title: Cội nguồn sự sống

text:
là quá trình phát triển tự nhiên từ vật chất vô cơ thông qua sự phức tạp hóa các hợp chất cacbon, hình thành các đại phân tử protein và các nucleic làm thành một hệ tương tác có khả năng tự nhân bản và tự đổi mới.

Nghiên cứu về nguồn gốc sự sống là một trong những lĩnh vực được biết đến rất hạn chế mặc dầu hầu hết những hiểu biết của con người về bộ môn sinh học và thế giới tự nhiên là dựa trên nó. Mặc dù công việc nghiên cứu về lĩnh vực này rất chậm nhưng nó luôn luôn thu hút sự chú ý của nhiều người bởi vì đây là một câu hỏi rất lớn và rất khó. Một số những sự kiện đã cho chúng ta biết một phần điều kiện tạo nên sự sống, nhưng cơ chế bên trong tạo nên sự sống vẫn là một điều bí ẩn.

Những tư tưởng về sự sống đầu tiên: Aristotle, Pasteur, Darwin, Oparin
Vào thế kỉ thứ 4 trước Công nguyên, Aristotle đã trình bày dựa trên những điều mà con người thời đó biết được, ít nhất là ở châu Âu, rằng những vật thể sống phát sinh từ những vật thể không sống. Ví dụ như bọ chét và chuột phát sinh từ những đống rác cũ hay bột mì, những con giòi và ruồi trong thịt thối, rệp trong sương. Cuộc sống, nói ngắn gọn hơn, là bắt nguồn từ sự phát triển tự nhiên.

Những nhà khoa học đầu thế kỉ 18 đã lật đổ những học thuyết của Aristotle, nhưng phải đến những thí nghiệm của Louis Pasteur vào năm 1862 người ta mới chắc chắn rằng một nơi đã được vô trùng thì sẽ vĩnh viễn không có bất cứ sinh vật nào phát sinh trong nó được nữa. Ngoài ra ông cũng cho rằng sự sống chỉ có thể phát sinh từ những cơ thể sống phức tạp khác. Những công trình của Pasteur có thể được tóm tắt trong một định luật mà ngày nay chính là nền tảng của thuyết tiến hóa hiện đại: Định luật phát sinh sinh vật: "Mọi cuộc sống đều bắt đầu từ trứng" (nguyên bản tiếng Latinh omne vivum ex ovo). Và thực tế thuyết tiến hóa sinh học không hề có nhiệm vụ chứng minh sự sống từ đâu ra (cũng giống như thuyết vạn vật hấp dẫn không có nhiệm vụ chứng minh trọng lực từ đâu xuất hiện), nó chỉ có nhiệm vụ giải thích sự đa dạng mà thống nhất và thống nhất trong sự đa dạng của sự sống. Tuy nhiên sự sống hoàn toàn có thể bắt nguồn từ các chất hữu cơ đơn giản (abiogenesis).Trong tiếng Việt gọi là tiến hóa hóa học

Ngành khoa học sinh vật hiện đại đang phải đương đầu với một câu hỏi cao hơn: sự sống bắt nguồn "đầu tiên" ở đâu? Pasteur đã chứng minh rằng những sinh vật bậc cao không thể phát sinh một cách tự nhiên. Lý thuyết về tiến hóa của Charles Darwin đã đưa ra một cơ chế để giải thích điều này: sinh vật phải mất hàng triệu năm để tiến hóa từ những dạng cơ bản, nhưng nó sẽ không mang những đặc điểm như lúc trước nữa, nhưng những sinh vật cơ bản ấy sẽ từ đâu ra? Darwin rất quan tâm đến vấn đề này. Trong một lá thư gửi cho Joseph Dalton Hooker ngày 1 tháng 2 năm 1871, Darwin đã cho rằng sự sống bắt nguồn từ "một cái hồ nước ấm áp có chứa đầy các loại muối ammonia và phosphat, ánh sáng, nhiệt độ, điện,... để các hợp chất protein có thể hình thành và trải qua những biến đổi phức tạp". Tiếp theo đó, Darwin tìm cách lý giải luận điểm của mình "vào bây giờ, những điều kiện như thế nếu tồn tại sẽ bị biến mất ngay lập tức, ngoại trừ trước khi tất cả các sinh vật sống được sinh ra". Nói một cách khác, sự khai sinh các dạng sống phức tạp có thể một phần nào ngăn cản sự tạo thành những hợp chất hữu cơ cơ bản trên Trái Đất, một điều kiện khiến cho việc đi tìm câu trả lời cho câu hỏi trên nằm trong phòng thí nghiệm.

Câu trả lời cho câu hỏi của Darwin vẫn nằm ngoài tầm hiểu biết của khoa học hiện đại, và hầu như không có một tiến bộ nào trong lĩnh vực này vào thế kỉ 19. Năm 1936, Aleksandr Ivanovich Oparin, trong cuốn sách nổi tiếng của mình "The Origin of Life on Earth" (Nguồn gốc của sự sống trên Trái Đất), đã cho thấy rằng sự hiện diện của không khí chứa oxy và những hình thái sống phức tạp đã ngăn cản những chuỗi phản ứng có thể tạo nên sự sống. Oparin còn cho rằng, một "món súp nguyên thủy" với những hợp chất hữu cơ chỉ có thể tạo thành ở những nơi thiếu oxy, qua ánh sáng Mặt Trời. Sau đó, ông cho rằng chính những hợp chất hữu cơ cao phân từ hòa tan trong nước thành các dung dịch keo, các dung dịch keo này có thể hòa tan vào nhau tạo thanh những giọt rất nhỏ gọi là coacervate. Những giọt này có thể lớn lên nhờ hấp thụ các giọt khác, có thể sinh sản khi có những tác động cơ giới chia nó ra làm các hạt nhỏ hơn, do đó nó có các tính chất cơ bản của một tế bào nguyên thủy. Tất cả những học thuyết hiện đại đều khởi đầu từ những luận điểm của Oparin.

Những thuyết hình thành sự sống hiện đại
Trong thực tế không có một thuyết chuẩn nào về nguồn gốc sự sống. Tuy nhiên, những thuyết được người ta chấp nhận nhiều nhất đều được xây dựng trên một số những phát hiện về cấu trúc phân tử và tế bào. Chúng bao gồm những luận điểm sau:
 Ở những điều kiện thích hợp, những vật chất không sống có thể tạo nên những phần cấu tạo nên tế bào sống, như amino acid. Điều này đã được chứng minh qua thí nghiệm Urey-Miller do Stanley L. Miller và Harold C. Urey vào năm 1953.
 Những hợp chất phospholipid với độ dài thích hợp có thể tạo nên màng lipid, một trong hai thành phần chủ yếu của màng tế bào.
 Quá trình trùng hợp của nucleotide trở thành những mạch RNA ngẫu nhiên dẫn đến sự nhân đôi các ribozyme (giả thuyết về "Thế giới RNA" của Carl Woesoe).
 Những thúc đẩy tự nhiên về tính xúc tác tốt và tính đa dạng đã tạo nên các ribozyme có khả năng chuyển hóa peptide thành các hạt protein nhỏ. Từ đó, các oligopeptide cùng với RNA tạo thành những chất xúc tác tốt hơn hình thành. Do đó sinh ra các hạt ribosome, làm cho sự hình thành các protein được dễ dàng hơn.
 Protein đã vượt qua ribozhyme về khả năng xúc tác, và trở thành một lớp màng sinh học cơ bản nhất. Acid nucleic chỉ còn tìm thấy trong các gen tế bào.

Nguồn gốc của các tế bào, trong khi chưa được rõ ràng, có thể gây ra tranh cãi về mức độ quan trọng và thứ tự của bước 2 và 3. Những hợp chất vô cơ và hữu cơ cơ bản nhất tạo nên sự sống là methane (CH4), ammonia (NH3), nước (H2O), hydro sulfide (H2S), carbon dioxide (CO2) và phosphat (PO43-). Cho đến năm 2006, chưa có một ai đã điều chế nhân tạo được một tế bào nguyên mẫu từ những chất cơ bản. Nhà sinh vật học John Desmond Bernal, đã đưa ra ba quá trình mà qua đó sự sống hình thành:

Bước 1: Sự hình thành các monomer

Bước 2: Sự hình thành các polymer

Bước 3: Sự tiến hóa từ các cấp độ phân tử lên đến tế bào

Bernal còn cho rằng: sự chọn lọc tự nhiên như Darwin có thể bắt đầu từ rất sớm, có khi từ giữa giai đoạn 1 và 2.

Nguồn gốc của các chất hữu cơ: Miller, Eigen và Wächtershäuser

Thí nghiệm Miller (do Harold Urey và học trò của mình là Stanley Miller) thực hiện vào năm 1953 nhằm tái tạo lại những điều kiện được cho rằng có từ lúc Trái Đất xuất hiện. Thí nghiệm sử dụng một hỗn hợp các chất khí như: methane, ammonia và hydro. Tuy nhiên, tỉ lệ của các chất khí trong khí quyển Trái Đất cổ đại vẫn là một điều gây tranh cãi. Đã có thời người ta nghĩ rằng một lượng oxy đáng kể trong bầu khí quyển, nhưng chính oxy lại ngăn cản sự hình thành các hợp chất hữu cơ.

Thí nghiệm cho thấy với những mắt xích hữu cơ đơn giản như amino acid có thể trùng hợp tạo thành một khối vật chất sống. Những chất hữu cơ cơ bản dĩ nhiên là khác xa so với những tế bào có thể tự sinh sản được. Tuy nhiên, trong một môi trường mà chưa có sự sống nào hình thành trước thì các chất hữu cơ này sẽ được tích trữ lại và đến một lúc nào đó sẽ có một sự tiến hóa hóa học. Hơn nữa, sự hình thành các polymer phức tạp từ các monomer dưới những điều kiện như thế không phải là một quá trình dễ dàng. Bên cạnh những monomer cần thiết, những hỗn hợp có tác dụng ngăn cản sự hình thành các polymer. Hơn nữa, theo như Brooks và Shaw trong cuốn Origins and Development of Living Systems (Nguồn gốc và sự phát triên của các hệ thống sống), không có một dấu hiệu địa lý nào cho thấy tồn tại sự tích tụ các chất hữu cơ như trên:
"Nếu có sự tích tụ nào của các chất hữu cơ, chúng ta nên hi vọng sẽ tìm được một nơi nào đó trên Trái Đất mà trầm tích chứa đầy nhưng hợp chất hữu cơ chứa nitơ, acid, chất khử, khoáng lưu huỳnh hay những thứ gì đó tương tự như thế; hay trong những trầm tích đã biến đổi, chúng ta ít nhất cũng phải tìm được những hợp chất nitơ. Thực tế là những chất như thế vẫn còn chưa được tìm thấy trên Trái Đất.

Một số nguồn khác tạo thành các hợp chất hữu cơ phức tạp đã được công nhận: ví dụ như những yếu tố từ ngoài Trái Đất như các thiên thạch. Ví dụ như trong phân tích quang phổ, các hợp chất hữu cơ đã được tìm thấy trong các thiên thạch và cả sao chổi. Vào 2004, một số hydrocarbon thơm đa vòng (PAH, viết tắt của polycyclic aromatic hydrocarbon) đã được tìm thấy khi quan sát các tinh vân. Sự hiện diện của PAH chính là nguồn gốc của "thế giới RNA" trong giả thuyết "thế giới PAH".

Có một số tranh cãi rằng vấn đề chủ yếu vẫn chưa được trả lời bằng thuyết này là làm cách nào mà những phân tử hữu cơ đơn giản lại có thể hình thành nên những hợp chất hữu cơ phức tạp, tương tác với nhau như thế nào để tạo thành một tế bào. Ví dụ, trong một môi trường nước, sự thủy phân các polymer tạo thành các monomer có ưu thế hơn sự ngưng tụ các monomer thành polymer. Thí nghiệm Miller cũng đã tạo thành những chất chắc chắn phải phản ứng với amino acid, từ đó, chấm dứt chuỗi peptide.

Vào đầu thập kỉ 1970, một vấn đề lớn được phát hiện về nguồn gốc sự sống đã được phát hiện bởi một nhóm nhà khoa học tại Hiệp hội Max Planck. Họ tìm các xem xét những bước tạm thời trong phản ứng giữa những chất trong "món súp nguyên thủy" và những bước tạm thời trong các bước nhân đôi các mạch carbon vòng. Kết quả là, trong phân tử carbon mạch vòng, bộ phận lưu trữ thông tin (có thể là RNA) đã tiết ra một chất enzyme, giúp cho sự tạo nên một hệ thống thông tin mới, cứ liên tục như thế cho đến khi một hệ thống thông tin cuối cùng hỗ trợ cho hệ thống đầu tiên. Hệ thống đó được gọi là quasispecies, trải qua quá trình chọn lọc tự nhiên rồi trở thành một sinh vật. Một trong những bằng chứng của thuyết carbon vòng là sự khám phá ra RNA, trong một số trường hợp có thể chuyển hóa thành ribozymes, một dạng enzyme tạo thành RNA.

Một câu trả lời cho sự biến hóa hóc búa này được đưa ra vào thập kỉ 1980 bởi Günter Wächtershäuser, trong một học thuyết mang tên "thế giới sắt – lưu huỳnh". Trong lý thuyết này, ông ta đã đưa ra một lý thuyết mới về sự tiến hóa sinh hóa học chính là nguồn gốc của sự sống. Hơn nữa, ông ta đã đưa ra một hệ thống rõ ràng về những chứng cứ sinh hóa từ những phản ứng khác tạo ra chất hữu cơ từ những chất khí cơ bản. Trái với những thí nghiệm của Miller, đòi hỏi rất nhiều những nguồn năng lượng khác như tia UV, sấm sét,... hệ thống Wächtershäuser bao gồm nguồn năng lượng khác: sắt sulfide và một số khoáng chất khác (ví dụ: khoáng pyrite). Năng lượng này được giải phóng từ những quá trình oxy hóa-khử những sulfide kim loại và là nguồn năng lượng chính để tạo ra những phân tử hữu cơ cơ bản và cả polymer. Vì vậy, có thể cho rằng một hệ thống như thế đã từng tồn tại và đã có một ảnh hưởng đến sự tự nhân đôi, chuyển hóa một cách tích cực tạo thành những thực thể, tiền thân của những sinh vật ngày nay. Cuốn sách Peptides by activation of amino acids with CO on (Ni,Fe)S surfaces: implications for the origin of life (Peptide bởi sự hoạt hóa với carbon oxide trên bề mặt (Ni,Fe)S: sự liên quan đến nguồn gốc sự sống) của ông xuất bản năm 1998 đã được đánh giá là thiếu tính khách quan do không đưa vào những chất hữu cơ mà những nhà khoa học khác cho là sẽ phản ứng với nhau hay bền. Sửa đổi mới nhất trong lý thuyết "thế giới sắt – lưu huỳnh" đã được đưa ra bởi William Martin và Michael Russell vào năm 2002. Theo như nghiên cứu của họ thì, phân tử đầu tiên của sự sống có thể đã được hình thành trong những mạch khoáng dưới đáy biển. Đây là một nơi có rất nhiều những khoáng chất có gốc sulfide được phun ra rồi đóng rắn lại tạo thành một hệ thống các hang động ngầm rất nhỏ. Do đó, hệ thống này có thể giải quyết những điểm yếu trong học thuyết Wächtershäuser.

