title: Trịnh Nhất

text:
Trịnh Nhất (chữ Hán: 鄭一; 1765-1807) là một thủ lĩnh hải tặc nổi tiếng, từng tung hoành dọc theo các bờ biển Trung Hoa đầu thế kỷ XIX, Ông Được Hoàng Đế Tây Sơn Quang Trung  chiêu hàng trịnh nhất được Quang Trung phong làm Đại Tư Mã  Thống lĩnh Thủy Quân theo lệnh Quang trung Hoàng Đế Tây Sơn Nguyễn Huệ sai trịnh nhất Đánh chiếm Đảo Hải Nam và các vùng biên giới phía nam của nhà Thanh trong lịch sử Việt Nam, Tạo điều kiện để Quang Trung Đưa Quân đội Tây Sơn Đánh Chiếm Quảng Tây Quảng Đông để lấy Lại Lãnh thổ Việt Nam , Quang Trung tạo sức ép Hoàng Đế Nhà Thanh gã công chúa nhà thanh Cho mình và trả lại 2 vùng đất Quảng Tây và Quảng Đông cho Tây Sơn việt nam, trong lịch sử, Trong các tài liệu Tây phương, tên ông được ghi lại bằng phiên âm Zheng Yi.

Thân thế

Trịnh Nhất nguyên danh là Văn Hiển (文顯), còn có tên là Diệu Nhất (耀一), nhưng đương thời thường gọi là Trịnh Nhất hoặc Trịnh Nhất Lang (鄭一郎), người huyện Tân An, phủ Quảng Châu, tỉnh Quảng Đông (tương ứng vùng Thâm Quyến, Hồng Kông ngày nay).

Tổ tiên của Trịnh Nhất là Trịnh Kiến, vốn là người huyện Hải Trừng, phủ Chương Châu, tỉnh Phúc Kiến (tương ứng với Long Hải, Chương Châu ngày nay), từng làm thủ hạ dưới trướng Trịnh Thành Công, năm 1661, đưa gia đình và thủ hạ về Quảng Châu Loan sinh sống bằng nghề đánh cá. Sau khi Trịnh Kiến chết, con cháu dần theo hải tặc, đến đời tằng tôn là Trịnh Liên Phúc, Trịnh Liên Xương được thủ hạ tôn làm thủ lĩnh hải tặc cả vùng ven biển huyện Tân An.

Làm lính đánh thuê cho nhà Tây Sơn
Trịnh Nhất là con của Trịnh Liên Xương, thời trẻ từng cùng với anh họ là Trịnh Thất, thống lĩnh thủ hạ mở rộng địa bàn cướp bóc đến cả vùng vịnh Bắc Bộ. Khi Nguyễn Huệ tiến quân ra Bắc Hà, ông đã chiêu dụ nhiều nhóm hải tặc, phân chia mỗi nhóm một lãnh bàn hoạt động, chỉ đạo các chiến dịch và cho họ nơi trú ẩn. Quang Trung Hoàng đế thu dụng các nhóm cướp biển người Hoa giống như lính đánh thuê để tăng cường cho hải quân Tây Sơn mới được thành lập. Quang Trung còn sai các nhóm này đánh phá vùng duyên hải miền nam Trung Quốc cốt để Nhà Thanh bị cuốn vào hoạt động ngoại giao và chống giặc cướp để cho ông có thời gian ổn định tình hình nước Việt. Cũng có tài liệu cho rằng việc Quang Trung sai cướp biển người Hoa đánh phá duyên hải miền nam Trung Quốc là nhằm tạo tiền đề cho chiến dịch xuất quân đánh lấy Quảng Tây mà ông dự định trong tương lai.

Một trong những căn cứ chính của lực lượng hải tặc dưới sự bảo trợ của Quang Trung Hoàng đế là đảo Giang Bình tức ba hòn đảo (tam đảo) nhỏ là Vạn Vĩ (Wanwei), Vu Đầu(Wutou) và Sơn Tâm (Shanxin) lúc đầu vốn là hoang đảo, ngày nay là ba thôn thuộc địa phận thị trấn Giang Bình, huyện cấp thị Đông Hưng, địa cấp thị Phòng Thành Cảng của tỉnh Quảng Tây, Trung Quốc nằm tại cực nam của Quảng Đông, cận kề với các thương cảng như Hạ Môn, Quảng Đông… giáp ranh với Việt Nam (cách cửa khẩu Móng Cái của Việt Nam chừng 25 km). Trong số các thủ lĩnh hải tặc, có Trịnh Thất cùng với Mạc Quan Phù, Vương Quý Lợi, Trần Thiên Bảo và Ô Thạch Nhị (Mạch Hữu Kim), được phong quan tước, được giao trách nhiệm quy tụ những nhóm hải tặc nhỏ lại lập thành những hạm đội lớn. Bản thân Mạc Quan Phù và Trịnh Nhất đã từng được nhận lệnh của Tây Sơn tham gia nhiều trận đánh chống lại quân Nguyễn Ánh và quân nhà Thanh, lập nhiều công trạng. Dưới tay Trịnh Thất bấy giờ có hơn 200 chiến thuyền, là lực lượng ngoài biển lớn nhất thời ấy và được thăng tới chức Đại tư mã, thống lĩnh toàn bộ lực lượng hải tặc vùng Biển Đông.

Tranh giành hải phận

Năm 1801, Nhà Tây Sơn suy yếu, Trịnh Thất cùng với Ô Thạch Nhị rời khỏi nhà Tây Sơn, đưa bộ hạ trở về Trung Quốc. Nhóm này trở lại làm cướp biển, cướp bóc các thuyền buôn ở vùng duyên hải Quảng Đông và vịnh Bắc Bộ. Sau khi lên ngôi, Gia Long kiên quyết trấn áp nạn cướp biển tại đảo Giang Bình để lập lại trị an, đồng thời cũng để tiêu diệt hẳn các tàn dư của Tây Sơn. Qua nhiều lượt càn quét, căn cứ Giang Bình bị lực lượng thủy quân nhà Nguyễn san phẳng và thủ lĩnh Trịnh Thất cũng bị tiêu diệt. Các nhóm tàn quân còn lại của các nhóm hải tặc phải tháo chạy về Trung Quốc.

Sau khi trở về Trung Quốc, các nhóm hải tặc lại tiếp tục rơi vào cuộc chiến tranh giành ảnh hưởng giữa những bang nhóm từng là đồng minh lỏng lẻo với nhau. Trong số 12 thủ lĩnh hải tặc ở vùng duyên hải Lưỡng Quảng, 5 người đã chết trong cuộc tương tranh khốc liệt kéo dài đến tận năm 1805. Còn lại 7 người là Trịnh Nhất, Ô Thạch Nhị, Ngô Trí Thanh, Kim Cổ Dưỡng (Lý Tương Thanh, Lý Thượng Thanh), Trịnh Lão Đồng (Trịnh Lưu Đường), Quách Bà Đới (Quách Học Hiển, Quách Học Hiến), Lương Bảo (Tổng binh Bảo), đồng ý hòa giải, kết thành liên minh hải tặc. Trừ Trịnh Lão Đồng không lâu sau quy phục Nhà Thanh, còn lại 6 nhóm được phân chia theo màu cờ hiệu là Hồng (đỏ), Hoàng (vàng), Thanh (xanh), Lam (lục), Hắc (đen), Bạch (trắng), liên hợp với nhau thống nhất kế hoạch tác chiến.

Đế chế hải tặc Hồng Kỳ bang
Theo thỏa ước liên minh, mỗi chiếc thuyền sẽ phải được đăng ký với một bang kỳ và phải được xác định rõ ràng. Bất cứ thuyền nào bị bắt ngụy tạo thủ tục đăng ký sẽ bị trừng phạt. Các điều khoản ngăn cấm hải tặc đánh nhau để giành giật chiến lợi phẩm đã thu đoạt được, và không được tự mình tiến hành các hoạt động không được cho phép, tìm cách ngăn chặn sự tranh chấp nội bộ, Bởi vì phần lớn lợi tức của họ sẽ phát sinh từ việc bán sự bảo kê, các thành viên cũng đồng ý sẽ tôn trọng hợp đồng bán bảo kê của nhau. Thỏa ước liên minh cũng xác định liên minh là một thực thể toàn diện, có quyền hạn để phân phối tài sản tịch thu được và trừng trị kẻ vi phạm, các thủ lĩnh hợp thành một hội đồng phân giải tối cao và là tòa án trọng tài chung thẩm.

Trong 6 nhóm, Hồng Kỳ bang dưới quyền thủ lĩnh của Trịnh Nhất có thực lực hùng hậu nhất với từ 600 đến 1.000 thuyền lớn, từ 2 vạn đến 4 vạn hải tặc, cùng với nhiều đầu lĩnh trứ danh, trong đó quan trọng nhất là Thạch Dương (Trịnh Nhất Tẩu), một cựu kỹ nữ, và là vợ của Trịnh Nhất, và Trương Bảo Tử, con nuôi của Trịnh Nhất. Dưới sự thống lãnh của Trịnh Nhất, hải tặc Hồng Kỳ bang trở thành một đế chế hải tặc, thao túng toàn bộ vùng biển từ phía Nam Trung Quốc sang đến Malaysia.

Cái chết và di sản
Ngày 16 tháng 11 năm 1807, tức ngày 17 tháng 1 năm Gia Khánh thứ 12, Trịnh Nhất đã đem quân tấn công quân nhà Nguyễn với mưu toan khôi phục nhà Tây Sơn và tử trận tại vùng duyên hải Việt Nam. Khi đó ông 42 tuổi. Có thuyết cho rằng do thuyền đắm mà chết, có thuyết lại cho rằng Trịnh Nhất bị đại pháo của quan quân Nhà Nguyễn bắn hạ.

Sau khi Trịnh Nhất chết, góa phụ của Trịnh Nhất là Trịnh Nhất Tẩu thâu tóm mọi quyền lực về tay mình và trao chức thống lĩnh Hồng Kỳ bang cho đầu lĩnh Trương Bảo Tử. Đế chế Hồng Kỳ bang tiếp tục phát triển dưới thời của Trịnh Nhất Tẩu cho đến khi bà chịu quy phục Nhà Thanh vào năm 1810.

Chú thích

Tham khảo

HẢI TẶC TRUNG HOA-Dian H. Murray
Tên cướp biển khét tiếng nhất mọi thời đại là… phụ nữ

Cướp biển
Người Quảng Đông
Võ tướng nhà Tây Sơn
Mất năm 1807
Sinh năm 1765


title: Helius luniger

text:
Helius luniger là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Helius
Limoniidae ở vùng Afrotropic


title: Limeux, Somme

text:
Limeux là một xã ở tỉnh Somme, vùng Hauts-de-France của Pháp.
Thị trấn nằm phía tây tỉnh.

Dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Limeux trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
 Section patrimoine des Amis du CIS d'Hallencourt

Limeux


title: Vicolungo

text:
Vicolungo là một đô thị ở tỉnh Novara ở vùng Piedmont của Ý, tọa lạc cách 80 km về phía đông bắc của Torino and about 12 km về phía tây bắc của Novara. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 857 người và diện tích là 13,4 km².

Vicolungo giáp các đô thị: Arborio, Biandrate, Casaleggio Novara, Landiona, Mandello Vitta, Recetto, và San Pietro Mosezzo.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Novara
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: Quasimus miwai

text:
Quasimus miwai là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Ôhira miêu tả khoa học năm 1966.

Chú thích

Tham khảo

Quasimus


title: Propsephus nigrinus

text:
Propsephus nigrinus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Cobos miêu tả khoa học năm 1970.

Chú thích

Tham khảo

Propsephus


title: Bàng Quyên

text:
Bàng Quyên (, 385 TCN - 342 TCN/341 TCN) là một nhân vật trong lịch sử Trung Quốc thời Chiến Quốc. Ông được biết tới thông qua những ghi chép về câu chuyện Bàng Quyên-Tôn Tẫn trong sách Sử ký Tư Mã Thiên cùng vai trò đại tướng nước Ngụy trong hai trận chiến nổi tiếng thời Chiến Quốc là trận Quế Lăng và trận Mã Lăng trong đó trận thứ 2 là nơi Bàng Quyên đã tử trận dưới tay người bạn học cũ và là kẻ thù trên chiến trường Tôn Tẫn.

Tiểu sử

Hại Tôn Tẫn
Trong sách Sử ký Tư Mã Thiên thiên Tôn Tử Ngô Khởi liệt truyện có ghi: Bàng Quyên cùng học binh pháp với Tôn Tẫn.

Sau khi học xong, Bàng Quyên được làm quan nước Ngụy. Tuy nhiên ông tự cho rằng mình không giỏi bằng Tôn Tẫn, con cháu của vị tướng nổi tiếng Tôn Vũ. Để triệt hạ bạn học, Bàng Quyên cho người mời Tôn Tẫn đến nước Ngụy rồi vu tội cho khiến Tôn Tẫn bị chặt xương đầu gối và thích lên mặt để Tôn Tẫn phải giấu mình không thể ra làm tướng. Cái tên Tẫn (臏, hình phạt chặt xương đầu gối) của Tôn Tẫn chính là xuất phát từ sự kiện này. Năm 366 TCN, biết tin sứ giả nước Tề qua nước Ngụy, Tôn Tẫn thân hành tới thuyết phục sứ giả. Thấy Tôn Tẫn có tài lạ, sứ giả bèn đưa Tôn Tẫn về nước Tề và Tẫn trở thành thượng khách của tướng quốc Điền Kỵ.

Trận Quế Lăng
Năm 353 TCN, Bàng Quyên được Ngụy Huệ vương giao chức đại tướng cầm quân đi đánh nước Triệu. Tài năng của Bàng Quyên khiến quân Triệu thua liên tục, vua Triệu phải cầu cứu nước Tề.

Nghe theo kế "vây Ngụy cứu Triệu" (圍魏救趙) của Tôn Tẫn, Điền Kỵ thay vì cứu Triệu lại dẫn quân tức tốc tiến thẳng đến kinh đô Đại Lương của nước Ngụy, buộc Bàng Quyên phải bỏ việc tấn công Triệu để quay về cứu nước rồi bị quân Điền Kỵ đánh cho đại bại trong trận Quế Lăng. Sau khi bắt được Bàng Quyên, Tôn Tẫn vì nể tình bạn học xưa nên đã tha chết cho Bàng Quyên mà còn thả ông quay về nước Ngụy. Chương 1 cuốn Tôn Tẫn binh pháp, tác phẩm binh pháp của Tôn Tẫn được dành để nói về các sự kiện xoay quanh cuộc đối đầu giữa Tôn Tẫn và Bàng Quyên ở trận Quế Lăng.

Sử ký chỉ nhắc tới việc Điền Kỵ đánh bại Bàng Quyên ở Quế Lăng, không đề cập việc Bàng Quyên bị bắt trong trận này. Tiểu thuyết Đông Chu liệt quốc đã mô tả câu chuyện giữa Bàng Quyên và Tôn Tẫn trong hồi 88: "Tôn Tẫn giả điên thoát nạn, Bàng Quyên bại trận Quế Lăng".

