title: Truyền hình giao thức Internet

text:
IPTV (tiếng Anh viết tắt của Internet Protocol Television, có nghĩa: Truyền hình giao thức Internet) là một hệ thống dịch vụ truyền hình kỹ thuật số được phát đi nhờ vào giao thức Internet thông qua một hạ tầng mạng, mà hạ tầng mạng này có thể bao gồm việc truyền thông qua một kết nối băng thông rộng. Một định nghĩa chung của IPTV là truyền hình, nhưng thay vì qua hình thức phát hình vô tuyến hay truyền hình cáp thì lại được truyền phát hình đến người xem thông qua các công nghệ sử dụng cho các mạng máy tính.

Đối với những hộ sử dụng, IPTV thường được cung cấp cùng với video theo yêu cầu và có thể được gộp chung với các dịch vụ Internet như truy cập web và VoIP. Sự kết hợp thương mại của IPTV, VoIP và truy cập Internet được xem như là một dịch vụ "Triple Play" (có thể gọi là trò chơi gồm ba thành phần, hay Tam giác) (nếu thêm tính di động thì sẽ được gọi là "Quadruple Play"). IPTV tiêu biểu được cung cấp bởi nhà cung cấp dịch vụ sử dụng hạ tầng mạng gần kề. Phương pháp mạng gần kề này đang cạnh tranh với việc phát sóng nội dung TV trên Internet công cộng, được gọi là Truyền hình Internet. Trong thương mại, IPTV có thể được dùng để phát nội dung truyền hình thông qua mạng nội bộ LANs hợp tác. Với khách hàng đầu cuối, IPTV thường cung cấp dịch vụ VoD (Video on Demand) và có thể kết hợp với các dịch vụ Internet như truy cập web và VoIP.

Lịch sử
Thuật ngữ IPTV xuất hiện đầu tiên vào năm 1995 với sự kiện thành lập Percept Software bới Judith Estrin và Bill Carrico. Giao thức phát triển một sản phẩm Video Internet được gọi là IP/TV. IP/TV là một đường truyền tốc độ cao đa hướng (multicast backbone) tương thích với ứng dụng Windows và Unix dựa trên nguồn phát âm thanh và video của đường truyền đơn hướng và đường truyền đa hướng. Dao động từ thấp đến chất lượng DVD, sử dụng cả đường truyền đơn hướng và địa chỉ IP đường truyền đa hướng Real-time Transport Protocols (RTP) - giao thức đường truyền của kênh truyền hình điều chỉnh thời gian, và giao thức điều khiển thời gian (RTCP). Phần mềm này được viết bởi Steve Casner, Karl Auerbach, và Cha Chee Kuan. Cisco Systerms đã mua bản quyền của giao thức này vào năm 1998. Cisco vẫn giữ thương hiệu IP/TV.

Công ty Internet radio AudioNet bắt đầu tiếp tục phát tin trực tiếp qua Internet với nội dung từ kênh WFAA-TV vào tháng 1 năm 1998 và kênh KCTU-LP vào ngày 10 tháng 1 năm 1998.

Kingston Communications, nhà điều hành viễn thông ở Vương quốc Anh, tung ra kênh KIT (Kingston interactive Television - kênh truyền hình tương tác Kingston), IPTV qua đường truyền thuê bao dưới dạng số hóa (DSL) dịch vụ truyền hình tương tác băng thông rộng vào tháng 9 năm 1999 sau khi quản lý thử nghiệm nhiều kênh truyền hình và video theo yêu cầu. Các nhà điều hành đã bổ sung thêm dịch vụ video theo yêu cầu vào tháng 10 năm 2001 với Yes TV, một nhà cung cấp nội dung Video theo yêu cầu. Kingstn là một trong những công ty đầu tiên trên thế giới giới thiệu về IPTV và đại chỉ IP video theo yêu cầu qua đường truyền ADSL. Trong năm 2006, các dịch vụ KIT đã tạm ngưng hoạt động, các thuê bao đã giảm từ đỉnh cao là 10 000 thuê bao xuống chỉ còn 4 000 thuê bao.

Vào năm 1999, ở Canada, NBTel (hiện đang được biết đến là Bell Aliant) là nhà cung cấp đầu tiên triển khai quảng cáo trên sóng truyền hình hoặc truyền thanh qua giao thức truyền hình Internet thông qua đường truyền ADSL tại Canada. NBTel đã dùng Alcatel 7350 DSLAM và một phần mềm trung gian giữa máy khách và các cơ sở dữ liệu được sáng chế bởi iMagic TV (thuộc sở hữu của Bruncor - công ty mẹ của NBTel). Dịch vụ này đã được bán trên thị trường dưới thương hiệu VibeVision ở New Brunswick, và sau đó mở rộng sang Nova Scotia vào đầu năm 2000, sau sự hình thành của Aliant. Kênh truyền hình iMagic sau đó đã được bán cho Alcatel.

Năm 2002, SaskTel là công ty thứ hai ở Canada triển khai kinh doanh Internet Protocol (IP) video qua DSL, sử dụng nền tảng DSL Lucent Stinger. Trong năm 2006, đây là công ty Bắc Mỹ đầu tiên cung cấp truyền hình độ nét cao (HDTV) trên một dịch vụ IPTV.

Năm 2003, công ty liên hợp Total Access Networks tung ra dịch vụ IPTV, bao gồm 100 trạm phát miên phí trên toàn thế giới.

Năm 2005, Bredbandsbolaget tung ra dịch vụ IPTV đầu tiên tại Thụy Điển. Tính đến tháng 1 năm 2009, họ không phải là nhà cung cấp lơn nhất nữa.TeliaSonera, công ty tung ra dịch vụ sau, đã có nhiều khách hàng hơn.

Năm 2006, Verizon FiOS tung ra sản phẩm FiOS, dịch vụ IPTV tại Hoa Kỳ, bao gồm một văn phòng dịch vụ video tại các vùng và một văn phòng lớn phụ trách toàn nước Mỹ. Verizon cung cấp hơn 300 kênh trong 11 thành phố, hơn thế nữa, vào năm 2007 sẽ được bổ sung và phát triển hơn nữa. Trong tháng 3 năm 2009, Verizon FiOS thông báo rằng đã mở rộng đến 100 hoặc nhiều hơn các kênh truyền hình có độ phân giải chất lượng cao trên thị trường truyền hình FiOS. Trong khi sử dụng các giao thức Internet, Verizon đã xây dựng một hệ thống IP giành riêng cho đường truyền video.

Trong năm 2007, TPG đã trở thành nhà cung cáp dịch vụ Internet đầu tiên tại Úc để tung ra dịch vụ IPTV. Để hoàn thiện cho gói ADSL2+ này và vẫn còn miễn phí cho khách hàng về kế hoạch thích hợp. Cung cấp trên 45 địa điểm miễn phí các kênh trung gian và các kênh truyền hình quốc tế. Đến năm 2010, iiNet và Telstra tung ra dịch vụ IPTV kết hợp với kế hoạch Internet nhưng có tính thêm phí.

Vào năm 2008, PTCL tung ra dịch vụ IPTV dưới tên thương hiệu PTCL Smart TV. Dịch vụ này hiện đang có tại 50 thành phố lớn của cả nước cung cấp 140 kênh trực tuyến và hơn 500 video theo yêu cầu với các tính năng chính như:
 Truyền hình điều chỉnh thời gian
 Kiểm soát việc truy cập
 EPG (Electronic Program Guide) - chương trình điều khiển điện tử
 VOD (Video on Demand) - video theo yêu cầu
 NVOD (Near Video on Demand) – video theo yêu cầu ở cự li gần

Trong năm 2009, công ty ZaapTV™ phát triển dịch vụ IPTV bằng máy thu sóng ZaapTV HD1009N. Một máy thu sóng có thể mang lại các kênh truyền hình trực tiếp từ khắp nơi trên thế giới. Thành công vào năm 2013 (hiện tại là mô hình thế hệ thứ tư) và nó vẫn còn trong thi trường là một trong những thương hiệu hàng đầu trong ngành công nghiệp với dòng truyền tải hơn 1200 kênh trực tuyến. Sự thành công của mô hình này đã được công nhận bới các tác động của nó trên thị trường Hoa Kỳ.

Trong năm 2010, CenturyLink – sau khi sáp nhập Embarq (2009) và Qwest (2010) - đã tham gia vào năm thị trường Mỹ với dịch vụ IPTV được gọi là Prism., sau khi đã thử nghiệm thành công tại thị trường bang Florida.

Trong năm 2011, TOT (tổ chức truyền hình Thái Lan) tung ra dịch vụ IPTV thông qua dịch vụ ADSL. Dịch vụ có bốn mức cấu trúc của dịch vụ từ một mức đầu tiên miễn phí gồm các kênh truyền hình trung gian với tiếng Thái,cho đến một danh sách các gói giải trí đầy đủ cung cấp cho mạng lưới truyền hình vệ tinh quốc tế khác nhau bằng các ngôn ngữ Thái Lan, Anh, Pháp, Hàn Quốc, Ấn Độ và Ả rập.

Trong năm 2013, Vmedia tung ra dịch vụ IPTV thông qua truyền hình cáp/DSL. Hiện nay họ cung cấp dịch vụ IPTV trong vùng Ontaria, Canada với hi vọng có thể mở rộng trên toàn vùng lãnh thổ Canada.

Trong năm 2013, công ty trách nhiệm hữu hạn IPTV Hospitality tung ra dịch vụ OTT với 40 đường truyền kênh truyền hình trực tuyến trên khắp nước Úc và New Zealand theo một nền tảng mạng lưới tốc độ cao.

Trong thời gian gần Thế vận hội mùa đông năm 2014, đường truyền Shortest - Shortest path bridging (IEEE 802.1aq đã được sử dụng để cung cấp 36 kênh IPTV Olympic tốc độ cao.

Trong năm 2016,Telkom Indonesia(Tập đoàn đa viễn thông của Indonesia) ra mắt dịch vụ 2 trong 1 mang tên IndiHome cùng với truyền hình UseeTV và lướt internet sẽ giúp khách hàng biến TV thường thành TV Android thông minh.

Tại Việt Nam,hiện có 3 nhà mạng sử dụng công nghệ IPTV là FPT,VNPT và Viettel và đây cũng là 3 nhà mạng phổ biến tại Việt Nam.

IPTV và Internet TV
Dịch vụ IPTV thường được cung cấp thông qua một hệ thống mạng rất phức tạp và được đầu tư lớn với băng thông rộng nhằm đáp ứng số lượng lớn các luồng multicast. Một hệ thống mạng với chất lượng cao hơn sẽ có thể cung cấp dịch vụ với chất lượng tốt hơn.

Trong khi đó, "Internet TV" là dịch vụ mà các luồng dữ liệu được gửi thông qua mạng IP (thông thường là mạng Internet) dựa trên mô hình "best effort".

So sánh với IPTV, Internet TV có thể nhanh chóng đưa vào thị trường hơn và đầu tư cũng thấp hơn. Internet TV có thể dựa trên nền tảng mạng hiện tại bao gồm mạng băng rộng, ADSL, Wi-Fi, cáp và vệ tinh.

Cấu trúc hệ thống IPTV

Cấu trúc mạng máy chủ video
Có 2 cấu trúc chính: tập trung và phân tán.
Cấu trúc tập trung là tương đối đơn giản và dễ dàng quản lý. Ví du, toàn bộ nội dung được lưu các máy chủ trung tâm. Mô hình này phù hợp với những mạng cung cấp dịch vụ VoD với quy mô nhỏ, có đầy đủ băng thông ở mạng lõi và biên và có một Content Delivery Network (CDN) đủ năng lực.

Cấu trúc phân tán có những ưu điểm về vấn đề sử dụng băng thông và quản lý hệ thống trong những hệ thống mạng lớn. Cấu trúc phân tán cần các công nghệ phân phối nội dung tinh vi và thông minh hơn.

Những vấn đề trong một giải pháp End-to-End IPTV
Một số vấn đề về công nghệ cần quan tâm khi triển khai dịch vụ IPTV: phân phối nội dung, middleware, cấu trúc mạng truyền tải và thiết bị cho người dùng cuối.

IPTV dựa trên các dịch vụ hội tụ
Ưu điểm khác của mạng IP là khả năng tích hợp và hội tụ. Các dịch vụ hội tụ gây ra sự tác động lẫn nhau giữa các dịch vụ hiện tại trong cách thức tạo ra các dịch vụ gia tăng mới. Ví dụ là dịch vụ On-Screen Caller ID, có Caller ID trong TV và có thể sử dụng nó. Những dịch vụ dựa trên mạng IP sẽ cho phép khách hàng tra cứu thông tin thông qua TV của họ, máy tính, điện thoại di động, các dịch vụ tích hợp, nội dung sẽ được nối lại với nhau.

Thị trường

Số thuê bao IPTV toàn cầu được cho rằng sẽ tăng từ 28 triệu trong năm 2009 đến 83 triệu trong năm 2013. Châu Âu và châu Á là hai vùng lãnh thổ đang dẫn đầu về số lượng thuê bao. Nhưng về doanh thu của dịch vụ này, châu Âu và Bắc Mỹ đóng góp một phần doanh thu lớn trong doanh thu toàn cầu. Trung Quốc và Ấn Độ có doanh thu trung bình mỗi người rất thấp, châu Á là vùng phát triển nhất (là vùng lãnh thổ phát triển sau cùng nhưng có thị trường lớn nhất). Doanh thu của thị trường IPTV toàn cầu được dự báo sẽ tăng từ 12 tỷ USD trong năm 2009 đến 38 tỷ USD trong năm 2013.

Dịch vụ này cũng được giới thiệu tại Bosnia và Herzegovina, Bungaria, Pakistan, Canada, Croatia, Litva, Cộng hòa Moldova, Macedonia, Montenegro, Ba Lan, Mông Cổ, Romania, Serbia, Slovenia, Hà Lan, Gruzia, Hy Lạp, Đan Mạch, Phần Lan, Estonia, Cộng hòa Séc, Slovenia, Hungary, Na Uy, Thụy Điển, Iceland, Litva, Thổ Nhĩ Kỳ, Colombia và Chile. Anh quốc ra mắt IPTV sớm so với phát triển ban đầu khá chậm, vào tháng 2 năm 2009 BT công bố Anh quốc đã đạt được 398 000 thuê bao. Claro đã tung ra dịch vụ này và gọi là "Claro TV". IPTV hiện có sẵn ở một số quốc gia, như Cộng hòa Dominicana, El Salvador, Guatemala, Honduras, Nicaragua. IPTV vừa mới được phát triển ở các nước Nam Á như Sri Lanka, Pakistan và đặc biệt là Ấn Độ. Nhưng các dự án quan trọng hiện có ở các nước như Nga, Kazakhstan. Quốc gia này đã giới thiệu dịch vụ IPTV của mình do Kazakhtelecom JSC và Alacast tích hợp nội dung theo thương hiệu "iD TV" ở hai thành phố lớn Astana và Almaty trong năm 2009 và đưa ra nước ngoài vào đầu năm 2010. Iinet ISP của Úc tung ra IPTV đầu tiên của Úc với fetchtv.

Dịch vụ IPTV đầu tiên được tung ra trên lãnh thổ Trung Quốc được bán với thương hiệu "BesTV" và hiện đang có tại hai thành phố lớn là Thượng Hải và Cáp Nhĩ Tân. Tại Ấn Độ, IPTV đã được tung ra thị trường bởi Airtel và nhà cung cấp dịch vụ Chình phủ MTNL và BSNL liên kết với AKSH và có sẵn ở hầu hết các thành phố lớn. Trong khi đó, tập đoàn UF là tập đoàn nhượng quyền sở hữu đại diện cho hãng phim UFO ở miền nam Ấn Độ, có các dự án về cung cấp các dịch vụ như video theo yêu cầu, mua sắm trực tuyến, hội nghị truyền hình, ứng dụng các phương tiện truyền thông, học tập trực tuyến trên mỗi hộp thu kỹ thuật số IPTV.

