title: Tô pô đại số

text:
Tôpô đại số là một nhánh của toán học sử dụng các công cụ của đại số để nghiên cứu các không gian tôpô.

Phương pháp bất biến đại số
Mục đích là xem xét các không gian tôpô và phân loại chúng. Ngày nay, phương pháp cơ bản của tô pô đại số là nghiên cứu các không gian thông qua các bất biến đại số bằng cách ánh xạ chúng thành các đối tượng đại số, ví dụ các nhóm, sau đó xem xét cấu trúc các đối tượng đó để suy ra tính chất đồng phôi của các không gian. Điều này cho phép chuyển các phát biểu về không gian tô pô thành các phát biểu về nhóm làm cho bài toán trở nên dễ chứng minh hơn.

Theo hướng này có hai phương pháp chính là thông qua các nhóm cơ bản, hay tổng quát hơn là lý thuyết đồng luân, và thông qua các nhóm đồng điều và đối đồng điều. Nhóm cơ bản cho ta những thông tin cơ bản về cấu trúc của không gian tôpô, nhưng chúng thường là không Abel và khó để làm việc.

Trái lại, các nhóm đồng điều và đối đồng điều là Abel và trong nhiều trường hợp quan trọng là hữu hạn sinh. Các nhóm Abel hữu hạn sinh đã được phân loại đầy đủ và dễ làm việc hơn.

Các kết quả của lý thuyết đồng điều

Một số kết quả suy ra trực tiếp khi làm việc với các nhóm Abel hữu hạn sinh. Hạng tự do của nhóm đồng điều thứ n của phức đơn hình bằng số Betti thứ n, do đó ta có thể sử dụng nhóm đồng điều của phức đơn hình để tính đặc trưng Euler-Poincaré của nó. Một ví dụ khác là nhóm đối đồng điều nguyên chiều cao nhất của một đa tạp đóng cho biết tính định hướng được của đa tạp đó: nhóm này hoặc đẳng cấu với nhóm các số nguyên hoặc bằng 0, tương ứng với việc đa tạp định hướng được hay không. Vì vậy các nhóm đồng điều của không gian tôpô chứa rất nhiều thông tin không gian đó.

Ngoài đồng điều đơn hình chỉ định nghĩa cho các phức đơn hình, người ta còn sử dụng cấu trúc khả vi của đa tạp trơn qua đối đồng điều de Rham, đối đồng điều Čech hoặc đối đồng điều bó để nghiên cứu tính giải được của phương trình vi phân xác định trên đa tạp. De Rham đã chỉ ra rằng tất những hướng tiếp cận này có quan hệ với nhau, và với một đa tạp định hướng, đóng, các số Betti định nghĩa trong đồng điều đơn hình cũng bằng các số Betti định nghĩa trong đối đồng điều de Rham.

Quan hệ với lý thuyết phạm trù

Nói chung, tất cả các xây dựng trong tôpô đại số đều có tính chất hàm tử. Các nhóm cơ bản, đồng điều, đối đồng điều không chỉ là các bất biến (theo nghĩa hai không gian tôpô đồng phôi thì có các nhóm liên kết đẳng cấu) của không gian tôpô nền, một ánh xạ liên tục giữa các không gian còn cảm sinh một đồng cấu giữa các nhóm liên kết. Những đồng cấu này có thể dùng để chỉ ra sự không tồn tại (hoặc sâu sắc hơn, chỉ ra sự tồn tại) của các ánh xạ.

Ứng dụng của tôpô đại số
Các ứng dụng cổ điển của tôpô đại số:
 Định lý đường cong Jordan: Mọi đường cong đóng trong R^2 đều chia R^2 thành đúng 2 thành phần liên thông nhận nó là biên. Tổng quát hơn, một tập con X của R^n mà đồng phôi với S^(n-1) thì sẽ chia R^n thành đúng 2 phần liên thông cùng nhận X làm biên.
 Định lý điểm bất động Brouwer: mọi ánh xạ liên tục từ một n-đĩa đơn vị vào chính nó có một điểm bất động.
 Mặt cầu n chiều có một trường vectơ đơn vị không triệt tiêu tại bất kì điểm nào nếu và chỉ nếu n là lẻ.
 Định lý Borsuk-Ulam: mọi xánh xạ liên tục từ mặt cầu n chiều vào không gian Euclide n chiều đều đồng nhất ít nhất hai điểm đối nhau.
 Nhóm con tuỳ ý của một nhóm tự do cũng là nhóm tự do. Kết quả này khá thú vị bởi vì phát biểu là thuần tuý đại số nhưng chứng minh đơn giản nhất dựa trên tôpô. Nghĩa là mọi nhóm tự do G có thể được xem như nhóm cơ bản của một đồ thị X. Định lý chính về không gian phủ nói rằng mọi nhóm con H của G là nhóm cơ bản của một không gian phủ Y nào đó của X; nhưng mọi Y như vậy lại là một đồ thị. Vì vậy nhóm cơ bản H của nó là tự do.
 Bài toán mở nổi tiếng nhất trong tôpô đại số là giả thuyết Poincaré. Bài toán này được xem là đã được giải quyết bởi Grigori Perelman.
 Trong lý thuyết đồng luân còn nhiều điều bí ẩn, nổi tiếng nhất là việc mô tả chính xác các nhóm đồng luân của mặt cầu.

Tham khảo

Allen Hatcher, Algebraic Topology, Cambridge University Press, Cambridge, 2002. ISBN 0-521-79540-0. A modern, geometrically flavored introduction to algebraic topology. The book is available free in PDF and PostScript formats on the author's homepage.
 C. R. F. Maunder, Algebraic Topology (1970) Van Nostrand Reinhold, London ISBN 0-486-69131-4.

Xem thêm
 Lý thuyết đồng luân
 Lý thuyết đồng điều

Liên kết ngoài

Đại số trừu tượng


title: Nguyễn Đình Hoàn (võ tướng)

text:
Nguyễn Đình Hoàn (? -1765), tên chữ là Linh Thuyên; là võ quan nhà Lê trung hưng trong lịch sử Việt Nam.

Tiểu sử
Nguyễn Đình Hoàn là người làng Hương Duệ, huyện Kỳ Hoa (nay là hai huyện Kỳ Anh và Cẩm Xuyên), tỉnh Hà Tĩnh. Ông thuộc dòng họ Nguyễn Đình ở làng Lam Vĩ, xã Thiệu Vũ, huyện Thiệu Hoá, tỉnh Thanh Hóa. Cha ông là Nguyễn Đình Quế, cũng là người lỗi lạc, có sức mạnh và chí lớn.

Năm 1740, Nguyễn Đình Hoàn làm Thị vệ trong phủ chúa Trịnh Giang. Lúc bấy giờ, chúa bị bệnh nặng phải ở một chỗ kín, hoạn quan Hiệp quận công Hoàng Công Phụ nhân đó mà chuyên quyền, khiến triều chính rối nát. Thấy vậy, Nguyễn Đình Hoàn cùng các quan là Nguyễn Quý Cảnh, Trương Khuông và Vũ Liễu bí mật bàn mưu lập em chúa là Trịnh Doanh lên làm chúa mới.

Ngày lập Trịnh Doanh, Nguyễn Đình Hoàn rước chúa mới lên triều, đốc các đạo quân hộ vệ làm lễ. Khi ngôi chúa đã định, ông nhận lệnh đem quân bảo vệ cung Thưởng Trì (nơi an trí Thái thượng vương Trịnh Giang), đồng thời đi bắt quyền thần Hoàng Công Phụ. Khi bàn đến công phò lập, ông được phong làm Đặc tiến Phụ quốc Thượng tướng quân, rồi Tuyên lực Kiệt tiết công thần.

Cuối năm ấy (1740), chúa Trịnh Doanh và Nguyễn Đình Hoàn đem đại quân đi dẹp quân nổi dậy của Vũ Đình Dung ở Ngân Già thuộc Sơn Nam Hạ (nay là Nam Định).
Sách Lịch triều hiến chương loại chí (mục Nhân vật chí) kể:
...Ngân Già là giặc hiệt kiệt nhất ở vùng Nam. Chúng đều hung tợn, không sợ chết, tiến lui không có trận pháp, gặp quân là vác đao xông vào chém bừa chân người, chân ngựa. Các tướng đã nhiều lần bị thua. Đến nay chúa (Trịnh Doanh) thân đi đánh. Giữa lúc các quân hợp sức đánh chưa hạ được giặc, ông (Nguyễn Đình Hoàn) đem quân bản bộ đi đường tắt, bắn vào phía hữu trại giặc rồi phóng lửa đốt, khói mù trời, quân giặc tan vỡ cả. Quan quân thừa thắng giáp công, giặc chết nằm gối lên nhau, bắt tù được đầu sỏ đem chém... Bàn đến chiến công dẹp giặc thì trận thắng này của ông (Nguyễn Đình Hoàn) là hơn hết....

Sau đó (1741), ông được thăng làm Đô đốc, rồi Phụng thị Thư tả, nắm quyền Phủ sự trong phủ chúa. Trong đời vua Lê Hiển Tông, ông lại được gia phong làm Thái phó, vẫn nắm quyền Phủ sự trong phủ chúa cho đến khi về hưu. Sau lại được triệu ra làm Ngũ lão hầu chúa, tước Hoán Quận công, gia tặng Thái bảo.

Nguyễn Đình Hoàn mất năm Ất Dậu (1765), được an táng tại xứ Đồng Nhuệ, thôn Kiến Trung, xã Vạn Hà, phủ Thiệu Hóa (nay là thôn Kiến Trung, thị trấn Vạn Hà, huyện Thiệu Hóa), tỉnh Thanh Hóa.

Nghe tin ông mất, triều đình cử quan đến lo việc tang, ban tên thuỵ cho ông là Trung Nghị, và phong làm phúc thần (Cung ý Anh liệt Nghĩa khái Đại vương).

 Nhận định
Danh sĩ Phan Huy Chú trong Lịch triều hiến chương loại chí đã nhận xét về ông như sau: Ông là người mưu lược, quyết đoán, phò chúa lên ngôi lớn, giúp việc quân, công lao danh vọng long trọng, chúa rất quyến luyến chú trọng, tin cậy .

 Xem thêm
 Trịnh Giang
 Trịnh Doanh

Sách tham khảo chính
Phan Huy Chú, Lịch triều hiến chương loại chí (Tập 1, bản dịch). Nhà xuất bản Khoa học xã hội, Hà Nội, 1992.

Chú thích

Người Hà Tĩnh
Võ tướng nhà Lê trung hưng


title: Halictus pseudomucoreus

text:
Halictus pseudomucoreus là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Ebmer mô tả khoa học năm 1975.

Chú thích

Tham khảo

Halictus
Động vật được mô tả năm 1975


title: Pseudopostega paraplicatella

text:
Pseudopostega paraplicatella là một loài bướm đêm thuộc họ Opostegidae. Nó được miêu tả bởi Donald R. Davis và Jonas R. Stonis, 2007. Nó được tìm thấy ở Amazonian rainforest of miền đông Ecuador.

Chiều dài cánh trước khoảng 3 mm. Con trưởng thành bay vào tháng 1.

Chú thích

Tham khảo

Pseudopostega


title: Adrastus limbatus

text:
Adrastus limbatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fabricius miêu tả khoa học năm 1777.

Chú thích

Tham khảo

Adrastus


title: Trường Cao đẳng Y tế Thanh Hóa

text:
Trường Cao đẳng Y tế Thanh Hóa là trường cao đẳng công lập, trực thuộc sự quản lý trực tiếp của Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Thanh Hóa. Trường thành lập theo quyết định số 62/CP ngày 21/02/1981 của Hội đồng chính phủ, trên cơ sở trường trung học Y tế Thanh Hóa. Địa điểm trường đóng tại số 177 đường Hải Thượng Lãn Ông, Phường Đông Vệ, thành phố Thanh Hóa.
Trường Cao đẳng Y tế Thanh Hoá có nhiệm vụ đào tạo và bồi dưỡng cán bộ có trình độ cao đẳng về y, dược khoa bằng các hình thức tập trung dài hạn, bổ túc ngắn hạn và tại chức, đáp ứng nhu cầu của tỉnh Thanh Hóa về cán bộ y tế.
Ngày 31-10-2014, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Phạm Vũ Luận ký quyết định thành lập Phân hiệu ĐH Y Hà Nội tại Thanh Hóa. Phân hiệu này được hình thành trên cơ sở của Trung tâm đào tạo Trường Đại Học Y Hà Nội tại Thanh Hóa và Trường Cao đẳng Y tế Thanh Hóa, nhằm từng bước xây dựng để phát triển thành Trường Đại Học Y - Dược Thanh Hóa.

Các ngành đào tạo
 CĐ Điều dưỡng
 CĐ Dược
 CĐ Hộ sinh
 CĐ Kỹ thuật Hình ảnh Y học
 CĐ Kỹ thuật Xét nghiệm Y học
 CĐ Phục hồi chức năng
 CĐ Dinh dưỡng
 CĐ Phục hình Răng
 TC Điều dưỡng
 TC Y sỹ
 TC Dược
 Y sỹ YHCT
 Y sỹ định hướng
 Y tá sơ học
 Nhân viên YTTB

Xem thêm
 Danh sách các trường đại học, cao đẳng và trung cấp tại Thanh Hóa

Chú thích

Y
Y tế Thanh Hóa
Trường cao đẳng tại Việt Nam


title: Dipropus virens

text:
Dipropus virens là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Champion mô tả khoa học năm 1895.

Chú thích

Tham khảo

Dipropus


title: Geniostoma gagneae

text:
Geniostoma gagneae là một loài thực vật thuộc họ Loganiaceae. Đây là loài đặc hữu của Polynésie thuộc Pháp.

Chú thích

Tham khảo
 Florence, J. 1998. Geniostoma gagneae. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Polynésie thuộc Pháp
Geniostoma


title: Bruchus rotroui

text:
Bruchus rotroui là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1934.

Chú thích

Tham khảo

Bruchus


title: Faverolles, Indre

text:
Faverolles là một xã ở tỉnh Indre khu vực trung bộ Pháp. Xã này có diện tích 41,41 km², dân số thời điểm năm 1999 là 379 người. Khu vực này có độ cao trung bình 122 mét trên mực nước biển.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Indre

Tham khảo

 INSEE commune file

Xã của Indre


title: Dipseudopsis doehleri

text:
Dipseudopsis doehleri là một loài Trichoptera trong họ Dipseudopsidae. Loài này có ở Afrotropisch và miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Trichoptera miền nhiệt đới châu Phi
Dipseudopsis


title: Novallas

text:
Novallas là một đô thị ở tỉnh Zaragoza, Aragon, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 của Viện thống kê Tây Ban Nha (INE), đô thị này có dân số là người. Diện tích đô thị này là 11,3 ki-lô-mét vuông. Đô thị này nằm ở độ cao 427 m trên mực nước biển.

Tham khảo

Đô thị ở Zaragoza


title: Niên biểu lịch sử Anh (1990–nay)

text:
Bài viết này thể hiện niên biểu các sự kiện trong lịch sử của Anh từ năm 1990 đến nay.

