title: UPC-E

text:
UPC-E là một biến thể của UPC-A cho phép tạo ra các mã vạch gọn gàng hơn bằng cách loại bỏ bớt các số 0 "dư thừa". Do vậy tạo ra mã vạch của UPC-E có kích thước chiều rộng chỉ cỡ một nửa kích thước ấy của mã vạch UPC-A (với cùng một mật độ in ấn), UPC-E nói chung được sử dụng trên các bao gói hàng hóa có kích thước nhỏ khi mã vạch của UPC-A không thể đưa vào được.

Chuyển UPC-A thành UPC-E
Không phải chuỗi số 12 số nào của UPC-A cũng có thể chuyển sang UPC-E. Chỉ có một số chuỗi có khả năng chuyển đổi đó. Quy tắc như sau:
Nếu mã nhà sản xuất (5 số) kết thúc với chuỗi "000", "100" hay "200" thì chuỗi số của UPC-E sẽ bao gồm 2 chữ số đầu tiên của mã nhà sản xuất + ba số cuối của mã sản phẩm được thay vào vị trí của chuỗi bị loại bỏ, tiếp theo là số thứ ba trong mã nhà sản xuất. Mã sản phẩm phải nằm trong khoảng 00000 đến 00999.
Nếu mã nhà sản xuất kết thúc bởi chuỗi "00", nhưng không phải các trường hợp liệt kê trong mục #1 nói trên, chuỗi số của UPC-E bao gồm ba chữ số đầu của mã nhà sản xuất + hai chữ số cuối của mã sản phẩm + chuỗi số "3". Mã sản phẩm phải nằm trong khoảng 00000 đến 00099.
Nếu mã nhà sản xuất kết thúc bởi chuỗi "0", nhưng không rơi vào các trường hợp đã nói ở các mục #1 hay #2 nói trên, chuỗi số của UPC-E sẽ bao gồm 4 chữ số đầu tiên của mã nhà sản xuất + chữ số cuối của mã sản phẩm + chuỗi số "4". Mã sản phẩm phải nằm trong khoảng 00000 đến 00009.
Nếu mã nhà sản xuất không có số 0 nào, chuỗi số của UPC-E sẽ bao gồm toàn bộ 5 chữ số của mã nhà sản xuất và số cuối cùng của mã sản phẩm. Mã sản phẩm phải nằm trong khoảng từ 00005 đến 00009.

Sau khi thực hiện xong việc chuyển đổi các mã nhà sản xuất và mã sản phẩm của UPC-A thành chuỗi số của UPC-E gồm 6 số, người ta bổ sung vào trước chuỗi này số hệ thống (0 hoặc 1) và vào sau chuỗi này số kiểm tra đã tính từ trước của UPC-A. Như vậy chuỗi số hoàn chỉnh của UPC-E như sau:

Số hệ thống + Chuỗi 6 số đã biến đổi + Số kiểm tra của UPC-A.

Quy tắc này được liệt kê trong bảng dưới đây:

Cấu trúc vật lý
Quy ước: Các bit có giá trị 1 được in bằng mực đen thành một đường thẳng đứng, các bit có giá trị 0 không được in (hoặc được in bằng mực trắng) thành một đường thẳng đứng có cùng độ rộng với bit có giá trị 1.

Mã vạch UPC-E có cấu trúc vật lý như sau:
Vùng lặng trước
Các vạch bảo vệ trái, có giá trị nhị phân 101.
Mã hóa nhị phân của 6 số đã chuyển hóa từ chuỗi 10 số bao gồm nhà sản xuất và mã sản phẩm. Việc mã hóa này cũng tuân theo quy tắc chẵn lẻ và phụ thuộc vào giá trị của số kiểm tra và số hệ thống. Quy tắc này được liệt kê dưới đây.
Các vạch bảo vệ phải, có giá trị nhị phân 010101.
Vùng lặng sau.

Quy tắc chẵn lẻ với số kiểm tra
Bảng dưới đây viết tắt với C là chẵn, L là lẻ.

Các giá trị nhị phân theo chẵn lẻ
Chuỗi mã hóa nhị phân theo chẵn hay lẻ của các giá trị số từ 0 đến 9 được liệt kê trong bảng sau:

In ấn
Thông thường đối với UPC-E, người ta in các vạch bảo vệ dài hơn so với các vạch của 6 số được mã hóa về phía dưới. Sáu số này in ở dưới phần các vạch của chúng. Số hệ thống in ở góc bên trái, phía dưới và trước các vạch bảo vệ trái. Số kiểm tra được in ở góc bên phải, phía dưới và sau các vạch bảo vệ phải. Tám số này có mục đích để người bán (hay kiểm kê) hàng có thể nhập dữ liệu bằng tay khi vì một lý do nào đó mà máy quét không đọc được dữ liệu đã mã hóa trong các vạch.

Ví dụ
Giả sử cần chuyển đổi chuỗi số UPC-A "123456000087" sang chuỗi UPC-E. (Quy tắc tính số kiểm tra: xem thêm bài UPC-A#Quy tắc tính

Tách chuỗi số này thành 4 phần.
Số hệ thống bằng 1.
Mã nhà sản xuất 23456.
Mã sản phẩm 00008.
Số kiểm tra 7.

Hai chuỗi số mã nhà sản xuất và mã sản phẩm phù hợp cho việc chuyển đổi sang UPC-E và giá trị của chuỗi UPC-E được tạo ra bằng "234568" (xem phần Chuyển UPC-A thành UPC-E trên đây). Do vậy chuỗi mã vạch UPC-E hoàn chỉnh là "12345687".

Áp dụng quy tắc chẵn lẻ cho số kiểm tra bằng 7 và số hệ thống bằng 1 ta có chuỗi mã hóa của 6 số sẽ là: LCLCLC. Do vậy chuỗi số 234568 sẽ được mã hóa như sau:
Số thứ nhất có giá trị bằng 2, mã hóa theo tính lẻ, có giá trị nhị phân là 0010011.
Số thứ hai có giá trị bằng 3, mã hóa theo tính chẵn, có giá trị nhị phân là 0100001.
Số thứ ba có giá trị bằng 4, mã hóa theo tính lẻ, có giá trị nhị phân là 0100011.
Số thứ tư có giá trị bằng 5, mã hóa theo tính chẵn, có giá trị nhị phân là 0111001.
Số thứ năm có giá trị bằng 6, mã hóa theo tính lẻ, có giá trị nhị phân là 0101111.
Số thứ sáu có giá trị bằng 8, mã hóa theo tính chẵn, có giá trị nhị phân là 0001001.

Xem thêm

CorelDRAW các phiên bản mới thường có cài đặt sẵn bộ phần mềm tạo mã vạch: Menu - Edit - Insert Barcode.
UPC-A
UPC bổ sung 2 số
UPC bổ sung 5 số
EAN-13
EAN-8

Tham khảo

Mã vạch
EAN-UCC
UPC
Công nghệ


title: Nyctiophylax dicellatus

text:
Nyctiophylax dicellatus là một loài Trichoptera trong họ Polycentropodidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Nyctiophylax


title: 9167 Kharkiv

text:
9167 Kharkiv (1987 SS17) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 18 tháng 9 năm 1987 bởi L. I. Chernykh ở Đài vật lý thiên văn Crimean.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 9167 Kharkiv

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1987


title: Puységur, Gers

text:
Puységur là một xã thuộc tỉnh Gers trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Xã này có độ cao trung bình 150 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Gers


title: Trematocara zebra

text:
Trematocara zebra là một loài cá thuộc họ Cichlidae. Nó là loài đặc hữu của Cộng hòa Dân chủ Congo. Môi trường sống tự nhiên của chúng là hồ nước ngọt.

Nguồn
 Bigirimana, C. 2005. Trematocara zebra. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 5 tháng 8 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Trematocara
Động vật Cộng hòa Dân chủ Congo
Động vật đặc hữu Cộng hòa Dân chủ Congo
Động vật được mô tả năm 1996
Cá nước ngọt châu Phi


title: Định Tương

text:
Định Tương (chữ Hán giản thể: 定襄县, âm Hán Việt: Định Tương huyện) là một huyện thuộc địa cấp thị Hãn Châu, tỉnh Sơn Tây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện Định Tương có diện tích 864 km², dân số năm 2003 là 210.000 người. Huyện Định Tương có 3 trấn và 12 hương.
Trấn: Thành Quan, Hà Biên, Hoành Đạo.
Hương: Dương Phương, Nam Trang, Quý Trang, Thần Sơn, Tương Thôn, Nam Vương, Lý Gia Trang, Đổng Gia Yển, Sử Gia Cương, Bạch Thôn, Thụ Lục, Quan Trang.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Sơn Tây
Hãn Châu


title: Montfranc

text:
Montfranc  là một xã ở tỉnh Aveyron, thuộc vùng Occitanie ở miền nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Aveyron

Tham khảo

Xã của Aveyron


title: Dicranomyia sulphuralis

text:
Dicranomyia sulphuralis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranomyia
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Aeolus elegantulus

text:
Aeolus elegantulus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Burmeister miêu tả khoa học năm 1875.

Chú thích

Tham khảo

biologie|2011|10|30}}

Aeolus


title: Raffaello

text:
Raffaello, thường gọi là Raphael, tên đầy đủ là Raffaello Sanzio da Urbino (6 tháng 4 hoặc 28 tháng 3 năm 1483 – 6 tháng 4 năm 1520) là họa sĩ và kiến trúc sư nổi tiếng người Ý. Cùng với Michelangelo và Leonardo da Vinci, ông hình thành bộ ba bậc thầy vĩ đại vào thời đó.

Raphael là một họa sĩ rất năng suất, ông có một xưởng vẽ rất lớn, và bất chấp cái chết khá sớm của ông ở tuổi 37, đã để lại một khối lượng lớn các tác phẩm. Nhiều tác phẩm của ông được tìm thấy trong tòa thánh Vatican, nơi những bức bích họa trong Dãy phòng Raffaello ở ngay trung tâm, và đây cũng là các tác phẩm lớn nhất trong sự nghiệp của ông. Các tác phẩm nổi tiếng nhất là The School of Athens trong tòa nhà Vatican Stanza della Segnatura. Sau những năm đầu tiên của ông ở Rome nhiều tác phẩm của ông đã được thực hiện tại xưởng vẽ, với chất lượng giảm đáng kể. Ông có ảnh hưởng lớn trong suốt cuộc đời, mặc dù bên ngoài Rome tác phẩm của ông đã được biết đến chủ yếu từ các bức vẽ hợp tác với người khác của ông. Sau cái chết của ông, ảnh hưởng của Michelangelo - đối thủ lớn của ông - đã trở nên rộng rãi hơn cho đến thế kỷ thứ 18 và 19, khi sự hòa nhã và hài hòa của Raphael đã một lần nữa được coi là kiểu mẫu. Sự nghiệp của ông chia thành ba giai đoạn và ba phong cách, do Giorgio Vasari mô tả đầu tiên: những năm đầu tiên của ông ở Umbria, sau đó một thời gian khoảng bốn năm (1504-1508) tiếp thu những truyền thống nghệ thuật của Florence, tiếp theo là thời gian mười hai năm cuối cùng thành công và bận rộn ở Rome, khi ông làm việc cho hai vị Giáo hoàng và các cộng sự thân thiết của họ.

Tiểu sử

Ông sinh tại một thành phố nhỏ Urbino nhưng quan trọng về mặt nghệ thuật ở miền trung Ý trong vùng Marche, nơi cha ông Giovanni Santi là họa sĩ riêng của Công tước. Danh tiếng của nhóm nghệ sĩ đã được tạo dựng bởi Federico III da Montefeltro, một Tư lệnh thành công lớn đã được Giáo hoàng phong là công tước Urbino - và qua đời một năm trước khi Raphael được sinh ra. Sự nhấn mạnh của nhóm văn nghệ Federico bao gồm khá nhiều tác phẩm văn học nghệ thuật hơn, nhưng Giovanni Santi là một nhà thơ kiêm họa sĩ, ông đã viết một trường ca mô tả cuộc đời của Federico, và cả hai đã viết văn thơ và sản xuất các trang trí cho nhóm như một hình thức vui chơi giải trí. Bài thơ của ông dành cho Federico cho thấy ông đã thể hiện nhận thức của các họa sĩ Bắc Ý tiên tiến nhất, và các nghệ sĩ Hà Lan trong giai đoạn đầu. Trong nhóm nghệ sĩ rất nhỏ của Urbino ông có lẽ đã được coi là thành viên của gia đình cầm quyền hơn so với hầu hết các họa sĩ trong cùng nhóm.

Federico mất đi và được con trai của ông Guidobaldo da Montefeltro kế vị, người đã kết hôn với Elisabetta Gonzaga - con gái của vua vùng Mantua, nơi nổi tiếng nhất nước Ý với các hoạt động âm nhạc và nghệ thuật tạo hình. Dưới sự tài trợ của hai vợ chồng, nhóm nghệ sĩ của Ubino vẫn tiếp tục là một trung tâm văn học nghệ thuật. Lớn lên trong cộng đồng văn hóa này đã tạo điều kiện cho Raphael nghệ thuật cư xử và kỹ năng xã hội tuyệt vời, sử gia Vasari nhấn mạnh. Hình thức phát triển văn hóa nghệ thuật này tại Urbino đã trở thành hình mẫu của một loạt các tổ chức nhân văn trên toàn nước Ý qua việc mô tả chi tiết của Baldassare Castiglione trong tác phẩm The Book of the Courtier kinh điển của ông, xuất bản năm 1528. Castiglione chuyển đến Urbino vào năm 1504, khi Raphael đã không còn ở đó nữa nhưng thường xuyên ghé qua, và họ đã trở thành những người bạn tốt của nhau. Castiglione trở nên thân thiết với những khách mời thường xuyên của nhóm - Pietro Bibbiena và Pietro Bembo - cả hai sau đó đều trở thành Hồng y. Hai người lúc đó đều đã là các nhà văn nổi tiếng, trong tương lai đều ở Rome khi Raphael tới đó. Raphael hòa nhập một cách dễ dàng trong giới thượng lưu trong suốt cuộc đời của ông, đây là một trong những yếu tố tạo ra một ấn tượng sai lệch về sự thành công dễ dàng trong sự nghiệp của Raphael. Mặc dù ông đã không được giáo dục một đầy đủ, nhưng cũng không rõ vì sao ông lại đọc tiếng Latin một cách dễ dàng.

Từ năm 1508, ông nhận lời mời của Giáo hoàng, đã vẽ một chùm bích hoạ trong thánh thất Vatican trong vòng 5 năm. Cho đến tận ngày nay ta cũng có thể chiêm ngưỡng tác phẩm đó ở 4 bức bích hoạ trên 4 bức tường trong thánh thất Vatican (Bốn gian phòng Raffaello).
Năm đó Giáo hoàng đã yêu cầu Raffaello vẽ 4 bức bích hoạ hàm chứa 4 nội dung: Thần học, Triết học, Văn nghệ, Pháp luật. Trong bức Triết học là một toà kiến trúc lớn trải dài từ gần đến xa, xa hơn là một mái vòm. Hai nhà triết học vĩ đại đi phía trước là Platon và Aristotle, phía sau là những nhà triết học, khoa học cổ Hi Lạp. Raffaello muốn thể hiện cho những người kế tục tư tưởng văn hoá cổ Hy Lạp đã vượt lên trên thế hệ trước của mình. Nói tóm lại, Raffaello đã từ bỏ lối vẽ cứng nhắc khi bàn về vấn đề Tôn giáo mà thay vào đó là những nội dung tư tưởng phục hưng văn hoá cổ Hi Lạp, hình thành nên những cấu tứ độc đáo, mới lạ.

Ngoài chuyên môn họa sĩ, Raffaello còn là một kiến trúc sư lỗi lạc. Bằng chứng là việc thiết kế nhà thờ Thánh Pie tại Vatican ở Roma. Ông cũng đã có những đóng góp quan trọng trong quy hoạch tổng thể Nhà thờ lớn và đồng thời còn là người phụ trách công việc thi công công trình này.

Khi công trình chưa hoàn thành thì ông mất ở tuổi 37 vào năm 1520. Với những cống hiến to lớn của mình thì danh hiệu Thánh hội họa của thời kì văn hóa Phục Hưng xứng đáng với ông. Nội dung thường là tôn giáo và lịch sử.

