title: Trận Tenaru

text:
Trận Tenaru, hay còn gọi là Trận sông Ilu hay Trận lạch Alligator, diễn ra ngày 21 tháng 8 năm 1942 trên đảo Guadalcanal giữa Lục quân Đế quốc Nhật Bản và quân Đồng Minh (chủ yếu là thủy quân lục chiến Hoa Kỳ). Đây là trận phản kích đầu tiên của lục quân Nhật trong Chiến dịch Guadalcanal.

Trong trận đánh này, lực lượng Thủy quân lục chiến Hoa Kỳ dưới sự chỉ huy của Thiếu tướng Alexander Vandegrift đã đẩy lùi cuộc tấn công của quân Nhật thuộc "Lực lượng Thứ nhất" trung đoàn "Ichiki" do Đại tá Kiyonao Ichiki chỉ huy. Lực lượng Thủy quân lục chiến đã thiết lập vành đai phòng thủ Lunga bảo vệ sân bay Henderson, sân bay mà quân Đồng Minh chiếm được trong cuộc đổ bộ ngày 7 tháng 8. Trung đoàn Ichiki đã được điều động đến Guadalcanal để chống lại cuộc đổ bộ của Đồng Minh với nhiệm vụ chiếm lại sân bay và đẩy lùi quân Đồng Minh ra khỏi đảo. Do ước đoán quá thấp về số lượng quân Đồng Minh tại Guadalcanal, lúc bấy giờ khoảng 11.000 người, trung đoàn Ichiki đã cho tiến hành một cuộc tấn công trực diện lúc ban đêm vào các vị trí thủy quân lục chiến ở lạch Alligator phía đông vành đai Lunga. Kết cục là trung đoàn Ichiki đã bị đánh bại với thương vong rất lớn. Lúc trời sáng, các đơn vị Thủy quân Lục chiến tổ chức phản công trung đoàn này và tiêu diệt được thêm nhiều lính Nhật. Đại tá Ichiki cũng tử trận trong các đợt giao tranh này.

Trận đánh này là một trong ba trận đánh lớn trên bộ của quân Nhật trong chiến dịch Guadalcanal. Sau trận Tenaru, người Nhật đã nhận ra quân số Đồng Minh trên đảo Guadalcanal lớn hơn nhiều so với họ dự tính và sau đó họ đã phải đổ bộ thêm quân lên đảo để giành lại sân bay Henderson.

Hoàn cảnh trận đánh
Ngày 7 tháng 8 năm 1942, lực lượng Đồng Minh (chủ yếu là Hoa Kỳ) đã đổ bộ lên Guadalcanal, Tulagi và nhóm đảo Nggela (thường được gọi là nhóm đảo Florida) thuộc quần đảo Solomon. Cuộc đổ bộ này nhằm mục đích đập tan kế hoạch của người Nhật biến quần đảo này thành căn cứ đe dọa tuyến đường vận tải giữa Úc và Hoa Kỳ, đồng thời cũng chiếm luôn quần đảo để làm nơi xuất phát cho các chiến dịch cô lập căn cứ chính của hải quân Nhật là Rabaul và yểm trợ cho quân Đồng Minh trong Chiến dịch New Guinea. Cuộc đổ bộ này đã chính thức mở đầu cho Chiến dịch Guadalcanal kéo dài 6 tháng sau đó.

Lợi dụng sự kinh ngạc của quân Nhật, quân Đồng Minh đã hoàn thành cuộc đổ bộ và chiếm được Tulagi cùng một số hòn đảo nhỏ phụ cận cũng như một sân bay đang xây dựng dở tại Lunga Point thuộc Guadalcanal. Đêm hôm đó, trong lúc các tàu vận tải đang bốc dỡ hàng, các chiến hạm Đồng Minh đã bị tấn công bất ngờ bởi một lực lượng chiến hạm Nhật gồm 7 tuần dương hạm và 1 khu trục hạm, chỉ huy bởi Phó đô đốc Gunichi Mikawa. Kết quả là 3 tuần dương hạm Hoa Kỳ và 1 tuần dương hạm Úc bị đánh chìm, ngoài ra 2 khu trục hạm và 1 tuần dương hạm khác của Hoa Kỳ cũng bị hư hại. Đô đốc Mỹ Richmond K. Turner sau đó đã cho rút lui toàn bộ các lực lượng hải quân Đồng Minh vào đêm ngày 9 tháng 8 trong khi chưa vận chuyển hết vũ khí hạng nặng, thực phẩm dữ trự và quân lính lên bờ, mặc dù phần lớn số pháo dành cho chiến dịch đã được đổ bộ xong, bao gồm 32 khẩu pháo 75 mm và lựu pháo 105 mm. Tổng cộng số lương thực đưa được lên bờ chỉ đủ dùng trong năm ngày.

Lực lượng thủy quân lục chiến đổ bộ lên Guadalcanal bắt đầu thiết lập một vành đai phòng thủ quanh sân bay vừa chiếm được, chuyển toàn bộ hàng tiếp liệu vào trong vành đai và hoàn thành việc xây dựng sân bay. Tướng Vandegrift đã cho bố trí 11.000 quân tại phòng tuyến bao quanh khu vực Lunga Point. Trong vòng 4 ngày, bằng các nỗ lực của người là chính, thủy quân lục chiến Hoa Kỳ đã đưa được toàn bộ hàng tiếp liệu vào bên trong phòng tuyến và chất thành từng đống. Trong khi đó, việc hoàn thành xây dựng sân bay đang xây dở cũng được người Mỹ tiến hành ngay lập tức, chủ yếu là dựa vào dụng cụ người Nhật để lại. Ngày 12 tháng 8, sân bay đã được đặt tên là Henderson, theo tên của thiếu tá không quân Lofton Henderson, người đã bị bắn hạ và tử trận trong trận Midway. Ngoài ra, việc chiếm được kho dự trữ của quân Nhật giúp cho người Mỹ đủ lương thực sử dụng trong 14 ngày. Để tiết kiệm số lương thực hạn chế ấy, mỗi người lính Hoa Kỳ chỉ được chế độ hai bữa ăn một ngày.

Để phản kích lại cuộc đổ bộ của Đồng Minh lên Guadalcanal, Bộ Tổng tư lệnh Đế quốc Nhật Bản đã lệnh cho Tập đoàn quân 17 đang đóng tại Rabaul dưới quyền chỉ huy của trung tướng Harukichi Hyakutake nhiệm vụ tái chiếm Guadalcanal. Vào lúc này, Tập đoàn quân 17 đang bận rộn tham gia hoạt động tại New Guinea nên chỉ có ít đơn vị có thể đưa đến vùng phía nam quần đảo Solomon. Trong số này, Lữ đoàn bộ binh 35 của Thiếu tướng Kiyotake Kawaguchi đang ở Palau, Trung đoàn 4 bộ binh Aoba đang ở Philippines còn Trung đoàn 28 bộ binh Ichiki dưới quyền chỉ huy của Đại tá Kiyonao Ichiki đang trên tàu vận chuyển từ Nhật Bản đến đảo Guam. Các đơn vị khác nhau này lập tức bắt đầu di chuyển về phía Guadalcanal ngang qua Truk và Rabaul, nhưng Trung đoàn Ichiki, vốn là đơn vị ở gần nhất, đã đến khu vực này trước tiên.

Một cuộc trinh sát bên trên các vị trí thủy quân lục chiến Hoa Kỳ bằng máy bay xuất phát từ Rabaul được tiến hành bởi một sĩ quan tham mưu cấp cao Nhật Bản với kết quả chỉ phát hiện được vài lính Mỹ và không có một chiến hạm lớn nào ở vùng biển gần đó, đã khiến Bộ Tổng tư lệnh tin rằng quân Đồng Minh đã cho rút lui phần lớn lực lượng. Trên thực tế, không hề có một cuộc lui quân nào đã xảy ra. Tướng Hyakutake đã đề nghị cho đổ bộ đợt đầu lên Guadalcanal 900 lính thuộc trung đoàn Ichiki bằng các chiến hạm tốc độ cao để ngay lập tức tấn xông các vị trí của Đồng Minh và chiếm lại khu vực sân bay ở Lunga Point. Những người còn lại của trung đoàn sẽ được đưa đến Guadalcanal sau bằng các chuyển vận hạm có tốc độ chậm hơn. Tại căn cứ hải quân Truk, đại tá Ichiki đã được thông báo quân số Hoa Kỳ đang phòng thủ Guadalcanal trong khoảng 2.000-10.000 người và ông nên "tránh một cuộc tấn công trực diện."

Ichiki và 917 người trong tổng số 2.300 người của trung đoàn, được gọi là "Lực lượng Thứ nhất", mang theo số lương thực dùng trong 7 ngày, đã đổ bộ từ 6 khu trục hạm lên Taivu Point, khoảng 35 kilometers (22 dặm) phía đông Lunga Point vào lúc 1 giờ sáng ngày 19 tháng 8. Trung đoàn của Ichiki đổ bộ một cách êm ái, không thấy bóng dáng quân Mỹ cũng như bất kì sự kháng cự nào nên đại tá Ichiki sinh ra chủ quan, chỉ để lại 125 quân giữ đầu cầu, số còn lại theo ông cắt phương vị, băng qua rừng tiến về sân bay cũ, luồn vào sau lưng quân Mỹ để tấn công. Ichiki cho rằng người Mỹ chỉ bố phòng phía mặt biển chống đổ bộ, còn phía sau lưng là rừng già, mà chiến đấu trong rừng già thì người Mỹ không thành thạo bằng người Nhật. Lực lượng của Ichiki gần 800 người đi về hướng tây và hạ trại trước bình minh tại vị trí cách phòng tuyến Lunga về phía đông 14 kilometers (9 dặm). Lực lượng thủy quân lục chiến Hoa Kỳ tại Lunga Point nhận được tin tình báo về cuộc đổ bộ của quân Nhật đã quyết định cho tìm hiểu chính xác tình hình.

Diễn biến

Triển khai binh lực

Lực lượng Đồng Minh nhờ nhận được tin báo từ những người dân sống trên quần đảo Solomon, trong đó có trung sĩ đã về hưu Jacob C. Vouza thuộc lực lượng cảnh sát bản địa, dưới dưới sự chỉ huy của Martin Clemens, một trinh sát duyên hải nguyên là sĩ quan của Lực lượng Phòng vệ Lãnh thổ Bảo hộ Solomon (BSIPDF) và nhiều nguồn khác từ các cơ quan tình báo Đồng Minh biết được quân Nhật đã xuất hiện ở phía đông Lunga Point. Để tìm hiểu kĩ hơn, ngày 19 tháng 8, một đội trinh sát bao gồm 60 thủy quân lục chiến và 4 người dân bản địa, chỉ huy bởi đại úy Charles H. Brush đã tiến về phía đông phòng tuyến Lunga. Cùng lúc đó, đại tá Ichiki cũng lệnh cho 38 người, chỉ huy bởi sĩ quan thông tin của ông đi thăm dò các vị trí Đồng Minh và thiết lập một trung tâm thông tin. Vào khoảng 12 giờ ngày 19 tháng 8 tại Koli Point, đội trinh sát của Brush đã phát hiện và truy kích đội trinh sát Nhật Bản, tiêu diệt gần hết đội trinh sát này và chỉ còn 5 lính Nhật bỏ chạy được đến Taivu. 3 người lính thủy quân lục chiến tử trận và 3 người khác bị thương. Tài liệu thu giữ được trong xác chết một số sĩ quan Nhật đã cho thấy họ thuộc về một đơn vị có quân số lớn và sơ đồ chi tiết các vị trí thủy quân lục chiến Hoa Kỳ tại Lunga Point. Tuy nhiên các tài liệu này cũng không chỉ rõ quân số chính xác của người Nhật cũng như khi nào và ở đâu cuộc tấn công sẽ diễn ra.

Để chống lại cuộc tấn công từ phía đông, lực lượng thủy quân lục chiến dưới sự chỉ huy của tướng Vandegrift đã chuẩn bị việc phòng thủ ở phía đông phòng tuyến Lunga. Một số sử gia Hoa Kỳ đã xác định vị trí khu vực phòng thủ phía đông phòng tuyến Lunga là con sông Tenaru. Sông Tenaru, mặc dù vậy, thực tế lại nằm ở một vị trí xa hơn về phía đông. Con sông thực sự bao quanh phía đông phòng tuyến Lunga là con sông Ilu, còn gọi là lạch Alligator theo cách gọi của người dân địa phương. Lạch Alligator, không hẳn là con sông mà thực chất là vụng thủy triều bị ngăn cách với đại dương bởi một doi cát rộng từ 7 đến 15 m (25–50 ft) và dài 30 m (100 ft)... Dọc theo phía tây lạch Alligator, đại tá Clifton B. Cates, chỉ huy Trung đoàn Thủy quân lục chiến số 1, đã cho bố trí hai tiểu đoàn 1 và 2. Ngoài ra, để gia cố thêm việc phòng thủ doi cát lạch Alligator, Cates đã cho bố trí 100 quân từ Tiểu đoàn Vũ khí Đặc biệt số 1 trang bị 2 pháo chống tăng 37mm với đầu đạn ghém. Lực lượng pháo binh thủy quân lục chiến, bao gồm cả pháo 75mm và 105mm đã cho chỉnh lại mục tiêu pháo kích về phía đông vào doi cát trên con lạch Alligator, trong khi các quan sát viên pháo binh lựa chọn vị trí chiến đấu phía trước phòng tuyến thủy quân lục chiến. Thủy quân lục chiến đã phải làm việc trong suốt ngày 20 tháng 8 để gia cố trận địa phòng thủ càng nhanh càng tốt trước khi trời tối.

Sau khi biết tin toán trinh sát của mình đã bị tiêu diệt, đại tá Ichiki đã nhanh chóng điều một tiểu đoàn đi chôn cất xác đồng đội và dẫn phần còn lại của đơn vị mình hành quân trong đêm 19 tháng 8 và cuối cùng đã dừng lại vào lúc 4 giờ 30 phút sáng ngày 20 tháng 8 tại một địa điểm cách khoảng vài dặm so với các vị trí của thủy quân lục chiến Hoa Kỳ ở phía đông Lunga Point. Tại đây, ông đã cho quân lính của mình chuẩn bị sẵn sàng cho một cuộc tấn công vào đêm hôm đó.

Cuộc tấn công của quân Nhật

Chỉ vừa sau nửa đêm ngày 21 tháng 8, lực lượng chính của đơn vị Ichiki đã đến được bờ phía đông lạch Alligator và bất ngờ khi trông thấy các vị trí thủy quân lục chiến bố trí "quá xa sân bay." Các chiến sĩ thủy quân lục chiến nghe được những âm thanh lách cách và tiếng người cũng như một số âm thanh khác trước khi rút về bờ phía tây con lạch. Lúc 1 giờ 30 phút sáng, trung đoàn Ichiki bắt đầu cuộc tấn công vào phòng tuyến thủy quân lục chiến bên bờ tây con lạch bằng một đợt tấn công của 100 lính Nhật băng qua doi cát với hỏa lực yểm trợ từ súng cối và súng máy. Hỏa lực súng máy và đạn pháo ghém 37mm của Mỹ đã đốn hạ phần lớn số lính Nhật đang vượt qua doi cát. Một vài lính Nhật tiếp cận được vị trí thủy quân lục chiến đã lao vào giáp lá cà với lực lượng phòng thủ và chiếm được một số ụ súng tiền tiêu. Ngoài ra, hỏa lực súng trường và súng máy từ phía đông con lạch đã giết chết nhiều xạ thủ súng máy Hoa Kỳ. Một đại đội thủy quân lục chiến, lực lượng dự trữ bố trí ngay sau phòng tuyến đầu, đã tấn công và tiêu diệt hầu hết số lính Nhật tiếp cận được phòng tuyến, kết thúc đợt tấn công đầu tiên của trung đoàn Ichiki kéo dài khoảng 1 giờ đồng hồ.

Lúc 2 giờ 30 phút sáng, bắt đầu đợt tấn công thứ hai với 150 đến 200 lính Nhật cũng với chiến thuật cũ là băng qua doi cát. Đợt tấn công này tiếp tục bị dập tắt hoàn toàn. Một sĩ quan Nhật Bản sống sót sau đợt tấn công đã đề nghị Ichiki cho rút lui số quân còn lại nhưng Ichiki đã bác bỏ phương án này.

