title: Hà Mai Anh

text:
Hà Mai Anh (1905 - 1975), bút hiệu Mai Tuyết và Như Sơn, là một nhà giáo, cùng là tác giả của nhiều sách giáo khoa về văn chương, toán học và dịch giả nhiều cuốn sách phổ biến như Tâm hồn cao thượng, Vô gia đình...

Tiểu sử và sự nghiệp
Hà Mai Anh quê ở Thái Bình, ông đậu bằng Cao Đẳng Tiểu học và trường Sư phạm, từng làm giáo học và hiệu trưởng ở các tỉnh ở Bắc Kỳ. Ông đóng góp nhiều bài vở cho các báo đương thời nhưng sự nghiệp văn học của ông chủ yếu là sách giáo khoa và các tác phẩm mang tính cách giáo dục. Ngay từ năm 1938 cuốn Công dân giáo dục đã được xuất bản tại Nam Định và được chính phủ Bảo hộ chấp thuận dùng làm sách giáo khoa.

Sau đó là nhiều tác phẩm dịch, nổi tiếng nhất là cuốn Tâm hồn cao thượng (tiếng Ý: Cuore) đoạt Giải thưởng Văn chương của Hội Alexandre de Rhodes Hà Nội năm 1943, dịch từ tiếng Pháp. Cuốn này nguyên thủy viết bằng tiếng Ý của Edmondo De Amicis và tại Việt Nam được xem như một cuốn "luân lý giáo khoa thư" của thế kỷ 20 và trở thành "kim chỉ nam" của một thế hệ thiếu niên. Các tác phẩm khác do ông dịch lại từ tiếng Pháp: Vô gia đình (Sans Familles), Trong gia đình (En Famille) và Về với gia đình của Hector Malot; Guy-Li-Ve du ký (Gulliver's Travels) của Jonathan Swift; 80 ngày vòng quanh thế giới (Le Tour du monde en quatre-vingts jours) của Jules Verne cũng được nhiều người biết đến.

Năm 1954 ông di cư vào Nam làm hiệu trưởng trường Trần Quý Cáp ở Sài Gòn rồi chuyển sang làm việc trong Ban Tu thư và Học liệu thuộc Bộ Quốc gia Giáo dục của Việt Nam Cộng hòa.

Khi chính quyền Việt Nam Cộng hòa sụp đổ, ông sang Mỹ tỵ nạn và mất ngày 20 tháng 8 năm 1975 tại San Bernadino, Hoa Kỳ.

Bạn ông, nhà giáo Bảo Vân Bùi Văn Bảo có làm bài thơ "Khóc Bạn Hà-Mai-Anh" như sau:
Thôi thế là xong nhé bác Hà
Tâm hồn Cao thượng kiếm đâu ra?
Tuổi Xanh đất Mỹ đành thua-thiệt
Sống Mới trời Nam hẳn xót-xa
Về với gia-đình sao vội-vã?
Vòng quanh thế-giới há lâu-la!
Đồng-hương, đồng-quận, thêm đồng-nghiệp
Giọt lệ như sương khóc bạn già.

Một số tác phẩm
 Tâm Hồn Cao Thượng, Grand Coeurs của Edmond de Amicis, giải văn chương của Hội Alexandre de Rhodes Hà Nội 1943.
 Vô Gia Đình, Sans Famille của Hector Malot (Giải I Dịch thuật 1970)
 Trong Gia Đình, En Famille của Hector Malot.
 Về với Gia Đình, Romain Kalbris của Hector Malot.
 80 Ngày Vòng Quanh Thế giới, Le Tour Du Monde en 80 Jours của Jules Verne.
 Guy-Li-Ve Du Ký. Voyages de Gulliver của Swiff.
 Hoàng Kim Đảo, L'ile Au Trésor của R. L. Stevenson
 Con Voi Chúa, Poo Lorn, l'éléphant của Reginald Campbell.
 Chuyện Trẻ Em, Contes de Perrault của Charles Perraul.
 Cầu Vồng Trong Ruộng Lúa, L'arc-En-Ciel Dans Les Rizières của Rosy Chabbert.
 Thuyền Trưởng 15 Tuổi, Un Capitaine de 15 Ans của Jules Verne.
 Thuật Tàng Hình của Vi-Liêm, Le Secret de Wilhelm Storitz của Jules Verne.
 Dòng Sông Tráng Lệ, Le Superbe Orénoque của Jules Verne.
 Em Bé Bơ Vơ, Oliver Twist của Charles Dickens.

Chú thích

Liên kết ngoài
 Nguyễn Xuân Vinh - Tâm hồn cao thượng, cuốn sách có ảnh hưởng nhiều nhất, 2003
Nhà giáo Hà Mai Anh

Dịch giả Việt Nam
Nhà giáo Việt Nam


title: Jardinella colmani

text:
Jardinella colmani là một loài ốc nước ngọt cỡ nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống dưới nước thuộc họ Hydrobiidae. Đây là loài đặc hữu của Úc.

Chú thích

Tham khảo
 Ponder, W.F. 1996. Jardinella colmani. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 7 tháng 8 năm 2007.

Động vật chân bụng Úc
Jardinella
Động vật cực kì nguy cấp Úc
Động vật đặc hữu Úc
Hệ động vật loài cực kỳ nguy cấp Úc


title: Ennsdorf

text:
Ennsdorf là một thị trấn ở huyện Amstetten trong bang Niederösterreich ở nước Áo. Đô thị này có diện tích 7,69 km², dân số năm 2001 là 2565 người. Ennsdorf nằm bên sông Enns.

Tham khảo

Đô thị của Niederösterreich


title: Harita (bướm đêm)

text:
Harita  là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Các loài
 Harita brachyphylla Turner, 1903
 Harita nebulosa Moore, 1881
 Harita nodyna Bethune-Baker, 1908
 Harita rectilinea Moore, 1882

Tham khảo

 Harita at funet.fi
 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae


title: Brentonico

text:
Brentonico là một đô thị ở tỉnh Trento ở vùng Trentino-Alto Adige/Südtirol của Ý, tọa lạc cách 30 km về phía tây nam của Trento. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 3.770 người và diện tích là 62,6 km².

Đô thị Brentonico có các frazioni (đơn vị trực thuộc, chủ yếu là các làng) Saccone, Fontechel, Crosano, Cazzano, Castione, Corné, Prada, Sorne, S.Giacomo, S.Valentino, và Polsa.

Brentonico giáp các đô thị: Mori, Nago-Torbole, Malcesine, Ala, và Avio.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Homepage of the city

Đô thị Trentino


title: Nadillac

text:
Nadillac là một xã thuộc tỉnh Lot trong vùng Occitanie phía tây nam nước Pháp.

Xem thêm
Commune của tỉnh Lot

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Lot


title: Quận Cherokee, Georgia

text:
Quận Cherokee là một quận trong tiểu bang Georgia, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở thành phố Canton . Theo điều tra dân số năm 2010 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có dân số 214.346 người .

Thông tin nhân khẩu
Theo điều tra dân  năm 2000, quận đã có dân số 141.903 người, 49.495 hộ, và 39.200 gia đình sống trong quận. Mật độ dân số là 335 người trên một dặm vuông (129/km ²). Có 51.937 đơn vị nhà ở với mật độ trung bình là 123 dặm vuông (47/km ²). Cơ cấu chủng tộc của dân cư sinh sống trong quận gồm có 92,41% người da trắng, 2,48% da đen hay Mỹ gốc Phi, 0,38% người Mỹ bản xứ, 0,80% người châu Á, Thái Bình Dương 0,03%, 2,61% từ các chủng tộc khác, và 1,29% từ hai hoặc nhiều chủng tộc. 5,42% dân số là người Hispanic hay Latino thuộc chủng tộc nào.

Có 49.495 hộ, trong đó 41,40% có trẻ em dưới 18 tuổi sống chung với họ, 67,20% là các cặp vợ chồng sống với nhau, 8,30% có chủ hộ là nữ không có mặt chồng, và 20,80% là không lập gia đình. 16,00% của tất cả các hộ gia đình đã được tạo thành từ các cá nhân và 4,10% có người sống một mình 65 tuổi trở lên đã được người. Bình quân mỗi hộ là 2,85 và cỡ gia đình trung bình là 3,18.

Độ tuổi dân cư với 28,30% ở độ tuổi dưới 18, 7,70% 18-24, 35,80% 25-44, 21,70% 45-64, và 6,60% 65 tuổi trở lên. Tuổi trung bình là 34 năm. Cứ mỗi 100 nữ có 100,70 nam giới. Cứ mỗi 100 nữ 18 tuổi trở lên, đã có 98,90 nam giới.

Thu nhập trung bình cho một hộ gia đình trong quận đã được 60.896 USD, và thu nhập trung bình cho một gia đình là 66.419 USD. Nam giới có thu nhập trung bình 44.374 đô la Mỹ so với 31.036 $ cho phái nữ. Thu nhập bình quân đầu người đạt 24.871 USD. Giới 3,50% gia đình và 5,30% dân số sống dưới mức nghèo khổ, trong đó có 5,50% của những người dưới 18 tuổi và 9,80% có độ tuổi từ 65 trở lên.

Tham khảo

Quận của Georgia
Quận của vùng đô thị Atlanta
Quận của Appalachia


title: Việt điện u linh tập

text:
Việt điện u linh tập (chữ Hán: 粵甸幽靈集 hoặc 越甸幽靈集, Tập truyện về cõi u linh của xứ Việt) là một tập hợp các truyền thuyết về các vị thần linh Việt Nam ở vào thời xa xưa, được viết vào thế kỷ 14.

Giới thiệu
Theo Đại Việt thông sử và Kiến văn tiểu lục của Lê Quý Đôn, Lịch triều hiến chương loại chí (Văn tịch chí) của Phan Huy Chú, thì Lý Tế Xuyên chính là tác giả cuốn Việt điện u linh tập, xuất bản vào khoảng năm 1329.

Tuy nhiên sau khi nghiên cứu, GS. Dương Quảng Hàm trong Việt Nam văn học sử yếu, đã có ý phân vân khi chép rằng: "Việt điện u linh tập, nhất thuyết là của Lý Tế Xuyên, người đời Trần; nhất thuyết là của một tác giả đời Lý, sau Lý Tế Xuyên chỉ viết nối thêm vào". Nói "nhất thuyết là của một tác giả đời Lý" là vì giáo sư đã đọc bài Tựa của Chư Cát thị viết năm 1774, trong đó đoạn (bản dịch): "...tập sách này làm ra từ triều Lý, từ trước sách chép của Lê Văn Hưu, để ghi lại các sự việc...Kịp đến triều Trần, chàng họ Lý (chỉ Lý Tế Xuyên) lại làm nối theo phần cuối, sưu tầm rộng khắp, góp thành tập sách này...(trích trong Tìm hiểu kho sách Hán Nôm, tr. 1100).

Lý Tế Xuyên, không rõ tiểu sử, chỉ biết ông làm quan (một trong những chức vụ của ông là trông coi việc tế tự) dưới triều Trần Hiến Tông (ở ngôi: 1329-1341, đặt niên hiệu là Khai Hựu).

Việt điện u linh tập mà nhiều người cho rằng ông làm ra, gồm 27 thiên, chia làm 3 mục (Nhân quân, Nhân thần, Hạo khí) kể về công tích 27 vị thần  được thờ trong các đền miếu thời Lý -Trần. Sau, có nhiều người ở đời Hậu Lê ra công tục biên, thành ra sách có đến 4 quyển, gồm 41 truyện.

Trong quá trình biên soạn, tác giả có sử dụng và viết lại một số truyện vốn đã được ghi chép trong các sách Báo cực truyện (Tập truyện về lẽ cùng cực của báo ứng), Đại Việt sử ký của Lê Văn Hưu, Giao Chỉ ký, Giao Châu ký... Ngoài ra ông còn sử dụng những tài liệu dân gian, những bản thần tích.

Về sau, nhiều nho sĩ ở các đời còn tiếp tục bổ sung; hoặc sửa chữa, thêm bớt cho Việt điện u linh tập. Lược kể một số tên tuổi quan trọng:

Nguyễn Văn Chất (1422-?), là người ở huyện Bạch Hạc, tỉnh Vĩnh Yên. Ông đỗ tiến sĩ năm 1448 dưới triều vua Lê Nhân Tông, từng làm đến Tư nghiệp Quốc tử giám và đi sứ sang Trung Quốc. Chính ông là người đã soạn ra phần Tục biên (hay Tục bổ), gồm 3 truyện cho sách (xem phần mục lục).
Cao Huy Diệu (? - ?), là người làng Phú Thị, huyện Gia Lâm (nay thuộc thành phố Hà Nội). Ông là nội tổ của danh sĩ Cao Bá Quát. Năm 1707, ông đỗ cử nhân, rồi đỗ tiến sĩ năm 1715 đời vua Lê Dụ Tông. Buổi đầu được bổ làm tri huyện Quốc Oai, sau lần lượt trải chức Giám tu, Thị lang bộ Lại, Đốc học Hà Tiên, Thượng thư bộ Hộ (có sách chép bộ Lại). Khi còn ở chức Giám tu, ông đã ra công viết bổ chú và phần tiếm bình cho sách. Tham gia sửa chữa với ông, còn có người cùng thời là Lê Hữu Hỷ (không rõ năm sinh năm mất), là người làng Liêu Xá, tỉnh Hưng Yên. Ông thi đỗ tiến sĩ năm 1700, làm quan đến Giám sát ngự sử đốc đồng Sơn Tây.
Kim Miện Muội (? - ?), không rõ lai lịch, chỉ biết năm 1771, ông đã phụng lục và kiểm xét cho Việt điện u linh tập. Bản này hiện còn 2 quyển chép tay mang ký hiệu A. 2879 và B. 1919 thuộc trường Bác Cổ Viễn Đông.
Gia Cát thị (? - ?), là một danh sĩ ở Hồng Đô, tỉnh Hải Dương, đã từng làm Chủ bạ bộ Lễ đời vua Lê Hiển Tông. Năm 1774, sau khi san định (thêm vào non 20 truyện, bớt đi hoặc viết hẳn lại một số truyện) Việt điện u linh tập, ông đặt lại nhan đề là Tân đính hiệu bình Việt điện u linh tập (Sửa sang, mô phỏng và bình giải mới tập truyện về cõi u linh của nước Việt). Và trong bài Tựa, ông đã cho rằng Lý Tế Xuyên chỉ là người "làm nối theo phần cuối" sách Việt điện u linh mà thôi.

Ngoài ra, còn có Lê Tự Chi, Tam Thanh quán đạo nhân (không rõ họ tên, lai lịch), Nguyễn Hầu, Nguyễn Đình Giản, v.v...cũng đã đóng góp ít nhiều cho cuốn sách.

 Mục lục
Ban đầu, sách Việt điện u linh có 27 truyện kể về các vị thần linh được thờ ở Việt Nam, gồm các vua chúa (nhân quân), bề tôi trung liệt (nhân thần), thần sông, thần núi (hạo khí anh linh). Theo bài Tựa đề năm Khai Hựu nguyên niên (1329, đời Trần Hiến Tông) của Lý Tế Xuyên thì ông đã chọn kể theo phương châm: "những bậc sáng suốt, ngay thẳng mới gọi là thần; không phải những loại dâm tà, yêu quái, ma quỷ cũng gọi là thần đâu!...".

Thường thì mỗi thiên (truyện) được viết theo công thức sau:
 Tên của mỗi truyện là mỹ hiệu mà hai triều Trùng Hưng và Hưng Long  gia phong cho thần.
 Mở đầu mỗi truyện là câu: Theo (tài liệu nào đó của ai), ngài (vương, ông...) là (họ, tên)...Kết cấu phần kể là công đức các thần theo công thức "dương trợ-âm phù", tức là "Khí thế rừng rực lúc đương thời, anh linh tỏa rộng đến đời sau". Kết thúc mỗi truyện là ba đợt gia phong: Trùng Hưng năm thứ nhất (1285), năm thứ 4 (1288) và Hưng Long năm thứ 21 (1313), và câu: "Vì có công âm phù vậy".

Nguyên mục lục trong Việt điện u linh tập chỉ ghi mỹ hiệu của các thần linh (như Gia Ứng Thiện Cảm Linh Vũ Đại Vương, là truyện kể về Sĩ Nhiếp), ở đây viết bằng tên thật cho dễ hiểu. Có bản dịch thêm chữ "truyện" hay chữ "chuyện" đằng trước tên thần.