Trận Mã Lăng
Tới năm 341 TCN, Ngụy vương một lần nữa sai Bàng Quyên đem quân đánh Tề. Để lừa Bàng Quyên đuổi theo quân Tề, Tôn Tẫn dùng kế rút bếp, theo đó cứ ngày hôm sau thì lại cho làm ít bếp ở doanh trại hơn so với ngày hôm trước, ngày đầu 10 vạn cái, ngày hôm sau còn 5 vạn cái và đến hôm sau nữa còn 3 vạn cái. Kế rút bếp khiến Bàng Quyên tưởng rằng quân Tề vì sợ hãi đã bỏ trốn quá nửa, vì vậy Bàng Quyên bỏ bộ binh, chỉ mang theo khinh binh thúc quân bất chấp mỏi mệt đuổi theo quân Tề ngày đêm. Về phần mình, Tôn Tẫn trù tính trước sẽ đánh úp quân Ngụy ở đường Mã Lăng (馬陵, nay nằm ở Tây Nam huyện Phạm, Hà Nam), một con đường hẹp có hai bên vào hiểm trở, dễ mai phục, khó lui quân. Tôn Tẫn cho quân dùng cung tên mai phục cẩn thận ở Mã Lăng, lại cho sơn trắng cây trên đó có ghi chữ: "Bàng Quyên chết ở dưới cây này!". Quả nhiên Bàng Quyên cùng tinh binh bị lừa vào rọ lúc nửa đêm, đang lúc Bàng Quyên sai đốt lửa để đọc chữ thì Tôn Tẫn cho quân phục kích bắn tên tới tấp vào quân Ngụy, Bàng Quyên thấy thế cùng lực kiệt bèn tự đâm cổ chết, trước lúc chết còn than rằng:

Không rõ Bàng Quyên bao nhiêu tuổi. Cuộc đời hoạt động của ông ở nước Ngụy kéo dài hơn 20 năm.

Trong văn học
Bàng Quyên được tiểu thuyết Đông Chu liệt quốc đề cập và xuất hiện trong câu chuyện với Tôn Tẫn từ hồi 87 đến hồi 89.

Hồi 87 nói về thời gian hai người còn là học trò của Quỷ Cốc Tử mà Sử ký không đề cập. Chuyện Bàng Quyên - Tôn Tẫn mà Sử ký chép được tác giả Phùng Mộng Long đề cập tương tự từ hồi 88 tới hồi 89.

Tham khảo

 Tư Mã Thiên, Sử ký Tư Mã Thiên, "Tôn Tử Ngô Khởi liệt truyện"
 Tôn Tẫn, Tôn Tẫn binh pháp

Nhân vật quân sự Chiến Quốc
Năm sinh không rõ
Mất năm 342 TCN
Nước Ngụy
Mất thập niên 340 TCN
Năm 342 TCN


title: Icteranthidium laterale

text:
Icteranthidium laterale là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Latreille mô tả khoa học năm 1809.

Chú thích

Tham khảo

Icteranthidium
Động vật được mô tả năm 1809


title: Bãi biển Sầm Sơn

text:
Bãi biển Sầm Sơn là một trong những bãi biển đẹp nhất Việt Nam và luôn là bãi biển đông khách nhất miền Bắc, Việt Nam. Bãi biển thuộc thành phố Sầm Sơn, tỉnh Thanh Hóa. Bờ biển cách thành phố Thanh Hóa 16km về phía Đông, cách Hà Nội 164km tương đương 2,5 giờ đi xe.

Bãi tắm Sầm Sơn được khai thác khá sớm, từ năm 1906 người Pháp vì nhận thấy ở đây hội tụ nhiều ưu điểm thích hợp cho nghỉ dưỡng, từ đó Sầm Sơn đã nhanh chóng trở thành nơi nghỉ mát nổi tiếng cho cả Đông Dương . Năm 2006, Thanh Hóa tổ chức thành công lễ kỷ niệm 100 năm du lịch Sầm Sơn.

Bãi biển dài khoảng 6km từ cửa Lạch Hới đến chân núi Trường Lệ. Bờ biển ở đây bằng phẳng với các bãi cát rộng,mềm mại đặc biệt là sóng đánh mạnh, đi xa bờ biển 100m cũng không lo ngập thân người và cao vừa đủ, nước biển trong xanh và nồng độ muối vừa phải .Không chỉ có cảnh thiên nhiên đẹp mà ở tại Sầm Sơn còn mọc lên nhiều nơi nghỉ dưỡng tuyệt vời. Với mức giá hợp lí, phù hợp cho các nhóm gia đình, bạn bè, công việc.

Danh thắng

Từ những thập niên trước đây, đã có nhiều biệt thự nghỉ mát đã được xây cất cạnh bờ biển.Có các khu biệt thự cao cấp của người Pháp và những gia đình người Tây giàu có đã cho xây tại Sầm Sơn để nghĩ dưỡng nhưng bị phá hủy để tiêu thổ kháng chiến trước Cách Mạng Tháng 8 (1945) như Hàng Nhất,... Vua Bảo Đại (ngụy) - vị hoàng đế cuối cùng của triều đại nhà Nguyễn đã cho xây lầu các nghĩ mát ở đây. Có khá nhiều cảnh đẹp như ở hòn Trống Mái, đền Độc Cước, đền Cô Tiên, chùa Khải Nam,...

Văn hóa
Biển Sầm Sơn nằm trên vùng đất nổi tiếng gắn với nhiều lễ hội dân gian đặc sắc như lễ hội Đền Độc Cước (Cầu Phúc, Bánh chưng-bánh dày), lễ hội An Dương Vương, lễ hội chùa Khải Minh…

Nguồn tham khảo

Bãi biển Việt Nam
Sầm Sơn


title: Aspin-Aure

text:
Aspin-Aure  là một xã thuộc tỉnh Hautes-Pyrénées trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Khu vực này có độ cao trung bình 900mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE

Xã của Hautes-Pyrénées


title: 11348 Allegra

text:
11348 Allegra (1997 BG9) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 30 tháng 1 năm 1997 bởi M. Tombelli và U. Munari ở Cima Ekar.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 JPL Small-Body Database Browser ngày 11348 Allegra

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Maura Tombelli
Được phát hiện bởi Ulisse Munari
Thiên thể phát hiện năm 1997


title: Ochtezeele

text:
Ochtezeele là một xã ở trong tỉnh Nord ở miền bắc nước Pháp. Xã này có diện tích 5,58 kilômét vuông, dân số năm 1999 là 242 người. Xã nằm ở khu vực có độ cao trung bình 24 mét trên mực nước biển.
Sông Peene Becque chảy qua đây.

Xem thêm
Xã của tỉnh Nord

Tham khảo

 INSEE commune file

Xã của Nord


title: Aplosonyx ornatipennis

text:
Aplosonyx ornatipennis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1896.

Chú thích

Tham khảo

Aplosonyx


title: Sosnovy Bor, tỉnh Leningrad

text:
Sosnovy Bor, tỉnh Leningrad (tiếng Nga: Сосновый Бор) là một thành phố Nga. Thành phố này thuộc chủ thể Leningrad Oblast. Thành phố có dân số 66.132 người (theo điều tra dân số năm 2002). Đây là thành phố lớn thứ 239 của Nga theo dân số năm 2002. Dân số qua các thời kỳ:

Tham khảo

Thành phố của Nga
Tỉnh Leningrad
Thành phố Liên Xô


title: Partamona rustica

text:
Partamona rustica là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Pedro & Camargo mô tả khoa học năm 2003.

Chú thích

Tham khảo

Partamona
Động vật được mô tả năm 2003


title: Castronuño

text:
Castronuño là một đô thị trong tỉnh Valladolid, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 1.049 người.

Tham khảo

Đô thị ở Valladolid


title: Buccinaria abbreviata

text:
Buccinaria abbreviata là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Buccinaria


title: Hydaticus verecundus

text:
Hydaticus verecundus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Clark miêu tả khoa học năm 1864.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Hydaticus


title: Varicorhinus angorae

text:
Capoeta angorae là một loài cá vây tia thuộc họ Cyprinidae.
Loài này chỉ có ở Thổ Nhĩ Kỳ.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là sông ngòi.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Crivelli, A.J. 2005. Varicorhinus angorae. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 19 tháng 7 năm 2007.

A
Động vật đặc hữu Thổ Nhĩ Kỳ
Động vật được mô tả năm 1925


title: Cung triển lãm Hoàng gia

text:
Cung Triển lãm Hoàng gia hay Tòa nhà Triển lãm Hoàng gia (tiếng Anh: Royal Exhibition Building) là một Di sản thế giới nằm tại Melbourne, Úc. Được xây dựng trong vòng 18 tháng và hoàn thành vào ngày 01 tháng 10 năm 1880, tại đây đã trưng bày hơn 50 cuộc triển lãm quốc tế từ năm 1851 đến 1915. Tòa nhà nằm trên khu đất rộng 64 mẫu Anh với chiều dài 150 mét, được bao quanh bởi các con phố. Địa chỉ hiện nay của nó nằm tại số 9 phố Nicholson, bên trong vườn Carlton, các mặt là đường Victoria, Carlton và Rathdowne, phía đông bắc Trung tâm Thành phố Melbourne. Nó được xây dựng để tổ chức Triển lãm quốc tế Melbourne năm 1880–81, và sau đó là tổ chức lễ khai mạc Quốc hội Úc đầu tiên vào năm 1901. Công trình là sự đại diện của giàu có và niềm tự hào mà Victoria có trong những năm 1870. Trong suốt thế kỷ 20, các phần nhỏ và cánh của công trình bị phá hủy và hủy hoại bởi hỏa hoạn. Tuy nhiên, tòa nhà chính được gọi là Đại Sảnh thì vẫn tồn tại cùng với thời gian.

Nó đã được phục hồi trong suốt những năm 1990, và năm 2004 đã trở thành tòa nhà đầu tiên ở Úc được UNESCO công nhận là Di sản thế giới, là một trong những tòa nhà triển lãm lớn nhất thế kỷ 19 còn lại trên thế giới. Đây là công trình hoàn chỉnh nhất còn tồn tại trên thế giới từ phong trào Triển lãm quốc tế 1851–1914. Liền kề với nó là Bảo tàng Melbourne là nơi lưu giữ những bộ sưu tập lớn nhất của Bảo tàng Victoria. Ngày nay, tòa nhà tổ chức nhiều triển lãm và các sự kiện khác gắn liền với các sự kiện tại Bảo tàng Melbourne.

Lịch sử
Cung triển lãm Hoàng gia được xây dựng theo đồ án của kiến trúc sư Joseph Reed, người cũng đã thiết kế Toà thị chính Melbourne và Thư viện bang Victoria và các khu vườn theo phong cách Baroque. Theo Reed, phong cách chiết trung của toà nhà lấy cảm hứng từ nhiều công trình nổi tiếng khác. Tòa nhà này là đại diện của kiến trúc Byzantine, La Mã, Lombardia và Phục Hưng Ý. Mái vòm của toà nhà được mô phỏng theo Nhà thờ chính tòa Firenze, các gian trưng bày chính được thiết kế theo trường phái Rundbogenstil và nhiều toà nhà khác ở vùng Normandia, Caen, Paris. Đại Sảnh tuyệt đẹp có hình bát giác với một mái vòm cao 68 mét, chiều ngang là 18,3 mét. Mái vòm có kết cấu từ thép và đá trát vữa. Nó được đỡ bởi một khung gỗ. Hai bên phía đông và tây, bắc và nam của tòa nhà đối xứng với nhau. Đó là nguồn cảm hứng từ kiến trúc Beaux-Arts và đại diện của một thiết kế hình chữ thập La tinh. Điểm giao nhau của chữ thập là một mái vòm vươn cao lên, tại đây có những cửa sổ hướng ra xung quanh để lấy ánh sáng Mặt trời vào cho mọi không gian của tòa nhà trở lên sáng sủa. Bên trong tòa nhà có một hành lang dạng ống là nơi trưng bày nhiều bức tranh tường và dòng chữ "Victoria Welcomes All Nations" (Victoria chào mừng tất cả các quốc gia). Năm 1888, đèn điện được lắp đặt cho tòa nhà triển lãm Melbourne. Điều này giúp cho các cuộc triển lãm lần đầu tiên trên thế giới có thể ghé thăm vào buổi tối. Trang trí nội thất có sự khác biệt giữa hai cuộc triển lãm năm 1880 và 1888. Năm 1880, các bức tường để trần và cửa sổ và cửa chính có màu xanh lá. Đến năm 1888 thì lần đầu tiên các bức tường được sơn. Trang trí được quyết định bởi nhà thiết kế nội thất John Ross Anderson.

Chủ thầu của công trình là David Mitchell, người cũng đã trực tiếp chỉ đạo xây dựng Nhà thờ Scots' và Nhà thờ chính tòa Thánh Patrick. Ông cũng chính là cha đẻ của Nellie Melba, một Soprano nổi tiếng, người đã hát tại lễ khánh thành Tòa nhà Quốc hội lâm thời ở Canberra vào năm 1927. Mitchell là thành viên của Hội đồng Nông nghiệp Hoàng gia và cũng là thành viên của hiệp hội Nhà thầu và Đấu thầu.

Viên gạch đầu tiên được đặt bởi thống đốc bang Victoria George Bowen vào ngày 19 tháng 2 năm 1879 và nó được hoàn thành vào năm 1880, sẵn sàng cho Quốc tế Melbourne 1880. Tòa nhà bao gồm một Đại Sảnh rộng hơn 12.000 mét vuông và nhiều công trình phụ trợ tạm thời.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 World heritage listing for the Royal Exhibition Building
 Royal Exhibition Building at Museum Victoria
 Images of Royal Exhibition Building

Di sản thế giới tại Úc
Địa điểm thi đấu Thế vận hội Mùa hè 1956
Địa điểm bóng rổ Olympic
Địa điểm đấu vật Olympic


title: Olivella marmosa

text:
Olivella marmosa là một loài ốc biển cỡ nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Olivellidae, họ ốc ôliu nhỏ.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Olivella


title: Trần Thái Văn

text:
Trần Thái Văn (sinh ngày 19 tháng 10 năm 1964) là dân biểu đảng Cộng hòa Hoa Kỳ trong Hạ viện Viện Lập pháp của tiểu bang California, khu 68 bao gồm quận Cam với các thành phố Anaheim, Garden Grove, Westminster.

Trần Thái Văn đắc cử trong cuộc bầu cử tháng mười một năm 2004, là người Mỹ gốc Việt nắm chức vụ dân cử cao nhất ở Mỹ. Ông tái đắc cử năm 2006.

Thân thế
Trần Thái Văn sinh ra ở Việt Nam, là cháu gọi Trung tướng Việt Nam Cộng hòa Dư Quốc Đống bằng cậu ruột. Năm 1975 khi Việt Nam Cộng hòa sụp đổ, ông cùng gia đình tỵ nạn sang Mỹ, lúc đầu định cư ở Michigan nhưng sau dời về quận Cam, California. Ông bắt đầu tham gia chính trị từ lúc còn học đại học khi đi tập sự cho dân biểu Liên bang Robert Dornan và nghị sĩ tiểu bang Ed Royce. Ông có bằng cử nhân Trường UCI (University of California, Irvine) ngành Khoa học chính trị, bằng cao học Hành chánh công quyền, và bằng tiến sĩ Luật của Trường Luật thuộc Đại học Hamline.

Trần Thái Văn hành nghề luật sư rồi bước vào con đường chính trị cho chính mình khi đắc cử làm phó thị trưởng thành phố Garden Grove.

Hoạt động tại Hạ viện California
Tại Hạ viện Trần Thái Văn là phó chủ tịch Ủy ban Tư pháp cùng là ủy viên trong Ban Ngân hàng & Tài chánh (Banking and Finance Committee) và Ban Tổ chức Chính phủ (Governmental Organization Committee). Ngoài ra ông còn là chủ tịch Đặc ban Thương mại Quốc tế (Select Committee on International Trade).