Khi trung đoàn Ichiki đang tổ chức tập hợp lại, người Nhật đã pháo kích bằng súng cối vào phòng tuyến Hoa Kỳ. Thủy quân lục chiến đã phản kích bằng pháo 75 mm và súng cối vào vị trí phía đông con lạch. Khoảng 5 giờ sáng, hơn 200 lính Nhật bắt đầu đợt tấn công thứ ba, lần này họ chuyển hướng tấn công sang bên sườn phòng tuyến quân Mỹ bằng cách lội qua những con sóng và tiếp cận bãi biển ở khu vực bờ tây của con lạch. Tuy nhiên, hỏa lực đại liên và pháo của thủy quân lục chiến trải dọc bờ biển đã một lần nữa gây ra thương vong lớn với quân tấn công và buộc lính Nhật phải ngừng cuộc tấn công và rút lui về bờ đông con lạch. Nhiều giờ sau đó, lính Nhật và lính Mỹ đã bắn trả nhau bằng súng trường, súng tiểu liên, súng máy và pháo ở cự ly gần, với khoảng cách chỉ bằng một doi cát và một con lạch.

Thủy quân lục chiến Mỹ phản công

Mặc dù chịu quá nhiều tổn thất sau các đợt tấn công thất bại, những người còn sống sót của trung đoàn Ichiki vẫn bám trụ lại phía đông con lạch, không thể hoặc không có ý định rút quân. Bình minh ngày 21 tháng 8, các chỉ huy trưởng đơn vị thủy quân lục chiến Hoa Kỳ đã quyết định sẽ tổ chức phản công. Tiểu đoàn 1, Trung đoàn 1, do trung tá Lenard B. Cresswell chỉ huy, sẽ vượt qua thượng nguồn lạch Alligator, bao vây trung đoàn Ichiki ở phía nam và phía đông, ngăn chặn mọi con đường rút lui có thể và dồn trung đoàn này đến một rừng dừa nhỏ bên bờ đông con lạch. Quân Nhật cố gắng chống cự quyết liệt đến người cuối cùng, không còn vũ khí hạng nặng, họ rút chốt lựu đạn lao vào xe tăng và đội hình quân Mỹ. Tuy nhiên, quân Mỹ đã lường trước mọi việc, máy bay xuất phát từ sân bay Henderson đã tiến hành oanh kích số lính Nhật đang cố kháng cự hoặc chạy trốn khỏi bãi biển. Chiều ngày hôm đó, năm chiếc xe tăng hạng nhẹ của thủy quân lục chiến đã băng qua con lạch tiến đến rừng dừa nhỏ, những chiếc xe tăng này quét sạch rừng dừa bằng súng máy và đạn pháo, cán qua những thân người và cả những lính Nhật không thể hoặc không kịp tránh đường. Khi cuộc tấn công này kết thúc, tướng Vandegrift đã nhận xét "phần sau xe tăng y hệt như một cái cối xay thịt".

Đến 5 giờ chiều ngày 21 tháng 8, sức kháng cự của quân Nhật đã chấm dứt. Đại tá Ichiki đã cho đốt cờ trung đoàn và chết cùng đơn vị của mình. Khi những người lính thủy quân lục chiến dạo quanh chiến trường để xem xét, nhiều lính Nhật nằm bị thương đã bất ngờ bắn vào họ, làm chết hoặc bị thương nhiều người. Vì vậy sau đó, thủy quân lục chiến đã chia nhau bắn hoặc đâm lê mọi lính Nhật mà họ trông thấy, mặc dù khoảng 15 lính Nhật bị thương và bất tỉnh đã bị bắt làm tù binh. Khoảng 30 lính Nhật đã chạy trốn thành công và gia nhập phần còn lại của trung đoàn đang giữ đầu cầu ở Taivu Point. Phía Mỹ có 35 người chết (tài liệu khác ghi từ 41-44 người chết) và 75 người bị thương.

Kết quả

Đối với Hoa Kỳ và các đồng minh của họ, chiến thắng trong trận Tenaru có một ý nghĩa tâm lý lớn: sau một chuỗi những thất bại trước lục quân Nhật tại Thái Bình Dương và Đông Nam Á, chiến thắng này chứng tỏ họ có khả năng đánh bại lục quân Nhật trong các trận chiến trên bộ. Ngoài ra, trận đánh này cũng cho thấy phương châm chiến đấu "không đầu hàng" của lính Nhật và việc họ luôn tìm cách giết những người lính Đồng Minh bằng cách nằm giả chết ngoài trận địa. Tướng Vandegrift đã bình luận về việc này như sau:

Trận đánh cũng tác động mạnh đến tâm lý của lính Nhật vốn vẫn luôn tin vào việc họ không bao giờ bị đánh bại và thường đề cao quá mức sức mạnh của tinh thần trong chiến đấu. Ngày 25 tháng 8, phần lớn những người lính còn sống sót của trung đoàn Ichiki đã đến Taivu Point và gửi tin vô tuyến về Sở chỉ huy Tập đoàn quân 17 ở Rabaul báo rằng phần lớn lực lượng của Ichiki đã bị "tiêu diệt gần hết ở một vị trí gần sân bay". Tin chiến bại này cùng với tin quân Mỹ đã đổ bộ được cả xe tăng lên đảo đã làm cho mọi người ở Sở chỉ huy Nhật kinh ngạc. Phản ứng trước sự hoài nghi về tin tức này, các sĩ quan ở Sở chỉ huy đã quyết định đưa ra kế hoạch điều thêm quân đến Guadalcanal để chiếm lại sân bay Henderson. Cuộc tấn công tiếp theo của quân Nhật vào phòng tuyến mang tên Trận chiến đồi Edson diễn ra vào khoảng 3 tuần sau đó với lực lượng của cả hai bên đều được huy động đông hơn nhiều so với trận Tenaru.

Điện ảnh
Trận Tenaru là bối cảnh chính trong bộ phim tài liệu năm 1945 của Al Schmid, Pride of the Marines. Vào năm 2010, trận đánh lại lần nữa xuất hiện trong Tập 1 loạt phim truyền hình của Steven Spielberg và Tom Hanks mang tên The Pacific với nội dung về những chiến công của thủy quân lục chiến Mỹ tại Chiến trường Thái Bình Dương.

Chú thích

Ghi chú
a.  Có khoảng 900 thủy quân lục chiến trong biên chế 3 tiểu đoàn cộng thêm một số đơn vị đặc biệt và pháo binh.b.  Trong Cuộc chiến tranh Thái Bình Dương (1941-1945) (sách đã dẫn) của Lê Vinh Quốc và Huỳnh Văn Tòng trang 191 cho số liệu 915 người.c.  Michael T. Smith cho rằng có 38 người chết, ngoài ra còn có ba người trong đội trinh sát của Brush.d.  Richard B. Frank lại cho rằng có 41 người chết, ngoài ra còn có ba người trong đội trinh sát của Brush.e.  Michael T. Smith cho ra số liệu trong số 917 người của Lực lượng thứ nhất, chỉ có 128 người sống sót, điều này có nghĩa là phía Nhật có 774 người chết (sau khi trừ ra cả 15 người bị bắt làm tù binh).f.  Richard B. Frank lại cho số liệu là 777 người chết.g.  Trung đoàn Ichiki được mang theo tên người chỉ huy là đại tá Ichiki Kiyonao và là một phần của Sư đoàn 7 từ Hokkaido. Trung đoàn Aoba, thuộc Sư đoàn 2, mang tên của lâu đài Aoba tại Sendai, bởi vì hầu hết quân lính của trung đoàn đều đến từ tỉnh Miyagi. Trung đoàn Ichiki đã từng được giao nhiệm vụ tấn công đánh chiếm đảo Midway nhưng đã phải trở lại Nhật Bản sau khi hạm đội Nhật bị đánh bại trong trận Midway khiến cuộc đổ bộ bị hoãn lại. Mặc dù nhiều sử gia khẳng định trung đoàn Ichiki được bố trí tại Truk, đô đốc Raizo Tanaka trong cuốn sách của sử gia Evans đã khẳng định ông đã làm nhiệm vụ đưa trung đoàn này đến Guam sau trận Midway. Trung đoàn sau đó đã được đưa lên chuẩn vận hạm di chuyển đến một nơi khác nhưng đã đến Truk ngay sau cuộc đổ bộ của Đồng Minh lên Guadalcanal.h.  Những người lính thuộc "Lực lượng Thứ nhất" chủ yếu thuộc biên chế Tiểu đoàn 1 do thiếu tá Kuramoto chỉ huy và chủ yếu đến từ Asahikawa, Hokkaidō. Tại Taivu Point, lực lượng giữ đầu cầu khoảng 200 lính hải quân được đưa xuống từ các khu trục hạm để yểm trợ cho trung đoàn.i.  Thương vong của lính Mỹ và Nhật trong cuộc chạm trán này cũng được tính vào thương vong sau trận Tenaru. Đại tá Yoshimi Shibuya là người chỉ huy nhóm lính trinh sát Nhật. Một trong 5 người lính Nhật chạy về được đến Taivu Point đã chết vì vết thương.j.  Một số tài liệu lại cho rằng chỉ có 4 chiếc xe tăng tham gia vào trận này.k.  Michael T. Smith đã nói trong tác phẩm của mình rằng những người lính Nhật còn sống sót đã khẳng định Ichiki đã chết trong trận đánh, chứ không phải tự sát. Sau trận đánh, một sĩ quan Nhật Bản bị thương, trong tư thế giả chết đã dùng súng lục làm bị thương nặng một thủy quân lục chiến đang đi kiểm tra trước khi bị một thủy quân lục chiến tên Andy Poliny giết chết. Poliny tin rằng người sĩ quan ấy chính là đại tá Ichiki.l.  Richard B. Frank khẳng định theo Senshi Sōshō, cơ quan quân sử Nhật Bản trong Chiến tranh Thái Bình Dương là đại tá Ichiki đã tiến hành nghi thức seppuku (mổ bụng tự sát). Tuy nhiên, một người lính Nhật sống sót lại khẳng định anh đã trông thấy đại tá Ichiki lần cuối khi ông này lao lên tấn công phòng tuyến quân Mỹ.m.  Với khoảng 100 người lính ở lại giữ đầy cầu và 128 người khác sống sót sau trận đánh, điều này có nghĩa khoảng 30 lính Nhật đã trốn khỏi trận đánh và rút về tuyến phòng ngự phía sau.

Trích dẫn

Nguồn tham khảo

Đọc thêm
 —Tác giả của quyển sách này đã từng tham gia trận đánh ở biên chế Trung đoàn Thủy quân lục chiến số 1 kể lại trận đánh theo góc nhìn của mình.

Liên kết ngoài

 —Bản đồ đa phương tiện mô tả sinh động trận chiến tại Guadalcanal.

 —Trang web cung cấp nhiều hình ảnh về nơi xảy ra các trận đánh ở Guadalcanal vào năm 1942 và hiện nay.
 Cảnh trận đánh Tenaru trong tập 1 loạt phim truyền hình The Pacific

Xung đột năm 1942
Tenaru
Bài Nhật Bản chọn lọc
Bài Hoa Kỳ chọn lọc
Nhật Bản năm 1942
Chiến tranh Thái Bình Dương


title: Lioptilodes cuzcoicus

text:
Lioptilodes cuzcoicus là một loài bướm đêm thuộc họ Pterophoridae. Nó được tìm thấy ở Ecuador và Peru.

Sải cánh dài khoảng 23 mm. Con trưởng thành bay vào tháng 8.

Chú thích

Tham khảo

Lioptilodes


title: Đại học Silla

text:
Đại học Tân La hay Đại học Silla (신라대학교) là một trường đại học ở Hàn Quốc. Đại học Tân La nằm ở khu Sa Thượng (사상구) là một trường tư lập, trước kia là trường nữ sinh, kể từ năm 2001 đã mở rộng cho cả nam và nữ.

Cơ sở Giáo dục Parkyoung dã được thiết lập bởi Young-Taek Park, và đã được khai trương năm 1954 với tên Cao đẳng Nữ sinh Busan, tiền thân của Đại học Silla ngày nay. Hae-Gon Park đã tiếp tục công việc của Young-Taek Park và phát triển trường này thành trường cao đẳng với khóa học 4 năm gọi là Cao đẳng Nữ sinh Pusan.

Tháng 11 năm 1997, trường đã được chuyển thành trường nam nữ học chung và được đổi tên thành Đại học Silla. Năm 2000, trường được xếp hạng trong các trường tốt năm 1999 của Bộ giáo dục Hàn Quốc.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Đại học Silla

Trường đại học và cao đẳng Hàn Quốc


title: Giải Eli Lilly về Hóa Sinh

text:
Giải Eli Lilly về Hóa Sinh (tiếng Anh: Eli Lilly Award in Biological Chemistry) là một giải thưởng khoa học của Hội Hóa học Hoa Kỳ dành cho những nhà khoa học trẻ dưới 38 tuổi, có công trình nghiên cứu xuất sắc trong lãnh vực Hóa sinh học.

Giải này được thành lập năm 1935, được trao hàng năm và do Công ty dược phẩm Eli Lilly and Company bảo trợ tài chính.

Những người đoạt giải

 1935 William M. Allen
 1937 Harold S. Alcott
 1938 Abraham White
 1939 George Wald (đoạt giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1967)
 1940 Eric G. Ball
 1941 David Rittenberg
 1942 Earl A. Evans
 1943 Herbert E. Carter
 1944 Joseph S. Fruton
 1945 Max A. Lauffer
 1946 John D. Ferry
 1947 Sidney Colowick
 1948 Dilworth Woodley
 1949 Irving M. Klotz
 1950 William Shive
 1951 John M. Buchanan
 1952 David M. Bonner
 1953 Nathan O. Kaplan
 1954 Harvey A. Itano
 1955 William F.Neuman
 1956 Robert A. Alberty
 1957 Harold A. Scheraga
 1958 Lester J. Reed
 1959 Paul Berg (đoạt giải Nobel Hóa học năm 1980)
 1960 James D. Watson (đoạt giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1962)
 1961 Frederick Crane
 1962 Jerald Hurwitz
 1963 William P. Jencks
 1964 Bruce N. Ames
 1965 Gerald M. Edelman (đoạt giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1972)
 1966 Phillips W. Robbins
 1967 G. G. Hammes
 1968 C. Richardson
 1969 Mario Capecchi (đoạt giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 2007)
 1970 Lubert Stryer
 1971 David F. Wilson
 1972 Bruce M. Alberts
 1973 C. Fred Fox
 1974 James E. Dahlberg
 1975 Mark Ptashne
 1976 Joan A. Steitz
 1977 Robert G. Roeder
 1978 Charles R. Cantor
 1979 Christopher T. Walsh
 1980 Phillip Allen Sharp (đoạt giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1993)
 1981 Roger D. Kornberg (đoạt giải Nobel Hóa học năm 2006)
 1982 H. M. Weintraub
 1983 Richard Axel (đoạt giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 2004)
 1984 David V. Goeddel
 1985 Gerald M. Rubin
 1986 James E. Rothman
 1987 J. K. Barton
 1988 Peter Walter
 1989 Michael M. Cox
 1990 G. L. McLendon
 1991 Peter G. Schultz
 1992 William F. DeGrado
 1993 Stuart L. Schreiber
 1994 Peter S. Kim
 1995 Jeremy Berg
 1996 Gregory L. Verdine
 1997 Allana Schepartz
 1998 John Kuriyan
 1999 Chaitan Khosla
 2000 Xiaodong Wang
 2001 Jennifer A. Doudna
 2002 Kevan M. Shokat
 2003 Andreas Matouschek
 2004 Benjamin Cravatt
 2005 D. G. McCafferty
 2006 Linda Hsieh-Wilson
 2007 Anna K. Mapp
 2008 Paul J. Hergenrother
 2009 Scott K. Silverman
 2010 Alice Y. Ting
 2011 Nathanael Gray
 2012 Christopher J. Chang
 2013 Matthew D. Disney
 2014 Yi Tang

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Eli Lilly Award in Biological Chemistry , Những người đoạt giải từr 1935 tới 2011 (PDF); truy cập ngày 14.11.2010

Giải thưởng hóa học
Giải thưởng sinh học
Hóa sinh học
Giải thưởng Mỹ
Thành lập 1935


title: Margarya

text:
Margarya là một chi [[ốc nước ngọt trong họ Viviparidae. Các loài trong chi này đều là đặc hữu của vùng hồ tỉnh Vân Nam (Trung Quốc).