Niên biểu lịch sử Anh (1970-1989)

1990 - ngày nay
1990 ở Anh, 1990 ở England, 1990 ở Bắc Ireland, 1990 ở Scotland, 1990 ở Wales
1991 ở Anh, 1991 ở England, 1991 ở Bắc Ireland, 1991 ở Scotland, 1991 ở Wales
1992 ở Anh, 1992 ở England, 1992 ở Bắc Ireland, 1992 ở Scotland, 1992 ở Wales
1993 ở Anh, 1993 ở England, 1993 ở Bắc Ireland, 1993 ở Scotland, 1993 ở Wales
1994 ở Anh, 1994 ở England, 1994 ở Bắc Ireland, 1994 ở Scotland, 1994 ở Wales
1995 ở Anh, 1995 ở England, 1995 ở Bắc Ireland, 1995 ở Scotland, 1995 ở Wales
1996 ở Anh, 1996 ở England, 1996 ở Bắc Ireland, 1996 ở Scotland, 1996 ở Wales
1997 ở Anh, 1997 ở England, 1997 ở Bắc Ireland, 1997 ở Scotland, 1997 ở Wales
1998 ở Anh, 1998 ở England, 1998 ở Bắc Ireland, 1998 ở Scotland, 1998 ở Wales
1999 ở Anh, 1999 ở England, 1999 ở Bắc Ireland, 1999 ở Scotland, 1999 ở Wales
2000 ở Anh, 2000 ở England, 2000 ở Bắc Ireland, 2000 ở Scotland, 2000 ở Wales
2001 ở Anh, 2001 ở England, 2001 ở Bắc Ireland, 2001 ở Scotland, 2001 ở Wales
2002 ở Anh, 2002 ở England, 2002 ở Bắc Ireland, 2002 ở Scotland, 2002 ở Wales
2003 ở Anh, 2003 ở England, 2003 ở Bắc Ireland, 2003 ở Scotland, 2003 ở Wales
2004 ở Anh, 2004 ở England, 2004 ở Bắc Ireland, 2004 ở Scotland, 2004 ở Wales
2005 ở Anh, 2005 ở England, 2005 ở Bắc Ireland, 2005 ở Scotland, 2005 ở Wales
2006 ở Anh, 2006 ở England, 2006 ở Bắc Ireland, 2006 ở Scotland, 2006 ở Wales
2007 ở Anh, 2007 ở England, 2007 ở Bắc Ireland, 2007 ở Scotland, 2007 ở Wales
2008 ở Anh, 2008 ở England, 2008 ở Bắc Ireland, 2008 ở Scotland, 2008 ở Wales
2009 ở Anh, 2009 ở England, 2009 ở Bắc Ireland, 2009 ở Scotland, 2009 ở Wales
2010 ở Anh, 2010 ở England, 2010 ở Bắc Ireland, 2010 ở Scotland, 2010 ở Wales
2011 ở Anh, 2011 ở England, 2011 ở Bắc Ireland, 2011 ở Scotland, 2011 ở Wales

Xem thêm
 Niên biểu lịch sử Anh
 Lịch sử quần đảo Anh
 Lịch sử England
 Lịch sử Ireland
 Lịch sử Bắc Ireland
 Lịch sử Scotland
 Lịch sử Wales
 Lịch sử Vương quốc Liên hiệp Anh

Tham khảo

Niên biểu lịch sử Vương quốc Liên hiệp Anh


title: Odontomachus bauri

text:
Odontomachus bauri là một loài kiến thuộc phân họ Ponerinae, trong tiếng Anh có khi gọi là "trap jaw ant" (kiến hàm bẫy). Cái hàm bẫy hoạt động dựa trên nguyên lý lò xo.

Điều này cho phép con kiến trữ năng lượng trước khi cắn. O. bauri có hàm khỏe, mở rộng ra được đến 180° và trong 10 ms kềm giữ có thể đóng lại trong 0,5 ms, giúp chúng bắt gọn con mồi. Nó sinh sống trên miền nam Costa Rica, toàn Nam Mỹ nhiệt đới, Tây Ấn (trừ Cuba và Bahamas) và trên quần đảo Galapagos.
Khi cắn sẽ bị sưng tấy đỏ và ngứa

Chú thích

Tham khảo
Odontomachus bauri  photos
Ants of Costa Rica: Odontomachus bauri
"The breakneck world of ants that bite fast and jump high" University of California Museum of Paleontology experiments include videos of Odontomachus bauri mandibles at work.

Chi Kiến bẫy hàm


title: Eufriesea violascens

text:
Eufriesea violascens là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Mocsáry mô tả khoa học năm 1898.

Chú thích

Tham khảo

Eufriesea
Động vật được mô tả năm 1898


title: Giáo hoàng Calixtô

text:
Calixtô (tiếng Latinh: Callistus) là tông hiệu của ba giáo hoàng trong Giáo hội Công giáo Rôma.

Giáo hoàng Calixtô I (217–222)
Giáo hoàng Calixtô II (1119–1124)
Giáo hoàng Calixtô III (1455–1458)
Giáo hoàng đối lập Callixtô III


title: Banyallarga mollicula

text:
Banyallarga mollicula là một loài Trichoptera trong họ Calamoceratidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Banyallarga


title: Allmannsweiler

text:
Allmannsweiler là một đô thị ở huyện Biberach ở bang Baden-Württemberg thuộc nước Đức. Đô thị này có diện tích 4,1 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2020 là 322 người.

Tham khảo


title: Trichocolletes tenuiculus

text:
Trichocolletes tenuiculus là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Rayment mô tả khoa học năm 1931.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Trichocolletes
Động vật được mô tả năm 1931


title: Thực vật hai lá mầm

text:
Thực vật hai lá mầm (Magnoliopsida) là tên gọi cho một nhóm thực vật có hoa ở cấp độ lớp mà hạt thông thường chứa hai lá trong phôi hay hai lá mầm. Theo Sách đỏ IUCN, có khoảng 199.350 loài trong nhóm. Thực vật có hoa mà không phải là thực vật hai lá mầm thì thuộc thực vật một lá mầm, thông thường có một lá mầm.

Hiện nay nhờ các nghiên cứu của APG người ta chấp nhận rằng thực vật một lá mầm đã tiến hóa từ trong thực vật hai lá mầm, cũng như thực vật hai lá mầm tạo thành một nhóm cận ngành. Điều này có nghĩa là thực vật hai lá mầm sẽ không còn được coi là một nhóm "tốt", và tên gọi "thực vật hai lá mầm" (dicotyledons hay dicots) sẽ không còn được sử dụng nữa, ít nhất là trong ngữ cảnh phân loại học. Tuy nhiên, phần chủ yếu của thực vật hai lá mầm cũ sẽ tạo thành nhóm đơn ngành được gọi là thực vật hai lá mầm thật sự (eudicots) hay ba đường xoi (tricolpates) của phấn hoa. Chúng có thể phân biệt với tất cả các loài thực vật có hoa còn lại nhờ cấu trúc phấn hoa của chúng. Các loài thực vật một lá mầm và các loài còn lại của thực vật hai lá mầm có phấn hoa đơn rãnh, hoặc tạo thành các dạng tiến hóa từ chúng, trong khi thực vật hai lá mầm thực thụ có phấn hoa dạng ba đường xoi hay các dạng tiến hóa từ chúng (phấn hoa có 3 hoặc nhiều hơn các bộ lỗ chân lông trong các đường xoi gọi là colpus.

Thông thường, thực vật hai lá mầm từng còn có tên gọi khoa học khác là Dicotyledones (hay Dicotyledoneae), ở cấp độ bất kỳ. Nếu coi như là một lớp, như trong hệ thống Cronquist, chúng có thể gọi là Magnoliopsida theo chi điển đình là chi Mộc lan (Magnolia). Trong một số sơ đồ, thực vật hai lá mầm được coi như là một lớp riêng, là lớp Hoa hồng (Rosopsida theo chi điển hình: chi Hoa hồng - Rosa), hoặc coi như là các lớp riêng rẽ. Phần còn lại của thực vật hai lá mầm (thực vật hai lá mầm cổ-paleodicots) có thể giữ trong một lớp cận ngành duy nhất, gọi là Magnoliopsida, hoặc được phân chia tiếp.

Tên gọi Magnoliopsida

Magnoliopsida là một tên gọi thực vật cho cấp độ lớp: tên gọi này được tạo thành bằng cách thay thế âm tiết -aceae trong tên gọi Magnoliaceae bằng âm tiết -opsida (Điều 16 của ICBN). Lớp này cần thiết phải bao gồm họ Magnoliaceae, nhưng những họ khác thì không nhất thiết phải đưa vào.

Giới hạn của lớp này thay đổi theo từng hệ thống phân loại được sử dụng. Wikipedia chấp thuận hệ thống APG, trong đó chỉ sử dụng các tên gọi khoa học cho thực vật ở mức bộ và dưới nó. Trên mức bộ, APG sử dụng tên gọi riêng của chính mình, chẳng hạn thực vật hạt kín (angiosperms), thực vật hai lá mầm thật sự (eudicots), thực vật một lá mầm (monocots), nhánh hoa Hồng (rosids), nhánh Cúc (asterids) v.v. Trong hệ thống APG (và vì thế trong Wikipedia) lớp Magnoliopsida không được định nghĩa.

Trên thế giới, trong các giới hạn lớn và phổ biến của Magnoliopsida là:
 Nhóm mà gọi khác đi là thực vật hai lá mầm (dicots) hay Dicotyledones. Sử dụng các thuật ngữ này thấy trong phần lớn các phiên bản của hệ thống Cronquist. Hệ thống APG là không thay đổi trong đề cập tới dicotyledons như là một nhóm đa ngành và vì thế nó không được coi là đơn vị phân loại hiện hữu trong Wikipedia.
 Các thực vật có hoa hay thực vật hạt kín (Angiospermae). Ví dụ về Magnoliopsida = Angiospermae

Phân loại
Danh sách dưới đây là các bộ (trước đây được đặt trong thực vật hai lá mầm) với vị trí mới của chúng trong hệ thống APG cũng như các bộ trong hệ thống Cronquist cũ, hiện vẫn còn được sử dụng rộng rãi.
<p clear="right">

So sánh với thực vật một lá mầm
Phần lớn các sách giáo khoa liệt kê sự khác nhau giữa thực vật hai lá mầm và thực vật một lá mầm như sau (nó chỉ là phác thảo chung, không nhất thiết phải chính xác theo đúng nghĩa đen một cách tuyệt đối):
Hạt: Phôi của thực vật một lá mầm có một lá mầm trong khi phôi của thực vật hai lá mầm có hai.
Hoa: Số cánh hoa trong thực vật một lá mầm là bội số của 3 trong khi ở thực vật hai lá mầm là bội số của 4 hay 5.
Thân cây: Ở thực vật một lá mầm thì các bó mạch thân cây là phân tán, trong khi ở thực vật hai lá mầm thì chúng tạo thành vòng.
Phấn hoa: Ở thực vật một lá mầm, phấn hoa có 1 rãnh dài hay lỗ chân lông trong khi ở thực vật hai lá mầm thì chúng có 3.
Rễ: Ở thực vật một lá mầm thì các rễ là loại rễ chùm, trong khi ở thực vật hai lá mầm chúng mọc ra từ rễ mầm.
Lá: Ở thực vật một lá mầm, các gân lá chính là song song, hình cung trong khi ở thực vật hai lá mầm chúng có dạng hình mạng.

Tham khảo

Hai lá mầm, thực vật
Danh pháp thực vật học
Hình thái học thực vật
Thực vật
Sinh học
Khoa học


title: Hiệp hội bóng đá Papua New Guinea

text:
Hiệp hội bóng đá Papua New Guinea (tiếng Anh: Papua New Guinea Football Association) là tổ chức quản lý, điều hành các hoạt động bóng đá ở Papua New Guinea. Hiệp hội quản lý đội tuyển bóng đá quốc gia nam và nữ, tổ chức các giải bóng đá như vô địch quốc gia và cúp quốc gia. Hiệp hội bóng đá Papua New Guinea gia nhập FIFA năm 1963 và OFC năm 1966.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang chủ
 Papua New Guinea  trên trang chủ của FIFA.
 Papua New Guinea  trên trang chủ của OFC.

Papua New Guinea
Bóng đá Papua New Guinea


title: Hyposmocoma mediospurcata

text:
Hyposmocoma mediospurcata là một loài bướm đêm thuộc họ Cosmopterigidae. Nó là loài đặc hữu của Hawaii. Loài địa phương ở Kilauea.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Insects of Hawaii. Volume 9, Microlepidoptera

Hyposmocoma
Loài đặc hữu của Hawaii


title: 4816 Connelly

text:
4816 Connelly (1981 PK) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 3 tháng 8 năm 1981 bởi Bowell, E. ở Flagstaff.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 4816 Connelly

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Edward Bowell
Thiên thể phát hiện năm 1981


title: Finning, Landsberg

text:
Finning là một đô thị thuộc huyện Landsberg trong bang Bayern của nước Đức.

Tham khảo


title: Hololepta plana

text:
Hololepta plana là một beetle belonging to the Histeridae family.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

Động vật được mô tả năm 1776
Hololepta


title: Cheilotrichia destituta

text:
Cheilotrichia destituta là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Cheilotrichia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Aveux

text:
Aveux  là một xã thuộc tỉnh Hautes-Pyrénées trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Khu vực này có độ cao trung bình 587 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE

Xã của Hautes-Pyrénées


title: Barbus turkanae

text:
The Lake Turkana Barb (Barbus turkanae) là một loài cá vây tia trong họ Cyprinidae.
Nó chỉ được tìm thấy ở Kenya.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là hồ nước ngọt. It is not considered a threatened species by the IUCN.

Tham khảo

 Odhiambo, E.A. 2005. Barbus turkanae. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2007.

T
Cá nước ngọt châu Phi
Động vật được mô tả năm 1982


title: Andrena bairacumensis

text:
Andrena bairacumensis là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Morawitz mô tả khoa học năm 1876.

Chú thích

Tham khảo

B
Động vật được mô tả năm 1876


title: Larbey

text:
Larbey là một xã, thuộc tỉnh Landes trong vùng Nouvelle-Aquitaine. Xã này có diện tích 6 km², dân số năm 2006 là 240 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 101 mét trên mực nước biển.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Larbey trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
 la paroisse et l'eglise de larbey
 mairie de Larbey
 le vieux larbey

Larbey


title: Assiminea avilai

text:
Assiminea avilai là một loài ốc có mài nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Assimineidae.

Chú thích

Tham khảo

Assiminea


title: Steffi Graf

text:
Stefanie Maria "Steffi" Graf ( , ; sinh ngày 14 tháng 6 năm 1969) là một cựu vận động viên quần vợt chuyên nghiệp người Đức. Cô được xếp hạng số 1 thế giới với kỷ lục 377 tuần (hơn 7 năm) và giành được 22 danh hiệu Grand Slam, đứng thứ hai kể từ khi Kỷ nguyên Mở rộng bắt đầu vào năm 1968 và đứng thứ ba mọi thời đại sau Margaret Court (24) và Serena Williams (23). Năm 1988, cô trở thành vận động viên quần vợt đầu tiên đạt được Golden Slam khi giành được cả bốn danh hiệu Grand Slam đơn và huy chương vàng Olympic trong cùng một năm dương lịch. Hơn nữa, cô là vận động viên quần vợt duy nhất, dù là nam hay nữ, đã vô địch mỗi giải Grand Slam ít nhất bốn lần.

Graf được Hiệp hội quần vợt nữ (WTA) xếp hạng số 1 thế giới với tổng số tuần kỷ lục 377 - khoảng thời gian dài nhất mà bất kỳ tay vợt nào, nam hay nữ, giữ vị trí số một kể từ khi WTA và Hiệp hội quần vợt chuyên nghiệp bắt đầu phát hành bảng xếp hạng. Cô đã giành được 107 danh hiệu đơn, xếp thứ ba trong danh sách mọi thời đại của WTA sau Martina Navratilova (167 danh hiệu) và Chris Evert (157 danh hiệu). Cô và Margaret Court là những tay vợt duy nhất, dù là nam hay nữ, 5 lần vô địch ba giải Grand Slam trong một năm dương lịch (1988, 1989, 1993, 1995 và 1996).

Khả năng nổi bật trong thi đấu của Graf là sự linh hoạt của cô trên tất cả các bề mặt chơi, di chuyển chân linh hoạt và cú thuận tay mạnh mẽ. Khả năng thể thao của Graf và lối chơi tích cực được chơi ngay từ đầu đã được ghi nhận là đã phát triển phong cách chơi hiện đại đang thống trị quần vợt ngày nay. Cô đã giành sáu danh hiệu đơn Pháp Mở rộng (thứ hai sau Evert), bảy danh hiệu đơn Wimbledon, bốn danh hiệu Úc Mở rộng và năm danh hiệu đơn Mỹ Mở rộng. Cô là tay vợt đánh đơn (dù nam hoặc nữ) duy nhất đạt được Grand Slam kể từ khi mặt sân cứng được sử dụng như một mặt sân thay thế mặt cỏ, tại giải Mỹ mở rộng năm 1978. Grand Slam của Graf đã đạt được trên mặt cỏ, sân đất nện và sân cứng trong khi 5 Grand Slam trước đó chỉ được thi đấu trên mặt cỏ và sân đất nện. Graf đã lọt vào 13 trận chung kết đơn lớn liên tiếp, từ Pháp mở rộng 1987 đến Pháp mở rộng 1990, giành chiến thắng 9 trong số các trận chung kết đó. Cô đã giành được 5 giải đấu đơn lớn liên tiếp ( Úc mở rộng 1988 đến Úc mở rộng 1989), và bảy trong số tám giải đấu trong hai năm dương lịch (Úc mở rộng 1988 đến Mỹ mở rộng 1989, ngoại trừ Pháp mở rộng 1989). Cô đã lọt vào tổng cộng 31 trận chung kết đơn lớn.