Tại Sri Lanka, IPTV đã được tung ra bởi Sri Lanka Telecom (được điều hành bởi SLT VisionCom) vào năm 2008, dưới tên của thương hiệu Peo TV. Dịch vụ này hiện có sẵn trong cả nước.

Tại Pakistan, IPTV đã được tung ra bởi PTCl trong năm 2008, dưới tên của thương hiệu Smart TV. Dịch vụ này hiện đang có sẵn trong hầu hết các thành phố lớn.

Tại Malaysia, các công ty khác nhau đã thử tung ra dịch vụ IPTV từ năm 2005. Thất bại với nhà cung cấp PayTV, MiTV. Các công ty đã thử sử dụng dịch vụ IPTV thông qua dịch vụ UHF, nhưng cũng không thành công. Hypp TV được cho rằng đã sử dụng dựa vào mạng lưới IPTV, nhưng không đúng với IPTV bởi vì nó không cung cấp đầu thu kỹ thuật số và yêu cầu người dùng xem các kênh truyền hình bằng cách sử dụng máy vi tính. Những nhà cung cấp IPTV trong nước tại thời điểm này là Fine TV và Detv. Trong quý 2 năm 2010, Telekom Malaysia tung ra dịch vụ IPTV với cáp quang đến các hộ gia đình trong khu vực thử nghiệm. Vào tháng 4 năm 2010, Astro bắt đầu việc thử nghiệm các dịch vụ IPTV trên cáp quang tốc độ cao của TIME dotCom Berhad đến mạng lưới cáp quang gia đình. Trong tháng 12 năm 2010, Astro bắt đầu những cuộc thử nghiệm với các khách hàng trong những tòa nhà chung cư cao tầng xung quanh khu vực Mont Kiara. Vào tháng 4 năm 2011. Astro đã tung ra dịch vụ IPTV của mình về phương diện thương mại theo dòng đính kèm "The One and Only Line You’ll Ever Need", một đề nghị gồm ba yếu tố kết hợp với TIME dotCom Berhad cung cấp tất cả các chương trình của Astro thông qua IPTV, cùng với các dịch vụ điện thoại bằng giọng nói và truy cập Internet băng thông rộng thông qua cáp quang kết nối với từng hộ gia đình.

Tại Thổ Nhĩ Kỳ, TTNET tung ra dịch vụ IPTV dưới tên Iptivibu vào năm 2010. Dịch vụ này đã có sẵn trong những khu vực thí điểm tại các thành phố Istanbul, Izmir và Ankara. Tính đến năm 2011, những dịch vụ của IPTV đã tung ra chiến dịch truyền thông quy mô lớn và phổ biến rộng rãi trên toàn quốc dưới thương hiệu "Tivibu EV". Những kế hoạch cung cấp IPTV trực tuyến với tên gọi "WebTV" vào năm 2011. Turk Telekom bắt đầu xây dựng cấu trúc hạ tâng cáp quang cho IPTV vào cuối năm 2007.

Tại Iran, Shima là nhà cung cấp dịch vụ IPTV đầu tiên, tung ra chương trình thí điểm trong năm 2011.

Tại Ả Rập Xê Út, MAHEC đang đề nghị Hospitality TV (IPTV) cung cấp bởi NEVRON bao gồm các dịch vụ thiết kế, lắp đặt và bảo dưỡng.

Các giao thức
IPTV bao gồm cả truyền hình trực tiếp cũng như lưu trữ cá gói video theo yêu cầu. Chương trình phát lại yêu cầu một thiết bị băng thông rộng kết nối với mạng IP cố định hoặc không dây theo mẫu của máy tính cá nhân độc lập hoặc thiết bị hạn chế được gắn vào như điện thoại thông minh, máy tính bảng màn hình cảm ứng, bàn phím điều khiển, được kết nối với tivi hoặc đầu thu kỹ thuật số.

Hình ảnh nén được cung cấp bởi H.263 hoặc H.264 có nguồn gốc từ phần mềm giải nén, âm thanh nén thông qua một phần mềm giải nén cơ bản MDCT và sau đó đóng gói trong một luồng truyền tải MPEG hoặc các gói thông tin RTP hoặc gói Flash Video cho truyền hình trực tiếp hay đường truyền video theo yêu cầu. Phân giải địa chỉ IP cho phép dữ liệu được gửi trực tiếp tới nhiều người nhận cùng một lúc bằng cách sử dụng một địa chỉ nhóm các phần mềm truyền tải thông tin.

H.264/MPEG-4 AVC thường được sử dụng cho đường truyền Internet dựa trên tiêu chuẩn tốc đố cao như H.261 và H.263, những đường truyền internet tốc độ cao. Đường truyền này thường có nhiều thiết kế cho chương trình truyền hình ISDN.

H.262/MPEG-1/2 và thường không được sử dụng như một băng thông rộng, dễ dàng yêu cầu để sử dụng cho mạng lưới đó, đó là lý do tại sao họ chỉ sử dụng để kết nối các chương trình phát sóng hoặc lưu trữ các chương trình ứng dụng.

Trong các hệ thống IPTV chính, các giao thức cơ bản được sử dụng là:
 Nhà cung cấp dịch vụ dựa trên các đường truyền trực tiếp:
 IGMP cho đăng ký vào một dòng truyền tải thông tin đa hướng (kênh truyền hình) và thay đổi từ một dòng truyền tải thông tin đa hướng khác (kênh truyền hình thay đổi). Địa chỉ IP của dòng truyền tải thông tin đa hướng hoạt động ở mạng LAN (bao gồm các VLAN) và mạng WAN. Địa chỉ IP của dòng truyền tải thông tin đa hướng thường được định tuyến trong mạng lõi của mã chương trình phát đa hướng không phụ thuộc vào giao thức (PIM), thiết lập đúng sự phân bổ của dòng truyền tải thông tin đa hướng (các kênh truyền hình) từ nguốn phát sóng của tất cả các đường truyền đến với khách hàng, những người muốn xem những kênh truyền hình này, sao chép gói tin nhận được khi cần thiết. Theo nội dung đã được yêu cầu,sử dụng đường truyền kết nối đơn hướng được định trước. RTP trên UDP hoặc các luồng thông tin H.222 có phí thấp so với TCP là một giải pháp tốt.
 Website dựa trên kênh truyền hình đường truyền đơn hướng và truyền hình theo yêu cầu:
 Các phần mềm hỗ trợ trình duyệt đưa ra RTMP dựa trên TCP với thiết lập và điều khiển thông qua các bước chuyển AMF hoặc XML hoặc JSON.
 Apple iOS sử dụng HLS đường truyền đa hướng dựa trên hệ thống máy tính HTTP với thiết lập và điều khiển thông qua một tập tin được gắn vào tập tin chương trình M3U.
 Các chương trình ứng dụng trên internet sử dụng các đường truyền đồng nhất (đường truyền đa hướng dựa trên hệ thống máy tính) thông qua website HTTP trên truyền hình đường truyền đa hướng và đường truyền truyền hình đơn hướng theo yêu cầu.
 Website truyền hình đa hướng và đường truyền đơn hướng video theo yêu cầu
 IETF tiến cử RTP dựa trên UDP hoặc TCP chuyển đến chương trình thiết lập và kiểm soát việc sử dụng RTSP dựa trên TCP.
 Được kết nối với tivi, máy chơi game, hộp giải mã truyền hình và máy ghi video cá nhân:
 Nội dung trong mạng cục bộ sử dụng UpnP AV cho đường truyền đơn hướng thông qua HTTP dựa trên TCP hoặc cho đường truyền truyền hình đa hướng RTP dựa trên UDP.
 Nội dung dựa trên các website được cung cập thông qua các website có thêm các tính năng hỗ trợ nội tuyến hoăc truyền hình được phát sóng dựa trên các ứng dụng sử dụng một ngôn ngữ trung gian như MHEG-5, đây là chương trình ứng dụng khởi động một công việc như tải một trình duyệt web nội tuyến được sử dụng như một phần mềm bổ trợ hỗ trợ trình duyệt.
Một dịch vụ IPTV của công ty truyền thông thường được phân phối trên một việc đầu tư lớn về mạng lưới các dịch vụ có quyền kiểm soát.
 IPTV địa phương được sử dụng cho các thiết bị nghe nhìn (AV) trong mạng lưới các doanh nghiệp được dựa trên sự kết hợp của:
 Thiết bị thu hình theo tiêu chuẩn và giải mã IPTV.
 Cổng IPTV giả mãi kênh MPEG được phát sóng và địa chỉ IP bọc chúng để tạo ra các đường truyền thông tin đa hướng.

Thông qua truyền hình số vệ tinh
Mặc dù IPTV và việc truyền tải các kênh truyền hình vệ tinh thông thường được coi là công nghệ hoàn chỉnh, chúng gần như được tạo ra để hỗ trợ cho nhau trong mạng lưới IPTV ghép lại, chúng cung cấp những mức độ cao nhất về hiệu suất và độ tin cậy. IPTV là một phân mềm trung gian lớn đến phương tiện truyền tải, và lưu lượng thông tin IP đã được truyền bình thường bởi vệ tinh cho các đường truyền internet chính và các mạng lưới VSAT doanh nghiệp. Việc sử dụng vệ tinh để truyền địa chỉ IP là việc cơ bản để khắc phục thiếu sót lớn nhất của IPTV trên cáp đất liền – tốc độ/băng tần của kết nối.

Các cặp dây xoắn cáp đồng tạo thành từ những dặm cuối cùng cả điện thoại và mạng lưới băng thông rộng ở nhiều nước không thể cung cấp một tỷ lệ lớn dân số với một dịch vụ IPTV phù hợp, kết nối mặc dù tồn tại việc truyền tải truyền hình số mặt đất hoặc vệ tinh. Đối với một dịch vụ truyền hình đa kênh có tính cạnh tranh, tốc độ kết nối 20 Mbit/s có thể được yêu cầu, nhưng không có sẵn cho hầu hết các khách hàng tiềm năng. Sự phổ biến của truyền hình chất lượng cao ngày càng tăng (gấp hai lần tốc độ dữ liệu của SD video) yêu cầu tốc độ kết nối tăng, hoặc giới hạn chất lượng dịch vụ IPTV và đủ tiêu chuẩn kết nối sau này.

Tuy nhiên, các vệ tinh có khả năng cung cấp hơn 100 Gbit/s thông qua công nghệ chùm tia nhiều điểm, tạo ra vệ tinh một công nghệ xuất hiện rõ rệt để lắp đặt mạng lưới IPTV. Phân phối truyền hình vệ tinh có thể bao gồm một trong cấu trúc mạng IPTV bằng nhiều cách. Cách đơn giản nhất để thực hiện là IPTV kết nối trực tiếp đến từng nhà, nơi các đầu thu kỹ thuật số có băng thông rộng hỗn hợp trên thuê bao của mỗi nhà được tích hợp từ truyền hình vệ tinh và nhận địa chỉ IP để cung cấp cho một băng thông rộng không giới hạn với khả năng quay lại các kênh. Trong hệ thống như vậy, nhiều kênh truyền hình trực tiếp có thể được truyền đến nhiều kênh thông qua truyền hình vệ tinh (địa chỉ IP nén hoặc DVB số hóa) với việc tải truyền truyền hình theo yêu cầu thông qua kết nối băng thông rộng. Bộ phận truyền hình về tinh Arqiva đề nghị "IPTV hoạt động tốt trong môi trường hỗn hợp. Ví dụ, bạn sẽ sử dụng băng thông rộng để nhận nội dung và truyền hình vệ tinh để nhận các tín hiệu khác, chẳng hạn như các kênh truyền hình trực tiếp."

IPTV hỗn hợp
IPTV hỗn hợp là sự kết hợp của các dịch vụ truyền hình quảng bá truyền thống và video được chuyển qua hoặc mạng IP được quản lý hoặc Internet công cộng. Đó là một xu hướng ngày càng tăng ở cả người tiêu dùng và thị trường truyền hình trả tiền.

IPTV hỗn hợp đã được phát triển rất phổ biến trong những năm gần đây, đó là kết quả của hai yếu tố chính. Kể từ khi có sự xuất hiện của các địa chỉ truyền hình trực tuyến, như YouTube và Vimeo vào khoảng giữa những năm 2000, các nhà khai thác truyền hình trả tiền đã phải chịu áp lực lớn trong việc cung cấp các thuê bao với các phương tiện để xem video trên internet (cả theo nghĩa chuyên môn và thông thường) trên tivi của họ. Đông thời, dựa vào địa chỉ IP, các chuyên gia khai thác (thường là các nhà cung cấp dịch vụ truyền thông) đã tìm cách để cung cấp các dịch vụ tương tự và dịch vụ truyền hình số mặt đất trong hoạt động của mình, mà không cần thêm bất kỳ một chi phí hay mức độ phức tạp nào khác. Dung lượng là một tài sản giá trị với nhũng nhà điều hành, vì vậy rất nhiều người đã tìm cách thay thế để chuyển sang dịch vụ mới mà không cần đầu tư thêm vào cơ sở hạ tầng mạng.

Đầu thu kỹ thuật số hỗn hợp cho phép nhận nội dung từ nhiều nguồn, bao gồm truyền hình mặt đất. Truyền hình vệ tinh và truyền hình cáp, được mang cùng với việc truyền tải hình ảnh trên internet thông qua thiết bị kết nối các công nghệ mạng dành cho mạng LAN. Điều này cho phéo người xem truyền hình tiếp cận nhiều nội dung hơn trên ti vi, mà không cần những bộ phân giải riêng biệt cho mỗi dịch vụ.

Đầu thu kỹ thuật số IPTV hỗn hợp cũng cho phép người dùng truy cập vào các dịch vụ tương tác, ví dụ như truyền hình theo yêu cầu/truyền hình theo sau, cũng như các chương trình ứng dụng của internet, bao gồm điện thoại hình ảnh, giám sát, chơi game,mua sắm trực tuyến, truy cập mô hình điện tử của chính phủ thông qua việc thiết lập truyền hình.

Từ quan điểm của một nhà điều hành truyền hình trả tiền, một hộp set-top dùng IPTV hỗn hợp mang lại cho họ sự linh hoạt dài hạn bằng cách cho phép họ triển khai các dịch vụ mới và các ứng dụng khi người tiêu dùng yêu cầu một cách thường xuyên nhất mà không cần phải nâng cấp thiết bị hoặc cử người tới cấu hình lại hoặc đổi thiết bị mới. Điều này giảm thiểu các chi phí khi tạo dịch vụ mới, làm tăng tốc độ đưa sản phẩm ra thị trường và hạn chế thời gian gián đoạn cho người tiêu dùng.

Tập đoàn Hybrid Broadcast Broadband TV (Hbb TV) của các công ty công nghiệp đang thúc đẩy và thiết lập tiêu chuẩn cho những đầu thu kỹ thuật số truyền dữ liệu tốc độ cao với những chương trình truyền qua đài phát thanh hoặc đài truyền hình, cho phép nhận các chương trình phát sóng và băng thông rộng truyền hình kỹ thuật số với giao diện duy nhất cho người dùng. Những xu hướng này đã dẫn đến sự phát triển của đầu thu kỹ thuật số, bao gồm một bộ thu sóng truyền hình và bộ kết nối internet, thường là một cổng truy cập mạng máy tính cục bộ LAN. Trước tiên về bộ giải mã truyền hình IPTV kết hợp có sẵn, trong năm 2005, một nhà phát triển phần cứng và phần mềm của truyền hình số mặt đất đã phát triển bằng cách nâng cao kỹ thuật số phát sóng. Nền tảng này đã được phát triển cho tập đoàn Telefonica- nhà khai thác truyền hình trả tiền Tây Ban Nha, và được sử dụng như một dịch vụ truyền hình của Movistar, tung ra những thuê bao vào cuối năm 2005.

