title: 1997

text:
Sự kiện

Tháng 1
 1 tháng 1: Arnold Koller trở thành tổng thống của Thụy Sĩ.
 1 tháng 1: Tỉnh Bắc Ninh chính thức được tái lập.
1 tháng 1: Chia tỉnh Sông Bé thành 2 tỉnh Bình Dương & Bình Phước
 15 tháng 1: Andorra gia nhập WHO.
 16 tháng 1: Yahya Jammeh tổng thống của Gambia.
 19 tháng 1: Petar Stojanow trở thành tổng thống của Bulgaria.

Tháng 2
 4 tháng 2: Cộng hòa Nam Phi có Hiến pháp mới.
 13 tháng 2: Nauru: Kinza Clodumar trở thành tổng thống.
 24 tháng 2: Động đất tại Turkmenistan và Iran. 100 người chết
 28 tháng 2: Động đất tại Armenia và Azerbaijan, khoảng 1.100 người chết.

Tháng 4
 11 tháng 4: Thành lập chính phủ trong Angola
 13 tháng 4: Bầu cử tổng thống tại Mali
 27 tháng 4: Bầu cử dân chủ tại Yemen

Tháng 5
 10 tháng 5: Động đất tại Iran, 1.560 người chết

Tháng 6
 20 tháng 6: Natsagiin Bagabandi trở thành tổng thống của Mông Cổ.

Tháng 7
 1 tháng 7: Anh Quốc bàn giao chủ quyền Hồng Kông cho Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa
 5 tháng 7: Đảo chính tại Campuchia
 23 tháng 7: Lào trở thành thành viên của ASEAN.

Tháng 8
 6 tháng 8: Bolivia: Hugo Banzer trở thành tổng thống.
 6 tháng 8: Một chiếc Boeing 747 của Korean Air rơi tại Hagåtña, Guam, 228 người chết.
 28 tháng 8: Armenia và Nga ký kết Hiệp ước Hữu nghị.

Tháng 9
 21 tháng 9: Bầu cử quốc hội tại Ba Lan
 26 tháng 9: Một chiếc Airbus A300 của Garuda Indonesia rơi gần Medan, Sumatra, Indonesia. Tất cả 234 người trên máy bay đều chết.

Tháng 10
 12 tháng 10: Cameroon: Paul Biya tái đắc cử tổng thống.
 30 tháng 10: Mary McAleese trở thành nữ tổng thống của Ireland.

Tháng 11
 01 tháng 11: Bão nhiệt đới Linda đã càn quét miền Nam Việt Nam làm hơn 3100 người chết và mất tích.

Tháng 12
 19 tháng 12: Bầu cử quốc hội tại Djibouti
 19 tháng 12: Một chiếc Boeing 737 của Silk Air rơi tại Sumatra, Indonesia sau khi cất cánh từ Singapore. Tất cả 104 người trên máy bay đều chết.

Sinh

Tháng 1
 3 tháng 1: Kim Dong-hyuk, ca sĩ, thành viên nhóm nhạc nam Hàn Quốc iKON
31 tháng 1: Cho Miyeon, nữ ca sĩ, thành viên nhóm nhạc nữ Hàn Quốc (G)I-dle

Tháng 2
1 tháng 2: Park Ji-hyo, nữ ca sĩ Hàn Quốc của nhóm nhạc nữ Twice
9 tháng 2: Bella Poarch một nhân vật mạng xã hội và ca sĩ người Mỹ gốc Philippines
10 tháng 2: Chloe Grace Moretz là người mẫu, diễn viên người Mỹ
11 tháng 2: Rosé là ca sĩ người Úc của nhóm nhạc nữ Hàn Quốc Blackpink
14 tháng 2: Jung Jae-hyun là ca sĩ, thành viên của nhóm nhạc Hàn Quốc NCT
15 tháng 2: Orange (Khương Hoàn Mỹ), nữ ca sĩ người Việt Nam
18 tháng 2: Lee Seok-min, ca sĩ và là thành viên của nhóm nhạc Hàn Quốc Seventeen

Tháng 3
2 tháng 3: Becky G, nữ ca sĩ và diễn viên người Mỹ
3 tháng 3:
Lee Jang-jun, ca sĩ người Hàn Quốc của nhóm nhạc nam Golden Child
Camila Cabello, nữ ca sĩ người Mỹ gốc Cuba
24 tháng 3: Myoui Mina là ca sĩ Hàn Quốc gốc Nhật Bản của nhóm nhạc nữ Twice
26 tháng 3: Marius Borg Høiby, con trai của công chúa kế vị Mette-Marit của Na Uy
27 tháng 3: Lalisa Manoban, ca sĩ và vũ công người Thái Lan, thành viên nhóm nhạc nữ Hàn Quốc Blackpink
31 tháng 3: Koo Jun-hoe, ca sĩ người Hàn Quốc của nhóm nhạc iKON

Tháng 4
6 tháng 4: Kim Min-gyu, ca sĩ, vũ công người Hàn Quốc của nhóm nhạc nam Seventeen
8 tháng 4: Kim Woo-jin, ca sĩ người Hàn Quốc và thành viên lớn tuổi nhất của nhóm nhạc Stray Kids
 12 tháng 4: Nguyễn Quang Hải, cầu thủ bóng đá người Việt Nam
 12 tháng 4: Jack, ca sĩ nổi tiếng người Việt Nam.
 20 tháng 4: Ji Soo-yeon, ca sĩ, thành viên nhóm nhạc Weki Meki, người Hàn Quốc

Tháng 5
 2 tháng 5: BamBam là ca sĩ, vũ công người Thái Lan của nhóm nhạc Hàn Quốc Got7

Tháng 6

Tháng 7
31 tháng 7: Khả Ngân, nữ diễn viên người Việt Nam

Tháng 8
10 tháng 8: Kylie Jenner, nhân vật truyền hình, socialite, người mẫu và nữ doanh nhân người Mỹ
20 tháng 8: Lê Văn Tấn, cầu thủ bóng đá người Việt Nam (m. 2023)
24 tháng 8: Alan Walker, DJ nổi tiếng mang 2 quốc tịch Anh-Na Uy

Tháng 9
1 tháng 9: Jeon Jung-kook, ca sĩ và vũ công người Hàn Quốc, thành viên nhóm nhạc BTS

Tháng 10
3 tháng 10:
Bang Chan, ca sĩ, rapper, vũ công người Úc gốc Hàn, trưởng nhóm của Stray Kids
Tô Ngọc Hiếu, Idol Hà Nội, hoạt động trong giới Olympia
8 tháng 10: Bella Thorne, nữ diễn viên, vũ công, người mẫu và ca sĩ người Mỹ
13 tháng 10: Erik, ca sĩ, vũ công người Việt Nam
15 tháng 10: Jeon Woong là ca sĩ, vũ công người Hàn Quốc của nhóm nhạc nam AB6IX
23 tháng 10: Minnie, ca sĩ nhóm nhạc nữ Hàn Quốc (G)I-dle
28 tháng 10: Dong Si-Cheng là ca sĩ, vũ công người Trung Quốc của nhóm nhạc Hàn Quốc NCT

Tháng 11
7 tháng 11: Từ Minh Hạo là ca sĩ, vũ công người Trung Quốc của nhóm nhạc Hàn Quốc Seventeen
17 tháng 11: Kim Yu-gyeom, ca sĩ và vũ công người Hàn Quốc của nhóm nhạc Got7

Tháng 12

 25 tháng 12: Annie (Nguyễn Thị Thu Thủy) nữ ca sĩ người Việt Nam, trưởng nhóm nhạc nữ LipB

?
 Kata Trần (Trần Quốc Khánh), nhạc sĩ, nhà sản xuất âm nhạc người Việt Nam, thành viên nhóm nhạc sĩ DTAP

