title: Phân tích LU

text:
Trong đại số tuyến tính, phân tích LU (LU decomposition, LU factorization) là phương pháp phân tích ma trận thành tích của một ma trận tam giác dưới và một ma trận tam giác trên. Phép phân tích này thường được dùng trong giải tích số để giải hệ phương trình tuyến tính hoặc tính định thức của ma trận.

Định nghĩa
Gọi A là một ma trận vuông. Phân tích LU của A là cách viết A thành tích của 2 ma trận có dạng

trong đó L và U lần lượt là các ma trận tam giác dưới và tam giác trên có cùng kích thước với A. Ví dụ với ma trận :

Phép phân tích LDU là cách phân tích có dạng:

với D là một ma trận chéo, L và U là các ma trận tam giác đơn vị, nghĩa là tất cả các phần tử trên đường chéo của L và U đều bằng một.

Phép Phân tích LUP (còn gọi là LU decomposition with partial pivoting) là cách phân tích có dạng

với L và U vẫn tương ứng là ma trận tam giác dưới và trên, và P là một ma trận hoán vị, nghĩa là P chỉ gồm không và một và chỉ có duy nhất một phần tử 1 trên mỗi dòng và cột.

Phép LU decomposition with full pivoting (Trefethen and Bau) là cách phân tích có dạng

Trong phần này chúng ta yêu cầu A là ma trận vuông, nhưng những phép phân tích này có thể được tổng quát hóa cho ma trận bất kì. Trong trường hợp đó, L và P là các ma trận vuông có số dòng bằng số dòng của A, trong khi U có kích thước giống như A.  Ma trận tam giác trên khi đó được hiểu là chứa toàn giá trị 0 ở dưới đường chéo chính bắt đầu từ góc trên trái.

Sự tồn tại và tính duy nhất

Một ma trận khả nghịch cấp n thỏa phép phân tích LU nếu và chỉ nếu tất cả các ma trận con chính cấp k, k = 0, 1,..., n-1 của nó đều khả nghịch. Phép phân tích là duy nhất nếu ta yêu cầu các phần tử đường chéo của L (hoặc U) đều bằng 1. Ma trận cũng có phép phân tích LDU duy nhất với cùng điều kiện này.

Ma trận suy biến vẫn có thể có phân tích LU. Thực tế, một ma trận vuông hạng k vẫn có phân tích LU nếu k ma trận con chính đầu tiên của nó khả nghịch. Tuy nhiên điều ngược lại không chắc.

Người ta đã tìm được điều kiện cần và đủ để một ma trận không nhất thiết khả nghịch trong trường bất kì có phân tích LU. Điều kiện này được biểu diễn bằng hạng của một số ma trận con nào đó. Phép khử Gauss cũng được mở rộng cho trường hợp tổng quát này .

Mọi ma trận khả nghịch A - bất kể vuông hay không - đều có phân tích LUP.

Các thuật toán
Phân tích LU về cơ bản là một dạng của phép khử Gaussian. Ta chuyển ma trận A thành ma trận tam giác trên U bằng cách khử các phần tử bên dưới đường chéo chính. Thuật toán Doolittle khử từng cột một bắt đầu từ bên trái, bằng cách nhân bên trái A với các ma trận tam giác dưới. Kết quả của thuật toán này là một ma trận tam giác dưới đơn vị và một ma trận tam giác trên. Thuật toán Crout hơi khác ở chỗ tạo thành một ma trận tam giác dưới và một ma trận tam giác trên đơn vị.

Phân tích LU sử dụng các thuật toán này yêu cầu khoảng 2n3 / 3 phép tính dấu chấm động.

Thuật toán Doolittle
Cho một ma trận N × N

ta định nghĩa

và lặp với n = 1,...,N-1 như sau.

Khử các phần tử bên dưới đường chéo chính của cột thứ n
của A(n-1)
bằng cách cộng vào dòng thứ i của ma trận này với dòng thứ n và nhân thêm hệ số

với  . Nói cách khác, ta nhân bên trái
A(n-1) với ma trận tam giác dưới

Đặt

Sau N-1 bước, ta đã khử tất cả các phần tử bên dưới đường chéo chính, và nhận được ma trận tam giác trên
A(N-1). Phép phân tích LU được xác định bằng nhận xét rằng

Ký hiệu ma trận tam giác trên
A(N-1) là U, và . Vì nghịch đảo của ma trận tam giác dưới 'Ln cũng là ma trận tam giác dưới, và tích hai ma trận tam giác dưới cũng là một ma trận tam giác dưới nên L là ma trận tam giác dưới cần tìm.
Hơn nữa, nhận xét rằng

Vậy ta có .

Rõ ràng là để thuật toán hoạt động được, cần phải đảm bảo
tại mỗi bước (xem công thức ). Nếu giả sử này không đúng ở một bước nào đó, ta có thể hoán vị dòng thứ n với một dòng khác bên dưới nó để tiếp tục thuật toán. Đây là lý do mà phép phân tích LU tổng quát tương tự với phép phân tích .

 Thuật toán Crout và LUP
Thuật toán phân tích LUP của Cormen et al. là trường hợp tổng quát của phép phân tích Crout. Phần này trình bày thuật toán phân tích LUP.

 Nếu  có một phần tử khác không trong dòng đầu tiên, chọn ma trận hoán vị  sao cho  có phần tử khác không ở góc trên trái. Ngược lại, chọn  là ma trận đơn vị. Đặt .
 Gọi  là ma trận có được từ  bằng cách bỏ đi cột đầu tiên và dòng đầu tiên của nó. Phân tích  theo đệ quy. Tạo  từ  bằng cách thêm một dòng 0 vào phía trên và thêm cột đầu tiên của  vào bên trái.
 Tạo  từ  bằng cách thêm một dòng không vào phía trên và một cột không vào bên trái, sau đó thay phần tử ở góc trên trái (đang bằng 0) thành 1. Tạo  từ  theo cách tương tự và định nghĩa . Gọi  là nghịch đảo của .
 Lúc này,  bằng , (có thể) ngoại trừ dòng đầu tiên. Nếu dòng đầu tiên của  là 0, thì  vì cả hai đều có dòng đầu tiên là 0, và theo đó . Ngược lại,  và  có cùng phần tử khác 0 ở góc trên trái, và  với ma trận vuông tam giác trên  với các phần tử đường chéo bằng 1 ( khử các phần tử của  và thêm các phần tử của ). Khi đó  là phép phân tích cần tìm.

Đoạn mã giả sau thể hiện từng bước của thuật toán phân tích LUP:
 // A: input - ma trận ban đầu, kích thước n x n.
 // n: input - kích thước của A.
 // C: output - ma trận kích thước (n x n+1),...
 //              với n cột đầu tiên chứa L và U,...
 //              cột cuối cùng thể hiện ma trận hoán vị P.

 FUNCTION LUP(n, A; C)

     // khởi tạo C
     FOR i=1 TO n DO
         C[i;n+1] = i             // khởi tạo p
         FOR j=1 TO n DO
             C[i,j] = A[i,j]
         END
     END

     FOR j=1 TO n-1 DO           // với mỗi cột j
         Chọn phần tử khác 0 lớn nhất (phần tử neo) trong cột j.
         Gọi i là dòng chứa phần tử neo đó.

         IF không tìm được i THEN
             NGỪNG THUẬT TOÁN    // Không có lời giải duy nhất
         END

         IF i ~= j THEN
             Đảo dòng i và j
         END

         FOR i = j + 1 TO n DO   // với mỗi dòng bên dưới dòng thứ j
             t = C[i,j]/C[j,j]   // thừa số
             C[i, j] = t

             FOR k = j+1 TO n DO                // với mỗi cột bên phải cột j
                 C[i,k] = C[i,k] - t*C[j,k]
             END
         END
     END
 END

 Độ phức tạp lý thuyết

Nếu nhân hai ma trận bậc n có độ phức tạp M(n), trong đó M(n)≥na với a>2 nào đó, thì phép phân tích LU có thể được tính trong thời gian O(M(n)). Nghĩa là, chẳng hạn dựa trên thuật toán Coppersmith–Winograd, ta có thể có thuật toán phân tích LU với độ phức tạp O(n2.376).

 Ví dụ đơn giản

Một cách đơn giản để tìm phân tích LU của ma trận là giải hệ phương trình tuyến tính của các phép nhân ma trận tương ứng. Biết rằng:

Hệ này có vô số nghiệm. Trong trường hợp đó bất kì hai phần tử khác 0 nào của L và U đều có thể được xem là tham số, và có thể chọn bất kì giá trị khác 0 nào. Do đó để tìm phân tích LU duy nhất, ta cần thêm một số giới hạn cho L và U. Chẳng hạn ta có thể yêu cầu ma trận tam giác dưới L là ma trận đơn vị (nghĩa là các phần tử đường chéo chính của nó đều bằng 1). Khi đó hệ trở thành:

Thay các giá trị này vào ma trận, ta được:

 Ứng dụng
 Giải hệ phương trình tuyến tính
Cho phương trình

ta muốn giải phương trình này với A và b cho trước. Khi đó nghiệm của phương trình được tính qua 2 bước:
 Đầu tiên, giải phương trình  để tìm y Sau đó giải phương trình  để tìm x.

Nhận xét rằng trong cả hai bước ta chỉ phải làm việc với các ma trận tam giác (trên và dưới). Các phương trình này có thể được giải đơn giản bằng các phép thế thay vì sử dụng phép khử Gauss (tuy nhiên ta vẫn cần một thuật toán tương tự như phép khử Gauss để tính phân tích LU). Do đó phân tích LU chỉ tỏ ra hiệu quả khi ta phải giải phương trình trên nhiều lần với các giá trị khác nhau của b; khi đó chỉ cần tính phân tích LU của A một lần và giải các ma trận tam giác với các giá trị khác nhau của b, thay vì phải sử dụng nhiều lần các phép khử Gauss.

 Tính ma trận nghịch đảo

Khi giải hệ phương trình, thường thì b được xem là vector có chiều dài bằng số dòng của A. Nếu thay vì vector b, ta có ma trận B, với B là ma trận kích thước , thì ta sẽ phải tìm ma trận X (cũng có kích thước ):

Có thể sử dụng cùng phương pháp ở trên để giải cho mỗi cột của ma trận X. Với giả sử rằng B là ma trận đơn vị với kích thước n thì X khi đó là nghịch đảo của A.

 Tính định thức

Các ma trận  và  có thể được dùng để tính định thức của ma trận  rất hiệu quả vì det(A) = det(L) det(U) và định thức của các ma trận tam giác đơn giản là tích các phần tử trên đường chéo của nó. Đặc biệt, nếu L là ma trận tam giác đơn vị thì:

Tương tự với phân tích LUP. Định thức của ma trận hoán vị P'' là (−1)S, với  là số lượng phép hoán đổi dòng trong phép phân tích.

Xem thêm
Block LU decomposition
Cholesky decomposition
Matrix decomposition
QR decomposition
LU Reduction

Ghi chú

 . See Section 3.5.
 .
 .

Đại số tuyến tính

de:Gaußsches Eliminationsverfahren#LR-Zerlegung


title: Exoneura abstrusa

text:
Exoneura abstrusa là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1922.

Chú thích

Tham khảo

Exoneura
Động vật được mô tả năm 1922


title: Limonia parvispiculata

text:
Limonia parvispiculata là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Limonia (Limoniidae)
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Đảng Công lý và Phát triển (Maroc)

text:
Đảng Công lý và Phát triển (, Berber: ⴰⴽⴰⴱⴰⵔ ⵏ ⵜⴰⵏⵣⵣⴰⵔⴼⵓⵜ ⴷ ⵜⴰⵏⴼⵍⵉⵜ, , viết tắt là PJD) là một đảng phái chính trị ở Maroc. Đây là đảng Hồi giáo ôn hòa, đã giành chiến thắng trong các cuộc bầu cử Quốc hội đầu tiên ở Maroc kể từ khi nước này cải tổ hiến pháp vào mùa hè năm 2011. Đảng công lý và phát triển đã giành được 107 trong số 395 ghế trong Quốc hội Maroc. Trước đây đảng này là đảng đối lập trong Quốc hội Maroc.
Đảng PJD nhận được sự ủng hộ rộng rãi của tầng lớp nghèo khổ ở quốc gia Bắc Phi này và hy vọng sẽ thúc đẩy nền tài chính Hồi giáo, nhưng cam kết không áp đặt thể chế hà khắc đối với xã hội Maroc.

Tham khảo

Đảng phái chính trị Maroc


title: Assiminea grayana

text:
Assiminea grayana là một loài ốc đầm lầy rất nhỏ sống trong môi trường lục địa (hoặc biển trong họ Assimineidae.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Assiminea


title: Đất nước

text:
Đất nước trong tiếng Việt chỉ quốc gia. Ngoài ra, nó còn có thể là:
 Bài thơ Đất nước của Nguyễn Đình Thi
 Bài thơ Đất nước của Xuân Diệu
 Bài thơ Đất nước của Nguyễn Việt Chiến
 Đoạn Trích Đất nước của Nguyễn Khoa Điềm
 Bài thơ Đất nước ta của Chế Lan Viên
 Bài thơ Đất nước đàn bầu của Lưu Quang Vũ
Bài hát Đất nước của Phạm Minh Tuấn và Tạ Hữu Yên
Tiểu thuyết Đất nước đứng lên của Nguyên Ngọc


title: Zamia encephalartoides

text:
Zamia encephalartoides là một loài thực vật thuộc họ Zamiaceae. Đây là loài đặc hữu của Colombia. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo

 Donaldson, J.S. 2003. Zamia encephalartoides. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 24 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Colombia
encephalartoides
Thực vật dễ tổn thương


title: Bãi Tục Lãm

text:
Bãi Tục Lãm là một bãi đất bồi dài khoảng 1,5 km, diện tích 52 ha nằm tại cửa sông Ka Long đổ ra vịnh Bắc Bộ thuộc phường Hải Hoà, thành phố Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh. Bãi được bao phủ bởi thực vật ngập mặn và không có người định cư, nằm giữa ranh giới Việt Nam, Trung Quốc và là nơi khởi đầu của đường biên giới trên bộ của hai nước này tính từ biển Đông.

Tranh chấp lãnh thổ
Khu vực biên giới vùng cửa sông này đã được Pháp - Thanh hoạch định và cắm mốc (Hiệp ước Pháp-Thanh). Nhưng vào thời điểm đó các cồn bãi Tục Lãm, Tài Xẹc, Dậu Gót đều chưa xuất hiện trên bản đồ hoạch định. Cồn đất này là một trong các địa điểm tranh chấp lãnh thổ giữa Việt Nam và Trung Quốc.

Ngày 22 tháng 12 năm 2008, thông qua đàm phán chính trị, hai bên đã thoả thuận phân chia ranh giới, qua đó, 3/4 bãi Tục Lãm về phía Tây Nam sẽ thuộc Việt Nam, 1/4 phía Đông Bắc thuộc lãnh thổ Trung Quốc, nhân dân hai bên được tự do lưu thông trên luồng lạch xung quanh bãi. Quyết định này gây ra nhiều phản ứng, tranh cãi từ một số người Việt trong và ngoài nước.