Các loài
Các loài trong chi Margarya gồm có:

 Margarya bicostata Tchang & Tsi, 1949
 Margarya mansuyi (Dautzenberg & Fischer, 1906) - synonym: Margarya melanioides
 Margarya melanioides dianchiensisi
 Margarya monodi Dautzenberg & Fisher, 1905
 Margarya tropidophora
 Margarya yangtsunghaiensis Tschang & Tsi, 1949

Chú thích

Tham khảo

 Photo of Margarya melanoides with background of the lake

Viviparidae


title: 6537 Adamovich

text:
6537 Adamovich (1979 QK6) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 19 tháng 8 năm 1979 bởi Chernykh, N. S. ở Nauchnyj.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 6537 Adamovich

Tiểu hành tinh vành đai chính
Được phát hiện bởi Nikolai Chernykh
Thiên thể phát hiện năm 1979


title: Izatha huttonii

text:
Izatha huttonii là một loài bướm đêm thuộc họ Oecophoridae. Nó là loài đặc hữu của New Zealand, ở đó nó được tìm thấy ở Đảo Nam, đảo Stewart, và huyện Wellington của Đảo Bắc.

Sải cánh dài 18–25 mm đối với con đực và 20–29 mm đối với con cái. Con trưởng thành bay từ tháng 11 đến tháng 3.

Ấu trùng được ghi nhận ăn nhánh chết của loài Aristotelia serrata. Loài cây chủ khác là Coprosma robusta.

Chú thích

Tham khảo

Izatha


title: Jeju (thành phố)

text:
Thành phố Jeju (Tế Châu) là thủ phủ của tỉnh đảo Jeju tại Hàn Quốc và cũng là thành phố lớn nhất trên đảo Jeju. Nhu cầu hàng không của thành phố được Sân bay quốc tế Jeju đáp ứng. Nằm ở phía bắc của đảo và có thời tiết dịu êm trong mùa đông, thành phố nổi tiếng với các khu nghỉ dưỡng và cả các sòng bạc. Jeju đón 4 triệu khách du lịch mỗi năm từ đất liền Hàn Quốc, Nhật Bản và Trung Quốc mỗi năm.

Địa lý
Trong ranh giới cũ, thành phố Jeju kéo dài 19,3 km từ đông sang tây, và 10,2 km từ bắc xuống nam.  Ở phía bắc, thành phố nhìn ra eo biển Triều Tiên và đối diện với tỉnh Jeolla Nam trong đất liền. Ở phía nam, thành phố giáp với Seogwipo ở đỉnh của Hallasan, ngọn núi duy nhất trên đảo.

Lịch sử
Khu vực thành phố Jeju đã đóng vai trò là trung tâm của hòn đảo từ thời kỳ trước khi có những ghi chép. Tam Tính Huyệt, các vệ trũng mà được cho là từ đó ba tổ tiên của người dân Jeju đã đến, nằm tại thành phố Jeju.

Thành phố phát triển nhanh chóng từ thập niên 1970. Shin Jeju (신제주), hay "Tân Jeju", được hình thành trong một vài thập kỉ trước đây, trên ngọn đồi từ sân bay với nhiều tòa nhà chính quyền. Các tòa nhà lợp rạ từng thông dụng tại thành phố cho đến những năm 1970 nay đã dần biến mất.

Thành phố được tách ra từ huyện Bukjeju vào năm 1955. Tuy nhiên vào năm 2005 cử tri tỉnh Jeju đã tán thành đề xuất hợp nhất thành phố với huyện Bukjeju, cùng như sáp nhập Seogwipo với huyện Namjeju để hình thành hai thành phố lớn do tỉnh quản lý. Thay đổi hành chính này có hiệu lực từ tháng 7 năm 2006.

Hành chính
Jeju được chia thành 19 phường (dong), 4 thị trấn (eup), và 3 xã (myeon):

Thành phố kết nghĩa

 Adelaide, Úc
 Brisbane, Úc
 Wakayama, Wakayama, Nhật Bản
 Beppu, Ōita, Nhật Bản
 Rouen, Pháp
 Thượng Hải, Trung Quốc
 Quế Lâm, Quảng Tây, Trung Quốc
 Dương Châu, Giang Tô, Trung Quốc
 Côn Sơn, Tô Châu, Giang Tô, Trung Quốc
 Santa Rosa, California, Hoa Kỳ

Jeju có một "Biên bản Ghi nhớ" với Ulm, Đức.

Xem thêm

Danh sách thành phố Hàn Quốc

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang chính thức

Thành phố tỉnh Jeju

Thành phố cảng ở Hàn Quốc


title: Courteuil

text:
Courteuil là một xã thuộc tỉnh Oise trong vùng Hauts-de-France tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 63 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

INSEE

Xã của Oise


title: Dicranoptycha nigripes

text:
Dicranoptycha nigripes là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranoptycha
Limoniidae ở vùng Nearctic


title: Helius lienpingensis

text:
Helius lienpingensis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Helius
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: 22338 Janemojo

text:
22338 Janemojo (1992 LE) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 3 tháng 6 năm 1992 bởi C. S. Shoemaker và D. H. Levy ở Palomar.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 22338 Janemojo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1992


title: Sankt Veit im Innkreis

text:
Schwand im Innkreis là một đô thị ở huyện Braunau am Inn bang Oberösterreich, nước Áo. Đô thị này có diện tích 17 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2005 là 850 người.

Tham khảo


title: Hột cơm

text:
Hột cơm là một nốt nhỏ và cứng, thường thấy trên bàn tay và bàn chân, trông giống như một cái súp lơ hoặc một vết phỏng cứng. Hột cơm rất thường thấy, và được gây ra bởi virus, cụ thể là virus papilloma ở người (HPV) và dễ lây qua tiếp xúc da. Hột cơm cũng có thể lây qua việc dùng chung khăn tắm hoặc những đồ vật khác. Hột cơm thường biến mất sau một vài tháng nhưng cũng có thể tồn tại vài năm và có thể tái xuất hiện. Có loại hột cơm tự biến mất, có loại không. Các bác sĩ cũng không biết loại hột cơm nào tự biến mất, loại nào không, và tại sao. Một số virus papilloma được biết là gây nên bệnh ung thư cổ tử cung.

Các loại hột cơm
Một loạt các loại hột cơm khác nhau đã được nhận dạng, chúng khác nhau về hình dáng và vùng da ảnh hưởng, cũng như loại papillomavirus liên quan. Trong đó có:
 Hột cơm thông thường (verruca vulgaris): một hột cơm nổi lên với bề mặt cứng, thường thấy trên bàn tay và đầu gối
 Hột cơm phẳng (verruca plana): một loại hột cơm nhỏ và nhẵn, cùng màu da hoặc đậm hơn, có thể xuất hiện với số lượng lớn, thường thấy trên mặt, cổ, tay, cổ tay và đầu gối.
 Hột cơm hình chỉ: một loại hột cơm hình chỉ hoặc hình ngón tay, thường thấy trên mặt, đặc biệt là ở mí mắt và môi.
 Hột cơm bàn chân (verruca, verruca pedis): một cục cứng đôi khi gây đu, thường có nhiều nốt đen ở chính giữa, xuất hiện nhiều trên những vùng da chịu nhiều áp lực trên lòng bàn chân.
 Hột cơm khảm: một nhóm nhiều hột cơm bàn chân mọc sít với nhau, thường thấy trên bàn tay hoặc lòng bàn chân
 Hột cơm vùng sinh dục (Condyloma acuminatum, Verruca acuminata): lây truyền qua đường sinh dục

Các cách chữa trị

Các cách đặc trị
Cách đặc trị có thể được thầy thuốc kê đơn bao gồm:
 Keratolysis, loại bỏ những tế bào da chết trên bề mặt, sử dụng salicylic acid, các tác nhân sắc bén, các chất tăng cường hệ miễn dịch ("immunomodulators"), hoặc formaldehyde.
Cryosurgery, làm tê liệt hột cơm (thường với dung dịch nitrogen), tạo nên một nốt phỏng giữa hột cơm và tầng biểu bì, sau đó hột cơm và vùng da xung quanh chết đi và tự rơi ra.
 Phẫu thuật cắt bỏ hột cơm
 Giải phẫu bằng tia laser
 Imiquimod, một loại kem cục bộ có tác dụng giúp hệ miễn dịch của cơ thể chống lại virus gây ra hột cơm bằng cách thúc đẩy sự sản xuất protein interferon.
 Tiêm Candia vào vùng có hột cơm, cũng có tác dụng tăng cường hệ miễn dịch của cơ thể
 Cantharidin, một loại hóa chất được tìm thấy ở nhiều thành viên trong họ bọ cánh cứng.
Cách đặc trị nên được tiến hành với sự chỉ dẫn của bác sĩ. Phẫu thuật cắt hột cơm hoặc đốt hột cơm bằng tia laser có thể gây sẹo và sẹo bỏng. Hột cơm mới vẫn có thể tái xuất hiện ngay cả khi hột cơm cũ đã được chữa trị.

Các cách chữa trị khác
 Một cách tự chữa trị thông dụng là sử dụng băng dính y tế dán lên hột cơm. Miếng băng sẽ gây ngứa và kích thích cơ thể chống lại với hột cơm. Dán miếng băng lên hột cơm trong vòng 1 tuần. Sau khi bóc miếng băng ra, ngâm hột cơm vào nước và cọ xát nhẹ nhàng với một miếng bìa phủ bột mài (cây giũa móng tay) hoặc một miếng đá bọt. Bỏ miếng băng qua đêm, sau đó lặp đi lặp lại đến khi hột cơm biến mất hoàn toàn.
 Nhiều người chữa hột cơm bằng cách ngâm vùng da có hột cơm vào nước nóng hoặc thuốc tím để bề mặt da mềm ra rồi bóc đi.
 Cách chữa trị như cắt bỏ hột cơm hoặc dùng cây nhang đốt hột cơm tại gia đình có thể gây đau, nhiễm trùng và để lại sẹo.

Các cách chữa mẹo
Trong dân gian có rất nhiều cách chữa mẹo nhưng không phải cách nào cũng có hiệu quả. Nhiều người cho rằng để chữa mẹo có hiệu quả thì phải tiến hành bí mật không để người khác biết và phải tin vào cách chữa mẹo đó. Có người lại cho rằng chỉ cần quên hột cơm đi là chúng tự biến mất. Cũng có người tin rằng nếu đếm số hột cơm mà mình có thì hột cơm sẽ mọc nhiều hơn.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Bệnh
Da liễu học
Virus

bg:Мазол
ja:鶏眼
ru:Бородавки
yi:אויסוואוקס


title: Fusus varicosus

text:
Fusus varicosus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Fasciolariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

varicosus


title: Pak Xeng

text:
Pak Xeng hay Pak Seng là một huyện (muang, mường) thuộc tỉnh Luangprabang ở thượng Lào .

Hành chính

Chú thích

Huyện thị Lào
Sơ khai địa lý Lào
Louangphabang


title: Vexillum mica

text:
Vexillum mica là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Costellariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Vexillum
Động vật được mô tả năm 1845


title: Apophylia sericea

text:
Apophylia sericea là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Fabricius miêu tả khoa học năm 1798.

Chú thích

Tham khảo

Apophylia


title: Bechhofen

text:
Bechhofen là một đô thị ở huyện Ansbach bang Bayern nước Đức. Đô thị Bechhofen có diện tích 60,12 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 6066 người.

Tham khảo


title: Thượng tọa

text:
Thượng tọa (chữ Hán: 上座) là một danh hiệu chỉ các vị Tăng sĩ Phật giáo, là một người đã thọ Tỳ kheo giới, nên còn gọi là chung là Tỳ kheo.

Chỉ một người cao tuổi đã đạt bốn tiêu chuẩn sau:
 Đức hạnh cao.
 Nắm vững tất cả giáo lý căn bản của Phật pháp.
 Nắm vững các phép Thiền định.
 Người đã diệt các lậu hoặc (sa. āsrava), Phiền não (sa. kleśa) và đạt Giải thoát (sa. vimokṣa).

Danh hiệu Thượng toạ được dùng sau này không hẳn là theo tất cả các tiêu chuẩn trên, thường chỉ để dùng cho các Tỉ-khâu có danh tiếng, cao tuổi hạ (như Hoà thượng).
Trong Thiền tông, là danh hiệu kính cẩn để gọi thầy của mình.
Chỉ cho Thượng toạ bộ.

Trong tiếng Anh, Thượng tọa là thera, và Giáo hội Phật giáo Việt Nam dùng từ "Venerable" để chỉ thượng toạ..

Tại Việt Nam hiện nay
Theo Hiến chương của Giáo hội Phật giáo Việt Nam quy định, danh hiệu Thượng tọa dành cho các vị Tăng sĩ có tuổi đạo từ 25 trở lên tính theo hạ lạp, tuổi đời từ 45 trở lên. Khi đủ tuổi đạo 40 năm có thể được danh hiệu Hòa thượng.

 Xem thêm

 Hạ tọa
 Trung tọa

Tham khảoFo Guang Ta-tz'u-tien 佛光大辭典. Fo Guang Ta-tz'u-tien pien-hsiu wei-yuan-hui 佛光大辭典編修委員會. Taipei: Fo-kuang ch'u-pan-she, 1988. (Phật Quang Đại Từ điển. Phật Quang Đại Từ điển biên tu uỷ viên hội. Đài Bắc: Phật Quang xuất bản xã, 1988.)Das Lexikon der Östlichen Weisheitslehren'', Bern 1986.

Liên kết ngoài
Hiến chương Giáo hội Phật giáo Việt Nam

Triết lý Phật giáo
Danh vị Phật giáo


title: San Basile

text:
San Basile là một thị xã và comune  ở tỉnh Cosenza trong vùng Calabria miền nam nước Ý.
Đô thị San Basile có diện tích 18 ki lô mét vuông, dân số thời điểm năm 2007 là 1283 người.
Đô thị này có các đơn vị dân cư (frazioni) sau:

Tham khảo

Đô thị tỉnh Cosenza


title: Sanguem

text:
Sanguem là một thành phố và là nơi đặt hội đồng đô thị (municipal council) của quận South Goa thuộc bang Goa, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Sanguem có dân số 6158 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Sanguem có tỷ lệ 75% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 81%, và tỷ lệ cho phái nữ là 69%. Tại Sanguem, 11% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Goa


title: Rhamphomyia marginata

text:
Rhamphomyia marginata là một loài ruồi trong họ Empididae, được tìm thấy ở châu Âu, từ Vương quốc Anh (1707-1801)|Vương quốc Anh hướng về phía đông đến România và từ Fennoscandia hướng về phía nam đến Pháp, Áo và Hungary.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài
Fauna Europaea

Động vật được mô tả năm 1787
Empididae
Côn trùng hai cánh châu Âu


title: Play (bài hát của Jennifer Lopez)

text:
"Play" (tạm dịch: "Bật") là đĩa đơn thứ hai trích từ album phòng thu thứ hai của ca sĩ người Mỹ Jennifer Lopez, J.Lo. Ca sĩ Christina Milian đã từng biểu diễn ca khúc trước khi Lopez khởi nghiệp và đồng thời cũng xuất hiện trong phần điệp khúc của bài hát. Dù vậy, cô không hề xác nhận hay từ chối thông này, nhưng Milian sau đó vẫn được liệt kê trong tập sách của album với vai trò là người hát phụ trong điệp khúc.

Đây trở thành một ca khúc thành công nữa của Lopez, leo lên vị trí 18 trên bảng xếp hạng Billboard Hot 100 và thứ 2 trên bảng Hot Dance Club Play.

Năm 2004, nhóm nhạc Hàn Quốc Baby V.O.X. đã trình bài lại ca khúc "Play" với ngôn ngữ của mình và tiếng Anh trong album cuối cùng của mình Ride West, cùng giọng ca của Christina Milian.

Đánh giá chuyên môn
Sal Cinquemani từ Slant Magazine cho rằng ca khúc rất "sôi động", trong khi Jake Barnes của Yahoo! Music cho rằng bài hát nghe như "bắt chước Prince".