Mất
 1 tháng 1: Hans-Martin Majewski, nhà soạn nhạc Đức (s. 1911)
 1 tháng 1: Aenne Brauksiepe, nữ chính khách Đức (s. 1912)
 1 tháng 1: Caspar Diethelm, nhà soạn nhạc Thụy Sĩ và nhạc trưởng (s. 1926)
 1 tháng 1: Townes Van Zandt, nhà soạn nhạc Mỹ (s. 1944)
 2 tháng 1: Randy California, người chơi đàn ghita Mỹ (s. 1951)
 5 tháng 1: André Franquin, họa sĩ vẽ tranh cho truyện comic Bỉ (s. 1924)
 5 tháng 1: Vero Wynne-Edwards, nhà động vật học Anh (s. 1906)
 8 tháng 1: Melvin Calvin, nhà hóa học Mỹ, nhà hóa sinh (s. 1911)
 9 tháng 1: Edward Osóbka-Morawski, chính khách Ba Lan, thủ tướng (s. 1909)
 10 tháng 1: Alexander Robert Todd, nhà hóa học Anh, Giải thưởng Nobel (s. 1907)
 12 tháng 1: Charles Brenton Huggins, bác sĩ phẫu thuật (s. 1901)
 15 tháng 1: Helenio Herrera, huấn luyện viên bóng đá Argentina (s. 1916)
 16 tháng 1: Juan Landázuri Ricketts, tổng Giám mục của Lima, Hồng y (s. 1913)
 17 tháng 1: Clyde Tombaugh, nhà thiên văn học Mỹ (s. 1906)
 20 tháng 1: Albín Brunovský, nghệ sĩ tạo hình Slovakia, họa sĩ (s. 1935)
 28 tháng 1: Mikel Koliqi, Hồng y của Giáo hội Công giáo La Mã (s. 1902)
 31 tháng 1: Marie Bayerová, nữ dịch giả Séc, triết gia (s. 1927)
 2 tháng 2: Martin Mußgnug, chính khách Đức (s. 1936)
 3 tháng 2: Alfons Bauer, nhà soạn nhạc Đức (s. 1920)
 3 tháng 2: Bohumil Hrabal, nhà văn Séc (s. 1914)
 6 tháng 2: Rolf Rodenstock, doanh nhân Đức, (s. 1917)
 9 tháng 2: Brian Connolly, nhạc sĩ Scotland (s. 1945)
 16 tháng 2: Chien-Shiung Wu, nhà nữ vật lý học (s. 1912)
 17 tháng 2: Amha Selassie I, hoàng tử kế vị của Ethiopia (s. 1916)
 17 tháng 2: Darcy Ribeiro, nhà nhân loại học Brasil, chính khách, nhà văn (s. 1922)
 19 tháng 2: Đặng Tiểu Bình, chính khách Trung Quốc (s. 1904)
 21 tháng 2: Josef Posipal, cầu thủ bóng đá Đức (s. 1927)
 25 tháng 2: Ugo Poletti, tổng Giám mục của Spoleto, Hồng y của Giáo hội Công giáo La Mã (s. 1914)
 1 tháng 3: Alfons Beil, linh mục Đức, tác giả (s. 1896)
 4 tháng 3: Carey Loftin, diễn viên Mỹ (s. 1914)
 6 tháng 3: Cheddi Jagan, chính khách Guyana (s. 1918)
 7 tháng 3: Martin Kippenberger, họa sĩ Đức (s. 1953)
 7 tháng 3: Edward Mills Purcell, nhà vật lý học Mỹ (s. 1912)
 9 tháng 3: The Notorious B.I.G., rapper Mỹ (s. 1972)
 14 tháng 3: Fred Zinnemann, đạo diễn phim Mỹ (s. 1907)
 14 tháng 3: Jurek Becker, nhà văn Đức (s. 1937)
 15 tháng 3: Victor Vasarely, họa sĩ Pháp, nghệ sĩ tạo hình (s. 1908)
 19 tháng 3: Jacques Foccart, chính khách Pháp (s. 1913)
 20 tháng 3: Carlo Fassi, vận động viên trượt băng nghệ thuật, huấn luyện viên (s. 1929)
 27 tháng 3: Ella Maillart, nữ vận động viên thể thao Thụy Sĩ, nhà văn (s. 1903)
 31 tháng 3: Lyman Spitzer, nhà thiên văn học Mỹ, nhà vật lý học (s. 1914)
 31 tháng 3: Friedrich Hund, nhà vật lý học Đức (s. 1896)
 4 tháng 4: Alparslan Türkeş, chính khách Thổ Nhĩ Kỳ (s. 1917)
 5 tháng 4: František Kožík, nhà văn Séc (s. 1909)
 6 tháng 4: Stephan Hermlin, nhà văn Đức (s. 1915)
 6 tháng 4: Jack Kent Cooke, doanh nhân Canada (s. 1912)
 9 tháng 4: Yank Rachell, nhạc sĩ blues Mỹ (s. 1910)
 10 tháng 4: Toshiro Mayuzumi, nhà soạn nhạc Nhật Bản, giáo sư (s. 1929)
 10 tháng 4: Erik Blumenfeld, thương gia Đức, chính khách (s. 1915)
 16 tháng 4: Roland Topor, tác giả Pháp, diễn viên, họa sĩ (s. 1938)
 18 tháng 4: Herbert Czaja, chính khách Đức (s. 1914)
 20 tháng 4: Otto Wilhelm von Vacano, nhà khảo cổ học Đức (s. 1910)
 24 tháng 4: Werner Metzen, doanh nhân Đức (s. 1946)
 27 tháng 4: Dulce Maria Loynaz, nữ thi sĩ Cuba (s. 1903)
 2 tháng 5: Heinz Ellenberg, nhà sinh vật học Đức, nhà thực vật học (s. 1913)
 2 tháng 5: Paulo Freire, nhà sư phạm Brasil, luật gia, nhà sử học, triết gia (s. 1921)
 2 tháng 5: John Carew Eccles, nhà sinh lý học Úc (s. 1903)
 2 tháng 5: Alfred Day Hershey, nhà sinh vật học Mỹ (s. 1908)
 3 tháng 5: Narciso Yepes, người chơi đàn ghita (s. 1927)
 5 tháng 5: Tolia Nikiprowetzky, nhà soạn nhạc Nga (s. 1916)
 8 tháng 5: Joachim Angermeyer, chính khách Đức (s. 1923)
 8 tháng 5: Kai-Uwe von Hassel, chính khách Đức (s. 1913)
 9 tháng 5: Marco Ferreri, đạo diễn phim Ý (s. 1928)
 19 tháng 5: Troy Ruttman, đua xe Mỹ (s. 1930)
 20 tháng 5: Virgilio Barco Vargas, chính khách, tổng thống của Cộng hòa Colombia (s. 1921)
 20 tháng 5: Richard Leising, nhà thơ trữ tình Đức (s. 1934)
 23 tháng 5: James Lee Byars, nghệ nhân Mỹ (s. 1932)
 24 tháng 5: Edward Mulhare, diễn viên Mỹ (s. 1923)
 26 tháng 5: Manfred von Ardenne, nhà khoa học gia tự nhiên Đức (s. 1907)
 29 tháng 5: Jeff Buckley, nam ca sĩ Mỹ, người chơi đàn ghita (s. 1966)
 1 tháng 6: Nikolai Aleksandrovich Tikhonov, chính khách Xô Viết (s. 1905)
 1 tháng 6: Fred Rauch, nam ca sĩ Áo (s. 1909)
 2 tháng 6: Helen Jacobs, nữ vận động viên quần vợt Mỹ (s. 1908)
 3 tháng 6: Marta Schanzenbach, nữ chính khách Đức (s. 1907)
 4 tháng 6: Ronnie Lane, nhạc sĩ nhạc rock Anh (s. 1946)
 11 tháng 6: Kurt Stöpel, tay đua xe đạp Đức (s. 1908)
 12 tháng 6: Bulat Shalvovich Okudzhava, thi sĩ Nga, nhà soạn nhạc (s. 1924)
 14 tháng 6: Helmut Fischer, diễn viên Đức (s. 1926)
 18 tháng 6: Lev Kopelev, nhà văn Nga (s. 1912)
 20 tháng 6: John Akii-Bua, vận động viên điền kinh (s. 1949)
 22 tháng 6: Peter Woydt, nhà báo về thể thao
 25 tháng 6: Adolf Kabatek, manager Đức (s. 1931)
 28 tháng 6: Helmut Leherbauer, họa sĩ Áo (s. 1933)
 1 tháng 7: Robert Mitchum, diễn viên Mỹ (s. 1917)
 1 tháng 7: Chu Huy Mân, Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội Nhân dân Việt Nam(s.1913)
 2 tháng 7: James Stewart, huyền thoại điện ảnh Mỹ (s. 1908)
 3 tháng 7: Johnny Copeland, nhạc sĩ nhạc blues Mỹ (s. 1937)
 5 tháng 7: Miguel Najdorf, người chơi cờ (s. 1910)
 7 tháng 7: Heino Jaeger, họa sĩ Đức (s. 1938)
 11 tháng 7: Erwin Seeler, cầu thủ bóng đá Đức (s. 1910)
 12 tháng 7: Raimund Weissensteiner, linh mục Áo, nhà soạn nhạc (s. 1905)
 12 tháng 7: François Furet, nhà sử học Pháp (s. 1927)
 15 tháng 7: Gianni Versace, nhà thiết kế y phục thời trang Ý (s. 1946)
 16 tháng 7: Dora Maar, nữ nhiếp ảnh gia Pháp, nữ họa sĩ (s. 1907)
 18 tháng 7: Eugene Shoemaker, nhà thiên văn học Mỹ (s. 1928)
 21 tháng 7: Ernst Majonica, chính khách Đức (s. 1920)
 23 tháng 7: Chuhei Nambu, vận động viên điền kinh Nhật Bản, đoạt huy chương Thế Vận Hội (s. 1904)
 24 tháng 7: Frank Parker, vận động viên quần vợt Mỹ (s. 1916)
 25 tháng 7: Ben Hogan, người chơi golf Mỹ (s. 1912)
 26 tháng 7: Kunihiko Kodaira, giáo sư Nhật Bản (s. 1915)
 28 tháng 7: Seni Pramoj, thủ tướng Thái Lan (s. 1905)
 30 tháng 7: Bảo Đại, hoàng đế cuối cùng của Việt Nam (s. 1913)
 2 tháng 8: Paul Kurzbach, nhà soạn nhạc Đức (s. 1902)
 2 tháng 8: James Krüss, nhà văn Đức, thi sĩ (s. 1926)
 3 tháng 8: William S. Burroughs, nhà văn Mỹ (s. 1914)
 6 tháng 8: Jürgen Kuczynski, nhà sử học Đức, nhà kinh tế học (s. 1904)
 6 tháng 8: Elisabeth Höngen, nữ ca sĩ Đức (s. 1906)
 9 tháng 8:  Trần Đại Nghĩa, giáo sư, viện sĩ, ký sư, Thiếu Tướng đầu tiên của quân đội nhân dân Việt Nam (s. 1913)

