title: Nagato (thiết giáp hạm Nhật)

text:
Nagato (tiếng Nhật: 長門, Trường Môn), được đặt theo tên tỉnh Nagato, là một thiết giáp hạm siêu-dreadnought được chế tạo cho Hải quân Đế quốc Nhật Bản. Nagato là chiếc thiết giáp hạm đầu tiên trên thế giới được trang bị pháo chính 16 inch (trong thực tế là 16,1 inch tức 410 mm), cùng với lớp vỏ giáp bảo vệ và tốc độ khiến cho nó trở thành một trong những tàu chiến mạnh mẽ nhất vào thời điểm nó được đưa ra hoạt động. Hoàn thành vào năm 1920 như là chiếc mở đầu trong lớp tàu của nó, Nagato đã tham gia hoạt động tìm kiếm cứu hộ những người sống sót trong Đại thảm họa động đất Kantō vào năm 1923. Con tàu được hiện đại hóa trong giai đoạn 1934-1936 với những cải tiến về vỏ giáp, máy móc thiết bị và xây dựng lại một kiến trúc thượng tầng. Nagato tham gia một thời gian ngắn trong Chiến tranh Trung–Nhật vào năm 1937 và là soái hạm của Đô đốc Yamamoto Isoroku trong Trận tấn công Trân Châu Cảng. Nó che đậy việc rút lui của các tàu tấn công và không tham chiến trong cuộc tấn công này.

Ngoài việc tham gia Trận chiến Midway vào tháng 6 năm 1942, nơi nó không chiến đấu, con tàu đã dành phần lớn thời gian trong hai năm đầu tiên của Chiến tranh Thái Bình Dương để huấn luyện trong vùng biển quê hương. Nó được chuyển đến Truk vào giữa năm 1943, nhưng không tham chiến cho đến Trận chiến biển Philippines vào giữa năm 1944 khi nó bị máy bay Hoa Kỳ tấn công. Nagato đã không khai hỏa vũ khí chính của mình chống lại tàu địch cho đến Trận chiến vịnh Leyte vào tháng 10. Nó bị hư hại nhẹ trong trận chiến và trở về Nhật Bản vào tháng sau. Hải quân Đế quốc Nhật Bản đã hết nhiên liệu vào thời điểm này và quyết định không sửa chữa hoàn toàn cho con tàu. Nagato đã được chuyển đổi thành một chiếc tàu nổi chống máy bay và được giao cho nhiệm vụ bảo vệ bờ biển. Nó bị tấn công vào tháng 7 năm 1945 như một phần trong chiến dịch của Hoa Kỳ nhằm tiêu diệt các tàu chiến chủ lực cuối cùng còn lại của Hải quân Đế quốc Nhật Bản, nhưng con tàu chỉ bị hư hỏng nhẹ và là chiếc thiết giáp hạm Nhật Bản duy nhất còn sống sót sau Chiến tranh thế giới thứ hai. Đến giữa năm 1946, con tàu trở thành mục tiêu cho các cuộc thử nghiệm vũ khí hạt nhân trong Chiến dịch Crossroads. Nó sống sót trong lần thử nghiệm đầu tiên với thiệt hại nhẹ, nhưng sau đó bị đánh chìm trong lần thử nghiệm thứ hai.

Thiết kế và chế tạo

Nagato được đặt lườn tại Xưởng Hải quân Kure vào ngày 28 tháng 8 năm 1917, được hạ thủy vào ngày 9 tháng 11 năm 1919, và công việc chế tạo được hoàn tất vào ngày 15 tháng 11 năm 1920.

Nó trải qua một cuộc cải tiến lớn vào năm 1936, thay thế các nồi hơi đốt bằng than, nâng cấp vỏ giáp (lắp thêm giáp chống ngư lôi và tăng độ dày của boong tàu) cùng các khẩu pháo phòng không.

Lịch sử hoạt động trong Thế Chiến II

Trân Châu Cảng và Midway

Vào lúc bắt đầu Thế Chiến II, Nagato dưới quyền chỉ huy của thuyền trưởng Yano Hideo, và cùng với chiếc thiết giáp hạm chị em với nó là chiếc Mutsu hình thành nên Đội Tàu thiết giáp 1. Nagato là soái hạm của Hạm đội Liên Hợp, cắm cờ hiệu của Đô đốc Isoroku Yamamoto. Vào ngày 2 tháng 12 năm 1941, chính chiếc Nagato đã gửi đi bức điện "Niitakayama nobore 1208" (leo núi Niitaka vào lúc 12/08 giờ Nhật Bản) ra hiệu lệnh cho Lực lượng Đặc nhiệm Tàu sân bay tấn công Trân Châu Cảng đánh dấu việc Nhật Bản mở màn chiến cuộc ở Mặt trận Thái Bình Dương.

Vào ngày 12 tháng 2 năm 1942, Đô đốc Yamamoto chuyển cờ hiệu của ông sang chiếc thiết giáp hạm mới Yamato.

Trong trận Midway, Nagato lên đường cùng với các thiết giáp hạm Yamato và Mutsu, tàu sân bay Hosho, tàu tuần dương Sendai, chín tàu khu trục và bốn tàu hỗ trợ như là lực lượng chính của Đô đốc Yamamoto vào tháng 6 năm 1942 nhưng đã không tham gia tác chiến. Nó quay trở về Nhật Bản cùng với những người trên chiếc tàu sân bay Kaga còn sống sót được cứu vớt.

Trong năm 1943, dưới sự chỉ huy của Thuyền trưởng Hayakawa Mikio, Nagato đặt căn cứ tại Truk trong quần đảo Caroline. Sau cuộc triệt thoái khỏi Truk vào tháng 2 năm 1944, nó đặt căn cứ tại Lingga gần Singapore.

Trận chiến biển Philippines và Hải chiến vịnh Leyte
Vào tháng 6 năm 1944 nó tham gia vào Chiến dịch A-Go, một cuộc tấn công vào lực lượng Đồng Minh trong quần đảo Mariana. Trong Trận chiến biển Philippines diễn ra vào ngày 19 tháng 6 năm 1944, nó bị máy bay Mỹ tấn công nhưng không bị thiệt hại.

Vào tháng 10 năm 1944, nó tham gia vào chiến dịch Shō-1 tấn công lên lực lượng đổ bộ Đồng Minh lên đảo Leyte. Vào ngày 24 tháng 10 năm 1944 trong trận chiến biển Sibuyan, Nagato bị nhiều đợt máy bay ném bom bổ nhào Mỹ tấn công. Lúc 14 giờ 16 phút, nó trúng phải hai quả bom được ném bởi máy bay từ các tàu sân bay Franklin và Cabot. Quả bom thứ nhất làm vô hiệu hóa một số khẩu đội pháo và gây hư hại cho lỗ hút gió của nồi hơi số 1, làm ngừng một trục mất 25 phút cho đến khi lỗ hút gió được dọn sạch. Quả bom thứ hai đánh trúng nhà ăn và phòng liên lạc vô tuyến phía trước, giết chết 52 người và làm bị thương 106 người khác. Vào ngày 25 tháng 10, lực lượng chính của Hạm đội Cơ động Nhật Bản vượt qua eo biển San Bernardino và hướng đến Vịnh Leyte. Trong trận Samar, Nagato đối đầu cùng các tàu sân bay hộ tống và các tàu khu trục thuộc Đội Đặc nhiệm 77.4.3 Mỹ. Lúc 06 giờ 01 phút nó khai hỏa vào tàu sân bay hộ tống St. Lo, lần đầu tiên nó sử dụng các khẩu pháo chính lên tàu đối phương, nhưng bị trượt. Lúc 06 giờ 54 phút, tàu khu trục Heermann phóng một loạt ngư lôi nhắm vào chiếc thiết giáp hạm Haruna; những quả ngư lôi trượt khỏi chiếc Haruna nhưng lại hướng đến Yamato và Nagato đang chạy cùng hướng. Hai chiếc thiết giáp hạm bị buộc phải tạm ngưng tác chiến quay đầu về hướng Bắc một quãng 16 km (10 dặm) cho đến khi các quả ngư lôi hết nhiên liệu. Khi quay trở lại, Nagato tiếp tục giáp chiến cùng các tàu sân bay hộ tống Mỹ, bắn 45 quả đạn 410 mm (16,1 inch) và 92 quả đạn 140 mm (5,5 inch).

Lúc 09 giờ 10 phút Đô đốc Takeo Kurita ra lệnh cho hạm đội kết thúc cuộc tấn công và hướng lên phía Bắc. Đến 10 giờ 20 phút ông lại ra lệnh cho hạm đội lại hướng về phía Nam, nhưng vì hạm đội phải chịu đựng những đợt không kích ngày càng căng thẳng, ông lại ra lệnh rút lui vào lúc 12 giờ 36 phút. Đến 12 giờ 43 phút Nagato bị đánh trúng trước mũi hai quả bom nhưng thiệt hại không nghiêm trọng.

Đang khi rút lui trong ngày 26 tháng 10 hạm đội Nhật Bản tiếp tục chịu đựng các trận không kích liên tục. Nagato bị máy bay ném bom bổ nhào từ tàu sân bay Hornet tấn công, và trúng phải bốn quả bom khiến 38 người chết và 105 người bị thương. Trong ngày hôm đó nó đã bắn 99 quả đạn 410 mm (16,1 inch) và 653 quả đạn 140 mm (5,5 inch).

Ngày 25 tháng 11 năm 1944, Nagato về đến Yokosuka để sửa chữa. Tình trạng thiếu hụt nhiên liệu và vật liệu khiến cho nó không thể được đưa vào phục vụ trở lại. Đến tháng 2 năm 1945, nó được tái bố trí làm tàu phòng thủ duyên hải. Vào tháng 6 năm 1945, số pháo hạng nhì và pháo phòng không của nó được tháo dỡ và đem lên bờ. Vào ngày 18 tháng 7 năm 1945 nó bị tấn công tại Yokusuka bởi máy bay tiêm kích-ném bom và máy bay ném ngư lôi từ các tàu sân bay Essex, Randolph, Bennington, Shangri-La và Belleau Wood. Nagato bị trúng phải ba quả bom, quả thứ 1 rơi trúng tháp chỉ huy của tàu. Quả bom đó đã giết chết sĩ quan chỉ huy là Chuẩn Đô đốc Otsuka Miki và 12 thủy thủ Nhật đang có mặt ở đó. Quả thứ 2 rơi trúng tháp pháo số 3, giết chết 21 thủy thủ Nhật và làm hỏng 4 khẩu pháo phòng không Type 96 của nó.

Thử nghiệm nguyên tử trên đảo san hô vòng Bikini

Vào ngày 30 tháng 8 năm 1945, sau khi Nhật Bản đầu hàng, Nagato là chiếc thiết giáp hạm Nhật Bản duy nhất còn sống sót. Các thủy thủ Mỹ từ chiếc USS Horace A. Bass (LPR-124) đã chiếm giữ và điều khiển con tàu.

Vào tháng 3 năm 1946, nó được đưa từ Yokusuka đến đảo san hô vòng Bikini để tham gia Chiến dịch Crossroads, một chương trình thử nghiệm bom nguyên tử của Lục quân và Hải quân Hoa Kỳ. Trên chuyến hải hành cuối cùng này, nó được chỉ huy bởi Thuyền trưởng W. J. Whipple và một thủy thủ đoàn của Hải quân Hoa Kỳ (khoảng 180 người). Nó đang ở trong tình trạng rất kém đến mức nó phải được kéo vào đảo san hô Eniwetok để được sửa chữa một cách tạm thời để có thể đi tiếp.

Trong thử nghiệm thứ nhất mang tên Able, một vụ nổ nguyên tử trên không trung vào ngày 1 tháng 7 năm 1946, nó ở cách tâm vụ nổ khoảng 1.500 m (1.640 yard) và chỉ bị thiệt hại nhẹ. Tuy nhiên, trong thử nghiệm thứ hai mang tên Baker, một vụ nổ dưới nước vào ngày 25 tháng 7 năm 1946 đã khiến nó bị hư hỏng nặng và bị chìm sau đó 5 ngày trong trạng thái lật úp.

Lá cờ của Nagato
Lá cờ hiệu Hải quân Nhật Bản trên chiếc Nagato đã được một sĩ quan chỉ huy của Hải quân Hoa Kỳ giữ. Nó được con gái của ông đưa ra trong một chương trình đánh giá cổ vật mang tên Nandemo Kanteidan, và được trình chiếu trên TV Tokyo vào tháng 9 năm 2005. Lá cờ hiệu đã được ước định giá là 10 triệu yen. Sau khi chương trình kết thúc, vị khách mời của chương trình Kouji Ishizaka đã mua lại lá cờ với giá trên và tặng lại cho Bảo tàng Thiết giáp hạm Yamato ở Kure, Hiroshima vào tháng 9 năm 2006.

Phiên bản trong phim Tora! Tora! Tora!
Trong Tora! Tora! Tora!, một bộ phim miên tả lại cuộc tấn công Trân Châu Cảng cùng những sự kiện khiến dẫn đến trận chiến này, một mô hình chính xác có kích thước lớn như thật của chiếc Nagato đã được chế tạo, và đã xuất hiện trong đoạn mở đầu của bộ phim này.

Danh sách thuyền trưởng
 Nobutaro Iida (sĩ quan trang bị trưởng): 20 tháng 11 năm 1919 - 25 tháng 11 năm 1920
 Nobutaro Iida: 25 tháng 11 năm 1920 - 1 tháng 12 năm 1921
 Kanari Kabayama: 1 tháng 12 năm 1921 - 10 tháng 11 năm 1922
 Yoshio Takahashi: 10 tháng 11 năm 1922 - 1 tháng 12 năm 1923
 Seizo Sakonji: 1 tháng 12 năm 1923 - 1 tháng 12 năm 1924
 Susumu Nakajima: 1 tháng 12 năm 1924 - 22 tháng 8 năm 1925
 Masaharu Osoekawa: 22 tháng 8 năm 1925 - 1 tháng 12 năm 1926
 Kiyoshi Hasegawa: 1 tháng 12 năm 1926 - 1 tháng 12 năm 1927
 Shigeru Matushita: 1 tháng 12 năm 1927 - 10 tháng 12 năm 1928
 Tsugumatsu Inoue: 10 tháng 12 năm 1928 - 30 tháng 11 năm 1929
 Kichijiro Hamada: 30 tháng 11 năm 1929 - 1 tháng 12 năm 1930
 Kamezaburo Nakajima: 1 tháng 12 năm 1930 - 10 tháng 10 năm 1931
 Keitaro Hara: 10 tháng 10 năm 1931 - 1 tháng 12 năm 1931
 Teijiro Sugisaka; 1 tháng 12 năm 1931 - 4 tháng 3 năm 1932
 Minoru Sonoda: 4 tháng 3 năm 1932 - 1 tháng 12 năm 1932
 Sekizo Uno: 1 tháng 12 năm 1932 - 15 tháng 11 năm 1933
 Kenichi Sada: 15 tháng 11 năm 1933 - 15 tháng 11 năm 1934
 Katsumi Yukishita: 15 tháng 11 năm 1934 - 15 tháng 7 năm 1935
 Jiro Saito: 15 tháng 7 năm 1935 - 1 tháng 12 năm 1936
 Tomoshige Samejima: 1 tháng 12 năm 1936 - 1 tháng 12 năm 1937
 Torahiko Nakajima: 1 tháng 12 năm 1937 - 15 tháng 11 năm 1938
 Kakuji Kakuta: 15 tháng 11 năm 1938 - 15 tháng 12 năm 1938
 Shigeru Fukudome: 15 tháng 12 năm 1938 - 5 tháng 11 năm 1939
 Sakae Tokunaga: 5 tháng 11 năm 1939 - 15 tháng 10 năm 1940
 Shinzo Onishi: 15 tháng 10 năm 1940 - 11 tháng 8 năm 1941
 Hideo Yano: 11 tháng 8 năm 1941 - 10 tháng 11 năm 1942
 Sojiro Hisamune: 10 tháng 11 năm 1942 - 2 tháng 8 năm 1943
 Mikio Hayakawa: 2 tháng 8 năm 1943 - 25 tháng 12 năm 1943 (được thăng lên Chuẩn Đô đốc ngày 1 tháng 11 năm 1943.)
 Yuji Kobe: 25 tháng 12 năm 1943 - 20 tháng 12 năm 1944 (được thăng lên Chuẩn Đô đốc ngày 15 tháng 10 năm 1944.)
 Kiyomi Shibuya: 20 tháng 12 năm 1944 - 27 tháng 4 năm 1945
 Chuẩn Đô đốc Miki Otsuka: 27 tháng 4 năm 1945 - 18 tháng 7 năm 1945 (tử trận, được truy thăng lên Phó Đô đốc)
 Chuẩn Đô đốc Masamichi Ikeguchi: 18 tháng 7 năm 1945 - 20 tháng 8 năm 1945
 Shuichi Sugino: 20 tháng 8 năm 1945 - 2 tháng 9 năm 1945

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Maritimequest.com: Nagato photo gallery
 Tabular record of movement from combinedfleet.com

Tàu chiến của Hải quân Đế quốc Nhật Bản
Thiết giáp hạm của Hải quân Đế quốc Nhật Bản
Xác tàu đắm trong Thế Chiến II tại Thái Bình Dương
Lớp thiết giáp hạm Nagato
Thiết giáp hạm Thế chiến thứ hai của Nhật Bản
Tàu thủy năm 1919


title: Lussat, Puy-de-Dôme

text:
Lussat là một xã ở tỉnh Puy-de-Dôme trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes miền trung nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 319 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Puy-de-Dôme


title: 7531 Pecorelli

text:
7531 Pecorelli (1994 SC) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 24 tháng 9 năm 1994 bởi ở Santa Lucia Stroncone Astronomical Observatory.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 7531 Pecorelli

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1994


title: Armsheim

text:
Armsheim là một xã thuộc huyện Alzey-Worms, bang Rheinland-Pfalz, nước Đức. Xã Armsheim có diện tích 10,05 km².