Một phương pháp khác và phiên bản IPTV của Headend trong giải quyết tuyền hình cáp Sky. Ở đây, các kênh truyền hình được mở rộng thông qua truyền hình vệ tinh cho các ISP hoặc điểm cung cấp dịch vụ IPTV hiện tại (POP), để phân phối địa chỉ IP gói cho các thuê bao cá nhân theo yêu cầu của mỗi thuê bao.

Điều này có thể cung cấp một lựa chọn không giới hạn các kênh cho các thuê bao mà không cần đường truyền In-tơ-nét quá giới hạn, và cho phép dịch vụ IPTV cung cấp cho các nhà điều hành nhỏ hoặc điều khiển từ xa ngoài tầm với của kết nôi băng thông rộng tốc độ cao. Ví dụ như một mạng lưới kết hợp và truyền tải truyền hình số vệ tinh thông qua truyền hình vệ tinh SES New Skies của 95 kênh đến Mỹ Latinh và vùng Caribbean, dưới sự điều hành của IPTV châu Mỹ.

Sự phát triển trong tương lai của IPTV có thể kết hợp với một số cơ sở hạ tầng và hệ thống xử lý cùng lúc. Nó được nêu rõ rằng việc phát sóng của các chương trình ứng dụng chất lượng cao như IPTV được thực hiện một cách hiệu quả hơn và chi phí đáng kể hơn khi sử dụng truyền hình vệ tinh. Và nó được dự đoán rằng phần lớn sự tăng trưởng toàn cầu IPTV sẽ được thúc đẩy bởi các hệ thống hỗn hợp.

Ưu điểm
Các giao thức của internet cung cấp các lợi thế đáng kể, bao gồm tính năng tích hợp với các dịch vụ phân bố truyền hình với các dịch vụ khác dựa trên địa chỉ IP như truy cập internet tốc độ cao và thiết bị dùng để truyền giọng nói trên giao thức IP (VoIP).

Một mạng lưới IP trung gian cũng cho phép việc cung cấp nhiều nội dung và thao tác đáng kể. Trong cùng một kiểu địa chỉ IP hoặc mạng lưới truyền hình vệ tinh, sử dụng công nghệ truyền hình phát sóng, tất cả các nội dung liên tục truyền đến mỗi thuê bao khách hàng, và thuê bao khách hàng sẽ chuyển nội dung đến đầu thu kỹ thuật số. Các khách hàng có thể có nhiều sự lựa chọn như các công ty viễn thông, công ty truyền hình cáp hoặc truyền hình cáp vệ tinh có thể đưa vào cùng một đường truyền tải đến nhà. Một mạng lưới IP có các hoạt động khác nhau. Nội dung truyền tải phải dựa vào hệ thống, và mỗi nội dung khách hàng lựa chọn được gửi đến địa chỉ nhà riêng. Nó truyền tải không giới hạn dung lượng, và mỗi sự lựa chọn của khách hàng ít bị hạn chế bởi kích thước của "đường truyền tải" đến mỗi nhà. Điều này cũng có nghĩa rằng quyền riêng tư của khách hàng có thẻ bị ảnh hưởng với một mức độ lớn hơn so với các mạng lưới truyền hình truyền thống hay truyền hình vệ tinh. Nó cũng có thể cung cấp một phương tiện để đột nhập vào, hoặc ít nhất là làm nhiễu mạng lưới cá nhân.

Kinh tế
Chi phí của ngành công nghiệp truyền hình cáp là khoảng 1 tỷ USD mỗi năm dựa trên việc cập nhật của mạng lưới để điều chỉnh tốc độ dữ liệu cao hơn. Hầu hết các nhà khai thác sử dụng 2 đên 3 kênh để hỗ trợ độ tối đa của dữ liệu là 50 Mbit/s đến 100 Mbit/s. Tuy nhiên, vì các luồng video đòi hỏi một tốc độ cao trong thời gian dài hơn, nên chi phí để hỗ trợ cho một lượng lớn các luồng video sẽ lớn hơn nhiều. Hiện tượng này được gọi là "persistency" (tinh bền). Tính bền dữ liệu thường là 5% trong khi tính bền của video có thể dễ dàng lên đến 50%. Cũng như video đang phát triển, điều này có ý nghĩa đáng kể hơn kênh truyền dưới CMTS, sẽ được yêu cầu để truyền thông tin video này. Dựa vào thị trường hiện nay, có khả năng là chi phí cho ngành công nghiệp mở rộng CMTS có thể vượt 2 tỷ USD một năm, hầu như tất cả các chi phí đang được đổ vào đường truyền video. Thông qua IPTV cho đường truyền dung lượng lớn này có thể tiết kiệm cho ngành công nghiệp khoảng 75% chi phí vốn đầu tư.

Khả năng tương tác
Một hệ thống dựa trên địa chỉ IP cũng chấp nhận sự thử nghiệm lượt xem truyền hình tương tác và cá nhân ở các thời điểm quan trọng. Ví dụ, các nhà cung cấp có thể bao gồm một hướng dẫn chương trình tương tác cho phép người xem tìm kiếm nội dung bằng tên phim hoặc tên diễn viên, hoặc chức năng tìm kiếm hình ảnh thông qua hình ảnh. Chức năng này cho phép người dùng có thể "channel surf" (chuyển kênh – cho phép người dùng quét các kênh truyền hình hoặc tần số radio khác nhau để tìm kênh phù hợp) mà không cần bỏ qua chương trình đang xem. Người xem có thể tìm thông tin của một vận động viên trong khi đang xem một môn thể thao, hoặc điều khiển góc độ của camera. Họ cũng có thể truy cập hình ảnh hoặc âm thanh từ máy tính trên ti vi, sử dụng điện thoại không dây để ghi âm lại chương trình yêu thích, thậm chí khi cha mẹ vắng nhà, họ vẫn có thể điều chỉnh để con cái xem những tài liệu cần thiết cho việc học.

Để có được sự tương tác giữa máy thu tín hiệu và máy phát tín hiệu chúng ta cần có một kênh thông tin cần thiết. Do đó, truyền hình số mặt đất, truyền hình số vệ tinh và các mạng lưới truyền hình cáp không cho phép tương tác khi không có những thông tin cần thiết. Tuy nhiên, để tương tác với hệ thống cần có mạng lưới truyền hình đồng bộ với các mạng dữ liệu như internet hay mạng thông tin di động.

Video-on-demand (video theo yêu cầu)
Công nghệ IPTV chuyển video theo yêu cầu (VoD) đến kênh truyền hình, cho phép khách hàng có thể duyệt chương trình trực tuyến hoặc danh mục phim, xem trailer (đoạn quảng cáo phim mới) và sau đó chọn một video để xem. Các đoạn phát đã chọn lập tức được bắt đầu trên tivi hoặc máy tính.

Về mặt kỹ thuật, khi khách hàng chọn phim, kết nối đơn hướng từ một điểm phát đến một điểm thu được thiết lập giữa đầu thu kỹ thuật số của khách hàng (đầu thu kỹ thuật số hoặc máy tính) và máy chủ truyền thông tin trực tuyến. Các tín hiệu thực hiện chức năng tạm thời (tạm dừng, chuyển động chậm, tua tiến/tua lùi..) được đảm bảo bởi RTSP (Real Time Streaming Protocol – giao thức truyền tải với thời gian thực).

Các đuôi phổ biến nhất được sử dụng cho video theo yêu cầu là MPEG-2, MPEG-4 và VC-1.

Để tránh ăn cắp bản quyền, nội dung video theo yêu cầu thường được mã hóa. Trong khi việc mã hóa của truyền hình số về tinh và truyền hình cáp đã có từ lâu, việc mã hóa IPTV thể coi là quản lý bản quyền dạng số hóa. Ví dụ, một bộ phim được chọn, có thể được phát trong 24 giờ sau khi thanh toán, nhưng sau 24h đó bộ phim đó sẽ không tồn tại nữa.

Các dịch vụ hội tụ dựa vào IPTV
Một ưu điểm khác của mạng lưới địa chỉ IP đó để tích hợp và hội tụ. Việc này được khuếch đại khi sử dụng các giải pháp dựa trên IMS. Dịch vụ hội tụ là sự tương tác của các dịch vụ hiện có để tạo ra các dịch vụ mới có giá trị hơn. Ví dụ như trên màn hình Caller ID, nhận Caller ID trên truyền hình và nó có khả năng xử lý (gửi đến hộp thư thoại...). Dịch vụ dựa trên IP sẽ hỗ trợ để cung cấp cho người dùng tiếp cận bất cứ khi nào, bất cứ nơi đâu các nội dung họ yêu cầu thông qua ti vi, máy tính hoặc điện thoại, và kết hợp chặt chẽ các dịch vụ và nội dung lại với nhau. Trong các doanh nghiệp và tổ chức, IPTV giúp loại bỏ sự cần thiết phải điều khiển song song một hệ thống để truyền tải hoặc lưu trữ các video.

Hạn chế
IPTV rất dễ bị hư hỏng khi mất thông tin hoặc bị trì hoãn nếu dữ liệu truyền tải không đáng tin cậy. IPTV đòi hỏi tốc độ nhỏ nhất nhằm tạo điều kiện cho các số liệu đúng của hệ thống trong mỗi giây để có thể cung cấp hình động. Điều này có nghĩa nếu tốc độ kết nối băng thông rộng của khách hàng bị hạn chế thì IPTV có thể bị giảm chất lượng.

Mặc dù một số quốc gia có đường truyền tốc độ cao rất phổ biến, như Hàn Quốc với 6 triệu gia đình được hưởng lợi từ tốc độ kết nối tối thiểu là 100 Mbit/s, ở các nước khác (như Anh) chỉ là 3-5 Mbit/s khi truyền đến mỗi hộ gia đình, do vậy VOIP và truy cập Internet có thể không khả thi. Việc truyền tải đầu cuối IPTV thường hạn chế lưu lượng truyền tải bằng cách chỉ cho phép một số lượng kênh giới hạn,thường là một đến ba kênh sẽ được truyền tải.

Đường truyền IPTV thông qua kết nối không dây tại mỗi nhà đã cho thấy sự rắc rối. Không phải do giới hạn lưu lượng tải, mà do vấn đề về việc truyền tải trên nhiều kênh và phản xạ của tín hiệu RF mang theo các gói dữ liệu IP. Một đường truyền IPTV dễ bị hư hỏng với gói tin cùng thời điểm và cùng một lượt. Những cải tiến trong công nghệ không dây hiện nay bắt đầu cung cấp các thiết bị để giải quyết vấn đề.

Do những hạn chế của công nghệ không dây, hầu hết các nhà cung cấp dịch vụ IPTV hiện nay đều sử dụng công nghệ kết nối có dây thay vì sử dụng các công nghệ không dây như 802.11. các nhà cung cấp dịch vụ như AT&T (nhà mạng sử dụng mạng nhiều tuyến như một phần của dịch vụ IPTV) đã cho thấy sự ủng hộ đối với việc thực hiện theo hướng này bơi ITUT-T, đã được thông qua việc tiến cử G. Hn (còn được gọi là G.9960), là một thế hệ tiêu chuẩn tiếp theo của nhà mạng chỉ ra PHY/MAC có thể hoạt động trên bất kỳ hệ thống dây điện nào (đường điện, đường dây điện thoại hoặc cáp đồng trục).

Thời gian trễ
Thời gian trễ hiển nhiên khi sử dụng truyền hình Internet đã trở thành lý do giải thích tại sao các truyền hình số vệ tinh không thể thành công khi sử dụng cho IPTV, nhưng trong thực tế việc chậm trễ không phải là yếu tố quan trọng. Một dịch vụ IPTV không yêu cầu thời gian truyền tải thời gian thực như các dịch vụ điện thoại, hay dịch vụ họp cầu truyền hình.

Thời gian trễ khi đáp ứng yêu cầu về thay đổi kênh, hiển thị một EPG... mà dịch vụ này ảnh hưởng hầu hết đến chất lượng cảm nhận của khách hàng, và các vấn đề ảnh hưởng đến truyền hình số vệ tinh IPTV không hơn so với truyền hình số mặt đất IPTV. Thời gian trễ khi điều khiển này là do các mạng lưới truyền hình số mặt đất IPTV không đủ băng thông truyền tải, xảy ra khi họ gia tăng số khách hàng. Vấn đề này sẽ được giải quyết bằng việc tăng băng thông của hệ thống truyền tải và phân phối truyền hình số.

Việc phân phối truyền hình số vệ tinh không bị trì hoãn - thời gian cho các tín hiệu đi đến các vệ tinh và quay trở lại cho người sử dụng là 0,25 giây, và không thể giảm hơn được nữa. Tuy nhiên, những tác động của việc trì hoãn này được giảm bớt trong các hệ thống thực tế sử dụng dữ liệu nén, TCP tăng tốc và HTTP prefetch.

Trì hoãn truyền hình số vệ tinh có thẻ gây bất lợi cho các chương trình giới hạn thời gian như chơi game trực tuyến (mặc dù nó chỉ gây ảnh hưởng đến những người thích chơi game bắn súng FPS trong khi nhiều MMOG có thể hoạt động tốt dựa trên Internet truyền hình số vệ tinh), nhưng IPTV thường là một đường truyền một chiều và độ việc trì hoãn không phải là yếu tố quan trọng để truyền tải video.

Hiện tại hệ thống truyền tải video của dạng này giống như dạng kỹ thuật số hóa đã được giới thiệu và ta biết đến như sự trì hoãn của chất lượng. Kênh truyền hình DVB hiện này được truyền đồng thời qua đài phát thanh và truyền hình bởi truyền hình số mặt đất và truyền hình số vệ tinh, và đều trì hoãn trong khoảng 0.25 giây, giữa hai dịch vụ này không có ảnh hưởng gì bất lợi và cũng không thu hút được sự chú ý của người xem.

Băng thông yêu cầu

Video kỹ thuật số là một sự kết hợp của chuỗi các hình ảnh kỹ thuật số, và chúng được tạo thành từ các điểm ảnh hoặc yếu tố hình ảnh. Mỗi điểm ảnh có hai yếu tố, đó là độ sáng và màu sắc. Độ sáng đại diện cho cường độ của các điểm ảnh, màu sắc đại diện cho màu sắc của các điểm ảnh. Cần 3 byte cho việc hiển thị màu sắc của hình ảnh chất lượng cao để có được hình ảnh chân thực. Mỗi chuỗi các hình ảnh tọa ra các video kỹ thuật số, trong trường hợp này, các hình ảnh được gọi là khung hình. Phim sử dụng 24 khung hình mỗi giây. Tuy nhiên, tỷ lệ khung hình có thể thay đổi theo phạm vi của hệ thống điện tử để đa dạng hơn, ví dụ ở Bắc Mỹ, đang sử dụng khoảng 30 khung hình mỗi giây. Mỗi video kỹ thuật số có hai kích thước là chiều rộng và chiều cao. Khi chuyển đến kênh truyền hình tương tự, kích thước cho SDTV là 720 x 480 pixel. Mặt khác, một số lượng HDTV yêu cầu 1920 x 1080 pixel. Ngoài ra, SDTV, cần 2 byte (16 bit) để tạo được độ sâu về màu sắc trong khi đó HDTV cần 3 byte (24 bit).

Qua đó, với tốc độ 30 khung hình/giây, tỷ lệ dữ liệu không nén cho SDTV là 30 x 640 x 480 x 16, nói cách khác là cần 147.456.000 bit mỗi giây. Hơn nữa cho HDTV, với tốc độ khung hình tương tự, tỷ lệ nén sẽ trở thành 30 x 1920 x 1080 x 24 hoặc 1492.992.000 bit mỗi giây. Với việc tính toán này, hiên nhiên không thể sử dụng phương pháp nén dữ liệu mà nhà cung cấp dịch vụ truyền cho những thuê bao bị hạn chế.