 Nhân quân (Các vua)
 Sĩ Nhiếp
 Phùng Hưng
 Triệu Quang Phục
 Hậu Tắc (Tương truyền là vua Trung Quốc thời cổ đại, có công dạy dân trồng lúa)
 Hai Bà Trưng
 Mỵ Ê

 Nhân thần (Các bề tôi)
 Lý Hoảng
 Lý Ông Trọng
Lý Thường Kiệt
 Thần Tô Lịch
 Phạm Cự Lượng
 Lê Phụng Hiểu
 Mục Thận
 Trương Hống, Trương Hát
 Lý Phục Man
 Lý Đô úy (không rõ tên họ và quê quán)
 Cao Lỗ

 Hạo khí anh linh (Sự tích thiêng liêng)
 Hậu Thổ phu nhân
 Thần Đồng Cổ
 Thần Long Độ
 Thần Khai Nguyên
 Thần Núi Tam Đảo
 Thần Phù Đổng
 Sơn Tinh, Thủy Tinh
 Thần Châu Đằng
 Thần Bạch Hạc
 Thần Hải Thanh
 Nam Hải long quân

Sau đây là một số truyện do người đời sau thêm vào:
 Phần Tục bổ có thêm 3 truyện: Sóc Thiên Vương, Thần núi Tam Đảo, Chuyện đền Càn Hải.
 Phần Trùng bổ có thêm 2 truyện: Đoàn Thượng, Thần đền Thanh Cẩm.
 Phần Phụ lục có thêm 3 truyện: Trần Hưng Đạo, Từ Đạo Hạnh, Vợ chồng Triệu Xương.

 Nhận xét
Nguyễn Phương Chi trong Từ điển văn học (bộ mới) viết:"Việt điện u linh tập" được viết ra trong một thời đại xa xưa nên không khỏi mang những hạn chế do điều kiện lịch sử...Cuốn sách chứa đựng thế giới quan thần bí, mang tư tưởng thần linh chủ nghĩa trộn lẫn với ý thức hệ phong kiến...Tuy nhiên, nếu tước đi cái vỏ tôn giáo thì đằng sau câu chuyện của các thần linh lại bao trùm và phản ánh những lý tưởng tốt đẹp và niềm tin tưởng chân thành của nhân dân ngày xưa. "Truyện Quảng Lợi Đại vương" (tức Thần Long Độ) là một thí dụ tiêu biểu. Ở đây tín ngưỡng chỉ là cái vỏ mà nội dung chính là ý thức phản kháng, sức mạnh quật cường của nhân dân Việt nhằm chống lại những âm mưu quỷ quyệt của Cao Biền, một viên quan đô hộ đến từ Trung Quốc...Ngoài ra còn có thể kể đến "Truyện Bố Cái Đại vương" (tức Phùng Hưng), "Truyện Trương Hống, Trương Hát", v.v...Đây đều là truyện kể về việc thần linh đời trước đã "hiển linh" để "phù trợ" các anh hùng đời sau chống quân xâm lược như thế nào...Như vậy, mặc dù còn hạn chế, "Việt điện u linh" tập vẫn có giá trị không nhỏ. Ngoài giá trị lịch sử, giá trị chủ yếu của sách còn ở chỗ, nó chứa đựng được những tâm tư tình cảm, thể hiện được những truyền thống tốt đẹp và sức mạnh của dân tộc Việt...

Xem thêm
 Lĩnh Nam chích quái

Chú thích

Sách tham khảo
 Dương Quảng Hàm, Việt Nam văn học sử yếu. Trung tâm học liệu xuất bản (bản in lần thứ 10), Sài Gòn, 1968.
 Trần Văn Giáp, Tìm hiểu kho sách Hán Nôm (Tập 1 và Tập 2 in chung), Nhà xuất bản Khoa học Xã hội, Hà Nội, 2003.
 Nguyễn Đăng Na (chủ biên), Văn học thế kỷ X-XIV. Nhà xuất bản Khoa học Xã hội, Hà Nội, 2004.
 Nguyễn Phương Chi, mục từ "Việt điện u linh tập" trong Từ điển văn học (bộ mới). Nhà xuất bản Thế giới, 2004.
 Ngọc Hồ,Việt điệu u linh tập tục toàn biên. Nhà xuất bản Cửu Long, 1992.

Liên kết ngoài
[https://web.archive.org/web/20110727203533/http://www.quangduc.com/lichsu/lichsuvietnam/VietDienULinhtap.pdf Việt điện u linh tập] Nội dung toàn văn, bản dịch của Lê Hữu Mục.

Văn học Việt Nam thời Trần
Truyền thuyết Việt Nam
Tùng thoại


title: Setodes megaira

text:
Setodes megaira là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Chú thích

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Setodes


title: Dysgonia mandschuriana

text:
Dysgonia mandschuriana  là một loài bướm đêm thuộc họ Erebidae. Loài này có ở Trung Quốc, Nhật Bản (Honshu, Kyushu), Hàn Quốc (North, miền trung, South, đảo Jeju) và vùng Viễn Đông Nga (vùng Primorye).

Tham khảo

Liên kết ngoài
Japanese moths
Insects of Korea

Dysgonia


title: Nyctiophylax muhnianus

text:
Nyctiophylax muhnianus là một loài Trichoptera trong họ Polycentropodidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Nyctiophylax


title: Santa Cruz de la Zarza

text:
Santa Cruz de la Zarza, là một đô thị trong tỉnh Toledo, Castile-La Mancha, Tây Ban Nha.

Dân số

Dân số năm 2003 là 4.594 người. Kinh tế dựa chủ yếu vào nông nghiệp, phần lớn là cây nho, oliu, ngũ cốc dù ở đây cũng có các nhà máy.

Their main celebrations take place at the end of August, in honor of Our Lady of the Rosary.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Cultural Association of Friends of the Santa Cruz de la Zarza Ethnological Museum
 Maps & satellite pictures of Santa Cruz

Đô thị ở Toledo


title: Acronicta betulae

text:
Acronicta betulae (tên tiếng Anh: Birch Dagger Moth) là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở New Hampshire tới Florida, phía tây đến Texas, phía bắc đến Wisconsin.

Sải cánh dài 35–40 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 3 đến tháng 5 và từ tháng 8 đến tháng 9 làm hai đợt.

Ấu trùng ăn lá của cây cáng lò (hay cây bulô), possibly exclusively Betula nigra.

Liên kết ngoài
Bug Guide

Chú thích

Acronicta


title: Saint-Vigor-le-Grand

text:
Saint-Vigor-le-Grand là một xã ở tỉnh Calvados, thuộc vùng Normandie ở tây bắc nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Calvados

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Saint-Vigor-le-Grand sur le site de l'Institut géographique national
 Saint-Vigor-le-Grand sur le site de l'Insee
 Saint-Vigor-le-Grand sur le site du Quid
 Localisation de Saint-Vigor-le-Grand sur une carte de France et communes limitrophes
 Plan de Saint-Vigor-le-Grand sur Mapquest

Xã của Calvados


title: Nephrotoma tenggerensis

text:
Nephrotoma tenggerensis là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Indomalaya.

Tham khảo

Tham khảo

Nephrotoma


title: Tight coin

text:
The tight coin (Ammonitella yatesii)là một loài động vật chân bụng trong họ Megomphicidae. Nó là loài đặc hữu của Hoa Kỳ.

Nguồn
 Roth, B. 1996. Ammonitella yatesii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 6 tháng 8 năm 2007.

Tham khảo

Ammonitella
Động vật Mỹ


title: Brya

text:
Brya là một chi thực vật có hoa thuộc họ Fabaceae. Nó thuộc phân họ Faboideae.

Tham khảo


title: Wilderswil

text:
Wilderswil là một đô thị thuộc huyện hành chính Interlaken-Oberhasli, bang Bern, Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích km2, dân số thời điểm tháng 12 năm 2009 là người.

Tham khảo

Đô thị của bang Bern


title: Tác tử phần mềm

text:
Tác tử phần mềm (tiếng Anh: software agent), gọi tắt là tác tử hay agent là một phần mềm (chương trình) máy tính tồn tại trong một môi trường nhất định, tự động hành động phản ứng lại sự thay đổi của môi trường nhằm đáp ứng mục tiêu đã được thiết kế trước. Nó có các tính chất sau:
Tự động
Bền bỉ
Phản ứng tức thì
Hướng mục tiêu
Xã hội: thể hiện khả năng giao tiếp với tác tử khác hay với con người

Tham khảo


title: Pathardih

text:
Pathardih là một thị trấn thống kê (census town) của quận Dhanbad thuộc bang Jharkhand, Ấn Độ.

Địa lý
Pathardih có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 143 mét (469 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Pathardih có dân số 39.527 người. Phái nam chiếm 55% tổng số dân và phái nữ chiếm 45%. Pathardih có tỷ lệ 66% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 76%, và tỷ lệ cho phái nữ là 54%. Tại Pathardih, 13% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Jharkhand


title: Troms

text:
Troms là một hạt của Na Uy. Hạt này có diện tích là km², dân số thời điểm năm là người. Chính quyền hạt đóng ở thành phố.
Hạt này giáp Finnmark về phía phía đông bắc và về phía tây nam giáp Nordland. Về phía nam là Norrbotten Lan tại Thụy Điển và xa hơn về phía đông nam một biên giới ngắn hơn với tỉnh Lapland ở Phần Lan. Về phía tây là biển Na Uy (Đại Tây Dương). Toàn bộ các quận nằm ở phía bắc của Vòng Bắc cực. Hạt này được thành lập năm 1866.

Troms có nhiều vịnh hẹp và các đảo miền núi; các ngọn núi cao nhất là 1.919 nằm trong đất liền. Cho đến năm 1919, hạt có tên là Tromsø amt. Vào ngày 1 tháng 7 năm 2006, tên gọi theo tiếng Bắc Sami tên cho hạt, Romsa, đã được cấp tư cách chính thức cùng với Troms. [1]

Các đô thị

Tham khảo

Hạt của Na Uy


title: 13111 Papacosmas

text:
13111 Papacosmas (1993 OW1) là một tiểu hành tinh vành đai chính bên trong được phát hiện ngày 23 tháng 7 năm 1993 bởi C. S. Shoemaker và D. H. Levy ở Đài thiên văn Palomar.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 13111 Papacosmas

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1993


title: Olivella ephamilla

text:
Olivella ephamilla là một loài ốc biển cỡ nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Olivellidae, họ ốc ôliu nhỏ.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Olivella


title: Bois-Himont

text:
Bois-Himont là một xã thuộc tỉnh Seine-Maritime trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-Maritime
Seine-Maritime
Normandy

Tham khảo
INSEE

Liên kết ngoài
The Chateau de Bois-Himont
Bois-Himont on the Quid website

Xã của Seine-Maritime


title: Diều lửa

text:
Diều lửa (danh pháp khoa học: Haliastur indus) là một loài chim trong chi Haliastur, họ Accipitridae trong bộ Ưng.

Đặc điểm sinh học

Hình dáng

Chim non:
Lông màu nâu, mút các lông màu nhạt hơn và thân lông đen. Đầu và cổ màu nhạt hơn, mút các lông có vệt nâu hung rộng. Tai nâu thẫm. Cằm và họng màu nâu hung. Mặt bụng hung cỏ vệt nâu hung rộng, giữa bụng và dưới đuôi nâu hung, thân lông đen.
Mắt nâu.
Mỏ xanh xám, sống mỏ và mút mỏ màu nhạt hơn và đôi khi vàng nhạt.
Da gốc mỏ vàng. Chân vàng nhạt hay xám vàng nhạt.
Chim trưởng thành: Toàn bộ đầu, cổ, một phần lưng trên, ngực và phần trên bụng trắng, mỗi lông đều có dải dọc hẹp nâu thẫm hay đen nhạt ở giữa lông. Các lông cánh sơ cấp đầu tiên đen, phần gốc lông từ chỗ có khuyết vào nâu có viền đen, càng vào trong lông cánh chuyển dần thành màu nâu hung. Toàn bộ phần còn lại của bộ lông màu nâu hung. Các lông đuôi có vằn ngang hẹp màu nâu đen ở phiến lông trong.
Kích thước:
Cánh: 355 - 399
Đuôi 188 - 207
Chân: 52 - 59
Mỏ: 32 - 35mm.

Sinh thái
Mùa sinh sản của diều lửa từ tháng 12 đến tháng 4 ở Nam Á; tại châu Úc, nó diễn ra vào khoảng tháng 8-tháng 10 tại miền nam và miền đông Úc, tháng 4-tháng 6 ở miền bắc Úc và các vùng ẩm ướt.

Phân loài
Diều lửa Haliastur Indus được mô tả đầu tiên bởi nhà tự nhiên học người Hà Lan Pieter Boddaert năm 1783. Hiện có 4 phân loài được công nhận:
H. i. indus (Boddaert, 1783) được tìm thấy ở Nam Á
H. i. flavirostris Condon & Amadon, 1954 được tìm thấy tại quần đảo Solomon
H. i. girrenera (Vieillot, 1822) được tìm thấy tại New Guinea, quần đảo Bismarck và Úc
H. i. intermedius Blyth, 1865 được tìm thấy ở bán đảo Mã Lai và trên các đảo của quần đảo Sunda, Sulawesi và Philippines

Phân bổ
Thế giới: Đông Dương, Thái Lan, Myanmar và Java.
Việt Nam: loài này giao phối ở Bắc Kạn (hồ Ba Bể), Quảng Trị, Thừa Thiên Huế và gần Thành phố Hồ Chí Minh, Cà Mau

Tình trạng bảo tồn

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Diều lửa trên SVRVN

I
Chim Singapore
Chim Sri Lanka
Chim Malaysia
Chim Thái Lan
Chim Bangladesh
Chim Úc
Động vật được mô tả năm 1783
Chim Ấn Độ
Chim châu Á
Chim Indonesia
Chim Pakistan
Chim Tây Úc
Chim Philippines


title: Astatoreochromis vanderhorsti

text:
Astatoreochromis vanderhorsti là một loài cá thuộc họ Cichlidae.

Nó được tìm thấy ở Burundi và Tanzania. Môi trường sống tự nhiên của nó là các con sông.

Chú thích

Tham khảo

 Ntakimazi, G. & Bigirimana, C. 2005. Astatoreochromis vanderhorsti. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 4 tháng 8 năm 2007.
 FishGeeks Profile  Detailed profile bao gồm tank setup, feeding and husbandry.

V
Động vật được mô tả năm 1954


title: Pselliophora speciosa

text:
Pselliophora speciosa là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Pselliophora


title: Người Hoa tại Thành phố Hồ Chí Minh

text:
Ở Thành phố Hồ Chí Minh hiện có trên 500.000 người Việt gốc Hoa. Người gốc Hoa sống tập trung ở quận 5, quận 6, quận 8, quận 10 và quận 11.

Lịch sử
Người Hoa đến khu vực đàng Trong sau khi nhà Thanh lật đổ hoàn toàn nhà Minh vào năm 1644. Những người ra đi thuộc thành phần "phản Thanh phục Minh" và những người bị triều đình nhà Thanh đàn áp. Người Hoa đến đàng Trong và được chúa Nguyễn đồng ý cho cư trú tại Cù lao Phố, Gia Định và một số địa điểm khác ở Nam Bộ. Cù lao Phố là một cù lao trên sông Đồng Nai, ngày nay thuộc thành phố Biên Hòa. Người Hoa đã lập chợ buôn bán, phố xá đông đúc ở đây. Năm 1778, quân Tây Sơn đã đàn áp những người Hoa ở Cù lao Phố do họ đã ủng hộ Nguyễn Ánh, việc đàn áp lại diễn ra vào năm 1782. Do đó, năm 1778, người Hoa từ Cù lao Phố đã chuyển đến Chợ Lớn mà người Hoa gọi là "Đề Ngạn".

Trong thời kỳ Pháp thuộc, việc buôn bán của người Hoa phát đạt do họ có quan hệ tốt với giới cầm quyền Pháp tại Đông Dương, nổi bật nhất là Quách Đàm, một nhà buôn người Hoa xây chợ Bình Tây. Trong thời kỳ Việt Nam Cộng hòa, cộng đồng người Hoa có quan hệ tốt với chính quyền và thường ủng hộ tài chính trong các kỳ tranh cử. Năm 1979, chiến tranh Việt-Trung tại biên giới nổ ra cùng với chính sách cải tạo kinh tế tại Việt Nam, lo ngại bị trả thù và bị thiệt hại kinh tế, nhiều người gốc Hoa đã vượt biên, làm thuyền nhân đến các nước trong khu vực Đông Nam Á. Kể từ khi Việt Nam cải cách mở cửa từ năm 1986, cộng đồng người Hoa đã có những bước phát triển vượt bậc về kinh tế, thương mại.