 10 tháng 8: Jean-Claude Lauzon, đạo diễn phim Canada (s. 1953)
 10 tháng 8: Conlon Nancarrow, nhà soạn nhạc Mexico gốc Mỹ (s. 1912)
 14 tháng 8: Gustav Wellenstein, nhà động vật học Đức, nhà lâm học (s. 1906)
 16 tháng 8: Nusrat Fateh Ali Khan, nhạc sĩ (s. 1948)
 24 tháng 8: Werner Abrolat, diễn viên Đức (s. 1924)
 24 tháng 8: Luigi Villoresi, tay đua Công thức 1 Ý (s. 1909)
 25 tháng 8: Robert Pinget, nhà văn Thụy Sĩ (s. 1919)
 27 tháng 8: Eduard Heilingsetzer, chính khách Áo, bộ trưởng (s. 1905)
 28 tháng 8: Frank Bencriscutto, nhà soạn nhạc Mỹ (s. 1928)
 30 tháng 8: Dodi Fayed, Millionärssohn (s. 1955)
 30 tháng 8: Ernst Willimowski, cầu thủ bóng đá (s. 1916)
 31 tháng 8: Diana, công nương xứ Wales, vợ cũ của thái tử Charles, sau này là Quốc vương Charles III (s. 1961)
 1 tháng 9: Karl Berg, tổng Giám mục Áo (s. 1908)
 2 tháng 9: Viktor Frankl, nhà thần kinh học, bác sĩ tâm thần (s. 1905)
 4 tháng 9: Hans Jürgen Eysenck, nhà tâm lý học (s. 1916)
 4 tháng 9: Aldo Rossi, kiến trúc sư, nhà thiết kế (s. 1931)
 5 tháng 9: Georg Solti, nhạc trưởng Hungary (s. 1912)
 5 tháng 9: Mẹ Teresa, nữ tu và nhà truyền giáo Công giáo Rôma người Ấn Độ gốc Albania (s. 1910)
 7 tháng 9: Mobutu Sese Seko, tổng thống của Zaire (s. 1930)
 17 tháng 9: Red Skelton, diễn viên Mỹ (s. 1913)
 17 tháng 9: Jan Peder Syse, chính khách Na Uy (s. 1930)
 20 tháng 9: Kurt Gloor, đạo diễn phim Thụy Sĩ (s. 1942)
 25 tháng 9: Jean Françaix, nghệ sĩ dương cầm Pháp, nhà soạn nhạc (s. 1912)
 27 tháng 9: Rolf Ulrici, nhà văn Đức (s. 1922)
 5 tháng 10: Bernard Yago, tổng Giám mục của Abidjan, Hồng y (s. 1916)
 6 tháng 10: Hartwig Schlegelberger, chính khách Đức (s. 1913)
 7 tháng 10: Adolf Brockhoff, linh mục Công giáo (s. 1919)
 11 tháng 10: Käthe Gold, nữ diễn viên Áo (s. 1907)
 13 tháng 10: Adil Çarçani, lãnh đạo chính phủ Albania (s. 1922)
 14 tháng 10: Harold Robbins, nhà văn Mỹ (s. 1916)
 16 tháng 10: Arno Wyzniewski, diễn viên Đức (s. 1938)
 17 tháng 10: Julius Hackethal, bác sĩ (s. 1921)
 18 tháng 10: Adolf Schröter, họa sĩ Đức (s. 1904)
 23 tháng 10: Luther George Simjian, nhà phát minh (s. 1905)
 23 tháng 10: Pinchas Lapide, nhà thần học Do Thái (s. 1922)
 25 tháng 10: Hans Löfflad, chính khách Đức (s. 1922)
 27 tháng 10: Franz Kain, nhà báo Áo, nhà văn, chính khách (s. 1922)
 30 tháng 10: Samuel Fuller, đạo diễn phim Mỹ, tác giả kịch bản, diễn viên (s. 1912)
 31 tháng 10: Hans Bauer, cầu thủ bóng đá Đức (s. 1927)
 2 tháng 11: Günter Biermann, chính khách Đức, nghị sĩ quốc hội liên bang (s. 1931)
 5 tháng 11: James Robert Baker, tác giả kịch bản Mỹ, nhà văn (s. 1946)
 9 tháng 11: Carl Gustav Hempel, triết gia Đức (s. 1905)
 9 tháng 11: Trần Hiệu (1914 - 1997) - Cục trưởng Tình báo đầu tiên của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa
 13 tháng 11: André Boucourechliev, nhà soạn nhạc Pháp (s. 1925)
 16 tháng 11: Georges Marchais, chính khách Pháp (s. 1920)
 17 tháng 11: Coen van Vrijberghe de Coningh, diễn viên Hà Lan (s. 1950)
 21 tháng 11: Robert Simpson, nhà soạn nhạc Anh (s. 1921)
 21 tháng 11: Julian Jaynes, nhà tâm lý học Mỹ (s. 1920)
 22 tháng 11: Michael Hutchence, nam ca sĩ của ban nhạc rock Úc INXS (s. 1960)
 23 tháng 11: Jorge Más Canosa, doanh nhân (s. 1939)
 26 tháng 11: Werner Höfer, nhà báo Đức (s. 1913)
 5 tháng 12: Rudolf Bahro, nhà báo Đức, chính khách và là triết gia (s. 1935)
 7 tháng 12: Billy Bremner, cầu thủ bóng đá Scotland (s. 1942)
 20 tháng 12: Juzo Itami, diễn viên Nhật Bản, đạo diễn phim. (s. 1933)
 24 tháng 12: Toshiro Mifune, diễn viên Nhật Bản (s. 1920)
 25 tháng 12: Giorgio Strehler, đạo diễn phim Ý (s. 1921)
 27 tháng 12: Hans Blickensdörfer, nhà báo về thể thao Đức, nhà văn (s. 1923)
 31 tháng 12: Floyd Cramer, nghệ sĩ dương cầm, nhà soạn nhạc (s. 1933)
 31 tháng 12: Nicolin Kunz, nữ diễn viên Áo (s. 1954)

Giải thưởng Nobel
 Hóa học - Paul D. Boyer, John E. Walker, Jens C. Skou, Hứa Tấn Hưng
 Văn học - Dario Fo
 Hòa bình - Tổ chức Quốc tế cấm mìn (International Campaign to Ban Landmines), Jody Williams
 Vật lý - Steven Chu, Claude Cohen-Tannoudji, William D. Phillips
 Y học - Stanley B. Prusiner
 Kinh tế - Ngân hàng Thụy Điển, Robert C. Merton, Myron Scholes

Xem thêm

 Thế giới trong năm 1997, tình trạng thế giới trong năm này

Tham khảo

7


title: Cuốc chân đỏ

text:
Cuốc chân đỏ (tên khoa học: Amaurornis akool
), là loài chim thuộc họ Gà nước, phân bố ở Nam Á và Đông Nam Á.

Chú thích

Hình ảnh

A
Chim Pakistan
Chim Ấn Độ


title: Mười hai kỳ công của Heracles

text:
Kỳ công của Hercules hoặc Chiến công của Heracles (, ) là một loạt các tình tiết liên quan đến một sự đền tội của Heracles, người anh hùng vĩ đại nhất của Hy Lạp, sau này có tên La tinh hóa thành Hercules. Chúng được hoàn thành dưới theo yêu cầu Vua Eurystheus. Các tình tiết sau đó được kết nối bằng một câu chuyện kể liên tục.

Việc thiết lập một chu kỳ cố định gồm mười hai kỳ công được người Hy Lạp quy cho một bài thơ sử thi, hiện đã thất lạc, do Peisander viết vào khoảng năm 600 trước Công nguyên.

Nữ thần Hera đã cố gắng giết Heracles kể từ ngày anh được sinh ra, bà đã ám một cơn điên khiến anh tự tay giết vợ con của mình. Sau đó, Heracles đến Nhà tiên tri của Delphi để chuộc tội, tại đây anh cầu nguyện với thần Apollo để được hướng dẫn. Heracles được yêu cầu phụng sự Eurystheus, vua của Mycenae, trong mười năm. Trong thời gian này, anh ta được cử đi thực hiện một loạt kỳ công khó khăn, được gọi là kỳ công.

Lịch sử
nhỏ|Heracles Papyrus, một đoạn của bản viết tay bằng tiếng Hy Lạp thế kỷ thứ 3 về một bài thơ về Kỳ công của Heracles (Oxyrhynchus Papyrus 2331)

Bị Hera (nữ hoàng của các vị thần) phù phép cho phát điên, Heracles tự tay giết các con trai và vợ của mình là Megara. Mặc dù, theo Euripides trong Herakles, mãi sau khi Heracles hoàn thành công việc và khi trở về từ Cõi âm, anh mới sát hại Megara và các con của anh ta.

Sau khi tỉnh táo trở lại, Heracles vô cùng hối hận về hành động của mình; anh đã được Vua Thespius thanh tẩy, sau đó du hành đến Delphi để hỏi làm thế nào để có thể chuộc lỗi. Pythia, Nhà tiên tri của Delphi, khuyên anh nên đến Tiryns và phụng sự cho anh họ là Vua Eurystheus, trong mười năm, thực hiện bất kỳ công việc gì mà Eurystheus có thể giao cho anh; đổi lại, anh sẽ được thưởng bằng sự bất tử.

Heracles tuyệt vọng vì điều này, ghê tởm phải phục vụ một người đàn ông mà anh biết là kém xa so với mình, nhưng lại sợ phải chống lại cha của anh là Zeus. Cuối cùng, anh hạ mình dưới quyền của Eurystheus.

