title: Scooby-Doo

text:
Scooby-Doo là một thương hiệu nhượng quyền hoạt hình của Mỹ tập hợp nhiều bộ phim truyền hình sản xuất từ năm 1969 đến nay cũng như những tác phẩm hậu truyện,ngoại truyện và sản phẩm phim ảnh. Bộ đôi biên kịch Joe Ruby và Ken Spears là những người sáng tạo ra loạt phim nguyên tác Scooby-Doo, Where Are You! cho hãng phim Hanna-Barbera Productions vào năm 1969.Bộ phim hoạt hình chiếu vào khung giờ sáng thứ Bảy hàng tuần này xoay quanh một nhóm các cô cậu thiếu niên gồm có Fred Jones, Daphne Blake, Velma Dinkley, Norville "Shaggy" Rogers và một chú chó thuộc giống Great Dane biết nói có tên Scooby-Doo; họ cùng nhau giải mã nhiều vụ án ly kỳ liên quan đến những sinh vật siêu nhiên, đồng thời gặp phải một loạt những tình huống hài hước và dở khóc dở cười.

Sau thành công của loạt phim nguyên tác, Hanna-Barbera và Warner Bros. Animation đã cho ra đời nhiều phần phim hậu truyện hoặc ngoại truyện cũng như một số tác phẩm ăn theo, trong đó có các tập đặc biệt và những phim lẻ chiếu trên truyền hình, hàng loạt phim lẻ ghi trên băng đĩa và hai phim điện ảnh chiếu rạp do Warner Bros. sản xuất. Một số phiên bản Scooby-Doo có các đề tài siêu nhiên biến thể cũng như sự xuất hiện của những nhân vật mới như Scooby-Dum, (anh họ của Scooby) và Scrappy-Doo (cháu trai của Scooby) bên cạnh dàn nhân vật gốc.

Scooby-Doo lần đầu được phát sóng trên kênh CBS từ 1969 đến 1976 rồi được chuyển qua kênh ABC. ABC đã cho lên sóng những chương trình biến thể cho đến khi ngừng chiếu chúng vào năm 1985. Từ 1988 đến 1991, đài giới thiệu một phần ngoại truyện có sự góp mặt của các nhân vật lúc còn bé, với tựa A Pup Named Scooby-Doo. Những bản tái khởi động (reboot) Scooby-Doo cũng lần lượt lên sóng trên các kênh thuộc hệ thống Kids' WB của đài The WB cũng như phần hậu truyện ra mắt trên The CW từ 2002 đến 2008. Đài cáp Cartoon Network còn cho sản xuất những bộ tái khởi động khác bắt đầu vào năm 2010 và kéo dài đến 2018. Nhiều bộ Scooby-Doo đã được phát sóng lặp lại thường xuyên trên Boomerang (một kênh "họ hàng" với Cartoon Network) tại Hoa Kỳ cũng như các quốc gia khác. Loạt phim mới nhất mang tên Scooby-Doo and Guess Who? ra mắt vào ngày 27 tháng 6 năm 2019 trên Boomerang. Năm 2013, tạp chí TV Guide đã liệt Scooby-Doo là bộ phim hoạt hình truyền hình xuất sắc thứ 5 mọi thời đại.

Nhân vật

Scooby-Doo là chú chó nhân vật chính, thuộc giống chó Great Dance. Hài hước, vui nhộn, tham ăn và sợ ma, mặc dù giống chó Great Dane của chú ngoài đời vô cùng to lớn, dũng mãnh và gan dạ.
Noville "Shaggy" Rogers. Chủ nhân của Scooby-Doo. Cậu ta là người khá vui nhộn, tham ăn. Dáng người cao và gầy nhất nhóm. Cậu mặc một chiếc áo màu xanh lá cây, quần màu nâu. Shaggy thường là người đầu tiên trong nhóm nhìn thấy ma (cậu rất sợ ma, thậm chí nhát hơn cả Scooby). Khả năng của cậu là chạy (gặp ma là chạy liền, có khi còn chạy nhanh hơn Scooby). Điểm vui nhộn của bộ phim nằm ở tính cách nhút nhát của Shaggy và Scooby, giúp tạo nên những tính huống trớ trêu cười ra nước mắt.
Velma Dinkley. Là cô gái đeo kính trong nhóm, mặc áo màu cam. Velma rất thông minh, với trí tuệ siêu phàm của mình Velma đã nhiều lần giúp cả nhóm đi tìm ra manh mối (để biết ai là ma) và phá án.
Daphne Blake. Là cô gái mặc váy tím, mái tóc dài màu cam trong nhóm. Daphne là thành viên xinh đẹp nhất trong nhóm khi sở hữu thân hình đồng hồ cát cuốn hút, săn chắc.Cô xuất thân trong một gia đình giàu có và có rất nhiều người họ hàng cũng như người quen biết nổi tiếng. Trong phim Daphne là người hay bị mấy con ma bắt cóc nhất (và cô cũng bực mình về chuyện này).
Fred Jones. Là anh chàng tóc vàng điển trai, thủ lĩnh của nhóm. người lái chiếc xe tải con chở cả nhóm đi phá án. Cậu có mái tóc màu vàng, mặc áo trắng, quần xanh dương. Fred hay phải giải cứu Daphne khi cô bị mấy con ma bắt cóc.

Phát triển
Năm 1968, các tổ chức do phụ huynh điều hành, đặc biệt là Action for Children's Television (ACT) bắt đầu tẩy chay những yếu tố mà họ cho là quá bạo lực trong các bộ hoạt hình chiếu vào sáng Thứ Bảy. Hầu hết trong số đó là các bộ hoạt hình hành động của Hanna-Barbera như Space Ghost, The Herculoids, và Birdman and the Galaxy Trio; gần như tất cả những chương trình này đều bị ngừng chiếu vào năm 1969 bởi áp lực từ nhóm các phụ huynh kể trên. Những thành viên thuộc các nhóm theo dõi này đều từng làm cố vấn cho Hanna-Barbera và các xưởng phim hoạt hình khác nhằm đảm bảo rằng những chương trình mới sẽ phù hợp với thiếu nhi.

Sau đó Fred Silverman, giám đốc khung giờ phát sóng ban ngày tại CBS đã đi tìm kiếm một chương trình mới vừa nhằm thổi luồng sinh khí mới vào khung giờ màn ảnh nhỏ sáng thứ Bảy, vừa làm hài lòng các nhóm theo dõi. Kết quả là The Archie Show, loạt hoạt hình dựa trên truyện tranh hài tuổi thiếu niên của Bob Montana ra đời. The Archies cũng cho ra lò nhiều tác phẩm nhạc thành công được thể hiện trong mỗi số lên sóng (một trong số đó là bài "Sugar, Sugar" – ca khúc quán quân thành công nhất trên Billboard Hot 100 năm 1969). Với tham vọng tiếp đà thành công này, Silverman đã liên hệ với hai nhà sản xuất William Hanna và Joseph Barbera để bàn luận về chuyện sáng tạo một show nữa dựa trên một nhóm nhạc rock tuổi thiếu niên, lần này là những cô/cậu thiếu niên giải quyết các bí ẩn giữa những buổi diễn.

Do không phải dồn sức vào các mùa kế tiếp của những chương trình sắp lên sóng. Silverman đã nhờ Ruby, Spears cùng đội ngũ của Hanna-Barbera tái đầu tư và xây dựng lại show Dobie Gillis, vừa làm cho bộ hoạt hình ít gây khó chịu hơn, vừa giúp nó thể hiện các yếu tố hài hước tốt hơn. Yếu tố ban nhạc rock bị lược bỏ, đồng thời chú trọng hơn vào Shaggy và chú chó Too Much (tiền thân của Scooby-Doo). Theo lời Ruby và Spears, Silverman đã lấy cảm hứng khúc hát scat "doo-be-doo-be-doo" ở cuối bài "Strangers in the Night" của Frank Sinatra trên một chuyến bay xuyên đêm và mang nó tới một trong các buổi thảo luận phát triển dự án, rồi quyết định đổi tên chú chó thành "Scooby-Doo" cũng như tái đặt tựa chương trình là Scooby-Doo, Where Are You!. Bộ hoạt hình tái dựng này đã được tái trình bày cho các sếp của CBS và ngay lập tức họ nhất trí "bật đèn xanh" cho chương trình.

Đợt chiếu loạt hoạt hình truyền hình nguyên tác

Những năm của CBS (1969–76)

Scooby-Doo, Where Are You!
Tập phim đầu tiên của Scooby-Doo, Where Are You! là "What a Night for a Knight" đã ra mắt trên sóng CBS vào thứ Bảy, ngày 13 tháng 9 năm 1969. Dàn diễn viên lồng tiếng gốc gồm có: Don Messick vai Scooby-Doo, Casey Kasem vai Shaggy, Frank Welker vai Fred, nữ diễn viên Nicole Jaffe vai Velma và Indira Stefanianna vai Daphne. Mẫu giọng của Scooby gần giống với chú chó hoạt hình Astro từ bộ The Jetsons (1962–63) do Messick lồng tiếng. 17 tập của Scooby-Doo Where are You! được sản xuất từ 1969–70. Ca khúc nhạc hiệu được sáng tác bởi David Mook và Ben Raleigh cũng như do Larry Marks thể hiện.

Mỗi tập phim có sự hiện diện của Scooby cùng bốn thành viên tuổi thiếu niên của hội Mystery, Inc.—Fred, Shaggy, Daphne và Velma—di chuyển trên một chiếc xe thùng đề tên Mystery Machine, được sơn màu ảo giác và đính hình flower power làm minh họa. Sau khi tiếp xúc với một con ma, quái vật hoặc một kẻ giả dạng như có năng lực siêu nhiên nào đó đang khủng bố người dân địa phương, họ quyết định dấn thân vào cuộc điều tra sự việc. Nhóm bạn trẻ đã tách nhau ra để truy tìm nghi phạm và manh mối, dù cho mỗi người đều lần lượt bị bọn quái vật rượt đuổi. Sau cùng, nhóm thiếu niên dần nhận ra bọn ma quỷ và hoạt động siêu nhiên khác thực chất chỉ là một màn lừa bịp tinh vi; để rồi với sự hỗ trợ từ một cái bẫy theo kiểu Rube Goldberg mà Fred thiết kế, họ đã bắt được hung thủ và vạch trần nhân dạng thật của y. Hóa ra hung thủ là một kẻ lừa đảo bằng xương bằng thịt cố che đậy tội ác bằng cách sử dụng các câu chuyện ma và đội lốt hóa trang thành ma quỷ, rồi tên tội phạm bị bắt và khi bị đưa vào tù, y thường đưa ra câu nói kinh điển, "if it weren't for those pesky kids".

The New Scooby-Doo Movies
Năm 1972, các tập phim mới kéo dài một tiếng đồng hồ với tựa The New Scooby-Doo Movies được sản xuất; mỗi tập phim có sự góp mặt của một ngôi sao khách mời có thật hoặc hư cấu để giúp đỡ hội Scooby giải mã vụ án, như các nhân vật từ những loạt phim khác của Hanna-Barbera gồm có Harlem Globetrotters, Josie and the Pussycats và Speed Buggy, hai nhân vật truyện tranh Người Dơi và Robin và những nhân vật nổi tiếng như Sandy Duncan, Gia đình Addams, Cass Elliot, Phyllis Diller, Don Knotts và The Three Stooges. Giám đốc âm nhạc của hãng Hanna-Barbera, ông Hoyt Curtin đã sáng tác một bài nhạc hiệu mới cho tác phẩm.

Những năm của ABC (1976–91)

The Scooby-Doo Show và Scooby's All-Star Laff-A-Lympics
Chủ tịch đương nhiệm của hãng ABC lúc bấy giờ, ông Fred Silverman đã đạt thỏa thuận với Hanna-Barbera để đem các tập phim mới của Scooby-Doo sang chiếu vào khung giờ sáng Thứ Bảy của ABC, đánh dấu giai đoạn show trải qua nhiều thay đổi gần như hàng năm. Ở mùa 1976–77, 16 tập phim mới của Scooby-Doo đã kết hợp với một show mới của Hanna-Barbera là Dynomutt, Dog Wonder nhằm cho ra đời The Scooby-Doo/Dynomutt Hour. Joe Ruby và Ken Spears lúc đó đang giữ cương vị điều hành khung giờ sáng Thứ Bảy của ABC cho Silverman, họ đã đưa loạt phim trở lại với thể thức của nguyên tác Scooby-Doo, Where are You!, khi bổ sung thêm cậu anh họ nhà quê ngốc nghếch của Scooby là Scooby-Dum (lồng tiếng bởi Daws Butler) làm nhân vật định kỳ.

Scooby-Doo and Scrappy-Doo
Các nhân vật của Scooby-Doo lần đầu xuất hiện ngoài khuôn khổ chương trình sáng Thứ Bảy thường nhật là trong Scooby Goes Hollywood, một show đặc biệt kéo dài nhiều giờ của ABC phát sóng vào khung giờ vàng ngày 13 tháng 12 năm 1979. Chương trình xoay quanh việc Shaggy và Scooby cố gắng thuyết phục nhà đài đưa Scooby khỏi khung sáng Thứ Bảy để đưa vào khung giờ vàng. Show cũng có liên hệ tới nhiều tác phẩm điện ảnh và truyền hình nổi tiếng lúc bấy giờ là Happy Days, Superman: The Movie, Laverne & Shirley và Charlie's Angels.