Chú thích

Xem thêm
Đàm phán biên giới Việt-Trung 2008
Bãi Dậu Gót

Móng Cái
Lãnh thổ tranh chấp


title: Thị trường thứ tư

text:
Để tạo thuận lợi cho các tổ chức tài chính chuyên nghiệp có điều kiện trực tiếp mua bán CK cho tổ chức của mình, các thị trường lớn có lập ra một mạng giao dịch nội bộ gọi là "instinet" phục vụ cho việc giao dịch các khối lượng lớn CK giữa họ với nhau. Cả loại CK niêm yết trên sàn hoặc loại mua bán OTC đều có thể đem ra giao dịch. Các tổ chức tham gia vào mạng này thường là các ngân hàng, các quỹ hỗ tương đầu tư, các đại diện quản lý quỹ hưu trí, và nhiều tổ chức khác tuỳ theo quy định... vì họ liên hệ với nhau trực tiếp mua bán qua lại nên không cần đến các nhà môi giới. Tuy nhiên, bản thân hệ thống instinet sẽ đăng ký với UBCKNN để được đóng vai trò như một công ty môi giới và kinh doanh CK (Broker - Dealer). Các điều kiện về mua bán, xác nhận và thông tin sẽ được quy định cụ thể bởi luật lệ CK và công ty CK đóng vai trò điều phối này.
Để không lẫn lộn và dễ phân biệt khi ta quan tâm về một loại thị trường, cần xác định cho rõ một số điểm quan trọng làm căn bản nhận dạng.

Tham khảo


title: Valdemeca

text:
Valdemeca là một đô thị trong tỉnh Cuenca, cộng đồng tự trị Castile-La Mancha Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là người với mật độ người/km². Đô thị này có cự ly km so với tỉnh lỵ Cuenca.

Tham khảo

Đô thị ở Cuenca


title: Mouzon, Ardennes

text:
Mouzon  là một xã ở tỉnh Ardennes, thuộc vùng Grand Est ở phía bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ardennes

Tham khảo

Xã của Ardennes


title: Brazieria obesa

text:
Brazieria obesa là một loài ốc hô hấp trên cạn, là động vật thân mềm chân bụng có phổi sống trên cạn thuộc họ Zonitidae. Đây là loài đặc hữu của Micronesia.

Tham khảo

 Mollusc Specialist Group 1996. Brazieria obesa. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 6 tháng 8 năm 2007.

Động vật Micronesia
Brazieria


title: Himeji

text:
Himeji có thể là:
Thành Himeji, di sản thế giới UNESCO về văn hóa của Nhật Bản.
Thành phố Himeji, nơi tòa thành cổ nói trên tọa lạc.
Tên cổ của một ngọn núi Himeyama trên đó có thành Himeji.


title: Oides decellei

text:
Oides decellei là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Berti miêu tả khoa học năm 1981.

Chú thích

Tham khảo

Oides


title: Eleutherodactylus ruthveni

text:
Eleutherodactylus ruthveni là một loài ếch trong họ Leptodactylidae. Chúng là loài đặc hữu của Colombia.
Môi trường sống tự nhiên của nó là các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Loài này đang bị đe dọa do mất môi trường sống.

Nguồn
 Ramírez Pinilla, M.P., Osorno-Muñoz, M., Rueda, J.V., Amézquita, A. & Ardila-Robayo, M.C. 2004. Eleutherodactylus ruthveni. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Tham khảo

ruthveni
Động vật lưỡng cư Colombia


title: Molophilus satyr

text:
Molophilus satyr là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Molophilus
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Neohypdonus recavus

text:
Neohypdonus recavus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Wells miêu tả khoa học năm 1991.

Chú thích

Tham khảo

Neohypdonus


title: Perdita quinquebalteata

text:
Perdita quinquebalteata là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Timberlake mô tả khoa học năm 1960.

Chú thích

Tham khảo

Perdita
Động vật được mô tả năm 1960


title: Coptocnemia

text:
Coptocnemia là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Catocalinae


title: Pissodes strobi

text:
Pissodes strobi là một loài mọt ngũ cốc hàng đầu tấn công thông trắng, được mô tả năm 1817 bởi W. D. Peck, esq., giáo sư lịch sử tự nhiên và thực vật, đại học Harvard. Loài mạt này có màu nâu tối với các chấm trắng.
Chúng đẻ trứng vào bên trong cây, thường là thông trắng, Sitka spruce, white spruce, Engelmann spruce, và các loài thông hoặc vân sam khác, con ấu trùng ăn cây chủ cho đến khi cây chủ bị giết chết.

Chú thích

Tham khảo

S
Động vật được mô tả năm 1817


title: Ẩn Nguyên Long Kì

text:
Ẩn Nguyên Long Kì (zh. yǐnyuán lóngqí 隱元隆琦, ja. ingen ryūki), 1592-1673, là một vị Thiền sư Trung Quốc, thuộc tông Lâm Tế đời thứ 31 nối pháp từ Thiên Đồng Viên Ngộ Thiền Sư. Năm 1564, sư nhận lời mời của nhà sư Nhật tên Dật Nhiên, sang Nhật Bản truyền tông Hoàng Bá (zh. 黃檗宗, ja. ōbaku-shū). Sau sư được Nhật hoàng ban cho hiệu Đại Quang Phổ Chiếu Quốc sư (zh. 大光普照國師, ja. daikō fushō kokushi).

Sư họ Lâm, quê ở Phúc Châu. Năm lên 16, nhân một buổi nằm dưới cây tùng nhìn thiên hà tinh tú vận chuyển, sư bỗng thấy làm lạ nghĩ rằng, ngoài Tiên, Phật ra không ai có thể hiểu được những hiện tượng này và phát sinh ý nghĩ đi tu để thành Phật. Năm 22 tuổi, sư đến núi Phổ-đà theo Hoà thượng Triều Âm học hỏi, ngày ngày rót trà hầu chúng. Năm 29 tuổi, sư đến núi Hoàng Bá chính thức cạo đầu tu hành. Sau, sư tham vấn Thiền sư Mật Vân Viên Ngộ và được ấn khả. Năm thứ 6 niên hiệu Sùng Trinh (1633), Thiền sư Phí Ẩn Thông Dung chủ trì núi Hoàng Bá, cử sư làm Tây đường; năm thứ 10 cử làm chủ pháp tịch Hoàng Bá. Trong hệ thống truyền thừa, sư được xem là kế thừa Phí Ẩn Thông Dung (zh. 費隱通容, 1593-1661). Năm 1654, sư cùng hơn 20 đệ tử cất bước sang Nhật.

Sư vốn xuất thân từ tông môn Lâm Tế nhưng sống vào cuối đời nhà Minh (1368-1644) đầu đời nhà Thanh (1644-1911) sau Thiền sư Vân Thê Châu Hoằng. Vì thế sư chịu ảnh hưởng rất nặng tư tưởng "Thiền Tịnh hợp nhất" của Vân Thê Đại sư và khi đến Nhật Bản hoằng hoá, tông chỉ của sư cũng không trùng hợp với tông chỉ Lâm Tế được truyền thời Liêm Thương (ja. kamakura) tại Nhật. Nhưng cũng vì sự khác biệt này mà sư và các đệ tử được tiếp đón rất nồng hậu, Thiền tăng Nhật Bản tranh nhau đến tham vấn học hỏi và sau này, dòng thiền của sư được chính thức công nhận là một tông phái riêng biệt, được gọi là Hoàng Bá tông.

Sư tịch năm 1673 tại Nhật Bản.

Tham khảo

Fo Guang Ta-tz'u-tien 佛光大辭典. Fo Guang Ta-tz'u-tien pien-hsiu wei-yuan-hui 佛光大辭典編修委員會. Taipei: Fo-kuang ch'u-pan-she, 1988. (Phật Quang Đại Từ điển. Phật Quang Đại Từ điển biên tu uỷ viên hội. Đài Bắc: Phật Quang xuất bản xã, 1988.)
Từ điển Thiền Tông Hán Việt. Hân Mẫn & Thông Thiền biên dịch. Thành phố Hồ Chí Minh 2002.
Dumoulin, Heinrich:
Geschichte des Zen-Buddhismus I. Indien und China, Bern & München 1985.
Geschichte des Zen-Buddhismus II. Japan, Bern & München 1986.

Thiền sư Trung Quốc
Lâm Tế tông
Thiền sư Nhật Bản


title: Mydrosoma opalinum

text:
Mydrosoma opalinum là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Smith mô tả khoa học năm 1862.

Chú thích

Tham khảo

Mydrosoma
Động vật được mô tả năm 1862


title: Ashurbanipal

text:
Ashurbanipal (, "Ashur is creator of an heir"; 685 TCN – kh. 627 TCN), còn gọi là Assurbanipal hay Ashshurbanipal, con của Esarhaddon và là ông vua giỏi cuối cùng của Đế quốc Tân Assyria (668 TCN – khoảng 627 TCN). Ông thành lập thư viện đầu tiên được tổ chức có hệ thống đầu tiên ở Trung Đông cổ, Thư viện Ashurbanipal, một phần của thư viện nay hãy con ở Nineveh.

Trong Kinh Thánh, ông có tên là Asenappar (). Nhà sử học La Mã Justinus coi ông như Sardanapalus.

Đầu đời

Ashurbanipal ra đời khi thế lực Assyria 500 năm đã gần cáo chung.

Thân phụ ông, Esarhaddon, vốn chỉ là con út của Sennacherib, nhưng sau khi thái tử Ashur-nadin-shumi bị hạ bệ bởi cuộc bạo loạn của những kẻ thù làm chư hầu Babylon của Ashur, Esarhaddon trở thành thái tử. Esarhaddon không phải là con hoàng hậu của Sennacherib, Tashmetum-sharrat, nhưng là con của một "cô gái trong cung" người Semitic ở phía Tây là Zakutu, được biết với tên bản xứ của cô là Naqi'a. Sử sách chỉ ghi nhận về một người vợ của Esarhaddon là Ashur-hamat, mất năm 672 TCN.

Ashurbanipal lớn lên trong một cung điện nhỏ gọi là reduti bit (căn nhà kế), được xây dựng bởi người ông nội là Sennacherib khi còn là thái tử ở phía bắc của Nineveh. Năm 694 Tcn, Sennacherib đã hoàn thành cung điện "Palace Without Rival" ở phía góc phía tây nam của vệ thành.

Xem thêm
 Các vua Assyria

Chú thích

Liên kết ngoài

 Ashurbanipal
 The Library of King Ashurbanipal Web Page
 Assurbanipal Coronation Hymn
 History Of Assurbanipal, Translated from the Cuneiform Inscriptions by George Smith
 Historical Prism Inscriptions of Ashurbanipal I: Editions E, B1-5, D, and K - Oriental Institute

Vua Assyria
Sinh năm 685 TCN
Mất năm 627 TCN
Năm 627 TCN
Năm 685 TCN


title: Lasioglossum laeve

text:
Lasioglossum laeve là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Kirby mô tả khoa học năm 1802.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1802


title: Mennessis

text:
Mennessis  là một xã ở tỉnh Aisne, vùng Hauts-de-France thuộc miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Aisne

Tham khảo

Xã của Aisne


title: Quartu Sant'Elena

text:
Quartu Sant'Elena () là một thành phố ở tỉnh Cagliari, Sardinia, Italia. Đây là thành phố lớn thứ 3 ở Sardinia với dân số 68.040 người và diện tích là 96,28 km².

Người nổi tiếng từ Quartu Sant'Elena
Virgilio Angioni
Giovanni Cogoni
Graziano Milia
Pago
Giorgia Palmas
Andrea Parodi
Eligio Porcu
Melissa Satta
Antonio Vacca

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức

Đô thị tỉnh Cagliari


title: Heteroscotia

text:
Heteroscotia là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae


title: 1764

text:
Năm 1764 (số La Mã: MDCCLXIV) là một năm nhuận bắt đầu vào Chủ Nhật trong lịch Gregory (hoặc một năm nhuận bắt đầu từ ngày thứ năm của lịch Julius chậm hơn 11 ngày).

Sự kiện
James Hargreaves sáng chế ra máy kéo sợi và  lấy tên con gái mình đặt cho máy, gọi là máy kéo sợi Jenny.

Sinh

Mất
Christian Goldbach - Nhà toán học Đức.

Tham khảo

Năm 1764


title: Nüdlingen

text:
Nüdlingen là một đô thị ở huyện Bad Kissingen bang Bayern nước Đức. Đô thị Nüdlingen có diện tích 26,35 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 4202 người.
Đô thị này gồm có các thị trấn:
Haard
Nüdlingen

Dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang mạng chính thức


title: Quận Sheridan, Montana

text:
Quận Sheridan là một quận thuộc tiểu bang Montana, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở , Montana. Quận được đặt tên theo. Dân số theo điều tra năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ là người.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận này có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Các quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Theo điều tra dân số  năm 2000, quận này đã có dân số 4.105 người, 1.741 hộ gia đình, và 1.140 gia đình sống trong quận hạt. Mật độ dân số là 2,4 người trên một dặm vuông (0.9/km ²). Có 2.167 đơn vị nhà ở mật độ trung bình khoảng 1,3 trên một dặm vuông (0.5/km ²). Thành phần chủng tộc của cư dân sinh sống trong quận gồm 97,00% người da trắng, 0,10% da đen hay Mỹ gốc Phi, 1,22% người Mỹ bản xứ, 0,29% châu Á, Thái Bình Dương 0,02%, 0,19% từ các chủng tộc khác, và 1,17% từ hai hoặc nhiều chủng tộc. 1,07% dân số là người Hispanic hay Latino thuộc một chủng tộc nào. 35,5% là của Na Uy, Đan Mạch gốc Đức 19,0% và 8,9% theo điều tra dân số năm 2000.

Có 1.741 hộ, trong đó 27,00% có trẻ em dưới 18 tuổi sống chung với họ, 57,50% là đôi vợ chồng sống với nhau, 4,80% có một chủ hộ nữ và không có chồng, và 34,50% là không lập gia đình. 32,30% hộ gia đình đã được tạo ra từ các cá nhân và 16,60% có người sống một mình65 tuổi hoặc cao hơn. Cỡ hộ trung bình là 2,29 và cỡ gia đình trung bình là 2,87.

Trong quận cơ cấu độ tuổi dân cư được trải ra với 22,90% dưới độ tuổi 18, 4,80% 18-24, 22,20% 25-44, 26,50% từ 45 đến 64, và 23,60% từ 65 tuổi trở lên người. Độ tuổi trung bình là 45 năm. Đối với mỗi 100 nữ có 98,70 nam giới. Đối với mỗi 100 nữ 18 tuổi trở lên, đã có 96,80 nam giới.

Thu nhập trung bình cho một hộ gia đình trong quận đạt mức USD 29.518, và thu nhập trung bình cho một gia đình là USD 35.345. Phái nam có thu nhập trung bình USD 23.053 so với 20.112 USD đối với phái nữ. Thu nhập bình quân đầu người là 16.038 USD. Có 10,60% gia đình và 14,70% dân số sống dưới mức nghèo khổ, bao gồm 16,40% những người dưới 18 tuổi và 15,80% của những người 65 tuổi hoặc cao hơn.

Tham khảo

Quận của Montana


title: 16150 Clinch

text:
16150 Clinch (1999 XZ227) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 19 tháng 12 năm 1999 bởi Đài thiên văn Lowell Near-Earth Object Search ở Trạm Anderson Mesa. Nó được đặt theo tên Nicholas Bayard Clinch.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 16150 Clinch

016150
19991209
016150
Tiểu hành tinh được đặt tên


title: Melathiruppanthuruthi

text:
Melathiruppanthuruthi là một thị xã panchayat của quận Thanjavur thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Melathiruppanthuruthi có dân số 8409 người. Phái nam chiếm 48% tổng số dân và phái nữ chiếm 52%. Melathiruppanthuruthi có tỷ lệ 72% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 78%, và tỷ lệ cho phái nữ là 66%. Tại Melathiruppanthuruthi, 13% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Tamil Nadu


title: Sphecodes macswaini

text:
Sphecodes macswaini là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Michener mô tả khoa học năm 1954.

Chú thích

Tham khảo

Sphecodes
Động vật được mô tả năm 1954


title: Toumlane

text:
Toumlane là một huyện (muang, mường)  thuộc tỉnh Saravane ở hạ  Lào .

Hành chính

Chú thích

Huyện thị Lào
Sơ khai địa lý Lào
Saravane


title: Nomada mutica

text:
Nomada mutica là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Morawitz mô tả khoa học năm 1872.