Hoa kiều ngày nay
Ngày nay người gốc Hoa chỉ chiếm chưa đến 10% dân số ở Thành phố Hồ Chí Minh, nhưng các hoạt động kinh tế chiếm 30% số doanh nghiệp (của 23.000 người gốc Hoa) đăng ký kinh doanh. Cộng đồng người Hoa tham gia hoạt động chủ yếu tập trung vào các lĩnh vực bán buôn, sản xuất hàng tiêu dùng quy mô vừa và nhỏ, chiếm lĩnh một số lĩnh vực bán sỉ quan trọng như hàng kim khí, điện máy, vàng, vải... Một số doanh nghiệp do người Hoa nổi tiếng có thể kể đến như: Biti's, Công ty cổ phần Tập đoàn Vạn Thịnh Phát, Công ty thời trang Thái Tuấn, Công ty cổ phần Kinh Đô,...

Đây cũng là cầu nối quan trọng cho quan hệ kinh tế, thương mại, đầu tư của các quốc gia có người Hoa sinh sống như: Trung Quốc, Đài Loan, Hồng Kông, Singapore (nơi người gốc Hoa chiếm gần 70% tổng dân số), Malaysia (người gốc Hoa chiếm hơn 1/3 cơ cấu dân số ở đây và đồng thời nắm những lĩnh vực kinh tế then chốt của nước này), Thái Lan (người gốc Hoa chiếm 14% dân số). Vai trò và ảnh hưởng của người Hoa dần được khẳng định khi chính quyền thành phố đã cho tổ chức Ngày hội văn hóa của người Hoa đầu năm 2007.

Cơ cấu dân số và ngôn ngữ
Hoa kiều tại Thành phố Hồ Chí Minh chủ yếu là người Quảng Đông, người Triều Châu, người Phúc Kiến, người Khách Gia và người Hải Nam. Ngôn ngữ chủ yếu là tiếng Quảng Đông. Dù định cư đã qua nhiều đời, Hoa kiều vẫn gìn giữ được bản sắc văn hóa của dân tộc mình, vẫn giữ được các phong tục tập quán truyền thống và vẫn sử dụng tiếng Hoa làm ngôn ngữ chính thức trong các giao dịch nội bộ.

Xem thêm
Người Việt gốc Hoa

Tham khảo

Liên kết ngoài
Hội Người Việt gốc Hoa Facebook
Ban Công tác người Hoa TP. HCM
Thống kê dân số - Người Hoa

Người Hoa (Việt Nam)
Người Thành phố Hồ Chí Minh
Người Việt gốc Hoa
Văn hóa Sài Gòn – Thành phố Hồ Chí Minh
Thành phố Hồ Chí Minh


title: Hexatoma hilpoides

text:
Hexatoma hilpoides là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Hexatoma
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Glacies

text:
Glacies là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Các loài
 Glacies alpinata (Scopoli, 1763)
 Glacies alticolaria (Mann, 1853)
 Glacies baldensis (Wolfsberger, 1966)
 Glacies bentelii (Rätzer, 1890)
 Glacies burmanni (Tarmann, 1984)
 Glacies canaliculata (Hochenwarth, 1785)
 Glacies coracina (Esper, 1805)
 Glacies noricana (Wagner, 1898)
 Glacies perlinii (Turati, 1915)
 Glacies spitzi (Rebel, 1906)
 Glacies wehrlii (Vorbrodt, 1918)

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database
Glacies at funet

Gnophini


title: Họ Cỏ bình cu

text:
Họ Cỏ bình cu, còn gọi là họ Cỏ bụng cu hay họ Rau đắng đất (danh pháp khoa học: Molluginaceae, đồng nghĩa: Adenogrammaceae Nakai, họ Rau đắng Glinaceae Link, Pharnaceaceae Martynov, Polpodaceae Nakai) là một họ thực vật hạt kín được một số nhà phân loại học công nhận. Hệ thống APG III năm 2009 (không đổi so với hệ thống APG II năm 2003 và hệ thống APG năm 1998), cũng công nhận họ này và đặt nó trong bộ Caryophyllales của nhánh core eudicots. Họ này khi được công nhận chứa khoảng 9-10 chi và khoảng 87 loài, trong đó các chi đa dạng nhất là Mollugo sensu lato (35 loài), Pharnaceum (20-25 loài). Chủ yếu sinh sống tại miền nam châu Phi, chi Glischrothamnus có ở đông bắc Brasil, một vài loài tại khu vực nhiệt đới tới ôn đới ấm. Họ này trước đây là một phần của họ Aizoaceae.

Tiến hóa
Quang hợp C4 được thông báo là có ở họ này và nó có lẽ đã phát sinh song song.

Phân loại
Giới hạn của họ này từ lâu đã không rõ ràng. Phần lớn các chi trong họ Molluginaceae giống như định nghĩa trong M. Endress và Bittrich (1993) được gộp tại đây, nhưng một vài chi đặt ở nơi khác (Limeum và các họ hàng được chuyển sang họ Limeaceae; Corbichonia sang họ Lophiocarpaceae v.v.), mặc dù cũng ở trong nhóm chung của phần lõi bộ Caryophyllales. Chi Polpoda, mặc dù cũng thuộc Caryophyllales phần lõi, là không kết hợp được trong bất kỳ miêu tả nào. Nó có bao hoa mẫu 4, bộ nhị so le với bao hoa, bộ nhụy 2, vòi nhụy hợp sinh gốc và các lá kèm khô xác. Từng có đề xuất cho rằng chi Gisekia (cỏ lết) có thể nên đặt trong phân họ Rivinioideae của họ Phytolaccaceae, mặc dù ở đây các loài trong chi này được đặt trong một họ tách biệt là Gisekiaceae, có quan hệ chị em với nhánh bao gồm Aizoaceae + {Nyctaginaceae +Sarcobataceae + Phytolaccaceae}.

Bản thân chi Mollugo sensu lato có thể là đa ngành.

Các chi
Định nghĩa và giới hạn các chi trong bài này lấy theo Thulin et al. (2016).
 Adenogramma Rchb., 1828 (gồm cả Steudelia): Khoảng 11 loài đặc hữu miền nam châu Phi (Tây Cape và Bắc Cape).
 Coelanthum E.Mey. ex Fenzl, 1836: Khoảng 3 loài đặc hữu miền nam châu Phi (dải duyên hải từ Namibia tới Tây Cape).
 Glinus L., 1753 (gồm cả Rolofa): Rau đắng, tinh túc thảo. Khoảng 10 loài (liên nhiệt đới cộng 2 loài cỏ dại ôn đới), với 3 loài bản địa miền nam châu Phi.
 Hypertelis E.Mey. ex Fenzl, 1839: 5 loài (châu Phi, bao gồm cả Madagascar, Nam Âu, Tây Nam Á, Nam Á, Úc, châu Mỹ), trong đó 3 loài bản địa miền nam châu Phi.
 Mollugo L., 1753 (gồm cả Glischrothamnus): Cỏ bình cu, cỏ bụng cu, túc mễ thảo. Khoảng 15 loài (nhiệt đới và cận nhiệt đới), với 5 loài bản địa miền nam châu Phi và một loài được di thực tới khu vực này.
 Paramollugo Thulin, 2016 (gồm cả Lampetia): Tách ra từ Mollugo. Khoảng 6 loài.
 Pharnaceum L., 1753 (gồm cả Ginginsia): Khoảng 25 loài, tất cả bản địa miền nam châu Phi.
 Polpoda C.Presl, 1829 (gồm cả Blepharolepis): 2 loài đặc hữu miền nam châu Phi (Tây Cape).
 Psammotropha Eckl. & Zeyh., 1836: 11 loài bản địa miền nam châu Phi.
 Suessenguthiella Friedrich, 1955: 1-2 loài đặc hữu miền nam châu Phi (Namibia và Bắc Cape).
 Trigastrotheca F. Mueller: Khoảng 4 loài, tách ra từ Molugo.

Các chi chuyển đi
 Limeum L., 1759 (bao gồm cả Semonvillea J.Gay, 1829): Sang họ Limeaceae.
 Macarthuria Hugel ex Endl., 1837: Sang họ Limeaceae.
 Corrigiola L., 1753: Sang tông Corrigioleae thuộc phân họ Paronychioideae của họ Caryophyllaceae.
 Telephium L., 1753: Sang tông Corrigioleae thuộc phân họ Paronychioideae của họ Caryophyllaceae.
 Corbichonia Scop., 1777 (bao gồm cả Orygia Forssk., 1775): Sang họ Lophiocarpaceae.

Phát sinh chủng loài
Nepokroeff et al. (2002) phát hiện thấy rằng nhóm bao gồm Mollugo cùng các họ hàng và nhóm bao gồm Pharnaceum cùng các họ hàng mỗi nhóm đều tạo ra một nhánh được hỗ trợ tốt, nhưng hai nhóm này chỉ có kết nối yếu; và cả hai đều được gộp trong họ Molluginaceae.

Mức độ hỗ trợ cho tính đơn ngành của Molluginaceae là mạnh, và sự dung giải các mối quan hệ trong phạm vi nhánh cũng là tốt. Các phân nhánh trong nhánh Adenogramma - Pharnaceum là đặc biệt dài. Thulin et al. (2016) cung cấp cây phát sinh chủng loài khá hoàn chỉnh cho họ này, với tất cả các nhánh chính đều được hỗ trợ tốt. Mollugo theo định nghĩa tới năm 2016 là cận/đa ngành.

Sự chia tách của Molluginaceae khỏi nhóm chị-em của nó (Portulacineae) ước tính khoảng 51,9 (±4,7) triệu năm trước (Ma) và sự rẽ nhánh đầu tiên trong phạm vi Molluginaceae là khoảng 46,7 (±4,8) Ma.

Cây phát sinh chủng loài trong phạm vi họ Molluginaceae dưới đây dựa theo Thulin et al. (2016).

{{clade| style=font-size:100%;line-height:100%
|label1=  Molluginaceae
|1= {{clade
|1= {{clade
|1= Trigastrotheca
|2=
}}
|2=
 }}
}}

 Hình ảnh

Ghi chú

 Liên kết ngoài

 Molluginaceae  trong L. Watson và M. J. Dallwitz (1992 trở đi). The families of flowering plants : descriptions, illustrations, identification, information retrieval.'' Phiên bản: 20-5-2010. http://delta-intkey.com
 Molluginaceae trong Flora of North America
 Phân loại trong NCBI
 Liên kết tại CSDL

Họ Cỏ bình cu


title: Trình Minh

text:
Trình Minh (鄭明) (940 – 1014), người phủ Lôi Dương, Thiệu Thiên, Thanh Hóa, là một danh tướng Việt Nam thế kỷ thứ 10.

Trình Minh là con trai của Trình Đạt và Đặng Thị Huy. Thuở nhỏ, ông theo học Hoàng tiên sinh và thông hiểu cả văn lẫn võ.

Năm 960, cha mẹ qua đời, Trình Minh rời quê hương để lập nghiệp. Ông đến đất Hà Châu, tụ tập nhân dân khai khẩn đất hoang trồng lúa, hoa màu. Ông đặt tên làng là Chuế Khu. Mọi người đều coi ông là ông tổ của làng.

Thời loạn 12 sứ quân, ông thu nạp trai tráng quanh vùng đến đầu quân cho Đinh Bộ Lĩnh, trở thành tướng nhà Đinh. Vì ông có tài nên Đinh Bộ Lĩnh đã cử ông làm mưu sĩ kiêm Đẳng nhung sự. Khi lên ngôi, Đinh Tiên Hoàng phong cho ông tước "Minh tự khanh".

Đất nước thái bình, ông xin nhà vua về Chuế Khu dạy học và tiếp tục lập nghiệp nơi đây. Ngày 10 tháng 3 năm Giáp Dần (tức năm 1014), Trình Minh bị bệnh và mất khi về thăm quê cũ ở làng Trung Lập, thọ 74 tuổi.

Tưởng niệm
Do công lao của ông, cùng với việc lập ra làng Chuế Khu, Lý Thái Tổ đã ban sắc cho dân làng lập đền thờ ông và tặng phong "Phúc nhạc trung đẳng thần". Nhân dân Ngọc Chuế nói chung và dòng họ Trình nói riêng đã lập đền thờ để tưởng nhớ ông. Đền thờ Trình Minh nay được trùng tu, nằm trên độ cao khoảng 20m ở sườn núi Phượng, thôn Ngọc Xuyết, xã Hà Châu, huyện Hà Trung.

Bộ VHTTDL đã xếp hạng Đền thờ Trình Minh tại xã Hà Châu, huyện Hà Trung, tỉnh Thanh Hóa là di tích quốc gia theo Quyết định số 4013/QĐ-BVHTTDL.

Chú thích

Tham khảo

Người Thanh Hóa
Võ tướng nhà Đinh
Quan lại nhà Đinh


title: Hồng Sơn, Mỹ Đức

text:
Hồng Sơn là một xã nằm ở miền bắc huyện Mỹ Đức, Hà Nội.

Địa lý
Xã Hồng Sơn có vị trí địa lý:
 Phía Bắc giáp xã An Mỹ và Tuy Lai.
 Phía Đông, Đông Nam giáp xã Lê Thanh.
 Phía Nam giáp xã Hợp Tiến.
 Phía Tây giáp xã Cao Dương, huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình.
Xã Hồng Sơn gồm các thôn (thôn 1-> thôn 7): Đặng(1); Hạ Sở(2); Trung(3); Thượng(4); Vĩnh An(5); Bình Lạng(6); Thanh Lợi(7)!

Di tích
Hồng Sơn có dãy núi đá vôi ở phía Tây. Một số núi có tên là: Núi Phổ Đà, Núi Yên Ngựa, Núi Con Mối... (nhưng chủ yếu được gọi là núi Phổ Đà)

Chân núi và trên núi Phổ Đà có quần thể: Chùa Cao - Bàn Long Tự, hiện nay do Đại đức Thích Minh Huyền trụ trì. Chùa cao với cảnh sắc sơn thủy hữu tình được nhiều người đến chiêm bái, tham quan.

Tham khảo


title: Độ ẩm

text:
Độ ẩm có thể là:
 Độ ẩm tuyệt đối
 Độ ẩm tương đối


title: Bufo mauritanicus

text:
Bufo mauritanicus là một loài cóc thuộc họ Bufonidae. Loài này có ở Algérie, Maroc, Tây Ban Nha, Tunisia, và có thể cả Tây Sahara.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, vùng cây bụi khô khu vực nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, sông ngòi, đầm nước ngọt, đầm nước ngọt có nước theo mùa, đất canh tác, vùng đồng cỏ, và các đồn điền. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất nơi sống.

Hình ảnh

Tham khảo

 Donaire-Barroso, D., Salvador, A., Martínez-Solano, I., García-París, M., Gil, E.R., Tahar, S. & El Mouden, E.H. 2004. Bufo mauritanicus . 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

M
Động vật có xương sống Tunisia
Động vật lưỡng cư Bắc Phi
Động vật được mô tả năm 1841


title: Notovoluta occidua

text:
Notovoluta occidua là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Volutidae, họ ốc dừa.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Notovoluta


title: Port-la-Nouvelle

text:
Port-la-Nouvelle (occitan La Novèla) là một xã của Pháp, nằm ở tỉnh Aude trong vùng Occitanie. Người dân địa phương trong tiếng Pháp gọi là Nouvellois.

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Liên kết ngoài

  Trang mạng chính thức de la ville de Port-la-Nouvelle
  Site de la mairie

Xã của Aude


title: Latania lontaroides

text:
Latania lontaroides là loài thực vật có hoa thuộc họ Arecaceae. Loài này được (Gaertn.) H.E.Moore mô tả khoa học đầu tiên năm 1963.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

Latania
Thực vật được mô tả năm 1963


title: Raissac

text:
Raissac  là một xã ở tỉnh Ariège, thuộc vùng Occitanie ở phía tây nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ariège

Tham khảo

Xã của Ariège


title: Nguyễn Du, thành phố Hà Tĩnh

text:
Nguyễn Du là một phường thuộc thành phố Hà Tĩnh, tỉnh Hà Tĩnh, Việt Nam.

Phường Nguyễn Du có diện tích 2,2 km², dân số năm 2007 là 4.615 người, mật độ dân số đạt 2.098 người/km².

Lịch sử
Phường Nguyễn Du được thành lập theo Nghị định số 20/2007/NĐ-CP ngày 07/2/2007 của Thủ tướng Chính phủ trên cơ sở điều chỉnh địa giới hành chính và sáp nhập dân cư của các phường Bắc Hà, Trần Phú, Thạch Linh, Thạch Quý và xã Thạch Trung.