Tham khảo

 Tiểu sử Trần Thái Văn

Liên kết
 Trang chính thức của dân biểu khu 68, Trần Thái Văn
 Đảng Cộng hòa và cử tri gốc Việt

Người Mỹ gốc Việt
Chính khách gốc Việt
Đảng Nhân dân Hành động Việt Nam
Người Việt di cư tới Mỹ
Sinh năm 1964
Nhân vật còn sống
Chính khách Mỹ thế kỷ 21


title: Eubordeta

text:
Eubordeta là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Các loài
 Eubordeta eichhorni Rothschild, 1904
 Eubordeta flammea Jordan, 1912
 Eubordeta flammens Bethune-Baker, 1910

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database
Eubordeta at funet

Geometridae


title: Bussus-Bussuel

text:
Bussus-Bussuel là một xã ở tỉnh Somme, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Địa lý
Thị trấn này tọa lạc trên đường D153, khoảng 7 dặm Anh về phía đông của Abbeville.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Somme

Tham khảo

Liên kết ngoài
(tất cả đều bằng tiếng Pháp)
 Bussus-Bussuel sur le site de l'Insee
 Bussus-Bussuel sur le site du Quid

Xã của Somme


title: Västmanland

text:
Västmanland(Vestmannia) là một trong những tỉnh truyền thống của Thụy Điển (landskap).
Cũng giống như các tỉnh của Thuỵ Điển hiện nay không còn chức năng hành chính.

Tham khảo

Tỉnh của Thụy Điển


title: Pseudagrion buenafei

text:
Pseudagrion buenafei là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.

Pseudagrion buenafei được miêu tả khoa học năm 1996 bởi Müller.

Chú thích

Tham khảo

Pseudagrion


title: Courances

text:
Courances là một xã ở tỉnh Essonne thuộc vùng Île-de-France miền bắc nước Pháp.

Theo điều tra dân số năm 1999, dân số xã này là 352.

Danh xưng cư dân địa phương Courances trong tiếng Pháp là Courançois.

Tham khảo

Mayors of Essonne Association
 INSEE commune file

Liên kết ngoài
Mérimée database - Cultural heritage
Land use (IAURIF)

Xã của Essonne


title: Molophilus subvinnulus

text:
Molophilus subvinnulus là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Molophilus
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Thalassoma ascensionis

text:
Thalassoma ascensionis là một loài cá biển thuộc chi Thalassoma trong họ Cá bàng chài. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1834.

Từ nguyên
Từ định danh của loài cá này, ascensionis, được đặt theo tên của nơi mà mẫu gốc đã được thu thập, đảo Ascension.

Phạm vi phân bố và môi trường sống
T. ascensionis có phạm vi phân bố ở Đông Nam Đại Tây Dương. Loài cá này chỉ được ghi nhận tại đảo Ascension, độ sâu sinh sống đến ít nhất là 30 m.

Phân loại
Thalassoma newtoni có quan hệ họ hàng gần với T. ascensionis và Thalassoma sanctaehelenae. Loài T. ascensionis trước đây được cho là có mặt tại đảo Saint Helena, nhưng thực tế, quần thể tại hòn đảo này đã được xác định là T. sanctaehelenae. Ngoài ra, ghi nhận của T. ascensionis tại Sao Tome và Principe, cũng như tại Ghana và Congo thực chất là của loài T. newtoni.

Tham khảo

Trích dẫn

A
Cá Đại Tây Dương
Động vật được mô tả năm 1834


title: Pristiterebra tuberculosa

text:
Pristiterebra tuberculosa là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Terebridae, họ ốc dài.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Pristiterebra


title: Bärnkopf

text:
Bärnkopf là một đô thị ở huyện Zwettl, bang Niederösterreich, Áo.

Đô thị này có diện tích 47,62 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 376 người.

Tham khảo

Đô thị của Niederösterreich


title: Hyposmocoma centralis

text:
Hyposmocoma centralis là một loài bướm đêm thuộc họ Cosmopterigidae. Nó là loài đặc hữu của Kauai. The type locality is Lihue, nơi nó được tim thấy ở độ cao 4,000 feet.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Insects of Hawaii. Volume 9, Microlepidoptera

Hyposmocoma
Loài đặc hữu của Hawaii


title: Leptomiza

text:
Leptomiza là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Các loài
 Leptomiza apoleuca
 Leptomiza bilinearia (Leech, 1897)
 Leptomiza calcearia (Walker, 1860)
 Leptomiza dentilineata
 Leptomiza hedemanni
 Leptomiza hepaticata (Swinhoe, 1900)
 Leptomiza mediolimbata
 Leptomiza hepaticata (Swinhoe, 1900)
 Leptomiza prochlora Wehrli, 1936
 Leptomiza rufitinctaria Hampson, 1902
 Leptomiza vicina

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Ourapterygini


title: Hydropsyche kiogupa

text:
Hydropsyche kiogupa là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Hydropsyche


title: Mazoires

text:
Mazoires là một xã ở tỉnh Puy-de-Dôme trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes miền trung nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 990 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Puy-de-Dôme


title: Tàu ngầm lớp Tench

text:
Tàu ngầm lớp Tench là lớp tàu ngầm được hải quân Hoa Kỳ đóng từ năm 1941 đến 1951. Chúng được cải tiến từ các loại  và , với việc chỉ nặng hơn khoảng 30 đến 40 tấn nhưng lại chắc chắn và mạnh mẽ hơn cũng như phần sắp xếp bố trí trong thân tàu có chút cải thiện. Các cải tiến tiếp theo được thực hiện trên chiếc SS-435 đôi khi còn được gọi là tàu ngầm lớp Corsair.

Kế hoạch ban đầu là sẽ đóng 146 chiếc tàu ngầm loại này, nhưng đến năm 1944 và 1945 thì đã quyết định không đóng 115 tàu còn lại vì thấy không cần nhiều như thế để đánh bại Nhật Bản. 36 chiếc được đóng đã được lần lượt kéo lên bờ vào tháng 10 năm 1944 (chiếc Tench) đến tháng 2 năm 1951 (chiếc Grenadier).

Hai chiếc tàu ngầm lớp Tench đã được giao cho Trung Hoa dân quốc được xem là tàu ngầm lớp Hai Shih và hai giao cho Ý được xem là tàu ngầm lớp Gianfranco Gazzana-Priaroggia. Một chiếc bán cho Hải quân Hoàng gia Canada được đặc tên là HMCS Rainbow (SS-75) vào năm 1968, chiếc này ngừng hoạt động năm 1974.

Một số tàu ngầm lớp Tench đã được nâng cấp theo Chương trình Công suất đẩy dưới nước lớn hơn (GUPPY: The Greater Underwater Propulsion Power Program). Sự khác biệt đáng chú ý so với các lớp tàu ngầm hiện tại là phần bong tàu và mũi tàu có hình tròn.

Bảo tàng
Có ba tàu ngầm lớp Tench được mang ra trưng bày cho công chúng:
Chiếc USS Requin (SS-481) đặc ở trung tâm nghiên cứu Carnegie tại Pittsburgh, PA.
Chiếc USS Torsk (SS-423) thì được neo ở Pier Three, Baltimore's Inner Harbor tại Maryland.
Cả hai điều là mẫu nguyên bản trông rất giống với tàu ngầm lớp Balao.
Chiếc USS Thornback (SS-418) trưng bày tại bảo tàng Rahmi M. Koç, Golden Horn, Istanbul.

Tham khảo

U.S. Submarines Through 1945
Bauer, K. Jack; Roberts, Stephen S. (1991). Register of Ships of the U.S. Navy, 1775-1990: Major Combatants. Westport, Connecticut: Greenwood Press. ISBN 0-313-26202-0.

Liên kết ngoài

Nói về GUPPY

Tench
Tàu ngầm Hoa Kỳ
Lớp tàu ngầm


title: Dolichopeza setilobata

text:
Dolichopeza setilobata là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Dolichopeza


title: Prochilodus lineatus

text:
Prochilodus lineatus (từ đồng nghĩa P. platensis) là một loài cá vây tia Nam Mỹ sinh sống trên lưu vực sông Paraná và sông Paraguay ở Mesopotamia Argentina và Paraguay, sông Pilcomayo tại Bolivia, và sông Paraiba do Sul tại Brasil. Trong tiếng Tây Ban Nha tên thông dụng của nó là sábalo; ở Brazil được gọi trong tiếng Bồ Đào Nha là curimbatá, curimba, corimbatá hoặc grumatã. Tại Hoa Kỳ nó cũng được biết đến với tên theo từ đồng nghĩa kỹ thuật Tarpon prochilodus. Có nhiều loài cá khác với tên gọi chung sábalo; lineatus P. Do đó, đôi khi được phân biệt sábalo jetón (ngôn ngữ giao tiếp tiếng Tây Ban Nha của "miệng-lớn"), hoặc chupabarro ("con hút bùn").

P. lineatus có chiều dài tối đa khoảng 50–60 cm và trọng lượng lên đến 6 kg. Cơ thể của nó là cao và chắc, màu xám xanh (màu nhẹ trong bụng), với vây màu vàng xanh. Miệng của nó là trò lồi tới phía trước, nó có hai hàng các răng nhỏ.

Loài cá này thích vùng nước sâu, nó hút và ăn bùn hữu cơ, mà miệng của nó là đặc biệt thích nghi cho chế độ ăn này. Điều này bất ngờ gây khó khăn cho việc bắt nó với mồi câu. Nó di chuyển trong các bờ sông lớn, tìm kiếm các vùng nước ấm trong mùa xuân để đẻ trứng.

Chú thích

Tham khảo

L
Cá Nam Mỹ
Động vật được mô tả năm 1836


title: 3264 Bounty

text:
3264 Bounty (1934 AF) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 7 tháng 1 năm 1934 bởi Reinmuth, K. ở Heidelberg.

Liên kết ngoài

Được phát hiện bởi Karl Wilhelm Reinmuth
Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1934


title: Taillades

text:
Taillades là một xã trong tỉnh Vaucluse thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở đông nam nước Pháp. Xã này có diện tích 6,86 km2, dân số năm 2006 là 1917 người.

Tham khảo
INSEE

Xã của Vaucluse


title: Colombier, Haute-Saône

text:
Colombier là một xã thuộc tỉnh Haute-Saône trong vùng Bourgogne-Franche-Comté phía đông nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Haute-Saône

Tham khảo
 INSEE

Xã của Haute-Saône


title: Trăng xanh

text:
Trăng xanh (trong tiếng Anh là blue moon) là một khái niệm trong thế giới phương Tây để chỉ hiện tượng trăng tròn không ăn khớp với một tháng dương lịch. Thường thì một năm dương lịch có mười hai lần trăng tròn, trùng hợp mỗi tháng có một lần trăng tròn. Nhưng do mỗi năm dương lịch/năm chí tuyến dài hơn năm âm lịch 11 ngày nên những ngày này dần dồn lại để sau khoảng hai hoặc ba năm (chính xác hơn là chu kỳ 2,7154 năm hay 7 lần trong 19 năm chu kỳ Meton) lại có thêm một lần trăng tròn. Có nhiều cách diễn giải khác nhau về "trăng xanh" liên quan tới kỳ trăng tròn dư thừa này.

 Trong tính toán ngày tháng cho Mùa Chay và lễ Phục Sinh thì giới tu sĩ Công giáo phải xác định ngày diễn ra Trăng Mùa Chay. Người ta cho rằng theo dòng lịch sử khi thời điểm trăng tròn đến quá sớm thì họ gọi kỳ trăng tròn sớm đó là "Trăng phản" (Trăng phản bội) hay "Trăng màu" (Trăng màu sắc) và như vậy Trăng Mùa Chay đã đến vào đúng thời điểm dự kiến dành cho nó.
 Theo văn hoá dân gian phương Tây thì người ta đặt tên cho ngày trăng tròn theo thời gian của năm. Mặt Trăng đến quá sớm mà không có tên dân gian - được gọi là trăng xanh - để tính đúng thời gian trong lần trăng sau.
 Lịch nhà nông định nghĩa từ trăng xanh là kỳ trăng tròn "dư thừa" xảy ra trong một mùa. Thông thường một mùa có ba lần trăng tròn, nhưng nếu một mùa có bốn lần trăng tròn thì lần trăng tròn thứ ba được gọi là trăng xanh. Lưu ý rằng mùa tại các quốc gia vùng vĩ độ ôn đới nói chung được coi là bắt đầu vào các ngày phân (xuân phân, thu phân) hay ngày chí (hạ chí, đông chí) nên trăng xanh theo cách hiểu này nếu xảy ra thì đều rơi vào khoảng thời gian xấp xỉ 1 tháng trước ngày chí/ngày phân.
 Định nghĩa được dùng gần đây được giải thích là đêm trăng tròn lần thứ hai trong tháng dương lịch bắt nguồn từ một nhầm lẫn vào năm 1946 và đến năm 1999 mới được phát hiện. Ví dụ, ngày 31 tháng 12 năm 2009 sẽ được gọi là trăng xanh theo định nghĩa này.

Thuật ngữ "trăng xanh" thường được sử dụng để ẩn dụ mô tả một sự kiện hiếm có.

Nghĩa đen từ trăng xanh
Nghĩa đen sát nhất của từ trăng xanh là khi Mặt Trăng (không nhất thiết phải là trăng tròn) xuất hiện với một màu xanh nhạt bất thường và đó là một sự kiện hiếm gặp. Có thể là do khói hoặc các hạt bụi trong khí quyển như đã xảy ra sau sự kiện cháy rừng ở Thuỵ Điển và Canada vào năm 1950, đáng chú ý nhất là sau khi vụ phun trào núi lửa Krakatoa vào năm 1883 đã gây ra Mặt Trăng xuất hiện một màu xanh đến gần hai năm. Các hạt khí quyển có đường kính khoảng một micrômét thì trường hợp này ánh sáng bước sóng dài xuất hiện màu đỏ khi quan sát dưới mặt đất còn ánh sáng bước sóng ngắn xuất hiện màu xanh được chọn lọc truyền vào mắt người.

Những kỳ trăng xanh từ năm 2010 đến 2020
Sau đây là thời gian trăng xanh xảy ra từ năm 2010 đến năm 2020. Những ngày này sử dụng múi giờ UTC (xấp xỉ bằng múi giờ GMT), ngày tháng tại các khu vực cụ thể sẽ thay đổi theo múi giờ khác nhau.

Theo mùa
Theo lịch nhà nông, lần trăng xanh (nghĩa là kỳ trăng tròn thứ ba trong mùa có bốn kỳ trăng tròn) xảy ra vào:
 ngày 21 tháng 11 năm 2010
 ngày 20 tháng 8 năm 2013
 ngày 21 tháng 5 năm 2016
 ngày 18 tháng 5 năm 2019
 ngày 22 tháng 8 năm 2021

Lịch

Hai kỳ trăng tròn trong cùng một tháng:
 2009: ngày 2 tháng 12, ngày 31 tháng 12 (kết hợp với nhật thực một phần ở một nơi trên thế giới),  chỉ trong các vùng múi giờ phía tây UTC +05.
 2010: ngày 1 tháng 1 (nhật thực một phần) và 30, chỉ trong các vùng múi giờ phía đông của UTC+04:30.
 2010: ngày 1 và 30 tháng 3, chỉ trong các vùng múi giờ  phía đông UTC+07.
 2012: 2 và 31 tháng 8, chỉ trong các múi giờ phía tây UTC+0.
 2012: ngày 1 và 30 tháng 9, chỉ ở các vùng múi giờ phía đông UTC+10:30.
 2015: 2 và 31 tháng 7.
 2018: 2 và 31 tháng 1, chỉ ở các vùng múi giờ  phía tây UTC+11.
 2018: ngày 2 và 31 tháng 3, chỉ ở các vùng múi giờ  phía tây UTC+12.
 2020: 1 và 31 tháng 10, chỉ trong các vùng múi giờ  phía tây UTC+10.
Lưu ý, không giống như định nghĩa theo mùa thiên văn, những ngày này phụ thuộc vào lịch Gregory và thời gian tại mỗi khu vực.