Tiểu phẩm Scooby-Doo and Scrappy-Doo
Nhờ thành công gặt hái từ Scooby-Doo và Scrappy-Doo, toàn bộ show đã được đại tu vào năm 1980 nhằm xoáy sâu hơn vào cặp Scrappy-Doo. Tại thời điểm đó, Scooby-Doo bắt đầu đi bộ và chạy bằng hai chân giống người thường xuyên hơn, thay vì chạy bằng 4 chân như loài chó trước đây. Fred, Daphne và Velma đều bị loạt khỏi loạt phim, và một sê-ri Scooby-Doo and Scrappy-Doo theo thể thức mới gồm ba nhân vật chính là Scooby, Scrappy và Shaggy có nội dung là những chuyến phiêu lưu hài hước kéo dài 7 phút thay vì một vụ án ly kỳ dài nửa tiếng như trước. Hầu hết những nhân vật phản diện trong mỗi tập Scooby and Scrappy dài 7 phút – vốn đã hiện diện trong những show Scooby cũ – được tiết lộ là những tên tội phạm bằng xương bằng thịt trong lốt cải trang (yếu tố này được sử dụng trong nhiều show Scooby ngày nay).

Tái chiếu và tái khởi động (1987–nay)

Phim điện ảnh truyền hình, tái chiếu và phát thẳng lên băng đĩa
Từ năm 1987 đến 1988, Hanna-Barbera Productions đã cho sản xuất Hanna-Barbera Superstars 10, một loạt phim hội tụ những nhân vật truyền hình danh tiếng nhất của hãng, gồm có Gấu Yogi, Huckleberry Hound, Nhà Flintstones và Nhà Jetsons. Scooby-Doo, Scrappy-Doo và Shaggy có mặt ở ba trong số những tác phẩm này: Scooby-Doo Meets the Boo Brothers (1987), Scooby-Doo and the Ghoul School (1988) và Scooby-Doo and the Reluctant Werewolf (1988). Ba phim này có màu sắc giống loạt Scooby-Doo and Scrappy-Doo đầu thập niên 1980, đồng thời có sự hiện diện của những nhân vật là quái vật và ma quỷ thực thụ thay cho người cải trang. Sau đó Scooby-Doo và Shaggy còn làm người dẫn chuyện cho bộ phim điện ảnh truyền hình Arabian Nights (phát sóng đầu tiên bởi kênh TBS vào năm 1994).

Phim chiếu rạp

Phim người đóng
Một bản phim điện ảnh người đóng chiếu rạp đã được hãng Warner Bros. Pictures cho phát hành vào ngày 14 tháng 6 năm 2002. Phim do Raja Gosnell làm đạo diễn và có sự tham gia diễn xuất của các diễn viên Freddie Prinze Jr. vai Fred, Sarah Michelle Gellar vai Daphne, Matthew Lillard vai Shaggy và Linda Cardellini vai Velma. Nhân vật Scooby-Doo (lồng tiếng bởi Neil Fanning) được dựng trên màn ảnh bằng hiệu ứng kỹ xảo CGI. Tác phẩm gặt hái thành công về mặt thương mại với doanh thu phòng vé nội địa hơn 130 triệu USD. Phần hậu truyện mang tên Scooby-Doo 2: Monsters Unleashed ra mắt vào tháng 3 năm 2004 với dàn diễn viên và đạo diễn như phần đầu. Scooby-Doo 2 thu về 84 triệu USD tại thị trường phòng vé nội địa. Phần thứ ba đã được lên kế hoạch sản xuất, tuy nhiên đã bị hủy bởi hãng Warner Bros. quá thất vọng với màn tái xuất của Scooby-Doo 2.

Ngoài ra, một bản phim điện ảnh truyền hình (TV Movie) có tựa Scooby-Doo! The Mystery Begins đã được phát hành trên DVD cũng như lên sóng đồng thời trên kênh Cartoon Network vào ngày 13 tháng 9 năm 2009, nhân kỉ niệm 40 năm ra đời nhượng quyền. Phim có sự tham gia diễn xuất của Nick Palatas vai Shaggy, Robbie Amell vai Fred, Kate Melton vai Daphne, Hayley Kiyoko vai Velma và Frank Welker lồng tiếng vai Scooby-Doo. Phần hậu truyện mang tên Scooby-Doo! Curse of the Lake Monster (với dàn diễn viên gốc từ phần một) lên sóng màn ảnh nhỏ vào ngày 16 tháng 10 năm 2010, kèm theo là phần ngoại truyện Daphne & Velma ra mắt vào năm 2018 qua hình thức băng đĩa tại gia. Ba phần phim này đóng vai trò như các phần tiền truyện lấy bối cảnh trước các sự kiện của bản phim năm 2002.

Phim điện ảnh hoạt hình
Tính từ năm 2013, Warner Bros. Pictures đã cho phát triển một bản phim hoạt hình Scooby-Doo chiếu rạp với Atlas Entertainment. Charles Roven và Richard Suckle – hai nhà sản xuất của hai phần phim người đóng đầu tiên – tiếp tục nắm giữ vai trò này cho bản phim hoạt hình, với Matt Lieberman chắp bút viết kịch bản. Năm 2014, Warner Bros. cho tái khởi động dự án loạt phim điện ảnh với Randall Green là biên kịch cho bản phim điện ảnh mới. Đến năm 2015, Warner Bros. tuyển Tony Cervone làm đạo diễn tác phẩm, với Allison Abbate làm nhà sản xuất và Dan Povenmire làm giám đốc sản xuất. Với lịch phát hành dự kiến khởi điểm là ngày 21 tháng 9 năm 2018, phim bị dời lịch chiếu sang ngày 15 tháng 5 năm 2020, với Dax Shepard làm đồng đạo diễn kiêm đồng biên kịch. Báo The Hollywood Reporter cho hay Frank Welker sẽ là người lồng tiếng Scooby, cùng với các đồng nghiệp Will Forte và Gina Rodriguez lần lượt lồng tiếng Shaggy và Velma, trong khi Tracy Morgan sẽ lồng tiếng vai Captain Caveman từ loạt Captain Caveman and the Teen Angels của Hanna-Barbera; kế đó Deadline đưa tin hai diễn viên Zac Efron và Amanda Seyfried sẽ lồng tiếng vai Fred và Daphne. Bên cạnh đó, Ken Jeong sẽ lồng tiếng vai Dynomutt, Dog Wonder từ loạt phim cùng tên của Hanna-Barbera, Kiersey Clemons lồng tiếng vai Dee Dee Sykes, một nhân vật từ loạt Captain Caveman and the Teen Angels. Dick Dastardly từ loạt Wacky Races của Hanna-Barbera sẽ là phản diện chính của phim. Tháng 3 năm 2020, lịch chiếu rạp của phim bị hoãn vô thời hạn bởi ảnh hưởng của đại dịch COVID-19. Ngày 22 tháng 4 năm 2020, Warner Bros. cho hay lịch chiếu rạp của bộ phim đã bị hủy, thay vào đó tác phẩm sẽ được phát hành theo hình thức video theo yêu cầu vào ngày 15 tháng 3 năm 2020.

Truyện tranh

Gold Key Comics đã cho xuất bản ấn phẩm truyện tranh Scooby-Doo, Where Are You! vào tháng 12 năm 1969. Ban đầu bộ truyện chuyển thể từ các tập phim truyền hình với phần vẽ minh họa của Phil DeLara, Jack Manning và Warren Tufts. Sau đó bộ truyện chuyển sang sáng tác hoàn toàn nguyên bản cho đến khi kết thúc ở số thứ 30 vào năm 1974. Một số ấn phẩm được sáng tác bởi Mark Evanier và minh họa bởi Dan Spiegle. Charlton Comics cũng cho xuất bản các đầu truyện Scooby, đa số là do Bill Williams vẽ minh họa trong 11 số vào năm 1975. Từ 1977 đến 1979, Marvel Comics đã cho ấn hành 9 số của Scooby-Doo, tất cả đều do sáng tác và Spiegel minh họa. Harvey Comics còn cho tái xuất bản bộ truyện của Charlton Comics cũng như một loạt số đặc biệt từ 1993-94.

Sản phẩm kèm theo
Sản phẩm thương mại đầu tiên của Scooby-Doo gồm có trò board game của hãng Milton Bradley năm 1973, những hộp đựng đồ ăn trưa có họa tiết trang trí, giấy in bằng là quần áo, sách tô màu, sách truyện, đĩa ghi âm và những vật phẩm khác. Khi Scrappy-Doo được giới thiệu trong loạt phim vào năm 1979, nhân vật này cùng Scooby và Shaggy trở thành chủ đề chính của nhiều sản phẩm, chẳng hạn như trò board game Scooby-Doo and Scrappy-Doo của Milton-Bradley năm 1983. Trò chơi điện tử Scooby-Doo đầu tiên xuất hiện trong các trò arcade game vào năm 1986, tiếp đó là một số trò chơi ở cả máy chơi tại nhà và máy tính cá nhân. Những viên vitamin tổng hợp mang nhãn Scooby-Doo cũng ra mắt trong thời gian này và được hãng thuốc danh tiếng Bayer cho ra lò từ năm 2001.

Đón nhận và dấu ấn

Trong lịch sử phát sóng kéo dài 5 thập kỷ, Scooby-Doo đã giành được hai đề cử Emmy: một đề cử Daytime Emmy năm 1989 cho A Pup Named Scooby-Doo và một đề cử Daytime Emmy năm 2003 cho Mindy Cohn của What's New, Scooby-Doo, đều ở hạng mục "Diễn xuất nổi bật trong một chương trình hoạt hình". Nhà khoa học Carl Sagan đã đưa ra phép so sánh công thức chủ yếu mang hướng hoài nghi của sê-ri với hầu hết các bộ phim truyền hình liên quan đến đề tài huyền bí khác, và thấy rằng nếu áp dụng sắc thái tương tự của người lớn cho Scooby-Doo thì đó sẽ là một dịch vụ công tuyệt vời.

Scooby-Doo đã duy trì một lượng hâm mộ trung thành (fan base) đáng kể, tăng trưởng đều đặn từ thập niên 1990 do danh tiếng của show với cả khán giả nhỏ tuổi và những người lớn hoài cổ lớn lên cùng loạt phim. Một vài nhà phê bình truyền hình cho rằng sự pha trộn giữa các thể loại hài-phiêu lưu và kinh dị của chương trình là nguyên nhân làm nên thành công đáng nể của loạt phim. Khi Fred Silverman cùng đội ngũ của Hanna-Barbera từng hoạch định trong lúc họ bắt đầu sản xuất dự án phim, những con ma quỷ, quái vật và các nơi bị ma ám của Scooby-Doo thiên về độ hài hước hơn là kinh dị, do đó làm show dễ tiếp cận với đối tượng người xem nhỏ tuổi hơn. Giám đốc Trung tâm Thiếu nhi và Truyền thông Mỹ, ông David Kleeman nhận xét, "Nhìn chung,  [Scooby-Doo] không phải là một chương trình liên tục làm kích thích cảm xúc và căng thẳng ở trẻ nhỏ. Chương trình tạo ra đủ niềm vui cho lũ trẻ mà không làm chúng bị lo âu hay gặp ác mộng."

Ở thập niên 2000, danh tiếng của Scooby-Doo đã được công chúng ghi nhận khi nó góp mặt trong các cuộc bình chọn top hoạt hình hay nhất hoặc top nhân vật hoạt hình hay nhất. Ngày 3 tháng 8 năm 2002, một số xuất bản của tạp chí TV Guide liệt các nhân vật trong phim vào danh sách "50 nhân vật hoạt hình xuất sắc nhất mọi thời đại", trong đó Scooby-Doo xếp ở vị trí số 22. Scooby cũng đứng thứ 13 trong danh sách "50 động vật trên truyền hình xuất sắc nhất mọi thời đại" của Animal Planet. Trong một năm từ 2004-05, Scooby-Doo đã nắm giữ Kỷ lục Guinness cho nhiều tập phim hoạt hình hài kịch nhất từng được sản xuất, kỷ lục này vốn do The Simpsons nắm giữ trước đó và sau này tái xô đổ. Kỷ lục trên của Scooby-Doo đã được ghi trong Sách Kỷ lục Guinness ấn bản năm 2006. Tháng 1 năm 2009, trang web giải trí IGN vinh danh Scooby-Doo ở vị trí #24 trong danh sách "Top 100 show hoạt hình truyền hình xuất sắc nhất".

Xem thêm
Scooby-Doo (phim)

Tham khảo
Chú giải

Chú thích

Liên kết ngoài
 Trang web chính thức của Warner Bros.

Nhượng quyền truyền hình giới thiệu năm 1969
Nhượng quyền của Hanna-Barbera


title: Hygrotus patruelis

text:
Hygrotus patruelis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được LeConte miêu tả khoa học năm 1855.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Hygrotus


title: Kleinbösingen

text:
Kleinbösingen là một đô thị trong huyện See thuộc bang Fribourg ở Thụy Sĩ. Tên cũ tiếng Pháp đã là Petit-Basens.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức

Kleinbosingen


title: Pseudovertagus nobilis

text:
Pseudovertagus nobilis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Cerithiidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Pseudovertagus


title: Chùa Vĩnh Nghiêm (Bắc Giang)

text:
Chùa Vĩnh Nghiêm, còn được gọi là chùa Đức La, là một ngôi chùa cổ tại làng Đức La, xã Trí Yên, huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang, Việt Nam. Chùa được công nhận là một trung tâm Phật giáo, nơi đào tạo tăng đồ cho cả nước, nơi phát tích Tam Tổ phái Thiền Trúc Lâm của Phật giáo Việt Nam. Năm 2015, chùa được công nhận là Di tích quốc gia đặc biệt.