Graf giải nghệ ở tuổi 30 vào năm 1999 khi cô đang xếp thứ 3 thế giới. Cô được coi là một trong những tay vợt nữ vĩ đại nhất mọi thời đại. Martina Navratilova đưa Graf vào đầu danh sách những vận động viên quần vợt vĩ đại nhất. Vào năm Graf nghỉ thi đấu, Billie Jean King nói: "Steffi chắc chắn là tay vợt nữ vĩ đại nhất mọi thời đại." Vào tháng 12 năm 1999, Graf được vinh danh là tay vợt nữ vĩ đại nhất thế kỷ 20 bởi một hội đồng chuyên gia do Associated Press tập hợp. Cô kết hôn với cựu vận động viên quần vợt nam số 1 thế giới Andre Agassi vào tháng 10/2001. Họ có hai con. Graf được giới thiệu vào Đại sảnh Danh vọng Quần vợt vào năm 2004. Cùng với Boris Becker, Graf được coi là nhân tố tạo ra việc phổ biến quần vợt ở Đức, nơi nó vẫn là một trong những môn thể thao quốc gia quan trọng nhất.

Chung kết đơn Grand Slam

Thắng (22)

Về nhì (9)

Chung kết đôi nữ Grand Slam

Thắng (1)

Về nhì (3)

Chung kết đơn WTA Tour

Thắng (107)

Về nhì (31)

Chung kết WTA Tour Đôi (18)

Thắng (11)

Về nhì (7)

Biểu thời gian đánh đơn chính

Chú thích

Vận động viên quần vợt Đức
Nữ vận động viên quần vợt Đức
Vô địch Úc Mở rộng
Vô địch Pháp Mở rộng
Vô địch Wimbledon
Vô địch Mỹ Mở rộng
Vận động viên quần vợt Olympic Tây Đức
Vận động viên Olympic Đức
Vận động viên quần vợt Thế vận hội Mùa hè 1984
Vận động viên quần vợt Thế vận hội Mùa hè 1988
Vận động viên quần vợt Thế vận hội Mùa hè 1992
Huy chương vàng Thế vận hội của Tây Đức
Huy chương đồng Thế vận hội của Đức
Huy chương bạc Thế vận hội của Đức
Huy chương quần vợt Thế vận hội
Huy chương vàng Thế vận hội
Người Mannheim
Sinh năm 1969
Nhân vật còn sống
Người Đức sống tại Hoa Kỳ
Vận động viên Hopman Cup


title: Soissons-Nord (tổng)

text:
Tổng Soissons-Nord là một tổng ở tỉnh Aisne trong vùng Hauts-de-France.

Hành chính

Các đơn vị cấp dưới
Tổng Soissons-Nord gồm 11 xã với dân số là 21 845 người (điều tra năm 1999, dân số không tính trùng)

|-
| Chavigny || align="right" | 153 || align="right" | 02880 || align="right" | 02175
|-
| Crouy || align="right" | 2 619 || align="right" | 02880 || align="right" | 02243
|-
| Cuffies || align="right" | 1 496 || align="right" | 02880 || align="right" | 02245
|-
| Juvigny || align="right" | 275 || align="right" | 02880 || align="right" | 02398
|-
| Leury || align="right" | 113 || align="right" | 02880 || align="right" | 02424
|-
| Pasly || align="right" | 1 067 || align="right" | 02200 || align="right" | 02593
|-
| Pommiers || align="right" | 601 || align="right" | 02200 || align="right" | 02610
|-
| Soissons || align="right" | 29 453 || align="right" | 02200 || align="right" | 02722
|-
| Vauxrezis || align="right" | 355 || align="right" | 02200 || align="right" | 02767
|-
| Venizel || align="right" | 1 462 || align="right" | 02200 || align="right" | 02780
|-
| Villeneuve-Saint-Germain || align="right" | 2 312 || align="right" | 02200 || align="right" | 02805
|}
xã Soissons nằm một phần trong tổng này.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Tổng Soissons-Nord trên trang mạng của Insee

 Vị trí của tổng Soissons-Nord trên một bưu thiếp của Pháp

Tổng của Aisne


title: Bulbophyllum injoloense

text:
Bulbophyllum injoloense là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

injoloense]]

I


title: Phương trình vi phân

text:
Phương trình vi phân là một phương trình toán học nhằm biểu diễn mối quan hệ giữa một hàm chưa được biết (một hoặc nhiều biến) với đạo hàm của nó (có bậc khác nhau). Phương trình sai phân đóng vai trò cực kì quan trọng trong kĩ thuật, vật lý, kinh tế và một số ngành khác. Ví dụ: một phương trình sai phân đơn giản

Chú ý trong phương trình ví dụ trên, nếu f(x) biểu diễn cho vận tốc của một vật thì f'(x) chính là gia tốc của vật đó (là đại lượng đặc trưng cho độ biến thiên vận tốc). Sự ra đời của phương trình sai phân cũng xuất phát từ việc xác định mối quan hệ xác định giữa một bên là một đại lượng biến thiên liên tục (được biểu diễn bằng hàm f(x)) và bên còn lại là độ biến thiên của đại lượng đó (biểu diễn bằng đạo hàm bậc 1 hoặc cao hơn). Điều này được thể hiện rõ trong cơ học cổ điển. Cụ thể là Định luật Newton về chuyển động cho phép xác định ví trí của một vật dựa vào vận tốc, gia tốc, và một số lực tác động được biểu diễn dưới dạng hàm sai phân theo thời gian.

Đối với các hàm thông thường, nghiệm là một giá trị số (thực, phức...). Còn trong phương trình sai phân, mục tiêu là tìm ra công thức của hàm chưa được biết nhằm thỏa mãn mối quan hệ đề ra. Thông thường, nó sẽ là một họ các phương trình, sai lệch bằng một hằng số C nào đó. Hàm này sẽ được xác định chính xác khi có thêm điều kiện ban đầu hoặc điều kiện biên.

Trong các ứng dụng thực tế, việc tìm ra công thức của hàm đôi lúc nhiều lúc khó khăn. Thực tiễn người ta cũng chỉ quan tâm tới giá trị của hàm tại các giá trị cụ thể của các biến độc lập. Các phương pháp nhằm tìm ra giá trị chính xác của hàm được gọi là phân tích định lượng (quantitative analysis). Tuy nhiên, có những ứng dụng mà ngay cả giá trị thực cũng khó tìm ra, lúc này người ta lại quan tâm đến giá trị xấp xỉ (có một độ chính xác nhất định) với giá trị thực. Việc giải các giá trị này thường được thực hiện bằng các phương pháp số (numerical methods) và công cụ là máy tính. Các phương pháp cho cách sau gọi là phân tích số (numerical analysis)

Hướng nghiên cứu
Phương trình sai phân được nghiên cứu rộng rãi trong toán học thuần túy và ứng dụng, vật lý, và các ngành kĩ thuật.
 Toán học thuần túy thì quan tâm đến việc tìm ra sự tồn tai và duy nhất của hàm nghiệm
 Toán học ứng dụng thì tập trung vào các phương pháp để xấp xỉ hàm nghiệm
 Một số ngành khác thì dùng phương trình sai phân trong mô hình các quá trình vật lý, sinh học và kĩ thuật. Ví dụ: tương tác giữa các nguyên tử trong phân tử, hay giữa các neuron thần kinh. Khi áp dụng trong các ứng dụng thực tiễn, thì việc tìm ra dạng đóng của hàm nghiệm là không cần thiết. Thay vào đó, chúng có thể được xấp xỉ bằng các phương pháp số.
 Các nhà toán học cũng nghiên cứu nghiệm yếu (weak solution) (dựa vào đạo hàm yếu (weak derivative)).
 Việc nghiên cứu tính ổn định của hàm nghiệm của các phương trình sai phân là thuộc về lý thuyết ổn định (stability theory).

Các loại phương trình sai phân
 Phương trình vi phân thường (ODE) là phương trình vi phân trong đó hàm chưa biết là hàm 1 biến độc lập.
 Phương trình vi phân riêng phần (PDE) là phương trình vi phân trong đó hàm chưa biết là hàm của nhiều biến độc lập và các đạo hàm riêng của nó.
 delay differential equation (DDE) là phương trình vi phân trong đó giá trị đạo hàm của hàm chưa biết tại một thời điểm nào đó là tính theo giá trị của hàm tại một thời điểm khác.
 stochastic differential equation (SDE) là phương trình vi phân trong đó một hoặc vài số hạng là quá trình ngẫu nhiên, vì thế dẫn đến hàm nghiệm cũng là một quá trình ngẫu nhiên (stochastic process).
 differential algebraic equation (DAE) là phương trình sai phân trong đó có chứa các số hạng là đại số và sai phân.

Mỗi loại trên lại chia thành tuyến tính và phi tuyến tính. Một phương trình sai phân là tuyến tính nếu mọi đạo hàm của nó đều tính theo hàm có dạng mũ 1 và không có tích hay hàm của các biến phụ thuộc. Ngược lại, thì là hàm phi tuyến.Ví dụ nếu u′ là đạo hàm bậc nhất của u, thì phương trình

là tuyến tính, trong khi phương trình

là phi tuyến. Việc giải các phương trình sai phân tuyến tính có thể thực hiện được nhưng đối với phương trình sai phân phi tuyến, không có công thức chung để giải, ngoại trừ chúng có tính đối xứng (xem đối xứng và bất biến). Thay vào đó, họ thường dùng hàm tuyến tính để xấp xỉ hàm phi tuyến, với những điều kiện ràng buộc nhất định.

Một khái niệm hay nói đến là bậc của hàm, đó chính là bậc của đạo hàm cao nhất (của một biến phụ thuộc) xuất hiện trong hàm sai phân.

Phần mềm

 ExpressionsinBar
 Maple: dsolve
 SageMath
 Xcas: desolve(y'=k*y,y)

Các phương trình vi phân nổi tiếng
 Định luật 2 Newton trong động lực học
 Phương trình Hamilton trong cơ học cổ điển
 Phân rã phóng xạ (Radioactive decay) trong vật lý hạt nhân
 Định luật làm lạnh Newton trong nhiệt động lực học
 Phương trình sóng
 Phương trình Maxwell trong trường điện từ
 Phương trình nhiệt trong nhiệt động lực học
 Phương trình Laplace
 Phương trình Poisson
 Phương trình trường Einstein trong thuyết tương đối rộng
 Phương trình Schrödinger trong cơ học lượng tử
 geodesic equation
 Phương trình Navier-Stokes trong động học chất lỏng
 Phương trình Lotka-Volterra trong population dynamics
 Phương trình Black-Scholes trong tài chính
 Phương trình Cauchy-Riemann trong giải tích phức
 shallow water equations

Xem thêm
Phương trình vi phân bậc nhất
Phương trình vi phân bậc hai
Phương trình vi phân đặc biệt
 Định lý Picard-Lindelöf về sự tồn tại và tính duy nhất của hàm nghiệm
 Hàm tích phân
 Hàm sai phân phức

Tham khảo

 D. Zwillinger, Handbook of Differential Equations (3rd edition), Academic Press, Boston, 1997.
 A. D. Polyanin and V. F. Zaitsev, Handbook of Exact Solutions for Ordinary Differential Equations (2nd edition), Chapman & Hall/CRC Press, Boca Raton, 2003. ISBN 1-58488-297-2.
 W. Johnson, A Treatise on Ordinary and Partial Differential Equations, John Wiley and Sons, 1913, in University of Michigan Historical Math Collection
 E.L. Ince, Ordinary Differential Equations, Dover Publications, 1956
 E.A. Coddington and N. Levinson, Theory of Ordinary Differential Equations, McGraw-Hill, 1955
 P. Blanchard, R.L. Devaney, G.R. Hall, Differential Equations, Thompson, 2006

Liên kết ngoài

 Bài giảng về phương trình sai phân  MIT Open CourseWare video
 Online Notes / Differential Equations Paul Dawkins, Lamar University
 Differential Equations, S.O.S. Mathematics
 Introduction to modeling via differential equations  Introduction to modeling by means of differential equations, with critical remarks.
 Differential Equation Solver  Java applet tool used to solve differential equations.
 Mathematical Assistant on Web online solving first order (linear and with separated variables) and second order linear differential equations (with constant coefficients), including intermediate steps in the solution, powered by Maxima
 Exact Solutions of Ordinary Differential Equations
 A bibliography of books about differential equations, from the Mathematical Association of America
 Collection of ODE and DAE models of physical systems  MATLAB models
 ODE Examples with Solutions

Vi phân

Bài cơ bản dài trung bình


title: Belalora striatula

text:
Belalora striatula là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Turridae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Belalora


title: Norrbotten (hạt)

text:
Hạt Norrbotten (Norrbottens län) là một hạt hay län ở cực bắc Thụy Điển. Hạt này giáp các hạt: Västerbotten (hạt) và vịnh Bothnia. Hạt này cũng giáp Nordland và Troms ở Na Uy, và tỉnh Lapland ở Phần Lan.

Tên Norrbotten cũng được dùng cho một tỉnh Thụy Điển có cùng tên. Tỉnh này chỉ nằm một phần đông của hạt Norrbotten.

Các tỉnh
Norrbotten và 2/3 diện tích Lapland Thụy Điển.

Địa lý
Hạt Norrbotten chiếm 1/4 diện tích Thụy Điển và có dân cư thưa thót. Các con sông chính ở hạt Norrbotten gồm: sông Torne, sông Lule, sông Kalix và sông Pite. Các con sông chung với hạt Västerbotten gồm sông Skellefte và sông Ume. Các con sông khách chảy thẳng ra biển và dài ít nhất 100 km là sông Sangis, sông Råne, sông Åby và sông Byske.

Các đô thị

Từ bắc đến năm với dân số theo số liệu năm 2002.

Ở tỉnh Norrbotten:
 Pajala (7.000)
 Övertorneå (5.500)
 Överkalix (4.000)
 Boden (28.000)
 Kalix (17.500)
 Haparanda (10.000)
 Älvsbyn (8.500)
 Luleå (75.500)
 Piteå (40.500)

Ở tỉnh Lapland:
 Kiruna (23.500)
 Gällivare (19.500)
 Jokkmokk (5.500)
 Arjeplog (3.200)
 Arvidsjaur (7.000)

Tham khảo

 article Norrbottens län từ Nordisk familjebok (1912).

Liên kết ngoài
 Ủy ban hạt Norrbotten
 Hội đồng hạt Norrbottenl

Hạt của Thụy Điển
Norrbotten
Lappland


title: Iluppur

text:
Iluppur là một thị xã panchayat của quận Pudukkottai thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.

Địa lý
Iluppur có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 142 mét (465 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Iluppur có dân số 12.051 người. Phái nam chiếm 50% tổng số dân và phái nữ chiếm 50%. Iluppur có tỷ lệ 70% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 78%, và tỷ lệ cho phái nữ là 63%. Tại Iluppur, 17% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Tamil Nadu


title: Ilisia graphica

text:
Ilisia graphica là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Tham khảo

Ilisia
Limoniidae ở vùng Nearctic


title: Deronectes theryi

text:
Deronectes theryi là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Peyerimhoff miêu tả khoa học năm 1925.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Deronectes


title: Leucozonia rudis

text:
Leucozonia rudis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Fasciolariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Leucozonia
Động vật được mô tả năm 1847


title: Pezzolo Valle Uzzone

text:
Pezzolo Valle Uzzone là một đô thị tại tỉnh Cuneo trong vùng Piedmont của Italia, vị trí cách khoảng 70 km về phía đông nam của Torino và khoảng 50 km về phía đông bắc của Cuneo. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 358 người và diện tích 27,4 km².

Pezzolo Valle Uzzone giáp các đô thị: Bergolo, Castelletto Uzzone, Cortemilia, Levice, Piana Crixia và Serole.

Lịch sử thay đổi dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Cuneo
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: Korlingen

text:
Korlingen là một xã thuộc trong huyện Trier-Saarburg thuộc bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Xã này có diện tích 2,08 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 800 người.

Tham khảo

Xã của bang Rheinland-Pfalz
Xã và đô thị ở huyện Trier-Saarburg


title: Hexatoma pretiosa

text:
Hexatoma pretiosa là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Hexatoma
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Cardiophorus elongatissimus

text:
Cardiophorus elongatissimus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Escalera miêu tả khoa học năm 1914.

Chú thích

Tham khảo

Cardiophorus


title: Pyrearinus cinerarius

text:
Pyrearinus cinerarius là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Germar miêu tả khoa học năm 1841.