Tham khảo
 Oxford English Dictionary

Xem thêm
 Trăng đen
 Trăng quầng
 Trăng hạ huyền
 Trăng thượng huyền
 Trăng khuyết

Liên kết ngoài
(tiếng Anh)
 Information about the August 2012 Blue Moon
 What is a Blue Moon? by Michael Myers
 Folklore of the Blue Moon by Philip Hiscock
 What's a Blue Moon? by Donald W. Olson, Richard T. Fienberg, and Roger W. Sinnott – Sky & Telescope
 Article explaining that originally a blue moon meant the 3rd full moon in a season of 4 full moons, and how the "2nd in a month" error began
 Once in a Blue Moon – What is a blue moon? by Ann-Marie Imbornoni
 Topical Words – Blue Moon
 Blue Moon: Folklore or fakelore? by Pip Wilson
 A Blue Moon Calculator by David Harper
 On Blue Moons by Kevin Clarke
 'Blue moon' coming to our skies soon
 Blue Moon – what's the real definition? by David Harper and Lynne Marie Stockman
 blog on lunar calendars and computing
 WRAL blog Tony Rice
 Blue Moon (list of blue moons this century) by Tofique Fatehi
(tiếng Bồ Đào Nha)
 Blue Moon by Irineu Gomes Varella

Các giai đoạn của Mặt Trăng
Lịch


title: Briec

text:
Briec (formerly Briec-de-l'Odet), (Breton:  Brieg ) là một xã của tỉnh Finistère, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc Pháp.

Dân số
Người dân ở Briec được gọi là Briecois.

Xem thêm
Xã của tỉnh Finistère

Tham khảo
Mayors of Finistère Association  ;
INSEE ;
IGN

Liên kết ngoài
French Ministry of Culture list for Briec

Tham khảo

Xã của Finistère


title: Danh sách mảng kiến tạo

text:
Dưới đây là Danh sách các mảng kiến tạo trên Trái Đất. Các mảng kiến tạo là các mảng của lớp vỏ Trái Đất và phần trên nhất của lớp phủ, cùng nhau được gọi chung là thạch quyển. Các mảng này dày khoảng 100 km (60 dặm Anh) và bao gồm 2 kiểu vật liệu chính: lớp vỏ đại dương (còn gọi là quyển sima gồm silic và magiê) và lớp vỏ lục địa (quyển sial từ silic và nhôm). Thành phần của hai kiểu lớp vỏ khác nhau rõ nét, với các loại đá bazan ("mafic") chiếm ưu thế trong lớp vỏ đại dương, trong khi lớp vỏ lục địa lại bao gồm chủ yếu là các loại đá granit có tỷ trọng thấp hơn ("felsic").

Bề mặt Trái Đất bao gồm 15 mảng lớn và 38 mảng nhỏ, tổng cộng là 52 mảng kiến tạo.

Mảng chính
 Mảng Thái Bình Dương
 Mảng Ấn-Úc
 Mảng Ấn Độ
 Mảng Úc
 Mảng Á-Âu
 Mảng châu Phi
 Mảng Bắc Mỹ
 Mảng Nam Mỹ
 Mảng Nam Cực
 Mảng Ả Rập
 Mảng Caribe
 Mảng Juan de Fuca
 Mảng Scotia
 Mảng Cocos
 Mảng Nazca
 Mảng Philippin

Mảng phụ
 Mảng biển Aegea
 Mảng Altiplano
 Mảng Amur hay mảng Trung hoa
 Mảng Anatolia
 Mảng đá ngầm Balmoral
 Mảng biển Banda
 Mảng Bird's Head
 Mảng Burma
 Mảng Caroline
 Mảng đá ngầm Conway
 Mảng Phục Sinh (mảng Easter)
 Mảng Futuna
 Mảng Galapagos
 Mảng Hellenic
 Mảng Iran
 Mảng Jan Mayen
 Mảng Juan Fernandez
 Mảng Kermadec
 Mảng Manus
 Mảng Maoke
 Mảng Mariana
 Mảng biển Molucca
 Mảng New Hebrides
 Mảng Niuafo'ou
 Mảng Bắc Andes
 Mảng Bắc Bismarck
 Mảng Okhotsk
 Mảng Okinawa
 Mảng Panama
 Mảng Rivera
 Mảng Sandwich
 Mảng Shetland
 Mảng biển Solomon
 Mảng Somali
 Mảng Nam Bismarck
 Mảng Sunda
 Mảng Timor
 Mảng Tonga
 Mảng Woodlark
 Mảng Dương Tử hay mảng Hoa Nam

Mảng trong các kiến tạo Sơn
Một vài mô hình xác định thêm một số mảng phụ trong các kiến tạo sơn hiện hành.
 Mảng Adriatic hay mảng Apulia
 Mảng Explorer
 Mảng Gorda

Mảng cổ đại
 Mảng Baltic
 Mảng Bellingshausen
 Mảng Charcot
 Mảng Cimmeria
 Mảng Farallon
 Mảng Insular
 Mảng Intermontane
 Mảng Izanagi
 Mảng Kula
 Mảng Lhasa
 Mảng phone

Tham khảo

Bird P. (2003) An updated digital model of plate boundaries  cũng có ở dạng File PDF khá lớn (13 Mb)

Mảng kiến tạo
Mảng kiến tạo


title: Mỹ Phước, Long Xuyên

text:
Mỹ Phước là một phường thuộc thành phố Long Xuyên, tỉnh An Giang, Việt Nam.

Địa lý
Phường Mỹ Phước có vị trí địa lý:
Phía đông giáp huyện Chợ Mới qua sông Hậu
Phía tây giáp phường Mỹ Hòa
Phía nam giáp phường Mỹ Quý
Phía bắc giáp các phường Mỹ Long, Mỹ Xuyên và Đông Xuyên.

Phường có diện tích 4,30  km², dân số năm 2019 là 30.909 người, mật độ dân số đạt 7.188 người/km².

Hành chính
Phường Mỹ Phước được chia thành 10 khóm: Đông Thịnh 1, Đông Thịnh 2, Đông Thịnh 3, Đông Thịnh 4, Đông Thịnh 5, Đông Thịnh 6, Đông Thịnh 7, Đông Thịnh 8, Đông Thịnh 9 và Mỹ Lộc.

Lịch sử
Ngày 2 tháng 8 năm 1999, Chính phủ ban hành Nghị định 64/1999/NĐ-CP. Theo đó, thành lập phường Mỹ Quý trên cơ sở 472,22 ha diện tích tự nhiên và 9.983 người của phường Mỹ Phước (gồm các khóm Mỹ Phú, Mỹ Qưới và Mỹ Tho).

Sau khi điều chỉnh địa giới hành chính, phường Mỹ Phước còn lại 369,35 ha diện tích tự nhiên và 24.459 người.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo


title: Calluga

text:
Calluga là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Các loài
Calluga costalis Moore, 1887
Calluga crassitibia (Warren 1901)
Calluga grammophora Prout, 1958
Calluga longispinata (Warren, 1907)
Calluga lophoceras Prout, 1931
Calluga miantosoma (Warren, 1907)
Calluga pallidipunctata (Warren, 1907)
Calluga psaphara Prout, 1929
Calluga punctinervis (Holloway, 1976)
Calluga purpureoviridis (Warren, 1903)
Calluga semirasata (Warren, 1903)
Calluga variotincta (Warren, 1907)

Chú thích

Tham khảo

 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Eupitheciini


title: Alella

text:
Alella là một đô thị ở comarca Maresme ở
Catalunya, Tây Ban Nha. Đô thị này nằm ở phía tây nam của dãy núi Litoral range]] bên bờ biển. Thị xã này có sản phẩm rượu vang, nước hoa.

Nhân khẩu

Tham khảo

 Panareda Clopés, Josep Maria; Rios Calvet, Jaume; Rabella Vives, Josep Maria (1989). Guia de Catalunya, Barcelona:Caixa de Catalunya. ISBN 84-87135-01-3 (Spanish). ISBN 84-87135-02-1 (Catalan).

Liên kết ngoài

 Official website
 Information - Generalitat de Catalunya
 Statistical information - Institut d'Estadística de Catalunya

Maresme
Đô thị ở Barcelona


title: Persea philippinensis

text:
Persea philippinensis là một loài thực vật thuộc họ Lauraceae. Đây là loài đặc hữu của Philippines. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 World Conservation Monitoring Centre 1998. Persea philippinensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Philippines
Chi Bơ
Thực vật dễ tổn thương


title: Ceratina quinquemaculata

text:
Ceratina quinquemaculata là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1912.

Chú thích

Tham khảo

Ceratina
Động vật được mô tả năm 1912


title: Charadrahyla taeniopus

text:
Charadrahyla taeniopus là một loài ếch trong họ Nhái bén. Chúng là loài đặc hữu của México.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và sông. Loài này đang bị đe dọa do mất nơi sống.

Chú thích

Tham khảo
 Santos-Barrera, G. & Canseco-Márquez, L. 2004. Charadrahyla taeniopus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 21 tháng 7 năm 2007.

Charadrahyla


title: Tôn Thất Hiệp (tướng Chúa Nguyễn)

text:
Tôn Thất Hiệp (chữ Hán: 尊室協; 1653-1675) là một hoàng tử, con của chúa Hiền Nguyễn Phúc Tần. Ông từng là Nguyên soái thống lĩnh quân Đàng Trong đánh nhau với quân Trịnh vào năm 1673, về sau xuất gia, làm sư trụ trì chùa Minh Thiện thuộc dinh Thái Khang, nước Đại Việt (nay là Việt Nam).

Thân thế và sự nghiệp
Ông tên thật là Nguyễn Phúc Thuần (阮福淳), còn có tên là Chiểu, con thứ tư  của chúa Hiền Nguyễn Phúc Tần. Mẹ là bà phi Châu Thị Viên. Chưa biết ông sinh tại đâu, chỉ biết khi vừa trai tráng, ông được cử giữ chức Chưởng cơ tước Hiệp Đức hầu, nên còn được người đời gọi là công tử Hiệp Đức.

Đến thời Minh Mạng, do xét kỵ húy chúa Định vương (Duệ Tông) Nguyễn Phúc Thuần, đồng thời có lệ cải họ Tôn Thất cho các hậu duệ tông thất thuộc chi thứ, tên ông được sử quan chép lại thành Tôn Thất Hiệp (尊室協).

Là Nguyên soái
Sau khi đánh dẹp được nhà Mạc ở Cao Bằng (1667), tháng 6 dương lịch năm 1672, chúa Trịnh Tạc cử con là Trịnh Căn làm Nguyên súy cai quản thủy quân và Lê Thời Hiến (hay Lê Hiến) làm Thống suất bộ binh, đem 10 vạn quân (nhưng phao tin là 18 vạn hay hơn nữa) vào đánh chúa Nguyễn. Ngoài ra, chúa Trịnh Tạc còn hộ giá vua Lê Gia Tông khi ấy mới 12 tuổi, theo sau tiếp ứng. Khi nghe viên Trấn thủ Nam Bố Chính cấp báo, chúa Hiền liền họp triều thần chọn Nguyên soái để chỉ huy quân đội chống lại. Các tướng đồng đề nghị công tử Hiệp Đức, vì cho rằng tuy ông còn trẻ, chưa đầy 20 tuổi, chưa từng ra trận lần nào, nhưng là người có trí dũng, đáng được giao trọng trách ấy. Chúa Hiền chấp thuận, đồng thời cử thêm Vệ úy Mai Phúc Lãnh và Ký lục Võ Phi Thừa theo giúp việc cho con.

Vào khoảng tháng 9-10 (dương lịch) năm 1672 (Nhâm Tý), quân Trịnh đến Nam Bố Chính. Sau ba tháng dài dò xét, hăm dọa, tố cáo chúa Nguyễn không phục tùng nhà Lê; vương tử Trịnh Căn thử tấn công vào lũy Đồng Hới, rồi đưa đoàn chiến thuyền đến sông Gianh và sông Nhật Lệ để chờ đổ bộ. Biết tình thế ấy, công tử Hiệp Đức cho đắp thêm lũy Trấn Ninh, bố trí thêm súng thần công và cấp báo với chúa Hiền.

Tháng 1 (dương lịch) 1673, Lê Thời Hiến xua quân tấn công lũy Trấn Ninh nhưng bị thua khiến Trịnh Tạc nổi giận, nghiêm phạt các quan quân bại trận. Được tăng cường thêm lính, Lê Thời Hiến mở cuộc tấn công thứ hai rất mãnh liệt... Chỉ trong vòng một ngày chiến đấu, lũy Trấn Ninh bị phá nhiều chỗ và đôi bên đã giằng co, chiếm qua chiếm lại từng khu vực một.

Nao lòng, tướng chúa Nguyễn tên Trương Phúc Cang (hay Cương) toan bỏ lũy, qua cố thủ bên này sông Lê Kỳ nhưng công tử Hiệp Đức không đồng ý, và nói: "một khi quân ta rút lui, tất địch thừa thế lấn vào, vậy phải hết sức cố giữ, tôi tất đến cứu".

Sau đó, công tử Hiệp Đức liền sai quân phi ngựa đến lũy Sa Kỳ, truyền cho lão tướng Nguyễn Hữu Dật phải tức tốc qua lũy Trấn Ninh cứu khổn. Nhận lệnh ấy, theo nhà văn Sơn Nam, thì Nguyễn Hữu Dật đã lạnh lùng trả lời rằng: "Ta chỉ lo gìn giữ lũy Sa Phụ nầy mà thôi. Ngay từ hồi đầu chiến trận, ta không được ai chia sớt trách nhiệm nào ở lũy Trấn Ninh cả. Ta không dám đi!". Câu trả lời trong giây phút bất mãn, nhưng sau đó Nguyễn Hữu Dật liền hối hận...

Nhà văn Sơn Nam kể tiếp:
Nguyễn Hữu Dật chạy nhanh lên lũy Sa Phụ, đứng quan sát thực tế của chiến trận. Bên kia sông, súng thần công nổ vang rền, khói bốc mịt trời che lấp lũy Trấn Ninh. Chắc chắn Lê Thời Hiến chiếm ưu thắng và tướng sĩ Đàng Trong đang đại bại ở ngay mặt trận chánh. Ông dư hiểu: "Nếu mình không đi cứu viện thì công tử (Hiệp Đức) phải đi cứu viện, và liệu vị nguyên soái quá trẻ tuổi, thiếu kinh nghiệm ấy có đủ sức ứng phó?"

Nghĩ vậy, Hữu Dật tức tốc lên yên, kéo quân đến Trấn Ninh, dọc đường, ông cẩn thận vạt vỏ viết vào thân cây mấy chữ tóm tắt: "Hữu Dật đã qua cứu viện lũy Trấn Ninh, xin công tử (Hiệp Đức) đến giữ lũy Sa Phụ đang bỏ trống". Đọc tin ấy, công tử Hiệp Đức qua giữ lũy Sa Phụ và rồi đánh tan được đội thuyền tuần tiễu trên sông Nhật Lệ của Tham đốc Thắng.