Lịch sử
Trước kia, chùa Vĩnh Nghiêm thuộc xã Đức La, tổng Trí Yên, phủ Lạng Giang, nay là thôn Đức La, xã Trí Yên, huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang nên còn gọi là chùa Đức La và lễ hội ở đây được gọi là lễ hội La. Chùa Vĩnh Nghiêm tọa lạc nơi hợp lưu của sông Lục Nam và sông Thương (gọi là ngã ba Phượng Nhãn). Chùa nhìn ra ngã ba sông, phía Lục Đầu Giang - Kiếp Bạc, vùng Cẩm Lý cửa ngõ ra vào núi Yên Tử. Bao quanh chùa là núi non trong đó có núi Cô Tiên. Bên kia sông là vương phủ của Trần Hưng Đạo, đền Kiếp Bạc.

Văn bia chùa thời Trần viết: "Đức Tổ Điều Ngự Pháp Loa khi mở tùng lâm này, còn mở chợ Đức La. Các vị vương thân quốc thích và thập phương đàn việt, phát tâm tậu ruộng đất ở tại bản xã và các hạt khác các nơi, để cúng hương dâng tam bảo muôn đời. Chùa này và chùa Sùng Nghiêm cả thảy 72 chốn tùng lâm, công đức sáng tạo, hợp khắc vào bia ở chùa Hoa Nghiêm núi Yên Tử". Một tấm bia chùa dựng khác viết: "Đức tổ Điều Ngự (tức Trần Nhân Tông) khi mở tùng lâm này (tức chùa Vĩnh Nghiêm), mở cả chợ chùa. Các vị vương thân quốc thích và khách thập phương đã phát tâm tậu nhiều ruộng cúng cho chùa, gồm cả ruộng trong xã và ruộng ở các hạt khác nữa".

Tương truyền chùa Vĩnh Nghiêm có từ đầu thời Lý Thái Tổ (1010-1028), tên chữ là Vĩnh Nghiêm tự (永嚴寺). Thời vua Trần Thánh Tông đều có các vị cao tăng tu hành nên được tu tạo nguy nga, tráng lệ. Khi vua Trần Nhân Tông từ bỏ ngôi vua thành người tu hành đến chùa Vĩnh Nghiêm, chùa Ngọa Vân (Yên Tử) thụ giới, lấy hiệu là Hương Vân Đại Đầu Đà, sáng lập lên phái Thiền tông của Phật giáo Việt Nam. Hương Vân cùng hai đệ tử Pháp Loa, Huyền Quang sáng lập, hoàn chỉnh phái Thiền tông Việt Nam gọi là Tam tổ.

Nguyên chùa Ngọa Vân do sư Hiện Quang trụ trì, khi Hiện Quang viên tịch thì không còn nữa. Do Yên Tử là quê hương nhà Trần và nơi vua Trần Thái Tông lập phái Trúc Lâm ở đây nên Hương Vân Trần Nhân Tông thụ giới cả chùa Vĩnh Nghiêm và ở đây. Pháp Loa được ngài Hương Vân truyền pháp đã đi khắp nơi thuyết pháp, giảng bộ sách "Thiền Uyển Truyền Đăng Lục". Khi Hương Vân viên tịch, Pháp Loa làm lễ hoả táng, xây tháp mộ ở núi Yên Tử, dâng tôn hiệu là "Đại Thánh Trần Triều Trúc Lâm Đầu Đà Tĩnh Tuệ Giác Hoàng Điều Ngự Tổ Phật" gọi là Trúc Lâm đệ nhất Tổ. Rồi Pháp Loa về chùa Vĩnh Nghiêm trụ trì, xây dựng nơi đây thành trung tâm Phật giáo, đào tạo Tăng đồ và xếp đặt Tăng chức, chỉ đạo các chùa trong cả nước. Pháp Loa cho đúc 1.300 pho tượng, được đặc trách định Tăng đồ, đã có hơn 15.000 tăng ni, đệ tử, trong đó có hơn 3.000 đắc pháp, mở 200 sở đường… Cho soạn lại các sách "Đoạn Sách Lục, Tham Thiền, Yếu Chỉ". Năm 1330, Pháp Loa giao lại cho Huyền Quang đã sang chùa Quỳnh Lâm trụ trì, vài tháng sau thì viên tịch, được phong là "Tĩnh Chi Tôn Giả", làm Trúc Lâm đệ nhị Tổ.

Về Huyền Quang, vốn người làng Vạn Tải thuộc bộ Vũ Ninh (Bắc Ninh), con của Lý Ôn Hòa (quan triều Lý Thần Tông), đỗ Trạng nguyên thời Trần. Khi còn đang làm quan, Huyền Quang hộ giá đến chùa Vĩnh Nghiêm gặp Pháp Loa giảng đạo, thế là tỉnh ngộ, về triều hai lần dâng biểu từ quan được Hương Vân giao trụ trì chùa Vĩnh Nghiêm. Huyền Quang đã soạn các bộ sách lớn: Chư Phẩm Kinh, Công Văn Tập, cho in kinh Phật, phân phát cho người nghèo, viên tịch năm 1334, được ban hiệu là "Trúc Lâm Đệ Tam Đại Tự Pháp Huyền Quang Tôn Giả", làm Trúc Lâm đệ tam Tổ. Như vậy, trước khi Hương Vân đến Yên Tử, Pháp Loa đến chùa Quỳnh Lâm, thì đều đã trụ trì ở chùa Vĩnh Nghiêm. Cả ba vị Tam Tổ Trúc Lâm: Hương Vân (Đệ nhất Tổ), Pháp Loa (Đệ nhị Tổ) và Huyền Quang (Đệ tam Tổ) đều lấy chùa Vĩnh Nghiêm làm trung tâm giảng đạo. Hiện nay, trong nhà Tổ đệ nhất còn đủ ba tượng Trúc Lâm Tam tổ: trong khám là tượng Hương Vân Trần Nhân Tông, bên ngoài là tượng Pháp Loa và tượng Huyền Quang. Nơi đây đã là đất tổ của đạo Phật thời Trần, đào tạo rất nhiều Tăng đồ.

Sau này có một số vị sư từ Bắc vào Sài Gòn đã cho xây dựng một ngôi chùa Vĩnh nghiêm thứ hai tại số 339, đường Nam Kỳ Khởi Nghĩa, phường 7, Quận 3, Thành phố Hồ Chí Minh. Đây là một ngôi chùa rất nổi tiếng tại Việt Nam. Hiện, ngôi chùa này còn nổi tiếng hơn cả ngôi chùa gốc - chùa Chùa Vĩnh Nghiêm (Bắc Giang).

Kiến trúc
Chùa Vĩnh Nghiêm có quy mô lớn, tọa lạc trên mảnh đất khoảng 1 ha, bao quanh khuôn viên là luỹ tre dày đặc. Chùa được xây dựng trên một trục, hướng đông nam gồm 4 khối: Toà Thiên đường, toà Thượng điện, nhà Tổ đệ nhất, gác chuông, nhà tổ đệ nhị và một số công trình khác. Mở đầu là cổng tam quan xây gạch, sau đó đi vào hơn 100 m là Bái đường (chùa Hộ). Từ ngày dựng chùa, hai bên đường được trồng thông để thành chốn tùng lâm, có cây đường kính gần 1m. Trên sân chùa có một tấm bia to, 6 mặt, dựng năm Hoằng Định thứ 7 (1606) với nội dung ghi lại việc trùng tu chùa năm đó. Đối diện với tấm bia cổ là vườn tháp mộ trong đó là của 5 vị sư có tên tuổi các hòa thượng: Phù Lãng Trung pháp (hiệu Sa môn), Thông Duệ ứng Duyên, Thanh Quý, Tịnh Phương Sa môn, Thanh Hanh và một số tháp khác.

Khối thứ nhất kiểu chữ "Công" (工) gồm Bái đường, nhà Thiêu hương, Thượng điện với thiết kế khang trang lối tàu bảy, đao lá, mái 4 đao 8 kèo kiểu con chồng, thượng tam hạ tứ. Bên ngoài chùa trang trí đắp nổi lối "nề ngõa" hình cuốn thư có ba chữ hình kỷ hà, trang trí hồi văn, hoa lá chạy đường diềm bao quanh. Nội thất của Thiêu hương được trang trí, chạm khắc lộng lẫy. Trong 3 nếp chùa đều có cửa võng, chạm khắc hoa lá, chim muông, họa tiết tinh vi mềm mại cầu kỳ được sơn son thiếp vàng, trên là các hoành phi đại tự lớn.

Khối thứ hai cũng làm theo kiểu chữ công nhưng thấp và nhỏ hơn. Đây là nhà Tổ đệ nhất thờ Tổ Hương Vân Trần Nhân Tông. Trong toà Tổ đệ nhất hiện nay có một tượng hậu đặt ở phía ngoài, 2 gian bên. Ba tổ Trúc Lâm đặt ở hậu cung, trên có tấm hoành phi "Trúc Lâm hội Thượng".

Khối thứ ba là gác chuông cao 2 tầng 8 mái, treo một quả chuông lớn. Kiến trúc lầu chuông được kết hợp giữa cấu trúc gỗ và gạch, ở phần giữa bốn đầu bảy có treo những quả chuông đồng nhỏ (chuông gió).

Khối thứ tư, kết cấu kiểu chữ đinh (丁) là nhà Tổ đệ nhị thờ Tổ Pháp Loa.

Trước đây, hai bên còn có các dãy nhà Tả vu và Hữu vu, mỗi dãy 18 gian rộng rãi là nơi hàng năm các sư về an cư kiết hạ, và các kiến trúc phụ phục vụ sinh hoạt hàng ngày của tăng ni, Phật tử.

Chùa Vĩnh Nghiêm mới được trùng tu, quy mô nguy nga, tráng lệ như xưa, phục dựng lại tam quan theo nền cũ xây bằng gạch dài 7m, rộng 5m vỉa đá thành bậc rồng mây.

Mộc bản chùa Vĩnh Nghiêm
Trong chùa có tất nhiều tượng pháp, đủ loại tượng: Tượng Phật, tượng các vị Tổ dòng Trúc Lâm, tượng các vị sư Tổ sau này, tượng Hộ pháp, tượng La Hán…Trong số những đồ thờ tự ở đây, có chiếc mõ dài gần nửa mét, được sơn đen bóng, lỗ thoát âm có đề hai dòng chữ Phạn.

Chùa Vĩnh Nghiêm xưa là nơi đào tạo luyện tăng đồ Phật giáo nên là nơi tàng trữ để các bộ ván kinh xưa rộng tới 10 gian nhà. Đó là những bộ ván kinh có từ 700 năm nay, là kho sách cổ vô cùng quý giá, như: Sa di tăng Sa di lì tỷ khiêu lỵ (348 giới luật), bộ Yên Tử nhật trình từ thế kỷ 15 (quá trình hình thành phái Trúc Lâm), Hoa nghiêm sớ, Di đà sớ sao, Đại thừa chỉ quán, Giới kinh ni... Nhiều kệ ván in kinh vẫn còn. Đó là kho ván khắc in, người xưa gọi là mộc thư khố là hiện vật minh chứng chùa Vĩnh Nghiêm từng thống lãnh 72 chốn tùng lâm. Hiện nay, kho mộc thư vẫn lưu giữ được 34 đầu sách với gần 3000 bản khắc, mỗi bản có hai mặt, mỗi mặt 2 trang sách khắc ngược (âm bản) khoảng 2000 chữ Nôm, chữ Hán. Những bản khắc có niên đại sớm nhất, nhiều sách nhất, chữ chuẩn đẹp nhất và đạt đến độ tinh xảo, trong số mộc thư còn lưu giữ được ở nước ta. Từ những ván khắc đó, có thể in ra đủ biên lan, bản tâm, ngư vĩ, thiên đầu, địa cước. Biên lan có khung viền lề trang sách là một đường chỉ to và một đường chỉ nhỏ. Bản tâm cho biết tên sách, thứ tự trang sách. Thượng hạ Bản tâm có Ngư vĩ theo kiểu song Ngư vĩ. Tả hữu, thượng hạ Biên lan có Thiên đầu - Địa cước. Các bản mộc thư chủ yếu ghi chép kinh luật nhà Phật, lịch sử hình thành và phát triển thiền phái Trúc Lâm, trước tác của 3 vị tổ thiền phái là Trần Nhân Tông, Pháp Loa và Huyền Quang; ngoài ra còn có các tác phẩm thơ, phú, nhật ký của Mạc Đĩnh Chi và một số vị cao tăng. Nghiên cứu mộc thư khố, chúng ta có lượng thông tin phong phú, đa dạng về lịch sử Phật giáo, tư tưởng hành đạo, nhập thế của thiền phái Trúc Lâm, văn học, phong tục tập quán cùng sự phát triển của nghề khắc in mộc thư và nghệ thuật chạm khắc gỗ của Việt Nam.

Đặc biệt một số mộc thư giới thiệu cách chữa bệnh bằng thuốc nam, cách châm cứu với bản sơ đồ chỉ dẫn các huyệt rõ ràng. Hiện nay phòng mạch của nhà chùa vẫn kế thừa các bài thuốc ghi trong mộc thư để chữa các bệnh về thần kinh, đau xưng khớp và các bệnh về tiêu hóa.

Việt Nam từng đệ trình lên UNESCO hồ sơ mộc bản kinh Phật chùa Vĩnh Nghiêm đề nghị công nhận là di sản tư liệu thế giới. Hồ sơ mộc bản kinh Phật chùa Vĩnh Nghiêm cũng đã lọt qua vòng sơ duyệt của UNESCO. Trong kỳ họp của Ủy ban Ký ức thế giới khu vực châu Á - Thái Bình Dương diễn ra tại Bangkok - Thái Lan từ 14-16/5/2012, mộc bản kinh Phật chùa Vĩnh Nghiêm đã được công nhận là Di sản ký ức thế giới khu vực châu Á - Thái Bình Dương năm 2012. Tối 6/10/2012, tại Bắc Giang, bà Katherine Muller Mari - Trưởng đại diện UNESCO tại Việt Nam đã trao Bằng công nhận mộc bản chùa Vĩnh Nghiêm là di sản tư liệu ký ức thế giới. Sự kiện này được xếp thứ 2 trong 10 sự kiện văn hóa, thể thao và du lịch nổi bật nhất năm 2012 của Việt Nam.