 Những hang động nhỏ được tạo ra là một cách để tập trung các chất được tổng hợp thành, do đó có nhiều khả năng tạo được các chất hữu cơ cấp cao.
 Nhiệt độ trong những mạch khoáng cao chênh lệch với nhiệt độ thấp bên ngoài cho phép tạo nên một số nơi những vùng mà phản ứng thực hiện hiệu quả hơn những vùng khác (monomer ở vùng nóng, polymer ở vùng lạnh).
 Dòng hải lưu qua vùng mạch khoáng khi đi ngang qua những hang động nhỏ cũng một phần làm sạch những nguồn nguyên liệu đã hết và cung cấp thêm nguồn nguyên liệu mới.
 Mô hình đó cho phép một chuỗi bước tiến liên tiếp nhau nhằm tạo nên sự tiến hóa ở mức độ tế bào (hóa học, monomer, oligomer, peptide, protein, RNA, ribonucleoprotein, ADM) trong một cấu trúc nhỏ làm dễ dàng thay đổi giữa những bước phát triển.
 Sự tạo thành lipid có nghĩa là đã "đóng cửa" các tế bào khỏi những tác nhân bất lợi, không cần thiết từ môi trường, cho đến khi tất cả những chức năng cơ bản của tế bào được thiết lập.

Bước phát triển kế tiếp là sự tổng hợp các màng lipid cuối cùng cho phép các cơ thể sống, cuối cùng cho phép các vật sống di chuyển dời khỏi những hệ thống hang động nhỏ để bắt đầu cuộc sống của riêng mình.

Sự bất đối xứng của sự sống
Một trong những vấn đề còn chưa giải quyết được đó chính là "tính hướng". Ví dụ: tất cả những monomer đều có quay về một phía (amino acid chủ yếu thuận tay trái, phân tử đường cấu tạo nên acid nucleic thì thuận tay phải). Tính hướng rất cần thiết cho cấu trúc các ribozyme (và ngay cả protein). Nguồn gốc của tính hướng có lẽ chỉ đơn giản được giải thích bằng tính không đối xứng của những phân tử đầu tiên theo ngẫu nhiên và tất cả những phân tử sau đều giống như thế. Một số nghiên cứu năm 2003 của các nhà khoa học tại Đại học Perdue cho thấy serine (một amino acid) có thể chính là nguồn gốc của tính không đối xứng của các phân tử hữu cơ. Serine tạo thành một liên kết mạnh các phân tử amino acid khác khiến chúng đều quay theo một hướng khiến 8 phân tử amino acid tiếp theo sẽ cùng quay trái hay cùng quay phải. Tuy nhiên, làm cách nào mà lại có nhiều phân tử serine quay trái như thế thì vẫn còn là một điều bí ẩn: làm cách nào mà phân tử tạo bởi sinh vật hầu hết chỉ quay về một phía trong khi hầu hết chúng là không đối xứng.

Vi khuẩn được biết sử dụng amino acid dạng D (tay phải) trong một vài kháng sinh peptide, trong đó các amino acid được xem như là "sai": D-glutamate, D-phenylalanine, D-aspartate, và D-valine được thấy kết hợp với nhau. Chú ý quan trọng là con đường sinh tổng hợp thông thường, trong đó DNA mã hóa cho 20 amino acid dạng L (tay trái), không thể tạo ra các amino acid dạng D. Ngược lại, các peptide chứa amino acid dạng D được tạo ra bằng các con đường sinh tổng hợp chuyên biệt và không liên quan gì đến sinh tổng hợp protein thông thường. Vi khuẩn sử dụng  D- α –alanine và D-glutamate không chỉ trong các peptide chuyên biệt mà còn trong lớp peptidoglycan của vách tế bào"

Hai dạng L và D, tức là tay trái và tay phải của amio acid luôn tồn tại cùng một lúc. Trong đó, dạng L được mã hóa từ DNA và tham gia vào quá trình tổng hợp peptide (protein). Mặt khác, dạng D lại tham gia tạo các peptide của vách tế bào và tạo các kháng sinh peptide, là một dạng nội độc tố của vi khuẩn. Từ đó, ta thấy rằng 2 dạng tay trái và tay phải của amino acid cùng tồn tại và tham gia vào quá trình khác nhau: dạng tay Trái tham gia vào quá trình sinh trưởng của tế bào; còn dạng tay Phải tham gia vào bảo vệ tế bào

Như vậy, dạng tay phải của amino acid tồn tại khắp chung quanh ta, song song cùng một lúc với dạng tay trái của amino acid.

Ngoài ra còn có sự xuất hiện của các amino acid dạng D, dạng tay phải trong các hợp chất tự nhiên thông thường như mật ong, trà, hạt cacao. D-aspartic được thấy trong não của chuột, gà và người. Ở đây, nồng độ của D-aspartic dường như liên quan đến các giai đoạn phát triển vì nồng độ tăng và sau đó giảm nhanh xuống tới số lượng thấy được lập lại trong các mô trưởng thành. D-serine, D- α -alanine, and D-proline được thấy hiện diện trong huyết thanh người với tỷ lệ D/L là 0,24 và còn trong thận của chuột với tỷ lệ D/L lên tới 0,035. Các tỷ lệ trên cho thấy số lượng của dạng tay phải, dạng D, luôn nhỏ hơn số lượng của dạng tay trái, dạng L (vì con số tỷ lệ nhỏ hơn 1). Tuy nhiên, vẫn có sự xuất hiện của dạng tay phải song song với dạng tay trái chứ không bao giờ là 100% dạng tay trái.

Như vậy, như Pasteur đã nói rằng phân tử tham gia sự sống là bất đối xứng. Vì vậy, phân tử đó luôn luôn tồn tại cùng một lúc ở hai dạng tay phải và tay trái. Tuy nhiên, không ai biết chắc rằng cùng một phân tử thì có bao nhiêu tay trái và bao nhiêu tay phải vì điều này còn phải phụ thuộc vào điều kiện tồn tại của phân tử đó. Ví dụ như tỷ lệ tay trái/tay phải của D-serine, D- α -alanine, and D-proline trong huyết thanh người là 0,24. Nhưng trong các cơ quan khác thì chưa chắc đúng, chúng ta phải làm thực nghiệm mới biết được.

Tham khảo

Xem thêm
 Lịch sử Trái Đất

Liên kết ngoài

 Tunguska similar impacts and origin of life A.E.Zlobin, (mathematical theory of origin of life, incoming of pattern recognition algorithm due to comets)

Sinh học tiến hóa
Sinh học vũ trụ
Phát sinh loài


title: Megacorma obliqua

text:
Megacorma obliqua là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Nó được tìm thấy ở Sri Lanka, đông bắc Ấn Độ, Myanmar, tây nam Trung Quốc (Vân Nam, Hải Nam), Thái Lan, miền bắc Việt Nam, Malaysia (Peninsular, Sarawak, Sabah), Indonesia (Sumatra, Kalimantan, Java, Ceram, Papua Barat), Philippines (bao gồm Palawan), Papua New Guinea và quần đảo Solomon.

Sải cánh dài 120–145 mm. It can be distinguished from all other Sphingidae species by the combination of the labial palp structure, long thorax và wing pattern.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Megacorma
Động vật được mô tả năm 1856


title: Moulins-Sud (tổng)

text:
Tổng Moulins-Sud là một tổng ở tỉnh Allier trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes.

Hành chính

Các đơn vị cấp dưới
Tổng Moulins-Sud gồm 3 xã với dân số là 15 280 người (điều tra năm 1999, dân số không tính trùng)

|-
| Bressolles || align="right" | 962 || align="right" | 03000 || align="right" | 03040
|-
| Moulins || align="right" | 13 238 || align="right" | 03000 || align="right" | 03190
|-
| Toulon-sur-Allier || align="right" | 1 080 || align="right" | 03400 || align="right" | 03286
|}
(1) fraction de commune.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Tổng Moulins-Sud trên trang mạng của Insee

 Vị trí của tổng Moulins-Sud trên một bưu thiếp của Pháp

Moulins-Sud


title: Mazeray

text:
Mazeray là một xã trong tỉnh Charente-Maritime trong vùng Nouvelle-Aquitaine tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 69 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Charente-Maritime


title: Dolophilodes columbia

text:
Dolophilodes columbia là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Tân bắc
Dolophilodes


title: Perdita snowii

text:
Perdita snowii là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1896.

Chú thích

Tham khảo

Perdita
Động vật được mô tả năm 1896


title: Douzdrina

text:
Spodoptera là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Noctuidae

en:Douzdrina


title: Pithecellobium johansenii

text:
Pithecellobium johansenii là một loài loài thực vật họ Đậu (Fabaceae).
Loài này có ở Belize, Guatemala, và Honduras.

Chú thích

Tham khảo

 Nelson, C. 1998. Pithecellobium johansenii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 19 tháng 7 năm 2007.

johansenii
Thực vật Belize
Thực vật Guatemala
Thực vật Honduras


title: Chad Hunt

text:
Chad Hunt (sinh năm 1973) là một trong những ngôi sao đắt giá nhất trong ngành công nghiệp phim khiêu dâm đồng tính. Anh đã xuất hiện trên nhiều bộ phim ăn khách, các show truyền hình, sách báo và rất nhiều tạp chí.

Nghề nghiệp và sự nổi tiếng
Hunt đặc biệt nổi tiếng về chiếc dương vật khổng lồ. Anh được coi là diễn viên có dương vật lớn nhất còn sống với chiều dài hơn 13 inch (33 cm) và chu vi hơn 7 inch (gần 18 cm).  Thậm chí nhiều tài liệu còn cho thấy anh có dương vật lớn hơn cả huyền thoại John Holmes. Năm 2006, diễn viên mới nổi Ben Andrews xuất hiện có dương vật dài 11 inch và chu vi 9 inch (23 cm). Hunt đã tham gia "đọ súng" với Andrews ở văn phòng của đạo diễn Michael Lucas để phân tài cao thấp. Kết quả cho thấy Hunt có dương vật dài hơn trong khi Andrews có bề ngang lớn hơn. Sau đó họ diễn cùng nhau hai bộ phim khiêu dâm của Michael Lucas.

Dương vật của Hunt cũng đã dược hãng Falcon Studio làm thành mô hình dương vật

Năm 2006, sau khi tốt nghiệp trường Hunter College của Đại học Thành phố New York, Hunt đã mở một hãng phim riêng mang tên Priapus, lấy tên từ vị thần Hi Lạp có dương vật khổng lồ.

Những đóng góp của Hunt được ghi nhận bằng hàng tá các giải thưởng quan trọng như Diễn viên xuất sắc nhất, Hoạt cảnh xuất sắc nhất, Thể hiện xuất sắc, Dương vật của năm,...

Tham khảo

Sinh năm 1973
Nam diễn viên khiêu dâm
Nhân vật còn sống
Sinh năm 1974
Người Wadsworth, Ohio
Diễn viên phim khiêu dâm từ Ohio
Đạo diễn phim khiêu dâm đồng tính nam


title: Zeiraphera isertana

text:
Zeiraphera isertana là một loài bướm đêm thuộc họ Tortricidae. Nó được tìm thấy ở châu Âu và Cận Đông.

Sải cánh dài 13–18 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 7 đến tháng 8. .

Ấu trùng ăn oak leaves.

Ghi chú
The flight season refers to Bỉ và The Netherlands. This may vary in other parts of the range.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 http://www.waarneming.nl/soort.php?id=9580 .
 Lepidoptera of Belgium
 Zeiraphera isertana at UK Moths

Động vật được mô tả năm 1794
Zeiraphera


title: Trần Văn Bá

text:
Trần Văn Bá (14 tháng 5 năm 1945 — 8 tháng 1 năm 1985) là chủ tịch của Tổng hội Sinh viên Việt Nam tại Paris giai đoạn từ năm 1973 đến 1980. Sau khi chế độ Việt Nam Cộng Hòa bị sụp đổ, ông là người đã cùng Lê Quốc Túy và Mai Văn Hạnh cộng tác với Tình báo Trung Quốc, tổ chức đưa biệt kích cùng khối lượng lớn vũ khí và tiền giả vào Việt Nam với kế hoạch lật đổ chính quyền nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam. Trần Văn Bá bị lực lượng công an bắt giữ trong Kế hoạch CM-12 khi đang xâm nhập vào Việt Nam bằng đường biển và bị tòa án Việt Nam kết án tử hình năm 1985 vì tội phản quốc. Ông được Sáng hội Tượng đài Nạn nhân Chủ nghĩa Cộng sản tại Mỹ truy tặng Huy chương Tự Do Truman - Reagan tại toà đại sứ Hungary ở thủ đô Washington DC năm 2007.

Tiểu sử
Trần Văn Bá, sinh ngày 14 tháng 5 năm 1945 tại Sa Đéc, Việt Nam, là con trai thứ của dân biểu Việt Nam Cộng hòa Trần Văn Văn. Ông Văn từng tham gia chính phủ Trần Trọng Kim năm 1945 và là Tổng Trưởng Kinh tế và Kế hoạch vào năm 1959 của chính quyền Việt Nam Cộng hòa.

Sau khi cha bị Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam ám sát vào ngày 7 tháng 12 năm 1966 tại Sài Gòn, Trần Văn Bá rời quê nhà sang Pháp học. Ông giữ chức chủ tịch của Tổng hội Sinh viên Việt Nam tại Paris từ năm 1973 đến 1980. Ông tốt nghiệp trường HEC năm 1971 và làm trợ giảng tại Đại học Nantes (Nantes),

Năm 1972, ông dẫn đầu một phái đoàn sinh viên Việt Nam tại Châu Âu trở về thăm viếng và ủy lạo chiến sĩ Việt Nam Cộng hòa để tạo sự thông cảm giữa những sinh viên du học và quân cán chính của Việt Nam Cộng hòa trong chương trình "Nối Vòng Tay Lớn".

Sau biến cố 1975, ông vẫn tiếp tục tranh đấu chống cộng sản tại châu Âu.

Hoạt động chống phá nhà nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam

Sau nhiều năm chuẩn bị, ngày 6 tháng 6 năm 1980 ông âm thầm trở về nước để bí mật tranh đấu với mục đích lật đổ chính quyền Việt Nam và tham gia Mặt trận Thống nhất các Lực lượng Yêu nước Giải phóng Việt Nam do ông Lê Quốc Túy là chủ tịch, ông Mai Văn Hạnh là chủ tịch quốc ngoại, các ông Huỳnh Vĩnh Sanh và Hồ Tấn Khoa làm đồng chủ tịch quốc nội. Ông Trần Văn Bá được cử làm tham mưu và ông Lê Quốc Quân phụ trách lực lượng vũ trang trong nước. Đây là tổ chức được sự hỗ trợ của cả 3 cơ quan tình báo nước ngoài Trung Quốc, Thái Lan và Hoa Kỳ.

Đến năm 1980, để chuẩn bị cho kế hoạch đưa biệt kích về Việt Nam, ồng cùng phó chủ tịch Lê Phước Sang được cử qua Trung Quốc nhận chỉ thị của cơ quan Tình báo Trung Quốc để nhận vũ khí và bàn giao các cơ sở nằm vùng ở quốc nội.

Theo nguyệt san Nhân Bản số tháng 1 tháng 1 năm 1985 phát hành tại Paris do Mặt Trận thuê, Lê Quốc Túy xác nhận một số chiến sĩ của Mặt trận Thống nhất các Lực lượng Yêu nước Giải phóng Việt Nam đã bị bắt từ 1980. Một trận đánh lớn đã xảy ra tại Hà Tiên gây thiệt hại cho khoảng 120 cán bộ chính phủ.

Tết 1983, lực lượng an ninh Việt Nam đă bắt được Hồ Tấn Khoa, Võ Văn Nhơn, Nguyễn Ngọc Hòa thuộc tổ chức Hòa giải Quốc tế gần với đạo Cao Đài. Những người bị bắt bị nghi là thông đồng với các ông Túy, Hạnh để "cướp chính quyền" ở một số  tỉnh miền tây. Con trai ông Khoa là Hồ Thái Bạch sau đó thay thế cha trong chức vụ đồng chủ tịch.

Có 10 toán người phản kháng của Mặt trận xâm nhập vào trong nước tính từ đầu năm 1981 đến tháng 9 năm 1984. Toán thứ nhất về bằng đường bộ từ tỉnh Trat ở Thái Lan qua Campuchia, khi đến Châu Đốc thì bị bắt. Toán này có nhiệm vụ liên lạc với lực lượng của Hòa Hảo để chiếm đóng vùng Bảy Núi. Toán thứ 10 về bằng đường biển vào đầu tháng 9 năm 1984 gồm 21 người trong đó có Mai Văn Hạnh, Trần Văn Bá. Toán này bị bắt ngay khi mới đổ bộ vào bờ biển tại làng Minh Hải, Cà Mau vào đêm 11 tháng 9 năm 1984. Tổng cộng, có tất cả 119 người đă bị bắt giam hoặc giết chết.