Chú thích

Tham khảo

Nomada
Động vật được mô tả năm 1872


title: Paduniella magadha

text:
Paduniella magadha là một loài Trichoptera trong họ Psychomyiidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Paduniella


title: Amphipsyche ulmeri

text:
Amphipsyche ulmeri là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi
Amphipsyche


title: Lotus incanus

text:
Lotus incanus là một loài thuộc họ Đậu có tên thông dụng là woolly bird's-foot trefoil. Nó là loài đặc hữu của Sierra Nevada of California.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Jepson Manual Treatment - Lotus incanus
USDA Plants Profile
Lotus incanus - Photo gallery

incanus


title: Xylocopa coronata

text:
Xylocopa coronata là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Smith mô tả khoa học năm 1861.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ong bầu
Động vật được mô tả năm 1861


title: Hydropsyche curvativa

text:
Hydropsyche curvativa là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Hydropsyche


title: Quân khu Việt Bắc

text:
Quân khu Việt Bắc được thành lập theo Sắc lệnh 017-SL ngày 03/6/1957 của Chủ tịch Hồ Chí Minh (cùng với các quân khu và khu Tây Bắc, Đông Bác, Tả Ngạn, Hữu Ngạn và Quân khu 4).

Chính uỷ, Bí thư Khu ủy đầu tiên của Quân khu Việt Bắc là thượng tướng Chu Văn Tấn (1910-1984) nguyên là Bộ trưởng Bộ Quốc phòng đầu tiên của Quân đội Nhân dân Việt Nam.

Tư lệnh đầu tiên của Quân khu Việt Bắc là thiếu tướng Lê Quảng Ba (tên thật là Đàm Văn Mông, 1914-1988).

Tham khảo

V
V
Đơn vị quân sự thành lập năm 1957


title: Coutens

text:
Coutens  là một xã ở tỉnh Ariège, thuộc vùng Occitanie ở phía tây nam nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Ariège

Tham khảo

Xã của Ariège


title: Ternant, Nièvre

text:
Ternant là một xã của tỉnh Nièvre, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền trung nước Pháp.

Dân số
Theo điều tra dân số 1999 có dân số là 237. On ngày 1 tháng 1 năm 2006, the estimate was 206.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Nièvre

Tham khảo

 INSEE commune file

Xã của Nièvre


title: Agoncillo, La Rioja

text:
Agoncillo, La Rioja tỉnh và cộng đồng tự trị La Rioja, phía bắc Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 34,73 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 1.191 người với mật độ 34,29 người/km². Đô thị này có cự ly 14 km so với Logroño.

Tham khảo

Đô thị ở La Rioja


title: 3641 Williams Bay

text:
3641 Williams Bay (A922 WC) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 24 tháng 11 năm 1922 bởi G. Van Biesbroeck ở Williams Bay.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 3641 Williams Bay

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1922


title: LibreOffice

text:
LibreOffice  là bộ ứng dụng văn phòng mã nguồn mở do The Document Foundation phát triển. Nó phân nhánh từ OpenOffice.org năm 2010, phiên bản nguồn mở của StarOffice trước đó. Bộ LibreOffice bao gồm trình xử lý văn bản, ứng dụng bảng tính, trình chiếu, sơ đồ và bản vẽ, làm việc với cơ sở dữ liệu và soạn thảo công thức toán học. Nó có sẵn trong 115 ngôn ngữ.

Mục tiêu của các lập trình viên khi phát triển nó là tạo ra một bộ phần mềm văn phòng không phụ thuộc vào nhà cung cấp nào, có hỗ trợ ODF và không đòi hỏi phải có sự chuyển nhượng bản quyền nào. Tên phần mềm là một từ ghép giữa Libre, có nghĩa là tự do trong tiếng Tây Ban Nha và tiếng Pháp, cùng với từ Office (văn phòng) của tiếng Anh.

LibreOffice sử dụng định dạng file OpenDocument (ODF) theo chuẩn ISO/IEC OpenDocument làm định dạng chính để lưu các tài liệu cho tất cả các ứng dụng của nó. LibreOffice cũng hỗ trợ các định dạng file của hầu hết các bộ văn phòng lớn khác, bao gồm Microsoft Office, thông qua nhiều bộ lọc nhập/xuất.

LibreOffice có sẵn cho nhiều nền tảng máy tính khác nhau, bao gồm Microsoft Windows, macOS, Linux, Android, iOS, và Chromebook. cũng như dưới dạng một bộ văn phòng trực tuyến LibreOffice Online. Nó là bộ ứng dụng văn phòng mặc định của hầu hết các bản phân phối Linux phổ biến. Đây là bộ phần mềm văn phòng tự do nguồn mở được phát triển tích cực nhất, với hoạt động phát triển gấp khoảng 50 lần Apache OpenOffice, hậu duệ lớn khác của OpenOffice.org.

Dự án đã được công bố và bản beta được phát hành ngày 28 tháng 9 năm 2010. Từ tháng 1 năm 2011 (bản phát hành chính thức đầu tiên) và tháng 10/2011, LibreOffice đã được tải xuống khoảng 7,5 triệu lần. Dự án tuyên bố 120 triệu địa chỉ tải xuống duy nhất từ tháng 5/2011 đến tháng 5/2015, không bao gồm các bản phân phối Linux, với 55 triệu trong số đó là từ tháng 5/2014 đến tháng 5/2015.

Chức năng chính

Các ứng dụng đi kèm

Hệ điều hành

Các nhà phát triển The Document Foundation hướng mục tiêu của LibreOffice đến Microsoft Windows (IA-32 và x86-64), Linux (IA-32, x86-64 và ARM) và macOS (x86-64). Cộng đồng ports đến FreeBSD, NetBSD, OpenBSD và Mac OS X 10.5, PowerPC nhận được hỗ trợ từ những người đóng góp cho những dự án, tương ứng LibreOffice cũng được cài trên OpenIndiana thông qua SFE.

Các phiên bản tiền nhiệm trong lịch sử của LibreOffice, trở lại StarOffice 3, đã chạy trên Solaris với các CPU SPARC mà Sun Microsystems (và sau này là Oracle) sản xuất. Bản port không chính thức của LibreOffice, các phiên bản hiện đã lỗi thời, đã hỗ trợ SPARC. Các port không chính thức hiện LibreOffice 5.2.5 chỉ chạy trên phần cứng tương thích với Intel, cho đến Solaris 11.

Năm 2011, các nhà phát triển đã công bố kế hoạch port LibreOffice sang Android và iOS. Phiên bản beta của trình xem tài liệu cho Android 4.0 trở lên đã được phát hành vào tháng 1 nặm 2015; Tháng 5/2015, LibreOffice Viewer for Android đã được phát hành với khả năng chỉnh sửa cơ bản.

Ứng dụng LibreOffice Impress Remote cho các hệ điều hành di động khác nhau cho phép điều khiển từ xa các bài thuyết trình LibreOffice Impress.

LibreOffice Online
LibreOffice Online là phiên bản trực tuyến của LibreOffice. Nó cho phép sử dụng LibreOffice thông qua trình duyệt web bằng cách sử dụng phần tử canvas của HTML5. Việc phát triển đã được công bố tại LibreOffice Conference vào tháng 10/2011, và đang diễn ra. The Document Foundation, IceWarp, và Collabora tuyên bố hợp tác để triển khai. Một phiên bản của phần mềm đã được giới thiệu trong một hội nghị tháng 9 năm 2015, và UK Crown Commercial Service tuyên bố quan tâm đến việc sử dụng phần mềm. Ngày 15 tháng 12 năm 2015, Collabora, hợp tác với ownCloud, đã phát hành bản xem trước kỹ thuật của Libreoffice Online mang thương hiệu Collabora Online Development Edition (CODE). Tháng 7 năm 2016, Nextcloud và Collabora đã hợp tác để mang CODE đến người dùng Nextcloud. Đến tháng 10 năm 2016, Collabora đã phát hành chín bản cập nhật cho CODE. Bản phát hành mã nguồn đầu tiên của LibreOffice Online đã được thực hiện với phiên bản LibreOffice 5.3 vào tháng 2 năm 2017.

Nét độc đáo của LibreOffice
Một báo cáo chi tiết 60 trang vào tháng 6 năm 2015 đã so sánh tiến độ của dự án LibreOffice với dự án liên quan Apache OpenOffice. Nó cho thấy rằng "OpenOffice đã nhận được khoảng 10% những cải tiến mà LibreOffice đã làm trong khoảng thời gian nghiên cứu."

Các tính năng khác
LibreOffice có thể dùng framework đa phương tiện GStreamer trong Linux để kết xuất các nội dung đa phương tiện ví dụ như videos trong Impress và các chương trình khác.

Trực quan, LibreOffice đã sử dụng các biểu tượng "kiểu Tango" lớn được sử dụng cho các phím tắt ứng dụng, biểu tượng khởi chạy nhanh, biểu tượng cho các tệp được liên kết và cho các biểu tượng được tìm thấy trên thanh công cụ của các chương trình LibreOffice trước đây. Chúng cũng được sử dụng trên thanh công cụ và menu theo mặc định. Sau này LibreScript đã tích hợp nhiều chủ đề biểu tượng để điều chỉnh giao diện của môi trường desktop cụ thể, chẳng hạn như Colibre cho Windows và Elementary for GNOME.

LibreOffice cũng phân phối với một chủ đề được sửa đổi trông giống bản phân phối Linux dựa trên GTK. Nó cũng kết xuất phông chữ thông qua Cairo trên các bản phân phối Linux; điều này có nghĩa là văn bản trong LibreOffice được hiển thị giống như phần còn lại của desktop Linux.

Với phiên bản 6.2, LibreOffice bao gồm GUI kiểu Ribbon, được gọi là Notebookbar, bao gồm ba chế độ xem khác nhau. Tính năng này trước đây đã được đưa vào làm tính năng thử nghiệm trong LibreOffice 6 (các tính năng thử nghiệm phải được bật từ cài đặt LibreOffice sđể cung cấp tùy chọn này trong menu View).

LibreOffice có một tính năng tương tự như WordArt được gọi là Fontwork.

Cấp phép
Dự án LibreOffice sử dụng giấy phép kép LGPLv3 (hoặc mới hơn)/MPL 2.0 cho những đóng góp mới để cho phép nâng cấp giấy phép. Kể từ khi cốt lõi của codebase OpenOffice.org đã được tặng cho Apache Software Foundation, có một nỗ lực không ngừng để có được tất cả các mã rebased để giảm bớt cập nhật giấy phép trong tương lai. Đồng thời, có những khiếu nại rằng trên thực tế IBM đã không phát hành mã Lotus Symphony dưới dạng nguồn mở, mặc dù đã tuyên bố. Có báo cáo cho rằng một số nhà phát triển LibreOffice muốn kết hợp một số phần mã và sửa lỗi mà IBM đã sửa trong phân nhánh OpenOffice của họ.

Scripting và phần mở rộng
LibreOffice hỗ trợ các phần mở rộng của bên thứ 3. , danh sách LibreOffice Extension Repository có hơn 320 extensions. Một danh sách khác được duy trì bởi Apache Software Foundation và một danh sách khác của Free Software Foundation. Extensions và scripts cho LibreOffice có thể viết bằng C++, Java, CLI, Python, và LibreOffice Basic. Các trình thông dịch cho hai phần sau được đóng gói với hầu hết các trình cài đặt  LibreOffice, do đó không cần cài đặt bổ sung. Giao diện lập trình ứng dụng cho LibreOffice được gọi là "UNO" và được ghi lại rộng rãi.

LibreOffice Basic
LibreOffice Basic là một ngôn ngữ lập trình tương tự Microsoft Visual Basic for Applications (VBA) nhưng dựa trên StarOffice Basic. Nó có sẵn trong Writer, Calc và Base. Nó được dùng để viết những chương trình nhỏ được gọi là "macros", với mỗi macro thực hiện một nhiệm vụ khác nhau, chẳng hạn như đếm các từ trong đoạn văn.

Lịch sử
Vào ngày 28 tháng 9 năm 2010, một số thành viên của Dự án OpenOffice.org thành lập một nhóm mới với tên gọi The Document Foundation và công bố một nhánh mới thay đổi nhãn hiệu từ OpenOffice.org, mà họ gọi là LibreOffice. Phân nhánh này được hình thành do các thành viên lo sợ rằng Oracle Corporation, sau khi mua lại hãng tài trợ trước đây của dự án là Sun Microsystems, rồi sẽ ngưng việc phát triển OpenOffice.org như họ đã làm với OpenSolaris. Người ta hy vọng LibreOffice chỉ là một cái tên tạm thời, vì Oracle cũng được mời làm thành viên của The Document Foundation, và được yêu cầu hiến tặng nhãn hiệu OpenOffice.org cho dự án.

Oracle từ chối dự án này và yêu cầu tất cả các thành viên thuộc Hội đồng Cộng đồng OpenOffice.org có liên hệ với The Document Foundation phải ra khỏi Hội đồng, vì cho rằng sẽ có mâu thuẫn về lợi ích.

Dự án Go-oo bị ngưng phát triển để tập trung vào LibreOffice. Các cải tiến của dự án này được đưa vào LibreOffice. Các cải tiến khác từ những phân nhánh khác được kỳ vọng sẽ được đưa vào LibreOffice.

Phiên bản 3.3
Bản beta 1, dựa trên phiên bản beta của OpenOffice.org 3.3, đã được công bố vào ngày 28 tháng 9 năm 2010 - ngày ra mắt tổ chức. Bản ổn định 3.3 phát hành vào ngày 25 tháng 1 năm 2011. Vì The Document Foundation xem LibreOffice là sự tiếp nối của OpenOffice.org, LibreOffice 3.3 cũng dùng cách đánh số chung với mã nguồn OpenOffice.org.

LibreOffice 3.3 có một số tính năng không có trong OpenOffice.org 3.3 - các tính năng này rất khó đưa vào OpenOffice.org do chính sách nhượng bản quyền của Oracle. Các tính năng độc đáo bao gồm:
 Nhập hình ảnh SVG
 Bộ lọc nhập các văn bản Lotus Word Pro và MS Works
 Bộ nhập WordPerfect được cải tiến
 Hộp thoại cho trang tiêu đề
 Bộ điều hướng cho phép đóng mở tựa đề trong góc nhìn dạng cây
 Tính năng "thử nghiệm" cho phép các tính năng chưa hoàn tất có thể được dùng thử
 Một số gói mở rộng tích hợp, bao gồm Presenter View trong Impress
 Biểu tượng tài liệu phân biệt theo màu

Khi nhận xét về LibreOffice 3.3.0 vào ngày phát hành, Ryan Paul của Ars Technica nói, "Phần mềm giới thiệu một số tính năng mới rất giá trị và có những cải tiến trong tất cả các ứng dụng. Cụ thể, bản phát hành đã phản ánh sức mạnh ngày càng tăng của dự án LibreOffice mới mẻ. Các tính năng mới có trong LibreOffice 3.3 cải tiến các bộ tính năng của sản phẩm, độ dễ dùng, vận hành tốt giữa nhiều định dạng khác nhau. Ví dụ, nó đã cải tiến hỗ trợ nhập văn bản từ Lotus Word Pro và Microsoft Works. Một tính năng quan trọng khác là khả năng nhập nội dung SVG và sửa đổi hình ảnh SVG trong LibreOffice Draw."

Phiên bản 3.6
Ra mắt ngày 8 tháng 8 các thay đổi chính gồm:
Hỗ trợ cho các thang màu sắc và thanh dữ liệu trong Calc.
Thêm Word Count thanh trạng thái.
Hỗ trợ Office SmartArt.
Thêm tùy chọn đóng dấu Watermark khi xuất PDF.
Có thể tạo cùng lúc 10 trang mới trong Impress.
Thêm các bộ lọc cho tài liệu Corel Draw.