Địa lý
Phường Nguyễn Du có tổng diện tích 220,33 ha đất tự nhiên.
Phía đông giáp phường Thạch Quý
Phía Tây giáp các phường Thạch Linh, Trần Phú
Phía Nam giáp phường Bắc Hà
Phía Bắc giáp xã Thạch Trung.

Dân cư
Dân số khoảng 5.300 người với 1.655 hộ, có 14 hộ, 48 người theo đạo Thiên chúa giáo.

Hành chính
Phường Nguyễn Du được chia thành 9 khối phố, trong đó: 3 khối phố sản xuất nông nghiệp, 7/9 khối phố đạt danh hiệu văn hóa.

Kinh tế - văn hoá – xã hội

Cơ sở hạ tầng

Liên kết ngoài
 Phường Nguyễn Du. Trang thông tin điện tử TP. Hà Tĩnh.

Tham khảo

Đơn vị hành chính Việt Nam đặt tên theo tên người


title: HMS Shah

text:
Hai tàu chiến của Hải quân Hoàng gia Anh từng được đặt tên HMS Shah:

 HMS Shah (1873) là một tàu frigate lườn sắt bọc gỗ hạ thủy năm 1873, nguyên được đặt tên HMS Blonde, nhưng được đổi tên thành HMS Shah sau chuyến viếng thăm của Quốc vương Ba Tư Nasser-al-Din Shah, cải biến thành tàu chở than năm 1904 và bị chìm tại Bermuda năm 1926.
 HMS Shah (D21) là một tàu sân bay hộ tống lớp Ameer tên gọi USS Jamaica được Hải quân Hoa Kỳ chuyển cho Hải quân Hoàng gia năm 1943 và hoạt động cho đến năm 1945.

Tham khảo
 Colledge, J. J.; Warlow, Ben (1969). Ships of the Royal Navy: the complete record of all fighting ships of the Royal Navy (Rev. ed.). London: Chatham. ISBN 978-1-86176-281-8. OCLC 67375475.

Tên gọi tàu chiến Hải quân Hoàng gia Anh
Lớp tàu sân bay hộ tống Ameer


title: Chionea dolomitana

text:
Chionea dolomitana là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Chionea
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Cá cờ sọc

text:
Cá cờ sọc (danh pháp Macropodus opercularis; tên khác: cá săn sắt, cá lia thia, cá cờ chấm, cá thiên đường; tên thường gọi: cá cờ) là một loại cá nước ngọt thuộc họ Cá tai tượng sống phổ biến ở ao hồ và ruộng lúa ở Việt Nam.

Vùng phân bố chính của loài này ở Việt Nam là vùng đồng bằng sông Hồng. Ngoài ra, loài này còn xuất hiện ở vùng trung du phía Bắc (Lũng Vân, Hòa Bình) và thượng nguồn sông Đồng Nai, cụ thể ở vùng Đồng Tháp Mười thuộc huyện Tân Phước (Tiền Giang). Trên thế giới, cá phân bố ở khắp vùng Đông Á và bán đảo Đông Dương, bao gồm Lào, Campuchia, Malaysia, Trung Quốc, Hồng Kông, Đài Loan, Nhật Bản, Hàn Quốc.

Mô tả

Cá cờ có kích thước tối đa 6.7 cm ngoài tự nhiên nhưng có thể lớn đến 8 cm trong môi trường nuôi dưỡng. Số lượng gai vây lưng (tia cứng): 11 - 17; tia vây lưng (tia mềm): 5 - 10; gai vây hậu môn: 7 – 22; tia vây hậu môn: 9 – 15; đốt sống: 27 – 29. Đuôi xẻ hai thùy giống hình chiếc nĩa, ở cá đực hai thuỳ đuôi kéo dài; viền ngoài gần gốc đuôi có hình răng cưa nhọn; có một chấm xanh viền đỏ nổi bật trên nắp mang; ở mẫu vật, trên thân có 7-11 sọc nổi bật và đậm màu trên nền vàng nhạt (ở cá thể sống là những sọc xanh trên nền thân màu hanh đỏ); một vạch đen kéo dài từ miệng qua mắt đến chấm xanh trên nắp mang, đầu và lưng có nhiều chấm đen, khe và viền vảy nhạt màu hơn vảy. Cá đực có màu sắc sặc sỡ còn cá cái có màu nhạt, đục hơn và kích thước nhỏ hơn.

Giống như các loài thuộc họ Cá tai tượng, cá cờ có một cơ quan phức tạp trong phần mang gọi là mê lộ (labyrinth) cho phép chúng lấy oxy trực tiếp từ không khí, bổ sung cho nguồn oxy hấp thu bằng mang ở dưới nước. Do vậy chúng có thể sống được trong môi trường thiếu khí như ao tù và có thể sống sót cả khi ra khỏi nước một thời gian. Tuy nhiên, nếu không tiếp xúc được với mặt nước, cá sẽ bị "chết đuối".

Hành vi
Cá cờ đực hung dữ và khá hiếu chiến. Chúng thường tấn công (đá) lẫn nhau để tranh giành lãnh thổ cũng như có khả năng giết chết cá con nhỏ, nhất là trong mùa sinh sản.

Cá cờ, giống như một vài loài trong họ Cá tai tượng, có hành vi sinh sản khá thú vị, đó là làm tổ bọt và ép trứng. Đến mùa sinh sản, cá đực chọn nơi yên tĩnh, kín đáo, nhả bọt khí sền sệt từ miệng thành một đám tổ nổi trên mặt nước và dẫn dụ cá cái đến để đẻ trứng, tổ bọt thường có bán kính xấp xỉ 15 cm, có tác dụng để trứng bám vào và cung cấp oxy cho trứng. Khi giao phối, con đực quấn quanh con cái và ép chặt lại, mỗi lần như vậy con cái sẽ sinh ra 10 đến 40 trứng, ngay lập tức con đực sẽ phóng tinh trùng của mình vào mỗi quả trứng, số lượng trứng có thể lên đến 300. Sau khi thụ tinh, trứng được cá bố mẹ nhả lên tổ bọt và cá đực tiếp tục chăm sóc trứng. Trứng nở sau 1 ngày và sau 3 ngày thì cá con bơi lội tự do được. Thức ăn của cá bột là những vi sinh vật có trong nước.

Trong tự nhiên, chúng là động vật ăn thịt, thức ăn chủ yếu là côn trùng và động vật không xương sống. Loài này là một trong số ít các loài cá có thể thay đổi màu sắc của nó (nhẹ hơn hoặc tối hơn) khi phản ứng với các kích thích.

Môi trường sống

Cá cờ rất khỏe trong môi trường tự nhiên, thích hợp với hầu hết các điều kiện nước và có thể sống sót trong cả những môi trường khắc nghiệt như bùn lầy vào mùa khô, ao tù nước đọng hoặc thậm chí là cống rãnh. Chúng có thể sống nơi nước đục và nghèo oxy hoà tan nhờ khả năng thở trực tiếp từ mê lộ.

Cá sống ở miền nhiệt đới, trong môi trường nước ngọt, gần bề mặt, độ pH: 6.0 – 8.0; độ cứng dH: 5 – 19, nhiệt độ: 16 – 26°C. Cá có khả năng chịu lạnh tốt nhưng nhiệt độ ưa thích là 23°C. Cư ngụ ở những vùng nước trũng, từ vùng bụi hoang ven bờ hay vũng nước tù ở gần sông, suối cho đến những con kênh dẫn nước bên cạnh những ruộng lúa.

Chế độ ăn uống
Chúng là động vật ăn tạp nên chấp nhận hầu như bất kỳ thực phẩm nào, tuy nhiên chúng rất chuộng một chế độ ăn uống hợp lý giàu protein (trái ngược với các loại thực phẩm thực vật dựa trên các loại được bán với cá vàng) từ thịt băm nhỏ đến các loại côn trùng. Chúng cũng thích ăn tất cả những loài động vật thủy sinh kích thước nhỏ (ấu trùng muỗi, sâu đen và ruồi nhỏ), kể cả cá nhỏ.

Trong môi trường tự nhiên, chúng là loài săn mồi với thức ăn là côn trùng, loài không xương sống, tép.

Giá trị sử dụng
Cá cờ được nuôi làm cảnh và là loài cá cảnh thứ hai sau cá vàng được nhập cảnh vào châu Âu (Pháp 1869, Đức 1876) bởi hình dáng đẹp, có nhiều màu sặc sỡ và khả năng sống sót trong điều kiện khắc nghiệt. Chúng có thể được nuôi ở hồ ngoài trời.

Ở Việt Nam và nhiều nước châu Á, cá cờ cũng được dùng để giải trí bằng cách cho cá đực chọi nhau do bản tính cá đực thường hung dữ, hiếu chiến và đây là một loài phổ biến, dễ tìm, dễ nuôi.

Cá còn là món ăn đặc sản nổi tiếng ở vùng Đồng Tháp Mười thuộc huyện Tân Phước (Tiền Giang) trước đây và cũng là loại thực phẩm phổ biến của người dân xứ Mường Bi (xã Lũng Vân, Tân Lạc, Hòa Bình).

Tình trạng bảo tồn
Cá cờ hiện ở tình trạng ít nguy cấp, tuy nhiên hiện nay, loài này đang đối mặt với tình trạng mất môi trường sống và giảm số lượng do các tác động từ con người như việc thu hẹp và ô nhiễm ao hồ, sử dụng hóa chất trên ruộng lúa, các phương pháp đánh bắt tận diệt,...

Xem thêm

 Cá cờ đen
 Cá cờ đỏ
 Cá cờ đuôi quạt

 Cá lia thia

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Mưu sinh bằng nghề bắn săn sắt ở xứ Mường Bi

O
Hệ sinh thái Hồng Kông
Động vật Hồng Kông
Động vật được mô tả năm 1758
Loài ít quan tâm


title: Mật mã Lyoko

text:
Mật mã Lyoko () là một bộ phim hoạt hình dài tập của truyền hình Pháp do Thomas Romain và Tania Palumbo sáng tác và được hãng MoonScoop sản xuất. Nội dung phim kể về cuộc phiêu lưu của một nhóm gồm năm thanh thiếu niên đi vào thế giới ảo có tên Lyoko để chiến đấu chống lại thế lực X.A.N.A. đang đe dọa đến Trái Đất. Mật mã Lyoko được hãng Anterfilms phát triển từ dự án Garage Kids và sau đó được MoonScoop sản xuất lại. Bộ phim được thực hiện bằng kỹ thuật vẽ tay 2D và CGI.

Mật mã Lyoko bắt đầu công chiếu lần đầu tiên với 97 tập phim vào ngày 3 tháng 9 năm 2003 và kết thúc vào ngày 10 tháng 11 năm 2007 trên kênh France 3 của Pháp. Đồng thời được phát sóng lần đầu ở Mỹ vào ngày 19 tháng 4 năm 2004 trên kênh Cartoon Network.

Phần tiếp theo của bộ phim mang tên Mật mã Lyoko: Tiến hóa () gồm 26 tập phim và bắt đầu chiếu từ ngày 19 tháng 12 năm 2012 đến ngày 19 tháng 12 năm 2013.

Tại Việt Nam, Bộ phim hoạt hình được phát sóng trên kênh VTV2, VTV3 & BiBi năm 2006 - 2008 và VTV6 năm 2016.

Nội dung và nhân vật

Nội dung

Jeremie Belpois, cậu bé 13 tuổi đang học tại trường nội trú Học viện Kadic, cậu tình cờ phát hiện ra một siêu máy tính nằm trong một nhà máy bị bỏ hoang gần trường học. Sau khi máy tính được kích hoạt, Jeremie phát hiện ra một thế giới ảo gọi là Lyoko và rồi quen biết cô gái tên Aelita Schaeffer đang bị mắc kẹt trong siêu máy tính. Từ đó, một loạt các sự kiện kỳ lạ bắt đầu xảy ra tại ngôi trường Học viện Kadic. Cùng nằm trong máy tính này là một hệ thống thông minh tên là X.A.N.A với khả năng khống chế máy tính và mạng lưới điện toàn cầu, thậm chí điều khiển được con người. Mục tiêu của XANA là chinh phục thế giới và tất cả loài người.

Trong phần một, Jeremie hỗ trợ bằng máy tính trong khi Aelita ở Lyoko để ngăn chặn âm mưu của XANA. Cậu được hỗ trợ từ ba người bạn là Ulrich Stern, Odd Della Robbia và Yumi Ishiyama để cứu cả hai thế giới bằng cách vào phòng quét để biến đổi vào thế giới ảo Lyoko. Trong mỗi trận chiến, Aelita luôn được Yumi, Ulrich, và Odd bảo vệ vì cô có khả năng mã hóa vùng Lyoko bị XANA xâm chiến và vô hiệu hóa tháp. Tuy nhiên, nhóm phát hiện ra XANA đã nhiễm một loại virus vào người Aelita để ngăn chặn khả năng tắt siêu máy tính của cô. Ở phần hai, nhóm của Jeremie tập trung tìm kiếm biện pháp để lấy virus ra khỏi người Aelita. Trong khi ở Lyoko, XANA cố gắng đánh cắp bộ nhớ của Aelita để lấy chìa khóa mở Lyoko để giúp chúng thoát khỏi siêu máy tính. Nhóm kết nạp thêm một thành viên nữa là William Dunbar ở phần ba. William là một học sinh được chuyển đến trường Kadic, nhưng cậu sớm bị trở thành nô lệ cho XANA để chống lại nhóm Jeremie. Trong phần bốn, nhóm bạn của Jeremie đã đánh bại và tiêu diệt được XANA để cứu William ra khỏi thế giới ảo. Người buồn nhất là Aelita vì cha cô đã hy sinh để giúp họ tắt siêu máy tính. Ở đoạn cuối, nhóm đã cùng nhau tắt siêu máy tính để chuẩn bị cho cuộc sống mới, nhưng những kỷ niệm vui buồn khi cùng chiến đấu trong Lyoko sẽ mãi mãi ở trong tim của năm người bạn.

Lyoko
Lyoko (phát âm: lee-oh-koh) là một thế giới ảo trong siêu máy tính. Nó bao gồm năm lãnh thổ khác nhau như rừng, núi, băng, sa mạc, và lãnh thổ thứ 5 (trung tâm Lyoko). Mỗi lãnh thổ có một môi trường và phong cảnh khác nhau. Bốn lãnh thổ đầu tiên nằm ở bốn địa điểm khác nhau và chúng đều dẫn đến trung tâm Lyoko bằng một quả cầu khổng lồ. Tất cả lãnh thổ này bị hủy diệt trong phần ba, nhưng năm lãnh thổ được Jeremie và Aelita phục hồi dưới sự giúp đỡ của Franz Hopper trong phần bốn. Siêu máy tính được đặt trong tầng hầm của một nhà máy bị bỏ hoang ở gần trường Kadic. Ngoài ra, bên trong Lyoko còn có biển kỹ thuật số và nhiều bản sao Lyoko.

XANA
XANA là một hệ thống máy tính thông minh có khả năng khống chế máy tính và mạng lưới điện toàn cầu, thậm chí còn điều khiển được con người. XANA là nhân vật phản diện của bộ phim. Ban đầu, XANA được lập trình và tạo ra bởi Franz Hopper (cha của Aelita) trong những năm 1990 để chống lại Dự án Carthage - một hệ thống phần mềm quân sự mà Franz Hopper từng tham gia. XANA còn được dùng nó để ngăn chặn chính phủ Pháp. Thật không may, XANA dần lớn mạnh và thông minh hơn, nó muốn tiêu diệt luôn Franz Hopper. Sau đó, XANA và cha con Aelita bị mắc kẹt trong siêu máy tính vì Franz bẫy được XANA vào siêu máy tính để ngăn chặn nó tàn phá thế giới thật.

Những sự vật và con người được XANA khống chế có khả năng phi thường như: tăng sức mạnh, tăng tốc độ, biết bay, đi xuyên tường... XANA có tất cả 12 quái vật. Những quái vật này dùng để cản trở nhóm Jeremie mã hóa tháp mà XANA kích hoạt. Chúng là: Krabe, Blok, Kankrelat, Megatank, Hornet, Creeper, Kolossus, Kongre, Sharks, Manta, Tarantula và Scyphozoa.