Một số tác phẩm

Chú thích

Sách tham khảo
 Blunt, Anthony, Artistic Theory in Italy, 1450-1660, 1940 (refs to 1985 edn), OUP, ISBN 0-19-881050-4
 Gould, Cecil, The Sixteenth Century Italian Schools, National Gallery Catalogues, London 1975, ISBN 0-947645-22-5
 Roger Jones and Nicholas Penny, Raphael, Yale, 1983, ISBN 0-300-03061-4
 Landau, David in:David Landau & Peter Parshall, The Renaissance Print, Yale, 1996, ISBN 0-300-06883-2
 Pon, Lisa, Raphael, Dürer, and Marcantonio Raimondi, Copying and the Italian Renaissance Print, 2004, Yale UP, ISBN 978-0-300-09680-4
 Shearman, John; Raphael in Early Modern Sources 1483-1602, 2003, Yale University Press, ISBN 0-300-09918-5
 Vasari, Life of Raphael from the Lives of the Artists, edition used: Artists of the Renaissance selected & ed Malcolm Bull, Penguin 1965 (page nos from BCA edn, 1979)
 Wölfflin, Heinrich; Classic Art; An Introduction to the Renaissance, 1952 in English (1968 edition), Phaidon, New York.

Liên kết ngoài

 Ten drawings and three paintings from the Royal Collection
 Web Gallery of Art
 Most of the Raphael/Raimondi prints from the San Francisco Museums
 smARThistory: Raphael's Alba Madonna

Đọc thêm
 The standard source of biographical information is now: V. Golzio, Raffaello nei documenti nelle testimonianze dei contemporanei e nella letturatura del suo secolo, Vatican City and Westmead, 1971
 The Cambridge Companion to Raphael, Marcia B. Hall, Cambridge University Press, 2005, ISBN 0-521-80809-X,
 New catalogue raisonné in several volumes, still being published, Jürg Meyer zur Capellen, Stefan B. Polter, Arcos, 2001-2008
 Raphael. James H. Beck, Harry N. Abrams, 1976, LCCN 73-12198, ISBN 0-8109-0432-2
 Raphael, Pier Luigi De Vecchi, Abbeville Press, 2003. ISBN 0789207702
 Raphael, Bette Talvacchia, Phaidon Press, 2007. ISBN 9780714847863
 Raphael, John Pope-Hennessy, New York University Press, 1970, ISBN 0-8147-0476-X
 Raphael: From Urbino to Rome; Hugo Chapman, Tom Henry, Carol Plazzotta, Arnold Nesselrath, Nicholas Penny, National Gallery Publications Limited, 2004, ISBN 1-85709-999-0 (exhibition catalogue)
 The Raphael Trail: The Secret History of One of the World's Most Precious Works of Art; Joanna Pitman, 2006. ISBN 0091901715
 Raphael - A Critical Catalogue of his Pictures, Wall-Paintings and Tapestries, catalogue raisonné by Luitpold Dussler published in the United States by Phaidon Publishers, Inc., 1971, ISBN 0-7148-1469-5 (out of print, but there is an online version here  )
Wolk-Simon, Linda. (2006). Raphael at the Metropolitan: The Colonna Altarpiece. New York: The Metropolitan Museum of Art. ISBN 9781588391889.

Họa sĩ Ý
Nghệ thuật Phục Hưng
Sinh năm 1483
Mất năm 1520
Người Urbino
Họa sĩ Phục hưng
Họa sĩ Công giáo


title: Conoderus collaris

text:
Conoderus collaris là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schwarz miêu tả khoa học năm 1906.

Chú thích

Tham khảo

Conoderus


title: Cours-les-Bains

text:
Cours-les-Bains  là một xã thuộc tỉnh Gironde trong vùng Nouvelle-Aquitaine tây nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Gironde

Tham khảo

Courslesbains


title: Du lịch Hàn Quốc

text:
Du lịch Hàn Quốc là một ngành của kinh tế Hàn Quốc. Trong năm 2007, Hàn Quốc thu hút được 6.400.000 du khách nước ngoài, là quốc gia thứ 36 thế giới về số lượng khách quốc tế đến tham quan . Hơn sáu triệu khách du lịch nước ngoài tham quan Hàn Quốc trong năm 2006 . Khách du lịch nước ngoài đã chi tiêu 2,31 tỷ đô la Mỹ năm 2006, Hàn Quốc đã xếp hạng 31 trong doanh thu du lịch trong năm 2006 Hầu hết khách du lịch Hàn Quốc không phải là người Triều Tiên đến từ Nhật Bản, Trung Quốc, Đài Loan, hay Hồng Kông. Sự phổ biến gần đây của văn hóa Hàn Quốc trong những nước này đã khiến cho ngành du lịch Hàn Quốc tăng trưởng nhanh. Seoul là địa điểm du lịch chủ yếu dành cho du khách không phải người Triều Tiên.

Các điểm đến du lịch nổi tiếng bên ngoài Seoul bao gồm vườn quốc gia Seorak-san, thành phố lịch sử Gyeongju, và đảo á nhiệt đới Jeju. Đi du lịch tới Bắc Triều Tiên thường là không thể ngoại trừ với sự cho phép đặc biệt, nhưng trong những năm gần đây tổ chức tour du lịch nhóm đã thực hiện dân Hàn Quốc tới núi Kŭmgangsan ở Bắc Triều Tiên.

Du lịch quốc tế và nội địa
Phần lớn ngành du lịch Hàn Quốc được hỗ trợ bởi khách du lịch trong nước. Nhờ có mạng lưới rộng lớn các tuyến tàu hỏa và xe buýt, hầu hết điểm đến tại các thành phố lớn ở Hàn Quốc đều nằm trong phạm vi đi về một ngày. Khách du lịch quốc tế chủ yếu đến từ các nước lân cận ở châu Á. Nhật Bản, Trung Quốc, Hong Kong, và Đài Loan chiếm khoảng 75% tổng số khách du lịch quốc tế . Ngoài ra, làn sóng Hàn Quốc đã mang lại số lượng ngày càng tăng của khách du lịch từ Đông Nam Á.

Khách du lịch quốc tế thường nhập cảnh qua Sân bay quốc tế Incheon, gần Seoul, năm 2006 đã được bầu chọn là sân bay tốt nhất thế giới. Một số du khách khác nhập qua các cảng của quốc gia các sân bay quốc tế khác, đặc biệt là Busan.

Sự hỗ trợ của chính phủ
Thông qua Bộ Văn hóa và Du lịch và cơ quan trực thuộc là Tổng cục du lịch Hàn Quốc (KTO), chính phủ Hàn Quốc làm việc tích cực để hỗ trợ du lịch trong phạm vi Hàn Quốc. Sự hỗ trợ này là nhằm thúc đẩy để thúc đẩy kinh tế địa phương, giảm việc chi tiêu ở nước ngoài của công dân Hàn Quốc, và để cải thiện hình ảnh quốc tế của đất nước. KTO nhắm đến mục tiêu thu hút 10 triệu lượt khách du lịch quốc tế đến Hàn Quốc vào năm 2010.

Chú thích

Tham khảo

Du lịch Hàn Quốc


title: Coelioxys tiburonensis

text:
Coelioxys tiburonensis là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1924.

Chú thích

Tham khảo

T
Động vật được mô tả năm 1924


title: Villamayor de Treviño

text:
Villamayor de Treviño là một đô thị trong tỉnh Burgos, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 99 người.

Tham khảo

Đô thị ở Burgos


title: Notre-Dame-de-Bondeville

text:
Notre-Dame-de-Bondeville là một xã thuộc tỉnh Seine-Maritime trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Huy hiệu

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-Maritime
Seine-Maritime
Normandy

Tham khảo
INSEE

Liên kết ngoài
Website about the Museum at the Rope factory
Notre-Dame-de-Bondeville on the Quid website

Xã của Seine-Maritime


title: Teucholabis flavofimbria

text:
Teucholabis flavofimbria là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Teucholabis
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Brouilla

text:
Brouilla là một xã thuộc tỉnh Pyrénées-Orientales trong vùng Occitanie phía nam Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 46 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Pyrénées-Orientales


title: Catocala manitoba

text:
Catocala manitoba hoặc Catocala praeclara manitoba là một loài bướm đêm thuộc họ Erebidae. Nó được tìm thấy ở Manitoba.

Ấu trùng ăn Populus và Salix.

Liên kết ngoài
Species info

Chú thích

Catocala


title: Cộng hòa Liên bang Trung Mỹ

text:
Cộng hòa Liên bang Trung Mỹ (), còn gọi là Liên hiệp tỉnh Trung Mỹ () trong năm đầu tiên hình thành, là một quốc gia có chủ quyền tại Trung Mỹ, bao gồm các lãnh thổ nguyên thuộc Đô đốc lệnh Guatemala của Tân Tây Ban Nha. Quốc gia này tồn tại từ tháng 9 năm 1821 đến 1841, và là một nền cộng hòa dân chủ.

Biểu tượng trên quốc kỳ vào năm 1823–1824 ghi liên bang (trong tiếng Tây Ban Nha) là Provincias Unidas del Centro de América ("Liên hiệp tỉnh Trung Mỹ"); tuy nhiên, trong hiến pháp năm 1824 thì trên quốc huy và quốc kỳ ghi República Federal de Centroamérica / Centro América ("Cộng hòa Liên bang Trung Mỹ").

Cộng hòa bao gồm lãnh thổ các quốc gia Guatemala, El Salvador, Honduras, Nicaragua, và Costa Rica hiện nay. Trong thập niên 1830, có thêm tỉnh thứ sáu là Los Altos với thủ phủ tại Quetzaltenango – lãnh thổ của tỉnh này nay là vùng cao nguyên tây bộ Guatemala và bang Chiapas ở nam bộ México.

Liên bang tan rã do nội chiến từ năm 1838 đến năm 1840. Quá trình tan rã bắt đầu khi Nicaragua tách ra khỏi Liên bang vào ngày 5 tháng 11 năm 1838, tiếp theo sau đó là Honduras và Costa Rica (nguồn khác thì ghi Nicaragua ly khai ngày 30 tháng 4). Liên bang tan rã trên thực tế vào năm 1840, khi đó bốn trong năm tỉnh ban đầu đã tuyên bố độc lập. Tuy nhiên, Liên bang chỉ chính thức tan rã khi El Salvador tuyên bố là một cộng hòa độc lập vào tháng 2 năm 1841. Vì thời kỳ này hỗn loạn nên không có ngày tháng chính xác, song theo ghi chép thì vào ngày 31 tháng 5 năm 1838, Quốc hội đã họp để tuyên bố rằng các tỉnh có quyền tự do lập nên các cộng hòa độc lập của mình. Trên thực tế, điều này chỉ tạo ra căn cứ pháp lý cho tiến trình tan rã đã bắt đầu từ trước.

Lịch sử

Độc lập 1821–1822
Từ thế kỷ 16 đến 1821, Trung Mỹ, ngoài Panama, đã hình thành nên Phó vương Guatemala trong Đế quốc Tây Ban Nha. Năm 1821, Đại hội tại Trung Mỹ Người Criollo tại Thành phố Guatemala đã soạn thảo Đạo luật Độc lập Trung Mỹ tuyên bố độc lập của khu vực từ Tây Ban Nha, có hiệu lực vào ngày 15 tháng 9 năm đó. Quá trình này không có máu và không có sự kháng cự của chính quyền Tây Ban Nha với tư cách là Chuẩn tướng Gabino Gaínza, cùng với tất cả các thống đốc hoàng gia của năm tỉnh. Ngày đó vẫn được đánh dấu là ngày độc lập bởi hầu hết các quốc gia Trung Mỹ.

Sáp nhập vào Đế quốc México, 1822–1823
Độc lập tỏ ra ngắn ngủi, khi luật pháp và trật tự địa phương bị phá vỡ. Do sự cạnh tranh trong khu vực, nhiều địa phương từ chối chấp nhận các cường quốc liên bang mới được thành lập ở Guatemala - San Salvador, Comayagua, León và Cartago đang trong cuộc nổi dậy mở. Tình trạng hỗn loạn tiếp theo đã thúc đẩy tầng lớp giàu có và bảo thủ sở hữu đất đai để ủng hộ liên bang với México. Vào ngày 25 tháng 1 năm 1822, tư vấn Junta ở Thành phố Guatemala đã bỏ phiếu để sáp nhập. Một vài tuần sau đó, tướng Vicente Filísola, sứ giả của Hoàng đế Agustín de Iturbide của Đệ nhất Đế quốc México, đã đến Guatemala làm người cai trị mới.

Việc sáp nhập gây tranh cãi, với một số người nhìn thấy hiến pháp México với việc bãi bỏ chế độ nô lệ và thành lập thương mại tự do như một sự cải thiện về hiện trạng. Những người tự do ở Trung Mỹ ở San Salvador phản đối việc này và từ chối chấp nhận quyền hạn của Filísola. Quân đội đã được ra lệnh để dập tắt bất đồng. Trong trường hợp của Costa Rica, đất nước quyết định tham gia Đế quốc México như một phần của các nghị quyết sau khi kết thúc Trận Ochomogo (ngày 5 tháng 4 năm 1823), được xem là cuộc nội chiến đầu tiên củ Costa Rica. Sau khi Iturbide thoái vị (ngày 19 tháng 3 năm 1823), México trở thành một nước cộng hòa (chính thức tuyên bố ngày 1 tháng 11 năm 1823) và đưa ra các tỉnh Trung Mỹ bị sáp nhập trước đây để xác định vận mệnh của mình. Filísola đã chuyển quyền lực của mình sang Hội đồng Lập hiến Quốc gia được thành lập nhanh chóng, bao gồm các đại diện từ mỗi tỉnh trong số năm tỉnh thành. Vào ngày 1 tháng 7 năm 1823, Quốc hội Trung Mỹ tuyên bố độc lập tuyệt đối từ Tây Ban Nha, México, và bất kỳ quốc gia nước ngoài nào khác, và thiết lập một hệ thống cộng hòa của chính phủ.

Sự tái lập của Cộng hòa Liên bang 1823–1840
Hội đồng tự do thống trị đã bầu Manuel José Arce làm tổng thống nhưng ông nhanh chóng quay lưng lại với phe riêng của mình và giải tán Hội đồng. San Salvador tăng trong cuộc nổi dậy chống lại chính quyền liên bang. Honduras và Nicaragua tham gia cuộc nổi dậy và Arce bị lật đổ vào năm 1829. Những người chiến thắng là Francisco Morazán, ông dẫn đầu nắm quyền và Morazán được tuyên bố là tổng thống năm 1830. Để xoa dịu những người ủng hộ tự do, thủ đô được chuyển từ Thành phố Guatemala đến San Salvador năm 1831 nhưng Morazán giữ quyền lực đang suy yếu khi những người bảo thủ giành lại quyền kiểm soát ở các tỉnh.

Hội đồng năm 1838 đã hoãn lại với tuyên bố rằng các tỉnh được tự do cai trị mình khi Cộng hòa Liên bang giải thể. Năm 1839 Morazán bị lưu đày như những phiến quân từ Guatemala, Honduras và Nicaragua vào San Salvador, trục xuất các tổ chức cai quản tổ chức khu vực với nhau.

Giải thể liên bang
Trong thực tế, liên đoàn phải đối mặt với những vấn đề không thể vượt qua, và liên bang trượt vào cuộc nội chiến giữa 1838 và 1840. Sự tan rã của nó bắt đầu khi Nicaragua tách ra khỏi liên bang trên ngày 05 tháng 11 năm 1838, tiếp theo là Honduras và Costa Rica (Một số nguồn khác chỉ ra rằng thời điểm ly khai của Nicaragua là ngày 30 tháng 4). Do tính chất hỗn loạn của thời kỳ này, một ngày chính thức phá hủy không tồn tại, nhưng vào ngày 31 tháng 5 năm 1838, Đại hội đã họp để tuyên bố rằng các tỉnh được tự do tạo ra các nước cộng hòa độc lập của riêng họ. Trong thực tế, điều này chỉ thừa nhận một cách hợp pháp quá trình tan rã đã bắt đầu. Liên bang này kết thúc hiệu quả vào năm 1840, lúc đó bốn trong số năm tiểu bang của nó đã tuyên bố độc lập. Sự kết thúc chính thức chỉ xảy ra khi El Salvador tự tuyên bố thành lập một nước cộng hòa độc lập vào tháng 2 năm 1841.