Video ca nhạc
Video được Francis Lawrence đạo diễn, xoay quanh về chuyến bay trên một máy bay hiện đại.

Video bắt đầu với cảnh một Lopez thời trang và cùng các hành khách khác bước lên chuyến bay của mình. Tiếp theo là cảnh Lopez nghe nhạc, hát với tai nghe trong khi đang ngồi và thư giãn. Những cảnh khác chủ yếu chiếu phần ngoài của máy bay.

Lopez và những người bạn đã lên một tầng mới (mô phỏng), nhìn tương tự như hộp đêm của máy bay với những vũ công ở khắp các góc phòng. Tại đây, cô bước vào bằng hai chiếc cửa trượt, cùng kiểu tóc và trang phục hoàn toàn khác biệt. Một cảnh quay khác được quay là phần trình diễn vũ đạo của Lopez với những vũ công ở nền sau. Đồng thời có nhiều cảnh quay khác khi cô trong một căn phòng vàng và một phòng màu xanh dương, nơi cô mặc một bộ trang phục ngắn. Sau đó, Lopez đã hỏi một người chỉnh nhạc (người lấy hình đại diện là một con mắt) rằng hãy chơi bài hát mà cô yêu thích (tương như lời bài hát). Cảnh cuối cùng đó chính là chiếc máy bay đi về phía chân trời.

Ngoài việc đóng các cảnh phim, những hiệu ứng đồ họa trong video phải mất 6 tuần để hoàn thành và sản xuất.

Khi được phát sóng trên truyền hình, đoạn đầu đã được cắt gọn hơn.

Danh sách ca khúc
Đĩa CD số 1
"Play" (Bản chỉ của đài phát thanh)
"Play" (Full Intention Mix Radio)
"Play" (Artful Dodger Mix) (Main Mix Radio)
"Play" (Thunderpuss Club Mix)
"Play" (The Genie Mix)
"Love Don't Cost a Thing" (Main Rap #1 cùng Puffy)

Đĩa CD số 2
"Play"
"Play" (Full Intention Mix Radio)
"Love Don't Cost a Thing" (Main Rap #1 cùng Puffy)
"Play" (Video)

Bảng xếp hạng

Xếp hạng

Xếp hạng cuối năm

Chứng nhận

Chú thích

Bài hát năm 2000
Bài hát nhạc dance-pop
Video âm nhạc do Francis Lawrence đạo diễn
Đĩa đơn năm 2001
Bài hát của Jennifer Lopez
Bài hát viết bởi Cory Rooney
Bài hát năm 2001


title: Villey-Saint-Étienne

text:
Villey-Saint-Étienne  là một xã của tỉnh Meurthe-et-Moselle, thuộc vùng Grand Est, đông bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 230 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Villeysaintetienne


title: Condate (bướm đêm)

text:
Condate là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Các loài
Condate angulina
Condate arenacea
Condate consocia
Condate costiplagiata
Condate fabularis
Condate flexus
Condate hypenoides
Condate orsilla
Condate purpurea
Condate purpureorufa
Condate retrahens
Condate rufistigma
Condate snelleni

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae


title: Glyphonyx nitidicollis

text:
Glyphonyx nitidicollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Kishii miêu tả khoa học năm 1991.

Chú thích

Tham khảo

Glyphonyx


title: Hylaeus montacuti

text:
Hylaeus montacuti là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1942.

Chú thích

Tham khảo

M
Động vật được mô tả năm 1942


title: Geina sheppardi

text:
Geina sheppardi (tên tiếng Anh: Sheppard's Plume Moth) là một loài bướm đêm thuộc họ Pterophoridae. Nó được tìm thấy miền tây Bắc Mỹ, bao gồm Ontario và Wisconsin.

Sải cánh dài khoảng 15 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 5 đến tháng 6. Có một lứa một năm.

Ấu trùng ăn các loài Vitis.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Images
Bug Guide

Geina


title: Cornod

text:
Cornod là một xã của tỉnh Jura, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền đông nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Jura

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Jura


title: Chùa Sùng Nghiêm Diên Thánh

text:
Chùa Sùng Nghiêm Diên Thánh là một ngôi chùa cổ có từ trước thời Lý và được xếp hạng di tích quốc gia; chùa thuộc địa phận thôn Duy Tinh, xã Văn Lộc, huyện Hậu Lộc, tỉnh Thanh Hóa. Chùa cũng là nơi thờ đại tướng Trần Hưng Đạo.

Lịch sử hình thành

Xã Văn Lộc, huyện Hậu Lộc xưa kia là trị sở của quận Cửu Chân gần 400 năm (suốt thời Lý, Trần). Thái úy Lý Thường Kiệt đã từng ở đây 19 năm. Cuốn từ điển di tích văn hoá Việt Nam, Nhà xuất bản Khoa học&Xã hội (trang 582) ghi về chùa như sau: "Chùa có từ lâu, trước đời Lý. Vua Lý Nhân Tông đi tuần phương nam, xa giá dừng ở trị sở châu Ái (Thanh Hoá) rồi trở về... để báo ơn vua, chúc quốc vận trường tồn, Thông phán Chu Công (người được vua nhà Lý cử trấn giữ, cai quản Thanh Hóa) bàn giao cho huyện lệnh là Lê Chiếu dựng lại ngôi chùa cổ đã đổ nát. Dân bản huyện góp lương, góp sức, san gò, lấp trũng, thợ mộc, thợ nề, gắng sức trong 2 năm dựng xong chùa vào cuối năm mậu tuất (Hội Tường Đại Khánh 9) (1118). Quy mô kiến trúc to lớn, xây dựng chạm trổ công phu…. Qua các triều đại tiếp theo, Chùa là thiền viên có danh tiếng ở Ái Châu. Do biến động của lịch sử, chùa bị đổ nát. Năm 1952 toà tiền đường đã bị bom Pháp làm sập; tấm bia thời Lý bị sứt trán…Sau đó, chùa được các nhà sư và nhân dân quanh vùng sửa chữa lại với quy mô nhỏ, diện tích chùa bị thu hẹp. Sau này, chùa Sùng Nghiêm Diên Thánh đã được Bộ Văn hoá đưa vào danh sách Di tích quốc gia Việt Nam ngày 13/3/1990. Chùa được tu bổ lớn từ năm 1997: gác chuông, trung đường, toà tiền đường tôn tạo hoàn thành năm 2001 có kiến trúc đẹp gồm tám mái, với các cột xà, cửa… toàn bằng gỗ lim, nhà tổ cũng được tu bổ năm 2005, cầu đá năm 2007… Bộ Văn hoá thông tin đã đồng ý cho ủy ban nhân dân tỉnh Thanh Hoá phê duyệt dự án tổng thể tôn tạo chùa chính và khuôn viên chùa . Đến nay (2010), phần tôn tạo cơ bản đã hoàn thành. Ngoài ra, cùng với sự đóng góp của phật tử khắp nơi, nhà chùa còn cải tạo được hồ sen trước chùa và xây cây cầu vòm bắc qua hồ sen dẫn vào chùa, tạo nên vẻ đẹp cổ kính vốn có của các ngôi chùa cổ.

Di vật cổ
Hiện nay chùa còn nhiều hiện vật quý của thời Lý mà các di tích cùng thời không có. Cụ thể là: hàng rồng lớn chạm trên đá là những phần còn lại của cây tháp lớn, những đầu rồng và phượng bằng gốm rất lớn mang tư cách những con vật vũ trụ. Trên tam bảo còn để lại 3 bệ đá hoa sen tương tự bệ đá ở chùa Thầy Hà Nội, nhưng các bệ đá này đã được làm kĩ hơn ở các làn sóng dưới chân. Trong chùa còn nhiều tượng gỗ rất quý, đặc biệt là 3 pho tượng quan âm bằng gỗ được tạc vào khoảng giữa thế kỷ 17. Những đồ thờ trong chùa như bàn, ngai, khám, ỷ đã có suốt trong các thế kỷ 17, 18, 19. Chuông của chùa được đúc vào năm Gia Long thứ 11 (1812).

Quang cảnh chi tiết
Ngay sau khi bước qua cây cầu đá dẫn vào chùa, du khách sẽ thấy hai tượng Hộ pháp uy nghi ngay trước cổng chùa. Bước qua cổng là đến khuôn viên chính của Chùa. Bên phải là tiền đường phụ dành cho các gia chủ làm lễ. Bên trái là dãy nhà ở dành cho tăng ni trong chùa. Tiền đường chính ở giữa khá lớn và hầu hết các hoạt động tế lễ đều diễn ra ở đây. Bước qua bậc cửa, du khách sẽ thấy hiện ngay trước mặt là rất nhiều pho tượng lớn uy nghi trải dài mãi tận sâu bên trong. Ngay bên trái sảnh đường là kệ thờ các thân nhân phật tử quá cố được gửi vào chùa. Du khách có thể đi sâu vào bên trong khám phá tài năng của các nghệ nhân hoặc chứng kiến quang cảnh của các buổi cầu siêu.

Chùa tổ chức lễ hội hàng năm từ ngày 8-10/2 âm lịch thu hút không những bà con phật tử nhiều nơi mà còn cả vị đại biểu của tỉnh và huyện cũng như khách thập phương về dự. Vào mùng một tết Nguyên đán, nhân dân trong huyện đi lễ rất đông.

Liên kết ngoài
Các hình ảnh về lễ hội

Tham khảo

S


title: Chi Móng rồng

text:
Chi Móng rồng hay chi Dây công chúa (danh pháp khoa học: Artabotrys) là một chi thực vật chứa khoảng 100 loài cây sinh sống tại khu vực nhiệt đới Cựu thế giới, trong đó khoảng 31 loài tại châu Phi. Chi này là thành viên của họ Na (Annonaceae). Tất cả đều là cây gỗ nhỏ hay cây bụi với các móc cong ngược lại, có xu hướng mọc leo. Các lá đơn mọc so le, không lông. Hoa lưỡng tính mọc đơn lẻ hay thành cụm đối diện với lá, cuống dày và có móc. Hoa 6 cánh, có mùi thơm, chứa nhiều nhị. Mỗi bầu nhụy gồm 6 phần tách biệt, với mỗi phần dày cùi thịt.

Gieo trồng
Việc nhân giống được tiến hành bằng cách gieo hạt hay các cành giâm ngắn trong mùa xuân.

Các loài
 Artabotrys aereus: công chúa đồng
 Artabotrys antunesii
 Artabotrys arachnoides
 Artabotrys aurantiacus
 Artabotrys brachypetalus
 Artabotrys brevipes
 Artabotrys burmanicus
 Artabotrys cagayanensis
 Artabotrys camptopetalus
 Artabotrys carnosipetalus
 Artabotrys caudatus
 Artabotrys cinnamomeus
 Artabotrys clementis
 Artabotrys coccineus
 Artabotrys collinus
 Artabotrys congolensis
 Artabotrys costatus
 Artabotrys crassifolius
 Artabotrys crassipetalus
 Artabotrys cubittii
 Artabotrys cumingianus
 Artabotrys dahomensis
 Artabotrys darainensis
 Artabotrys dielsianus
 Artabotrys fragrans: công chúa thơm
 Artabotrys gossweileri
 Artabotrys gracilis
 Artabotrys grandifolius
 Artabotrys hainanensis
 Artabotrys harmandii: công chúa harmand
 Artabotrys havilandii
 Artabotrys hexapetalus (đồng nghĩa: A. intermedius): hoa móng rồng, dây công chúa, móng rồng nhỏ, công chúa trung gian
 Artabotrys hienianus: móng rồng nhiều hoa
 Artabotrys hildebrandtii
 Artabotrys hirtipes
 Artabotrys hispidus
 Artabotrys honkongensis: móng rồng Hồng Kông, công chúa Hồng Kông
 Artabotrys inodorus
 Artabotrys insignis
 Artabotrys jacques-felicis
 Artabotrys jollyanus
 Artabotrys kurzii
 Artabotrys lanuginosus
 Artabotrys lastoursvillensis
 Artabotrys le-testui
 Artabotrys libericus
 Artabotrys likimensis
 Artabotrys longistigmatus
 Artabotrys lowianus
 Artabotrys luteus
 Artabotrys luxurians
 Artabotrys macrophyllus
 Artabotrys madagascariensis
 Artabotrys maingayi
 Artabotrys modestus
 Artabotrys monteiroae
 Artabotrys multiflorus
 Artabotrys nicobarianus
 Artabotrys oblanceolatus
 Artabotrys oblongus
 Artabotrys oliganthus
 Artabotrys oligospermus
 Artabotrys oxycarpus
 Artabotrys pallens: móng rồng tái, công chúa tái
 Artabotrys palustris
 Artabotrys parkinsonii
 Artabotrys petelotii: móng rồng Bắc Giang, công chúa petelot
 Artabotrys phuongianus: móng rồng đài lớn
 Artabotrys pierreanus
 Artabotrys pilosus
 Artabotrys pleurocarpus
 Artabotrys polygynus
 Artabotrys porphyrifolius
 Artabotrys punctulatus
 Artabotrys rhynchocarpus
 Artabotrys robustus
 Artabotrys roseus
 Artabotrys rufus
 Artabotrys rupestris
 Artabotrys scortechinii
 Artabotrys scytophyllus
 Artabotrys siamensis
 Artabotrys speciosus
 Artabotrys spinosus: móng rồng gai
 Artabotrys stenopetalus
 Artabotrys suaveolens
 Artabotrys sumatranus
 Artabotrys taynguyenensis: móng rồng Tây Nguyên
 Artabotrys tetramerus: móng rồng mỏ nhọn
 Artabotrys thomsonii
 Artabotrys tomentosus
 Artabotrys uniflorus
 Artabotrys vanprukii
 Artabotrys velutinus
 Artabotrys venustus
 Artabotrys vidalianus
 Artabotrys vietnamensis: móng rồng Phú Thọ
 Artabotrys vinhensis: móng rồng Vinh, công chúa Vinh
 Artabotrys wrayi
 Artabotrys zeylanicus

Tại Việt Nam có khoảng 14 loài như ghi chú trên đây.

Ghi chú

Liên kết ngoài

 Lord Tony (2003) Flora: The Gardener's Bible: More than 20,000 garden plants from around the world. London: Cassell. ISBN 0-30436-435-5
 Botanica Sistematica
 www.prioryplants.co.uk/81/SouthAfricanplants.aspx

A


title: Sceloenopla brevispina

text:
Sceloenopla brevispina là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Pic mô tả khoa học năm 1929.

Chú thích

Tham khảo

Sceloenopla


title: Ocotea jorge-escobarii

text:
Ocotea jorge-escobarii là một loài thực vật thuộc họ Lauraceae. Loài này có ở Honduras và Nicaragua.

Chú thích

Tham khảo
 Nelson, C. 1998. Ocotea jorge-escobarii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 8 năm 2007.

J


title: (22654) 1998 QA5

text:
{{DISPLAYTITLE:(22654) 1998 QA5}}

(22654) 1998 QA5 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 22 tháng 8 năm 1998.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 22001–23000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1998
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: 1177

text:
Năm 1177  trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 1177


title: Yemenaltica scorteccii

text:
Yemenaltica scorteccii là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Scherer miêu tả khoa học năm 1985.

Chú thích

Tham khảo

S


title: Mallasamudram

text:
Mallasamudram là một thị xã panchayat của quận Namakkal thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.

Địa lý
Mallasamudram có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 224 mét (734 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Mallasamudram có dân số 17.125 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Mallasamudram có tỷ lệ 62% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 70%, và tỷ lệ cho phái nữ là 53%. Tại Mallasamudram, 10% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Tamil Nadu


title: Copelatus laccophilinus

text:
Copelatus laccophilinus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Sharp miêu tả khoa học năm 1882.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Copelatus


title: Werder, Ludwigslust-Parchim

text:
Werder là một đô thị tại Ludwigslust-Parchim (trước thuộc huyện Parchim), bang Mecklenburg-Vorpommern, miền bắc nước Đức.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Ludwigslust-Parchim


title: Canon

text:
là một tập đoàn đa quốc gia của Nhật Bản, một công ty trong lĩnh vực sản xuất các sản phẩm về hình ảnh và quang học, bao gồm máy Camera, máy photocopy và máy in. Trụ sở chính của tập đoàn đặt ở Ōta, Tokyo. Trụ sở ở Bắc Mỹ nằm ở Lake Success, New York, Hoa Kỳ.