Tương lai
The Document Foundation nhắm đến việc phát hành các phiên bản lớn của LibreOffice sáu tháng 1 lần, và trùng với lịch tháng 3 / tháng 9 của các hệ thống phần mềm tự do khác. Lần phát hành lớn sắp tới là phiên bản 4.0, ra mắt ngày 10 tháng 2 năm 2013.

Canonical, Novell, và Red Hat dự kiến đưa LibreOffice vào các phiên bản tiếp theo của hệ điều hành của họ.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 The Document Foundation

Phần mềm năm 2011
OpenOffice.org
Bộ ứng dụng văn phòng mã mở
Phần mềm cho Unix
Phần mềm Mac OS X
Phần mềm cho Windows
Phần mềm xách tay
Phần mềm tự do lập trình bằng C++
Phần mềm tự do lập trình bằng Java
Phần mềm PDF tự do
Phần mềm đa nền tảng
Phần mềm văn phòng
Phần mềm nguồn mở
Phần mềm tự do đa nền tảng
Đã từng là phần mềm độc quyền
Phần mềm văn phòng trực tuyến


title: Megachile ignava

text:
Megachile ignava là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Mitchell mô tả khoa học năm 1930.

Chú thích

Tham khảo

I
Động vật được mô tả năm 1930


title: Konstantinos Karamanlis

text:
Konstantinos G. Karamanlis (tiếng Hy Lạp: Κωνσταντίνος Γ. Καραμανλής) (8 tháng 3 năm 1907 - 23 tháng 4 năm 1998), thường được Anh hóa là Constantine Karamanlis hoặc Caramanlis, bốn lần làm Thủ tướng Chính phủ, là Tổng thống thứ 3 và thứ năm của Đệ tam Cộng hòa Hy Lạp và một trong số các nhân vật chính trị cấp cao trong nền chính trị Hy Lạp có sự nghiệp chính trị kéo dài nhiều của nửa cuối của thế kỷ 20.

Thời trẻ
[Ông sinh ra trong ngôi làng của Proti, Macedonia, Đế chế Ottoman (Hy Lạp). Ông đã trở thành một công dân Hy Lạp năm 1913, sau khi Macedonia đã thống nhất với Hy Lạp do kết quả của cuộc chiến Balkan lần thứ hai. Cha ông là Georgios Karamanlis, một giáo viên người đã chiến đấu trong đấu tranh Hy Lạp cho Macedonia, trong 1904-1908. Sau khi trải qua thời thơ ấu tại Macedonia, ông đã đi đến Athens và tốt nghiệp đại học ngành luật. Ông đã thực hành pháp luật trong Serres, bước vào chính trị với đảng Nhân dân bảo thủ và được bầu làm thành viên của Quốc hội lần đầu tiên ở tuổi 28, trong cuộc bầu cử lập pháp Hy Lạp, 1936. Do vấn đề sức khỏe, Karamanlis đã không tham gia trong cuộc chiến tranh Hy Lạp-Ý.

Tham khảo

Tổng thống Hy Lạp
Thủ tướng Hy Lạp
Mất năm 1998
Bộ trưởng Hy Lạp
Người Hy Lạp lưu vong


title: Auras

text:
Auras là một thị xã và là một nagar panchayat của quận Unnao thuộc bang Uttar Pradesh, Ấn Độ.

Địa lý
Auras có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 122 mét (400 foot).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Auras có dân số 5653 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Auras có tỷ lệ 51% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 61%, và tỷ lệ cho phái nữ là 39%. Tại Auras, 18% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Uttar Pradesh


title: Quận Middlesex, Massachusetts

text:
Quận Middlesex là một quận thuộc tiểu bang Massachusetts, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số người, dân số năm 2008 là 1.482.478 người. Quận lỵ đóng ở Cambridge và Lowell. Năm 2006, quận Middlesex xếp thứ 10 ở Hoa Kỳ về số tỷ phú trên một quận..

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ chính

Quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Massachusetts


title: Quận Pulaski, Kentucky

text:
Quận Pulaski là một quận thuộc tiểu bang Kentucky, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số người. Quận lỵ đóng ở.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ chính

Quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Kentucky


title: Ráy bò

text:
Ráy bò,  cơm ninh hay tràng pháo hoặc càng cua (danh pháp khoa học: Pothos repens) là một loài thực vật có hoa trong họ Ráy (Araceae). Loài này được João de Loureiro đặt tên khoa học đầu tiên năm 1790 với danh pháp Flagellaria repens. Năm 1917 George Claridge Druce chuyển nó sang chi Pothos.

Chú thích

Tham khảo

R
Thực vật được mô tả năm 1790


title: Otopharynx pachycheilus

text:
Otopharynx pachycheilus) là một loài cá vây tia trong họ Cichlidae. Nó là loài cá nuôi bể.
Nó là loài đặc hữu của Malawi. Môi trường sinh sống của nó là hồ nước ngọt.

Nguồn
 Kasembe, J. 2005. Otopharynx pachycheilus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 4 tháng 8 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Động vật Malawi
Otopharynx


title: Nomada bisignata

text:
Nomada bisignata là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Say mô tả khoa học năm 1824.

Chú thích

Tham khảo

Nomada
Động vật được mô tả năm 1824


title: Quận Franklin, Iowa

text:
Quận Franklin là một quận thuộc tiểu bang Iowa, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở Hampton. Quận được đặt tên theo. Dân số theo điều tra năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ là người.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận này có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Các quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Iowa


title: Austrochaperina parkeri

text:
Austrochaperina parkeri là một loài ếch trong họ Nhái bầu. Chúng là loài đặc hữu của Papua New Guinea.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.

Nguồn
 Richards, S. & Parker, F. 2004. Austrochaperina parkeri. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Austrochaperina
Động vật lưỡng cư Papua New Guinea


title: Bulbophyllum complanatum

text:
Bulbophyllum complanatum là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

C


title: Đường về nô lệ

text:
Đường về nô lệ hay Con đường dẫn tới chế độ nông nô (tiếng Anh: The Road to Serfdom) là cuốn sách được nhà kinh tế và triết học người Áo Friedrich von Hayek viết vào giữa các năm 1940–1943, cảnh báo về "mối nguy hiểm của chế độ chuyên chế không thể tránh khỏi khi nhà nước kiểm soát việc quyết sách kinh tế thông qua kế hoạch hóa tập trung". Trong cuốn sách, ông lập luận rằng việc từ bỏ chủ nghĩa cá nhân và chủ nghĩa tự do cổ điển tất yếu sẽ dẫn đến sự tước đoạt tự do, sự hình thành một xã hội áp bức, sự bạo ngược của nền độc tài, và sự nô dịch cá nhân. Hayek thách thức quan điểm phổ biến của các học giả Anh Quốc khi đó cho rằng chủ nghĩa phát xít (gồm chủ nghĩa quốc xã) là một cách thức đối phó kiểu chủ nghĩa tư bản chống lại chủ nghĩa xã hội. Thay vì đó, ông cho rằng chủ nghĩa phát xít và chủ nghĩa xã hội đều có chung gốc rễ là nền kinh tế kế hoạch tập trung và sự tăng cường quyền lực nhà nước trên mọi cá nhân.

Từ khi xuất bản vào năm 1944, Đường về nô lệ đã trở thành một bản tuyên ngôn của chủ nghĩa tự do cá nhân. Hơn hai triệu ấn bản của sách đã được bán.

Đánh giá

Đức
 Bài điểm sách trên báo Die Zeit ngày 10 tháng 10 năm 1946 đã viết Hayek xem chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa phát xít với nền kinh tế kế hoạch là những ý thức hệ đã thất bại và sở hữu tư nhân là một đảm bảo cho sự tự do.
 Trên đài truyền thanh Deutschlandradio Kultur kinh tế gia Michael Wohlgemuth bàn về cuốn sách, cho là, Hayek đã cảnh báo, không chỉ chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa phát xít, mà cả "nhà nước phúc lợi" ở phương Tây là những nguy cơ cho sự tự do.

Chú thích

Liên kết ngoài
Bản dịch của tiến sĩ Nguyễn Quang A trên Talawas

Sách năm 1944
Sách chính trị
Sách kinh tế
Chủ nghĩa tự do cổ điển
Chủ nghĩa bảo thủ tại Anh Quốc
Chủ nghĩa bảo thủ tại Hoa Kỳ


title: Chlorocypha tenuis

text:
Chlorocypha tenuis là một loài chuồn chuồn kim thuộc họ Chlorocyphidae. Loài này có ở Burundi, Cộng hòa Congo, Cộng hòa Dân chủ Congo, Kenya, và Uganda. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và sông ngòi. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo

 Clausnitzer, V. 2005. Chlorocypha tenuis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 9 tháng 8 năm 2007.

Chlorocypha


title: Centris flavifrons

text:
Centris flavifrons là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Fabricius mô tả khoa học năm 1775.

Chú thích

Tham khảo

Centris
Động vật được mô tả năm 1775


title: Chatenay-Vaudin

text:
Chatenay-Vaudin là một xã thuộc tỉnh Haute-Marne trong vùng Grand Est đông bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 350 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Chatenayvaudin


title: Ursynów

text:
Ursynów (đọc là: ) là quận cực nam của thành phố Warsaw, thủ đô Ba Lan. Quận này có diện tích là 44,6 km², là quận rộng thứ 3 ở Vác-xa-va, chiếm 8,6% diện tích thành phố. Quận này có dân số khoảng 147.000, và là một trong những quận có dân số tăng nhanh nhất tại Warsaw. Gần 25% dân số dưới 18 tuổi.

Phía đông của quận này là khu vực các tòa nhà và căn hộ còn phía nam và tây là các không gian xanh. Cực nam của quận này là rừng Kabaty có diện tích 9,2 km2.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Ursynów Police Station
 Ursynów unofficial website

Quận của Warszawa


title: Zorochros griseopictus

text:
Zorochros griseopictus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fairmaire miêu tả khoa học năm 1901.

Chú thích

Tham khảo

Zorochros


title: Galeruca daurica

text:
Galeruca daurica là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Joannis miêu tả khoa học năm 1866.

Chú thích

Tham khảo

Galeruca


Đội tuyển bóng đá quốc gia Trinidad và Tobago () là đội tuyển cấp quốc gia của Trinidad và Tobago do Liên đoàn bóng đá Trinidad và Tobago quản lý.

Trận thi đấu quốc tế đầu tiên của đội tuyển Trinidad và Tobago là trận gặp Suriname vào năm 1934. Đội đã một lần tham dự World Cup vào năm 2006. Tại giải năm đó, đội đã để thua cả ba trận trước Anh, Thụy Điển, Paraguay và dừng bước ở vòng bảng. Còn ở cấp độ châu lục, thành tích tốt nhất của đội cho đến nay là ngôi vị á quân của CONCACAF 1973 và tấm huy chương đồng của đại hội Thể thao liên châu Mỹ 1967.

Danh hiệu
  Vô địch CONCACAF: 0
 Á quân: 1973
 Hạng ba: 1989; 2000

 Vô địch Cúp Caribe: 8
 Vô địch: 1989; 1992; 1994; 1995; 1996; 1997; 1999; 2001
 Á quân: 1991; 1998; 2007; 2012; 2014
 Hạng ba: 1993; 2005

Bóng đá nam tại Americas Games:
  1967

Thành tích quốc tế

Giải vô địch bóng đá thế giới
Tính đến nay, đội tuyển Trinidad và Tobago mới có một lần tham dự vòng chung kết Giải vô địch bóng đá thế giới vào năm 2006. Tuy nhiên đội bóng dừng bước ngay tại vòng bảng.

 Thứ hạng ngoài bốn hạng đầu là không chính thức, dựa trên so sánh giữa các đội tuyển lọt vào cùng một vòng đấu

Cúp Vàng CONCACAF

Cầu thủ

Đội hình hiện tại
Đây là đội hình đã hoàn thành Cúp Vàng CONCACAF 2023.Số liệu thống kê tính đến ngày 2 tháng 7 năm 2023 sau trận gặp .

Triệu tập gần đây

Tham khảo

Liên kết ngoài
Đội tuyển bóng đá quốc gia Trinidad và Tobago  trên trang chủ của FIFA

Trinidad và Tobago
Bóng đá Trinidad và Tobago


title: Axel Munthe

text:
Axel Munthe Fredrik Martin (sinh ngày 31 tháng 10 năm 1857 tại Oskarshamn, Thụy Điển- mất ngày 11 tháng 2 năm 1949 tại Stockholm) là một bác sĩ tâm thần kiêm nhà văn Thụy Điển. Axel Munthe nổi tiếng qua cuốn truyện The Story of San Michele (Câu chuyện ở San Michele), trong đó ông đã miêu tả về cảnh đẹp qua một đoạn trứ danh: "Aperto al sole, al vento, alla voce del mare come un tempio greco, e luce, luce, luce dovunque" tạm dịch nó luôn "rộng mở đón mặt trời, gió và âm hưởng của biển khơi như một lâu đài Hy Lạp và khắp nơi là ánh sáng, ánh sáng và ánh sáng".

Axel Munthe là một mẫu nhân vật đa quốc gia, ông nói được nhiều ngôn ngữ khác nhau như tiếng Thụy Điển, tiếng Anh, tiếng Pháp, tiếng Ý trôi chảy. Ông lớn lên ở Thụy Điển và từng du học tại Pháp. Ông đã kết hôn với một quý tộc người Anh, và dành phần lớn cuộc đời của mình ở Ý. Munthe là người nêu cao tinh thần từ thiện, thường xuyên điều trị cho người nghèo miễn phí. Axel Munthe được ban thưởng huy chương Italian Order of the Crown cho những đóng góp của ông trong trận động đất ở Ischia và trận dịch Typhus ở Capri năm 1881.

Tham khảo

Sinh năm 1857
Mất năm 1949
Bác sĩ Thụy Điển
Nhà văn Thụy Điển


title: Hưng Ninh, Nam Ninh

text:
Hưng Ninh (chữ Hán giản thể: 兴宁区, bính âm: Xīngníng Qū, Hán Việt: Hưng Ninh khu) là một quận tại thành phố Nam Ninh, khu tự trị dân tộc Choang, Quảng Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận này có diện tích 723 km², dân số năm 2019 là 349.414 người (số có hộ khẩu) và 447.800 người (thường trú).

Hành chính
Quận này được chia thành các đơn vị hành chính gồm:
 3 nhai đạo: Dân Sinh, Triều Dương, Hưng Đông.
 3 trấn: Tam Đường, Ngũ Đường, Côn Lôn.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang web của chính quyền quận Hưng Ninh

Nam Ninh
Đơn vị cấp huyện Quảng Tây


title: Orania nodulosa

text:
Orania nodulosa là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Orania


title: Chùa Phúc Lâm (Bắc Ninh)

text:
Phúc Lâm Tự là tên chữ của chùa làng Tam Tảo, thuộc xã Phú Lâm, huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh, Việt Nam.

Vị trí
Chùa nằm ở phía tây làng Tam Tảo. Đây cũng là trung tâm sinh hoạt tín người của bà con quanh vùng.

Kiến trúc
Phúc Lâm Tự là một ngôi chùa cổ được xây dựng vào đầu thế kỷ 18, hoa văn kiến trúc thời Nguyễn.

Chùa hình chữ sơn, hai bên có hai dãy tả vu và hữu vu mỗi bên 5 gian. Sau chùa là nhà tổ 5 gian.

Chùa gồm 7 gian 2 dĩ, các cột được làm bằng gỗ lim rất vững chắc. Các đầu đao của chùa được chạm trổ tinh xảo hình tứ linh, tứ qúy... Bên trong còn lưu giữ nhiều cổ vật qúy như tượng tam thế, bia đá, đôi nghê đá...

Trong khuôn viên chùa còn vườn tháp, cây đa cổ thụ, cổng tam quan. Trong vườn chùa còn có giếng rất đẹp.