Chú thích

Tham khảo

Pyrearinus


title: Bắc Giang

text:
Bắc Giang là một tỉnh trung du thuộc vùng Đông Bắc Bộ, Việt Nam. Đây là tỉnh nằm trong quy hoạch vùng thủ đô Hà Nội.
Bắc Giang chiếm phần lớn diện tích của vùng Kinh Bắc xưa và có nền văn hoá phong phú, đặc trưng của Kinh Bắc, là một trong những cái nôi của Dân ca Quan họ với 23 làng quan họ cổ được UNESCO công nhận. Tỉnh lỵ là thành phố Bắc Giang, cách trung tâm thủ đô Hà Nội 50 km.

Năm 2022, dân số của Bắc Giang ước đạt 1,891 triệu người, là tỉnh đông dân nhất và có quy mô kinh tế đứng đầu vùng Trung du và miền núi phía Bắc. Bắc Giang là đơn vị hành chính Việt Nam đông thứ 11 về số dân, xếp thứ 13/63 về Tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) ước tính 2022 GRDP đạt gần 155.900 tỉ  Đồng (GRDP bình quân đầu người đạt  3.400 USD). Năm 2022 Bắc Giang có tốc độ tăng trưởng GRDP đạt 19,3 % xếp thứ 2 toàn quốc

Địa lý
Bắc Giang thuộc khu vực Đông Bắc Việt Nam, nằm trên tuyến Hành lang kinh tế Lạng Sơn - Hà Nội - Thành phố Hồ Chí Minh - Mộc Bài (thuộc Hành lang xuyên Á Nam Ninh - Singapore), tiếp giáp với Thủ đô Hà Nội và các tỉnh Bắc Ninh, Hải Dương, Lạng Sơn, Quảng Ninh, Thái Nguyên; liền kề “Tam giác kinh tế phát triển” Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh.

 Phía đông giáp tỉnh Quảng Ninh
 Phía bắc giáp tỉnh Lạng Sơn
 Phía tây giáp tỉnh Thái Nguyên và thủ đô Hà Nội
 Phía nam giáp tỉnh Bắc Ninh và tỉnh Hải Dương.

Các điểm cực của tỉnh Bắc Giang:
 Điểm cực bắc tại: vùng núi Gốc Bòng, xã Đồng Tiến, huyện Yên Thế.
 Điểm cực đông tại: khu bảo tồn thiên nhiên Khe Rỗ, xã An Lạc, huyện Sơn Động.
 Điểm cực nam tại: thôn Nam Sơn, xã Đồng Phúc, huyện Yên Dũng.
 Điểm cực tây tại: thôn Đa Hội, xã Hợp Thịnh, huyện Hiệp Hòa.

Bắc Giang có diện tích tự nhiên 3.825,75 km², chiếm 1,2% diện tích tự nhiên của Việt Nam. Theo tài liệu năm 2000, trong tổng diện tích tự nhiên của Bắc Giang, đất nông nghiệp chiếm 32,4%; đất lâm nghiệp có rừng chiếm 28,9%; còn lại là đồi núi, sông suối chưa sử dụng và các loại đất khác.

Bắc Giang có địa hình trung du và là vùng chuyển tiếp giữa vùng núi phía bắc với châu thổ sông Hồng ở phía nam. Tuy phần lớn diện tích tự nhiên của tỉnh là núi đồi nhưng nhìn chung địa hình không bị chia cắt nhiều. Phía bắc và phía đông nam của tỉnh là vùng rừng núi cao từ 300m - 900 m. Vùng đồi núi thấp và đồng bằng trung du nằm kẹp giữa hai dãy núi hình cánh cung là cánh cung Đông Triều phía ở phía đông nam và và cánh cung Bắc Sơn ở phía tây - bắc. Cánh cung Đông Triều với dãy núi Yên Tử, cao trung bình 300–900 m so với mặt biển, trong đó đỉnh cao nhất là 1.068 m. Tại vùng núi phía đông bắc tỉnh, giáp với Quảng Ninh có khu rừng nguyên sinh Khe Rỗ rộng 7153 ha với hệ động vật và thực vật phong phú, bao gồm 236 loài cây thân gỗ, 255 loài cây dược liệu, 37 loài thú, 73 loài chim và 18 loài bò sát.

Trên địa bàn Bắc Giang có 374 km sông suối, trong đó ba sông lớn là sông Lục Nam, sông Thương và sông Cầu. Sông Lục Nam chảy qua vùng núi đá vôi nên quanh năm nước trong xanh. Sông Thương bắt nguồn từ hai vùng có địa hình và địa chất khác nhau nên nước chảy đôi dòng: bên đục, bên trong.

Ngoài sông suối, Bắc Giang còn có nhiều hồ, đầm, trong đó có hồ Cấm Sơn và Khuôn Thần. Hồ Cấm Sơn nằm ở khu vực giáp tỉnh Lạng Sơn, dài 30 km, nơi rộng nhất 7 km và chỗ hẹp nhất 200m. Hồ Cấm Sơn có diện tích mặt nước 2.600 ha, vào mùa mưa có thể lên tới 3.000 ha. Hồ Khuôn Thần có diện tích mặt nước 240 ha và lòng hồ có 5 đồi đảo được phủ kín bởi rừng thông 20 tuổi. Người ta có thể dạo chơi trên hồ Khuôn Thần bằng thuyền đạp chân hoặc thuyền gắn máy, vừa cùng người Sán Chỉ, Cao Lan, Nùng bản địa hát soong hao, vừa thưởng thức những sản phẩm độc đáo của địa phương như hạt dẻ, mật ong và rượu tắc kè.

Dân cư
Theo điều tra dân số tính đến 0h ngày 01 tháng 4 năm 2019, dân số Bắc Giang có 1.803.950 người, với mật độ dân số 463 người/km², gấp 1,5 lần mật độ dân số bình quân của cả nước. Tỷ lệ đô thị hóa tính đến năm 2022 là 23,9%.

Tỉnh Bắc Giang là tỉnh đông dân thứ 12 cả nước và đông dân nhất vùng trung du và miền núi phía Bắc với 1,80 triệu dân.

Trên địa bàn Bắc Giang có 6 dân tộc cùng sinh sống, trong đó đông nhất là người Kinh, chiếm 88,1% dân số toàn tỉnh, tiếp đến là người Nùng chiếm 4,5%; người Tày 2,6%; người Sán Chay và người Sán Dìu, mỗi dân tộc 1,6%; người Hoa 1,2%; người Dao 0,5%. Tỷ lệ nam giới chiếm khoảng 49,95% dân số, nữ giới khoảng 50,05% dân số. Số người trong độ tuổi lao động chiếm khoảng 62,15% dân số, trong đó lao động được đào tạo nghề chiếm 28%; số hộ nghèo chiếm 7.2%.

Hiện nay, Bắc Giang có hai tôn giáo chính là Công giáo và Phật giáo, trong đó Công giáo có 27.000 giáo dân, chiếm 1,7% dân số của tỉnh, cư trú ở 68 xã, phường, thị trấn; Phật giáo có 176.000 tín đồ, chiếm 11% dân số toàn tỉnh. Chức sắc Phật giáo ở tỉnh có 112 tăng ni trụ trì ở 105 ngôi chùa; trên địa bàn tỉnh có 2 trung tâm Phật giáo là chùa Vĩnh Nghiêm, huyện Yên Dũng thuộc thiền phái Trúc lâm và Chùa Bổ Đà, huyện Việt Yên thuộc thiền phái Lâm tế. Ngoài hai tôn giáo chính là Công giáo và Phật giáo, hiện nay toàn tỉnh Bắc Giang có 1.600 ngôi đình, đền, nghè, miếu thờ thần linh, thành hoàng, thánh mẫu... thuộc hệ thống tín ngưỡng dân gian, mỗi năm có hơn 500 lễ hội diễn ra thường niên. Năm qua, các tổ chức tôn giáo được Nhà nước công nhận pháp nhân trên địa bàn tỉnh Bắc Giang đã tăng cường hoạt động, củng cố đức tin, bồi dưỡng tập huấn chức sắc, xây sửa mới cơ sở thờ tự, nội dung hoạt động đã bám sát vào giáo luật, hiến chương, điều lệ của các tổ chức tôn giáo và quy định của pháp luật; đồng bào theo các tôn giáo trên địa bàn tỉnh đã tích cực tham gia các phong trào thi đua yêu nước, các cuộc vận động...

Lịch sử

Thời vua Hùng dựng nước Văn Lang liên bộ lạc, Bắc Giang thuộc bộ Võ Ninh.

Đời Lý - Trần gọi là lộ Bắc Giang.

Đời Lê, đây là phủ Bắc Hà, năm 1822 đổi là phủ Thiên Phúc, đến đời Tự Đức là phủ Đa Phúc.

Từ ngày 5 tháng 11 năm 1889 đến ngày 9 tháng 9 năm 1891 đã tồn tại tỉnh Lục Nam. Tỉnh Lục Nam gồm các huyện Bảo Lộc, Phượng Nhỡn, Lục Nam, Hữu Lũng (tách từ phủ Lạng Giang, tỉnh Bắc Ninh, ở bên tả ngạn sông Thương) và huyện Yên Bái (tách từ tỉnh Lạng Sơn). Năm 1891 sau khi trả hai huyện Bảo Lộc và Phượng Nhỡn cho tỉnh Bắc Ninh, tỉnh Lục Nam bị xóa bỏ để nhập vào Đạo Quan binh I.

Tỉnh Bắc Giang được thành lập ngày 10 tháng 10 năm 1895, tách từ tỉnh Bắc Ninh, bao gồm phủ Lạng Giang, phủ Đa Phúc và các huyện Kim Anh, Yên Dũng, Phượng Nhỡn, Việt Yên, Hiệp Hòa, Yên Thế và một số tổng nằm ở phía nam sông Lục Nam. Tỉnh lỵ là Phủ Lạng Thương (nay là thành phố Bắc Giang), công sứ đầu tiên là E. Quennec (1895 - 1910). Năm 1896, phủ Đa Phúc và huyện Kim Anh được trả lại cho tỉnh Bắc Ninh.

Năm 1950, tỉnh Bắc Giang thuộc Liên khu Việt Bắc (1949-1956) và gồm 7 huyện: Hiệp Hoà, Lục Ngạn, Yên Thế, Lạng Giang, Việt Yên, Yên Dũng, Hữu Lũng.

Ngày 22 tháng 2 năm 1955, huyện Sơn Động từ tỉnh Quảng Yên trả về tỉnh Bắc Giang.

Ngày 1 tháng 7 năm 1956, khi thành lập Khu tự trị Việt Bắc, huyện Hữu Lũng sáp nhập vào tỉnh Lạng Sơn thuộc Khu tự trị Việt Bắc. Đồng thời, huyện Phú Bình thuộc tỉnh Thái Nguyên được nhập vào tỉnh Bắc Giang, nhưng đến ngày 15 tháng 6 năm 1957 lại trả về tỉnh Thái Nguyên.

Ngày 21 tháng 1 năm 1957, thành lập huyện Lục Nam từ một số xã của các huyện Yên Dũng, Lạng Giang, Lục Ngạn, Sơn Động và 3 xã của huyện Chí Linh, tỉnh Hải Dương.

Ngày 6 tháng 11 năm 1957, chia huyện Yên Thế thành 2 huyện: Yên Thế và Tân Yên.

Năm 1959, đổi tên thị xã Phủ Lạng Thương thành thị xã Bắc Giang.

Ngày 27 tháng 10 năm 1962, Bắc Giang nhập với Bắc Ninh thành tỉnh Hà Bắc và đến ngày 1 tháng 1 năm 1997 lại tách ra như cũ. Khi tách ra, tỉnh Bắc Giang có tỉnh lị là thị xã Bắc Giang và 9 huyện: Hiệp Hòa, Lạng Giang, Lục Nam, Lục Ngạn, Sơn Động, Tân Yên, Việt Yên, Yên Dũng, Yên Thế.

Ngày 03 tháng 5 năm 1985, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định 130-HĐBT  về điều chỉnh địa giới các huyện Tiên Sơn, Quế Võ, Việt Yên, Lạng Giang và hai thị xã Bắc Ninh, Bắc Giang thuộc tỉnh Hà Bắc.

Ngày 7 tháng 6 năm 2005, chuyển thị xã Bắc Giang thành thành phố Bắc Giang.

Tỉnh Bắc Giang có 1 thành phố và 9 huyện như ngày nay.

Văn hóa

Văn hóa Bắc Giang có các điểm đặc trưng sau:
Tính chất đan xen đa văn hóa. Đan xen không phải hòa đồng mà tất cả cùng tồn tại tạo nên sự phong phú, đa dạng của văn hóa Bắc Giang.
Tính chất tụ hội văn hóa người Việt. Trong lịch sử lâu dài của đất nước người dân từ nhiều nơi như Thanh Hóa, Hải Dương, Thái Bình, Hải Phòng, Hưng Yên... đã lên đây sinh sống. Họ mang theo tập tục của mình và có những biến đổi theo người dân bản xứ trên đất Bắc Giang và ngược lại người dân Bắc Giang ở trước đó cũng bị những tác động của cư dân mới đến.
Con người Bắc Giang vốn là những cư dân đồng cam cộng khổ, cưu mang nhau vượt qua thiên tai địch họa, khai phá rừng hoang lập làng, lập bản. Tính chất hào hùng còn dễ nhận thấy hơn qua các cuộc bảo vệ đất nước của dòng họ Giáp, họ Thân và đặc biệt hơn là cuộc khởi nghĩa Yên Thế.
Bắc Giang là sự giao thoa giữa hai miền văn hóa Việt cổ và văn hóa Tày Nùng. Những người dân tộc Thái, dân tộc Dao… vẫn có nét riêng trong sinh hoạt nhưng họ học tiếng Kinh, mặc quần áo người Kinh.
Văn hóa Bắc Giang là tính chất đoàn kết, sáng tạo. Từ vùng rừng thiêng nước độc, cộng đồng dân cư Bắc Giang sinh sống đã tạo nên những vẻ đẹp riêng có cả về văn hóa vật thể và phi vật thể. Bắc Giang có hơn 500 lễ hội lớn nhỏ.

Người dân Bắc Giang tự hào là cái nôi của quan họ cổ với 23 làng ven sông Cầu, tồn tại như một sự kết duyên song song với quan họ ở Bắc Ninh. Đất quan họ Bắc Giang còn là nơi có tục kết chạ từ lâu đời đến nay vẫn tồn tại trong cuộc sống cộng đồng, có đóng góp tích cực làm đẹp thêm đời sống xã hội.

(1) Di tích quốc gia đặc biệt chùa Vĩnh Nghiêm (huyện Yên Dũng) - chốn tổ thiền phái Trúc Lâm do Phật hoàng Trần Nhân Tông sáng lập thế kỷ XIII, nơi lưu giữ kho Mộc bản với 3.050 bản đã được vinh danh là Di sản Tư liệu ký ức thế giới khu vực Châu Á - Thái Bình Dương;

(2) Di tích quốc gia đặc biệt chùa Bổ Đà (huyện Việt Yên) - ngôi chùa có vườn tháp lớn nhất Việt Nam và bảo vật quốc gia Bộ mộc bản kinh phật khắc trên gỗ thị cổ nhất;

(3) Di tích quốc gia đặc biệt Những điểm khởi nghĩa Yên Thế ghi dấu cuộc khởi nghĩa của người anh hùng dân tộc Hoàng Hoa Thám với 41 điểm di tích (cụm di tích) thuộc các huyện Yên Thế, Tân Yên, Việt Yên, Yên Dũng;

(4) Di tích quốc gia đặc biệt Địa điểm Chiến thắng Xương Giang ghi nhớ chiến công chói lọi trong lịch sử chống giặc ngoại xâm của dân tộc gắn với Thái tổ Cao Hoàng đế Lê Lợi, nghĩa quân Lam Sơn;

(5) Chùa Quang Phúc, Đình Tiên Lục (huyện Lạng Giang) có cây Dã Hương nghìn năm tuổi;

(6) Khu lưu niệm Sáu điều Bác Hồ dạy Công an nhân dân (Khu 12);

(7) Chùa Am Vãi (huyện Lục Ngạn) nằm trên sườn Đông Bắc đỉnh núi Am Ni với các di tích gốc thời Lý - Trần, được đặt tại khu vực có cảnh quan đẹp, linh thiêng, nằm trong hệ thống di tích Phật giáo Thiền tông Trúc Lâm Yên Tử;

(8) Đình Lỗ Hạnh được mệnh danh là đệ nhất kinh Bắc thế kỷ 16;

(9) Lăng Dinh Hương là quần thể kiến trúc điêu khắc đá độc đáo thời Hậu Lê,...