Không có câu trả lời tuyệt đối cho các dung lượng cho dịch vụ IPTV bởi vì dung lượng ngày càng tăng do các thiết bị gia đình. Như vậy, nội dung HDTV nén có thể được truyền với tốc độ dữ liệu giữa 8 và 10 Mbit/s, nhưng nếu người tiêu dùng được trang bị với một thiết bị đầu ra HDTV, tỷ lệ này sẽ được tăng lên.

Việc truyền dữ liệu tốc độ cao sẽ làm tăng dung lượng cần thiết cho người xem, ít nhất là cần có 2 Mbit/s để sử dụng các ứng dụng dựa trên website. Thêm vào đó, 64 kbit/s cần để sử dụng cho điện thoại cố định. Tối thiểu để nhận được dịch vụ hoạt động tăng gấp 3 lần của IPTV cần 13 Mbit/s để xử lý trong mỗi hộ gia đình.

Quyền riêng tư
Do hạn chế về dung lượng, một kênh IPTV được truyền cho người sử dụng cùng lúc, ngược lại với việc truyền nhiều kênh. Để thay đổi một kênh cần có máy chủ kết nối cung cấp một đường truyền phát sóng khác nhau, giống như các VOD (đường truyền VOD được truyền nhờ vào việc sử dụng đường truyền đơn hướng). Điều này có thể cho phép nhà cung cấp dịch vụ giữ thông tin chính xác trong các chương trình được chiếu và thời gian chiếu cho mỗi người xem. Các đài truyền hình và các nhà quảng cáo sau đó có thể hiểu khán giả cần gì và từ đó có các chương trình hay hơn với các dữ liệu chính xác và nhắm vào mục tiêu quảng cáo của họ.

Cung với sự khác biệt giữa IPTV và truyền hình cáp, những dữ liệu chứa thông tin này có thể có một mối đe dọa đến quyền riêng tư của người dùng. Đối với đường truyền đa hướng IP, từ khi một nhóm đường truyền đa hướng (kênh truyền hình) cần được yêu cầu trước khi chiếu, cùng với việc áp dụng quyền riêng tư.

Nhà cung cấp
Một số ít các công ty cung cấp hệ thống IPTV mới nhất hiện nay. Như Movistar Tv, được thành lập bởi các nhà điều hành truyền thông, để giảm thiểu chi phí bên ngoài, một số chiến thuật cũng được PCCW của Hồng Kông sử dụng. Một số nhà cung cấp truyền thông lớn cung đang hoạt động trong lĩnh vực này. Đáng chú ý là Alcatel-Lucent (thỉnh thoảng làm việc với Movistar TV), Ericsson (đặc biệt là từ khi mua Tandberg ti vi), NEC, Accenture (Accenture Video Solution), Thomson, Huawei, và ZTE cũng như một số nhà công nghệ thông tin, dẫn đầu là Microsoft, California-based UTStarcom... Tennessee – based Worley Consulting, Tokyo-based The New Media group, Malaysian –based Select –TV và Oslo/Norway-based SnapTV cũng cung đầu từ đầu đên cuối các thiết bị cho các dịch vụ IPTV và Hong Kong-based BNS Ltd cung cấp chìa khóa để mở cửa một công nghệ IPTV. Doanh số bán của hệ thống IPTV toàn cầu vượt 2 tỷ USD vào năm 2007.

Để làm hài lòng khách hàng IPTV đã hình thành nhiều hệ thống IPTV mức độ cao, mở rộng vào năm 2013 để cung cấp cho thị trường OTT ở New Zealand, Úc và khu vực châu Á Thái Bình Dương, mang lại một khả năng phát triển ở châu Âu và khả năng phát triển cho việc cung cấp nội dung của OTT.

Google Fiber cung cấp dịch vụ IPTV tại thành phố Kansas, MO và KS, bao gồm internet với tốc độ Gigabit và hơn 290 kênh thông qua mang cáp quang được xây dựng trong KCK và KCMO.

Nhiều nhà cung cấp IPTV đã tham gia sự kiện 2 năm 1 lần Global MSF Interoperability (GMI) 2008 được phối hợp bởi các diễn đàn MultiService Forum (MSF) tại năm địa điểm trên thế giới từ ngày 20 đến ngày 31 tháng 10 năm 2008. Nhà cung caaos thiết bị thử nghiệm bao gồm Codenomicon, Empirix, Ixia, Mu Dynamics và Spirent đã có trong danh sách một trong các công ty phát triển IPTV lớn nhất.

Tại Việt Nam, FPT Telecom, VNPT, Viettel là những đơn vị cung cấp hệ thống IPTV cho hàng triệu hộ gia đình Việt.

Gói dịch vụ
Đối với các nhà sử dụng, IPTV thường được cung cấp cùng với video theo yêu cầu và có thể được đi kèm với các dịch vụ Internet như truy cập Internet và truy cập các dịch vụ truyền thông qua các giao thức của Internet bằng giọng nói. Các gói dịch vụ quảng cáo trên truyền hình của IPTV, VoIp và truy cập Internet đôi khi được yêu cầu trong dịch vụ ba trong một. Khi họ cung cấp với các dịch vụ nhỏ, các dịch vụ kết hợp có thể được gọi để phát tăng gấp 4 lần.

Quy chế
Trong lịch sử, truyền hình phát sóng đã được quy định khác với viễn thông. Như IPTV cho phép ti vi và video theo yêu cầu được truyền qua mạng IP, phát sinh các vấn đề mới. Giáo sư Eli M. Noam đã đánh dấu trong báo cáo của mình "TV or Not TV: Three Screens, One Regulation?", một trong những thách thức quan trọng với quy định từng lĩnh vực cụ thể đang trở thành lỗi thời do sự phát triển trong lĩnh vực này.

Tại Việt Nam

Ngày 11 tháng 12 năm 2007, Công ty cổ phần Viễn thông FPT (FPT Telecom) đã ra mắt dịch vụ IPTV đầu tiên tại Việt Nam, với tên gọi "iTV" (sau này là FPT TV). Đây được xem là bước đầu của việc bùng nổ thị trường IPTV tại Việt Nam, với những cái tên sau này: "MyTV" (2009), NextTV (ViettelTV).....

Hiện nay, IPTV đang phổ biến trong các thành phố lớn, thị xã, làng quê.... tại Việt Nam, bởi không chỉ có tính năng xem truyền hình, mà còn có dịch vụ xem lại, video, internet.... trọn gói với giá thành vừa phải.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Truyền hình
Internet
Thuật ngữ truyền hình
Truyền hình kỹ thuật số
Truyền hình trực tuyến
Công nghệ phim và video
Công nghệ truyền hình


title: Đĩa bán dẫn

text:
Đĩa bán dẫn được làm từ silic có độ tinh khiết cao, là vật liệu xuất phát trong quy trình sản xuất thiết bị bán dẫn cũng như thiết bị MEMS (micro electro-mechanical system). Đĩa bán dẫn thông thường có các đường kính 300 mm (12 inch), 200 mm (8 inch), 150 mm (6 inch).

Tuy có độ tinh khiết cao, đĩa bán dẫn vẫn được pha tạp chất để dẫn điện theo hai loại: loại p dẫn điện bằng lỗ trống, loại n dẫn điện nhờ điện tử.

Tham khảo

Chế tạo bán dẫn


title: Agriotes solai

text:
Agriotes solai là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia miêu tả khoa học năm 2004.

Chú thích

Tham khảo

Agriotes


title: Massais

text:
Massais là một xã trong tỉnh Deux-Sèvres trong vùng Nouvelle-Aquitaine ở phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 92 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Deux-Sèvres


title: Castelbianco

text:
Castelbianco là một đô thị ở tỉnh Savona ở vùng Liguria của Ý, có khoảng cách khoảng 80 km về phía tây nam của Genoa và khoảng 40 km về phía tây nam của Savona. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 290 người và diện tích là 14.8 km².

Đô thị Castelbianco có các frazioni (các đơn vị cấp dưới, chủ yếu là các làng) Colletta, Oresine, Veravo, Vesallo, Teccio, và Cianea.

Castelbianco giáp các đô thị: Arnasco, Erli, Nasino, Onzo, Vendone, và Zuccarello.

Quá trình biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Savona


title: Mirosternus euceras

text:
Mirosternus euceras là một loài bọ cánh cứng thuộc chi Mirosternus trong họ Ptinidae.

Chú thích

Tham khảo

euceras


title: Oligactis pichinchensis

text:
Oligactis pichinchensis là một loài thực vật có hoa thuộc họ Asteraceae.
Loài này chỉ có ở Ecuador.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và vùng cây bụi nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng đất cao.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Montúfar, R. & Pitman, N. 2003. Oligactis pichinchensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 7 năm 2007.

Oligactis
Thực vật Ecuador


title: Palais de la découverte

text:
Palais de la découverte (Cung khám phá) là một bảo tàng khoa học nằm tại Quận 8, Paris, trên đại lộ Franklin-Delano-Roosevelt. Bảo tàng được Jean Perrin (giải Nobel vật lý năm 1926) thành lập vào năm 1937 nhân dịp triển lãm thế giới Nghệ thuật và kỹ nghệ trong cuộc sống hiện đại. Palais de la découverte có diện tích 25.000 m², thuộc dãy phía Tây của Grand Palais do kiến trúc sư Albert-Félix-Théophile Thomas xây dựng. Ngày nay, mỗi năm Palais de la découverte đón khoảng 600 ngàn khách thăm.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Trang chính thức của Palais de la Découverte
 Trang chính thức của Grand Palais

Bảo tàng Paris
Quận 8, Paris
Cung điện Paris
Grand établissement


title: Notre-Dame-de-Mésage

text:
Notre-Dame-de-Mésage là một xã thuộc tỉnh Isère trong vùng Rhône-Alpes đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 270-1276 mét trên mực nước biển. Theo điều tra dân số năm 1999 của INSEE có dân số là 1203 người.

Tham khảo

Notredeamedemesage


title: Saint-Agne

text:
Saint-Agne là một xã của Pháp, nằm ở tỉnh Dordogne trong vùng Nouvelle-Aquitaine của Pháp.

Hành chính

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Saint-Agne trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Saint-Agne


title: Mesoplia decorata

text:
Mesoplia decorata là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Smith mô tả khoa học năm 1854.

Chú thích

Tham khảo

Mesoplia
Động vật được mô tả năm 1854


title: Dima olympica

text:
Dima olympica là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Meschnigg miêu tả khoa học năm 1934.

Chú thích

Tham khảo

Dima


title: Leioproctus philonesus

text:
Leioproctus philonesus là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1929.

Chú thích

Tham khảo

Leioproctus
Động vật được mô tả năm 1929


title: Bộ trưởng Nông nghiệp Hoa Kỳ

text:
Bộ trưởng Nông nghiệp Hoa Kỳ (tiếng Anh: United States Secretary of Agriculture) là người đứng đầu Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ. Bộ trưởng hiện tại là Tom Vilsack, được Thượng viện Hoa Kỳ biểu quyết xác nhận vào ngày 23 tháng 2 năm 2021.

Bộ gồm có một số tổ chức. Khoảng 297.000 dặm vuông Anh (770.000 km²) đồng cỏ và rừng quốc gia được Sở Kiểm lâm Hoa Kỳ quản lý. Việc bảo đảm an toàn thực phẩm được sản xuất và bán tại Hoa Kỳ thì do Sở Kiểm tra và An toàn Thực phẩm Hoa Kỳ đảm nhận. Chương trình Phiếu Thực phẩm hợp tác với các tiểu bang để cung cấp thực phẩm cho người dân có thu nhập thấp. Việc cố vấn cho nông gia và người làm vườn được thực hiện bởi Sở Mở rộng Hợp tác (Cooperative extension service).

Thứ tự kế vị chức Bộ trưởng Nông nghiệp Hoa Kỳ được xếp như sau:

Phó Bộ trưởng Nông nghiệp Hoa Kỳ
Thứ trưởng Nông nghiệp Hoa Kỳ đặc trách Vụ Nông nghiệp Ngoại quốc và Nông trại
Thứ trưởng Nông nghiệp Hoa Kỳ đặc trách Chương trình Điều tiết và Tiếp thị
Thứ trưởng Nông nghiệp Hoa Kỳ đặc trách Phát triển Nông thôn
Thứ trưởng Nông nghiệp Hoa Kỳ đặc trách Vụ Thực phẩm, Dinh dưỡng, và Tiêu dùng
Thứ trưởng Nông nghiệp Hoa Kỳ đặc trách Môi trường và Tài nguyên Thiên nhiên
Thứ trưởng Nông nghiệp Hoa Kỳ đặc trách Nghiên cứu, Giáo dục và Kinh tế
Thứ trưởng Nông nghiệp Hoa Kỳ đặc trách An toàn Thực phẩm
Tổng tham vấn Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ
Trợ tá Bộ trưởng Nông nghiệp Hoa Kỳ đặc trách Hành chính
Trợ tá Bộ trưởng Nông nghiệp Hoa Kỳ đặc trách Quan hệ Quốc hội

Danh sách các Bộ trưởng Nông nghiệp Hoa Kỳ

Các cựu bộ trưởng nông nghiệp còn sống
 John A. Knebel
 John R. Block
 Alphonso Michael "Mike" Espy
 Daniel R. Glickman
 Ann M. Veneman
 Michael O. Johanns
 Edward T. Schafer
 Tom Vilsack
 Sonny Perdue

Tham khảo

Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ


title: Colletes hirtibasis

text:
Colletes hirtibasis là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1936.

Chú thích

Tham khảo

Colletes
Động vật được mô tả năm 1936


title: Họ Cá úc

text:
Họ Cá úc (danh pháp khoa học: Ariidae) là một họ cá da trơn, chủ yếu sinh sống ngoài biển, với một số loài sinh sống trong các môi trường nước lợ hay nước ngọt. Chúng được tìm thấy trong các khu vực ôn đới ấm và nhiệt đới.

Phân loại
Quan hệ phát sinh chủng loài trong họ này vẫn chưa rõ ràng. Theo một số nguồn, chi Doiichthys trước đây được phân loại trong họ của chính nó là Doiichthyidae, nhưng hiện tại được gộp vào chi Nedystoma. Hai chi Gogo và Ancharius, đã được chuyển sang họ khác gọi là Anchariidae. Họ Ariidae được chia thành 2 phân họ: Galeichthys là chi duy nhất trong phân họ Galeichthyinae, còn các chi còn lại thuộc về phân họ Ariinae.

Trước đây, họ Ariidae được gộp trong siêu họ Doradoidea, nhưng sau đó được chuyển sang siêu họ Bagroidea (cùng với Austroglanididae, Claroteidae, Schilbeidae, Pangasiidae, Bagridae, và Pimelodidae. Nó cũng đã từng được phân loại trong siêu họ Arioidea, bao gồm Ariidae và Anchariidae..