Ông Lê Quốc Túy đáng lẽ cũng đi cùng toán thứ 10 nhưng vì phải vào nhà thương ở Pháp để mổ gấp nên đã thoát nạn.

Xét xử
Từ ngày 14 đến 18 tháng 12 năm 1984, Tòa án Nhân dân Việt Nam đã mở phiên tòa xét xử ông và những người bị bắt cùng với ông về tội phản quốc tại Nhà hát Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh gồm: Mai Văn Hạnh, Trần Văn Bá, Lê Quốc Quân, Huỳnh Vĩnh Sanh, Hồ Thái Bạch, Trần Nguyên Hùng, Tô Văn Hườn, Hoàng Đình Mỹ, Thạch Sanh, Nguyễn Văn Trạch, Nguyên Bình, Nguyễn Văn Hậu, Nhan Văn Lộc, Lý Vinh, Trần Ngọc Ẩn, Cai Văn Hùng, Đặng Bá Lộc, Thái Văn Dư, Trần Văn Phương, Nguyễn Phi Long, Nguyễn Văn Cầm.

Công tố viên cho biết ngay từ đầu tháng 1 năm 1981, cơ quan an ninh đã phát hiện một "tổ chức gián điệp" xâm nhập vào Việt Nam. Trần Văn Bá đã không ký tên nhận tội và bị tuyên án tử hình cùng với Mai Văn Hạnh, Lê Quốc Quân, Huỳnh Vĩnh Sanh, Hồ Thái Bạch; ông cũng không làm đơn xin ân xá.

Ông bị xử bắn vào ngày 8 tháng 1 năm 1985.

Nhận xét
Trần Văn Bá, cùng với chuẩn tướng Hoàng Cơ Minh và Võ Đại Tôn, được xem là 3 nhân vật tiêu biểu cho phong trào "Kháng chiến phục quốc" cũng như năm đầu sau khi Việt Nam Cộng Hòa sụp đổ trong biến cố ngày 30/4/1975. Cho đến ngày hôm nay, hình ảnh của Trần Văn Bá vẫn được rất nhiều người Việt Nam tỵ nan tại hải ngoại ca ngợi vì tinh thần yêu nước, chấp nhận hy sinh, gian khổ để trở về nước đấu tranh vũ trang với chế độ Cộng Sản, dù rằng ngày nay các tổ chức đấu tranh chống Cộng Sản tại hải ngoại phần nhiều đã từ bỏ phương pháp đấu tranh vũ trang và chuyển sang đấu tranh bất bạo động. Ông cũng được xem là một người Việt Nam tiêu biểu ở Châu Âu trở về nước tìm đường "phục quốc" (cũng như tướng Hoàng Cơ Minh được xem là người tiêu biểu trở về từ Châu Mỹ và Võ Đại Tôn là người trở về từ Châu Úc). Chủ tịch hội đồng quản trị VOCMF, tiến sĩ Lee Edwards, gọi Trần Văn Bá là "Chiến sĩ cho Tự do, Chiến sĩ Chống Cộng".

Tuy nhiên, ông cũng được cho là người chống cộng nhiệt thành, đến mức chấp nhận cộng tác với tình báo Trung Quốc, chỉ với một mục đích duy nhất là lật đổ chế độ Việt Nam

Vế phía chính phủ Việt Nam, hành động của ông bị lên án là hành động sử dụng vũ lực, bạo loạn, khủng bố để sát hại nhân dân.

Hình ảnh của Trần Văn Bá, cùng Mai Văn Hạnh và Lê Quốc Túy được tái hiện lại trong bộ phim truyền hình Trò chơi sinh tử, do chính nhà nước Việt Nam sản xuất về Kế hoạch CM12 của an ninh Việt Nam chống lại lực lượng lật đổ chính quyền của Mặt trận Thống nhất các Lực lượng Yêu nước Giải phóng Việt Nam. Trong phim, nhân vật Trần Bạc được lấy nguyên mẫu từ hình ảnh của Trần Văn Bá.

Tưởng nhớ
Tại Liège, Bỉ, đã có một mộ bia tưởng niệm dành cho ông. Ở Falls Church, Virginia, có một con đường mang tên ông.

Tiến sĩ Lee Edwards, chủ tịch Sáng hội Tượng đài Tưởng niệm Nạn nhân Cộng sản trên thế giới, phát biểu với đài Á Châu Tự Do về trường hợp ông Trần Văn Bá:
"Sau khi tham khảo ý kiến đồng sự, bạn hữu và những người quen trong cộng đồng người Việt ở hải ngoại, Sáng hội nhất trí chọn Trần Văn Bá là trường hợp tiêu biểu của sự tranh đấu đòi tự do để trao tặng huy chương cho ông."

Thân nhân ông Trần Văn Bá đã được thông báo và được mời đến nhận huy chương Tự do Truman-Reagan trong buổi lễ được tổ chức tại đại sứ quán Hungary ở thủ đô Washington, D.C. vào chiều ngày 15 tháng 11. Hai người khác cũng được trao huy chương Tự do Truman-Reagan 2007 vì thành tích và công lao đóng góp vào tiến trình tự do dân chủ là tiến sĩ Janos Horvarth người Hungary, và dân biểu Hoa Kỳ thuộc Đảng Cộng hòa Dana Rohrabacher.

Tháng Chín 2008, Hội đồng thành phố Paris, Pháp, dự định khánh thành bia tưởng niệm Trần Văn Bá tại 47-49 đại lộ Ivry, quận 13 Paris, nhưng vì áp lực của Nhà nước Việt Nam cùng một số tổ chức, việc này bị bác bỏ theo nghị quyết ngày 16/9/2008 của tỉnh trưởng Vùng Iles-de-France và tỉnh trưởng Paris.

Chú thích

Xem thêm
Kế hoạch CM-12

Liên kết ngoài
 Tương hội Trần Văn Bá
 Anh hùng Trần Văn Bá được trao huân chương Tự Do Truman-Reagan

Sinh năm 1945
Mất năm 1985
Nhân vật bất đồng chính kiến Việt Nam
Người Pháp gốc Việt


title: 21357 Davidying

text:
21357 Davidying (1997 FJ4) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 31 tháng 3 năm 1997 bởi nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 21357 Davidying

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1997


title: 1128

text:
Năm 1128 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất
Lý Nhân Tông 1066-1128

Tham khảo

Năm 1128

da:1120'erne#1128


title: Boudreville

text:
Boudreville  là một xã ở tỉnh Côte-d’Or trong vùng Bourgogne-Franche-Comté, phía đông nước Pháp. Khu vực này có độ cao trung bình 240 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Côte-d'Or


title: (90710) 1990 TF6

text:
{{DISPLAYTITLE:(90710) 1990 TF6}}

(90710) 1990 TF6 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Robert H. McNaught ở Đài thiên văn Siding Spring ở Coonabarabran, New South Wales, Australia, ngày 9 tháng 10 năm 1990.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 90001–91000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1990
Được phát hiện bởi Robert H. McNaught
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Dircemella batesi

text:
Dircemella batesi là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1884.

Chú thích

Tham khảo

Dircemella


title: Lễ hội Tịch điền Đọi Sơn

text:
Lễ hội Tịch Điền Đọi Sơn, xã Tiên Sơn, thị xã Duy Tiên, Hà Nam là một lễ hội mang ý nghĩa khuyến nông và là nét đẹp văn hóa trở về nguồn cội. Lần đầu tiên nghi thức lễ tịch điền này được diễn ra vào thế kỷ X ở Hà Nam, trên quê hương vua Lê Đại Hành và sau nhiều năm thất truyền, được khôi phục từ năm 2009 vào mùng 7 tháng Giêng .

Lịch sử
Theo tích cũ, lễ Tịch điền có nguồn gốc từ rất xa xưa do vua Thần Nông, một vị vua huyền thoại được xem là thủy tổ của người Việt, cụ nội của Vua Hùng khai mở. Lễ Tịch điền về sau được người Việt thực hiện mang ý nghĩa tế Thành hoàng, Thần Nông, các thần mây, mưa, sấm, chớp để cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu nên còn được gọi là Hạ điền cầu bông.

Lịch sử ghi lại: mùa xuân năm 987, lần đầu tiên vua Lê Đại Hành cùng văn võ bá quan cày ruộng ở Đọi Sơn và bắt được chum vàng, năm 988 cày ở Bàn Hải bắt được chum bạc, vì thế những thửa ruộng này còn được gọi là Kim Ngân Điền . Từ đó, hàng năm vào đầu xuân, nhà vua ra đồng cày ruộng, làm Lễ tịch điền (đích thân vua xuống đi cày ruộng), cầu được mùa và các triều đại sau đó đều duy trì nghi lễ cày tịch điền với các hình thức khác nhau . Đến triều Nguyễn, lễ tịch điền có nhiều "niêm luật" cụ thể, được tổ chức quy mô, do bộ lễ chủ trì  nhưng lễ này cũng chấm dứt dưới thời vua Khải Định .

Lễ tịch điền không chỉ mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, thể hiện sự quan tâm của các vị vua đối với người nông dân mà còn tuyên truyền, giáo dục các tầng lớp nhân dân, đặc biệt là thế hệ trẻ, lòng biết ơn tiền nhân, tích cực phát triển sản xuất nông nghiệp. Bởi thế, mỗi người dân Hà Nam nói riêng, Việt Nam nói chung cần phát huy truyền thống thi đua lao động, sản xuất, phát triển kinh tế trên chính mảnh đất quê hương mình.

Ngày nay

Sau một thời gian dài gián đoạn, từ năm 2009, phong tục tốt đẹp này được phục hồi lại. Vào năm 2010, lần đầu tiên chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết cũng đã đến mặc áo nông dân cầm cày thực hiện nghi lễ tịch điền Đọi Sơn .

Lễ hội liên hoàn các nghi lễ và diễn xướng, kết hợp với văn hóa, nghệ thuật, thể thao, diễn ra trong không gian rộng từ mồng 5-7 tết âm lịch với nhiều hoạt động như: rước chân nhang vua Lê Đại Hành từ đền Lăng, xã Liêm Cần, huyện Thanh Liêm về xã Đọi Sơn, thị xã Duy Tiên, lễ rước nước, lễ sái tịnh…

Nghi lễ chính trong toàn bộ lễ hội là lễ tịch điền Đọi Sơn, tái hiện huyền tích từ thời Thập đạo tướng quân Lê Hoàn khi ông nhận thấy núi Đọi có vị trí chiến lược quan trọng đối với kinh đô Hoa Lư nên đến khi lên ngôi vua, Lê Đại Hành về chân núi Đọi cày ruộng để khuyến khích mở mang nông trang. Lễ tịch điền được tiến hành theo thứ tự: vua Lê Đại Hành cày 3 sá, lãnh đạo tỉnh Hà Nam cày 5 sá, lãnh đạo thị xã Duy Tiên cày 7 sá, lãnh đạo xã Đọi Sơn và các bô lão cày 9 sá (vấn đề này cần đính chính).

Hội thi trang trí trâu cũng là một hoạt động khá sôi nổi trong lễ hội này. Thay vì trang trí bằng vải đỏ thời xưa, nay những chú trâu tham gia lễ tịch điền được trang trí bằng những nét vẽ tứ linh, tứ quý… . Năm 2009 cũng là năm đầu tiên mà tỉnh Hà Nam tổ chức giải đấu vật tại Đọi Sơn.

Lễ hội góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc, đồng thời quảng bá tiềm năng du lịch của thị xã Duy Tiên, nơi có nhiều danh thắng đẹp, có chùa Long Đọi Sơn.

Chú thích

Liên kết ngoài
Lễ hội tịch điền Đọi Sơn: trở về nguồn cội
Vua đi cày trong lễ hội tịch điền Đọi Sơn
Náo nức ngày phục dựng lễ hội Tịch điền Đọi Sơn
Lễ hội tịch điền Đọi Sơn năm 2009
 Ông lão 4 lần khoác long bào đi cày, VnExpress, 31/12/2012

Văn hóa Hà Nam
Lễ hội Hà Nam
Di sản văn hóa phi vật thể tại Việt Nam


title: Lâu đài Krásný Buk

text:
Lâu đài Krásný Buk (tiếng Đức: Schönbuche) là một lâu đài thời trung cổ đổ nát gần làng cùng tên (tiếng Đức: Schönbüchel) trong quận Krásná Lipa (Schönlinde) trong Hook Šluknov tại Cộng hòa Séc. Trong lâu đài ban đầu chỉ có một vài phần của bức tường và các bộ phận của các thành lũy tròn (Ringwall) và hào lâu đài đã tồn tại đến ngày nay.

Lâu đài Krásný Buk có lẽ được thiết lập vào nửa cuối thế kỷ 13. Từ nă1 263 chủ sở hữu của nó có thể đã được các gia đình Markwartitz, nhưng không có bằng chứng rõ ràng về điều đó. Vào đầu thế kỷ 14 lâu đài thuộc về Henry của Leipa, người bán nó trên trong 1319 cho vua Bohemian, John của Luxembourg.

Một chút sau, Wartenbergs được chủ sở hữu của lâu đài. Họ đặc biệt là sử dụng nó như một cơ sở cho các cuộc tấn công của họ. Kết quả là, Krásný Buk đã bị tịch thu và phá hủy vào ngày 15 tháng 9 năm 1339 quân đội của Liên đoàn Lusatian. Lâu đài này được xây dựng lại một lần nữa và không rơi vào đống đổ nát.

Tham khảo

Lâu đài Cộng hòa Séc


title: Saint-Sauveur-le-Vicomte

text:
Saint-Sauveur-le-Vicomte là một xã thuộc tỉnh Manche trong vùng Normandie tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 30 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintsauveurlevicomte


title: Thiên hà vô định hình

text:
Thiên hà vô định hình là một thiên hà không có hình dạng nhất định, giống thiên hà xoắn ốc hay thiên hà elip. Hình dạng của một thiên hà vô định hình rất khác thường - chúng không rơi vào bất kỳ các phân lớp thông thường nào thuộc dãy Hubble, và chúng thường hỗn loạn khi xuất hiện, không có cả chỗ phình của nhân cũng như dấu vết nào của cấu trúc nhánh xoắn ốc.  Nhìn chung chúng được cho là chiếm khoảng một phần tư trong tổng số các thiên hà. Hầu hết các thiên hà vô định hình đã từng là thiên hà xoắn ốc hoặc elip nhưng đã bị biến dạng bởi rối loạn của lực hấp dẫn. Thiên hà vô định hình cũng chứa một lượng dồi dào khí và bụi.

Có hai loại Hubble chính của thiên hà vô định hình:

 Thiên hà Irr-I (Irr I) là một thiên hà vô định hình có một số cấu trúc nhưng không đủ để đặt nó vào dãy Hubble. De Vaucouleurs phân nhóm này thành các thiên hà có cấu cấu trúc xoắn ốc Sm, và các thiên hà không có Im.
 Thiên hà Irr-II (Irr II) là một thiên hà vô định hình có bất kì cấu trúc nào để có thể xếp nó vào dãy Hubble.

Phân loại thứ ba của hiên hà vô định hình là thiên hà lùn vô định hình, gọi là dI hoặc dIrr. Hiện nay loại thiên hà này được cho là quan trọng để hiểu về sự tiến hoá chung của các thiên hà, vì chúng có xu hướng có mức độ tính kim loại thấp và mức độ khí tương đối cao, và được cho là tương tự như các thiên hà sớm nhất của vũ trụ. Chúng có thể đại diện cho một phiên bản địa phương (và do đó mơí đây) của các thiên hà xanh mờ nhạt tồn tại trong Sự khảo sát vùng thiên hà sâu thẳm.