Ở mặt trận Trấn Ninh, khi lão tướng đến được nơi ấy thì trời đã tối đen như mực. Trước cảnh binh sĩ lớp chết, lớp bị thương, số còn lại chiến đấu gần như tuyệt vọng, ông ra lệnh gom nhánh cây, cỏ khô, đốt lên sáng rực. Biết có viện binh đến, quân Trịnh không dám tiến. Suốt đêm, Hữu Dật đốc suất quân sĩ tích cực sửa chữa chiến lũy, nhưng trời vừa rạng sáng, Lê Thời Hiến lại tấn công. Quân sĩ Đàng Trong chống trả quyết liệt, cho nên con số bị thương và thương vong của cả hai phía đều tăng lên từng ngày. Lại gặp lúc gíó bấc thổi mạnh, mưa phùn lê thê, lạnh lẽo hơn bao giờ hết, chúa Trịnh Tạc tự xét thấy không thể thắng nổi, nên cho rút quân về...<ref name="SN">Theo Nói về miền Nam', chương "Ông Hoàng Hiệp và trận giặc năm 1673".</ref>.

Sử gia Trần Trọng Kim cho biết thêm:
Đến tháng Chạp, trời mưa rét và lại nghe tin rằng Trịnh Căn đi đến Linh Giang (tức sông Gianh) phải bệnh nặng, Trịnh Tạc bèn sai Lê Hiến ở lại trấn thủ Nghệ An, Lê Sĩ Triệt làm Đô Đốc đóng ở Hà Trung để giữ các nơi yếu lộ, lấy sông Linh Giang mà phân giới hạn Nam Bắc, rồi rút quân về Thăng Long

Làm lễ cầu siêu cho các tướng sĩ Đàng Trong lẫn Đàng Ngoài chết trận, thả tù binh xong; tháng 4 dương lịch 1673, công tử Hiệp Đức về đến Thạch Xá. Chúa Hiền mừng rỡ, khen ngợi, ban thưởng nhiều vàng bạc. Nhận thưởng, nhưng sau đó công tử Hiệp Đức từ bỏ gia đình, quyết chí xuất gia, tuy mới 20 tuổi. Sách Đại Nam nhất thống chí', chép:
...Chúa thượng nghe tin thắng trận, thưởng cho 100 lạng vàng, 100 lạng bạc và 50 tấm gấm. Sau khi đem quân về, Hiệp bỏ hết nữ sắc, dựng am nhỏ thờ Phật, giảng bàn nghĩa lý huyền vi"...

Là nhà sư
Nhà văn Sơn Nam kể:
Khi chỉ huy chiến trận, ông hoàng Hiệp sống khắc khổ, ngồi trong trại, chỉ có hai vệ sĩ túc trực bên cạnh. Lần nọ, một lão già ở Quảng Bình tên Bật Nghĩa đến trại với ý định "tiến" cho ông một thiếu nữ xinh đẹp. Tuy từ chối nhưng ông không quên cấp cho lão già 10 quan tiền, vì hiểu rằng người cha nọ hành động như vậy chỉ vì quá túng thiếu cơm áo ở thời loạn .

Sách Lịch triều tạp kỷ của Ngô Cao Lãng kể:
Quận Hiệp Nguyễn Phước Chiểu, từ sau cuộc chiến tranh năm Nhâm Tý (1672) kéo quân về Nam (Phú Xuân), trong lòng mộ đạo Phật, đi du lãm không sót một danh lam thắng cảnh nào. Quận Hiệp dựng một tòa am nhỏ tại xã Khách Quán, ở một mình ăn chay, thường đốt hương, tụng kinh niệm Phật

Viên tịch
Ông hoàng Hiệp liễu đạo năm 22 tuổi, vào ngày rằm tháng 6 năm Ất Mão, an táng ở làng Hiền Sĩ, thuộc huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên, có lẽ không lưu lại một bút tích, một bài thơ truyền khẩu nào. Nhưng hậu thế tưởng còn nhận được hình bóng bất diệt của ông qua nụ cười phảng phất trên môi của các tượng Bồ Tát trong chùa, giữa tiếng kệ kinh....

Sách Lịch sử Phật giáo Đàng Trong cho biết thêm:
Theo tài liệu của chùa Minh Thiện ở núi Bút Sơn, làng Thanh Tuyền, phía Tây dinh Thái Khang (sau chùa dời về ở xã Diên Lạc, huyện Diên Khánh, tỉnh Khánh Hòa) thì chính Tôn Thất Hiệp, là Tổ khai sơn chùa Minh Thiện và khi ấy ông có pháp danh là Giác Sanh Thiền Hòa Tử.Sau thời gian hoằng hóa ở chùa này, ngày rằm tháng 6 năm Ất Mão (ngày 6 tháng 8 năm 1675), nhà sư Giác Sanh Thiền Hòa Tử viên tịch, được chúa Hiền ban thụy hiệu là Tịnh Đức Phổ Chiếu Hòa thượng.Thông tin thêm
Theo Gia phả Nguyễn Phước tộc, thì Tôn Thất Hiệp mất vì bệnh đậu mùa. Thương tiếc, chúa Hiền phong tặng ông là: "Minh Nghĩa Tuyên Đức, Công Thần, Khai Phủ Quốc Thượng tướng Quân, Cẩm Y Vệ, Đô Đốc Phủ Sự, Thiếu úy Hiệp Quận Công", thụy là Toàn Tiết. Nhà thờ ở Làng Vân Thê (Thừa Thiên), mộ táng trong khuôn viên nhà thờ.

Năm Gia Long thứ 4 (1805), ông được liệt vào hàng thượng đẳng công thần khai quốc, được thờ phụ ở Tả Vu nhà Thái Miếu (Huế). Đến năm Minh Mạng (1823) thứ 4 được tấn phong là Thành Quốc công.

Chú thích

Sách tham khảo
Trần Trọng Kim, Việt Nam sử lược. Nhà xuất bản Tân Việt, Sài Gòn, 1968.
Sơn Nam, Nói về miền Nam, chương: Ông Hoàng Hiệp và trận giặc năm 1673. Nhà xuất bản Trẻ, 2009.
Phạm Văn Sơn, Việt sử tân biên (Quyển 3). Tác giả tự xuất bản, Sài Gòn, 1959.
Nguyễn Hiền Đức, Lịch sử Phật giáo Đàng Trong''. Nhà xuất bản Thành phố Hồ Chí Minh, 1995.

Liên kết ngoài
Gia phả Nguyễn Phước Tộc.

Võ tướng chúa Nguyễn
Tu sĩ Phật giáo Việt Nam
Công tử chúa Nguyễn
Hầu tước nhà Lê trung hưng
Công tước truy phong Việt Nam


title: Albert Sarraut

text:
Albert Pierre Sarraut (Phiên âm: An-be Sa-rô)(1872-1962) là chính khách người Pháp, đảng viên đảng Cấp tiến Pháp và đã hai lần làm thủ tướng Pháp.

Thân thế
Albert Saraut sinh ngày 28 tháng 7 năm 1872 tại Bordeaux (tỉnh Gironde), có anh là Maurice Sarraut, chủ nhiệm nhật báo La Dépêche du Midi (Tin nhanh vùng Midi) thời Đệ tam Cộng hòa Pháp.

Jean Sainteny, người đại diện cho chính phủ Pháp đặt bút ký Hiệp định sơ bộ Pháp-Việt 1946, là con rể của ông.

Sự nghiệp
Albert Sarraut học khoa Luật rồi đắc cử vào Hạ viện Pháp.

 1902-1924: dân biểu Quốc hội Pháp, thuộc liên minh Cấp tiến-Xã hội tỉnh Aude. Ngày 3 tháng 7 năm 1905, ông là một trong số những dân biểu dồn phiếu thông qua nghị luật loại bỏ vai trò của Giáo hội Công giáo khỏi hoạt động của chính phủ Pháp. Đạo luật này hiệu lực ngày 9 tháng 12 năm 1905.
 1906-1909: Thứ trưởng bộ Nội vụ trong nội các Ferdinand Sarrien, sau đó là trong nội các Georges Clemenceau (1).
 1909-1910: Thứ trưởng bộ Chiến tranh trong nội các Aristide Briand (1).

Sarraut được bổ nhiệm làm toàn quyền Đông Dương hai lần: lần đầu từ cuối năm 1911 tới năm 1914; lần thứ nhì từ năm 1917 tới năm 1919. Trong cương vị này ông có ngỏ lời sẽ xét đến một tương lai độc lập cho xứ Đông Pháp. Tên của ông từng được đặt cho một trường cấp 3 ở Hà Nội.

 1914-1915: Bộ trưởng bộ Giáo dục và Mỹ thuật trong nội các René Viviani (1) và René Viviani (2).
 1920-1924: Bộ trưởng bộ Thuộc địa trong các nội các Alexandre Millerand (1) và (2), sau đó là nội các Georges Leygues, nội các Aristide Briand (7) và nội các Raymond Poincaré (2).
 1926-1928: Bộ trưởng bộ Nội vụ trong nội các Raymond Poincaré (4). Cũng từ năm 1926 cho tới năm 1945, Saraut là thượng nghị sĩ cho vùng Aude.
 Tháng 2, 1930: Bộ trưởng bộ Hàng hải trong nội các Camille Chautemps (1).
 Tháng 12, 1930-tháng 1 năm 1931: Bộ trưởng bộ Hải quân trong nội các Theodore Steeg.
 Tháng 6, 1932-tháng 10 năm 1933: Bộ trưởng bộ Thuộc địa trong nội các Edouard Herriot (3), nội các Joseph Paul-Boncour và nội các Édouard Daladier (1).
26 tháng 10 năm 1933-24 tháng 11 năm 1933: bộ trưởng bộ Hàng hải kiêm Thủ tướng Pháp thứ 106, thay thế Édouard Daladier, lập ra nội các Albert Sarraut (1). Người kế nhiệm là Camille Chautemps
 Tháng 11, 1933-tháng 1 năm 1934: Bộ trưởng bộ Hàng hải trong nội các Camille Chautemps (2).
 Tháng 2-tháng 11 năm 1934: Bộ trưởng bộ Nội vụ trong nội các Gaston Doumergue (2).
 24 tháng 1 năm 1936-4 tháng 6 năm 1936: bộ trưởng bộ Nội vụ kiêm Thủ tướng Pháp thứ 113, thay thế Pierre Laval, lập ra nội các Albert Sarraut (2). Người kế nhiệm là Leon Blum.
 Tháng 6, 1937-tháng 1 năm 1938: Bộ trưởng bộ Nội vụ trong nội các Chautemps thứ ba và bốn.
 Tháng 3-tháng 4 năm 1938: Bộ trưởng đặc trách các công việc tại Bắc Phi trong nội các Leon Blum (2).
 Tháng 4, 1938-tháng 3 năm 1940: Bộ trưởng bộ Nội vụ của nội các Édouard Daladier (3).
 Tháng 3-tháng 6 năm 1940: Bộ trưởng bộ Giáo dục trong nội các Paul Reynaud.
 Tháng 7 năm 1940, khi thống chế Petain giải tán quốc hội Pháp ông cũng bỏ chính trường và quay về điều hành nhật báo gia đình La Dépêche du Midi. Anh ông là Maurice thì bị lực lượng dân quân Pháp ám sát cuối năm 1943.
 1947: Được chỉ định vào Hội đồng Liên hiệp Pháp, là chủ tịch hội đồng năm 1951.

Học thuyết Sarraut
Đầu thập niên 1920, Albert Sarraut, khi đó là bộ trưởng bộ Thuộc địa, đã đề ra một chương trình khai khẩn thuộc địa mà nếu được áp dụng trong thực tiễn, có thể đã đánh dấu các lợi ích của đổi mới tư duy của chính quyền trong kiểm soát sự phát triển của các thuộc địa. Ông mô tả các ý tưởng này trong cuốn sách "La mise en valeur des colonies françaises" (Khai khẩn các thuộc địa Pháp) tạo thành một học thuyết mạch lạc chặt chẽ về công cuộc khai thác kinh tế để điều chỉnh các công việc phải quan tâm trong quản lý hành chính đối với cư dân bản địa. Ông viết "La politique indigène, c'est la conservation de la race". ("Chính sách đối với người bản địa, là bảo tồn chủng tộc"). Ông cũng đề ra chương trình đầu tư cho sức khỏe và xã hội nhưng nó đã không được thực hiện do thiếu nguồn ngân sách.

Ông qua đời ngày 26 tháng 11 năm 1962.

Ghi chú

Tham khảo
 La Mise en valeur des colonies françaises (Sự khai khẩn các thuộc địa Pháp), Payot, Paris, 1923, 675 trang.
 Indochine, «Images du monde» (Đông Dương, "Hình ảnh của Thế giới"), Firmin Didot, Paris, 1930.
 Grandeur et servitude coloniales (Vinh và nhục của thuộc địa), Editions du Sagittaire, Paris, 1931

Người Bordeaux
Nhà ngoại giao Pháp
Toàn quyền Đông Dương
Thủ tướng Pháp
Bộ trưởng bộ Hàng hải Pháp
Bộ trưởng bộ Nội vụ Pháp
Bộ trưởng bộ Giáo dục Pháp
Bộ trưởng bộ Thuộc địa Pháp


title: Lophoptera

text:
Lophoptera là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Loài
 Lophoptera abbreviata Walker, 1865
 Lophoptera arabica Hacker & Fibiger, 2006
 Lophoptera hemithyris Hampson, 1905
 Lophoptera melanesigera Holloway, 1985
 Lophoptera nama Swinhoe, 1900
 Lophoptera vittigera Walker, 1865

Tham khảo

 Hacker, H. & Fibiger, M. (2006). "Cập nhật list of Micronoctuidae, Noctuidae (s.l.), và Hyblaeidae loài Yemen, collected during three expeditions năm 1996, 1998 và 2000, with comments và descriptions of species." Esperiana Buchreihe zur Entomologie 12: 75-166.
 Lophoptera at funet.fi
 Natural History Museum Lepidoptera genus database

Stictopterinae


title: Riotuerto

text:
Riotuerto là một đô thị trong tỉnh Cantabria, Tây Ban Nha.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Riotuerto - Cantabria 102 Municipios

Đô thị ở Cantabria
Khu dân cư ở Cantabria


title: Montet (tổng)

text:
Tổng Montet là một tổng ở tỉnh Allier trong vùng Auvergne.

Địa lý
Tổng này được tổ chức xung quanh Montet thuộc quận Moulins. Độ cao thay đổi từ 214 m (Châtel-de-Neuvre) à 499 m (Deux-Chaises) với độ cao trung bình 409 m.

Hành chính

Các đơn vị cấp dưới
Tổng này Montet gồm 11 xã với dân số là 4 966 người (điều tra năm 1999, dân số không tính trùng)

|-
| Châtel-de-Neuvre || align="right" | 515 || align="right" | 03500 || align="right" | 03065
|-
| Châtillon || align="right" | 277 || align="right" | 03210 || align="right" | 03069
|-
| Cressanges || align="right" | 670 || align="right" | 03240 || align="right" | 03092
|-
| Deux-Chaises || align="right" | 414 || align="right" | 03240 || align="right" | 03099
|-
| Meillard || align="right" | 280 || align="right" | 03500 || align="right" | 03169
|-
| Le Montet || align="right" | 502 || align="right" | 03240 || align="right" | 03183
|-
| Rocles || align="right" | 373 || align="right" | 03240 || align="right" | 03214
|-
| Saint-Sornin || align="right" | 225 || align="right" | 03240 || align="right" | 03260
|-
| Le Theil || align="right" | 413 || align="right" | 03240 || align="right" | 03281
|-
| Treban || align="right" | 369 || align="right" | 03240 || align="right" | 03287
|-
| Tronget || align="right" | 928 || align="right" | 03240 || align="right" | 03292
|}

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Le canton du Montet trên trang mạng của Insee
 plan du canton du Montet sur Mapquest
 Localisation du canton du Montet trên một bưu thiếp của Pháp

Montet


title: 9 tháng 5

text:
Ngày 9 tháng 5 là ngày thứ 129 (130 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 236 ngày trong năm.