Các chi
 Amissidens: 1 loài (Amissidens hainesi) ở Tây Trung Thái Bình Dương.
 Amphiarius: 2 loài ở Tây Đại Tây Dương và Nam Mỹ.
 Ariopsis: 4 loài ở Trung và Nam Mỹ.
 Arius: 25 loài, chủ yếu trong khu vực Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương. Một loài (Arius latiscutatus) ở Đông Đại Tây Dương.
 Aspistor: 3 loài ở Tây Trung Thái Bình Dương và Nam Mỹ.
 Bagre: 4 loài ở Đông Thái Bình Dương và Tây Đại Tây Dương.
 Batrachocephalus: 1 loài (Batrachocephalus mino) trong khu vực Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương.
 Brustiarius: 2 loài ở châu Á và châu Đại Dương.
 Carlarius: 2 loài ở Đông Đại Tây Dương.
 Cathorops: 23 loài ở vùng biển Trung và Nam Mỹ, chủ yếu trong Đại Tây Dương.
 Cephalocassis: 4 loài ở Tây Trung Thái Bình Dương.
 Cinetodus (gồm cả Pachyula và Tetranesodon): 4 loài ở châu Á và châu Đại Dương.
 Cochlefelis: 4 loài ở châu Á và châu Đại Dương.
 Cryptarius: 2 loài ở Tây Trung Thái Bình Dương.
 Galeichthys: 4 loài, trong đó 1 tại Ấn Độ Dương, 1 ở Đông nam Thái Bình Dương và 2 ở Đông nam Đại Tây Dương.
 Genidens: 4 loài ở Tây nam Đại Tây Dương.
 Hemiarius: 4 loài trong khu vực Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương.
 Hexanematichthys: 3 loài, trong đó 2 trong khu vực Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương, 1 ở Nam Mỹ.
 Ketengus: 1 loài (Ketengus typus) ở châu Á.
 Nedystoma (gồm cả Doiichthys): 2 loài ở châu Á và châu Đại Dương.
 Nemapteryx: 6 loài trong khu vực Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương.
 Neoarius: 10 loài ở châu Á và châu Đại Dương.
 Netuma: 3 loài trong khu vực Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương.
 Notarius: 12 loài trong khu vực Đại Tây Dương và Thái Bình Dương.
 Occidentarius: 1 loài (Occidentarius platypogon) ở Đông Thái Bình Dương.
 Osteogeneiosus: 1 loài (Osteogeneiosus militaris) trong khu vực Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương.
 Plicofollis: 8 loài trong khu vực Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương.
 Potamarius: 4 loài ở Trung và Nam Mỹ.
 Potamosilurus: 1 loài (Potamosilurus macrorhynchus) ở châu Á và châu Đại Dương.
 Sciades: 8 loài, trong đó 6 ở Trung và Nam Mỹ, 1 ở châu Đại Dương và một trong khu vực Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương.

Phân bố và tập tính
Họ Ariidae được tìm thấy khắp thế giới trong khu vực ôn đới ấm và nhiệt đới. Họ này là bất thường trong số các loài cá da trơn ở chỗ chúng chủ yếu sinh sống ngoài biển trong khi phần lớn các loài/họ cá da trơn khác sinh sống trong khu vực nước ngọt và ít chịu được nước lợ hay nước mặn. Họ cá này được tìm thấy chủ yếu tại các vùng biển nông ven bờ của Bắc và Nam Mỹ, châu Phi, châu Á và Australia. Chúng không có mặt tại các vùng biển thuộc châu Âu và châu Nam Cực.

Một số loài sinh sống tại khu vực nước ngọt. Tại Bắc và Nam Mỹ có khoảng 43 loài sinh sống trong vùng nước lợ hoặc chỉ ở nước ngọt. Loài Nedystoma novaeguineae cũng là cá nước ngọt/nước lợ, được tìm thấy tại New Guinea.

Bề ngoài và giải phẫu
Cá da trơn họ Ariidae có vây đuôi xẻ thùy sâu. Thông thường chúng có 3 cặp râu. Chúng có một vài tấm xương trên đầu và gần các vây lưng. Một số loài có các gai độc trên các vây lưng và vây ức.

Hộp sọ

Loài Sciades proops sinh sống trong khu vực Caribe và các con sông cũng như cửa sông chảy vào Đại Tây Dương, từ Colombia tới Brasil, có tên tiếng Anh là crucifix sea catfish do các xương hộp sọ khô của chúng nhìn giống như một người đang bị đóng đinh trên giá chữ thập. Đây là một ví dụ về ảo giác dị giải.

Sinh thái
Do môi trường sinh sống nước mặn, các loài cá trong họ này có một số đặc điểm thích nghi duy nhất, phân biệt chúng với các loài cá da trơn khác. Phần lớn, nếu như không phải là tất cả các loài, đều ấp trứng trong miệng, với cá đực mang trong miệng một ổ trứng nhỏ cỡ quả bóng của môn golf, gồm vài chục quả trứng, để ấp trong khoảng 2 tháng cho đến khi trứng nở và các con non có thể bơi lội tự do

Tham khảo

Cá úc, họ


title: Appias indra

text:
Plain Puffin, Appias indra là một loài bướm nhỏ thuộc họ Pieridae, có màu vàng và trắng, được tìm thấy ở India.

Thức ăn
Drypetes oblongifolia and Putranjiva roxburghii, both from the plant family Putranjivaceae.

Hình ảnh

Ghi chú

Tham khảo
 Evans, W.H. (1932) The Identification of Indian Butterflies. (2nd Ed), Bombay Natural History Society, Mumbai, India
 Gaonkar, Harish (1996) Butterflies of the Western Ghats, India (bao gồm Sri Lanka) - A Biodiversity Assessment of a threatened mountain system. Journal of the Bombay Natural History Society.
 Gay,Thomas; Kehimkar,Isaac & Punetha,J.C.(1992) Common Butterflies of India. WWF-India and Oxford University Press, Mumbai, India.
 Kunte,Krushnamegh (2005) Butterflies of Peninsular India. Universities Press.
 Wynter-Blyth, M.A. (1957) Butterflies of the Indian Region, Bombay Natural History Society, Mumbai, India.

Xem thêm
Pieridae
List of butterflies of India
List of butterflies of India (Pieridae)

stupid

Liên kết ngoài

Appias
Bướm tại Ấn Độ


title: Sân bay Angling Lake/Wapekeka

text:
Sân bay Angling Lake/Wapekeka, , là một sân bay nằm 2,8 km về phía tây của khu định cư First Nations của Wapekeka, Ontario, Canada, về phía đông của hồ Big Trout. Sân bay này do tỉnh Ontario vận hành, đường băng dài 1097 m bề mặt sỏi.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Angling Lake/Wapekeka Airport  on COPA's Places to Fly airport directory

Angling Lake/Wapekeka
Huyện Kenora, Ontario


title: Villaharta

text:
Villaharta là một thành phố tại tỉnh Córdoba, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2006 (INE), thành phố này có dân số là 687 người.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Villaharta - Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía

Đô thị ở Córdoba


title: Neboisselater nigrinus

text:
Neboisselater nigrinus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được W.J. Macleay miêu tả khoa học năm 1872.

Chú thích

Tham khảo

Neboisselater


title: Cân

text:
Cân là đơn vị đo khối lượng trong hệ đo lường cổ Việt Nam, hiện nay tương đương với 1 kilôgram, hay nôm na là 10 lạng, được sử dụng trong giao dịch đời thường ở Việt Nam. Nó cũng là đơn vị đo khối lượng cổ tại Trung Quốc, Hồng Kông...

Việt Nam
Hiện nay, một cân bằng 10 lạng. Trong quá khứ, một cân bằng 16 lạng (cân thập lục), nên mới có câu nói dân gian "kẻ tám lạng người nửa cân" (ý nói hai bên bằng nhau). Lúc đó, giá trị của cân trong hệ đo lường cổ của Việt Nam, theo , là 604,5 gam. Có thể một số địa phương ở Việt Nam vẫn còn dùng quy ước khác nhau về cân và lạng. Có nguồn cho biết trước đây 1 cân bằng khoảng 400 gam.

Cân thập lục cũng được gọi là cân ta để phân biệt với cân tây là giá trị hiện đại của cân (bằng 1 ki-lô-gam).

Trung Quốc
Ở Trung Quốc, cân cũng là đơn vị đo khối lượng cổ, ngày nay bằng 500 gam. Trong lịch sử, một cân ở Trung Hoa có thể có giá trị khác, ví dụ như 600 g (16 lạng).

Hồng Kông
Ở Hồng Kông, theo , một cân bằng 604,79 gam.

Xem thêm

Đơn vị đo khối lượng
Hệ đo lường cổ Việt Nam
Hệ đo lường cổ Trung Quốc
Lạng

Tham khảo

Đơn vị đo khối lượng
Hệ đo lường cổ của Việt Nam


title: Terebra lima

text:
Terebra lima là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Terebridae, họ ốc dài.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Terebra
Động vật được mô tả năm 1857


title: Rana elberti

text:
Rana elberti là một loài ếch trong họ Ranidae.
Nó được tìm thấy ở Indonesia và Timor-Leste.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, xavan ẩm, sông, sông có nước theo mùa, đầm nước, đầm nước ngọt có nước theo mùa, và phá nước ngọt ven biển.

Tham khảo

 Iskandar, D. & Mumpuni 2004. Rana elberti. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Liên kết ngoài

Rana
Động vật lưỡng cư Indonesia
Động vật được mô tả năm 1911
Động vật Đông Timor


title: Choreutis basalis

text:
Choreutis basalis là một loài bướm đêm thuộc họ Choreutidae. Nó được tìm thấy ở miền đông Queensland, from Cape York to Yeppoon. Nó cũng hiện diện ở New Guinea và Indonesia.
Con lớn có cánh màu nâu đen, cánh trước có dải vàng vắt ngang, cánh sau có đốm vàng.
Ấu trùng ăn the foliage of Ficus species.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Australian Faunal Directory
Australian Insects
Image at choreutidae.lifedesks.org

Choreutis
Động vật được mô tả năm 1875


title: Fractale

text:
là một loạt anime truyền hình Nhật Bản sản xuất bởi A-1 Pictures và Ordet, do Yamamoto Yutaka làm đạo diễn. Cốt truyện được xây dựng bởi Azuma Hiroki và kịch bản phim được viết bởi Okada Mari, với bản thiết kế nhân vật gốc của Hidari. Anime sẽ bắt đầu được phát sóng tại Nhật từ tháng 1 năm 2001 trong chương trình cấm Noitamina của kênh Fuji TV. Một loạt manga dựa theo sẽ bắt đầu được đăng tải trong tạp chí Gangan Online của nhà xuất bản Square Enix vào ngày 30 tháng 9 năm 2010; loạt truyện này được minh họa bởi Akasaki Mutsumi.

Chú thích

Liên kết ngoài
Website chính thức của anime

Anime năm 2011
Manga năm 2010
NoitaminA
Ordet (xưởng phim)
Anime và manga khoa học viễn tưởng
Seinen manga
Funimation
Manga dài tập
Chương trình truyền hình dài tập anime
Shōnen manga
Tiểu thuyết năm 2011


title: Andrena ehnbergi

text:
Andrena ehnbergi là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Morawitz mô tả khoa học năm 1888.

Chú thích

Tham khảo

E
Động vật được mô tả năm 1888


title: Leptaegeria

text:
Leptaegeria là một chi bướm đêm thuộc họ Sesiidae.

Các loài
Leptaegeria axiomnemoneuta  Zukowsky, 1936
Leptaegeria cillutincariensis  Zukowsky, 1936
Leptaegeria costalimai  Köhler, 1953
Leptaegeria flavocastanea  Le Cerf, 1916
Leptaegeria harti (Druce, 1899)
Leptaegeria schreiteri  Köhler, 1941

Chú thích

Tham khảo

Sesiidae


title: 2540 Blok

text:
2540 Blok (1971 TH2) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 13 tháng 10 năm 1971 bởi Chernykh, L. ở Nauchnyj.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 2540 Blok

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Lyudmila Chernykh
Thiên thể phát hiện năm 1971


title: Pycnocornuta

text:
Pycnocornuta là một chi bướm đêm thuộc phân họ Tortricinae của họ Tortricidae.

Các loài
Pycnocornuta pyrausta Razowski, 1997

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

 tortricidae.com

Euliini


title: Crainvilliers

text:
Crainvilliers là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 10,45 kilômét vuông, dân số năm 1999 là người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 355 m trên mực nước biển.

Dân địa phương tiếng Pháp gọi là Crainvillois.

Hành chính

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Crainvilliers trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Xã của Vosges


title: Cerithium matukense

text:
Cerithium matukense là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Cerithiidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

M


title: Thil, Haute-Garonne

text:
Thil  là một xã thuộc tỉnh Haute-Garonne trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 215 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Haute-Garonne


title: Gaildorf

text:
Gaildorf là một thị xã thuộc huyện Schwäbisch Hall, trong bang Baden-Württemberg, nước Đức. Đô thị này nằm bên sông Kocher, 13 km về phía nam Schwäbisch Hall.

Người dân nổi tiếng
 Stefan Everts
 Hermann Frasch

Tham khảo


title: Conus acutangulus

text:
Conus acutangulus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae, họ ốc cối.

Giống như tất cả các loài thuộc chi Conus, chúng là loài săn mồi và có nọc độc. Chúng có khả năng "đốt" con người, do vậy khi cầm chúng phải hết sức cẩn thận.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

 The Conus Biodiversity website

acutangulus


title: Laccophilus brasiliensis

text:
Laccophilus brasiliensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Régimbart miêu tả khoa học năm 1889.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Laccophilus


title: Oiketicus

text:
Oiketicus là một chi moth of the Psychidae.

Các loài
Oiketicus abbotii Grote, 1880 - Abbot's Bagworm Moth
Oiketicus herrichii (Westwood, 1855)
Oiketicus kirbyi Guilding, 1827
Oiketicus toumeyi Jones, 1922
Oiketicus townsendi Townsend, 1894

Tham khảo

Liên kết ngoài
Oiketicus at funet

Psychidae


title: Pseudoeurycea ruficauda

text:
Pseudoeurycea ruficauda là một loài kỳ giông trong họ Plethodontidae.
Nó là loài đặc hữu của México.

Môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.
Nó bị đe dọa do mất môi trường sống.

Nguồn
 Parra Olea, G. & Wake, D. 2004. Pseudoeurycea ruficauda. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Tham khảo

Động vật đặc hữu México
Pseudoeurycea
Động vật lưỡng cư México


title: Argyroptocha

text:
Argyroptocha là một chi bướm đêm thuộc phân họ Olethreutinae trong họ Tortricidae.

Các loài
Argyroptocha phalaenopa Diakonoff, 1968

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

 tortricidae.com

Enarmoniini


title: Astronidium storckii

text:
Astronidium storckii là một loài thực vật thuộc họ Melastomataceae. Đây là loài đặc hữu của Fiji.

Chú thích

Tham khảo
 World Conservation Monitoring Centre 1998. Astronidium storckii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Fiji
storckii


title: Rhobonda

text:
Rhobonda là một chi bướm đêm thuộc họ Choreutidae.

Các loài
Rhobonda gaurisana Walker, 1863
Rhobonda heliaspis (Meyrick, 1926)
Rhobonda palaeocosma (Meyrick, 1926)

Tham khảo

Liên kết ngoài
choreutidae.lifedesks.org

Choreutidae


title: Idiocera perpallens

text:
Idiocera perpallens là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Idiocera
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Souvigny (tổng)

text:
Tổng Souvigny là một tổng ở tỉnh Allier trong vùng Auvergne.

Địa lý
Tổng này được tổ chức xung quanh Souvigny thuộc quận Moulins. Độ cao thay đổi từ 204 m (Agonges) à 485 m (Noyant-d'Allier) với độ cao trung bình 273 m.