Eurystheus ban đầu ra lệnh cho Heracles thực hiện mười công việc. Heracles đã hoàn thành những nhiệm vụ này, nhưng Eurystheus từ chối công nhận hai nhiệm vụ: tiêu diệt Lernaean Hydra, vì cháu trai và người đánh xe của Heracles là Iolaus đã giúp anh; và việc dọn dẹp Chuồng ngựa August, bởi vì Heracles đã chấp nhận trả công lao động hoặc trong một số phiên bản của câu chuyện này, Chim Stymphalian được tính thay cho Chuồng ngựa August để Athena giúp đỡ bằng cách đưa cho anh lục lạc bằng đồng.

Eurystheus ra thêm hai nhiệm vụ (lấy Quả táo vàng của Hesperides và bắt Cerberus), mà Heracles cũng đã thực hiện, nâng tổng số nhiệm vụ lên mười hai.

Những kỳ công

Một trật tự theo truyền thống của các tác phẩm được tìm thấy trong Bibliotheca của Pseudo-Apollodorus là:
 Giết Sư tử Nemea.
 Giết Lernaean Hydra chín đầu.
 Bắt Hươu Ceryneian.
 Bắt Lợn rừng Erymanthian.
 Dọn dẹp chuồng Augean trong một ngày.
 Giết chim Stymphalian.
 Bắt Bò Cretan.
 Đánh cắp bầy Ngựa cái của Diomedes.
 Có được chiếc thắt lưng của Hippolyta, nữ hoàng của Amazon.
 Lấy gia súc của người khổng lồ ba thân Geryon.
 Ăn cắp ba quả táo vàng của Hesperides.
 Bắt và mang Cerberus về.

Đầu tiên: Sư tử Nemean

Heracles lang thang cho đến khi đặt chân đến thị trấn Cleonae. Ở đó, anh gặp một cậu bé nói rằng nếu Heracles giết sư tử Nemean và sống sót trở về trong vòng 30 ngày, thị trấn sẽ hiến tế một con sư tử cho Zeus, nhưng nếu anh không trở lại trong vòng 30 ngày hoặc nếu anh chết, cậu bé cũng sẽ được tế sống cho Zeus. Một phiên bản khác cho rằng anh đã gặp Molorchos, một người chăn cừu bị con sư tử ăn thịt đứa con trai của ông, nói rằng nếu anh quay lại trong vòng 30 ngày, một con cừu đực sẽ bị hiến tế cho thần Zeus. Nếu anh không trở lại trong vòng 30 ngày, nó sẽ được hiến tế cho Heracles như một lễ vật để tang.

Trong khi tìm kiếm con sư tử, Heracles đã chế tạo một số mũi tên để bắn nó mà không biết rằng bộ lông vàng của nó là bất khả xâm phạm. Khi tìm thấy và dùng cung bắn vào con sư tử, Heracles phát hiện ra đặc tính của bộ lông khiến những mũi tên bật ra khỏi thân mình nó. Sau một thời gian, Heracles lùa con sư tử trở lại hang động. Hang động có hai lối vào, một trong số đó bị Heracles chặn lại; sau đó anh bước vào cái kia. Trong những khu vực tối tăm và chật hẹp, Heracles dùng gậy đánh ngất con quái vật và dùng sức mạnh bóp cổ nó đến chết. Trong lúc chiến đấu, sư tử đã cắn đứt một ngón tay của anh. Nhiều người đồn rằng anh đã bắn tên vào cái miệng của nó. Sau khi giết con sư tử, anh cố gắng lột da nó bằng con dao trên thắt lưng nhưng không thành công. Sau đó, anh đã thử mài dao bằng một hòn đá và thậm chí thử với chính hòn đá đó. Cuối cùng, Athena nhận thấy hoàn cảnh khó khăn của người anh hùng, đã bảo Heracles sử dụng một trong những móng vuốt của chính con sư tử để lột da. Một số người cho rằng trên thực tế, áo giáp của Heracles là bộ da của Sư tử xứ Cithaeron.

Khi trở lại vào ngày thứ 30 với xác sư tử trên vai, vua Eurystheus vô cùng kinh ngạc và khiếp sợ. Eurystheus cấm anh vào thành phố một lần nữa; từ đó trở đi, anh phải trưng bày thành quả lao động bên ngoài cổng thành. Eurystheus sau đó sẽ giao nhiệm vụ cho Heracles thông qua một sứ giả. Eurystheus thậm chí còn làm một chiếc lọ lớn bằng đồng để có thể trốn Heracles. Eurystheus sau đó cảnh báo rằng các nhiệm vụ sẽ ngày càng khó hơn.

Thứ hai: Mãng xà Hydra

Công việc thứ hai của Heracles là tiêu diệt Hydra, mãng xà mà Hera đã nuôi dưỡng chỉ với mục đích duy nhất là giết Heracles. Khi đến đầm lầy gần Hồ Lerna, nơi Hydra trú ngụ, Heracles đã dùng một miếng vải che miệng và mũi để bảo vệ khỏi khói độc. Anh bắn những mũi tên rực lửa vào hang ổ của Hydra, con suối của Amymone, một hang sâu mà con quái vật chỉ chui ra để khủng bố các làng lân cận. Tức giận bởi những mũi tên rực lửa, Hydra chui ra khỏi hang ổ của nó. Anh sử dụng một lưỡi hái (theo một số bức tranh vẽ trên bình ban đầu), một thanh kiếm hoặc chiếc chùy nổi tiếng của anh, Heracles giao chiến với Hydra. Ruck and Staples (1994: 170) lưu ý rằng bản chất của sinh vật chthonic này lại giống như thực vật: sau khi chặt từng đầu của nó, Heracles quan sát thấy con quái vật nhanh chóng mọc lại từng cái đầu đã bị chặt đầu. Ngoài ra, một trong những cái đầu của Hydra - cái ở giữa - là bất tử.

Các chi tiết được trình bày rõ ràng trong Bibliotheca (2.5.2): nhận ra rằng không thể đánh bại Hydra theo cách này, Heracles đã kêu gọi cháu trai của anh là Iolaus giúp đỡ. Iolaus sau đó nảy ra ý tưởng (có thể là lấy cảm hứng từ Athena) về việc sử dụng lửa để đốt cháy phần cổ sau mỗi lần chặt đầu. Làm việc song song với nhau, Heracles chặt từng cái đầu và Iolaus đốt những cái cổ hở. Nhận ra Heracles đang dần chiến thắng, Hera tức giận, gửi một con cua khổng lồ để đánh lạc hướng anh; tuy nhiên, điều này hóa ra là vô ích vì anh nhanh chóng nghiền nát nó dưới bàn chân hùng mạnh của mình. Cuối cùng, khi đã làm con quái vật yếu đi đáng kể, Heracles đã chặt cái đầu bất tử của Hydra bằng thanh kiếm vàng do Athena tặng. Người ta nói rằng Heracles đã đặt cái đầu bất tử dưới một tảng đá lớn trên con đường linh thiêng giữa Lerna và Elaius để ngăn con quái vật gây hại thêm (Kerenyi 1959: 144), và sau khi điều này được thực hiện, anh nhúng mũi tên của anh vào máu độc của Hydra. Một phiên bản khác của câu chuyện thần thoại này kể rằng sau khi chặt đứt một trong những chiếc đầu của Hydra, Heracles nhúng thanh kiếm vào vết thương hở và sử dụng nọc độc của nó để đốt cháy từng gốc cổ tiếp theo để nó không thể mọc lại. Hera buồn bã vì Heracles đã giết con thú cưng mà bà nuôi để giết anh nên đã đặt nó lên vòm trời màu xanh đậm với cái tên chòm sao Hydra. Sau đó, bà biến con cua thành chòm sao Cancer.

Sau đó, Heracles đã dùng một mũi tên nhúng vào máu độc của Hydra để giết nhân mã Nessus; và máu nhiễm độc của Nessus đã được bôi lên Áo dài của Nessus, nhờ đó nhân mã đã trả thù sau khi chết. Cả Strabo và Pausanias đều nói rằng mùi hôi thối của sông Anigrus ở Elis, khiến tất cả cá của sông đều không ăn được, được cho là do nọc độc của Hydra, từ những mũi tên mà Heracles đã giết nhân mã.

Thứ ba: Bắt hươu Ceryneian

Tức giận trước thành công của Heracles trước Sư tử Nemean và Lernaean Hydra, Eurystheus (được Hera tư vấn) đã nghĩ ra một nhiệm vụ hoàn toàn khác, ra lệnh cho Heracles bắt giữ Con hươu Ceryneian, một con thú nhanh đến mức các mũi tên không thể bắn kịp nó.

Sau một thời gian dài tìm kiếm, Heracles thức dậy vào một đêm và đi tìm con hươu, thứ chỉ có thể nhìn thấy được nhờ ánh sáng lấp lánh phản chiếu ánh trăng trên gạc của nó. Sau đó, anh chạy đuổi theo con hươu trong suốt một năm qua Hy Lạp, Thrace, Istria, và cả vùng đất của Hyperboreans. Cách Heracles bắt được con hươu khác nhau tùy thuộc vào lời kể; trong hầu hết các phiên bản, anh bắt được nó khi nó đang ngủ, hoặc giăng bẫy khiến nó què chân.