Sự kiện
759 – Trong loạn An Sử, sau khi sát hại An Khánh Tự, Sử Tư Minh xưng là hoàng đế Đại Yên.
 1502 – Christopher Columbus rời Tây Ban Nha lần thứ tư cho chuyến đi cuối cùng của ông đến Tân Thế giới.
1769 – Lực lượng Pháp giành thắng lợi quyết định trước lực lượng Cộng hòa Corsica trong trận Ponte Novu, Pháp hoàn thành chinh phục quân sự đảo Corse.
 1915 – Chiến tranh thế giới thứ nhất: Trận Artois lần hai giữa quân Đức và Pháp.
 1920 – Chiến tranh Liên Xô - Ba Lan: Quân đội Ba Lan dưới sự chỉ huy của tướng Edward Rydz-Śmigły ăn mừng việc chiếm được Kiev bằng một cuộc diễu binh tại Khreschatyk.
 1936 – Ý chính thức thôn tính Ethiopia sau khi chiếm được thủ đô Addis Ababa.
 1940 – Chiến tranh thế giới thứ hai: Tàu ngầm Đức U-9 đánh chìm tàu ngầm Doris của Pháp gần Den Helder.
 1941 – Chiến tranh thế giới thứ hai: Tàu ngầm Đức U-110 bị Hải quân Hoàng gia Anh bắt giữ. Trên tàu lúc bấy giờ có Máy Enigma, tạo điều kiện cho các nhà giải mã Đồng Minh giải mã được các thư từ liên lạc của người Đức.
 1942 – Holocaust: Lính SS giết 588 Người Do Thái tại Podolia thuộc thị trấn Zinkiv (Khmelnytska, Ukraina). Ghetto Zoludek bị phá hủy và toàn bộ cư dân tại đây bị giết hoặc bị trục xuất.
 1945 – Chiến tranh thế giới thứ hai: Đại tướng Alexander Löhr, chỉ huy trưởng Cụm Tập đoàn quân E của Đức tại Topolšica ký văn kiện đầu hàng vô điều kiện của quân Đức tại Nam Tư.
 1945 – Chiến tranh thế giới thứ hai: Hermann Göring bị Quân đội Mỹ bắt sống.
 1945 – Chiến tranh thế giới thứ hai: Vidkun Quisling bị bắt tại Na Uy.
 1945 – Chiến tranh thế giới thứ hai: Hồng quân Liên Xô tiến vào Praha.
 1945 – Chiến tranh thế giới thứ hai: Liên Xô chính thức gọi ngày này là Ngày chiến thắng chủ nghĩa phát xít.
 1946 – Vua Victor Emmanuel III của Ý thoái vị và được thay bằng Humbert II.
 1949 – Rainier III của Monaco trở thành ông hoàng của Monaco.
 1955 – Chiến tranh Lạnh: Tây Đức gia nhập NATO.
1964 – Sau khi hai anh trai bị lật đổ và sát hại, Cố vấn Trung phần của Việt Nam Cộng hòa là Ngô Đình Cẩn bị xử bắn.
1972 – Bắt đầu chiến dịch Linebacker của không quân và Hải quân Hoa Kỳ oanh tạc miền Bắc Việt Nam.
 1992 – Quân đội Armenia chiếm được Shusha, tạo nên bước ngoặt cho Chiến tranh Karabakh.
 2001 – Tại Ghana, 129 cổ động viên bóng đá chết do một sự hỗn loạn trên các khán đài.
 2002 – Tại Kaspiysk, Nga, một quả bom điều khiển từ xa phát nổ làm chết 43 người và ít nhất 130 người khác bị thương.
 2004 – Tổng thống Chechnya Akhmad Kadyrov bị thiệt mạng trong vụ nổ mìn tại sân vận động Dynamo nhân lễ kỷ niệm chiến thắng phát xít tại thủ đô Grozny.
2012 – Một máy bay Sukhoi Superjet 100 gặp nạn khi đang bay trình diễn trên núi Salak tại tỉnh Tây Java, Indonesia, khiến 45 người thiệt mạng.
2016 – Sao Thủy đi qua Mặt Trời lần thứ 3 trong số 14 lần của hiện tượng này vào thế kỷ 21.

Sinh

1147 – Minamoto no Yoritomo, shogun đầu tiên của Nhật Bản (m. 1199)
1740 – Giovanni Paisiello, nhà soạn nhạc người Ý (m. 1816)
1746 – Gaspard Monge, nhà toán học và kỹ sư người Pháp (m. 1818)
1829 – Charles Walter De Vis, nhà động vật học người Úc gốc Anh (m. 1915)
1836 – Ferdinand Monoyer, bác sĩ nhãn khoa người Pháp, người phát minh ra bảng Monoyer để kiểm tra thị lực mắt (m. 1845)
1860 – J. M. Barrie, tiểu thuyết gia và nhà viết kịch người Scotland (m. 1937)
1874 – Howard Carter, nhà khảo cổ và nhà Ai Cập học người Anh (m. 1939)
1892 – Zita nhà Bourbon-Parma, hoàng hậu cuối cùng của Đế quốc Áo-Hung (m. 1989)
1927 – Manfred Eigen, nhà hóa sinh người Đức, người đoạt giải Nobel Hóa học năm 1969.
1949 – Billy Joel, nghệ sĩ dương cầm và ca sĩ kiêm sáng tác nhạc người Mỹ.
1955 – Meles Zenawi, Thủ tướng Ethiopia (m. 2012)
1960 – Johnny Paul Koroma, nguyên thủ quốc gia Sierra Leone (m. 2003 hoặc 2017)
1979 – Christine Hà, quán quân trong cuộc thi truyền hình thực tế Vua đầu bếp MasterChef, mùa thứ ba
1980 – Jo Hyun-jae, đạo diễn người Hàn Quốc
1987 – Kevin Gameiro, cầu thủ bóng đá người Pháp
1994 – Adriano Schmidt, cầu thủ bóng đá người Đức-Việt Nam

Mất
 893 –Thì Phổ, quân phiệt thời nhà Đường
1707 – Dieterich Buxtehude, nhà soạn nhạc, nghệ sĩ đàn đại phong cầm người Đức-Đan Mạch (s. 1637)
1745 – Tomaso Antonio Vitali, nhà soạn nhạc, nghệ sĩ violon người Ý (s. 1663)
1805 – Friedrich Schiller, nhà thơ, nhà viết kịch và triết gia người Đức (s. 1759)
1850 – Joseph Louis Gay-Lussac, nhà Vật lý học và hóa học người Pháp (s. 1778)
1859 – Vũ Duy Thanh, danh sĩ và quan triều Nguyễn chống thực dân Pháp trong lịch sử Việt Nam (s. 1807).
 1885 – Nguyễn Phúc Hồng Hưu, tước phong Gia Hưng vương, hoàng tử con vua Thiệu Trị nhà Nguyễn (s. 1835)
1931 – Albert Abraham Michelson, nhà vật lý học người Phổ-Mỹ, người đoạt giải Nobel Vật lý (s. 1852)
 1964 – Ngô Đình Cẩn, cố vấn Trung phần, em trai cựu Tổng thống Ngô Đình Diệm bị xử tử (s. 1922).
1978 – Aldo Moro, Thủ tướng thứ 38 của Italia (s. 1916)
1986 – Tenzing Norgay, nhà leo núi người Nepal (s. 1914)
 2001 – Y Ngông Niê Kdăm, là một trí thức, bác sĩ, nhà giáo nhân dân người Êđê của Việt Nam (s. 1922).
2004 – Brenda Fassie, nhạc sĩ người Nam Phi (s. 1964)
2015 – Kenan Evren, tướng lĩnh, chính trị gia và là Thủ tướng thứ 7 của Thổ Nhĩ Kỳ (s. 1917)
 2015 – Nguyễn Xuân Trang, Thiếu tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa (s. 1924)
 2020 – Little Richard, ca sĩ Mỹ (s. 1932)

Ngày lễ và kỷ niệm

 9/5 Ngày của mẹ ở Việt Nam
 Lễ duyệt binh kỉ niệm ngày Chiến thắng quân phát xít Đức của Hồng quân Liên Xô (Liên Xô cũ và một số nước châu Âu sau năm 1991 như  Azerbaijan, Belarus, Bosnia và Herzegovina, Georgia, Israel, Kazakhstan, Kyrgyzstan, Moldova, Nga, Serbia, Tajikistan, Turkmenistan, Ukraine, Uzbekistan)

Tham khảo

Tháng năm
Ngày trong năm


title: Umkirch

text:
Umkirch là một đô thị ở huyện Breisgau-Hochschwarzwald bang Baden-Württemberg, thuộc nước Đức. Đô thị Umkirch có diện tích 8,72 km². dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2020 là 5808 người. Umbirch có cự ly khoảng 5 ki lô mét về phía tây Freiburg im Breisgau.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Umkirch: Lịch sử và hình ảnh


title: Phùng Mộng Long

text:
Phùng Mộng Long (馮夢龍; 1574–1646) sinh vào năm thứ 2 thời Vạn Lịch triều Minh và mất thời Thuận Trị triều Thanh, là tác giả của tiểu tuyết nổi tiếng Đông Chu liệt quốc. Trước đây, tác giả thường được coi là người Ngô huyện tuy nhiên gần đây, sau khi tái bản "Thọ Ninh đãi chí", mới xác định rằng ông quê ở Trường Châu.

Tiểu sử
Phùng Mộng Long tự là Do Long, cũng có khi ký là Long Tử Do, quê ở Trường Châu, nay là Tô Châu, Giang Tô. Ông xuất thân từ gia đình có học vấn, từ nhỏ ông đã nổi tiếng tài hoa. Lúc còn trẻ, Phùng Mộng Long là người khá phong lưu, nhưng cũng lận đận trong thi cử. Năm 57 tuổi, ông được chọn làm Cống sinh. Trong đời vua Sùng Trinh nhà Minh, ông giữ chức tri huyện tại huyện Thọ Ninh, Phúc Kiến. Lúc quân Thanh xua quân xuống vùng phía Nam, ông từng tham gia vào hoạt động chống Thanh, khi chính quyền Nam Minh bị tiêu diệt thì ông buồn rầu mà chết.

Thành tựu
Cả cuộc đời Phùng Mộng Long gắn liền với việc nghiên cứu, chỉnh lý, sáng tác văn học phong tục, đạt được những thành tựu mà ít người sánh kịp. Một khối lượng đồ sộ gồm các tác phẩm sưu tầm, biên soạn và sáng tác đã được ông để lại với nhiều loại hình như văn học dân gian, sân khấu, truyện ngắn và cả tiểu thuyết.

Tiêu biểu là bộ Đông Chu Liệt Quốc của Phùng Mộng Long đã rất quen thuộc ở Trung Quốc và Việt Nam. Nội dung tác phẩm xoay quanh cuộc tranh giành lãnh thổ và quyền lực giữa các nước chư hầu thời Xuân Thu và Chiến Quốc, cụ thể là từ Chu U Vương nhà Chu đến khi Tần Thủy Hoàng diệt thâu 6 nước Sở, Hàn, Yên, Triệu, Ngụy, Tề, đưa Trung Nguyên về tay nhà Tần.

Tác phẩm thứ hai cũng rất đáng chú ý là bộ Tam Ngôn (nguyên bản Cổ kim tiểu thuyết) gồm các quyển Dụ thế minh ngôn, Cảnh thế thông ngôn và Tỉnh thế hằng ngôn, lần lượt được khắc in vào trước sau niên hiệu Thiên Khải nguyên niên, Thiên Khải năm thứ 4 và Thiên Khải năm thứ 7 (1624-1627). Những tiểu thuyết trong Tam Ngôn có nguồn gốc khác nhau, tình huống khá phức tạp. Một bộ phận nhỏ là những "thoại bản" lưu truyền ở các đời Tống, Nguyên, Minh được ghi chép sau đó được Phùng Mộng Long gia công sử chữa, còn phần lớn là Phùng Mộng Long đã dựa vào những bút ký, tiểu thuyết, truyền kỳ, những mẩu chuyện lịch sử, dân gian thời trước để sáng tác nên.

Tác phẩm
Tác phẩm của Phùng Mông Long gồm có tiểu thuyết Đông Chu liệt quốc, Tình sử, Sơn ca, bộ Tam Ngôn đã có 2 cuốn Cảnh thế thông ngôn và Tỉnh thế hằng ngôn được xuất bản ở Việt Nam. Bộ Cổ kim tiểu thuyết cũng đã được Trung tâm văn hóa ngôn ngữ Đông Tây xuất bản.

Đông Chu Liệt Quốc
Dưới thời Gia Tĩnh đến thời Vạn Lịch, ở Trung Quốc đã xuất hiện một phong trào sáng tác các tiểu thuyết lịch sử chương hồi, còn gọi là trường thiên tiểu thuyết, đặc biệt sau thắng lợi bộ tiểu thuyết Tam quốc diễn nghĩa. Phùng Mộng Long dựa trên tác phẩm Liệt quốc chí truyện của Dư Thiệu Ngư qua chỉnh lý biên soạn lại, từ hơn 28 vạn chữ tăng thành hơn 70 vạn chữ, đặt tên là Tân liệt quốc chí. Truyền lại đến đời Càn Long nhà Thanh thì Sái Nguyên Phóng đã sửa sang lại bản của Phùng Mộng Long, thêm lời bình luận mà thành tác phẩm Đông Chu liệt quốc, đang lưu hành ngày nay.

Tiểu thuyết gồm 108 hồi, bao gồm một thời kỳ lịch sử dài hơn 500 năm (770 TCN - 221 TCN). Thời kỳ ấy bắt đầu từ khi Bình vương nhà Chu dời đô sang phía Đông và kết thúc với cuộc thống nhất của Tần Thủy Hoàng còn được gọi là thời Xuân Thu Chiến Quốc, xoay quanh cuộc đấu tranh giữa các nước chư hầu để tranh giành quyền lực như Tấn, Tần, Trịnh, Tống,Việt, Ngô, Lỗ, và Sở. Nổi lên trong số đó là các bậc vua sáng, tôi trung mà thường được nhắc đến là Ngũ Bá như Tần Mục Công, Tấn Văn Công, Sở Trang Vương... Có các hiền thần như Quản Trọng, Nhạc Nghị... Có các nhân vật khác như Mạnh Thường Quân, Bình Nguyên Quân...

Tam Ngôn
Gồm 3 phần: Dụ thế minh ngôn, Tỉnh thế hằng ngôn và Cảnh thế thông ngôn. Mỗi phần gồm hơn 40 thiên tác phẩm. Tổng cộng là 120 thiên, gồm các truyện ngắn bạch thoại tương đối ưu tú, sáng tác và lưu truyền trong khoảng thời gian bốn năm trăm năm của ba triều đại Tống, Nguyên, Minh, thì đều được thu lượm đưa vào.