Hành chính

Các đơn vị cấp dưới
Tổng Souvigny gồm 11 xã với dân số là 6 694 người (điều tra năm 1999, dân số không tính trùng)

|-
| Agonges || align="right" | 357 || align="right" | 03210 || align="right" | 03002
|-
| Autry-Issards || align="right" | 307 || align="right" | 03210 || align="right" | 03012
|-
| Besson || align="right" | 775 || align="right" | 03210 || align="right" | 03026
|-
| Bresnay || align="right" | 376 || align="right" | 03210 || align="right" | 03039
|-
| Chemilly || align="right" | 561 || align="right" | 03210 || align="right" | 03073
|-
| Gipcy || align="right" | 233 || align="right" | 03210 || align="right" | 03122
|-
| Marigny || align="right" | 204 || align="right" | 03210 || align="right" | 03162
|-
| Meillers || align="right" | 169 || align="right" | 03210 || align="right" | 03170
|-
| Noyant-d'Allier || align="right" | 820 || align="right" | 03210 || align="right" | 03202
|-
| Saint-Menoux || align="right" | 940 || align="right" | 03210 || align="right" | 03247
|-
| Souvigny || align="right" | 1 952 || align="right" | 03210 || align="right" | 03275
|}

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Tổng Souvigny trên trang mạng của Insee
 plan du canton de Souvigny sur Mapquest
 Vị trí của tổng Souvigny trên một bưu thiếp của Pháp

Souvigny


title: Thai AirAsia

text:
Thai AirAsia () là một hãng hàng không thuộc AirAsia (Thai: แอร์เอเชีย) và Thái Lan's Asia Aviation. Hãng có những chuyến bay nội địa và quốc tế xuất phát từ Bangkok, Thái Lan.

Trụ sở chính của hãng được đặt tại Sân bay quốc tế Don Mueang.

Điểm đến

Nam Á
Ấn Độ
Ahmedabad (Sân bay quốc tế Sardar Vallabhbhai Patel)

Đông Á
Trung Quốc
Hồng Kông (Sân bay quốc tế Hồng Kông)
Macau (Sân bay quốc tế Macau)
Thẩm Quyến (Sân bay quốc tế Bảo An Thẩm Quyến)
Hạ Môn (Sân bay quốc tế Hạ Môn Cao Khi)

Đông Nam Á
Campuchia
Phnôm Pênh (Sân bay quốc tế Phnôm Pênh)
Indonesia
Jakarta
Malaysia
Kuala Lumpur (Sân bay quốc tế Kuala Lumpur)
Penang (Sân bay quốc tế Penang)
Myanmar
Yangon (Sân bay quốc tế Yangon)
Singapore
Singapore (Sân bay quốc tế Changi Singapore)
Thái Lan
Bangkok (Sân bay quốc tế Suvarnabhumi) - trụ sở chính
Chiang Mai (Sân bay quốc tế Chiang Mai)
Chiang Rai (Sân bay quốc tế Chiang Rai)
Hat Yai (Sân bay quốc tế Hat Yai)
Krabi (Sân bay Krabi)
Narathiwat (Sân bay Narathiwat)
Phuket (Sân bay quốc tế Phuket)
Ranong (Sân bay Ranong)
Surat Thani (Sân bay Surat Thani)
Ubon Ratchathani (Sân bay Ubon Ratchathani)
Udon Thani (Sân bay quốc tế Udon Thani)
Việt Nam
Hà Nội (Sân bay quốc tế Nội Bài)
Thành phố Hồ Chí Minh (Sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất)
Đà Nẵng (Sân bay quốc tế Đà Nẵng)
Cần Thơ (Sân bay quốc tế Cần Thơ)

Điểm đến trước đây
Malaysia
Kota Kinabalu (Sân bay quốc tế Kota Kinabalu)
Langkawi (Sân bay quốc tế Langkawi)
Thái Lan
Khon Kaen (Sân bay Khon Kaen)
Nakhon Ratchasima (Sân bay Nakhon Ratchasima)
Nakhon Si Thammarat (Sân bay Nakhon Si Thammarat)

Đội bay
Độ tuổi trung bình đội bay tính đến tháng 11/2022 là 9 năm.

Tính đến tháng 11/2022:

Xem thêm
 AirAsia
 Indonesia AirAsia
 AirAsia X

Liên kết ngoài
Global site for AirAsia
Thai AirAsia
Thai AirAsia Fleet Detail
Thai AirAsia fleet history  at
Airasia Photo

Tham khảo

Hãng hàng không Thái Lan
AirAsia


title: Dự án Gutenberg

text:
Dự án Gutenberg (tiếng Anh: Project Gutenberg, thường viết tắt PG) là dự án tình nguyện để số hóa, lưu trữ, và phân phối tác phẩm văn hóa. Vì được thành lập năm 1971, dự án này là thư viện trực tuyến đầu tiên. Phần nhiều tài liệu thuộc dự án này là văn bản đầy đủ của những sách thuộc phạm vi công cộng. Dự án này cố gắng để người khác sử dụng nó tự do và dễ dàng, bằng cách sử dụng các định dạng lâu bền và mở mà có thể truy cập trên bất kỳ máy tính nào.

Lịch sử
Dự án Gutenberg do Michael Hart bắt đầu năm 1971. Hart, một sinh viên tại Đại học Illinois, được phép truy cập máy tính mẹ (mainframe) loại Xerox Sigma V tại Phòng Thí nghiệm Vật liệu của đại học. Do những người quản lý hệ thống thân thiện, ông được tài khoản hầu như không giới hạn; về sau, giá trị của tài khoản hồi đó được ước lượng bằng 100.000 đô la hay cả 100 triệu đô la. Hart nói là muốn "hoàn lại" quà tặng này bằng cách làm công việc có giá trị cao.

Máy tính này là một trong 15 nút trên mạng máy tính mà sắp trở thành Internet. Ông tin rằng công chúng sẽ có thể truy cập máy tính vào tương lai và quyết định làm sẵn các tác phẩm văn chương miễn phí dưới hình thức điện tử. Ông sử dụng văn bản Tuyên ngôn Độc lập Hoa Kỳ để lưu trữ đầu tiên, và văn kiện này trở thành sách điện tử (e-book) đầu tiên của Dự án Gutenberg. Ông đặt tên dự án theo Johannes Gutenberg, thợ in người Đức tiến hành cách mạng máy in vào thế kỷ 15.

Chú thích

Xem thêm
 Dự án Runeberg
 Google Book Search
 Open Content Alliance

Liên kết ngoài
 Trang chủ
 Distributed Proofreaders, nhóm người thu thập tình nguyện toàn cầu hiện là nguồn e-book chính của Dự án Gutenberg

Thư viện trực tuyến
Website
Thư viện số


title: Montejo de Arévalo

text:
Montejo de Arévalo là một đô thị ở tỉnh Segovia, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số năm 2004 của Viện thống kê quốc gia Tây Ban Nha, đô thị này có dân số 262 người.

Tham khảo

Đô thị ở Segovia


title: Polysastra costatipennis

text:
Polysastra costatipennis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1886.

Chú thích

Tham khảo

Polysastra


title: Conicobruchus bedfordi

text:
Conicobruchus bedfordi là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1941.

Chú thích

Tham khảo

Conicobruchus


title: Lasionycta orientalis

text:
Lasionycta orientalis là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở Tajikistan và Kyrgyzstan.

Liên kết ngoài
Checklist of Hadeninae of Russia

Chú thích

Lasionycta


title: Adelocera difficilis

text:
Adelocera difficilis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Lewis miêu tả khoa học năm 1894.

Chú thích

Tham khảo

Adelocera


title: Megachile simpliciformis

text:
Megachile simpliciformis là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1918.

Chú thích

Tham khảo

S
Động vật được mô tả năm 1918


title: Tạ Duy Anh

text:
Tạ Duy Anh (sinh năm 1959) là một nhà văn Việt Nam.

Tiểu sử

Nguyên tên khai sinh của ông là Tạ Việt Đăng, sinh ngày 9 tháng 9 năm 1959. Quê ông ở thôn Cổ Hiền, xã Hoàng Diệu, huyện Chương Mỹ, Hà Tây (hiện nay thuộc Hà Nội).

Ông từng làm cán bộ giám sát chất lượng bê tông ở Nhà máy thủy điện Hòa Bình, trung sĩ bộ binh ở Lào Cai. Sau đó Tạ Duy Anh tham gia học ở Trường viết văn Nguyễn Du. Trải qua 4 năm học, ông đỗ đầu và được giữ lại làm giảng viên. Là cây bút trẻ trong thời kì đổi mới. Hiện ông là biên tập viên tại Nhà xuất bản Hội Nhà văn. Tạ Duy Anh trở thành hội viên Hội Nhà văn Việt Nam từ năm 1993.

Tác phẩm tiêu biểu
Vó ngựa trở về
Hiệp sĩ áo cỏ
Bức tranh của em gái tôi
Lão khổ
Bố cục hoàn hảo.
Ngày hội cuối cùng.
Quả trứng vàng.
Ba đào ký.
Truyện ngắn chọn lọc Tạ Duy Anh.
Đi tìm nhân vật (tiểu thuyết): Từng được cấp giấy phép xuất bản năm 2002 của Nhà xuất bản Văn hóa Dân tộc, nhưng sau đó vừa ra đã bị cấm phát hành vì bị nhiều ý kiến phê phán thái độ tiếp cận, mô tả đời sống xã hội của tác giả. Bây giờ, trong không khí đổi mới của 15 năm sau, cuốn sách lại được tái bản trở lại.
Thiên thần sám hối (tiểu thuyết).
Những truyện không phải trong mơ (truyện vừa).
Bức tranh của em gái tôi (truyện ngắn).
Dưới bàn tay vô hình (tự truyện).
 Con dế ma.(bao gồm truyện ngắn nổi tiếng "BỨC TRANH CỦA EM GÁI TÔI")
 Bước qua lời nguyền (tiểu thuyết).
 Xưa kia chị đẹp nhất làng.
 Đối thủ còi cọc.
 Củ Khoai Nướng (truyện ngắn).

Sách đã được phát hành sau khi một thời gian cấm phát hành
 Mối chúa (2017) do Nhà xuất bản Hội Nhà Văn liên kết cùng Công ty Văn hóa và truyền thông Nhã Nam xuất bản. Theo Cục Xuất bản, in và phát hành (Bộ Thông tin - truyền thông): "Nội dung cuốn sách phản ánh những vấn đề nổi cộm trong xã hội hiện nay. Qua đó, tác giả đã vạch trần những tiêu cực và bất công trong xã hội. Tuy nhiên, phần lớn các nhân vật trong tác phẩm từ thấp đến cao đều đen tối, vô vọng, đau đớn

Giải thưởng
 Giải nhất truyện ngắn nông thôn báo Văn nghệ, báo Nông nghiệp và Đài Tiếng nói Việt Nam tổ chức.
 Giải C cuộc thi truyện ngắn năm 1989-1990 của tạp chí Văn nghệ Quân đội với tác phẩm Xưa kia chị đẹp nhất làng.
Đoạt giải nhì trong cuộc thi viết "Tương lai vẫy gọi" của báo Thiếu niên Tiền phong cho câu truyện ngắn "Bức tranh của em gái tôi".
Hai giải thưởng của Nhà xuất bản Kim Đồng cho hai tập truyện: Quả trứng vàng và Vó ngựa trở về.
 Giải thưởng văn học Thủ đô 2012 cho tập truyện ngắn Lãng du.

Chú thích

Liên kết ngoài
 Tạ Duy Anh giữa lằn ranh thiện ác
 Khách mời TTC: Tạ Duy Anh
 Viết rất mệt, nhưng không viết còn mệt hơn!
 "Lão Khổ" ngao du
 Tạ Duy Anh - kẻ bước chưa qua lời nguyền
 Quyết liệt với chính mình
 Nhà văn Tạ Duy Anh: Được "vào" SGK - vừa hạnh phúc, vừa rắc rối!
 Nhà văn Tạ Duy Anh: "Cách dạy văn đang lạc hậu bậc nhất thế giới"

Nhà văn Việt Nam thời kỳ từ 1976
Sinh năm 1959
Người Hà Nội
Văn học Việt Nam hiện đại


title: Sympistis babi

text:
Sympistis babi là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở tây bắc Colorado tới đông nam Utah at altitudes of 4,700 to 5,200 foot.

Sải cánh dài 25–29 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 6 đến đầu tháng 7.

Liên kết ngoài
 Images at mothphotographersgroup

Chú thích

Sympistis


title: Sông Vị Hoàng

text:
Vị Hoàng (sông Hoàng) là tên một con sông đào chảy qua đất Vị Hoàng tỉnh Nam Định. Con sông này ngày nay không còn nữa.

Theo sử cũ, sông Vị Hoàng được đào vào đời Trần, nối sông Đáy với sông Vĩnh Tế (Vĩnh Giang) chảy quanh co quanh phủ Thiên Trường xưa.

Năm 1832, do sông Vị Hoàng chảy xiết, làm bờ sông ngày càng xói lở và khu phố buôn bán phía Đông Bắc thành Vị Hoàng có nguy cơ bị mất. Theo nguyện vọng của địa phương, vua Minh Mạng cho đào một con sông mới, được gọi là sông Đào, để chia sẻ dòng nước từ kênh Phù Long đến bến đò Lương Xá, tách làng Vị Hoàng thành hai làng: Vị Hoàng và Vị Khê. Từ đây, nước sông Hồng không còn đổ nhiều vào sông Vị Hoàng, sông chảy chậm và bị phù sa lắng đọng, bồi lấp dần.

Khoảng cuối thế kỷ 19 đầu thế kỷ 20, sông Vị Hoàng đã bị lấp dần nên còn được gọi là sông Lấp. Ngày nay, hầu như không còn vết tích của sông Vị Hoàng.

Sông Vị Hoàng đã được nhắc đến trong hai bài thơ của Trần Tế Xương: Thương vợ và Sông Lấp.

Sách Việt sử thông giám cương mục viết rằng: "Việc đào sông Vị Hoàng đã chặn mất long mạch nên nhà Trần mất ngôi".

Tham khảo

Vị Hoàng


title: Chilicola colliguay

text:
Chilicola colliguay là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Toro & Moldenke mô tả khoa học năm 1979.

Chú thích

Tham khảo

Chilicola
Động vật được mô tả năm 1979


title: Mynämäki

text:
Mynämäki () là một đô thị của Phần Lan.

Vị trí ở tỉnh của Tây Phần Lan thuộc vùng Tây Nam Phần Lan. Đô thị này có dân số 6.334 (thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004)và diện tích 457,51 km² trong đó có 1,78 km² là diện tích mặt nước. Mật độ dân số là 13,90 người trên mỗi km².

Dân đô thị này chỉ sử dụng tiếng Phần Lan Trước đây, tên đô thị này là "Virmo" trong tiếng Thụy Điển documents, nhưng ngày nay có tên "Mynämäki" cũng trong tiếng Thụy Điển.

Liên kết ngoài
http://www.mynamaki.fi/ - Trang mạng chính thức (bằng tiếng Phần Lan)

Tham khảo

Đô thị của vùng Tây Nam Phần Lan


title: Villefollet

text:
Villefollet là một xã thuộc tỉnh Deux-Sèvres trong vùng Nouvelle-Aquitaine phía tây nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 58 mét trên mực nước biển.

Sông Boutonne chảy qua xã này.

Tham khảo
INSEE

Xã của Deux-Sèvres


title: La Celle-sur-Nièvre

text:
La Celle-sur-Nièvre là một xã của tỉnh Nièvre, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền trung nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Nièvre

Tham khảo

 INSEE commune file

Xã của Nièvre


title: Chaetocnema subcoerulea

text:
Chaetocnema subcoerulea là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Kutschera miêu tả khoa học năm 1864.

Chú thích

Tham khảo

Chaetocnema


title: Jane Grey

text:
Jane Grey (năm 1536 hoặc 1537 – 12 tháng 2, 1554), hay Lady Jane Dudley, còn được gọi là Cửu nhật nữ vương (The Nine Days' Queen), là một nhà quý tộc người Anh, là Nữ vương nước Anh trên thực tế (De facto) từ ngày 10 tháng 7 đến 19 tháng 7 năm 1553 sau cái chết của Edward VI của Anh.