Tham khảo

Xã của bang Rheinland-Pfalz
Xã và đô thị ở huyện Alzey-Worms


title: Limnophilella schunkeana

text:
Limnophilella schunkeana là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Limnophilella
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Hydromanicus diomedes

text:
Hydromanicus diomedes là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Hydromanicus


title: Melanotaenia vanheurni

text:
van Heurn's rainbowfish (Melanotaenia vanheurni) là một loài cá thuộc họ Melanotaeniidae. Nó là loài đặc hữu của West Papua in Indonesia.

Nguồn

Chú thích

Tham khảo

Melanotaenia


title: Helius bigeminatus

text:
Helius bigeminatus là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Helius
Limoniidae ở vùng Australasia


title: The Shawshank Redemption

text:
The Shawshank Redemption là bộ phim chính kịch - tâm lý của Hoa Kỳ phát hành vào ngày 22 tháng 9 năm 1994, do Frank Darabont viết kịch bản và đạo diễn, dựa trên tiểu thuyết của Stephen King, Rita Hayworth and Shawshank Redemption. Các diễn viên chính trong phim là Tim Robbins trong vai Andy Dufresne và Morgan Freeman trong vai Ellis Boyd "Red" Redding.

Bộ phim khắc họa nhân vật Andy sống gần hai thập kỷ trong Nhà tù Shawshank cấp tiểu bang, một nhà tù hư cấu tại Maine, và tình bạn của anh với Red, một người bạn tù. Bộ phim này là một thí dụ điển hình cho khoảng cách tiềm ẩn giữa thành công bước đầu tại các rạp chiếu phim và sự nổi tiếng rực rỡ. Mặc dù bị thờ ơ khi chiếu rạp và không thu đủ lợi nhuận để bù đắp chi phí làm phim, The Shawshank Redemption lại nhận được những lời nhận xét tích cực từ những nhà bình luận và sau đó nổi tiếng qua truyền hình cáp, video gia đình, và DVD. Bộ phim này tiếp tục được hoan nghênh bởi những nhà bình luận và khán giả, kể cả sau 14 năm từ khi được phát hành đầu tiên, và thường được xếp vào hạng một trong những phim vĩ đại nhất mọi thời đại.

Nội dung
Vào năm 1947, phó giám đốc ngân hàng trẻ tên Andy Dufresne (Tim Robbins) bị buộc tội giết vợ và người tình của cô ta dựa trên những chứng cứ gián tiếp không rõ ràng, và bị tuyên hai bản án chung thân tại Nhà tù Shawshank nổi tiếng ở Maine. Trong tù, ông bạn tù Ellis Boyd "Red" Redding (Morgan Freeman) bị từ chối ân xá sau khi đã thụ án được hai mươi năm trong bản án chung thân của ông. Cuối ngày hôm đó, ông chứng kiến các tù nhân mới được đưa vào nhà tù, và Andy là một trong số họ, nhóm bạn của Red cá cược ai sẽ khóc đầu tiên, và Red đã đặt vào Andy. Sau khi gặp người quản lý kỷ luật Cai ngục Samuel Norton và trưởng gác ngục Đội trưởng Byron Hadley, những tù nhân mới được tẩy rận và đưa vào phòng giam. Một trong các tù nhân kêu khóc vào đêm đó, và Đội trưởng Hadley đã đánh người đó trọng thương và sau đó anh ta chết do không được cấp cứu kịp thời.

Andy nhanh chóng làm quen với nhóm bạn của Red, và đặc biệt là Red, người nổi tiếng vì buôn lậu một cách thông minh ra vào nhà tù. Sau một tháng điều chỉnh cuộc sống mới, Andy tiếp xúc với Red và đặt hàng ông một chiếc búa đẽo đá để theo đuổi sở thích sưu tầm đá của anh. Andy khởi đầu bằng công việc tại khu giặt ủi của nhà tù, nơi anh bị quấy rối và bị một nhóm tù nhân đồng tính tàn ác có tên "The Sisters" (Các chị em) tìm cách hiếp dâm. Anh chịu đựng những lần bị bắt nạt trong gần hai năm nhưng không bao giờ than vãn một lời. Một hôm, trong khi đang bôi nhựa đường lên mái nhà của nhà máy chế tạo bảng số xe hơi của Shawshank, Andy nghe được Đội trưởng Hadley đang bàn về số tiền thuế cho số di sản mà Hadley sắp được nhận. Mặc dù suýt bị ném xuống từ mái nhà, nhưng kiến thức về các vấn đề tài chính của anh khiến Hadley cảm thấy có lợi. Để được thù lao là 3 chai bia cho mỗi "bạn làm việc" của anh, Andy đã bày cho Hadley cách lách thuế.

Trong phòng chiếu phim, Andy muốn Red lấy ảnh Rita Hayworth về phòng giam của anh. Khi anh rời khỏi phòng chiếu phim, anh bị nhóm Các chị em tấn công và bị đánh tới suýt chết, và phải nằm một tháng trong bệnh xá nhà tù để hồi phục. Để trả thù cho Andy, Đội trưởng Hadley đã đánh đập dã man tên cầm đầu nhóm là Bogs, khiến tên này bị liệt vĩnh viễn. Andy không còn bị nhóm Các chị em quấy rối, và các tù nhân đồn rằng Andy được những lính canh bảo vệ vì đã giúp đỡ Đội trưởng Hadley. Khi Andy quay về từ bệnh xá, anh thấy một món quà mừng của Red: một áp phích Rita Hayworth lớn, miễn phí.

Lời đồn đại về việc giúp đỡ Đội trưởng Hadley của Andy lan rộng, và anh được chỉ định làm trợ lý cho tù nhân lớn tuổi Brooks Hatlen đang trông nom thư viện nhà tù (dấu hiệu cho sự đối xử ưu đãi đầu tiên) và viết thư cho Thượng viện bang Maine để xin tiền ủng hộ phát triển thư viện. Khi những lính gác khác bắt đầu đến nhờ anh trợ giúp về tài chính, Andy tạo dựng văn phòng tạm để cung cấp dịch vụ thuế và tài chính và "nhóm khách hàng" của anh ngày càng tăng lên đến hầu như toàn bộ nhân viên nhà tù, cai ngục từ các nhà tù khác, và thậm chí cả Cai ngục Norton.

Sau khi Andy đã trải qua gần mười năm tại Shawshank, anh và Red trong một buổi làm phát hiện ra Brooks đang kề dao vào cổ Heywood một cách quẫn trí. Sau khi Andy thuyết phục được Brooks thả Heywood, Red yêu cầu Heywood giải thích tại sao Brooks lại có hành động như vậy. Heywood kể với Red và các bạn trong nhóm rằng anh ta chỉ đến để 'chào tạm biệt' Brooks. Brooks đã được ân xá sau khi ông đã thi hành án 50 năm. Giờ đây ông đã quá quen thuộc với cuộc sống trong tù đến mức ông sợ hãi khi phải ra thế giới bên ngoài. Bên ngoài nhà tù, Brooks chỉ nhận thấy sự cô đơn, cách biệt với công việc xếp hàng đã tính tiền vào túi giấy tại một cửa hàng. Tuy là một người được kính nể trong tù, theo lời Red nói, nhưng ông chỉ là "một ông già hết thời với đôi tay thấp khớp" ở thế giới bên ngoài. Ngoài ra, ông không được xã hội cảm thông và bị quấy nhiễu bởi người quản lý chẳng ưa gì ông, người mà có lúc ông đã định giết đi để được quay lại nhà tù. Cuối cùng ông viết một lá thư cho các bạn ở Shawshank trước khi khắc dòng chữ "Brooks was here" (Brooks đã ở đây) trên xà nhà rồi treo cổ tự tử trong căn phòng mà chính quyền bố trí cho ông sau khi ra tù.

Cai ngục Samuel Norton khai thác tài năng của Andy và nghĩ ra một kế hoạch bắt các tù nhân làm việc cho các dự án xây dựng của địa phương. Bằng cách này, ông bóc lột sức lao động miễn phí của tù nhân để làm lợi cho cá nhân mình, và Andy đứng phía sau giúp ông rửa tiền, giấu các ngân khoản cho Norton bằng cách tạo ra một danh tính giả có tên "Randall Stephens". Để giữ cho Andy hài lòng, Norton cho mở rộng thư viện nhà tù, và Andy được trao cơ hội giúp đỡ những bạn tù học được bằng phổ thông. Ông cũng cho phép Andy giữ một số hàng lậu công khai trong xà lim của anh, trong đó có đá mài, màn đá, và nhiều áp phích khác nhau (trong đó có tấm hình Marilyn Monroe rất lớn, thay cho hình Rita Hayworth trước đó).

Vào năm 1965, một tù nhân trẻ tuổi có tên Tommy Williams vào nhà tù Shawshank vì tội trộm cắp. Andy tỏ ra thích anh chàng này, và dạy Tommy để anh có được tấm bằng bổ túc văn hóa cấp ba. Sau khi nỗ lực hoàn thành bài thi (và sau này đậu), Tommy nghe được vụ án của Andy từ Red, và lộ ra thông tin bất ngờ: Elmo Blatch, một trong những bạn tù của anh, đã mô tả việc giết hai người trùng hợp với sự mô tả về vợ của Andy và người tình của cô ta cùng với chuyện anh chồng "nhân viên nhà băng khéo léo" bị đổ tội ra sao. Andy hi vọng rằng anh sẽ có thể kháng án với sự giúp đỡ của Tommy, và anh tìm gặp Norton để xin lời khuyên và sự hỗ trợ. Khi Norton nghe được câu chuyện, ông cố gắng thuyết phục anh rằng Tommy chỉ đồng cảm với hoàn cảnh của anh và bịa ra câu chuyện để làm anh vui. Andy cam đoan với viên cai ngục rằng anh sẽ không bao giờ tiết lộ sự thối nát tại nhà tù. Sợ thông tin lộ ra nếu Andy được trả tự do, Norton giam anh trong phòng giam biệt lập trong một tháng và lệnh cho Hadley giết chết Tommy sau cuộc nói chuyện mà anh chàng trẻ tuổi này nói rằng anh ta sẵn sàng làm chứng cho Andy. Sau khi ngụy trang việc giết Tommy bằng một vụ trốn trại, Norton tuyên bố với Andy rằng anh sẽ vẫn nhận được sự bảo hộ từ lính gác chỉ khi nào anh biết giữ im lặng và tiếp tục giúp Norton biển thủ ngân quỹ. Nếu anh không làm như vậy, Norton sẽ 'quăng anh cho đám người đồng giới', và phá hủy tất cả những gì Andy dày công tạo dựng sau chừng ấy năm, kể cả thư viện. Rồi ông ta bắt anh chịu thêm một tháng giam biệt lập nữa.

Sau khi trải qua hai tháng giam biệt lập, Andy được trả về phòng giam, trong tình trạng của một kẻ nhụt chí, đầu hàng số phận. Khi ở ngoài sân, anh nhờ Red một việc lạ lùng, bảo ông rằng nếu ông được phóng thích thì ông phải đi đến một địa điểm cụ thể trên một đồng cỏ gần Buxton, Maine để tìm một thứ đã được chôn tại đó. Bạn bè của Andy lo rằng có thể anh sẽ tự tử như Brooks, vì anh vừa xin một tù nhân khác một đoạn dây thừng dài. Tuy nhiên, sáng hôm sau, người ta không thấy Andy trong xà lim, mà chỉ còn tấm áp phích Raquel Welch, thay cho bức hình Marilyn Monroe, nhìn chằm chặp vào Norton. Trong tâm trạng tức giận vì Andy bỗng nhiên biến mất, Norton ném hòn đá trên bệ cửa sổ của Andy vào tấm áp phích, nó lọt qua và rơi vào một đường hầm. Norton xé tấm ảnh và nhìn thấy một cái lỗ có kích thước vừa đủ để người đàn ông trung bình chui qua. Viên cai ngục điên tiết và bắt tất cả nhân viên dưới quyền ông phải tìm cho ra tên vượt ngục, nhưng chỉ tìm thấy mớ quần áo tù, một miếng xà phòng và một chiếc búa đẽo đá.

Đoạn phim hồi tưởng cho thấy khi Andy cố khắc tên của anh lên bức tường ở đầu phim, một mảng tường rớt ra, và hơn 19 năm trời tại Shawshank, Andy đã bỏ ra hàng giờ để đục bức tường. Để che giấu hành động này, anh lén rải gạch đá anh đã đào buổi tối ra sân ngoài khi đi dạo. Anh hoàn thành vụ vượt ngục sau khi bò một đoạn 500 yard qua ống nước thải. Sau khi thoát, Andy dùng danh tính giả Randall Stephens mà anh tạo ra trước đây với mục đích che giấu hành vi biển thủ của viên cai ngục, một nhân vật giả có đầy đủ giấy khai sinh, bằng lái, số an sinh xã hội. Mặc bộ đồ và mang đôi giày sạch sẽ của Norton, Andy rút toàn bộ số tiền mà anh đã gửi qua nhiều năm (trên 370.000 USD theo lời của Red) cho Norton, xem như đó là "phí phục vụ" cho những đối xử bất công và công việc của anh trong tù. Anh cũng gửi bằng chứng về hành vi phạm tội đến một tòa soạn báo địa phương, kể về sự thối nát và tội ác của viên cai ngục và các lính canh. Sáng hôm bài báo được đăng, cảnh sát và viên chưởng lý địa phương ập đến nhà tù. Byron Hadley bị bắt, được kể là "khóc thút thít như một bé gái" khi bị dẫn đi, còn Norton thì tự sát bằng súng trong văn phòng trước khi nhà chức trách vào được, mà theo lời dẫn của Red là Red cho rằng điều cuối cùng băng qua đầu của Norton "không phải viên đạn, mà là làm thế quái nào mà Andy Dufresne có thể qua mặt được ông".

Ngay sau đó, vào năm 1967, Red cuối cùng cũng được ân xá sau khi đã thi hành án suốt 40 năm tại nhà tù Shawshank. Sau khi cố gắng làm quen với cuộc sống bên ngoài nhà tù (ông cũng có công việc và nơi ở y hệt như Brooks đã từng có nhiều năm trước đó), ông nghĩ đến việc làm một điều gì đó để hủy sự ân xá và quay về lại Shawshank, nhưng ông nhớ lại lời hứa với Andy ngay trước khi Andy trốn thoát. Một ngày nọ, Red đi đến đồng cỏ tại Buxton mà Andy đã kể cho ông nghe. Dưới một tảng đá nham thạch nổi bật, ông tìm thấy một hộp kim loại nhỏ, trong đó có tiền và chỉ dẫn từ Andy. Ông đi bằng xe buýt (điều này vi phạm luật ân xá, nhưng ông cho rằng chẳng còn ai gây phiền toái cho lão già như ông nữa) đến Fort Hancock, Texas (nơi Andy đi qua Mexico) và thú nhận rằng cuối cùng ông cũng đã cảm thấy có hy vọng. Sau đó ông hội ngộ cùng Andy tại Zihuatanejo trên bờ Thái Bình Dương của México.