Eurystheus ra lệnh cho Heracles bắt con hươu với hy vọng rằng nó sẽ khiến Artemis tức giận và trừng phạt người anh hùng vì tội mạo phạm con vật linh thiêng. Khi trên đường quay trở lại cùng với con hươu để trao nó cho Eurystheus, Heracles chạm trán Artemis và anh trai của cô là thần Apollo. Anh cầu xin nữ thần tha thứ, giải thích rằng anh bẫy con hươu là để đền một phần tội lỗi của chính mình, nhưng hứa sẽ trả nó về tự nhiên ngay sau đó. Bị thuyết phục bởi sự nghiêm túc của Heracles, Artemis đã tha thứ cho anh, phá vỡ kế hoạch của Eurystheus.

Sau khi mang con hươu về cho Eurystheus, Heracles được thông báo rằng nó sẽ trở thành một phần trong vườn xiếc thú của Nhà vua. Biết rằng phải trả lại con hươu về tự nhiên như đã hứa với Artemis, Heracles chỉ đồng ý giao nó với điều kiện Eurystheus phải đích thân ra ngoài và lấy nó từ tay anh ta. Vị vua xuất hiện, nhưng ngay khi Heracles thả con hươu ra, nó đã lao về phía chủ nhân với tốc độ vô song. Trước khi rời đi, Heracles nhận xét một cách mỉa mai rằng Eurystheus đã không đủ nhanh, khiến Nhà vua nổi giận.

Thứ tư: Lợn rừng Erymanthian

Eurystheus thất vọng vì Heracles đã vượt qua thử thách và bị bẽ mặt trước sự trốn thoát của con hươu, vì vậy ông giao cho Heracles một nhiệm vụ nguy hiểm khác. Theo một số lời kể, kỳ công thứ tư là mang Lợn rừng Erymanthian đáng sợ, còn sống và trở về Eurystheus (không có tài liệu nào kể rõ ràng về kỳ công này). Trên đường đến Núi Erymanthos nơi con lợn rừng sinh sống, Heracles đã đến thăm Pholus ("người thượng cổ"), một nhân mã tốt bụng và hiếu khách, đồng thời cũng là bạn cũ. Heracles dùng bữa với Pholus trong hang (mặc dù nhân mã chỉ thích ngấu nghiến thịt sống) và yêu cầu rượu. Pholus chỉ có một hũ rượu, một món quà từ Dionysus cho tất cả nhân mã trên núi Erymanthos. Heracles thuyết phục anh mở nó ra, và mùi hương thu hút các nhân mã khác. Họ không hiểu rằng rượu cần phải được pha với nước, nên cả bọn say xỉn và tấn công Heracles. Heracles bắn họ bằng những mũi tên độc, giết chết nhiều nhân mã và cả bọn rút lui về hang động của Chiron.

Pholus tò mò tại sao những mũi tên lại gây ra sát thương kinh khủng đến vậy. Anh nhặt một mũi tên lên nhưng lại làm rơi nó, và mũi tên đâm vào móng guốc, khiến anh bị nhiễm độc. Một phiên bản khác nói rằng một mũi tên đi lạc đã vô tình bắn trúng Chiron. Mặc dù là sinh vật bất tử, nhưng anh vẫn cảm thấy đau đớn. Nỗi đau của Chiron lớn đến mức ông tình nguyện từ bỏ sự bất tử của mình và thế chỗ của Prometheus, người đã bị xích trên đỉnh núi để bị đại bàng ăn gan hàng ngày. Kẻ tra tấn Prometheus là con đại bàng, tiếp tục tra tấn Chiron, vì vậy Heracles đã bắn chết nó bằng một mũi tên. Người ta thường chấp nhận rằng câu chuyện nhằm thể hiện chình Heracles là người đã khiến Chiron từ bỏ sự bất tử. Tuy nhiên, câu chuyện này mâu thuẫn với truyền thống mà sau này Chiron đã dạy cho Achilles. Câu chuyện về nhân mã đôi khi xuất hiện trong các phần khác của mười hai kỳ công, cũng như việc giải phóng Prometheus.

Heracles đã đến thăm Chiron để xin lời khuyên về cách bắt con lợn lòi, và Chiron đã bảo anh hãy lùa nó vào vùng tuyết dày, nên công việc này diễn ra vào giữa mùa đông. Heracles bắt con lợn lòi, trói nó lại và mang về cho Eurystheus, ông vừa nhìn đã sợ hãi vô cùng, chui cả nửa thân xuống trốn trong bình pithos dưới nhà kho, cầu xin Heracles hãy đem con quái thú đi.

Thứ năm: Chuồng ngựa Augean

Công việc thứ năm là dọn dẹp chuồng ngựa của Vua Augeas. Nhiệm vụ này vừa nhục nhã vừa bất khả thi, vì những vật nuôi thần thánh này là bất tử và bọn chúng đã tạo ra một lượng phân khổng lồ. Chuồng Augean () đã không được dọn dẹp trong hơn 30 năm và có hơn 1.000 gia súc sống ở đó. Tuy nhiên, Heracles đã thành công bằng cách chuyển hướng các con sông Alpheus và Peneus để rửa sạch.

Trước khi bắt đầu nhiệm vụ, Heracles đã yêu cầu Augeas một phần mười số gia súc nếu anh hoàn thành nhiệm vụ trong một ngày, và Augeas đồng ý, nhưng sau đó Augeas từ chối thực hiện thỏa thuận với lý do là Heracles đã nhận lệnh thực hiện nhiệm vụ của Eurystheus. Heracles đã tuyên bố nhận phần thưởng trước tòa và được con trai của Augeas là Phyleus hỗ trợ. Augeas trục xuất cả hai trước khi tòa án ra phán quyết. Heracles trở lại, giết Augeas và trao vương quốc cho Phyleus.

Thành công của kỳ công này cuối cùng đã bị lược bỏ vì dòng nước chảy xiết đã hoàn thành công việc dọn dẹp chuồng ngựa, và cũng bởi vì Heracles được trả tiền để làm công việc đó; Eurystheus xác định Heracles vẫn còn bảy công việc nữa phải thực hiện.

Thứ sáu: Chim Stymphalian

Công việc thứ sáu là đánh bại bầy Chim Stymphalian, loài chim ăn thịt người có mỏ bằng đồng và những chiếc lông kim loại sắc nhọn, có thể phóng vào nạn nhân. Chúng rất linh thiêng đối với thần chiến tranh Ares. Hơn nữa, phân của chúng rất độc. Chúng di cư đến Hồ Stymphalia ở Arcadia, nơi đây, chúng nhanh chóng sinh sản và chiếm lấy vùng nông thôn, phá hủy mùa màng, cây ăn quả và giết hại người dân thị trấn. Heracles không thể đi quá sâu vào đầm lầy vì nó không chịu được trọng lượng của anh. Athena nhận thấy hoàn cảnh khó khăn của người anh hùng, đã đưa cho Heracles một chiếc lục lạc mà Hephaestus đã làm đặc biệt cho dịp này. Heracles lắc cái lục lạc và làm lũ chim sợ hãi bay lên không trung. Heracles sau đó đã bắn bọn chúng bằng những mũi tên có độc. Những con còn lại đã bay xa, không bao giờ trở lại. Trong một số phiên bản của câu chuyện này, thay vì lược bớt kỳ công chuồng ngựa Augean, thì là kỳ công này, do anh đã nhận được sự giúp đỡ của Athena. Argonauts sau đó sẽ chạm trán với chúng.

Thứ bảy: Bò mộng Cretan

Kỳ công thứ bảy cũng được phân loại là kỳ công đầu tiên không thuộc Peloponneisan là bắt sống Bò mộng Cretan, cha đẻ của quái vật Minotaur. Heracles đi thuyền đến Crete, nơi Vua Minos cho phép Heracles mang con bò đi và thậm chí còn đề nghị giúp đỡ anh (nhưng Heracles đã từ chối, với lý do chính đáng là vì anh không muốn bị lược bớt như trước). Con bò đã tàn phá đảo Crete bằng cách nhổ bật các gốc cây trồng và san bằng các bức tường cây ăn quả. Heracles lẻn đến phía sau con bò và sau đó dùng tay bóp cổ nó (nhưng không giết nó), rồi tròi nó chuyển về Tiryns. Eurystheus lần này lại trốn trong pithos ngay từ lần đầu tiên nhìn thấy sinh vật này, ông muốn hiến tế nó cho Hera. Bà từ chối của hiến tế vì nó phản ánh vinh quang cho Heracles. Con bò được thả ra và lang thang trong Marathon và sau này có tên là Bò mộng Marathonian. Theseus sau đó hiến tế con bò cho Athena và/hoặc Apollo.

Thứ tám: Những con ngựa của Diomedes

trái|nhỏ|Jean Baptiste Marie Pierre – Vua Diomedes của Thrace bị Heracles giết và bị chính Ngựa của ông nuốt chửng, 1752
Heracles được Vua Eurystheus cử đi để đánh cắp những con ngựa từ Diomedes. Sự điên rồ của bầy ngựa được cho là do chúng ăn thịt của những vị khách đáng ngờ hoặc người lạ đặt chân lên đảo. Một số phiên bản thần thoại nói những con ngựa còn có thể thở ra lửa. Những con ngựa từng là nỗi kinh hoàng của Thrace, bị trói bằng xích sắt vào một máng cỏ bằng đồng ở thành phố Tirida đã mất, và được đặt tên là Podargos (nhanh nhẹn), Lampon (chói sáng), Xanthos (màu vàng) và Deinos (hoặc Deinus, khủng khiếp). Mặc dù rất giống nhau, nhưng có những khác biệt nhỏ về chi tiết liên quan đến việc bắt giữ đàn ngựa.

