 500 g/ngày. Tỷ lệ thịt xẻ đạt 60 - 62%.

Giống Murray Grey được phát triển tại Úc và là sản phẩm phối giống chéo của giống Angus và Shorthorn. Giống bò này có lông màu xám bạc hoặc xám sẫm. Chúng được phát triển vào những năm 1900 tại Úc và có ở khắp mọi nơi trên thế, tại các quốc gia như Nhật Bản, Hoa Kỳ, Canada, New Zealand và Anh.Thịt của chúng cũng có khả năng tạo vân mỡ, khiến chúng chở thành một giống phổ biến với nhiều người chăn nuôi. Điều này làm cho Murray Grey là một lựa chọn tuyệt vời cho thị trường đang phát triển của Nhật Bản. Giống này đã đạt được nhiều thành công lớn trong các cuộc thi về thịt ở Úc và rất phù hợp để đấp ứng tiêu chuẩn về thịt cao nhất của Úc cho nội địa và các thị trường xuất khẩu.

Phân loại thịt

Để phân loại thịt bò, Bộ nông nghiệp Mỹ (USDA) đặt ra 8 tiêu chuẩn như prime, choice, select, standard, commercial hay utility... Nhưng hiện nay, chỉ có 3 tiêu chuẩn cao gồm Prime, Choice và Select. Select là loại thịt chất lượng thấp trong ba loại.

Prime là khái niệm dùng để chỉ loại thịt bò thượng hạng. Loại thịt này có nhiều nước thịt bên trong những sớ thịt, xen lẫn tế bào mỡ với mật độ dày, khi ăn rất mềm, có vị ngọt và thơm. Theo tiêu chuẩn Prime, thịt bò loại này chỉ chiếm 2-3%, có nghĩa là trong 100 con bò chỉ có khoảng 2-3 con đạt chất lượng Prime và chỉ có những nhà hàng cao cấp mới sử dụng loại thịt này vì giá rất cao.

Choice là loại thịt bò cao cấp thứ hai xếp sau Prime, có các tế bào mỡ xen lẫn trong các sớ thịt như Prime nhưng tỉ lệ thấp hơn. Loại thịt này được sử dụng phổ biến trong các nhà hàng ở Mỹ. Thưởng thức một miếng thịt Choice nướng, sẽ cảm nhận được những thớ thịt vừa mềm vừa thơm, lại có vị ngọt của nước thịt. Tỷ lệ bò theo tiêu chuẩn Choice cao hơn nhiều so với Prime, khoảng 65-75 con đạt chất lượng Choice trên 100 con.

Tại thịt trường Mỹ, giá bán lẻ cho loại thịt bò này vào khoảng 28,58 USD một kg trong siêu thị H-Mart, thành phố Garden Grove, tiểu bang California. Riêng tại công ty phân phối Rastelli Direct ở thành phố Swedesboro, tiểu bang New Jersey, giá loại bò này 61,57 USD một kg. Ở thị trường Việt Nam, thịt bò Angus được phân làm 3 tiêu chuẩn gồm: Prime, Choice và Select.

Quy trình chế biến
Về việc giết bò này gọi là quy trình bò Aging, đây là tên gọi một kỹ thuật chế biến để cho ra miếng thịt bò cao cấp phổ biến ở Mỹ. Nguyên liệu được sử dụng là loại bò Prime cao cấp. Loại thịt này có nhiều nước thịt bên trong những sớ thịt, xen lẫn tế bào mỡ với mật độ dày, khi ăn rất mềm, có vị ngọt và thơm. Theo tiêu chuẩn Prime, thịt bò loại này chỉ chiếm 2%-3%, có nghĩa là trong 100 con bò chỉ có khoảng 2-3 con đạt chất lượng Prime và chỉ có những nhà hàng cao cấp mới sử dụng loại thịt này vì giá rất cao. Các bước xử lý kỹ thuật thịt bò Aging có thể kể đến là:

 Kỹ thuật A:
 Bước 1: Xử lý chân không ở Mỹ
 Bước 2: Xuất khẩu
 Bước 3: Xử lý khô ở thị trường nước ngoài.
 Kỹ thuật B:
 Bước 1: Xử lý chân không ở Mỹ
 Bước 2: Xử lý khô ở thị trường nước ngoài
 Bước 3: Đông lạnh ở Mỹ
 Bước 4: Xuất khẩu.
 Kỹ thuật C:
 Bước 1: Đông lạnh ở Mỹ
 Bước 2: Xuất khẩu
 Bước 3: Xử lý khô ở thị trường nước ngoài.
 Kỹ thuật D:
 Bước 1: Xử lý chân không ở Mỹ;
 Bước 2: Xử lý khô ở Mỹ
 Bước 3: Xử lý chân không khi vận chuyển
 Bớc 4: Xuất khẩu.

Để làm bò Aging, người ta thường chọn những khúc thịt bò thượng hạng (prime) cỡ lớn. Ngay khi vừa được giết mổ, thịt bò thường rất mềm, đó là lý do thịt bò tươi được ưa thích. Từ thịt bò tươi, người ta làm khô bằng cách giữ lạnh và treo miếng thịt lên trong khoảng thời gian từ 10 đến 24 ngày tùy độ dày của thịt. Trong quá trình ủ, enzim trong thịt tấn công các cấu trúc protein (có chức năng làm cho thịt cứng), làm cho nước bay hơi nhờ đó hương vị thịt càng trở nên đậm đà. Aging thịt bò được thực hiện trong phòng cấp đông (-40 độ C) bằng hai phương pháp là dry aging và wet aging.