Diễn viên

Jeffrey DeMunn xuất hiện trong đoạn giới thiệu đầu phim trong vai diễn ngắn làm ủy viên công tố tại phiên tòa năm 1946, phiên toà đã phán quyết Dufresne phải chịu án tù. DeMunn, cũng là bạn đồng môn với Darabont, cũng xuất hiện trong hai bộ phim chuyển thể sau này The Green Mile và The Mist.

Quá trình sản xuất
Darabont đảm bảo được quyền chuyển thể bộ phim từ tác giả Stephen King sau khi gây ấn tượng với ông về đoạn phim chuyển thể ngắn từ truyện "The Woman in the Room" năm 1983. Mặc dù hai người đã trở thành bạn bè và vẫn duy trì mối quan hệ thư từ, Darabont không làm việc với ông cho đến bốn năm sau năm 1987, khi ông chuyển thể Shawshank. Đây là một trong những bộ phim dạng Dollar Baby khiến cho tác phẩm của King nổi tiếng hơn. Darabont sau đó còn đạo diễn phim The Green Mile, dựa trên một tác phẩm khác về tù nhân của Stephen King, sau đó tiếp tục bằng một kịch bản chuyển thể từ tiểu thuyết ngắn của King The Mist. Rob Reiner, người trước đó đã chuyển thể một tiểu thuyết khác của King The Body thành bộ phim Stand By Me, đề nghị 2,5 triệu đô la để được viết và đạo diễn dự án này. Ông nhắm đến việc đưa Tom Cruise vào vai Andy và Harrison Ford vào vai Red. Darabont đã nghiêm túc xem xét và thích tầm nhìn của Reiner, nhưng cuối cùng ông quyết định nó là "cơ hội để làm điều gì đó vĩ đại" và tự mình đạo diễn bộ phim.

The Shawshank Redemption được quay ở trong và ngoại vi thành phố Mansfield, Ohio, nằm ở phía bắc trung tâm Ohio. Nhà tù trong phim là một Trại cải tạo Tiểu bang Ohio cũ bỏ hoang nằm ngay phía bắc Mansfield. Toà nhà của Trại cải tạo đã được dùng trong một số phim khác, như Harry and Walter Go to New York, Air Force One và Tango and Cash. Phần lớn khu vực sân nhà tù hiện đã được san bằng để mở rộng Học viện Hiệu chỉnh Richland gần đó, nhưng Toà nhà Quản lý theo phong cách Gothic của Trại cải tạo vẫn còn và do được sử dụng trong các phim nổi tiếng, nó đã trở thành thắng cảnh. Vị cai thực sự của Học viện Hiệu chỉnh Richland có xuất hiện trong một cảnh nhỏ trong Shawshank với vai tù nhân ngồi ngay phía sau Tommy trên chuyến xe buýt đến nhà tù và một số nhân viên khác từ học Học viện Hiệu chỉnh Mansfield gần đó cũng đóng các vai nhỏ.

Một số ngoại cảnh được quay tại Công viên Malabar, ở gần Lucas, Ohio. Phân cảnh trong đó Andy đậu xe bên ngoài căn nhà của anh với ý định giết vợ được quay tại Cabin Pugh trong công viên. Các phân cảnh quay làng Buxton và cánh đồng mà tại đó Red tìm thấy bức thư của Andy được quay tại mảnh đất tư nằm đối diện với cổng vào công viên trên đường Bromfield. Có thể dễ dàng nhìn thấy cây sồi ở bên đường. Bức tường đá bên cạnh, được xây lên để làm phim, nằm ở phía bên kia ngọn đồi gần vệ đường. Bức tường hiện vẫn còn tồn tại, mặc dù nó đã bị hao mòn một phần. Những cảnh khác được quay tại Ashland, Butler, Upper Sandusky, Ohio và Portland, Maine.

Bức ảnh chụp Red trẻ tuổi trong hồ sơ ân xá là con trai của Morgan Freeman, Alfonso. Có thể thấy Alfonso đứng trên sân khi đám tù nhân trong đó có Andy được thả xuống nhà tù, la hét "Fresh Fish! Fresh Fish" trong khi đang lắc lư trong một đường tưởng tượng. Alfonso sau đó đóng thay một bộ phim nhại lại vai Red của cha mình, có tên The Sharktank Redemption, có trong đĩa thứ hai của DVD kỷ niệm 10 năm.

Bộ phim kết thúc bằng dòng chữ "In Memory of Allen Greene" (Tưởng nhớ Allen Greene). Darabont muốn tặng bộ phim cho người bạn và là đồng nghiệp của ông, Allen Greene II, người đã chết ngay trước khi hoàn thành bộ phim vì bệnh AIDS.

Những cách diễn dịch
Roger Ebert đã nói rằng sự chính trực của Andy Dufresne là chủ đề quan trọng trong suốt chiều dài câu chuyện, đặc biệt là khi trong tù, nơi luôn thiếu sự chính trực. Andy là một cá thể chính trực giữa số đông tội phạm, cai ngục thiếu đức tính này. Ngoài ra, một số nhà phê bình đã diễn giải bộ phim như một truyện ngụ ngôn Công giáo do nó chứa đựng niềm hy vọng, bản chất xấu xa, sự chuộc tội, lòng cứu tế, và tin tưởng trong kiếp sau. Một số nhà phê bình theo Công giáo đã nhắc đến bộ phim "trung thành với nguyên lý Công giáo". Có đoạn bình luận của đạo diễn trong đĩa DVD kỷ niệm mười năm, trong đó Darabont đã phủ nhận rằng ông đã cố tình tạo ra một câu chuyện ngụ ngôn như vậy, và gọi sự diễn dịch như vậy đối với phim là "kỳ quái". Những người khác cũng chỉ ra rằng sự miêu tả ngắn gọn về các nhân vật phản diện chính của phim khiến cho khán giả thỏa mãn - Hadley bị bắt trong nước mắt, Warden tự tử, và bệnh liệt của Bogs - có vẻ như giống với sự báo thù trong Cựu Ước hơn là sự hối lỗi trong Tân Ước.

Phản hồi quan trọng
 Năm 1994, bộ phim nhận được 7 đề cử: (Phim hay nhất, Nam chính xuất sắc nhất Morgan Freeman, Kịch bản chuyển thể hay nhất, Quay phim xuất sắc nhất, Biên tập phim xuất sắc nhất, Nhạc phim hay nhất, và Âm thanh xuất sắc nhất) nhưng với sự tỏa sáng rực rỡ của bộ phim Forrest Gump, nó không giành được bất kỳ giải nào.
 Vào năm 1998 Shawshank không có trong danh sách Danh sách 100 phim hay nhất của Viện phim Mỹ, nhưng chín năm sau (2007) phim được xếp ở vị trí thứ 72 trong danh sách chỉnh sửa, vượt lên trên cả Forrest Gump (thứ 76) và Pulp Fiction (thứ 94), hai bộ phim được tán dương nhất trong cùng năm đó với Shawshank.
 Vào năm 1999, nhà phê bình điện ảnh Roger Ebert đã đưa Shawshank vào danh sách "Những bộ phim vĩ đại" của ông, và trong cuộc lấy ý kiến độc giả của tạp chí điện ảnh Empire, bộ phim xếp thứ 5 vào năm 2004 và thứ nhất vào năm 2006 trong danh sách các phim vĩ đại nhất mọi thời đại.
 Vào năm 2002, The Shawshank Redemption được bình chọn là bộ phim vĩ đại thứ 3 từng được thực hiện trong Cuộc bình chọn 100 phim vĩ đại nhất của Channel 4.
 Năm 2008, trang web về phim They Shoot Pictures, Don't They? thống kê 1000 bộ phim được đánh giá cao nhất mọi thời đại, The Shawnshank Redemption được xếp ở vị trí thứ 563, rớt hạng so với vị trí thứ 506 và 515, của các năm 2007 và 2006.
 Tại IMDb Top 250, bộ phim được xếp vị trí số 1 – vị trí tương đương với danh hiệu bộ phim hay nhất mọi thời đại.

Âm nhạc
Nhạc nền do Thomas Newman biên soạn, và đã được đề cử cho Giải Oscar cho nhạc phim hay nhất vào năm 1994, đánh dấu lần được đề cử Oscar đầu tiên của ông. Thú vị hơn nữa, nhạc nền chính (có tên "End Titles" trong album soundtrack) có lẽ được khán giả hiện đại biết đến nhiều nhất với vai trò là đoạn âm thanh cho nhiều đoạn phim mẫu của thể loại phim tình cảm, lãng mạn, hoặc lâm ly, cũng giống như đoạn nhạc trong cảnh lái xe của James Horner ở cuối phim Aliens được dùng trong nhiều đoạn phim mẫu của thể loại phim hành động.

Nhắc đến các tác phẩm khác
Andy đã hỏi xin Red tấm áp phích của Rita Hayworth trong một cảnh phim Gilda của Hayworth. Bức áp phích thể hiện một cảnh trong chính bộ phim đó. Cuối cùng anh đã thay nó bằng tấm áp phích một trong những cảnh Marilyn Monroe với chiếc váy đang bay lên trong phim The Seven Year Itch và sau đó là với Raquel Welch trong One Million Years B.C. Khi Andy nhận được lá thư trả lời đầu tiên từ Thượng nghị sĩ bang Maine nhắc đến phòng thư viện nhà tù, bức điện có kèm theo một đĩa hát của The Marriage of Figaro. Bất chấp Norton, Andy đã chơi bản Aria "Sull'aria? Che soave zeffiretto" trên máy phóng thanh nhà tù để mọi bạn tù có thể nghe được. Trong khi sắp xếp sách trong thư viện, Heywood đã hỏi Andy xử lý bản sao của Bá tước Monte Cristo như thế nào. Andy nhắc rằng cuốn sách đó là về một vụ vượt ngục, báo hiệu vụ trốn thoát của anh qua đường hầm về sau trong phim.

Xem thêm
 The Shawshank Redemption (nhạc phim)
 Rita Hayworth and Shawshank Redemption

Đọc thêm

Tham khảo

Liên kết ngoài

 The script for the film - varies slightly from the final version.
 The Shawshank Redemption  at the Arts & Faith Top100 Spiritually Significant Films  list
 A review from The Washington Post
 A review from PrisonFlicks.com

Phim năm 1994
Phim tâm lý Mỹ
Phim dựa theo tác phẩm của nhà văn
Phim tiếng Anh
Phim chính kịch Mỹ
Phim chính kịch thập niên 1990
Phim Mỹ
Phim lấy bối cảnh ở thập niên 1940
Phim lấy bối cảnh ở thập niên 1950
Phim lấy bối cảnh ở thập niên 1960
Phim Columbia Pictures
Phim đạo diễn đầu tay
Nhạc nền phim của Thomas Newman
Phim đôi bạn
Phim của Castle Rock Entertainment
Phim được lưu trữ tại Cơ quan lưu trữ phim Quốc gia Hoa Kỳ


title: Lễ hội đập trống

text:
Lễ hội đập trống là một lễ hội của người Ma Coong, một tộc thuộc dân tộc Bru - Vân Kiều, tại Bố Trạch, miền tây Quảng Bình. Lễ hội đập trống mừng mùa trăng mới, đậm chất dân tộc, còn nguyên sơ chưa bị pha tạp còn mang nhiều bản sắc của dân tộc miền Tây Quảng Bình .

Thời gian
Vào sáng ngày rằm (15) và ngày 16 tháng Giêng âm lịch hàng năm.

Truyền thuyết
Những người già nói rằng, ngày xưa vùng đất của người Ma Coong đang ở xuất hiện một con khỉ ác màu vàng, hằng đêm nó thường vào rẫy của bà con dân bản ăn ngô, lúa. Khi có khỉ ác xuất hiện, người Ma Coong liên tục mất mùa, đau ốm. Dân làng quyết tâm phải đuổi con khỉ ác này đi. Và một hôm khỉ ác tìm đến bản, bà con đã khua trống đánh chiêng đuổi khỉ, tiếng trống tiếng chiêng của cộng đồng người Ma Coong cùng với sự giúp đỡ của Giàng mà khỉ ác đã phải rời xa vùng đất này và từ đó người làm được mùa, con cháu không còn đau ốm nữa. Và thế là lễ hội đập trống của người Ma Coong có từ khi đó.

Phần lễ
Trên khoảnh sân rộng nhất của bản, dưới tán của cây cổ thụ, người làng xúm tay dựng một dãy nhà tranh nhỏ. Trong căn nhà chính làm nơi hành lễ, treo trang trọng chiếc trống. Khi đêm buông xuống, công việc chuẩn bị đã xong, mọi người tụm năm tụm ba chờ trăng lên.

Khi trăng nhú lên trên rặng núi sau lưng bản, đồ vật cúng được mang ra sắp đặt. Mâm cỗ cúng Giàng gồm có rượu hiêng, thịt gà nấu với chồi cây mây non, cá, xôi, ngọn cây mây, khúc thân cây đoác, một ít lúa gạo... Mỗi bản có một mâm và trong lễ cúng phải có 18 mâm cỗ như thế. Trách nhiệm làm mâm cỗ phải là người nhà của các già bản.

Cá để cúng Giàng được lấy từ khúc suối cấm, Vào khoảng tháng 5 dân bản ngăn con suối một đoạn và được quản lý nghiêm ngặt nếu ai vào đó đánh cá thì bị phạt rất nặng, khúc suối này chỉ được đánh bắt cá tự do sau khi lễ hội đập trống diễn ra.

Khi trăng lên ngửa đầu là lúc vào giờ khai lễ. Già làng đọc lời khấn cầu trời đất phù hộ cho dân bản sống yên lành, làm ăn no đủ, mùa màng bội thu... Xong phần hành lễ, lúa gạo được ném ra tứ phía, cầu mong thóc lúa về đầy bồ, đầy nương.

Phần hội
Phần lễ kết thúc, là lúc tiếng trống hội mở màn vang lên từ tay đánh của một trong các thành viên chủ lễ. Lúc khoan thai, lúc thúc dồn dập tiếng trống cứ thế vang động cả núi rừng thăm thẳm. Mọi người bắt đầu xúm lại với những ché rượu cần, rượu hiêng. Men rượu nồng say bốc lên, những thanh niên khỏe mạnh giành nhau dùi và trổ tài đánh trống mạnh, đánh trống nhanh. Những người không tham gia đánh trống thì cầm tay nhau nhảy múa quanh đống lửa cháy sáng rực.

Trống hội được làm từ buổi sáng, tang trống được làm bằng thân cây gỗ lồi, da bịt mặt trống được lấy từ da bò, bịt trống bằng những cây mây già, chêm mặt trống cho căng là những thân tre già. Thanh niên thường là người khỏe mạnh nhất đánh trống. Trống phải đánh cho kỳ thủng trước khi trời sáng mới thôi, trời đất mới chứng giám cho lòng thành của mọi người, trong năm mới mới được mùa màng. Trống thủng càng sớm, thanh niên càng mau được dắt tay bạn tình vào rừng tình tự.

Vừa đánh trống, nhóm thanh niên la vang rừng:
"Roa lữ Giàng ơi!" (sướng quá, vui quá trời ơi)

Đêm hội này còn được gọi là đêm "thả cửa"; nghĩa là mọi người, không kể lạ quen, người bản này bản kia, tất cả đều được dắt tay nhau vào rừng chuyện trò, tình tự. Khi mặt trống bị đánh vỡ, thanh niên nam nữ cùng dắt tay nhau lẩn vào rừng sâu. Sau mùa lễ hội không biết bao nhiêu đôi bạn tình lại nên vợ nên chồng.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Lễ hội Đập Trống của người Ma Coong

Lễ hội của người Vân Kiều


title: Hemipolygona distincta

text:
Hemipolygona distincta là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Fasciolariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Hemipolygona


title: Danh sách đảo theo diện tích

text:
Danh sách các đảo theo diện tích hay chính xác là liệt kê các đảo trên thế giới và sắp xếp theo thứ tự độ lớn về diện tích giảm dần.

Đảo có diện tích trên

* Người ta cho rằng bên dưới lớp băng bao phủ Greenland có thể là ba hòn đảo riêng biệt.