Tên và biểu tượng
Ngày nay, tất cả năm lá cờ của các quốc gia kế nhiệm vẫn giữ nguyên mô hình liên bang cũ của hai dải màu xanh bên ngoài bao quanh một sọc trắng bên trong (Costa Rica đã sửa đổi cờ của nó một cách đáng kể vào năm 1848, làm tối màu xanh và thêm một dải màu đỏ bên trong đôi). Tiểu bang thứ sáu ngắn ngủi của Los Altos đã bị México sáp nhập với tên là bang Chiapas.

Các Liên hiệp liên bang của Trung Mỹ sau đó
 Liên minh đầu tiên là vào năm 1842 bởi cựu tổng thống Francisco Morazán, người đã tham gia vào một cuộc đấu tranh giành quyền kiểm soát Costa Rica. Sau khi nắm quyền kiểm soát thủ đô, Morazán tuyên bố ông sẽ tạo ra một đội quân lớn để tái lập Cộng hòa Liên bang thành Liên bang Trung Mỹ và dự định bao gồm El Salvador, Guatemala, Honduras và Nicaragua, nhưng cảm giác nổi tiếng đã nhanh chóng chống lại ông và một cuộc nổi loạn đột ngột khiến ông bị bắt và hành quyết bằng cách bắn đội hình vào ngày 15 tháng 9 năm đó.
 Liên minh thứ hai được thực hiện vào tháng 10 năm 1852 khi El Salvador, Honduras và Nicaragua tạo ra một Liên bang Trung Mỹ (Federación de Centro América). Liên bang kéo dài chưa đầy một tháng.
 1856–1857, khu vực này đã thiết lập thành công một liên minh quân sự để đẩy lùi cuộc xâm lược của phóng viên tự do Hoa Kỳ William Walker.
 Tổng thống Guatemala, Justo Rufino Barrios đã cố gắng tái hợp quốc gia bằng vũ khí vào những năm 1880 nhưng ông qua đời trong trận chiến gần thị trấn Chalchuapa, El Salvador.
 Liên minh thứ ba của Honduras, Nicaragua và El Salvador là Đại Cộng hòa Trung Mỹ (República Mayor de Centroamérica) kéo dài từ 1896 đến 1898.
 Liên minh mới nhất xảy ra giữa tháng 6 năm 1921 và tháng 1 năm 1922 khi El Salvador, Guatemala, Honduras và Costa Rica thành lập Liên bang Trung Mỹ (thứ hai). Hiệp ước thành lập liên bang này đã được ký kết tại San José, Costa Rica, vào ngày 19 tháng 1 năm 1921. Hiệp ước quy định việc tạo ra một trạng thái của bốn quốc gia trong tương lai, theo một hiến pháp. Liên bang thứ hai này gần như đã trở nên khờ dại ngay từ đầu, chỉ có một Hội đồng Liên bang Lâm thời được tạo thành từ các đại biểu từ mỗi tiểu bang.

Xem thêm
Grand Colombia - một trạng thái liên bang hậu Tây Ban Nha ngắn ngủi
Peru – Liên bang Bolivia - một bang liên bang hậu Tây Ban Nha ngắn ngủi khác
Vòng tròn vàng (quốc gia được đề xuất) - liên kết Caribbean được đề xuất
Liên minh các quốc gia Nam Mỹ
Hệ thống tích hợp Trung Mỹ
Thỏa thuận kiểm soát biên giới Trung Mỹ-4

Tham khảo

Chấm dứt năm 1838
Lịch sử Trung Mỹ
Lịch sử Nicaragua
Lịch sử Guatemala
Lịch sử El Salvador
Lịch sử Honduras
Quốc gia Trung Mỹ
Cựu quốc gia Bắc Mỹ


title: Placidochromis polli

text:
Placidochromis polli là một loài cá thuộc họ Cichlidae. Nó là loài đặc hữu của Malawi. Môi trường sống tự nhiên của chúng là hồ nước ngọt.

Chú thích

Tham khảo

 Kasembe, J. 2005. Lethrinops polli. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 4 tháng 8 năm 2007.

Động vật Malawi
Placidochromis


title: Les Ternes

text:
Les Ternes là một xã ở tỉnh Cantal, thuộc vùng Auvergne-Rhône-Alpes ở miền trung nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Cantal

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Les Ternes sur le site de l'Institut géographique national
 Le point 45N3E sur le Degree Confluence Project

Ternes


title: Nguyễn Văn Thành (nhà Nguyễn)

text:
Nguyễn Văn Thành (chữ Hán: 阮文誠; 1758 – 1817) thiếu thời đã theo cha chinh chiến, về sau là võ tướng, văn thần thời Nguyễn. Với những chiến công, những lời tấu chiến lược, ông đã góp công lớn khi đưa Nguyễn Phúc Ánh lên ngôi và trở thành vị vua đầu tiên của nhà Nguyễn - vua Gia Long.

Cuộc đời và sự nghiệp

Thân thế
Nguyễn Văn Thành sinh ngày 13 tháng 11 âm lịch năm Mậu Dần (1758). Tiên tổ người xứ Thuận Hóa, phủ Triệu Phong, huyện Quảng Điền, tổng Phú Ốc, xã Bác Vọng. Tằng tổ là Nguyễn Văn Toán dời vào Gia Định. Tổ là Nguyễn Văn Tính lại dời đến ở Bình Hòa. Cha là Nguyễn Văn Hiền lại dời vào Gia Định.

Sử sách ghi: "Nguyễn Văn Thành trạng mạo đẹp đẽ, tính trầm nghị, thích đọc sách, tài võ nghệ".

Võ nghiệp
Năm Quý Tị 1773, ông cùng cha ra tận đất Phú Yên ngày nay để theo Định Vương Nguyễn Phúc Thuần, chống Tây Sơn.

Năm Ất Mùi 1775, tháng 7 âm lịch, Phú Yên bị đánh úp, cai đội Nguyễn Văn Hiền tử trận .

Năm Mậu Tuất 1778, ông theo Nguyễn Văn Hoàng đóng đồn ở Phan Rí. Khi Nguyễn Văn Hoàng mất, Nguyễn Ánh cho triệu ông về.

Năm Bính Ngọ 1786, ông cùng Lê Văn Quân giúp quân Xiêm đánh tan quân Miến Điện ở Sài Nặc (trên đất Xiêm), vua Xiêm thán phục trở về đem vàng, lụa đến tạ, lại ngỏ ý một lần nữa giúp quân cho Nguyễn Ánh thu phục Gia Định. Nguyễn Ánh triệu chư tướng hội bàn, ông tâu rằng: "Vua Thiếu Khang chỉ một lữ còn dựng được cơ đồ nhà Hạ. Ta nuôi sức mạnh mà thừa chỗ sơ hở thì việc có thể làm được, lính Xiêm tàn ngược, không nên nhờ họ giúp, nếu nhờ binh lực họ mà thành công lại có sự lo sau, không bằng cứ yên tĩnh để chờ cơ hội là hơn". Vua cho là phải, nên việc ấy không nhắc đến nữa.

Năm Đinh Mùi 1787, vào mùa thu, Đại Nam Liệt Truyện ghi: "...trận đánh ở Mỹ Tho, quân ta thất lợi. Hoặc có người bảo Thành về ẩn quê nhà, để đợi thời cơ. Thành nói rằng: 'Nghĩa cả vua tôi sống chết vẫn theo đi, sự thành bại nhờ trời, ta đoán trước sao được, và nhân bị quở mà đi, nhân thua mà trốn là phản phúc, tiền nhân ta không làm thế.'".

Năm Tân Dậu 1801, ông lãnh ấn Khâm Sai Chưởng Tiền Quân, Bình Tây Đại tướng Quân, Điều bát chư đạo bộ binh, tước Quận Công.

Ông là người "biết chữ, hiểu nghĩa sách, biết đại thể, ở trong chư tướng, vua rất trọng Thành , không cứ việc lớn việc nhỏ đều hỏi để quyết đoán. Mỗi khi ông đến chầu vua cho ngồi thong dong hỏi han, ông cũng đem hết sức hiểu biết tiềm tàng, tình hình ngoài biên, sự đau khổ của dân, kế hoạch nhà nước, mưu kế việc binh, biết điều gì là nói hết, cũng nhiều bổ ích".

Về tài cầm binh, Nguyễn Văn Thành là vị tướng "phân tích kỹ lưỡng, đâu là điểm mạnh, đâu là thế yếu, rồi mới quyết đoán, lúc tiến, khi lui nhằm giảm thiểu hao tổn tướng sĩ".

Trong một truyền dụ của triều đình còn ghi: "quân ta giao tranh, đánh ba trận thắng ba trận, ta lấy được tuy chưa bắt được hết nhưng cũng là toàn thắng. Đó thực là do đại tướng giỏi cầm quân và các quân vui theo mệnh lệnh."
Năm Quý Dậu 1813, sau khi xác định được rõ vị trí chiến lược quan trọng của Đà Nẵng từ trước nên triều đình nhà Nguyễn đã cho đo đạc cửa biển của địa danh này, kết hợp với việc vẽ bản đồ và bố trí thủy quân. ông được vua cử đi lập pháo đài Điện Hải và đài An Hải nằm hai bên tả hữu sông Hàn, ở miền giáp giới với biển, để kiểm soát thuyền bè ra vào và trấn giữ Đà Nẵng .

Về sau, triều đình cho rằng các pháo đài này có thành trì, trấn giữ hùng mạnh ở bờ biển khác hẳn những pháo đài khác nên đặc cách cho gọi là thành.

Tổng trấn Bắc thành
Năm Nhâm Tuất 1802, vua Gia Long nghĩ Bắc Hà mới bình định, dân vật đổi mới, cố đô Thăng Long lại là trung tâm của Bắc thành với nghìn năm văn hiến đồng thời cũng là nơi đã từng chứng kiến bao cuộc thăng trầm của lịch sử dân tộc, nên được trọng thần để trấn thủ bèn phong cho ông làm Tổng trấn Bắc thành, còn vua trở về kinh đô Phú Xuân (tức Huế ngày nay). Ban cho sắc ấn trong ngoài mười một trấn đều thuộc về ông kiêm quản. Các việc truất nhắc quan lại, xử quyết việc án, đều được tiện nghi làm việc, sau mấy năm mà đất Bắc Hà được yên trị.

Vào tháng Chạp năm 1802, tại Thuận Hóa, ông đứng chủ tế ở lễ truy điệu các tướng sĩ bỏ mình trong cuộc chiến giữa Nguyễn Ánh với lực lượng Tây Sơn. Ông đã soạn bài Văn tế tướng sĩ trận vong, lúc tế ông đọc bài văn này , lấy cái cảm tình của một ông võ tướng mà giãi bày công trạng anh hùng của kẻ đã qua, thổ lộ tấm lòng thương tiếc của người còn lại, lời văn thống thiết, giọng văn hùng hồn, đây thật là một áng văn chương tuyệt bút của nền văn học Việt Nam..

Do một sự giao hoà tự nhiên của đất trời mà sách còn chép rằng: "khi Tiền quân Nguyễn Văn Thành đọc bài văn tế trên, chung quanh đài lễ mây mù khói nổi, vang vọng tiếng gươm đao chát chúa và tiếng ngựa hí cuồng. Trên không trung, từng luồng gió rít ngang, nghe mơ hồ tiếng than vãn nhớ thương lẫn tiếng chân người rầm rập đi qua. Khi bài văn tế kết thúc, trời quang, mây mù tan hết, cảnh vật chung quanh trở nên tĩnh lặng như cũ. Phải chăng đây là oan hồn của bao nhiêu binh lính và lương dân đã bỏ mình trong chiến trận, hiển linh để nghe bài văn tế giải oan cho họ?"".

Biết nỗi thống khổ của người dân sau nội chiến, ông đề xuất:

- Giảm thuế điền, thuế thân.

- Thi hành phép phân chia ruộng.

Ngoài ra, ông còn khuyến dân chúng kiểm tra nghiêm ngặt, gia cố đê điều vì nước sông Nhĩ Hà chảy mạnh.

Là một võ tướng, Nguyễn Văn Thành lại là người rất coi trọng việc giáo dục học hành thi cử, năm Quý Hợi 1803, ông cho khắc in Thánh Dụ Quảng Huấn. Giáp Tý 1804, ông tâu:"Hiện nay thánh thượng lưu ý đào tạo nhân tài, chia đặt đốc học, rèn đúc học trò, để cống hiến cho đất nước. Đó thực là cơ hội lớn để sửa đổi phong tục tác thành nhân tài. Nhưng sự dạy dỗ mới bắt đầu thì văn khoa cử nên có kiểu mẫu để làm khuôn phép cho học trò. Vậy xin chuẩn định học quy, khiến cho người dạy lấy đó mà dạy học trò và học trò lấy đó làm chuyên nghiệp để cho giảng dạy khảo khóa lấy đó mà theo". Vua liền chuẩn lời tâu.

Cũng trong năm Giáp Tý 1804, ông đã nỗ lực thống nhất các đồ cân, đo, lường ở các trấn Bắc Thành đồng thời  cho đúc thước đạc điển được dùng từ Quảng Bình trở vào Nam và thước Kinh được dùng từ Nghệ An trở ra Bắc.

Cùng thời gian lãnh mệnh triều đình đứng ra coi việc xây dựng lại Bắc Thành, Nguyễn văn Thành đã cho tu bổ Văn Miếu-Quốc Tử Giám, dựng thêm Khuê Văn Các. Đây là một kiến trúc có giá trị độc đáo về khía cạnh văn hóa và mỹ thuật. Công việc được hoàn thành vào mùa thu năm 1805. Kiến trúc được đặt ở cửa Nghi Môn và chính tại đây hằng năm vào mùa Xuân và mùa Thu, chọn hai ngày Đinh lệnh cho quan đến tế, lại lấy bốn tháng giữa Xuân, Hạ, Thu, Đông tổ chức khảo thí học trò.

Năm Bính Dần 1806, sau khi xem xét kỹ lưỡng nguồn gốc đường biên giới phía bắc dựa vào địa dư từ thuở trước đến thực tế hiện tại, ông đã đề nghị đưa thư và xin đề cử người trao đổi với quan nhà Thanh, vạch rõ địa giới hai nước, dù vua Gia Long chưa quyết định. Vào mùa đông cùng năm, khi vào kinh chầu, ông đã dâng bản đồ nội ngoại 11 trấn và các phủ, châu, huyện tất cả 164 bản.

Tháng 12 năm Đinh Mão 1807, Nguyễn văn Thành cho khắc sách Đại học diễn nghĩa.

Năm Kỷ Tị 1809, gặp Bắc Thành dân đói, ông dâng sớ tâu: "Nước lấy dân làm gốc, dân lấy ăn làm đầu. Sau khi các trấn bị thiên tai, nhân dân ngày càng đói lắm, xin bàn cách phát chẩn và cho vay để đỡ túng ngặt cho dân". Vua đều nghe theo.

Soạn thảo luật Gia Long
Năm Canh Ngọ 1810, ông được triệu về kinh, lãnh ấn Trung quân, rồi được giao cử chức Tổng tài cùng với Vũ Trinh và Trần Hựu soạn bộ Hoàng Việt Luật Lệ (thường được gọi là luật Gia Long). Việc soạn Hoàng Việt Luật Lệ bắt đầu từ tháng 2 năm 1811 và đến tháng 8 năm 1812 thì hoàn tất. Bộ luật có hai phần, chia làm hai mươi hai quyển, có tất cả ba trăm chín mươi tám điều, ban hành năm 1812, đến năm 1815 được khắc in. Hoàng Việt Luật Lệ là bộ luật đầy đủ và hoàn chỉnh nhất thời bấy giờ.

Trước khi ban hành, Nguyễn Văn Thành có dâng sớ tâu lên vua Gia Long, trong sớ ông trình bày về việc: "...đặt lại quy tắc khoan hồng và thưởng phạt. Khi xem đến luật triều Thanh, đức Thánh thượng nhận thấy đó là bộ luật gồm đủ các sắc luật của các triều đại trước, nên ban sắc chỉ dạy các quan đem ra bàn bạc, xem xét cùng hạ thần ngỏ hầu chọn lấy những gì khả dĩ soạn thành bộ luật riêng để dùng trong nước... Sách đã dạy: Trừng phạt để về sau không còn phải trừng phạt nữa, đặt ra tội hình để về sau không còn phải dùng đến tội hình nữa. Điều đó há chẳng phải là điều mà Đức Thánh thượng hằng mong muốn hay sao?"