Một số các thiên hà vô định hình là thiên hà xoắn ốc nhỏ bị biến dạng bởi lực hấp dẫn của thiên hà láng giềng lớn hơn.

Các Đám Mây Magellan đã từng được phân loại là thiên hà vô định hình, nhưng kể từ khi được phát hiện có chứa những cấu trúc xoắn ốc, chúng đã được tái phân loại là "SBM", một loại thứ tư của thiên hà xoắn ốc có thanh ngang, loại Magelan xoắn ốc có thanh ngang.

Xem thêm
 Thiên hà lùn
 Thiên hà elip lùn
 Thiên hà hình cầu lùn

Tham khảo

Hình thái thiên hà


title: Günthersdorf

text:
Günthersdorf là một đô thị thuộc huyện Saalekreis, bang Saxony-Anhalt, Đức.

Tham khảo


title: Saint-Trojan

text:
Saint-Trojan  là một xã thuộc tỉnh Gironde trong vùng Aquitaine tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 92 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE commune file

Sainttrojan


title: Kibō

text:
Kibō (Hy vọng) là tên một phòng thí nghiệm của Nhật Bản và là một thành phần của trạm không gian quốc tế ISS. Tên đầy đủ của phòng thí nghiệm này là Module thí nghiệm Nhật Bản (Japanese Experiment Module JEM).

Các bộ phận
KIBO là một hệ thống phức tạp có thể thực hiện nhiều chức năng khác nhau. Một cách tổng quát, các bộ phận của KIBO gồm có: Module điều áp (Pressurized Module PM), tiện ích bên ngoài (Exposed Facility EF), Module hậu cần thực nghiệm - phần điều áp (Experiment Logistics Module - Pressurized Section ELM-PS), Module hậu cần thực nghiệm - phần bên ngoài (Experiment Logistics Module - Exposed Section ELM-ES) và một hệ thống tay máy điều khiển từ xa (Japanese Experiment Module Remote Manipulator System JEMRMS)

PM
PM có kích cỡ tương tự như một xe du lịch cỡ lớn, là module điều áp lớn nhất trên ISS. Nó có thể chứa được tối đa 23 giá (rack). PM được ghép vào mạn trái của module Harmony. Nó có một CBM (Common Berthing Mechanism - Cơ cấu ghép nối chung) chủ động ở phía trên làm chỗ để ghép ELM-PS, một cơ cấu ghép nối để nối với EF. Nó cũng có một nút không khí (airlock) để vận chuyển giữa bên trong PM và EF bên ngoài.

EF
EF cung cấp một cơ sở đa chức năng trong đó các trọng tải thí nghiệm và hệ thống có thể được triển khai và hoạt động trong môi trường chân không của không gian. Các trọng tải được gắn lên EF nhờ vào hệ thống JEMRMS. EF được gắn với PM và có một chỗ để ghép với ELM-ES.

ELM-PS
Được gắn vào PM. Nó đóng vai trò như là gian tích trữ điều áp cho KIBO. Các dụng cụ bảo trì, mẫu thí nghiệm và các món đồ dự trữ khác đều được chứa bên trong bộ phận này. Nó có thể tích bé hơn so với PM và có thể chứa được 8 giá.

ELM-EF
Được gắn vào bên ngoài EF, ELM-ES cung cấp không gian tích trữ cho các trọng tải và vật mẫu thí nghiệm của EF. ELM-ES có thể chứa tối đa 3 trọng tải thí nghiệm.

JEMRMS
Đây là một hệ thống cánh tay robot được thiết kế để hỗ trợ và thực hiện các thao tác thí nghiệm cũng như các công việc bảo trì cho phần tiện ích bên ngoài (EF) của KIBO. Nó bao gồm 2 cánh tay, một cánh tay chính dài 10 m dùng để mang các đồ vật lớn và một cánh tay nhỏ dài 2 m dùng cho các đồ vật nhỏ và cần thao tác chính xác hơn. Cả hai cánh tay đều có 6 khớp nối độc lập tạo ra sự vận động rất uyển chuyển, giống như cánh tay người. Cả hai cánh tay này đều có trang bị camera giúp các phi hành gia dễ dàng hơn khi điều khiển cánh tay từ bên trong trạm. Trạm điều khiển của hệ thống này gọi là bảng điều khiển JEMRMS là một giá riêng bên trong PM của KIBO. Các cánh tay robot này giúp các phi hành gia vận chuyển các đồ vật bên ngoài giữa EF và ELM-ES.

Lắp ghép vào trạm ISS

Do khối lượng và kích thước quá lớn, toàn bộ phòng thí nghiệm KIBO không thể được phóng lên trong một sứ mệnh tàu con thoi mà phải qua ba sứ mệnh con thoi khác nhau. Phần đầu tiên của phòng thí nghiệm được đưa lên quỹ đạo là ELM-PS trong sứ mệnh xây dựng trạm 1J/A hay STS-123 của tàu Endeavour vào tháng 3 năm 2008. Nó được ghép vào một vị trí tạm thời ở phía trên module Harmony. Module điều áp chính PM và hệ thống cánh tay robot JEMRMS được mang lên trạm vào tháng 6 năm 2008 trong sứ mệnh 1J STS-124 của tàu con thoi Discovery. Trong sứ mệnh này, PM được ghép vào phía bên trái của Harmony với JEMRMS được gắn vào phía bên ngoài của PM. Cũng trong sứ mệnh này ELM-PS được chuyển từ vị trí tạm thời ở phía trên Harmony tới vị trí chính thức ở phía trên PM. Các bộ phận còn lại của phòng thí nghiệm là EF và ELM-ES sẽ được đưa lên trạm trong sứ mệnh xây dựng trạm 2J/A STS-127 của tàu con thoi Endeavour dự kiến sẽ diễn ra vào tháng 6 năm 2009.

Trung tâm điều khiển sứ mệnh KIBO

Hoạt động của KIBO được giám sát và điều khiển từ trung tâm xúc tiến và tích hợp trạm không gian (Space Station Integration and Promotion Center) thuộc trung tâm không gian Tsukuba của JAXA tại Tsukuba, Nhật Bản và trung tâm điều khiển sứ mệnh thuộc trung tâm không gian Johnson của NASA ở Houston, Hoa Kỳ. Một đội điều khiển bay của JAXA gồm các nhân viên chỉ huy chuyến bay và 50 nhân viên điều khiển bay sẽ đảm trách 10 lĩnh vực kỹ thuật khác nhau giúp KIBO hoạt động ổn định.

Xem thêm
 ISS
 JAXA

Tham khảo

 STS-123 Presskit
 STS-124 Presskit

Thành phần của trạm vũ trụ quốc tế
Chương trình không gian của Nhật Bản


title: Lamotte-Warfusée

text:
Lamotte-Warfusée là một xã ở tỉnh Somme, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Địa lý
Thị trấn này tọa lạc trên tuyến đường N29, khoảng 16 dặm Anh về phía đông của Amiens.
Lamotte-Warfusée được lập năm 1974, thông qua việc hợp nhất hai xã Lamotte-en-Santerre và Warfusée-Abancourt.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Somme

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Lamotte-Warfusée trên trang mạng của INSEE
 Lamotte-Warfusée trên trang mạng của Quid

Xã của Somme


title: Isidus letourneuxi

text:
Isidus letourneuxi là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Pic mô tả khoa học năm 1902.

Chú thích

Tham khảo

Isidus


title: Cái Nước

text:
Cái Nước là một huyện nằm ở trung tâm của tỉnh Cà Mau, Việt Nam.

Địa lý

Vị trí địa lý
Huyện Cái Nước nằm ở trung tâm tỉnh Cà Mau, trung tâm huyện cách thành phố Cà Mau khoảng 30 km về phía tây nam theo Quốc lộ 1. Huyện có vị trí địa lý:
Phía đông giáp huyện Đầm Dơi với ranh giới là sông Bảy Háp
Phía đông bắc giáp thành phố Cà Mau
Phía tây giáp các huyện Phú Tân
Phía nam giáp huyện Năm Căn
Phía bắc giáp huyện Trần Văn Thời.

Huyện Cái Nước có diện tích 417 km², dân số năm 2021 là 138.328 người, mật độ dân số đạt 332 người/km².

Huyện Cái Nước kết nối thành phố Cà Mau với các huyện phía nam, thuộc vùng kinh tế nội địa của tỉnh (là huyện duy nhất không giáp biển).

Điều kiện tự nhiên

Khí hậu
Khí hậu thời tiết huyện Cái Nước cũng như của toàn tỉnh Cà Mau, mang đặc trưng khí hậu nhiệt đới gió mùa cận xích đạo, có nhiệt độ cao quanh năm, nhiệt độ trung bình 26,9 °C. Nhiệt độ trung bình cao nhất trong năm là vào tháng 4, khoảng 27,6 °C, nhiệt độ trung bình thấp nhất vào tháng Giêng, khoảng 25 °C.

Trong năm, thời tiết phân làm 2 mùa rõ rệt: mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 11, mùa khô từ tháng 12 đến tháng 4 năm sau.

Về thủy văn, mặc dù không tiếp giáp với bờ biển, nhưng địa bàn huyện Cái Nước chịu tác động của cả chế độ thủy triều biển Đông và Vịnh Thái Lan. Trong đó triều biển Đông truyền vào qua sông Gành Hào, sông Bảy Háp, kênh Tắc Năm Căn… triều vịnh Thái Lan truyền vào theo cửa sông Bảy Háp, cửa Mỹ Bình… Biên độ triều các sông chịu ảnh hưởng triều biển Đông lớn hơn biên độ triều Vịnh Thái Lan, vì vậy biên độ triều trên các sông có xu hướng giảm dần từ Tây sang Đông. Do chịu sự tác động của cả hai chế độ triều biển nên chế độ dòng chảy của các sông, kênh rạch ở huyện Cái Nước khá phức tạp, hình thành nhiều khu vực giao hội nước (hay còn gọi là những "giáp nước") ở các sông lớn và các khu vực nội đồng, ảnh hưởng đến khả năng cấp thoát nước ở một số vùng, ở các khu vực này thường là nơi tồn đọng rác, chất thải có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường.

Độ mặn nước sông biến đổi theo mùa, mùa khô nước các sông có độ mặn cao hơn, trong mùa khô độ mặn nước sông. Sang mùa mưa độ mặn nước sông giảm đi, nhưng do không có hệ thống cống ngăn mặn giữ ngọt nên ngay trong mùa mưa, sau những ngày không có mưa thì nước sông, kênh rạch đều có độ mặn cao. Như vậy chế độ mưa, chế độ thủy văn (độ mặn nước sông) là yếu tố chi phối nhiều đến quá trình thực hiện chuyển đổi sản xuất ở huyện Cái Nước.

Nguồn nước
Đánh giá nguồn và khả năng sử dụng một số nguồn nước chủ yếu của huyện Cái Nước như sau:

Nước mưa: là nguồn nước chủ yếu cung cấp cho cây trồng và một phần cho sinh hoạt. Để sản xuất được một vụ lúa trên đất nuôi tôm ở huyện Cái Nước (và cũng như các nơi khác trong tỉnh Cà Mau) thì nguồn nước mưa vẫn là nguồn nước duy nhất, phải có biện pháp thủy lợi ngăn mặn, giữ ngọt tại chỗ trong mùa mưa một cách phù hợp.
Nước sông rạch (nguồn nước mặt): trong mùa mưa độ mặn nước sông giảm nhanh, nhưng sau khi chuyển đổi sản xuất không còn các cống ngăn mặn nên những ngày không có mưa độ mặn nước sông lại tăng cao rất nhanh.

Khi chuyển đổi sang nuôi tôm và nuôi tôm kết hợp trồng lúa, nguồn nước mặn là nguồn nước phục vụ cho nuôi tôm, nhưng mâu thuẫn với yêu cầu sản xuất luân canh một vụ lúa, vì vậy nếu không tổ chức quản lý tốt mùa vụ (nuôi tôm – trồng lúa) và không có hệ thống thủy lợi khép kín các tiểu vùng thì sản xuất lúa – tôm không đạt hiệu quả.

Nước ngầm: nước ngầm ở tỉnh Cà Mau cũng như ở khu vực huyện Cái Nước có chất lượng tốt, cơ bản không bị nhiễm mặn, thuộc nhóm nước mềm, có hàm lượng kim loại nặng thấp và chưa bị ô nhiễm (theo tiêu chuẩn VN 1995), trừ một số giếng bị nhiễm mặn do thâm nhập từ đường ống bị hở, song phần lớn ở các giếng nước có mùi bùn, một số mẫu nước bị ô nhiễm nhẹ khoáng hóa (độ khoáng hóa 1g/l), hàm lượng sắt trong nước cao (0,5 mg/l) nên nước có tính chất phèn, tuy nhiên mức bị ô nhiễm sắt thấp (theo tiêu chuẩn là 0,33 mg/l).

Nước ngầm là tài nguyên quý hiếm, vì vậy quá trình khai thác sử dụng phải được quản lý chặt chẽ, tránh các hiện tượng gây ô nhiễm và lãng phí nguồn nước ngầm. Dự báo đến năm 2020 nhu cầu khai thác sử dụng nước ngầm tăng cao, vì vậy đối với các khu đô thị, dân cư tập trung cần khai thác tổng hợp 2 – 3 tầng nước nhằm hạn chế sự thay đổi các tầng nước ngầm.

Đất đai
Địa hình của huyện Cái Nước bằng phẳng, có xu hướng thấp dần từ phía Bắc xuống phía Nam, cao trình trung bình 0,5 – 0,7m so với mặt nước biển, trừ những liếp vườn trồng dừa, trồng cây ăn trái có độ cao từ 1,2 –1,5m. Mặc dù không phải là huyện ven biển, nhưng địa hình của huyện Cái Nước cũng bị chia cắt rất nhiều bởi hệ thống sông, kênh rạch.

Về địa chất: đất đai của huyện hình thành từ trầm tích đầm lầy ven biển, vì vậy nhìn chung nền đất yếu, nhất là tầng đất mặt, đây là yếu tố dẫn đến suất đầu tư cao do chi phí xử lý nền móng công trình.

Về thổ nhưỡng, theo chú giải bản đồ đất tỷ lệ 1/25.000 của huyện Cái Nước (cũ) do Phân viện Quy hoạch và thiết kế nông nghiệp Miền Nam điều tra xây dựng năm 1988 và kết quả điều tra bổ sung năm 2000 của Phân viện Địa lý miền Nam, năm 2001 của Trường Đại học Cần Thơ thì toàn bộ đất đai của huyện Cái Nước bị nhiễm mặn và mặn phèn với các mức độ khác nhau. Kết quả điều tra cũng đã phân vùng địa lý thổ nhưỡng huyện Cái Nước thành 2 vùng khác biệt, đó là:

 Vùng đất phù sa không được bồi, nằm ở phía bắc của huyện, ranh giới từ phía bắc kênh Mười Phải và rạch Quảng Phước (gồm các xã Thạnh Phú, Lương Thế Trân, Phú Hưng, Hưng Mỹ, Hòa Mỹ, Tân Hưng). Diện tích vùng này chiếm khoảng 21.000 ha.  Đây là vùng đất có địa hình cao, hệ thống kênh rạch thưa hơn, một số diện tích đất bị phèn, dễ bị hạn hán. Đối với sản xuất nông nghiệp, đây là vùng đất tốt, trong điều kiện giữ được nước ngọt tại chỗ có thể phát triển sản xuất lúa 2 vụ, lúa cao sản, trồng dừa. Hiện nay, đây cũng là vùng có thể phát triển sản xuất 1 vụ lúa luân canh trên đất nuôi tôm.
 Vùng phía nam của huyện, diện tích khoảng 18.500 ha. Là vùng đất mặn, phèn tiềm tàng và phèn hoạt động, địa hình thấp hơn, hệ thống sông kênh rạch nhiều hơn, mức độ mặn nặng hơn. Đối với nông nghiệp có thể làm lúa mùa (giữ ngọt) trồng dừa. Hiện nay đã chuyển sang nuôi tôm, nuôi tôm kết hợp trồng lúa, nhưng việc trồng lúa khó khăn hơn vùng phía bắc của huyện do mức độ xâm nhập mặn nhanh hơn.