Trước chùa còn có ngôi đền hàng nghìn năm tuổi. Chùa được trùng tu năm 2009, nhưng vẫn giữ được nét cổ xưa. Chùa Phúc Lâm là một trong những ngôi chùa có quy mô rộng lớn của xã Phú Lâm, có 8 mái 8 đao chiếu góc.

Cảnh quan xung quanh
Bên cạnh chùa còn có ngôi đền cổ 5 gian, thờ hai vị tướng của Thục Phán An Dương, ngôi đền cũng có niên đại 1000 năm tuổi.

Tham khảo

Phúc Lâm


title: Lessay

text:
Lessay là một xã thuộc tỉnh Manche trong vùng Normandie tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 10 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Manche


title: Voray-sur-l'Ognon

text:
Voray-sur-l'Ognon là một xã ở tỉnh Haute-Saône trong vùng Franche-Comté phía đông Pháp. Xã có diện tích km², dân số năm 2006 là 890 người. Khu vực này có độ cao từ 210-327 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Haute-Saône


title: Placidochromis phenochilus

text:
Placidochromis phenochilus là một loài cá thuộc họ Cichlidae.

Nó được tìm thấy ở Malawi và Tanzania. Môi trường sống tự nhiên của chúng là hồ nước ngọt.

Tham khảo

 Kasembe, J. 2005. Placidochromis phenochilus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 4 tháng 8 năm 2007.

Placidochromis
Loài nguy cấp theo Sách đỏ IUCN


title: Anthophora syriaca

text:
Anthophora syriaca là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1922.

Chú thích

Tham khảo

Anthophora
Động vật được mô tả năm 1922


title: Alaminos, Pangasinan

text:
Thành phố Alaminos là thành phố hạng 5 ở tỉnh Pangasinan, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2000, thành phố này có dân số 73.448 người và 15.527 hộ.

Vườn quốc gia Trăm Đảo, một địa điểm du lịch bao gồm 123 đảo nhỏ, nằm ở Barangay Lucap, Thành phố Alaminos.

Đảng Cộng sản Philippines được Jose Maria Sison thành lập ở một barangay xa xôi Dulacac ngày 26 tháng 12 năm 1968.

Các barangay

Thành phố Alaminos được chia ra thành 39 barangay.

Tham khảo

Alaminos


title: Oncopus

text:
Oncopus là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Các loài
 Oncopus aurata
 Oncopus citrosa
 Oncopus hapala
 Oncopus transpecta

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Cyllopodini


title: Pareutropius longifilis

text:
Pareutropius longifilis là một loài cá thuộc họ Schilbeidae. Nó được tìm thấy ở Malawi và Tanzania. Các môi trường sống tự nhiên của chúng là hồ nước ngọt and intermittent freshwater lakes.

Tham khảo

 Kazembe, J., Hanssens, M. & Snoeks, J. 2005. Pareutropius longifilis . 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 4 tháng 8 năm 2007.

Pareutropius
Động vật Mozambique
Cá châu Phi


title: Riyadh

text:
Riyadh ( ar-Riyāḍ phát âm Najd: , tiếng Việt:E-ri-át) là thủ đô và là thành phố lớn nhất của Ả Rập Xê Út. Thành phố cũng là thủ phủ của vùng Riyadh, và thuộc về vùng lịch sử Najd. Riyadh nằm tại trung tâm hoang mạc An Nafud của bán đảo Ả Rập, trên cao nguyên Najd ở độ cao 600 m so với mực nước biển và là nơi cư trú của 7,6 triệu người năm 2019; khiến nó trở thành thành phố đông dân nhất ở Ả Rập Xê Út, đông thứ hai ở thế giới Ả Rập sau Cairo và đông thứ 38 ở châu Á.

Thành phố lần đầu tiên được gọi với cái tên Riyadh là vào năm 1590, bởi một nhà biên niên sử Ả Rập thời kỳ đầu. Năm 1737, Deham Ibn Dawwas, người từ láng giềng Manfuha, đến định cư và nắm quyền kiểm soát thành phố. Deham đã xây một bức tường xung quanh thành phố, và nguồn gốc nổi tiếng nhất của cái tên Riyadh là từ thời kỳ này, được cho là ám chỉ các thị trấn ốc đảo trước đó có trước bức tường do Deham Ibn Dawwas xây dựng. Năm 1744, Muhammad ibn 'Abd al-Wahhab thành lập liên minh với Tiểu vương của Dir'iyah, Muhammad bin Saud, và vào năm 1774, họ chiếm Riyadh từ Deham. Tuy nhiên, nhà nước của họ, bây giờ được gọi là Nhà nước Ả Rập Xê Út thứ nhất, đã sụp đổ vào năm 1818. Turki ibn Abdullah thành lập Nhà nước Ả Rập Xê Út thứ hai vào đầu thế kỷ 19 và đặt Riyadh làm thủ đô của nó vào năm 1825. Tuy nhiên, triều đại của ông đối với thành phố đã bị gián đoạn bởi cuộc tấn công của liên minh Ottoman-Jabal Shammar. Cuối cùng, vào đầu thế kỷ 20, 'Abdulaziz ibn Saud, được biết đến ở phương Tây với cái tên đơn giản là Ibn Saud, đã lấy lại vương quốc Nejd của tổ tiên vào năm 1902 và củng cố quyền cai trị của mình vào năm 1926 với cuộc chinh phục vùng Hejaz. Sau đó, ông đặt tên cho vương quốc của mình là Ả Rập Xê Út vào tháng 9 năm 1932với thủ đô là Riyadh.

Riyadh là trung tâm chính trị và hành chính của Ả Rập Xê-út và trong khi việc xác định quyền lực phân lập ở nước này rất khó khăn, bốn cơ quan chính phục vụ các vai trò tương tự có thể được tìm thấy ở thành phố: Hội đồng tư vấn (còn được gọi là Shura hoặc hội đồng Shura), Hội đồng Bộ trưởng Ả Rập Xê-út, Quốc vương và Hội đồng Tư pháp tối cao Ả Rập Xê-út. Cùng với bốn cơ quan tạo thành cốt lõi của hệ thống luật pháp của Ả Rập Xê Út, trụ sở của các cơ quan chính phủ lớn và nhỏ khác cũng được đặt tại Riyadh. Thành phố có 112 đại sứ quán nước ngoài, hầu hết trong số đó nằm ở quận as-Safarat hoặc Khu phố ngoại giao (tiếng Ả Rập: حي السفارات, tiếng La tinh: Hayy as-Safarat, gọi tắt là 'Quận các đại sứ quán') ở phía tây thành phố.

Riyadh cũng có ý nghĩa kinh tế to lớn, vì nó là nơi đặt trụ sở chính của nhiều ngân hàng và công ty lớn, chẳng hạn như Ngân hàng Thương mại Quốc gia (NCB), Ngân hàng Alinma và Ngân hàng Ả Rập-Anh (SABB). Đường cao tốc số 65, được người dân địa phương gọi là Đường Quốc vương Fahd, chạy qua một số trung tâm thương mại quan trọng trong thành phố, bao gồm Khu tài chính King Abdullah, một trong những khu tài chính lớn nhất thế giới, Al Faisaliyah Center và Kingdom Centre. Riyadh là một trong những thành phố có dân số tăng nhanh nhất thế giới và là nơi sinh sống của nhiều người nước ngoài. Thành phố thu hút 16 triệu khách du lịch mỗi năm, trở thành nơi được tham quan nhiều thứ hai trong thế giới Ả Rập. Riyadh được xác định là một thành phố toàn cầu.

Thành phố được chia thành 15 quận, đứng đầu là thị trưởng và Ủy ban Hoàng gia Riyadh do Thống đốc tỉnh, Faisal bin Bandar Al Saud làm Chủ tịch. Kể từ tháng 7 năm 2020, Thị trưởng là Faisal bin Abdulaziz bin Mohammed bin Ayyaf Al-Muqrin. Phần lớn dân số của Tỉnh Riyadh tập trung xung quanh Riyadh, vì phần còn lại của tỉnh chủ yếu chỉ là sa mạc, với rất ít thành phố nhỏ được nối với nhau bằng các đường cao tốc nhỏ từ hai đến bốn làn xe, chẳng hạn như Wadi ad-Dawasir.

Lịch sử

Lịch sử sơ khởi
Trong giai đoạn tiền Hồi giáo, thành phố nằm tại địa điểm được gọi là Hajr (), và được cho là do bộ lạc Banu Hanifa lập nên. Hajr có vai trò là thủ phủ của tỉnh Al Yamamah, các thống đốc của tỉnh này chịu trách nhiệm đối với hầu hết miền trung và miền đông bán đảo Ả Rập dưới thời các đế quốc Umayyad và Abbas. Al-Yamamah tách khỏi Đế quốc Abbas vào năm 866 và khu vực nằm dưới quyền cai trị của Vương triều Ukhaydhir, vương triều này dời đô từ Hajr đến Al Kharj lân cận. Thành phố bước vào một giai đoạn suy thoái kéo dài. Đến thế kỷ XIV, lữ khách Bắc Phi Ibn Battuta viết về chuyến đi của ông đến Hajr, mô tả nơi này là "thành phố chính của Al-Yamamah, và có tên là Hajr". Ibn Battuta mô tả địa phương là một thành phố gồm các con kênh và cây cối, hầu hết cư dân thuộc bộ lạc Bani Hanifa, và tường thuật rằng ông tiếp tục cùng thủ lĩnh địa phương đến Mecca để thực hiện Hajj.

Sau đó, Hajr tan rã thành một số khu định cư và lãnh địa riêng biệt, đáng chú ý nhất trong số này là Migrin (hay Muqrin) và Mi'kal, song tên gọi Hajr tiếp tục xuất hiện trong thơ dân gian địa phương. Đề cập sớm nhất được biết đến về khu vực với tên Riyadh là trong tường thuật của một người chép sử thế kỷ XVII về một sự kiện từ năm 1590. Năm 1737, một người tị nạn từ Manfuha lân cận có tên là Deham ibn Dawwas đoạt quyền kiểm soát Riyadh. Ibn Dawwas cho xây một bức tường duy nhất bao quanh các khu khác nhau tại Riyadh, khiến chúng trở thành một thị trấn duy nhất trên thực tế.

Nhà nước Saud

Năm 1744, Muhammad ibn Abdel Wahhab lập một liên minh với Muhammad ibn Saud, là người cai trị thị trấn Diriyah lân cận. Muhammad ibn Saud sau đó tiến hành chinh phục khu vực xung quanh với mục tiêu đưa chúng nằm dưới quyền cai trị của một nhà nước Hồi giáo duy nhất. Ibn Dawwas của Riyadh lãnh đạo cuộc kháng cự kiên quyết nhất, ông liên minh với lực lượng từ Al Kharj, Al Ahsa và thị tộc Banu Yam của Najran. Tuy nhiên, đến năm 1774 thì Ibn Dawwas phải đào tị và Riyadh đầu hàng trước Nhà Saud, kết thúc nhiều năm chiến tranh, dẫn đến tuyên bố Nhà nước Saud thứ nhất có thủ đô tại Diriyah.

Quân đội của Muhammad Ali của Ai Cập, nhân danh Đế quốc Ottoman, tiến hành tiêu diệt Nhà nước Saud thứ nhất. Quân Ottoman san bằng thủ đô Diriyah của Nhà Saud vào năm 1818. Họ duy trì một doanh trại đồn trú tại Najd. Sự kiện này đánh dấu một giai đoạn suy thoái của Nhà Saud. Turki bin Abdullah bin Muhammad trở thành Amir của Nhà nước Saud thứ hai; một người trong họ là Saud bin Saud cai trị trong 19 năm cho đến năm 1834, ông lãnh đạo công cuộc củng cố khu vực song trên danh nghĩa họ vẫn nắm dưới quyền kiểm soát của Phó vương Ai Cập Muhammad Ali. Năm 1823, Turki ibn Abdallah lựa chọn Riyadh làm thủ đô mới. Sau khi Turki bị ám sát vào năm 1834, con cả của ông là Faisal đánh bại kẻ ám sát và đoạt quyền, sau đó từ chối nằm dưới quyền kiểm soát của Phó vương Ai Cập. Najd sau đó bị xâm chiếm, Faisal bị bắt làm tù nhân và bị giữ tại Cairo. Tuy nhiên, do Ai Cập trở nên độc lập với Ottoman, Faisal trốn thoát sau 5 năm bị giam hãm, trở về Najd và phục hồi quyền cai trị. Faisal cai trị cho đến năm 1865, củng cố quyền lực của Nhà Saud.

Sau khi Faisal mất, xảy ra kình địch giữa các con trai của ông, Muhammad bin Rashid lợi dụng tình thế này để đoạt quyền kiểm soát hầu hết Najd, ký một hiệp định với Ottoman và cũng chiếm được Hasa vào năm 1871. Đến năm 1889, con trai thứ ba của Faisal là Abdul Rahman bin Faisal giành lại quyền kiểm soát đối với Najd và cai trị đến năm 1891, sau đó quyền kiểm soát khu vực lại thuộc về Muhammad bin Rashid.

Đấu tranh tương tàn giữa các cháu nội của Turki khiến Nhà nước Saud thứ nhì sụp đổ vào năm 1891 dưới tay thị tộc Al Rashid cai trị từ thành phố Ha'il ở miền bắc. Thành al-Masmak có niên đại từ giai đoạn này.

Abdul Rahman bin Faisal al-Saud tìm cách tị nạn trong một cộng đồng bộ lạc tại các vùng ngoại vi của Najd và sau đó đến Kuwait cùng gia tộc để sống lưu vong. Tuy nhiên, con trai ông là Abdul Aziz (Ibn Saud) khôi phục vương quốc của tổ tiên tại Najd vào năm 1902 và củng cố quyền cai trị của mình cho đến năm 1926, và bành trướng vương quốc đến quy mô "hầu hết bán đảo Ả Rập." Abdul Aziz đặt tên cho vương quốc mới là Ả Rập Xê Út vào tháng 9 năm 1932 với thủ đô là Riyadh. Quốc vương Abdul Aziz mất vào năm 1953 và con trai ông là Saud lên nắm quyền theo quy tắc thừa kế trực hệ được định ra từ khi Muhammad bin Saud lập vương triều Saud vào năm 1744. Tuy nhiên, quy tắc kế vị này bị phá vỡ khi người kế vị Quốc vương Saud là em trai ông, Quốc vương Faisal vào năm 1964. Đến năm 1975, người kế vị Faisal cũng là em trai, Quốc vương Khalid. Năm 1982, Quốc vương Fahd kế vị anh trai của ông. Quy tắc kế vị mới là trong số các con trai của Quốc vương Abdul Aziz; gia tộc lớn của Ibn Saud nắm giữ toàn bộ các chức vụ trọng yếu trong vương quốc.

Lịch sử hiện đại
Kể từ thập niên 1940, Riyadh nhanh chóng phát triển từ một thị trấn tương đối hẹp, cô lập về không gian thành một đại đô thị rộng lớn. Khi Quốc vương Saud lên nắm quyền, ông đặt mục tiêu hiện đại hoá Riyadh, và bắt đầu phát triển khu dinh thự hoàng gia Annasriyyah vào năm 1950. Theo mô hình của các thành phố tại Hoa Kỳ, các khu dân cư mới và toàn bộ các khu phố được lập ra theo mô hình gần giống ô bàn cờ và được liên kết qua các đường chính có hiệu suất cao đến những khu vực nội đô. Mô hình ô bàn cờ trong thành phố được áp dụng vào năm 1953. Tăng trưởng dân số trong đô thị vào giai đoạn 1974-1992 đạt trung bình 8,2 phần trăm mỗi năm.

