title: Quân đoàn Dumbledore

text:
Quân đoàn Dumbledore hay Đội quân Dumbledore là tên của một tổ chức hư cấu bí mật trong bộ truyện Harry Potter của nhà văn J. K. Rowling, do Harry Potter thành lập và lãnh đạo, với mục đích luyện tập Phòng chống Nghệ thuật Hắc ám. Tổ chức này xuất hiện lần đầu tiên vào phần năm (Harry Potter và Hội Phượng Hoàng).

Tổng quan

Thành lập và tan rã
Vào năm thứ năm, trong môn Phòng chống Nghệ thuật Hắc ám, giáo sư, và cũng là Thanh tra tối cao của Bộ Pháp thuật, Dolores Umbridge chỉ dạy cho học sinh những lý thuyết tự phòng vệ bản thân và từ chối dạy thực hành những đòn phép tấn công. Bà ta làm như thế theo lệnh của Bộ trưởng Bộ Pháp thuật Cornelius Fudge vì ông này sợ giáo sư Albus Dumbledore đang chuẩn bị huy động học sinh chống lại Bộ Pháp thuật và lật đổ ông ta. Chương trình giảng dạy mới không phổ biến trong học sinh, nhất là học sinh năm thứ năm, vì họ đang chuẩn bị cho kì thi Pháp thuật Thượng đẳng (O.W.L) mà chương trình này lại không có thực hành, điều bao gồm cả trong bài thi. Harry Potter cho rằng việc thiếu kiến thức thực hành phép thuật sẽ dễ dàng gây tổn thương cho học sinh trước sự hồi sinh của Chúa tể Voldemort. Tuy nhiên, Bộ Pháp thuật không tán thành với ý kiến này vì vẫn không tin Voldemort đã trở lại. Hermione Granger ngay lập tức đề nghị Harry khởi xướng một tổ chức học sinh bí mật để cùng nhau tập luyện Phòng chống Nghệ thuật Hắc ám và Harry đồng ý. Hermione cùng Ronald Weasley tuyển mộ một nhóm học sinh (lên đến 28 thành viên) từ nhà Gryffindor, Ravenclaw và Hufflepuff; tuyệt nhiên không có sự góp mặt của nhà Slytherin. Nhóm học sinh này gặp bộ ba Harry, Ron và Hermione tại quán rượu Cái Đầu Heo ở làng Hogsmeade để thảo luận về việc thành lập tổ chức. Khi biết được về buổi gặp mặt đó qua Willy Widdershins, Dolores Umbridge đã cấm tất cả các tổ chức học sinh hoạt động mà không có sư xác minh của bà ta. Để né tránh sự giới hạn của Dolores Umbridge, Harry đã bí mật giảng dạy tại Căn phòng Yêu cầu, gặp mặt một tuần một lần liên tục suốt mấy tháng. Các thành viên liên lạc với nhau thông qua một đồng vàng pháp thuật (đồng Galleon giả) được làm bởi Hermione, giống như Dấu hiệu Hắc ám của bọn Tử thần Thực tử. Cho Chang đề nghị tên hội là "Hội phòng vệ" viết tắt là D.A. (The Defence Association). Tuy nhiên, Ginny Weasley lại đề nghị đặt tên là "Quân đoàn Dumbledore" (Dumbledore's Army) để chế giễu đường lối hoạt động của Dolores Umbridge, tật đa nghi của Cornelius Fudge về giáo sư Albus Dumbledore và để bày tỏ sự trung thành đối với Albus Dumbledore. Tên viết tắt D.A. tiếp tục được sử dụng.

Một người bạn của Cho Chang là Marietta Edgecombe đã bán đứng tổ chức cho Dolores Umbridge. Trong phim, hành động này được thay đổi bằng việc Umbridge dùng Chân dược của giáo sư Severus Snape để bắt Cho khai ra địa điểm hoạt động. Hành động phản bội đó đã kích hoạt lời nguyền của Hermione lên những thành viên trong hội D.A. để đảm bảo họ sẽ giữ bí mật và kết quả là trên mặt Marietta xuất hiện dòng chữ "kẻ tố giác". Để tránh xảy ra việc Harry bị đuổi học, giáo sư Dumbledore, với trợ giúp của Kingsley Shacklebolt (một Thần Sáng và một thành viên của Hội Phượng hoàng), đã xác nhận rằng chính ông là người thành lập Hội để xây dựng một quân đoàn học sinh lật đổ Bộ. Trong suốt thời gian đối đầu với Bộ, dự định sẽ bắt ông, giáo sư đã trốn thoát, chế ngự Dolores Umbridge, Cornelius Fudge và một Thần Sáng khác tên là Dawlish. Giáo sư nói cho Harry, Marietta và giáo sư Minerva McGonagall rằng "Fudge rồi sẽ ước rằng ông ta chưa bao giờ đuổi tôi ra khỏi Hogwarts". Ý nghĩa của câu nói này vẫn còn rất mập mờ, vì Fudge đã bị sa thải vào năm sau vì sự hồi sinh của Chúa tể Voldemort đã lan truyền ra công chúng, và vì sự hành động sai lầm của ông trong tình huống đó: che giấu mọi người.

Mặc dù các thành viên trong hội đã ngừng gặp nhau sau sự kiện có người phản bội nhưng những học sinh vẫn giữ lại sử dụng những phép thuật phòng vệ được học, thập chí ngay cả trong Bộ Pháp thuật. Sáu thành viên trong hội (Harry Potter, Ronald Weasley, Hermione Granger, Neville Longbottom, Ginny Weasley, Luna Lovegood) tham gia vào trận chiến với những Tử thần Thực tử tại Sở Bảo mật. Chỉ có Harry và Neville trụ lại khi kết thúc: Hermione bị trúng lời nguyền từ đối thủ Antonin Dolohov; Ron bị tấn công vì một đòn phép không rõ, sau đó còn bị những bộ não tập kích thêm lần nữa; Luna bị hạ gục; Ginny bị vỡ xương mắt cá chân, sau đó bị choáng váng. Neville bị đá vào mặt, gãy đũa thần nhưng vẫn sống sót. Cậu ta có thể phát điên nếu thành viên Hội Phượng hoàng không đến kịp lúc vì Bellatrix Lestrange dự định sẽ ra đòn đối với cậu giống như đã làm với cha mẹ cậu. Chỉ riêng ra Harry an toàn vì những Tử thần Thực tử muốn bảo vệ Quả cầu tiên tri mà cậu đang cầm. Nhưng mặc cho sự cố gắng, quả cầu vẫn bị hủy diệt trước khi bọn chúng biết được nó chứa gì bên trong. Không có thành viên nào phải mang vết thương vĩnh viễn nhưng có một sự mất mát về cái chết của Sirius Black, cha đỡ đầu của Harry.

Những thành viên khác trong Quân đoàn Dumbledore như Ernie Macmillan, Hannah Abbott, Susan Bones, Justin Finch-Fletchley, Anthony Goldstein, Terry Boot đã dùng những gì họ được học để nguyền rủa Draco Malfoy, Crabbe và Goyle khi bọn chúng định mai phục Harry trên tàu tốc hành Hogwarts vào cuối năm. Ba đứa học sinh nhà Slytherin đó giống như "ba con ốc sên trong bộ đồng phục học sinh" vì sức mạnh và ảnh hưởng lớn từ những câu thần chú được bắn ra.

Thành viên trong Hội không còn gặp nhau nữa từ phần sáu, Harry Potter và hoàng tử lai, vì họ đã có giáo sư Severus Snape dạy cho những phép thuật phòng vệ trong môn học, mặc dù Luna và Neville vẫn muốn tiếp tục những cuộc gặp. Khi những Tử thần Thực tử tấn công vào trường, Luna và Neville đã nhận được lời kêu gọi của Harry đến trợ giúp cậu và giáo sư Dumbledore, Hermione, Ron và Ginny.

Tái lập và cuộc chiến cuối cùng
Trong phần bảy, Neville, Ginny và Luna trở lại trường Hogwarts và bắt đầu cho một kế hoạch bí mật chống đối những Tử thần Thực tử đang cai quản ngôi trường này. Đồng thời họ còn phục hồi và mở rộng phạm vi của Quân đoàn Dumbledore, thể hiện sự thách thức với những Tử thần Thực tử tại trường. Ví dụ có lần họ bí mật dán thông báo  "Quân đoàn Dumbledore vẫn tiếp tục bổ sung thành viên mới" lên trên tường khiến cho hai giáo sư và cũng là Tử thần Thực tử Alecto và Amycus Carrow phải tức điên lên.

Cuối cùng, Luna bị những Tử thần Thực tử bắt cóc để gây áp lực lên cha cô là Xenophilius Lovegood, Ginny phải rời khỏi trường và quyền kiểm soát chung của Hội được giao toàn bộ cho Neville. Theo cậu ta, đa số hoạt động của Hội bị tạm ngừng vì sự kiện Michael Corner bị tra tấn vì cố gắng cứu những học sinh năm thứ nhất bị trói (và Neville cũng không muốn thành viên nào bị thương nữa). Cũng cùng lúc, hai chị em Tử thần Thực tử nhà Carrow rất muốn trừng phạt Neville Longbottom vì sự chống đối của cậu. Để tránh đi, những thành viên trong hội sử dụng Căn phòng Yêu cầu làm căn cứ, và sử dụng lối đi bí mật đến quán rượu Cái Đầu Heo để tìm thức ăn. Theo Neville, Căn phòng Yêu cầu hoàn toàn an toàn đối với bên ngoài, rộng rãi, là nơi tốt để đại diện cho ba nhà Gryffindor, Ravenclaw và Hufflepuff. Lối đi từ trường Hogwarts vào Căn phòng Yêu cầu được đổi mỗi ngày nên rất khó để người lạ xâm phạm vào.

Thời gian sau, Harry đến Căn phòng Yêu cầu bằng lối đi bí mật từ quán rượu Cái Đầu Heo. Họ tìm thấy Neville bị thương và Seamus "thậm chí còn tệ hơn" (theo lời của Neville). Bộ ba Harry, Ron và Hermione gặp lại các bạn và các anh chị tại đây, thậm chí có những người đã ra trường. Harry hỏi Cho Chang và các thành viên nhà Ravenclaw về chiếc vương miện trí tuệ của Rowena Ravenclaw - một trong những Trường sinh Linh giá - và Luna Lovegood dẫn cậu đến phòng sinh hoạt của nhà Ravenclaw để tìm đầu mối. Harry đã gặp giáo sư Minerva McGonagall tại đây và thông báo cho bà biết rằng Voldemort đang trên đường đến trường Hogwarts. Những học sinh dưới tuổi yêu cầu, học sinh nhà Slytherin được sơ tán, ngôi trường nhanh chóng được chuẩn bị để trở thành chiến trường. Những thành viên trong Quân đoàn Dumbledore đóng vai trò bảo vệ trường, tạo cơ hội cho Harry đi tìm Trường sinh Linh giá bị mất, và hai người trong số đó đã hi sinh, là Fred Weasley và Colin Creevey.

Thành viên

Thành viên đáng chú ý

Fred và George Weasley

Fred và George Weasley là hai nhân vật song sinh hư cấu trong bộ truyện Harry Potter của nhà văn J. K. Rowling. Họ xuất hiện lần đầu tiên trong Harry Potter và hòn đá phù thủy. Trong phim, nhân vật Fred và George Weasley do hai anh em diễn viên song sinh ngoài đời James và Oliver Phelps thủ vai. Trong khi hai diễn viên nhà Phelps cao lêu nghêu thì trong truyện lại tả hai nhân vật Fred và George thấp và chắc khỏe. Hai diễn viên không có mái tóc đỏ tự nhiên như trong truyện và họ bắt buộc phải nhuộm tóc. Fred và George Weasley là học sinh của trường Hogwarts từ năm 1989 đến năm 1996. Họ đã từng cứu thoát và đưa Harry sang trang trại Hang Sóc của nhà Weasley. Vì lý do Dolores Umbridge không giảng dạy nhiệt tình, cũng như Chúa tể Voldemort đe doạ tấn công Hogwarts, hai người đã gia nhập Quân đoàn Dumbledore để đối phó với tình hình này. Sau này Fred bị 1 tên Tử thần Thực tử giết chết trong cuộc hỗn chiến ở lâu đài Hogwarts.

Fred và George Weasley (sinh ngày 1 tháng 4 năm 1978) là con của Arthur và Molly Weasley, thuộc dòng họ phù thủy thuần chủng nổi tiếng Weasley. Họ có những người anh là Bill, Charlie, Percy và em gồm Ron và cô em út Ginny. Cả hai sinh vào ngày Cá Tháng Tư 1 tháng 4 năm 1978, có mái tóc đỏ truyền thống của gia đình, rất cao. Họ có những điểm giống với hai anh em sinh đôi Fabian và Gideon Prewett, những người em trai của mẹ họ, Molly Weasley. Giống những người cậu của mình, họ cũng chiến đấu chống lại Chúa tể Voldemort, nhưng hai người cậu đều chết trong thời kì đầu tiên trong khi trận chiến ở Hogwarts, chỉ có Fred hi sinh.

Cả hai người đều hài hước, thích quậy phá nên là những người thường xuyên tạo ra nhiều rắc rối. Bạn thân nhất của cả hai người là Lee Jordan - bạn cùng lớp, cùng giúp sức trong những trò quậy phá. Hai người cũng là những người bạn tốt của Harry Potter, cùng chơi chung trong đội Quidditch của nhà Gryffindor. Và họ coi Harry giống như em trai mình, Ron. Chính hai người trong phần ba, Harry Potter và tên tù nhân ngục Azkaban, là người cho Harry tấm bản đồ Đạo tặc và trong phần sáu, Harry Potter và hoàng tử lai, họ cho phép Harry lấy miễn phí bất cứ thứ gì từ tiệm của họ trong khi Ron phải trả tiền cho một gói hàng (có thể do Harry là người bỏ tiền ra chi cho việc mở tiệm nên hành động này xem như một sự hoàn trả những gì mà hai anh em nợ cậu). Ngoài ra, hai anh em cũng khá nổi tiếng, được nhiều học sinh nhà khác cũng như nhiều giáo viên biết đến.

Fred và George Weasley đã cùng nhau phát triển một đường dây buôn bán các món hàng ma thuật (chủ yếu là để bông đùa). Họ đã hy vọng có thể bán những món hàng này thông qua cửa hàng Phù Thủy Quỷ Quái (Weasleys' Wizard Wheezes) sau khi họ ra trường. Hai anh em đã làm nhiều đơn đặt hàng từ mùa hè trước khi vào năm học thứ sáu của họ ở trường Hogwarts và mong muốn có thể bán được nhiều hàng cho các bạn trong trường. Thế nhưng mẹ của họ, Molly Weasley, luôn luôn nổi cáu vì mấy thứ đũa phép giả, kẹo bơ lưỡi phù, và các loại thử nghiệm khác của hai anh em, hoàn toàn không đồng ý và phẫn nộ trước việc này nên đã bắt họ bỏ hết mấy mẫu đơn. Dù vậy, họ vẫn không hề nản lòng và ở hôm diễn ra kỳ Quidditch Thế giới, hai anh em đã thực sự gây ấn tượng với ông Ludo Bagman, thủ trưởng bộ Thể dục thể thao phù thủy, bằng cây đũa phép giả.

Đến cuối năm học thứ sáu của họ (năm thứ tư của Harry Potter), Harry đã tặng cho hai anh em số tiền 1000 galleons mà cậu thắng được từ cuộc thi Tam Pháp thuật. Hai người đã dùng số tiền đó để làm vốn xây dựng nên Tiệm Phủ Thủy Quỷ Quái.

Trong năm học thứ bảy, Fred và George đã thử thuê các học sinh cùng trường để làm người thử nghiệm các món hàng của mình (hai người họ cũng là những người đầu tiên thử nghiệm chúng), nhưng bị Hermione Granger ngăn chặn. Cũng trong năm này, thay vì chuyên tâm học tập cho kỳ thi Kiểm tra Pháp thuật Tận sức (Nastily Exhausted Wizarding Test), họ lại tập trung vào việc kinh doanh của mình nên cũng đã xây dựng được cơ sở làm ăn sau này. Ban đầu, hai anh em muốn thực hiện kinh doanh qua dịch vụ giao hàng bằng thư cú, nhưng họ đã đạt được nhiều triển vọng trong năm cuối cùng ở trường Hogwarts do quá chán ghét chế độ cai trị của hiệu trưởng mới của trường mà 2 anh em họ đã bỏ trường, tới Hẻm Xéo và lập ra 1 tiệm kinh doanh riêng mang tên Phù Thủy Quỷ Quái của Weasley, tiệm giỡn này của họ đã rất ăn nên làm ra. Có rất nhiều sản phẩm trong cửa tiệm, ví dụ:
 Quà Vặt Cúp Cua: giúp người ăn nghỉ học trong những ngày không thích học, loại này có ba món là Kẹo Ốm, Kẹo Ói, Kẹo Nuga-sặc-máu-mũi.
 Pháo Nổ Đùng Vèo Cháy Kịch Liệt: là thứ mà hai anh em dùng để phá lớp học của Dolores Umbridge trong phần 5.
 Pháo Đánh Lạc Hướng: khi muốn đánh lạc hướng người nào thì thả pháo ra nó sẽ chạy xa rồi nổ.
 Con Bông Thoa Lùn: Nó được Ginny lấy trong tiệm ở phần 6.