Tên gọi
Công ty ban đầu được đặt tên là Seikikōgaku kenkyūshoi (Jpn. , Precision Optical Industry Co. Ltd.).,(Công ty TNHH Công nghiệp quang học chính xác). Năm 1934, họ đã sản xuất Kwanon, một nguyên mẫu cho máy ảnh 35 mm đầu tiên của Nhật Bản với màn trập dựa trên mặt phẳng tiêu cự.[4] Năm 1947, tên công ty được đổi thành Canon Camera Co., Inc., [4] được rút ngắn thành Canon Inc. vào năm 1969. Tên Canon xuất phát từ tên của một Bồ tát Quan Âm (観音, Kannon trong tiếng Nhật), trước đây được phiên âm là Kuanyin, Kwannon hoặc Kwanon bằng tiếng Anh.

Lịch sử
Công ty tiền nhiệm của Canon được thành lập năm 1925 bởi Goro Yoshida và người anh vợ Saburo Uchida. Đặt tên là Precision Optical Instruments Laboratory (phòng thí nghiệm các dụng cụ quang học chính xác, tiếng Nhật: 精機光学研究所, Seiki Kōgaku Kenkyūjo). Nó được tài trợ bởi Takeshi Mitarai, một người bạn thân của Uchida.

1925, phòng thí nghiệm dụng cụ quang học đầu tiên của Canon được thành lập ở Roppongi, Minato-ku, Tokyo, để nghiên cứu về những máy ảnh có chất lượng.
1934, Kwanon (được đặc theo tên Bồ Tát Quan Thế Âm) chiếc máy ảnh đầu tiên có độ phóng to thu nhỏ 35 mm của Nhật Bản đã được sản xuất theo nguyên mẫu đầu tiên
1935, Hansa Canon, máy ảnh tiêu cự thẳng có độ phóng to thu nhỏ 35 mm
1937, công Ty TNHH Precision Optical Industry được thành lập
1939, quá trình tự sản xuất thấu kính Serenar bắt đầu
1940, máy ảnh dùng tia X quang gián tiếp của Nhật Bản được thiết kế
1942, quá trình sản xuất cho máy ảnh tiêu cự thẳng trung bình JII được bắt đầu.
1946, máy ảnh Canon SII được giới thiệu
1947, công ty đổi tên thành Công ty Máy ảnh Canon
1949, máy ảnh Canon IIB giành giải nhất trong triển lãm máy ảnh quốc gia tổ chức tại San Francisco
1952, máy ảnh Canon IVSb, chiếc máy ảnh đèn chiếu đồng hoá tốc độ và ánh sáng 35mm đầu tiên trên thế giới được giới thiệu.
1954, phòng thí nghiệm của Canon và phòng thí nghiệm Nghiên cứu Kỹ thuật và Khoa Học NHK hợp tác để phát triển một loại máy ảnh tivi để chuẩn bị cho truyền hình.
1956, máy ảnh Canon 8T, một máy ảnh cho rạp chiếu 8mm, được giới thiệu
1957, máy ảnh tĩnh Canon L1 và máy ảnh cho rạp chiếu 8T 8mm trở thành những sản phẩm đầu tiên nhận được giải thưởng Thiết kế Giỏi của Bộ Ngoại thương và Công nghiệp Nhật Bản
1958, một loạt ống kính có độ phóng to thu nhỏ dảnh cho truyền hình được giới thiệu.
1959, hợp tác với Công ty Documat của Mỹ, bước vào thị trường khảo sát bằng kính hiển vi.
1960, Canon phát triển đầu tĩnh điện để sử dụng cho VTRs

Các dòng sản phẩm
Máy ảnh phim
Máy ảnh số
Máy ảnh DSLR
Máy ảnh DSLM (mirrorless)
Máy quay kỹ thuật số
Máy fax
Máy in
Máy in laser
Máy in phun
Máy chiếu
Máy quét
Máy camera theo dõi qua Internet
Máy tính (Calculator)

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Canon official site
 Canon Australia's official site
 Canon's Online Camera Museum
 Canon Electronic Business Machines (H.K.) Co., Ltd.
 Canon Owners Exchange
 Canon Vietnam

Nhật Bản năm 1937
Công ty điện tử Nhật Bản
Công ty thiết bị bán dẫn
Công ty sản xuất ống kính
Chỉ số Nikkei 225
Công ty niêm yết tại Thị trường Chứng khoán New York
Công ty niêm yết tại Sở giao dịch chứng khoán Tokyo
Chỉ số TOPIX 100
Công ty đa quốc gia có trụ sở tại Nhật Bản
Công ty sản xuất máy ảnh


title: Paracolletes subfuscus

text:
Paracolletes subfuscus là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1906.

Chú thích

Tham khảo

Paracolletes
Động vật được mô tả năm 1906


title: Mellecey

text:
Mellecey là một xã ở tỉnh Saône-et-Loire trong vùng Bourgogne-Franche-Comté nước Pháp.

Thông tin nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số  người.Dân số năm 2004 ước khoảng  người.

Xem thêm
Xã của tỉnh Saône-et-Loire

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Saône-et-Loire


title: Oulunsalo

text:
Oulunsalo là một đô thị ở tỉnh Oulu, ở Phần Lan. Đô thị này tọa lạc ở Bắc Phần Lan, tây nam của Oulu. Dân số Oulunsalo là 9.513 người (31 tháng 5 năm 2008), diện tích 82,58 km² (trừ vùng biển) trong đó có 0,96 km² vùng nước nội địa. Mật độ dân số là 112,5 người trên mỗi km². Đô thị Oulunsalo được lập năm 1882.

Sân bay Oulu nằm ở Oulunsalo.

Đô thị này chỉ sử dụng tiếng Phần Lan. Đô thị này trước đây có tên là"Uleåsalo"trong các tài liệu tiếng Thụy Điển nhưng ngày nay lại có tên"Oulunsalo"trong tiếng Thụy Điển.

Thành phố kết nghĩa
 Tanno, Nhật Bản (từ năm 1992)

Tham khảo

Liên kết ngoài

Đô thị Oulunsalo

Đô thị của vùng Bắc Ostrobothnia


title: Großenkneten

text:
Großenkneten là một đô thị thuộc huyện Oldenburg, bang Niedersachsen, Đức. Đô thị này có diện tích 176,17 km².

Großenkneten là một đô thị lớn nhất ở Đức về mặt diện tích. Đô thị này tọa lạc giữa các sông Hunte và Lethe. Năm 1933, đô thị Huntlosen đã được sáp nhập vào Großenkneten.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang mạng chính thức

Xã và đô thị ở huyện Oldenburg


title: Merry-Sec

text:
Merry-Sec là một xã của Pháp,tọa lạc ở tỉnh Yonne trong vùng Bourgogne.

Hành chính

Thông tin nhân khẩu

Xem thêm
 Xã của Yonne

Tham khảo

Liên kết ngoài

Merry-Sec


title: Xylocopa flavicollis

text:
Xylocopa flavicollis là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được DeGeer mô tả khoa học năm 1778.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ong bầu
Động vật được mô tả năm 1778


title: Largentière (tổng)

text:
Tổng Largentière là một tổng của Pháp nằm ở tỉnh Ardèche trong vùng Rhône-Alpes.

Địa lý
Tổng này được tổ chức xung quanh Largentière ở quận Largentière. Độ cao biến thiên từ 100 m (Chauzon) đến 1 207 m (Joannas) với độ cao trung bình là 349 m.

Hành chính

Các đơn vị hành chính
Le canton de Largentière bao gồm 14 xã với dân số 7 092 người (điều tra năm 1999, dân số không tính trùng).

|-
| Chassiers || align="right" | 866 || align="right" | 07110 || align="right" | 07058
|-
| Chauzon || align="right" | 255 || align="right" | 07120 || align="right" | 07061
|-
| Chazeaux || align="right" | 103 || align="right" | 07110 || align="right" | 07062
|-
| Joannas || align="right" | 304 || align="right" | 07110 || align="right" | 07109
|-
| Largentière || align="right" | 1 942 || align="right" | 07110 || align="right" | 07132
|-
| Laurac-en-Vivarais || align="right" | 784 || align="right" | 07110 || align="right" | 07134
|-
| Montréal || align="right" | 462 || align="right" | 07110 || align="right" | 07162
|-
| Prunet || align="right" | 104 || align="right" | 07110 || align="right" | 07187
|-
| Rocher || align="right" | 227 || align="right" | 07110 || align="right" | 07193
|-
| Rocles || align="right" | 208 || align="right" | 07110 || align="right" | 07196
|-
| Sanilhac || align="right" | 346 || align="right" | 07110 || align="right" | 07307
|-
| Tauriers || align="right" | 166 || align="right" | 07110 || align="right" | 07318
|-
| Uzer || align="right" | 336 || align="right" | 07110 || align="right" | 07327
|-
| Vinezac || align="right" | 989 || align="right" | 07110 || align="right" | 07343
|}

Thông tin nhân khẩu

Xem thêm
 Ardèche
Quận của Ardèche
 Tổng của Ardèche
Xã của Ardèche
Danh sách tổng ủy viên hội đồng của Ardèche

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Le canton de Largentière trên trang mạng của Insee
 plan du canton de Largentière sur Mapquest
 Localisation du canton de Largentière trên bản đồ Pháp

Largentière


title: Niphargobates lefkodemonaki

text:
Niphargobates lefkodemonaki là một loài giáp xác trong họ Niphargidae. Chúng là loại đặc hữu của Hy Lạp.

Chú thích

Tham khảo

 Sket, B. 1996. Niphargobates lefkodemonaki. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.

Niphargobates
Động vật được mô tả năm 1990


title: Boxholm (đô thị)

text:
Boxholm là một đô thị ở hạt Östergötland ở đông nam Thụy Điển. Thủ phủ là thị xã Boxholm với 7.000 dân.

Đô thị hiện nay đã được thành lập năm 1971, khi thị xã (köping) Boxholm (thành lập năm 1947) được hợp nhất với Södra Göstring và giáo khu (Rinna) từ đô thị bị giải thể Folkunga.

Các đơn vị dân cư
 Boxholm (thủ phủ)
 Strålsnäs

Xem thêm
 Boxholm, Iowa

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Đô thị Boxholm - Trang mạng chính thức

Đô thị Thụy Điển
Đô thị hạt Östergötland


title: Dendrophryniscus leucomystax

text:
Dendrophryniscus leucomystax là một loài cóc thuộc họ Bufonidae.
Đây là loài đặc hữu của Brasil.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và đầm nước ngọt có nước theo mùa.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất nơi sống.

Tham khảo

 Gonçalves da Cruz, C.A., Caramaschi, U. & Segalla, M.V. 2004. Dendrophryniscus leucomystax. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

Dendrophryniscus
Động vật đặc hữu Brasil


title: Sự tiếp cận

text:
Sự tiếp cận là một cụm từ chung dùng để miêu tả mức độ một sản phẩm, thiết bị, dịch vụ, hoặc môi trường có thể được sử dụng bởi càng nhiều người càng tốt. Sự tiếp cận có thể được xem như khả năng tiếp cận và khả năng hưởng lợi từ một hệ thống hay vật chất. Sự tiếp cận thường được dùng tập trung vào những người khuyết tật hoặc có nhu cầu đặc biệt hoặc quyền tiếp cận tới các thực thể khác nhau, thường thông qua việc sử dụng thiết bị hỗ trợ.

Theo Bộ Luật Người khuyết tật Việt Nam, có hiệu lực từ ngày 01/01/2011 định nghĩa: "Tiếp cận là việc người khuyết tật sử dụng được công trình công cộng, phương tiện giao thông, công nghệ thông tin, dịch vụ văn hóa, thể thao, du lịch và dịch vụ khác phù hợp để có thể hòa nhập cộng đồng.

Sự tiếp cận không nên bị nhẫm lẫn với sự khả dụng thường được sử dụng để miêu tả phạm vi mà một sản phẩm (ví dụ như thiết bị, dịch vụ, môi trường) có thể được sử dụng bởi những đối tượng sử dụng nhất định để đạt được những mục đích cụ thể với sự hiệu quả, hiệu suất và sự thỏa mãn trong một bối cảnh sử dụng cụ thể.

Sự tiếp cận liên quan trực tiếp tới thiết kế dành cho mọi người khi sử dụng cách thức tiếp cận trực tiếp, liên quan tới việc làm cho mọi thứ trở nên tiếp cận với tất cả mọi người (kể cả khi họ có bị khuyết tật hay không). Một giải pháp khác là tiếp cận gián tiếp bằng cách hỗ trợ việc sử dụng các thiết bị hỗ trợ để đạt được sự tiếp cận (ví dụ, thiết bị đọc).

Cụm từ sự tiếp cận cũng được sử dụng trong Hội nghị về quyền lợi của người khuyết tật cũng như cụm từ thiết kế dành cho mọi người.
Có nhiều định nghĩa về sự tiếp cận đã được dùng làm cơ sở để xây dựng các bộ luật và quy định điều lệ về quyền được tiếp cận của các cá nhân trong cộng đồng.

Tiếp cận trong lĩnh vực Người Khuyết Tật

Thuật ngữ này thường được sử dụng để mô tả những phương tiện hoặc tiện nghi hỗ trợ người khuyết tật, giống như trong tiếp cận dành cho xe lăn, hoặc có thể mở rộng tới hệ thống ký hiệu Braille, đường dốc xe lăn, thang máy tiếp cận, tín hiệu âm thanh ở vạch qua đường dành cho người đi bộ, đường quanh của lối đi bộ, thiết kế trang web, tiếp cận trong việc đọc, và còn những vấn đề khác nữa.

Sự tiếp cận dành cho người khuyết tật được tập trung vào 3 lĩnh vực chính:

- Giao thông tiếp cận: Trong giao thông, tiếp cận nói đến sự đến được nơi cần tới một cách dễ dàng. Người ở những địa điểm có mức độ tiếp cận cao sẽ đến được với nhiều hoạt động một cách nhanh chóng, còn người ở những địa điểm không thể tiếp cận được thì sẽ đến được với ít hoạt động bằng một lượng thời gian đáng kể. Một trong những tiêu chuẩn cơ bản của giao thông tiếp cận là nền thấp (hoặc gầm thấp), đặc biệt là với những phương tiện vận tải công cộng.

- Truyền thông và công nghệ thông tin tiếp cận: Đây là phương diện khác của sự tiếp cận, nó giúp cho người khuyết tật có thể tiếp cận được với công nghệ thông tin cùng các dịch vụ của nó với những khoảng cách không rào cản tối thiểu. Chẳng hạn một trang website tiếp cận cho người khiếm thị sẽ có kèm theo lời tường thuật về trang web, nó mô tả chi tiết các chế độ tiếp cận, bảng chỉ dẫn các phím tiếp cận…

- Hội họp và hội thảo tiếp cận: Hội họp và hội thảo được xem là nhu cầu cần thiết với tất cả mọi người. Một cuộc hội họp hoặc hội thảo tiếp cận phải hội tụ được những yêu cầu sau: Di chuyển tiếp cận, nghe tiếp cận, nhìn tiếp cận…

Đối tượng có nhu cầu tiếp cận

Người có nhu cầu tiếp cận thường được hiểu là những Người khuyết tật. Mọi người đều có những khiếm khuyết, tuy nhiên có những người mang những khiếm khuyết thể hiện rõ ra bên ngoài và dẫn đến việc bị hạn chế trong một số sinh hoạt hàng ngày như đi lại, học hành, vệ sinh cá nhân, ăn ngủ, lao động.

Tuy nhiên, đối tượng có nhu cầu tiếp cận không chỉ có những người khuyết tật, mà bao gồm tất cả mọi đối tượng gặp những trở ngại hạn chế việc tiếp cận. Có thể căn cứ vào những đặc điểm của việc hạn chế tiếp cận để phân loại các đối tượng dựa trên nhu cầu tiếp cận:
 Đối tượng hạn chế về vận động: bao gồm những người khuyết tật vận động, người đi nạng hoặc gậy chống hoặc lồng chống, người sử dụng xe lăn - xe lắc, người sử dụng tay-chân giả, người cao tuổi, phụ nữ đang mang thai, phụ nữ đẩy xe nôi.
 Đối tượng hạn chế về tầm nhìn: bao gồm những người khiếm thị, người có thị lực kém hoặc bị tổn thương thị giác.
 Đối tượng hạn chế về thính lực: bao gồm những người khiếm thính, người có thính lực kém hoặc bị tổn thương thính giác, người sử dụng các thiết bị trợ thính.
 Đối tượng hạn chế về nhận thức: bao gồm những người thiểu năng, bị tổn thương thần kinh, không có khả năng nhận thức.