Kể từ thập niên 1990, thành phố từng xảy ra nhiều vụ tấn công khủng bố vào cư dân địa phương và người ngoại quốc, và các cuộc kháng nghị chống lại hoàng tộc. Ngày 13 tháng 11 năm 1995, một quả bom xe phát nổ bên ngoài một toà nhà của Vệ binh Quốc gia khiến sáu người thiệt mạng và trên 60 người bị thương. Ngày 12 tháng 5 năm 2003, 34 người thiệt mạng trong một vụ tấn công tự sát nhằm vào các thường dân Hoa Kỳ. Ngày 8 tháng 11 năm 2003, một vụ tấn công bom xe tại khu nhà ở Muhiya khiến 18 người thiệt mạng và 122 người bị thương. Al-Qaeda tuyên bố nhận trách nhiệm cho các vụ tấn công. Ngày 23 tháng 6 năm 2006, lực lượng an ninh Ả Rập Xê Út xông vào một nơi ẩn náu của al-Qaeda tại khu phố al-Nakhil; kết quả là sáu phần tử cực đoan và một cảnh sát thiệt mạng. Thị trưởng của Riyadh từ năm 2015 là Ibrahim Mohammed Al Sultan, ông là một quan chức giao thông nhiều kinh nghiệm.

Kể từ năm 2017, Riyadh đã là mục tiêu của tên lửa từ Yemen. In March 2018, one person died as a result of a missile attack. Vào tháng 3 năm 2018, một người đã chết do một vụ tấn công bằng tên lửa. Số lượng tên lửa nhắm vào Riyadh là một phần nhỏ trong số hàng chục tên lửa được bắn từ Yemen vào Ả Rập Xê-út do sự can thiệp của Ả Rập Xê-út vào Yemen. Vào tháng 4 năm 2018, tiếng súng lớn đã được nghe thấy ở Khozama; điều này dẫn đến tin đồn về một âm mưu đảo chính.

Thị trưởng là Hoàng tử Faisal bin Abdulaziz. Bin Abdulaziz được bổ nhiệm vào năm 2019 theo sắc lệnh hoàng gia và kế vị Tariq bin Abdul Aziz Al-Faris.

Theo Chỉ số Trung tâm Tài chính Toàn cầu, Riyadh xếp hạng 77 trong hai năm 2016–2017. Mặc dù thứ hạng đã tăng lên 69 vào năm 2018, nhưng chính quyền cần phải đa dạng hóa nền kinh tế cho thủ đô để tránh điều mà Ngân hàng Thế giới gọi là "cuộc khủng hoảng nghèo đói đang rình rập" do giá dầu thấp kéo dài và các khoản trợ cấp ngày càng cao của nhà nước.

Riyadh có trường đại học dành riêng cho nữ sinh lớn nhất thế giới, đó là Đại học Công chúa Nora bint Abdul Rahman.

Riyadh hiện nay là trung tâm hành chính và là một trung tâm thương nghiệp lớn tại Ả Rập Xê Út. Theo Cơ quan đồng hành bất động sản Ả Rập Xê Út, hầu hết các công ty lớn trong nước lập trụ sở duy nhất hoặc một văn phòng lớn trong thành phố. Do đó, thành phố có mức tăng trưởng đáng kể về phát triển nhà cao tầng tại khắp các khu vực. Đáng chú ý nhất trong số đó là Quận Tài chính Quốc vương Abdulla, nó nhanh chóng trở thành trung tâm kinh doanh trọng yếu trong thành phố.

Địa lý

Riyadh được chia thành 14 đô thị nhánh, cộng với khu Ngoại giao. Mỗi đô thị nhánh gồm một số khu, tổng cộng có trên 130 khu, một số khu bị phân giữa giữa nhiều đô thị nhánh. Các đô thị nhánh là Al-Shemaysi, Irqah, Al-Ma'athar, Al-Olayya, Al-Aziziyya, Al-Malaz, Al-Selayy, Nemar, Al-Neseem, Al-Shifa, Al-'Urayja, Al-Bat'ha, Al-Ha'ir, Al-Rawdha, và Al-Shimal ("Bắc"). Khu Olaya là trung tâm thương nghiệp của thành phố, với nơi ở, giải trí, ăn uống và mua sắm. Kingdom Centre, Al Faisalyah và phố Al-Tahlya là các dấu mốc đáng chú ý nhất trong khu vực. Trung tâm thành phố gồm Al-Bathaa và Al-Deerah, đây cũng là phần cổ nhất tại thành phố.

Một số khu chính tại Riyadh là:

 Al-Bat'ha
 Al-Deerah (old Riyadh)
 Mi'kal
 Manfuha
 Manfuha Al-Jadidah (منفوحة الجديدة – "Manfuha mới")
 Al-'Oud
 Al-Mansorah
 Al-Margab
 Salam
 Jabrah
 Al-Yamamah
 'Otayyigah
 Al-'Olayya & Sulaymaniyyah
 Al-'Olayya
 Al-Sulaymaniyyah
 Al Izdihar
 Khu Quốc vương Fahd
 Al-Masif
 Al-Murooj
 Al-Mugharrazat
 Al-Wurood
 Nemar
 Nemar
 Dharat Nemar
 Tuwaiq
 Hazm
 Deerab
 Irqah
 Irqah
 Al-Khozama
 Khu Ngoại giao
 Al-Shemaysi
 Al-Shemaysi
 Eleyshah
 Al-Badi'ah
 Syah
 Al-Nasriyyah
 Umm Sleym
 Al-Ma'athar
 Umm Al-Hamam (Đông)
 Al-Ma'athar
 Al-Olayya
 Al-Nakheel
 Khuôn viên chính Đại học Quốc vương Saud
 Umm Al-Hamam (Đông)
 Umm Al-Hamam (Tây)
 Al-Ma'athar Al-Shimali ("Bắc Ma'athar")
 Al-Rahmaniyya
 Al-Muhammadiyya
 Al-Ra'id
 Al-Ha'ir
 Al-Ha'ir
 Al-Ghannamiyyah
 Uraydh
 Al-'Aziziyyah
 Ad Dar Al Baida
 Taybah
 Al Mansouriyah
 Al-Malaz
 Al-Malaz
 Al-Rabwah
 Al-Rayyan
 Jarir
 Al-Murabba'
 Al-Shifa
 Al-Masani'
 Al-Shifa
 Al-Mansuriyya
 Al-Marwah
 Al-Urayja
 Al-Urayja
 Al-Urayja Al-Wusta ("Trung Urayja")
 Al-Urayja (Tây)
 Shubra
 Dharat Laban
 Hijrat Laban
 As-Suwaidi
 As-Suwaidi (Tây)
 Sultanah
 Al-Shemal
 Al-Malga
 Al-Sahafa
 Hittin
 Al-Wadi
 Al-Ghadir
 Al-Nafil
 Khuôn viên chính Đại học Imam Muhammad ibn Saud
 Al-Qayrawan
 Al-Aqiq
 Al-Naseem
 Al-Naseem (Đông)
 Al-Naseem (Tây)
 As-Salam
 Al-Manar
 Al-Rimayah
 Al-Nadheem
 Al-Rawdhah
 Al-Rawdhah
 Al-Qadisiyah
 Al-M'aizliyyah
 Al-Nahdhah
 Gharnatah (Granada)
 Qortubah (Cordoba)
 Al-Hamra
 Al-Qouds
 Al-Selayy
 Al-Selayy
 Ad Difa'
 Al Iskan
 Khashm Al-'Aan
 Al-Sa'adah
 Al-Fayha
 Al-Manakh
 Khu Tài chính Quốc vương Abdullah

Khí hậu
Nằm trong vùng hoang mạc Ả Rập nên Riyadh có khí hậu hoang mạc nóng (Köppen: BWh). Thời tiết trong các tháng mùa hè cực kỳ nóng với nhiệt độ cao trung bình vào tháng 8 là 43.6 °C và đã từng đạt kỷ lục 51 °C vào tháng 7. Mùa đông khá ôn hòa cùng với ban đêm mát mẻ và nhiều gió. Khí hậu tổng thể của thành phố là khô hạn, và rất ít mưa, đặc biệt là vào mùa hè, song nhận được một lượng mưa khá nhiều vào tháng 3-4. Thành phố cũng có những cơn bão cát, khi đó bụi có thể dày đến 10 m. Vào ngày 1 và ngày 2 tháng 4 năm 2015, một cơn bão bụi lớn đã đổ bộ vào Riyadh, khiến nhiều trường học trong khu vực phải tạm dừng các lớp học và hàng trăm chuyến bay bị hủy, cả trong nước và quốc tế.

Nhân khẩu

Thành phố có 40.000 cư dân vào năm 1935 và 83.000 cư dân vào năm 1949. Thành phố có mức tăng trưởng dân số rất cao, từ 150.000 cư dân trong thập niên 1960 lên đến hơn 7 triệu theo số liệu gần đây. Theo điều tra nhân khẩu vào năm 2010, 65% dân số thuộc các gia đình gốc Ả Rập Xê Út còn 35% dân số thuộc các gia đình ngoại quốc. Hầu hết dân số ở đây là những người theo Hồi giáo Sunni.

Cảnh quan

Kiến trúc địa phương của Riyadh cổ

Đô thị cổ Riyadh nằm trong các tường thành, không vượt quá diện tích 1 km², và do đó còn lại rất ít tàn tích kiến trúc quan trọng của thị trấn ốc đảo có tường thành xưa kia. Nổi bật nhất là thành Masmak và một số phần của cấu trúc tường gốc với các cổng được khôi phục và dựng lại. Ngoài ra, còn có một số nhà gạch bùn truyền thống trong giới hạn cổ này, song phần lớn đã đổ nát.

Việc mở rộng ra ngoài các tường thành bắt đầu một cách chậm chạp, do có một số ốc đảo và khu định cư nhỏ nằm quanh Riyadh. Công trình xây dựng lớn đầu tiên nằm ngoài tường thành là Cung điện Murabba của Quốc vương Abdulaziz, công trình được xây dựng vào năm 1936, được hoàn thành vào năm 1938, và là nơi ở của 800 người chuyển vào đó năm 1938. Cung điện nay là bộ phận của một tổ hợp lớn hơn mang tên "Trung tâm Lịch sử Quốc vương Abdulaziz".

Ngoài ra, còn có các làng và thị trấn truyền thống khác trong khu vực quanh Riyadh cổ, song vì đô thị hoá nên hiện thuộc về thành phố. Chúng gồm có Diriyah, Manfuha và Wadi Laban. Không giống như thời gian mới phát triển tại Riyadh khi các cấu trúc địa phương bị san bằng mà không cần cân nhắc, hiện có đánh giá mới về kiến trúc truyền thống. Ủy ban Du lịch và Cổ vật Ả Rập Xe Út có các nỗ lực nhằm khôi phục kiến trúc lịch sử tại Riyadh và các nơi khác trong nước.

Di tích khảo cổ
Các di tích khảo cổ tại Riyadh có tầm quan trọng lịch sử là năm cổng thành cổ của Riyadh. Chúng gồm cổng đông mang tên Thumaira, cổng bắc mang tên Al-Suwailen, cổng nam mang tên Dukhna, cổng tây mang tên Al-Madhbah và cổng tây nam mang tên Shumaisi. Ngoài ra còn có bốn cung điện có tính lịch sử là Cung điện Musmak, Cung điện Al-Murabba (cung điện của Quốc vương Abdul Aziz), Cung điện Hoàng tử Muhammad bin Abdul-Rahman và Cung điện Shamsiya.

Pháo đài Masmak được xây dựng vào khoảng năm 1865 dưới thời Vương triều Rashid. Đến tháng 1 năm 1902, Ibn Saud từ Kuwait trở về tái chiếm pháo đài Masmak từ quân đồn trú của Rashid. Sự kiện này khôi phục quyền kiểm soát của Nhà Saud đối với Riyadh, có được vị thế gần như là thần thoại trong lịch sử quốc gia. Câu chuyện về sự kiện thường được kể lại, và chủ đề trung tâm của nó là tính anh dũng của Quốc vương Abd Abdulaziz Ibn Saud. Pháo đài Masmak hiện là một bảo tàng và nằm sát Quảng trường Deera, một nơi để hành quyết các tử tù.

Kiến trúc đương đại

Trung tâm thương mại Kingdom Centre được xây dựng trên diện tích 94.230 m², là trụ sở của công ty cổ phần Kingdom, đứng đầu là hoàng tử-tỷ phú Al-Waleed bin Talal. Dự án có chi phí 2 tỉ riyal Ả Rập Xê Út, hợp đồng do El-Seif thực hiện. Kingdom Centre thắng giải tòa nhà chọc trời Emporis 2002, được chọn do là "toà nhà chọc trời mới tốt nhất trong năm về thiết kế và chức năng". Một trung tâm mua sắm ba tầng trong toà nhà cũng thắng một giải thiết kế lớn, có một tầng riêng chỉ dành cho nữ giới. Kingdom Centre có 99 tầng và là toà nhà cao nhất toàn quốc trong giai đoạn 2002-2010 với chiều cao 300 m. Một khía cạnh đặc biệt của toà nhà là được chia thành hai phần tại một phần ba cao nhất và chúng được liên kết bằng bột cầu đi bộ trên không, tạo điểm quan sát lý tưởng cho Riyadh.

Burj Rafal là toà nhà cao nhất Riyadh với chiều cao 308 m, việc xây dựng toà nhà hoàn thành vào năm 2013 sau khoảng hai năm. Toà nhà có khoảng 350 phòng và cũng là một trong những khách sạn cao nhất thế giới. Chi phí xây dựng toà nhà là khoảng 320 triệu USD.

Al Faisaliyah Center là toà nhà cao thứ ba tại Riyadh. Quả bóng vàng nằm trên đỉnh tháp được cho là lấy cảm hứng từ bút bi, và có một nhà hàng; ngày bên dưới đó là một tầng quan sát ngoại cảnh. Tầng hầm của toà nhà có một trung tâm mua sắm với các nhãn hiệu lớn trên thế giới. Al Faisaliyah Centre còn có một khách sạn tại hai mặt của tháp, còn toà nhà chính là các văn phòng công ty. Al Faisaliyah Tower có 44 tầng.

Tháp Riyadh TV là tháp truyền hình cao 170 m nằm trong khuôn viên của Bộ Thông tin Ả Rập Xê Út. Công trình được xây dựng trong giai đoạn 1978-81.

Dự án phát triển
Năm 2019, Quốc vương Salman đưa ra kế hoạch thực hiện 1281 dự án phát triển ở Riyadh. Dự án được lên kế hoạch tiêu tốn khoảng 22 tỷ đô la Mỹ. Mục tiêu chính của kế hoạch là cải thiện cơ sở hạ tầng, giao thông, môi trường và các tiện ích khác ở Riyadh và khu vực lân cận. Trong khuôn khổ của Tầm nhìn Ả Rập Xê Út 2030, kế hoạch sẽ đảm nhận việc xây dựng 15 đơn vị nhà ở, xây dựng một bảo tàng khổng lồ, thiết lập một dự án môi trường, khu thể thao, thành phố y tế, cơ sở giáo dục và những nơi khác. Điều này bao gồm việc thành lập 14 dự án điện, 20 dự án thoát nước, 10 khu nhà ở, 66 khu thương mại và công nghiệp, một số hồ có diện tích 315.000 mét vuông và các thành phố thể thao tiên tiến. Cùng với dự án phát triển và với mục đích nâng cao phong trào nghệ thuật của thành phố, 1000 tác phẩm nghệ thuật được lên kế hoạch trưng bày công khai trong thành phố vào cuối năm 2030. Trong khuôn khổ các dự án phát triển của Riyadh, một số tiền trị giá 604 triệu SR đã được trao để phát triển và xây dựng các tuyến đường của Riyadh. Vào ngày 3 tháng 7 năm 2020, Bloomberg báo cáo rằng Ả Rập Xê Út đã phân bổ 20 tỷ đô la cho dự án lớn về du lịch và văn hóa ở Riyadh, có tên là "Cổng Diriyah", trong khi đối mặt với cuộc khủng hoảng kinh tế kép sau khi gia tăng các ca nhiễm COVID-19.