Đảo có diện tích từ

Đảo có diện tích từ

Đảo có diện tích từ

Đảo có diện tích từ

Đảo có diện tích từ

Xem thêm

 Danh sách đảo lớn nhất Việt Nam

Tham khảo

D


title: Melissodes exilis

text:
Melissodes exilis là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được LaBerge mô tả khoa học năm 1961.

Chú thích

Tham khảo

Melissodes
Động vật được mô tả năm 1961


title: Cattleya dormaniana

text:
Cattleya dormaniana ("Dorman's Cattleya") là một loài lan trong chi Cattleya. Số nhiễm sắc thể lưỡng bội của C. dormaniana là 2n = 40.

Ghi chú

Liên kết ngoài

dormaniana
Cattleya subg. Laelioidea


title: Ludioschema simulator

text:
Ludioschema simulator là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1897.

Chú thích

Tham khảo

Ludioschema


title: Neem-Ka-Thana

text:
Neem-Ka-Thana là một thành phố và khu đô thị của quận Sikar thuộc bang Rajasthan, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Neem-Ka-Thana có dân số 29.544 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Neem-Ka-Thana có tỷ lệ 67% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 77%, và tỷ lệ cho phái nữ là 56%. Tại Neem-Ka-Thana, 16% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Rajasthan


title: Antibes

text:
Antibes (Provençal Occitan: Antíbol/Antibo) là một xã ở tỉnh Alpes-Maritimes, vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở đông nam nước Pháp.

Thành phố kết nghĩa
  Newport Beach, Mỹ
  Schwäbisch Gmünd, Đức
  Olympia, Hy Lạp
  Ålborg, Đan Mạch
  Desenzano del Garda, Ý
  Kinsale, Ireland
  Eilat, Israel
  Bodrum, Thổ Nhĩ Kỳ

Xem thêm
 Route Napoléon
 Pháo đài Carré
 Sân vận động Fort Carré

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Fine art pictures of Antibes, France
 Official website of the Hotel du Cap Eden Roc
 Antibes official website
 Antibes pictures website

Xã của Alpes-Maritimes
Vùng Riviera Pháp
Địa điểm khảo cổ ở Pháp
Khu dân cư thành lập thế kỷ 6 TCN
Thuộc địa Massalia
Thành phố La Mã ở Provence


title: Chrysolina umbratilis

text:
Chrysolina umbratilis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1887.

Chú thích

Tham khảo

Chrysolina


title: Lithraeus pyrrhomelas

text:
Lithraeus pyrrhomelas là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Philippi & Philippi miêu tả khoa học năm 1864.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Lithraeus


title: Drepanofoda

text:
Drepanofoda là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae


title: Benzoin

text:
Benzoin hay 2-Hydroxy-2-phenylacetophenone hay 2-Hydroxy-1,2-Diphenylethanone  hay rượu desyl hoặc dầu long não từ quả hạnh đắng là một hợp chất hữu cơ bao gồm một liên kết etylen kết nối bởi các nhóm phenyl và có các nhóm chức hydroxyl và xêtôn. Nó là tinh thể màu trắng nhạt có mùi long não nhẹ. Benzoin được tổng hợp từ benzaldehyd trong phản ứng trùng ngưng benzoin

Nó được sử dụng chủ yếu trong:
 chất xúc tác trong pô-ly-me hóa quang học và chất mồi quang học
 nguyên liệu thô điều chế benzil

Benzoin không phải là chất tạo thành của nhựa cánh kiến trắng thu được từ cây cánh kiến (Styrax benzoides hay Styrax benzoin) hoặc cồn benzoin. Thành phần chính của các sản phẩm tự nhiên này là axít benzoic.

Tham chiếu
 MSDS
 MSDS
 MSDS

vi:Benzoin

Tham khảo

Alcohol
Xêtôn
Hợp chất thơm
Từ Ả Rập


title: Finella geayi

text:
Finella geayi là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Scaliolidae

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

 Dautzenberg, Ph. (1929). Mollusques testaces marins de Madagascar. Faune des Colonies Francaises, Tome III

Finella


title: Giải Video âm nhạc của MTV

text:
Lễ trao giải thưởng Video âm nhạc của MTV (MTV Video Music Awards hay VMAs) được tổ chức lần đầu vào cuối mùa hè năm 1984 để tôn vinh những video âm nhạc trong năm. Bắt đầu như bản sao của giải Grammy, MTV Video Music Awards giờ là một văn hóa quần chúng gây nhiều chú ý nhờ uy tín của giải. Giải thường xuyên được giới thiệu và truyền hình trực tiếp trên kênh MTV. Những địa điểm đã từng diễn ra lễ trao giải là New York, Los Angeles, Miami, và Las Vegas. Năm 2008, MTV Video Music Awards sẽ diễn ra tại Hollywood, Los Angeles, California ở Paramount Pictures Studios vào ngày 7 tháng 9.

Giải thưởng được trao cho người thắng giải là tượng một nhà du hành vũ trụ trên Mặt Trăng, một trong số những biểu tượng lâu đời nhất của MTV. Thời điểm thích hợp cho MTV Video Music Awards bắt đầu từ 1 tháng 7. Trước năm 2002, VMAs theo truyền thống được tổ chức vào ngày thứ năm đầu tiên của tháng 9. Nhưng sau đó, nó đã lùi lại một tuần để không trùng với lễ kỉ niệm sự kiện 11 tháng 9.

Những sự kiện đáng chú ý

Thập niên 1980

 Màn trình diễn của Madonna tại lễ trao giải MTV Video Music Awards lần đầu tiên năm 1984 trở thành biểu tượng của nghệ thuật trình diễn trong lịch sử âm nhạc. Cô trình diễn ca khúc "Like a Virgin" trong trang phục áo cưới và một chiếc thắt lưng mang hiệu "Boy Toy". Trong lúc biểu diễn, cô ấy lăn một vòng trên sàn diễn, để lộ ra những bít tất dài, và làm một số động tác mang tính khêu gợi.
 Whitney Houston, một trong những nữ nghệ sĩ Mỹ gốc Phi đầu tiên xuất hiện trên truyền hình, biểu diễn "How Will I Know" và "Greatest Love of All". Trước đó người ta không bao giờ chiếu những video âm nhạc của người da màu.
 Diễn viên hài nhiều tai tiếng Andrew Dice Clay xuất hiện tại VMAs năm 1989 để quảng bá cho bộ phim mới của anh, The Adventures of Ford Fairlane. Sau đó Clay đã bị cấm vĩnh viễn xuất hiện trên truyền hình do anh dùng những từ ngữ thô tục quá mức.
 Sau khi biểu diễn tại VMAs 1989 với Tom Petty, Guns N' Roses tay ghita Izzy Stradlin bị Vince Neil, ca sĩ của nhóm Mötley Crüe tấn công dẫn tới một trận xô xát giữa Vince và Axl Rose của Guns N' Roses khi Axl đứng lên bảo vệ cho Izzy.

Thập niên 1990
 Xung đột giữa Michaels Bret của Poison và C.C. DeVill lên đến cực điểm tại VMAs năm 1991, khi màn trình diễn của DeVill bị chê là lạc lõng, vớ vẩn, không phù hợp. DeVille đã phải rời khỏi nhóm và được thay thế bởi tay ghi-ta người Pennsylvania Richie Kotzen.
 VMAs 1991 còn có sự xuất hiện đầu tiên trước công chúng của Paul Reubens sau khi bị bắt giữ vì việc dẫn chương trình vô liêm sỉ những năm trước đó. Ông xuất hiện trong trang phục như Pee-wee Herman, ông ta nhận được một sự cổ vũ nhiệt tình, sau đó ông ta hỏi khán giả, "Nghe bất kỳ lời nói đùa tốt nào vừa mới đây?".

 Năm 1992, MTV yêu cầu Nirvana trình diễn ca khúc "Smells Like Teen Spirit" trong khi bản thân ban nhạc lại thích chơi bài hát mới của họ, " Rape Me" và "Tourette's". MTV cảm thấy e ngại với ý tưởng trình diễn bài hát có tên là "Rape Me" và cuối cùng thì đồng ý cho ban nhạc chơi bài "Lithium" thay vào đó. Khi ban nhạc bắt đầu buổi biểu diễn, Kurt đã đập nhịp trên ghi ta và hát một vài đoạn trong bài "Rape Me" làm cho những người làm chương trình MTV bị sốc trước khi ban nhạc hát vào bài chính "Lithium". Gần cuối bài hát, Krist Novoselic đã nhận ra rằng có rắc rối về điện với cây đàn của mình và đã quyết định ném cây bass của anh vào khoảng không để gây kịch tính cho đêm diễn. Anh đã nằm ra đất và cây bass rơi xuống phía trước trán anh, làm anh bị choáng và ngã ra trước sân khấu.
 "November Rain" của Gun N'Rose' là một trong những video được yêu cầu nhiều nhất trên MTV, chiến thắng một giải MTV Video Music Award cho "Nghệ thuật làm phim tốt nhất" vào năm 1992. Trong lễ trao giải, nhóm biểu diễn "November Rain" với ca sĩ Elton John. Do cuộc xích mích Axl với Cobain, thời gian trước giờ biểu diễn "November Rain", Cobain làm hỏng những phím đàn piano mà anh ta nghĩ là của Axl. Cobain sau đó đã tiết lộ rằng anh ta choáng khi thấy Elton John chơi chiếc pianô mà anh ta vừa làm hỏng.
 Tại giải VMAs 1994, không lâu sau sự xuất hiện đầy xúc phạm tại Late Show with David Letterman, Madonna được chọn là người công bố người đoạt giải "Video xuất sắc nhất của nhóm nhạc". Madonna xuất hiện trên khán đài cùng với David Letterman. Trên micro, Letterman nói với cô "Tôi sẽ ở ngoài bởi ô tô. Xem lại ngôn ngữ của cô đi", và sau đó bỏ đi.

Thập niên 2000

 Tại VMAs 2000, Britney Spears có một buổi biểu diễn đáng nhớ "(I Can't Get No) Satisfaction" và bài hát mới của cô "Oops!... I Did It Again". Chỉ mới 18 tuổi, Britney gây sốc cho các phương tiện truyền thông bằng việc đã xé toạc bộ đồ biểu diễn để lộ ra một phần của bộ bikini màu tím. Còn Christina Aguilera thực hiện một màn biểu diễn bốc lửa với ca khúc "Genie in a Bottle" và "Come On Over" cùng Fred Durst.
 Cũng tại VMAs 2000, Britney Spears và Christina Aguilera chứng minh rằng những tin đồn cạnh tranh nhau của họ là giả bằng việc đi cùng nhau, nắm tay nhau và cùng giới thiệu Whitney Houston. Houston trong giai đoạn này đang có những hành vi bất thường người và có những scandal liên quan đế việc dùng cần sa. Nhưng cô cũng đi ra sân khấu trong sự cổ vũ nhiệt tình của khán giả và trao 1 giải cho Eminem với chồng là Bobby Brown cũng mới ra tù không lâu. Houston có những hành vi rất bất thường, cô nhảy lên nhảy xuống và nói "tự do" để minh họa cho việc chồng mình mới ra tù.
 Một năm sau, tại MTV Video Music Awards 2001, Britney Spears lần nữa gây sốc khán giả khi cô biểu diễn ca khúc mới "I'm a Slave 4 U" Cùng với việc nhảy nhót trong trang phục mát mẻ, cô còn biểu diễn với một con rắn vàng. Màn trình diễn này đã gặp phải nhiều chỉ trích từ PETA.
 Năm 2002, Christina Aguilera làm dấy lên nhiều tranh cãi và chỉ trích khi xuất hiện trên thảm đỏ với tóc tai, khuôn mặt trang điểm khác người, bộ xiêm y hở hang chỉ có một chiếc khăn quấn quanh cổ che ngực cô. Đây là một trong những trang phục dị hợm nhất trong lịch sử lễ trao giải này. Và năm sau đó, cô tiếp tục thu hút chú ý với chiếc váy đính đầy lông vũ màu hồng.
 Năm 2003, Madonna lại một lần nữa gây sốc cho dư luận khi hôn hai nữ ca sĩ đàn em là Britney Spears và Christina Aguilera ngay trên sân khấu khi cô biểu diễn ca khúc "Hollywood". Trước đó thì Britney và Aguilera cũng đã hát ca khúc "Like a Virgin" trong trang phục và cách biểu diễn giống hệt như Madonna đã từng thể hiện 19 năm trước. Nụ hôn của Madonna với Britney dường như được dư luận chú ý hơn. Madonna sau đó đã đưa ra lời giải thích: "Tôi là một ngôi sao nhạc Pop trưởng thành còn Britney là ngôi sao nhạc Pop mới nổi. Tôi hôn Britney là để truyền sinh lực cho cô ấy".
 Tại VMAs 2005, Shakira làm nên lịch sử bằng màn trình diễn đầu tiên bằng toàn tiếng Tây Ban Nha trong ca khúc "La Tortura" với Alejandro Sanz. Đó cũng là lần đầu mà một video Tây Ban Nha có mặt trong danh sách đề cử.

 VMAs 2007 được biết đến nhiều hơn nhờ màn trình diễn tai tiếng của Britney với đĩa đơn trở lại của cô, "Gimme More". Cô bị vướng vào những rắc rối cá nhân suốt năm 2007, nên buổi biểu diễn của cô bị phê phán là quá tẻ nhạt, hát nhép một cách lộ liễu và vũ đạo nghèo nàn.
 VMAs 2008, Britney Spears chứng tỏ sức mạnh của mình vẫn còn bằng việc thắng liên tiếp 3 hạng mục quan trọng: Video nhạc pop hay nhất, Video của nữ ca sĩ xuất sắc nhất và Video của năm. Christina Aguilera thì trở lại sân khấu sau khi sinh con với màn biểu diễn bài hát "Genie 2.0" và "Keeps Gettin' Better".
 Năm 2009, VMAs thật sự gây sốc. Lady Gaga - nữ ca sĩ chiến thắng ở hạng mục Nghệ sĩ mới xuất sắc nhất có màn trình diễn ca khúc "Paparazzi". Khi đang biểu diễn, Lady Gaga tự đấm vào ngực và máu chảy xuống và bê bết khắp người. Cô tỏ ra đau đớn, nhăn nhó quằn quại như người sắp chết và kết thúc bằng việc treo cổ. Màn trình diễn sau đó đã bị Gold Halmington, một thành viên của Tổ chức chống tự tử ở nước Mỹ lên tiếng: "Tôi không biết gọi màn biểu diễn này là gì ngoài cụm từ "vô trách nhiệm". Lady Gaga nên biết rằng, vấn nạn tự tử ở nước Mỹ và các nước đang phát triển đang phức tạp như thế nào. Cô ta là một ngôi sao trẻ và nổi tiếng, nên những hành động của cô ấy sẽ ảnh hưởng lớn đến giới trẻ".
 Cũng trong VMAs 2009, rapper Kayne West đã làm cho người hâm mộ và nhiều người thân của Taylor Swift tức giận. Kayne West bắt đầu phá ngang lời phát biểu của Taylor khi cô giành giải Video của nữ nghệ sĩ xuất sắc nhất. Anh đã nhảy lên từ hàng ghế khán giả, chộp lấy micro và nói: "Taylor, tôi rất mừng cho bạn. Tôi sẽ không làm phiền bạn lâu đâu nhưng Beyonce mới là người sở hữu video ca nhạc xuất sắc nhất mọi thời đại". Câu nói cuối thậm chí còn được chàng rapper nhắc lại 2 lần. Taylor đứng như trời trồng với vẻ hốt hoảng, không nói nên lời. Cả khán phòng nhìn chăm chăm vào Kayne và ngay khi anh rời khỏi sân khấu, họ lập tức cổ vũ nhiệt tình cho ngôi sao nhạc đồng quê. Beyonce, người được nhắc đến trong câu nói của Kayne đã mời Taylor Swift nhận giải và phát biểu cùng cô. Cử chỉ của Beyonce đã được báo giới khen ngợi rất nhiều sau đó.
 Năm 2010, Lady Gaga đại thắng với 13 đề cử và thắng tới 7 giải cho video "Bad Romance", video được mệnh danh là video vĩ đại nhất thập niên 2000 bởi việc quay phim, chủ đề và xử lý hình ảnh công phu, và 1 giải cho "Telephone". Cũng trong VMAs năm này, Lady Gaga gây sốc với bộ váy thịt. Với 8 giải thắng năm 2010, cô đồng hạng với ban nhạc a-ha về số giải MTV VMAs thắng, chỉ sau Madonna (20 giải). Justin Bieber thì đạt kỷ lục là người trẻ nhất thắng MTV VMAs cho "Nghệ sĩ mới xuất sắc nhất".
 Năm 2011, Gaga tiếp tục gây sốc với phiên bản giả nam của cô tại VMAs. Gaga đã trao giải "MTV VMAs huyền thoại" cho Britney Spears và bình luận, "nền công nghiệp nhạc sẽ giống hệt nhau mà không có Britney." Cũng tại năm này, Gaga và Britney đã suýt khóa môi nhau, gợi lại màn hôn giữa Madonna, Christina Aguilera và Britney Spears năm 2003.