Ở Việt Nam cũng như nhiều quốc gia khác trên thế giới, nhu cầu tiếp cận của những người khuyết tật vận động luôn được quan tâm nhiều hơn so với các đối tượng khác.

Lịch sử vận động xoá bỏ rào cản tiếp cận
Nhu cầu tiếp cận đã có từ rất xưa, ngay từ khi có người khuyết tật, người cao tuổi. Nhưng vấn đề tiếp cận cho người khuyết tật chỉ mới được quan tâm trong thế kỷ XX. Để chính phủ và cộng đồng quan tâm đến Người khuyết tật và đấu tranh cho việc hoà nhập cộng đồng của người khuyết tật, các nhóm người khuyết tật tự phát, các tổ chức phi lợi nhuận, phi chính phủ đã tổ chức nhiều chương trình vận động - đấu tranh dưới nhiều hình thức khác nhau để xoá bỏ các rào cản tiếp cận.

Khẩu hiệu của các cuộc vận động và các giải pháp thúc đẩy tiếp cận thường là Tiếp cận không vật cản, Đi lại cho mọi người, Tiếp cận tự do.
Nhiều thành phố lớn trên thế giới đã đưa chương trình xoá bỏ rào cản tiếp cận vào chương trình quy hoạch đô thị, phát triển đô thị bền vững, khai thác và phát triển du lịch bền vững. Nhiều doanh nghiệp xây dựng đưa việc tối đa tiện nghi tiếp cận cho mọi người vào sứ mạng - tầm nhìn của doanh nghiệp, nhằm hướng đến sự phát triển kinh tế bền vững.

Các cuộc vận động xoá bỏ rào cản tiếp cận trên thế giới
 Ở Mỹ, theo như Đạo luật người khuyết tật Mỹ năm 1990, những công trình xây dựng mới, cả công cộng và tư nhân đều phải tiếp cận được. Các doanh nghiệp tư nhân hiện hữu được yêu cầu tăng cường khả năng tiếp cận của các công trình khi thực hiện những cuộc trùng tu tương thích với giá trị của những công trình tiếp cận khác. Bộ tiếp cận Hoa Kỳ là "một cơ quan chính phủ liên quan đến vấn đề thiết kế tiếp cận cho Người khuyết tật." Mạng lưới sự thuận tiện về công việc thảo luận về sự thuận tiện cho người khuyết tật ở nơi làm việc. Nhiều bang ở Mỹ có những đạo luật người khuyết tật riêng.
 Ở Úc, Đạo luật chống phân biệt đối xử với người khuyết tật 1992 có nhiều điều khoản dành cho sự tiếp cận.
 Ở Anh, Đạo luật công bằng 2010 có nhiều điều khoản dành cho sự tiếp cận.
 Ở Nam Mỹ, Đạo luật tăng cường sự công bằng và ngăn chặn nạn phân biệt đối xử bất công 2000 có nhiều điều khoản cho sự tiếp cận.
 Ở Nhật Bản, Luật Giao thông không rào cản toàn diện vào năm 2000 là kết quả của hơn 14 cuộc tuần hành về chủ đề giao thông tiếp cận được tổ chức vào ngày Người Khuyết Tật Nhật Bản (tháng 11 hàng năm)
 Ở Ontario, Canada, Đạo luật người khuyết tật Ontarion năm 2001 nhằm mục đích "tăng cường sự nhận biết, loại bỏ và giảm thiểu những rào cản đối với người khuyết tật…"

Hoạt động vận động xoá bỏ rào cản tiếp cận ở Việt Nam
Ở Việt Nam, các chương trình vận động xoá bỏ rào cản còn thực hiện rải rác, thông qua các bài phóng sự báo chí về giao thông tiếp cận và tập trung vào tiếp cận công trình công cộng như lề đường và xe buýt tiếp cận. Thành quả đạt được từ các hoạt động vận động biện hộ từ các trung tâm sống độc lập hoặc tổ chức cộng đồng là:
 Luật Người Khuyết Tật, có hiệu lực từ ngày 01/01/2011.
 QCVN: 2009/BXD1 - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia - Xây dựng công trình đảm bảo người khuyết tật tiếp cận sử dụng
 TCVN: 2009 "Công trình dân dụng - Nguyên tắc cơ bản xây dựng công trình đảm bảo người khuyết tật tiếp cận sử dụng" do Viện kiến trúc, Quy hoạch đô thị và Nông thôn biên soạn, Bộ xây dựng đề nghị, Tổng cục tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng thẩm định, Bộ Khoa học Công nghệ công bố.

Các Luật, quy định và quy chuẩn xây dựng này là cơ sở pháp lý để tiến hành các hoạt động xoá bỏ rào cản tiếp cận cho người khuyết tật có cơ hội hoà nhập cộng đồng. Để ứng dụng thực tiễn bộ luật, Trung tâm Khuyết tật và Phát triển DRD phối hợp với Liên hiệp hội Người khuyết tật Việt Nam thực hiện Dự án Bản đồ tiếp cận cho Người khuyết tật nhằm tăng sự hoà nhập của Người khuyết tật với cộng đồng và nâng cao nhận thức của cộng đồng về nhu cầu hoà nhập chính đáng của Người khuyết tật.

Giao thông tiếp cận
Khi nhắc đến giao thông, sự tiếp cận đề cập tới việc dễ dàng tiếp cận các địa điểm. Các học giả đã luôn tranh cãi thuật ngữ dễ dàng cần phải được định nghĩa và đo lường. Ở những địa điểm có mức độ tiếp cận cao thì có thể tiếp cận nhiều hoạt động hoặc địa điểm nhanh chóng, ngược lại ở những địa điểm không tiếp cận, con người chỉ có thể tiếp cận được ít địa điểm hơn trong cùng một thời gian.

Một cách đo lường thường được dùng là đo lường sự tiếp cận trong một khu vực phân tích giao thông i là:

trong đó:
i= chỉ số của những điểm gốc
j= chỉ số của những điểm đến đến
f(Cij)=  hàm số của chi phí di chuyển chung (những địa điểm gần hơn hoặc rẻ tiền hơn thì được đánh giá cao hơn những địa điểm xa hơn hoặc đắt tiền hơn)

Đối với phương tiện giao thông không cơ giới chẳng hạn như đi bộ hoặc đạp xe, chi phí di chuyển chung có thể bao hàm các yếu tố thêm vào ví dụ như độ an toàn hoặc độ dốc.

Giao thông ở Luân Đôn sử dụng phương thức tính toán, được biết như là Mức độ tiếp cận của giao thông công cộng (PTAL), sử dụng khoảng cách từ bất kì điểm nào tới trạm dừng của phương tiện giao thông công cộng gần nhất, và tần suất dịch vụ ở những điểm này, để đánh giá sự tiếp cận của một điểm với dịch vụ giao thông công cộng. Sự tiếp cận của xe hơi đề cập tới việc dễ dàng sử dụng bởi người khuyết tật.

Quy hoạch và lập kế hoạch Giao thông tiếp cận

Trên thế giới

Ở Vương quốc Anh, Bộ giao thông đã yêu cầu các chính quyền địa phương đưa ra một Kế hoạch Tiếp cận có thể bao hàm trong Kế hoạch Giao thông Địa phương. Một Kế hoạch Tiếp cận đưa ra cách thức mà chính quyền địa phương có thể nâng cao khả năng tiếp cận đối với công việc, học tập, chăm sóc sức khỏe, các cửa hàng thức ăn và những dịch vụ quan trọng khác của địa phương, đặc biệt cho các nhóm và khu vực yếu thế. Những mục tiêu tiếp cận được định nghĩa trong các Kế hoạch tiếp cận, thường bao gồm khoảng cách hoặc thời gian để tiếp cận các dịch vụ bằng những phương tiện giao thông khác nhau gồm đi bộ, đạp xe và phương tiện giao thông công cộng.

Kế hoạch tiếp cận được giới thiệu như là một kết quả của bài báo cáo "Tạo nên những mối liên hệ: Báo cáo cuối cùng về giao thông và sự loại trừ xã hội". Báo cáo này là kết quả của nghiên cứu được thực hiện bởi nhóm Social Exclusion. Vương quốc Anh cũng có cách thức hành động nhằm tạo ra những xe lửa và những nhà ga tiếp cận: "Thiết kế xe lửa và nhà chờ tiếp cận cho người khuyết tật: Cách thức hành động".[2] Cách thức hành động này đầu tiên được xuất bản vào năm 2002 với mục đích tuân theo Mục 71B của Đạo luật Đường sắt 1993, và được điều chỉnh sau khi tham khảo ý kiến công dân vào năm 2008

Tại Brazil, Curitiba là một thành phố cam kết sử dụng giao thông tiếp cận được. Tiêu biểu nhất cho phương tiện giao thông tiếp cận ở đây là hệ thống ống chờ xe buýt. Ngày nay dân cư thành phố lên đến 1,7 triệu người và vùng đô thị 3 triệu người (2009) và diện tích thành phố cũng được mở rộng ra gấp đôi. Lo ngại nguy cơ phát triển mất kiểm soát chính quyền thành phố đã tiến hành quy hoạch tổng thể với nguyên tắc: "Quy hoạch giao thông là di chuyển con người chứ không phải xe hơi, do đó người đi bộ và giao thông công cộng được ưu tiên tại những khu vực thường xuyên tắc nghẽn." Và năm 1974 hệ thống giao thông công cộng tích hợp (INT) được ra đời cùng với 20 trạm trung chuyển là những trạm chờ hình ống(boarding tube)

Brazil cũng thành lập Ban giao thông tiếp cận tại Rio de Jameirio để đảm nhận công tác quy hoạch và lập kế hoạch cho thành phố giao thông tiếp cận. Ở Mehico có nhóm Công tác về giao thông tiếp cận.

Tại Việt Nam

Phương tiện giao thông tiếp cận
Phương tiện giao thông tiếp cận thường được nhắc đến với đặc điểm sàn thấp. Ở các nước phát triển, xe buýt sàn thấp và xe điện sàn thấp là phương tiện giao thông công cộng tiếp cận phổ biến nhất. Trong các phương tiện giao thông sàn thấp, không có sự hiện diện của những bậc thang nên cho phép người khuyết tật và các đối tượng khác, kể cả phụ nữ đẩy xe nôi có thể tiếp cận được mà không gặp trở ngại.

Về mặt phương tiện, sàn thấp thường kết hợp với sự tiếp cận bình thường từ một lề đường có chiều cao chuẩn. Tuy nhiên, sự tiếp cận của một phương tiện sàn thấp thường sử dụng một phần nâng của lề đường ở trạm xe buýt, hoặc thông qua việc sử dụng một tấm ván nâng ở những trạm  xe buýt nhanh  hoặc trạm dừng tàu điện. Việc tiếp cận từ lề đường là một bước phát triển công nghệ của những năm 1990, ví dụ như là cách sắp đặt bên trong xe buýt không có những bậc thang đã tồn tại nhiều thập kỉ trong một số trường hợp, với những bậc thang lối vào được giới thiệu như thiết kế khung và những quy tắc về chiều cao đã được thay đổi.

Những xe buýt sàn thấp có thể được thiết kế với một thiết bị điều chỉnh chiều cao đặc biệt, cho phép một xe buýt tạm thời hạ thấp sàn, để xe lăn có thể tiếp cận. Đây là xe buýt hạ thấp.

Ở những hệ thống vận chuyển nhanh, phương tiện thường có sàn cùng chiều cao với sân ga nhưng các trạm thường ở dưới lòng đất hoặc được nâng cao, cho nên sự tiếp cận không còn liên quan tới việc cung cấp những phương tiện sàn thấp, nhưng phải cung cấp lối tiệp cận không có những bậc thang từ đường phố tới sân ga (thông thường bởi thang máy, ở một số nơi chỉ dùng cho hành khách khuyết tật, nhằm đảm bảo lối tiếp cận này không bị cản trở bởi những người khỏe mạnh)

Công trình tiếp cận

Nền tảng pháp lý công trình tiếp cận
Nhận thấy nhu cầu tiếp cận các công trình của Người khuyết tật, năm 2002 Bộ Xây dựng đã ký Quyết định số 01/2002-BXD ban hành bộ Quy chuẩn xây dựng và tiêu chuẩn xây dựng cho các đơn vị chủ quản, bao gồm các văn bản hướng dẫn với đầy đủ số liệu cụ thể trong xây dựng:
 + QCXDVN 01: 2002, Quy chuẩn xây dựng công trình để đảm bảo người tàn tật tiếp cận sử dụng.
 + TCXDVN 264: 2002, Nhà và công trình - Nguyên tắc cơ bản xây dựng công trình để đảm bảo người tàn tật tiếp cận sử dụng.

Văn bản được biên soạn căn cứ vào Pháp lệnh về người khuyết tật:

Điều 26: "Việc đầu tư xây dựng mới hoặc cải tạo công trình nhà ở, các công trình công cộng và thiết kế chế tạo các dụng cụ sinh hoạt, các phương tiện giao thông, liên lạc phải tính đến nhu cầu sử dụng thuận tiện của người tàn tật, trước hết là người tàn tật các dạng vận động, thị giác, đồng thời phải tuân thủ tiêu chuẩn, quy chuẩn xây dựng do cơ quan Nhà nước có thẩm quyền ban hành".

Các loại công trình dân dụng cần được tiếp cận
Công trình dân dụng trong tiêu chuẩn TCVN:2009 bao gồm nhà ở và công trình công cộng được gọi tắt là công trình, bao gồm:
 Cơ quan, công trình trụ sở làm việc
 Công trình văn hoá
 Công trình thể thao
 Công trình thương mại
 Công trình khách sạn
 Công trình y tế
 Công trình giáo dục
 Công trình phục vụ giao thông
 Công trình dịch vụ công cộng
 Nhà ở (chung cư, nhà riêng lẻ)

Bình đẳng tiếp cận trong giáo dục và giải trí

Tiếp cận bình đẳng giáo dục cho học sinh khuyết tật được hỗ trợ ở một số quốc gia và được quy định cụ thể trong pháp luật. Việc này vẫn còn là thách thức đối với một số học sinh khuyết tật để có thể tham gia đầy đủ trong các cơ sở giáo dục chính thống, nhưng nhiều công nghệ thích ứng và các chương trình trợ giúp thích hợp đang được cải thiện. Ở Ấn Độ, Hội đồng y tế của Ấn Độ hiện đã thông qua các chỉ thị cho tất cả các cơ sở y tế để làm người khuyết tật phải được tiếp cận dịch vụ y tế dễ dàng. Điều này xảy ra do một kiến nghị của người sáng lập là Tiến sĩ Satendra Singh.

Sinh viên, học sinh khiếm khuyết về thể chất hoặc tâm thần hoặc trong tình trạng khuyết tật có thể yêu cầu được hỗ trợ ghi chép, có thể được cung cấp bởi một doanh nghiệp cung cấp dịch vụ như vậy, như với các dịch vụ dạy kèm. Sách nói, tài liệu  giáo khoa ghi âm có sẵn trong các trường trung học và sau trung học tại Canada. Ngoài ra, sinh viên có thể yêu cầu công nghệ thích ứng để sử dụng máy tính và truy cập Internet.

Gần đây, Việt Nam cũng bắt đầu chú ý vấn đề này. Theo Bộ Luật Người khuyết tật Việt Nam, có hiệu lực từ ngày 01/01/2011 định nghĩa: "Tiếp cận là việc người khuyết tật sử dụng được công trình công cộng, phương tiện giao thông, công nghệ thông tin, dịch vụ văn hóa, thể thao, du lịch và dịch vụ khác phù hợp để có thể hòa nhập cộng đồng". Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Năng lực Người khuyết tật tại Việt Nam đã có Dự án Bản đồ tiếp cận cho Người khuyết tật để tăng sự hoà nhập của Người khuyết tật với cộng đồng và nâng cao nhận thức của cộng đồng về nhu cầu hoà nhập chính đáng của Người khuyết tật trong sự tiếp cận các công trình dân dụng và công trình công cộng. Được sự tài trợ của Tổ chức Nippon Foudation, "Trung tâm sống độc lập" đã giúp một số người khuyết tật không bị cô lập mà được trở lại tham gia những sinh hoạt cộng đồng, có thể sống hoà nhập, có khả năng độc lập tự chủ, cũng như nhận được thông cảm của người bình thường.