Ảnh hưởng trong dân gian

Ai qua Yên Tử, Quỳnh Lâm
Vĩnh Nghiêm chưa tới Thiền tâm chưa thành

Ở Bắc Giang còn lưu truyền câu ca:
"Thứ nhất là chùa Đức La,
"Thứ nhì chùa Bổ, thứ ba chùa Tràng."

Hội La
Theo truyền tích ở địa phương: Khi vua Trần Anh Tông nhường ngôi cho Trần Minh Tông thì thường hay đến chùa Vĩnh Nghiêm tham thiền học đạo. Mỗi khi vua Trần Minh Tông đến thăm cha Trần Anh Tông đều cho xa giá dừng lại ở bến đò Lá trước khi sang sông vào chùa Vĩnh Nghiêm. Vua và quan quân đều đối xử với dân Đức La rất tốt nên khi vua Trần Anh Tông mất, nhân dân đã lập am thờ vua ở bến đò Lá gọi là đền Tiên La. Các triều đại phong kiến tiếp theo đều cho phép dân làng thờ phụng và tổ chức lễ hội lệ gọi là hội La.

Cao Tăng Trụ Trì

Thời Trần :

 Trúc Lâm Đại Sĩ Trần Nhân Tông, Tịnh Tuệ Giác Hoàng Điều Ngự Thánh Tổ
 Nhị Tổ Pháp Loa Tôn Giả, Phổ Tuệ Tịnh Trí Giác Thánh Tổ
 Tam Tổ Huyền Quang Tôn Giả, Tam Giáo Trạng Nguyên Thánh Tổ

Thời Mạc

 Thiền Sư Tạ Pháp Ninh (1588)

Thời Lê

 Tăng Chính Ty Tăng Lục Vũ Văn Thông, tự Huệ Hải, pháp hiệu Linh Không (1602)
 Thiền Tăng Thân Viết Trị, tự Pháp Huệ, hiệu Đức Hương (1702)
 Sa Môn Tính Thành, Tính Tĩnh  (1725)
 Tổ Hải Thức, Hải Dụng

Thời Nguyễn đến hiện nay

 Tổ Phù Lãng Trung

 Hòa Thượng Thích Tâm Viên

 Hòa Thượng Thích Thanh Tuyền, viên tịch năm 1900
 Hòa Thượng Thích Thanh Hanh, Tổ Vĩnh Nghiêm, Pháp Chủ Thiền Gia, sư thế danh Nguyễn Thanh Đàm, sinh năm 1840 mất năm 1936, danh tăng nổi tiếng bậc nhất Việt Nam cuối thế kỷ 19 đầu 20. Năm 1900 sư huynh Ngài là Hòa thượng Thích Thanh Tuyền viên tịch, Ngài được cung thỉnh về làm Trưởng sơn môn Vĩnh nghiêm, trụ trì chùa, Sư năm 10 tuổi đã xuất gia với tổ sư họ Nguyễn chùa Hòe Nhai ở Hà Nội, sau đó được gửi về chùa Vĩnh Nghiêm học với tổ sư Tâm Viên.
Hòa Thượng Nguyễn Thông Đạt
 Hòa Thượng Thích Tâm Duyệt
 Hòa Thượng Thích Thanh Sam (1929-2018), Phó Pháp chủ hội đồng chứng minh

Chú thích

Liên kết ngoài
Dòng Phật giáo Vĩnh Nghiêm
Trang Thông tin của tỉnh Bắc Giang
Trang mạng chính thức của chùa Vĩnh Nghiêm

Chùa tại Bắc Giang


title: Freziera sessiliflora

text:
Freziera sessiliflora là một loài thực vật thuộc họ Theaceae. Đây là loài đặc hữu của Colombia.

Chú thích

Tham khảo

 World Conservation Monitoring Centre 1998. Freziera sessiliflora. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Colombia
Freziera
Thực vật dễ tổn thương


title: Scabrotrophon cerritensis

text:
Scabrotrophon cerritensis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Scabrotrophon


title: Nguyễn Mạnh Tường

text:
Nguyễn Mạnh Tường có thể tên của một trong các nhân vật sau đây:
Luật sư Nguyễn Mạnh Tường (1909 – 1997)
Vận động viên môn bắn súng thể thao Nguyễn Mạnh Tường.


title: Bulbophyllum malleolabrum

text:
Bulbophyllum malleolabrum là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

malleolabrum]]

M


title: Antweiler

text:
Antweiler là một xã thuộc huyện Ahrweiler, trong bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Xã Antweiler có diện tích 4,46 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 570 người.

Tham khảo

Xã của bang Rheinland-Pfalz


title: Phạm Tăng

text:
Phạm Tăng (chữ Hán: 范增; 277 – 204 TCN) là một nhân vật chính trị thời cuối Tần đầu Hán Sở trong lịch sử Trung Quốc. Ông là người thôn Cư Sào (quận Cư Sào, thị Sào Hồ, tỉnh An Huy), hạt Hoài Dương, nay thuộc An Huy, Trung Quốc. Ông tham gia cuộc chiến lật đổ nhà Tần và chiến tranh giữa Hán và Sở, giữ vai trò mưu sĩ cho Tây Sở bá vương Hạng Vũ, được Hạng Vũ tôn là Á phụ.

Hiến kế lập vua Sở
Thời Tần Thủy Hoàng, Phạm Tăng làm ẩn sĩ không tham gia việc chính trị. Sử ký chép rằng ông "xưa nay ở nhà, thích mưu kế lạ". Ông chỉ bắt đầu xuất hiện trên chính trường từ năm 208 TCN.

Tháng 7 năm 209 TCN thời Tần Nhị Thế, Trần Thắng khởi nghĩa ở làng Đại Trạch, đánh đến đất Trần thì xưng làm Trương Sở vương. Trong số các lực lượng hưởng ứng Trần Thắng đánh Tần có Hạng Lương là con của danh tướng Hạng Yên nước Sở cũ, cùng cháu là Hạng Vũ.

Hàng loạt chư hầu cũ thời Chiến Quốc được tái lập chống Tần nhưng không hợp tác với Trần Thắng nên Trần Thắng nhanh chóng bị quân Tần đánh bại và bị giết chết vào tháng 12 năm 208 TCN. Hạng Lương xây dựng lực lượng lớn mạnh ở Giang Đông, vượt sông Trường Giang tiến về phía tây. Khi chưa biết Trần Thắng chết, Hạng Lương ra sức chống lại Sở giả vương mới là Cảnh Câu vì cho rằng Cảnh Câu phản Trần Thắng và giết chết Cảnh Câu.

Hạng Lương nghe tin Trần Vương đã chết thật, bèn gọi các biệt tướng họp ở đất Tiết để bàn bạc. Bấy giờ Phạm Tăng đã 70 tuổi, ông tìm đến gặp Hạng Lương và nói với Hạng Lương:
Trần Thắng thua là phải lắm. Trong sáu nước bị Tần diệt thì nước Sở là vô tội nhất. Từ khi vua Hoài Vương vào đất Tần rồi không về nữa, người Sở vẫn còn thương xót ông cho đến ngày nay. Vì vậy Sở Nam Công nói: "Nước Sở dù chỉ còn ba hộ, nhưng tiêu diệt nhà Tần, chính là nước Sở". Nay Trần Thắng khởi sự không lập con cháu vua Sở mà tự lập làm vương thì tình thế không thể lâu dài được. Bây giờ ngài khởi nghĩa ở Giang Đông, các tướng nước Sở kéo đến theo ngài như ong về tổ, là vì nhà ngài đời đời làm tướng nước Sở, họ cho rằng ngài có thể lập lại con cháu vua Sở làm vua.

Hạng Lương cho là phải, bèn tìm người cháu của Sở Hoài Vương tên là Tâm, đang chăn dê cho người ta, lập làm vua Sở, cũng lấy hiệu là Sở Hoài Vương để thỏa lòng mong mỏi của dân chúng.

Tham gia cứu Triệu

Từ khi Sở Hoài vương được lập, hào kiệt các nơi kéo về hưởng ứng Hạng Lương rất đông và đây trở thành lực lượng chống Tần mạnh nhất.

Hạng Lương liên tiếp đánh thắng được tướng Tần là Chương Hàm mấy trận, có ý kiêu căng, bị Chương Hàm đột kích giết chết ở Định Đào. Sử không chép rõ khi đó Phạm Tăng có đi cùng Hạng Lương hay ở bên cạnh Sở Hoài vương. Quân chủ lực của Sở tan rã. Hạng Vũ, Lưu Bang vội cùng Lã Thần kéo về đông hợp binh với Sở Hoài vương.

Sau khi củng cố lại lực lượng, Hoài vương chia quân đánh Tần, giao cho Lưu Bang tiến thẳng về tây đến Hàm Dương, còn Tống Nghĩa và Hạng Vũ lên phía bắc đánh đạo quân chủ lực của Chương Hàm đang vây nước Triệu. Phạm Tăng được làm chức mạt tướng đi cùng Tống Nghĩa.

Tống Nghĩa muốn trì hoãn cứu Triệu, bị Hạng Vũ giết chết cướp quyền. Phạm Tăng đi theo Hạng Vũ cứu Triệu, đại phá quân Tần, bắt sống Vương Ly, giết Tô Giác và Thiệp Nhàn. Đó chính là Trận Cự Lộc nổi tiếng cuối thời nhà Tần.

Sử không chép rõ việc Phạm Tăng có bày mưu kế cho Hạng Vũ đánh thắng quân Tần hay không, nhưng tới khi quân Hạng Vũ tiến vào Hàm Dương thì Sử ký ghi Phạm Tăng đã được Hạng Vũ phong làm đại tướng quân, tôn làm Á phụ. Điều đó chứng tỏ ông có vai trò đóng góp nhất định đối với việc đánh thắng quân Tần, xoay chuyển cục diện chiến trường giữa Sở và Tần, quyết định sự diệt vong của nhà Tần.

Mưu trừ Lưu Bang
Quân Tần thua to, tướng Tần Chương Hàm phải đầu hàng. Hạng Vũ mang đại quân chư hầu tiến vào Hàm Dương mới biết Lưu Bang, vì không phải giao chiến với những đạo quân Tần mạnh, đã vào trước. Sợ thế mạnh của Hạng Vũ, Lưu Bang lui về Bá Thượng, nhường bước cho Hạng Vũ vào Hàm Dương.

Biết tin Lưu Bang muốn lấy lòng dân Quan Trung, Phạm Tăng nói với Hạng Vũ:
Khi Bái Công ở Sơn Đông thì tham của cải, thích gái đẹp. Nay vào Quan Trung, ông ta không lấy của cải gì, không thân cận đàn bà con gái, điều đó chứng tỏ chí của ông ta không vừa. Tôi sai người xem khí mây của ông ta thì đều là khí long hổ thành năm sắc, chính là khí tượng thiên tử đấy, phải đánh gấp chớ có bỏ qua.

Hạng Vũ nghe theo, cho quân chuẩn bị đánh Lưu Bang. Nhưng chú Hạng Vũ là Hạng Bá mang ơn quân sư của Lưu Bang là Trương Lương, lại đến báo cho Lương biết để Lương tránh đi. Lương báo lại cho Lưu Bang, vì vậy Lưu Bang cũng biết được ý đồ này. Lưu Bang vội ra tiếp đón Hạng Bá, đối đãi như huynh trưởng, đồng thời phân trần là không có ý tranh đoạt với Hạng Vũ. Hạng Bá trở về khuyên Hạng Vũ không nên đánh Lưu Bang, Hạng Vũ nghe theo.

Tuy nhiên Phạm Tăng nhất định khuyên Hạng Vũ phải trừ khử Lưu Bang vì ông đoán người này sẽ là đối thủ lớn của Hạng Vũ trong các chư hầu.

Sáng hôm sau, hai bên gặp nhau ở Yến Hồng Môn. Lưu Bang mang theo một trăm kỵ binh đến yết kiến Hạng Vũ để tạ lỗi. Dù Phạm Tăng khuyên Hạng Vũ giết chết Lưu Bang trên tiệc nhưng Hạng Vũ nghe Lưu Bang xin lỗi nhún nhường nên lại mềm lòng không nỡ hại.

Hôm ấy Hạng Vũ giữ Lưu Bang ở lại uống rượu. Hạng Vũ và Hạng Bá ngồi quay mặt về hướng đông. Á Phụ Phạm Tăng ngồi quay mặt về hướng nam, Lưu Bang ngồi quay mặt về hướng Bắc. Trương Lương chầu quay mặt về hướng tây.

Phạm Tăng đưa mắt nhìn Hạng Vương, đưa cái vòng ngọc quyết ra hiệu, như thế ba lần, nhưng Hạng Vương vẫn im lặng không để ý.

Phạm Tặng thất vọng đứng dậy đi ra, gọi tướng Hạng Trang đến bảo:
Quân vương là người bất nhẫn! Anh phải vào chúc thọ! Chúc thọ xong xin múa kiếm, nhân đó đâm Bái Công ở chỗ ngồi và giết đi. Nếu không, tất cả bọn anh đều bị ông ta bắt cầm tù cả đấy.

Hạng Trang liền vào chúc thọ và rút gươm ra múa. Trương Lương lo lắng lại cầu xin Hạng Bá. Hạng Bá cũng không nỡ giết Lưu Bang, nên cũng đứng lên tuốt gươm múa, che đỡ cho Lưu Bang.