Địa điểm tổ chức

Các hạng mục đề cử

Hạng mục bình chọn
Người chiến thắng trong các hạng mục sau được lựa chọn bằng phiếu bầu của người hâm mộ thông qua quá trình bỏ phiếu.

 Video của năm
 Nghệ sĩ của năm
 Bài hát của năm
 Nghệ sĩ mới xuất sắc nhất
 Push Performance of the Year
 Nhóm nhạc xuất sắc nhất
 Best Collaboration
 Best Pop
 Best Rock
 Best Hip-Hop
 Best R&B
 Best Alternative
 Best Latin
 Best K-Pop
 Video for Good
 Best Long Form Video
 Song of Summer
 Show of the Summer
 Video xuất sắc nhất của nam ca sĩ
 Video xuất sắc nhất của nữ ca sĩ

Hạng mục chuyên môn
Người chiến thắng ở các hạng mục sau đây được lựa chọn bởi các thành viên trong ngành âm nhạc.

 Best Direction
 Best Choreography
 Best Visual Effects
 Best Art Direction
 Best Editing
 Best Cinematography

Chiến thắng nhiều nhất

Chú thích

Liên kết ngoài

 Website chính thức
 MTV Video Music Awards năm 2010

MTV

Viacom Media Networks
Giải thưởng âm nhạc Mỹ


title: Apoxestia

text:
Apoxestia là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Các loài
Apoxestia euchroa Dognin, 1912

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Noctuidae


title: Caenaugochlora donnae

text:
Caenaugochlora donnae là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Engel mô tả khoa học năm 1995.

Chú thích

Tham khảo

Caenaugochlora
Động vật được mô tả năm 1995


title: Nomada pervasor

text:
Nomada pervasor là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1919.

Chú thích

Tham khảo

Nomada
Động vật được mô tả năm 1919


title: Probaenia grayi

text:
Probaenia grayi là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Baly miêu tả khoa học năm 1865.

Chú thích

Tham khảo

Probaenia


title: 19768 Ellendoane

text:
19768 Ellendoane (2000 OX14) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 23 tháng 7 năm 2000, bởi nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 19768 Ellendoane

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 2000


title: Copiula tyleri

text:
Copiula tyleri là một loài ếch trong họ Nhái bầu.
Nó được tìm thấy ở Tây Papua ở Indonesia và Papua New Guinea.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, và các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.

Tham khảo

 Richards, S. & Allison, A. 2004. Copiula tyleri. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Liên kết ngoài

Copiula
Động vật lưỡng cư New Guinea


title: Phi đao

text:
Phi đao (tiếng Hoa: 飛刀, tiếng Anh: flying daggers) gọi chung là đao phóng, chúng nằm trong danh mục vũ khí thuộc loại phóng ném. Người Hoa gán ghép phi đao với các loại khác như phi tiêu (suriken), kim (mai hoa châm) và gọi chúng là ám khí tức là loại vũ khí chuyên dùng để đánh lén đối thủ.

Xuất xứ
Không có tài liệu nào ghi rõ thời gian xuất hiện của các cây đao phóng. Tuy nhiên chúng có mặt từ rất sớm ngay khi có mặt các loại vũ khí bằng kim loại như kiếm, đao, chùy...

Gần như những võ sĩ trung cổ khắp năm châu đều dùng vũ khí đao phóng, nhất là ở Trung Hoa từ sau Công Nguyên. Trong giới võ lâm, có rất nhiều môn phái sử dụng đao phóng như môn phái Phi Đao Môn đời Đường (được tái hiện trong bộ phim Hồng Kông Phi Đao Môn năm 2005). Những nhân vật như Lý Tầm Hoan trong bộ tuyểu thuyết võ hiệp hư cấu có tên "Tiểu Lý phi đao" của tác giả Cổ Long, hay Châu Tinh Trì trong bộ phim Quốc sản 007 cũng là người có tài phóng đao phóng rất chính xác.

Đặc điểm
Sức sát thương nặng hay nhẹ của đao phóng tùy vào cấu tạo của cây đao đó như độ dài ngắn, nặng nhẹ và kỹ thuật sử dụng của người võ sĩ. Tuy vậy hầu hết các loại đao phóng có chung đặc điểm là nhỏ gọn tiện mang theo trong người để tùy lúc sử dụng.

Xem thêm
Phi tiêu
Tiểu Lý phi đao

Tham khảo

Phi đao
Đao


title: Thế tử

text:
Thế tử (chữ Hán: 世子; Hangul: 세자) là một danh hiệu phong cho người thừa kế (Trữ quân) của các Quốc vương đang là chư hầu của một Đế quốc, hay là người thừa kế của các Hoàng tử mang tước Vương trong khối vùng văn hóa chữ Hán.

Xuất hiện từ thời Tiên Tần, tước vị này cần phân biệt với Thái tử, một thời gian là danh hiệu của người thừa kế Thiên tử nhà Chu hoặc các nước xưng Vương hùng bá như nước Sở thời Chiến Quốc. Vào thời kỳ nhà Hán đến trước thời kỳ Tào Ngụy, cách gọi "Thế tử" thường chỉ dùng như một tước hiệu chính thức dành cho người thừa kế của Công tước trở xuống, hoặc là một dạng xưng hô không chính thức dành cho người thừa kế của một Công khanh. Từ khi Tào Ngụy ban tước "Tấn vương" cho họ Tư Mã (Tây Tấn), tước hiệu của người thừa kế trở thành "Thế tử", và từ đó "Thế tử" duy trì như một tước hiệu riêng dành cho 「Người thừa kế của Chư hầu tước Vương」.

Từ nguyên
Nguyên chữ 「Thế; 世」 có nghĩa là "truyền hết đời cha đến đời con". Từ thời Tiên Tần, đây là danh vị dành cho những người thừa kế của các sĩ phu quý tộc trong một nước hoặc bản thân vị Vua chư hầu ấy, vị Trữ quân của Thiên tử được gọi là Thái tử, đôi khi chư hầu lớn mạnh cũng xưng người thừa kế là Thái tử y hệt.

Sang thời nhà Hán, người thừa kế hợp pháp của các Chư hầu mang tước Vương (cùng họ) được gọi là Vương thái tử (王太子), còn người thừa kế các Chư hầu mang tước Hầu hoặc tước Công đều gọi là [Thế tử]. Bắt đầu từ đời Tam Quốc trở về sau, Chư hầu mang tước Vương khác họ ngày càng lớn, địa vị của Thiên tử mang tước Hoàng đế và Chư hầu Vương dần có chạm trán, người thừa kế của hai tước vị này đều gọi là "Thái tử", do vậy để cường hóa Hoàng quyền thông qua việc phân biệt với Hoàng thái tử (皇太子) là người sẽ kế vị Hoàng đế và người kế vị các Chư hầu tước Vương khác họ, triều đình cải danh hiệu Trữ quân của tước Vương đều thành "Thế tử" như các Chư hầu tước Công trở xuống, và hầu hết các triều đại đời sau đều theo lệ này.

Phân biệt địa vị

Người thừa kế tước Vương
Khi trước, danh vị "Thế tử" dùng để gọi người thừa kế của những người mang tước Công trở xuống, và thường là những tước Hầu có thế lực tựa như chư hầu, tức đó đất phong riêng biệt. Vào thời Tam Quốc, Tào Tháo từ "Ngụy công" thành "Ngụy vương", người con trai sẽ thừa kế của ông là Tào Phi được lập thành 「Ngụy Thái tử; 魏太子」. Giai đoạn Tào Ngụy, khi Tư Mã Viêm kế thừa vị trí Trữ quân của tước "Tấn vương", xưng gọi 「Tấn Thế tử; 晋世子」, đã mở đầu cho việc thừa kế tước Vương sẽ hạ xưng thành Vương thế tử. Sau đó không lâu, Tào Hoán lại nâng Tấn Thế tử lên thành Thái tử, trước khi họ Tào chính thức bị ép nhường ngôi.

Có thể thấy do nhà Tấn bắt đầu, tước Vương vốn dĩ có người thừa kế gọi "Thái tử" giống như Hoàng thái tử, đã chính thức bị hạ xuống thành Vương thế tử, và cách dùng này kéo dài mãi cho nhiều triều đại sau nhằm biểu thị tính tập quyền và riêng biệt cho Hoàng đế, cũng là nâng khoảng cách giữa tước vị Hoàng đế và tước Vương. Triều đại nhà Minh coi trọng Đích-thứ, Minh Thái Tổ Chu Nguyên Chương quy định chỉ có "Đích tử" (嫡子; con trai do Chính thất sinh ra) mới có tư cách trở thành Thế tử của tước Vương đó, hơn nữa còn phải là Đích trưởng tử. Triều đại nhà Thanh sau khi làm chủ Trung Nguyên, đã cho cải định luật lệ cũng như áp dụng một phần quy chế nhà Minh, ban đầu thì người thừa kế của Hòa Thạc Thân vương sẽ gọi là Thân vương Thế tử (親王世子) còn người thừa kế của Đa La Quận vương là Quận vương Trưởng tử (郡王長子), cả hai tước vị này đều từng được xếp vào "Thập tứ đẳng Tước vị" trong hệ thống tước phong cho nam giới hoàng thất, tuy nhiên sau đời Càn Long thì hai tước vị này bị xóa. Bởi vì "Thế tử" là một tước vị hiện hữu dành cho người thừa kế hợp pháp của một tước vị cụ thể, đại đa số các triều đại khi quyết định chỉ định "Thế tử" thì đều phải dùng Sách (冊) cùng Bảo (寶) để xác định thân phận của người thụ phong chứ không phải là một danh xưng tự phát. Ví dụ triều Minh ghi rõ trong Minh sử, khi chỉ định Thế tử của Thân vương thì 「"Tắc sẽ nhận Kim sách và Kim bảo"; 則授金冊金寶」 để tiến hành gia phong, triều Thanh khi còn tồn tại tước vị Thế tử cũng dùng Kim sách Kim bảo trong lễ gia phong.

Danh vị "Thế tử" cũng xuất hiện mơ hồ trong lịch sử Việt Nam vào thời kỳ phân tranh Trịnh - Nguyễn, khi đó các Chúa Trịnh có quyền hành to lớn, thay Hoàng đế nhà Hậu Lê cai trị và tự xưng tước Vương. Những người thừa kế của Chúa Trịnh đều có chức vụ cụ thể trong hệ thống quan viên và thường chỉ gia phong tước Công, tuy nhiên cũng có những người được chọn gọi thành "Vương thế tử" để củng cố địa vị kế thừa Chúa Trịnh, ví dụ Thanh Đô vương Trịnh Tráng khi chưa lên ngôi từng thụ tước "Thanh Quận công" kèm danh hiệu "Vương thế tử" như một dạng khẳng định vị thế. Điều này tương tự với các con thừa kế của Chúa Nguyễn, tuy nhiên quy chế của Chúa Nguyễn chỉ gọi các Thế tử như kiểu nhã xưng, không rõ quy tắc gia phong cụ thể ra sao.

Người thừa kế Chư hầu
Vì là nước phiên thuộc nhà Minh và nhà Thanh, các vị Vua của nhà Triều Tiên thường tránh xung đột nên không xưng Hoàng đế, đa số đều xưng Vương, do vậy kính xưng của các Triều Tiên vương là Điện hạ (殿下; 전하Jeonha) thay vì Bệ hạ như tước Hoàng đế, nên người thừa kế của các Quốc vương Triều Tiên là Vương thế tử (王世子; 왕세자Wangseja) được tôn xưng là Để hạ (邸下; 저하Jeoha). Nơi ở của Thế tử gọi là Đông Cung (東宮; 동궁Donggung), có quan lại và hậu cung riêng, y hệt một triều đình thu nhỏ, yêu cầu cơ bản của một Trữ quân của một quốc gia thời Đông Á. Người Triều Tiên theo văn hóa Hán, do vậy họ cũng có cách gọi khác cho Thế tử như Xuân Cung (春宮; 춘궁Chungung), vì theo Ngũ hành thì Đông Cung tại hướng Đông, theo tiết trời là mùa xuân. Bên cạnh đó, người Triều Tiên thậm chí gọi Thế tử bằng các tôn xưng mang tính rất triết lý Hán văn như Chính Dận (正胤; 정윤Jeong-yun), Nhị Cực (貳極; 이극Igeug) cùng một từ rất phổ biến thời Minh là Quốc Bổn (國本; 국본Gugbon).

Do vấn đề đích-thứ và Nho phong ở Triều Tiên rất gay gắt, các Thế tử thừa kế của Triều Tiên vương chủ yếu là Đích trưởng tử - tức con trai trưởng do Vương phi sinh ra. Theo thông lệ Triều Tiên, các vị "Đích trưởng tử" đến một thời gian nhất định sau khi sinh ra sẽ được sách phong Nguyên tử (元子; 원자Wonja) - danh hiệu nhằm xác định chính xác đây sẽ là người thừa kế trong tương lai. Sau đó khi Nguyên tử được khoảng 8 tuổi thì quần thần sẽ bắt đầu thỉnh cầu Quốc vương xác định người kế vị và đó chính là thỉnh cầu sách phong Thế tử. Việc cử hành Lễ sách phong Thế tử vào năm 8 tuổi là căn cứ vào quan niệm trưởng thành truyền thống theo độ tuổi. Ngày xưa các nước chịu ảnh hưởng của văn hóa Trung Quốc đều tin vào học thuyết chu kì 8 năm ở nam và 7 năm ở nữ. Khi Đích trưởng tử chết, nếu có em trai cùng mẹ thì sẽ kế thừa vị trí Thế tử, những người em trai cùng mẹ ấy chính là các Đích thứ tử (嫡次子). Chỉ khi Quốc vương không có Đích tử, vị trí Trữ quân mới được truyền cho con cái dòng thứ xuất (như Quang Hải Quân). Trường hợp tất cả con trai của Quốc vương đều qua đời trước ông, vị trí Trữ quân khi đó sẽ truyền cho các Đích trưởng tôn (嫡長孫) - các cháu trai do con dâu cả sinh ra của Quốc vương, và khi đó Trữ quân sẽ được gọi là Vương thế tôn (王世孫; 왕세손Wangseson), trường hợp này chính là Triều Tiên Chính Tổ. Nếu dòng dõi vị Quốc vương đó tuyệt tự, Vương vị mới truyền đến người em kế thứ, lúc đó sẽ trở thành Vương thế đệ (王世弟; 왕세제Wangseje), trường hợp này chính là Triều Tiên Anh Tổ.

Tương tự ở Triều Tiên, Vương quốc Lưu Cầu nhiều đời chịu sự phiên thuộc, tước vị Thế tử của Trữ quân tại quốc gia này đều do Minh-Thanh hai triều sắc phong, nhưng ở bản địa, người Lưu Cầu quan gọi Trữ quân của họ là Trung Thành vương tử (中城王子; ナカグシクヲージNakagushiku Wōji). Theo lệ, Trữ quân của Lưu Cầu cũng như các Án ti, được trao lãnh địa riêng để cai quản. Lãnh địa ấy của Trữ quân nay là khu vực Nakagusuku, Okinawa và Uruma, khi đó có tên Trung Thành Gian Thiết (中城間切), do đó các Trữ quân Lưu Cầu mới có danh xưng như vậy. Các Trữ quân của Lưu Cầu khi vừa sinh ra sẽ có Đồng danh (童名; tên lúc nhỏ, tương tự Ấu danh), sau đó 5 tuổi bắt đầu đặt Đường danh (唐名; ý chỉ các tên theo kiểu chữ Hán). Sau khi chính thức chọn Đường danh, Trữ quân đó sẽ đến Ngự điện của Trung thành để sống, do đó dân gian cũng có gọi là Trung Thành ngự điện (中城御殿), ngoài ra còn có tôn xưng Ngự Thái tử (御太子; グティシGu tishi).