Hoàng Việt Luật Lệ xếp theo sáu loại: Lại, Hộ, Lễ, Binh, Hình, Công luật. Cũng giống như luật Hồng Đức, đây là một bộ luật phối hợp, điều chỉnh các mối quan hệ xã hội thuộc nhiều lãnh vực khác nhau: từ luật hình sự, luật dân sự, luật tố tụng, luật hôn nhân gia đình đến cả luật hành chính, luật tài chính, luật quân đội và luật tư pháp quốc tế. Hoàng Việt Luật Lệ là luật thực định của một triều đại tồn tại hơn một thế kỉ và nó góp phần ổn định trật tự xã hội, củng cố các phong tục, tập quán cổ truyền tốt đẹp của dân tộc cùng với nhiều định chế rất tiến bộ.

Nghiên cứu Hoàng Việt Luật Lệ và tham khảo từ các sách khác, chúng ta mới thấy được phần đóng góp và sáng tạo của các tác giả bộ luật này, và cũng từ đó thấy được tinh thần nhân đạo của nó.

Điều dễ thấy nhất trong bộ luật là các cực hình trong luật nhà Thanh như: Tru di tam tộc, Lăng trì, Yêm,… đều hoàn toàn bị loại bỏ.

Ngoài ra, tính nhân đạo của bộ luật còn thấy rõ qua từng phiên tòa mở trong năm ( trừ các tội Mưu phản, Đại phản nghịch, Đạo tặc...).Theo luật, các phiên xử thường tổ chức vào đầu mùa thu chứ không mở vào đầu mùa hè vì theo luật, mùa hè thời tiết nóng, sẽ ảnh hưởng xấu đến việc buộc tội của các phán quan. Nếu phiên tòa xử trong mùa thu năm nay mà chưa có phán quyết cuối cùng thì phải đợi đến mùa thu năm tới mới quyết án chung thẩm. Trường hợp tội nhân bị án tử hình ( giam chờ đợi để chống án hoặc xin ân xá hay chờ thỉnh ý vua )thì cũng phải đợi đến mùa thu khi có phiên tòa mới xử chung thẩm. Việc mở phiên tòa vào mùa thu là điểm đáng chú ý của bộ luật này mà đến nay chưa có bộ luật nào ngay cả luật các nước khác có được, điểm đặc thù về tính nhân đạo của Hoàng Việt Luật Lệ.

Vào tháng 1 năm 1812, Nguyễn Văn Thành được sung chức tổng tài trong việc biên soạn Quốc Triều Thực Lục. Như vậy trong cùng một khoảng thời gian, ông đã kiêm nhiệm hai chức Tổng tài.

Được triệu tập giữ chức Tổng tài biên soạn Quốc Triều Thực Lục, Nguyễn Văn Thành dâng phong thư kín viết ra bốn điều mà điều thứ ba:"xin kén thêm nho thần để sung Sử cục" vua chấp nhận và cho thực hiện (San định Quốc Sử).

Khi công việc đi dần vào ổn định thì sự kiện 1817 xảy ra và đến hơn 4 năm sau việc biên soạn công trình này mới được tiếp tục dưới thời vua Minh Mạng.

Vụ án có nguồn gốc từ một bài thơ

Năm Ất Hợi 1815, người con trưởng của ông là ông Nguyễn Văn Thuyên cũng chính là phò mã của vua Gia Long thi đỗ hương cống. Vốn là người hâm mộ văn chương, ông Thuyên thường làm thơ, ngâm vịnh văn thơ với những kẻ sĩ. Bấy giờ lại nghe nói có hai người ở Thanh Hóa là Nguyễn Văn Khuê và Nguyễn Đức Nhuận có tiếng là hay chữ, ông Thuyên có làm một bài thơ tặng, thơ dịch âm rằng:
Văn đạo Ái Châu đa tuấn kiệt,
Hư hoài trắc tịch dục cầu ty.
Vô tâm cửu bảo Kinh Sơn phác,
Thiện tướng, phương tri Ký-bắc Kỳ.
U-cốc hữu hương thiên lý viễn,
Cao vương minh-phượng cửu thiên tri.
Thư hồi được đắc Sơn trung tể,
Tá ngã kinh-luân chuyển hóa ky.

Dịch nghĩa là:
Ái-châu nghe nói lắm người hay,
Ao ước cầu hiền đã bấy nay.
Ngọc phác Kinh-Sơn tài sẵn đó,
Ngựa Kỳ Ký-bắc biết lâu thay.
Mùi hương hang tối xa nghìn dặm,
Tiếng phượng gò cao suốt chín mây.
Sơn tể phen này dù gặp gỡ,
Giúp nhau xoay-đổi hội cơ này.

Một số người vốn có tị hiềm với ông dựa vào hai câu cuối của bài thơ mà lập luận, suy đoán, thêu dệt thành ý phản loạn, truất ngôi vua.

Mọi việc kêu oan của ông đều không được Gia Long minh xét. Vị quan, một đời tận tụy, hiểu rằng: Án đã xong rồi, vua bắt bề tôi chết, bề tôi không chết không phải là trung, di biểu để lại còn ghi: "Sớm rèn tối luyện dệt thành cái tội rất độc ác cho cha con thần, không biết kêu oan vào đâu, chỉ chết mà thôi". Ông bị bức tử, buộc phải uống thuốc độc trong ngục vào năm Đinh Sửu (1817), hưởng thọ sáu mươi tuổi, con trai ông là Nguyễn Văn Thuyên thì bị xử án chém.

Nhận định và phục hồi công trạng
Nguyễn Văn Thành là bậc nho tướng, giỏi việc quân, biết dùng người hiền tài, mang phong thái của một bậc chiêu hiền đãi sĩ, việc tài chánh, giao thiệp với ngoại bang, biên soạn hình luật, không gì không làm được, giỏi văn chương, giao hảo với Ngô Nhân Tịnh, có thơ tặng đáp với Lê Quang Định, nhưng sau 1817 thơ văn phần nhiều không thấy hành thế, nay chỉ còn vài tác phẩm trong đó nổi tiếng nhất là bài "Văn Tế Tướng Sĩ Trận Vong" viết bằng chữ Nôm.

"Với những chiến công oanh liệt giúp vua Gia Long khai công và bài văn tế Trận Vong Tướng Sĩ, thêm bộ luật Gia Long, Nguyễn Văn Thành đã ghi tên mình vào lịch sử Việt Nam từ cuối thế kỉ 18 sang đầu thế kỉ 19, là một văn gia, là một nhà kiêm cả chính trị, pháp luật".

Sách Đại Nam Liệt Truyên còn ghi:
"...Thành có văn võ tài lược, lâm trận dụng binh mưu lược rồi mới đánh cho nên ít khi thua, lúc đầu trung hưng, công ấy tốt lắm. Đến khi Bắc hà đã định, một mình đương công việc Tổng trấn không động đến lời nói nét mặt mà trộm giặc đều yên, bày mưu chốn miếu đường, bày tâu sự nghị đều được thi hành, có thể gọi là người có mưu giỏi trị nước."

Năm Tự Đức thứ nhất, Mậu Thân 1848, Đông các đại học sĩ Vũ Xuân Cẩn đệ tấu xin gia ân cứu xét lại vụ án của nguyên Tổng trấn Bắc thành. Đến năm Mậu Thìn 1868, sau khi nguyên niên được 21 năm, vua Tự Đức đã truy xét công trạng, lại chiếu giải oan cho liệt dự miếu Trung hưng công thần, truy phục Chưởng Trung Quân đại tướng quân quận công cho Nguyễn Văn Thành. Sau đây là bản dịch nghĩa Sắc gia ân do dịch giả Lê Xuân Hoàng phụng dịch:

Nhân lúc vận trời đang hưng vượng Hoàng Đế phán rằng:
Ta nghĩ công thần là khí tốt của nước nhà, là người có quyền lớn, những việc làm kỳ lạ đều bày ra tốt đẹp, có công và có tội cũng có khi xảy ra. Các quan nhà Châu đều đặt ra tám nghị (điều) còn bên sách Tả truyện thì có mười điều là để khen chê những người có công hay có tội.
Trước đây Vọng Các Công Thần là ông Quận Công Thành, NGUYỄN VĂN THÀNH là một người công thần cũ, là con của ông NGUYỄN VĂN HIỀN, là một nhà trung nghĩa đời đời đều có công, đã từng đánh giặc nhiều phen, đánh trăm trận lên đến Đại tướng, chức đến Thượng công.
Sử sách còn để rõ ràng. Về triều đại Gia Long, nhân vì người con có tội, mà để lụy cho cha, có dâng biểu lên thì nhà Vua cũng cảm động. Đến triều đại Minh Mạng, Thiệu Trị cũng đem ra xét và đã thi ân tha tội. Trẫm ngưỡng truy vì ta đây thấy chỗ đời trước cũng thương tiếc đến công trạng. Sắc cho đình thần phải hai ba lần xét lại cho rõ ràng, rồi cho lại chức tước đúng như nguyên hàm mà thờ tự.
Như thế là đã thi ân nhiều cho ông NGUYỄN VĂN THÀNH được phục chức Vọng Các Công Thần, tước Quận Công, được thờ vào miếu Trung Hưng Công Thần và cho cáo mạng để an ủi linh hồn.
Than ôi ! Công lao nặng như đá, không lẽ vì một chút đứa con mà phải bị mất hết, cho nên phải truy lục lại để tỏ rõ là ơn của nhà Vua vậy.
Như vậy là đã đối xử một cách rất hậu đối với tướng tài, nhà Vua không quên ơn của người có công, mặc dầu đã qua đời lâu nhưng vẫn như còn sống vậy.
Ngày 17 tháng 4 năm Tự Đức thứ 21.

Lăng mộ
Lăng mộ Trung Quân Nguyễn Văn Thành hiện an vị ở xã Thủy Phương, huyện Hương Thủy, Thừa Thiên Huế. Lăng mộ có diện tích năm mươi mét vuông, bao gồm bốn cột trụ biểu, bia tiền và bia hậu. Trên bức bia tiền còn ghi rõ chức tước của Trung Quân khi đã trở về cố đô Huế vào năm 1810 cho đến khi mất: "Việt Cố Khâm Sai Chưởng Trung Quân Bình Tây Đại tướng Quân Thành Quận Công Chi Mộ". Trên Bức bia hậu ghi tóm tắt tiểu sử công trạng cùng tên tuổi gia quyến của Trung Quân. Đặc biệt trên bia còn khắc cảnh Xuân Hạ Thu Đông và các hoa văn tượng trưng cho uy quyền và đức độ của ngài khi xưa.

Đền thờ

Tại phường Tân An, thành phố Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương, trên cuộc đất cao trong khu rừng sao, ngôi đền thờ Trung quân Nguyễn Văn Thành được xây dựng từ năm 1820. Toàn bộ khung sườn đền đều làm bằng gỗ sao đốn từ những cây sao già tại khu rừng ấy. Trải qua hơn 200 năm thăng trầm của lịch sử, đền vẫn còn đó dáng uy nghiêm và trầm mặc. Hằng năm vào ngày rằm tháng Mười Một âm lịch là ngày giỗ của Trung quân.

Ngày giỗ
Theo như lệ thường hàng năm, vào ngày 15 tháng 11 âm lịch năm Bính Tuất, tức là vào thứ tư, ngày mùng ba tháng giêng dương lịch năm 2007 đã diễn ra buổi lễ cúng đình thần, Đức Trung quân Nguyễn Văn Thành, tại xã Tân An. Từ tờ mờ sớm đã diễn ra lễ rước sắc phong thần từ ngôi nhà cổ vào đền Tân An. Trong bầu không khí trang nghiêm và long trọng của buổi lễ cúng thần, các đội tế lễ trong trang phục truyền thống, áo dài khăn đóng, đã ra làm lễ tế. Các khách thập phương lũ lượt từ các nơi gần xa cũng đã có mặt đông đủ tại đình cổ Tân An để thấp hương và cầu an.

Xây dựng lại thành Thăng Long
Mùa hạ năm Giáp Tý, 1804, Quận công Thành đứng ra trông coi việc xây dựng lại thành Thăng Long. Công trình này hoàn tất vào mùa thu năm Ất Sửu 1805.

Hoàng Việt Nhất Thống Dư Địa Chí, ghi:

"Đến khi hoàng triều trung hưng thống nhất Nam Bắc, định đô ở Phú Xuân, coi Thăng Long là trấn lớn của phương Bắc, đặt lỵ sở của tổng trấn ở đây nhưng thấy cách sắp dặt trong thành cho các ban văn võ từ trước không thích hợp với phép tắc nên tâu xin chỉ cho xây dựng lại. Thành này chu vi là (không thấy ghi số đo) tầm, chia làm năm cửa, trong thành dựng hoàng cung để phòng khi nhà vua đến thăm. Nhà vua ban tên là thành Thăng Long.

... Hiện nay, cổ tích của nội thành chỉ còn điện Kính Thiên và một cửa của năm cửa khuyết trước điện này mà thôi".

Một số nét chính của thành mới:
 Trong Hoàng Thành, lấy cửa Đoan Môn Điện Kính Thiên làm chuẩn, phía trước dựng cột cờ gọi là kỳ đài cao một trăm thước ta, lấy đó làm hiệu lệnh trong quân.
 Ngoài thành mở bảy cửa, trên có lầu đều có trụ đồng, dẫn sông Tô Lịch làm hào thành, trên hào lấy gạch nung làm cầu
 Kiềng thành khuất khúc như hoa bát giác hồi hương, nền thành rộng bảy trượng, mặt thành hai trượng trong có năm bậc phía trên là tường nhỏ thấp, có lỗ châu mai.
 Gỗ, đá bào trơn như mài, các doanh, vệ ngang dọc như bàn cờ, đặt ngôi chợ lớn ở cửa chính đông (chợ Đồng Xuân ngày nay), phân chia quán xá, đường đi thật vuông, thẳng.
Ngoài cùng đắp đất, trồng tre làm lũy, tùy chỗ mà đặt của ô, trên có lầu gác súng.

Bài minh trên bia đá thành Thăng Long có viết:

Kiểu đất bụng rồng, hình thể nhất đây.
Tản Viên là cột, sông Nhị là đai.
Trải đời dấy nghiệp, chọn nơi rộng rãi.
Văn vật biến thiên, non sông chẳng đổi.

Nguồn gốc Khuê Văn Các
Năm 1805, Quận công Thành cho xây dựng Khuê Văn Các ở Học đường phủ Hoài Đức bên ngoài giếng Vuông trước cửa Văn Miếu. Trần Bá Lãm ở Vân Canh có dâng bài phú.

Sau đây là một vài hình ảnh của Khuê Văn Các tại Văn Miếu - Hà Nội. Về nguồn gốc Khuê Văn Các trong bức ảnh thứ nhất đã ghi rõ như sau:
Tháng 6, năm Ất Mùi niên hiệu Gia Long thứ 4 (1805) Quận công Nguyễn Văn Thành dựng Khuê Văn Các bên cạnh giếng vuông, trước sân Văn Miếu.
Trần Bá Lãm có thơ ca ngợi:
Mấy lớp cung tường sừng sững cổ kim
Bốn mùa hoa cỏ sum xuê tươi tốt
Thánh triều gây dựng quy mô lớn
Lâu dài mãi với núi Nùng cao, sông Nhị sâu
Trích: Quốc sử di biên

Khuê Văn Các có kiến trúc dạng cổ lầu, gồm bốn trụ gạch vuông có hoa văn, tầng gác bên trên là những kết cấu bằng gỗ, bốn góc có hàng lan can, mái ngói được nâng bởi những giá gỗ đơn giản, vững chắc mà thanh thoát, mái mỗi bề xếp thành hai lớp tạo cho gác là một đài tháp tám mái, bốn mặt gác đều có cửa sổ hình tròn với kích thước hài hòa, cân xứng, tỏa ra những tia sáng sao khuê chiếu lên bề mặt địa cầu mà giếng vuông Thiên Quang là biểu tượng, hai bên phải, trái của gác Khuê Văn là hai cổng nhỏ Súc Văn và Bí Văn (văn hàm súc và văn sáng đẹp).