Một lát, Lưu Bang đứng dậy đi ra ngoài, nhân thể trốn về, sai Trương Lương ở lại để xin lỗi, đưa cho Lương một cặp ngọc bạch bích nói là để biếu Hạng Vũ và một đôi chén ngọc muốn để biếu Á Phụ.

Lưu Bang bỏ xe lại, cùng mấy người thân tín cưỡi ngựa đi thoát thân. Áng chừng Lưu Bang đã đi thoát, Trương Lương mới trở vào tạ lỗi, nói với Hạng Vũ:
Bái Công quá chén, không thể vào từ biệt, có sai thần là Lương dâng một đôi ngọc bích để kính dâng đại vương, một đôi chén ngọc để kính dâng đại tướng quân.

Rồi Lương dâng ngọc bạch bích và đôi chén ngọc lên Hạng Vũ, trở về với Lưu Bang.

Hạng Vũ bèn nhận ngọc bích đặt ở chỗ ngồi. Á Phụ Phạm Tăng thấy Lưu Bang đã đi thoát, buồn bực cầm chén ngọc đặt xuống đất, tuốt kiếm đập chén vỡ tan, nói:
Chao ôi! Thằng trẻ con không thể cùng bàn mưu kế! Người đoạt thiên hạ của Hạng Vương nhất định là Bái Công. Bọn ta sẽ bị bắt làm tù hết.

Bị kế ly gián
Năm 206 TCN, Hạng Vũ trở thành người đứng đầu chư hầu, tự xưng là Tây Sở bá vương và phân phong cho các chư hầu. Phạm Tăng được phong làm Lịch Dương hầu.

Một số chư hầu bất bình như Điền Vinh ở Tề, Trần Dư ở Triệu nổi dậy chống lại. Hạng Vũ mang quân đánh Tề. Lưu Bang được phong làm Hán vương nhưng thực chất bị đày ải vào đất Thục, cũng nổi dậy đông tiến. Lực lượng của Lưu Bang phát triển mạnh mẽ nhất. Tới năm 204 TCN, chư hầu chia làm 2 phe, nửa theo Hán, nửa theo Sở. Quân Hán và Sở giằng co nhưng Hạng vương chiếm ưu thế hơn.

Hán vương Lưu Bang đóng quân ở Vinh Dương, xây đường ống ra đến Hoàng Hà để lấy lúa ở kho Ngao Thương. Hạng vương mấy lần đem quân đánh cướp đường ống của Hán. Hán vương thiếu lương thực, lo sợ xin hòa, cắt đất từ Vinh Dương sang phía đông về Hán. Hạng vương muốn nghe theo. Á phụ Phạm Tăng nói:
Đối phó với Hán thì dễ thôi! Nay cơ hội này mà không lấy, về sau sẽ hối hận.

Hạng vương bèn cùng Phạm Tăng vây Vinh Dương rất gấp. Hán vương lo lắng, liền hỏi kế Trần Bình. Trần Bình phân tích với Lưu Bang:
Đại vương... có thể rộng rãi đối với người ta về mặt phong tước và cấp đất; cho nên những kẻ sĩ ham lợi phần nhiều theo Hán... Vì đại vương tự thị, khinh người nên không thể thu được những kẻ sĩ thanh liêm, khí tiết, nhưng có thể gây rối loạn ở nước Sở. Kia Hạng vương chẳng qua chỉ có mấy người tôi ngay thẳng là bọn Á Phụ, Chung Ly Muội, Long Thư, Chu Ân mà thôi. Nếu đại vương có thể tung ra mấy vạn cân vàng, làm kế phản gián, ly gián vua tôi họ, để cho Hạng vương nghi ngờ, Hạng vương vốn là người đa nghi, hay tin lời gièm pha thì bên trong thế nào họ cũng sẽ giết nhau. Hán nhân đó đem quân đánh, thì chắc chắn phá được Sở.

Hán vương cho là phải, bèn đem ra bốn vạn cân vàng cho Trần Bình, mặc tùy ý tiêu dùng. Bình đã xuất nhiều tiền, tung phản gián vào quân Sở, phao tin rằng bọn Chung Ly Muội làm tướng của Hạng Vương, tuy lập được nhiều công, nhưng rốt cục vẫn không được cắt đất, phong vương, cho nên họ muốn hợp làm một với quân Hán để tiêu diệt họ Hạng mà chia đất đai nước Sở. Quả nhiên Hạng Vũ vốn đa nghi, không tin bọn Chung Ly Muội.

Hạng vương sai sứ đến Hán, Hán vương sai làm cỗ thái lao đưa lên. Thấy sứ giả của Sở, Hán vương liền giả vờ kinh ngạc nói:
Ta tưởng là sứ giả của Á Phụ, hóa ra sứ giả của Hạng vương!

Bèn sai đem cất cỗ thái lao đi, sai lấy cơm rau đưa ra tiếp sứ giả nước Sở. Sứ giả nước Sở về báo lại với Hạng vương tất cả. Quả nhiên Hạng vương rất ngờ vực Á Phụ, tưởng ông đồng mưu với Lưu Bang. Á Phụ muốn đánh gấp để hạ thành Vinh Dương nhưng Hạng vương không tin ông nên không chịu nghe theo.

Á Phụ nghe tin Hạng vương ngờ vực mình, liền nổi giận nói:
Việc thiên hạ đã xong xuôi cả rồi đấy, Xin quân vương hãy tự làm lấy! Cho phép thần được mang nắm xương tàn trở về làm một người lính.

Hạng vương bằng lòng, không hề tỏ ra quyến luyến ông. Phạm Tăng uất hận, đi chưa đến Bành Thành thì nổi ung ở lưng mà qua đời. Á phụ Phạm Tăng thọ 74 tuổi. Người Tây Sở lập bia mộ cho ông tại đó, mộ của ông vẫn còn giữ tới hôm nay. Mặc dù vậy, có lời đồn rằng thực ra rằng ông sống ẩn cư tại Thiên Thai.

Mất Phạm Tăng là tổn hại lớn cho Hạng Vũ. Chỉ hơn 1 năm sau cái chết của Phạm Tăng, Hạng Vũ đang ở thế lấn át quân Hán đã bị Lưu Bang đánh bại hoàn toàn, phải tự vẫn ở Ô Giang năm 202 TCN. Tây Sở mất.

Ý kiến của Lưu Bang
Sau khi diệt Tây Sở, thống nhất thiên hạ, Lưu Bang đã tự tổng kết nguyên nhân thắng lợi của mình và nguyên nhân thất bại của Hạng Vũ:
Phàm việc tính toán trong màn trướng mà quyết định được sự thắng ở ngoài ngàn dặm thì ta không bằng Tử Phòng; trị nước nhà, vỗ yên trăm họ, vận tải lương thực không bao giờ đứt thì ta không bằng Tiêu Hà; nắm trong tay trăm vạn quân đã đánh là thắng, tiến công là nhất định lấy thì ta không bằng Hàn Tín. Ba người này đều là những kẻ hào kiệt, ta biết dùng họ cho nên lấy được thiên hạ. Hạng Vũ có một Phạm Tăng mà không biết dùng cho nên mới bị ta bắt.

Chú thích

Tham khảo
Sử ký Tư Mã Thiên, các thiên:
Hạng Vũ bản kỷ
Cao Tổ bản kỷ
Trần Thừa tướng thế gia

Xem thêm
Hán Sở tranh hùng
Hạng Lương
Hạng Vũ
Lưu Bang
Chương Hàm
Trương Lương
Trần Bình
Trận Cự Lộc

Nhân vật quân sự Tây Sở
Người nhà Tần
Sinh năm 277 TCN
Mất năm 204 TCN
Người An Huy


title: Eo biển Luzon

text:
Eo biển Luzon (tiếng Filipino: Kipot ng Luzon) là một eo biển nằm giữa đảo Đài Loan và Luzon của Philippines. Eo biển này nối giữa Biển Philippine và Biển Đông.

Eo biển rộng xấp xỉ 250 km. Eo biển bao gồm một số đảo và được chia thành hai nhóm: Quần đảo Batanes tương ứng với tỉnh đảo Batanes và Quần đảo Babuyan thuộc tỉnh Cagayan, cả hai đều thuộc về Philippines.

Eo biển Luzon lại được chia thành các kênh biển nhỏ hơn. Kênh biển Babuyan chia tách đảo Luzon với quần đảo Babuyan, và quần đảo này lại chia tách với quần đảo Batanes qua Kênh biển Balintang. Batanes chia tách với Đài Loan qua Kênh biển Bashi (Ba Sĩ).

Đây là một eo biển quan trọng cho tàu thyền và truyền thông. Nhiều tàu đến từ châu Mỹ có thể sử dụng hải trình qua eo biển này để tới các cảng quan trọng tại châu Á. Nhiều cáp thông tin cũng được đặt dưới đáy biển của eo biển Luzon. Các cáp này truyền đạt những dữ liệu và điện tín đến Trung Quốc, Hồng Kông, Đài Loan, Nhật Bản và Hàn Quốc.

Tham khảo

Eo biển Philippines
Eo biển của Đài Loan
Biên giới Philippines
Eo biển quốc tế
Eo biển Biển Đông
Biên giới Trung Hoa Dân Quốc


title: Quần đảo Thổ Chu

text:
Quần đảo Thổ Chu hay quần đảo Thổ Châu là một quần đảo nằm trong vịnh Thái Lan, ở về phía tây nam đảo Phú Quốc và được xem là ở cực tây nam của Việt Nam. Toàn bộ quần đảo này cấu thành xã đảo Thổ Châu, thành phố Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang. Nằm cách bờ vịnh Rạch Giá 198 km, đảo Thổ Chu là đảo lớn nhất trong quần đảo và thường được ghi tên là Poulo Panjang (gốc từ tiếng Mã Lai Pulau Panjang, nghĩa là "cù lao dài" hoặc "đảo dài") trên nhiều hải đồ của người phương Tây từ các thế kỉ trước.

Tên gọi
Thổ Châu là tên gọi đầu tiên có lịch sử hàng trăm năm xuất hiện từ thời Nguyễn Ánh, còn Thổ Chu chỉ mới xuất hiện vài mươi năm trở lại đây.

Tên gọi của đảo do chúa Nguyễn Ánh đặt trong thời kỳ bôn tẩu vốn là Thổ Châu (ông không bao giờ đặt tên là Thổ Chu vì kỵ húy tổ tiên mình là chúa Nguyễn Phúc Chu). Mặc dù trong Hán tự, Chu và Châu vốn được viết cùng một tự dạng, nhưng vẫn đọc là Châu. Đến sau năm 1975, một số cán bộ miền Bắc gọi nơi đây là Thổ Chu và dần phổ biến như hiện nay.

Địa lý
Quần đảo Thổ Chu gồm tám đảo là
 Đảo Thổ Chu , 13,95 km²,
 Hòn Cái Bàn (h. Đá Bàn)
 Hòn Cao Cát
 Hòn Nhạn
 Hòn Từ (khoảng 1 km²),
 Hòn Khô (khoảng 15 m²),
 Hòn Xanh,
 Hòn Cao.

Trong số này, hòn Nhạn là một đảo nhỏ có diện tích khoảng 2.000 m² với điểm cao nhất đạt độ cao 40 m so với mực nước biển. Đây chính là điểm A1 () trên đường cơ sở của Việt Nam.

Đa dạng sinh học và địa chất
Đảo Thổ Chu thuộc quần đảo này lần đầu tiên được đề xuất thành lập khu bảo tồn biển vào năm 1995. Tiếp theo đó, Ngân hàng Phát triển châu Á đã đề xuất việc xây dựng khu bảo tồn biển đảo Thổ Chu với diện tích 22.400 hecta, trong đó phần đất liền có diện tích 1.190 ha và mặt biển là 21.210 ha.

Về cấu tạo địa chất, quần đảo Thổ Chu do sa thạch cấu thành. Đá giàu silic và sắt nên có màu xám hoặc hồng. Ngoài ra, thềm lục địa ở đây nằm trong bể trầm tích Thổ Chu - Mã Lai có nhiều triển vọng về dầu khí.

Lịch sử
Thời Việt Nam Cộng hòa, có khoảng 500 dân - đa số là người Kinh gốc Rạch Giá và chỉ có bốn gia đình gốc Khmer - sống tập trung tại bãi Ngự trên đảo Thổ Châu. Thời gian trước sự kiện 30 tháng 4 năm 1975, có một sân bay trực thăng và vài chiếc tàu PCF  của Hải quân Việt Nam Cộng hòa đóng quân và đã bàn giao lại cho dân quân quản lý để chờ đối phương tiếp quản.

Ngày 10 tháng 5 năm 1975, quân Khmer Đỏ đưa tàu đổ bộ chuyên chở phương tiện (LCM) và ba tàu hộ tống (PCE) đưa quân chiếm đảo chính Thổ Châu mà không tốn một viên đạn, đồng thời bắt khoảng năm trăm dân thường về Campuchia để thảm sát. Từ ngày 24 tháng 5 đến 27 tháng 5 năm 1975, quân Việt Nam tấn công và tái chiếm đảo. Năm 1977, Khmer Đỏ tập kích đảo Thổ Châu một lần nữa nhưng đã bị đánh bại hoàn toàn.

Ngày 27 tháng 4 năm 1992, Ủy ban nhân dân tỉnh Kiên Giang đưa sáu gia đình với khoảng ba mươi người đang cư ngụ tại xã Kiên Hải ra đảo Thổ Châu để lập nghiệp. Ngày 24 tháng 4 năm 1993, Chính phủ Việt Nam quyết định thành lập xã đảo Thổ Châu.

Ngày 19 tháng 7 năm 2017, HĐND tỉnh Kiên Giang thông qua Đề án lập mới huyện đảo Thổ Châu từ xã Thổ Châu của huyện đảo Phú Quốc để trình lên Chính phủ.