Trong một phiên bản nọ, Heracles đã mang theo một số tình nguyện viên để giúp anh ta bắt những con ngựa khổng lồ. Sau khi chế ngự được quân của Diomedes, Heracles đã phá bỏ dây xích trói ngựa và lùa đàn ngựa xuống biển. Nhưng Heracles không biết những con ngựa này vốn không thể kiểm soát và thích ăn thịt người nên anh đã để chúng cho người bạn đồng hành ưa thích là Abderus phụ trách trông giữ, trong khi anh ta rời đi để chiến đấu với Diomedes. Khi trở về, Heracles phát hiện ra cậu đã bị bầy ngựa ăn thịt. Để trả thù, Heracles đã cho bầy ngựa ăn thịt Diomedes và sau đó thành lập làng Abdera bên cạnh ngôi mộ của cậu.

Trong một phiên bản khác, khi Heracles đi đến hòn đảo, Diomedes dự định sẽ cắt cổ anh lúc ngủ nhưng không may là anh vẫn thức và anh cắt dây xích trói ngựa khi mọi người đã ngủ. Sau khi khiến những con ngựa sợ hãi, chúng bỏ chạy lên vùng đất cao của một gò đất, Heracles nhanh chóng đào một con mương xuyên qua đảo, đổ đầy nước vào đó và làm ngập vùng đồng bằng trũng. Khi Diomedes và người của hắn ta quay đầu bỏ chạy, Heracles đã giết họ bằng rìu (hoặc chùy), và cho ngựa ăn xác của Diomedes để trấn an họ.

Trong một phiên bản khác, đầu tiên Heracles bắt Diomedes và cho ngựa đàn ngựa ăn thịt "trước khi" thả chúng ra. Chỉ sau khi nhận ra rằng Vua của họ đã chết, dân Bistonians mới tấn công Heracles. Khi nhìn thấy những con ngựa do Abderus dẫn đầu trên một cỗ xe, đang lao vào họ, những người Bistonians quay đầu bỏ chạy.

Trong tất cả các phiên bản, những con ngựa được trấn an bằng cách ăn thịt người, tạo cơ hội cho Heracles bịt miệng chúng và dễ dàng mang chúng về cho Vua Eurystheus, người đã dâng hiến những con ngựa cho Hera. Trong một số phiên bản, chúng được phép đi lang thang tự do xung quanh Argos và không còn phát điên nữa, nhưng trong những phiên bản khác, Eurystheus ra lệnh hiến tế những con ngựa được đưa lên Olympus cho Zeus, nhưng Zeus đã từ chối và gửi những con sói, sư tử và gấu để giết chúng. Roger Lancelyn Green nhấn mạnh trong Tales of the Greek Heroes rằng hậu duệ của những con ngựa đã được sử dụng trong cuộc chiến thành Troia, và tồn tại cho đến tận thời của Alexander Đại đế. Sau sự cố, Eurystheus cử Heracles mang về Thắt lưng của Hippolyta.

Thứ chín: Thắt lưng của Hippolyta

Eurystheus, con gái Admete, muốn có thắt lưng của Hippolyta, nữ hoàng của người Amazons, một món quà từ cha cô là Ares. Để làm hài lòng con gái mình, Eurystheus đã ra lệnh cho Heracles lấy lại chiếc thắt lưng làm kỳ công thứ chín.

Cùng với một nhóm bạn, Heracles ra khơi rồi dừng lại ở hòn đảo Paros, nơi sinh sống của một số con trai của Minos. Những người con trai đã giết hai người bạn đồng hành của Heracles, một hành động khiến Heracles nổi cơn thịnh nộ. Anh trả thù bằng cách giết hai người con trai của Minos và đe dọa những cư dân khác cho đến khi anh được đề nghị lấy hai người đàn ông khác thay thế những người bạn đồng hành đã ngã xuống. Heracles đồng ý và lấy hai cháu trai của Minos là Alcaeus và Sthenelus. Họ tiếp tục hành trình và cập bến triều đình của Lycus, người mà Heracles đã bảo vệ trong trận chiến chống lại Vua Mygdon của Bebryces. Sau khi giết vua Mygdon, Heracles đã trao phần lớn đất đai cho người bạn Lycus. Lycus gọi vùng đất đó là Heraclea. Sau đó, cả đoàn lên đường đến Themiscyra, nơi Hippolyta sống.

Tất cả sẽ tốt đẹp cho Heracles nếu không có Hera. Hippolyta, ấn tượng với Heracles và những chiến công của anh, đã đồng ý trao tặng thắt lưng. Nhưng Hera đã cải trang, trà trộn vào những người dân Amazon và gieo mầm mống ngờ vực. Bà tuyên bố những người lạ đang âm mưu bắt nữ hoàng của Amazons. Được báo động, những người phụ nữ lên ngựa để đối đầu với Heracles. Khi Heracles nhìn thấy họ, anh nghĩ rằng Hippolyta đã âm mưu phản bội như vậy từ lâu và không bao giờ có ý định tặng chiếc thắt lưng, vì vậy anh đã giết cô và lấy chiếc thắt lưng đưa cho Eurystheus.

Thứ mười: Đàn bò của Geryon

Công việc thứ mười là lấy đán gia súc của người khổng lồ ba thân Geryon. Phiên bản đầy đủ nhất trong Bibliotheca của Pseudo-Apollodorus, Heracles phải đến hòn đảo Erytheia ở phía tây xa xôi (đôi khi được coi là Hesperides, hoặc hòn đảo tạo nên thành phố Cádiz) để lấy gia súc. Trên đường đến đó, anh băng qua sa mạc Libya và cảm thấy mệt mỏi vì quá nóng nên anh bắn một mũi tên vào Mặt trời. Thần mặt trời Helios "ngưỡng mộ lòng dũng cảm của anh" đã trao cho Heracles chiếc cốc vàng mà Helios dùng để chèo thuyền vượt biển từ tây sang đông mỗi đêm. Heracles cưỡi chiếc cốc đến Erytheia; Heracles trong cốc là một mô-típ yêu thích trên gốm hình đen. Một phương tiện truyền tải kỳ diệu như vậy cắt xén bất kỳ địa lý theo nghĩa đen nào đối với Erytheia, "hòn đảo đỏ" của hoàng hôn.

Khi Heracles hạ cánh xuống Erytheia, anh phải đối mặt với chó hai đầu Orthrus. Với một cú đánh từ cây ô liu, Heracles đã giết chết Orthrus. Eurytion là người chăn gia súc, chạy đến hỗ trợ Orthrus, nhưng Heracles cũng đối xử với anh theo cách tương tự.

Khi nghe thấy tiếng ồn ào, Geryon lao vào hành động, mang theo ba chiếc khiên và ba ngọn giáo, đồng thời đội ba chiếc mũ. Anh tấn công Heracles tại Sông Anthemus, nhưng bị giết bởi một trong những mũi tên tẩm độc của Heracles. Heracles bắn mạnh đến nỗi mũi tên xuyên qua trán Geryon, "và Geryon ngoẹo cổ sang một bên, giống như cây anh túc bịhỏng hình dạng mỏng manh của nó, rụng hết cánh cùng một lúc."

Heracles sau đó phải chăn gia súc trở lại Eurystheus. Trong các phiên bản La Mã của câu chuyện, Heracles lùa gia súc qua Đồi Aventine trên địa điểm sau này sẽ là Rome. Người khổng lồ Cacus sống ở đó đã đánh cắp một số gia súc khi Heracles đang ngủ, bắt gia súc đi lùi để không để lại dấu vết, lặp lại mánh khóe của Hermes. Theo một số phiên bản, Heracles lùa đàn gia súc còn lại qua hang động, nơi Cacus đã giấu những con vật bị đánh cắp, và chúng bắt đầu gọi nhau. Trong các phiên bản khác, em gái của Cacus là Caca đã nói cho Heracles biết anh của mình đang ở đâu. Heracles sau đó giết Cacus, và lập một bàn thờ tại chỗ, sau này là địa điểm của Forum Boarium (chợ gia súc) của Rome.

Để phá Heracles, Hera gửi bọn ruồi trâu đến cắn gia súc, chọc tức và phân tán chúng. Trong vòng một năm, Heracles đã lấy lại được tất cả. Hera sau đó gửi một trận lụt làm mực nước sông dâng cao đến mức Heracles không thể vượt qua cùng đàn gia súc. Anh chất những viên đá xuống sông để làm cho nước nông hơn. Cuối cùng khi anh đến Eurystheus, gia súc đã bị hiến tế cho Hera.

Thứ mười một: Táo vàng của các Hesperides

Sau khi Heracles hoàn thành mười công việc đầu tiên, Eurystheus giao cho anh ta hai công việc nữa, tuyên bố rằng việc giết Hydra không được tính (vì Iolaus đã giúp Heracles), cũng như việc dọn dẹp Chuồng ngựa Augean (vì anh được trả tiền cho công việc hoặc vì những dòng sông đã làm công việc đó).

Công việc bổ sung đầu tiên là đánh cắp ba quả táo vàng từ khu vườn của Hesperides. Heracles lần đầu tiên bắt được Old Man of the Sea, vị thần biển có khả năng biến hình, để tìm hiểu vị trí của Khu vườn Hesperides.

Trong một số biến thể, khi bắt đầu hoặc khi kết thúc nhiệm vụ này, Heraclesgặp Antaeus, người bất khả chiến bại, miễn là anh ta chạm vào mẹ mình, Gaia, Trái đất. Heracles đã giết Antaeus bằng cách giữ anh trên cao và ôm chặt anh ta.