Xem thêm

 Bản đồ tiếp cận cho Người khuyết tật
 Công nghệ thông tin tiếp cận

Nguồn tham khảo

Khuyết tật
Quy hoạch đô thị
Khả năng tiếp cận
Giao thông
Thiết kế đô thị
Thuật ngữ quy hoạch đô thị


title: Quernheim

text:
Quernheim là một đô thị thuộc the huyện Diepholz, trong bang Niedersachsen, Đức. Đô thị này có diện tích 6,25 km².

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Diepholz


title: Spermophagus excavatus

text:
Spermophagus excavatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Pic miêu tả khoa học năm 1917.

Chú thích

Tham khảo

Spermophagus


title: Cardiosyne elegans

text:
Cardiosyne elegans là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Martins Neto & Gallego in Martins-Neto, Gallego & Mancuso miêu tả khoa học năm 2006.

Chú thích

Tham khảo

Cardiosyne


title: Scinax exiguus

text:
Scinax exiguus là một loài ếch trong họ Nhái bén.
Nó được tìm thấy ở Venezuela, có thể Brasil, và có thể Guyana.
Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, các khu rừng vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, sông, đầm nước, và đầm nước ngọt có nước theo mùa.

Tham khảo

 La Marca, E. & Mijares, A. 2004. Scinax exiguus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 22 tháng 7 năm 2007.

Scinax


title: Gypsonoma minutana

text:
The Poplar tortricid (Gypsonoma minutana) là một loài bướm đêm thuộc họ Tortricidae. Nó được tìm thấy ở châu Âu (north up to Phần Lan) và Bắc Phi, Thổ Nhĩ Kỳ, Trans-Caucasus, Ural, Kazakhstan, from central châu Á to Siberia và miền đông Nga, Tiểu Á, Iran, Afghanistan, Mông Cổ, Trung Quốc và Nhật Bản.

Sải cánh dài 12–15 mm. Con trưởng thành bay vào tháng 7 in England. In Japan, there are two to three generations per year (in tháng 6, tháng 7 và tháng 8). In Italy, there are two to three generations per year, con trưởng thành bay từ cuối tháng 5 đến giữa tháng 6, cuối tháng 7 to giữa tháng 8 và from giữa tháng 9 đến cuối tháng 10.

Ấu trùng ăn Populus nigra, Populus alba và Populus tremula.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Eurasian Tortricidae

Động vật được mô tả năm 1799
Gypsonoma


title: Thọ Quang, Duy Phường

text:
Thọ Quang (tiếng Trung: 寿光市, Hán Việt: Thọ Quang thị) là một thành phố cấp huyện của địa cấp thị Duy Phường, tỉnh Sơn Đông, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Thành phố này có diện tích 2200 km2, dân số 1,06 triệu người (2002). Mã số bưu chính 262700, mã vùng điện thoại 0536. Thọ Quang được chia thành 5 nhai đạo, 9 trấn.
 Nhai đạo:
 Thánh Thành
 Tôn Gia Tập
 Văn Gia
 Lạc Thành
 Cổ Thành
 Trấn:
 Hầu
 Doanh Lí
 Điền Liễu
 Đài Đầu
 Thượng Khẩu
 Đạo Điền
 Dương Khẩu
 Kỉ Đài
 Hóa Long

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Sơn Đông
Duy Phường
Thành phố tỉnh Sơn Đông


title: Chi Thàn mát

text:
Chi Thàn mát (danh pháp: Millettia) là một chi thuộc họ Đậu.
Chi Thàn mát có khoảng 150 loài, phân bố ở các vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới.

Các loài
Các loài trong chi Thàn mát gồm:

 Millettia aurea
 Millettia bussei
 Millettia capuronii
 Millettia conraui
 Millettia decipiens
 Millettia duchesnei De Wild.
 Millettia elongistyla
 Millettia eriocarpa
 Millettia galliflagrans
 Millettia grandis
 Millettia hitsika
 Millettia lacus-alberti
 Millettia laurentii (Wengé)
 Millettia leucantha
 Millettia macrophylla
 Millettia micans
 Millettia mossambicensis
 Millettia nathaliae
 Millettia orientalis
 Millettia pachycarpa
 Millettia peguensis
 Millettia pinnata
 Millettia psilopetela
 Millettia pterocarpa
 Millettia richardiana
 Millettia sacleuxii
 Millettia schliebenii
 Millettia semsei
 Millettia sericantha
 Millettia stuhlmannii
 Millettia sutherlandii
 Millettia taolanaroensis
 Millettia thonningii
 Millettia unifoliata
 Millettia utilis
 Millettia warneckei

Sử dụng
Loài Millettia pinnata đã được nghiên cứu để sử dụng làm nhiên liệu sinh học.

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài
 Jixueteng/Millettia


title: Evergem

text:
Evergem là một đô thị ở tỉnh Oost-Vlaanderen. Đô thị này bao gồm các thị xã Belzele, Doornzele, Ertvelde, Evergem, Kerkbrugge-Langerbrugge, Kluizen, Rieme, Sleidinge và Wippelgem. Tại thời điểm ngày 1 tháng 1 năm  2006 Evergem có tổng dân số 32.244 người. Tổng diện tích là 75,04 km² với mật độ dân số là 430 người trên mỗi km².

Dân địa phương nổi tiếng
Luc De Vos, ca sĩ nhóm nhạc Gorki
Wilfried Martens, cựu Thủ tướng Bỉ, chủ tịch Đảng Nhân dân châu Âu
Eddy Wally, ca sĩ

Biến động dân số

Opm:Bron:NIS

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang mạng chính thức  - Chỉ bằng tiếng Hà Lan

Đô thị của Oost-Vlaanderen


title: Cerotoma

text:
Cerotoma là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được Chevrolat miêu tả khoa học năm 1837.

Các loài
Các loài trong chi này gồm:
 Cerotoma arcuata Olivier, 1791
 Cerotoma atrofasciata (Jacoby, 1879)
 Cerotoma carecuruensis (Bechyne & Bechyne, 1965)
 Cerotoma dilatipes Jacoby, 1888
 Cerotoma eborifrons Ruppel, 1978
 Cerotoma facialis Erichson, 1847
 Cerotoma hybridus (Bechyne, 1956)
 Cerotoma nodicornis Erichson, 1847
 Cerotoma octonotata (Boheman, 1859)
 Cerotoma quinquefasciata (Latreille, 1813)
 Cerotoma ruficornis (Olivier, 1791)
 Cerotoma salvinii Baly, 1866
 Cerotoma trifurcata (Forster, 1771)
 Cerotoma uncicornis (Germar, 1824)
 Cerotoma variegata (Fabricius, 1792)

Chú thích

Tham khảo

Luperini


title: Sorocaba

text:
Sorocaba là một đô thị và thành phố trong khu vực Đông Bắc của tiểu bang São Paulo ở Brazil. Đây là thành phố lớn thứ 4 bang này.

Tham khảo

Thành phố, thị xã bang São Paulo
Đô thị bang São Paulo


title: Rhyacophila tupikana

text:
Rhyacophila tupikana là một loài Trichoptera trong họ Rhyacophilidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Rhyacophila


title: Hexaplex regius

text:
Hexaplex regius là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả

Phân bố

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

R
Động vật được mô tả năm 1821


title: Eucosmophora pouteriae

text:
Eucosmophora pouteriae là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Costa Rica.

Chiều dài cánh trước là 3.2-3.6 mm đối với con đực và 3.7 mm đối với con cái.

Ấu trùng ăn Pouteria campechiana. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

Chú thích

Tham khảo

Eucosmophora


title: Funa laterculoides

text:
Funa laterculoides là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Turridae.

Miêu tả
Loài này có vỏ dài 20 mm.

Phân bố
Loài này phân bố dọc theo the coasts của Nam Phi.

Chú thích

Tham khảo

 Gastropods.com: Funa laterculoides; truy cập: 3 tháng 3 năm 2011

Funa


title: Villahermosa

text:
Villahermosa có thể là:
 Đô thị Villahermosa thuộc bang Tabasco, México.
 Đô thị Villahermosa thuộc bang Tolima, Colombia.
 Đô thị Villahermosa thuộc tỉnh Ciudad Real, Tây Ban Nha.
 Đô thị Villahermosa del Campo thuộc tỉnh Teruel, Tây Ban Nha.
 Đô thị Villahermosa del Río thuộc tỉnh Castellón, Tây Ban Nha.


title: Snezhinsk

text:
Snezhinsk (tiếng Nga: Снежинск) là một thành phố đóng Nga. Thành phố này thuộc chủ thể Chelyabinsk Oblast. Thành phố có dân số 50.451 người (theo điều tra dân số năm 2002). Đây là thành phố lớn thứ 324 của Nga theo dân số năm 2002. Dân số qua các thời kỳ:

Tham khảo

Thành phố và thị trấn ở tỉnh Chelyabinsk
Thành phố bị đóng cửa
Chương trình vũ khí hạt nhân của Liên Xô


title: Merneptah

text:
Merneptah (hay Merentaph) là vị vua thứ tư của Vương triều thứ 19 của Ai Cập cổ đại. Ông cai trị trong khoảng từ cuối tháng 7 hoặc đầu tháng 8, 1213 đến 2 tháng 5, 1203 TCN theo lịch sử ghi nhận vào thời đó.

Thân thế
Merneptah là con thứ tư của Isetnofret, vợ thứ hai của Ramesses II, và ông đã cưới hoàng hậu Isetnofret II, có thể là một người chị em mang tên mẹ của họ. Và có thể là Merneptah cũng cưới hoàng hậu Takhat, mẹ đẻ của pharaon soán ngôi Amenmesse.

Sau khi 12 người anh lần lượt qua đời, ông được chỉ định làm Thái tử và nối ngôi sau khi Ramesses băng hà. Ông có ít nhất 2 người con:

 Seti II, vua thứ năm của Vương triều thứ 19. Mẹ là Isetnofret II.
 Tiy-Merenese, hoàng hậu của pharaon Setnakhte và là mẹ của pharaon Ramesses III. Không rõ mẹ của công chúa.
 Hoàng tử Merenptah (?), biết đến qua 2 bức tượng của pharaon Merneptah. Ông có lẽ được phong thái tử nhưng bị Amenmesse giết chết.
 Công chúa Isetnofret (?), được gọi là Isetnofret D để phân biệt với các bà Isetnofret khác.
 Hoàng tử Khaemwaset (?), xuất hiện trên tượng của hoàng hậu Isetnofret II.

Chiến dịch
Merneptah đã có đến bên ngoài dăm ba chiến dịch quân sự trong thời gian ông cai trị, phần lớn giao chiến với người Libya, nhũng người-với sự giúp đỡ của Hải nhân (Sea Peoples), đã đe dọa Ai Cập ở phương Tây. Vào năm trị vì thứ năm của ông, Merneptah dẫn đầu chiến thắng 6 tiếng trận đánh trong năm trị vì thứ năm của ông đối với lực lượng Libya và Hải nhân ở thành phố Perire, hầu như đã xác định vị trí ở bờ phía tây vùng châu thổ. Sự miêu tả chiến dịch của ông đánh quân Hải nhân và Libu thì mô tả trong văn xuôi ở bức tường bên cạnh cái cột thứ 6 ở Karnak và bài viết khắc trên bia đá Merneptah, hay còn được biết như bia đá Israel, những cái đã giải thích tới được cho là hoàn toàn sự phá hủy ở Israel vào chiến dịch năm thứ sáu của ông ở Canaan:"Israel bị cướp phá...dòng dõi của nó không còn nữa". Đây được công nhận là bảng tường thuật đầu tiên của người Ai Cập thượng cổ ghi về cuộc sống của Israel--"không như một thành phố hay đất nước, nhưng lại như một bộ lạc hay người".

Kế vị

Merneptah đã cao tuổi khi ông lên ngôi. Merneptah chuyển trung tâm hành chính của Ai Cập từ Piramesse (Pi-Ramesses), kinh đô của cha ông, quay về Memphis, nơi ông xây dựng một cung điện hoàng gia bên cạnh đền thờ của thần Ptah.

Tuy nhiên, sự kế vị của Seti II đã bị thách thức: một vị vua đối thủ có tên là Amenmesse, người là một con trai của Merneptah với Takhat hay, ít khả năng hơn là của Ramesses II, đã nắm quyền kiểm soát Thượng Ai Cập và Kush trong thời gian giữa vương triều trị vì của Seti II. Seti đã có thể đã tái khẳng định quyền lực của mình ở Thebes trong năm thứ năm của ông ta, chỉ sau khi ông đánh bại Amenmesse. Có thể trước khi chiếm lấy Thượng Ai Cập, Amenmesse đã được biết đến như là Messui và đã là phó vương của Kush.

Xác ướp

Merneptah bị viêm khớp và xơ cứng động mạch của tuổi già và mất sau khi một vương triều kéo dài gần một thập kỷ. Ban đầu, Merneptah được chôn trong ngôi mộ KV8 trong Thung lũng các vị vua, nhưng xác ướp của ông đã không được tìm thấy. Năm 1898, nó đã nằm cùng với mười tám xác ướp khác trong một hố nơi giấu xác ướp bí mật được tìm thấy trong lăng mộ của Amenhotep II (KV35) bởi Victor Loret.

Khám nghiệm
Xác ướp của Merneptah được đưa tới Cairo và cuối cùng được tháo băng bởi Tiến sĩ G. Elliott Smith vào ngày 8 tháng 7 năm 1907.

Chú thích

Đọc thêm
Eva March Tappan, ed., The World's Story: A History of the World in Story, Song and Art, (Boston: Houghton Mifflin, 1914), Vol. III: Egypt, Africa, and Arabia, trans. W. K. Flinders Petrie, pp. 47–55, scanned by: J. S. Arkenberg, Department of History, California State Fullerton; Professor Arkenberg has modernized the text and it is available via Internet Ancient History Sourcebook

Pharaon Vương triều thứ Mười chín của Ai Cập
Mất năm 1203 TCN
Năm sinh không rõ
Tân Vương quốc
Xác ướp Ai Cập cổ đại


title: HMS Tiger (C20)

text:
HMS Tiger (C20) là một tàu tuần dương trực thăng và chỉ huy, chiếc dẫn đầu của lớp tàu mang tên nó, và là một trong những tàu tuần dương cuối cùng của Hải quân Hoàng gia Anh Quốc.

Thiết kế và chế tạo
Tiger được đặt lườn như là chiếc tàu tuần dương hạng nhẹ Bellerophon vào năm 1941 tại xưởng tàu John Brown, như một phần của thuộc lớp tàu tuần dương Minotaur. Chúng chỉ có một mức độ ưu tiên thấp trong chế tạo, do áp lực cần có các kiểu tàu chiến khác trong Chiến tranh Thế giới thứ hai, đặc biệt là tàu chống tàu ngầm. Bellerophon được đổi tên thành Tiger vào năm 1945, và được hạ thủy khi chỉ mới hoàn tất một phần vào ngày 25 tháng 10 năm 1945. Nó được đỡ đầu bởi Lady Stansgate, phu nhân Tử tước William Benn, Bộ trưởng Bộ Hàng không và là mẹ của Dân biểu Anthony Wedgewood Benn. Tuy nhiên, công việc hoàn tất Tiger bị ngừng lại vào năm 1946, và nó bị bỏ không tại Dalmuir.