Ẩm thực

Thịt bò Angus là nguyên liệu duy nhất luôn sẵn có cho món Churrasco, và những người chăn bò này lại thường đi từ nơi này tới nơi khác, khiến việc chế biến thịt bằng cách nướng nóng trở nên phổ biến hơn. Barbecue (nướng thịt ngoài trời) của người Brazil ra đời từ đó. Văn hóa của người chăn bò vẫn được gìn giữ ở vùng phía nam Brazil, cụm từ churrasco đã trở thành nét đặc trưng để phân biệt với những người bản địa hiện nay ở Rio Grande do Sul. Điều làm cho Churrasco ở Rio Grande do Sul trở thành món ngon trứ danh chính là chất lượng của thịt bò, là loại bò Angus đen, lấy giống từ một loài bò Anh, chỉ chọn những con non, thường xuyên liên lạc với các chủ trại nuôi để biết được tình trạng của các con bò.

Tại miền nam Brazil vào các chủ nhật, dân địa phương rủ nhau đi ăn thịt nướng, còn mùi thơm của thịt và khói than thì phảng phất khắp các ngõ phố. Đây là nơi người dân thích ăn thịt nướng vào chủ nhật. Đây cũng là nơi mà Churrasco (từ tiếng Bồ Đào Nha để chỉ món thịt nướng) nổi tiếng và được ưa thích, khói than nướng cuộn trong không khí, mùi của thịt bò, thịt heo trên bếp nướng bay thoang thoảng qua các cửa sổ. Nguồn gốc của món churrasco có từ những năm 1800, khi còn là món ăn của người chăn bò Nam Mỹ làm việc trong các nông trại nằm ở bang Rio Grande do Sul, phía nam Brazil.

Kể cả trong những căn hộ bình dân nhất cũng có bếp trang bị churrasqueira là lò nướng có nền gạch được bỏ đầy than ở đáy, và các que xiên thịt đặt bên trên. Ở Rio Grande do Sul, ăn thịt là một phần không thể thiếu. Và với món churrasco, cách chế biến không thể đơn giản hơn, chỉ cần muối để ướp và than hồng để nướng, các xiên thịt liên tục được cho vào lò nướng. Trong khi đó, những người Uruguay mới có thể mở nhà hàng phục vụ parilla (phiên bản churrasco của họ, thịt được làm chín bằng củi gỗ). Các bàn ở Barranco đều được thiết kế cho các gia đình, nhóm khách lớn, không gian luôn rộng mở mang đến cảm giác thoải mái. Một bữa ăn thịt nướng thường bắt đầu bằng món bánh polenta và một cốc bia Brahma lạnh. Sau đó mới tới các món chế biến từ churrasco như sườn Costela.

Chú thích

Tham khảo
 Encyclopaedia Britannica 15th Ed. Vol.10 p. 1280
 Burke, Tom; Kurt Schaff, Rance Long (2004) [2004]. "The Birth of the Breed". Angus Legends: Volume 1. pp. 17.

Liên kết ngoài
 History of the Angus cattle - Oklahoma State University
 Factors Affecting the Selling Price of Purebred Angus Bulls
 Official website of the Aberdeen Angus Cattle Society
 Irish Angus Cattle Society Ltd.
 The Angus Society of Australia
 Canadian Aberdeen Angus Association
 Ontario Angus Association (Canada)
 Danish Aberdeen Angus Association
 New Zealand Angus Association
 Angus Portugal
 American Angus Association - responsible for black Angus registrations, but does not register red Angus cattle.
 Red Angus Association - responsible for red Angus registrations, and will also register black Angus cattle.
 A*L*O*T Angus Association  (Arkansas, Louisiana, Oklahoma, Texas) -- represents the owners of black Angus cattle in four states.
 Iowa Angus Association—represents the owners of black Angus cattle.
 Miami Valley Angus Association—represents the owners of black Angus cattle.
 Texas Angus Association—represents the owners of black Angus cattle in the State of Texas.

Chi Bò
Bò thịt
Giống bò


title: Chiasmocleis schubarti

text:
Chiasmocleis schubarti là một loài ếch trong họ Nhái bầu. Chúng là loài đặc hữu của Brasil.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và đầm nước ngọt có nước theo mùa. Loài này đang bị đe dọa do mất nơi sống.

Tham khảo

 Pimenta, B. & Verdade, V. 2004. Chiasmocleis schubarti. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Chiasmocleis
Động vật đặc hữu Brasil


title: Athous putativus

text:
Athous putativus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia miêu tả khoa học năm 2006.

Chú thích

Tham khảo

Athous


title: Klaus von Klitzing

text:
Klaus von Klitzing sinh 28 tháng 6 năm 1943 tại Schroda, Reichsgau Posen (nay thuộc Ba Lan) là nhà vật lý người Đức nổi tiếng về công trình phát hiện Hiệu ứng Hall lượng tử, do đó ông đã doạt Giải Nobel Vật lý năm 1985.