Herodotus tuyên bố Heracles đã dừng lại ở Ai Cập, nơi Vua Busiris quyết định biến anh thành vật hiến tế hàng năm, nhưng Heracles đã thoát ra khỏi xiềng xích dễ dàng.

Heracles cuối cùng cũng tìm được đường đến khu vườn của Hesperides, nơi anh bắt gặp Atlas đang gánh bầu trời trên vai. Heracles đã thuyết phục Atlas lấy ba Quả táo vàng bằng cách đề nghị gánh dùm bầu trời trong một thời gian ngắn. Atlas có thể lấy được những quả táo bởi vì trong phiên bản này, ông là cha đẻ hoặc có quan hệ họ hàng với Hesperides. Khi Atlas quay trở lại, ông quyết định không gánh nữa và thay vào đó đề nghị sẽ tự mình giao những quả táo, nhưng Heracles đã lừa ông bằng cách đồng ý ở lại vị trí của Atlas với điều kiện Atlas phải tạm thời giải vây trong khi Heracles điều chỉnh lại áo choàng. Atlas đồng ý, nhưng Heracles đã bỏ đi với những quả táo. Theo một phiên bản khác, thay vào đó, Heracles đã giết Ladon, con rồng canh giữ những quả táo. Eurystheus rất tức giận vì Heracles đã hoàn thành một việc mà Eurystheus nghĩ rằng không thể làm được.

Thứ mười hai: Chó Cerberus

nhỏ|Theseus
nhỏ|Pirithous
Kỳ công thứ mười hai và cũng là công việc cuối cùng là bắt giữ con chó ba đầu Cerberus, bảo vệ các cổng của Thế giới ngầm (Underworld). Để chuẩn bị cho việc đi xuống Địa ngục, Heracles đã đến Eleusis (hoặc Athens) mở màn cho Những bí ẩn của Eleusinian. Anh bước vào Địa ngục với Hermes và Athena dẫn đường.

Khi ở Địa ngục, Heracles gặp Theseus và Pirithous. Hai người bạn đồng hành bị Hades giam cầm do cố gắng bắt cóc Persephone. Một truyền thuyết kể rằng những con rắn cuộn quanh chân họ, sau đó biến họ thành đá; hoặc là câu chuyện về Hades giả vờ hiếu khách và chuẩn bị một bữa tiệc mời họ ngồi. Họ vô tình ngồi vào chiếc ghế của sự lãng quên và mắc bẫy vĩnh viễn. Khi Heracles kéo Theseus ra khỏi ghế, một phần đùi của anh bị dính vào đó (điều này giải thích cho cặp đùi gầy của người Athen), nhưng Trái đất rung chuyển trước nỗ lực giải thoát Pirithous, vốn có khao khát rất xúc phạm là chiếm hữu riêng nữ thần nên anh đã cam chịu ở lại.
trái|nhỏ|Cerberus
Heracles tìm thấy Hades và xin phép đưa Cerberus lên mặt đất, Hades đồng ý nếu Heracles có thể khuất phục con quái vật mà không cần sử dụng vũ khí. Heracles chế ngự Cerberus bằng tay không và vác nó lên vai. Anh mang Cerberus ra khỏi Địa ngục qua một lối vào hang động ở Peloponnese và mang nó đến cho Eurystheus, ông sợ hãi và lại chui đầu trốn vào pithos. Eurystheus cầu xin Heracles đưa Cerberus trở lại Địa ngục, đổi lại, ông đề nghị giải thoát anh khỏi bất kỳ công việc nào nữa. Cerberus biến mất và quay trở lại với chủ nhân của nó.

Hậu bản

Sau khi hoàn thành mười hai kỳ công, một truyền thuyết nói rằng Heracles đã tham gia cùng Jason (thần thoại) và Argonauts trong hành trình tìm kiếm Bộ lông cừu vàng. Tuy nhiên, Herodorus (khoảng năm 400 trước Công nguyên) đã phản đối điều này và phủ nhận việc Heracles từng đi thuyền với Argonauts. Một phiên bản riêng biệt (ví dụ: Argonautica) có Heracles đi cùng với các Argonauts, nhưng anh đã không đi cùng họ đến tận Colchis.

Theo vở kịch Herakles của Euripides, đó là thời điểm sau khi hoàn thành các kỳ công, anh trở về nhà để gặp vợ và gia đình, nhưng đột nhiên nổi điên và giết chết họ, sau đó anh bị đày khỏi Thebes và phải đến Athens.

Ghi chú

Tham khảo
 Apollodorus, Apollodorus, The Library, with an English Translation by Sir James George Frazer, F.B.A., F.R.S. in 2 Volumes. Cambridge, Massachusetts, Harvard University Press; London, William Heinemann Ltd. 1921. Online version at the Perseus Digital Library.

 Gantz, Timothy, Early Greek Myth: A Guide to Literary and Artistic Sources, Johns Hopkins University Press, 1996, Two volumes:  (Vol. 1),  (Vol. 2).
 Hard, Robin, The Routledge Handbook of Greek Mythology: Based on H.J. Rose's "Handbook of Greek Mythology", Psychology Press, 2004, . Google Books.
 Kerényi, Carl, The Heroes of the Greeks,  Thames and Hudson, London, 1959.

Liên kết ngoài

 Heracles tại Livius Picture Archive
 The Labors of Hercules tại Perseus Digital Library

 :es:Mosaico de los trabajos de Hércules

Thần thoại Hy Lạp


title: Danh sách ngôn ngữ lập trình

text:
Mục đích của danh sách các ngôn ngữ lập trình này là bao gồm tất cả các ngôn ngữ lập trình hiện tại đáng chú ý, được sử dụng hiện tại và những ngôn ngữ trong quá khứ, theo thứ tự chữ cái (Alphabetical).

A

 A#.NET
 A# (Axiom)
 A-0 System
 A+
 A++
 ABAP
 ABC
 ABC ALGOL
 Abel
 ABLE
 ABSET
 ABSYS
 Abundance
 ACC
 Accent
 Ace DASL
 ACT-III
 Action!

 ActionScript
 Ada
 Adenine
 Agda
 Agena
 Agora
 AIMMS
 AIS Balise
 Alef
 ALF
 ALGOL 58
 ALGOL 60
 ALGOL 68
 Alice
 Alma-0
 Amiga E
 AMOS
 AMPL

 AMPLE
 APL
 AppleScript
 Arc
 Arduino
 ARexx
 Argus
 ASP
 AspectJ
 Hợp ngữ
 ATS
 Ateji PX
 AutoHotkey
 AutoIt
 Averest
 AWK
 Axum

B

 B
 Babbage
 Bash
 BASIC
 bc
 BBC Basic
 BCPL
 BeanShell
 Batch (Windows/Dos)

 Bertrand

 BETA
 Bigwig
 Bistro
 BitC
 BLISS
 Blitz Basic
 Blue
 Bon

 Boo
 Boomerang
 Bourne shell (gồm bash và ksh)

 BREW
 BPEL
 BUGSYS
 BuildProfessional

C

 C
 C--
 C++ - ISO/IEC 14882
 C# - ISO/IEC 23270
 C@
 C/AL
 Caché ObjectScript

 Caml
 Cat
 Cayenne
 Cecil
 Cel
 Cesil
 CFML
 Cg
 Chapel
 CHAIN
 Charity
 CHILL
 CHIP-8
 chomski
 Oxygene (formerly Chrome)

 ChucK
 CICS
 Cilk
 CL (Honeywell)
 CL (IBM)
 Claire
 Clarion
 Clean
 Clipper
 CLIST
 Clojure

 CLU
 CMS-2
 COBOL - ISO/IEC 1989
 CobolScript
 Cobra
 CODE
 Cola
 ColdC
 ColdFusion
 Cool
 COMAL

 Combined Programming Language (CPL)
 Common Intermediate Language (CIL)
 Common Lisp (also known as CL)
 COMPASS
 Component Pascal
 COMIT
 Constraint Handling Rules (CHR)
 Converge
 Coral 66
 Corn
 CorVision
 Coq
 COWSEL
 CPL
 csh
 CSP
 Cow
 CSKA
 Csound

 Curl
 Curry
 Cyclone

D

 D
 Dart
 DASL (Datapoint's Advanced Systems Language)
 DASL (Distributed Application Specification Language)
 DataFlex
 Datalog
 DATATRIEVE
 dBase

 dc
 DCL
 Deesel (formerly G)
 Delphi
 Dialect
 DinkC
 Dialog Manager
 DIBOL

 DL/I
 Draco
 Dylan
 dylan.NET
 DYNAMO

E

 E
 Ease
 Easel
 EASY
 Easy PL/I
 EASYTRIEVE PLUS
 ECMAScript
 Edinburgh IMP
 EGL

 Eiffel
 Einstein
 ELAN
 Emacs Lisp
 Epigram
 Erlang
 Escapade

 Escher
 ESPOL
 Esterel
 Etoys
 Euclid
 Euler
 Euphoria
 CMS EXEC
 EXEC 2

F

 F
 F#
 Factor
 Falcon
 Fancy
 Fantom

 Felix
 Ferite
 FFP
 Fjölnir

 FL
 Flavors
 Flex
 FLOW-MATIC
 Flutter
 Fly
 FOCAL
 FOCUS
 FOIL
 FORMAC
 @Formula
 Forth

 Fortran - ISO/IEC 1539
 Fortress
 FoxBase
 FoxPro
 FP
 FPr
 Franz Lisp
 Frink
 F-Script
 Fuxi