Vào năm 1954, việc chế tạo Tiger được tái tục, nhưng theo một thiết kế mới mà nó trở thành chiếc dẫn đầu của lớp Tiger. Thiết kế được thông qua vào năm 1951, nhưng việc chế tạo chỉ được tiến hành trở lại từ năm 1954. Nó được trang bị pháo QF  Mark N5 hoàn toàn tự đ̣ộng trên những tháp pháo nòng đôi góc cao, mỗi khẩu có khả năng bắn 20 phát mỗi phút; và một dàn pháo hạng hai QF  Mark N1 hoàn toàn tự đ̣ộng bắn được 90 quả đạn mỗi phút cho mỗi khẩu. Nó không có vũ khí phòng không hạng nhẹ hay ống phóng ngư lôi. Hệ thống điều hòa nhiệt độ được trang bị suốt con tàu, cùng một hệ thống liên lạc điện thoại tự động 200 số. Mỗi khẩu đội 6 inch và 3 inch có hệ thống kiểm soát hỏa lực của riêng nó, kết nối với một bộ radar dành riêng. Tiger cuối cùng được đưa vào hoạt động cùng Hải quân Hoàng gia vào tháng 3 năm 1959.

Hoạt động
Sau các hoạt động chạy thử máy, Tiger thực hiện chuyến đi biểu dương lực lượng vào mùa Thu đến các cảng Gdynia, Stockholm, Kiel và Antwerp tại châu Âu. Vào cuối năm 1959, nó được bố trí đến Địa Trung Hải hoạt động trong một năm với vai trò soái hạm của hạm đội dưới quyền Đô đốc Michael Pollock. Nó tham gia các hoạt động tại Viễn Đông trong vụ khủng hoảng Đối đầu Indonesia vào đầu những năm 1960. Đến năm 1966, nó là địa điểm diễn ra cuộc gặp gỡ giữa hai thủ tướng Harold Wilson của Anh và Ian Smith của Rhodesia, nước này đã đơn phương tuyên bố độc lập khỏi Liên hiệp Anh do thái độ khăng khăng của Anh đòi hủy bỏ luật lệ của thiểu số người da trắng. Tiger được đưa về lực lượng dự bị vào năm 1966.

Cải biến – Lạc hậu – Ngừng hoạt động
Tiger trải qua một đợt cải biến lớn tại Căn cứ Hải quân Hoàng gia Devonportđể trở thành một tàu tuần dương trực thăng và chỉ huy từ năm 1968 đến năm 1972. Việc tái cấu trúc bao gồm thay thế các tháp pháo 6 inch bằng một sàn đáp và hầm chứa dành cho bốn máy bay trực thăng Westland Wessex, và sau đó là kiểu Westland Sea King; cùng các bệ phóng tên lửa Sea Cat. Nó cũng có các dàn radar mới và những ống khói cao hơn, cùng những thiết bị chỉ huy, kiểm soát và thông tin liên lạc tiên tiến, khiến nó hữu ích trong vai trò soái hạm của đội đặc nhiệm. Việc tái cấu trúc nó rất tốn kém; nhiều người tranh luận rằng kinh phí dùng để cải biến Tiger cùng với con tàu chị em HMS Blake thành những tàu tuần dương trực thăng đã làm tiêu tốn nhiều nguồn lực, có thể được sử dụng tốt hơn trong những việc khác.

Tiger hoạt động trở lại vào năm 1972. Thủy thủ đoàn đông người đã khiến việc vận hành và bảo quản nó khá tốn kém. Khi các khó khăn về kinh tế diễn ra vào đầu những năm 1970 khiến phải cắt giảm nhân sự quốc phòng đưa đến thiếu hụt về biên chế. Dù sao Tiger cũng phục vụ đủ lâu để kịp tham gia cuộc Duyệt binh Hạm đội của Hải quân Hoàng gia tại Spithead vào năm 1977 nhân kỷ niệm Ngân khánh (25 năm) đăng quang của Nữ hoàng Elizabeth II. Đến năm 1978, Tiger được đưa về lực lượng dự bị, rồi sau đó được đưa vào danh sách loại bỏ vào năm 1979. Cả Tiger lẫn con tàu chị em HMS Blake được cho neo đậu bất động tại Căn cứ Hải quân Hoàng gia Chatham.

Chỉ vài ngày sau khi Chiến tranh Falklands nổ ra vào cuối tháng 3 năm 1982, cả hai được nhanh chóng khảo sát nhằm xác định tình trạng có thể tái sử dụng. Cả hai chiếc đều ở trong tình trạng rất tốt, và được đưa vào ụ tàu (Tiger ở Portsmouth và Blake ở Chatham) bắt đầu công việc tái kích hoạt, với ý định sử dụng các khẩu pháo 6 inch của chúng cho nhiệm vụ bắn phá bờ biển. Đến cuối tháng 5, người ta xác định các con tàu không thể kịp hoàn thành để có thể tham gia chiến tranh, nên công việc bị ngừng lại. Cho dù Chile bày tỏ sự quan tâm muốn sở hữu Tiger (và cả tàu chị em Blake), việc mua bán không tiến triển, và nó bị bỏ không tại cảng Portsmouth trong tình trạng không được bảo trì cho đến giữa năm 1986, khi nó bị bán để tháo dỡ. Nó được kéo đến Tây Ban Nha, và việc tháo dỡ được bắt đầu vào tháng 10 năm 1986.

Tham khảo

 Robert Gardiner, ed., Conway’s All the World’s Fighting Ships 1922 - 1946 (Conway Maritime Press, London, 1980)
 Robert Gardiner, ed., Conway's All the World's Fighting Ships 1947 - 1982 (Conway Maritime Press, London, 1983)
 Jane's Fighting Ships 1950-51 (Janes Publishing, London, 1950)
 Alan Raven and John Roberts, British Cruisers of World War II, (Arms and Armour Press, London, 1980)
 M. J. Whitley, Cruisers of World War Two: An Illustrated Encyclopedia (Arms and Armour Press, London, 1995)
 HMS Tiger at Uboat.net
 A history of the Tiger class

Tàu tuần dương của Hải quân Hoàng gia Anh
Tàu tuần dương trong Chiến tranh Lạnh


title: Les Neyrolles

text:
Les Neyrolles là một xã ở tỉnh Ain, vùng Auvergne-Rhône-Alpes thuộc miền đông nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Ain

Tham khảo

Neyrolles


title: Tiếng Galicia

text:
Tiếng Galicia là một ngôn ngữ thuộc nhánh Ibero-Romance phía Tây, được sử dụng tại Galicia, một cộng đồng tự trị nằm ở tây bắc Tây Ban Nha, cũng như trong các khu chung biên giới nhỏ trong cộng đồng láng giềng tự trị Asturias và Castile và León và ở miền Bắc Bồ Đào Nha. Tiếng Galicia có quan hệ chặt chẽ hơn với tiếng Bồ Đào Nha hơn tiếng Tây Ban Nha, và chia sẻ một ngôn ngữ gốc Galicia-Bồ Đào Nha phổ biến với tiếng Bồ Đào Nha trong thời Trung cổ. Một số tác giả thậm chí xem xét ngày nay tiếng Galicia và tiếng Bồ Đào Nha là các phương ngữ của một ngữ duy nhất, nhưng quan điểm chung thịnh hành, xác nhận bởi Viện Ngôn ngữ Galicia là sự khác biệt, đặc biệt trong ngữ âm và ngữ vựng, là đủ lớn để làm cho họ hai riêng biệt ngôn ngữ. Do điều kiện biên giới chính trị, hai ngôn ngữ này càng khác biệt.

Tham khảo


title: 18 tháng 5

text:
Ngày 18 tháng 5 là ngày thứ 138 (139 trong năm nhuận) trong lịch Gregory. Còn 227 ngày trong năm.

Sự kiện
762 - Sau khi Đường Túc Tông qua đời, Thái tử Lý Dự đăng cơ kế vị hoàng đế triều Đường, tức Đường Đại Tông.
872 - Louis II của Ý lên ngôi trở thành Hoàng đế La Mã lần thứ hai tại Rome, ở tuổi 47. Lần đăng quang đầu tiên của ông là 28 năm trước, vào năm 844, dưới triều đại của cha ông là Lothair I.
1096 - Cuộc thập tự chinh thứ nhất: Khoảng 800 người Do Thái bị tàn sát ở Worms, Đức.
1152 - Henry II của Anh kết hôn với Eleanor xứ Aquitaine. Hai năm sau, ông trở thành vua.
1291 - Cuộc vây hãm Acre đánh dấu sự kết thúc của Thập tự chinh nơi Đất Thánh.
1302 - Bruges Matins, vụ thảm sát về đêm ở nhà tù Pháp tại Bruges bởi các thành viên của dân quân Flemish địa phương.
1388 - Trong trận chiến của hồ Buyur, Tướng Lam Ngọc dẫn đầu một đội quân Trung Quốc tiến công để đánh bại quân Mông Cổ của Nguyên Ích Tông.
1499 - Alonso de Ojeda chèo thuyền từ Cádiz đến Venezuela trên chuyến đi xuyên Nam Mỹ.
1593 - Thomas Kyd buộc tội Christopher Marlowe dị giáo làm cho ông bị bắt giữ.
1631 - Tại Dorchester, Massachusetts, John Winthrop tuyên thệ nhậm chức và trở thành Thống đốc đầu tiên của tiểu bang Massachusetts.
1756 - Chiến tranh Bảy năm bắt đầu khi Vương quốc Anh tuyên chiến với Pháp.
1783 - Những người trung thành với Đế chế Hoa Kỳ lần đầu tiên đến Parrtown (sau này gọi là Saint John, New Brunswick), Canada, sau khi rời Hoa Kỳ.
1794 - Trận Tourcoing diễn ra trong Chiến dịch Flanders của Chiến tranh Liên minh thứ nhất.
1803 - Các cuộc chiến tranh của Napoléon: Vương quốc Anh xóa bỏ Hiệp ước Amiens và tuyên chiến với Pháp.
1804 - Nghị viện Pháp tuyên bố Napoléon Bonaparte là hoàng đế của Pháp.
1811 - Trận Las Piedras: Chiến thắng quân sự đầu tiên của cuộc cách mạng Río de la Plata ở Uruguay do José Artigas đứng đầu.
1812 - John Bellingham bị kết tội tử hình vì vụ ám sát Thủ tướng Anh Spencer Perceval.
1848 - Lễ thành lập Quốc hội Đức đầu tiên (Nationalversammlung) diễn ra tại Frankfurt, Đức.
1860 - Abraham Lincoln thuộc Đảng Cộng hòa thắng cử tổng thống trước William H. Seward, người sau này trở thành Bộ trưởng Ngoại giao Hoa Kỳ.
1863 - Nội chiến Hoa Kỳ: Cuộc vây hãm Vicksburg bắt đầu.
1896 - Một cuộc hoảng loạn tại Khodynka Field ở Moskva trong các lễ hội đăng quang của Sa hoàng Nicholas II của Nga dẫn đến cái chết của 1.389 người.
1900 - Vương quốc Anh tuyên bố bảo hộ cho Tonga.
1912 - Bộ phim Ấn Độ đầu tiên "Shree Pundalik" của Dadasaheb Torne, được phát hành tại Mumbai.
1916 - Nguyễn Phúc Bửu Đảo trở thành hoàng đế thứ 12 của triều Nguyễn, đặt niên hiệu là Khải Định.
1917 - Chiến tranh thế giới thứ nhất: Đạo luật dịch vụ sửa đổi năm 1917 được thông qua cho phép Tổng thống Hoa Kỳ nắm quyền kiểm soát.
1927 - Thảm họa trường Bath: 45 người, trong đó có nhiều học sinh bị giết trong một vụ nổ bom, thực hiện bởi một thành viên hội đồng trường học bất mãn với một số chính sách của trường ở Michigan.
1927 - Sau khi được thành lập trong 20 năm, Chính phủ Trung Hoa Dân Quốc chấp thuận Đại học Tongji là một trong những trường đại học quốc gia đầu tiên của Trung Quốc Dân Quốc.
1933 - Tổng thống Franklin D. Roosevelt ký một dự thảo thành lập Tennessee Valley Authority (TVA).
1944 - Chính phủ Liên Xô trục xuất Crimean Tatars.
1948 - Lập pháp viện đầu tiên của Trung Quốc Dân Quốc chính thức thành lập tại Nam Kinh.
1953 - Chiến tranh Đông Dương: Chiến dịch Thượng Lào kết thúc với kết quả là Pathet Lào giành quyền kiểm soát được một số vùng lãnh thổ.
1955 - Cuộc di cư Việt Nam thực hiện lệnh di cư hơn 310.000 dân thường Việt Nam gồm binh sĩ và các thành viên không phải là người Việt của Quân đội Pháp từ Bắc vào miền Nam Việt Nam sau khi kết thúc Chiến tranh Đông Dương lần thứ nhất.
 1961 - Công ước Quốc tế đã được thông qua tại Hội nghị viên của Liên hiệp quốc tế về quan hệ ngoại giao giữa các nước trên thế giới và miễn trừ ngoại giao.
 1964 - Việt Nam đã khánh thành cầu Hàm Rồng (ở Thanh Hoá) và đoạn đường sắt Hàm Rồng - Vinh dài 156 km.
 1969 - Chương trình Apollo: Tàu Apollo 10 được phóng lên quỹ đạo.
 1974 - Thử nghiệm vũ khí hạt nhân: Theo dự án Smiling Buddha, Ấn Độ đã thành công kích nổ vũ khí hạt nhân đầu tiên của mình trở thành quốc gia thứ sáu sở hữu vũ khí hạt nhân.
 1978 - Thực hiện Hiệp định vận chuyển hàng không giữa hai nước Việt-Pháp, chuyến bay đầu tiên của Hãng hàng không dân dụng Pháp đã đến sân bay Tân Sơn Nhất, Thành phố Hồ Chí Minh.
 1980 - Núi St. Helens phun trào ở bang Washington, Hoa Kỳ, giết chết 57 người và gây thiệt hại 3 tỷ USD.
1980 - Phong trào dân chủ Gwangju: Sinh viên tại Gwangju, Hàn Quốc bắt đầu biểu tình nhằm kêu gọi cải cách dân chủ.
1990 - Tại Pháp, một chiếc tàu TGV cải tiến đạt kỷ lục về phương tiện trên đường sắt có tốc độ nhanh nhất thế giới là 515,3 km/h.
1991 - Một lãnh thổ ở miền bắc Somalia tuyên bố độc lập khỏi phần còn lại của quốc gia, tức Somaliland, song không được cộng đồng quốc tế công nhận.
1994 - Quân đội Israel rút lui hoàn toàn khỏi Dải Gaza sau khi chiếm đóng và đưa khu vực cho người Palestine cai trị.
2005 - Bức ảnh thứ hai từ Kính viễn vọng Không gian Hubble xác nhận rằng Sao Diêm Vương có hai mặt trăng mới là Nix và Hydra.
2009 - LTTE bị chính quyền Sri Lanka đánh bại, chấm dứt gần 26 năm chiến đấu giữa hai bên.
2015 - Ít nhất 78 người chết trong vụ lở đất do mưa lớn ở thị trấn Salgar ở Colombia.

Sinh
 1897 - Nguyễn Giác Ngộ, Thiếu tướng Quân đội Việt Nam Cộng hòa (mất 1967)
 1920 - Giáo hoàng Gioan Phaolô II (mất 2005)
 1922 - Nhạc sĩ Đỗ Nhuận, nguyên là Tổng thư ký Hội Nhạc sĩ Việt Nam khoá 1 và khoá 2. (mất 1991)
 1958 - Châu Nhuận Phát, Diễn viên người Hồng Kông
 1962 - Sandra, ca sĩ Đức
 1988 - Taeyang, thành viên nhóm nhạc Hàn Quốc Big Bang
 1990 - Yuya Osako, cầu thủ người Nhật
2000- Onda - thành viên nhóm nhạc Everglow

Mất
 1926 - Nguyễn Văn Phước, tướng lĩnh Việt Nam Cộng hòa (mất 1971)
 1990 - Giuse Maria Trịnh Văn Căn - Hồng y Công giáo thứ 2, người Việt Nam (sinh 1923)
 2021 – Charles Grodin, dien viên Mỹ (sinh 1935)

Những ngày lễ và kỷ niệm
 Ngày Khoa học và Công nghệ Việt Nam

Tham khảo

Tháng năm
Ngày trong năm


title: Eatonina martae

text:
Eatonina martae là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Cingulopsidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Eatonina


title: Anthurium cuspidiferum

text:
Anthurium cuspidiferum là một loài thực vật thuộc họ Araceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Benavides, G. & Pitman, N. 2003. Anthurium cuspidiferum. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Ecuador
C


title: Agrypnus arctior

text:
Agrypnus arctior là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1895.

Chú thích

Tham khảo

Agrypnus