Ở Đài Loan, từng có một quốc gia gọi là Vương quốc Đông Ninh do Trịnh Thành Công dựng lên. Vương triều này cũng thiết đặt chính quyền như của một chư hầu theo kiểu Hán quyển, xưng gọi Thế tử cho người thừa kế của mình.

Truyền thống Châu Âu
Tại hầu hết các quốc gia Châu Âu thời Trung Cổ, thuật ngữ prinz trong tiếng Đức được dùng để chỉ các hậu duệ có quyền thừa kế của các quý tộc cao cấp thuộc đẳng cấp vương hầu. Trên thực tế, prinz có nghĩa rộng hơn nhiều so với thuật ngữ vương tử trong tiếng Việt, vì nó bao gồm cả các hậu duệ quý tộc bậc Công tước và Hầu tước, chứ không giới hạn chỉ trong số các hậu duệ bậc Vương tước.

Tương tự, người thừa kế tước vị của các quý tộc vương hầu được gọi với danh xưng riêng là Erbprinz hoặc Erbprinzessin (dạng nữ). Thuật ngữ tiếng Việt thường dùng thế tử hoặc trữ quân để chuyển ngữ gần tương ứng, dù cách này không thật tương đương hoàn toàn. Thuật ngữ tiếng Anh gần tương đương với Erbprinz là Hereditary prince.

Riêng những người thừa kế tước vị Tuyển hầu được gọi là Kurprinz (dạng nữ là Kurprinzessin), thường được chuyển ngữ tiếng Việt với thuật ngữ Tuyển hầu thế tử.

Đối với các quý tộc đẳng Bá tước (tiếng Đức: Graf), người thừa kế tước vị được gọi là Erbgraf.

Ngày nay, các tài liệu tiếng Việt thường dùng thuật ngữ Thái tử để dịch tước hiệu Crown prince (tiếng Anh) hoặc Kronprinz (tiếng Đức) đối với người thừa kế tước vị quân chủ tại các vương quốc; và Thế tử hoặc Vương trữ, để dịch tước hiệu Hereditary prince (tiếng Anh) hoặc Erbprinz (tiếng Đức) đối với người thừa kế tước vị quân chủ tại các thân vương quốc (Liechtenstein và Monaco). Riêng Luxembourg, người thừa kế tước vị quân chủ tại đây được gọi với tước hiệu riêng là Erbgroßherzog (tiếng Đức) hoặc ierfgroussherzog (tiếng Luxembourg), đôi khi được chuyển ngữ sang thuật ngữ tiếng Việt hiếm gặp là Đại công trữ.

Nhân vật nổi tiếng

Triều Tiên Lý thị
 Trấn An Đại quân Lý Phương Vũ (李芳雨; 1354 - 1394) - con trai cả của Triều Tiên Thái Tổ.
 Nhượng Ninh Đại quân Lý Đề (李禔; 1394 - 1462) - con trai cả của Triều Tiên Thái Tông.
 Ý Kính Thế tử Lý Chương (李暲; 1438 - 1457) - con trai cả của Triều Tiên Thế Tổ.
 Thuận Hoài Thế tử Lý Thời (李暊; 1551 - 1563) - con trai cả của Triều Tiên Minh Tông.
 Chiêu Hiến Thế tử Lý Uông (李汪; 1612 - 1645) - con trai cả của Triều Tiên Nhân Tổ.
 Ý Chiêu Thế tử Lý Chấn (李琔, 1750 - 1752) - con trai cả của Triều Tiên Anh Tổ.
 Trang Hiến Thế tử Lý Huyên (李愃, 1735 - 1762) - con trai thứ của Triều Tiên Anh Tổ. Còn gọi Tư Điệu Thế tử.
 Văn Hiếu Thế tử Lý Hanh (李㬀, 1782 - 1786) - con trai cả của Triều Tiên Chính Tổ.

Đông Ninh vương triều
 Trịnh Kinh (1642 – 1681) - con cả của Trịnh Thành Công.
 Trịnh Khắc Tang (1664 – 1681) - con cả của Trịnh Kinh.

Xem thêm
 Công tử
 Vương tử
 Thái tử

Tham khảo

Tước hiệu quý tộc
Hoàng gia
Tước hiệu hoàng gia

simple:Heir apparent


title: Drillia bruuni

text:
Drillia bruuni là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Drilliidae.

Chú thích

Tham khảo

Drillia


title: Gynoplistia sackeni

text:
Gynoplistia sackeni là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Tham khảo

Gynoplistia
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Vineuil, Indre

text:
Vineuil là một xã ở tỉnh Indre ở miền trung nước Pháp. Xã này có diện tích 44,41 km², dân số năm 1999 là 1139 người. Khu vực này có độ cao trung bình 175 mét trên mực nước biển.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Indre

Tham khảo

 Hồ sơ của thị trấn trên INSEE

Xã của Indre


title: Hygrophorus penarioides

text:
Hygrophorus penarioides là một loài nấm trong họ Hygrophoraceae. Tìm thấy trong Thụy Điển, nó mọ với liên kế rễ cây sồi. Trước đây được xác định làmHygrophorus penarius, một loài tương tự thường được tìm thấy kết hợp với cả hai sồi và cây beech, phân tích của dữ liệu trình tự internal transcribed spacer chứng minh rằng các loài khác nhau.

Xem thêm

List of Hygrophorus species

Tham khảo

P
Nấm châu Âu


title: Conanthalictus bakeri

text:
Conanthalictus bakeri là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Crawford mô tả khoa học năm 1907.

Chú thích

Tham khảo

Conanthalictus
Động vật được mô tả năm 1907


title: Perplexhadena

text:
Perplexhadena là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Hadeninae


title: Gunungiella tchaturdachi

text:
Gunungiella tchaturdachi là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Gunungiella


title: Antrodoco

text:
Antrodoco là một đô thị ở tỉnh Rieti, vùng Lazio miền trung Italia. Đô thị này có diện tích 63  km², dân số năm 2001 là 2845 người.

Tham khảo

Đô thị tỉnh Rieti


title: Những hình vẽ trên cao nguyên Nazca

text:
Những hình vẽ trên cao nguyên Nazca (vẽ trên mặt đất) tạo nên một"vườn hình học"tại sa mạc Nazca, một sa mạc khô cằn rộng 53 dặm giữa hai thị trấn Nazca và Palpa ở Pampas de Jumana (một khu vực bằng phẳng miền nam Peru). Những bức vẽ gồm có chim ruồi, khỉ, nhện và thằn lằn, nhưng đó chỉ là tên của trên 300 bức vẽ. Chúng được tạo nên trong suốt thời kỳ nền văn hóa Nazca tại khu vực này, giữa năm 200 trước Công nguyên tới năm 600.

Những hình vẽ trên cao nguyên Nazca được chụp ảnh lần đầu tiên khi máy bay thương mại bay qua sa mạc Peru trong thập niên 1920. Các hành khách nói rằng họ thấy"những dải đất nguyên thủy"trên mặt đất phía dưới. Khi sỏi đã được quét đi, chúng phản xạ ánh sáng bên dưới, bằng cách này,  những đường kẻ có thể nhìn thấy rõ hơn. Các nhà khảo cổ đã khám phá được một thành phố bị mất ở ngoài vùng nay, đó là Cahuachi. Nó được xây dựng vào khoảng gần 2000 năm trước và bị bỏ rơi một cách bí ẩn 500 năm sau.

Khám phá
Nhà sử học Pedro de Cieza de León trong đoàn quân chinh phục của Tây Ban Nha ở châu Mỹ đã đề cập tới những hình vẽ này lần đầu tiên năm 1547. Ông miêu tả một số ít đường nét được tạo ra trên các sườn đồi, nơi mà mọi người có thể thấy được toàn bộ hình vẽ mà không cần phải quan sát từ máy bay.

Thời hiện đại, những đường nét này lần đầu tiên được chú ý khi các máy bay bắt đầu bay ngang qua sa mạc Peru trong thập niên 1920. Năm 1927, Toribio Mejia Xespe, một bác sĩ và là nhà nhân loại học người Peru, là nhà khoa học đầu tiên chú ý tới cái ông gọi là"các hình vẽ lớn mang tính nghi lễ của người Inca".

Cuộc nghiên cứu khoa học có hệ thống đầu tiên về những hình vẽ này bắt đầu trong thập niên 1930 dưới sự chỉ huy của Paul Kosok và Maria Reiche. Reiche tiếp quản việc nghiên cứu năm 1946 và từ đó cho tới khi qua đời năm 1998 bà không ngừng kêu gọi bảo vệ và giữ gìn những hình vẽ đó. Cuối cùng những nỗ lực của bà đã thành công với việc UNESCO công nhận đây là một địa điểm di sản thế giới vào năm 1995. Từ đó, số lượng cũng như chất lượng các bức ảnh mới từ trên máy bay, vệ tinh chụp những hình ảnh đó đã tăng lên nhiều. Số người quan tâm nghiên cứu các hình vẽ và vùng sa mạc xung quanh cũng đông đảo hơn khiến chúng ta hiện có được những hiểu biết nhất định về địa điểm này cũng như những người đã tạo ra chúng. Ví dụ, Cahuachi, một thành phố nơi có thể quan sát thấy vài hình vẽ Nazca, đã được phát hiện gần đây ở những sườn đồi cạnh đó. Nó đã được xây dựng từ gần 2.000 năm trước và đã bị bỏ lại một cách bí ẩn 500 năm sau.

Tạo ra và giữ gìn các hình vẽ
Các hình vẽ được tạo ra bằng cách đào bỏ lớp đá cuội oxide sắt phủ trên bề mặt sa mạc Nazca. Khi đá sỏi bị đào đi, đất có sáng màu dưới những đường rãnh đó tương phản với vùng bên cạnh. Có hàng trăm đường vẽ đơn giản và các mô hình hình học, hơn bảy mươi đường cong, hình động vật, côn trùng và mặt người trên cao nguyên Nazca. Vùng chứa các hình vẽ rộng gần 200 dặm vuông, và hình vẽ lớn nhất dài 900 feet. Các hình vẽ còn tồn tại được nhờ khí hậu rất khô, không có gió và nhiệt độ ổn định của vùng Nazca. Sa mạc Nazca là một trong những vùng khô nhất thế giới với nhiệt độ khoảng 25 °C (77 °F). Sa mạc ít có gió khiến các hình vẽ không bị đất cát che phủ cho đến tận ngày nay.

Các giả thuyết

Sự giải thích được chấp nhận

Từ khi các hình vẽ được khám phá, nhiều giả thuyết đã được đưa ra giải thích phương pháp tạo dựng cũng như động cơ thực sự của hành động đó. Lý thuyết khảo cổ được chấp nhận cho rằng người dân Nazca tạo ra các hình vẽ chỉ với những dụng cụ thiết bị đo đạc đơn giản. Các cột gỗ trên mặt đất ở đầu mút của một số hình đường thẳng (chúng cũng ngẫu nhiên được dùng để xác định niên đại hình) ủng hộ giả thuyết này. Hơn nữa, Joe Nickell thuộc Đại học Kentucky đã tái tạo một trong các hình vẽ bằng cách chỉ sử dụng kỹ thuật thời Nazca, khi chưa thể xuất hiện máy bay. Với các kỹ thuật đơn giản và bố trí cẩn thận, một đội gồm vài người có thể tái tạo hình vẽ lớn nhất trong vòng 48 giờ. Tuy nhiên, không có nhiều bằng chứng hiện còn giải thích"tại sao"các hình vẽ lại được tạo ra, vì thế động cơ thực hiện của người Nazca hiện là bí ẩn khó giải đáp nhất. Đa số mọi người tin rằng động cơ thực sự là tôn giáo, rõ ràng việc tạo ra các hình ảnh chỉ để cho các vị thánh trên trời chiêm ngưỡng. Tuy nhiên, các chi tiết của giả thuyết này hiện vẫn chưa được giải đáp đầy đủ.

Các giả thuyết khác
Kosok và Reiche đã đưa ra một trong những giả thuyết sớm nhất giải thích các hình vẽ Nazca, cho rằng chúng được thực hiện để chỉ những vị trí phía chân trời xa nơi Mặt Trời và các thiên thể khác mọc hay lặn. Giải thuyết này đã được đánh giá bởi hai chuyên gia thiên văn học cổ đại là Gerald Hawkins và Anthony Aveni, và cả hai người đều kết luận rằng không có đủ bằng chứng cho thấy hiện tượng có thể liên quan tới thiên văn học.

Một số người (ví dụ như Jim Woodmann) cho rằng các hình vẽ Nazca có thể cho thấy một số hình thức bay có điều khiển của con người (để quan sát chúng) đã tồn tại và rằng một khinh khí cầu dùng khí nóng có thể là khả năng kỹ thuật duy nhất thời ấy. Thực tế Woodmann đã chế tạo một khinh khí cầu dùng khí nóng từ các vật liệu và công nghệ được cho là tồn tại ở thời điểm đó để thử nghiệm giả thuyết của mình. Khí cầu đã tạm bay được cho thấy giả thuyết này cũng có thể đã xảy ra, nhưng dù khó có thể chấp nhận hoàn toàn giả thuyết này.

Một giả thuyết khác cho rằng các hình vẽ là phần những phần còn lại của những"nhà thờ di động"(walking temples), nơi một nhóm lớn tín đồ tôn giáo đi dọc theo một hình mẫu có trước dùng để dâng hiến cho một thực thể linh thiêng đặc biệt, tương tự như việc đi trong một mê trận (labyrinth). Những người dân địa phương nói rằng người da đỏ đã tiến hành các nghi lễ tại các hình vẽ to lớn đó để tạ ơn chúa trời và để đảm bảo rằng nguồn nước sẽ tiếp tục chảy từ dãy Andes. Về mục đích và tầm quan trọng của các hình vẽ Nazca, điều này có vẻ khá phú hợp bởi vì nó tương tự với mục đích của những hình vẽ trên mặt đất khác ở vùng Bắc Mỹ. Nó cũng có liên quan tới các mạng lưới kênh ngầm và đường thủy rộng lớn đã được tìm thấy và có cùng niên đại.

Có lẽ giả thuyết gây tranh cãi nhất là của Erich von Däniken trong cuốn Chariots of the Gods của ông khi cho rằng các hình vẽ trên thực tế là những đường băng hạ cánh cho các tàu vũ trụ của các sinh vật ngoài Trái Đất. Lý lẽ của ông cũng giống với lý lẽ của Woodman, cho rằng các hình vẽ quá lớn và phức tạp vì thế chỉ có thể tạo ra chúng khi dùng các khí cụ bay.

Thư viện hình

Tham khảo

 Aveni, Anthony F. (ed.) (1990). The Lines of Nazca. Philadelphia: American Philosophical Society.  ISBN 0-87169-183-3
 Aveni, Anthony F. (2000).  Between the Lines.  Austin Texas: University of Texas Press.  ISBN 0-292-70496-8
 Bauer, Susan Wise (2001). The Story of the World, Vol. 1. Peace Hill Press. ISBN 0-9714129-0-1
 Lambers, Karsten (2006). The Geoglyphs of Palpa, Peru: Documentation, Analysis, and Interpretation. Lindensoft Verlag, Aichwald/Germany. ISBN 3-929290-32-4

Liên kết ngoài
 http://wwwnazcalinesinfocom-enrique.blogspot.com/
 Photogrammetric Reconstruction of the Geoglyphs of Nasca and Palpa
 Die Linien von Nazca und Frau Maria Reiche
 NASA Earth Observatory page
 Google Maps
 Nazca prehistoric balloon  - Julian Nott and Jim Woodman's Nazca hot air balloon flight
 "The Nazca Lines Revisited: Creation of a Full-Sized Duplicate" - Joe Nickell's account of his reproduction
 Skeptic's Dictionary
 Nazca Lines by Antonio Gutierrez from"Geometry Step by Step from the Land of the Incas"(plays music)
 Nazca Lines Photos of Nazca lines and figures by Georges Rosset
 "Amazing Peru" Amazing Peru Nazca Lines Luxury Tours, Flights, Photos, maps. www.amazingperu.com
 Peru and Nazca Itineraries
 "Flights over  the Nazca Lines"
 "Tours and Maps for Nazca and Machu Picchu"
 "Only Private Jets" Flights over the Nazca Lines, Machu Picchu and throughout Peru.
 "Amazing Voyages" Maps, Photos, Itineraries, Tours, History about the Nazca Lines, Peru.
  Peru Tours & Nazca Lines Overflight, Videos and photos.