Về lý tính của đất, nhìn chung ở cả hai vùng của huyện, đất đều có thành phần cơ giới nặng, tỷ lệ sét trong đất cao.

Mặc dù có các yếu tố hạn chế, nhưng cơ bản đất đai huyện Cái nước vẫn phù hợp để phát triển sản xuất nông ngư nghiệp.

Hiện trạng sử dụng đất năm 2009 của huyện Cái Nước

Đơn vị: Ha.

Dân cư
Dân số thời điểm 1/4/2009 của huyện Cái Nước là 137.396 người, bằng 11,3% dân số toàn tỉnh, đứng thứ 4/9 huyện, thành phố (sau thành phố Cà Mau, huyện Trần Văn Thời, huyện Đầm Dơi), mật độ dân số trung bình 328 người/km², cao hơn so với mật độ bình quân của tỉnh (227 người/km²).

Diện tích tự nhiên 417,00 km², chiếm 7,88% diện tích của tỉnh.

Đến 01/01/2017, dân số có 32.127 hộ, với 138.845 người, chiếm 11,35% dân số của tỉnh. Trong đó, có 69.683 nam và 69.162 nữ. Ở khu vực thành thị có 3.591 hộ, với 14.381 người. Ở khu vực nông thôn có 28.537 hộ, với 124.464 người.

Huyện Cái Nước có mật độ dân cư phân bố tương  đối đồng đều giữa các xã (vì không có khu vực rừng):

Lao động của huyện Cái Nước chủ yếu là lao động trẻ, số người trong độ tuổi lao động có khả năng lao động chiếm 47,2% dân số của huyện (64.515 người so với dân số 136.725 người).

Số lao động tham gia trực tiếp lao động trong nền kinh tế đến cuối năm 2009 là 61.250 người; trong đó lao động trong khu vực ngư nông nghiệp chiếm 54,5% (33.400 người), khu vực công nghiệp, xây dựng chiếm 19,8% (12.100 người), khu vực dịch vụ chiếm 25,7% (15.750 người). Với cơ cấu lao động như trên, cho thấy quá trình chuyển dịch cơ cấu lao động của huyện có bước chuyển biến nhanh hơn so với các địa phương khác trong tỉnh (đến cuối năm 2009 tỷ lệ lao động trong khu vực nông nghiệp của tỉnh còn trên 60%).

Lịch sử

Trước thế kỷ XIX, địa bàn huyện Cái Nước ngày nay là vùng đất hoang sơ, rậm rạp thuộc trấn Hà Tiên. Cư dân nơi đây ở từng cụm rải rác, chỉ tập trung nhiều ở thôn Tân Hưng. Thôn này lúc bấy giờ có khoảng 300 người chuyên sống bằng nghề nông, chủ yếu là trồng lúa nước, một số người sống ven sông với nghề bắt tôm, cua, cá. Dần dần vùng đất này trở nên trù phú, thu hút ngày càng đông người dân tứ xứ đến lập nghiệp xây dựng xóm làng.

Năm 1833, trấn Hà Tiên đổi thành tỉnh Hà Tiên, xứ Cái Thủy (Cái Nước ngày nay) thuộc tổng Quảng Xuyên, huyện Long Xuyên, tỉnh Hà Tiên. Thời Tự Đức, triều đình khuyến khích dân khẩn hoang, lập làng ở khắp vùng Nam Kỳ lục tỉnh. Dân cư các nơi đến vùng Cái Nước khẩn hoang sinh sống càng nhiều.

Trong thời kỳ chống Pháp, khi thành lập huyện Ngọc Hiển (1948) thì phần đất Cái Nước thuộc huyện Ngọc Hiển.

Năm 1951, khi chia huyện Ngọc Hiển thành 2 huyện Ngọc Hiển và Trần Văn Thời thì phần đất của huyện Cái Nước ngày nay thuộc huyện Trần Văn Thời.

Quận Cái Nước được chính quyền Việt Nam Cộng hòa thành lập từ ngày 05 tháng 8 năm 1957, thuộc tỉnh An Xuyên, gồm có 6 xã: Hưng Mỹ, Tân Hưng Tây, Phú Mỹ, Tân Hưng Đông, Tân Hưng, Thuận Hưng. Quận lỵ đặt tại xã Cái Nước Ngọn.

Ngày 19 tháng 5 năm 1958, xã Thuận Hưng được cắt về cho quận Năm Căn.

Ngày 7 tháng 12 năm 1965, giao xã Tân Hưng về cho quận Đầm Dơi, đồng thời nhận xã Tân An từ quận Đầm Dơi chuyển qua.

Ngày 09 tháng 5 năm 1969, giao hai xã Thuận Hưng, Tân Hưng Đông về cho quận Năm Căn.

Ngày 13 tháng 9 năm 1974, giao xã Hưng Mỹ về cho quận Sông Ông Đốc cùng tỉnh.

Sau năm 1975, huyện Cái Nước thuộc tỉnh Minh Hải, gồm thị trấn Cái Đôi và 12 xã: Đông Thới, Hưng Mỹ, Phú Hưng, Phú Mỹ A, Phú Mỹ B, Quách Phẩm A, Tân Hưng, Tân Hưng Đông, Tân Hưng Tây, Trần Phán, Trần Thới, Việt Khái.

Ngày 29 tháng 12 năm 1978, Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định 326-CP về việc phân vạch địa giới hành chính huyện Cái Nước thuộc tỉnh Minh Hải. Theo đó, tách thị trấn Cái Đôi và 4 xã: Phú Mỹ A, Phú Mỹ B, Tân Hưng Tây, Việt Khái để thành lập huyện Phú Tân.

Huyện Cái Nước còn lại 8 xã: Đông Thới, Hưng Mỹ, Phú Hưng, Quách Phẩm A, Tân Hưng, Tân Hưng Đông, Trần Phán, Trần Thới.

Ngày 25 tháng 7 năm 1979, Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định 275-CP về việc điều chỉnh địa giới một số xã thuộc huyện Cái Nước. Theo đó:
 Chia xã Tân Hưng thành bốn xã lấy tên là xã Tân Hưng, xã Thạnh Hưng, xã Phong Hưng và xã Hiệp Hưng
 Chia xã Đông Thới thành hai xã lấy tên là xã Đông Thới và xã Tân Thới
 Chia xã Hưng Mỹ thành ba xã lấy tên là xã Hưng Mỹ, xã Hòa Mỹ và xã Bình Mỹ
 Chia xã Phú Hưng thành hai xã lấy tên là xã Phú Hưng và xã Phú Lộc
 Chia xã Tân Hưng Đông thành ba xã lấy tên là xã Tân Hưng Đông, xã Tân Hiệp và xã Cái Nước
 Chia xã Trần Phán thành hai xã lấy tên là xã Tân Trung và xã Trần Phán
 Chia xã Quách Phẩm A thành hai xã lấy tên là xã Quách Phẩm và xã Hòa Điền.

Từ đó, huyện Cái Nước có 19 xã: Bình Mỹ, Cái Nước, Đông Thới, Hiệp Hưng, Hòa Điền, Hòa Mỹ, Hưng Mỹ, Phong Hưng, Phú Hưng, Phú Lộc, Quách Phẩm, Tân Hiệp, Tân Hưng, Tân Hưng Đông, Tân Thới, Tân Trung, Thạnh Hưng, Trần Phán, Trần Thới.

Ngày 30 tháng 8 năm 1983, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định 94-HĐBT. Theo đó, sáp nhập 3 xã: Lương Thế Trân, Thạnh Trung, Thạnh Phú của huyện Cà Mau vừa giải thể vào huyện Cái Nước.

Ngày 17 tháng 5 năm 1984, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định 75-HĐBT về việc phân vạch địa giới một số huyện, thị xã thuộc tỉnh Minh Hải. Theo đó:
 Chuyển 4 xã: Quách Phẩm, Trần Phán, Tân Trung, Hòa Điền thuộc huyện Cái Nước về huyện Ngọc Hiển (nay là huyện Đầm Dơi)
 Sáp nhập toàn bộ diện tích và dân số của huyện Phú Tân vào huyện Cái Nước.

Huyện Cái Nước có thị trấn Phú Tân và 32 xã: Bình Mỹ, Cái Nước, Đông Thới, Hiệp Hưng, Hòa Mỹ, Hưng Mỹ, Lương Thế Trân, Nguyễn, Phong Hưng, Phú Hiệp, Phú Hòa, Phú Hưng, Phú Lộc, Phú Mỹ, Phú Thành, Phú Thuận, Tân Hải, Tân Hiệp, Tân Hưng Đông, Tân Hưng Tây, Tân Hưng, Tân Nghiệp, Tân Phong, Tân Thới, Thạnh Phú, Thạnh Hưng, Thạnh Trung, Trần Thới, Việt Cường, Việt Dũng, Việt Hùng, Việt Khái, Việt Thắng. Huyện lỵ đặt tại xã Cái Nước.

Ngày 14 tháng 2 năm 1987, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định 33B-HĐBT về việc phân vạch, điều chỉnh địa giới hành chính một số xã, thị trấn của huyện Cái Nước. Theo đó:
 Sáp nhập xã Thạnh Trung vào xã Lương Thế Trân
 Sáp nhập xã Phú Lộc vào xã Phú Hưng
 Sáp nhập xã Hòa Mỹ vào xã Hưng Mỹ.
 Sáp nhập xã Phú Thuận vào xã Phú Mỹ
 Sáp nhập xã Phú Thành vào xã Phú Hòa
 Sáp nhập xã Việt Dũng vào xã Việt Khái
 Giải thể xã Phong Hưng để sáp nhập vào xã Tân Hưng và xã Hiệp Hưng
 Sáp nhập xã Việt Cường vào xã Việt Hùng; tách một phần dân số và diện tích của xã Việt Hùng để sáp nhập vào xã Việt Thắng
 Giải thể xã Tân Thới để sáp nhập vào xã Trần Thới và xã Đông Thới
 Sáp nhập xã Tân Phong vào xã Tân Nghiệp; tách một phần dân số và diện tích của xã Tân Nghiệp để sáp nhập vào thị trấn Phú Tân
 Giải thể xã Cái Nước để thành lập thị trấn Cái Nước, thị trấn huyện lỵ huyện Cái Nước.

Huyện Cái Nước có 2 thị trấn: Cái Nước, Phú Tân và 21 xã: Bình Mỹ, Đông Thới, Hiệp Hưng, Hưng Mỹ, Lương Thế Trân, Phú Hiệp, Phú Hòa, Phú Hưng, Phú Mỹ, Tân Hải, Tân Hiệp, Tân Hưng Đông, Tân Hưng Tây, Tân Hưng, Tân Nghiệp, Thạnh Phú, Thạnh Hưng, Trần Thới, Việt Hùng, Việt Khái, Việt Thắng.

Ngày 2 tháng 2 năm 1991, Ban Tổ chức Chính phủ ban hành Quyết định 51/QĐ-TCCP về việc điều chỉnh địa giới xã, thị trấn thuộc huyện Cái Nước. Theo đó:
Sáp nhập xã Thạnh Phú vào xã Lương Thế Trân
 Sáp nhập xã Thạnh Hưng vào xã Tân Hưng
 Sáp nhập xã Hiệp Hưng vào xã Đông Thới
 Sáp nhập xã Bình Mỹ vào xã Hưng Mỹ
 Sáp nhập xã Tân Hiệp vào xã Tân Hưng Đông
 Sáp nhập xã Việt Thắng vào xã Trần Thới
 Sáp nhập xã Phú Hòa vào xã Phú Mỹ
 Hợp nhất xã Phú Hiệp, xã Tân Nghiệp và thị trấn Phú Tân thành xã Phú Tân
 Hợp nhất xã Việt Hùng và xã Việt Khái thành xã Tân Hưng Tây mới
 Hợp nhất xã Tân Hải với xã Tân Hưng Tây cũ thành xã Nguyễn Việt Khái.

Huyện Cái Nước còn lại thị trấn Cái Nước và 11 xã: Đông Thới, Hưng Mỹ, Lương Thế Trân, Nguyễn Việt Khái, Phú Hưng, Phú Mỹ, Phú Tân, Tân Hưng, Tân Hưng Đông, Tân Hưng Tây, Trần Thới.

Ngày 29 tháng 8 năm 1994, Chính phủ ban hành Nghị định 109-CP về việc thành lập thị trấn Cái Đôi Vàm thuộc huyện Cái Nước. Theo đó, thành lập thị trấn Cái Đôi Vàm trên cơ sở điều chỉnh một phần diện tích và dân số của xã Nguyễn Việt Khái.

Ngày 6 tháng 11 năm 1996, tỉnh Cà Mau được tái lập, huyện Cái Nước trở lại thuộc tỉnh Cà Mau.

Ngày 25 tháng 6 năm 1999, thành lập xã Việt Thắng trên cơ sở 3.865,27 ha diện tích tự nhiên và 10.300 người của xã Trần Thới.

Ngày 22 tháng 4 năm 2003, thành lập xã Tân Hải trên cơ sở 4.233,56 ha diện tích tự nhiên và 9.532 người của xã Phú Tân.

Từ đó, huyện Cái Nước có 2 thị trấn: Cái Nước, Cái Đôi Vàm và 13 xã: Đông Thới, Hưng Mỹ, Lương Thế Trân, Nguyễn Việt Khái, Phú Hưng, Phú Mỹ, Phú Tân, Tân Hải, Tân Hưng, Tân Hưng Đông, Tân Hưng Tây, Trần Thới, Việt Thắng.

Ngày 17 tháng 11 năm 2003, Chính phủ ban hành Nghị định 138/2003/NĐ-CP về việc thành lập huyện Phú Tân thuộc tỉnh Cà Mau. Theo đó, tái lập huyện Phú Tân trên cơ sở 44.595 ha diện tích tự nhiên và 109.642 người của huyện Cái Nước, gồm thị trấn Cái Đôi Vàm và 6 xã: Phú Mỹ, Phú Tân, Tân Hải, Việt Thắng, Tân Hưng Tây, Nguyễn Việt Khái.

Sau khi điều chỉnh địa giới hành chính, huyện Cái Nước còn lại 39.514 ha diện tích tự nhiên và 136.619 người với có 8 đơn vị hành chính trực thuộc, gồm thị trấn Cái Nước và 7 xã: Lương Thế Trân, Phú Hưng, Hưng Mỹ, Tân Hưng, Tân Hưng Đông, Đông Thới, Trần Thới.

Ngày 23 tháng 11 năm 2004, Chính phủ ban hành Nghị định 192/2004/NĐ-CP về việc thành lập một số xã thuộc huyện Cái Nước. Theo đó:
 Thành lập xã Thạnh Phú trên cơ sở 3.111 ha diện tích tự nhiên và 13.725 người của xã Lương Thế Trân
 Thành lập xã Hòa Mỹ trên cơ sở 3.860,20 ha diện tích tự nhiên và 9.326 người của xã Hưng Mỹ
 Thành lập xã Đông Hưng trên cơ sở 3.283,40 ha diện tích tự nhiên và 10.299 người của xã Đông Thới.

Hành chính

Huyện Cái Nước có 11 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm thị trấn Cái Nước (huyện lỵ) và 10 xã: Đông Hưng, Đông Thới, Hòa Mỹ, Hưng Mỹ, Lương Thế Trân, Phú Hưng, Tân Hưng, Tân Hưng Đông, Thạnh Phú, Trần Thới.