Các câu đối trước, sau và các chữ trong phần chính cũng như toàn bộ hình tượng của kiến trúc mang ý nghĩa và vẻ đẹp của sao Khuê, ngôi sao chủ của văn học theo quan niệm xưa.

Giai thoại

 Sau khi vua Gia Long cho thu hồi ấn và gươm lệnh, Trung Quân Thành về nhà buồn bực đem rượu ra uống. Một mình nâng chén, nghĩ đến sự đời càng thêm ngán ngẩm: nào lúc bôn tẩu thì mình đã cùng bao người khác đem tâm lực ra mà gây dựng nên một dải quan hà, nào lúc bị mắc vạ oan thì ngoảnh lại chỉ còn một mình. Rượu ngà ngà say, lòng gây gây buồn, Nguyễn Văn Thành bèn lấy giấy mực viết luôn hai câu tuyệt bút:

Chung dải quan hà bao kẻ đứng?
Chạnh niềm sương tuyết một mình đi...

Đường phố
Ở Thành phố Hồ Chí Minh trước năm 1985 có tới hai con đường mang tên Nguyễn Văn Thành. Đường Nguyễn Văn Thành (thường hay gọi là bến Nguyễn Văn Thành, do nằm dọc theo rạch Hàng Bàng) của Đô thành Sài Gòn cũ hiện nay là đường Phan Văn Khỏe (trước đó cũng gọi là bến Phan Văn Khỏe, nhưng hiện nay không còn gọi là bến nữa do rạch Hàng Bàng đã bị lấp gần hết) ở quận 5 và quận 6, còn đường Nguyễn Văn Thành của tỉnh Gia Định cũ nay là đường Huỳnh Đình Hai ở quận Bình Thạnh. Ở Bình Dương có đường Nguyễn Văn Thành.

Chú thích

Xem thêm

Văn tế tướng sĩ trận vong

Tham khảo
Đại Nam liệt truyện - Quốc Sử Quán Triều Nguyễn - Viện sử học Việt Nam - Nhà xuất bản Thuận Hóa, 2006
Đại Nam thực lục - Quốc Sử Quán triều Nguyễn - Viện sử học Việt Nam - Nhà xuất bản Giáo dục, 2004
Việt Nam sử lược - Trần Trọng Kim - Nhà xuất bản Trung tâm Học Liệu, 1971
Quốc Văn trích diễm - Dương Quảng Hàm - Nhà xuất bản Bốn Phương, 1950
Nam Hải Dị Nhân liệt truyện - Phan Kế Bính - ngày 27 tháng 6 năm Nhâm Tí, niên hiệu Duy Tân thứ 6 (ngày 9/4/1912) - Nhà xuất bản Thanh Niên, 2004
Lược khảo Hoàng Việt luật lệ - Nguyễn Q.Thắng - Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin Hà Nội, 2002
Tự Điển Nhân vật Lịch sử - Nguyễn Q.Thắng, Nguyễn Bá Thế - Nhà xuất bản Tổng Hợp Thành phố Hồ Chí Minh, 2005
Sổ tay văn hóa Việt Nam - Đặng Đức Siêu - Nhà xuất bản Lao động, 2005
Ý kiến của nhà văn Sơn Nam
Tài liệu Đình Tân An - Phan Thanh Đào - Bảo tàng Bình Dương
Lần Theo Dấu Xưa - Nguyễn Khắc Thuần - Nhà xuất bản Giáo dục, 2004
Án Xưa Tích Cũ - Lê Đức Hạnh, Hoàng Khôi, Lê Huy Trâm, Lê Văn Đình - Nhà xuất bản Tổng Hợp Đồng Nai
Lược Khảo Lịch sử Văn Học Việt Nam - Bùi Đức Tịnh
Hà Nội Xưa và Nay, Vũ Tuân Sán, Nhà xuất bản Hội Nhà Văn, 2007
Lịch sử Gia Định Sài Gòn trước 1802, Cao Tự Thanh, Nhà xuất bản Tổng Hợp Thành phố Hồ Chí Minh, 2007
Ấn Chương Việt Nam Thời Nguyễn, Nguyễn Công Việt, Viện khoa học xã hội Việt Nam - Viện nghiên cứu Hán Nôm, Nhà xuất bản Khoa học Xã hội, 2005
Chén rượu rót đầu ghềnh của tiền quân Nguyễn Văn Thành - Nguyễn Phúc Vĩnh Ba - Tạp chí Văn Hóa Phật giáo, 2011
Đại Nam Liệt Truyện - Chính Biên - Nhị Tập- Viện Sử học Việt Nam - Nhà xuất bản Thuận Hóa, 2005
Văn học Hán Nôm ở Sài Gòn - Gia Định - Chủ biên Cao Tự Thanh - Hoàng Mai - Nhà xuất bản Văn hóa - Văn Nghệ, 2011
 Văn Học Việt Nam. Phạm Văn Diêu, NXB Tân Việt 1960
 Việt Nam Văn Học Giảng Minh. Vũ Tiến Phúc, NXB ALPHA 1974
 Danh Tướng Việt Nam Trong Lịch Sử. Đỗ Đức Hùng, NXB Thanh Niên 2010
 Văn Đàn Bảo Giám. Trần Trung Viên, 1926. NXB Văn Học 2003.
 Quốc Triều Chánh Biên toát yếu. NXB Thuận Hóa, Huế 1998.
 Văn Học Việt Nam - Nơi Miền Đất Mới - Nguyễn.Q.Thắng - NXB Văn Học 2008.

Quan lại nhà Nguyễn
Võ tướng nhà Nguyễn
Mất năm 1817
Sinh năm 1758


title: Trichilia silvatica

text:
Trichilia silvatica là một loài thực vật thuộc họ Meliaceae. Đây là loài đặc hữu của Brasil. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Pires O'Brien, J. 1998. Trichilia silvatica. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Brasil
Trichilia
Thực vật dễ tổn thương


title: Machault, Seine-et-Marne

text:
Machault là một xã ở tỉnh Seine-et-Marne, thuộc vùng Île-de-France ở miền bắc nước Pháp.

Dân số
Người dân ở đây được gọi là Machauliens.

Điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số là 634.

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-et-Marne

Tham khảo

Liên kết ngoài
1999 Land Use, from IAURIF (Institute for Urban Planning and Development of the Paris-Île-de-France région
French Ministry of Culture list for Machault
Map of Machault on Michelin

Xã của Seine-et-Marne


title: 134 (số)

text:
134 (một trăm ba mươi bốn) là một số tự nhiên ngay sau 133 và ngay trước 135.

Tham khảo

Số chẵn


title: Polycentropus djaman

text:
Polycentropus djaman là một loài Trichoptera trong họ Polycentropodidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Cổ bắc
Polycentropus


title: Dolichopeza niveitarsis

text:
Dolichopeza niveitarsis là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Dolichopeza


title: Anthophora carinulata

text:
Anthophora carinulata là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Morawitz mô tả khoa học năm 1886.

Chú thích

Tham khảo

Anthophora
Động vật được mô tả năm 1886


title: Seiwerath

text:
Seiwerath là một đô thị ở huyện Bitburg-Prüm, trong bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị Seiwerath có diện tích 8,94 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 155 người.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Bitburg-Prüm


title: Eronia cleodora

text:
Vine-leaf Vagrant (Eronia cleodora) là một loài bướm ngày thuộc họ Pieridae. Nó được tìm thấy khắp châu Phi.
Sải cánh dài 45–60 mm đối với con đực và 50–62 mm đối với con cái. Con trưởng thành bay quanh năm ở các khu vực ấm hơn với thời kỳ cao điểm vào mùa xuân và cuối mùa hè.

Ấu trùng ăn Capparis fascicularis.

Phụ loài
Eronia cleodora cleodora (miền nam và miền đông Africa)
Eronia cleodora dilatata Butler, 1888 (bờ biển của Kenya và Tanzania)

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

Eronia


title: Saint-Pardoux-d'Arnet

text:
Saint-Pardoux-d'Arnet  là một xã thuộc tỉnh Creuse trong vùng Nouvelle-Aquitaine miền trung nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình mét trên mực nước biển.

Sông Tardes tạo thành phần lớn ranh giới đông nam thị trấn.

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintpardouxdarnet


title: Mey

text:
Mey là một xã trong vùng hành chính Lorraine, thuộc tỉnh Moselle, quận Metz-Campagne, tổng Montigny-lès-Metz. Tọa độ địa lý của xã là 49° 08' vĩ độ bắc, 06° 14' kinh độ đông. Mey có điểm thấp nhất là 179 mét và điểm cao nhất là 250 mét. Xã có diện tích 1,91 km², dân số vào thời điểm 2005 là 199 người; mật độ dân số là 104,7 người/km².

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Xã của Moselle


title: Barajamda

text:
Barajamda là một census town ở quận Pashchimi Singhbhum ở bang Jharkhand, Ấn Độ.

Cơ cấu dân số
Theo cuộc điều tra dân số năm 2001 ở Ấn Độ, Brajamda có dân số 7691 người. Nam giới chiếm 52% và nữ giới chiếm 48% dân số. Barajamda có tỷ lệ biết chữ bình quân 52%, thấp hơn mức trung bình quốc gia 59,5%; với 62% đàn ông và 38% phụ nữ biết chữ. 17% dân số dưới 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Jharkhand


title: Drepanodontus

text:
Drepanodontus là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Buccinidae.

Các loài
Các loài trong chi Drepanodontus gồm có:

 Drepanodontus tatyanae Harasewych & Kantor, 2004

Chú thích

Tham khảo

Buccinidae


title: Mestolobes droseropa

text:
Mestolobes droseropa là một loài bướm đêm thuộc họ Crambidae. Nó là loài đặc hữu của Hawaii.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Insects of Hawaii. Volume 8, Pyraloidea

Mestolobes
Loài đặc hữu của Hawaii


title: Baddi

text:
Baddi là một thị xã và là một nagar panchayat của quận Solan thuộc bang Himachal Pradesh, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Baddi có dân số 22.592 người. Phái nam chiếm 75% tổng số dân và phái nữ chiếm 25%. Baddi có tỷ lệ 76% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 83%, và tỷ lệ cho phái nữ là 53%. Tại Baddi, 11% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Himachal Pradesh


title: Sphecodes formosus

text:
Sphecodes formosus là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1911.

Chú thích

Tham khảo

Sphecodes
Động vật được mô tả năm 1911


title: Tiên Cư

text:
Tiên Cư (chữ Hán phồn thể: 仙居縣, chữ Hán giản thể: 仙居县, âm Hán Việt: Tiên Cư huyện) là một huyện thuộc địa cấp thị Thai Châu, tỉnh Chiết Giang, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện Tiên Cư có diện tích 1992 km², dân số 470.000 người. Mã số bưu chính của huyện này là 317300. Huyện Tiên Cư được chia ra các đơn vị hành chính trực thuộc gồm 3 nhai đạo, 7 trấn và 10 hương. Các đơn vị này lại được chia thành 8 khu dân cư, 511 ủy ban thôn.
 Nhai đạo biện sự xứ: Phúc Ứng, An Châu, Nam Lĩnh.
 Trấn: Hoành Khê, Bạch Tháp, Điền Thị, Quan Lộ, Hạ Các, Chu Khê, Phu Đầu.
 Hương; An Lĩnh, Khê Cảng, Tưu Sơn, Bà Than, Đam Trúc, Bộ Lộ, Thượng Trương, Quảng Độ, Đại Chiến, Song Miếu.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Chiết Giang
Thai Châu


title: Cuộc tiến quân ra biển của Sherman

text:
Cuộc tiến quân ra biển của Sherman là tên thường gọi của Chiến dịch Savannah diễn ra tại tiểu bang Georgia trong các tháng 11 và 12 năm 1864 do thiếu tướng William Tecumseh Sherman của Liên bang miền Bắc tiến hành thời Nội chiến Hoa Kỳ. Chiến dịch này bắt đầu vào ngày 15 tháng 11 khi đội quân của Sherman rời khỏi thành phố Atlanta họ đã chiếm đóng và kết thúc ngày khi họ chiếm được cảng biển Savannah ngày 21 tháng 12. Savannah đã trở thành món quà Giáng sinh của Sherman dâng lên Tổng thống Abraham Lincoln sau chiến thắng này của ông. Chiến dịch đã gây ra tổn thất nặng nề cho Liên minh miền Nam, đặc biệt là đối với nền công nghiệp và cơ sở hạ tầng (theo như học thuyết chiến tranh toàn diện), cũng như tài sản của dân thường. Sử gia David J. Eicher đã viết rằng Sherman "bất chấp những nguyên tắc quân sự khi hoạt động sâu bên trong lãnh thổ đối phương mà không có những tuyến tiếp tế hay liên lạc. Ông đã hủy diệt rất nhiều tiềm lực vật chất và tâm lý dùng để tiến hành chiến tranh của miền Nam."

Thiệt hại nghiêm trọng trong Chiến dịch này đã khiến cho quân lực miền Nam không thể nào vực dậy được, với sĩ khí sa sút trầm trọng.

Xem thêm
 Mặt trận miền Tây (Nội chiến Hoa Kỳ)

Chú thích

Thư mục
 Campbell, Jacqueline Glass. When Sherman Marched North from the Sea: Resistance on the Confederate Home Front. Chapel Hill: University of North Carolina Press, 2003. ISBN 978-0-8078-5659-8.
 Catton, Bruce. The Centennial History of the Civil War. Vol. 3, Never Call Retreat. Garden City, NY: Doubleday, 1965. ISBN 0-671-46990-8.
 Eicher, David J. The Longest Night: A Military History of the Civil War. New York: Simon & Schuster, 2001. ISBN 0-684-84944-5.
 Hattaway, Herman, and Archer Jones. How the North Won: A Military History of the Civil War. Urbana: University of Illinois Press, 1983. ISBN 0-252-00918-5.
 Kennett, Lee. Marching through Georgia: The Story of Soldiers and Civilians During Sherman's Campaign. New York: HarperCollins Publishers, 1995. ISBN 0-06-092745-3.
 McPherson, James M. Battle Cry of Freedom: The Civil War Era. Oxford History of the United States. New York: Oxford University Press, 1988. ISBN 0-19-503863-0.
 Nevin, David, and the Editors of Time-Life Books. Sherman's March: Atlanta to the Sea. Alexandria, VA: Time-Life Books, 1986. ISBN 0-8094-4812-2.
 Sherman, William T. Memoirs of General W.T. Sherman . 2nd ed. New York: Library of America, 1990. ISBN 0-940450-65-8. First published 1889 by D. Appleton & Co.
 Trudeau, Noah Andre. Southern Storm: Sherman's March to the Sea. New York: HarperCollins, 2008. ISBN 978-0-06-059867-9.
 U.S. War Department, The War of the Rebellion: a Compilation of the Official Records of the Union and Confederate Armies. Washington, DC: U.S. Government Printing Office, 1880–1901.

Đọc thêm
 Glatthaar, Joseph T. The March to the Sea and Beyond: Sherman's Troops in the Savannah and Carolinas Campaigns. New York: New York University Press, 1985. ISBN 0-8147-3001-9.
 Miles, Jim. To the Sea: A History and Tour Guide of the War in the West, Sherman's March across Georgia and through the Carolinas, 1864–1865. Nashville, TN: Cumberland House, 2002. ISBN 1-58182-261-8.
 Smith, Derek. Civil War Savannah.'' Savannah, Ga: Frederic C. Beil, 1997. ISBN 0-913720-93-3.
 Keith D. Dickson, The Civil War for dummies, John Wiley & Sons, 15-03-2001. ISBN 0764552449.