Tháng 5 năm 1553, Jane Grey kết hôn với Guildford Dudley, con trai thứ của quan Tể tướng của Quốc vương Edward VI là John Dudley, Công tước Northumberland. Tháng 6 năm 1553, Edward VI hấp hối, trên giường bệnh ông đã chọn Jane Grey kế vị ngôi báu, phủ định quyền kế vị, theo Đạo luật Kế vị thứ ba, của hai người chị cùng cha khác mẹ của mình là Lady Mary Tudor và Lady Elizabeth Tudor. Trong thời trị vì ngắn ngủi của mình, Jane Grey ngụ ở Tháp Luân Đôn. Ngày 19 tháng 7, bà bị giam giữ tại đây khi Hội đồng Cơ mật nước Anh chuyển hướng và tuyên bố Mary Tudor là Nữ vương hợp pháp.

Tháng 11 năm ấy, Jane Grey bị kết án phản loạn nhưng không bị xử tội chết. Vụ nổi loạn của Thomas Wyatt Trẻ bùng nổ trong tháng 1 và tháng 2 vào năm 1554, chống lại kế hoạch của Nữ vương Mary kết hôn với Quốc vương Felipe II của Tây Ban Nha đã dẫn đến vụ hành hình Jane Grey, khi ấy mới 16 hoặc 17 tuổi. Lady Jane Grey thụ hưởng một nền giáo dục nhân văn tuyệt hảo, và nổi tiếng như là một phụ nữ trẻ uyên bác nhất trong thời của bà. Là một tín hữu Kháng Cách trung kiên, nhiều người xem bà không chỉ là nạn nhân của các mưu toan chính trị mà còn trọng vọng bà như là một người tử vì đạo.

Thiếu thời
Lady Jane Grey là con gái đầu của Henry Grey, Công tước xứ Suffolk với Frances Brandon, Nữ Công tước xứ Suffolk. Người ta vẫn cho rằng Jane Grey sinh trong tháng 10 năm 1537, tại Bradgate Park ở Leicestershire, nhưng những nghiên cứu gần đây chỉ ra rằng bà chào đời sớm hơn, có lẽ tại London, vào cuối năm 1536 hoặc mùa xuân năm 1537. Thân mẫu của bà, Frances Brandon, là con gái của Mary Tudor, Vương hậu Pháp - em gái của Henry VIII, do đó Frances trở thành cháu gọi Vua Henry VIII là bác, cũng như là em họ của Vua Edward VI tương lai. Jane có hai em gái, Catherine Grey và Mary Grey; qua họ mẹ, ba cô gái này là cháu họ của Vua Edward VI, Mary lẫn Elizabeth.

Jane thụ hưởng nền giáo dục nhân văn hàng đầu, cô học tiếng La-tinh, Hy Lạp, và Hebrew với John Aylmer, và tiếng Ý với Michelangelo Florio. Qua ảnh hưởng của cha và các thầy dạy, bà trở nên một tín hữu Kháng Cách sùng tín và thường xuyên trao đổi thư từ với nhà cải cách ở thành phố Zürich, Heinrich Bullinger.

Trưởng thành

Sắp xếp hôn nhân

Đầu tháng 2 năm 1547, Jane Grey được gởi đến sống trong nhà của Thomas Seymour, lúc ấy Seymour sắp kết hôn với vợ góa của Vua Henry VIII là Thái hậu Catherine Parr. Jane Grey sống với Thomas và Catherine cho đến khi Catherine qua đời vào tháng 9 năm 1548. Bà tiếp tục sống trong nhà Thomas Seymour khoảng hai tháng thì ông bị bắt giữ vào cuối năm 1548. Anh của Thomas, Bảo Quốc công Edward Seymour, Bá tước xứ Hertford, cảm thấy mối đe dọa bị tước đoạt quyền lực bởi vì Thomas được Quốc vương Edward VI yêu mến, và Thomas có vẻ muốn tiến cử Jane Grey trở thành Vương hậu.

Trong vụ án Thomas Seymour, thân phụ của Jane là Công tước Suffolk may mắn thoát tội. Sau 4 lần bị Hội đồng cơ mật thẩm vấn, ông sắp xếp gả con gái cho con trai của Bảo Quốc công Edward Seymour nhưng bất thành. Đến mùa xuân năm 1553, Jane đính hôn với Guildford Dudley, thứ nam của John Dudley, Công tước xứ Northumberland. Cha chồng tương lai của Jane lúc ấy là nhân vật quyền thế nhất nước. Ngày 21 tháng 5 năm 1553, hai người kết hôn trong một đám cưới tập thể dành cho ba đôi lứa, hai cặp còn lại là Catherine Grey, em gái của Jane, với Bá tước Herbert, người kế vị William Herbert, Bá tước xứ Pembroke, và Katherine Dudley, em gái của Guildford, với Henry Hastings, người kế vị của Francis Hastings, Bá tước xứ Huntingdon.

Lên ngôi
Đạo luật Kế vị thứ ba vào năm 1544 đã phục hồi quyền kế vị của Mary Tudor và Elizabeth Tudor, mặc dù luật pháp vẫn xem họ là con ngoại hôn. Đạo luật này cũng cho phép Henry VIII thay đổi quyền kế vị theo ý ông, và ông đã xác lập quyền kế vị cho ba người con của ông, rồi tuyên bố rằng nếu không ai trong số họ có con nối ngôi thì quyền kế vị sẽ thuộc về hậu duệ của em gái ông, Mary Tudor, Vương hậu Pháp, trong đó có Jane Grey (không rõ vì lý do gì Henry đã loại trừ Frances Brandon, mẹ của Jane, khỏi quyền kế vị). Henry VIII cũng loại bỏ quyền kế vị dành cho hậu duệ của chị ông, Margaret Tudor, một phần vì Henry VIII không muốn trao Vương quyền nước Anh cho vị quân chủ xuất thân từ Scotland, và vì Đạo luật Quốc hội năm 1431 đã cấm bất cứ ai sinh tại nước ngoài, kể cả người thuộc Vương tộc, thừa hưởng tài sản trong nước Anh.

Năm 1553, vào đầu mùa hè, khi Quốc vương Edward VI lúc đó 15 tuổi và lâm bệnh nặng, người chị theo Công giáo của nhà vua, Công nương Mary Tudor, vẫn được xem là người kế vị trực tiếp. Ngày 21 tháng 6, đích thân nhà vua giám sát việc chép sắc thư có chữ ký của 102 nhà quý tộc gồm có tất cả thành viên Hội đồng Cơ mật, các Giám mục, các quan tòa, và các ủy viên hội đồng thành phố Luân Đôn. Edward VI cũng cho biết "tuyên cáo" của ông sẽ được chuyển qua Quốc hội vào tháng 9 cùng năm, và các văn bản cần thiết đã được chuẩn bị.

Ngày 6 tháng 7, 1553, Quốc vương Edward VI của Anh quốc qua đời khi chỉ vừa 15 tuổi. Ngày 9 tháng 7 cùng năm, phu nhân Jane Dudley được thông báo ngay là Nữ vương, và theo lời của bà sau này, bà chỉ chấp nhận một cách miễn cưỡng. Hôm sau, Jane chính thức được tuyên xưng là Nữ vương của Vương quốc Anh sau khi đến Tháp Luân Đôn, nơi vua chúa Anh theo truyền thống đến trú ngụ để chờ đăng quang. Jane từ chối công bố chồng bà, Dudley, là Quốc vương, thay vì vậy chỉ tấn phong là Công tước Clarence (Duke of Clarence).

Cha chồng của Jane Grey là John Dudley, Công tước Northumberland đối diện với một số thử thách để củng cố quyền lực sau khi Edward VI qua đời, quan trọng nhất là phải cô lập, nếu có thể, bắt giữ Công nương Mary Tudor nhằm ngăn cản bà triệu tập lực lượng ủng hộ. Song, ngay khi biết rõ ý định của Vua Edward VI, Công nương Mary liền rời Hunsdon để đến East Anglia, và khởi sự triệu tập những người ủng hộ. Ngày 14 tháng 7, Công tước Northumberland đem quân khỏi Luân Đôn, nhưng khi ông vắng mặt, Hội đồng Cơ mật quay sang ủng hộ Công nương Mary. Nhiều nhà sử học nhận định điều này có lẽ là do đông đảo quần chúng ủng hộ Mary vào thời điểm ấy, khiến Hội đồng phải chọn đường lui mà phản bội Jane để ủng hộ Mary. Ngày 19 tháng 7, tại Luân Đôn, Hội đồng tuyên bố Mary là Nữ vươngAnh quốc trong sự hoan hỉ của dân chúng. Công nương Jane bị bắt giam tại Tháp Luân Đôn, chồng cô bị giam ở Tháp Beauchamp.

Ngày 3 tháng 8, Mary Tudor khải hoàn tiến vào Luân Đôn; và ngày 22 tháng 8, Công tước Northumberland bị xử tử. Tháng 9, Quốc hội tuyên bố Mary là quân vương hợp pháp đồng thời thu hồi việc xưng vương của Jane và gọi bà là "Kẻ tiếm quyền".

Xét xử và Hành hình

Jane và chồng, Guildford Dudley, bị cáo buộc phản quốc, cùng các anh em nhà Dudley và Tổng Giám mục Canterbury, Thomas Cranmer. Ngày 13 tháng 11 năm 1553, một ủy ban đặc biệt tổ chức cuộc xét xử tại Guidhall trong Luân Đôn. Lãnh đạo Ủy ban là Thomas Whit, Thị trưởng Luân Đôn, và Thomas Howard, Công tước Norfolk. Các thành viên khác gồm Edward Stanley, Bá tước Derby và John Bourchier, Bá tước Bath. Như được mong đợi, tất cả bị cáo đều bị kết tội và bị án tử hình. Jane có tội vì đã ký một số văn kiện trong tư cách "Nữ vương Jane", bà sẽ bị "thiêu sống trên Tower Hill hoặc bị chém đầu do Nữ vương quyết định" (theo thông lệ của người Anh khi phụ nữ bị kết tội phản quốc). Tuy nhiên, theo tường trình của đại sứ Đế quốc La Mã thánh gởi Hoàng đế Charles V, Jane sẽ không bị án tử hình.

Thế nhưng, cuộc nổi loạn của những người Kháng Cách dưới sự lãnh đạo của Thomas Wyatt trong tháng 1 năm 1554 đã ấn định số phận của Jane, dù bà không liên can gì. Bạo loạn bùng nổ chống lại kế hoạch của Nữ vương Mary kết hôn với Felipe II của Tây Ban Nha - con trai của Hoàng đế Charles V của Thánh chế La Mã. Thân phụ của Jane, Công tước Suffolk, và hai anh em trai của bà gia nhập cuộc nổi dậy. Cuộc hành hình dự định diễn ra ngày 9 tháng 2 năm 1554, nhưng hoãn lại 3 ngày để Jane có cơ hội cải đạo sang Công giáo. Nữ vương Mary đã cử tuyên úy của bà, John Feckenham, đến gặp Jane dù ông không muốn. Tuy không chịu nhượng bộ trước những nỗ lực của Feckenham để "cứu linh hồn người", Jane đồng ý kết bạn với ông và để ông hộ tống cô đến đoạn đầu đài.

Sáng ngày 12 tháng 2 năm ấy, người ta giải Guildford từ Tháp Luân Đôn đến Tower Hill để bị chém đầu trước công chúng. Một chiếc xe ngựa mang thi thể Guildford trở lại Tháp Luân Đôn, ngang qua căn phòng của Jane. Nhìn thấy xác chồng, Jane được thuật lại kêu than: "Ôi, Guildford, Guildford". Rồi bà bị dẫn đến Tower Green bên trong Tháp Luân Đôn, và bị chém đầu trong chỗ kín đáo vì cớ danh phận người trong vương thất của bà.

Trước khi bị hành hình, Jane đọc Thánh Thi 51 ("Lạy Chúa, xin thương xót con!") bằng tiếng Anh, đưa găng và khăn tay cho người hầu. Đao phủ đến gần xin cô thứ lỗi, cô đồng ý, và tiếp, "Ta xin ngươi hãy chém đầu ta thật nhanh". Bà tự bịt mắt mình, đưa tay dò dẫm tìm thớt chém nhưng không tìm được, bà bật khóc, "Tôi phải làm gì đây? Nó đâu rồi?". Lúc đó, Sir Thomas Brydges, người phụ trách Tháp Luân Đôn, giúp Jane tìm chỗ. Đầu đặt trên thớt chém, Jane nhẩm đọc những lời cuối cùng của Chúa Giê-xu được chép trong Phúc âm Lu-ca khi Ngài bị đóng đinh trên cây thập tự: "Lạy Cha, con xin giao linh hồn lại trong tay Cha!". Rồi Jane bị chém đầu ngay sau đó.

Jane và Guildford được an táng tại Nguyện đường St Peter ad Vincula, phía bắc Tower Green. Thân phụ của Jane, Công tước Suffolk, bị xử tử một tuần sau đó, ngày 19 tháng 2 năm 1554. Tháng 3 năm 1555, mẹ của Jane, Bà Công tước Suffolk, kết hôn với quan Giám mã Adrian Stokes. Bà được Mary ân xá và cho phép sống trong cung với hai cô con gái, và qua đời năm 1559.

Di sản

Trong văn học nghệ thuật

"Bậc anh thư của cuộc Kháng Cách" - theo cách gọi của nhà sử học về Triều đại Tudor, Albert Pollard - chỉ mới 16 hoặc 17 tuổi vào thời điểm Jane Grey bị hành hình. Trong thời kỳ bách hại tôn giáo dưới triều đại của Mary và những thế kỷ về sau, người ta xem Jane Grey là người tín hữu Kháng Cách tử vì đạo. Hình ảnh của bà chiếm vị trí chủ đạo trong quyển Book of Martyrs của John Foxe. Trong văn hóa phổ thông, Lady Jane dần dà trở thành huyền thoại, với nhiều sách tiểu sử, tiểu thuyết, kịch, tranh vẽ, và phim ảnh đượm tính lãng mạn về cuộc đời bà, một trong những tác phẩm ấy là xuất phẩm điện ảnh sản xuất năm 1986 có tên Lady Jane với Helena Bonham Carter trong vai Jane. Hình tượng Lady Jane để lại một ấn tượng lâu dài trên văn học và sử thi Anh. Sự thiếu thốn nguồn tư liệu không làm nản lòng các tác gia của các thời đại đang lấp đầy khoảng trống ấy bằng bông trái của trí tưởng tượng phong phú của họ.

Trong những khúc ballad thời đại Elizabeth, cuộc đời Jane là câu chuyện kể về một cô gái ngây thơ bị phản bội. Jane còn được xem là một người tử đạo vì chính nghĩa Tin Lành, như được trình bày trong quyển Book of Martyrs của Foxe, rồi Roger Ascham lý tưởng hóa hình tượng Lady Jane như một phụ nữ cao quý và uyên bác. Nhưng sự tôn vinh lớn nhất dành cho Jane đến từ thi phẩm Elegy xuất bản năm 1579 của Thomas Chaloner. Lady Jane được miêu tả như một thiếu nữ trí tuệ vô song và nhan sắc tuyệt trần, có thể ví sánh với Socrates về lòng dũng cảm và sự trầm tĩnh khi đối diện với cái chết.