Dân cư
Quần đảo Thổ Chu có diện tích 13,98 km², dân số năm 2020 là 1.869 người, mật độ dân số đạt 134 người/km².

Thổ Châu có một ấp với tám tổ tự quản. Toàn xã có 600 hộ gia đình với gần 2.000 người, trong đó phần lớn là lực lượng hải quân và biên phòng lập gia đình và định cư tại đây, còn lại là dân nhập cư. Dân địa phương sống dựa vào dịch vụ bám vào những chuyến tàu đánh bắt cá, sản xuất tiểu thủ công nhỏ lẻ, trồng trọt, chăn nuôi và đánh bắt hải sản ven bờ. Dân số luôn biến động theo từng mùa, và việc quản lý an ninh trật tự gặp nhiều khó khăn.

Xem thêm
Quần đảo Nam Du
Quần đảo An Thới
Đảo Wai

Tham khảo

Thư mục

  (Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam (ngày 26 tháng 1 năm 2016). "Địa lí địa phương Kiên Giang" - Tái bản lần thứ hai).

Liên kết ngoài

Thổ Chu
Vịnh Thái Lan
Địa mạo Kiên Giang
Phú Quốc


title: Terenolla pygmaea

text:
Terenolla pygmaea là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Terebridae, họ ốc dài.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Terenolla
Động vật được mô tả năm 1844


title: Under the Radar (album của Daniel Powter)

text:
Under the Radar là album phòng thu thứ ba của nam ca sĩ đến từ Canada Daniel Powter, tiếp sau album phòng thu mang tên anh năm 2005. Album phát hành ở châu Âu tháng 9 năm 2008 và sau đó vào năm 2009 ở Bắc Mỹ. "Next Plane Home" đã được phát hành làm đĩa đơn đầu tiên từ album. Album cũng chứa một bản remix của đĩa đơn "Love You Lately" trước đó của anh. Ở Vương quốc Anh, album đạt được thứ hạng 43.

Bản remix của "Love You Lately" vẫn được thường xuyên chơi trên các sóng phát thanh ở New England cho đến nay.

Track listing

Chú thích

Album năm 2008
Album của Daniel Powter
Album của Warner Bros. Records


title: Globothorax

text:
Globothorax là một chi bọ cánh cứng trong họ
Elateridae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1891 bởi Fleutiaux.

Các loài
Các loài trong chi này gồm:
 Globothorax chevrolati Fleutiaux, 1891
 Globothorax cidralensis Golbach, 1979

Chú thích

Tham khảo

Họ Bổ củi


title: Venteuges

text:
Venteuges là một xã thuộc tỉnh Haute-Loire trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes ở nam trung bộ nước Pháp. Khu vực này có độ cao trung bình 1055 mét trên mực nước biển. Theo điều tra dân số năm 1999 của INSEE có dân số 380 người.

Tham khảo

Xã của Haute-Loire


title: Sân bay Pangkal Pinang

text:
Sân bay Pangkal Pinang hay sân bay Depati Amir  là một sân bay của Pangkal Pinang, Bangka-Belitung, Indonesia.

Các hãng hàng không và các điểm đến
Adam Air (Jakarta)
Batavia Air (Jakarta)
Sriwijaya Air (Jakarta, Palembang)
Lion Air (Jakarta)

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sân bay Indonesia


title: Hirasodes

text:
Hirasodes là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae


title: Nünschweiler

text:
Nünschweiler là một đô thị thuộc huyện Südwestpfalz, trong bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị này có diện tích 9,98 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 819 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Südwestpfalz


title: Ông Nguyên

text:
{| border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" align="right" width="280" style="margin: 0 0 1em 1em; background: #ffffff; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 90%;"
|-----
|+Huyện Ông Nguyên thuộc Thiều Quan
|-----
|align=center colspan=2|
|-----
|align=center colspan=2|Ông Nguyên trong Thiều Quan
|-
|Huyện lỵ||trấn Long Tiên
Diện tích2217 kilômét vuông
Dân số377.000 người (2004)
Cấp hành chínhhuyện
Mã bưu chính512600
Mã vùng điện thoại0751
|-
|Biển số xe||粤F
</table>
Ông Nguyên (tiếng Trung: 翁源县, Hán Việt: Ông Nguyên huyện) là một huyện của địa cấp thị Thiều Quan (韶关市), tỉnh Quảng Đông, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Năm 554, nhà Lương phân chia Trinh Dương huyện, đầu tiên nhập vào huyện Khúc Giang, năm 1301 thì lại phục hồi như cũ. Ông Nguyên là một trong 16 huyện trong hệ thống tổ chức của Quảng Đông. Huyện Ông Nguyên có khí hậu bán nhiệt đới, đặc trưng của khí hậu miền núi, nhiệt độ trung bình 21,4 độ C, lượng mưa bình quân hàng năm 1170,6 mm.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Quảng Đông
Thiều Quan


title: Polyplectropus explanatus

text:
Polyplectropus explanatus là một loài Trichoptera thuộc họ Polycentropodidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Polyplectropus


title: Huy chương Boltzmann

text:
Huy chương Boltzmann (hoặc Giải thưởng Boltzmann là giải thưởng danh giá nhất dành cho các nhà vật lý học đã đạt được các thành tựu vượt bậc trong cơ học thống kê. Giải được đặt theo tên nhà vật lý học nổi tiếng Ludwig Boltzmann và được Ủy ban Vật lý thống kê của Liên đoàn Quốc tế về Vật lý Thuần túy và Ứng dụng trao mỗi 3 năm, trong hội nghị toàn thể về vật lý thống kê.

Giải gồm một huy chương mạ vàng, mặt trước có khắc chữ Ludwig Boltzmann, 1844--1906.

Các người đoạt Huy chương
Mọi người đoạt huy chương đều là các nhà vật lý hoặc toán học uy tín, có đóng góp nền móng vào vật lý thống kê trong các thập kỷ qua. Cơ sở có nhiều người nhận huy chương là Đại học Sapienza của Rome (3) và École normale supérieure, Đại học Cornell, Đại học Cambridge (2).
 2019 Herbert Spohn (Đại học Kỹ thuật München)
 2016 Daan Frenkel (Đại học Cambridge) và Yves Pomeau (Đại học Arizona và École normale supérieure)
 2013 Giovanni Jona-Lasinio (Đại học Sapienza của Rome) và Harry Swinney (Đại học Texas tại Austin)
 2010 John Cardy (Đại học Oxford) và Bernard Derrida (École normale supérieure)
 2007 Kurt Binder (University of Mainz) và Giovanni Gallavotti (Đại học Sapienza của Rome)
 2004 E.G.D. Cohen (Đại học Rockefeller) và H. Eugene Stanley (Viện Đại học Boston)
 2001 Berni Alder (Đại học California tại Davis) và Kyozi Kawasaki (Chubu University)
 1998 Elliott H. Lieb (Đại học Princeton) và Benjamin Widom (Đại học Cornell)
 1995 Sam Edwards (physicist) (Đại học Cambridge)
 1992 Joel Lebowitz (Rutgers University) và Giorgio Parisi (Đại học Sapienza của Rome)
 1989 Leo Kadanoff (Đại học Chicago)
 1986 David Ruelle (Institut des hautes études scientifiques) và Yakov Sinai (Đại học Quốc gia Moskva)
 1983 Michael Fisher (Đại học Maryland, College Park)
 1980 Rodney Baxter (Đại học Quốc gia Úc)
 1977 Ryogo Kubo (Đại học Tōkyō)
 1975 Kenneth G. Wilson (Đại học Cornell)

Tham khảo

Liên kết ngoài
International Union of Pure and Applied Physics
Information about the winners by IUPAP
StatPhys 23
IUPAP Commission on Statistical Physics (C3) the official website of C3, the Boltzmann Award recipients list during 1975~2010

Giải thưởng vật lý
Cơ học thống kê
Sự kiện ba năm một lần
Giải thưởng theo hội khoa học


title: Beddomeia inflata

text:
Beddomeia inflata là một loài ốc nước ngọt rất nhỏ có mang và nắp, là động vật thân mềm chân bụng có vảy sống dưới nước thuộc họ Hydrobiidae. Đây là loài đặc hữu của Úc.

Chú thích

Tham khảo
 Ponder, W.F. 1996. Beddomeia inflata. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 6 tháng 8 năm 2007.

Động vật chân bụng Úc
Beddomeia
Động vật sắp nguy cấp Úc
Động vật đặc hữu Úc


title: (17723) 1997 YA4

text:
{{DISPLAYTITLE:(17723) 1997 YA4}}

(17723) 1997 YA4 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 22 tháng 12 năm 1997.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 17001–18000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1997
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Sainte-Paule

text:
Sainte-Paule là một xã thuộc tỉnh Rhône trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes phía đông nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 510 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Rhône


title: Amegilla parhypate

text:
Amegilla parhypate là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Lieftinck mô tả khoa học năm 1975.

Chú thích

Tham khảo

Amegilla
Động vật được mô tả năm 1975


title: Agaricus impudicus

text:
Agaricus impudicus là một loài nấm trong chi Agaricus.

Tên đồng nghĩa

Các tên đồng nghĩa của loài này gồm:

Agaricus brunnoleus (J. Lange) Pilát
Agaricus koelerionensis (Bon) Bon 1980
Agaricus reae Bon 1981
Agaricus variegans F.H. Møller 1952
Agaricus variegatus (F.H. Møller) Pil�t 1951
Psalliota impudica Rea 1932
Psalliota variegata F.H. Møller 1950
Psalliota variegata var. koelerionis Bon 1972

Xem thêm

Danh sách các loài thuộc chi Agaricus

Tham khảo

 "Danske storsvampe. Basidiesvampe" [a key to Danish basidiomycetes] J.H. Petersen and J. Vesterholt eds. Gyldendal. Viborg, Denmark, 1990. ISBN 87-01-09932-9
 Agaricus impudicus entry  at Global Biodiversity Information Facility.

impudicus
Nấm châu Âu
Nấm New Zealand


title: Giáo hoàng Clêmentê XIV

text:
Clêmentê XIV (Latinh: Clemens XIV) là vị giáo hoàng thứ 249 của giáo hội công giáo.

Theo niên giám tòa thánh năm 1806 thì ông đắc cử Giáo hoàng năm 1769 và ở ngôi Giáo hoàng trong 5 năm 4 tháng 3 ngày. Niên giám tòa thánh năm 2003 xác định ông đắc cử Giáo hoàng ngày 19, 28 tháng 5 năm 1769, ngày khai mạc chức vụ mục tử đoàn chiên chúa là ngày 4 tháng 6 năm 1769 và ngày kết thúc triều đại của ông là ngày 22 tháng 9 năm 1774.

Trước khi thành giáo hoàng
Giáo hoàng Clemens XIV sinh tại San Arcangelo (gần Rimini) ngày 31 tháng 10 năm 1705 với tên thật là Giovanni Vincenzo Antonion Ganganelli.

Ông sinh ra trong một gia đình tầm thường, ông được giáo dục bởi các tu sĩ dòng Tên. Năm 1724, ông trở thành tu sĩ Phanxicô.

Năm 1741, ông làm bề trên tổng quyền của dòng. Clement XIII ban cho ông chiếc mũ hồng y năm 1759.

Giáo hoàng

Giải thể Dòng Tên
Vừa lên ngôi Giáo hoàng, ông đã ban bố Tông thư Coelestium khen các linh mục Dòng Tên là "những tay thợ siêng năng và cần mẫn của Thiên Chúa". Các vua Pháp, Tây Ban Nha và Napoli tỏ ra bực tức vì Giáo hoàng khen các kẻ bị mình trục xuất, các vua này quyết định làm áp lực buộc ông phải bãi bỏ dòng này.

Vua Tây Ban Nha là Carlos III cử Minino sang thành La Mã lo việc này. Minino vào chầu Giáo hoàng mỗi ngày, một hôm ông này hứa:

Nhưng Giáo hoàng trả lời rằng: "Ông nên biết rằng Ta làm Chúa chiên chứ không phải làm lái buôn". Nói xong, ông để Minino ngồi một mình, trở về phòng, ông buồn bã quá khóc lớn tiếng:

Với Nữ hoàng Maria Theresia, nước Áo ban đầu còn bênh vực dòng Tên nên Giáo hoàng có thể kéo dài công việc được mấy năm. Đến sau cũng bị con bà này là Hoàng đế Joseph II hối thúc nên cũng xin Giáo hoàng giải thể dòng này.

Dưới sức ép của vua Pháp và Tây Ban Nha đặc biệt của chánh sứ Tây Ban Nha vào ngày 21.7. 1773, Giáo hoàng Clêmentê XIV với lý do để đảm bảo hòa bình cho Giáo hội, bằng chiếu thư Dominus ac redemptor đã cho đóng cửa dòng Tên " Ta muốn có sự hòa thuận lâu dài trong Hội thánh và ta cũng nghĩ rằng: Dòng Tên không còn giúp Hội thánh được như xưa, và còn nhiều lý do khác không cần kể ra đây, ta tuyên bố giải thể Dòng Tên, các hoạt động, các luật lệ và hiến pháp dòng này".

Năm thánh 1775

Năm thánh 1775 được Clêmentê XIV (1769-1774) chuẩn bị với Tông sắc "L’Autore della nostra vita" (Tác Giả Sự Sống Của Chúng Ta) lần đầu tiên được viết bằng tiếng Ý (các Tông sắc Năm Thánh trước đây bằng tiếng Latinh).

Đang khi chuẩn bị mở Năm Thánh 1775 bằng những loạt bài giảng, rước kiệu, và giảng đại phúc ở một số công viên tại kinh thành La Mã. Ông cấm việc thiến đầy đê tiện của các ca sĩ. Ông thành lập bảo tàng Clementine và ngày nay là bảo tàng Pius và sửa đổi những quy tắc cho Kinh sĩ hội Sixtine. Ông cố gắng canh tân những mối quan hệ bình thường với triều đình các nước Công giáo.