Cuộc đời và Sự nghiệp
Ông tốt nghiệp trung học năm 1962 tại trường trung học Artland ở Quakenbrück, Đức. Sau đó ông vào học Vật lý học ở Đại học Công nghệ Braunschweig, tốt nghiệp năm 1969. Ông tiếp tục học và nghiên cứu ở Đại học Würzburg, hoàn thành bản luận án tiến sĩ tên Galvanomagnetic Properties of Tellurium in Strong Magnetic Fields năm 1972. Công trình nghiên cứu trong bản luận án tiến sĩ nói trên được thực hiện tại Phòng thí nghiệm Clarendon ở Oxford Anh và tại Phòng thí nghiệm từ trường cao Grenoble ở Pháp. Ông đoạt được habilitation năm 1978. Ông tiếp tục làm việc ở Phòng thí nghiệm từ trường cao Grenoble cho tới khi trở thành giáo sư ở Đại học Kỹ thuật München năm 1980. Từ năm 1985 Von Klitzing làm giám đốc Viện nghiên cứu chất rắn Max Planck ở Stuttgart.

Hằng số von Klitzing, RK = h/e2 = , được đặt theo tên ông để vinh danh công trình phát hiện Hiệu ứng Hall lượng tử của ông, và được đăng ký dưới mục Reference on Constants, Units, and Uncertainty của Viện Công nghệ và Tiêu chuẩn quốc gia Hoa Kỳ. Số nghịch đảo của hằng số von Klitzing thì bằng một nửa giá trị của lượng tử dẫn (conductance quantum).

Nghiên cứu của von Klitzing ngày nay tập chú vào các đặc tính của các hệ thống điện tử kích thước thấp, điển hình trong các nhiệt độ thấp và trong các từ trường cao.

Giải thưởng và Vinh dự
 1981 Giải Walter Schottky
 1982 Giải Hewlett Packard
 1985 Giải Nobel Vật lý
 1986 Huy chương công trạng của bang Baden-Württemberg
 1988 Tiến sĩ danh dự của Đại học kỹ thuật Karl-Marx-Stadt
 1988 Huân chương Maximilian về Khoa học và Nghệ thuật bang Bayern
 1988 Huy chương Dirac
 1999 Hội viên danh dự Hội Vật lý Đức
 2005 Huy chương Carl-Friedrich-Gauß
 2006 Tiến sĩ danh dự của Đại học Oldenburg
 2007 Viện sĩ Viện hàn lâm Khoa học Trung Quốc
 2007 Viện sĩ Viện hàn lâm giáo hoàng về Khoa học
Đường phố Professor-von-Klitzing-Straße ở Quakenbrück và đường phố Klaus-von-Klitzing-Straße ở Landau mang tên ông.

Tác phẩm
 Grenzen der Mikroelektronik: Quantenphänomene in mikrostrukturierten Halbleitern. 1. Aufl. Univ.-Verl., Jena 1995. Schriftenreihe Ernst-Abbe-Kolloquium Jena 11
 Klaus von Klitzing (Hrsg.): Aufbau der Arbeitsgrundlagen eines Reinraum-Labors für neuartige Bauelementstrukturen: Schlußbericht; Contract NT 2733. Max-Planck-Institut für Festkörperforschung, Stuttgart 1990.

Tham khảo và Chú thích

Liên kết ngoài
 Nobelprize.org, Giải Nobel Vật lý 1985
Nobel e-museum, Klaus von Klitzing - Curriculum Vitae
Klaus von Klitzing - Photo & short Bio
Artland Gymnasium Quakenbrück
Homepage of von Klitzing's department at the Max Planck Institute for Solid State Research

Original article on the Quantum Hall Effect: K. v. Klitzing, G. Dorda, and M. Pepper; Phys. Rev. Lett. 45, 494-497 (1980).
National Institute of Standards and Technology (NIST)
NIST Reference on Constants, Units, and Uncertainty

Tín hữu Công giáo Đức
Người đoạt giải Nobel Vật lý
Nhà vật lý Đức
Người Đức đoạt giải Nobel
Nhà vật lý thực nghiệm
Nhà vật lý chất bán dẫn


title: Chilodonta

text:
Chilodonta là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Chilodontidae.

Các loài
Các loài trong chi Chilodonta gồm có:

 Chilodonta suduirauti Poppe, Tagaro & Dekker, 2006

Chú thích

Tham khảo

Chilodontaidae


title: Nicosia

text:
Nicosia ( ;  ) là thành phố lớn nhất trên đảo Síp. Nó tọa lạc gần trung tâm của đồng bằng Mesaoria, cạnh sông Pedieos.

Nicosia là thủ đô và nơi đặt trụ sở chính phủ Cộng hòa Síp. Đây là một điểm dân cư có người sống liên tục trong hơn 4.500 năm và đã là trung tâm đảo Síp từ thế kỷ 10. Người Síp Hy Lạp và người Síp Thổ Nhĩ Kỳ tại Nicosia bị chia cắt về hai phía nam và bắc từ năm 1963, sau khi cuộc khủng hoảng Síp nổ ra. Đường phân chia trở thành biên giới quân sự giữa Cộng hòa Síp và Bắc Síp sau khi Thổ Nhĩ Kỳ mở cuộc tấn công đảo Síp năm 1974, chiếm giữ miền bắc của đảo, gồm cả bắc Nicosia. Ngày nay, phần miền bắc của thành phố là thủ đô của Bắc Síp, một nhà nước chỉ được công nhận bởi Thổ Nhĩ Kỳ và được cộng đồng quốc tế xem là lãnh thổ Thổ Nhĩ Kỳ chiếm của Cộng hòa Síp.

Ngoài vai trò hành chính và lập pháp, Nicosia còn là trung tâm tài chính và thương mại quốc tế trên đảo. Năm 2012, Nicosia đứng thứ 5 thế giới về sức mua tương đối.