Từ văn học tử đạo và thi ca, hình tượng Jane xuất hiện trên sân khấu trong thời trị vì của James I của Anh (1603-165) với vở kịch Lady Jane của John Webster và Thomas Dekker. Trong thế kỷ kế tiếp, chủ đề này được lặp lại bởi nhà soạn kịch John Banks trong vở Innocent Usurper: or, the Death of Lady Jane Grey. Jane không chỉ bị nài ép lên ngôi mà còn chịu áp lực từ người chồng, Lord Guilford Dudley, ông dọa tự tử nếu Jane không đồng ý. Thế kỷ 18 chứng kiến sự xuất hiện của nhiều vở kịch và tập thơ về Lady Jane. Bà được miêu tả như một nữ anh hùng, người tử vì đạo, một phụ nữ uyên bác và đau khổ trong tình yêu, chia tay với những trang sách của Platon để nhận ngôi báu hầu có thể cứu vãn chính nghĩa Tin Lành. Vở bi kịch Lady Jane Grey: A Tragedy in Five Acts (năm 1715) của Nichoas Rowe nhấn mạnh đến tính bi thương trong số phận của Jane. Ngay cả triết gia David Hume cũng xúc động về bi kịch của Jane và Dudley.

Hình tượng Jane vẫn tiếp tục được yêu thích trong thế kỷ 19, thời đại in ấn, như là một con người của bi kịch khi chuyện kể về Jane xuất hiện trên các phương tiện truyền thông như các tạp chí và sách dành cho trẻ em. Sau Cách mạng Pháp, phong trào Tin Lành tôn vinh cô như là một biểu tượng, không phải vì tính lãng mạn mà vì lòng sùng tín của bà. The Lady’s Monitor (năm 1828) nói rằng bà thừa hưởng "mọi phẩm hạnh vĩ đại, cao quý, và đáng tôn trọng về trí tuệ, tâm tính, và tính cách". Triết gia cấp tiến William Godwin gọi bà là "người thiếu nữ hoàn hảo nhất được tìm thấy trong lịch sử". Jane cũng xuất hiện trong cuốn tiểu thuyết The Prince and the Pauper (1882) của Mark Twain.

Hội họa

Năm 1833, Paul Delaroche vẽ bức tranh The Execution of Lady Jane Grey (le Supplice de Jeanne Grey), được xem là bức chân dung nổi tiếng nhất của Jane, miêu tả cuộc hành hình diễn ra trong ngục tối. Tuy nhiên, một số chi tiết trong bức tranh là thiếu chính xác. Trong tranh, Jane mặc áo dài trắng tương tự màu trang phục của Maria Antonia của Áo khi bị hành hình năm 1793. Thật ra, cuộc hành hình diễn ra ngoài trời bên trong Tháp Luân Đôn.

Jane Grey là quân vương duy nhất của nước Anh trong 500 năm qua không có bức chân dung nào được lưu giữ. Một bức tranh tại National Portrait Gallery ở Luân Đôn trong nhiều năm từng được cho là chân dung của Jane, nhưng đến năm 1996 được xác định là chân dung của Catherine Parr, người vợ góa của Henry VIII.

Một họa phẩm được một số chuyên gia cho là chân dung của Jane do tư nhân sở hữu được tìm thấy năm 2005. Bức "Streatham Portrait" (gọi theo tên một khu vực ở Luân Đôn nơi bức tranh được cất giữ) miêu tả một thiếu nữ mặc áo dài đỏ, trang điểm với châu ngọc, tay cầm sách cầu nguyện. National Portrait Gallery bị hỏa hoạn sau khi mua bức tranh ấy, theo lời đồn đại, với giá 100 000 bảng Anh năm 2006.

Văn học
Tiểu thuyết The Nine Days Queen (Nữ vương Chín ngày) của Karleen Bradford thuật lại câu chuyện của Jane từ góc nhìn của chính bà.
Nhà sử học kiêm tiểu thuyết gia Alison Weir xuất bản cuốn tiểu thuyết Innocent Traitor dựa trên cuộc đời của Jane vào tháng 2 năm 2007.
Raven Queen, cuốn tiểu thuyết dành cho độc giả hơn 12 tuổi của Pauline Francis phát hành ngày 12 tháng 2 năm 2007 kỷ niệm 453 năm ngày Lady Jane bị hành hình.
Jane xuất hiện trong ít nhất ba cuốn tiểu thuyết lịch sử: Mary, Bloody Mary và Beware, Princess Elizabeth, của Carolyn Meyer, cùng quyển Elizabeth I: Red Rose of the House of Tudor của Kathryn Lasky, như là một phần trong đề án Royal Diaries xuất bản hai mươi tác phẩm văn học.
Lady Jane Grey cũng có mặt trong Timeless Love của Judith O'Brien, kể chuyện một cô gái tuổi teen đi ngược thời gian trở lại thời trị vì của ông vua trẻ Edward VI.
The World of Lady Jane Grey, tiểu thuyết lịch sử hư cấu của Gladys Malvern xuất bản năm 1965.
Nine Days a Queen của Ann Rinaldi là câu chuyện kể từ góc nhìn của Jane về cuộc đời bà cho đến khi bị xử chém. Jane Grey miễn cưỡng lên ngôi, và tin rằng Mary sẽ ân xá trước khi bà bị hành quyết.

Điện ảnh và Truyền hình

Có ba phiên bản điện ảnh về cuộc đời của Lady Jane, với các diễn vai đóng vai Jane:
Nina Vanna trong phim câm của Anh Lady Jane Grey; Or, The Court of Intrigue (1923)
Nova Pilbeam trong Tudor Rose (1936)
Helena Bonham Carter trong Lady Jane (1986)

Trong những phiên bản của phim The Prince and the Pauper, các diễn viên đóng vai Jane:
Anne Howard trong The Prince and the Pauper (1937)
Jane Asher trong The Prince and the Pauper (1962), thuộc loạt phim truyền hình Mỹ của DisneylandNádia Lippi trong O Príncipe E o Mendigo (1972), truyền hình Brazil
Felicity Dean trong Crossed Swords (1977)
Sophia Myles trong The Prince and the Pauper (1996)
Perdita Weeks The Prince and the Pauper của Anh(2000)

Vai Jane do Sarah Frampton đóng trong loạt phim truyền hình của BBC Elizabeth R (1971), trong Lost in Time'' phần 1 và 2, Amber Beattie đóng vai Jane.

Trong những bộ phim truyền hình khác:

 Bella Ramsey trong Becoming Elizabeth (2022)

Phổ hệ

Xem thêm
 Triều đại Tudor
 Frances Brandon
 Mary I của Anh
 Elizabeth I của Anh
 Mary Tudor, Vương hậu Pháp

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

Lịch sử Vương quốc Liên hiệp Anh
Nữ vương Anh
Vương tộc Tudor
Cải cách Tin Lành
Tín hữu Anh giáo
Sinh năm 1537
Mất năm 1554
Dòng họ Dudley
Sinh thập niên 1530
Người bị xử tử bằng hình phạt chém đầu


title: Gousse

text:
Gousse là một xã, thuộc tỉnh Landes trong vùng Nouvelle-Aquitaine. Xã này có diện tích 4,09 kilômét vuông, dân số năm 2006 là 226 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 15 mét trên mực nước biển.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Gousse trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Gousse


title: Chérêt

text:
Chérêt là một xã ở tỉnh Aisne, vùng Hauts-de-France thuộc miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Aisne

Tham khảo

Cheret


title: Illeville-sur-Montfort

text:
Illeville-sur-Montfort  là một xã thuộc tỉnh Eure trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Eure

Tham khảo

Illevillesurmontfort


title: Hoàng Văn Bổn

text:
Hoàng Văn Bổn tên thật là Huỳnh Văn Bản (7/5/1930 - 12/5/2006) sinh tại ấp Long Chiến, xã Bình Long, Quận Tân Uyên, Tỉnh Biên Hòa nay là huyện Vĩnh Cửu, tỉnh Đồng Nai, là một nhà văn Việt Nam.

Tham gia kháng chiến tháng 8 năm 1945. Là hội viên sáng lập Hội Nhà văn Việt Nam. Nguyên là Chủ tịch Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Đồng Nai. Nguyên Giám đốc Nhà xuất bản Đồng Nai. Hoàng Văn Bổn là nhà văn tiêu biểu của hai cuộc kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ; là nhà văn lớn của đất Đồng Nai - Nam bộ. Được tặng giải thưởng nhà nước về văn học năm 2007. Tên ông được đặt cho một con đường tại phường Tân Biên, Tp.Biên Hòa.

Tác phẩm
Vỡ đất (giải thưởng Cửu Long 1952)
Bông hường bông cúc (tiểu thuyết, 1957)
Có những lớp người (tiểu thuyết, 1958)
Mùa mưa (tiểu thuyết, 1960)
Trên mảnh đất này (tiểu thuyết, 1962)
Tướng Lâm Kỳ Đạt (truyện thiếu nhi, 1962)
Hàm Rồng (ký sự,1968)
Sóng Hòn Mê (ký sự, 1971)
Nhớ rừng xưa (tiểu thuyết, 1977)
Lũ chúng tôi (tiểu thuyết, 1981)
Bầu trời mặt đất (tiểu thuyết, 1981)
Nhớ phố phường (tiểu thuyết, 1981)
Sóng bạc đầu (tiểu thuyết, 1982)
Đội quân Hoa và Cỏ (truyện, 1982)
Bên kia sông (truyện, 1982)
Miền đất ven sông (tiểu thuyết, 3 tập, 1984)
Tuổi thơ trong làng (truyện, 1985)
Theo dấu người xưa (truyện dài, 1986)
Tình đời đen bạc (tiểu thuyết, 1988)
Trước vành móng ngựa (tiểu thuyết, 1990)
Khắc nghiệt (tiểu thuyết, 4 tập, 1990)
Người điên kể chuyện người điên (truyện ngắn, 1992)
Vũ trụ (ký sự, 1992);
Gặp lại một dòng sông (truyện, 1993)
Tuổi thơ ngọt ngào (tiểu thuyết, 1994)
Về quê nội (truyện dài, 1994)
Ó ma lai (tiểu thuyết, 1995)
Nước mắt giã biệt (tiểu thuyết, 4 tập, 1994)
Một thoáng cô đơn (truyện dài, 1994)
Tuyển tập Hoàng Văn Bổn (3 tập, 1996)
Con nai vàng (truyện ngắn, 1996)
Quê nội xa xôi (truyện dài, 1996)
Nước mắt giã biệt (tiểu thuyết, 4 tập, 1994)
Tuổi thơ ngọt ngào (tiểu thuyết, 1994)

Chú thích

Tham khảo

Báo Đồng Nai
Thư Viện Đồng nai

Người Đồng Nai
Nhà văn Việt Nam


title: Guacamayas, Boyacá

text:
Guacamayas là một thị xã và đô thị ở Departamento Boyacá, thuộc phân vùng Gutiérrez.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức của Guacamayas

Đô thị của Boyacá
Khu dân cư ở tỉnh Boyacá


title: Callispa fallax

text:
Callispa fallax là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Uhmann, 193 miêu tả khoa học năm 1932.

Chú thích

Tham khảo

Callispa


title: Notopeplum cossignanii

text:
Notopeplum cossignanii là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Volutidae, họ ốc dừa.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Notopeplum


title: Quận Cedar, Nebraska

text:
Quận Cedar là một quận thuộc tiểu bang Nebraska, Hoa Kỳ.
Quận này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, quận có dân số người. Quận lỵ đóng ở.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Các xa lộ chính

Quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Nebraska


title: Aptopus constrictus

text:
Aptopus constrictus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Champion mô tả khoa học năm 1895.

Chú thích

Tham khảo

Aptopus


title: Vignate

text:
Vignate là một đô thị ở tỉnh Milano, vùng Lombardia của Italia, khoảng 15 km về phía đông của tỉnh lỵ Milano. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 8.237 và diện tích là 8,6 km².

Vignate giáp các đô thị: Cernusco sul Naviglio, Cassina de' Pecchi, Melzo, Rodano, Liscate, Settala.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune.vignate.mi.it/

Đô thị Thành phố đô thị Milano
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Saint-Germain-des-Grois

text:
Saint-Germain-des-Grois là một xã trong tỉnh Orne, vùng Normandie tây bắc nước Pháp. Xã Saint-Germain-des-Grois nằm ở khu vực có độ cao trung bình 150 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintgermaindesgrois


title: Monolepta moliroensis

text:
Monolepta moliroensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1900.

Chú thích

Tham khảo

Monolepta


title: Velle-sur-Moselle

text:
Velle-sur-Moselle  là một xã của tỉnh Meurthe-et-Moselle, thuộc vùng Grand Est, đông bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 235 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Vellesurmoselle


title: Cá lăng chấm

text:
Cá lăng chấm (danh pháp khoa học: Hemibagrus guttatus) là một loài cá trong chi Cá lăng (Hemibagrus) của họ Cá lăng (Bagridae), bộ Cá da trơn. Cá lăng là một trong những loài cá nước ngọt lớn nhất, trong tự nhiên đã bắt được những con từ 40 –50 kg.

Phân bố
Ở Việt Nam chúng chỉ có mặt ở một vài con sông ở miền núi và chỉ có ở những đoạn nhiều ghềnh thác, dòng chảy mạnh, chúng có rất nhiều ở sông Đà, sông Lô vùng Phú Thọ

Đặc điểm

Là một loài cá không có xương dăm, thịt rất ngon nên rất được ưa chuộng. Chả cá Lã Vọng ở Hà Nội trở nên nổi tiếng cũng nhờ làm từ loài cá này. Ở vùng Phú Thọ cá lăng hiện diện ở hầu hết các nhà hàng cá sông, nhiều nhà hàng chỉ bán độc nhất các món ăn chế biến từ cá lăng.

Xem thêm
Danh mục sách đỏ động vật Việt Nam

Chú thích

Tham khảo

Cá lăng

Sách đỏ Việt Nam
G
L
E
E
E
G
G


title: 11039 Raynal

text:
11039 Raynal (1989 GH2) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 3 tháng 4 năm 1989 bởi E. W. Elst ở Đài thiên văn Nam Âu.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 JPL Small-Body Database Browser ngày 11039 Raynal

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1989


title: Quận Williams, North Dakota

text:
Quận Williams là một quận thuộc tiểu bang Bắc Dakota, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở Williston. Quận được đặt tên theo. Dân số theo điều tra năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ là người.

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận này có diện tích 5563 km2, trong đó có 201 km2 là diện tích mặt nước.

Các quận giáp ranh

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của North Dakota

Khu dân cư thành lập năm 1891
North Dakota 1891
Quận của North Dakota trên sông Missouri


title: Phaseolus harmsianus

text:
Phaseolus harmsianus là một loài rau đậu thuộc họ Fabaceae.
Loài này chỉ có ở Ecuador.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo
 Neill, D. & Pitman, N. 2004. Phaseolus harmsianus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 19 tháng 7 năm 2007.

harmsianus
Thực vật Ecuador
Thực vật loài thiếu dữ liệu


title: Patellapis pseudothoracica

text:
Patellapis pseudothoracica là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Blüthgen mô tả khoa học năm 1926.

Chú thích

Tham khảo

Patellapis
Động vật được mô tả năm 1926


title: Montrond-le-Château

text:
Montrond-le-Château là một xã của tỉnh Doubs, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền đông nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Doubs

Tham khảo

INSEE
IGN
Montrond-le-Château on the intercommunal Web site of the department

Xã của Doubs


title: Bocquegney

text:
Bocquegney là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 4,57 kilômét vuông, dân số năm 1999 là 103 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 375 m trên mực nước biển.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Bocquegney trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Xã của Vosges


title: Cechenena catori

text:
Cechenena catori là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Nó được tìm thấy ở Indonesia.

Chú thích

Tham khảo

Cechenena


title: Cedillo

text:
Cedillo là một đô thị trong tỉnh Cáceres, Extremadura, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2008 (INE), đô thị này có dân số là 518 người.

Biến động dân số
Cedillo ha tenido las siguientes cifras de población a lo largo de su historia:

Tham khảo

Đô thị ở Cáceres


title: Sceloenopla goniaptera

text:
Sceloenopla goniaptera là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Perty miêu tả khoa học năm 1832.

Chú thích

Tham khảo

Sceloenopla