Nazca
Nazca
Di sản thế giới tại Peru


title: Oliva sidelia

text:
Oliva sidelia là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Olividae, họ ốc gạo hoa.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Oliva


title: Goldman Sachs

text:
The Goldman Sachs Group, Inc. () là một ngân hàng đầu tư đa quốc gia ở Hoa Kỳ, tham gia vào các nghiệp vụ ngân hàng đầu tư, chứng khoán, quản lý đầu tư, và các dịch vụ tài chính khác với khách hàng chủ yếu là các tổ chức.

Goldman Sachs cung cấp các dịch vụ trong ngân hàng đầu tư (tư vấn cho mua bán và sáp nhập và tái cơ cấu), bảo lãnh phát hành chứng khoán, quản lý tài sản và quản lý đầu tư, và môi giới chính. Công ty là sản phẩm của nhà tạo lập thị trường và nhà môi giới tín dụng,chứng khoán được bảo đảm bằng thế chấp, có bảo hiểm được liên kết chứng khoán, chứng khoán, tiền tệ, hàng hóa, cổ phiếu, phái sinh vốn chủ sở hữu, sản phẩm có cấu trúc, quyền chọn, và hợp đồng tương lai. Đây là một đại lý chính trên thị trường Bảo mật kho bạc Hoa Kỳ. Công ty cung cấp các dịch vụthanh toán bù trừ và ngân hàng giám sát, cung cấp các dịch vụ quản lý tài sản thông qua Quản lý tài chính cá nhân của Goldman Sachs. Công ty điều hành quỹ cổ phần tư nhân, quỹ tín dụng và bất động sản, và quỹ phòng hộ. Công ty cấu trúc các sản phẩm tài chính phức tạp và được thiết kế riêng. Công ty cũng sở hữu Ngân hàng Goldman Sachs Hoa Kỳ, một ngân hàng trực tuyến. Công ty giao dịch cả thay mặt cho khách hàng của mình (giao dịch luồng) và cho tài khoản của chính mình (giao dịch độc quyền).

Goldman Sachs thành lập năm 1869 và có trụ sở chính tại 200 West Street ở Lower Manhattan với các trụ sở khu vực ở London, Warsaw, Bangalore, Hồng Kông, Tokyo và Thành phố Salt Lake và các văn phòng bổ sung tại các trung tâm tài chính quốc tế khác.

Công ty đầu tư và thu xếp tài chính cho các công ty khởi nghiệp, và trong nhiều trường hợp, có thêm hoạt động kinh doanh khi các công ty tung ra các đợt chào bán lần đầu ra công chúng. Các đợt chào bán công khai ban đầu đáng chú ý mà Goldman Sachs là người dẫn đầu về bookrunner bao gồm Twitter, Bumble, Robinhood Markets, Coupang, Toast, Inc., FIGS, và Las Vegas Sands. Các công ty khởi nghiệp mà công ty hoặc quỹ của công ty đã đầu tư bao gồm  H2O.ai, Acronis, Amount, Striim, PLACE, Unqork, và Enterra.

Công ty cũng hứng chịu chỉ trích vì thiếu các tiêu chuẩn đạo đức, làm việc với chế độ độc tài, mối quan hệ thân thiết với chính phủ liên bang Hoa Kỳ thông qua "cửa xoay" của các cựu nhân viên và làm tăng giá hàng hóa thông qua đầu cơ tương lai. Mặc dù công ty đã xuất hiện trong danh sách 100 công ty tốt nhất để làm việc do Fortune tổng hợp, chủ yếu do mức lương thưởng cao, nhưng cũng bị nhân viên chỉ trích việc phải làm 100 giờ hàng tuần, mức độ không hài lòng của nhân viên trong các nhà phân tích năm đầu tiên, sự đối xử ngược đãi của cấp trên, sự thiếu hụt nguồn lực sức khỏe tinh thần và mức độ căng thẳng cực kỳ cao ở nơi làm việc dẫn đến sự khó chịu về thể chất.

Thành lập và công bố
Goldman Sachs do Marcus Goldman thành lập tại Thành phố New York vào năm 1869. Năm 1882, con rể của Goldman Samuel Sachs gia nhập công ty. Năm 1885, Goldman đưa con trai Henry và con rể Ludwig Dreyfuss vào kinh doanh và công ty lấy tên hiện tại là Goldman Sachs & Co. Công ty đã đi tiên phong trong việc sử dụng thương phiếu cho các doanh nhân và gia nhập Sở giao dịch chứng khoán New York (NYSE) vào năm 1896. Đến năm 1898, vốn của công ty là 1,6 triệu đô la.

Goldman tham gia thị trường đợt phát hành lần đầu ra công chúng vào năm 1906 khi Sears, Roebuck and Company được công khai. Thỏa thuận được thực hiện bởi tình bạn cá nhân của Henry Goldman với Julius Rosenwald , chủ sở hữu của Sears. Tiếp theo là các đợt IPO khác, bao gồm F. W. Woolworth và Continental Can . Năm 1912, Henry S. Bowers trở thành người không phải thành viên đầu tiên của gia đình sáng lập trở thành đối tác của công ty và chia sẻ lợi nhuận của công ty.

Năm 1917, dưới áp lực ngày càng lớn từ các đối tác khác trong công ty do lập trường thân Đức của mình, Henry Goldman từ chức. Gia đình Sachs giành toàn quyền kiểm soát công ty cho đến khi Waddill Catchings gia nhập công ty vào năm 1918. Đến năm 1928, Catchings là đối tác của Goldman với cổ phần lớn nhất trong công ty.

Ngày 4 tháng 12 năm 1928, công ty đã thành lập Goldman Sachs Trading Corp, một quỹ đóng. Quỹ này đã thất bại trong cuộc sụp đổ của Thị trường Chứng khoán năm 1929, trong bối cảnh bị cáo buộc rằng Goldman đã tham gia vào việc thao túng giá cổ phiếu và giao dịch nội gián.

Thế kỷ 21
Tháng 9 năm 2000, Goldman Sachs đã mua Spear, Leeds & Kellogg, một trong những công ty chuyên doanh lớn nhất trên Sàn giao dịch Chứng khoán New York, với giá 6,3 tỷ đô la. Tháng 1 năm 2000, Goldman, cùng với Lehman Brothers, là giám đốc chính của đợt cung cấp trái phiếu internet đầu tiên cho Ngân hàng Thế giới. Tháng 3 năm 2003, công ty đã nắm giữ 45% cổ phần trong một liên doanh với JBWere, ngân hàng đầu tư của Úc. Tháng 4 năm 2003, Goldman mua lại The Ayco Company L.P., một dịch vụ tư vấn tài chính có thu phí. Tháng 12 năm 2005, bốn năm sau báo cáo về các nền kinh tế "BRIC" mới nổi (Brazil, Nga, Ấn Độ và Trung Quốc), Goldman Sachs đặt tên là "Next Eleven" danh sách các quốc gia, sử dụng sự ổn định kinh tế vĩ mô, sự trưởng thành về chính trị, sự cởi mở của các chính sách thương mại và đầu tư và chất lượng giáo dục làm tiêu chí: Bangladesh, Ai Cập, Indonesia, Iran, Mexico, Nigeria, Pakistan, Philippines, Thổ Nhĩ Kỳ, Hàn Quốc và Việt Nam.

Tháng 5 năm 2006, Paulson rời công ty để làm Bộ trưởng Ngân khố Hoa Kỳ, và Lloyd Blankfein được thăng chức thành Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành. Tháng 1 năm 2007, Goldman, cùng với CanWest Global Communications, mua lại Alliance Atlantis, công ty có bản quyền phát sóng đối với loạt CSI.

Hoạt động từ thiện
Theo trang web của mình, Goldman Sachs đã cam kết vượt quá 1,8 tỷ đô la cho các sáng kiến từ thiện.

Goldman Sachs báo cáo kết quả hoạt động môi trường và xã hội trong một báo cáo hàng năm về Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp tuân theo giao thức Sáng kiến Báo cáo Toàn cầu.

Công ty cung cấp Quỹ tư vấn của các nhà tài trợ (donor advised fund viết tắt là DAF) có tên là Goldman Sachs Gives quyên góp cho các tổ chức từ thiện với số tiền quyên góp của nhân viên lên đến 20.000 đô la. Một cuộc điều tra năm 2019 của Sunk đối với DAF và nhóm thù địch đã phát hiện ra rằng quỹ tư vấn tài trợ của Goldman Sachs đã không được sử dụng để tài trợ cho bất kỳ nhóm thù địch SPLC nào, nhưng quỹ không có bất kỳ chính sách rõ ràng nào ngăn chặn thay vì quyên góp.

Tranh cãi và các vấn đề pháp lý

Góc nhìn của nhân viên
Tháng 3 năm 2012, Greg Smith, khi đó là người đứng đầu bộ phận kinh doanh các công cụ phái sinh vốn cổ phần của Goldman Sachs Hoa Kỳ tại Châu Âu, Trung Đông và Châu Phi (EMEA), đã từ chức thông qua một bức thư phản biện được in dưới dạng op-ed trong The New York Times. Trong bức thư, ông công kích Giám đốc điều hành Goldman Sachs và Chủ tịch Lloyd Blankfein vì không đi theo văn hóa của công ty, mà ông mô tả là "thứ nước sốt bí mật khiến nơi này trở nên tuyệt vời và cho phép chúng tôi giành được sự tin tưởng của khách hàng trong 143 năm". Smith nói rằng việc tư vấn cho khách hàng "làm những gì tôi tin là phù hợp với họ" ngày càng trở nên không phổ biến. Thay vào đó là một môi trường "độc hại và phá hoại", trong đó "lợi ích của khách hàng tiếp tục bị gạt sang một bên", ban quản lý cấp cao đã mô tả khách hàng là "những con rối" và các đồng nghiệp nói về việc "gạt khách hàng qua một bên". Đáp trả lại, Goldman Sachs nói "chúng tôi sẽ chỉ thành công nếu khách hàng của chúng tôi thành công", khẳng định "sự thật cơ bản này nằm ở trọng tâm của cách chúng tôi tự ứng xử", và rằng "chúng tôi không nghĩ [nhận xét của Smith] phản ánh cách chúng tôi điều hành công việc kinh doanh của mình". Cuối năm đó, Smith đã xuất bản một cuốn sách có tựa đề Why I left Goldman Sachs.

Vụ kiện thiên vị phân biệt giới tính
Năm 2010, hai cựu nhân viên nữ đã đệ đơn kiện Goldman Sachs vì tội phân biệt giới tính. Cristina Chen-Oster và Shanna Orlich tuyên bố công ty đã cổ vũ cho một "văn hóa quấy rối và tấn công tình dục" khiến phụ nữ bị "tình dục hóa hoặc bị phớt lờ". Vụ kiện đề cập đến sự phân biệt đối xử về văn hóa và lương bao gồm các chuyến đi của khách hàng thường xuyên đến các câu lạc bộ thoát y, các buổi đi chơi gôn của khách hàng không tính đến nhân viên nữ và thực tế là các phó chủ tịch nữ kiếm được ít hơn 21% so với các đồng nghiệp nam của họ. Tháng 3 năm 2018, thẩm phán đã ra phán quyết rằng các nhân viên nữ có thể theo đuổi yêu sách của họ với tư cách là một nhóm trong một vụ kiện tập thể chống lại Goldman về định kiến giới tính, nhưng vụ kiện tập thể này loại trừ yêu cầu của họ về quấy rối tình dục.

Nhân sự "quay vòng" với chính phủ Hoa Kỳ
Một số người trong danh sách các cựu nhân viên của Goldman Sachs sau này đều làm việc đảm nhận các vị trí trong nội các chính phủ. Các ví dụ đáng chú ý bao gồm Steven Mnuchin Robert Rubin, và Henry Paulson, đều là các cựu Bộ trưởng Ngân khố Hoa Kỳ; Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Hoa Kỳ là Gary Gensler; cựu Bộ trưởng Ngoại giao là John C. Whitehead; cựu cố vấn kinh tế trưởng là Gary Cohn; Thống đốc New Jersey Phil Murphy và cựu Thống đốc New Jersey là Jon Corzine; cựu Thủ tướng Ý Mario Monti; cựu Ngân hàng Trung ương Châu Âu Tổng thống và Thủ tướng đương nhiệm của Ý Mario Draghi; cựu giám đốc Ngân hàng Canada và Thống đốc Ngân hàng Anh là Mark Carney; Bộ trưởng tài chính nước Anh là Rishi Sunak; và cựu Thủ tướng Úc là Malcolm Turnbull. Ngoài ra, các nhân viên cũ của Goldman đều đứng đầu Sở giao dịch chứng khoán New York, Nhóm giao dịch chứng khoán London, Ngân hàng thế giới và các ngân hàng cạnh tranh như Citigroup và Merrill Lynch.

Giao dịch trái phép của nhà giao dịch Matthew Marshall Taylor của Goldman Sachs

Giá nhôm và nguồn cung cấp
Trong một bài báo vào tháng 7 năm 2013, David Kocieniewski, một nhà báo của The New York Times đã cáo buộc Goldman Sachs và các công ty Phố Wall khác "lợi dụng các quy định liên bang được nới lỏng" để thao túng "nhiều loại hàng hóa trên thị trường, đặc biệt là nhôm, trích dẫn" hồ sơ tài chính, tài liệu quản lý và các cuộc phỏng vấn với những người tham gia vào các hoạt động ". Sau khi Goldman Sachs mua lại công ty kho bãi nhôm Metro International vào năm 2010, thời gian chờ đợi của các khách hàng trong kho để giao nguồn cung cấp nhôm cho nhà máy của họ - để làm lon bia, vách ngăn nhà và các sản phẩm khác - đã tăng từ trung bình 6 tuần lên hơn 16 tháng" theo hồ sơ ngành. "Các nhà phân tích ngành công nghiệp nhôm nói rằng sự trì hoãn kéo dài tại Metro International sau khi Goldman tiếp quản là lý do chính khiến phí bảo hiểm đối với tất cả nhôm bán trên thị trường giao ngay đã tăng gấp đôi kể từ năm 2010." Việc tăng giá đã khiến "người tiêu dùng Mỹ tiêu tốn hơn 5 tỷ USD" từ năm 2010 đến năm 2013, theo các cựu giám đốc điều hành, nhà phân tích và nhà tư vấn trong ngành. Nguyên nhân của việc này được cho là do Goldman sở hữu 1/4 nguồn cung cấp nhôm quốc gia - tương đương một triệu rưỡi tấn - trong mạng lưới 27 nhà kho Metro International mà Goldman sở hữu ở Detroit, Michigan. Để tránh tích trữ và thao túng giá, Sở giao dịch kim loại London yêu cầu "ít nhất 3.000 tấn kim loại đó phải được chuyển ra ngoài mỗi ngày". Goldman đã giải quyết yêu cầu này bằng cách chuyển nhôm - không phải đến các nhà máy, mà là "từ nhà kho này sang nhà kho khác" - theo Times.

Quản lý

Các nhân viên cấp cao và giám đốc
Các thành viên đáng chú ý hiện tại không phải là thành viên hội đồng quản trị của công ty là M. Michele Burns, Bill George, James A. Johnson, Ellen J. Kullman, Lakshmi Mittal, Adebayo Ogunlesi, Peter Oppenheimer, Debora Spar, Mark Tucker, và David Viniar. Các giám đốc không phải là nhân viên nhận được khoản thù lao hàng năm từ $450,000 đến $475,000.