Quái vật

 Blok là quái vật có hình khối vuông và bắn laser bằng bốn mắt, trước khi tấn công thường xoay thành mặt khác để bắn.
 Creeper là quái vật giống như thằn lằn nhưng chỉ có hai chân và một đuôi. Chúng thường xuất hiện ở lãnh thổ thứ năm và bắn laser bằng miệng.
 Hornet là quái vật giống như ong bắp cày hay muỗi. Chúng thường đi theo đàn, biết bay, và bắn laser bằng đuôi.
 Kankrelat là quái vật giống như rệp. Chúng thường đi theo đàn, có kích thước nhỏ nhất, và bắn laser bằng miệng.
 Kalamar là quái vật giống như mực ống hay bạch tuộc. Chúng ở trong đại dương số với Rekins và thường dùng mũi khoang để tấn công tàu Skid.
 Kolossus là quái vật to lớn nhất của XANA và xuất hiện ở những tập cuối của bộ phim. Nó được tạo thành từ đá và nham thạch.

 Krabe là quái vật giống như cua nhưng chỉ có bốn chân và bắn laser bằng miệng.
 Manta là quái vật giống như cá đuối nhưng biết bay như Hornet. Chúng thường xuất hiện ở lãnh thổ thứ năm như Creeper, bắn laser bằng miệng, và thường được William làm vật cưỡi.
 Medusa là quái vật giống như sứa. Chúng không chiến đấu mà chủ yếu có nhiệm vụ tẩy não Aelita bằng tám xúc tu.
 Megatank là quái vật có hình khối cầu bằng kim loại. Chúng được là quái vật mạnh nhất của XANA và bắn laser bằng nửa đường tròn.
 Shark (Rekins) là quái vật giống như cá mập. Chúng ở trong đại dương số với Kalamar và bắn pháo bằng miệng.
 Tarantula là quái vật giống như bọ ngựa nhưng chỉ có bốn chân. Chúng được xem là quái thông minh nhất của XANA; trước khi bắn chúng để hai chân như một khẩu súng và bắn laser bằng hai chân trước.

Khác
Tàu Skid (Skidbladnir) là chiếc tàu được Aelita, Yumi, Odd và Ulrich dùng để xuống đại dương số hay khám phá các bản sao khác của Lyoko. Tàu Skid gồm năm khoang; các khoang đều có thể tách khỏi thân tàu để chiến đấu với quái vật và thân tàu được Aelita trực tiếp điều khiển.

Phòng quét là phương tiện dùng để biến đổi và quét Aelita, Odd, Yumi và Ulrich vào thế giới ảo Lyoko; máy quét có ba phòng. Nếu bị ngắt điện thì những ai còn trong Lyoko sẽ bị kẹt ở Lyoko.

Nhân vật

Nhân vật chính

Trong lúc đang tìm kiếm bộ phận để lắp ráp robot, Jeremie vô tình phát hiện một siêu máy tính trong một tầng hầm mà Franz Hopper đã giấu kín hơn mười năm qua. Khi kích hoạt, Jeremie phát hiện ra một thế giới ảo gọi là Lyoko và quen biết với Aelita, một cô gái bị mắc kẹt trong siêu máy tính trong lúc cùng cha bỏ trốn sự truy sát của XANA. Sau khi biết về siêu máy tính, nhóm Jeremie thường vào Lyoko để chiến đấu với XANA để ngăn chặn mục tiêu chinh phục thế giới của nó. Sau một thời gian chiến đấu, nhóm quyết định giúp đưa Aelita ra thế giới thật để học hành như người bình thường. Khi thoát khỏi Lyoko, Aelita thường có linh cảm và những cơn ác mộng về những chuyện sắp xảy ra. Cô luôn gắn bó với Jeremie và cả hai dần có tình cảm với nhau. Tại trường Kadic, Odd ở cùng phòng với Ulrich. Odd có tính tình khá hài hước và thường gọi Aelita là "công chúa" cũng như gọi Jeremie là "Anhxtanh." Ulrich và Yumi có tình cảm với nhau, nhưng cả hai lại quyết định làm bạn. Ulrich giỏi môn thể dục nhưng lại sợ độ cao; cậu cũng hay ghen với William khi thấy Yumi đi cùng cậu ta. Còn Yumi là thành viên duy nhất trong nhóm không ở trong ký túc xá của trường mà ở cùng gia đình; cô cũng lớn hơn những thành viên còn lại một tuổi.

Tham gia vào mỗi trận chiến với XANA gồm Yumi, Aelita, Odd và Ulrich. Khi vào Lyoko, nhiệm vụ của Odd, Ulrich, và Yumi là bảo vệ Aelita để cô mã hóa tháp mà XANA đã kích hoạt. Yumi dùng hai chiếc quạt truyền thống của Nhật Bản để chiến đấu ở khoảng cách xa và có khả năng siêu năng lực giúp nâng vật thể để cản trở quái vật. Vũ khí của Ulrich là thanh kiếm Nhật Katana, ngoài ra cậu cũng có thể phân thân thành ba người và di chuyển với tốc độ cao. Odd dùng mũi tên laser đặt trên bàn tay và đôi lúc cậu cũng có thể cảm ứng được tương lai. Aelita thì có quả cầu lửa để chiến đấu và chiếc đồng hồ đeo tay giúp mọc cánh để bay; cô còn có thể dùng siêu năng lực để tạo vật cản chống lại quái vật. Họ thường dùng xe bay scooter, ván trượt bay và mô-tô một bánh để làm phương tiện di chuyển. Còn Jeremie, do có nhiều am hiểu về máy tính nên cậu không bao giờ đi đến Lyoko mà ở lại phòng máy để hỗ trợ cho đồng đội. Họ thường phải đối đầu với William, một thành viên mới gia nhập nhóm nhưng lại bị XANA điều khiển.

Nhân vật khác

William Dunbar là một học sinh được chuyển đến trường Kadic. Khi mới đến trường, William là một người cô độc và ít tiếp xúc với ai. Thấy vậy, Yumi đến kết bạn với cậu, và hai người nhanh chóng nảy sinh tình cảm. Mặc dù William và nhóm Jeremie thường xảy ra tranh cãi, nhưng Jeremie, Ulrich, Odd, và Aelita đều ủng hộ cậu tham gia nhóm. Tuy vậy, Yumi lại không đồng ý, nhưng cuối cùng cô cũng chấp nhận. Vào Lyoko lần đầu tiên, William lại bị XANA khống chế để làm con rối cho chúng. Trong Lyoko, William mang một thanh kiếm khổng lồ với bộ trang phục màu đen (khi bị XANA kiểm soát). Nhiệm vụ của William là tìm cách tiêu diệt Aelita để cô không thể mã hóa tháp mà XANA đã kích hoạt. Phần bốn trong bộ phim, William được nhóm Jeremie cứu khỏi sự điều khiển của XANA.
Waldo Franz Schaeffer (Franz Hopper) là cha của Aelita. Ông là người tạo ra Lyoko và cũng từng tham dự án Carthage. Trước đây, Franz Hopper là giáo viên dạy môn khoa học tại Học viện Kadic, nhưng sau đó ông biến mất đột ngột và sống trong một ngôi nhà ở khu trường học gọi là bảo tàng Hermitage. Trong một nhà máy bị bỏ rơi gần đó, Franz đã xây dựng siêu máy tính để tạo ra Lyoko và cuối cùng bị kẹt ở Lyoko vì cố ngăn chặn XANA. Jeremie Belpois phát hiện ra siêu máy tính đó gần mười năm sau. Trong tập cuối cùng của bộ phim, Franz Hopper hy sinh trong Lyoko để tiêu diệt XANA.
Jim Morales là giáo viên dạy thể dục cho trường Học viện Kadic. Trong nhiều sự việc, thầy Jim đã phát hiện ra sự tồn tại của Lyoko và XANA, nhưng những ký ức này luôn được bị biến mất khi nhóm Jeremie đi ngược thời gian quay về quá khứ.
Sissi Delmas là con gái của hiệu trưởng trường Kadic, chính vì thế mà cô luôn kiêu ngạo và chê bai người khác. Sissi cũng có tình cảm với Ulrich; cô và Odd hay thường xuyên trêu chọc nhau.

Sản xuất

Nguồn gốc và ý tưởng

Mật mã Lyoko bắt nguồn từ phim ngắn "Les enfants font leur cinéma" ("The children make their movies") của đạo diễn Thomas Romain và được sản xuất bởi một nhóm sinh viên từ trường điện ảnh Gobelins ở Paris, Pháp. Các thành viên tham gia làm phim bao gồm Thomas Romain, Tania Palumbo, Stanislas Brunet và Jerome Cottray. Bộ phim được công chiếu tại Liên hoan phim hoạt hình quốc tế Annecy. Sau đó, trong một bản hợp đồng giữa công ty hoạt hình Pháp Antefilms và Romain, Tania Palumbo bắt đầu làm việc cho Garage Kids.

Garage Kids được phát hành vào năm 2001. Dự án phim được Palumbo, Romain và Carlo de Boutiny thực hiện. Sau đó được Anne de Galard phát triển và do công ty Antefilms sản xuất. Ban đầu Garage Kids dự định với 26 tập kể về cuộc sống của bốn học sinh trường nội trú Pháp khám phá ra bí mật của thế giới ảo Xanadu. Tuy nhiên, hãng Anterfilms quyết định phát triển Garage Kids thành Mật mã Lyoko với thế giới ảo có tên là "Lyoko," bắt đầu phát sóng vào năm 2003.

Bối cảnh trong phim được mô phỏng theo những địa điểm thật tại Pháp. Nhà máy được dựa trong bộ phim là nhà máy tại Boulogne-Billancourt và trường  Học viện Kadic được mô phỏng theo trường Lycée Lakanal ở Sceaux.

Ê-kíp

Sáng tác Thomas Romain và Tania Palumbo
Sản xuất Nicolas Atlan
Kịch bản
 Phần 1ㅡ3: Sophie Decroisette
 Phần 4: Bruno Regeste
Chỉ đạo nghệ thuật
 Phần 1: Catherine Chislain
 Phần 2: Cécile Florin
 Phần 3ㅡ4: Marie-Line Landerwijn

Diễn viên lồng tiếng
 Aelita: Sophie Landresse
 Yumi: Géraldine Frippiat
 Ulrich: Marie-Line Landerwijn
 Odd và Jeremie: Raphaëlle Bruneau
 William và Franz Hopper: Mathieu Moreau
 Sissi: Carole Baillien
 Jim: Frédéric Meaux
 Hiroki: Guylaine Gibert

Nhạc phim
Subdigitals là album được hãng EMI France phát hành để quảng bá cho Mật mã Lyoko; Album bao gồm 12 bài hát. Album được ra mắt tại Pháp vào tháng 11 năm 2006 và tại Hoa Kỳ vào tháng 6 năm 2007. "A World Without Danger" được chọn làm ca khúc mở đầu cho phim, còn "Break Away" thì làm nhạc kết từ phần hai đến phần bốn. Tiếp đến, hãng cho phát hành Code Lyoko Featuring Subdigitals (phiên bản dành cho người hâm mộ) làm album giữa MoonScoop và Code Lyoko Fans, gồm các phiên bản từ album đầu và bản nhạc không lời của Code Lyoko Evolution.

Các phần của phim

Công chiếu quốc tế
Tại Hoa Kỳ, bộ phim được phát sóng vào 19 tháng 4 năm 2004 trên kênh Cartoon Network. Còn phần prequel được phát sóng vào ngày 2 và 3 tháng 10 năm 2006. Bảy tập cuối cùng của phim được phát sóng trực tuyến.

Tiếp nhận

Mật mã Lyoko là chương trình xuất sắc nhất do khán giả kênh Canal J (Pháp) bình chọn và được nhiều khán giả quốc tế yêu thích; chương trình cũng được hai kênh Cartoon Network và Kabillion (Hoa Kỳ) đánh giá cao. Cụ thể, Mật mã Lyoko giữ vị trí thứ ba cho chương trình xuất sắc nhất năm 2006 tại Cartoon Network và vị trí thứ 4 cho chương trình được xem hàng tháng nhiều nhất năm 2010 tại Kabillion. Phim cũng đạt thành công lớn ở kênh Clan TVE của Tây Ban Nha, kênh Rai2 của Ý, và nhiều kênh ở Phần Lan và Anh Quốc. Tháng 12 năm 2006, Mật mã Lyoko nhận giải France's Prix de l'Export Award 2006 cho hạng mục phim hoạt hình.

Sau khi phát hành thành phim, Mật mã Lyoko được xuất bản dưới dạng đĩa DVD và được in thành tiểu thuyết từ nhà xuất bản Ý Atlantyca Entertainment. Người viết lấy bút danh là Jeremy Belpois (tiểu thuyết được viết từ tính cách của các nhân vật). Năm 2004, phim được in ra thành truyện tranh bởi Hachette, gồm hai tập được trình bày bằng cách chụp ảnh từng tập của phim. Năm 2006, phim được sản xuất thành đồ chơi robot Marvel Toys, đồ dùng học tập, tạp chí và bìa lịch dựa theo các nhân vật trong phim. Tiếp đến, nhiều video games được ra mắt như: Code Lyoko, Code Lyoko: Fall of X.A.N.A. của Nintendo DS, Code Lyoko: Quest for Infinity của Wii, PSP và PlayStation 2. Hãng MoonScoop cũng hợp tác với 3D Duo cho ra mắt trò chơi video của phim trên Facebook vào mùa xuân năm 2012, hơn 200.000 người dùng tham gia chơi tích cực và được 1.3 triệu game thủ đăng ký. Còn ở Việt Nam, nhiều fanpage được tạo ra để người hâm mộ thể hiện tình cảm với phim.

Vào tháng 1 năm 2011, bốn phần trong Mật mã Lyoko được phát hành trên iTunes tại Mỹ và MoonScoop Holdings ở Pháp. Một chương trình trò chơi được gọi là Code Lyoko Challenge ở Tây Ban Nha được dự kiến phát hành vào cuối năm 2012 nhưng đã không được cho phép.

Chú thích

Liên kết ngoài

Jetix
Loạt phim truyền hình có nội dung du hành thời gian
Trí tuệ nhân tạo trong các tác phẩm giả tưởng
Phim hoạt hình truyền hình nhiều tập Pháp
Phim hoạt hình phiêu lưu
Robot trong truyền hình
Thực tế ảo trong tác phẩm hư cấu
Nhập hồn trong tác phẩm hư cấu


title: Cardeñosa de Volpejera

text:
Cardeñosa de Volpejera là một đô thị trong tỉnh Palencia, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 51 người.

Tham khảo

Đô thị ở Palencia


title: 4456 Mawson

text:
4456 Mawson (1989 OG) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 27 tháng 7 năm 1989 bởi Robert H. McNaught ở Siding Spring.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 4456 Mawson

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1989


title: Lorp-Sentaraille

text:
Lorp-Sentaraille  là một xã ở tỉnh Ariège, thuộc vùng Occitanie ở phía tây nam nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Ariège

Tham khảo

Lorpsentaraille


title: Nepheronia

text:
Nepheronia là một chi bướm được tìm thấy ở châu Phi.

Các loài
Các loài gồm:
Nepheronia argia (Fabricius, 1775) – Large Vagrant
Nepheronia buquetii (Boisduval, 1836) – Plain Vagrant hoặc Buquet's Vagrant
Nepheronia pharis (Boisduval, 1836)
Nepheronia thalassina (Boisduval, 1836) – Cambridge Vagrant hoặc Blue Vagrant
?Nepheronia usambara (Aurivillius, 1907)

Tham khảo

 Woodhall, S. Field Guide to Butterflies of South Africa, Cape Town:Struik Publishers, 2005.

Colotini


title: Nhi sinh Hướng đạo

text:
Nhi sinh Hướng đạo hay còn gọi là Hướng đạo sinh Hải ly (Beaver Scouts) là tên của một ngành nhỏ tuổi nhất của Hướng đạo có các thành viên nhỏ tuổi hơn Ấu sinh Hướng đạo và đôi khi thành viên của ngành nhỏ đến 5 tuổi.  Nhiều tên gọi khác nhau được dùng tại các quốc gia khác nhau. Chương trình dựa vào khái niệm hợp tác và chia sẻ với châm ngôn của ngành trong tiếng Anh là "Sharing, sharing, sharing" có nghĩa là chia sẻ.

Lịch sử
Chương trình ngành Nhi bắt đầu vào thập niên 1960 và 1970 trong nhiều quốc gia khắp thế giới trong đó Canada và Bắc Ireland dẫn đầu.

Lý do ngành Nhi được khởi sự cũng tương tự như ngành Ấu sinh hay còn gọi là Sói Con vào năm 1916: các huynh trưởng người lớn mang con em nhỏ tuổi của mình đến các cuộc họp mặt và rồi đến lượt con em của họ lại dắt các em nhỏ của chúng đến.