Tham khảo

Sinh năm 1574
Nhà văn Trung Quốc thời Minh
Người Giang Tô
Nhân vật chính trị nhà Minh
Người nhà Thanh
Mất năm 1645
Nhà văn Tô Châu


title: Leptotrophon alis

text:
Leptotrophon alis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Leptotrophon


title: Vexillum rubricatum

text:
Vexillum rubricatum là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Costellariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Vexillum
Động vật được mô tả năm 1845


title: Oecetis setifera

text:
Oecetis setifera là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Chú thích

Tham khảo

Trichoptera ở vùng nhiệt đới châu Phi
Oecetis


title: Chu Khúc

text:
Chu Khúc (, chữ Hán phồn thể: 舟曲縣, chữ Hán giản thể: 舟曲县, âm Hán Việt: Chu Khúc huyện) là một huyện thuộc châu tự trị dân tộc Tạng Cam Nam, tỉnh Cam Túc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 3010 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2004 là 130.000 người. Mã số bưu chính của Chu Khúc là 746300. Chính quyền huyện Chu Khúc đóng ở trấn Thành Quan. Về mặt hành chính, huyện này được chia thành 1 trấn, 22 hương: Khúc Ngõa, Ba Tạng, Đại Dục, Lập Tiết, Hàm Ban, Phong Diệt, Bình Định, Thành Quan, Giang Bàn, Cung Tử Thạch, Trung Bài, Nam DỤc, Đại Xuyên, Tam Giác Bình, Trì Can, Bát Lăng, Vũ Bình, Tráp Cương, Củng Bá, Thiết Bá, Đại Niên và Bác Dục.

Khí hậu

Tham khảo

Liên kết ngoài

Đơn vị cấp huyện Cam Túc
Cam Nam, Cam Túc


title: Dolophrosyne

text:
Dolophrosyne là một chi bướm đêm thuộc họ Notodontidae. Chi này gồm các loài sau:
Dolophrosyne coniades  (Druce, 1893)
Dolophrosyne elongata  (Hering, 1925)
Dolophrosyne mirax  Prout, 1918
Dolophrosyne sinuosa  Miller, 2008

Chú thích

Tham khảo

Dioptini


title: Kinh tế Azerbaijan

text:
Kinh tế Azerbaijan là nền kinh tế một nền kinh tế hội nhập và dựa nhiều vào sản xuất và xuất khẩu dầu mỏ. Nhờ giá dầu lên cao khiến thu nhập từ xuất khẩu dầu mỏ tăng vọt, nền kinh tế này đã đạt được tốc độ tăng trưởng GDP đáng kinh ngạc tới 41,7% vào quý I năm 2007, cao nhất thế giới.
Tất nhiên không thể duy trì liên tục tốc độ này, nhưng cũng đủ để gây ra sự chú ý, dù trước đó đã từng đạt tới 26,4% trong năm 2005 (là mức tăng GDP cao thứ 2 trên thế giới trong năm 2005, chỉ sau Guinea Xích Đạo), và năm 2006 là 36,6% (cao nhất thế giới), GDP đã tăng tốc rất nhanh sau mỗi năm. Tương lai vẫn rất hứa hẹn với quốc gia này.

Azerbaijan có nguồn dự trữ dầu lớn và một nền nông nghiệp rất tiềm năng dựa trên các vùng khí hậu đa dạng. Từ năm 1995, nhờ sự hợp tác với IMF, Azerbaijan đã tiếp tục một chương trình ổn định kinh tế vĩ mô mang lại thành công lớn, chương trình này đã đưa lạm phát từ 1.800 % vào năm 1994 xuống 1,8% vào năm 2000. Trên bình diện quốc tế, đồng manat của Azerbaijani đã ổn định vào năm 2000, được định giá thấp hơn 3,8% so với đô la. Thâm hụt ngân sách năm 2000 là 1,3% GDP, là mức thâm hụt nhỏ nhất.

Tiến trình cải cách kinh tế đã được tiến hành sau sự ổn định về kinh tế vĩ mô. Chính phủ đang tiến hành cải cách nhiều mặt, bao gồm chính sách mở cửa thương mại. Chính phủ cũng đã hoàn thành phần lớn việc tư nhân hóa trong lĩnh vực đất đai nông nghiệp và các doanh nghiệp nhỏ và vừa. Vào tháng 8 năm 2000, chính phủ đã đưa ra chương trình tư nhân hóa giai đoạn 2, theo chương trình này nhiều công ty quốc doanh cỡ lớn sẽ được tư nhân hóa.

Xu hướng kinh tế vĩ mô
Đây là biểu đồ xu hướng tổng sản phẩm quốc nội của Azerbaijan theo giá thị trường được ước tính bởi Quỹ tiền tệ quốc tế, đơn vị tính là triệu Manats.

Để tính theo sức mua tương đương, 1 USD= 1,565 Manat. Hiện nay đồng Manat mới được sử dụng, có tỷ giá trao đổi 1 manat = 1,1 USD.

Tham khảo

bn:আজারবাইজান#অর্থনীতি


title: Megachile blanda

text:
Megachile blanda là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Mitchell mô tả khoa học năm 1930.

Chú thích

Tham khảo

B
Động vật được mô tả năm 1930


title: Dicranomyia atrosignata

text:
Dicranomyia atrosignata là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranomyia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Bröbberow

text:
Bröbberow là một đô thị ở huyện Bad Doberan, trong bang Mecklenburg, Đức. Đô thị này gồm các làng Bröbberow, Klein Grenz và Groß Grenz. Diện tích là 14,35 km2, dân số thời điểm ngày 1 tháng 1 năm 2008 là 504 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Rostock


title: Dossenheim-sur-Zinsel

text:
Dossenheim-sur-Zinsel là một xã thuộc tỉnh Bas-Rhin trong vùng Grand Est đông bắc Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Bas-Rhin

Tham khảo
 INSEE commune file

Xã của Bas-Rhin


title: Epirrhoe pupillata

text:
Epirrhoe pupillata là một loài bướm đêm thuộc họ Geometridae. Loài này có ở vùng núi của châu Âu (từ miền trung Scandinavia to Anpơ) to Trung Á, Mông Cổ và Xibia.

Sải cánh dài 21–24 mm. Có hai lứa trưởng thành một năm con trưởng thành bay từ tháng 6 đến tháng 8.

Ấu trùng ăn Galium verum. Larvae can be được tìm thấy ở tháng 6/tháng 7 và từ tháng 8 đến tháng 10. Loài này qua đông dưới dạng nhộng.

Phụ loài
Epirrhoe pupillata pupillata
Epirrhoe pupillata orientalis (Osthelder, 1909)

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài
Fauna Europaea

Epirrhoe
Côn trùng châu Âu


title: Đơn vị đo thời gian

text:
Một đơn vị đo thời gian là một thời gian chuẩn (thường không đổi theo thời gian) dùng để làm mốc so sánh về độ lớn cho mọi thời gian khác.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Việt Nam
Trung tâm đo lường Việt


title: Bufo cristinae

text:
Bufo cristinae là một loài cóc thuộc họ Bufonidae.
Loài này có ở Colombia và có thể cả Brasil.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và sông ngòi.

Nguồn
 Rueda, J.V. & Acosta-Galvis, A. 2004. Bufo cristinae. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

C
Động vật lưỡng cư Colombia


title: Oncocephala basilewskyi

text:
Oncocephala basilewskyi là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Uhmann miêu tả khoa học năm 1953.

Chú thích

Tham khảo

Oncocephala


title: Phú Phong (định hướng)

text:
Phú Phong có thể là một trong số các địa danh sau:

 Thị trấn Phú Phong, huyện Tây Sơn, tỉnh Bình Định.
 Xã Phú Phong, huyện Hương Khê, tỉnh Hà Tĩnh.
 Xã Phú Phong, huyện Châu Thành, tỉnh Tiền Giang.


title: Caresana

text:
Caresana là một đô thị ở tỉnh Vercelli trong vùng Piedmont thuộc Ý, có cự ly khoảng 70 km về phía đông bắc của Torino và khoảng 13 km về phía đông nam của Vercelli. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 1.083 người và diện tích là 23,7 km².

Caresana giáp các đô thị: Langosco, Motta de' Conti, Pezzana, Rosasco, Stroppiana, Villanova Monferrato.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Vercelli
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: Gynoplistia distinctissima

text:
Gynoplistia distinctissima là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Gynoplistia
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Galeruca miegi

text:
Galeruca miegi là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Perez miêu tả khoa học năm 1874.

Chú thích

Tham khảo

Galeruca


title: Burnhaupt-le-Haut

text:
Burnhaupt-le-Haut là một xã trong tỉnh Haut-Rhin, thuộc vùng Grand Est của nước Pháp, có dân số là 1505 người (thời điểm 1999).

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Xã của Haut-Rhin


title: Tập đoàn Tam Lộc

text:
Tập đoàn Tam Lộc (tiếng Trung Quốc: 三鹿集团; tên giao dịch tiếng Anh: SanLu Group) từng là tập đoàn sản xuất và kinh doanh sữa đứng thứ 3 ở Trung Quốc trong đó tập đoàn sữa Fonterra, một công ty sữa của New Zealand sở hữu 43% cổ phần. Đây là tập đoàn có sản phẩm sữa Tam Lộc bị nhiễm melamine trong vụ bê bối sữa ở Trung Quốc năm 2008 làm gần 53.000 trẻ em đã bị bệnh, hơn 12.800 trẻ phải nằm viện, và 4 trẻ bị chết, với nguyên nhân là sỏi thận và suy thận. Tập đoàn này là một trong 22 công ty sữa của Trung Quốc bị phát hiện đã thêm hóa chất công nghiệp melamine vào sản phẩm sữa.

Phá sản
Sau vụ bê bối này, nhiều báo chí đã lên tiếng, nhiều đơn kiện đã được gửi đi. Tòa án thành phố Thạch Gia Trang, tỉnh Hà Bắc, Trung Quốc đã tuyên bố tập đoàn Tam Lộc đã phá sản. Tòa án đã chỉ định một ủy ban có trách nhiệm bán tài sản của Tam Lộc để chi trả các khoản nợ của tập đoàn này trong thời gian 6 tháng.

Tập đoàn Tam Lộc bị thiệt hại nặng nề do ảnh hưởng từ vụ sữa nhiễm melamine vào tháng 8, tình hình tài chính của công ty xuống dốc liên tục từ khi việc sữa nhiễm độc được công bố vào tháng 9 năm 2008. Từ đó đến nay, hàng chục cá nhân đã nộp đơn kiện Tam Lộc và đòi công ty phải bồi thường.

Tham khảo

Công ty Trung Quốc
Tập đoàn Trung Quốc


title: 10962 Sonnenborgh

text:
10962 Sonnenborgh (9530 P-L) là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được đặt tên cho Sonnenborgh Observatory ở Utrecht.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1960


title: Buais

text:
Buais  là một xã thuộc tỉnh Manche trong vùng Normandie tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 216 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Manche


title: Villard-de-Lans

text:
Villard-de-Lans là một xã thuộc tỉnh Isère, trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes ở đông nam nước nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 720-2286 mét trên mực nước biển. Theo điều tra dân số năm 2006 của INSEE, xã có dân số 4400 người.

Tham khảo

Xã của Isère


title: Chi Mu rê

text:
Chi Mu rê (danh pháp khoa học: Mouretia) là một chi thực vật thuộc họ Rubiaceae. Chi này có các loài sau (tuy nhiên danh sách này có thể chưa đủ):
 Mouretia tonkinensis, Pitard

Tham khảo

Mouretia


title: Theretra insularis

text:
Theretra insularis là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Nó được tìm thấy ở Philippines, đông bắc Borneo, Moluccas, Papua New Guinea, quần đảo Solomon và Fiji.

Phụ loài
Theretra insularis insularis (the Philippines, đông bắc Borneo, Moluccas, Papua New Guinea, Quần đảo Solomon, quần đảo Fiji)
Theretra insularis ambrymensis Lachlan, 2004 (đảo Ambrym)
Theretra insularis lenis Jordan, 1926 (Quần đảo Solomon)
Theretra insularis mollis Jordan, 1926 (St. đảo Matthias)
Theretra insularis valens Jordan, 1926 (New Ireland)

Chú thích

Tham khảo

Theretra


title: Hyposmocoma polia

text:
Hyposmocoma polia là một loài bướm đêm thuộc họ Cosmopterigidae. Nó là loài đặc hữu của Kauai.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Insects of Hawaii. Volume 9, Microlepidoptera

Hyposmocoma
Loài đặc hữu của Hawaii


title: Khoáng vật sét

text:
Khoáng vật sét là các loại khoáng vật được hình thành trong tự nhiên từ các quá trình phong hóa tại chỗ các khoáng vật silicat và nhôm silicat của đá mácma và đá biến chất hoặc được hình thành từ sản phẩm phong hóa trôi dạt đến các khu vực lắng đọng để tạo thành trầm tích. Tên gọi khoáng sét có thể chỉ định cụ thể hơn tên gọi đất sét. Khoáng sét cũng có thể được hình thành theo nhiều con đường khác, ví dụ như sự hydrat hoá các khoáng nguyên sinh silicat, sự thủy nhiệt hoá các đá silicat, thủy nhiệt hoá các đá bazan, bazan tuff, hoặc tổng hợp nhân tạo. Thời kỳ chưa có các phương pháp phân tích hiện đại, khoáng sét được biết đến chủ yếu dựa trên thành phần hóa học. Nó là hỗn hợp bao gồm SiO2, Al2O3, H2O và một số oxide của kim loại kiềm và kiềm thổ, sắt, mangan, kẽm…, có kích thước hạt vài micromet. Dựa vào thành phần hoá học, các tính chất hoá lý và đặc biệt là cấu trúc tinh thể và cấu trúc lớp, hiện nay khoáng sét có hơn 100 loại khác nhau.

Cấu tạo và phân loại
Các phương pháp phân tích hiện đại đã tìm ra cấu trúc tinh thể và kết tinh dạng phiến của khoáng sét. Các đơn vị cấu trúc tinh thể của khoáng sét là các phiến silic oxide (khối 4 mặt) và phiến gipxit (khối 8 mặt). Mỗi vi phiến silic oxide bao gồm 1 ion Si+4 nằm giữa và 4 ion O−2bao quanh; mỗi phiến gipxit gồm 1 ion Al+3 hoặc ion Mg+2 (ở cầu bruxit-Mg(OH)2) và 6 ion âm bao quanh O−2 và/hoặc nhóm OH-. Các khối đơn vị này liên kết với nhau tạo thành dạng phiến mỏng (vi phiến) theo cấu trúc mạng 2 chiều. Mạng vi phiến của các khối tứ diện SiO4 liên kết với nhau thông qua nguyên tử oxy và được gọi là vi phiến tứ diện (tetrahedral sheet) và mạng vi phiến của các khối bát diện MO6 gọi là vi phiến bát diện (octahedral sheet).