Đọc thêm
 Vùng đệm Liên Hợp Quốc ở Síp

Chú thích

Thủ đô châu Âu
Thủ đô của châu Á
Khu dân cư ở huyện Nicosia
Thành phố bị phân chia
Khu định cư trong thành


title: Leptolebias splendens

text:
The Splendid Pearlfish (Leptolebias splendens) là một loài cá thuộc họ Rivulidae. Nó là loài đặc hữu của Brasil.

Nguồn
 World Conservation Monitoring Centre 1996. Leptolebias splendens. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 4 tháng 8 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Leptolebias
Cá Brasil
Động vật đặc hữu Brasil


title: 916

text:
Năm 916 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 916


title: Nassarius oneratus

text:
Nassarius oneratus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Nassariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Nassarius
Động vật được mô tả năm 1863


title: Guzmania sieffiana

text:
Guzmania sieffiana là một loài thực vật thuộc họ Bromeliaceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Manzanares, J.M. & Pitman, N. 2003. Guzmania sieffiana. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Ecuador
sieffiana
Thực vật dễ tổn thương


title: Digama africana

text:
Digama africana là một loài bướm đêm thuộc họ Erebidae. Nó được tìm thấy ở Kenya và Tanzania.

Liên kết ngoài
 Species info

Chú thích

Digama


title: (24688) 1990 KE1

text:
{{DISPLAYTITLE:(24688) 1990 KE1}}

(24688) 1990 KE1 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Robert H. McNaught ở Đài thiên văn Siding Spring ở Coonabarabran, New South Wales, Australia, ngày 20 tháng 5 năm 1990.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 24001–25000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1990
Được phát hiện bởi Robert H. McNaught
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Dibolia cryptocephala

text:
Dibolia cryptocephala là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Koch miêu tả khoa học năm 1803.

Chú thích

Tham khảo

Dibolia


title: Leptadrillia

text:
Leptadrillia là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Drilliidae.

Các loài
Các loài thuộc chi Leptadrillia bao gồm:

 Leptadrillia cinereopellis Kuroda, Habe & Oyama, 1971
 Leptadrillia cookei (E. A. Smith, 1888)
 Leptadrillia elissa (Dall, 1919)
 Leptadrillia firmichorda McLean & Poorman, 1971
 Leptadrillia loria Bartsch, 1934
 Leptadrillia quisqualis (Hinds, 1843)
 Leptadrillia splendida Bartsch, 1934

Chú thích

Tham khảo

Drilliidae
Leptadrillia


title: Montgeron

text:
Montgeron là một xã ở tỉnh Essonne thuộc vùng Île-de-France miền bắc nước Pháp.

Theo điều tra dân số năm 1999, dân số xã này là  người. Ước tính dân số năm 2005 là .

Danh xưng cư dân địa phương Montgeron trong tiếng Pháp là Montgeronnais.

Tham khảo

Mayors of Essonne Association
 INSEE commune file

Liên kết ngoài
Trang mạng chính thức
Mérimée database - Cultural heritage
Land use (IAURIF)

Xã của Essonne


title: Gò Công Tây

text:
Gò Công Tây là một huyện thuộc tỉnh Tiền Giang, Việt Nam.

Địa lý
Huyện Gò Công Tây nằm ở phía đông của tỉnh Tiền Giang, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp thị xã Gò Công và huyện Gò Công Đông
Phía tây giáp huyện Chợ Gạo
Phía nam giáp huyện Tân Phú Đông
Phía bắc giáp huyện Châu Thành, tỉnh Long An.

Huyện Gò Công Tây có diện tích là 184,48 km², dân số năm 2020 là 127.753 người, mật độ dân số đạt 692 người/km².

Huyện lỵ là thị trấn Vĩnh Bình nằm cạnh quốc lộ 50, cách thành phố Mỹ Tho khoảng 30 km về hướng đông và thị xã Gò Công khoảng 12 km về hướng tây.

Địa mạo, địa hình, địa chất
Địa chất, địa bàn được hình thành chủ yếu qua quá trình bồi lắng trầm tích biển và phù sa của sông Cửu Long, trên bề mặt ở độ sâu 50 m có 2 loại trầm tích: Holocene (phù sa mới) và Pleistocene (phù sa cổ).

Địa mạo, huyện Gò Công Tây nằm trong khu vực hạ lưu tam giác châu thổ nhiễm mặn lợ, địa hình bằng phẳng nghiêng từ Tây sang Đông, xen lẫn với nhiều giồng cát lớn hình cánh cung. Cao trình phổ biến từ 0,6 - 1,0 m, bao gồm các vùng sau:
 Vùng ven sông cửa Tiểu và rạch Tra có cao trình 0,8–1,0 mét.
 Vùng các giồng cổ hiện bị phủ phù sa có cao trình 0,9–1,1 mét.
 Vùng còn lại có cao trình 0,5–0,9 mét và có khuynh hướng thấp dần từ Tây sang Đông, cá biệt có một số vùng trũng (có cao trình 0,2- 0,3 mét).

Địa chất công trình, trên nền phù sa mới, tầng đất mặt trong khoảng 1–8m có đặc tính không thích ứng với việc xây dựng công trình lớn (góc ma sát trong 2–3°, lực dính 0,1–0,2 kg/cm², hệ số nén lún 0,2–0,3 cm²/kg). Các tầng đất từ 3–30m do là giồng cát (tỉ lệ cát 19- 64%) nên có đặc điểm địa chất công trình khá (góc ma sát trong 8–16°, lực dính 0,3–0,9 kg/cm², hệ số nén lún 0,02–0,03 cm²/kg).