Văn hóa

Bảo tàng
Năm 1999, một bảo tàng trung ương mới được xây dựng tại Riyadh, tại phía đông của Trung tâm Lịch sử Quốc vương Abdul Aziz. Bảo tàng Quốc gia Ả Rập Xê Út gồm một số bộ sưu tập và tác phẩm từng rải rác nhiều nơi tại Riyadh và trong vương quốc. Ví dụ, mảnh thiên thạch được gọi là "Gù lạc đà", được tìm thấy vào năm 1966 từ địa điểm Wabar, được trưng bày tại Đại học King Saud ở Riyadh đã trở thành vật phẩm mới của Bảo tàng Quốc gia Ả Rập Xê Út.

Bảo tàng Không quân Hoàng gia Ả Rập Xê Út, hay Saqr Al-Jazira, nằm trên Đường Vành đai phía Đông của Riyadh giữa lối ra 10 và 11. Nơi đây có một bộ sưu tập các máy bay, phi cơ và các hiện vật liên quan đến hàng không từng được Không quân Hoàng gia và Saudia (Hãng hàng không Ả Rập Xê Út) sử dụng.

Sự kiện và lễ hội

Jenadriyah
Jenadriyah là một lễ hội hàng năm đã được tổ chức ở Riyadh. Nó tổ chức một số sự kiện văn hóa và truyền thống, chẳng hạn như cuộc đua lạc đà, đọc thơ và những sự kiện khác.

Hội chợ sách quốc tế Riyadh
Đây là một trong những hội chợ sách lớn nhất trong khu vực MENA. Nó thường được tổ chức từ tháng 3 đến tháng 4 và có nhiều nhà xuất bản của Ả Rập Xê Út, các nước nói tiếng Ả Rập khác và quốc tế.

Riyadh Season
Trong khuôn khổ nỗ lực gần đây của Ả Rập Xê Út nhằm thúc đẩy du lịch trong nước, Riyadh Season được tổ chức như một phần của sáng kiến các mùa của Ả Rập Xê Út. Mùa giải diễn ra vào tháng 10 năm 2019 và kéo dài đến tháng 12 năm 2019. Nơi đây tổ chức một loạt các hoạt động thể thao, nhạc kịch, sân khấu, biểu diễn thời trang, xiếc và nhiều hoạt động giải trí khác.

Thể thao

Bóng đá là môn thể thao phổ biến nhất tại Riyadh nói riêng và Ả Rập Xê Út nói chung. Thành phố có bốn câu lạc bộ bóng đá lớn, nổi tiếng nhất là Al Hilal, được thành lập vào năm 1957, đã giành được 15 chức vô địch tại giải VĐQG Ả Rập Xê Út. Al-Nassr - nơi ngôi sao danh tiếng Cristiano Ronaldo đang thi đấu, cũng là một câu lạc bộ tại giải đấu cao nhất của nước này, được thành lập vào năm 1955, và từng bảy lần vô địch quốc gia. Một câu lạc bộ nổi tiếng khác là Al-Shabab, được thành lập vào năm 1947 và từng 6 lần đăng quang. Câu lạc bộ Al-Riyadh được thành lập 1954, và ngoài ra còn có các câu lạc bộ nhỏ khác.

Thành phố cũng có một số sân vận động lớn như Sân vận động Quốc tế Nhà vua Fahd với sức chứa 70.000 chỗ ngồi, là một trong những sân nhà của đội tuyển bóng đá quốc gia Ả Rập Xê Út. Sân vận động từng đăng cai Cúp Liên đoàn các châu lục ba lần, vào các năm 1992, 1995 và 1997; sân cũng từng đăng cai Giải vô địch bóng đá U-20 thế giới năm 1989. Bên cạnh đó, sân vận động Hoàng tử Faisal bin Fahd (sân vận động Al-Malaz) hiện chủ yếu được sử dụng cho các trận đấu bóng đá, với sức chứa 22.500 chỗ ngồi. Một sân vận động bóng đá khác nằm ở phía tây thành phố là Mrsool Park, hiện là sân nhà của câu lạc bộ Al-Nassr, có sức chứa 25.000 chỗ ngồi.

Sân vận động trong nhà GPYW là nơi tổ chức giải vô địch bóng rổ châu Á vào năm 1997.

Vào ngày 29 tháng 2 năm 2020, cuộc đua ngựa thuần chủng đắt đỏ nhất thế giới sẽ diễn ra tại Trường đua King Abdulaziz ở Riyadh. Cúp Ả Rập Xê Út là một cuộc đua mới dành cho những con ngựa thuần chủng từ bốn tuổi trở lên, được chạy ở các hạng cân theo tuổi trên 1800m (9f). Giải thưởng là 20 triệu đô la Mỹ với phần thưởng là 10 đô la Mỹ cho người chiến thắng và tiền thưởng nằm ở vị trí thứ 10. Cúp Ả Rập Xê Út nằm ở vị trí hoàn hảo giữa Cúp Thế giới Pegasus và Cúp Thế giới Dubai để thu hút những chú ngựa giỏi nhất từ khắp nơi trên thế giới đến tranh giải thưởng phong phú nhất của bộ môn đua ngựa. Đưa Vương quốc Ả Rập Xê Út lên bản đồ đua ngựa quốc tế, Cúp Ả Rập Xê Út cũng sẽ tổ chức các cuộc đua ngựa quốc tế ở các cấp độ nghiệp dư và chuyên nghiệp trên cả sân đất nện và sân cỏ mới.

Vào ngày 26 tháng 4 năm 2020, Ả Rập Xê Út bước vào quá trình chạy đua đăng cai Đại hội thể thao châu Á năm 2030, đối thủ chính của thành phố cho chiến dịch đăng cai sự kiện này là Doha, Qatar. Vào ngày 16 tháng 12 năm 2020, có thông báo rằng Riyadh sẽ đăng cai Đại hội Thể thao châu Á 2034.

Giao thông

Sân bay quốc tế quốc vương Khalid (KKIA) nằm cách trung tâm thành phố 35 km về phía bắc, đây là sân bay chính của Riyadh và phục vụ hơn 17 triệu hành khách mỗi năm. Có kế hoạch mở rộng sân bay để phục vụ được 35 triệu hành khách, do sân bay được thiết kế xây dựng chỉ cho 12 triệu lượt hành khách mỗi năm. Khả năng về một sân bay mới được cân nhắc.

Thành phố có hệ thống đường cao tốc hiện đại, đường vành đai phía đông liên kết phía bắc và phía nam của thành phố, còn đường vành đai phía bắc liên kết phía đông và phía tây của thành phố. Đường Quốc vương Fahd chạy qua trung tâm thành phố từ bắc xuống nam, song song với đường vành đai phía đông. Đường Makkah chạy theo chiều đông-tây qua trung tâm thành phố, liên kết phần phía đông của thành phố với khu kinh doanh chính và khu ngoại giao.

Cơ quan Đường sắt Ả Rập Xê Út điều hành hai tuyến chở khách và chở hàng riêng biệt giữa Riyadh và Dammam, qua Hofuf và Haradh. Hai dự án đường sắt tương lai nối Riyadh với Jeddah và Mecca tại miền tây, và nối Riyadh với Buraidah, Ha'il và miền bắc Ả Rập Xê Út đang được thực hiện. Một hệ thống đường sắt đô thị cũng được phê chuẩn, với sáu tuyến được dự kiến khánh thành vào năm 2019.

Hệ thống đường sắt đô thị sẽ tích hợp với mạng lưới ba tuyến xe buýt nhanh (BRT) dài tổng cộng 85 km. Công ty xe buýt chính của vương quốc là Công ty Giao thông công cộng Ả Rập Xê Út (SAPTCO), cung cấp các chuyến đi trong vương quốc và đến các quốc gia lân cận như Ai Cập (qua phà từ Safaga hoặc Nuweiba) và các quốc gia vịnh Ba Tư.

Truyền thông
Các kênh truyền hình quốc gia của Ả Rập Xê Út là Saudi TV1, Saudi TV2, Saudi TV Sports, Al-Ekhbariya, mạng lưới các kênh ART đều hoạt động từ Tháp Riyadh TV. Truyền hình chủ yếu phát bằng tiếng Ả Rập, song có một số chương trình phát thanh bằng tiếng Anh hoặc tiếng Pháp. Tiếng Ả Rập là ngôn ngữ chính dùng trong truyền hình và phát thanh, song cũng có chương trình bằng các ngôn ngữ khác như Urdu, Pháp và Anh. Riyadh có bốn tờ báo tiếng Ả Rập là Asharq Al-Awsat (thống đốc thành phố sở hữu), Al-Riyadh, Al-Jazeera và Al-Watan, hai báo tiếng Anh là Saudi Gazette và Arab News, và một báo tiếng Malayalam là Gulf Madhyamam.

Tham khảo

Thư mục

Liên kết ngoài

 Trang thông tin chính thức
 Một cổng thông tin về Riyadh
 Nguồn thông tin Ả Rập Xê Út

Riyadh
Thủ đô của châu Á
Thành phố của Ả Rập Xê Út


title: 24070 Toniwest

text:
24070 Toniwest là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 1308.4026417 ngày (3.58 năm).

Nó được phát hiện ngày 10 tháng 10 năm 1999.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1999


title: Trung Visayas

text:
Trung Visayas là một vùng VII của Philippines. Vùng bao gồm phần trung tâm của nhóm đảo Visayas, gồm có 4 tỉnh Bohol, Cebu, Negros Oriental và Siquijor và các thành phố đô thị hóa cao là Cebu, Lapu-Lapu và Mandaue.

Nhân khẩu
Theo thống kê dân số năm 2007, Trung Visayá có tổng dân số là 6.398.628 người, là vùng dông dân thứ 5 trong cả nước. Mật độ dân số là 403,1 người/km². Thống kê cũng cho thấy tốc độ tăng dân số trung bình hàng năm từ 2000 đến 2007 là 1,5%, thấp hơn đáng kể so với trung bình toàn quốc là 2,04%.

Tiếng Cebuano là ngôn ngữ chính trong Vùng. Ơr tỉnh Bohol, Tiếng Cebuano được gọi là Tiếng Boholano. Ở Quần đảo Camotes, thuộc tỉnh Cebu, tiếng Porohanon được sử dụng ở thị trấn Poro, nggon ngữ này là sự pha trộng của tiếng Cebuano, tiếng Hiligaynon (Ilonggo) và tiếng Masbateño.

Hành chính
Vùng Trung Visayas có 4 tỉnh và 3 thành phố độc lập:

Mặc dù Thành phố Cebu, Thành phố Lapu-Lapu và Thành phố Mandaue thường được gộp vào tỉnh Cebu. Nhưng đây là các thành phố độc lập với tỉnh.

Thành phố hợp thành
Bais, Negros Oriental
Bayawan, Negros Oriental
Canlaon, Negros Oriental
Dumaguete, Negros Oriental
Tanjay, Negros Oriental
Danao, Cebu
Talisay, Cebu
Toledo, Cebu
Tagbilaran, Bohol

Chú thích

Liên kết ngoài
Philippine Standard Geographic Code
Central Visayas - Region VI pota oda kamutangan

Vùng của Philippines


title: Oreopasites favreauae

text:
Oreopasites favreauae là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Rozen mô tả khoa học năm 1992.

Chú thích

Tham khảo

Oreopasites
Động vật được mô tả năm 1992


title: Cieza, Cantabria

text:
Cieza là một đô thị thuộc cộng đồng tự trị Cantabria, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số năm 2007, đô thị này có dân số là 664 người. Thủ phủ là enllayuso de Cieza.

Biến động dân số

Fuente: INE

Tham khảo

Liên kết ngoài
Cieza - Cantabria 102 Municipios

Đô thị ở Cantabria
Khu dân cư ở Cantabria


title: 21919 Luga

text:
21919 Luga (1999 VV47) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 3 tháng 11 năm 1999 bởi Nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 21919 Luga

Thiên thể phát hiện năm 1999
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Basiprionota timorensis

text:
Basiprionota timorensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Spaeth miêu tả khoa học năm 1925.

Chú thích

Tham khảo

Basiprionota


title: Caloptilia iorphna

text:
Caloptilia iorphna là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Indonesia (Java).

Ấu trùng ăn Mucuna species. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

Chú thích

Tham khảo

Caloptilia


title: Hygrotus dzieduszyckii

text:
Hygrotus dzieduszyckii là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Lomnicki miêu tả khoa học năm 1894.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Hygrotus


title: Arnis, Schleswig-Flensburg

text:
Arnis () là một đô thị thuộc huyện Schleswig-Flensburg, bang Schleswig-Holstein, Đức.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 private website about Arnis

Xã và đô thị ở huyện Schleswig-Flensburg


title: Polypodiopsida

text:
Polypodiopsida có thể là:
 Danh pháp khoa học của lớp Dương xỉ nghĩa cũ có định nghĩa và giới hạn hẹp. Các danh pháp đồng nghĩa: lớp Pteridopsida, lớp Filicopsida, phân lớp Polypodiidae. Lớp Dương xỉ nghĩa cũ chỉ bao gồm dương xỉ thật sự hay dương xỉ túi bào tử mỏng (Leptosporangiate ferns) trong lớp Dương xỉ nghĩa mới đề cập dưới đây.
 Danh pháp khoa học của lớp Dương xỉ nghĩa mới có định nghĩa và giới hạn rộng. Các danh pháp đồng nghĩa: ngành Pteridophyta truyền thống, Filicophyta, Filices, Moniliformopses, Polypodiophytina. Lớp Dương xỉ nghĩa mới bao gồm toàn bộ dương xỉ túi bào tử mỏng (Leptosporangiate ferns) của lớp Dương xỉ nghĩa cũ đề cập trên đây cộng dương xỉ túi bào tử thật sự (Eusporangiate ferns) chứa các nhóm cỏ tháp bút (mộc tặc) + quyết lá thông + dương xỉ tòa sen.


title: Balyana sculptilis

text:
Balyana sculptilis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Fairmaire miêu tả khoa học năm 1895.

Chú thích

Tham khảo

Balyana


title: Cuộc tản bộ vĩ đại

text:
Cuộc tản bộ vĩ đại (tiếng Pháp: La Grande Vadrouille) là bộ phim hài của điện ảnh Pháp (hợp tác với Anh), do Marcel Jullian viết kịch bản và Gérard Oury đạo diễn, có sự tham gia của Terry-Thomas, Bourvil, Louis de Funès, Claudio Brook. Phim công chiếu năm 1966. Đến trước phim Chào mừng bạn đến Sticks, nó là bộ phim thành công nhất tại Pháp, đứng đầu các phòng vé với hơn 17.200.000 lượt khán giả. Vào thời điểm đó, phim vẫn còn trước tất cả các bộ phim Pháp khác (34% người Pháp đã đi xem bộ phim này, so với 31% Chào mừng bạn đến Sticks). Nó cũng xếp thứ ba trong số các phim thành công nhất từ trước tới nay công chiếu ở Pháp, của bất cứ quốc gia nào, sau phiên bản Titanic năm 1997 và Chào mừng bạn đến Sticks, cả hai đều trên 20.000.000 lượt khán giả.

Phim lấy Thế chiến II làm bối cảnh. Phim giành giải thưởng cho phim nước ngoài hay nhất tại Liên hoan phim Taormina 1966.

Nội dung
Đây là bộ phim hài về cuộc chiến tranh tại Pháp dựng trong bối cảnh chiến tranh thế giới thứ 2. Bộ phim kể về một đội đánh bom bị bắn tại Paris khi Nazi chiếm đóng. Họ được một số người Pháp tốt bụng giúp rời khỏi thành phố. Họ hẹn nhau tại nơi tắm hơi và sau đó bắt đầu màn trốn thoát cuối cùng. Một người Đức mắt lác đã tình cờ giúp đỡ họ.