Giáo hoàng Clêmentê XIV qua đời qua đời vào ngày 22 tháng 9 năm 1774.

Chú thích

Tham khảo

 265 Đức Giáo hoàng, Thiên Hựu Nguyễn Thành Thống, Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin, xuất bản tháng 5 năm 2009.
 Các vị Giáo hoàng của giáo hội toàn cầu, hội đồng giám mục Việt Nam
 Tóm lược tiểu sử các Đức Giáo hoàng, Đà Nẵng 2003,Jos. TVT chuyển ngữ từ Tiếng Anh.
 Cuộc lữ hành đức tin, lịch sử Giáo hội Công giáo, Lm Phanxicô X. Đào Trung Hiệu OP Hiệu đính tháng 9/2006, Đa Minh Việt Nam, Tỉnh dòng Nữ vương các thánh tử đạo.
 Lịch sử Giáo hội Công giáo, Linh mục O.P Bùi Đức Sinh – giáo sư sử học, Tập I và II, Nhà xuất bản Chân Lý, Giấy phép số: 2386 BTT/PHNT Sài Gòn ngày 28 tháng 7 năm 1972.

C
Sinh năm 1705
Mất năm 1774
Giáo hoàng người Ý


title: Malcolm McLean

text:
Malcom Purcell McLean (14 tháng 11 năm 1913 - 25 tháng 5 năm 2001) được cho là người phát minh ra côngtenơ trong những năm 1935 ở New Jersey. Côngtenơ hóa là một yếu tố quan trọng của cuộc cách mạng về hậu cần, đã góp phần làm thay đổi diện mạo của ngành vận tải trong thế kỷ 20.

Tham khảo

Vào năm 1954, công nhân ở một bến cảng châu Âu đã phải mất sáu ngày mới chất xong vào con tàu chở hàng The Warrior của Mỹ 194.582 loại hàng hóa khác nhau (từ những thùng dầu lửa, những tấm ván gỗ cho đến những bao tải đường). Sau hành trình dài 10 ngày, con tàu cập bến cảng ở Mỹ, đội phu khuân vác lại mất thêm bốn ngày mới chuyển hết đống hàng này xuống đất liền.

Năm ấy, Malcolm P. McLean, một tài xế xe tải chở hàng sau này dựng nên cả một tập đoàn vận chuyển hàng hóa, chính thức khai sinh ra loại container đa phương tiện vận chuyển. Lấy kinh nghiệm từ loại hộp sắt đựng hàng hóa mà một số hãng đường sắt và hãng xe tải lẫn các hãng hàng hải đã sử dụng, ông chế ra loại container có thể sử dụng ở đủ loại phương tiện vận chuyển. Ngày 26-4-1956, tàu hàng Ideal-X của Công ty Sea-Land do ông sở hữu đã lập thành tích đáng nể khi chỉ sau tám tiếng đã chất xong 58 container đựng hàng, tàu rời cảng cùng ngày nhận hàng. Nếu chất hàng lên tàu theo kiểu cũ, chi phí sẽ lên tới 5,83 đôla Mỹ/tấn; còn chất hàng trong container để vận chuyển thì chi phí chỉ còn 15,8 cent/tấn.

Malcolm McLean mất năm 2001, vào ngày ông ra đi, tất cả mọi con tàu chở container trên thế giới đều treo cờ rũ.

Nhà phát minh Mỹ
Sinh năm 1913
Mất năm 2001


title: Myrmicinae

text:
Myrmicinae là một phân họ kiến với khoảng 140 chi. Chúng làm tổ cố định trong đất, gỗ hoặc dưới đá hay trên cây.

Phân loại

Phân họ được chia thành các tông:
 Agroecomyrmecini
 Attini
 Basicerotini
 Blepharidattini
 Cataulacini
 Cephalotini
 Crematogastrini
 Dacetonini
 Formicoxenini
 Melissotarsini
 Meranoplini
 Metaponini
 Myrmecinini
 Myrmicariini
 Myrmicini
 Ochetomyrmecini
 Phalacromyrmecini
 Pheidolini
 Pheidologetonini
 Solenopsidini
 Stegomyrmecini
 Stenammini
 Tetramoriini

Thêm vào đó, một vài chi đang sống hoặc hóa thạch không được xếp vào tông. Vị trí phân loại của chúng được xếp vào hoặc là incertae sedis hoặc dạng hóa thạch đặc biệt: hai nhánh là:
 Archimyrmex Cockerell, 1923
 Attopsis Heer, 1850
 Cephalomyrmex Carpenter, 1930
 Electromyrmex Wheeler, 1910
 Eocenidris Wilson, 1985
 Eoformica Cockerell, 1921
 Eomyrmex Hong, 1974
 Lenomyrmex Fernandez & Palacio G., 1999
 Promyrmicium Baroni Urbani, 1971
 Tyrannomyrmex Fernández, 2003

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Pheidole megacephala, bigheaded ant on the UF / IFAS Featured Creatures Web site


title: Ullensaker

text:
Ullensaker là một đô thị ở hạt Akershus, Na Uy. Dân số đô thị này khoảng 26.000. Đô thị này giáp với Eidsvoll về phía bắc, Nes về phía đông, Sørum về phía nam, giáp Gjerdrum và Nannestad về phía tây.

Lịch sử dân số

Xem thêm:

Sân bay quốc tế chính của Na Uy, Sân bay Oslo, Gardermoen nằm ở đô thị Ullensaker. Ullensaker có hai trung tâm dân cư chính: Kløfta và Jessheim, trong đó Jessheim là nơi đóng trụ sở hành chính của Ullensaker. Có một căn cứ Quân đội Hoàng gia Na Uy tại Sessvollmoen cũng như căn cứ không quân của Không lực Hoàng gia Na Uy Căn cứ không quân Gardermoen.

Trandumskogen là một khu tưởng niệm 173 người Na Uy, 15 công dân Liên Xô và 6 công dân Anh quốc bị quân Đức hành quyết trong thế chiến II

Liên kết ngoài
 Ullensaker municipality website
 Gardermoen culturepark

Tham khảo

Akershus


title: Mika (ca sĩ)

text:
Michael Holbrook Penniman Jr. (sinh ngày 18 tháng 8 năm 1983), được biết đến với nghệ danh Mika ( , cách điệu là MIKA), là một ca sĩ kiêm nhạc sĩ người Anh gốc Liban.

Sau khi thu âm vở kịch mở rộng đầu tiên của mình, Dodgy Holiday, Mika được vinh danh là diễn viên đột phá được dự đoán số một của năm 2007 trong một cuộc thăm dò hàng năm của các nhà phê bình âm nhạc của BBC, Sound of 2007.}} Mika phát hành album phòng thu dài đầu tiên của mình, Life in Cartoon Motion, trên Island Records vào năm 2007, album đã bán được hơn 5,6 triệu bản trên toàn thế giới và giúp Mika giành được giải Brit Award—đoạt giải Diễn xuất đột phá hay nhất của Anh—và nhận được một đề cử giải Grammy Award. Anh đứng đầu bảng UK Singles Chart của Anh Quốc vào tháng 1 năm 2007 với "Grace Kelly". Kể từ đó, anh thu âm thêm bốn album phòng thu (gần đây nhất là My Name is Michael Holbrook phát hành vào tháng 10 năm 2019), cũng như đảm nhận vai trò giám khảo/cố vấn cho cả phiên bản tiếng Pháp của The Voice và phiên bản tiếng Ý của X Factor. Mika cũng đóng vai chính trong chương trình tạp kỹ truyền hình của riêng mình ở Ý, , đã giành được giải Rose d'Or Award for Entertainment.

Tiểu sử
Mika sinh ra tại Beirut, Liban trong một gia đình 5 anh em có mẹ là người Liban và bố là người Mỹ. Khi anh được một tuổi, gia đình buộc phải rời khỏi Liban đang hỗn loạn do chiến tranh và chuyển tới sống ở Paris. Sau khi nghe ca khúc "Heart-Shaped Box" của Nirvana, Mika sáng tác ca khúc đầu tiên của mình. Bản piano đầu tiên anh học là "Les Champs-Élysées" của Joe Dassin. Gia đình Mika chuyển tới London khi anh chín tuổi. Tại đây, anh nhập học trường Lycée Français Charles de Gaulle. Mika có chứng khó đọc và anh đã được mẹ kèm học tại nhà trong sáu đến tám tháng. Sau đó Mika học tại Trường Westminster và Học viện Hoàng gia Âm nhạc, tại đây anh đã bỏ học giữa chừng để thu âm album đầu tiên với Casablanca Records. Ban đầu anh được đặt nghệ danh là Mica, nhưng sau đó anh đã quyết định đổi "c" thành "k" vì mọi người thường phát âm sai từ Mica.

Đời tư
Tên hợp pháp của Mika là Michael Holbrook Penniman, Jr., nhưng anh được mẹ đặt cho biệt danh Mica. Khi lớn lên, anh đổi chữ 'c' thành 'k'.

Mika có một em trai và một em gái cùng với hai chị gái. Chị cả của anh Yasmine, người hoạt động như một nghệ sĩ dưới quyền của nom de plume DaWack, đã vẽ nghệ thuật hoạt hình cho hai album Life in Cartoon Motion của anh và The Boy Who Knew Too Much.

Ngoài tiếng Anh, Mika còn nói được tiếng Pháp, tiếng Tây Ban Nha và tiếng Ý thành thạo; trong một cuộc phỏng vấn vào ngày 28 tháng 9 năm 2009 với chương trình The Chris Moyles Show trên kênh BBC Radio 1, anh nhận xét rằng anh đã học tiếng Quan thoại trong chín năm nhưng nói tiếng Trung không được tốt; anh cũng đề cập rằng ba chị gái của anh nói tiếng Trung trôi chảy. Anh cũng nói một chút tiếng Ả Rập, bằng phương ngữ Liban. Mika holds dual UK and US citizenship.

Khi mới vào nghề, nhiều câu hỏi về xu hướng tính dục của Mika nảy sinh, nhưng anh từ chối xác nhận bản thân.  Trong một cuộc phỏng vấn vào tháng 9 năm 2009 trên tạp chí Gay & Night, Mika nhận xét về tính dục của mình: "Tôi chưa bao giờ tự dán nhãn cho mình. Nhưng phải nói rằng, tôi chưa bao giờ giới hạn cuộc sống của mình, tôi chưa bao giờ giới hạn người mà tôi ngủ với ... Hãy gọi tôi bất cứ điều gì bạn muốn. Hãy gọi tôi là người song tính, nếu bạn cần một điều khoản cho tôi ..." Sau đó, anh nói trong một cuộc phỏng vấn với This Is London: "Tôi coi mình là người không có nhãn mác vì tôi có thể yêu bất kỳ ai – theo nghĩa đen – bất kỳ kiểu nào, bất kỳ thân hình nào. Tôi không kén chọn."

Vài năm sau, trong một cuộc phỏng vấn vào tháng 8 năm 2012 với tạp chí Instinct, nam ca sĩ tự nhận mình là người đồng tính. Gần đây, Mika đã cởi mở hơn về cuộc sống gia đình và mối quan hệ cá nhân của anh với nhà làm phim Andreas Dermanis, người mà anh gắn bó hơn 10 năm.

Mika tham gia trong nhiều năm với tổ chức từ thiện Tưởng tượng cho Margo/Trẻ em không bị ung thư của Pháp. Vào năm 2014 và 2015, Mika và cố nhiếp ảnh gia Peter Lindbergh cùng nhau thực hiện một chiến dịch quảng cáo cho quỹ từ thiện. Hình ảnh của Mika tiếp tục được sử dụng trong các quảng cáo cho tổ chức.

Vào tháng 12 năm 2015, Mika đến thăm Liban với UNHCR, Cơ quan Người tị nạn của Liên Hợp Quốc, và dành thời gian cho những người tị nạn buộc phải rời bỏ nhà cửa trong cuộc xung đột đang diễn ra ở Syria. Kể từ đó, anh thực hiện một số tin nhắn video để ủng hộ tổ chức này và vào tháng 11 năm 2017 là khách mời đặc biệt trong một sự kiện từ thiện của UNHCR được tổ chức tại Milan.

Mika nói rằng anh thực hành thiền siêu việt và thấy nó hữu ích.

Đĩa hát

 Life in Cartoon Motion (2007)
 The Boy Who Knew Too Much (2009)
 The Origin of Love (2012)
Songbook Vol. 1 (2013, biên soạn)
 No Place in Heaven (2015)
 My Name Is Michael Holbrook (2019)
MIKA Live at Brooklyn Steel (chỉ kỹ thuật số/phát trực tuyến) (2020)
Mika à l'Opéra Royal de Versailles (chỉ kỹ thuật số/phát trực tuyến) (2021)

Tham khảo

Sinh năm 1983
Ca sĩ Vương quốc Liên hiệp Anh
Nhân vật còn sống
Người đoạt giải World Music Awards
Người đoạt giải BRIT
Người đoạt giải Ivor Novello
Ca sĩ Luân Đôn
Nhạc sĩ đồng tính nam
Ca sĩ LGBT
Người viết bài hát LGBT
Nhạc sĩ LGBT Anh
Ca sĩ Anh thế kỷ 21
Người viết bài hát Anh
Người Beirut


title: 17121 Fernandonido

text:
17121 Fernandonido (1999 JX60) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 10 tháng 5 năm 1999 bởi nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 17121 Fernandonido

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1999


title: Monolepta agalonemae

text:
Monolepta agalonemae là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Gressitt & Kimoto miêu tả khoa học năm 1963.