Ginny Weasley

Ginevra Molly Weasley (tên thường gọi là Ginny Weasley), tên sau khi lấy chồng là Ginevra Potter là một nhân vật hư cấu trong bộ truyện Harry Potter của nữ nhà văn Anh Quốc J. K. Rowling. Cô xuất hiện lần đầu tiên trong Harry Potter và hòn đá phù thủy.

Ginny Weasley sinh ngày 11 tháng 8 năm 1981. Cô được miêu tả như một cô bé có vóc dáng nhỏ, đôi mắt màu nâu sáng giống mẹ, mái tóc dài màu đỏ rực -truyền thống của gia đình Weasley, thường được cột cao lên, trông giống như chiếc bờm. Điều này có vẻ thích hợp với biểu tượng của nhà Gryffindor là một con sư tử. Ginny rất xinh đẹp và thu hút được nhiều sự chú ý của các nam sinh trường Hogwarts từ khi mới bắt đầu nhập học.

J. K Rowling nói rằng nhận vật Ginny có cá tính khá mạnh mẽ, cứng cỏi nhưng cũng rất thân thiện và có lòng thương người. Đôi khi, cô rất nóng tính và tỏ ra khá tàn nhẫn khi nóng giận mặc dù có suy nghĩ và dễ mến.

Cô là một trong số ít những người giống như Harry Potter: dũng cảm, gan dạ và là người duy nhất trong gia đình Weasley dám gọi thẳng tên của Voldemort mà không hề sợ hãi. Ginny Weasley được xếp vào nhà Gryffindor theo đúng truyền thống của gia đình.

Môn học giỏi nhất của cô là Bùa chú và cô được cho là một phù thủy có tài năng. Ginny cũng chơi Quidditch rất giỏi. Cô đã từng là Tầm thủ của đội Quiddich nhà Gryffindor năm 1995-1996 và chơi thay cho Harry khi Harry bị Dolores Umbridge cấm túc. Ngoài ra, cô cũng giữ vị trí Truy thủ năm 1996-1997. Ginny là em gái của Ron Weasley, em út và là người con gái duy nhất trong số bảy đứa con của gia đình nhà Weasley, kém Harry một tuổi và là vợ của Harry Potter sau này. Đồng thời, cô cũng là người con gái duy nhất của nhà Weasley sau nhiều thế hệ.

Thần hộ mệnh của Ginny Weasley là một con ngựa. Thần hộ mệnh của Ginny là con ngựa chỉ xuất hiện trong phim và sau này tác giả Rowling đã xác nhận việc này.

Trong tiếng Ý, Ginevra là tên của người vợ của vua Arthur (Guinevere trong tiếng Anh và tiếng Đức, Guenièvre trong tiếng Pháp, Ginevra trong tiếng Ý...). Ginevra cũng là tên tiếng Ý của thành phố Genève (Thụy Sĩ) mang nghĩa là "người công bằng".

Vai trò

Ginny là cô bé gốc phù thủy đầu tiên mà Harry gặp, cô chỉ xuất hiện hai lần trong phần một. Lần thứ nhất tại sân ga Ngã Tư Vua, lúc đó Harry và anh trai cô là Ronald Weasley đang chuẩn bị lên tàu tốc hành đến Hogwarts. Cô đã xin mẹ cho mình đi học cùng anh nhưng bà mẹ không cho, bảo là chưa đủ tuổi. Khi tàu bắt đầu chạy, Harry thấy cô đuổi theo, cô khóc khi tàu ra khỏi ga. Một sự xuất hiện nhỏ khi cuối năm học, Harry trở về từ Hogwarts, cô tỏ ra rất thích thú khi thoáng bắt gặp cậu.

Bắt đầu năm học thứ nhất của mình tại Trường Phù thủy và Pháp sư Hogwarts, Ginny cùng ở trên chuyến tàu với Harry và anh trai Ronald Weasley. Cô được xếp vào nhà Gryffindor giống như những người anh của cô. Vô tình sở hữu một cuốn nhật ký kỳ lạ (thực chất là cuốn nhật ký Hắc Ám mà Tom Marvolo Riddle dùng để dụ dỗ người khác), cô đã trút vào đấy những suy nghĩ và cảm xúc của mình (kể cả tình cảm với Harry) mà không biết rằng nó có chứa ký ức của Voldemort. Cô đã bị Voldemort lợi dụng để tấn công những học sinh gốc Muggle trong trường. Sau khi Ginny kể cho Tom (ký ức trong cuốn sách) nghe câu chuyện về sự sống sót của Harry và sự biến mất của Voldemort, Tom Riddle đổi kế hoạch, giúp cô mở Phòng chứa Bí mật với mục đích giết cô và chiếm lấy cuộc sống của cô. Xa hơn nữa, Tom biết tính cách anh hùng của Harry nên muốn dụ cậu vào theo rồi giết cả hai. Nhưng Harry, với sự giúp đỡ của con chim phượng hoàng Fawkes cùng chiếc Nón Phân loại, cậu đã tiêu diệt được con Tử xà Basilisk, phá hủy cuốn nhật ký ma quái ấy và cứu sống cô. Cô bé rất ngưỡng mộ Harry.

Tập 4, Trong buổi dạ vũ tại cuộc thi Tam Pháp Thuật, Neville Longbottom mời cô làm bạn nhảy, nhưng chưa bao giờ Ginny thật sự là bạn gái của Neville. Cô nhận lời chỉ vì cô mến anh ta và cũng không còn ai khác.

Tập 5, cô tham gia vào Quân đoàn Dumbledore. Cô là bạn thân của Hermione Granger. Cô đã chơi thay Harry trong vị trí Tầm thủ khi Harry bị cấm túc.

Cô không xuất hiện nhiều trong tập 6 nhưng cô đã có cuộc tranh cãi với anh trai của mình - Ron Weasley vì cô hôn anh chàng cùng ký túc xá của Ron - Dean Thomas. Trong năm này, Ginny trở thành bạn gái của Harry Potter, nhân vật chính trong bộ truyện và là thành viên không thể thiếu của đội quiddich nhà Gryffindor.

Tập 7, Harry và Ginny gần như chia tay khi Harry có ý định sẽ đi tìm các Trường sinh linh giá. Tuy nhiên, ngay lúc Harry định nói lời chia tay thì Ron Weasley mở cửa phòng và chạy xộc vào. Trong trận chiến Hogwarts, cô đã rất muốn tham gia, nhưng bị ngăn cản. Trong trận đấu cuối cùng, cô cùng Hermione Granger, Luna Lovegood sinh tử với Bellatrix Lestrange, cô suýt bị giết chết bởi người đàn bà này. Mẹ cô là Molly Weasley vào cuộc sau đó và giết chết Bellatrix.

19 năm sau sự kiện trong Harry Potter và bảo bối tử thần, Ginny kết hôn với Harry Potter và có ba người con là James Sirius Potter, Albus Severus Potter và Lily Luna Potter. Sau khi tốt nghiệp, kết thúc bảy năm học tại Hogwarts, cô chơi cho đội Quidditch Holyhead Harpies và đạt được nhiều thành công. Vài năm sau, cô giải nghệ và trở thành phóng viên trang Quidditch cho Nhật báo Tiên tri.

Cho Chang
Cho Chang là một nhân vật hư cấu trong bộ truyện Harry Potter của nữ nhà văn Anh Quốc J. K. Rowling. Cô là nữ sinh nhà Ravenclaw, hơn Harry một năm. Cô xuất hiện lần đầu tiên trong Harry Potter và tên tù nhân ngục Azkaban. Trong loạt phim phỏng theo bộ truyện này, diễn viên Katie Leung thủ vai Cho Chang. Thần Hộ mệnh của Cho Chang là một con thiên nga. Được miêu tả là một cô gái thấp, "rất xinh xắn" với mái tóc dài đen bóng, Cho Chang thường hay đi cùng với nhóm bạn nữ của mình. Cô còn là Tầm thủ của đội Quidditch của nhà Ravenclaw (1993) và đội Quidditch chuyên nghiệp mà cô yêu thích là Tutshill Tornados. Cô nổi tiếng như là mối tình đầu của Harry Potter, là bạn gái đầu tiên, chia sẻ nụ hôn đầu tiên với cậu và cũng là sự tan vỡ tình cảm đầu tiên trong đời Harry.

Vai trò
Tập 3, đây là năm đầu tiên Cho và Harry gặp nhau. Lúc này, Cho đang chơi cho đội Quidditch của nhà Ravenclaw với vị trí là một Tầm thủ giống như Harry. Harry đã để ý đến vẻ đẹp của cô và điều đó khiến lòng cậu xôn xao. Sự tác động duy nhất giữa họ với nhau trong tập này là việc Cho chúc Harry may mắn trong trận đấu gặp nhà Slytherin. Trong năm thứ 4, việc Harry muốn chinh phục Cho càng tiến triển rõ hơn. Harry đã mời Cho đến buổi dạ vũ đêm Giáng sinh. Tuy nhiên, Cedric Diggory - một quán quân khác của Hogwarts - đã mời trước và Cho đã đồng ý trở thành bạn nhảy cũng như là bạn gái của anh ta. Dù vậy, Cho vẫn có mối quan hệ tốt đẹp với Harry bằng việc từ chối đeo huy hiệu của Draco Malfoy ("Ủng hộ Cedric Diggory/Potter thúi hoắc"). Điều này khiến Harry rất vui. Trong thử thách thứ hai của cuộc thi Tam pháp thuật, Cho cùng với Ronald Weasley, Hermione Granger và Gabrielle Delacour bị phù phép ngủ để trở thành mục tiêu dưới nước cho các quán quân đến cứu. Cedric Diggory cứu cô. Hai người trở thành một cặp đôi nổi tiếng trong trường. Vì thế cái chết của Cedric trong thử thách thứ ba gây cho cô một cú sốc lớn. Kể từ đó, cô thường khóc mà không có lý do. Sang năm thứ năm, Cho vẫn còn chìm trong nỗi buồn nhưng bắt đầu có cảm tình với Harry. Cô gia nhập Quân đoàn Dumbledore cùng với người bạn Marietta Edgecombe vì muốn chống lại Voldemort sau cái chết của người yêu cũ. Cô là người đề nghị chữ viết tắt của hội (D.A.). Cho khá tệ khi luyện tập đòn Giải giới. Cô nói rằng cô chưa bao giờ tập đòn phép tấn công trước đó, rằng Harry là một giáo viên rất tốt và hôn cậu trong buổi tập cuối trước kì Giáng sinh của hội. Nhưng cô lại là một trong những thành viên luyện nhanh nhất bùa Thần Hộ mệnh, một con thiên nga. Cho có buổi hẹn hò với Harry vào ngày lễ Tình nhân nhưng theo lời Harry thì nó là "một sự thất bại hoàn toàn". Về sau, tình cảm giữa Cho và Harry tan vỡ vì Mariette đã bán đứng hội cho Dolores Umbridge. Cho tìm đến Harry và nài nỉ cho trường hợp của Mariette, cãi rằng sự phản bội là một điều không thể cưỡng lại. Nhưng Harry cho rằng lòng trung thành và giữ lời mới là điều quan trọng, Ron cũng đã từng giống như Mariette nhưng vẫn giữ lòng trung thành. Cho nghĩ rằng Harry thích Hermione. Cuộc tình giữa hai người kết thúc. Dù sao trong năm học này 2 người cũng đã hôn nhau. Cảnh này đã làm cho cặp đôi Daniel Radcliffe và Katie Leung gặp rất nhiều vướng mắc khi diễn. Sau khi chia tay, Cho hẹn hò với người bạn cùng nhà Ravenclaw là Michael Corner, sau khi Ginny Weasley bỏ cậu ta. Tập cuối, Cho Chang tiếp tục ủng hộ Harry Potter trong cuộc chiến Hogwarts. Đoạn cuối, Cho ngỏ ý muốn đưa Harry tới Phòng sinh hoạt chung nhà Ravenclaw, tuy nhiên Harry không đồng ý sau câu nói khá gay gắt của Ginny. Cuối cùng Harry đi cùng Luna Lovegood, điều này làm Cho khá thất vọng.

Neville Longbottom
Neville Longbottom là một nhân vật hư cấu trong bộ truyện Harry Potter của nữ nhà văn Anh Quốc J. K. Rowling. Cũng có lúc tác giả Rowling định đặt tên cho cậu là Neville Pupp. Cậu xuất hiện lần đầu tiên trong Harry Potter và hòn đá phù thủy. Trong loạt phim phỏng theo bộ truyện này, diễn viên Matthew Lewis thủ vai Neville Longbottom. Neville sinh ngày 30 tháng 7 năm 1980, một ngày trước ngày sinh của Harry Potter. Cậu có khuôn mặt tròn, thân hình thấp, mập mạp, mũm mĩm với mái tóc màu nâu sáng và là học sinh nhà Gryffindor cùng năm với Harry. Neville có tính đãng trí, nhút nhát nhưng thật thà. Tuy nhiên chính tính đãng trí của cậu đã làm cho tình thế truyện thường xuyên bị đảo lộn (đặc biệt ở trong tập 1). Cậu cũng là người thừa kế cuối cùng của một trong số ít những dòng họ phù thủy thuần chủng nổi tiếng, Longbottom. Con vật cưng của cậu là con cóc Trevor.

Cha mẹ Neville là hai Thần Sáng xuất chúng, thành viên của Hội Phượng hoàng: Frank Longbottom và Alice Longbottom. Họ đã từng tham gia chiến đấu trong suốt thời đại hùng mạnh của Chúa tể Voldemort trước kia, ba lần thách thức hắn và vẫn sống sót (giống trường hợp của James Potter và Lily Potter). Cả hai bị Bellatrix và Barty (con) tra tấn đến phát điên, phải vào bệnh viện St. Mungo điều trị. Harry đã gặp họ vào ngày đi thăm ông Arthur Weasley vào năm cậu 15 tuổi. Neville sống với bà nội là Augusta Longbottom. Ngoài ra, cậu có những người thân khác như cậu cả Algie - người mua cho Neville con Trevor và dì cả Enid. Trong truyện cũng nói rằng cậu rất sợ bà mình vì bà là một người nghiêm khắc, lại theo chủ nghĩa hoàn hảo. Tuy nhiên cậu cũng rất thương yêu bà, từ chối việc biến Ông Kẹ thành bà của mình (bùa Riddikulus) trong giờ học của thầy Remus Lupin. Bà muốn cậu đi theo con đường của cha mẹ ngày trước, không quan tâm đến mơ ước cũng như sở trường của cậu. Khi Neville nói với giáo sư Minerva McGonagall rằng bà cậu cảm thấy Bùa chú không phải là môn học tốt, Giáo sư đã nói rằng "Đây là lúc tốt nhất để bà con biết rằng bà ấy nên tự hào khi có đứa cháu như con, hơn là nghĩ về đứa cháu bà ấy nên có." và "Chỉ vì Augusta đã thi trượt môn Bùa chú trong kì thi O.W.L không có nghĩa là môn đó hoàn toàn không có giá trị". Neville có nhiều điểm tương đồng với Harry Potter: sinh vào cuối tháng 7, có bố mẹ 3 lần thách thức Voldemort. Chính điều này đã làm cho Lời Nguyền Tiên Tri của bà Trelawney có nhiều sự lựa chọn.

Vai trò
Tại sân ga 9 ¾ cũng như trên tàu, mọi người chỉ biết đến Neville như "thằng bé hay bị mất cóc" vì cậu đã để mất con thú cưng của mình rất nhiều lần. Cậu khá tệ trong nhiều môn, đặc biệt là môn Độc dược, nhưng cũng có môn cậu tỏ ra rất giỏi là môn Thảo dược học. Neville cùng chung phòng sinh hoạt với Harry Potter, Ronald Weasley, Seamus Finnigan và Dean Thomas. Cậu được người bà tặng cho quả cầu Gợi Nhớ khi đang ở trường. Nhưng trong buổi học bay, cậu không điều khiển được chổi, khiến nó tự động bay lên và làm cậu té gãy tay. Quả cầu rơi ra, bị Draco Malfoy lấy được nhưng may mắn là Harry đã lấy lại đã trả về cho cậu. Khi bộ ba Harry, Ron và Hermione định trốn đi vào ban đêm với mục đích bảo vệ Hòn đá Phù thủy, cậu đã ngăn cản vì cho rằng làm như thế sẽ khiến cho nhà Gryffindor càng mất điểm nhiều hơn. Nhưng kết quả là cậu bị Hermione hạ gục với lý do bất đắc dĩ. Tuy nhiên, đến cuối năm, hành động "dám chống lại cả bạn bè vì mục đích tốt" của cậu đã được giáo sư Albus Dumbledore tuyên dương và 10 điểm cuối cùng mà giáo sư dành cho cậu đã giúp cho nhà Gryffindor giành cúp nhà năm ấy. Neville tiết lộ rằng ngày còn nhỏ, những người bà con của cậu đã từng xem cậu như là một Squib vì đã không thể hiện được khả năng phép thuật cho đến khi gần hết thời thơ ấu. Nhưng dù sao, trong suốt bảy năm học, cậu cũng đã thể hiện mình là một phù thủy dũng cảm, mạnh mẽ và rất có tiềm năng.