Liên kết ngoài
 National Park Service battle descriptions for the Savannah Campaign
 Harper's History: March to the sea
 New Georgia Encyclopedia article on the March
 Army of Georgia Historical Society
 Clark, Frank Oliver, Article on Sherman's March to the Sea
 Photographic views of Sherman's campaign, from negatives taken in the field, by Geo. N. Barnard, official photographer of the military div. of the Mississippi. Published/Created: New York, Press of Wynkoop & Hallenbeck, 1866. (searchable facsimile at the University of Georgia Libraries; DjVu & layered PDF  format)
 Sheet music for "Sherman's March to the Sea" from Project Gutenberg

Các chiến dịch trong Nội chiến Hoa Kỳ
Hoa Kỳ năm 1864


title: Ilich Ramírez Sánchez

text:
Ilich Ramírez Sánchez (sinh ngày 12 tháng 10 năm 1949) được biết đến nhiều hơn với biệt danh Carlos Chó rừng, người Venezuela, là một nhân vật hoạt động khủng bố khét tiếng, hiện đang chịu án tù chung thân tại Pháp.

Sánchez sinh tại bang Táchira, Venezuela. Cha là một luật sư theo chủ nghĩa Mác và đặt tên con là Ilich theo tên của lãnh tụ cộng sản Lenin. Sánchez sớm tham gia phong trào cộng sản dân tộc chủ nghĩa, từng được huấn luyện tại một trại huấn luyện chiến tranh du kích của cơ quan tình báo Cuba gần La Habana, từng được đào tạo tại Đại học Hữu nghị Các dân tộc mang tên Patrice Lumumba tại Moskva nhưng bị trường này đuổi học vào năm 1970. Sau khi bị đuổi học, Sánchez đến Trung Đông và tình nguyện chiến đấu cho một số tổ chức dân tộc chủ nghĩa ở Palestin, Jordan, Iraq mà trước hết là nhóm vũ trang của Mặt trận Dân tộc Giải phóng Palestin do Wadie Haddad làm thủ lĩnh.

Sánchez bị quy tội đánh bom bất thành ngân hàng Hapoalim ở Luân Đôn, đánh bom các tòa soạn báo có khuynh hướng thân Israel ở Paris, ném lựu đạn vào một nhà hàng ở Paris khiến 2 người thiệt mạng và 30 người bị thương, dùng RPG bắn vào các máy bay của El Al tại sân bay Orly gần Paris vào các ngày 13 và 17 tháng 1 năm 1975.

Ngày 27 tháng 6 năm 1975, khi Cơ quan Theo dõi Khủng bố của Pháp (Direction de la surveillance du territoire - DST) bắt được người liên lạc của Sánchez và từ đó tiếp cận được Sánchez, Sánchez đã bắn ba đặc vụ của DST khiến 2 người chết và 1 người bị thương, rồi trốn sang Beirut.

Ngày 21 tháng 12 năm 1975, Sánchez dẫn đầu một nhóm 6 kẻ khủng bố tấn công vào trụ sở của OPEC tại Viên, bắt 60 người làm con tin và giết 3 người. Chính phủ Áo buộc phải cấp máy bay cho Sánchez mang con tin đi Baghdad sau đó đi Tripoli rồi Algiers. Các con tin được thả tự do dần ở các nơi đó. Những năm sau sự kiện này, Sánchez bị một số đồng đội của mình cáo buộc là ăn tiền để thả một số phái viên người A Rập trong số những con tin bị bắt mặc dù đã được nhóm vũ trang của Mặt trận Dân tộc Giải phóng Palestin chỉ thị giết đi. Từ đó Sánchez bị đuổi khỏi Mặt trận Dân tộc Giải phóng Palestin.

Tham khảo

Sinh năm 1949
Nhà cách mạng Venezuela
Nhân vật còn sống


title: Solariella pygmaea

text:
Solariella pygmaea là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Solariellidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Solariella


title: Sumitrosis curta

text:
Sumitrosis curta là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Pic mô tả khoa học năm 1929.

Chú thích

Tham khảo

Sumitrosis


title: Amalda montrouzieri

text:
Amalda montrouzieri là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Olividae, ốc ôliu.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Amalda


title: Telemiades

text:
Telemiades là một chi bướm ngày thuộc họ Bướm nâu.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database
Natural History Museum Lepidoptera genus database

Họ Bướm nhảy


title: Corcelles-sur-Chavornay

text:
Corcelles-sur-Chavornay là một đô thị thuộc huyện hành chính Orbe, bang Vaude, Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 5,32 km2, dân số thời điểm tháng 12 năm 2009 là 325 người.

Tham khảo

Đô thị của huyện Orbe


title: Biến đổi khí hậu

text:
Biến đổi khí hậu là sự thay đổi của hệ thống khí hậu gồm khí quyển, thủy quyển, sinh quyển, thạch quyển, băng quyển hiện tại và trong tương lai bởi các nguyên nhân tự nhiên và nhân tạo trong một giai đoạn nhất định tính bằng thập kỷ hay hàng triệu năm. Sự biển đổi có thể là thay đổi thời tiết bình quân hay thay đổi sự phân bố các sự kiện thời tiết quanh một mức trung bình. Sự biến đổi khí hậu có thể giới hạn trong một vùng nhất định hay có thể xuất hiện trên toàn Địa Cầu.
Trong những năm gần đây, đặc biệt trong ngữ cảnh chính sách môi trường, biến đổi khí hậu thường đề cập tới sự thay đổi khí hậu hiện nay, được gọi chung bằng hiện tượng nóng lên toàn cầu.
Nguyên nhân chính làm biến đổi khí hậu Trái Đất là do sự gia tăng các hoạt động tạo ra các chất thải khí nhà kính, các hoạt động khai thác quá mức các bể hấp thụ và bể chứa khí nhà kính như sinh khối, rừng, các hệ sinh thái biển, ven bờ và đất liền khác.

Giải thích thuật ngữ

Định nghĩa chung nhất cho sự biến đổi khí hậu là sự thay đổi các đặc điểm mang tính thống kê của hệ thống khí hậu khi xét đến những chu kỳ dài hoặc hàng thập kỷ hoặc lâu hơn, mà không kể đến các nguyên nhân. Theo đó, những thay đổi bất thường trên những chu kỳ ngắn hơn một vài thập kỷ, như El Niño, không thể hiện sự thay đổi khí hậu.

Thuật ngữ này đôi khi được sử dụng để nhắc đến những trường hợp đặc biệt của biến đổi khí hậu do tác động của hoạt động con người; ví dụ, trong Công ước Khung của Liên hợp Quốc về Biến đổi Khí hậu (United Nations Framework Convention on Climate Change) định nghĩa biến đổi khí hậu là "là sự thay đổi của khí hậu mà hoặc trực tiếp hoặc gián tiếp do tác động của hoạt động con người dẫn đến thay đổi thành phần khí quyển toàn cầu và ngoài ra là những biến thiên tự nhiên của khí hậu được quan sát trên một chu kỳ thời gian dài." Trong định nghĩa cuối thay đổi khí hậu đồng nghĩa với ấm lên toàn cầu.

Nguyên nhân
Những nhân tố có thể làm cho sự biến đổi khí hậu xuất hiện là thay đổi bức xạ khí quyển, bao gồm các quá trình như biến đổi bức xạ mặt trời, độ lệch quỹ đạo của Trái Đất, quá trình kiến tạo núi, kiến tạo trôi dạt lục địa và sự thay đổi nồng độ khí nhà kính. Nhiều phản ứng khác nhau của môi trường về biến đổi khí hậu có thể tăng cường hoặc giảm bớt các biến đổi ban đầu. Một số thành phần của hệ thống khí hậu, chẳng hạn như các đại dương và chỏm băng, phản ứng chậm với biến đổi bức xạ mặt trời vì khối lượng lớn. Do đó, hệ thống khí hậu có thể mất hàng thế kỷ hoặc lâu hơn để phản ứng hoàn toàn với những biến đổi từ bên ngoài.

Cơ chế ảnh hưởng từ bên trong

Thay đổi ở đại dương
Đại dương là một nền tảng của hệ thống khí hậu. Những dao động ngắn hạn (vài năm đến vài thập niên) như El Niño, dao động thập kỷ Thái Bình Dương (Pacific decadal oscillation), và dao động bắc Đại Tây Dương (North Atlantic Installation), và dao động Bắc Cực (Arctic oscillation), thể hiện khả năng dao động hậu hơn là thay đổi khí hậu. Trong khoảng thời gian dài hơn, những thay đổi đối với các quá trình diễn ra trong đại dương như hoàn lưu muối nhiệt đóng vai trò quan trọng trong sự tái phân bố nhiệt trong đại dương trên thế giới.

Cơ chế ảnh hưởng từ bên ngoài

Thay đổi quỹ đạo

Những biến đổi nhỏ về quỹ đạo Trái Đất gây ra những thay đổi về sự phân bố năng lượng mặt trời theo mùa trên bề mặt Trái Đất và cách nó được phân bố trên toàn cầu. Đó là những thay đổi rất nhỏ theo năng lượng mặt trời trung bình hàng năm trên một đơn vị diện tích; nhưng nó có thể gây biến đổi mạnh mẽ về sự phân bố các mùa và địa lý. Có 3 kiểu thay đổi quỹ đạo là thay đổi quỹ đạo lệch tâm của Trái Đất, thay đổi trục quay, và tiến động của trục Trái Đất. Kết hợp các yếu tố trên, chúng tạo ra các chu kỳ Milankovitch, là các yếu tố ảnh hưởng mạnh mẽ đến khí hậu và mối tương quan của chúng với các chu kỳ băng hà và gian băng, quan hệ của chúng với sự phát triển và thoái lui của Sahara, và đối với sự xuất hiện của chúng trong các địa tầng.

Hiện tượng núi lửa

Núi lửa là một quá trình vận chuyển vật chất từ vỏ và lớp phủ của Trái Đất lên bề mặt của nó. Phun trào núi lửa, mạch nước phun, và suối nước nóng, là những ví dụ của các quá trình đó giải phóng khí núi lửa và hoặc các hạt bụi vào khí quyển.

Phun trào đủ lớn để ảnh hưởng đến khí hậu xảy ra trên một số lần trung bình mỗi thế kỷ, và gây ra làm mát (bằng một phần ngăn chặn sự lây truyền của bức xạ mặt trời đến bề mặt Trái Đất) trong thời gian một vài năm. Các vụ phun trào của núi lửa Pinatubo vào năm 1991, là vụ phun trào núi lửa lớn thứ hai trên mặt đất của thế kỷ XX  (sau vụ phun trào năm 1912 của núi lửa Novarupta) ảnh hưởng đến khí hậu đáng kể. Nhiệt độ toàn cầu giảm khoảng 0,5 °C (0.9 °F). Vụ phun trào của núi Tambora năm 1815 đã khiến không có một mùa hè trong một năm. Phần lớn các vụ phun trào lớn hơn xảy ra chỉ một vài lần mỗi trăm triệu năm, nhưng có thể gây ra sự ấm lên toàn cầu và tuyệt chủng hàng loạt.

Núi lửa cũng là một phần của chu kỳ carbon mở rộng. Trong khoảng thời gian rất dài (địa chất), chúng giải phóng khí cacbonic từ lớp vỏ Trái Đất và lớp phủ, chống lại sự hấp thu của đá trầm tích và bồn địa chất khác dioxide carbon. Cục Khảo sát Địa chất Hoa Kỳ ước tính rằng các hoạt động của con người tạo ra nhiều hơn 100-300 lần số lượng khí carbon dioxide phát ra từ núi lửa.

Kiến tạo mảng

Qua hàng triệu năm, sự chuyển động của các mảng làm tái sắp xếp các lục địa và đại dương trên toàn cầu đồng thời hình thành lên địa hình bề mặt. Điều này có thể ảnh hưởng đến các kiểu khí hậu khu vực và toàn cầu cũng như các dòng tuần hoàn khí quyển-đại dương.

Vị trí của các lục địa tạo nên hình dạng của các đại dương và tác động đến các kiểu dòng chảy trong đại dương. Vị trí của các biển đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát sự truyền nhiệt và độ ẩm trên toàn cầu và hình thành nên khí hậu toàn cầu. Một ví dụ về ảnh hưởng của kiến tạo đến sự tuần hoàn trong đại dương là sự hình thành eo đất Panama cách đây khoảng 5 triệu năm, đã làm dừng sự trộn lẫn trực tiếp giữa Đại Tây Dương và Thái Bình Dương. Đều này có ảnh hưởng rất mạnh mẽ đến các chế độ động lực học của đại dương của hải lưu Gulf Stream và đã làm cho bắc bán cầu bị phủ băng. Trong suốt kỷ Cacbon, khoảng 300 đến 365 triệu năm trước, hoạt động kiến tạo mảng có thể đã làm tích trữ một lượng lớn cacbon và làm tăng băng hà. Các dấu hiệu địa chất cho thấy những kiểu tuần hoàn "gió mùa lớn" (megamonsoonal) trong suốt thời gian tồn tại của siêu lục địa Pangaea, và từ mô hình khí hậu người ta cho rằng sự tồn tại của siêu lục địa đã dẫn đến việc hình thành gió mùa.

Tác động từ con người

Trong hoàn cảnh biến đổi khí hậu, các yếu tố do con người tạo ra cũng ảnh hưởng đến khí hậu. Quan điểm khoa học về biến đổi khí hậu được nhiều người đồng ý là "khí hậu đang thay đổi và những thay đổi này một phần lớn do tác động của con người."

Việc chạy đua các phát triển công nghệ, con người đã biến hệ sinh thái thích nghi vốn có, thành một thế giới mà hệ sinh thái động vật và thực vật dần dần thu hẹp. Một số loài đã hoàn toàn biến mất, và một số có nguy cơ tuyệt chủng, sông ngòi bị ngăn đập. Rác và chất thải nhựa do con người thải ra cũng góp phần ô nhiễm, và khí thải từ các lò phản ứng hạt nhân. Do đó, các cuộc thảo luận đang hướng vào 2 cách, một là giảm tác động của con người và tìm cách thích nghi với sự biến đổi đã từng xảy ra trong quá khứ và được dự kiến xảy ra trong tương lai.

Vấn đề được quan tâm nhất trong yếu tố nhân sinh là việc tăng thêm lượng khí CO2 do đốt nhiên liệu hóa thạch, tạo thành các sol khí tồn tại trong khí quyển và sản xuất xi măng. Các yếu tố khác như sử dụng đất, sự suy giảm ôzôn và phá rừng, cũng góp phần quan trọng làm ảnh hưởng đến khí hậu, vi khí hậu.

Bằng chứng khoa học
Dấu hiệu của sự thay đổi khí hậu được lấy từ nhiều nguồn khác nhau có thể được sử dụng để tái hiện lại khí hậu trong quá khứ. Những ghi chép toàn cầu hoàn chỉnh mang tính hợp lý về nhiệt độ bề mặt bắt đầu được ghi nhận từ giữa sau thế kỷ XIX. Đối với những giai đoạn trước đây, hầu hết đều là dấu hiệu ghi nhận gián tiếp - biến đổi khí hậu được suy ra từ những thay đổi proxy, các nhân tố phản ánh khí hậu như thảm thực vật, lõi băng, khí hậu thực vật, thay đổi mực nước biển và địa chất sông băng.

Dấu hiệu từ lịch sử và khảo cổ
Biến đổi khí hậu trong thời gian gần đây có thể được ghi nhận từ những biến đổi tương ứng về các kiểu định cư và nông nghiệp. Dấu hiệu khảo cổ học, lịch sử thành văn và lịch sử truyền miệng có thể cung cấp hiểu biết về những biến đổi khí hậu trong quá khứ. Những ảnh hưởng của biến đổi khí hậu cũng có liên hệ với sự sụp đổ của các nền văn minh.

Sông băng

Sông băng được xem là một trong những đối tượng dự báo nhạy cảm nhất của biến đổi khí hậu. Kích thước của sông băng được xác định bởi sự cân bằng giữa lượng tuyết hòa vào và lượng tuyết tan ra. Khi nhiệt độ ấm lên, chiều dài sông băng lùi dần, trừ khi lượng tuyết tăng lên đủ bù vào lượng băng bị tan chảy; việc này cũng đúng cho điều ngược lại.

Sông băng mở rộng hơn và thu hẹp lại do sự thay đổi của tự nhiên lẫn sự tác động từ bên ngoài. Sự thay đổi về nhiệt độ, lượng tuyết rơi, lượng nước nằm giữa và dưới lớp băng có thể mang tính chất quyết định đến biến đổi của sông băng trong một khoảng thời gian đặc biệt. Do đó, một sông băng vốn hình thành từ nhiều sông băng nhỏ khác nhau phải tốn trung bình hàng thế kỉ hoặc thậm chí lâu hơn để tan ra bởi tác động của những biến đổi ngắn hạn của vùng. Chính vì vậy, lịch sử sông băng chứa đựng trong mình nó những thông tin có liên quan đến biến đổi khí hậu.