Khoáng sét được phân loại theo nhiều cách khác nhau, tuy nhiên phân loại thường được sử dụng là dựa vào cấu trúc và trật tự và của các vi phiến trên được chấp nhận rộng rãi. Mạng vi phiến tứ diện và mạng vi phiến bát diện liên kết với nhau thông qua nguyên tử oxy chung theo các tỷ lệ nhất định, ngoài ra còn có sự thay thế đồng hình của các nguyên tử ở tâm các khối đơn vị trên quyết định tính chất đa dạng của khoáng sét và cũng là cơ sở để phân loại chúng. Theo đó khoáng sét được phân thành các nhóm chính như sau:

 Nhóm có cấu trúc 2 lớp loại hình 1:1: là sự kết hợp của 1 phiến tứ diện SiO4 và 1 phiến bát diện M(O5,OH) [M: Al, Fe, Mg…]. Nhóm này được gọi là nhóm kaolinit.
 Nhóm có cấu trúc 3 lớp loại hình 2:1: gồm 1 phiến bát diện ở giữa 2 phiến tứ diện ở hai bên, trong nhóm cấu trúc 3 lớp này có hai loại là nhóm illit và nhóm smectit. Tuy chúng có chung kiểu cấu trúc sắp xếp các mạng vi phiến nhưng tính chất của chúng khác nhau do sự thay thế đồng hình tại tâm của các khối đơn vị.
 Nhóm có cấu trúc 4 lớp loại hình 2:2 hay 2:1:1: gồm 2 phiến tứ diện và 2 phiến bát diện (trong đó là 1 cầu bruxit), tên gọi của nhóm này là clorit.
 Ngoài ra phải kể đến một loại clay có cấu trúc hỗn hợp: cấu tạo bởi các lớp phiến của clay độc lập khác nhau, sắp xếp theo cấu trúc đảo hoặc cấu trúc tuần tự, phổ biến là các loại illit-montmorillonit; kaolinit-clorit, vecumit-clorit.
Khoáng sét có thể được phân nhóm theo tên gọi như sau:

 Nhóm kaolinit có cấu trúc thuộc loại hình 1:1
 Nhóm illit có cấu trúc thuộc loại hình 2:1
 Nhóm smectit có cấu trúc thuộc loại hình 2:1
 Nhóm clorit có cấu trúc thuộc loại hình 2:2 hay 2:1:1 đôi khi là 2:1
 Nhóm có cấu trúc hỗn hợp, illit-montmorillonit, kaolinit-clorit

Xem thêm
Đất sét

Tham khảo

Khoáng vật sét
Silicat lớp


title: Gnophomyia mediotuberculata

text:
Gnophomyia mediotuberculata là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Gnophomyia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Nhóm cyclic

text:
Trong lý thuyết nhóm, một nhóm cyclic (hay nhóm xyclic, hay nhóm monogenous) là một nhóm có thể được sinh ra từ một tập hợp sinh chỉ gồm một phần tử g, phần tử này được gọi là phần tử sinh của nhóm. Nếu nhóm được viết theo lối phép nhân thì mỗi phần tử của nhóm là lũy thừa của g, còn khi nhóm được viết theo lối phép cộng thì mỗi phần tử của nhóm là bội của g.

Định nghĩa
Một nhóm G được gọi là nhóm cyclic nếu trong G tồn tại phần tử g sao cho G = <g> = { gn với mọi số nguyên n }.
Chẳng hạn, nếu G = { e, g1, g2, g3, g4, g5 }, thì G là cyclic, và G đẳng cấu với nhóm của tập { 0, 1, 2, 3, 4, 5 } cùng phép cộng modulo 6, đẳng cấu  có thể được định nghĩa qua ánh xạ .

Với mỗi số nguyên dương n có đúng một nhóm cyclic (sai khác một đẳng cấu) có cấp n, và có đúng một nhóm cyclic vô hạn (nhóm các số nguyên với phép cộng).
Trong trường hợp này tên gọi 'cyclic' có thể không mang ý nghĩa thông thường: nó có thể sinh ra nhiều vô hạn các phần tử và không phải là các cyclic (chu trình); nghĩa là mọi  là phân biệt (Người ta cũng nói nó là một chu trình độ dài vô hạn). Nhóm đó là nhóm cyclic vô hạn, nó đẳng cấu với nhóm cộng các số nguyên Z.

Vì các nhóm cyclic là nhóm Abel nên chúng thường được viết theo lối cộng và ký hiệu là Zn. Tuy nhiên cách viết này có thể gặp vấn đề trong lý thuyết số vì nó mâu thuẫn với cách viết thông thường cho vành các số p-adic hoặc một ideal nguyên tố địa phương hóa. Cách viết nhóm thương Z/n hay Z/nZ là cách viết chuẩn thông dụng.

Cũng có thể viết chúng theo lối nhân và ký hiệu chúng là Cn. (Chẳng hạn ta viết, g3g4 = g2 trong C5, ở đây 3 + 4 = 2 (mod 5) trong Z/5Z.)

Tất cả các nhóm cyclic hữu hạn là nhóm tuần hoàn (periodic group).

Tính chất
Định lý cơ bản của các nhóm cyclic: Nếu  là một nhóm cyclic cấp  thì mọi nhóm con của  cũng là nhóm cyclic. Ngoài ra, bậc của một nhóm con của  là ước của  và với mỗi ước dương  của  , nhóm  có đúng một nhóm con cấp .

Mọi nhóm cyclic hữu hạn đẳng cấu với nhóm { 0, 1, 2,..., n − 1 } (theo phép cộng modulo n), và nhóm cyclic vô hạn bất kỳ đẳng cấu với nhóm cộng các số nguyên Z.
 G là nhóm abel; nghĩa là phép toán của nhóm có tính giao hoán: . Đó là vì .
 Nếu n là hữu hạn thì  vì n mod n = 0.
 Nếu n = ∞, thì G có đúng hai phần tử sinh: là 1 và −1 đối với Z, và là các ảnh của chúng qua một đẳng cấu với các nhóm cyclic vô hạn khác.
 Nếu n là hữu hạn, thì G có đúng φ(n) phần tử sinh trong đó φ(n) là phi hàm Euler
 Mọi nhóm con của G là nhóm cyclic. Mỗi nhóm con hữu hạn của G đẳng cấu với nhóm { 0, 1, 2, 3,... m − 1} theo phép cộng modulo m. Mỗi nhóm con vô hạn của G đẳng cấu với mZ với m nào đó, là ảnh đơn cấu của Z.
 Gn là đẳng cấu với Z/n (nhóm thương của Z trên nZ) vì Z/n = {0 + nZ, 1 + nZ, 2 + nZ, 3 + nZ, 4 + nZ,..., n − 1 + nZ}  { 0, 1, 2, 3, 4,..., n − 1} theo phép cộng modulo n.

Chính xác hơn, nếu d là một ước của n, thì số các phần tử trong Z/n có cấp d là φ(d). số các lớp kề của m là n / UCLN(n,m).

Nếu p là một số nguyên tố, thì chỉ có nhóm (sai khác một đẳng cấu) với p phần tử là nhóm cyclic Cp hoặc Z/p.

Tích trực tiếp của hai nhóm cyclic Z/n và Z/m là cyclic nếu và chỉ nếu n và m llà nguyên tố cùng nhau. Chẳng hạn Z/12 là tích trực tiếp của Z/3 và Z/4, nhưng không là tích trực tiếp của Z/6 và Z/2.

Từ định nghĩa này thấy ngay rằng các nhóm cyclic có biểu diễn nhóm đơn giản Cn = < x | xn >.

Định lý cơ bản của các nhóm abel hữu hạn sinh: mọi nhóm abel hữu hạn sinh là tích trực tiếp của hữu hạn nhóm cyclic với một nhóm abel tự do.

Z/n và Z cũng là các vành giao hoán. Nêu p là số nguyên tố, thì Z/p là trường hữu hạn ký hiệu là Fp hay GF(p). Mọi trường hữu hạn với p phần tử là đẳng cấu với trường này.

Các đơn vị của vành Z/n là các số nguyên tố với n. Chúng tạo thành một nhóm theo phep nhân modulo nvới φ(n) phàn tử. Nó được ký hiệu là (Z/n)×. Chẳng hạn, ta có (Z/n)× = {1,5} với n = 6, và có (Z/n)× = {1,3,5,7} với n = 8.

Thực ra, người ta đã biết rằng (Z/n)× là cyclic nếu và chỉ nếu n là 2 hoặc 4 hoặc pk hoặc 2 pk với một số nguyên tố lẻ p và k ≥ 1, trong trường hợp này mọi phần tử sinh của (Z/n)× được gọi là một căn nguyên thủy modulo n. Chẳng hạn, (Z/n)× là cyclic với n = 6, nhưng không là cyclic với n = 8 (nó đẳng cấu với nhóm 4 Klein.

Nhóm (Z/p)× là cyclic với p − 1 phần tử với mọi số nguyên tố p, và được ký hiệu là (Z/p)* vì nó chỉ chứa các phần tử khác không. Tổng quát hơn, mọi nhóm con hữu hạn của một trường là cyclic.

Ví dụ
Trong nhóm đối xứng 2D và 3D với hình đối xứng quay là Cn, của nhóm hữu hạn dạng Zn.

Chú ý rằng nhóm S1 gồm tất cả các phép quay của một hình tròn (nhóm tròn) không là cyclic, ví nó là không đếm được.

Các căn bậc n của đơn vị tạo thành một n nhóm cyclic cấp n với phép nhân. nghĩa là,  trong đó   với phép nhân là cyclic.

Nhóm Galois của mọi mở rộng trường hữu hạn là một nhóm cyclic; ngược lại, cho trường hữu hạn F và nhóm cyclic group G, có một mở rộng trường hữu hạn của F mà nhóm Galoas của nó bằng G.

Biểu diễn nhóm

Đồ thị chu trình của các nhóm cyclic hữu hạn đều là các đa giác n-cạnh vớí các phần tử của nhóm nằm ở các đỉnh. Các đỉnh màu đen trong các đồ thị chu trình dưới đây luôn biểu diễn phần tử đơn vị và các đỉnh khác biểu diễn các phần tử khác của nhóm. Một chu trình nối các lũy thừa kế tiếp của phần tử sinh.

Các nhóm con và ký hiệu

Tất cả các nhóm con và nhóm thương của các nhóm cyclic cũng là nhóm cyclic. Đặc biệt, tất cả các nhóm con của Z đều có dạng mZ, với m là số tự nhiên. Tất cả các nhóm này là phân biệt, và tất cả chúng từ nhóm con tầm thường (vớí m=0) đều đẳng cấu với Z. [[Lưới của các nhóm con của Z là đẳng cấu với đối ngẫu của lưới các số tự nhiên sắp thứ tự bởi quan hệ chia hết. Tất cả các nhóm thương của Z là hữu hạn, trừ trường hợp tầm thường Z / {0}. Với mỗi ước dương d của n, nhóm thương Z/nZ có đúng một nhóm con bậc d, sinh ra bởi lớp đồng dư của n/d. Ngoài ra chúng không có các nhóm con nào khác. Lưới của các nhóm con như vậy là đẳng cấu với tập hợp các ước của n, sắp thứ tự theo quan hệ chia hết. Một nhóm cyclic là nhóm đơn nếu và chỉ nếu bậc (hay số phần tử của nó) là số nguyên tố.

Người ta thường sử dụng ký hiệu nhóm thương Z/nZ để chỉ nhóm cyclic cộng với n phần tử.

Trong lý thuyết vành, nhóm con nZ cũng là ideal (n), do đó vành thương cũng được ký hiệu là Z/(n) hoặc Z/n.

Xem thêm
Cyclic symmetry groups in 3D
Cyclic extension
Cyclic module
Modular arithmetic

Tham khảo

Nhóm Abel
Nhóm hữu hạn
Các thuộc tính nhóm
Lý thuyết nhóm giao hoán


title: Euryops mucosus

text:
Euryops mucosus là một loài thực vật có hoa thuộc họ Asteraceae.
Loài này chỉ có ở Namibia.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng cây bụi khô khu vực nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Craven, P. 2004. Euryops mucosus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 7 năm 2007.

Euryops
Thực vật Namibia


title: San Narciso, Zambales

text:
San Narciso đô thị hạng 4 ở Philippines. Khu vực này có các bãi biển phù hợp cho môn lướt sóng.

Các đơn vị hành chính
San Narciso được chia thành 17 barangay.
 Alusiis
 Beddeng
 Candelaria
 Dallipawen
 Grullo
 La Paz
 Libertad
 Namatacan
 Natividad
 Omaya
 Paite
 Patrocinio
 San Jose
 San Juan
 San Pascual
 San Rafael
 Siminublan

Tham khảo

Liên kết ngoài
 (PMMA) Philippine Merchant Marine Academy, Zambales current Photos
 Mã địa lý chuẩn Philipin

Đô thị của Zambales


title: Chính tả

text:
Trong ngôn ngữ học, chính tả hay chánh tả của một ngôn ngữ là một hệ thống những quy ước để viết lại một ngôn ngữ, hay ghi chép lại lời nói được cộng đồng người sử dụng chấp nhận một cách chính thức (qua các thể chế của nhà nước) hoặc rộng rãi. Nó bao gồm đánh vần, viết hoa,...

Hầu hết các ngôn ngữ được dùng trong thời hiện đại đều có một hệ thống chính tả, và với hầu hết các ngôn ngữ đó, một hệ thống chính tả tiêu chuẩn đã được phát triển, thường dựa trên nhiều biến thể tiêu chuẩn khác nhau của ngôn ngữ, do đó bao gồm ít phương ngữ hơn văn nói. Đôi khi có thể sẽ có những biến thể trong cùng một hệ thống chính tả của một ngôn ngữ, ví dụ như tiếng Anh, xuất hiện biến thể giữa tiếng Anh-Anh và tiếng Anh-Mỹ. Trong một số tiếng, chính tả được quy định bởi các học viện ngôn ngữ, mặc dù đối với nhiều ngôn ngữ, không có quyền nào như vậy, và chính tả được phát triển một cách tự nhiên hơn.

Kể cả với những ngôn ngữ ra đời muộn hơn, một số lượng lớn những đồng thuận về quy tắc chính tả phát sinh tự nhiên, mặc dù tính nhất quán và chuẩn hóa chỉ được áp dụng khi bị áp đặt theo mẫu.

Từ nguyên
"Chính tả" hay “chánh tả” là một từ Hán Việt (chữ Hán: 正寫.), trong đó "chính" 正 có nghĩa là đúng, "tả" 寫 có nghĩa là viết, "chính tả" 正寫 dịch sát nghĩa từng chữ là "viết đúng".

Các đặc tính cơ bản
 Tính kế thừa
Tính tương đối: sai chính tả, lỗi chính tả dùng để chỉ những cách dùng từ khác biệt với quy tắc chung trong cộng đồng người
 Tính thay đổi theo thời gian: trong một giai đoạn cụ thể (đúng ở giai đoạn này sai ở giai đoạn khác). Ví dụ: dùm hay giùm,
 Thay đổi theo văn hóa: trong các cộng đồng văn hóa khác nhau. Ví dụ ngào (Nghệ An) hay nhào trộn (phổ biến) trong me ngào muối ớt, té (miền Bắc) hay chuồn, trốn (phổ biến), chế, ché (tiếng Mường) hay chị
 Thay đổi theo ngữ cảnh và không gian

Xem thêm

 Chính tả tiếng Việt

Tham khảo

Ngôn ngữ học ứng dụng


title: Cardan, Gironde

text:
Cardan là một xã trong tỉnh Gironde, thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine của nước Pháp, có dân số là 373 người (thời điểm 1999). Xã nằm trong vùng đô thị của thành phố Bordeaux.

Tham khảo

Xã của Gironde


title: Ceratina manni

text:
Ceratina manni là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1912.

Chú thích

Tham khảo

Ceratina
Động vật được mô tả năm 1912


title: Conoderus angustipes

text:
Conoderus angustipes là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Blackburn miêu tả khoa học năm 1890.

Chú thích

Tham khảo

Conoderus


title: Tipula asbolodes

text:
Tipula asbolodes là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Biên niên ký máy bay ném bom bổ nhào

text:
Biên niên ký máy bay ném bom bổ nhào (tiếng Nga: Хроника пикирующего бомбардировщика) là một cuốn tiểu thuyết khôi hài khai thác đề tài cuộc Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại của nhà văn Vladimir Kunin, ra mắt lần đầu năm 1966.

Nội dung

Nhân vật
 Veniamin Guryevich
 Zhenya Sobolevsky
 Mitka Chervonenko
 Pastukhov
 Sergey Arkhiptsev
 Katya
 Kuzmichyov

Chuyển thể
 Biên niên ký máy bay ném bom bổ nhào (phim, 1967)

Xem thêm

Tiểu thuyết Liên Xô
Tác phẩm về Chiến tranh Vệ quốc

ru:Звезда (повесть)