Tập 4, trong tiết học Phòng Chống Nghệ thuật Hắc Ám của giáo sư Alastor Moody, học sinh được học về "Những lời nguyền Không thể tha thứ" và cách chống lại nó. Khi biết đến Neville, giáo sư đã cho cậu xem cách sử dụng Lời nguyền Tra tấn (The Cruciatus Curse) lên con nhện. Do bị ảnh hưởng rất sâu đậm về việc cha mẹ cậu bị phát điên vì lời nguyền này, cậu đã phản ứng rất dữ dội khi xem chúng, mặc dù cậu đã cố gắng giữ nó trong lòng như một điều bí mật. Trong phim phần bốn, Neville thay thế vai trò của con gia tinh Dobby trong truyện, là người đưa cho Harry cây cỏ đinh hương để biến thành người cá, giúp cho cậu hoàn thành thử thách thứ hai trong cuộc thi Tam phép thuật. Tập 5, Neville tham gia Đoàn quân Dumbledore, lớp học Phòng chống Nghệ thuật Hắc ám bí mật do Harry giảng dạy. Cũng trong tập truyện này, lần đầu tiên Harry và các bạn mình gặp bà nội và cha mẹ Neville tại Bệnh viện Thánh Mungo. Bà Longbottom tức giận vì Neville thay vì tự hào đã cảm thấy xấu hổ mà không kể về cha mẹ mình cho bạn bè nghe. Bà Alice Longbottom, mẹ Neville đưa cho cậu một vỏ kẹo cao su như món quà tặng Giáng sinh. Mặc dù bà nội bảo quăng nó vào thùng rác vì cho tới nay Alice đã cho con trai mình đủ vỏ kẹo để dán kín vách phòng cậu rồi, Neville vẫn nhét cái vỏ ấy vào túi áo. Neville cũng tham gia trận chiến với các Tử thần Thực tử tại Bộ Pháp thuật cùng Harry và nhóm bạn, bị Bellatrix tra tấn để ép Harry giao nộp Trái cầu Tiên tri nhưng vẫn cương quyết bảo Harry đừng làm như vậy. Sau đó trái cầu bị vỡ khi rơi ra từ túi áo choàng rách của Neville trong lúc hỗn loạn. Chương 37 tiết lộ rằng lời tiên tri về kẻ có khả năng đánh bại Voldemort có thể ứng nghiệm lên 2 đứa trẻ là Harry và Neville.  Neville kháng cự kịch liệt với các Tử thần Thực tử làm giáo sư Hogwarts. Cả năm học, cậu bị thương khá nặng nề và cơ bản lên đứng đầu các học sinh chân chính theo phe Harry tại Hogwarts. Đến cuối tập truyện, cậu đã giết chết con rắn Nagini (vốn cũng là một Trường Sinh Linh Giá) bằng thanh gươm của Godric Gryffindor và lên làm Giáo sư Thảo dược học của trường.

Luna Lovegood

Luna Lovegood là một nhân vật hư cấu trong bộ truyện Harry Potter của nữ nhà văn Anh Quốc J. K. Rowling. Cô xuất hiện lần đầu tiên trong Harry Potter và hội Phượng hoàng. Trong loạt phim phỏng theo bộ truyện này, diễn viên Evanna Lynch thủ vai Luna Lovegood sau khi vượt qua 15000 ứng cử viên tham dự tuyển chọn diễn viên này. Nhà văn Rowling cũng như những người hâm mộ và các nhà phê bình đã có lời khen cho vai diễn này, "một vai diễn hoàn hảo". Evanna đã phải tẩy trắng để mái tóc có được màu vàng hoe. Thần Hộ mệnh của Luna Lovegood là một con thỏ rừng.

Luna sinh ngày 13 tháng 2 năm 1981. Luna được miêu tả với mái tóc màu vàng hoe dài ngang thắt lưng khá lù xù, đôi mắt màu xám bạc và đôi lông mày mảnh dẻ. Cô còn đeo đôi bông tai hình củ cải màu cam, bên tai trái giắt chiếc đũa thần như một nơi bảo vệ và đeo một sợi dây chuyền làm từ những nút chai bia bơ. Trước đây, Luna được những người xung quanh cho là hơi lập dị và ngớ ngẩn. Nhà văn Rowling nói rằng Hermione Granger và Luna là "sự đối lập". Luna tin mọi thứ chỉ bằng niềm tin và lời hứa, trong khi đó Hermione lại xét đoán thông qua sự thật và tính khoa học hợp lý. Hermione đã nhiều lần thuyết phục cô từ bỏ những suy nghĩ đó, nhưng chưa lần nào thành công. Không có ý kiến cho rằng Luna không thông minh, nhưng thay vào đó, vì là học sinh nhà Ravenclaw nên cô có một niềm tin rằng "trí tuệ hơn hẳn cả những kho báu tuyệt nhất của con người". Hermione trông cô lúc nào cũng liến thoắng, trái lại cô trông Hermione thật là cạn ý. Mặc dù có vẻ hiềm khích thế nhưng trong một số cảnh, Luna lại an ủi Hermione khi Ronald Weasley nhạo báng cô ấy, trong phần sáu Harry Potter và hoàng tử lai.

Cả bố và mẹ của Luna đều là dân phù thủy. Người cha Xenophilius Lovegood là chủ bút của Tờ báo Kẻ Lý Sự, một tờ tạp chí mà theo cô là luôn xuất bản "những cậu chuyện quan trọng mà bố cô nghĩ rằng cộng đồng cần phải biết". Còn người mẹ, theo cô là một nữ phù thủy khác thường đã qua đời trong một cuộc thử nghiệm thần chú mới bị thất bại khi cô mới lên chín tuổi. Luna chưa bao giờ nói rằng cô có anh chị em hay không. 19 năm sau sự kiện "đại chiến Hogwarts", cô lấy Rolf Scamander, cháu của nhà tự nhiên học Newt Scamander. Gia đình Lovegood sống ở Ottery St.Catchpole, một ngôi làng nhỏ gần bờ biển phía nam Anh Quốc.

Vai trò
Tập 5, Luna Lovegood lần đầu tiên gặp Harry Potter, Ronald Weasley, Hermione Granger và Neville Longbottom khi họ cùng trên một toa tàu đến trường Hogwarts. Ginny Weasley đã kể với mọi người rằng Luna là bạn học cùng năm với cô, thuộc nhà Ravenclaw. Sau đó, cô hết mình ủng hộ Harry Potter trong việc thành lập và phát triển Quân đoàn Dumbledore (Dumbledore's Army). Harry đã hướng dẫn cô thực hành bùa gọi Thần Hộ mệnh. Cuối cùng, cô cùng tất cả đột nhập vào Bộ Pháp thuật. Tập 6, Luna cùng Harry đến dự Vũ hội Giáng sinh ở văn phòng giáo sư Slughorn và có tham gia một cuộc chiến nhỏ ở cuối truyện. Tập cuối, Luna bị bọn Tử thần Thực tử bắt đi làm con tin. Ông Xenophilius Lovegood đau khổ và lừa Ron, Harry và Hermione cho bọn họ nhưng không thành. Ở nhà Lovegood, Harry, Ron và Hermione được xem phòng của cô, và rất cảm động về những tấm hình của họ cô để trên trần nhà. Cuối cùng, họ cũng gặp lại được Luna tại Phủ Malfoy cùng ông Ollivanders. Sau khi thoát khỏi đó, Luna hết sức ủng hộ Harry và giúp cậu đi vào nhà Ravenclaw. Kết thúc trận chiến Hogwarts, cô giúp Harry đánh lạc hướng mọi người để Harry nghỉ ngơi sau trận chiến dài.

Lavender Brown
Lavender Brown là học sinh thuộc nhà Gryffindor cùng năm với Harry Potter. Cô là bạn thân của Parvati Patil. Cả hai cùng chung phòng sinh hoạt với Hermione Granger, thường ngồi cạnh nhau trong các lớp học, đặc biệt là lớp Tiên tri. Cô khá sùng bái giáo sư môn này là Sybill Trelawney từ khi giáo sư tiên đoán về chính xác cái chết của con thỏ cưng của cô là Binky. Trong phần bốn, cô làm bạn nhảy với Seamus Finigan trong buổi dạ vũ Giáng sinh. Trong phần năm, ban đầu, Lavender đã tin vào những thông tin sai lệch trong chiến dịch bôi nhọ Harry Potter của Bộ Pháp thuật, nhưng sau đó cũng đã gia nhập Quân đoàn Dumbledore. Trong tiếng Latin, từ Lavender bắt nguồn từ chữ Lavare có nghĩa là "tẩy rửa" (Vì ở châu Mỹ La tinh, cây lavender được dùng làm thơm đồ vật bằng cách tẩy rửa đồ vật với chúng). Trong loạt phim phỏng theo bộ truyện này, diễn viên Jennifer Smith thủ vai Lavender Brown. Tuy nhiên, cô chỉ xuất hiện trong một cảnh ngắn trong bộ phim phần ba, Harry Potter và tên tù nhân ngục Azkaban khi cùng những người khác đứng xung quanh giường bệnh của Harry Potter sau trên đấu Quidditch giữa nhà Gryffindor và Hufflepuff.

Trong phần sáu, cô và Ronald Weasley bắt đầu hẹn hò với nhau. Cô gọi Ron bằng cái tên ngộ nghĩnh là "Won-Won" nhưng Ron chưa bao giờ gọi lại cô là "Lav-Lav". Thật sự thì Ron chưa bao giờ thích Lavender, nhưng vẫn duy trì mối quan hệ này để làm Hermione nổi cơn ghen và cho cô ấy thấy rằng mình có thể chinh phục bất cứ ai. Có thể thấy họ không thật lòng với nhau cho lắm, mà theo lời Harry thì họ chỉ yêu theo kiểu "hôn hít". Trong khi đó, Lavender lại ghen vì mối quan hệ của Ron với Hermione. Và sau khi cô thấy hai người họ bước ra từ phòng sinh hoạt chung cùng Harry (khi đó đang tàng hình). Trong cuộc chiến tại trường Hogwarts chống lại Voldemort và những Tử thần Thực tử, Lavender bị thương khá nghiêm trọng sau khi ngã khỏi ban công tầng cao và bị Fenrir Greyback tấn công. Cô được Hermione cứu bằng cách hạ gục hắn bằng Thần chú "Nổ tung" và giáo sư Trelawley thả 1 quả cầu pha lê vào đầu. Cô cử động một cách yếu đuối và đã hy sinh trong trận chiến Hogwarts.

Colin và Dennis Creevey
Đây là hai anh em nhà Gryffindor rất ái mộ Harry Potter. Cả hai sinh trong một gia đình Muggle với người cha bán sữa bò. Colin trong tập 2 luôn đi theo Harry Potter với một cái máy ảnh trong tay luôn chụp hình Harry. Sau này Colin bị con Tử xà Basilisk tấn công nhưng may mắn là nhờ nhìn qua máy ảnh nên thoát chết. Trong tập 5, Colin tham gia Quân đoàn Dumbledore do Harry đứng đầu. Trong tập cuối không nghe lời cô Minerva McGonagall dù không đủ tuổi vẫn ở lại chiến đấu và đã hy sinh.

Seamus Finnigan
Seamus Finnigan là bạn cùng phòng ngủ với Harry và Ron. Ngoài ra còn có Neville và Dean Thomas chung phòng ngủ đó. Nhân vật Seamus Finnigan do diễn viên Devon Murray thể hiện. So với trong truyện, Seamus được tả với mái tóc màu cát (hoặc vàng) nhưng trong phim, Devon lại có mái tóc màu nâu. Seamus xuất hiện lần đầu tiên vào tập 1. Cậu và Dean là 1 đôi bạn thân, khá vui tính và rất dễ cười. Cậu mang dòng máu lai (bố Muggle, mẹ phù thủy).Trong những tập truyện, Seamus và Dean không được xuất hiện thường xuyên và cũng không có vai trò gì nhiều.

Parvati Patil
Parvati Patil là học sinh thuộc nhà Gryffindor cùng năm với Harry Potter. Người em song sinh của cô là Padma Patil, một học sinh thuộc nhà Ravenclaw. Ông Kẹ của cô là xác ướp và người khổng lồ Cobra. Cô có người bạn thân là Lavender Brown. Cả hai cùng chung phòng ngủ với Hermione Granger, thường ngồi cạnh nhau trong các lớp học, đặc biệt là lớp Tiên tri. Parvati có mái tóc dài màu đen thường thắt bím thành hình đuôi sam. Trong buổi dạ vũ, cô mặc một chiếc váy dài màu hồng, đeo vòng tay vàng và tết tóc đuôi sam với sợi dây dệt vàng quý giá. Harry Potter và Dean Thomas đều cho rằng hai chị em nhà Patil là những cô gái xinh nhất cùng năm với họ. Trong thần thoại Ấn Độ, "Parvati" là tên của một nữ thần, vợ của thần Shiva. Trong phần một, cô đã trách cứ Draco Malfoy vì dám lấy Quả cầu Gợi nhớ của Neville Longbottom trong lớp học Bay lượn của cô Hooch. Trong năm học thứ tư, cô làm bạn nhảy với Harry Potter trong buổi dạ vũ Giáng sinh. Nhưng buổi tối ấy đã khiến cô thất vọng khi cô biết vì Cho Chang đã cặp với Cedric Diggory nên Harry mới mời cô. Sau đó, cô đã bỏ Harry và đi cặp với một nam sinh khác của trường Beauxbatons, đôi khi còn quay lại nhìn một cách lạnh lùng. Trong năm học thứ năm, Parvati cùng với người em song sinh gia nhập Quân đoàn Dumbledore. Và đến năm thứ sáu, sau khi Hiệu trưởng Albus Dumbledore bị ám sát, cha mẹ cô do quá lo lắng về những Tử thần Thực tử và về tình hình an ninh của trường nên đã gọi cô về nhà. Tuy nhiên, Parvati đã kiên quyết từ chối và vẫn học tại trường. Trong trận chiến Hogwarts, cô đã đấu tay đôi với Travers và ếm bùa Trói lên Dolohov.

Padma Patil
Padma Patil là em gái sinh đôi của Parvati Patil. Không như các cặp anh chị em khác thường là thành viên của một nhà nhưng hai chị em lại ở hai nhà khác nhau: Parvati thuộc nhà Gryffindor còn Padma thuộc nhà Ravenclaw. Padma trong phần 4 được Ron Weasley mời tham gia vũ hội Giáng sinh trong khi Harry mời Parvati. Vì ghen tức với Hermione Granger, cậu đã bỏ rơi cô nàng. Sau đó Padma cùng chị Parvati tham gia Quân đoàn Dumbledore dưới sự chỉ bảo của Harry.

Marietta Edgecombe
Marietta là một học sinh nhà Ravenclaw. Cô là một người bạn tốt của Cho Chang, Tầm thủ của nhà Ravenclaw, và được miêu tả là có mái tóc mà xoắn vàng và chút đỏ. Là người bán đứng tổ chức quân đoàn Dumbledore (Dumbledore' s Army) và bị ếm lời nguyền của Hermione Granger khi có 1 từ trên trán "Kẻ mách lẻo" lúc cô mách với Dolores Umbridge về chuyện của tổ chức

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Dumbledore's Army Fansite
 Dumbledore's Army trên Darkarts-defence.Com
 Dumbledore's Army - Free Web
 Dumbledore's Army in HP-Lexicon
 Đội quân Dumbledore trên HPFO
 Phỏng vấn các diễn viên đóng vai các thành viên chính của Đội quân Dumbledore

Nhân vật trong Harry Potter

cs:Albus Brumbál#Brumbálova armáda
fr:Poudlard#Armée de Dumbledore
he:הארי פוטר - דמויות משנה#צבא דמבלדור


title: Silvia Abascal

text:
Silvia Abascal Estrada, () sinh ngày 20.3.1979 tại Madrid, là một nữ diễn viên Tây Ban Nha. Chị có một người chị (em) tên Natalia Abascal, cũng là một nữ diễn viên. Chị học diễn xuất, múa Tây Ban Nha và múa ballet với Juan Carlos Coraza.