Việc thu thập tài liệu theo dõi và đánh giá sông băng trên thế giới đã được tiến hành từ những năm 1970, ban đầu chủ yếu dựa vào những bức ảnh trên không và bản đồ, nhưng ngày nay phụ thuộc vào các vệ tinh nhiều hơn. Việc đánh giá kết hợp này được thực hiện với hơn 100.000 sông băng bao phủ một diện tích khoảng 240.000 km², và ước tính sơ bộ cho thấy lượng băng bao phủ còn lại là khoảng 445.000 km². Tổ chức Giám sát Sông băng Thế giới (WGMS) thu thập dữ liệu hàng năm về mức độ lùi dần của sông băng và sự cân bằng lượng sông băng. Từ những dữ liệu này có thể nhận thấy sông băng trên toàn thế giới đã thu hẹp đáng kể, với sự lùi dần mạnh của những sông băng trong những năm 1940, có điều kiện ổn định hoặc phát triển trong những năm 1920 và 1970, và một lần nữa bắt đầu giảm từ giữa những năm 1980 đến nay.

Những quá trình biến đổi khí hậu lớn nhất từ giữa sau thế Pliocen (khoảng 3 triệu năm trước) thuộc các chu kỳ băng hà và gian băng. Giai đoạn gian băng hiện nay (thế Holocen) đã kéo dài khoảng 11.700 năm. Do băng lục địa và mực nước biển được định hình do thay đổi quỹ đạo, những phản ứng như tăng hoặc giảm các dải băng lục địa và thay đổi mực nước biển tạo nên khí hậu. Tuy nhiên, những thay đổi khác, bao gồm sự kiện Heinrich, sự kiện Dansgaard-Oeschger và Younger Dryas, là bằng chứng cho biết sự biến đổi băng cũng có thể ảnh hưởng đến khí hậu mà không liên quan gì đến ảnh hướng của quỹ đạo.

Sông băng để lại sau nó băng tích có chứa các chất giá trị - có thể truy ngược để xác định được tuổi, bao gồm chất hữu cơ, thạch anh, và Kali - đánh dấu những giai đoạn sông băng tiến triển và rút lui. Tương tự, bằng các kỹ thuật địa lý đặc biệt nghiên cứu tro núi lửa, người ta có thể xác định được sự giảm diện tích bao phủ của sông băng qua việc xác định thời gian lắng xuống của đất hoặc các lớp riêng biệt của tephra - một loại tro núi lửa phun ra từ một vụ nổ.

Thực vật
Sự thay đổi về loài đại diện, sự phân bố và mức độ bao phủ của các thảm thực vật có thể xảy ra do biến đổi khí hậu, điều này rất dễ nhận thấy. Trong bất kỳ tình huống nào, một sự thay đổi khí hậu nhẹ cũng có thể dẫn đến tăng lượng mưa hoặc tuyết và tăng mức ấm áp, dẫn đến tăng trưởng thực vật được cải thiện và kéo theo việc hấp thụ nhiều CO2 trong không khí hơn. Tuy nhiên, những thay đổi triệt để hơn, mức độ lớn hơn hay tốc độ xảy ra nhanh hơn cũng có thể dẫn đến tác động lớn lên thực vật, nhiều loài nhanh chóng biến mất và trong mốt số trường hợp có thể xảy ra hiện tượng sa mạc hoá.

Lõi băng
Các thông tin từ việc phân tích phần lõi băng khoan từ một khối băng như khối băng Nam Cực, có thể được sử dụng để cho thấy mối liên hệ giữa nhiệt độ và biến đổi mực nước biển toàn cầu. Không khí bị mắc kẹt ở dạng bong bóng trong băng cũng có thể cho biết những biến đổi nồng độ CO2 trong khí quyển từ quá khứ xa xôi, trước khi chịu ảnh hưởng từ môi trường hiện đại. Nghiên cứu các lõi băng sẽ đưa ra được những chỉ số quan trọng về sự thay đổi lượng CO2 qua hàng ngàn năm, và tiếp tục cung cấp những thông tin có giá trị về sự khác nhau giữa điều kiện không khí cổ xưa và hiện đại.

Khí hậu thực vật

Khí hậu thực vật là ngành phân tích các dạng vòng gỗ tăng trưởng của cây từ đó xác định biến đổi khí hậu từng xảy ra trong quá khứ. Những vòng lớn và dày cho biết cây đã trải qua giai đoạn phát triển đủ nước và màu mỡ. Trong khi những vòng mỏng, hẹp thể hiện thời gian cây hưởng lượng mưa thấp hơn và điều kiện lý tưởng để phát triển cũng kém hơn.

Phân tích phấn hoa

Phân tích phấn hoa là bộ môn khoa học hiện đại nghiên cứu về lĩnh vực hóa thạch ở kích thước tế bào, bao gồm cả phấn hoa. Phân tích phấn hoa được sử dụng để suy ra sự phân bố địa lý của các loài thực vật từng thay đổi theo điều kiện khí hậu khác nhau. Những nhóm thực vật khác nhau có hình dạng và cấu tạo bề mặt phấn hoa rất đặc thù. Do lớp ngoài của phấn hoa được cấu thành từ một lớp chất liệu có tính đàn hồi rất cao nên đã ngăn ngừa cho phần bên trong bị hư hại. Sự thay đổi trong các loại phấn hoa được tìm thấy từ những lớp trầm tích khác nhau - trong các hồ, đầm lầy hay vùng châu thổ - cho biết các thay đổi ở thế giới thực vật. Những thay đổi này thường là dấu hiệu của biến đổi khí hậu. Ví dụ như những nghiên cứu về phương pháp phân tích phấn hoa đã được sử dụng để theo dõi sự thay đổi ở các mẫu thực vật trong suốt kỷ băng hà thứ tư, và đặc biệt là trong thời kì băng giá nhất của kỉ băng hà cuối cùng.

Côn trùng

Những loài bọ cánh cứng còn sót lại sống chủ yếu tại những vùng nước ngọt và trầm tích đất đai. Các loài bọ cánh cứng khác không có xu hướng được tìm thấy trong những điều kiện khí hậu khác nhau. Do giống bọ cánh cứng rất đa dạng với số lượng lớn và có cấu trúc di truyền không thay đổi đáng kể qua hàng ngàn năm, việc nghiên cứu dựa trên những loài bọ cánh cứng khác nhau sẽ đem lại kiến thức về phạm vi khí hậu hiện tại, xác định được tuổi của các trầm tích còn sót lại, từ đó có thể suy ra điều kiện khí hậu trong quá khứ.

Thay đổi mực nước biển

Sự thay đổi mực nước biển toàn cầu trong nhiều thế kỷ qua đã được ước tính bằng cách sử dụng các máy đo thủy triều, các số liệu đo được đối chiếu trong thời gian dài để đưa ra một mực nước trung bình dài hạn. Gần đây, máy đo độ cao - kết hợp với sự định vị chính xác của các quỹ đạo vệ tinh - đã cung cấp một phương pháp đo sự thay đổi mực nước biển toàn cầu cải thiện hơn. Trước khi các công cụ đo lường máy móc được đưa vào sử dụng, các nhà khoa học đã xác định độ cao mực nước biển thông qua các dấu vết trên những rặng san hô, những lớp trầm tích ven biển, trên thềm biển, hạt trong đá vôi và những di tích khảo cổ còn sót lại gần bờ biển. Các phương pháp định tuổi có nhiều ưu điểm là phương pháp urani-thori và cacbon phóng xạ, còn phương pháp định tuổi hạt nhân vũ trụ đôi khi được áp dụng để xác định tuổi các bề mặt (thềm) đã trải qua sự giảm mực nước biển.Mực nước biển đang dâng với tốc độ trung bình là 1,8 mm/năm trong thế kỷ qua, và gần đây, trong kỷ nguyên sử dụng vệ tinh đo độ cao để xác định mực nước biển, từ năm 1993 đến 2000, mực nước biển đã dâng vào khoảng 2,9-3,4 ± 0,4-0,6 mm/năm. Mực nước biển dâng có thể do hiện tượng ấm lên toàn cầu - mà phần lớn là từ những tác động của con người. Điều này sẽ làm tăng mực nước biển trong tương lai về lâu dài. Nhiệt độ gia tăng làm nước giãn nở, đồng thời làm tan chảy các sông băng, núi băng và băng lục địa khiến lượng nước bổ sung vào đại dương tăng lên. Dự kiến, nhiệt độ tăng sẽ tiếp tục là nhân tố chủ yếu làm mực nước biển dâng trong thế kỷ tới.

Chú thích

Chú thích sách
  (pb: ).
 .
  (pb: ).

Đọc thêm

 (pb: ).

Liên kết ngoài

 Climate Change Resources from SourceWatch
 Climate Change  from the UCB Libraries GovPubs
 Climate Change  from the Met Office (UK)
 Global Climate Change from NASA (US)
 Ocean Motion: Satellites Record Weakening North Atlantic Current
 Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC)
 United Nations University's 'Our World 2' Climate Change Video Briefs
 United Nations University's 'Our World 2' Indigenous voices on climate change films
 Climate Change:  Coral Reefs on the Edge  An online video presentation by Prof. Ove Hoegh-Guldberg, University of Auckland
 Climate Change Performance Index 2010
 List of Climate Change related Organizations
 Climate Library  at Center for Ocean Solutions, Stanford University

Lịch sử khí hậu
Ấm lên toàn cầu
Thống kê khí hậu và thời tiết
Vấn đề kinh tế
Tài chính cacbon


title: Dogolion

text:
Dogolion là một chi bướm đêm thuộc phân họ Tortricinae của họ Tortricidae.

Các loài
Dogolion oligodon Razowski & Pelz, 2003
Dogolion textrix Razowski & Wojtusiak, 2006

Xem thêm
Danh sách các chi của Tortricidae

Chú thích

Tham khảo

 tortricidae.com

Euliini


title: Oresmaux

text:
Oresmaux là một xã ở tỉnh Somme, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Địa lý
Thị trấn này tọa lạc trên đường D192, khoảng 9 dặm Anh về phía nam của Amiens.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Somme

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Oresmaux trên trang mạng của INSEE
 Oresmaux trên trang mạng của Quid

Xã của Somme


title: Gallerucida rubrozonata

text:
Gallerucida rubrozonata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Fairmaire miêu tả khoa học năm 1889.

Chú thích

Tham khảo

Gallerucida


title: Puya

text:
Puya có thể chỉ:
 Puya (chi thực vật), thuộc Họ Dứa
 Sông Puya, sông ở Nga
 Puya (ban nhạc), ban nhạc rock ở Puerto Rico
 Culoepuya, trống Venezuela có nguồn gốc


title: Paralimnophila cooloola

text:
Paralimnophila cooloola là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Paralimnophila
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Parmaphorella

text:
Parmaphorella là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Fissurellidae.

Các loài
Các loài trong chi Parmophoridea gồm có:

 Parmophoridea mawsoni (Powell, 1958)
 Parmophoridea melvilli (Thiele, 1912)

Chú thích

Tham khảo

Fissurellidae


title: Grong

text:
là một đô thị ở hạt Trøndelag, Na Uy. Đô thị này thuộc vùng Namdalen. Trung tâm hành chính của đô thị này là làng Mediå.

Grong đã được lập thành một đô thị ngày 1 tháng 1 năm 1838 (xem formannskapsdistrikt). Bốn đô thị sau này đã được tách từ Grong: Høylandet (năm 1901), Harran (năm 1923), Namsskogan (năm 1923), và Røyrvik (năm 1923). Harran lại được sáp nhập với Grong ngày 1 tháng 1 năm 1964.

Đô thị (ban đầu là một giáo khu) đã được đặt tên theo nông trang cũ Grong farm (tiếng Na Uy Cổ: Granungar), do nhà thờ đầu tiên đã được xây dựng ở đó.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Đô thị của Trøndelag
Villages in Trøndelag


title: 10208 Germanicus

text:
10208 Germanicus (tên chỉ định: 1997 QN1) là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện ở Santa Lucia Stroncone Astronomical Observatory ở Stroncone, Italy, ngày 30 tháng 8 năm 1997. Nó được đặt theo tên Germanicus, an ancient Roman general, a nephew thuộc Tiberius, và a poet.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 10001–11000

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser

Thiên thể phát hiện năm 1997
Tiểu hành tinh vành đai chính
Hệ tiểu hành tinh đôi


title: Dornier Do H

text:
Dornier Do H Falke là một máy bay tiêm kích một chỗ của Đức, do Claudius Dornier thiết kế và được chế tạo bởi hãng Dornier Flugzeugwerke. Dù là một thiết kế tiên tiến vào thời điểm đó, nhưng nó không được đưa vào chế tạo, nó được đánh giá thử nghiệm bởi Hải quân Hoa Kỳ với tên gọi WP-1.

Phát triển
Công ty Dornier bắt đầu thiết kế một nguyên mẫu máy bay chiến đấu vào đầu thập niên 1920 dựa trên thiết kế ban đầu trong Chiến tranh thế giới I như Zeppelin-Lindau D.I. Đây là một máy bay một tầng cánh có rầm chìa theo quy ước hoàn toàn bằng kim loại, với cánh trên thân máy bay có 4 thanh chống nhỏ. Nó có một khối đuôi có rầm chìa theo quy ước và một bộ bánh đáp có thanh chống hậu cố định. Phi công có một buồng lái mở. Máy bay trang bị 1 động cơ piston Hispano-Suiza đặt ở mũi. Nguyên mẫu được chế tạo bởi công ty con ở Thụy Sĩ của Dornier để tranh những hạn chế đối với việc sản xuất máy bay quân sự ở Đức. Nó bay lần đầu tiên vào ngày 1 tháng 11-1922 nhưng không được sản xuất. Một phương án máy bay có phao nổi được thử nghiệm vào năm 1923 trnag bị một động cơ V-12 350 hp (261 kW) BMW IVa.

Một chiếc Falke đã được cung cấp cho Hoa Kỳ bởi công ty Wright Aeronautical Company, công ty này đã trang bị cho máy bay động cơ Wright H-3 chế tạo theo giấy phép. Nó được đánh giá bởi Hải quân Mỹ với tên gọi Wright WP-1. Hiệu suất của nó tốt, nhưng hải quân cho rằng máy bay tiêm kích một tầng cánh quá tiên tiến so với những gì họ cần.

Quốc gia sử dụng

 Hải quân Hoa Kỳ

Thông số kỹ thuật (Dornier-Wright WP-1)
Dữ liệu lấy từ The Illustrated Encyclopedia of Aircraft (Part Work 1982-1985), 1985, Orbis Publishing, Page 1480

Đặc điểm riêng
 Phi đoàn: 1
 Chiều dài: 7,43 m (24 ft 4⅓ in)
 Sải cánh: 10 m (32 ft 9¾ in)
 Chiều cao: 2,66 m (8 ft 8¾ in)
 Diện tích cánh: 20 m² (215,29 ft²)
 Trọng lượng rỗng: 825 kg (1819 lb)
 Trọng lượng cất cánh: 1213 kg (2674 lb)
 Trọng lượng cất cánh tối đa: n/a
 Động cơ: 1 × động cơ piston V-8 Wright H-3, 239 kW (320 hp)

Hiệu suất bay
 Vận tốc cực đại: 261 km/h (162 mph)
 Tầm bay: 350 km (217 miles)
 Trần bay: n/a
 Vận tốc lên cao: n/a
 Lực nâng của cánh: n/a
 Lực đẩy/trọng lượng: n/a

Tham khảo

 The Illustrated Encyclopedia of Aircraft, (Part Work 1982-1985), Orbis Publishing
 Andrade, John. U.S. Military Aircraft Designations and Serials since 1909, Midland Counties Publications, 1979, ISBN 0-904597-22-9.
 Swanborough, Gordon and Bowers, Peter M. United States Navy Aircraft since 1911. London: Putnam. Second Edition, 1976. ISBN 0-370-10054-9.