Kinh tế - xã hội
Huyện Cái nước nằm ở vị trí trung tâm tỉnh Cà Mau, nằm trên 2 trục giao thông chính của tỉnh Cà Mau (tuyến Quốc lộ 1 Cà Mau – Năm Căn dài nhất tỉnh, tuyến đường liên huyện Vàm Đình – Cái Nước – Đầm Dơi). Vì vậy có điều kiện phát triển nhanh, nhất là về dịch vụ. Trong đó, trục giao thông Bắc – Nam là tuyến Quốc lộ 1 chạy từ Thành phố Cà Mau đến thị trấn Năm Căn (1 đoạn của tuyến đường Hồ Chí Minh và đây cũng là tuyến đường Hành lang ven biển phía Nam của Tiểu vùng kinh tế MêKông mở rộng (Hà Tiên – Cà Mau – Năm Căn). Các cầu trên tuyến đường này đã được đầu tư xây dựng (cầu Đầm Cùng cũng sẽ hoàn thành vào năm 2011). Đây là tuyến liên kết phát triển các trung tâm kinh tế đô thị Cà Mau, Năm Căn (đang chủ trương xây dựng thành khu kinh tế Năm Căn).

Trục giao thông Đông – Tây là tuyến đường Cái Đôi Vàm – Vàm Đình – Cái Nước – Đầm Dơi, ngoài ra từ huyện còn có tuyến đường Rau Dừa – Rạch Ráng (huyện Trần Văn Thời).

Như vậy huyện Cái Nước được kết nối với các huyện tiếp giáp bằng các tuyến đường quốc lộ, tuyến đường tỉnh là một thuận lợi cơ bản để giao lưu kinh tế xã hội, lan tỏa phát triển.

Các xã phía bắc của huyện, tiếp giáp với thành phố Cà Mau nên sẽ là vùng tiếp nhận sự lan tỏa các yếu tố phát triển từ thành phố Cà Mau khá nhanh, nhất là dọc theo tuyến Quốc lộ 1 từ cầu Lương Thế Trân đến Rau Dừa. Tuy nhiên, cũng cần chú ý đến những vấn đề phát sinh của những vùng ven đô, đây là những vùng có thể chịu tác động mạnh do sự phát triển tự phát nếu không được quản lý chặt chẽ về quy hoạch phát triển.

Theo quy hoạch phát triển các khu công nghiệp của tỉnh Cà Mau được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, ở phía bắc của huyện Cái Nước có Khu công nghiệp Hòa Trung (nằm ở địa bàn xã Lương Thế Trân huyện Cái Nước và xã Lý Văn Lâm của thành phố Cà Mau) đã được thành lập và cho triển khai đầu tư giai đoạn I (quy mô toàn khu là 352 ha, giai đoạn I là 130,67 ha, trong đó thuộc địa bàn huyện Cái Nước là 136 ha, giai đoạn I là 58 ha). Đây là khu công nghiệp chế biến thủy sản tập trung, có sức thu hút đầu tư mạnh vì thuận lợi cả giao thông thủy và giao thông đường bộ), là điều kiện rất quan trọng để tăng trưởng và chuyển dịch nhanh cơ cấu kinh tế trên địa bàn huyện.

Nông nghiệp
Sản xuất ngư – nông nghiệp tiếp tục phát triển, từng bước khắc phục tình trạng độc canh con tôm sau lúc chuyển đổi sản xuất. Nhiều mô hình sản xuất và đối tượng cây trồng, con nuôi có giá trị kinh tế cao đã và đang phát triển nhiều nơi trong huyện.

Sản xuất thủy sản: diện tích mặt nước nuôi thủy sản năm 2005 của huyện (chủ yếu là nuôi tôm) là 31.626 ha, chiếm 11,3% diện tích nuôi toàn tỉnh, diện tích này được ổn định liên tục hàng năm cho đến nay. Năng suất, sản lượng nuôi trồng hàng năm tăng lên, năm 2005 đạt 15.207 tấn (có 10.748 tấn tôm), đạt bình quân gần 500 kg/ha (riêng tôm đạt bình quân 331 kg/ha); năm 2009 đạt 21.500 tấn, có 12.720 tấn tôm; năm 2010 ước đạt 25.000 tấn (có 13.800 tấn tôm), tăng bình quân hàng năm 10,93%.

Tôm nuôi của huyện chủ yếu là nuôi quảng canh cải tiến, diện tích nuôi tôm công nghiệp còn ít, năm 2010 khoảng 120 ha, diện tích nuôi phân tán ở tất cả các xã (mỗi xã chỉ có một số hộ có điều kiện về vốn mới thả nuôi), năng suất bình quân 4 tấn/ha, nuôi tôm công nghiệp phát triển chậm vì nhu cầu vốn đầu tư lớn (ít hộ có khả năng đầu tư) và tỷ lệ rủi ro còn cao. Diện tích nuôi tôm quảng canh cải tiến cho năng suất cao đạt khoảng 800 ha; phần lớn diện tích nuôi các hộ đều thả nuôi tôm kết hợp với nuôi cua, cá. Mô hình sản xuất nuôi tôm luân canh trồng lúa ở một số xã mang lại hiệu quả cao, bền vững, nhưng do hệ thống thủy lợi chưa được khép kín đồng bộ nên diện tích nuôi tôm luân canh với sản xuất một vụ lúa chưa nhiều, những nơi chưa khép vùng thủy lợi hay bị tràn mặn, bị hạn nên hiệu quả không cao. Phong trào nuôi cá ao đìa nước ngọt, nước lợ (ao trong đất vườn nhà), nhất là các loài cá có giá trị cao như cá chình, cá bống tượng, toàn huyện đã có khoảng 180 ha nuôi cá tập trung ở các xã ven Quốc lộ 1 (Thạnh Phú, Hưng Mỹ, Phú Hưng).

Về sản xuất nông nghiệp: từ sau chuyển đổi cơ cấu sản xuất sang nuôi tôm, diện tích trồng lúa của huyện còn rất ít, năm 2001 còn khoảng gần 1.500 ha, năm 2005 còn 1.118 ha, năm 2006 là 783 ha. Những năm gần đây do lúa có giá và nông dân đã nhận thức được tầm quan trọng của mô hình sản xuất bền vững nên đã tích cực trồng luân canh lúa trên đất nuôi tôm, năm 2009 gieo cấy trên 4.435 ha, nhưng do bị tràn mặn và nắng hạn bị thiệt hại 735 ha, diện tích cho thu hoạch khoảng trên 3.500 ha, sản lượng lúa 12.250 tấn; ước thực hiện năm 2010 gieo cấy 4.500 ha lúa trên đất nuôi tôm, sản lượng lúa dự kiến đạt 15.750 tấn. Diện tích lúa chủ yếu tập trung ở các xã Phú Hưng, Thạnh Phú, Hòa Mỹ, Hưng Mỹ và một phần ở xã Lương Thế Trân, Tân Hưng, Tân Hưng Đông.

Việc sản xuất các cây trái khác cũng từng bước hồi phục, diện tích bắp khoảng 18 ha, diện tích rau đậu khoảng 200 ha, cây dừa khoảng 1.800 ha (diện tích dừa cho thu hoạch khoảng 1.500 ha).

Quy mô đàn gia súc, gia cầm cũng giảm nhiều so với trước khi chuyển sang nuôi tôm, do sản lượng lương thực thấp và do ảnh hưởng của dịch bệnh. Đàn heo năm 2008 -2009 đạt 14.000 con, năm 2010 ước đạt 25.000 con, đàn gia cầm năm 2009 đạt 68 nghìn con, năm 2010 ước đạt khoảng 90 nghìn con.

Hiện trạng sản xuất ngư nông nghiệp của huyện Cái Nước

phân theo địa bàn xã, thị trấn:

Công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp
Công nghiệp chế biến thủy sản được tăng cường đầu tư, từng bước đổi mới công nghệ, nâng cao năng suất, chất lượng và khả năng cạnh tranh của sản phẩm. Khu công nghiệp Hòa Trung đã thu hút được 10 dự án công nghiệp, trong đó có 7 dự án nhà máy chế biến thủy sản đã đầu tư đi vào hoạt động, làm tăng nhanh giá trị sản xuất công nghiệp trên địa bàn huyện. Tổng giá trị sản xuất công nghiệp năm 2005 đạt 145,72 tỷ đồng (giá cố định 1994), năm 2008 đạt 216 tỷ đồng, năm 2009 đạt 260 tỷ đồng, năm 2010 dự kiến đạt 300 tỷ đồng, tăng bình quân hàng năm giai đoạn 2006 – 2010 khoảng 15%.

Hiện nay, trên địa bàn huyện có 8 nhà máy chế biến thủy sản với công suất trên 20.000 tấn/năm, bao gồm: Công ty cổ phần thực phẩm thủy sản xuất khẩu (Fine food), Công ty cổ phần chế biến thủy sản xuất nhập khẩu Hòa Trung; Công ty Đại Dương, Công ty CBXK thủy sản Việt Hải, Công ty XNK Huỳnh Hương, Công ty TNHH chế biến XNK thủy sản Minh Châu, nhà máy CBTS XK Nam Long (Cadovimex). Ngoài ra còn có một số Công ty sản xuất chế biến Chitin, D- Glutamine Hydrochride từ đầu vỏ tôm như: Công ty TNHH Kim Hồng, Công ty Đại Phát, Công ty TNHH kỹ nghệ sinh hóa Quốc Thanh - Việt Trung đã đầu tư và đang hoạt động trong Khu công nghiệp Hòa Trung (cụm phía Nam thuộc địa bàn huyện Cái Nước).

Sản lượng thủy hải sản chế biến năm 2009 đạt 14.800 tấn, chiếm gần 20% sản lượng chế biến thủy hải sản của tỉnh Cà Mau. Sản lượng Chitin, Dglucosamin đạt khoảng 1.000 tấn.

Sản xuất tiểu thủ công nghiệp và ngành nghề nông thôn được duy trì và phát triển, thúc đẩy quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn.

Các ngành dịch vụ
Các ngành dịch vụ đã đóng vai trò quan trọng trong kinh tế huyện, năm 2010 chiếm tỷ trọng 33,8% tổng giá trị tăng thêm của huyện, đáp ứng được yêu cầu phục vụ sản xuất và đời sống của nhân dân.

Mạng lưới bán lẻ được phân bố rộng khắp, đáp ứng tốt cung cấp hàng hóa ở tận vùng nông thôn, vùng sâu, vùng xa. Hiện nay trên địa bàn huyện có 7 chợ với tổng số 1.600 điểm kinh doanh và 1.800 hộ kinh doanh. Trong đó chợ thị trấn Cái Nước có quy mô chợ loại 2 (500 điểm kinh doanh), là trung tâm thương mại có quy mô trung bình, vừa đáp ứng nhiệm vụ bán lẻ, vừa bán buôn. Các chợ ở xã có quy mô chợ loại 3 gồm các chợ: chợ Rau Dừa xã Hưng Mỹ, chợ Đầm Cùng xã Trần Thới, chợ Cái Rắn xã Phú Hưng, chợ Nhà Phấn xã Thạnh Phú, chợ xã Tân Hưng. Theo số liệu điều tra năm 2007 của Cục Thống kê Cà Mau, trên địa bàn huyện Cái Nước có 4.638 cơ sở cá thể kinh doanh thương mại, dịch vụ. Tuy nhiên, nhìn chung dịch vụ thương mại ở nông thôn huyện phát triển còn hạn chế, chưa giải quyết được nhiều lao động.

Dịch vụ vận tải hành khách và hàng hóa tăng nhanh, đáp ứng được nhu cầu sản xuất kinh doanh và đi lại của nhân dân. Toàn huyện có 750 hộ kinh doanh dịch vụ vận tải, kho bãi tập trung ở thị trấn Cái Nước, xã Đông Hưng, Hòa Mỹ, Tân Hưng. Dịch vụ vận tải phát triển nhanh do giao thông đường bộ phát triển, tuyến xe buýt Tắc Vân – Đầm Cùng (chạy qua địa bàn huyện) với 6 xe hoạt động hiệu quả, lượng khách đông. Tuyến xe buýt thị trấn Cái Nước – thị trấn Cái Đôi Vàm với cự ly 25 km cũng mới được quy hoạch và đi vào hoạt động.

Các dịch vụ bưu chính, viễn thông phát triển nhanh, bảo đảm thông tin liên lạc với chất lượng ngày càng cao và tiện lợi. Đến cuối năm 2009 toàn huyện Cái Nước có 126.031 thuê bao điện thoại (trong đó có 18.383 máy điện thoại cố định, 727 máy di động thuê bao trả sau và 106.921 máy di động trả trước); bình quân đạt 89,31 máy/100 người dân (điện thoại cố định đạt bình quân 13,03 máy/100 người dân). Dịch vụ Internet cũng bước đầu phát triển đến các xã trong huyện.

Giáo dục

Y tế
Hệ thống y tế của huyện bao gồm: bệnh viện đa khoa khu vực huyện Cái Nước có quy mô 350 giường, là bệnh viện quy mô phục vụ liên huyện các huyện phía nam của tỉnh Cà Mau. Bệnh viện này đang được đầu tư xây dựng theo chương trình nâng cấp bệnh viện đa khoa tuyến huyện, nhưng tiến độ triển khai còn chậm. Mạng lưới y tế tuyến xã được tăng cường, 10/11 xã đã đạt chuẩn quốc gia về y tế  xã (còn lại xã Lương Thế Trân do mới chia tách đang được đầu tư xây dựng).

Toàn huyện hiện có 331 cán bộ y tế và 34 cán bộ dược, trong đó số bác sĩ là 75 người, dược sĩ cao cấp 1 người, bình quân có 5,5 bác sĩ/1 vạn dân, tương đương với bình quân của toàn tỉnh Cà Mau. Các trạm y tế xã đều có bác sĩ phục vụ. Các cơ sở khám chữa bệnh, quầy thuốc tư nhân được quản lý đúng quy định.

Nhìn chung, ngành  Y tế huyện đã cơ bản bảo đảm yêu cầu chăm sóc sức khỏe cho nhân dân; công tác y học dự phòng, các chương trình y tế quốc gia, phòng chống các bệnh xã hội, công tác truyền thông dân số và kế hoạch hoá gia đình được coi trọng đã xử lý kịp thời các ổ dịch, không để bùng phát diện rộng, góp phần giảm tỷ lệ tăng dân số tự nhiên, tỷ lệ trẻ em trong độ tuổi được tiêm chủng đạt 96%; tỷ lệ trẻ em suy dinh dưỡng của trẻ em dưới 5 tuổi giảm còn 17,45%.

Giao thông
Tuyến Quốc lộ 1 được nâng cấp, mở rộng với quy mô đường cấp IV đồng bằng, đi qua địa bàn huyện 38 km (từ cầu Lương Thế Trân đến bến phà Đầm Cùng). Tuyến quốc lộ này tạo điều kiện phát triển, nhất là các địa phương ven Quốc lộ.
Tuyến đường liên huyện Phú Tân – Cái Nước – Đầm Dơi là tuyến giao thông trục ngang của tỉnh Cà Mau, đi qua địa bàn huyện. Tuyến đường có quy mô đường cấp VI đồng bằng, riêng đoạn Cái Nước - Vàm Đình đang được nâng cấp lên đường cấp V đồng bằng từ nguồn vốn của Ngân hàng thế giới.
Đường giao thông nông thôn: đến nay giao thông nông thôn của huyện Cái Nước đang được đầu tư phát triển nhanh. Phong trào xây dựng giao thông nông thôn (lộ bêtông xi măng và cầu) phát triển mạnh do được tỉnh hỗ trợ vốn và huy động nhân dân đóng góp (theo chương trình xây dựng đường lộ và 1.588 cây cầu nông thôn của tỉnh). Mỗi năm huyện xây dựng được hàng chục km đường nông thôn các loại. Tổng chiều dài đường bộ trong toàn huyện có đến cuối năm 2009 là 483 km, trong đó đường nhựa 75 km, đường bêtông 418 km.