Chị xuất hiện lần đầu trên chương trình truyền hình Un, dos, tres... responda otra vez (1992) của Chicho Ibáñez Serrador. Chị được ưa chuộng nhờ vai diễn trong hài kịch tình huống  Pepa y Pepe năm 1994.

Silvia cộng tác với nhiều tổ chức phi chính phủ và là đại sứ Unicef ở Tây Ban Nha Unicef-Comité español).

Danh mục phim (không đầy đủ)
 Escuchando a Gabriel  (2007, José Enrique March).
 La dama boba (2005, Manuel Iborra).
 Vida y color (2005, Santiago Tabernero)
 El Lobo (2004).
 A mi madre le gustan las mujeres (2002, Inés París). Tên tiếng Anh: My Mother Likes Women
 Canciones de invierno (2004)
 La señorita Zuenig (2004)
 Viento del pueblo: Miguel Hernández (2002)
 La voz de su amo (2001). His Master's Voice (Úc)
 La cartera (2000)
 La fuente amarilla por Miguel Santesmases (2000).
 El tiempo de la felicidad por Manuel Iborra (1997).

Truyền hình
El Comisario
 Dentro del paraíso (2005)
 Pepa y Pepe
 Aquí no hay quien viva (2 hồi).
 Hospital Central

Kịch
Historia de una vida (2005)
Siglo XX... que estás en los cielos (2006)

Các giải thưởng

Giải Goya
2006: Đề cử Giải Goya cho nữ diễn viên chính xuất sắc nhất, phim La dama boba của Manuel Iborra.
2004: Đề cử Giải Goya cho nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất, phim El lobocủa Miguel Santesmases.
2000: Đề cử Giải Goya cho nữ diễn viên mới xuất sắc nhất, phim La fuente amarilla của Miguel Santesmases.

Unión de Actores (Liên đoàn diễn viên)
 2005: Đề cử - Nữ diễn viên kịch xuất sắc nhất, vở Historia de una vida.
 2004: Đề cử - Nữ diễnv iên phụ xuất sắc nhất, vở El Lobo

Liên hoan phim Málaga
Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất (2006), phim La dama boba của Manuel Iborra.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Web Oficial
 SilviaAbascal.net
Silvia Abascal in the IMDb

Người Madrid
Sinh năm 1979
Nhân vật còn sống
Nữ diễn viên điện ảnh Tây Ban Nha
Nữ diễn viên truyền hình Tây Ban Nha

Đại sứ thiện chí của UNICEF


title: Calomela relicta

text:
Calomela relicta là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Reid miêu tả khoa học năm 1989.

Chú thích

Tham khảo

Calomela


title: Agonita discrepans

text:
Agonita discrepans là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Uhmann miêu tả khoa học năm 1954.

Chú thích

Tham khảo

Agonita


title: 97 (số)

text:
97 (chín mươi bảy) là một số tự nhiên ngay sau 96 và ngay trước 98 có em gái

Tham khảo

Số nguyên tố


title: Họ Na

text:
Họ Na (danh pháp khoa học: Annonaceae) còn được gọi là họ Mãng cầu, là một họ thực vật có hoa bao gồm các loại cây thân gỗ, cây bụi hay dây leo. Với khoảng 2.300 đến 2.500 loài trong 120 - 130 chi, đây là họ lớn nhất của bộ Mộc lan (Magnoliales). Chi điển hình của họ này là Annona (na, mãng cầu xiêm). Họ này sinh trưởng chủ yếu ở vùng nhiệt đới, và chỉ có một ít loài sinh sống ở vùng ôn đới. Khoảng 900 loài ở Trung và Nam Mỹ, 450 loài ở châu Phi, và các loài khác ở châu Á.

Các loài thuộc họ Annonaceae có lá đơn, mọc so le (mọc cách), có cuống lá và mép lá nhẵn. Lá mọc thành hai hàng dọc theo thân cây. Vết sẹo nơi đính lá thường nhìn thấy rõ các mạch dẫn. Cành thường ở dạng zíc zắc. Chúng không có các lá bẹ. Hoa đối xứng xuyên tâm (hoa đều) và thường là lưỡng tính. Ở phần lớn các loài thì 3 đài hoa nối với nhau ở gốc hoa. Có 6 cánh hoa có màu nâu hay vàng, nhiều nhị hoa mọc thành hình xoắn ốc cũng như nhiều nhụy hoa, mỗi nhụy có bầu nhụy dạng một ngăn chứa một hoặc nhiều tiểu noãn. Hoa đôi khi mọc trực tiếp trên các cành lớn hoặc trên thân cây. Quả là nang, bế quả hay đa quả.

Tiến hóa
Các ước tính về niên đại của nhóm thân cây của họ Annonaceae dao động đáng kể: (110,4) - 106,3 - (102,0) triệu năm trước (ước tính mật độ hậu nghiệm cao nhất - HPD), (110.4) -101,7 - (99.4) Ma (ước tính mật độ hậu nghiệm cao nhất), (101,46) - 98,01- (94,91) Ma, 91-82 ± 4 Ma, hay tại một khoảng thời gian nào đó trong khoảng từ 84,7 tới 62,6 Ma (các ước tính khác nhau); xem thêm trong Pirie và Doyle (2012). Sự đa dạng hóa của nhóm chỏm cây có thể đã diễn ra khoảng 92-89 Ma hay khoảng 82-57 Ma.

Sự rẽ nhánh trong phạm vi chi Anaxagorea có thể đã bắt đầu khoảng 44 Ma. Sự đa dạng hóa của phần còn lại của họ, nghĩa là phần không bao gồm Anaxagorea, có thể là trong kỷ đệ Tam, với các con số (76,6) - 68, 64,5 - (53,0) Ma cho sự phân chia giữa nhánh Ambavioid (nhánh chứa chi Ambavia và 8 chi khác) và phần còn do Erkens và ctv. (2009) đề xuất, hay trong khoảng 84,4 - 63,6 Ma. Bản thân nhóm chỏm cây của nhánh Ambavioid đã đa dạng hóa có lẽ khoảng (80,9) - 57,0 - (52,3) Ma hay (78) - 69,4 - (60,2) Ma. Chi Futabanthus, dựa trên các hoa hóa thạch từ cuối kỷ Phấn trắng (đầu tầng Cognac, khoảng 89 Ma) ở Nhật Bản, có lẽ cũng có thể gán vào nhánh này.

J. A. Doyle và ctv. (2004) , Richardson và ctv. (2004), Couvreur và ctv. (2011a)  và các tác giả khác thảo luận về địa sinh học lịch sử và sự đa dạng của họ này. Nút thân cây của các nhánh phân nhánh dài (LBC) và phân nhánh ngắn (SBC) có thể có niên đại tới 70-65 Ma còn nút chỏm cây tới 66,7-56,6 ± 2,3 Ma ([78,08-]67,33[-55,22] Ma - xem thêm Su & Saunders (2009); Couvreur và ctv. (2011a) để có các ước tính cho điều này và các khoảng thời gian phân kỳ các nhánh lớn khác). Trong bất kỳ trường hợp nào, phần lớn sự rẽ nhánh chủ yếu là sau sự chia tách của các đại lục và trong kỷ đệ Tam. Couvreur và ctv. (2011a) làm rõ sự tương phản trong các mô hình đa dạng hóa của nhánh phân cành dài và phân cành ngắn, với nhánh phân cành dài bắt đầu đa dạng khoảng 66 Ma còn nhánh phân cành ngắn thì muộn hơn nhiều, khoảng 33 Ma; nhánh đầu có sự đa dạng lớn hơn, gấp khoảng 2 lần nhánh thứ hai về số lượng loài, ngay cả khi điều khá nghịch lý là nhánh thứ hai có thể có tốc độ đa dạng hóa cao hơn - nếu như điều đó xảy ra (xem Couvreur và ctv. (2011a)  để có các ước tính khác về niên đại của các nhánh này, một số trong đó không chỉ ra khoảng trống rõ ràng như vậy trong sự bắt đầu sự đa dạng hóa của chúng). Su và Saunders (2009) đưa ra các niên đại cho các chia tách bổ sung trong họ, tập trung vào Pseuduvaria. Chi lớn ở Tân thế giới là Guatteria đã trải qua sự đa dạng hóa lớn tại khu vực Amazon ở Nam Mỹ có lẽ khoảng 8,8-4,9 Ma, đã di chuyển tới Nam Mỹ từ Trung Mỹ, có lẽ là từ châu Phi thông qua châu Âu.

Trồng và sử dụng
Quả lớn, có nhiều thịt của một số loài là ăn được, bao gồm các loài của chi Annona (na, na Nam Mỹ, mãng cầu xiêm) hay chi Asimina (đu đủ Mỹ - không nhầm với quả đu đủ thật với danh pháp khoa học Carica papaya) hoặc chi Rollinia.

Các chi khác với tên gọi thông thường:
 Artabotrys - dây công chúa hay dây móng rồng.
 Cananga - hoàng lan hay ngọc lan hoặc ylang ylang.
 Deeringothamnus - giả đu đủ Mỹ
 Guatteria - haya minga, haya blanca
 Oxandra - blacklancewood, haya
 Rollinia - na dại
 Stelechocarpus - kepel

Bên cạnh đó, một số loài như hoàng lan (Cananga odorata) còn chứa tinh dầu thơm và được sử dụng trong sản xuất nước hoa hay đồ gia vị. Các loài cây thân gỗ còn dùng làm củi.

Vỏ cây, lá và rễ của một số loài được sử dụng trong y học dân tộc. Bên cạnh đó, các nghiên cứu dược lý đã tìm thấy khả năng kháng nấm, kháng khuẩn và đặc biệt là khả năng sử dụng trong hóa học trị liệu của một số thành phần hóa học của lá và vỏ cây.

Một số loài được trồng làm cây cảnh, đặc biệt là Polyalthia longifolia pendula.

Phân loại
Phân loại thành các phân họ và tông như dưới đây là lấy theo Xing Guo et al. (2017)
 Phân họ Anaxagoreoideae
 Anaxagorea (bao gồm cả Eburopetalum, Pleuripetalum, Rhopalocarpus): 25-30 loài.
 Phân họ Ambavioideae = Ambavoid: 9 chi, 57 loài
 Ambavia: 2 loài.
 Cananga (bao gồm cả Canangium, Fitzgeraldia): 2 loài.
 Cleistopholis: 4 loài.
 Cyathocalyx (bao gồm cả Soala): 8 loài.
 Drepananthus: 27 loài.
 Lettowianthus: 1 loài.
 Meiocarpidium: 1 loài.
 Mezzettia (bao gồm cả Lonchomera): 4 loài.
 Tetrameranthus: 7 loài
 Annonoideae = Nhánh phân nhánh dài (LBC): 1.515 loài.
 Tông Bocageeae (7 chi Tân thế giới): 61 loài.
 Bocagea: 2 loài.
 Cardiopetalum (bao gồm cả Stormia): 3 loài.
 Cymbopetalum: 27 loài.
 Froesiodendron: 3 loài.
 Hornschuchia (bao gồm cả Mosenodendron): 10 loài.
 Mkilua: 1 loài.
 Porcelia: 7 loài.
 Trigynaea (bao gồm cả Trigyneia): 8 loài.
 Tông Guatterieae
 Guatteria (bao gồm cả Aberemoa, Cananga Aubl, Guatteriella, Guatteriopsis, Heteropetalum): 177 loài.
 Tông Xylopieae: 269 loài.
 Artabotrys (bao gồm cả Ropalopetalum): 105 loài.
 Xylopia (bao gồm cả Coelocline, Habzelia, Parabotrys, Parartabotrys, Patonia, Pseudannona, Unona, Xylopiastrum, Xylopicron, Xylopicrum): 164 loài.
 Tông Duguetieae: 101 loài.
 Duckeanthus: 1 loài.
 Duguetia (bao gồm cả Alcmene, Geanthemum, Pachypodanthium): 95 loài.
 Fusaea: 3 loài.
 Letestudoxa: 3 loài.
 Pseudartabotrys: 1 loài.
 Tông Annoneae: 345 loài.
 Annona (bao gồm cả Guanabanus, Raimondia, Rollinia, Rolliniopsis): 170 loài na, mãng cầu.
 Anonidium: 5 loài.
 Asimina (bao gồm cả Asimia, Orchidocarpum, Pityothamnus, Deeringothamnus): 17 loài.
 Diclinanona: 3 loài.
 Disepalum (bao gồm cả Enicosanthellum): 9 loài.
 Goniothalamus (bao gồm cả Atrutegia, Beccariodendron, Richella): 134 loài.
 Neostenanthera (bao gồm cả Stenanthera, Boutiquea): 6 loài.
 Tông Monodoreae: 86 loài.
 Asteranthe (bao gồm cả Asteranthopsis): 3 loài.
 Hexalobus: 5 loài.
 Isolona: 20 loài.
 Mischogyne: 2 loài.
 Monocyclanthus: 1 loài.
 Monodora: 14 loài.
 Ophrypetalum: 1 loài.
 Sanrafaelia: 1 loài.
 Uvariastrum: 5 loài.
 Uvariodendron: 15 loài.
 Uvariopsis (bao gồm cả Dennettia, Tetrastemma, Thonnera): 19 loài.
 Tông Uvarieae: 474 loài.
 Afroguatteria: 3 loài.
 Cleistochlamys: 1 loài.
 Dasymaschalon: 27 loài.
 Desmos: 22 loài.
 Dielsiothamnus: 1 loài.
 Fissistigma (bao gồm cả Melodorum (Dunal) Hook. f. & Thomson): 59 loài.
 Friesodielsia (bao gồm cả Oxymitra): 38 loài.
 Melodorum: 11 loài.
 Mitrella (bao gồm cả Schnittspahnia): 8 loài.
 Monanthotaxis (bao gồm cả Atopostema, Clathrospermum, Enneastemon, Exellia,  Gilbertiella và Friesodielsia): 94 loài.
 Pyramidanthe: 1 loài.
 Schefferomitra: 1 loài.
 Sphaerocoryne: 7 loài  vú bò.
 Toussaintia: 4 loài.
 Uvaria (bao gồm cả Armenteria, Marenteria, Naruma, Pyragma, Uva, Uvariella, Waria, Anomianthus (nhị tuyến, dũ dẻ trâu), Balonga, Cyathostemma (bao gồm cả Tetrapetalum), Dasoclema, Ellipeia, Ellipeiopsis, Rauwenhoffia): 199 loài.
 Phân họ Malmeoideae = Nhánh phân nhánh ngắn (SBC): 783 loài.
 Papualthia ?
 Tông Piptostigmateae: 35 loài.
 Annickia (bao gồm cả Enantia): 8 loài.
 Greenwayodendron: 2 loài.
 Mwasumbia: 1 loài.
 Piptostigma: 13 loài.
 Brieya: 2 loài.
 Polyceratocarpus (bao gồm cả Alphonseopsis, Dielsina): 10 loài.
 Sirdavidia: 1 loài.
 Tông Malmeeae: 187 loài.
 Bocageopsis: 4 loài.
 Cremastosperma: 34 loài.
 Ephedranthus: 7 loài.
 Klarobelia: 13 loài.
 Malmea: 7 loài.
 Mosannona: 14 loài.
 Onychopetalum: 2 loài.
 Oxandra: 27-28 loài.
 Pseudephedranthus: 2 loài.
 Pseudomalmea: 4 loài.
 Pseudoxandra: 24 loài.
 Ruizodendron: 1 loài.
 Unonopsis: 48 loài.
 Tông Maasieae
 Maasia: 6 loài.
 Tông Fenerivieae
 Fenerivia: 10 loài.
 Tông Phoenicantheae
 Phoenicanthus: 2 loài.
 Tông Dendrokingstonieae
 Dendrokingstonia (bao gồm cả Kingstonia): 3 loài.
 Tông Monocarpieae
 Monocarpia: 4 loài.
 Tông Miliuseae: 556 loài.
 Alphonsea: 29 loài.
 Desmopsis: 14 loài.
 Huberantha: 27 loài.
 Marsypopetalum: 6 loài.
 Meiogyne (bao gồm cả Ancana, Ararocarpus, Chieniodendron, Guamia, Oncodostigma, Polyaulax, Fitzalania và một số loài Polyanthia từ Fiji): 26 loài.
 Miliusa (bao gồm cả Hyalostemma, Saccopetalum): 60 loài.
 Mitrephora (bao gồm cả Kinginda): 49 loài.
 Monoon (bao gồm cả Enicosanthum (gộp cả Griffithia, Griffithianthus, Henicosanthum, Marcuccia, Cleistopetalum) và Woodiellantha (gộp cả Woodiella)): 60 loài.
 Neo-uvaria: 7 loài.
 Orophea (bao gồm cả Mezzettiopsis): 57 loài.
 Phaeanthus: 8 loài.
 Platymitra (bao gồm cả Macania): 2 loài.
 Polyalthia (bao gồm cả Haplostichanthus, Sphaerothalamus): 86 loài.
 Popowia: 29 loài.
 Pseuduvaria (bao gồm cả Petalolophus, Craibella, Oreomitra): 54 loài.
 Sageraea: 9 loài.
 Sapranthus: 8 loài.
 Stelechocarpus: 1-3 loài (khi gộp cả chi Winitia).
 Stenanona (bao gồm cả Reedrollinsia): 16 loài.
 Tridimeris: 2 loài.
 Trivalvaria: 8 loài.
 Wangia: 2 loài.
 Winitia: 2 loài.
 Wuodendron: 1 loài.