Liên kết ngoài

Máy bay quân sự Đức thập niên 1920
Máy bay Dornier
Máy bay chiến đấu
Máy bay quân sự
Máy bay tiêm kích
Máy bay cánh trên
Dự án máy bay hủy bỏ của Đức
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Ampedus hjorti

text:
Ampedus hjorti là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được B. G. Rye miêu tả khoa học năm 1905.

Chú thích

Tham khảo

Ampedus


title: Ptycholoma lecheana

text:
Ptycholoma lecheana là một loài bướm đêm thuộc họ Tortricidae. Nó được tìm thấy ở châu Âu.

Sải cánh dài 16–20 mm. Con trưởng thành bay từ cuối tháng 5 đến tháng 7.

Ấu trùng ăn various trees và shrubs.

Hình ảnh

Ghi chú
The flight season refers to Bỉ và The Netherlands. This may vary in other parts of the range.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 http://www.waarneming.nl/soort.php?id=8869 .
 Lepidoptera of Belgium
 Ptycholoma lecheana at UK Moths

Động vật được mô tả năm 1758
Ptycholoma
Côn trùng châu Âu


title: Zabrotes stephani

text:
Zabrotes stephani là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Kingsolver miêu tả khoa học năm 1990.

Chú thích

Tham khảo

Zabrotes


title: Baeoura funebris

text:
Baeoura funebris là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Baeoura
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Trường Đại học Tiền Giang

text:
Trường Đại học Tiền Giang là một trường đại học công lập đa ngành tại tỉnh Tiền Giang. Trường trực thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh Tiền Giang (Việt Nam).

Lịch sử
Trường Đại học Tiền Giang được thành lập theo quyết định số 132/2005/QĐ-TTg ngày 06/6/2005 của Thủ tướng Chính phủ, trên cơ sở hợp nhất Trường Cao đẳng Sư phạm Tiền Giang (thành lập 9/1997) và Trường Trung học sư phạm mà tiền thân là 4 trường Sư phạm của tỉnh được thành lập từ sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng) và Trường Cao đẳng Cộng đồng Tiền Giang (thành lập 8/2000, trên cơ sở hợp nhất Trung tâm Đào tạo và Bồi duỡng tại chức liên tỉnh gồm Tiền Giang, Long An, Bến Tre mà tiền thân là Viện Đại học Cộng đồng Tiền Giang ra đời 1971 và Trường Công nhân Kỹ thuật Tiền Giang).

Ý nghĩa logo và slogan
+ Dòng chữ "Trường Đại học Tiền Giang - Tien Giang University" bao quanh vòng tròn thể hiện sự "hội nhập" của trường.

+ Cuốn tập mở ra với nhiều đường nét vươn lên tượng trưng cho sự đa dạng về ngành nghề và lĩnh vực đào tạo của nhà trường.

+ Hình lục giác kết cấu dạng tổ ong tượng trưng cho sự liên kết chặt chẽ và vững chắc, đồng thời thể hiện sự cần mẫn chăm chỉ, sáng tạo của thầy và trò nhà trường vì sự nghiệp giáo dục.

+ Cánh hoa khoa học với kết cấu dạng tổ ong, bên trong có chấm tròn thể hiện cho đỉnh cao mà nhà trường đang vươn tới.

+ Hình ảnh những gợn sóng nước nhấp nhô với hai chữ T, G thể hiện sự năng động, hòa nhập và sức lan tỏa ra bên ngoài xã hội của một trường đại học vùng sông nước Cửu Long.

+ Slogan mang dòng chữ "Thiết thực - Hiệu quả" thể hiện một phương châm xuyên suốt trong hoạt động đào tạo của nhà trường là thiết thực, hiệu quả, gắn với nhu cầu của xã hội và sự phát triển cộng đồng.

Chất lượng đào tạo

Kiểm định chất lượng đào tạo
Đại học Tiền Giang đã được hệ thống Đại học Quốc gia kiểm định và chứng nhận về chất lượng đào tạo vào năm 2017.

Các phòng ban
Phòng Tổ chức - Hành chính
Phòng Quản lý Đào tạo
Phòng Giáo dục Thường xuyên
Phòng Tài vụ
Phòng Quản trị thiết bị
Phòng Thanh tra - Pháp chế
Phòng Công tác Chính trị Sinh viên
Phòng Quản lý khoa học và Hợp tác quốc tế

Các khoa
 Khoa Khoa học Tự nhiên
 Khoa Khoa học xã hội và nhân văn
 Khoa Kỹ thuật Công nghiệp
 Bộ môn Điện- Điện tử
Bộ môn Cơ khí
Bộ môn Công nghệ May
Khoa Kỹ thuật Xây dựng
Khoa Công nghệ Thông tin
Khoa Kỹ thuật Nông nghiệp & Công nghệ thực phẩm
Khoa Sư phạm - KHCB
Khoa Kinh tế- Luật
Khoa Lý luận chính trị
Giáo dục thể chất và quốc phòng

Các trung tâm và ban
Trung tâm Thông tin – Thư viện
Trung tâm Khảo thí & đảm bảo chất lượng giáo dục
Trung tâm Hỗ trợ sinh viên & Quan hệ Doanh nghiệp
Trung tâm ứng dụng kỹ thuật và chuyển giao công nghệ
Trung tâm Tin học - Ngoại ngữ

Các ngành đào tạo

Cơ sở vật chất
Trường hiện tồ chức đào tạo tại hai cơ sở:
Cơ sở chính: địa chỉ tại số 119, đường Ấp Bắc, phường 5, thành phố Mỹ Tho, tỉnh Tiền Giang
Cơ sở 2: xã Thân Cửu Nghĩa, huyện Châu Thành, tỉnh Tiền Giang.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Website chính thức của Trường Đại học Tiền Giang

Tiền Giang
Đại học và cao đẳng công lập tại Việt Nam
Đại học Tiền Giang
Đại học địa phương
Đại học cấp tỉnh


title: Nomada hungarica

text:
Nomada hungarica là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Dalla Torre & Friese mô tả khoa học năm 1894.

Chú thích

Tham khảo

Nomada
Động vật được mô tả năm 1894


title: Glossoloma penduliflorum

text:
Glossoloma penduliflorum là một thực vật loài thuộc họ Gesneriaceae. Nghiên cứu gần đây đã dời nó khỏi chi Alloplectus.

Đây là loài đặc hữu của Ecuador. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.

Ghi chú

Tham khảo
  (2005): A monograph of Alloplectus (Gesneriaceae). Selbyana 25(2): 182-209. HTML abstract

Glossoloma
Thực vật dễ tổn thương
Thực vật đặc hữu Ecuador


title: Tipula megaleuca

text:
Tipula megaleuca là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Rothmannia macrosiphon

text:
Rothmannia macrosiphon là một loài thực vật thuộc họ Rubiaceae. Loài này có ở Kenya và Tanzania.

Chú thích

Tham khảo
 Lovett, J. & Clarke, G.P. 1998. Rothmannia macrosiphon. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Rothmannia
Thực vật dễ tổn thương


title: Weitenhagen, Vorpommern-Rügen

text:
Wendisch Baggendorf là một đô thị tại huyện Vorpommern-Rügen (trước thuộc huyện Nordvorpommern), bang Mecklenburg-Vorpommern, miền bắc nước Đức.

Tham khảo

Xã của bang Mecklenburg-Vorpommern
Xã và đô thị ở huyện Vorpommern-Rügen


title: Le Lonzac

text:
Le Lonzac  là một xã thuộc tỉnh Corrèze trong vùng Nouvelle-Aquitaine miền trung Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Corrèze

Tham khảo

Lonzac


title: Amering

text:
Amering là một đô thị thuộc huyện Judenburg trong bang Steiermark, nước Áo. Đô thị Amering có diện tích 48 km², dân số cuối năm 2005 là 407 người.

Tham khảo


title: Braunsapis minutula

text:
Braunsapis minutula là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1914.

Chú thích

Tham khảo

Braunsapis
Động vật được mô tả năm 1914


title: 1310

text:
Năm 1310 là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 1310


title: Paragetocera flavipes

text:
Paragetocera flavipes là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Chen miêu tả khoa học năm 1942.

Chú thích

Tham khảo

Paragetocera


title: Senodonia kucerai

text:
Senodonia kucerai là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schimmel miêu tả khoa học năm 2006.

Chú thích

Tham khảo

Senodonia


title: Pont-Melvez

text:
Pont-Melvez () là một xã của tỉnh Côtes-d’Armor, thuộc vùng Bretagne, tây bắc Pháp.

Dân số
Người dân ở Pont-Melvez được gọi là Pont-Melvéziens.

Xem thêm
Xã của tỉnh Côtes-d’Armor

Tham khảo

Liên kết ngoài
French Ministry of Culture list for Pont-Melvez

Pontmelvez


title: La Thị Tám

text:
La Thị Tám (sinh vào tháng 10 năm 1949 tại xã Vĩnh Lộc, huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh) là một nữ anh hùng Quân LLVT đội nhân dân Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, là nguyên mẫu nữ nhân vật trong bài hát "Người con gái sông La" của nhạc sĩ Doãn Nho.

Năm 1967, lúc vừa tròn 18 tuổi, La Thị Tám gia nhập đội thanh niên xung phong và được biên chế vào đơn vị chủ lực Đại đội 2- Giao thông vận tải từ tháng 12-1967 đến tháng 8-1968, đóng tại xã Đồng Lộc. Bà được giao nhiệm vụ đứng trên một quả đồi cao, phía trái của ngã ba Đồng Lộc vào những lúc máy bay Mỹ ném bom để đếm số lượng bom kẻ thù trút xuống. Sau khi máy bay Mỹ vừa đi là La Thị Tám chạy xuống cắm tiêu đánh dấu cho công binh đến phát nổ. Suốt 200 ngày đêm ròng rã, bà đã đếm và cắm tiêu được một số lượng bom lớn lên đến: 1205 quả. Ngày 22 tháng 12 năm 1969, bà được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân khi mới 20 tuổi.

Sau chiến tranh,  bà về quê hương lập gia đình rồi chuyển về làm việc ở Đảng uỷ cơ quan dân chính Đảng cấp tỉnh. Bà kết hôn với một sĩ quan hải quân.

Năm 1970, nhạc sĩ Doãn Nho đã viết ca khúc Người con gái sông La (dựa trên lời thơ Phương Thúy) lấy từ hình ảnh La Thị Tám và 10 cô gái Ngã ba Đồng Lộc.

Chú thích

Liên kết ngoài
Ước nguyện của "Người con gái sông La"
Nhạc sĩ Doãn Nho lần đầu giáp mặt Người con gái sông La

Người Hà Tĩnh
Huy hiệu Bác Hồ
Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân
Họ La


title: Heliothodes

text:
Heliothodes là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Các loài
 Heliothodes diminutivus (Grote, 1873)
 Heliothodes joaquin McDunnough, 1946

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database
Heliothodes at funet

Heliothinae


title: Annoisin-Chatelans

text:
Annoisin-Chatelans là một xã thuộc tỉnh Isère, vùng Rhône-Alpes đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 280-452 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Annoisinchatelans


title: (6086) 1987 VU

text:
(6086) 1987 VU là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Zdeňka Vávrová ở Đài thiên văn Kleť gần České Budějovice, Cộng hòa Séc, ngày 15 tháng 11 năm 1987.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 6001–7000

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser

Thiên thể phát hiện năm 1987
Được phát hiện bởi Zdeňka Vávrová
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: IEEE 802.16

text:
IEEE 802.16 là hệ thống tiêu chuẩn truy nhập không dây băng rộng (Broadband Wireless Access Standards) cung cấp đặc tả chính thức cho các mạng MAN không dây băng rộng triển khai trên toàn cầu. Hệ thống này do nhóm làm việc IEEE 802.16, do IEEE thành lập năm 1999, nghiên cứu và đề xuất. Nhóm làm việc này là một đơn vị của hội đồng tiêu chuẩn LAN/MAN IEEE 802.

Họ tiêu chuẩn 802.16 chính thức được gọi là WirelessMAN (viết tắt là WMAN).

Tham khảo

Liên kết ngoài
 IEEE Std 802.16-2004
 IEEE Std 802.16e-2005

IEEE 802
Mạng không dây


title: Paul Breitner

text:
Paul Breitner (sinh 5 tháng 9 năm 1951 tại Kolbermoor, Bavaria) là một cựu cầu thủ bóng đá Đức. Ông có 48 lần khoác áo đội tuyển quốc gia và là một trong số những cầu thủ được nhắc đến nhiều nhất ở đội tuyển Đức.

Sự nghiệp bóng đá của Breitner bắt đầu từ 1970 đến 1983, phần lớn thời gian chơi cho Bayern München (1970–74 và 1978–83) và Real Madrid (1974–78), với một thời gian ngắn đá cho Eintracht Braunschweig. Vị trí ban đầu ông chơi là cầu thủ chạy cánh trái. Sau đó ông chuyển sang chơi vị trí tiền vệ giữa và trở thành một trong những tiền vệ xuất sắc nhất đầu thập niên 1980.

Thành công sớm đến với Breitner khi mới 21 tuổi (năm 1972) ông đã cùng đội tuyển Đức vô địch Euro 1972. 2 năm sau ông lại có tên trong đội hình đội tuyển Đức vô địch World Cup 1974. Trong trận chung kết gặp Hà Lan tại quê hương Munich, Breitner đã ghi bàn thắng đầu tiên cho đội nhà ở trên chấm phạt đền. Ông chuyển sang Tây Ban Nha chơi cho Real Madrid sau giải vô địch thế giới đó và ngừng chơi ở đội tuyển quốc gia. Cho đến năm 1981, khi Jupp Derwall có lời mời, Breitner mới quay trở lại đội tuyển và tham dự World Cup 1982. Ông là một trong bốn cầu thủ ghi bàn trong 2 trận chung kết World Cup khác nhau (vào lưới Hà Lan năm 1974 và Ý năm 1982), cùng với Pelé, Vavá và Zidane.

Trong sự nghiệp đá cho câu lạc bộ, Breitner giành 7 chức vô địch quốc gia với Bayern Munich (5 lần: 1972, 1973, 1974, 1980, 1981) và Real (2 lần: 1975, 1976), một chức vô địch châu Âu (1974) và 2 Cúp bóng đá Đức (1971, 1982) và 1 Cúp Nhà vua Tây Ban Nha (1975). Trong thời gian đá cho Bayern, Karl-Heinz Rummenigge và ông tạo thành một cặp bài trùng xuất sắc nên 2 người có biệt danh Breitnigge.

Với những cổ động viên nhiều tuổi và truyền thống của Đức, Breitner để mất danh tiếng vì thái độ "cách mạng" và khuynh hướng của mình trong những tuyên bố mạnh mẽ về các vấn đề chính trị và xã hội. Trước World Cup 1982 cựu thành viên "cánh tả" Breitner gây ra một vụ ồn ào khi ông chấp nhận ký hợp đồng với một công ty mĩ phẩm Đức, với một khoản tiền mà lúc đó nhiều người Đức xem là "cao khủng khiếp, 150 000 mark Đức nếu ông cạo bộ râu quai nón của mình, dùng mĩ phẩm và quảng cáo cho công ty.

Năm 1998, Chủ tịch Liên đoàn bóng đá Đức Egidius Braun thông báo Breitner là huấn luyện viên mới của đội tuyển quốc gia. Tuy nhiên, sau một số tác động của các quan chức liên đoàn, Braun đã thay đổi quyết định 17 giờ sau, làm Breitner trở thành huấn luyện viên trên danh nghĩa trong 17 giờ.

Hiện nay, Breitner là bình luận viên và phụ trách một chuyên mục trên truyền hình. Tháng 3 năm 2007 ông ký hợp đồng làm cố vấn cho Bayern München.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Bút tích của Paul Breitner
 Thông tin về sự nghiệp của Paul Breitner

Sinh năm 1951
Cầu thủ bóng đá nam Đức
Cầu thủ bóng đá Bayern München
Cầu thủ bóng đá Real Madrid
FIFA 100
Nhân vật còn sống
Cầu thủ bóng đá Bundesliga
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Đức
Cầu thủ đội tuyển bóng đá trẻ quốc gia Đức
Cầu thủ bóng đá nam Đức ở nước ngoài
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 1982
Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 1974
Cầu thủ đội tuyển bóng đá U-21 quốc gia Đức


title: Trichocolletes dives

text:
Trichocolletes dives là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1914.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Trichocolletes
Động vật được mô tả năm 1914