Du lịch
Huyện Cái Nước không phải là địa bàn trọng tâm phát triển du lịch của tỉnh, tuy nhiên cũng có thể khai thác phát triển một số dịch vụ du lịch của vùng ven thành phố Cà Mau, đó là các dịch vụ phục vụ ngày nghỉ cuối tuần bằng các mô hình nhà nghỉ kết hợp ăn uống, vui chơi giải trí. Một số điểm có thể đón khách du lịch tham quan như:

- Sân chim Chà Là: thuộc địa bàn xã Đông Hưng, có diện tích 15,48 ha (diện tích có rừng năm 2009 là 10 ha), là một trong những sân chim có diện tích lớn của tỉnh Cà Mau, với hệ thực vật phong phú (theo tài liệu nghiên cứu có khoảng 80 loài) và tập trung nhiều loài chim khác nhau. Hiện tại sân chim Chà Là đã có tuyến đường giao thông đấu nối nên sẽ thuận lợi cho việc phát triển dịch vụ du lịch.

- Khu căn cứ Tỉnh ủy tại Lung Lá – Nhà Thể (xã Thạnh Phú). Đây là khu di tích lịch sử cách mạng, là công trình văn hóa lịch sử để giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ, kết hợp tham quan du lịch, nhất là các hoạt động về nguồn cho tuổi trẻ.

Chú thích

Liên kết ngoài


title: 216 Kleopatra

text:
Kleopatra  (định danh hành tinh vi hình: 216 Kleopatra) là một tiểu hành tinh tương đối lớn, đo được 217 × 94 × 81 km, ở vành đai chính. Căn cứ trên cường độ phản chiếu ánh sáng của nó, người ta tin rằng nó được cấu tạo bằng kim loại rời tập hợp với nhau.

Ngày 10 tháng 4 năm 1880, nhà thiên văn học người Áo Johann Palisa phát hiện tiểu hành tinh Kleopatra khi ông thực hiện quan sát ở Pola và đặt tên nó theo tên Cleopatra, nữ hoàng Ai Cập.

Kleopatra có hình dạng không bình thường, có thể so sánh với khúc xương ống của chó. Hình dạng 2 thùy (ở 2 đầu) của nó được phát hiện khi các nhà thiên văn dùng kỹ thuật quang học thích nghi (adaptive optics) bằng kính viễn vọng ESO 3,6 m ở La Silla, của đài thiên văn Nam Châu Âu (European Southern Observatory). Do vô số các tín hiệu radar ngoài tiểu hành tinh này, một đội các nhà thiên văn học sử dụng kính viễn vọng vô tuyến của đài thiên văn Arecibo tại Puerto Rico đã có thể triển khai một mô hình bằng computer nhiều chi tiết hơn về hình dạng của nó, xác nhận hình dạng giống như khúc xương ống của chó. Lời giải thích tốt nhất về hình dạng này cho rằng Kleopatra là một tiểu hành tinh do 2 tiểu hành tinh tiếp xúc với nhau (contact binary asteroid): 2 tiểu hành tinh có cùng kích thước tương tự, chạm vào nhau và gắn với nhau thành một, thay vì vỡ riêng ra.

Hệ thống vệ tinh
Tháng 9 năm 2008, Franck Marchis và các cộng sự của ông loan báo là họ sử dụng hệ quang học thích nghi của kính viễn vọng ở đài thiên văn W. M. Keck, đã khám phá ra 2 vệ tinh di chuyển theo quỹ đạo quanh Kleopatra. Chúng được tạm đặt tên là S/2008 (216) 1 và S/2008 (216) 2. Đến tháng 2 năm 2011, chúng được đặt tên chính thức là Alexhelios và Cleoselene, theo tên của các đứa con của Cleopatra là Alexander Helios and Cleopatra Selene II. Vệ tinh bên ngoài Alexhelios có đường kính chừng 5 km, còn đường kính của vệ tinh bên trong Cleoselene khoảng chừng 3 km.

Xem thêm
 Danh sách tiểu hành tinh: 1–1000

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Bilobated shape of 216 Kleopatra
 An Asteroid for the Dogs
 Orbital simulation from JPL (Java) / Ephemeris
 Lightcurve plot of 216 Kleopatra, Palmer Divide Observatory, B. D. Warner (2006)
 Triplicity and physical characteristics of Asteroid (216) Kleopatra
 Astronomers Catch Images of Giant Metal Dog Bone Asteroid – NASA article, May 2000
 Dictionary of Minor Planet Names, Google books
 Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (1)-(5000) – Minor Planet Center

Cleopatra
Kleopatra
18800410
Kleopatra
Tiểu hành tinh kiểu M (Tholen)
Tiểu hành tinh kiểu Xe (SMASS)
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Papilio phorcas

text:
Papilio phorcas là một loài bướm thuộc họ Papilionidae. Nó được tìm thấy ở Africa.

Phụ loài
Papilio phorcas phorcas (Guinea, Sierra Leone, Liberia, Ivory Coast, Ghana, Togo, Benin, Nigeria)
Papilio phorcas ansorgei Rothschild, 1896 (Kenya (highland forest phía đông of the Rift Valley))
Papilio phorcas congoanus Rothschild, 1896 (Nigeria, Cameroon, Equatorial Guinea, Gabon, Congo, Central African Republic, northern Angola, Congo Republic, western Uganda, western Tanzania, N.Zambia)
Papilio phorcas nyikanus Rothschild & Jordan, 1903 (highland forest of đông bắc Zambia, Malawi and eastern Tanzania)
Papilio phorcas ruscoei Krüger, 1928 (eastern Uganda, Kenya (highlands phía tây of the Rift Valley)
Papilio phorcas sudanicola Storace, 1965 (southern Sudan)
Papilio phorcas tenuifasciatus Kielland, 1990 (northern Tanzania, Kenya)
Papilio phorcas bardamu Canu, 1994 (Bioko Island)

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo
Threatened swallowtail butterflies of the world: the IUCN red data book

Động vật được mô tả năm 1775
P
P


title: Szombathya

text:
Szombathya là một chi bọ cánh cứng trong họ
Elateridae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1986 bởi Platia.

Các loài
Các loài trong chi này gồm:
 Szombathya deretzi (Platia & Schimmel, 1995)
 Szombathya fleutiauxi (Platia & Schimmel, 1995)
 Szombathya formosana (Platia & Schimmel, 1995)
 Szombathya formosana (Szombathy, 1910)
 Szombathya hodgarti (Platia & Schimmel, 1995)
 Szombathya malaccensis (Platia & Schimmel, 1995)
 Szombathya merkli (Platia & Schimmel, 1995)
 Szombathya minutus (Schwarz, 1902)

Chú thích

Tham khảo

Ampedini


title: Trung văn

text:
Trung văn hay Trung Văn có thể được dùng để chỉ:
Tiếng Trung Quốc (thường là chỉ Hán ngữ tiêu chuẩn)
Chữ Hán
Phường Trung Văn thuộc quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội, Việt Nam.


title: Athripsodes shqiperiensis

text:
Athripsodes shqiperiensis là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Chú thích

Athripsodes


title: Giải BFCA cho phim hay nhất

text:
Giải BFCA cho phim hay nhất là một trong các giải của BFCA dành cho một phim được bầu chọn là hay nhất. Giải này được lập từ năm 1995.

Các phim đoạt giải và được đề cử

1990s

Ghi chú:

"†" chỉ phim đoạt Giải Oscar cho phim hay nhất
"‡" chỉ phim được đề cử Giải Oscar cho phim hay nhất

1995: Sense and Sensibility
1996: Fargo
1997: L.A. Confidential
1998: Saving Private Ryan
1999: American Beauty
Being John Malkovich
The Cider House Rules
The Green Mile
The Insider
Magnolia
Man on the Moon
The Sixth Sense
The Talented Mr. Ripley
Three Kings

2000s
2000: Gladiator
Almost FamousBilly Elliot
Cast AwayCrouching Tiger, Hidden Dragon
Erin Brockovich
Quills
Thirteen Days
Traffic
Wonder Boys
You Can Count On Me
2001: A Beautiful Mind
Ali
In the Bedroom
The Lord of the Rings: The Fellowship of the Ring
The Man Who Wasn't There
Memento
Moulin Rouge!
Mulholland Drive
The Shipping News
Shrek
2002: Chicago
About Schmidt
Adaptation.
Catch Me If You Can
Far From Heaven
Gangs of New York
The Hours
The Lord of the Rings: The Two Towers
The Pianist
Road to Perdition
2003: The Lord of the Rings: The Return of the King
Big Fish
Cold Mountain
Finding Nemo
In America
The Last Samurai
Lost in Translation
Master and Commander: The Far Side of the World
Mystic River
Seabiscuit
2004: Sideways
The Aviator
Collateral
Eternal Sunshine of the Spotless Mind
Finding Neverland
Hotel Rwanda
Kinsey
Million Dollar Baby
The Phantom of the Opera
Ray
2005: Brokeback Mountain
Capote
Cinderella Man
The Constant Gardener
Crash
Good Night, and Good Luck.
King Kong
Memoirs of a Geisha
Munich
Walk the Line
2006: The Departed
Babel
Blood Diamond
Dreamgirls
Letters from Iwo Jima
Little Children
Little Miss Sunshine
Notes on a Scandal
The Queen
United 93
2007: No Country for Old MenAmerican Gangster
Atonement
The Diving Bell and the Butterfly
Into the Wild
Juno
The Kite Runner
Michael Clayton
Sweeney Todd: The Demon Barber of Fleet Street
There Will Be Blood2008: Slumdog Millionaire
Changeling
The Curious Case of Benjamin Button
The Dark Knight
Doubt
Frost/Nixon
Milk
The Reader
WALL·E
The Wrestler
 2009: The Hurt Locker †
 Avatar ‡
 An Education ‡
 Inglourious Basterds ‡
 Invictus
 Nine
 Precious ‡
 A Serious Man ‡
 Up ‡
 Up in the Air ‡

2010s
 2010: The Social Network ‡
 127 Hours ‡
 Black Swan ‡
 The Fighter ‡
 Inception ‡
 The King's Speech †
 The Town
 Toy Story 3 ‡
 True Grit ‡
 Winter's Bone ‡
 2011: The Artist †
 The Descendants ‡
 Drive
 Extremely Loud and Incredibly Close ‡
 The Help ‡
 Hugo ‡
 Midnight in Paris ‡
 Moneyball ‡
 The Tree of Life ‡
 War Horse ‡
 2012: Argo †
 Beasts of the Southern Wild ‡
 Django Unchained ‡
 Les Miserables ‡
 Life of Pi ‡
 Lincoln ‡
 The Master
 Moonrise Kingdom
 Silver Linings Playbook ‡
 Zero Dark Thirty ‡
 2013: 12 Years a Slave †
 American Hustle ‡
 Captain Phillips ‡
 Dallas Buyers Club ‡
 Gravity ‡
 Her ‡
 Inside Llewyn Davis Nebraska ‡
 Saving Mr. Banks The Wolf of Wall Street ‡
 2014: Boyhood ‡
 Birdman †
 Gone Girl The Grand Budapest Hotel ‡
 The Imitaton Game ‡
 Nightcrawler Selma ‡
 The Theory of Everything ‡
 Unbroken Whiplash'' ‡

Tham khảo

Giải thưởng BFCA
Giải thưởng cho phim hay nhất
Giải BFCA


title: Dentimargo balicasagensis

text:
Dentimargo balicasagensis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Marginellidae, họ ốc mép.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Dentimargo


title: Calbe

text:
Calbe là một đô thị thuộc huyện Salzland, bang Saxony-Anhalt, Đức.

Tham khảo


title: Helius mesolineatus

text:
Helius mesolineatus là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Helius
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Valoreille

text:
Valoreille là một xã của tỉnh Doubs, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền đông nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Doubs

Tham khảo

INSEE
IGN
Valoreille on the regional Web site

Xã của Doubs


title: Bulbophyllum tekuense

text:
Bulbophyllum tekuense là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

tekuense]]

T


title: Xylocopa fimbriata

text:
Xylocopa fimbriata là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Fabricius mô tả khoa học năm 1804.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ong bầu
Động vật được mô tả năm 1804


title: 22756 Manpreetkaur

text:
22756 Manpreetkaur (1998 WA10) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 18 tháng 11 năm 1998 bởi nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 22756 Manpreetkaur

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1998


title: 21745 Shadfan

text:
21745 Shadfan (1999 RX168) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 9 tháng 9 năm 1999 bởi Nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 21745 Shadfan

Thiên thể phát hiện năm 1999
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Cantharus tranquebaricus

text:
Cantharus tranquebaricus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Buccinidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Cantharus


title: Augochlora cordiaefloris

text:
Augochlora cordiaefloris là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1907.

Chú thích

Tham khảo

Augochlora
Động vật được mô tả năm 1907


title: Thiệu Lý

text:
Thiệu Lý là một xã thuộc huyện Thiệu Hóa, tỉnh Thanh Hóa, Việt Nam.

Địa giới hành chính
Xã Thiệu Lý nằm ở phía nam của huyện Thiệu Hóa.
Phía đông giáp xã Thiệu Trung, huyện Thiệu Hóa.
Phía nam giáp xã Đông Hoàng, huyện Đông Sơn.
Phía tây giáp xã Dân Quyền, huyện Triệu Sơn và xã Thiệu Viên, huyện Thiệu Hóa.
Phía bắc giáp xã Thiệu Vận, huyện Thiệu Hóa.

Lịch sử hành chính
Vùng đất thuộc xã Thiệu Lý ngày nay, vào đầu thế kỉ 19 là các thôn Nguyệt Lãng, Mỹ Lý và Hổ Đàm thuộc xã Nhân Lý, tổng Vận Quy, huyện Đông Sơn, phủ Thiệu Thiên.

Từ năm 1900, tổng Vận Quy chuyển về thuộc huyện Thụy Nguyên, phủ Thiệu Hóa.

Cuối năm 1945, huyện Thụy Nguyên đổi thành huyện Thiệu Hóa.

Năm 1977, xã Thiệu Lý cùng với các xã phía nam sông Chu của huyện Thiệu Hóa sáp nhập với huyện Đông Sơn thành huyện Đông Thiệu.

Năm 1982, huyện Đông Thiệu đổi tên thành huyện Đông Sơn.

Năm 1996, xã Thiệu Lý thuộc huyện Thiệu Hóa mới tái lập.

Hiện nay, xã Thiệu Lý vẫn gồm ba làng như trên.

Chú thích


title: Vô Ngôn Thông

text:
Vô Ngôn Thông (zh. 無言通), 759 (?) – 826, là một vị Thiền sư Trung Quốc, đệ tử của Thiền sư nổi tiếng Bách Trượng Hoài Hải. Năm 820, sư qua Việt Nam, ở tại chùa Kiến Sơ (zh. 建初寺), ngày nay thuộc Hà Nội, thành lập phái thiền Vô Ngôn Thông. Sư mất năm 826, và phái thiền của sư kéo dài được 17 thế hệ.

Dòng thiền Vô Ngôn Thông
Những Thiền sư quan trọng của dòng thiền này là Khuông Việt (933 – 1011), Thông Biện (? – 1134), Mãn Giác (1052 – 1096), Minh Không (mất 1141) và Giác Hải. Thế hệ cuối cùng là khoảng cuối thế kỷ 13. Phái Vô Ngôn Thông theo đúng dòng Thiền của Huệ Năng, chủ trương đốn ngộ (giác ngộ nhanh chóng). Các vị thiền sư dòng Vô Ngôn Thông đều có tâm hồn thi sĩ. Riêng thiền sư Không Lộ vừa được cho là thuộc thiền phái Vô Ngôn Thông, nhưng cũng thuộc thiền phái Thảo Đường.

Cơ duyên và hành trạng
Sư họ Trịnh (zh. 鄭), quê ở Quảng Châu (zh. 廣州), xuất gia tại chùa Song Lâm (zh. 雙林寺), Vụ Châu (zh. 務州). Tính tình sư điềm đạm ít nói, nhưng thông minh nên thời nhân gọi là Vô Ngôn Thông (Cảnh Đức Truyền đăng lục ghi là Bất Ngôn Thông).