Nhiều hội Hướng đạo không chính thức công nhận Ngành Nhi cho đến thập niên 1980. Các nhóm Nhi sinh thường được gọi trong tiếng Anh là colonies có nghĩa là bầy hay đàn vì thuật từ tiếng Anh "Beavers" có nghĩa là những con "hải ly." Các buổi họp mặt của ngành Nhi đôi khi gồm có một nghi thức gọi là "Đập xây của hải ly" (beaver dam) mà trong nghi thức này các Hướng đạo sinh Hải ly làm việc với nhau để vá một lỗ hỏng trong cái "đập."

Cũng xin nói thêm là loài hải ly nổi tiếng là xây những cái đập dài và cao bằng cây rừng quanh khu vực mình ở để tự bảo vệ chúng khỏi bị tấn công bởi các loài thú khác như chó sói, gấu.

Hướng đạo Hải ly hay Nhi sinh trên khắp thế giới

Hướng đạo Việt Nam
Hướng đạo Việt Nam chính thống đã có ngành Nhi đang hoạt động tại Thành phố Hồ Chí Minh tại một số liên đoàn lớn như Liên Đoàn Âu Lạc (công viên Hoàng Văn Thụ) (viết tháng 11/2007).

Úc
Nhi sinh của Hội Hướng đạo Úc được gọi là Joey Scouts.

Canada
Nhi sinh của Hội Hướng đạo Canada được gọi là Hải ly (Beavers) trong lứa tuổi từ 5 đến 7. Chương trình dựa vào một chuyện viết đặc biệt có tên là "Những người bạn của rừng" (Friends of the forest).

Lời hứa: Tôi hứa kính yêu Thượng đế và giúp chăm lo thế giới này
Luật: Một Hải ly vui chơi, làm việc chăm chỉ và giúp đỡ gia đình và bạn bè.
Chăm ngôn: Chia sẻ, Chia sẻ, Chia sẻ

Một Hải ly năm tuổi là đuôi nâu, sáu tuổi là đuôi xanh dương, và bảy tuổi là đuôi trắng. Đuôi được buộc vào vành sau của nón Hải ly. Hải ly "lội lên" cấp Sói con cuối năm mà chúng mang đuôi trắng. Hải ly có chuyên hiệu cá nhân

New Zealand
Ngành Nhi trong Hướng đạo New Zealand gọi là "Keas" là một loại vẹt ở New Zealand.

Vương quốc Anh
Hội Hướng đạo của Vương quốc Anh chính thức công nhận Hướng đạo sinh Hải ly năm 1986, nhưng có nhiều đàn Hải ly (Beaver Colonies) không chính thức khắp đất nước nhiều năm về trước. Chương trình dành cho trẻ em từ 6 đến 8 tuổi trước khi các bé vào ngành Ấu sinh.

Ngành Hướng đạo Hải ly hiện nay có tỉ lệ thành viên lớn nhất trong Hướng đạo tại Vương quốc Anh. Nhiều đàn đang phục vụ các danh sách chờ đợi, có nhiều đàn có danh sách chờ đợi nhiều gấp mấy lần danh sách thành viên thực sự.

Xem thêm

Tham khảo

Hướng đạo
Giáo dục tuổi thơ


title: Conus laterculata

text:
Conus laterculata là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae, họ ốc cối.

Giống như tất cả các loài thuộc chi Conus, chúng là loài săn mồi và có nọc độc. Chúng có khả năng "đốt" con người, do vậy khi cầm chúng phải hết sức cẩn thận.

Miêu tả

Phân bố

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 The Conus Biodiversity website

L
Động vật được mô tả năm 1870


title: Coniophoropsis obscura

text:
Coniophoropsis là một chi nấm thuộc họ Boletaceae. Là một chi đơn loài, nó chứa loài duy nhất Coniophoropsis obscura, có ở Argentina.

Chú thích

Tham khảo
Coniophoropsis at Index Fungorum

O
Nấm Nam Mỹ


title: Vườn quốc gia Núi Đen

text:
Vườn quốc gia Núi Đen là một vườn quốc gia ở bang Queensland, Úc, cách thành phố Brisbane 1.539 km về phía tây bắc, và cách thành phố Cooktown 21 km dọc theo đường Mulligan Highway.

Điểm hấp dẫn nhất của vườn quốc gia này là một ngọn núi gồm các tảng đá mòn granite màu đen, cao 1 km.

Các khoảng cách giữa các tảng đá này thường rất lớn, trong đó nhiều khoảng cách dẫn tới các hang động. Các hang động này là nơi sinh sống của loài dơi. Một số người được cho là đã mất tích khi vào thám hiểm các hang động này.

Chỉ có một người thám hiểm các hang này đã tìm được lối ra. Ông ta mô tả các hang này như một mạng lưới địa ngục, và nói sẽ không bao giờ trở lại đây.

Tham khảo

Vườn quốc gia Úc
IUCN Loại II


title: Wiehe

text:
Wiehe là một thị xã in the Kyffhäuser district, ở bang Thüringen, Đức. Đô thị này có diện tích 14,35 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 2156 người. Đô thị này tọa lạc 24 km south of Sangerhausen, và 32 km về phía bắc của Weimar.

Tham khảo


title: Labuch

text:
Labuch là một đô thị thuộc huyện Weiz thuộc bang Steiermark, nước Áo. Đô thị  có diện tích 7,25 km², dân số thời điểm cuối năm 2005 là 775 người.

Tham khảo


title: Kỳ giông núi Caddo

text:
Kỳ giông núi Caddo, tên khoa học Plethodon caddoensis, là một loài kỳ giông trong họ Plethodontidae. Chúng là loài đặc hữu của miền đông Bắc Mỹ.

Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ôn hòa, vùng nhiều đá, và hang.
Nó bị đe dọa do mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo

 Hammerson, G. 2004. Plethodon caddoensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

C
Động vật lưỡng cư Mỹ
Động vật được mô tả năm 1951


title: Maxi (Soul Calibur)

text:
Maxi (tiếng Nhật đọc là マキシ, Makishi, còn được viết là 真喜志) là nhân vật linh hồn (Soul) trong loạt game Soul Calibur. Maxi sử dụng 1 cây côn nhị khúc. Nhiều game thủ cho rằng Maxi được lấy từ hình tượng của vua nhạc Rock Elvis Presley. Maxi xuất hiện lần đầu ở Soulcalibur và trở lại trong Soulcalibur II và Soulcalibur III. Anh sẽ trở lại trong Soulcalibur IV.

Trong game, Maxi sinh vào ngày 1 tháng 5, 1563. Anh có chiều cao 174 cm và nặng 57 kg.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Official Project Soul website
 Soryuju  Maxi shrine.
 revenge Maxi fan shrine.

Nhân vật tưởng tượng

en:List of Soul characters#Maxi


title: Notre-Dame

text:
Notre Dame (có nghĩa là "Đức bà" trong tiếng Pháp) là tên của nhiều nhà thờ Kitô giáo, bao gồm:

Tại Việt Nam

Nhà thờ Đức Bà Sài Gòn

Tại Pháp

Nhà thờ Đức Bà Paris (Notre-Dame de Paris) tại Paris
Nhà thờ Đức Bà Bảo vệ (Notre-Dame de la Garde) tại Marseille
Nhà thờ Đức Bà Reims (Notre-Dame de Reims) tại Reims
Nhà thờ Đức Bà Strasbourg (Notre-Dame de Strasbourg) tại Strasbourg
Thánh đường Đức Bà Aiguebelle (Basilica Notre-Dame d'Aiguebelle) tại Aiguebelle
Thánh đường Đức Bà Brebières (Basilica Notre-Dame de Brebières) tại Albert
Nhà thờ Đức Bà Amiens (Basilica Notre-Dame d'Amiens) tại Amiens
Thánh đường Đức Bà Arcachon (Basilica Notre-Dame d'Arcachon) tại Arcachon
Nhà thờ Đức Bà des Doms (Basilica Notre-Dame des Doms) tại Avignon
Thánh đường Đức Bà Avioth (Basilica Notre-Dame d'Avioth) tại Avioth
Thánh đường Đức Bà Beaune (Basilica Notre-Dame de Beaune) tại Beaune
Thánh đường Đức Bà May vá (Basilica Notre-Dame de Couture) tại Bernay
Nhà thờ Đức Bà Rouen (Cathédrale Notre-Dame de Rouen) tại Rouen
Thánh đường Đức Bà Ba ngôi (Basilica Notre-Dame de la Trinité) tại Blois
Thánh đường Đức Bà Bon-Secours (Basilica Notre-Dame de Bon-Secours) tại Bonsecours
Thánh đường Đức Bà Boulogne (Basilica Notre-Dame de Boulogne) tại Boulogne
Nhà thờ Đức Bà Ân huệ (Basilica Notre-Dame de Grâce) tại Cambrai
Thánh đường Đức Bà Ceignac (Basilica Notre-Dame de Ceignac) tại Ceignac
Thánh đường Đức Bà Kỳ vọng (Basilica Notre-Dame d'Espérance) tại Charleville-Mézières
Nhà thờ Đức Bà Chartres (Notre-Dame de Chartres) tại Chartres
Thánh đường Đức Bà của Trẻ con (Basilica Notre-Dame des Enfants) tại Châteauneuf-sur-Cher

Tại Canada

Thánh đường Đức Bà Montréal (Basilica Notre-Dame de Montréal) tại Montréal
Thánh đường Đức Bà Québec (Notre-Dame de Québec) tại Thành phố Québec
Thánh đường Đức Bà du Cap (Notre-Dame du Cap) tại Trois-Rivières
Thánh đường Đức Bà Ottawa (Notre-Dame d'Ottawa) tại Ottawa

Tại Bỉ

Thánh đường Đức Bà Hòa bình và Hòa đồng (Notre-Dame de Paix et de Concorde) tại Basse-Wavre
Thánh đường Đức Bà Bonsecours (Notre-Dame de Bonsecours) tại Bonsecours
Thánh đường Đức Bà Hanswijk (Notre-Dame de Hanswijk) tại Mechelen
Thánh đường Đức Bà Montaigu (Notre-Dame de Montaigu) tại Scherpenheuvel
Thánh đường Đức Bà Tongre (Notre-Dame de Tongre) tại Tongre-Notre-Dame
Thánh đường Đức Bà Chèvremont (Notre-Dame de Chèvremont) tại Vaux-sous-Chèvremont
Thánh đường Đức Bà Kỳ vọng (Notre-Dame de Bonne Espérance) tại Vellereille-Les-Brayeux

Tại Luxembourg

Nhà thờ Đức Bà Luxembourg (Notre-Dame de Luxembourg)

Tại Haiti

Nhà thờ Đức Bà Quy thiên (Notre-Dame de l'Assomption) tại Port-au-Prince

Xem thêm
Tên này cũng chỉ đến nhiều trường, nhiều đại học và hai dòng bà xơ, và đến tác phẩm Nhà thờ Đức Bà Paris của đại văn hào Pháp Victor Hugo.
Nhà thờ Đức Bà Paris (định hướng)

Nhà thờ mang danh hiệu Đức Bà


title: Agabus elongatus

text:
Agabus elongatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Gyllenhal miêu tả khoa học năm 1826.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Agabus


title: Thành phố Daly, California

text:
Thành phố Daly, California là một thành phố thuộc quận San Mateo trong tiểu bang California, Hoa Kỳ. Thành phố có tổng diện tích km², trong đó diện tích đất là . Theo điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2010, thành phố có dân số 103.621 người, là thành phố lớn thứ 53 bang California năm 2010.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thành phố của California
Thành phố Daly, California


title: 15276 Diebel

text:
15276 Diebel là một tiểu hành tinh vành đai chính. Được phát hiện ngày 14 tháng 04, 1991 bởi Carolyn S. Shoemaker và David H. Levy ở Đài thiên văn Palomar.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 JPL Small-Body Database Browser 15276 Diebel (1991 GA10)
 Alphabetical list of minor planet names (ASCII) (Minor Planet Center)

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Carolyn S. Shoemaker
Thiên thể phát hiện năm 1991


title: Volkach

text:
Volkach là một đô thị thuộc huyện Kitzingen trong bang Bayern của nước Đức.

Thư viện hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Volkach website


title: Euryeulia

text:
Euryeulia là một chi bướm đêm thuộc phân họ Tortricinae của họ Tortricidae.

Các loài
Euryeulia biocellata (Walsingham, 1914)

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

 tortricidae.com

Euliini


title: Heteroderes oblitus

text:
Heteroderes oblitus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1859.

Chú thích

Tham khảo

Heteroderes


title: Ormosia diplotergata

text:
Ormosia diplotergata là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Ormosia (chi ruồi)
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Ryan White

text:
Ryan Wayne White (6 tháng 12 năm 1971 – 8 tháng 4 năm 1990) là một thiếu niên người Mỹ từ Kokomo, Indiana, người trở thành hình tượng trẻ quốc gia về HIV/AIDS ở Hoa Kỳ sau khi trường học cấm anh tham gia các lớp học sau khi được chẩn đoán mắc bệnh AIDS. Là một người mắc bệnh máu khó đông, anh bị nhiễm HIV do điều trị bằng yếu tố VIII trong máu bị nhiễm và khi được chẩn đoán vào tháng 12 năm 1984, anh được cho rằng chỉ sống thêm sáu tháng. Các bác sĩ cho biết anh không gây rủi ro cho các học sinh khác, vì AIDS không phải là bệnh lây truyền qua không khí và chỉ lây lan qua chất dịch cơ thể, nhưng công chúng vào thời điểm đó vẫn chưa hiểu rõ về AIDS. Khi White cố gắng trở lại trường học, nhiều phụ huynh và giáo viên ở Quận Howard đã phản đối việc cậu đi học vì lo ngại không chính đáng về việc căn bệnh này sẽ lây lan sang các học sinh và nhân viên khác. Một quy trình kháng cáo hành chính kéo dài đã diễn ra sau đó và tin tức về cuộc xung đột đã biến White trở thành một người nổi tiếng và người ủng hộ nghiên cứu và giáo dục cộng đồng về AIDS. Gây ngạc nhiên cho các bác sĩ của mình, Ryan White đã sống lâu hơn 5 năm so với dự đoán. Anh qua đời vào ngày 8 tháng 4 năm 1990, một tháng trước khi tốt nghiệp trung học.

Trong thập niên 1980, AIDS phần lớn bị kỳ thị là căn bệnh ảnh hưởng đến cộng đồng đồng tính nam. Ở Mỹ, nhận thức đó đã thay đổi với sự tập trung của các phương tiện truyền thông vào White và những người nhiễm HIV dị tính nổi bật khác như Magic Johnson, Arthur Ashe và anh em nhà Ray, mặc dù những trường hợp này thường được đóng khung là "vô tội" còn những người đồng tính nam được xem là "có tội". Quốc hội Hoa Kỳ đã thông qua một phần quan trọng của luật phòng chống AIDS, Đạo luật Ryan White CARE, ngay sau khi White qua đời, đạo luật này đã được Tổng thống George H. W. Bush ký thành luật vào tháng 8 năm 1990. Đạo luật này đã được ủy quyền lại hai lần; các chương trình Ryan White là nhà cung cấp dịch vụ lớn nhất cho những người nhiễm HIV/AIDS tại Hoa Kỳ.

Trong văn hóa
 Ryan White đã cùng với Ann Marie Cunningham viết cuốn sách tự sự: Ryan White: My Own Story. Autobiographie. Dial Books, New York 1991, ISBN 0-8037-0977-3.
 Nhạc sĩ Michael Jackson đã sáng tác ca khúc Gone Too Soon năm 1991 (trong album Dangerous), để tặng Ryan White. Ca khúc cũng được trình bày trong lễ nhậm chức của nguyên tổng thống Hoa Kỳ Bill Clinton năm 1993.
 Năm 1989, khi Ryan còn sống, Die Ryan White Story, một cuốn phim về cuộc đời cậu đã được thực hiện, với diễn viên Lukas Haas đóng vai chính.

Liên kết ngoài
 Video Ca khúc Gone Too Soon

Tham khảo

Nhà hoạt động chống bệnh AIDS
Thiếu nhi hoạt động xã hội
Người bị bệnh truyền nhiễm
Người Indiana
Người Mỹ
Sinh năm 1971
Mất năm 1990
Nhà hoạt động xã hội HIV/AIDS


title: Atasu, Uttar Pradesh

text:
Atasu là một thị xã và là một nagar panchayat của quận Auraiya thuộc bang Uttar Pradesh, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Atasu có dân số 10.602 người. Phái nam chiếm 54% tổng số dân và phái nữ chiếm 46%. Atasu có tỷ lệ 66% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 75%, và tỷ lệ cho phái nữ là 56%. Tại Atasu, 17% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Uttar Pradesh


title: Chauvetia crassior

text:
Chauvetia crassior là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Buccinidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Chauvetia


title: Ngọc Hà (định hướng)

text:
Ngọc Hà có thể là:

Địa danh
 Phường Ngọc Hà, quận Ba Đình, thành phố Hà Nội
 Phường Ngọc Hà, thành phố Hà Giang, tỉnh Hà Giang
 Làng Ngọc Hà thuộc phường Ngọc Hà, Ba Đình.
 Phố Ngọc Hà thuộc quận Ba Đình.