Khí hậu
Điều kiện khí hậu, thời tiết của huyện Gò Công Tây mang các đặc điểm chung: nền nhiệt cao, biên độ nhiệt ngày đêm nhỏ, khí hậu phân hóa thành 2 mùa
tương phản (mùa mưa từ tháng V đến tháng XI và mùa khô từ tháng XII đến tháng IV). Các chỉ số chung như sau:
 Nhiệt độ trung bình 27°C, chênh lệch giữa các tháng khoảng 3–5°C
 Tổng tích ôn năm cao (khoảng 9.800–10.000°C)
 Lượng mưa thuộc vào loại thấp so với khu vực đồng bằng sông Cửu Long (<1,350 mm/năm), ẩm độ không khí bình quân 79- 82% và thay đổi theo mùa, lượng bốc hơi trung bình 3,5–4,0 mm/ngày.
 Số giờ nắng cao (2.400–2.600 giờ) và phân hóa theo mùa.
 Vào mùa mưa, gió mùa Tây Nam mang theo nhiều hơi nước với hướng gió thịnh hành là Tây Nam, tốc độ trung bình 2,4m/s; vào mùa khô, gió mùa Đông Bắc
mang không khí khô có hướng gió thịnh hành là Đông Bắc và Đông, tốc độ gió trung bình 3,8m/s và thường gây gió chướng đẩy mặn xâm nhập sâu vào đất liền.

Thủy văn
Hai sông chính trên địa bàn là sông Cửa Tiểu và sông Tra chịu ảnh hưởng bán nhật triều không đều của biển Đông. Hàng năm mực nước trung bình cao nhất vào tháng 10–11 và thấp nhất vào tháng 6–7 (biên độ triều tại trạm Hòa Bình–Vĩnh Hựu vào mùa khô là 3,17 m).

Nguồn cung cấp nước chủ yếu cho khu vực là sông Cửa Tiểu qua các cửa lấy nước chính: Xuân Hòa, Vàm Giồng và phía Nam được bổ sung thêm nước ở sông
Tra qua cống số 2, 3, 4, cống Gò Công.

Địa bàn huyện Gò Công Tây là vùng ảnh hưởng lợ trong vòng 5- 6 tháng/năm với cao điểm nhiễm mặn vào tháng 3 và tháng 4. Đặc biệt trên sông cửa Tiểu vào đầu và cuối mùa khô, biến thiên về độ mặn rất lớn theo con triều. Chế độ mặn của hệ thống sông Tra khắc nghiệt hơn tại sông cửa Tiểu. Hệ thống thủy lợi ngọt hóa Gò Công về cơ bản đã bao đê ngăn mặn và tạo nguồn tiếp ngọt cho hầu hết đất nông nghiệp tại địa bàn.

Tài nguyên đất
Địa bàn huyện có 3 nhóm đất sau:
 Nhóm đất phù sa: Tổng diện tích 14.182 ha, chiếm 77,2% diện tích tự nhiên, do phù sa sông Tiền Giang bồi đắp, có nước ngọt rất phù hợp cho phát triển nông nghiệp.
 Nhóm đất mặn: Tổng diện tích 1.428,4 ha, chiếm 7,8% diện tích tự nhiên. Đất phù sa nhiễm mặn chiếm diện tích rất thấp tại khu vực phía Bắc.
 Nhóm đất cát giồng: Tổng diện tích 2.762,5 ha, chiếm 15,0% diện tích tự nhiên, phân bổ rải rác ở huyện Gò Công Tây. Đất phù sa phủ trên nền giồng cát có ddặc điểm cao trình khá cao, tiêu nước tốt nhưng khó tưới, độ phì từ trung bình đến khá thích nghi cho canh tác vườn và thổ cư. Trong điều kiện trồng lúa thì chi phí tưới khá cao.

Tài nguyên khoáng sản
Trên địa bàn huyện Gò Công Tây không có tài nguyên khoáng sản quan trọng; nguồn nước ngầm ngọt chủ yếu chỉ phân bố tại khu vực phía Tây.

Tài nguyên sinh vật
Do điều kiện ngọt hóa và canh tác lâu đời, thảm thực vật tự nhiên đã được thay thế bằng hệ thống thực vật nông nghiệp, một số thực vật đặc trưng cho rừng ngập vùng lợ (bần, sú,...) chỉ tồn tại ven sông. Tài nguyên thủy sinh trên sông Tra và sông Cửa Tiểu tương đối phong phú; tuy nhiên thủy sinh vật trong các kênh rạch nội đồng có khuynh hướng thay đổi thành phần loài theo hướng thích nghi môi
trường nước dưới tác động của việc đóng cống ngăn mặn.

Lịch sử
Vùng đất này trước đây thuộc tỉnh Gò Công, tuy nhiên cũng có thời kỳ thuộc huyện Gò Công, tỉnh Mỹ Tho.

Trong giai đoạn 1957-1968, chính quyền Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam và sau này là Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam đặt huyện Gò Công trực thuộc tỉnh Mỹ Tho. Đến tháng 8 năm 1968, huyện Gò Công lại được chính quyền Cách mạng tách ra khỏi tỉnh Mỹ Tho để tái lập tỉnh Gò Công. Vùng đất Gò Công Đông ngày nay khi đó tương ứng với huyện Đông thuộc tỉnh Gò Công trong giai đoạn 1968-1976.

Sau ngày 30 tháng 4 năm 1975, chính quyền quân quản Cộng hòa miền Nam Việt Nam ban đầu vẫn đặt huyện Tây thuộc tỉnh Gò Công cho đến đầu năm 1976.