Một hôm, sư lễ Phật, có một thiền khách hỏi: "Toạ chủ lễ đó là cái gì?", sư thưa: "Là Phật." Khách liền chỉ tượng Phật hỏi: "Cái này là Phật gì?", sư không trả lời được. Đến tối, sư y phục chỉnh tề đến lễ vị khách, vị này chỉ đến Mã Tổ. Sư lên đường đến Mã Đại sư nhưng nghe tin Tổ đã viên tịch bèn đến Bách Trượng. Nhân nghe Bách Trượng trả lời một vị tăng "Bản tâm nếu tịnh không, mặt trời trí huệ tự chiếu" (tâm địa nhược không, huệ nhật tự chiếu 心地若空惠日自照) sư triệt ngộ.

Sau khi rời Bách Trượng, sư đến trụ trì chùa Hoà An (zh. 和安寺) và tương truyền rằng Thiền sư Ngưỡng Sơn Huệ Tịch, vị Tổ thứ hai của tông Quy Ngưỡng, có đến đây học hỏi.

Năm Canh Tí, niên hiệu Nguyên Hoà đời nhà Đường, sư sang An Nam ở chùa Kiến Sơ làng Phù Đổng, huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh. Ở đây mấy năm liền sư chỉ quay mặt vào vách toạ thiền và không ai biết tông tích của Sư. Vị trụ trì nơi đây là Cảm Thành thầm biết sư là cao tăng đắc đạo nên hết sức kính trọng. Sắp sửa tịch, sư gọi Cảm Thành đến nói kệ:

Nói xong sư chắp tay viên tịch. Cảm Thành thiêu lấy hài cốt và xây tháp thờ trên núi Tiên Du.

Nguyên bản Hán văn
無言通禪師
𠎣逰扶蕫鄉建初寺無言通禪師本廣州人
也姓鄭氏少慕空學不治家產務州雙林
寺受業處性沈厚寡言默識了達事槩故時
人號無通言(1)〖傳登曰不語通〗常一日禮佛次有禪者問
座主禮甚麽師云禮佛禪者指佛像云祗這
箇是甚麽師無對是夜具威儀就禪者禮拜
問曰嚮之所問未審意旨如何禪者云座主
出家以來經逾㡬夏師云十夏禪者云還曾
出家麽也未師轉茫然禪者云若也不會百
夏何益乃引師同參馬祖及抵江西而祖已

示寂遂徃謁百丈懷海禪師時有僧問如何是
大乗頓悟法門丈云心地若空惠日自照師於
言下有得乃還廣州和安寺住持有人問師是
禪師否師云貧道不曾學禪良久便喚其人應
諾師指梭櫚樹其人無對□□□□□□□□
仰山禪師作沙彌時師常喚云寂子為我將牀
子來仰將牀子到師云送還本處仰從之又問
寂子那邉有甚麽曰無物這邉聻曰(2)無物師又問
寂子仰應諾師云去唐元和十五年庚子秋九
月師來至此寺卓錫飯粥之外禪悅爲樂凢坐
靣壁未嘗言說累年莫有識者獨寺僧感誠尤

加禮敬奉侍左右宻扣玄機盡得其要一日
無疾沐浴易服召感誠曰昔吾祖南嶽讓禪
師㱕寂時有云一切諸法皆從心生心無所
生法無所住若達心地所作無碍非遇上根
慎勿輕許言訖合掌而逝感茶(3)毘收舍利塔
于𠎣逰山時唐寶曆二年丙午正月十二日
二十八年又至開祐丁丒二十四年我越禪
學自師之始□□□□□□□□□□□□
建初通禪師法嗣□□□□□□□□
LMT hiệu đính 無言通
聻曰: Nguyễn, A 2767, LMT = 聻麼曰
感茶: Nguyễn, LMT = 感誠茶

Tham khảo
Lê Mạnh Thát: Nghiên cứu về Thiền Uyển Tập Anh, Nhà xuất bản Thành phố Hồ Chí Minh 1999.
Bản Hán điện tử của Thiền viện Viên Chiếu & Chân Nguyên. Đạo hữu Nguyễn Hữu Vinh (Đài Loan) đọc dò lại.

Chú thích

Thiền sư Trung Quốc
Thiền sư Việt Nam
Thiền phái Vô Ngôn Thông
Năm sinh không rõ
Mất năm 826


title: 4207 Chernova

text:
4207 Chernova (1986 RO2) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 5 tháng 9 năm 1986 bởi Ted Bowell ở Flagstaff.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 4207 Chernova

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Edward Bowell
Thiên thể phát hiện năm 1986


title: Wesoła

text:
Wesoła là một quận của thành phố Warszawa từ ngày 27 tháng 10 năm 2002. Wesoła nằm ở khu vực đông nam của thành phố.

Wesoła đã thành thị xã ngày 17 tháng 12 năm 1968, sau đó đã được nhập vào khu vực gồm Wola Grzybowska, Wesoła, Groszówka, Grzybowa, Zielona và Stara Miłosna. Sự phát triển khu vực này đã nhờ vào vị trí địa lý nằm trên 3 tytến đường quan trọng: Tuyến Cũ Stary Trakt, Tuyến thứ hai là Trakt Brzeski và tuyến thứ 3 là Kolej Terespolska (tuyến đường ray Terespol).

Tham khảo

Quận của Warszawa


title: Hippotion pentagramma

text:
Hippotion pentagramma là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae, chi Hippotion.

Tham khảo

 Pinhey, E (1962): Hawk Moths of Central và Southern Africa. Longmans Southern Africa, Cape Town.

Hippotion
Côn trùng Ethiopia
Động vật Somalia


title: Tipula furialis

text:
Tipula furialis là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Nearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Nomioides paulyi

text:
Nomioides paulyi là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Pesenko mô tả khoa học năm 2005.

Chú thích

Tham khảo

Nomioides
Động vật được mô tả năm 2005


title: Antonov An-24

text:
Antonov An-24 (Tên hiệu NATO: "Coke") là một máy bay vận tải 44 chỗ ngồi sử dụng hai động cơ tuốc bin cánh quạt được sản xuất tại Liên bang Xô viết nay là Ukraina) bởi Phòng Thiết kế Antonov.

Phát triển
Chiếc máy bay cất cánh lần đầu năm 1960. Hơn 1.000 chiếc đã được chế tạo và 880 chiếc vẫn đang hoạt động trên khắp thế giới, chủ yếu tại các nước thuộc Cộng đồng các quốc gia độc lập và Châu Phi. Tới tháng 8 năm 2006 tổng cộng 448 chiếc Antonov An-24 đang hoạt động hàng không.

Chiếc máy bay này được thiết kế để thay thế loại máy bay vận tải Il-14 đã quá cũ trên các đường bay ngắn và trung bình. Thiết kế máy bay chú trọng tới hoạt động trên các đường băng chất lượng kém và kể cả đường băng chưa được chuẩn bị tại các vùng hẻo lánh. Vị trí cánh trên cao giúp bảo vệ động cơ và cánh quạt khỏi các mảnh rác từ đường băng, và tỷ lệ công suất trên khối lượng của nó cao hơn đa số các máy bay cùng loại khác. Máy khoẻ và không cần các thiết bị bảo dưỡng phức tạp trên mặt đất. Chúng chủ yếu được chế tạo tại các nhà máy Irkutsk, Ulan Ude và Kiev

Công ty Sản xuất Máy bay Xian Trung Quốc đã chế tạo các phiên bản An-24 với tên gọi Yunshuji Y-7. Công việc sản xuất vẫn đang tiếp tục ở nước này trong khi tại Ukraine đã dừng từ năm 1978.

Các biến thể và các giai đoạn thiết kế

 An-24:: Thiết kế ban đầu. Máy bay vận tải hai động cơ và 44 chỗ.
 An-24B: Phiên bản máy bay chở hàng.
 An-24T: Phiên bản máy bay chở hàng.
 An-24P:: Phiên bản trang bị vũ khí.
 An-24V: Phiên bản vận tải tầm gần 50 chỗ, hai động cơ phản lực cánh quạt 2.550-ehp (1902-ekW) Ivchenko AI-24A.
 An-24V Series II: Phiên bản vận chuyển hàng hóa, và hành khách 50 chỗ.
 An-24RT: Giống với AN-24T, mang thêm động cơ phản lực phụ.
 An-24RV: Phiên bản sử dụng động cơ tuốc bin phản lực. Giống với An-24V, nhưng lắp động cơ phản lực phụ 1.985-lb (900-kg).
 Xian Y-7: Phiên bản của Trung Quốc - xem thêm Xian MA60
 Y-7-100: Phiên bản cải tiến, buồng lái và cabin thiết kế lại, lắp thêm cánh nhỏ.
 Y-7-200: Trang bị hệ thống điện tử hàng không mới, cánh nhỏ bị bỏ đi.
 Y-7-200A: Lắp hai động cơ phản lực cánh quạt Pratt & Whitney PW127C.
 Y-7-200B: Chế tạo cho thị trường nội địa của Trung Quốc.

Các quốc gia sử dụng

Quân sự
 : Không quân Afghanistan nhận 6 chiếc năm 1975.
 : Không quân Algeria
 : Lực lượng Phòng không Không quân Nhân dân Angola
 : Không quân Azerbaijan
 : Không quân Bangladesh
 : Lực lượng vũ trang Belarus
 : Quân đội Bulgaria
 : Quân đội Cambodia
 : Không quân Quân đội Giải phóng Nhân dân; với tên gọi Y-7
 : Không quân Congo
 : Lực lượng Vũ trang Cách mạng Cuba
 : Không quân Czech (trước 2005)
  Đông Đức: Luftstreitkräfte der NVA
 : Không quân Ai Cập
 : Không quân Georgia
  Guinea: Quân đội Guinea
 : Quân đội Guinea-Bissau
 : Quân đội Hungari
  Iran: Không quân Cộng hòa Hồi giáo Iran
 : Không quân Iraq
 : Quân đội Kazakhstan
 : Quân đội Lào
 : Quân đội Litva
 : Quân đội Mali
 : Quân đội Mông Cổ
 : Không quân Nhân dân Triều Tiên
 : Không quân Ba Lan
 : Không quân Rumani
 : Không quân Nga
 : Quân đội Slovakia
 : Quân đội Somalia
 : Không quân Sudan
 : Không quân Syria
 : Không quân Ukraine
 : Quân đội Uzbekistan
 : Không quân Nhân dân Việt Nam
 : Quân đội Yemen

Dân sự
Có nhiều hãng hàng không sử dụng loại máy bay này và khoảng 448 chiếc Antonov An-24 vẫn đang hoạt động hàng không tại thời điểm tháng 8 năm 2006 gồm: China Southern Airlines (11), Air Urga (10), ARP 410 Airlines (10), Scat Air (20), Turkmenistan Airlines (22), Ukraine National Airlines (12), Novosibirsk Air (9), Belavia (9), UTair (17), Uzbekistan Airways (11), Yakutia Airlines (17) và Cubana de Aviación (14). 112 hãng khác cũng đang sử dụng với số lượng nhỏ hơn.

Các hãng sử dụng dân sự gồm:
Aeroflot, Aerosvit, Air Astana, Air Guinee, Air Mali, Ariana Afghan Airlines, Balkan Bulgarian, CAAC, Cubana, Egyptair, Interflug, Iraqi Airways, Lebanese Air Transport, Lina Congo, LOT Polish Airlines, Misrair (Ai Cập), Mosphil Aero (Philippine), Pan African Air Service, Kyrgyzstan, President Airlines, PMTair, Royal Khmer Airlines, Tarom, Uzbekistan Airways, Lionair

Tai nạn

Tới năm 2004
 Các vụ tai nạn làm thiệt mạng toàn bộ người trên khoang: 109 với tổng cộng 1673 người chết
 Các vụ khác: 11 với 59 thương vong
 Không tặc: 33 với 4 thương vong

Tai nạn gần đây

 Ngày 19 tháng 1 năm 2006, một chiếc An-24 vận tải quân sự của Slovakia với 43 người trên khoang (trong số đó có 28 binh sĩ) đã lao xuống đất tại Hungary, chỉ cách biên giới Slovakia 3 km. Chỉ một người sống sót, và 42 người đã được thông báo tử nạn. Chiếc máy bay chở lực lượng KFOR của Slovakia đã hoàn thành hoạt động tại Kosovo trong nửa năm.

(Xem thêm: PMTair Flight U4 241)

 Ngày 25 tháng 6 năm 2007, một chiếc An-24 của Campuchia chuyến bay thương mại PMTair với 16 hành khách và 6 thành viên phi hành đoàn đã đâm vào một dãy núi cách 130 km phía nam thủ đô Phnom Penh. Chiếc máy bay đang trên đường từ Siem Reap, gần khu vực Angkor Wat, tới thị trấn Sihanoukville ven biển. Hậu quả là tất cả hành khách trên máy bay thiệt mạng.

Thông số kỹ thuật (An-24)

Đặc điểm riêng
Phi đoàn: 3-4: 2 phi công, 1 kỹ sư máy, (tuỳ chọn) 1 sĩ quan radio
Sức chứa: 52 hành khách
Trọng tải: 5.500 kg (12.000 lb)
Chiều dài: 23.53 m (77 ft 3 in)
Sải cánh: 29.20 m (95 ft 10 in)
Chiều cao: 8.32 m (27 ft 4 in)
Diện tích cánh: 75.0 m² (807 ft²)
Trọng lượng rỗng: 13.300 kg (29.300 lb)
Trọng lượng cất cánh: n/a
Trọng lượng cất cánh tối đa: 21.000 kg (46.000 lb)
Động cơ: 2× động cơ phản lực cánh quạt Ivchenko AI-24A, 2.820 ehp (2.100 kW) mỗi chiếc

Hiệu suất bay
Vận tốc cực đại: 500 km/h (270 knots, 310 mph)
Vận tốc hành trình: 450 km/h (240 knots, 280 mph)
Tầm bay:
Tối đa trọng tải: 550 km (300 nm, 340 mi)
Tối đa nhiên liệu: 2.400 km (1.300 nm, 1.500 mi)
Trần bay: 4.000 đến 6.000 m (13.000 to 19.700 ft)
Vận tốc lên cao: n/a
Lực nâng của cánh: n/a
Lực đẩy/trọng lượng: n/a

Tham khảo

 Aviation.ru
 Airliners.net
 VG.no

Liên kết ngoài
Aviation Museum
The Antonov An-24/26/30/32 & Xian Y-7 at Airliners.net
An-24 photos

Nội dung liên quan

Máy bay có cùng sự phát triển
 Antonov An-26
 Antonov An-30
 Xian Y-7
 Xian MA60

Máy bay có tính năng tương tự
 Alenia G.222

Trình tự thiết kế
An-13 -
An-14 -
An-22 -
An-24 -
An-26 -
An-28 -
An-30

Danh sách
 Danh sách máy bay chở khách
 Danh sách máy bay dân sự Liên bang Xô viết và CIS

An-024
Antonov An-024
Antonov An-024
Máy bay dân sự
Máy bay chở khách
Máy bay vận tải
Máy bay trinh sát
Máy bay huấn luyện
Máy bay hai động cơ cánh quạt
Máy bay cánh trên
Máy bay trong chiến tranh Việt Nam
Máy bay động cơ tuốc bin cánh quạt


title: Pont-l'Abbé

text:
Pont-l'Abbé (, cây cầu của Abbé) là một xã của tỉnh Finistère, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc Pháp.

Dân số
Người dân ở Pont-l'Abbé được gọi là Pont-l'Abbistes.

Thành phố kết nghĩa
 Betanzos, Tây Ban Nha
 Schleiden, Đức

Xem thêm
Xã của tỉnh Finistère

Tham khảo

Mayors of Finistère Association  ;
INSEE ;
IGN

Liên kết ngoài
Trang web chính thức của thị trấn
French Ministry of Culture list for Pont-l'Abbé

Xã của Finistère


title: Le Bény-Bocage

text:
Le Bény-Bocage là một xã ở tỉnh Calvados, thuộc vùng Normandie ở tây bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Calvados

Tham khảo

Benybocage


title: Rhyacophila dorje

text:
Rhyacophila dorje là một loài Trichoptera trong họ Rhyacophilidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Rhyacophila