Phát sinh chủng loài
Cây phát sinh chủng loài giản lược dưới đây vẽ theo Richardson và ctv (2004):

Cây chi tiết đến cấp tông lấy theo Xing Guo et al. (2017)

Chú thích

Liên kết ngoài

 Dự án nghiên cứu họ Na tại Nationaal Herbarium, Hà Lan
 Danh sách các chi trong họ Na của CSDL GRIN

Cây thuốc


title: Buzara lageos

text:
Buzara lageos là một loài bướm đêm thuộc họ Erebidae. Nó được tìm thấy ở Indonesia.

Tham khảo

Buzara


title: Dicranomyia maligna

text:
Dicranomyia maligna là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranomyia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Helicopsyche antikleia

text:
Helicopsyche antikleia là một loài Trichoptera trong họ Helicopsychidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Helicopsyche


title: Erupa

text:
Erupa là một chi bướm đêm thuộc họ Crambidae.

Các loài
Erupa adiposalis (Dognin, 1912)
Erupa argentescens Hampson, 1896
Erupa argentilinea Druce, 1910
Erupa argyrosticta (Hampson, 1919)
Erupa bilineatella (Walker, 1866)
Erupa chiloides Walker, 1864
Erupa chilopsisina Schaus, 1922
Erupa cluaca Druce, 1900
Erupa congruella (Walker, 1866)
Erupa digrammica Hampson, 1919
Erupa discordella Schaus, 1913
Erupa eambardella (Schaus, 1922)
Erupa gigantea Druce, 1900
Erupa gyges Druce, 1900
Erupa herstanellus (Schaus, 1922)
Erupa huarmellus Schaus, 1922
Erupa impunctella Schaus, 1922
Erupa invidella Schaus, 1913
Erupa lactealis Hampson, 1896
Erupa luceria Druce, 1902
Erupa nampa Schaus, 1929
Erupa nigrescentella Hampson, 1896
Erupa olorana Schaus, 1934
Erupa patara Druce, 1902
Erupa plumbealis Hampson, 1919
Erupa pravella Schaus, 1913
Erupa prodigialis (Zeller, 1877)
Erupa puncticilialis Hampson, 1919
Erupa rhaetia Druce, 1900
Erupa ruptilineella Hampson, 1896
Erupa schoenobina Hampson, 1919
Erupa similis Druce, 1899
Erupa somenella Schaus, 1922
Erupa teinopalpia (Hampson, 1913)
Erupa titana Druce, 1910
Erupa titanalis C. Felder, R. Felder & Rogenhofer in C. Felder, R. Felder & Rogenhofer, 1875

Chú thích

Tham khảo

Erupinae


title: Spectamen philippense

text:
Spectamen philippense là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Solariellidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Spectamen
Động vật chân bụng Úc


title: Cardiophorus undinarum

text:
Cardiophorus undinarum là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Gistel miêu tả khoa học năm 1857.

Chú thích

Tham khảo

Cardiophorus


title: Gunungiella tanduk

text:
Gunungiella tanduk là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Gunungiella


title: Forchheim

text:
Forchheim là thị xã, huyện lỵ lớn của huyện Forchheim, nằm ở đông nam Đức, phía bắc của Bayern và miền nam của vùng hành chính Oberfranken tại Kênh đào Rhein-Main-Donau. Những thành phố lớn gân đó là Erlangen khoảng 14 km về phía nam, Bamberg khoảng 23 km về phía tây bắc, Würzburg khoảng 80 km về phía tây, Bayreuth khoảng 45 km về phía đông. Forchheim từ tháng 4 năm 2005 thuộc vùng đô thị Nürnberg. Nó là một thành phố vua chúa cũ và được gọi là cổng vào Thụy Sĩ Franken („Eingangstor zur Fränkischen Schweiz").

Thành phố kết nghĩa

  Le Perreux-sur-Marne (Pháp)
  Rovereto (Italia)
  Roppen (Áo)
  Pößneck (Thuringia)
  Gherla (România)
  Broumov (Cộng hòa Séc)

Thư viện hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Map of Forchheim in 1821


title: Orcinas

text:
Orcinas là một xã thuộc tỉnh Drôme trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes ở đông nam nước Pháp. Xã Orcinas nằm ở khu vực có độ cao từ 456-802 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Drôme


title: Lạc Ninh

text:
Lạc Ninh (chữ Hán giản thể: 洛宁县, âm Hán Việt: Lạc Ninh huyện) là một huyện thuộc địa cấp thị Lạc Dương, tỉnh Hà Nam, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện Lạc Ninh có dân số 432760 người (năm 1999)..Huyện Lạc Ninh có mã số bưu chính 471700

Tham khảo

Liên kết ngoài
  Trang web chính thứcl

Đơn vị cấp huyện Hà Nam (Trung Quốc)
Lạc Dương


title: Hyposmocoma neckerensis

text:
Hyposmocoma neckerensis là một loài bướm đêm thuộc họ Cosmopterigidae. Nó là loài đặc hữu của Necker Island và Gardner Island.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Insects of Hawaii. Volume 9, Microlepidoptera

Hyposmocoma
Loài đặc hữu của Hawaii


title: Macrolenes bellieri

text:
Macrolenes bellieri là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Reiche miêu tả khoa học năm 1860.

Chú thích

Tham khảo

Macrolenes


title: Họ Cá thu ngừ

text:
Họ Cá thu ngừ hay họ Cá bạc má (danh pháp khoa học: Scombridae) là một họ cá, bao gồm cá thu, cá ngừ và vì thế bao gồm nhiều loài cá có tầm quan trọng kinh tế-thương mại lớn cũng như là các loại cá thực phẩm thông dụng. Họ này có khoảng 55 loài trong 15 chi. Tên gọi thu ngừ là từ ghép của cá thu và cá ngừ.

Các loài cá này có hai vây lưng, mỗi vây này có thể bị suy giảm thành các đường khía trên lưng và một loạt các vây nhỏ (gai) giữa vây lưng sau và vây hậu môn với đuôi. Phần gốc đuôi mảnh dẻ và vây đuôi bị phân chia mạnh. Kích thước của các loài dao động lớn, từ khoảng 20 cm ở cá thu đảo tới 458 cm được ghi nhận ở cá ngừ vây xanh phương bắc.

Các loài cá thu, cá ngừ nói chung là các loài cá ăn thịt của đại dương, và chúng có khả năng có tốc độ di chuyển đáng kể.

Một số thành viên trong họ này, cụ thể là các loài cá ngừ, là đáng chú ý vì khả năng thu nhiệt (động vật máu nóng).

Điển hình cho họ này là chi cá bạc má (Rastrelliger) phân bố ở vùng biển nhiệt đới thuộc Ấn Độ Dương và Tây Thái Bình Dương, trong đó có vùng biển Việt Nam. Ở Việt Nam, cá phân bố dọc theo vùng ven bờ biển, ở độ sâu từ 12 – 100 m, nhưng chủ yếu tập trung ở độ sâu 25 – 70 m.

Những loài thuộc chi này thường sống thành đàn lớn, vào gần bờ khi chuyển gió mùa. Loài hay gặp ở biển Việt Nam là cá bạc má (Rastrelliger kanagurta) và cá bạc má ngắn vây (R. chrysozonus). Thuộc họ cá bạc má, còn có chi cá thu (Scomber), thường được gọi là cá thu bạc má. Tất cả các loài cá bạc má đều có giá trị kinh tế lớn. Lưu ý rằng ngư dân nhiều vùng còn gọi chi cá trác (Selar), họ Cá khế (Carangidae) là cá bạc má.

Ở Việt Nam, cá bạc má còn được các ngư dân gọi là cá ba thú. Người ta gọi cá ba thú là loại cá nhỏ khoảng 3 ngón tay xếp ngang trở lại, còn loại từ ba ngón tay trở lên thì người ta gọi là cá bạc má. Chủng loại gần chúng là: cá song, cá ngân bột, cá thu ngừ, cá lem, cá thu, cá ngừ, cá ảo, cá chao cháo (mắt lồi).

Phân loại
Jordan, Evermann và Clark (1930) phân chia các loài cá này thành bốn họ là Cybiidae, Katsuwonidae, Scombridae (nghĩa hẹp) và Thunnidae, nhưng trong bài này thì chúng được phân chia theo FishBase và đặt trong một họ duy nhất là Scombridae (nghĩa rộng).

Theo truyền thống họ này nằm trong phân bộ Scombroidei của bộ Perciformes, nhưng gần đây Betancur et al. (2013, 2014) đã chuyển nó sang bộ mới tạo ra là Scombriformes, chỉ có quan hệ họ hàng xa với Perciformes nghĩa mới.

Ở đây liệt kê khoảng 54 loài trong 15 chi:
 Chi Acanthocybium
 Acanthocybium solandri (Cuvier, 1832): Wahoo.
 Chi Allothunnus
 Allothunnus fallai Serventy, 1948: Cá ngừ thân mảnh.
 Chi Auxis
 Auxis brachydorax Collette & Aadland, 1996
 Auxis eudorax Collette & Aadland, 1996
 Auxis rochei (Rafinesque, 1810): Cá ngừ ồ
 Auxis thazard (Lacepède, 1800): Cá ngừ chù, cá ngừ dẹt
 Chi Cybiosarda
 Cybiosarda elegans (Whitley, 1935) Cá ngừ nhảy.
 Chi Euthynnus
 Euthynnus affinis (Cantor, 1849): Cá ngừ chấm, cá ngừ Đài Loan.
 Euthynnus alletteratus (Rafinesque, 1810): Cá ngừ nhỏ.
 Euthynnus lineatus Kishinouye, 1920: Cá ngừ sọc đen.
 Chi Gasterochisma
 Gasterochisma melampus Richardson, 1845: Cá thu bướm.
 Chi Grammatorcynus
 Grammatorcynus bicarinatus (Quoy & Gaimard, 1825): Cá thu mập.
 Grammatorcynus bilineatus (Rüppell, 1836): Cá thu vạch kép.
 Chi Gymnosarda
 Gymnosarda unicolor (Rüppell, 1836): Cá ngừ răng chó.
 Chi Katsuwonus
 Katsuwonus pelamis (Linnaeus, 1758): Cá ngừ vằn.
 Chi Orcynopsis
 Orcynopsis unicolor (Geoffroy Saint-Hilaire, 1817): Cá ngừ phẳng.
 Chi Rastrelliger
 Rastrelliger brachysoma (Bleeker, 1851): Cá ba thú hay cá thu ngắn.
 Rastrelliger faughni Matsui, 1967: Cá thu đảo.
 Rastrelliger kanagurta (Cuvier, 1816), đồng nghĩa: R. chrysozonus: Cá bạc má.
 Chi Sarda
 Sarda australis (Macleay, 1881): Cá ngừ Australia.
 Sarda chiliensis (Cuvier, 1832): Cá ngừ đông Thái Bình Dương.
 Sarda lineolata (Girard, 1858): Cá ngừ Thái Bình Dương.
 Sarda orientalis (Temminck & Schlegel, 1844): Cá ngừ sọc dưa.
 Sarda sarda (Bloch, 1793): Cá ngừ Đại Tây Dương.
 Chi Scomber
 Scomber australasicus Cuvier, 1832: Cá thu lam.
 Scomber colias Gmelin, 1789: Cá thu bống Đại Tây Dương.
 Scomber japonicus Houttuyn, 1782: Cá thu bống, cá sa ba.
 Scomber scombrus Linnaeus, 1758: Cá thu Đại Tây Dương.
 Chi Scomberomorus
 Scomberomorus brasiliensis Collette, Russo & Zavala-Camin, 1978: Cá thu Tây Ban Nha Serra.
 Scomberomorus cavalla (Cuvier, 1829): Cá thu vua.
 Scomberomorus commerson (Lacépède, 1800): Cá thu Tây Ban Nha sọc hẹp.
 Scomberomorus concolor (Lockington, 1879): Cá thu Tây Ban Nha Monterey.
 Scomberomorus guttatus (Bloch & Schneider, 1801): Cá thu chấm.
 Scomberomorus koreanus (Kishinouye, 1915): Cá thu Triều Tiên.
 Scomberomorus lineolatus (Cuvier, 1829): Cá thu sọc.
 Scomberomorus maculatus (Couch, 1832): Cá thu Tây Ban Nha Đại Tây Dương.
 Scomberomorus multiradiatus Munro, 1964: Cá thu Papua.
 Scomberomorus munroi Collette & Russo, 1980: Cá thu đốm Australia.
 Scomberomorus niphonius (Cuvier, 1832): Cá thu Nhật Bản.
 Scomberomorus plurilineatus Fourmanoir, 1966: Cá thu Kanadi.
 Scomberomorus queenslandicus Munro, 1943: Cá thu Queensland.
 Scomberomorus regalis (Bloch, 1793): Cá thu Cero.
 Scomberomorus semifasciatus (Macleay, 1883): Cá thu vua sọc rộng.
 Scomberomorus sierra Jordan & Starks, 1895: Cá thu sierra Thái Bình Dương.
 Scomberomorus sinensis (Lacépède, 1800): Cá thu Trung Quốc.
 Scomberomorus tritor (Cuvier, 1832): Cá thu Tây Phi.
 Chi Thunnus
 Thunnus alalunga (Bonnaterre, 1788): Cá ngừ thịt trắng (Albacore).
 Thunnus albacares (Bonnaterre, 1788): Cá ngừ vây vàng.
 Thunnus atlanticus (Lesson, 1831): Cá ngừ vây đen.
 Thunnus maccoyii (Castelnau, 1872): Cá ngừ vây xanh phương nam.
 Thunnus obesus (Lowe, 1839): Cá ngừ mắt to.
 Thunnus orientalis (Temminck & Schlegel, 1844): Cá ngừ vây xanh Thái Bình Dương.
 Thunnus thynnus (Linnaeus, 1758): Cá ngừ vây xanh phương bắc.
 Thunnus tonggol (Bleeker, 1851): Cá ngừ đuôi dài.

Đặc điểm sinh học
Cá bạc má có thân hình thuôn dài, hơi dẹt bên. Ở Việt Nam, cá bạc má đánh bắt được có chiều dài dao động từ 72 đến 280 mm, trung bình 209 mm. Chiều dài đánh bắt ở các vùng biển khác nhau cũng khác nhau, ở vùng biển Vũng Tàu là 72 đến 295 mm, ở Côn Đảo là từ 62 đến 260 mm. Còn ở vùng biển Phan Thiết từ 135 đến 295 mm. Phương trình tương quan chiều dài - khối lượng cá bạc má có dạng: W = 0,084 x L x 2,23

Cá bạc má có vây đuôi mảnh, có 2 đến 3 gờ da nổi mỗi bên. Hai vây lưng rời nhau. Sau vây lưng thứ hai và vây hậu môn có các vây phụ. Vây ngực chúng nằm cao, cá bơi nhanh và khoẻ, thích hợp với lối sống di cư xa.

Các bạc má sống từng đàn rất đông vì chủng loại này đi từng bầy không rải rác như các loại cá biển khác. Ban đêm chúng di chuyển trông như một vầng kim quang dưới biển (ngời cá). Cá bạc má có hiện tượng di cư thảng đứng ngày đêm thể hiện khá rõ. Sản lượng cá đánh được bằng lưới kéo đáy cao nhất là vào lúc bình minh và giữa trưa, còn lưới kéo tầng cao nhất là từ 20 đến 24 giờ đêm.

Bạc má là loại cá ăn bọt nước hoặc sứa biển, chúng ăn động vật nổi (giáp xác, cá con). Cá bạc má chủ yếu ăn động vật phù du và một thực vật phù du. Trong số động vật phù du, Oncaea chiếm 39,8%, Copepoda 11,4%, Megalopa larva 9,4% vv… Trong thực vật phù du thì tảo khuê gồm 21 giống chiếm tới 89,7%, Coscinodiscus 22,9%, Nitzschia 11,2% vv… Cường độ bắt mồi của cá cái cao hơn cá đực, cá chưa chín muồi sinh dục cao hơn cá trưởng thành.