Chú thích

Tham khảo

Monolepta


title: Ashaiman

text:
Ashaiman là một thành phố Ghana. Thành phố thuộc vùng Đại Accra Ghana. Dân số ước tính năm 2007 là 228.509 người. Đây là thành phố lớn thứ 5 Ghana, sau thủ đô Accra, Kumasi, Tamale, Sekondi-Takoradi.

Tham khảo

Khu dân cư ở vùng Đại Accra


title: Longroy

text:
Longroy là một xã thuộc tỉnh Seine-Maritime trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-Maritime
Seine-Maritime
Normandy

Tham khảo
INSEE

Liên kết ngoài
Longroy on the Quid website

Xã của Seine-Maritime


title: Akikan!

text:
Akikan! (アキカン!) là loạt light novel viết bởi Ranjō Riku và minh hoa bởi Suzuhira Hiro, người được biết đến qua tác phẩm Shuffle!. Tập đầu tiên của loạt tiểu thuyết phát hành vào ngày 24 tháng 5 năm 2007 và kết thúc với 10 tập tính đến tháng 3 năm 2013. Các tập tiểu thuyết phát hành bởi Shueisha dưới ấn hiệu Super Dash Bunko. Cốt truyện xoay quanh một nam sinh tên Daichi Kakeru vô tình vướng vào một cuộc thử nghiệm sau khi uống một lon nước và lon nước đó hóa thành một cô gái, rắc rối hơn là các lon nước bằng thép và bằng nhôm trong cuộc thử nghiệm này lại đối đầu với nhau bằng các sức mạnh siêu nhiên và Daichi kẹt ở giữa.

Miyano Momotaro đã thực hiện chuyển thể manga của loạt tiểu thuyết và đăng trên tạp chí Ultra Jump. Brain's Base đã thực hiện chuyển thể anime và phát sóng tại Nhật Bản từ ngày 03 tháng 1 đến ngày 28 tháng 3 năm 2009 với 12 tập. Một tập OVA cũng được thực hiện và phát hành vào ngày 23 tháng 10 năm 2009.

Tổng quan

Sơ lược cốt truyện

Nhân vật

Owner
Daichi Kakeru (大地 カケル, だいち カケル)

Tenkūji Najimi (天空寺 なじみ, てんくうじ なじみ)

Miyashita Misaki (宮下 美咲, みやした みさき)

Toudou Kensuke (塔堂 拳介, とうどう けんすけ)
Ibaragi Kazumi (茨木　和美, いばらき かずみ)

Akikan
Melon (メロン)

Yell (エール)

Budoko (ぶど子)

Shiruko (しるこ)

Mai (舞, まい)
Miku (ミク)
Mizuka (瑞佳, みずか)
Koloa/α (コロア/α)

Bạn cùng học
Kochikaze Yurika (東風 揺花, こちかぜ ゆりか)

Amaji Gorō (甘字 五郎, あまじ ごろう)

Shiratori Yū (白鳥 有, しらとり ゆう)
Shiratori Gen (白鳥 言, しらとり げん)
Shiratori Jitsu (白鳥 実, しらとり じつ)

Tổ chức bí mật
Otoya Hidehiko (男屋 秀彦, おとや ひでひこ)

Kizaki Airin (木崎 愛鈴, きざき あいりん)

Khác
Bunny・Nankai (バニー・南海, バニー・なんかい)

Rabbit・Kyojin (ラビット・巨人, ラビット・きょじん)
Tenkūji Shūsuke (天空寺 修介, てんくうじ しゅうすけ)
Tenkūji Chidzuru (天空寺 千鶴, てんくうじ ちづる)

Truyền thông

Light novel
Loạt light novel viết bởi Ranjō Riku và minh hoa bởi Suzuhira Hiro. Tác phẩm được phát hành trực tiếp thành các bunkobon chứ không đăng trên tạp chí. Tính đến ngày 23 tháng 3 năm 2013 thì Shueisha đã phát hành 10 tập. Công ty TNHH xuất bản Văn học Thanh Niên đã đăng ký bản quyền xuất bản tại Đài Loan.

Manga
Miyano Momotaro đã thực hiện chuyển thể manga của loạt tiểu thuyết và đăng trên tạp chí Ultra Jump từ ngày 18 tháng 10 năm 2008 đến ngày 18 tháng 4 năm 2009. Các chương sau đó đã được tập hợp lại và phát hành thành 1 tankōbon.

Anime
Brain's Base đã thực hiện chuyển thể anime và phát sóng tại Nhật Bản từ ngày 03 tháng 1 đến ngày 28 tháng 3 năm 2009 với 12 tập trên kênh BS11 Digital và phát lại trên kênh KIDS STATION. Sentai Filmworks đã đăng ký bản quyền phiên bản tiếng Anh của bộ anime để phân phối tại thị trường Bắc Mỹ.

Radio Internet
Một chương trình phát thành trên mạng có tên Melon・Najimi Sparkling ☆ KISS (メロン・なじみのスパークリング☆KISS) đã được thực hiện và phát sóng từ ngày 19 tháng 12 năm 2008 đến ngày 24 tháng 4 năm 2009. Với người dẫn chương trình là hai nhân vật Melon và Tenkūji Najimi chướng trình hầu hết giới thiệu và phân tích các thông tin trong bộ anime và những gì liên quan đến Akikan!. Các chương trình sau đó đã được tập hợp lại và phát hành thành drama CD vào ngày 24 tháng 6 năm 2009.

Âm nhạc
Bộ anime có ba bài hát chủ đề, hai mở đầu và một kết thúc. Bài hát mở đầu đầu tiên có tựa Miracle♡Plan ga dekichatta! (ミラクル♡プランができちゃった!) do CHARMY♡QUEEN trình bày dùng từ tập 1 đến 6, đĩa đơn chứa bài hát đã phát hành vào ngày 21 tháng 1 năm 2009. Bài hát mở đầu thứ hai có tựa Juicy Extacy do Little Non trình bày dùng trong các tập còn lại, đĩa đơn chứa bài hát đã phát hành vào ngày 25 tháng 02 năm 2009. Bài hát kết thúc có tựa Koisora Recycling (恋空リサイクリング) với nhiều phiên bản do các nhân vật trình bày, album chứa các phiên bản này đã phát hành vào ngày 25 tháng 03 năm 2009 cùng album chứa các bản nhạc dùng trong bộ anime.

Đón nhận

Liên kết ngoài
Trangr light novel chính thức
Trang anime chính thức
Fansite của Akikan

Manga năm 2008
Anime năm 2009
Seinen manga
Light novel
Manga dài tập
Anime và manga ecchi


title: 8 tháng 9

text:
Ngày 8 tháng 9 là ngày thứ 251 (252 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 114 ngày trong năm.

Sự kiện
712 – Thái tử Lý Long Cơ tiến hành lễ đăng quang hoàng đế triều Đường, tức Đường Huyền Tông, cha ông là Đường Duệ Tông trở thành thái thượng hoàng.
911 – Lưu Thủ Quang lên ngôi hoàng đế, đặt quốc hiệu là Đại Yên, chính thức ly khai khỏi Hậu Lương.
1331 – Stephen Uroš IV Dušan tuyên bố là quốc vương của Serbia.
1504 – Tác phẩm điêu khắc David của Michelangelo được khánh thành tại Florence, Ý.
1831 – William IV và Adelheid đăng cơ làm quốc vương và vương hậu của Vương quốc Liên hiệp Anh và Ireland.
1835 – Cuộc nổi dậy Lê Văn Khôi kết thúc khi quân Nguyễn đánh hạ thành Phiên An sau một thời gian tấn công.
1921 – Cuộc thi Hoa hậu Mỹ đầu tiên được tổ chức tại thành phố Atlantic, đây là cuộc thi sắc đẹp hiện đại đầu tiên trên thế giới.
1941 – Chiến tranh thế giới thứ hai: Quân Đức bắt đầu phong tỏa quân sự thành phố lớn thứ nhì của Liên Xô là Leningrad.
1951 – Tại San Francisco, 48 quốc gia ký kết một hiệp ước hòa bình với Nhật Bản, chính thức công nhận kết thúc Chiến tranh Thái Bình Dương.
1954 – Tám quốc gia ký kết Hiệp ước phòng thủ tập thể Đông Nam Á tại Manila, hình thành nên Tổ chức Hiệp ước Đông Nam Á (SEATO).
1994 – Chuyến bay 427 của USAir gặp tai nạn tại Pennsylvania, Hoa Kỳ khiến toàn bộ 132 người trên máy bay thiệt mạng, dẫn đến cuộc điều tra hàng không quy mô nhất trong lịch sử.
2022 – Nữ hoàng Anh Elizabeth II qua đời.

Sinh
 685 – Đường Huyền Tông Lý Long Cơ, Hoàng đế thứ 7 hoặc thứ 9 của triều đại nhà Đường (m. 762)
 1653 – Phúc Toàn, hoàng tử của Thanh Thế Tổ Thuận Trị (m. 1703)
1855 – Phan Thị Điều, thụy hiệu Từ Minh Huệ Hoàng hậu, phủ thiếp của vua Dục Đức, mẹ sinh của vua Thành Thái (m. 1906).
 1902 – Vũ Ngọc Phan, nhà văn Việt Nam (m. 1987)
 1906 – Henriette Bùi Quang Chiêu, nữ bác sĩ y khoa người Việt đầu tiên (m. 2012)
 1930 – Nguyễn Cao Kỳ, Phó Tổng thống, Thủ tướng Việt Nam Cộng hoà (m. 2011)
 1933 – Feliza Bursztyn, nhà điêu khắc người Colombia (m. 1982)
1934 – Lê Dinh, nhạc sĩ người Việt Nam (m. 2020).
 1941 – Bernie Sanders, chính trị gia Mỹ
 1958 – Việt Dzũng, nhạc sĩ (m. 2013)
 1960 – Aimee Mann, nữ ca sĩ Mỹ
 1971 – Martin Freeman, nam diễn viên người Anh
 1979 – Pink, nữ ca sĩ, diễn viên Mỹ
 1981 – Nguyễn Lê Việt Anh, diễn viên truyền hình Việt Nam
 1986 – João Moutinho, cầu thủ bóng đá người Bồ Đào Nha
 1987 – Wiz Khalifa, rapper, ca sĩ, nhạc sĩ, diễn viên người Mỹ
 1987 – Ray Fisher, nam diễn viên người Mỹ
 1987 – Marcel Nguyen, vận động viên TDDC người Đức gốc Việt
 1989 – Avicii, DJ, nhạc sĩ người Thụy Điển (m. 2018)
 1991 – Park So-dam, nữ diễn viên người Hàn Quốc
 1993 – Đỗ Hùng Dũng, cầu thủ bóng đá người Việt Nam
 1994 – Bruno Fernandes, cầu thủ bóng đá người Bồ Đào Nha
 1997 – Nguyễn Thành Chung, cầu thủ bóng đá người Việt Nam

Mất
 846 – Bạch Cư Dị, nhà thơ Trung Quốc thời nhà Đường (s. 772)
 1968 – Trương Quang Ân, cố Thiếu tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa (s. 1932)
 2020 – Alfred Riedl, cựu cầu thủ, HLV bóng đá người Áo (s. 1949)
 2022 – Elizabeth II, Nữ hoàng Anh (s. 1926)

Những ngày lễ và kỷ niệm
 Ngày lễ kỷ niệm Mẹ Maria theo đức tin Công giáo và Chính thống giáo.
 Ngày Lễ Tạ ơn truyền thống của Mỹ và Canada, được tổ chức lần đầu vào ngày 8 tháng 9 năm 1565.
 Ngày Quốc tế biết Chữ.

Tham khảo

Tháng chín
Ngày trong năm


title: .pw

text:
.pw là tên miền quốc gia cấp cao nhất (ccTLD) của Palau.

.pw đã được mở rộng cho đăng ký cá nhân dưới một cấu trúc tương tự như .name khi mới ban hành, ở đó người dùng có thể đăng ký tên cấp 3 ở dạng john.smith.pw cùng với địa chỉ email tương ứng john@smith.pw. Việc đăng ký tên miền cấp 2 là không được phép, cơ quan đăng ký để dành tất cả tên miền cấp 2 để xây dựng những địa chỉ này. Người sở hữu thương hiệu có khả năng yêu cầu đăng ký bảo vệ để tránh có ai khác đăng ký tên miền cấp 3 có chứa thương hiệu của mình.

E-mail cá nhân được cho phép ở.pw là một đặc tính để ngăn ngừa spam thông qua việc sử dụng danh sách trắng; người gửi phải được chứng nhận trước khi tin nhắn của họ có thể đi qua.

Thông qua một bản ghi thẻ DNS, phần lớn tên cấp 2 ở.pw đi đến trang đề nghị đăng ký địa chỉ với tên đó. Địa chỉ cơ quan đăng ký trước đây là nic.pw đã chuyển thành trang ngẫu nhiên như vậy; trang thực sự của nhà đăng ký là pwregistry.pw.

Có rất ít người dùng trang này thực sự có liên quan đến Palau, ngoài trang survivorpw.pw  là có liên quan đến chương trình TV hiện thực Survivor: Palau. Thậm chí chính quyền Palau không dùng tên miền này cho trang của họ; ví dụ, trang của đại sứ quán Palau tại Washington, DC là palauembassy.com, sử dụng tên miền .com đáng ra dùng cho cơ quan thương mại.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 IANA.pw whois information
 domain registration website

P w
P w

sv:Toppdomän#P


title: Hyphaenia minor

text:
Hyphaenia minor là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Kimoto miêu tả khoa học năm 1989.

Chú thích

Tham khảo

Hyphaenia


title: Hydroporus sabaudus

text:
Hydroporus sabaudus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Fauvel miêu tả khoa học năm 1865.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Hydroporus