Xem thêm
 Ca sĩ, diễn viên, người mẫu Hồ Ngọc Hà


title: Phyllonorycter kamijoi

text:
Phyllonorycter kamijoi là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Nhật Bản (Honshū, Kyūshū) và Hàn Quốc.

Sải cánh dài 5.5-6.5 mm.

Ấu trùng ăn Castanea crenata và Quercus acutissima. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

Chú thích

Tham khảo

Phyllonorycter


title: Bibai, Hokkaidō

text:
là một thành phố thuộc tỉnh Hokkaidō, Nhật Bản.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thành phố tỉnh Hokkaidō


title: Đoàn Mạnh Giao

text:
Đoàn Mạnh Giao (1944-2023) sinh ra ở bến Nam Giao, tỉnh Thừa Thiên Huế, tên của ông kỷ niệm một thời gian ở đây và cũng dựa theo một điển tích do các ông trong họ Đoàn đặt cho. Ông là con của Đoàn Trọng Truyến nguyên Bộ trưởng – Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ và bà Nguyễn Thị Kim Sa.

Ông nguyên là Bộ trưởng – Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ (từ 15 tháng 3 năm 1999 đến 2007) thay cho Lại Văn Cử vì lí do sức khỏe (trước đó ông là Quyền Chủ nhiệm). Ông được bầu làm Chủ tịch đầu tiên của Hiệp hội Golf Việt Nam.

Đoàn Mạnh Giao xuất thân là Kỹ sư quân sự, chuyên ngành chế tạo vũ khí, nguyên giảng viên, Phó chủ nhiệm khoa Cơ điện, Học viện Kỹ thuật Quân sự. Sau đó ông chuyển sang công tác tại Văn phòng Chính phủ, được bổ nhiệm Phó Chủ nhiệm Văn phòng hàm Thứ trưởng năm 1993.

Ông từ trần vào ngày 28 tháng 01 năm 2023 (tức ngày 07 tháng Giêng năm Quý Mão 2023), tại nhà riêng, hưởng thọ 80 tuổi.

PMU 18
Ông từng có mặt tại bữa cơm ở khách sạn Melia giữa Tôn Anh Dũng và Tổng cục phó Tổng cục cảnh sát Cao Ngọc Oánh cùng 2 quan chức Văn phòng chính phủ khác. Thiếu tướng Phạm Xuân Quắc (Cục cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự xã hội) gửi văn bản tới Ủy ban Kiểm tra Trung ương và Ban kiểm tra tư cách đại biểu (tham dự Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X), khẳng định ông không liên quan việc chạy án của Bùi Tiến Dũng.

Xem thêm

Chú thích

Người Huế
Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Việt Nam
Vụ PMU 18
Giảng viên Học viện Kỹ thuật Quân sự


title: Fusinus carvalhoriosi

text:
Fusinus carvalhoriosi là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Fasciolariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Fusinus


title: Holguín (tỉnh)

text:
Holguín là một tỉnh của Cuba, là tỉnh đông dân thứ ba trong cả nước sau thủ đô La Habana và Santiago de Cuba. Tỉnh nằm ở phía "đông bắc" của đất nước. Các thành phố chính của tỉnh gồm thủ phủ Holguín, Banes, Antilla, Mayarí, và Moa. 25% diện tích của tỉnh có rừng che phủ.

Lịch sử

Cristoforo Colombo đã đặt chân tại nơi mà được tin rằng nay là tỉnh Holguín vào ngày 27/10/1492.

Kinh tế
Giống như các tỉnh khác tại Cuba, kinh tế của tỉnh chủ yếu phụ thuộc vào ngành mía đường, nhưng các loại ngũ cốc như ngô và cà phê hay ngành khai mỏ cũng được phát triển

Du lịch chỉ mới phát triển trong thời gian gần đây, cùng với các khu nghỉ dưỡng ở các vùng ngoại ô, có nhiều khách sạn quanh khu vực Guardalavaca, Playa Pesquero, và Cayo Saetia. The Cuchillas del Toa Khu Dự trữ sinh quyển Công viên quốc gia Sierra Cristal và Công viên quốc gia Alejandro de Humboldt cũng năm một phần trên địa bàn tỉnh.

Khu tự quản

Nguồn: Thống kê dân số năm. Area from 1976 municipal re-distribution.

Nhân khẩu
Năm 2004, tỉnh Holguin có tổng dân số là 1.029.083 người. với diện tích là .

Chú thích

Liên kết ngoài

 Holguín.cu
Ciudad de Holguin

Bản mẫu:Tỉnh Cuba

Tỉnh của Cuba


title: Braquis

text:
Braquis  là một xã thuộc tỉnh Meuse trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 206 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Meuse


title: Lucainena de las Torres

text:
Lucainena de las Torres là một đô thị thuộc tỉnh Almería, ở cộng đồng tự trị Andalusia, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích 123 km², dân số năm 2005 là 664 người.

Biến động dân số

Nguồn: INE (Tây Ban Nha)

Tham khảo

Liên kết ngoài
  Lucainena de las Torres - Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía
  Lucainena de las Torres  - Diputación Provincial de Almería

Đô thị ở Almería


title: Arberg

text:
Arberg là một đô thị ở huyện Ansbach bang Bayern nước Đức. Đô thị Arberg có diện tích 31,31 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 2295 người.

Tham khảo


title: Moult, Calvados

text:
Moult là một xã ở tỉnh Calvados, thuộc vùng Normandie ở tây bắc nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Calvados

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Moult sur le site de l'Institut géographique national

Xã của Calvados


title: Goasafat

text:
Goasafat là một thị trấn thống kê (census town) của quận Medinipur thuộc bang Tây Bengal, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Goasafat có dân số 5406 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Goasafat có tỷ lệ 65% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 70%, và tỷ lệ cho phái nữ là 59%. Tại Goasafat, 17% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang West Bengal


title: Paradelphomyia senilis

text:
Paradelphomyia senilis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Paradelphomyia
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Longchamp, Côte-d'Or

text:
Longchamp  là một xã ở tỉnh Côte-d’Or trong vùng Bourgogne-Franche-Comté, phía đông nước Pháp. Khu vực này có độ cao từ 197-241 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Côte-d'Or


title: Villeneuve-sur-Vère

text:
Villeneuve-sur-Vère là một xã thuộc tỉnh Tar trong vùng Occitanie ở phía nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 227 mét trên mực nước biển.

Thị trấn nằm ở tả ngạn sông Vère, sông chảy theo hướng tây qua thị trấn.

Tham khảo
 INSEE

Xã của Tarn


title: Lépine

text:
Lépine là một xã ở tỉnh Pas-de-Calais trong vùng Hauts-de-France của Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Pas-de-Calais

Tham khảo
INSEE
IGN

Liên kết ngoài
 Lépine on the Quid website

Lepine


title: Nguyễn Chí Dũng

text:
Nguyễn Chí Dũng là một cái tên khá thông dụng tại Việt Nam. Một số người nổi bật cùng mang tên này như:
 Nguyễn Chí Dũng (chính khách), đương kim Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Việt Nam
Nguyễn Chí Dũng (thiếu tướng), nguyên Giám đốc Công an TP.HCM, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục An ninh 2, Công an nhân dân Việt Nam (8.2011-11.2014)


title: 12281 Chaumont

text:
12281 Chaumont (1990 WA5) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 16 tháng 11 năm 1990 bởi E. W. Elst ở Đài thiên văn Nam Âu.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 12281 Chaumont

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Eric Walter Elst
Thiên thể phát hiện năm 1990


title: Gallegos de Altamiros

text:
Gallegos de Altamiros là một đô thị trong tỉnh Ávila, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2006 (INE), đô thị này có dân số là 87.

Tham khảo

Đô thị ở Ávila


title: Uyên ương đao

text:
Uyên ương đao () là một tiểu thuyết võ hiệp của Kim Dung, xuất bản lần đầu vào năm 1961 trên Minh Báo.

Nhân vật

Nhân vật chính:
 Viên Quán Nam
 Tiêu Trung Tuệ

Nội dung
Tương truyền Uyên Ương đao là một cặp đao báu, ai chiếm được nó sẽ có thể xưng bá võ lâm.

Chuyển thể

Tham khảo

Liên kết ngoài

Đánh Giá
Uyên ương đao là tác phẩm rất ngắn, đồng thời la truyện đầu tay của Kim Dung nên có ý nghĩa với riêng tác giả nhiều hơn là có ý nghĩa,giá trị về mặt nghệ thuật

Tiểu thuyết Kim Dung
Tiểu thuyết năm 1961

th:ดาบนกเป็ดน้ำ
zh:鴛鴦刀


title: Stigmella montanotropica

text:
Stigmella montanotropica là một loài bướm đêm thuộc họ Nepticulidae. It is found rừng nhiệt đới ở sườn phía tây dãy núi Andes ở Ecuador.

Sải cánh dài 5-5.1 mm đối với con cái. Con trưởng thành bay từ tháng 2 đến đầu tháng 3.

Ấu trùng ăn Acalypha. The mine the leaves of their host plant.

Tham khảo

Liên kết ngoài
New Neotropical Nepticulidae (Lepidoptera) from miền tây Amazonian rainforest và the Andes of Ecuador

M


title: Long Đức, Cố Nguyên

text:
Long Đức (chữ Hán giản thể:隆德县) là một huyện thuộc địa cấp thị Cố Nguyên, tỉnh Khu tự trị dân tộc Hồi Ninh Hạ, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 1269 ki-lô-mét vuông, dân số năm 1999 là 216.658 người. Mã số bưu chính là 756300. Huyện lỵ đóng ở trấn Thành Quan. Về mặt hành chính, huyện được chia thành 3 trấn, 10 hương.
Trấn: Thành Quan, Sa Đường, Liên Tài.
Hương: Quan Trang, Sơn Hà, Phượng Lĩnh, Dương Hà, Hảo Thủy, Trần Cận, Thần Lâm, Trương Trình, Điên An, Ôn Bảo.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang mạng chính thức

Cố Nguyên
Đơn vị cấp huyện Ninh Hạ

zh:


title: Villeneuve-Minervois

text:
Villeneuve-Minervois (tiếng Occitan Vilanòva de Menerbés) (là một xã của Pháp, nằm ở tỉnh Aude trong vùng Occitanie. Người dân địa phương trong tiếng Pháp gọi là Villenovois.

Hành chính

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Villeneuve-minervois.com
 Villeneuve-Minervois trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
 Villeneuve-Minervois trên trang mạng của Insee
 Villeneuve-Minervois trên trang mạng của Quid
 Vị trí của Villeneuve-Minervois trên bản đồ Pháp và các xã giáp ranh
 Plan de Villeneuve-Minervois sur Mapquest

Villeneuve-Minervois


title: Higashiyama-ku, Kyoto

text:
Higashiyama (東山区, ひがしやまく, Higashiyama-ku) là một trong 11 khu của Kyoto, phủ Kyoto, Nhật Bản.

Liên kết ngoài
The ward's official homepage

Tham khảo

Khu của thành phố Kyoto


title: Bơi

text:
Bơi là sự vận động trong nước, thường không có sự trợ giúp nhân tạo. Bơi là một hoạt động vừa hữu ích vừa có tính giải trí. Bơi thường được sử dụng khi tắm, làm mát, di chuyển, đánh cá, giải trí, luyện tập và thể thao.

Lịch sử

Bơi đã được biết đến từ thời tiền sử. Tư liệu sớm nhất về bơi đã có từ thời kỳ đồ đá qua các bức họa cách đây 7000 năm. Tài liệu chữ viết có từ khoảng 2000 năm TCN. Những tài liệu tham khảo sớm nhất bao gồm các tác phẩm Gilgamesh, Odyssey, Kinh Thánh (Ezekiel 47:5, Acts 27:42, Isaiah 25:11), Beowulf và truyện dân gian của các dân tộc Bắc Âu.

Năm 1538, Nikolaus Wynman, một giáo sư ngôn ngữ người Đức đã viết cuốn sách đầu tiên nói về bơi, tên cuốn sách đó là: Người bơi hay Một cuộc Đối thoại về Nghệ thuật bơi (Der Schwimmer oder ein Zwiegespräch über die Schwimmkunst). Bơi thi đấu bắt đầu được tổ chức tại châu Âu từ khoảng năm 1800, phần lớn là bơi ếch. Năm 1873 John Arthur Trudgen giới thiệu kiểu bơi trudgen với những vận động viên bơi châu Âu, sau khi ông sao chép kiểu bơi trườn sấp của thổ dân châu Mĩ. Vì người Anh không thích việc nước bị tung tóe khi bơi nên Trudgen đã sử dụng kiểu đạp chân cắt kéo thay cho kiểu đạp chân vẫy của bơi trườn sấp.

Bơi trở thành một môn thể thao trong đại hội thể thao Olympic hiện đại đầu tiên tại Athens năm 1896. Năm 1902 Richard Cavill giới thiệu kiểu bơi trườn sấp tới thế giới phương Tây. Năm 1908 Liên đoàn bơi thế giới, Fédération Internationale de Natation (FINA), được thành lập. Bơi bướm được phát triển trong những năm 1930 và lúc đầu được coi là một biến thể của bơi ếch, cho tới khi được chấp nhận là một kiểu bơi riêng biệt vào năm 1952.

Bơi giải trí
Mục đích phổ biến nhất của bơi là giải trí. Bơi giải trí là hình thức tốt để thư giãn, đồng thời luyện tập cho cả cơ thể. Nhiều kiểu bơi thích hợp với việc giải trí. Phần lớn người bơi giải trí thích kiểu bơi mà giữ đầu trên mặt nước và hồi phục thế tay ở trong nước. Bơi ếch, bơi nghiêng, bơi trườn sấp nhô đầu và bơi chó là những kiểu bơi phổ biến nhất thường được sử dụng trong bơi giải trí, nhưng các kiểu bơi có hồi phục thế tay ngoài nước như bơi trườn sấp hay bơi bướm lại cho phép khai thác sự khác biệt giữa sức cản của nước và không khí.

Bơi bướm bao gồm phục hồi ngoài nước với sự vận động đối xứng của cơ thể là kiểu bơi thích hợp cho bơi rèn luyện nặng. Ví dụ, một kỉ lục trong bơi sức bền, Vicki Keith vượt qua hồ Ontario bằng cách bơi bướm. Việc bơi giải trí thường diễn ra trong hồ bơi và nơi nước lặng (biển, hồ, sông), vì vậy bơi trườn sấp cũng thích hợp cho mục đích giải trí.

Bơi công việc
Một số việc cần người làm phải biết bơi. Ví dụ, người kiếm bào ngư hoặc ngọc trai phải bơi và lặn để kiếm lợi ích kinh tế.

Bơi được sử dụng để cứu hộ những người bơi khác khi họ bị kiệt sức. Ở Mĩ, hầu hết các thành phố và các bang đều huấn luyện người cứu hộ, họ được triển khai ở bể bơi và bãi biển. Có một số kiểu bơi đặc biệt dành cho mục đích cứu hộ (xem Danh sách các kiểu bơi). Những người cứu hộ hay thành viên lực lượng Bảo vệ Bờ biển Mĩ phải học các kĩ thuật đó. Việc huấn luyện kĩ thuật này cũng tạo ra những cuộc thi, ví dụ như lướt sóng cứu sinh.

Bơi cũng được sử dụng trong sinh học biển nhằm quan sát các loài thực vật và động vật trong môi trường sống tự nhiên. Các ngành khoa học cũng dùng bơi, ví dụ Konrad Lorenz bơi với ngỗng để nghiên cứu về hành vi động vật.

Bơi cũng dùng cho mục đích quân sự. Bơi vũ trang thường được sử dụng bởi các lực lượng đặc nhiệm ví dụ SEALS của Mĩ. Bơi dùng để tiếp cận mục tiêu, thu thập tin tức tình báo, phá hoại hay chiến đấu và dùng để rời mục tiêu. Việc này có thể bao gồm nhảy dù từ máy bay xuống nước hoặc thoát ra khỏi tàu ngầm đang lặn. Vì sự phổ biến của mặt nước trên Trái Đất, tất cả các tân binh của hải quân Mĩ, thủy quân lục chiến Mĩ và bảo vệ bờ biển Mĩ đều phải hoàn thành khóa huấn luyện bơi cơ bản hoặc kĩ năng sống sót trong nước.