Ở Việt Nam, cá bạc má đánh bắt được thuộc 4 nhóm tuổi, trong đó cá nhóm 2 tuổi chiếm ưu thế và chiếm khoảng 64,4%. Cá nhóm 1 tuổi chiếm 19,7%. Cá nhóm 3 tuổi chiếm 12,0% và cá nhóm 4 tuổi chiếm 3,9%.

Cá bạc má sinh trưởng rất nhanh trong năm đầu và đạt trung bình 113 mm. Từ năm thứ 2, tốc độ tăng trưởng chậm dần. Mùa sinh sản của cá bạc mà kéo dài từ cuối mùa khô (tháng ba) cho đến cuối mùa mưa (tháng mười hai) với hai đỉnh đẻ rộ vào tháng 3 – 6 và tháng 9 – 10. Chiều dài khi cá đi đẻ lần đầu dao động từ 140 mm đến 200 mm. Nhiệt độ nước biển bề mặt thích hợp cho cá đi đẻ là 26–27,5 °C và độ mặn 3,0–3,4%.

Việc đánh bắt ở Việt Nam
Ở Việt Nam, cá bạc má là một trong những loài luôn chiếm vị trí hàng đầu về tỷ lệ trong sản lượng cá nổi nhỏ, và là loài cá được tiêu thụ nhiều trong thị trường nội địa, không những chỉ cho cộng đồng dân cư ven biển mà còn cung cấp nguồn đạm động vật cho cộng đồng dân cư ở vùng sâu, vùng xa, miền núi.

Thành phần sản lượng của cá bạc má trong nghề lưới vây của các vùng biển có sự biến động tương đối lớn qua 3 năm đánh bắt, trong sản lượng của nghề lưới vây của tỉnh Bình Thuận (Đông Nam Bộ) và Nghệ An (vịnh Bắc Bộ) chiếm 12,4% và 9,3%.

Sản lượng và năng suất đánh bắt của cá bạc má của 3 vùng biển biến động rất lớn theo các tháng đánh bắt. ở vùng biển vịnh Bắc Bộ và Đông Nam Bộ, các tháng cho sản lượng cá bạc má cao nằm trong thời kỳ gió mùa Đông Bắc.

Tổng sản lượng khai thác cá Bạc má của nghề lưới vây là 4.842 tấn/năm ở vùng biển vịnh Bắc Bộ, 4.050 tấn/năm ở Trung Bộ và cao nhất ở Đông Nam Bộ là 6.560 tấn/năm.
Phân bố, biến động sản lượng cá bạc má thể hiện rõ theo mùa gió mùa, theo chu kỳ ngày-đêm và theo dải độ sâu. Chiều dài cá đánh bắt thích hợp nhất của cá Bạc má ở 3 vùng biển nghiên cứu là nhóm cá trên 2 tuổi, dao động từ 200 – 220 mm.

Ở vùng biển Trung Bộ, để thu được sản lượng bền vững tối đa và hiệu quả kinh tế cao hơn, không nên vượt quá cường lực hiện tại và đối với vùng biển Đông Nam Bộ cần giảm cường lực khai thác đi khoảng 10% so với cường lực hiện tại. Còn ở vùng biển vịnh Bắc Bộ, có thể gia tăng cường lực khai thác, nhưng sản lượng sẽ tăng không đáng kể.

Sản lượng và năng suất đánh bắt
Ở vùng biển vịnh Bắc Bộ, năng suất đánh bắt của các đội tàu và sản lượng khai thác tương đối cao và biến động rất lớn qua các tháng khai thác. Cá bạc má cho sản lượng khai thác và năng suất đánh bắt cao trong các tháng 1, 2, 3, 9, 10, 11 và 12.

Ở vùng biển Trung Bộ, năng suất đánh bắt và sản lượng khai thác của cá bạc má ở vùng biển này cũng tương tự như vùng biển vịnh Bắc Bộ, biến động rất lớn qua các tháng khai thác. Mùa vụ đánh bắt ở vùng biển này rất hạn chế thay đổi theo từng năm khai thác và phụ thuộc chủ yếu vào điều kiện khí hậu, nên có những tháng không có sản lượng.

Ở vùng biển Đông Nam Bộ, giống các vùng biển trên, năng suất đánh bắt và sản lượng khai thác của cá bạc má biến động rất lớn theo thời gian. Các tháng 1, 2, 3, 10, 11 và 12 đều là những tháng cho sản lượng và năng suất đánh bắt cao so với các tháng khác.

Tổng sản lượng đánh bắt
Sản lượng cá bạc má của nghề lưới vây của các vùng biển nghiên cứu trên biến động lớn qua các năm khai thác và đều có xu hướng giảm xuống.

Ở vùng biển vịnh Bắc Bộ, đã ước tính được sản lượng cá bạc má là 4.190 tấn trong năm 2003, 6.633 tấn trong năm 2004 và 3.703 tấn trong năm 2005, trung bình khoảng 4.842 tấn. ở vùng biển miền Trung, đã ước tính trong năm 2003 là 2.904 tấn, năm 2004 là 5.428 tấn và năm 2005 là 3.818 tấn, trung bình là 4.050 tấn.

Ở vùng biển Đông Nam Bộ, sản lượng cá bạc má tương đối cao trong năm 2003 là 11.511 tấn đến năm 2005 chỉ còn 3.769 tấn, trung bình là 6.560 tấn.

Phân bố sản lượng
 Theo dải độ sâu:
Mật độ của cá tăng dần từ độ sâu 20 m đến 50 m, năng suất đánh bắt tăng từ 0,27 kg/giờ đến 0,83 kg/giờ. Tần suất xuất hiện (%) của cá bạc má trong phạm vi này cũng cao hơn ở các độ sâu khác.

Ở những nơi có độ sâu lớn hơn 100 m hầu như không bắt được cá bạc má bằng lưới kéo đáy. Dải độ sâu mà lưới kéo đáy đánh bắt được cá bạc má có năng suất cao nhất là dải độ sâu 30 – 50 m.

 Theo ngày đêm:
Qua sự biến động sản lượng cá bạc má trong các mẻ lưới kéo đáy và các tín hiệu của máy thủy âm, cá bạc má là loài cá nổi tiến hành di cư thẳng đứng theo ngày đêm. Ban ngày chúng thường nằm ở các tầng nước sâu, ban đêm chúng di chuyển dần lên các tầng nước trên.

 Theo mùa gió mùa:
Trong mùa gió Đông Bắc thì khu vực khai thác có sản lượng cá bạc má cao chủ yếu tập trung ở vùng biển vịnh Bắc Bộ và Tây Nam Bộ.

Ở vịnh Bắc Bộ trong mùa này do thời tiết lạnh nên cá tập trung nhiều ở giữa vịnh, ở độ sâu trên 50 m và có xu hướng di chuyển từ phía Bắc vào phía Nam.

Còn trong mùa gió Tây Nam vào khoảng tháng 4 nhiệt độ bắt đầu tăng lên, cá phân bố rộng hơn, rải rác khắp các vùng biển và hướng di chuyển của cá ngược với hướng di chuyển trong mùa gió Đông Bắc, cá đi theo hướng từ phía Nam lên phía Bắc và vào khu vực gần bờ hơn để đẻ.

Trữ lượng và khả năng khai thác
Trữ lượng cá bạc má ở vùng biển vịnh Bắc Bộ là 6.270 tấn với khả năng khai thác bền vững tối đa MSY là 4.521 tấn, ở vùng biển Trung Bộ là 6.536 tấn với MSY là 5.378 tấn, ở vùng biển Đông Nam Bộ là 6.861 tấn với MSY là 5.475 tấn.

 Vùng biển vịnh Bắc Bộ:

Cá bạc má ở vùng biển vịnh Bắc Bộ với nhóm chiều dài đánh bắt từ 185 – 295 mm được phân tích thành 22 nhóm với khoảng cách chiều dài 5 mm, trong đó các nhóm từ 220 – 270 mm chiếm ưu thế.

Trữ lượng cá bạc má ở vùng biển vịnh Bắc Bộ được xác định là 6.270 tấn, tương ứng 58 triệu con, khả năng khai thác bền vững tối đa (MSY) là 4.521 tấn.

 Vùng biển Trung Bộ:

Trữ lượng được xác định là 6.536 tấn, tương ứng 132 triệu con, khả năng khai thác bền vững tối đa (MSY) là 5.378 tấn. Nhóm chiều dài từ 100 – 180 mm là nhóm cá nhỏ chưa thích hợp cho việc khai thác chiếm đáng kể trong tổng sản lượng là 1.222 tấn, chiếm tới 56,9% tổng số con đánh bắt được.

 Vùng biển Đông Nam Bộ:
Trữ lượng cá bạc má là 6.860 tấn, tương ứng 96 triệu con. Khả năng khai thác bền vững tối đa MSY là 5.475 tấn. Nhóm chiều dài từ 195 – 235 mm chiếm ưu thế.

Một số địa phương tiêu biểu
 Ở Nghệ An, thành phần sản lượng đánh bắt cá bạc má chiếm tỷ lệ tương đối cao (9,3%) trong tổng sản lượng, đứng thứ hai sau cá Nục sồ (5,7%). Tỷ lệ sản lượng của cá bạc má từ năm 2003 - 2005 biến động không lớn và có xu hướng giảm dần, trong đó năm 2003 chiếm 9,6%, năm 2004 chiếm 9,0% và năm 2005 chiếm 9,3% trong tổng sản lượng khai thác.
 Ở Quảng Nam, thành phần sản lượng cá bạc má đứng thứ 3 chiếm 4,9% trong tổng sản lượng. Tỷ lệ sản lượng cá bạc má của tỉnh này biến động lớn và có xu hướng giảm dần từ năm 2003 đến năm 2005. Trong năm 2003 tỷ lệ sản lượng của cá bạc má là 5,6% đến năm 2005 giảm còn 4,7%.
 Ở Khánh Hoà, thành phần sản lượng của cá bạc má đánh bắt được bằng nghề lưới vây rất thấp so với các tỉnh trên, chỉ chiếm 2,1% trong tổng sản lượng và biến động lớn qua các năm khai thác. Trong năm 2003, thành phần sản lượng cá bạc má chiếm tỷ lệ không đáng kể trong tổng sản lượng khai thác, năm 2004 thành phần sản lượng cá bạc má chiếm 4,2%, năm 2005 chiếm 1,8%.
 Ở Bình Thuận, thành phần sản lượng của cá bạc má đánh bắt được bằng nghề lưới vây của tỉnh Bình Thuận tương đối cao so với các tỉnh trên, chiếm 12,4% đứng thứ 3 sau cá nục sồ (34,8%) và cá nục thuôn (27,4%). Tỷ lệ sản lượng của cá bạc má từ năm 2003 - 2005 biến động lớn và có xu hướng tăng dần: năm 2003 chiếm 7,8%, năm 2004 chiếm 11,9% và năm 2005 chiếm 17,6% trong tổng sản lượng khai thác của nghề lưới vây.
 Ở Bến Tre thành phần sản lượng của cá bạc má đánh bắt được bằng nghề lưới vây của tỉnh Bến Tre chỉ chiếm 4,0% trong tổng sản lượng khai thác, nhưng vẫn đứng thứ 3 sau cá nục sồ (32,8%) và cá nục thuôn (12,2%). Tỷ lệ sản lượng biến động không lớn, năm 2003 chiếm 3,6%, năm 2004 chiếm 2,9% và năm 2005 chiếm 5,5%.

Liên kết ngoài
 Fisheries Biology, Assessment and Management, King M, Fishing New Book, 1995, trang 01 đến trang 341.
 Standard Operating Procedures for Data Collection and Analysis, Information Collection for sustainable Pelagic Fisheries in the South China Sea, SEAFDEC MFRDMD, 2004, trang 01 đến trang 47.
 Introduction to tropical fish stock assessment, Part 1. Sperre P, S.C. Venema, Manual. FAO, Rome, No. 306, Rev. 2, 1998, trang 01 đến trang 376.
 Đặc điểm sinh học của một số loài cá nổi di cư thuộc giống cá Nục (Decapterus), cá Bạc Má (Rastrelliger) và cá Ngừ ở vùng biển Việt Nam, Tuyển tập các công trình nghiên cứu "Nghề cá Biển" Tập 1, Chu Tiến Vĩnh, Bùi Đình Chung, Nguyễn Phi Đính (1998).

Tham khảo


title: Panus

text:
Panus là một chi nấm thuộc họ Polyporaceae.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Index Fungorum

Polyporaceae


title: Heliogomphus ceylonicus

text:
Heliogomphus ceylonicus là một loài chuồn chuồn ngô thuộc họ Gomphidae. Nó là loài đặc hữu của Sri Lanka. Môi trường sống tự nhiên của nó là các khu rừng đất thấp ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và sông. Nó bị đe dọa do mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo

 Bedjanic, M. 2005. Heliogomphus ceylonicus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 9 tháng 8 năm 2007.

Chuồn chuồn ngô Sri Lanka
C
Động vật được mô tả năm 1878


title: Lê Nhân Tông

text:
Lê Nhân Tông (chữ Hán: 黎仁宗 28 tháng 5 năm 1441 – 25 tháng 10 năm 1459) tên húy là Lê Bang Cơ (黎邦基), là vị hoàng đế thứ ba của Hoàng triều Lê nước Đại Việt, trị vì trong vòng 17 năm, từ ngày 15 tháng 9 năm 1442 đến khi bị Lê Nghi Dân ám sát vào mùa đông năm 1459.

Lê Bang Cơ là con thứ ba của Lê Thái Tông, được Thái Tông lập làm thái tử chỉ 6 tháng sau khi sinh ra. Năm 1442, Lê Thái Tông đi tuần miền Đông, đột ngột qua đời. Các tể tướng theo di mệnh của Thái Tông lập Lê Nhân Tông Lê Bang Cơ lên ngôi Hoàng đế, lúc ấy mới 1 tuổi, nên mẹ là Tuyên Từ Hoàng thái hậu buông rèm nhiếp chính. Trong vòng 10 năm đầu giữ ngôi, nhà vua nhờ sự giúp sức của Thái hậu và các tể tướng, đại thần như Lê Khả, Lê Thụ, Lê Liệt,... đã giữ được sự yên ổn trong nước. Ở phía Nam, năm 1444-1445, Chiêm Thành hai lần đưa quân xâm lấn Hóa châu. Năm 1446, triều đình sai Lê Khả, Lê Thụ, Lê Khắc Phục đem đại quân chinh phạt đất Chiêm, hạ thành Đồ Bàn và bắt vua Chiêm là Bí Cai. Cũng vào thời Lê Nhân Tông, năm 1448 triều đình sáp nhập xứ Bồn Man vào Đại Việt.

Năm 1452, Thái hậu cho Lê Nhân Tông tự coi chính sự. Hoàng đế ra sức khuyến khích nông nghiệp và tổ chức một số khoa thi Nho học tìm người có tài ra làm quan. Nhân Tông còn truy tặng cho các công thần khai quốc của Hoàng triều Lê, ban ruộng đất cho hậu duệ của họ và tăng lương cho quan lại, vương hầu. Năm 1459, anh khác mẹ của Nhân Tông là Lê Nghi Dân làm binh biến giết nhà vua và thái hậu. Sử sách mô tả Nhân Tông là vị hoàng đế đức độ, coi trọng Nho học, không đam mê tửu sắc, và biết nghe can gián. Cái chết sớm của nhà vua đã khiến cho quan lại "nuốt hận ngậm đau" và thần dân "như mất cha mất mẹ".

Thân thế
Lê Nhân Tông có tên thật là Lê Bang Cơ (黎邦基), tên dùng trong các văn kiện ngoại giao với nhà Minh là Lê Tuấn (黎濬). Lê Bang Cơ sinh vào ngày 9 tháng 5 âm lịch năm Tân Dậu (28 tháng 5  năm 1441), là con trai thứ ba của Lê Thái Tông, mẹ là Tuyên Từ Văn Hoàng hậu Nguyễn Thị Anh, người làng Bố Vệ huyện Đông Sơn, Thanh Hóa.

Trước khi Bang Cơ ra đời, Lê Thái Tông đã có hai người con trai: Dương Chiêu nghi sinh ra Lê Nghi Dân và Bùi Quý nhân sinh ra Lê Khắc Xương. Không lâu sau, vào năm 1442, Ngô Tiệp dư sinh ra Lê Tư Thành, là con trai út trong tổng số 4 người con trai của Lê Thái Tông.