Đặc biệt Bắc Giang còn là nơi gắn liền với Thiền phái Trúc Lâm do Phật Hoàng Trần Nhân Tông sáng lập với hệ thống các di tích như Chùa Vĩnh Nghiêm, Am Vãi, một số di tích đang được khảo cổ và định hướng phục dựng thời gian tới như chùa Hòn Tháp, Mã Yên, Bát Nhã, Hồ Bấc, Thanh Mai...

Nghệ thuật trình diễn dân gian của Bắc Giang rất đa dạng và phong phú như Quan họ, Ca trù, dân ca Cao Lan, dân ca Sán Chí,… là những loại hình sinh hoạt văn hóa dân gian đặc sắc. Trong đó có 2 di sản được UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể: Quan họ được UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại và Ca trù được UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể cần được bảo vệ khẩn cấp.

Bắc Giang là vùng đất cổ giàu truyền thống văn hóa với hơn 500 lễ hội truyền thống được tổ chức hàng năm, trong đó có những lễ hội được công nhận là di sản phi vật thể Quốc gia như lễ hội Thổ Hà, lễ hội Yên Thế, lễ hội chùa Vĩnh Nghiêm. Hầu hết các lễ hội trên địa bàn tỉnh còn mang đậm nét văn hóa truyền thống với nhiều trò chơi dân gian, các hoạt động thể thao ý nghĩa (đấu võ, vật, vật cầu nước…), kết hợp biểu diễn nghệ thuật dân gian như hát Quan họ, hát Ca trù, dân ca Sán Chí, hát Soong hao, hát Then,…

Bắc Giang cũng là nơi còn nhiều làng nghề truyền thống được lưu giữ, bảo tồn và phát triển đến ngày nay với các ngành nghề đa dạng và phong phú như nấu rượu làng Vân, Mây tre đan xã Tăng Tiến, làng bánh đa, kẹo lạc Thổ Hà (huyện Việt Yên); gốm làng Ngòi (huyện Yên Dũng); làng mỳ Chũ (huyện Lục Ngạn); làng bánh đa Kế, làng bún Đa Mai (TP Bắc Giang),…

Hành chính
Tỉnh Bắc Giang có 10 đơn vị hành chính cấp huyện, bao gồm 1 thành phố và 9 huyện với 209 đơn vị hành chính cấp xã, bao gồm 10 phường, 17 thị trấn và 182 xã.

Kinh tế

Nằm trên tuyến hành lang kinh tế Nam Ninh (Trung Quốc) - Lạng Sơn - Hà Nội - Hải Phòng, liền kề vùng kinh tế trọng điểm phía bắc, Bắc Giang rất thuận lợi trong phát triển kinh tế và giao lưu văn hóa với các nước trong khu vực.

Bắc Giang đã quy hoạch và triển khai 6 khu công nghiệp diện tích 1462 ha, 38 cụm công nghiệp với tổng diện tích hơn 1208 ha, trong đó có 5 khu công nghiệp đang thu hút các nhà đầu tư thứ cấp. Mới đây vào ngày 23/2/2021 chính phủ cho phép thành lập thêm 3 KCN ở Yên Dũng, Lục Nam,Lạng Giang và mở rộng 3 KCN Quang Châu, Hòa Phú, Việt Hàn với tổng diện tích hơn 1.100 ha

Các khu công nghiệp hầu hết tập trung ở các huyện Việt Yên, Yên Dũng, Hiệp Hòa...Được quy hoạch liền kề nhau, nằm dọc theo đường quốc lộ 1A  Hà Nội - Lạng Sơn, gần với các đô thị lớn, thuận lợi cả về đường bộ, đường sông, đường sắt và đường hàng không và các cảng sông, cảng biển. Cách thủ đô Hà Nội khoảng 40–50 km, Sân bay quốc tế Nội Bài 50 km; Cảng Hải Phòng khoảng 110 km và cách cửa khẩu Hữu Nghị Quan 120 km, có hệ thống hạ tầng tương đối hoàn chỉnh; thuận lợi cả về hệ thống cung cấp điện, nước, bưu chính viễn thông.

Các khu công nghiệp đó là:

Khu công nghiệp Đình Trám, diện tích 127 ha;
Khu công nghiệp Song Khê - Nội Hoàng, diện tích 154,6 ha;
Khu công nghiệp Quang Châu, diện tích 426 ha;
Khu công nghiệp Vân Trung, diện tích 350 ha;
Khu công nghiệp Hòa Phú diện tích 207,45 ha.
Khu công nghiệp Việt Hàn, diện tích 197,31 ha.
3 KHU CÔNG NGHIỆP MỚI
KCN Yên Lư diện tích 377 ha.
KCN Yên Sơn-Bắc Lũng diện tích 300 ha.
KCN Tân Hưng diện tích 105,3 ha.
Ngoài các khu công nghiệp trên, hiện nay tỉnh Bắc Giang dự kiến quy hoạch một số khu, cụm công nghiệp khác, tập trung ở các huyện Yên Dũng, Việt Yên, Hiệp Hoà và Lạng Giang... Mục tiêu đến 2030 tỉnh có 27 KCN điện tích khoảng 9000 ha và 69 CCN diện tích gần 3000 ha.

Bắc Giang đang nỗ lực cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh; ưu tiên đầu tư kết cấu hạ tầng các khu, cụm công nghiệp; quan tâm đào tạo, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đáp ứng yêu cầu sử dụng lao động của các doanh nghiệp và đặc biệt chú trọng cải cách thủ tục hành chính theo hướng đảm bảo công khai, minh bạch với cơ chế "một cửa liên thông", nhà đầu tư chỉ cần đến một địa chỉ là Ban quản lý các Khu công nghiệp hoặc Sở Kế hoạch và Đầu tư là được cấp giấy chứng nhận đầu tư, mã số thuế và con dấu.
Tính đến tháng 1/2021 Bắc Giang đã thu hút được 1304 dự án đầu tư trong nước với số vốn đăng ký 91.505 tỷ đồng và 472 dự án FDI với số vốn đăng ký hơn 7,7 tỷ USD. Bắc Giang đang trở thành một trong những trung tâm công nghiệp lớn của miền Bắc và cả nước.

Giao thông
Đường bộ có quốc lộ 1A, quốc lộ 17, quốc lộ 31, quốc lộ 37, quốc lộ 279 , đường cao tốc Hà Nội – Bắc Giang, đường cao tốc Bắc Giang – Lạng Sơn đi qua.
Đường sắt có đường sắt Hà Nội - Đồng Đăng, đường sắt Kép - Lưu Xá đi qua.
Đường thủy có sông Cầu, sông Lục Nam, sông Thương đi qua.

Kinh tế - xã hội

NĂM 2020
Tốc độ phát triển kinh tế 13,02%.
Giá trị sản xuất công nghiệp 272.435 tỷ đồng.
GRDP bình quân 2900 USD/người.
Tỉ lệ dân đô thị 22,18%.
 127/184 xã chiếm tỷ lệ 69% và 3 huyện đạt chuẩn nông thôn mới.
 Thu ngân sách nhà nước 12376,8 tỉ đồng.
 Kim ngạch xuất nhập khẩu 21,8 tỉ USD.
 Thu hút FDI đứng thứ 9 toàn quốc. Tổng thu hút đầu tư quy đổi 1,40 tỷ USD.
 Tỉ lệ hộ nghèo còn 3,14 %.

NĂM 2021
Tốc độ tăng trưởng GRDP 7,82%
GRDP bình quân đầu người 2.950 USD
Xuất nhập khẩu 31,14 tỷ USD
Thu hút vốn đầu tư quy đổi gần 1,6 tỷ USD (trong đó FDI trên 1,3 tỷ USD )
Thu ngân sách nhà nước gần 22.000 tỷ đồng
Giá trị SXCN gần 310.000 tỷ đồng
Tỷ lệ dân đô thị trên 23%.
6 đơn vị cấp huyện và 138 xã hoàn thành xây dựng nông thôn mới.

MỤC TIÊU 2021-2025
Tốc độ tăng trưởng kinh tế 14%-15%.
GRDP bình quân đầu người trên 5500 USD.
Huy động vốn đầu tư toàn xã hội trên 470.000 tỷ đồng.
Khách du lịch 3 triệu lượt người (2025).
Tỷ lệ dân số đô thị 32,4% (2025).
Tỷ lệ xã nông thôn mới 85% và 7 huyện nông thôn mới trong đó 2 huyện nông thôn mới nâng cao
Tỷ lệ hộ nghèo theo chuẩn 2016- 2020 còn 1%...

Danh nhân
 Ngọ Doãn Trù
 Thánh Hùng Linh Công
 Thánh Thiên Công chúa
 Đoàn Xuân Lôi
 Trịnh Ngô Dụng
 Hoàng Hoa Thám
 Nguyễn Đình Tuân
 Nguyễn Khắc Nhu
 Cô Giang (Nguyễn Thị Giang)
 Bàng Bá Lân
 Cô Bắc (Nguyễn Thị Bắc)
 Thân Nhân Trung
 Trạng nguyên Giáp Hải
 Tướng Nhà Đinh: Cao Y, Lý Long, Lý Khang
 Danh tướng Hoàng Ngũ Phúc
 Nhà văn Nguyên Hồng
 Trung tướng Nguyễn Văn Cốc, Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân, nguyên Chánh thanh tra Bộ Quốc phòng
 Đô đốc Giáp Văn Cương, nguyên Phó Tổng tham mưu trưởng QĐNDVN kiêm Tư lệnh Quân chủng Hải quân
Trung tướng Ngô Minh Tiến, Phó Tổng tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam
 Trung tướng Lư Giang, nguyên Tư lệnh Quân khu Thủ đô (nay là Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội)
 Trung tướng Nguyễn Ân, nguyên Hiệu trưởng Trường Sĩ quan lục quân 1
 Trung tướng Nguyễn Ngọc Văn, nguyên Viện trưởng Viện Chiến lược Quân sự Bộ Quốc phòng
 Trung tướng, PGS.TS Lưu Văn Miểu, nguyên Giám đốc Học viện Hậu cần
Trung tướng Nguyễn Văn Nghĩa, Phó Tổng tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam
 Thiếu tướng, Nhạc sĩ Đức Trịnh, nguyên Hiệu trưởng Trường ĐH Văn hóa nghệ thuật Quân đội
 Thiếu tướng Trịnh Quốc Đoàn, nguyên Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Hậu cần - Kĩ thuật, Bộ Công an
 Trung tướng Trần Văn Nhuận, nguyên Phó Tổng cục trưởng Chính trị, Bộ Công an
 Thiếu tướng Bùi Xuân Khang, nguyên Phó Tổng cục trưởng Tổng cục II, Bộ Quốc phòng
 Thiếu tướng Lê Văn Duy, Bí thư Đảng uỷ, Chính uỷ Trường Sĩ quan Lục quân 1
 Thiếu tướng Hoàng Đăng Huệ, nguyên Phó Tư lệnh chính trị Binh chủng Tăng - thiết giáp
 Thiếu tướng Chu Công Phu, nguyên Phó Chính ủy Học viện Chính trị Quân sự
 Thiếu tướng Triệu Văn Thế, nguyên Cục Trưởng Cục Quản lý XNC, Bộ Công an
 Ông Hà Văn Thắm, nguyên Chủ tịch Tập đoàn Đại Dương, Chủ tịch HĐQT Ngân hàng TMCP Đại Dương
 Ông Đỗ Bình Dương, nguyên Tổng kiểm toán Nhà nước
 Ông Trịnh Long Biên, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban kiểm tra Trung ương
 Ông Trần Đình Thủy, nguyên Ủy viên Ủy ban Kiểm tra Trung ương
 Ông Nguyễn Quốc Cường, nguyên Uỷ viên Trung ương Đảng IX,X,XI, nguyên Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Bắc Giang, nguyên Chủ tịch Hội Nông dân Việt Nam
 Bà Phạm Thị Hải Chuyền, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và xã hội
 Ông Đào Xuân Cần, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng khóa XI, nguyên Bí thư Tỉnh ủy Bắc Giang, nguyên Chủ tịch Liên minh HTX Việt Nam
 Ông Nguyễn Trọng Giảng, nguyên Hiệu trưởng Trường Đại học Bách khoa Hà Nội.
 Ông Nguyễn Trọng Cơ, nguyên Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Học viện Tài chính
 Ông Ngô Thế Chi, nguyên Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Học viện Tài chính
 Ông Nguyễn Văn Vọng, nguyên Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo
 Ông Nguyễn Thái Lai, nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và môi trường
 Ông Phạm Quý Tỵ, nguyên Thứ trưởng Bộ Tư pháp
 Ông Đỗ Văn Bát, nguyên Thứ trưởng Bộ Xây dựng
 Ông Nguyễn Đăng Khoa, nguyên Thứ trưởng Bộ NN & PTNT
 Ông Hà Văn Núi, nguyên Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam
 Ông Bùi Văn Hải, Ủy viên Trung ương Đảng khóa XII, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Bắc Giang
 Ông Nguyễn Đình Khang, Ủy viên Trung ương Đảng khóa XII, Chủ tịch Tổng liên đoàn lao động Việt Nam
 Ông Đặng Hoàng An, Chủ tịch Tập đoàn Điện lực Việt Nam
 Ông Ngô Sách Thực, nguyên Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
 Hoàng Thế Anh, Quán quân Đường lên đỉnh Olympia năm thứ 13
 Thiếu tướng Nguyễn Văn Long, Thứ trưởng Bộ Công an

Du lịch

Khu di tích và danh thắng Tây Yên Tử, chùa Vĩnh Nghiêm và chùa Bổ Đà thuộc Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc đang được 3 tỉnh Bắc Giang, Hải Dương và Quảng Ninh lập hồ sơ đề nghị UNESCO công nhận di sản thế giới.
Đình Lỗ Hạnh thuộc xã Đông Lỗ huyện Hiệp Hòa - Đình cổ nhất Kinh Bắc.
Khu di tích khởi nghĩa Yên Thế được công nhận là di tích quốc gia đặc biệt
Chùa Vĩnh Nghiêm thuộc làng Đức La xã Trí Yên huyện Yên Dũng có bộ Mộc bản kinh phật được UNESCO công nhận là Di sản tư liệu khu vực châu Á - Thái Bình Dương, Di tích Quốc gia Đặc biệt 2015
Chùa Bổ Đà thuộc xã Tiên Sơn huyện Việt Yên là Di tích Quốc gia Đặc biệt năm 2016
Làng nghề Thổ Hà thuộc xã Vân Hà huyện Việt Yên
ATK II - An toàn khu dự bị của Trung ương và Xứ ủy Bắc Kỳ
Bảo tàng Hoàng Hoa Thám và Đồn Phồn Xương ở huyện Yên Thế
Lăng Dinh Hương là một lăng đá ở thị trấn Thắng, huyện Hiệp Hòa
Khu di tích Suối Mỡ và đền Suối Mỡ ở xã Nghĩa Phương, huyện Lục Nam
Thành Xương Giang
Rừng nguyên sinh Khe Rỗ thuộc huyện Sơn Động
Hồ Cấm Sơn và Khu du lịch Khuôn Thần huyện Lục Ngạn
Cây dã hương hơn 1.000 tuổi ở xã Tiên Lục, huyện Lạng Giang, gốc cây dã hương phải 8 người ôm.
Cây dã hương đình Dương Lâm Tân Yên
Cây Lim nghìn năm tuổi, thác Ngà, chè Bản Ven ở xã Xuân Lương, huyện Yên Thế.
Sân golf Yên Dũng, xã Tiền Phong huyện Yên Dũng
Thiền viện trúc lâm Phượng Hoàng Yên Dũng.

Văn hóa

Ẩm thực

Rượu làng Vân: Rượu làng Vân là một loại đặc sản nổi tiếng của làng Vân, được làm từ gạo nếp và men gia truyền. Nó có hương vị đặc biệt và được sử dụng trong các dịp lễ hội và làm quà biếu.

Vải thiều Lục Ngạn: Lục Ngạn là nơi trồng vải thiều lớn nhất cả nước, nhờ đất đá son phù hợp và thiên nhiên ưu đãi. Quả vải thiều Lục Ngạn có vị ngọt, mùi thơm đặc trưng và là sản vật của Bắc Giang, được xuất khẩu ra nước ngoài.