Tháng 2 năm 1976, tỉnh Gò Công sáp nhập với tỉnh Mỹ Tho và thành phố Mỹ Tho để thành lập tỉnh Tiền Giang. Lúc này, huyện Tây sáp nhập với huyện Đông thành huyện Gò Công thuộc tỉnh Tiền Giang.

Ngày 26 tháng 3 năm 1977, Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định số 77-CP. Theo đó, chuyển thị xã Gò Công thành thị trấn Gò Công, thị trấn huyện lỵ huyện Gò Công.

Ngày 13 tháng 4 năm 1979, Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định số 155-CP. Theo đó, chia huyện Gò Công thành hai huyện Gò Công Đông và Gò Công Tây.

Huyện Gò Công Tây gồm thị trấn Vĩnh Bình và 15 xã: Bình Nhì, Bình Phú, Bình Tân, Đồng Sơn, Đồng Thạnh, Long Bình, Long Vĩnh, Phú Thạnh, Tân Phú, Tân Thới, Thành Công, Thạnh Nhựt, Thạnh Trị, Vĩnh Hựu, Yên Luông.

Ngày 16 tháng 2 năm 1987, Hội đồng trưởng ban hành Quyết định số 37-HĐBT. Theo đó, điều chỉnh một phần diện tích, dân số của hai xã Thành Công, Yên Luông để tái lập thị xã Gò Công.

Ngày 14 tháng 1 năm 2002, thành lập xã Tân Thạnh trên cơ sở 1.134,32 ha diện tích tự nhiên và 2.836 người của xã Tân Phú; 550,2 ha diện tích tự nhiên và 1.769 người của xã Tân Thới; 552,51 ha diện tích tự nhiên và 358 người của xã Phú Thạnh..

Cuối năm 2007, huyện Gò Công Tây có 17 đơn vị hành chính trực thuộc, gồm thị trấn Vĩnh Bình và 16 xã: Bình Nhì, Bình Phú, Bình Tân, Đồng Sơn, Đồng Thạnh, Long Bình, Long Vĩnh, Phú Thạnh, Tân Phú, Tân Thạnh, Tân Thới, Thành Công, Thạnh Nhựt, Thạnh Trị, Vĩnh Hựu, Yên Luông.

Ngày 21 tháng 1 năm 2008, Chính phủ ban hành Nghị định 09/2008/NĐ-CP. Theo đó:
Điều chỉnh một phần diện tích và dân số của xã Thành Công về xã Bình Xuân, thị xã Gò Công quản lý
Tách 4 xã: Tân Thới, Tân Phú, Phú Thạnh, Tân Thạnh để thành lập huyện Tân Phú Đông.

Sau khi điều chỉnh địa giới hành chính, huyện Gò Công Tây còn lại 18,447.61 ha diện tích tự nhiên và 131,252 người với 13 đơn vị hành chính trực thuộc, gồm 1 thị trấn và 12 xã.

Hành chính
Huyện Gò Công Tây có 13 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm thị trấn Vĩnh Bình (huyện lỵ) và 12 xã: Bình Nhì, Bình Phú, Bình Tân, Đồng Sơn, Đồng Thạnh, Long Bình, Long Vĩnh, Thành Công, Thạnh Nhựt, Thạnh Trị, Vĩnh Hựu, Yên Luông.

Kinh tế
Tốc độ tăng trưởng giá trị sản xuất của huyện bình quân giai đoạn 2016 - 2020 đạt 3,7%/năm. Trong đó: khu vực nông, lâm, ngư nghiệp tăng bình quân 1,9%/năm; khu vực công nghiệp – xây dựng tăng bình quân 8,3%/năm; khu vực thương mại - dịch vụ - du lịch tăng bình quân 5,8%/năm.

Giá trị sản xuất/người năm 2020 đạt 64,4 triệu đồng (GTSX/người của tỉnh là 150,8 triệu đồng).

Tổng vốn đầu tư toàn xã hội: Tổng vốn đầu tư toàn xã hội (theo báo cáo của Cục Thống kê tỉnh) giai đoạn 2016-2019 là 3.483 tỷ đồng; riêng năm 2020 là 2.364 tỷ đồng, cả giai đoạn 2016-2020 là 5.847 tỷ đồng.

Cơ cấu kinh tế: Cơ cấu kinh tế theo giá trị sản xuất (theo giá hiện hành): Khu vực 1 chiếm 62,22%; khu vực 2 chiếm 16,54%; khu vực 3 đạt 21,24%.

Tốc độ tăng dân số bình quân đến năm 2020 còn 0,70%.

Có 100% trạm y tế xã, thị trấn đạt tiêu chí quốc gia về Y tế xã. Đến năm 2020 tỷ lệ dân số tham gia bảo hiểm y tế đạt 92%; có 3,5 Bác sĩ/1 vạn dân và 7 giường bệnh/1 vạn dân.

Hàng năm tạo việc làm mới cho 615 lao động. Tỷ lệ lao động được đào tạo 35%.

Tỷ lệ hộ nghèo còn 1,7%.

Tỷ lệ hộ nông thôn sử dụng điện là 100%.

Tỷ lệ hộ dân nông thôn sử dụng nước hợp vệ sinh đạt 100%. Chất thải rắn được xử lý đúng quy định đạt 90%; tỷ lệ rác thải y tế được thu gom và xử lý 98% và tỷ lệ nước thải y tế được thu gom và xử lý 76%.