Đầu năm 1441, Hoàng đế Thái Tông lập Nghi Dân làm Thái tử. Theo sách Đại Việt Sử ký Toàn thư do sử quan đời Hồng Đức Ngô Sĩ Liên biên soạn, sau việc này Dương Thị Bí (sinh ra Nghi Dân) càng trở nên kiêu ngạo, nhiều lần làm phật ý Thái Tông. Thái Tông giận, bèn giáng Thị Bí xuống làm Chiêu nghi và phế ngôi thái tử của Nghi Dân. Ngày 16 tháng 11 âm lịch năm 1441,nhà vua lập Lê Bang Cơ làm Hoàng thái tử, giáng Nghi Dân làm Lạng Sơn vương (諒山王) và phong Khắc Xương làm Tân Bình vương (新平王). Trong chiếu phong Thái tử có viết:

Năm 1442, Lê Thái Tông đi tuần miền đông. Ngày 4 tháng 8 âm lịch (7 tháng 9 dương lịch), hoàng đế đột ngột qua đời ở vườn Vải, huyện Gia Định, khi đó mới 20 tuổi. Ngày 12 tháng 8 âm lịch (15 tháng 9 dương lịch) năm 1442, các tể tướng, đại thần Lê Khả, Lê Thụ, Lê Xí, Lê Liệt, Lê Bôi lập Lê Bang Cơ (2 tuổi) lên ngôi Hoàng đế, đổi niên hiệu là Thái Hòa (大和), sử gọi là Lê Nhân Tông (黎仁宗). Tháng 6 âm lịch năm 1443, triều đình lấy ngày sinh của hoàng đế làm Hiến Thiên Thánh Tiết.

Cai trị

Thái hậu nhiếp chính

Lúc đó ông mới lên 1 tuổi, Thần phi Nguyễn Thị Anh được tôn làm Hoàng thái hậu, buông rèm nghe chính sự. Sử sách gọi là Tuyên Từ Hoàng thái hậu. Hoàng thái hậu dùng phép sẵn có từ đời trước, được các huân hựu đại thần như Lê Khả, Lê Thụ, Lê Liệt,... phò tá nên trong khoảng hơn 10 năm, nước Đại Việt bình yên. Ngày 2 tháng 2 âm lịch năm 1443, thái hậu thay mặt Nhân Tông xuống chiếu cầu lời nói thẳng từ đại thần và nhân dân để giúp vua giữ yên đất nước:

Không lâu sau khi vua Lê Nhân Tông lên ngôi, tháng 5 âm lịch năm 1444, vua Chiêm Thành là Ma Ha Bí Cai dẫn quân vào đánh Hóa Châu. Triều đình cử Nhập nội Kiểm hiệu Thái bảo Lê Bôi, Tổng quản Lê Khả mang 10 vạn quân đánh bại Chiêm Thành. Đến tháng 4 âm lịch năm 1445, quân Chiêm đánh vào thành An Dung của Hóa Châu, nhưng cũng bị thua. Mùa xuân năm 1446, Thái hậu thấy Chiêm Thành nhiều lần "dốc quân cả nước vào cướp", nên sai Nhập nội Đô đốc bình chương Lê Thụ, Lê Khả và Thiếu phó Lê Khắc Phục dẫn 60 vạn quân chinh phạt Chiêm Thành. Đồng thời triều đình cử Đồng tri Thẩm hình viện sự Trình Chân, Chuyển vận sứ huyện Thanh Oai Nguyễn Đình Mỹ sang nước Minh báo việc Chiêm Thành lấn cướp. Trên mặt trận, quân Đại Việt liên tiếp thắng lợi, đánh chiếm quốc đô Đồ Bàn, bắt sống Bí Cai cùng nhiều tướng tá, thủ lĩnh bộ tộc, cung nữ và khí giới đem về Đông Kinh. Cháu gọi Bí Cai bằng cậu là Ma Ha Quý Lai sai các bồi thần Chế Cữu, Ma Thúc và Bà Bị dâng biểu xin thần phục Đại Việt, được lập làm vua mới của Chiêm. Sau này khi Trung Quốc nhận tin Đại Việt đánh thắng Chiêm Thành, Hoàng đế Trung Quốc Minh Anh Tông đã hạ chiếu đòi Lê Nhân Tông thả Bí Cai về nước, nhưng triều đình Việt phớt lờ.

Tháng 7 âm lịch năm 1448, nước Bồn Man (盆蠻) dâng hai con voi, xin nội thuộc vào Đại Việt. Triều đình sáp nhập Bồn Man, đổi làm châu Quy Hợp (歸合).

Cuối năm 1448, triều đình mở khoa thi Hội tuyển nhân tài làm quan. Khoa này có hơn 750 sĩ tử tham gia, trong đó 27 người được chấm đỗ. Sau đó triều đình tiếp tục cho thi Đình; nhà vua ra điện Tập Hiền, ban đề văn sách hỏi về lễ nhạc, hành chính, cuối cùng chọn được 3 đệ nhất giáp tiến sĩ cập đệ (Nguyễn Nghiêu Tư, Trịnh Thiết Trường và Chu Thiêm Uy), 12 đệ nhị giáp tiến sĩ xuất thân và 12 đệ tam giáp đồng tiến sĩ xuất thân.

Năm 1449, triều đình định lại phép thi lại điển. Trước đấy người thi lại điển chỉ cần thi ám tả, viết và toán, ai thi trúng sẽ được tuyển vào các cục. Đến thời Nhân Tông, các đại thần thấy thể lệ này khiến quá nhiều người thi đỗ, nên quy định "cho thi ám tả và nghĩa của bản kinh và Tứ thư mỗi thứ một bài, cho đề thi trái với những điều đã học"; do vậy, kỳ thi lại điển năm 1449 chỉ có 85 người thi đỗ. Từ đây bắt đầu lệ thi lại điển bằng ám tả và Tứ thư, Ngũ kinh.

Tháng 2 âm lịch năm 1449, triều đình sai Tư khấu Lê Khắc Phục đôn đốc cục Bách tác và các quân vệ Thiên Quan, Tứ sương phối hợp với quân dân trấn Thái Nguyên đào sông Bình Lỗ dài 25.000 trượng, trải từ Lãnh Kinh (gần Đáp Cầu, tỉnh Hà Bắc ngày nay) tới cầu Phù Lỗ (nay thuộc huyện Sóc Sơn, Hà Nội), mang lại thuận lợi cho việc giao thông vận tải.

Tháng 3 âm lịch năm 1449, vua Chiêm Quý Lai bị em là Quý Do cướp ngôi. Quý Do sai sứ sang triều cống Đại Việt, nhưng triều đình từ chối không tiếp nhận lễ vật và phán: "Tôi giết vua, em giết anh là tội đại ác xưa nay, trẫm không nhận đồ dâng". Sứ Chiêm phải mang trả lại lễ vật về nước. Tiếp đó Thái hậu sai Đồng tri Hữu Tri sự Nguyễn Hữu Quang, Điện trung thị Ngự sử Trình Ngự đem thư sang Chiêm Thành, với nội dung như sau: "Sự thực của các ngươi như thế nào thì phải sang trình bày cho rõ".

Tháng 7 âm lịch năm 1449, triều đình đổi tên, chia lại một số hiệu quân: quân Hỏa đồng được đổi làm quân Thần lôi và Thần điện; quân Thiện trạo đổi làm các quân Hải hồng, Hải mã, Hải kinh, Hải thu; hiệu quân Bát náo đổi làm quân Hải cốt.

Tháng 11 âm lịch năm 1449, triều đình ban hành 14 điều luật về điền sản, đưa vào bộ hình luật.

Ngày 26 tháng 7 âm lịch năm 1451, Thái hậu xử tử Thái úy Lê Khả và Tư khấu Lê Khắc Phục, người đương thời cho rằng hai người bị oan.

Đích thân chấp chính
Tháng 11 âm lịch năm 1453, Hoàng đế lên 12 tuổi, có thể tự coi chính sự, Tuyên Từ Thái hậu trả lại quyền chính cho Hoàng đế rồi lui về ở cung riêng. Khi tự mình ra coi chính sự, Hoàng đế xuống lệnh đại xá, và đổi niên hiệu là Diên Ninh (延寧). Năm 1454 trở thành năm Diên Ninh thứ nhất.

Lê Nhân Tông tỏ ra độ lượng với các công thần khai quốc có tội bị xử tử trước đây, từ thời Lê Thái Tổ, Lê Thái Tông đến khi Tuyên Từ Hoàng thái hậu chấp chính. Ngay khi ra cầm chính sự, Nhân Tông ra nhiều chiếu chỉ biểu dương công lao của họ, hoặc trả lại của cải, ruộng đất cho con cháu họ. Nhân Tông khôi phục lại quan tước và ban cho con cháu Trịnh Khả (bị xử tử năm 1451) 100 mẫu ruộng; cấp 100 mẫu ruộng cho con cháu Lê Sát và Lê Ngân (bị xử tử năm 1437); trả lại điền sản trước đây cho con cháu Phạm Văn Xảo (bị xử tử năm 1430) và Trần Nguyên Hãn (bị xử tử năm 1429). Nhân Tông biểu dương công lao sự nghiệp của Nguyễn Trãi (bị xử tử năm 1442): Nguyễn Trãi là người trung thành giúp đức Thái Tổ dẹp yên giặc loạn, giúp đức Thái Tông sửa sang thái bình. Văn chương và đức nghiệp của Nguyễn Trãi, các danh tướng của bản triều không ai sánh bằng. Tuy nhiên, Nhân Tông vẫn chưa minh oan cho Nguyễn Trãi, điều mà Lê Thánh Tông đã làm sau này.

Theo phỏng đoán của một số sử gia hiện đại, điều đó liên quan tới nỗi oan khuất của Nguyễn Trãi trong vụ án Lệ Chi Viên mà chính Tuyên Từ Thái hậu là thủ phạm sát hại Thái Tông để giấu thân thế của Nhân Tông; lời dị nghị của mọi người ngày càng nhiều khiến Nhân Tông phần nào nhận ra thân thế của mình. Bản thân Nhân Tông cũng ở vào thế khó xử khi phải phân biệt đúng sai rành mạch.

Lê Nhân Tông còn tăng chức 1 bậc cho các công thần đã hy sinh thời khởi nghĩa Lam Sơn như Đinh Lễ và Lý Triện. Đây từng là hai tướng giỏi nhất trong đội nghĩa binh của Lê Thái Tổ, đánh tan quân Minh ở Tốt Động-Chúc Động (1426) và vây thành Đông Quan nhưng sau bị đánh úp giết chết (1427).

Trong các năm 1452, 1458, vua Nhân Tông tổ chức thi Hội, nhưng không thi Đình như ở năm 1448.

Năm Quý Hợi (1455), vua Lê Nhân Tông sai Quốc tử giám Bác sĩ Phan Phu Tiên soạn bộ quốc sử cũng mang tên Đại Việt sử ký (Phan Phu Tiên), viết tiếp quyển thời Trần là Đại Việt sử ký (Lê Văn Hưu), bắt đầu từ Trần Thái Tông cho đến khi Lê Thái Tổ đánh bại hoàn toàn quân Minh xâm lược.

Ngoài ra, Hoàng đế cũng ban hành nhiều chỉ dụ khuyến khích sản xuất, miễn giảm thuế khóa; ông căn dặn các quan trấn, lộ, phủ, huyện "phải bảo dân gắng sức làm ruộng, xử án phải cho công bằng, nếu có trộm cướp, phải hết lòng lùng bắt", các đại thần võ tướng như Nhập nội Tư đồ bình chương sự Lê Hiêu, Nhập nội Đô đốc bình chương sự Lê Lựu phải "trông coi các việc giữ vững thành trì, ngày đêm nghiêm ngặt, tuần phòng trong ngoài theo đúng phép", còn quan coi lăng tẩm ở Tây Kinh (hay Lam Kinh – đất tổ và cũng là kinh đô thứ hai của Hoàng triều Lê) làm mọi việc "phải thành kính, tinh khiết như ngã cây, chặt che, kiếm củi". Hoàng đế còn xuống chiếu cứu giúp những kẻ không vợ, góa chồng, mồ côi, cô đơn và biểu dương những người chồng nghĩa khí, người vợ trinh tiết.

Cái chết

Từ khi bị mất ngôi thái tử, Lạng Sơn vương Lê Nghi Dân vẫn thường có lòng oán hận và muốn thoán đoạt ngôi của Nhân Tông. Các tác giả hiện đại phỏng đoán rằng ngày càng có nhiều người dị nghị về nguồn gốc của Nhân Tông nên càng thúc đẩy Nghi Dân nổi loạn. Trong khi đó, theo sách Đại Việt thông sử do Lê Quý Đôn soạn vào thời Lê Trung hưng, Nhân Tông nghĩ Nghi Dân là anh ruột nên không có ý đề phòng gì cả. Đại Việt Sử Ký Toàn Thư cũng chép rằng, ngày 3 tháng 1 âm lịch năm 1456, nhà vua đã mời Nghi Dân cùng ăn yến tiệc.

Ngày 3 tháng 10 năm Kỷ Mão (tức 28 tháng 10 năm 1459), Nghi Dân đang đêm cùng các thủ hạ bắc thang vào tận trong cung cấm giết Lê Nhân Tông. Hôm sau Tuyên Từ Hoàng thái hậu cũng bị hại. Khi đó Nhân Tông mới 18 tuổi, trị vì được 17 năm. Đại Việt sử ký toàn thư có kể Lê Nghi Dân đã được viên chỉ huy cấm binh Lê Đắc Ninh tiếp tay trong việc giết hại Nhân Tông: ....Bấy giờ, Lê Đắc Ninh là Đô chỉ huy giữ Cấm binh đương phiên trực, đã không chịu dẫn quân ra trước ngăn giữ, lại đem giúp kẻ phản nghịch. Cho nên Nghi Dân mới tiếm đoạt được ngôi báu, mà các quan văn võ phải nuốt hận ngậm đau, trăm họ bốn phương như mất cha mất mẹ.

Khi biết Nghi Dân sẽ làm đảo chính, Nội nhân thị thái hậu phó chưởng Đào Biểu đã giả mạo làm Lê Nhân Tông, khoác hoàng bào và lên long sàng mà nằm. Không may, Nghi Dân biết được, nên cũng giết Đào Biểu luôn.

Ngày 7 tháng 10 âm lịch năm 1459, Lê Nghi Dân tự xưng làm Hoàng đế, ban chiếu tuyên bố lên ngôi: "Trẫm là con trưởng của Thái Tông Văn Hoàng đế, trước đây đã được phong là Hoàng thái tử, giữ ngôi chính ở Đông cung. Chẳng may Tiên đế đi tuần miền đông, bỗng băng ở bên ngoài. Nguyễn Thái hậu muốn giữ vững quyền vị, ngầm sai nội quan Tạ Thanh dựng Bang Cơ làm đế, bắt Trẫm làm phiên vương xứ Lạng Sơn. Sau Tạ Thanh tiết lộ việc ấy, lây đến cả Thái úy Trịnh Khả và Tư không Trịnh Khắc Phục, Thái hậu bắt giết cả đi để diệt khẩu. Cho nên từ đó đến giờ, hạn hán sâu bệnh liên tiếp xảy ra, tai dị luôn luôn xuất hiện, đói kém tràn lan, trăm họ cùng khốn. Diên Ninh tự biết mình không phải là con của tiên đế, hơn nữa lòng người ly tán, nên ngày mồng 3, tháng 10 năm nay, đã ra lệnh cho Trẫm lên thay ngôi báu. Trẫm nhờ người trông xuống, tổ tông phù hộ, cùng các vương, đại thần, các quan văn võ trong ngoài đồng lòng suy tôn, xin trẫm nên nối đại thống, hai ba lần khuyên mời, trẫm bất đắc dĩ đã lên ngôi vào ngày mồng 7, tháng 10 năm nay, đổi niên hiệu là Thiên Hưng".Tuy nhiên, Lê Nghi Dân chỉ ở ngôi được 8 tháng thì bị các huân hựu đại thần Nguyễn Xí, Đinh Liệt, Lê Lăng, Nguyễn Đức Trung làm binh biến giết chết. Các đại thần xét trong con của Lê Thái Tông còn lại Gia vương Lê Tư Thành, thông minh, hiền đức, bèn thỉnh ý đưa Gia vương lên ngôi Hoàng đế, sử gọi là Lê Thánh Tông.

Vua Thánh Tông lên ngôi đã hành quyết Lê Đắc Ninh, làm lễ phát tang cho Lê Nhân Tông và Tuyên Từ Hoàng thái hậu. Triều đình rước bài vị Nhân Tông vào thờ ở Thái Miếu, sau đó rước kim sách tôn miếu hiệu là Nhân Tông (仁宗), thụy hiệu là Khâm Văn Nhân Hiếu Tuyên Minh Thông Duệ Tuyên Hoàng đế (欽文仁孝宣明聰睿宣皇帝). Đời sau gọi là Nhân Tông Tuyên hoàng đế (仁宗宣皇帝). Theo Đại Việt Sử ký Toàn thư, từ đầu năm 1460 trời không mưa, phải đến hôm đưa bài vị Nhân Tông vào Thái Miếu trời mới mưa lớn.