Cam sành Bố Hạ: Cam Bố Hạ là loại cam số 1 của đất nước, có vị ngọt đậm, mùi thơm đặc trưng và hàm lượng dinh dưỡng cao. Cam Bố Hạ đã từng là niềm tự hào của người dân Bắc Giang như tới nay đã bị mai một.
Bánh đa Kế: Bánh đa Kế là một loại bánh đặc sản được làm ở làng Dĩnh Kế. Nó có vị giòn, ngọt và hương thơm của gạo mới và nắng quê Bắc Bộ.

Mỳ Chũ: Mỳ Chũ là một loại mỳ gạo đặc sản từ thôn Thủ Dương xã Nam Dương, một thôn nhỏ nằm bên sông Lục Nam tiếp giáp với thị trấn Chũ. Nó có vị ngọt của bột bao thai hồng và sợi mỳ dai không bị nhừ nát.

Gà đồi Yên Thế: Gà đồi Yên Thế là giống gà có chất lượng thịt thơm ngon, được chăn nuôi trên đồi cây và chăn thả theo quy trình sinh học. Thị trường tiêu thụ của gà đồi không chỉ trong huyện mà còn ra thị trường trong và ngoài nước.

Nham trám Hoàng Vân, Hiệp Hòa: Nham trám là một đặc sản của Hiệp Hòa, được làm từ trám đen Hoàng Vân kết hợp với thịt lợn đốt, cá mè và núc nác.

Danh sách đặc sản và ẩm thực ở Bắc Giang còn bao gồm nhiều món như bánh đúc Đồng Quan, khoai sọ Lục Nam, chè kho Mỹ Độ, mì gạo Châu Sơn, rượu men lá Kiên Thành, cua da Yên Dũng, rau cần Hoàng Lương, gạo thơm Yên Dũng, củ đậu Lục Nam, gỏi cá mè Lý Viên, vải thiều Lục Ngạn, mì gạo Kế và bánh đa nướng Kế.

Các ca khúc về Bắc Giang

 1 Bắc Giang màu xanh yêu thương - ST: Phan Huấn
 2 Bắc Giang tôi yêu- ST: Trí Vượng
 3 Mùa vải thiều - ST: Tuấn Khương
 4 Chiều sông thương - ST: An Thuyên
 5 Nhớ về vùng đất dân ca - ST: Tuấn Khương
 6 Rừng xanh Yên Thế - ST: Trọng Điềm;
 7 Rượu Làng vân - Thơ Anh Vũ; Nhạc Tuấn Khương
 8 Sông Thương tóc dài - Thơ Hoàng Nhuận Cầm; nhạc Bá Đạt
 9 Tình ca Sông Thương - ST: Tuấn Khương
 10 Vùng quê Sông Thương - ST: Tuấn Khương

 11 Bức tranh Quê hương - ST Trọng Bằng
 12 Đêm Bắc Giang nghe em hát dân ca - ST: Trần Hoàn
 13 Tấm áo chiến sĩ mẹ vá năm xưa - ST Nguyễn Văn Tý
 14 Khuôn Thần tôi yêu; ST Bá Đạt
 15 Người xứ Bắc - ST Thế Công
 16 Một dáng cầu vồng - ST Trần Minh
 17 Hồ trên núi - ST: Phó Đức Phương
 18 Tình yêu xin gửi nơi quê - ST: Cát Vận
 19 Gửi về sông Lục, núi Huyền - ST: Đỗ Hồng Quân
 20 Đây Hoàng Hoa Thám quê xưa - ST: Nguyễn Vũ Sơn
 21 Bắc Giang Một Khúc Ân Tình

Nghệ thuật chèo ở Bắc Giang

Bắc Giang là vùng đất thuộc tứ chiếng chèo gốc, một trong những cái nôi của các làn điệu chèo cổ. Trong bảy vị tổ chèo từ thời Đinh đến thời Lý được Lương Thế Vinh chép trong Hý phường phả lục gồm Phạm Thị Trân, Đào Văn Só, Đặng Hồng Lân, Đào Hoa, Từ Đạo Hạnh, Sái Ất, Chính Vịnh Càn thì có hai vị ở chiếng chèo xứ Bắc là Đào Hoa ở lộ Bắc Giang và Sái Ất ở phủ Từ Sơn.

Bắc Giang là đất chèo có tiếng xứ Bắc. Ngoài đặc điểm chung, chèo Bắc Giang còn có nét riêng khi mang âm hưởng đậm nét của vùng trung du miền núi, từ phong cách biểu diễn đến lời ca đều khỏe khoắn và mộc mạc hơn. Những năm 80 của thế kỷ trước, khi sáng tác làn điệu chèo, các nhạc sĩ thường sử dụng chất liệu dân ca quan họ và gần đây còn khai thác dân ca dân tộc thiểu số như hát then, hát ví. Bắc Giang có trên 500 lễ hội truyền thống, được coi là đất diễn cho các chiếu Chèo phát triển phong phú như: làng Đồng Quan (Yên Dũng); làng Then (Lạng Giang); làng Hoàng Mai (Việt Yên); làng Bắc Lý (Hiệp Hòa),...

Yên Dũng có làng Đồng Quan, xã Đồng Sơn là làng có truyền thống hát chèo từ xa xưa, đến nay đội chèo có 18 người cả diễn viên và nhạc công do bà Khổng Thị Tiêu phụ trách; Đội chèo làng Đồng Nhân, xã Đồng Phúc vốn là làng chèo truyền thống, có 14 người do ông Nguyễn Khánh Dư làm đội trưởng. Làng chèo Dốc Sở xã Đồng Sơn có 13 người do ông Nguyễn Văn Dương làm đội trưởng; Làng chèo Tân Ninh xã Tư Mại, đây là làng chèo cổ, có 20 người do ông Lưu Xuân Đức phụ trách. Từ năm 2004 huyện Yên Dũng còn thành lập các câu lạc bộ chèo như: Câu lạc bộ “Chiếu chèo quê” do ông Nguyễn Văn Đán làm chủ nhiệm, CLB có 24 người tập hợp từ các xã trong huyện. CLB Đồng Tiến Đức có 50 người là hội viên, CLB thôn Đồng Nhân xã Đồng Phúc do ông Nguyễn Văn Toàn làm chủ nhiệm. Hầu hết các đội chèo và CLB đều duy trì và phát triển đội ngũ nhạc công của dàn nhạc dân tộc. Huyện Yên Dũng là nơi có những làng chèo truyền thống như: Tân Độ (xã Tân Liễu); Đồng Nhân (xã Đồng Phúc); Tân Ninh, Bắc Am (xã Tư Mại)... Từ năm 2005 đến nay, Yên Dũng đã thành lập được 6 CLB chèo, khôi phục 6 làng chèo truyền thống, thu hút hàng trăm người tham gia. Không chỉ có các CLB hoạt động ở thôn, xã, Yên Dũng còn thành lập mô hình cấp huyện với gần 20 thành viên thường xuyên hoạt động tại CLB chèo Yên Dũng. Năm 2007, huyện Yên Dũng đã tổ chức Liên hoan Tiếng hát chèo lần thứ nhất. Tham gia hội diễn có 21 câu lạc bộ của 21 làng, với hàng trăm diễn viên và nhạc công không chuyên.

Huyện Việt Yên: Có các làng chèo cổ và nay còn một số đội được duy trì ở mức độ hát và dựng các tiểu phẩm mới như: Hoàng Mai (xã Hoàng Ninh); làng Mỏ Thổ (xã Minh Đức); Làng Trung Đồng (xã Vân Trung); làng Kiểu (xã Bích Sơn), làng Vân (xã Vân Hà)... Huyện Tân Yên: Làng Dương Lâm (xã An Dương), đội chèo xã Ngọc Châu; làng Hạ (xã Cao Thượng), riêng làng Hạ vẫn là làng chèo truyền thống, đến nay vẫn duy trì và hoạt động. Đội chèo có 30 người cả diễn viên và nhạc công do ông Trọng Nguyên làm đội trưởng. Huyện Lạng Giang: Làng An Lạc (xã Quang Thịnh) do ông Khải làm đội trưởng; làng Then (xã Thái Đào) do ông Nguyễn Văn Khoa làm đội trưởng (đội có 20 người vừa hát chèo, sử dụng nhạc cụ dân tộc, vừa có dàn nhạc viôlông); làng Liên Sơn (xã Tân Dĩnh) do bà Ngô Thị Liên 70 tuổi làm đội trưởng; và làng Chuông Vàng (xã Tân Hưng). Ở Lạng Giang còn duy trì hát chèo là chủ yếu, ít dựng các trích đoạn truyền thống. Tuy vậy còn giữ được dàn nhạc dân tộc khá phong phú.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

Trang web chính thức tỉnh Bắc Giang

Đông Bắc Bộ
Khởi đầu năm 1895


title: Saint-Philbert-en-Mauges

text:
Saint-Philbert-en-Mauges là một xã thuộc tỉnh Maine-et-Loire trong vùng Pays de la Loire phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 111 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintphilbertenmauges


title: Madope auferens

text:
Madope auferens là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở Úc, bao gồm Queensland.

Sải cánh dài khoảng 30 mm. Con trưởng thành có màu nâu nhạt với một số đốm ở trên mỗi cánh.

Chú thích

Tham khảo

A


title: Drew Barrymore

text:
Drew Blyth Barrymore (sinh ngày 22 tháng 2 năm 1975) là nữ diễn viên, nhà sản xuất phim người Mỹ. Cô xuất hiện lần đầu trong 1 đoạn phim quảng cáo khi mới bảy tháng tuổi. Barrymore bắt đầu sự nghiệp với Altered States vào năm 1980. Sau đó, Drew đã đóng 1 vai chính để đời trong phim viễn tưởng E.T. the Extra-Terrestrial năm 1982. Sau đó, cô nhanh chóng trở thành diễn viên nhí Hollywood được ưa chuộng nhất một thời, và tiếp tục củng cố danh tiếng bằng những vai hài.

Theo đó là một tuổi thơ không thể kiểm soát, ghi dấu bởi ma túy và lạm dụng rượu, từng hai lần vào trại. Drew đã viết một cuốn tự truyện vào năm 1990 với tựa đề Cô bé mất tích. Cô cũng thành công khi tạo ra một bước ngoặt để thay đổi hình tượng diễn viên nhí sang diễn viên trưởng thành qua một số phim như Poison Ivy, Bad Girls, Boys on the Side, và Everyone Says I Love You. Theo sau là các vai ấn tượng trong phim tình cảm hài như The Wedding Singer và Lucky You.

Năm 1995, cô và đồng nghiệp Nancy Juvonen đã chung tay thành lập hãng phim Flower Films, và sản phẩm đầu tay là phim Drew tham gia năm 1999 Never Been Kissed.Flower Filmsẫ tiếp tục cho ra đời những phim quảng bá tên tuổi cho Drew như Charlie's Angels, 50 First Dates, hay Music and Lyrics, và cả bộ phim đình đám Donnie Darko. Những dự án gần nữa bao gồm He's Just Not That into You, Beverly Hills Chihuahua, và Everybody's Fine. Vinh hạnh nữa cho một ngôi sao trên Đại lộ danh vọng của Hollywood, Barrymorre đã xuất hiện trên trang bìa của tạp chí People và được chọn trong 100 người đẹp nhất.

Cô cũng được bổ nhiệm làm Đại sứ chống đói nghèo cho Tổ chức Nông lương Quốc tế của Liên hiệp quốc (WFP).

Thời trẻ

Sự nghiệp

Đời sống cá nhân

Danh mục phim

Các giải thưởng và danh hiệu sáng giá

Xem thêm

Chú thích

Đọc thêm
 Aronson, Virginia. Drew Barrymore. Chelsea House, 1999. ISBN 0-7910-5306-7
 Bankston, John. Drew Barrymore. Chelsea House Publishers, 2002. ISBN 0-7910-6772-6
 Barrymore, Drew. Little Girl Lost. Pocket Star Books, 1990. ISBN 0-671-68923-1
 Ellis, Lucy. Drew Barrymore: The Biography. Aurum Press, 2004. ISBN 1-84513-032-4
 Hill, Anne E. Drew Barrymore. Lucent Books, 2001. ISBN 1-56006-831-0

Liên kết ngoài
 Official Website at DrewBarrymore.com

 Drew Barrymore Video with Johnny Carson

Sinh năm 1975
Nhân vật còn sống
Nữ diễn viên điện ảnh Mỹ
Nữ diễn viên Mỹ thế kỷ 20
Nữ diễn viên Mỹ thế kỷ 21
Nữ diễn viên truyền hình Mỹ
Nhà sản xuất truyền hình Mỹ
Nữ đạo diễn phim Mỹ
Nữ diễn viên thiếu nhi Mỹ
Người Mỹ gốc Anh
Đạo diễn truyền hình Mỹ
Đạo diễn điện ảnh Mỹ
Nhà sản xuất phim Mỹ
Người Mỹ gốc Đức
Người Mỹ gốc Ireland
Nữ diễn viên lồng tiếng Mỹ
Nữ nhà văn Mỹ
Người dẫn chương trình truyền hình Mỹ
Diễn viên song tính
Người song tính nữ
Nhà văn song tính
Doanh nhân LGBT Hoa Kỳ
Đạo diễn LGBT
Nhà sản xuất LGBT
Nhân vật giải trí LGBT Hoa Kỳ
Người giành giải Quả cầu vàng cho Nữ diễn viên phim truyền hình ngắn xuất sắc nhất
Doanh nhân Mỹ thế kỷ 21
Người viết tự truyện Mỹ
Người mẫu LGBT
Nữ nhà văn tự truyện
Người LGBT từ California
Nhà sản xuất truyền hình California
Người sáng lập công ty Mỹ


title: 3940 Larion

text:
3940 Larion (1973 FE1) là một tiểu hành tinh vành đai chính bên trong được phát hiện ngày 27 tháng 3 năm 1973 bởi L. Zhuravleva ở Nauchnyj.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 3940 Larion

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1973


title: Denticulobasis ariken

text:
Denticulobasis ariken là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.

Denticulobasis ariken được miêu tả khoa học năm 2009 bởi Machado.

Chú thích

Tham khảo

Denticulobasis


title: Rugosospora

text:
Rugosospora là một chi nấm trong họ Agaricaceae.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Rugosospora at Index Fungorum

Agaricaceae


title: Phim tuyên truyền

text:
Phim tuyên truyền, hay Phim minh họa là thể loại phim minh họa cho một dụng ý nhất định không phải nghệ thuật.

Lịch sử hình thành và phát triển
Bộ phim tuyên truyền được biết đến sớm nhất là loạt phim câm ngắn được thực hiện trong suốt thời gian diễn ra cuộc chiến tranh Mỹ - Tây Ban Nha (1898) của hãng Vitagraph Studios.

Phim tài liệu
Phim tài liệu tuyên truyền thường có tính chất phóng đại, minh họa cho một ý đồ nhất định hơn loại phim tài liệu thông thường. Thể loại phim tài liệu tuyên truyền được hình thành gần như ngay sau sự xuất hiện của nghệ thuật điện ảnh, với đặc trưng là không cần dàn dựng, không cần kịch bản và diễn viên, thể loại này nhanh chóng trở thành công cụ hữu hiệu của các động cơ chính trị khác nhau.

Chú thích

Liên kết ngoài
 Propaganda Filmmaker: Make Your Own Propaganda Film
 Propagandacritic Video Gallery
 ''Empire-Hollywood: Chronicler of War  - A look at the Pentagon's influence on the film industry (2 videos 15:53 from The Real News)
 Đi đâu - về đâu phim tài liệu ?

Thể loại phim


title: Philautus mjobergi

text:
Philautus mjobergi là một loài ếch trong họ Rhacophoridae. Chúng được tìm thấy ở Indonesia, Malaysia và có thể có ở Brunei.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.

Tham khảo

 Inger, R., Iskandar, D., Das, I., Stuebing, R., Lakim, M., Yambun, P. & Mumpuni 2004. Philautus mjobergi. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

M


title: Acanthathous marcidus

text:
Acanthathous marcidus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Champion mô tả khoa học năm 1896.

Chú thích

Tham khảo

Acanthathous


title: Paratrophon quoyi

text:
Paratrophon quoyi là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Australasia


title: Đông Xuyên (nhà thơ)

text:
Đông Xuyên (1906 - 1994), tên thật là Nguyễn Gia Trụ, là một nhà thơ Việt Nam.