Huy động đạt 10% cháu từ 24-36 tháng tuổi vào nhà trẻ; Bậc mẫu giáo đạt 85%, riêng trẻ 5 tuổi đạt 100%; Tiểu học 100%; Trung học cơ sở 98%; Trung học phổ thông trên 60%.

Đất đai của huyện nằm giữa hệ thống sông rạch lớn, phía nam là sông Cửa Tiểu và sông Trà ở phía Bắc. Đây là hai tuyến giao thông huyết mạch từ Sài Gòn và các địa phương ven Biển Đông đi các tỉnh miền Tây Nam Bộ và sang Campuchia. Địa hình tương đối bằng phẳng, do ảnh hưởng của chế độ bán nhật triều mạnh, nên phần lớn đất đai nơi đây bị nhiễm phèn, mặn nặng.

Ngành công nghiệp xây dựng phát triển chậm, thương mại dịch vụ mang tính chất nhỏ lẻ. Các nhành Nông, Lâm, Ngư nghiệp là ngành kinh tế chủ đạo của huyện. Cây trồng chính là lúa nước. Sản lượng lương thực hằng năm đạt trên 170.000 tấn. Ngoài 2 - 3 vụ lúa chuyên canh trong năm, nông dân huyện còn trồng nhiều loại cây màu như: dưa hấu, bắp, rau đậu các loại...

Kinh tế vườn cũng khá phát triển với nhiều loại cây trái như xoài, bưởi, mãng cầu xiêm... Chăn nuôi gia súc, gia cầm phát triển nhanh về số lượng và chất lựơng. Khai thác thủy hải sản đã và đang là một mũi nhọn kinh tế của huyện.

Mặc dù là một địa phương thuộc một tỉnh nổi tiếng vế cây trái, nhưng Gò Công Tây lại là địa phương có diện tích trồng hoa màu, rau củ rất nhiều, nhiều hơn cả diện tích trồng hoa quả. Hoa màu, rau củ ở đây chủ yếu được cung cấp cho tỉnh Tiền Giang và một phần cho Thành phố Hồ Chí Minh.

Giáo dục – đào tạo
Cơ sở giáo dục do Phòng Giáo dục quản lý:
 Giáo dục mầm non: có 17 trường (trong đó 15 trường công lập, 02 trường mầm non tư thục).
 Giáo dục phổ thông: có 16 trường tiểu học và 6 trường trung học cơ sở.
 Trường đạt chuẩn Quốc gia: có 29/37 trường đạt chuẩn Quốc gia, tỉ lệ: 78,37%; trong đó: Mầm non đạt 11/15 trường, tỉ lệ:73,33%; Tiểu học đạt 16/16 trường, tỉ lệ: 100%; Trung học cơ sở đạt 2/6 trường, tỉ lệ: 33,33%.

Cơ sở giáo dục do Sở Giáo dục và Đào tạo quản lý:
 Trường Trung học phổ thông có 4 trường:
 Trường THPT Vĩnh Bình: Ấp Thạnh Hưng, xã Đồng Thạnh
Trường THPT Nguyễn Văn Thìn: Khu phố 5, thị trấn Vĩnh Bình
 Trường THCS và THPT Phú Thành: Ấp Bình Lạc, xã Thành Công
 Trường THCS Và THPT Long Bình: Ấp Thới Hòa, xã Long Bình.

Dân số
Theo số liệu dân số trung bình từ năm 2010–2020 (niên giám thống kê năm 2020 của huyện Gò Công Tây), biến động dân số trên địa bàn huyện không lớn, trung bình khoảng 450 người–500 người/năm. Cụ thể như sau:
 Tổng dân số toàn huyện năm 2010: 125.452 người; Năm 2017: 129.124 người; Năm 2018: 127.763 người; Năm 2019: 127.260 người; Năm 2020: 127.753 người.
 Biến động dân số giai đoạn 2010–2017: giảm 3.672 người; Giai đoạn 2017-2020: tăng 1.371 người.

Dân cư phân bố không đồng đều giữa các xã, thị trấn. Do điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội là huyện nông thôn nên dân cư thành thị chiếm tỷ lệ thấp, dân cư sinh sống ở địa bàn nông thôn chiếm đến 91,12%, dân cư thành thị chiếm 8,88% dân số cả huyện. Tốc độ đô thị hóa chậm, phát triển công nghiệp và dịch vụ chưa cao.

Mật độ dân số tập trung cao ở vùng đô thị (thị trấnVĩnh Bình): 1.493 người/km², ở các xã còn lại có mật độ dân cư trung bình (400–1000 người/km²)
phân bố tương đối đồng đều, chênh lệch không lớn (591 - 793 người/km²).

Chú thích

Tham khảo


title: Các bệnh dịch do nghèo đói

text:
Các bệnh dịch do nghèo đói là các bệnh dịch thường xuất hiện hơn trong người nghèo so với trong những người giàu có hơn. Trong nhiều trường hợp nghèo đói là yếu tố nguy cơ hàng đầu của những bệnh đó, và trong một số trường hợp bệnh dịch có thể (hay được cho là) gây ra nghèo đói. Các bệnh dịch đó trái ngược với các bệnh dịch do sự sung túc là các bệnh dịch được cho là một kết quả của sự gia tăng giàu có trong một xã hội.