Bơi cũng là một môn thể thao chuyên nghiệp. Các công ty như Speedo, TYR Sports, Arena và Nike tài trợ cho những vận động viên ở tầm quốc tế. Những món tiền thưởng thường được tặng cho những vận động viên đã phá kỷ lục. Những người bơi chuyên nghiệp có thể kiếm sống bằng cách làm diễn viên, biểu diễn ballet nước.

Bơi thể thao

Bơi là một loại hình rèn luyện tuyệt vời. Bởi vì khối lượng riêng của cơ thể con người rất gần với nước nên nước hỗ trợ tốt cho cơ thể đồng thời khớp và xương ít phải chịu áp lực. Bơi cũng thường được sử dụng để làm bài tập trong quá trình hồi phục sau chấn thương hoặc cho những người tàn tật.

Bơi kháng cự là một loại hình bơi rèn luyện. Nó được sử dụng vì mục đích huấn luyện để giữ người bơi tại chỗ nhằm phân tích kĩ thuật bơi, hoặc để bơi trong không gian hạn chế để thi đấu hoặc vì lý do chữa bệnh. Bơi kháng cự có thể tiến hành bằng cách chống lại sóng tạo ra bởi máy bơi hay giữ người bơi một chỗ bằng phụ tùng đàn hồi.

Bơi về cơ bản là một loại hình rèn luyện ưa khí do thời gian rèn luyện dài và cơ bắp yêu cầu một lượng oxygen liên tục, trừ trường hợp bơi nước rút ngắn khi cơ bắp làm việc theo kiểu yếm khí. Giống như phần lớn phần lớn các loại hình rèn luyện ưa khí, bơi được cho là sẽ làm giảm tác hại của stress. Bơi cũng có thể cải thiện hình thể và phát triển một cơ thể chắc khỏe, thường hay được gọi là "thể hình người bơi".

Các kiểu bơi

Kiểu bơi thường được cho là một chu kì (được lặp lại nhiều lần khi bơi) trong đó hoàn thành một loạt các động tác vận động cơ thể. Có thể bơi bằng cách dùng tay không dùng chân hoặc dùng chân không dùng tay; những kiểu bơi đó có thể được sử dụng vì mục đích đặc biệt, để huấn luyện hay tập luyện hay cho người tàn tật và người liệt.
Có các kiểu bơi sau:
Bơi sải (bơi trườn sấp) (tiếng Anh: Freestyle stroke)
Bơi bướm: (tiếng Anh: Butterfly stroke, hoặc đôi khi là Fly stroke, Dolphin stroke)
Bơi ngửa (tiếng Anh: Backstroke)
Bơi ếch (tiếng Anh: Breaststroke)
Bơi chó
Bơi lượn sóng
Bơi lặn (tiếng Anh: Dive)

Rủi ro

Bơi là một hoạt động ích lợi cho sức khỏe mà lại có ít ảnh hưởng tới khớp. Một người bơi ít chịu rủi ro chấn thương hơn khi so sánh với các môn thể thao khác. Tuy nhiên có những rủi ro sức khỏe khi bơi, bao gồm những nguy cơ sau đây:
 Chết đuối, do các nguyên nhân:
 Điều kiện nước bất lợi tràn ngập hoặc át hẳn người bơi
 Bị đẩy xuống nước một cách bất ngờ do vô ý hoặc cố tình.
 Kiệt sức hoặc bất tỉnh.
 Mất khả năng hành động khi rơi vào vùng nước nông tối, đau tim hay đột quỵ

 Hậu quả bất lợi do ngâm nước
 Chết đuối thứ cấp, khi nước mặn do sặc tạo ra bọt trong phổi gây thêm hạn chế khi thở.
 Hội chứng hít phải nước phải.
 Sốc nhiệt độ sau khi nhảy xuống nước có thể khiến tim ngừng đập.
 Lồi ương phát triển bất bình thường ở ống tai do sự tiếp xúc liên tục và thường xuyên với nước (được biết đến như là hiện tượng Tai người bơi).

 Phơi nhiễm chất hóa học
 Clo tẩy trùng làm tăng pH của nước nếu không sửa chữa sự tăng pH này thì nó làm da và mắt bị kích thích.
 Hít phải Clo; hít phải một lượng nhỏ khí clo từ mặt nước trong khi bơi trong một thời gian dài có thể gây hậu quả bất lợi cho phổi, đặc biệt là đối với những người mắc bệnh hen. Vấn đề này có thể được giải quyết bằng cách lắp đặt hệ thống thông gió ở bể bơi hoặc tốt nhất là làm bể bơi ngoài trời.
 Clo cũng ảnh hưởng tiêu cực tới thẩm mỹ sau khi phơi nhiễm lặp đi lặp lại, làm tóc nâu mất màu và khiến nó trở nên sáng màu. Clo gây nguy hại tới cấu trúc của tóc, khiến nó trở nên "xoăn". Clo cũng có thể hòa tan đồng, khiến tóc vàng biến thành màu xanh. Việc bảo dưỡng bể bơi đúng cách quy cách sẽ làm giảm lượng đồng ở trong nước, trong khi làm ướt tóc trước khi xuống bể bơi có thể giảm thiểu hiện tượng trên.
 Clo thường còn tồn trên da dưới dạng khan, ngay cả sau khi tắm nhiều lần. Clo bắt đầu bốc mùi ngay khi nó trở lại trạng thái dung dịch (khi ta đổ mồ hôi, hay trong lúc tắm, v.v..).

 Nhiễm bệnh
 Nước là môi trường tuyệt vời cho nhiều loại vi khuẩn, động thực vật ký sinh, nấm và virus; chúng tác động đến con người tùy theo chất lượng nước.
 Da có thể bị bệnh từ hồ bơi hoặc từ phòng tắm và gây ra hiện tượng nước ăn chân. Cách đơn giản nhất để tránh hiện tượng này là lau khô các kẽ ngón chân.
 Động vật ký sinh như Cryptosporidium có thể chống chịu được Clo và có thể gây ỉa chảy khi người bơi nuốt phải nước bể bơi.
 Tai có thể bị nhiễm bệnh như viêm tai giữa, viêm tai ngoài.
 Khi nồng độ Clo không được cân bằng đúng cách, nhiều vấn đề sức khỏe nghiêm trọng có thể xảy ra như là chứng viêm phế quản mạn tính và hen.

 Những vận động của chính người bơi
 Chấn thương do vận động quá nhiều: người bơi bướm thi đấu có thể bị đau lưng, thậm chí gãy đốt sống trong những trường hợp hiếm, và đau vai sau nhiều năm luyện tập; người bơi ếch có thể bị đau gối và hông.
 Việc thở quá nhanh nhằm tăng thời gian nhịn thở dưới nước làm giảm lượng CO2 kết quả là làm giảm nhu cầu thở và mất ý thức khi đến cuối quá trình lặn.

 Điều kiện nước và thời tiết bất lợi
 Dòng nước, bao gồm thủy triều và sông có thể gây kiệt sức, đưa người bơi vào trạng thái mất an toàn hoặc chìm.
 Gió tạo thêm sóng và có thể cuốn người bơi đi hướng khác
 Sự giảm thân nhiệt, gây ra bởi nước lạnh, có thể dẫn tới kiệt sức nhanh chóng và bất tỉnh.
 Sự sạm da tăng thêm do sự phản chiếu của mặt nước và thiếu quần áo khi bơi. Tiếp xúc lâu dài với ánh sáng mặt trời làm tăng nguy cơ ung thư da.

 Các vật thể trong nước
 Chân vịt tàu thuyền là nguyên nhân chính của nhiều tai nạn, do một chiếc thuyền chạy qua hoặc bị vướng khi cố trèo lên thuyền.
 Va chạm với người bơi khác, với thành bể, đã hay thuyền.
 Lao đầu xuống nước, va vào vật thể chìm trong nước hoặc đáy, thường xảy ra khi nước đục.
 Va vào các vật thể dưới nước, đặc biệt là cành cây chìm dưới nước hay xác tàu.
 Dẫm phải vật sắc nhọn ví dụ như thủy tinh vỡ

 Sinh vật ở dưới nước
 Nọc độc của sứa và một số san hô
 Hình thể sắc nhọn của nhím biển, trai vằn, cá đuối gai độc.
 Phát cắn của cá mập và các loại rắn và cá khác, kể cả bị kẹp bởi tôm hùm và cua.
 Điện giật do cá đuối điện và lươn điện.
Các tổ chức thường xuất bản các hướng dẫn an toàn để giúp người bơi phòng tránh các rủi ro. Một cách hữu hiệu là nổi trên nước rất lâu không cần cử động.

Ở Thụy Điển, Đan Mạch, Na Uy và Phần Lan, chương trình học lớp 5 yêu cầu mọi trẻ em phải học bơi cũng như học cách kiểm soát tình huống khẩn cấp ở gần nước. Thường thường, yêu cầu với trẻ là bơi được 200m hoặc ít nhất là 50m sấp lưng nếu bị rơi xuống nước sâu và giữ đầu dưới nước. Dù 95% trẻ em Thụy Điển ở tuổi tới trường biết bơi, chết đuối vẫn là nguyên nhân tử vong phổ biến thứ ba trong trẻ em.

Ở cả Hà Lan và Bỉ, những bài học bơi ở trường được chính phủ hỗ trợ. Phần lớn các trường học đều dạy bơi. Có một truyền thống dạy bơi lâu dài ở Hà Lan và Bỉ, từ bơi ếch trong tiếng Hà Lan thậm chí được dịch là kiểu bơi nhà trường (schoolslag). Trẻ em được học nhiều biến thế của bơi ếch, có thể không hoàn toàn chính xác về mặt kĩ thuật.

Ở nhiều nơi, những bài học bơi được dạy cung cấp bởi các bể bơi địa phương, các bể bơi được vận hành bởi chính quyền địa phương và các công ty trong thời gian rỗi. Nhiều trường học cũng bổ sung các bài học bơi vào môn học giáo dục thể chất, thường được dạy ở bể bơi của trường hoặc bể bơi gần nhất.

Ở vương quốc Anh, chương trình "Top-ups scheme" (tạm dịch: Kế hoạch bù đắp) yêu cầu mọi trẻ em đang đi học mà không biết bơi và trên 11 tuổi sẽ phải nhận được các bài học bơi hàng ngày một cách tập trung. Những trẻ vẫn chưa đạt chuẩn bơi lội vương quốc Anh 25m về mặt thời gian khi rời trường tiểu học sẽ được dạy bơi nửa giờ mỗi ngày trong vòng 2 tuần trong năm học.

Ở Canada và México cũng đã có những lời kêu gọi đưa môn bơi vào chương trình giáo dục phổ thông.

Bài học về nổi trên nước rất lâu không cần cử động

Không những học bơi, trẻ nhỏ cần học cách để nổi trên nước rất lâu không cần cử động. Các bậc phụ huynh cần dạy trẻ nhỏ cách này.

Quần áo và trang bị

Quần áo bơi thi đấu

 Female suits: Racerback • Kneeskin • Bodyskin
 Male suits: Swim briefs • Jammers • Square leg suits • Legskin • Kneeskin • Bodyskin
 Accessories: Goggles • Swim cap Phụ tùng: kính bơi, mũ bơi
 Training gear:Training fins • Pull buoy • Hand Paddles • Fistgloves • Swimming board • Swimming machine • Inflatable armbands

Đồ bơi
Quần áo hàng ngày không thích hợp và nguy hiểm nếu dùng để bơi. Đối với nhiều nền văn hóa trong lịch sử thì việc bơi khỏa thân là bình thường tuy nhiên khi khỏa thân bị cấm đoán, những quần áo được đặc chế cho bơi trở thành tiêu chuẩn. Gần như mọi nền văn hóa ngày nay đều chấp nhận người mặc đồ bơi khi bơi.

Đồ bơi dành cho nam thường là quần có dạng sịp tam giác (briefs) hoặc soóc (short), có thể bó chặt (jammers) hoặc lỏng (swim trunks), trùm kín toàn bộ hoặc một phần đùi. Phần trên cơ thể thường được để hở. Một số nền văn hóa, phong tục và có thể cả luật yêu cầu phần trên phải để hở khi bơi ở nơi công cộng.

Đồ bơi hiện đại cho phụ nữ thường là bó chặt, có thể gồm hai mảnh để che phủ vú và vùng xương chậu hoặc một mảnh để che phủ cả hai phần trên cộng thêm phần eo. Váy không phổ biến ở các nước phương Tây tuy nhiên ở một số nước, ví dụ Việt Nam, đồ bơi nữ gắn váy ngắn để che bớt phần xương chậu khá phổ biến. Một số nền văn hóa khác yêu cầu phụ nữ phải mặc quần soóc khi bơi, đôi khi quần này che phủ hoàn toàn chân.

Đồ bơi thi đấu thì tìm cách tăng tốc độ cho người bơi hơn là khi họ để da trần. Để tăng thêm tốc độ, người bơi mặc một bộ đồ bơi che phủ gần như toàn thân, thường có những lỗ hổng không khí bằng cao su hoặc nhựa nhằm làm tan nước gần cơ thể người bơi và cung cấp thêm một lực đẩy nhỏ nhằm giúp vận động viên bơi nhanh hơn. Tuy nhiên kể từ năm 2010 các bộ đồ bơi toàn thân đã bị FINA (Liên đoàn bơi lội thế giới) cấm dùng trong thi đấu thể thao. Từ 2010, đồ bơi nam không được mặc đồ phủ trên rốn và không kéo xuống qua đầu gối, đồ bơi nữ không phủ qua cổ, không phủ hết vai và cũng không kéo xuống qua đầu gối.

Trang bị
 Mũ bơi giúp người bơi tăng tính thủy động lực học.
 Kính bơi bảo vệ mắt khỏi nước chứa clo và có thể giúp tăng tầm nhìn trong nước.
 Nút tai để ngăn nước vào tai, vì việc này có thể gây viêm nhiễm tai.
 Phao bơi và ván bơi được sử dụng dùng cho mục đích huấn luyện và rèn luyện.
 Chân bơi (Chân vịt bơi hay Chân nhái): được thiết kế để giúp người bơi phát triển một cú đá mạnh hơn, tăng nhịp độ đá và cải thiện sự linh hoạt của mắt cá chân. Chúng cũng giúp người bơi trượt trong nước nhanh hơn.
 Bao tay bơi: bao tay nhằm tăng cảm giác với nước khi bơi

Trên tiền xu
Các nội dung bơi lội được lựa chọn như là môtíp chính trong nhiều đồng tiền của các nhà sưu tập. Một trong nhiều ví dụ là đồng tiền xu kỉ niệm môn bơi 10 Euro, được đúc năm 2003 để kỉ niệm Olympic Mùa hè 2004. Trên mặt chính của đồng tiền là hình một vận động viên bơi nữ, trong tư thế chuẩn bị nhảy xuống nước từ bục xuất phát, trên nền đồng tiền một nữ vận động viên khác chuẩn bị nhảy xuống nước trong cảnh được lấy từ một bức tượng đồng cổ.

Xem thêm
Vận động trong nước (bơi đối với các loài động vật)
 Bơi (thể thao)
Sức nổi
Lặn
Bơi (cá)
Bơi trong băng giá
Danh sách các kiểu bơi
Danh sách các vận động viên bơi
 Danh sách kỷ lục thế giới trong bơi lội
Danh sách các môn thể thao liên quan tới nước
Bơi kháng cự
Máy bơi
Bể bơi
Lướt sóng
đắm chìm
Bơi đường dài
Lặn dưới nước

Chú thích

Sách
 Bender N. & Hirt N., Did Turkish Van cats lose their fear of water? Forschungspraktikum Evolutionsökologie, University of Bern, Bern 2002.

 Maniscalco F., Il nuoto nel mondo greco romano, Naples 1993.
 Mehl H., Antike Schwimmkunst, Munchen 1927.
 Schuster G., Smits W. & Ullal J., Thinkers of the Jungle. Tandem Verlag 2008.
svin

Liên kết ngoài

 Drowning-Prevention.org , Drowning Prevention and Water Safety Information from Seattle Children's Hospital and the Washington State Drowning Prevention Network.
 Physsportsmed.com , Swimming Injuries and Illnesses
 Quicknet.nl , Overview of 150 historical and less known swimming-strokes

Sức người


title: Claville

text:
Claville là một xã thuộc tỉnh Eure trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Huy hiệu

Xem thêm
Xã của tỉnh Eure

Tham khảo

Xã của Eure