Tiểu sử
Đông Xuyên sinh ngày 30 tháng 10 năm Bính Ngọ (tức ngày 15 tháng 12 năm 1906) trong một gia đình dòng dõi nhà Nho tại làng Đông Ngạc (làng Vẽ), phủ Hoài Đức, tỉnh Hà Đông (nay thuộc Hà Nội).

Thuở nhỏ, ông học chữ Hán, năm 16 tuổi mới chuyển sang học Quốc ngữ và tiếng Pháp. Học đến năm thứ ba hệ trung học phổ thông, thì ông đến Hải Phòng, vừa đi làm vừa học thêm (1927).

Năm 1929, ông thi đỗ thư ký Thương chính (Quan thuế) Hải Phòng, bắt đầu cuộc đời công chức ở đây.

Năm 1930, ông có thơ đăng trên An Nam tạp chí, và đã được thi sĩ Tản Đà khen ngợi. Kể từ đó, thơ ông lần lượt được đăng trên các báo, như Phụ nữ tân văn, Văn học tập san, Bách khoa, Sinh lực, Văn đàn, Phổ thông, Văn hóa nguyệt san...

Năm 1931, ông được thuyên chuyển đi Bạch Hạc (Việt Trì), rồi sau nữa đổi về Hà Nội.

Năm 1954, sau khi ký kết hiệp định Genève, ông di cư vào miền Nam Việt Nam, tiếp tục làm ở Nha Quan thuế cho tới khi về hưu tại Sài Gòn.

Quảng đời của ông sau ngày 30 tháng 4 năm 1975, không rõ.

Tác phẩm
Đông Xuyên bắt đầu làm thơ từ năm 19 tuổi (1925), thi phẩm đã xuất bản có:
Mấy vần thơ (1936).
Thuyền thơ (nhà xuất bản Nguyễn Hiến Lê, tháng 7 năm 1958).
Gió nồm (gồm thơ sáng tác và thơ dịch, tự in ronéo để tặng thân hữu).
 Bến chiều
 Tuyển tập thơ Hán Việt (thơ dịch)
Ngoài ra, ông còn dịch gần 40 truyện Liêu trai chí dị của Bồ Tùng Linh.

Nhận xét
Học giả Nguyễn Hiến Lê, bạn ông, viết về ông như sau:
Đông Xuyên thấp, gầy, mắt sáng, chậm chạp, vẻ mặt khắc khổ, bận chiếc áo dài thâm vào thì ai cũng bảo là thầy đồ; tính tình nghiêm cẩn, hơi câu nệ, sống rất giản dị, ít đọc sách,ít giao du, chỉ mê làm thơ mà thơ ông cũng rất cổ.Ông có nhược điểm là rất ghét phong trào thơ mới thời tiền chiến, không chịu đọc một nhà nào cả. Ông ưa dùng thể thơ luật, thỉnh thoảng có làm thơ lục bát hay song thất lục bát. Thơ ông chỉnh, có nhạc, bài nào cũng xen cảnh vào tình, nhưng thiếu bề sâu, thiếu ý mới. Đặc biệt là dùng điển, ít dùng chữ Hán, rất có giọng Việt. Tình cảm của ông chỉ hiện phơn phớt, như được tiết chế theo đạo Nho rồi.
Đông Xuyên với Giản Chi quen nhau từ hồi trẻ, tuổi xấp xỉ nhau. Ông cổ điển mà Giản Chi thì lãng mạn. Giản Chi phê bình thơ ông như sau: "Anh say sưa cảnh đẹp thiên nhiên và thường nặng lòng trước những mảnh đời ngang trái. Đọc thơ anh người ta thấy phảng phất cái tài bộ của một Vương Ma Cật (Vương Duy) và dào dạt một đồng tình của một Bạch Lạc Thiên (Bạch Cư Dị)".Đông Xuyên là sản phẩm cuối cùng của đạo Nho ở Việt Nam. Không thể còn một người nữa như ông.

Thơ Đông Xuyên
Trích giới thiệu:

Chú thích

Sách tham khảo
Nguyễn Tấn Long - Nguyễn Hữu Trọng, Việt Nam thi nhân tiền chiến (Quyển Hạ). Nhà xuất bản Sống mới, Sài Gòn, 1969.
Nguyễn Hiến Lê, Hồi ký Nguyễn Hiến Lê''. Nhà xuất bản Văn học, 1993.

Người Hà Nội
Nhà thơ Việt Nam
Sinh năm 1906


title: Wilemania

text:
Wilemania là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Wilemanini


title: Rhabdomastix californiensis

text:
Rhabdomastix californiensis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc và Neotropic.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Rhabdomastix
Limoniidae ở vùng Nearctic
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: 528

text:
Năm 528 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất

Chú thích

Tham khảo

Năm 528


title: Lý thuyết thống nhất lớn

text:
Lý thuyết thống nhất lớn, hay Thuyết thống nhất, được hình thành trong tiến trình mở rộng mô hình chuẩn của vật lý hạt. Mô hình chuẩn đã miêu tả chính xác các quan sát thu được tính đến nay, nhưng nó đã bỏ ngỏ những câu hỏi mang tính chất cơ bản, một trong số đó chính là việc tại sao tự nhiên lại cần đến 4 lực cơ bản mà không phải là 1, và tại sao độ lớn, cùng các tính chất, của chúng lại khác biệt đến vậy. Sự thành công của việc thống nhất tương tác điện từ và tương tác yếu trong thuyết điện-yếu đã dẫn đến những nỗ lực nhằm thống nhất tương tác mạnh và sau cùng là lực hấp dẫn vào làm một, với tên gọi là Lý thuyết thống nhất lớn, hay GUT (viết tắt từ tiếng Anh, Grand Unification Theory). Như trong thuyết điện yếu, sự chênh lệch về độ lớn của các mức năng lượng, dưới mức năng lượng nghỉ của các boson trung gian được miêu tả bằng việc phá vỡ đối xứng tức thời. Thuyết GUT đồng thời cũng giải thích sự tương đồng giữa điện tích electron và điện tích proton.

Điểm nổi bật của thuyết GUT chính là các hằng số cặp của cả bốn tương tác đều có cùng một giá trị, gần bằng với hằng số mạng tinh thể ở mức năng lượng cao.

Tuy nhiên mức năng lượng thống nhất trong lý thuyết lên đến 1015 GeV trong khi các máy gia tốc hiện tại mới chỉ đạt tới 3×103 GeV. Vì vậy, cần có một sự tiến bộ lớn trong công nghệ để thực hiện được những thí nghiệm kiểm chứng cho thuyết GUT.

Sơ đồ sự thống nhất các lực căn bản

Tham khảo

Liên kết ngoài

Vật lý hiện đại
Vật lý hạt
Vật lý lý thuyết
Vũ trụ học vật lý


title: Intron

text:
Intron (phát âm tiếng Anh: /ɪn tr'ɒn/, tiếng Việt: "intrôn") là trình tự nucleotide không có chức năng mã hoá trong một gen.

Chúng thường xuất hiện trong các loài sinh vật nhân thực và không được tìm thấy trong các loài sinh vật nhân sơ (đôi lúc được tìm thấy trong các loài vi khuẩn cổ). Trong một gen nhân thực, chúng thường xen giữa các đoạn DNA có mã hóa gọi là exon, từ đó tạo thành gen phân mảnh (gene in pieces). Sau khi gen tiến hành phiên mã xong, những đoạn intron sẽ bị loại bỏ khỏi phân tử RNA qua quá trình xử lý RNA (cũng gọi là chế biến RNA, tức RNA splicing). Cơ chế này chỉ được thực hiện ở các tế bào nhân thực. Các đoạn intron này sẽ tự xúc tác cho chính phản ứng cắt nó ra khỏi đoạn mRNA (những đoạn RNA có tính chất như vậy được gọi là ribozyme) từ đó làm cho các đoạn exon gắn lại với nhau và nhờ vậy quá trình dịch mã có thể diễn ra liên tục. Sau đó các mRNA được vận chuyển ra khỏi nhân tế bào. Số lượng và chiều dài của các intron khác nhau tuỳ từng loài. Ví dụ loài cá nốc hổ có rất ít intron. Trong khi đó động vật có vú và thực vật có hoa lại có rất nhiều intron, và thậm chí những intron có chiều dài lớn hơn so với các êxôn thuộc cùng gen.

Về nguồn gốc intron thì chưa rõ ràng, nhưng một phần được cho là từ những đoạn của gen nhảy (tranposon gen), một phần là do sự xâm nhập của các virus cổ khi xâm nhập vào tế bào sinh dục hay phôi giai đoạn sớm thì chúng gắn đoạn gen của chúng vào đoạn gen của con người và chưa biểu hiện ra cho đến khi có một tác động nào đó làm cho chúng biểu hiện và phát bệnh (kiểu như bệnh HIV/AIDS). Qua thời gian các đoạn gen này bị đột biến hay do tác nhân ức chế nào đó (có thể là do chính vật chủ) làm cho chúng bị bất hoạt. Đôi khi các virus ngày nay khi xâm nhập vào cơ thể có thể làm cho các đoạn gen này trở nên hoạt động và gây nên một số bệnh ung thư. Một nhà khoa học cũng đã tiến hành một cuộc thí nghiệm chứng minh cho điều này. Ông đã có tái tạo lại một virus cổ từ bộ gen người. Bài báo đã được đăng trên tạp chí Nature. Các đoạn intron này cũng có thể chứa những "đoạn mã hóa tổ tiên" (old code) mã hóa cho các biểu hiện đã được bị bất hoạt của tế bào hay con người ví dụ như tế bào tiết chất nhầy (ung thư dạ dày),có "gai", bất tử, tăng sinh nhanh v.v.

Các đoạn intron theo kiểu virus gắn vào chiếm đến 8% bộ gen người. Hiện nay vai trò của intron đã được các nhà khoa học nhìn nhận và đang tiến hành tìm hiểu. Một trong số đó cho rằng intron có liên quan đến sự biểu hiện của gen. Và khi có đột biến nào xảy ra trên intron thì cũng làm thay đổi khả năng biểu hiện của gen.

Xem thêm

 Exon
 RNA thông tin (mRNA).
 DNA ích kỷ (Selfish DNA).
 DNA không mã hóa (Noncoding DNA).
 intein

Chú thích
Walter Gilbert (1978 Feb 9) "Why gens In Pieces?" Nature 271 (5645):501.

Tham khảo

Biểu hiện gen
DNA


title: Insming

text:
Insming là một xã trong vùng Grand Est, thuộc tỉnh Moselle, quận Château-Salins, tổng Albestroff. Tọa độ địa lý của xã là 48° 57' vĩ độ bắc, 06° 52' kinh độ đông. Insming nằm trên độ cao trung bình là 235 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 215 mét và điểm cao nhất là 273 mét. Xã có diện tích 7,21 km², dân số vào thời điểm 1999 là 607 người; mật độ dân số là 84 người/km².

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Xã của Moselle


title: Dicranomyia meconeura

text:
Dicranomyia meconeura là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranomyia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Bondarcevomyces taxi

text:
Bondarcevomyces là một chi nấm trong họ Tapinellaceae. Đây là chi đơn loài, chứa một loài Bondarcevomyces taxi, được tìm thấy ở châu Á.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Bondarcevomyces
Nấm được mô tả năm 1940
Nấm châu Á


title: Aguaviva

text:
Aguaviva (Aiguaviva de Bergantes) là một đô thị trong tỉnh Teruel, Aragon, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2018 (INE), đô thị này có dân số là 522 người.

Tham khảo

Đô thị ở Teruel


title: Nephrotoma pulchella

text:
Nephrotoma pulchella là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Nephrotoma


title: Wurfbainia compacta

text:
Wurfbainia compacta la một loài thực vật có hoa trong họ Zingiberaceae. Loài này được William George Maton đề cập tới dưới danh pháp Amomum compactum vào năm 1811 với dẫn chiếu tới mô tả của Daniel Carl Solander (1733-1782) trước đó. Năm 2018, Jana Leong-Škorničková và Axel Dalberg Poulsen chuyển nó sang chi Wurfbainia.

Phân bố
Loài này là bản địa Sumatra và miền tây Java (Indonesia) nhưng đã du nhập vào Trung Quốc (nam Vân Nam, Hải Nam), Ấn Độ, Tiểu Sunda và Malaysia bán đảo.

Mô tả
Cây cao 1-1,5 m. Lá không cuống; lưỡi bẹ hình tròn, 2 khe nứt, 5–7 mm, ban đầu có lông tơ, sau đó có lông rung ở mép; phiến lá hình mũi mác, 25-50 × 4–9 cm, nhẵn nhụi trừ lông rung ở mép, đỉnh hình đuôi, với chóp 2,5–3 cm. Cành hoa hình trụ, khoảng 5 × 2,5 cm, thuôn dài ra sau khi nở hoa; cuống đến 8 cm; lá bắc màu vàng, hình trứng-thuôn dài, 2-2,5 cm × 7–10 mm, có sọc dọc, bền, mép có lông rung; lá bắc con hình ống. Đài hoa 1-1,2 cm, có lông tơ, đỉnh 3 răng. Tràng hoa màu trắng hoặc hơi vàng; ống tràng 1,0-1,2 cm; các thùy thuôn dài, khoảng 8 mm. Không có nhị lép ở bên. Cánh giữa môi dưới màu ánh vàng với gân giữa màu da cam và rìa màu tía, hình elip, 1,5-1,8 × 1-1,5 cm, hơi lõm, có lông tơ. Chỉ nhị có lông ở đáy; bao phấn hình elip, khoảng 2 mm; phần phụ liên kết 3 thùy, khoảng 4 mm. Bầu nhụy nhiều lông. Quả nang màu ánh vàng, dẹt, đường kính 1-1,5 cm, hơi có 9 rãnh khi khô, nhiều lông. Hạt hình đa diện không đều, đường kính khoảng 4 mm. Ra hoa tháng 2-5, tạo quả tháng 6-8. 2n = 48.

Tên gọi
Bạch đậu khấu hoa đặc (từ compactum nghĩa là chắc, đặc), bạch đậu khấu Trảo Oa (từ tiếng Trung 爪哇白豆蔻 = Trảo Oa bạch đậu khấu).

Việt Nam
Theo Phạm Hoàng Hộ (1999) thì loài này cũng được gieo trồng tại Việt Nam và tên tiếng Việt của loài này là đậu khấu, (lưu ý là không tồn tại danh pháp Aframomum compactum, có lẽ là lỗi in ấn) với mô tả như sau:

Tuy nhiên, V. Lamxay & M. F. Newman (2012) không ghi nhận Amomum compactum có tại khu vực Campuchia, Lào và Việt Nam.

Tham khảo

C
Thực vật được mô tả năm 1811
Thực vật Indonesia
Thực vật Ấn Độ
Thực vật Malaysia
Thực vật Trung Quốc


title: Lecythis serrata

text:
Lecythis serrata là một loài thực vật linhin thuộc họ Lecythidaceae.
Loài này chỉ có ở Brasil.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Pires O'Brien, J. 1998. Lecythis serrata. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 18 tháng 7 năm 2007.

Lecythis
Thực vật Brasil


title: Osmia diomedia

text:
Osmia diomedia là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Warncke mô tả khoa học năm 1988.

Chú thích

Tham khảo

Osmia
Động vật được mô tả năm 1988


title: Gonomyia guayaquilensis

text:
Gonomyia guayaquilensis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Gonomyia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Pechyptila

text:
Pechyptila là một chi bướm đêm thuộc họ Cosmopterigidae.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Cosmopterigidae


title: Scleroprocta acifurca

text:
Scleroprocta acifurca là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

<references>

Scleroprocta
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Saint-Savin, Hautes-Pyrénées

text:
Saint-Savin là một xã thuộc tỉnh Hautes-Pyrénées trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Hautes-Pyrénées

Tham khảo
 INSEE

Xã của Hautes-Pyrénées


title: Bathybates

text:
Bathybates là một chi cá săn mồi trong họ cichlidae. Đây là chi đặc hữu của Hồ Tanganyika ở Đông Phi và có 7 loài.

Các loài
Bathybates fasciatus Boulenger, 1901
Bathybates ferox Boulenger, 1898
Bathybates graueri Steindachner, 1911
Bathybates hornii Steindachner, 1911
Bathybates leo Poll, 1956
Bathybates minor Boulenger, 1906
Bathybates vittatus Boulenger, 1914

Tham khảo

FishBase (2006) Eds. Froese, R. and D. Pauly. World Wide Web electronic publication. fishbase.org version (07/2006).