Các nhân vật cấp cao của công ty được liệt kê trên trang web như sau:

Danh sách chủ tịch và giám đốc điều hành
 Marcus Goldman (1869–1894)
 Samuel Sachs (1894–1928)
 Waddill Catchings (1928-1930)
 Sidney Weinberg (1930–1969)
 Gus Levy (1969–1976)
 John C. Whitehead và John L. Weinberg (1976–1985)
 John L. Weinberg (1985–1990)
 Robert Rubin (1990–1992)
 Stephen Friedman (1992–1994)
 Jon Corzine (1994–1998)
 Henry Paulson (1999–2006)
 Lloyd Blankfein (2006–2018)
 David M. Solomon (2018–nay)

Các nhân viên của Goldman Sachs đã trở thành tác gia

 Dambisa Moyo
 Chetan Bhagat
 Greg Smith

Các tài liệu nghiên cứu của Goldman Sachs
Sau đây là các bài nghiên cứu đáng chú ý của Goldman Sachs:

 Báo cáo Kinh tế Toàn cầu số: 93 (Tăng trưởng và Thất nghiệp Nam Phi: Triển vọng 10 năm): Đưa ra các dự báo kinh tế cho Nam Phi trong 10 năm tới. Xuất bản ngày 13 tháng 5 năm 2003.
 Báo cáo Kinh tế Toàn cầu số: 99 (Dreaming With BRICs: The Path to 2050): Giới thiệu khái niệm BRIC, khái niệm này đã trở nên phổ biến rộng rãi trên các phương tiện truyền thông và trong nghiên cứu kinh tế kể từ thời điểm này. Nó cũng đưa ra các dự báo kinh tế vào năm 2050 cho G7 và Nam Phi. Đây là những dự báo kinh tế dài hạn đầu tiên bao gồm GDP của nhiều quốc gia. Xuất bản ngày 1 tháng 10 năm 2003.
 Bài báo Kinh tế toàn cầu số: 134 (BRICs vững chắc như thế nào): Giới thiệu khái niệm Next Eleven. Xuất bản ngày 1 tháng 12 năm 2005.
 Báo cáo Kinh tế Toàn cầu: 173 (Các quốc gia thành viên EU mới - BRIC thứ năm?): Đưa ra các dự báo kinh tế năm 2050 cho toàn bộ các quốc gia thành viên mới của EU. Xuất bản ngày 26 tháng 9 năm 2008.
 Báo cáo Kinh tế Toàn cầu: 188 (Một Hàn Quốc thống nhất; Đánh giá lại các rủi ro của Triều Tiên (Phần I)): Đưa ra các dự báo kinh tế năm 2050 cho Triều Tiên trong trường hợp giả định Triều Tiên thực hiện các cải cách thị trường tự do lớn ngay lúc này. Xuất bản vào ngày 21 tháng 9 năm 2009.
 Thế vận hội và Kinh tế 2012: Đưa ra dự đoán về số lượng huy chương vàng và cho biết số huy chương Olympic mà mỗi quốc gia giành được tại Thế vận hội 2012, sử dụng dữ liệu kinh tế và dữ liệu Olympic trước đó. Xuất bản năm 2012.

Xem thêm

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Được lưu trữ tại Ghostarchive và Wayback Machine:

Công ty niêm yết tại Thị trường Chứng khoán New York
Ngân hàng đầu tư
Công ty trong chỉ số trung bình công nghiệp Dow Jones


title: Cao nguyên Lâm Viên

text:
Cao nguyên Lâm Viên (còn gọi cao nguyên Lang Biang, cao nguyên Lang Bian, cao nguyên Lạng Bương, cao nguyên Đà Lạt, bình sơn Đà Lạt) là một cao nguyên thuộc Tây Nguyên, Việt Nam (được khám phá bởi nhà thám hiểm-bác sĩ Alexandre Yersin) với độ cao trung bình khoảng 1.500 m (4.920 ft) so với mực nước biển. Phía nam cao nguyên có thành phố Đà Lạt. Phía đông và đông nam dốc xuống thung lũng sông Đa Nhim, tây nam hạ đột ngột xuống cao nguyên Di Linh. Diện tích khoảng 1.080 km². Địa hình đồi núi trập trùng độ dốc dao động 8-10°. Tại đây có các đỉnh núi cao như Bi Doup (2.287 m), Lang Biang (hay Chư Cang Ca, 2.167 m), Hòn Giao (2.010 m). Nước sông trên cao nguyên chảy chậm; những chỗ bị chặn lại toả rộng thành hồ như hồ Xuân Hương, hồ Than Thở, hồ Đa Thiện, hồ Đan Kia (Suối Vàng), thác Cam Ly. Rìa cao nguyên có các thác lớn như Pren (Prenn), Gù Gà, Ankrôet, thác Voi. Phong cảnh đẹp, khí hậu trong lành phù hợp cho trồng rau và hoa quả ôn đới quanh năm, có rừng thông ba lá và thông năm lá diện tích lớn. Cao nguyên này chỉ chiếm khoảng 30% diện tích của toàn tỉnh Lâm Đồng, nằm trên các huyện Lạc Dương, Đam Rông và thành phố Đà Lạt.

Tham khảo

Cao nguyên Việt Nam
Địa mạo Lâm Đồng
Cao nguyên châu Á


title: Séron

text:
Séron là một xã thuộc tỉnh Hautes-Pyrénées trong vùng Occitanie khu vực tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 370 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE

Xã của Hautes-Pyrénées


title: Azuragrion

text:
Azuragrion là một chi chuồn chuồn kim thuộc họ Coenagrionidae. Chi này có các loài sau:
 Azuragrion granti
 Azuragrion nigridorsum
 Azuragrion vansomereni
 Azuragrion watsoni, the miền đông Billabongfly

Chú thích

Tham khảo

Coenagrionidae


title: Vệ

text:
Vệ trong tiếng Việt có thể là:
Tên gọi một con sông tại Quảng Ngãi: sông Vệ
Một họ người Trung Quốc: Vệ (họ)
Một nước thời Xuân Thu tại Trung Quốc: Vệ (nước)


title: Guzmania inexpectata

text:
Guzmania inexpectata là một loài thực vật thuộc họ Bromeliaceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Manzanares, J.M. & Pitman, N. 2003. Guzmania inexpectata. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 8 năm 2007.

inexpectata
Thực vật đặc hữu Ecuador
Thực vật dễ tổn thương


title: Longchamp (Alta Marna)

text:
Longchamp, Haute-Marne là một xã thuộc tỉnh Haute-Marne trong vùng Grand Est đông bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 453 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Haute-Marne


title: Tango (vũ điệu)

text:
{{Thông tin loại nhạc
|name=Tango
|bgcolor = blue
|color = white
| stylistic_origins = Habanera, milonga, polka
| cultural_origins  = Thập niên 1850-Thập niên 1880, Uruguay và Argentina
| instruments       =  Bandoneón, dương cầm, ghi-ta, vĩ cầm, đại hồ cầm, giọng hát,...
| popularity        = các khu vực đô thị công nhân Rioplatense cho đến thập niên 1910; sau đó là các khu vực đô thị tầng lớp thượng và trung lưu có tính quốc tế
| derivatives       = Canyenge, Maxixe, Tango Waltz
|subgenrelist=List of tango genres
| subgenres         = Tango Phần Lan, Tango trong phòng nhảy, khúc phóng túng Tango, Tango Nuevo, Tango Argentino, Tango phương đông, Tango Liso, Tango Salon, Tango Orillero, Tango Milonguero
| fusiongenres      = Tango alternative, tango điện tử
| regional_scenes   =
| other_topics      = Nhạc tango

<small>Một cặp nhảy vũ điệu Tango của Argentina
}}

Tango (đọc là tăng-gô) là một thể loại khiêu vũ kết hợp âm nhạc có nguồn gốc từ khu ngoại ô Buenos Aires, Argentina và Montevideo, Uruguay, rồi truyền bá sang các nước khác trên thế giới sau đó. Điệu nhảy tango xuất phát từ những người nô lệ gốc Phi vào cuối thế kỷ 19. Ngày 30 tháng 9 năm 2009, nhạc tango được UNESCO đưa vào Danh sách đại diện Các di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại, chứng nhận Argentina và Uruguay là nguồn phát xuất điệu nhảy đẹp và gợi cảm này.

Ban đầu, tango được biết đến là tango criollo, hoặc đơn giản chỉ là tango. Giờ đây, có rất nhiều phong cách nhảy tango, bao gồm tango Argentina, tango Uruguay, tango quốc tế, tango Phần Lan,... Mỗi loại phong cách tango có thể gần với phong cách gốc ở Argentina, hoặc cũng có thể được phát triển theo hướng riêng, phù hợp đặc điểm văn hóa - phong tục từng vùng.

Lịch sử
Tango là một điệu nhảy có sự ảnh hưởng từ văn hóa Tây Ban Nha và châu Phi. Các điệu nhảy từ những buổi lễ tôn giáo của những người nô lệ gốc Phi đã góp phần hình thành nên điệu Tango hiện đại. Điệu nhảy bắt nguồn từ những khu bình dân ở thành phố Buenos Aires - Argentina. Âm nhạc của tango lại là một dẫn xuất tổng hợp từ muôn vàn thể loại âm nhạc châu Âu. Từ "tango" dường như lần đầu tiên được sử dụng vào những năm 1890. Ban đầu, nó chỉ như là một trong rất nhiều thể loại nhảy khác, nhưng tango đã sớm trở nên phổ biến rộng rãi trong cộng đồng, từ trong rạp hát cho đến trên đường phố, từ ngoại ô vào khu ổ chuột của tầng lớp lao động, nơi có hàng ngàn dân châu Âu nhập cư, đặc biệt là người dân Italia, Tây Ban Nha và Pháp.

Vào đầu thế kỷ 20, các vũ công và nhạc công từ Buenos Aires đã tới châu Âu, ở đó điệu tango châu Âu cuồng nhiệt đầu tiên đã diễn ra ở Paris, rồi sang đến Luân Đôn, Berlin và rất nhiều thủ đô khác. Cho đến cuối năm 1913, tango đã đến với thành phố New York, nước Mỹ và Phần Lan. Tại Mỹ, khoảng năm 1911, cái tên "Tango" thường được dùng cho các điệu nhảy một bước có nhịp 2/4 hoặc 4/4. Thuật ngữ này rất phổ biến và không hề có ý nhắc tới các bước nhảy tango thực sự (cho dù trong một vài trường hợp là có). Người ta đôi khi cũng chơi nhạc tango, nhưng lại ở tốc độ nhanh hơn. Thời này, điệu tango được coi là tango Bắc Mỹ (North American Tango) để đối lập với "Rio de la Plata Tango". Năm 1914, những thể loại tango gần với điệu nhảy gốc hơn được phát triển, đi cùng với nó là một vài biến thể như tango Albert Newman's "Minuet".

Tại Argentina, cuộc đại suy thoái năm 1929 và những hạn chế sau sự sụp đổ của chính phủ Hipólito Yrigoyen năm 1930 đã làm điệu tango trở nên suy tàn. Những giá trị của nó đã được bảo vệ và trở nên phổ biến rộng rãi hơn, là một trong những niềm tự hào của quốc gia dưới thời chính phủ Juan Perón. Tango lại suy tàn một lần nữa vào thập kỷ 1950 do suy thoái kinh tế và bởi chế độ quân sự độc tài đã ngăn cấm những cuộc tụ tập nơi công cộng, sau này nữa là do sự phổ biến của nhạc  Rock 'n Roll.

Năm 2009, điệu tango được UNESCO tuyên bố là một trong những di sản văn hóa phi vật thể của thế giói.

Các phong cách Tango
Vũ điệu Tango có rất nhiều phong cách, được phát triển ở những vùng miền khác nhau của Argentina cũng như trên thế giới, đáp ứng các yêu tố văn hóa đa dạng, từ việc phục vụ đám đông cho đến trình diễn thời trang. Hầu hết các phong cách này đều được nhảy với tư thế "mở", nghĩa là luôn có khoảng cách giữa người "dẫn" và người "theo", hoặc tư thế "đóng", nghĩa là người dẫn và người theo kết nối với nhau từ rất gần (ngực - ngực) (tango Argentina) cho đến xa hơn một chút  (phần trên của bắp dùi, hông) như tango Mỹ và tango quốc tế.

Tango cổ điển
Những điệu nhảy và điệu nhạc tango đầu tiên được gọi là tango criollo hay đơn giản là tango. Ngày nay, có nhiều phương pháp nhảy bao gồm cả tango Argentina, tango Uruguay và tango cổ điển. Tango Argentina được xem là gần với điệu nhảy ban đầu tại Argentina và Uruguay hơn, dù không có bằng chứng về dạng ban đầu của điệu nhảy còn tồn tại.

 Tango quốc tế
Tango là một trong những điệu nhảy cơ bản của khiêu vũ quốc tế. Kiểu nhảy tango hiện đại này được phát triển ở Anh trước Chiến tranh thế giới lần thứ hai,phần nhiều là từ công sức của Monsieur Pierre - một vũ công người Pháp sống tại Luân Đôn.

Điệu Tango được sử dụng thường xuyên trong các cuộc thi khiêu vũ quốc tế.Moore, Alex 2002. Ballroom Dancing, 10th edition, London.

 Hình ảnh

Tham khảo

 Nguồn khác
Thompson, Robert Farris 2005. Tango: the art history of love. Knopf, New York. ISBN 978-1400095797.
(Thomson là giáo sư ngành nghệ thuật tại Đại học Yale. Ông bắt đầu sự nghiệp với một bài viết về âm nhạc và vũ điệu Cuba lai Phi châu được xuất bản năm 1958. Ông dành trọn đời để nghiên cứu lịch sử nghệ thuật của khu vực châu Phi-Đại Tây Dương.)
Collier, Simon and Artemis Cooper 2007. Â¡Tango!: the dance, the song, the story. Thames & Hudson, London. ISBN 978-0500279793
Denniston, Christine  2007. The meaning of Tango: the story of the Argentinian dance''. Anova. ISBN 978-1906032166

Liên kết ngoài

 "Tango"  - một trang web của Chính phủ Argentina
 "Pasiontango"

Vũ điệu và âm nhạc đường phố đô thị
Kiệt tác truyền khẩu và phi vật thể nhân loại


title: Afranthidium folliculosum

text:
Afranthidium folliculosum là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Buysson mô tả khoa học năm 1897.

Chú thích

Tham khảo

Afranthidium
Động vật được mô tả năm 1897


title: Stangellus bucheri

text:
Stangellus bucheri là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Golbach miêu tả khoa học năm 1976.

Chú thích

Tham khảo

Stangellus


title: Agmina panda

text:
Agmina panda là một loài Trichoptera trong họ Ecnomidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Agmina


title: Schematiza compressicornis

text:
Schematiza compressicornis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Fabricius miêu tả khoa học năm 1801.

Chú thích

Tham khảo

Schematiza


title: List auf Sylt

text:
List auf Sylt (có tên List cho tới cuối năm 2008) là một điểm dân cư ở Đức, tọa lạc trên đảo Sylt trong biển Bắc gần Đan Mạch, thuộc huyện Nordfriesland, bang Schleswig-Holstein.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Nordfriesland


title: Echt-Susteren

text:
Echt-Susteren () là một đô thị ở tây nam Hà Lan.

Các trung tâm dân cư
Aasterberg, Baakhoven, Berkelaar, Diergaarde, Dieteren, Echt, Echterbosch, Gebroek, Heide, Hingen, Illikhoven, Kokkelert, Koningsbosch, Maria-hoop, Nieuwstadt, Oevereind, Ophoven, Oud-Roosteren, Peij, Pepinusbrug, Roosteren, Schilberg, Sint Joost, Slek, Susteren, Visserweert.

Echt-Susteren đã được lập trên cơ sở sáp nhập các đô thị Echt và Susteren.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang mạng chính thức, tiếng Hà Lan
Website của cộng đồng Roosteren (tiếng Hà Lan)

Đô thị Limburg Hà Lan


title: Cameraria australisella

text:
Cameraria australisella là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Hoa Kỳ (Illinois và Texas).

Ấu trùng ăn Quercus alba và Quercus imbricaria. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài
Bug Guide

Cameraria


title: Rieux-Volvestre

text:
Rieux-Volvestre (từ năm June 2009, tên cũ Rieux) là một xã thuộc tỉnh Haute-Garonne trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 236 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Picture of Rieux Cathedral

Xã của Haute-Garonne


title: Tây Nias (huyện)

text:
Huyện Tây Nias là một huyện (kabupaten) thuộc tỉnh Bắc Sumatra, Indonesia. Huyện lỵ đóng ở. Huyện có diện tích km2, sân số theo điều tra năm 2000 là 473.739 người.

Các đơn vị hành chính
Huyện gồm có phó huyện hành chính (kecamatan) sau:
 Lahomi
 Lolofitu Moi
 Mandrehe
 Mandrehe Barat
 Mandrehe Utara
 Moro'o
 Sirombu
 Ulu Moro'o

Tham khảo

Huyện của Bắc Sumatera
Bắc Sumatra