Diễn viên
 André Bourvil as Augustin Bouvet
 Louis de Funès as Stanislas Lefort
 Terry-Thomas as Sir Reginald ("Big Moustache")
 Claudio Brook as Peter Cunningham
 Mike Marshall as Alan MacIntosh
 Marie Dubois as Juliette
 Pierre Bertin as Juliette's grandfather
 Andrea Parisy as Sister Marie-Odile
 Mary Marquet as The Upper Sister
 Benno Sterzenbach as Major Aschbach
 Paul Préboist as The fisherman

Xem thêm
100 phim ăn khách nhất tại Pháp

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Erreurs de La Grande Vadrouille

Phim Pháp
Phim Vương quốc Liên hiệp Anh
Phim hài Pháp
Phim hài Vương quốc Liên hiệp Anh
Phim chiến tranh Pháp
Phim chiến tranh Vương quốc Liên hiệp Anh
Phim về Thế chiến II
Phim lấy bối cảnh ở Paris
Phim tiếng Anh
Phim tiếng Pháp
Phim tiếng Đức
Phim năm 1966


title: Lasioglossum semibrunneum

text:
Lasioglossum semibrunneum là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1895.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1895


title: Fouchères, Aube

text:
Fouchères  là một xã ở tỉnh Aube, thuộc vùng Grand Est ở phía bắc miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Aube

Tham khảo

Foucheres


title: Alloasteropetes

text:
Alloasteropetes là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Các loài
 Alloasteropetes olivacea Kishida & Machijima, 1994

Tham khảo

 Alloasteropetes at funet.fi
 Kishida & Machijima (1994). Trans. lepid. Soc. Japan 45(1): 14.
 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Agaristinae


title: Bulbophyllum levatii

text:
Bulbophyllum levatii là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

levatii]]

L


title: Đà điểu đầu mào

text:
Đà điểu đầu mào hay Đà điểu Úc đội mũ, Đà điểu New Guinea là các loài chim chạy thuộc họ Đà điểu châu Úc (Casuariidae), sống ở Australia và New Guinea cùng một số đảo cận kề. Cơ thể cao khoảng 1,2 mét. Chúng có cánh nhưng không thể bay, chỉ có thể chạy. Khi chạy, chúng giơ 2 cánh lên và vỗ vỗ để giữ thăng bằng. Chúng chạy ngắn nhưng nhảy tốt và bơi rất cừ. Cổ trụi lông, lộ ra những yếm thịt màu đỏ và lam. Trên đầu có một cái mào lớn chính là đặc điểm nhận dạng của các loài đà điểu này, đây cũng là phương pháp gây sự chú ý cho bạn tình khi đến mùa giao phối. Năm 2007 đà điểu đầu mào được ghi vào sách kỷ lục Guiness với danh hiệu là ''loài chim nguy hiểm nhất thế giới.''

Phân loại
 Casuarius casuarius: Đà điểu đầu mào phương nam hay đà điểu đầu mào hai yếm, tìm thấy tại miền nam New Guinea, đông bắc Australia và quần đảo Aru, chủ yếu tại các khu vực đồng bằng.
 Casuarius bennetti: Đà điểu đầu mào lùn hay Đà điểu đầu mào Bennett, tìm thấy tại New Guinea, New Britain và đảo Yapen, chủ yếu tại vùng cao nguyên.
 Casuarius unappendiculatus: Đà điểu đầu mào phương bắc hay đà điểu đầu mào một yếm, tìm thấy tại miền bắc và tây New Guinea cùng đảo Yapen, chủ yếu tại các khu vực đồng bằng.
 Casuarius lydekki: tuyệt chủng.

Đặc điểm
Trên ngón út của đà điểu đầu mào có một chiếc móng dài và sắc nhọn. Khi gặp nguy hiểm chúng thường nổi nóng và dùng móng tấn công kẻ thù. Ngay cả trong đàn cũng thường xuyên xảy ra tranh chấp. Đà điểu đầu mào hay phá hủy nông trại, hoa màu có thể làm con người bị thương, thậm chí chỉ cần một nhát đâm là có thể khiến chó, ngựa... tử vong.

Phân bố và Môi trường sống
Đà điểu đầu mào là loài bản địa,hiện chúng sống chủ yếu ở vùng đông bắc Úc, Papua new Guinea và một số đảo lân cận.

Tập tính và Sinh thái học
Thích sống độc lập nhưng đến mùa sinh sản chúng tập trung lại thành đàn. Sau khi giao phối con cái đẻ trứng bỏ đi, con đực ấp trứng từ 50 đến 52 ngày.

Rất hiếu kì với những vật thể có thể phát sáng như thủy tinh, sứ,...

Khi nhìn thấy than nóng chúng lập tức chay đến quan sát khi than nguội chúng sẽ nuốt vào bụng nhằm giúp chúng tiêu hóa những thực phẩm khó tiêu.

Tình trạng và Bảo tồn
Bước vào thế kỉ XIX, chúng bị săn bắt tràn lan nên đã từng gần như tuyệt chủng. Hiện nay, số lượng cá thể sống hoang dã không còn nhiều, chúng ta hầu như chỉ có thể chiêm ngưỡng trong vườn bách thú.

Trong tình trạng nuôi nhốt

Mối quan hệ với con người
Mặc dù loài chim này không có ý định tấn công con người nhưng chúng rất dễ bị kích động và khiến con người bị thương và thậm chí là tử vong.

Thư viện ảnh

Chú thích

Họ Đà điểu châu Úc
Chim Úc
Động vật nguy hiểm
Giống đà điểu


title: Aplosonyx chalybea

text:
Aplosonyx chalybea là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Hope miêu tả khoa học năm 1831.

Chú thích

Tham khảo

Aplosonyx


title: Paradelphomyia krisna

text:
Paradelphomyia krisna là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Paradelphomyia
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Guinkirchen

text:
Guinkirchen là một xã trong tỉnh Moselle, vùng Grand Est đông bắc nước Pháp.

Xem thêm
Commune của tỉnh Moselle

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Moselle


title: Sân bay quốc tế Sangster

text:
Sân bay Sir Donald Sangster  là một sân bay ở Montego Bay, Jamaica, là một trong những sân bay lớn nhất và tấp nập nhất ở vùng Caribe. Sangster thường được xem là cửa ngõ vào Caribe, là trung tâm ở Caribe của nhiều hãng hàng không. Đây là sân bay thông dụng nhất cho du khác thăm bờ biển bắc của Jamaica. MBJ hiện là sân bay bận rộn hơn trong hai san bay chính của Jamaica, sân bay kia là Sân bay quốc tế Norman Manley nằm ở thủ đô Kingston. Sân bay này được đặt tên theo thủ tướng Jamaicar Donald Sangster.

Các hãng hàng không và tuyến bay
Sân bay Sangster có hai nhà ga phục vụ khác quốc tế và một nhà ga phục vụ khách nội địa. Hiện có các hãng sau đang hoạt động ở sân bay này:

Tai nạn và sự cố

Ngày 19 tháng 4 năm 2009, chuyến bay số 918 của CanJet đã bị không tặc. Kẻ không tặc yêu cầu đi Cuba.

Tham khảo

Liên kết ngoài
  Sân bay quốc tế Sangster, Trang mạng chính thức
 Cục sân bay Jamaica , Trang mạng chính thức

Sangster


title: Câu lạc bộ Budapest

text:
Câu lạc bộ Budapest là một tổ chức quốc tế được Ervin Laszlo thành lập năm 1993, để mở rộng hoạt động vượt ra ngoài mục đích chỉ chuyên về khoa học của "Nhóm nghiên cứu tiến hóa tổng quát" nhằm cố gắng huy động các nguồn tài nguyên văn hóa của nhân loại để đáp ứng những thách thức mà con người phải đối mặt.

Lịch sử
Ý tưởng lập ra "Câu lạc bộ Budapest" đã nảy sinh trong cuộc trò chuyện giữa Aurelio Peccei, người đồng sáng lập và là chủ tịch đầu tiên của Câu lạc bộ Rome với Ervin Laszlo thành viên Câu lạc bộ Rome, và bây giờ là Chủ tịch Câu lạc bộ Budapest.  Câu lạc bộ Rome bao gồm những nhân vật có trình độ rất cao trong các lãnh vực khoa học, chính trị và kinh doanh, có ý định thiết lập một câu lạc bộ phụ để cân bằng tư duy hợp lý trong lĩnh vực này với các khía cạnh trực giác mà sức sáng tạo mang lại trong nghệ thuật, văn học, và tâm linh, lôi kéo một số người có trí tuệ rất nổi tiếng và rất sáng tạo..

Nhiệm vụ của Câu lạc bộ
Laszlo nói về của Nhiệm vụ của Câu lạc bộ như sau: "Câu lạc bộ Budapest là một hiệp hội không chính thức của những người sáng tạo trong các lĩnh vực đa dạng của nghệ thuật, văn học, và các lĩnh vực tinh thần của văn hóa. Nó đưa ra đề xuất rằng chỉ bằng cách chính chúng ta phải tự thay đổi, thì chúng ta mới có thể thay đổi thế giới  -  và để thay đổi chính bản thân chúng ta thì chúng ta cần cái nhìn sâu sắc và nhận thức nghệ thuật, văn học, và các lĩnh vực của tinh thần tốt nhất có thể mang lại".

"Triết lý của Câu lạc bộ Budapest được dựa trên nhận thức rằng những thách thức to lớn mà nhân loại hiện đang phải đối mặt, chỉ có thể được khắc phục thông qua sự phát triển một ý thức văn hóa toàn cầu. Như Greenpeace đấu tranh cho vấn đề sinh thái, UNICEF đấu tranh cho trẻ em, và Ân xá quốc tế đấu tranh cho nhân quyền, Câu lạc bộ Budapest đại diện cho ý thức toàn cầu. Nhiệm vụ của nó là trở thành một chất xúc tác cho sự biến đổi thành một thế giới bền vững".

Các thành viên danh dự
Oscar Arias, Mihaly Csikszentmihalyi, Tenzin Gyatso (Đạt-lại Lạt-ma thứ 14), Riane Eisler, Emma Bryan, Peter Gabriel, Vaclav Havel, Hazel Henderson, Hans Küng, Zubin Mehta, Mary Robinson, Mstislav Rostropovich, Desmond Tutu, Liv Ullman, Eli Wiesel, Betty Williams, công chúa Irene của Hà Lan.

Các chi nhánh quốc gia
Câu lạc bộ Budapest hiện có các chi nhánh quốc gia ở Áo, Brasil, Canada, Trung Quốc, Pháp, Đức, Hawaii, Hungary, Ấn Độ, Ý, Nhật Bản, México, Samoa, Thụy Sĩ, Thổ Nhĩ Kỳ, Hoa Kỳ, và Venezuela.

Giải thưởng của Câu lạc bộ Budapest
Từ năm 1996 tới năm 2004, Câu lạc bộ Budapest đã trao 2 giải thưởng sau:
 Giải Ý thức toàn cầu
 Thay đổi thế giới - Giải Thực hành tốt nhất (Change the World – Best Practice Prize)

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Club of Budapest  - Official website

Tư duy hệ thống
Think tank thành lập năm 1993
Tương lai học


title: Ischnodes sibiricus

text:
Ischnodes sibiricus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Cherepanov miêu tả khoa học năm 1966.

Chú thích

Tham khảo

Ischnodes


title: Saint-Mitre-les-Remparts

text:
Saint-Mitre-les-Remparts là một xã ở tỉnh Bouches-du-Rhône, thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở miền nam nước Pháp.

Xem thêm
 Étang de Berre
 Xã của tỉnh Bouches-du-Rhône

Tham khảo

Saintmitrelesremparts


title: Bullenkuhlen

text:
Bullenkuhlen là một đô thị tại huyện Pinneberg, trong bang Schleswig-Holstein, nước Đức. Đô thị này có diện tích 3,94 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 368 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Pinneberg


title: Torosaurus

text:
Torosaurus (có nghĩa là "thằn lằn đục", thường bị hiểu sai như con "thằn lằn bò tót" chỉ vì tiền tố "toro" có nghĩa là con bò tót) là một chi khủng long ceratopsia (do Othniel Charles Marsh phát hiện) có một trong những hộp sọ lớn nhất của động vật cổ được biết đến thuộc thời ấy. Chiều dài hộp sọ đạt 2,6 m (tức 8,5 ft). Từ đầu đến đuôi, Othniel Charles Marsh đã đo được bộ xương Torosaurus là khoảng 7,6 mét (25 ft) dài và cân nặng 4-6 tấn (4,4-6,6 tấn). Nghiên cứu gần đây cho thấy Torosaurus không đại diện cho một chi riêng biệt nào cả, như hình thức trưởng thành của Triceratops.

Khám phá và tìm hiểu

Hai năm sau phát hiện Triceratops, một cặp hộp sọ ceratopsia nằm ở đông nam Wyoming được phát hiện bởi John Bell Hatcher. Cổ sinh vật học Othniel Charles Marsh đặt tên cho chi này là Torosaurus. Mẫu vật tương tự được tìm thấy ở Wyoming, Montana, Nam Dakota, Bắc Dakota, Utah và Saskatchewan. Ta có thể xác định được Torosaurus chỉ sống ở Mỹ. Marsh đã quan sát thấy rằng Torosaurus là một mẫu vật tương đối hiếm trong các mẫu hóa thạch; mẫu vật của Triceratops phong phú hơn.
Hai loài Torosaurus đã được xác định:
 T. latus 1891 (loài điển hình)
 T. utahensis Lawson, '1976
Một loài chưa được xác định:
 T. gladius Marsh, năm 1891

T. latus có vẻ cổ hơn T. utahensis.

T.Torosaurus utahensis ban đầu được mô tả bởi Gilmore vào năm 1946. Ông cho rằng chi này giống chi Arrhinoceratops.

Phân loại và tranh luận
Torosaurus có truyền thống được phân loại như là một phần của phân họ Chasmosaurinae, trong họ Ceratopsidae của cận bộ Ceratopsia (có nghĩa Hy Lạp cổ đại là "khuôn mặt sừng"), một nhóm khủng long ăn cỏ với cái sừng, phát triển mạnh nhất ở Bắc Mỹ và châu Á vào kỷ Phấn Trắng. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng Torosaurus liên quan rất chặt chẽ đến Triceratops"  Tại hội nghị của Hiệp hội cổ sinh vật học cho động vật có xương sống (ngày 25 tháng 9 năm 2009) phân loại các loài Torosaurus có thể chính là Triceratops. Khoảng 50% của tất cả các Triceratops có hai khu vực mỏng trong diềm xương ở gáy, tương ứng với vị trí của "lỗ hổng" trong hộp sọ Torosaurus, cho thấy các lỗ phát triển để bù đắp trọng lượng của loại màng thế chỗ các lỗ hổng đó.

Môi trường sống

Các chi thuộc ceratopsia, bao gồm Torosaurus, Triceratops... đều ăn cỏ. Trong thực vật có hoa ở kỷ Phấn trắng đã được hạn chế trong phân phối địa lý. Có khả năng là ceratopsis ăn dương xỉ và thực vật quả nón, bằng cách sử dụng mỏ nhọn của mình để cắn đứt lá

Trong văn hóa đại chúng
 "Torosaurus" là biệt danh của nhóm nhạc Ray Toro.
"Torosaurus" xuất hiện trong bộ phim khoa học Dạo chơi cùng Khủng long.

Tham khảo

Khủng long Bắc Mỹ
Khủng long kỷ Phấn Trắng
Dự án Khủng long/Theo dõi


title: Boust

text:
Boust là một xã trong vùng Grand Est, thuộc tỉnh Moselle, quận Thionville-Est, tổng Cattenom. Tọa độ địa lý của xã là 49° 26' vĩ độ bắc, 06° 11' kinh độ đông. Boust có điểm thấp nhất là 166 mét và điểm cao nhất là 259 mét. Xã có diện tích 7,01 km², dân số vào thời điểm 2005 là 941 người; mật độ dân số là 134,4 người/km². Xã thuộc Pháp từ năm 1759.

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Xã của Moselle