Cá châu Phi
Bathybatini


title: Parantica hypowattan

text:
Parantica hypowattan (tên tiếng Anh Morishita Tiger) là một loài bướm ngày thuộc họ Danaidae. Nó là loài đặc hữu của Indonesia.

Chú thích

Tham khảo
 Lepidoptera Specialist Group 1996. Parantica hypowattan. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 31 tháng 7 năm 2007.

Parantica
Côn trùng Indonesia
Bướm Indonesia
Động vật đặc hữu Indonesia
Động vật Sulawesi
Loài ít quan tâm


title: Tổng Hội Sinh Viên

text:
Tổng Hội Sinh viên có thể nói đến:
 Nhóm Tổng Hội Sinh Viên.
 Tổng hội Sinh viên Việt Nam tại Paris.


title: Adicella mangyana

text:
Adicella mangyana là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Chú thích

Adicella


title: Ramerupt (tổng)

text:
Tổng Ramerupt là một tổng của Pháp nằm ở tỉnh Aube trong vùng Grand Est.

Tổng này được tổ chức xung quanh Ramerupt ở quận Troyes.

Hành chính

Các đơn vị hành chính
Tổng Ramerupt bao gồm 24 xã với dân số 3 407 người (điều tra năm 1999, dân số không tính trùng).

|-
| Avant-lès-Ramerupt || align="right" | 166 || align="right" | 10240 || align="right" | 10021
|-
| Brillecourt || align="right" | 81 || align="right" | 10240 || align="right" | 10065
|-
| Chaudrey || align="right" | 144 || align="right" | 10240 || align="right" | 10091
|-
| Coclois || align="right" | 143 || align="right" | 10240 || align="right" | 10101
|-
| Dampierre || align="right" | 302 || align="right" | 10240 || align="right" | 10121
|-
| Dommartin-le-Coq || align="right" | 60 || align="right" | 10240 || align="right" | 10127
|-
| Dosnon || align="right" | 79 || align="right" | 10700 || align="right" | 10130
|-
| Grandville || align="right" | 86 || align="right" | 10700 || align="right" | 10167
|-
| Isle-Aubigny || align="right" | 142 || align="right" | 10240 || align="right" | 10174
|-
| Lhuître || align="right" | 234 || align="right" | 10700 || align="right" | 10195
|-
| Longsols || align="right" | 131 || align="right" | 10240 || align="right" | 10206
|-
| Mesnil-la-Comtesse || align="right" | 52 || align="right" | 10700 || align="right" | 10235
|-
| Mesnil-Lettre || align="right" | 47 || align="right" | 10240 || align="right" | 10236
|-
| Morembert || align="right" | 37 || align="right" | 10240 || align="right" | 10257
|-
| Nogent-sur-Aube || align="right" | 316 || align="right" | 10240 || align="right" | 10267
|-
| Ortillon || align="right" | 32 || align="right" | 10700 || align="right" | 10273
|-
| Pougy || align="right" | 245 || align="right" | 10240 || align="right" | 10300
|-
| Ramerupt || align="right" | 357 || align="right" | 10240 || align="right" | 10314
|-
| Saint-Nabord-sur-Aube || align="right" | 122 || align="right" | 10700 || align="right" | 10354
|-
| Trouans || align="right" | 207 || align="right" | 10700 || align="right" | 10386
|-
| Vaucogne || align="right" | 65 || align="right" | 10240 || align="right" | 10398
|-
| Vaupoisson || align="right" | 139 || align="right" | 10700 || align="right" | 10400
|-
| Verricourt || align="right" | 44 || align="right" | 10240 || align="right" | 10405
|-
| Vinets || align="right" | 176 || align="right" | 10700 || align="right" | 10436
|}

Thông tin nhân khẩu

Xem thêm
 Aube
Quận của Aube
 Tổng của ‘Aube
Xã của Aube
Danh sách tổng ủy viên hội đồng của Aube

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Tổng Ramerupt trên trang mạng của Insee
 plan du canton de Ramerupt sur Mapquest
 Localisation du canton de Ramerupt trên bản đồ Pháp

Ramerupt


title: Ba Giang (chòm sao)

text:
Chòm sao Ba Giang (chữ Hán 波江; tiếng La Tinh: Eridanus) là một trong 48 chòm sao Ptolemy và cũng là một trong 88 chòm sao hiện đại, mang hình ảnh sông Cái, sông Pô hay sông Eridan.

Chòm sao rộng lớn này có diện tích 1138 độ vuông, nằm trên thiên cầu nam, chiếm vị trí thứ 6 trong danh sách các chòm sao theo diện tích.

Chòm sao Ba Giang nằm kề các chòm sao Kình Ngư, Thiên Lô, Phượng Hoàng, Thủy Xà, Đỗ Quyên, Thời Chung, Điêu Cụ, Thiên Thố, Lạp Hộ, Kim Ngưu.

Tên gọi
Chòm sao Ba Giang mang hình dáng của một con sông, thường được mô tả như một con sông chảy từ nước do chòm sao Bảo Bình đổ xuống.
Nhà thiên văn học người Hy Lạp - Eratosthenes cho rằng chòm sao này là đại diện cho con sông Nin.
Các thiên thể đáng quan tâm
 Sao ε Eri (Epsilon Eridani)
 Hệ sao ba Kied, gồm ba sao lùn, một sao lùn cam, một sao lùn trắng và một sao lùn đỏ

Danh sách các sao
Danh sách các sao đã quan sát và ghi nhận được trong chòm sao Ba Giang, sắp xếp theo thứ tự độ sáng biểu kiến:

Tham khảo

Liên kết ngoài

Chòm sao xích đạo
Chòm sao theo Ptolemy


title: Các chùa ở Hương Sơn

text:
Hương Sơn là một xã nằm ở phía nam huyện Mỹ Đức, thành phố Hà Nội, Việt Nam. Tại đây có nhiều dãy núi đá vôi kề bên những dòng suối uốn lượn quanh co. Trên núi và trong các hang, người ta đã cho xây dựng nhiều đền chùa mà trung tâm là chùa Hương trong động Hương Tích. Hệ thống chùa chiền, đền thờ và hang động nằm trong khu vực này dựa theo những ngọn núi đá vôi và rừng nhiệt đới, diện tích tất cả khoảng chừng 6 km².

Lịch sử

Theo truyền thuyết, vùng núi có hang động này được tìm thấy cách đây hơn hai nghìn năm và đã được đặt tên Hương Sơn - lấy tên một ngọn núi ở phía bắc Tuyết Sơn trong dãy Himalaya (Ấn Độ), nơi đức Phật đã ngồi tu khổ hạnh suốt 6 năm ròng rã.

Đời vua Lê Thánh Tông (1460-1497) đã có am thờ Phật dựng trên mảnh đất chùa Thiên Trù. Theo sách "Hương Sơn Thiên Trù thiên phú" thì chùa Hương được xây dựng từ đời Lê Huy Tông, niên hiệu Chính Hòa, (1680-1705). Bia tại chùa Thiên Trù có ghi rằng việc xây dựng nền đất, bậc đá và tôn tạo Kim Dung bảo điện của chùa được thực hiện vào năm 1686.

Các ngôi chùa chính được xây dựng với quy mô lớn vào khoảng cuối thế kỷ 17. Cho đến đầu thế kỷ 20, trong khu vực này đã có hơn 100 ngôi chùa.

Hành trình tham quan chùa

Để tham quan các chùa ở Hương Sơn, người hành hương thường đi theo các tuyến đường khác nhau. Tuyến đi chính là đi từ Bến Đục, nằm bên bờ sông Đáy. Đây là cửa ngõ vào khu danh lam thắng cảnh, thuyền đò chen. Ngoài ra, có thể đi theo con đường bộ ven chân núi (nhưng ngày nay đã không đi được nữa). Trên đường từ bến Yến vào Bến Trò, người ta có thể dừng chân tại đền Trình (có nghĩa là nơi "trình diện" với thần linh trước khi đến cõi Phật) trên núi Ngũ Nhạc. Đây là đền thờ một vị thần núi. Đền còn có tên Quan Lớn, thờ một bộ tướng của vua Hùng.

Trên dòng suối Yến có cây cầu gỗ tên là cầu Hội. Từ chân cầu đi vào bên trái có thể đi vào ngôi chùa Thanh Sơn trong một động núi.

Từ Bến Trò đi bộ lên chùa Trò, tức chùa Thiên Trù (có nghĩa là Bếp Trời), còn được gọi là chùa Ngoài. Từ bến vào chùa có một nhà bia, trong có tấm bia "Thiên Trù tự bi ký" dựng năm Chính Hòa thứ 7, ghi lại những hoạt động tu sửa chùa Thiên Trù và chùa Hương Tích của nhà sư Viên Quang.

Ngày xưa, chùa được xây khuất trong bốn vách núi, có đến vài chục gian, nhưng đã bị tàn phá trong chiến tranh. Nam Thiên môn được xây dựng dưới triều vua Gia Long (1809) cũng bị phá hủy.

Giữa sân chùa có một đỉnh đồng cao 3 m. Cạnh sân chùa có hồ bán nguyệt và vườn tháp. Trong vườn tháp có ngôi tháp Viên Công chứa hài cốt Thiền sư Viên Quang, người có công trùng tu chùa Hương sau nhiều năm hoang phế, được dựng từ thế kỷ 17. Tháp xây gạch trần màu đỏ, cao 4 tầng, tầng thứ 2 và 3 có mái cong với các đầu đao. Ở chùa Thiên Trù còn có quả chuông đúc năm cảnh Thịnh thứ 2 (1793) thời nhà Tây Sơn. Người đi quyên góp đúc quả chuông này là nhà sư Hải Viên. Thiên Trù đã bị phá hủy vào năm 1947. Ngôi chùa hiện tại được xây dựng nhỏ hơn ngôi chùa cũ. Bái đường và hậu cung chùa Thiên Trù mới được xây dựng lại gần đây. Giữa điện thờ Phật có tượng Quan Âm Nam Hải bằng đá, tạc theo mẫu tượng trong chùa Hương Tích nhưng được phóng to gấp 2,5 lần, cao đến 2,8 m.

Ở đây còn có Thiên Thủy tháp là một mỏm đá mọc ngược thành một cây tháp thiên tạo, nước mưa trên núi theo tháp chảy xuống. Năm 1986, chùa Thiên Trù đã được phục dựng lại gác chuông và đến năm 1989 thì xây xong nhà Tam bảo hai tầng theo kiểu chữ "Đinh". Đầu năm 1994, chùa đã xây dựng lại Nam Thiên môn (cửa trời Nam) theo nguyên mẫu.

Gần chùa Thiên Trù là núi Tiên, có chùa Tiên trong hang. Trong chùa có 5 pho tượng bằng đá do những người thợ đá ở Kiện Khê (Hà Nam) tạc năm 1907 dựa theo truyền thuyết Bà Chúa Ba Diệu Thiện đã đắc đạo thành Quan Thế Âm Bồ Tát ở Hương Sơn. Tượng Bà Chúa Ba ở giữa, phía trước là người chị cả Diệu Thanh cưỡi sư tử xanh (Văn Thù Bồ Tát và tượng người chị thứ hai Diệu Âm cưỡi voi trắng (Phổ Hiền Bồ Tát). Phía sau là tượng vua cha và hoàng hậu mẹ của Bà Chúa Ba.

Giữa đường từ chùa Thiên Trù đến động Hương Tích là chùa Giải Oan. Ở đây có giếng nước trong vắt gọi là "Thiên nhiên thanh trì" hay còn gọi là giếng Long Tuyền. Trước chùa có suối chín nguồn gọi là suối Giải Oan. Gần chùa là động Tuyết Kinh và am Phật Tích, nơi có tảng đá tương truyền lưu dấu chân Quan Âm Bồ-tát. Cách đó không bao xa, du khách bước chân đến núi Chấn Song để thăm viếng đền cửa Võng thờ Mẫu Thượng Ngàn.

Từ chùa Thiên Trù, theo đường núi quanh co đi khoảng 2 km thì đến chùa Hương còn gọi là chùa Trong. Từ chùa Thiên Trù còn có lối rẽ qua rừng mơ, đến chùa Hinh Bồng.
Ngoài ra còn có thể đi theo suối Tuyết vào đền Mẫu Hạ rồi đến núi Thuyền Rồng, núi Con Phượng, hòn Đầu Sư Tử, vách đá Kỳ Sơn Tú Thủy và sau đó đến bến Tuyết Sơn vào chùa Bảo Đài. Trong chùa còn giữ được một pho tượng Cửu Long bằng đồng rất đẹp. Từ chùa Bảo Đài, theo một con đường phẳng đến chùa Tuyết trong Ngọc Long động. Chùa Tuyết do một bà quận chúa thời Trịnh dựng vào năm 1694. Ở đây còn có phù điêu chân dung bà tạc vào vách động. Nơi đây, vào năm 1770, Trịnh Sâm có làm bài thơ "Đăng Tuyết sơn hữu hứng".

Một tuyến đường nữa theo một nhánh của suối Yến, qua núi Ông Sư Bà vãi, cập bến Long Vân, leo núi thăm chùa Cây Khế, và hang Sũng Sàm, một di chỉ văn hóa Hòa Bình.

Hội chùa Hương Sơn là hội chùa kéo dài nhất ở Việt Nam trong suốt ba tháng sau Tết Nguyên Đán.

Ca dao đã miêu tả:
Một vùng non nước bao la
Rằng đây Lạc quốc hay là Đào nguyên
Hương Sơn là chốn non tiên
Bồng lai mà thấy ở miền trần gian.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Hương Sơn
Mỹ Đức
Khu du lịch Việt Nam


title: 20537 Sandraderosa

text:
20537 Sandraderosa (1999 RO82) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 7 tháng 9 năm 1999 bởi Nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 20537 Sandraderosa

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1999


title: Coprinellus verrucispermus

text:
Coprinellus verrucispermus là một loài nấm trong họ Psathyrellaceae.

Xem thêm

 List of Coprinellus species

Tham khảo

verrucispermus
Nấm Úc


title: Perdita sedulosa

text:
Perdita sedulosa là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1971.

Chú thích

Tham khảo

Perdita
Động vật được mô tả năm 1971


title: 23308 Niyomsatian

text:
23308 Niyomsatian là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 1502.5338982 ngày (4.11 năm).

Nó được phát hiện ngày 3 tháng 1 năm 2001.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 2001


title: Hypanthidium cacerense

text:
Hypanthidium cacerense là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Urban mô tả khoa học năm 1997.

Chú thích

Tham khảo

Hypanthidium
Động vật được mô tả năm 1997


title: Bulbophyllum skeatianum

text:
Bulbophyllum skeatianum là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

 The Bulbophyllum-Checklist
 The internet Orchid species Photo Encyclopedia

S


title: Phyllomedusa distincta

text:
Phyllomedusa distincta là một loài ếch thuộc họ Nhái bén.
Đây là loài đặc hữu của Brasil.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và đầm nước ngọt.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 Garcia, P. & Kwet, A. 2004. Phyllomedusa distincta. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

Liên kết ngoài

Phyllomedusa
Động vật đặc hữu Brasil
Scaturiginichthys


title: Molophilus okadai

text:
Molophilus okadai là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Molophilus
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Pseudopanurgus inornatus

text:
Pseudopanurgus inornatus là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1975.

Chú thích

Tham khảo

Pseudopanurgus
Động vật được mô tả năm 1975


title: Đại học Maejo

text:
Đại học Maejo (tiếng Thái Lan: มหาวิทยาลัยแม่โจ้), tọa lạc tại Chiang Mai, Thái Lan, là trường nông nghiệp sớm nhất ở Thái Lan. Trường được thành lập năm 1934 với tên gọi là Trường Sư phạm Nông nghiệp miền Bắc, sau đó trường được tái cơ cấu và đổi tên nhiều lần cho đến khi trở thành trường đại học công lập hoàn toàn năm 1996 với tên gọi như hiện nay. Cơ sở chính của trường đặt tại thành phố Chiang Mai bao gồm các khoa: Kinh doanh nông nghiệp, Khoa học, Sản xuất nông nghiệp, Kỹ thuật, Công nông nghiệp. Ngoài ra, trường đại học còn hai cơ sở nhỏ khác tại  Phrae và Chumphon.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Đại học Maejo

Maejo
Giáo dục Chiang Mai


title: Propebela diomedea

text:
Propebela diomedea là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae, họ ốc cối.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Propebela
Động vật được mô tả năm 1944


title: 47 (số)

text:
47 (bốn mươi bảy) là một số tự nhiên ngay sau 46 và ngay trước 48.

Tham khả

Số nguyên tố