Các ví dụ
Ba bệnh dịch chủ yếu của sự nghèo đói là AIDS, sốt rét, và lao.  Các quốc gia đang phát triển chiếm 95% bệnh nhân AIDS toàn cầu và 98% trường hợp lây nhiễm lao chủ động. Hơn nữa, 90% trường hợp tử vong vì sốt rét xảy ra tại châu Phi hạ Sahara.  Tổng cộng, ba bệnh dịch này chiếm gây ra 10% trường hợp tử vong toàn cầu.

Ba bệnh dịch khác, sởi, viêm phổi, và tiêu chảy cũng liên quan chặt chẽ tới nghèo đói, và thường đi cùng với AIDS, sốt rét và lao trong các định nghĩa và thảo luận ở nghĩa rộng hơn về các bệnh dịch từ sự nghèo đói  .  Cuối cùng, tỷ lệ tử vong trẻ sơ sinh và tỷ lệ tử vong bà mẹ cũng thường cao hơn trong nhóm người nghèo. Ví dụ, 98% trong 11.600 ca tử vong bà mẹ và trẻ sơ sinh xảy ra tại các nước đang phát triển.  Tổng cộng, các bệnh dịch vì sự nghèo đói giết hại xấp xỉ 14 triệu người mỗi năm.  Tuy nhiên, các kết quả một phần được công bố trong cuộc nghiên cứu tháng 10 năm 2009 về các bệnh dịch tiêu chảy cho thấy chỉ riêng chúng đã làm thiệt mạng 2.6 triệu người mỗi năm, cao hơn so với con số được ước tính trước kia.

Các cơ cấu và nguyên nhân
Vì nhiều lý do môi trường và xã hội, gồm cả không gian sống chật chội và các điều kiện làm việc, không đủ vệ sinh, và công việc không đều như công nhân tình dục, người nghèo thường có nguy cơ phơi nhiễm với cao hơn với các bệnh nhiễm trùng. Suy dinh dưỡng, stress, làm việc quá sức, và sự tiếp cận không đầy đủ, không thể tiếp cận hay không có dịch vụ y tế có thể gây trở ngại tới quá trình bình phục và vượt qua bệnh tật.  Suy dinh dưỡng đi liền với 54% ca tử vong của trẻ em bởi các bệnh dịch do đói nghèo, và sự thiếu hụt các kỹ năng cham sóc trong khi sinh là lý do hàng đầu cho các tỷ lệ tử vong bà mẹ và trẻ em cao của người nghèo.

Hậu quả
Các bệnh dịch do đói nghèo phản ánh mối quanh hệ động lực giữa nghèo đói và sức khoẻ kém; trong khi các bệnh dịch đó có nguyên nhân trực tiếp từ nghèo đói, chúng cũng có thể tồn tại dai dẳng và làm nghiêm trọng hơn tình trạng nghèo đói bằng cách làm cạn kiệt các nguồn tài nguyên sức khoẻ và tài chính của cá nhân và quốc gia. Ví dụ, các bệnh dịch sốt rét làm giảm tăng trưởng GDP tới 1.3% tại một số quốc gia đang phát triển, và giết hại hàng chục triệu người chỉ riêng tại châu Phi hạ Sahara, chỉ riêng bệnh AIDS đe doạ "các nền kinh tế, cơ cấu xã hội, và sự ổn định của toàn bộ các xã hội"  .

Các bệnh dịch như một nguyên nhân của sự nghèo đói
Một số bệnh dịch được cho là gây ra đói nghèo với một số cá nhân; nhiều bệnh dịch trong số đó là bệnh về thần kinh ảnh hưởng tới việc hoà nhập xã hội, nhận thức, và khả năng tri thức. Chúng bao gồm tự kỷ, tâm thần phân liệt, rối loạn nhân cách chống xã hội, và một số bệnh về thần kinh gây ra bởi sự lạm dụng thể chất hay chấn thương tâm lý.

Xem thêm
 Các bệnh dịch trẻ mồ côi
 Bệnh nhiệt đới
 Bẫy nghèo đói

Liên kết ngoài
United Nations Population Fund: State of World Population 2002  .
RESULTS: World Health/Diseases of Poverty  .
Roll Back Malaria Global Partnership .

Đọc thêm
  Agriculture and HIV/AIDS: understanding the links between agriculture and health (brief)   by Stuart Gillespie (2006) International Food Policy Research Institute

Tham khảo

Bệnh của người
Y tế công cộng
Nghèo
Dịch tễ học
Kinh tế sức khỏe
Vấn đề xã hội trong y học


title: Tipula elverae

text:
Tipula elverae là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Nearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Catocala deuteronympha

text:
Catocala deuteronympha là một loài bướm đêm thuộc họ Erebidae. Loài này có ở miền đông Xibia tới Nhật Bản và Hàn Quốc.

Chiều dài cánh trước khoảng 27 mm.

Phụ loài
Catocala deuteronympha deuteronympha
Catocala deuteronympha dahurica
Catocala deuteronympha omphale (đông nam Siberia và Japan)
Catocala deuteronympha tschiliensis

Liên kết ngoài
Image
Species info
Catocala deuteronympha dahurica Images

Chú thích

Catocala


title: (52626) 1997 WL1

text:
{{DISPLAYTITLE:(52626) 1997 WL1}}

(52626) 1997 WL1 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 19 tháng 11 năm 1997.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 52001–53000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1997
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Synanthedon dybowskii

text:
Synanthedon dybowskii là một loài bướm đêm thuộc họ Sesiidae. Nó được tìm thấy ở Gabon.

Chú thích

Tham khảo

Synanthedon
Động vật Gabon


title: Bulbophyllum purpurellum

text:
Bulbophyllum purpurellum là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

purpurellum]]

P