Ngày 23 tháng 9 âm lịch năm 1459, Lê Nhân Tông được an táng ở Mục Lăng (穆陵), Lam Sơn. Lê Thánh Tông sai Trung thư lệnh Tri tam quán sự nhưng tri học sinh ngự tiền nhị cục khinh xa úy Nguyễn Trực và Trung thư sảnh Trung thư lệnh thị lang nhập thị kinh diên kiêm quản cận thị chi hậu các cục thượng kỵ đô úy Nguyễn Bá Ký soạn văn bia Mục Lăng kể công đức của vua Nhân Tông.

Nhận định
Sách Đại Việt Sử ký Toàn thư có dẫn lời nhận xét của sử quan nho thần Phan Phu Tiên về Lê Nhân Tông:

Ngô Sĩ Liên làm Triều liệt Đại phu Quốc Tử giám Tư nghiệp kiêm Sử quan Tu soạn vào niên hiệu Hồng Đức thời Lê Thánh Tông, khi soạn sách Đại Việt Sử ký Toàn thư đã đánh giá Lê Nhân Tông là vị hoàng đế giỏi giữ cơ đồ:

Bài văn bia tại Mục Lăng do hai văn thần Nguyễn Trực và Nguyễn Bá Ký biên soạn thì ca ngợi đức độ và công lao của Lê Nhân Tông như sau:

Tuy nhiên, Đại Việt Sử ký Toàn thư cũng dẫn lời bài Trung Hưng Ký được viết vào niên hiệu Quang Thuận thời Lê Thánh Tông; bài này nhìn nhận rất tiêu cực về chính sự thời Lê Nhân Tông và Tuyên Từ Hoàng thái hậu:

 Trong văn hoá đại chúng

2021: Sương Khói Đông Kinh - Quyển 1: Vùng đất ánh sáng

Xem thêm
Lê Thái Tông
Vụ án Lệ Chi Viên
Lê Nghi Dân
Lê Thánh Tông
Nguyễn Thị Anh
Nguyễn Xí

Tham khảoĐại Việt Sử ký Toàn thư (bản điện tử)Đại Việt thông sử Phủ biên tạp lục, tác giả: Lê Quý Đôn, người dịch: Ngô Lập Chí, Khoa Xã Hội - Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội, 1959.
 Khâm định Việt sử Thông giám Cương mục Việt Nam Sử Lược của Trần Trọng Kim. Quyển I, Phần III, Chương XV.
Các triều đại Việt Nam - Quỳnh Cư, Đỗ Đức Hùng, Nhà xuất bản Thanh niên, 2001
Nhìn lại lịch sử - Phạm Duy Kha, Lã Duy Lan, Đinh Công Vỹ, Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin, 2003
 Nguyễn Q. Thắng - Nguyễn Bá Thế. Từ điển nhân vật lịch sử Việt Nam. Nhà xuất bản Văn hóa, 1991.
Viện Sử học (2007), Lịch sử Việt Nam, tập 4, Nhà xuất bản Khoa học xã hội.

Chú thích

Liên kết ngoài
Vietsciences

Nhân Tông
Vua thiếu nhi Việt Nam
Vua chết trẻ
Vua bị ám sát
Người Hà Nội
Vua nhà Hậu Lê
Mất năm 1459
Sinh năm 1441


title: 1242 Zambesia

text:
1242 Zambesia (1932 HL) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 28 tháng 4 năm 1932 bởi C. Jackson ở Johannesburg (UO).

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 1242 Zambesia

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1932


title: Pusy-et-Épenoux

text:
Pusy-et-Épenoux là một xã ở tỉnh Haute-Saône trong vùng Bourgogne-Franche-Comté phía đông nước Pháp.

Xem thêm
Thị trấn của tỉnh Haute-Saône

Tham khảo
INSEE

Xã của Haute-Saône


title: Dermomurex pasi

text:
Dermomurex pasi là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Dermomurex


title: Doerriesa

text:
Doerriesa là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Hadeninae


title: Saint-Antonin-Noble-Val

text:
Saint-Antonin-Noble-Val là một xã của tỉnh Tarn-et-Garonne, thuộc vùng Occitanie, tây nam nước Pháp.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 http://www.saint-antonin-noble-val.com/
 Romanesque and medieval sculpture of Saint-Antonin-Noble-Val
 Megaliths around Saint-Antonin-Noble-Val and in the surrounding area
 http://www.saintantoninnobleval.com

Xã của Tarn-et-Garonne


title: Jean-Dominique Bauby

text:
Jean-Dominique Bauby (; 23 tháng 4 năm 1952 – 9 tháng 3 năm 1997) là một nhà báo, nhà văn và biên tập viên tạp chí thời trang Pháp ELLE.

Vào ngày 8 tháng 12 năm 1995 ở tuổi 43, Bauby đã bị một cơn đột quỵ. Khi tỉnh lại sau đó 20 ngày, ông nhận ra mình hoàn toàn bất lực; ông chỉ còn có thể chớp mí mắt bên trái. Được gọi là hội chứng khoá cứng, tình trạng này khiến cho ý thức bệnh nhân vẫn còn, nhưng toàn thân thì tê liệt. Trong trường hợp của Bauby, miệng, tay, chân của ông đều bị tê liệt, và ông mất  trong 20 tuần đầu tiên sau cơn đột quỵ. Ông có hai con với Céline Desmoulins

Tham khảo

Liên kết ngoài
 The Diving Bell and the Butterfly Movie website (English)
 The Diving Bell and the Butterfly (article in the Hollywood Reporter)
 The truth about "The Diving Bell and the Butterfly" (article on Salon.com  23.Feb.2008 (English))

Sinh năm 1952
Mất năm 1997
Phóng viên Pháp
Mai táng ở nghĩa trang Père Lachaise
Chết do viêm phổi
Biên tập viên tạp chí
Cựu sinh viên Lycée Condorcet


title: Metopoceras felicina

text:
Metopoceras felicina là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha, quần đảo Canaria, và khu vực phía tây của các nước Maghreb.
Con trưởng thành bay từ tháng 2 đến tháng 6. Có một lứa một năm.

Phụ loài
Metopoceras felicina felicina
Metopoceras felicina calderana (quần đảo Canary)
Metopoceras felicina purpurariae (quần đảo Canary)

Liên kết ngoài
species info
Cuculliinae of Israel

Chú thích

Metopoceras


title: Xã của tỉnh Drôme

text:
Đây là danh sách 369 xã của tỉnh Drôme ở Pháp.

Tham khảo


title: Lonnig

text:
Lonnig là một đô thị ở huyện Mayen-Koblenz bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị Lonnig có diện tích 5,5 km².

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Mayen-Koblenz


title: 11943 Davidhartley

text:
11943 Davidhartley (1993 OF9) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 20 tháng 7 năm 1993 bởi E. W. Elst ở Đài thiên văn Nam Âu.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 11943 Davidhartley

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Eric Walter Elst
Thiên thể phát hiện năm 1993


title: Aldea del Rey

text:
Aldea del Rey là một đô thị thuộc Ciudad Real, Castile-La Mancha, Tây Ban Nha. Đô thị này có dân số là 2.106.

Dân số

Tham khảo

Đô thị ở Ciudad Real


title: Saint-Angel, Allier

text:
Saint-Angel là một xã ở tỉnh Allier thuộc miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Allier

Tham khảo

‘‘Dựa trên bài ở Wikipedia tiếng Pháp.’’

Saintangel


title: Euphorbia mainiana

text:
Euphorbia mainiana là một loài thực vật thuộc họ Euphorbiaceae. Đây là loài đặc hữu của Madagascar. Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng cây bụi khô khu vực nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới and vùng nhiều đá. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Haevermans, T. 2004. Euphorbia mainiana. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Madagascar
M


title: Turritella chordata

text:
Turritella chordata là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Turritellidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Turritella


Giải Tinh thần độc lập cho phim hay nhất là một trong các giải Tinh thần độc lập được trao hàng năm cho một phim độc lập, được bầu chọn là hay nhất. Giải này được lập từ năm 1985.

Các phim đoạt giải & được đề cử

Thập niên 1980
1985: After Hours
Blood Simple.
Smooth Talk
The Trip to Bountiful1986: Platoon
Blue Velvet
Down by Law
On Valentine's Day
Salvador
Stand by Me
1987: River's Edge
The Big Easy
Matewan
Swimming to Cambodia
Tough Guys Don't Dance1988: Stand and Deliver
Hairspray
Patti Rocks
The Thin Blue Line
Torch Song Trilogy
1989: sex, lies, and videotape
Drugstore Cowboy
Heat and Sunlight
Mystery Train
True Love

Thập niên 19901990: The Grifters
Henry: Portrait of a Serial Killer
The Plot Against Harry
Pump Up the Volume
To Sleep with Anger
1991: Rambling Rose
City of Hope
Hangin' with the Homeboys
Homicide
My Own Private Idaho1992: The Player
Bad Lieutenant
Gas, Food Lodging
Mississippi Masala
One False Move
1993: Short Cuts
Equinox
Hsi yen (The Wedding Banquet)
Much Ado About Nothing
Ruby in Paradise1994: Pulp Fiction
Bullets Over Broadway
Mrs. Parker and the Vicious Circle
New Nightmare
Yin shi nan nu (Eat Drink Man Woman)
1995: Leaving Las Vegas
The Addiction
Living in Oblivion
Safe
The Secret of Roan Inish1996: Fargo
Dead Man
The Funeral
Lone Star
Welcome to the Dollhouse
1997: The Apostle
Chasing Amy
Loved
Ulee's Gold
Waiting for Guffman1998: Gods and Monsters
Affliction
Claire Dolan
A Soldier's Daughter Never Cries
Velvet Goldmine
1999: Election
Cookie's Fortune
The Limey
The Straight Story
Sugar Town

Thập niên 20002000: Crouching Tiger, Hidden Dragon (Wo hu cang long)
Before Night Falls
George Washington
Ghost Dog: The Way of the Samurai
Requiem for a Dream
2001: Memento
Hedwig and the Angry Inch
L.I.E.
Things Behind the Sun
Waking Life2002: Far From Heaven
The Good Girl
Lovely & Amazing
Secretary
Tully
2003: Lost in Translation
American Splendor
In America
Raising Victor Vargas
Shattered Glass2004: Sideways
How to Get the Man's Foot Outta Your Ass
Kinsey
Maria Full of Grace (Maria, eres llena de gracia)
Primer
2005: Brokeback Mountain
Capote
Good Night, and Good Luck.
The Squid and the Whale
The Three Burials of Melquiades Estrada2006: Little Miss Sunshine
American Gun
The Dead Girl
Half Nelson
Pan's Labyrinth (El laberinto del fauno)
2007: Juno
The Diving Bell and the Butterfly (Le scaphandre et le papillon)
I'm Not There
A Mighty Heart
Paranoid Park2008: The Wrestler
Ballast
Frozen River
Rachel Getting Married
Wendy and Lucy

Tham khảo

Điện ảnh Mỹ
Giải Tinh thần độc lập
Giải thưởng cho phim hay nhất


title: La Jubaudière

text:
La Jubaudière là một xã thuộc tỉnh Maine-et-Loire trong vùng Pays de la Loire phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 170 mét trên mực nước biển.
Sông Èvre chảy qua xã này.

Tham khảo

Jubaudiere


title: Trichochrysea truncata

text:
Trichochrysea truncata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev & Sprecher-Uebersax miêu tả khoa học năm 1999.

Chú thích

Tham khảo

Trichochrysea


title: Mapsidius chenopodii

text:
Mapsidius chenopodii là một loài bướm đêm thuộc họ Scythrididae. Nó là loài đặc hữu của Hawaii.

Ấu trùng ăn Chenopodium oahuense.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Insects of Hawaii. Volume 9, Microlepidoptera

Mapsidius
Loài đặc hữu của Hawaii


title: Horistonotus convexicollis

text:
Horistonotus convexicollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1860.

Chú thích

Tham khảo

Horistonotus


title: Cẩm liên

text:
Cẩm liên (danh pháp khoa học: Shorea siamensis; tiếng Anh thường gọi là Dark Red Meranti, Light Red Meranti, hoặc Red Lauan) là một loài thực vật thuộc họ Dipterocarpaceae. Loài này có ở Indonesia, Malaysia, Myanma, và Thái Lan.

Chú thích

Tham khảo

S
Thực vật Indonesia
Thực vật Malaysia
Thực vật Myanmar
Thực vật Thái Lan


title: 22744 Esterantonucci

text:
22744 Esterantonucci (tên chỉ định: 1998 TB34) là một tiểu hành tinh nằm ở rìa ngoài của vành đai chính. Nó được khám phá thông qua Chương trình nghiên cứu đối tượng gần Trái Đất của đài thiên văn Lowell ở Anderson Mesa Station ở Coconino County, Arizona, ngày 14 tháng 10 năm 1998. Nó được đặt theo tên Ester Antonucci, an Italian solar physicist và director thuộc Observatory of Turin.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 22001–23000

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thiên thể phát hiện năm 1998


title: 13352 Gyssens

text:
13352 Gyssens là một tiểu hành tinh được phát hiện ngày 18 tháng 9 năm 1998 bởi Eric Walter Elst.

Nó được đặt theo tên Belgian Marc Gyssens, Trưởng đài thiên văn Urania, người đồng sáng lập tổ chức Khí tượng thế giới và là giảng viên tại Đại học Hasselt (UHasselt).

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1998


title: 3955 Bruckner

text:
3955 Bruckner (1988 RF3) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 9 tháng 9 năm 1988, bởi Freimut Börngen ở Tautenburg.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 3955 Bruckner

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Freimut Börngen
Thiên thể phát hiện năm 1988


title: Paracardiophorus rufopictus

text:
Paracardiophorus rufopictus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Carter miêu tả khoa học năm 1939.

Chú thích

Tham khảo

Paracardiophorus


title: Cyligramma latona

text:
Cyligramma latona là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở miền tây Châu Phi, bao gồm Guinea.

Hình ảnh

Liên kết ngoài

Chú thích

Cyligramma
Động vật Botswana
Côn trùng Ethiopia
Côn trùng Malawi


title: Cassinopsis

text:
Cassinopsis là một chi chứa khoảng 4 tới 6 loài cây bụi hay cây gỗ nhỏ thường xanh sát mặt đất, có thể cao tới 4 m, sinh sống trong khu vực từ đông nam đại lục châu Phi (Nam Phi tới Mozambique và Zimbabwe) tới đảo Madagascar.

Miêu tả
Tất cả các loài đều có lá đơn, màu xanh lục tươi ở mặt trên và lục xỉn ở mặt dưới, mọc đối. Mép lá nguyên hay hơi khía nhỏ, cong xuống phía dưới. Đôi khi có gai nhọn màu xanh trên cành. Hoa nhỏ, hình sao, màu từ trắng tới kem, mẫu 5, lưỡng tính, mọc thành cụm hoa dạng xim, đối diện với các gai (nếu có). Bầu nhụy 1-2 noãn. Nở hoa từ tháng 9 tới tháng 11. Tạo quả từ tháng 2 tới tháng 5. Quả gần như là quả hạch khô.

Phân loại
Chi này trước đây được đặt trong họ Icacinaceae nghĩa rộng và đa ngành, nhưng kể từ khi họ này bị chia nhỏ thì nó đã không được đặt vào bộ hay họ nào. Nghiên cứu gần đây gợi ý rằng nó gắn với bộ Garryales, nhưng có lẽ không đủ gần để cho phép mở rộng bộ này ra để gộp cả nhóm có chứa chi này.

Các loài
Bốn loài được ghi nhận có trong thực địa là:
 Cassinopsis ciliata: Madagascar, ở độ cao 500-1.500 m trong các tỉnh Fianarantsoa, Toamasina.
 Cassinopsis ilicifolia (đồng nghĩa: Cassine ilicifolia, Cassine mucronata, C. capensis, Hartogia ilicifolia, Ilex dichotoma): đông nam châu Phi.
 Cassinopsis madagascariensis (đồng nghĩa: Nuxia brachyscypha): Madagascar, ở độ cao 500-2.000 m trong các tỉnh Antananarivo, Antsiranana, Fianarantsoa, Toamasina, Toliara.
 Cassinopsis tinifolia: đông nam châu Phi

Thực vật chí Madagascar còn liệt kê thêm 2 loài là Cassinopsis chapelieri (đồng nghĩa: Tridianisia chapelieri) và Cassinopsis tomentosa, nhưng cũng ghi chú thêm là cả hai loài này chỉ biết đến từ 1-2 mẫu vật mà chưa được phát hiện lại được trong thực địa.

Ghi chú


title: (29422) 1997 AH21

text:
{{DISPLAYTITLE:(29422) 1997 AH21}}

(29422) 1997 AH21 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Seiji Ueda và Hiroshi Kaneda ở Kushiro, Hokkaidō, Nhật Bản, ngày 9 tháng 1 năm 1997.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 29001–30000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1997
Được phát hiện bởi Hiroshi Kaneda
Được phát hiện bởi Seiji Ueda
Tiểu hành tinh vành đai chính