G

 Gambas
 GameMonkey Script
 Game Maker Language
 GAMS
 GAP
 G-code
 Genie
 GDL
 Gibiane

 GJ
 GLBasic
 GLSL
 GNU E
 GM
 Go
 Go!
 GOAL
 Gödel
 Godiva

 GOM (Good Old Mad)
 Goo
 GOTRAN
 GPSS
 GraphTalk
 GRASS
 Green
 Groovy

H

 HAL/S
 Harbour
 IBM HAScript
 Haskell

 Hemant
 HaXe
 High Level Assembly
 HLSL
 Hop

 Hope

 Hugo
 Hume
 HyperTalk

 HTML

I

 IBM Basic assembly language
 IBM Informix-4GL
 IBM RPG
 ICI
 Icon

 Id
 IDC/HTX
 IDL
 IMP
 Inform

 Io

 Ioke

 IPL
 IPTSCRAE
 IronPython
 IronRuby
 ISPF
 ISWIM

J

 J
 J#
 J++
 JADE
 Jako
 JAL
 Janus

 JASS
 Java
 JavaScript
 JCL
 JEAN
 Join Java
 JOSS

 Joule
 JOVIAL
 Joy
 JScript
 Jython
 JavaFX Script
 Koitlin

K

 K
 Kaleidoscope
 Karel
 Karel++
 Kaya

 KEE
 Kiev
 KIF
 Kite

 KRC
 KRL
 KRYPTON
 ksh
 Kotlin
 KUKA

L

 L
 L#.NET
 LabVIEW
 Ladder
 Lagoona
 LANSA
 Lasso
 LaTeX
 Lava
 LC-3
 Leadwerks Script

 Leda

 Legoscript
 LilyPond
 Limbo
 Limnor
 LINC
 Lingo
 Linoleum
 LIS
 LISA
 Lisaac
 Lisp - ISO/IEC 13816
 Lite-C Lite-c
 Lithe
 Little b

 Logix
 Logo
 Logtalk

 LPC
 LSE
 LSL
 Lua
 Lucid
 Lustre
 LYaPAS
 Lynx

M

 M
 M2001
 M4
 Machine code

 MAD (Michigan Algorithm Decoder)
 MAD/I
 Magik
 Magma

 MapBasic
 Maple
 MAPPER (Unisys/Sperry) now part of BIS
 MARK-IV (Sterling/Informatics) now VISION:BUILDER of CA
 Mary
 MASM Microsoft Assembly x86
 Mathematica
 MATLAB
 Maxima (see also Macsyma)
 MaxScript internal language 3D Studio Max
 Maya (MEL)
 MDL

 Mercury
 Mesa
 Metacard
 Metafont
 MetaL
 Microcode
 MicroScript
 MIIS
 MillScript
 MIMIC
 Mirah
 Miranda
 MIVA Script
 ML
 Moby
 Model 204
 Modula
 Modula-2

 Modula-3
 Mohol
 MOO
 Mortran
 Mouse
 MPD
 MSIL - deprecated name for CIL
 MSL
 MSX BASIC
 MUMPS
 MXML
 Mythryl

N

 Napier88
 NATURAL
 NEAT chipset
 Neko
 Nemerle
 NESL
 Net.Data
 NetLogo

 NewLISP
 NEWP
 Newspeak
 NewtonScript
 NGL
 Nial

 Nice
 Nickle

 NPL
 Nosica
 Not eXactly C (NXC)
 Not Quite C (NQC)
 Nu
 NSIS

O

 o:XML
 Oak
 Oberon
 Object Lisp
 ObjectLOGO
 Object REXX
 Object Pascal
 Objective-C
 Objective Caml
 Objective-J

 Obliq
 Obol
 occam
 occam-π
 Octave
 OmniMark
 Onyx
 Opal
 OpenEdge ABL
 OPL

 OPS5
 OptimJ
 Oracle
 Orc
 ORCA/Modula-2
 Orwell
 Oxygene
 Oz

P

 PARI/GP
 Pascal - ISO 7185
 Pawn

 PCASTL
 PCF
 PEARL
 PeopleCode
 Perl
 PDL
 PHP
 Phrogram
 Pico
 Pict
 Pike
 PIKT
 PILOT
 Pizza

 PL-11
 PL/0
 PL/B
 PL/C
 PL/I - ISO 6160
 PL/M
 PL/P
 PL/SQL
 PL360
 PLANC
 Plankalkül
 PLEX
 PLEXIL
 Plus
 POP-11
 Poplog

 PostScript
 PortablE
 Powerhouse
 PowerBuilder - 4GL GUI appl. generator from Sybase
 PPL
 Processing
 Prograph
 PROIV
 Prolog
 Visual Prolog
 Promela
 PROTEL
 ProvideX
 Pure

 Python

Q

 Q (equational programming language)
 Q (programming language from Kx Systems)

 Qi

 QtScript
 QBASIC

 QuakeC
 QPL

R

 R
 R++
 Racket
 RAPID
 Rapira
 Ratfiv
 Ratfor
 RBScript

 rc
 REBOL
 Redcode
 REFAL
 Reia
 Revolution
 rex
 REXX

 Rlab
 ROOP
 RPG
 RPL
 RSL
 RTL/2
 Ruby
 Rust

•RPG

S

 S
 S2
 S3
 S-Lang
 S-PLUS
 SA-C
 SabreTalk
 SAIL
 SALSA
 SAM76
 SAS
 SASL
 Sather
 Sawzall
 SBL
 Scala
 Scheme
 Scilab
 Scratch
 ScratchJr
 Script.NET

 Sed
 Seed7
 Self
 SenseTalk
 SETL
 Shift Script
 SiMPLE
 SIMPOL
 SIMSCRIPT
 Simula
 Simulink
 SISAL
 Slate
 SLIP
 SMALL
 Small Basic
 Smalltalk
 SML
 SNOBOL(SPITBOL)
 Snowball
 SOAP

 SOL
 Span
 SPARK
 Spice
 SPIN
 SP/k
 SPS

 Squeak
 Squirrel
 SR
 S/SL
 Strand
 STATA
 Stateflow
 Subtext
 Suneido
 SuperCollider
 SuperTalk
 SYMPL
 SyncCharts
 SystemVerilog

T

 T
 TACL
 TACPOL
 TADS
 TAL
 Tcl
 Tea

 TECO
 TELCOMP
 TeX
 TEX

 TIE
 thinBasic
 Timber
 Tom

 TOM
 Topspeed
 TPU
 Trac
 T-SQL
 TTCN

 Turing
 TUTOR
 TXL

U

 Ubercode
 Unicon
 Uniface

 UNITY
 Unix shell

 UnrealScript

V

 Vala
 VBA
 VBScript
 Verilog
 VHDL

 Visual Basic
 Visual Basic.NET
 Visual C++
 Visual C++.Net
 Visual C#.Net
 Visual DataFlex
 Visual DialogScript

 Visual FoxPro
 Visual J++
 Visual Objects
 Vvvv

W

 WATFIV, WATFOR

 WebQL

 Winbatch

X

 XAML
 XML
 X++
 X10
 XBL
 XC (exploits XMOS architecture)

 xHarbour
 XL

 XOTcl

 XPL
 XPL0
 XQuery
 XSLT - See XPath

Y

 Y
 Yabasic
 Yorick

 YQL
 Yoix

Z

 Z
 Z notation
 Zeno

 Zonnon
 ZOPL
 Z++
 ZPL

 ZZT-oop

Xem thêm
 Comparison of programming languages
 Lists of programming languages
 Hello World in various programming languages
 List of BASIC dialects
 List of BASIC dialects by platform
 List of markup languages

Liên kiết ngoài
List of programming languages

Tham khảo

Lập trình máy tính


Giải của Hội phê bình phim Boston cho nam diễn viên phụ xuất sắc nhất là một trong các giải của Hội phê bình phim Boston dành cho nam diễn viên đóng vai phụ trong một phim, được bầu chọn là xuất sắc nhất.

Dưới đây là danh sách các người đoạt giải:

Thập niên 1980

Thập niên 1990

Thập niên 2000

Tham khảo

Giải thưởng của Hội phê bình phim Boston


title: Radinghem

text:
Radinghem là một xã trong tỉnh Pas-de-Calais, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Radinghem có cự ly 32 km về phía đông bắc Montreuil-sur-Mer trên đường D157.

Dân số

Địa điểm nổi bật
 The 17th century château.
 Nhà thờ St.Martin, thế kỷ 17.

Xem thêm
Xã của tỉnh Pas-de-Calais

Tham khảo

INSEE
IGN

Liên kết ngoài
 Radinghem on the Quid website

Xã của Pas-de-Calais


title: Symplecta fenestrata

text:
Symplecta fenestrata là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Symplecta
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Anthurium sagittale

text:
Anthurium sagittale là một loài thực vật]] thuộc họ Araceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador. Môi trường sống tự nhiên của chúng là [[vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Benavides, G. & Pitman, N. 2003. Anthurium sagittale. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Ecuador
S


title: Rebergues

text:
Rebergues là một xã trong tỉnh Pas-de-Calais, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Địa lý
Rebergues có cự ly khoảng 12 mile (19 km) phía tây Saint-Omer, trên đường D216E.

Dân số

Địa điểm nổi bật
 The 18th century church.
 The Château du Rougefort, thế kỷ 18.

Xem thêm
Xã của tỉnh Pas-de-Calais

Tham khảo
INSEE
IGN

Liên kết ngoài
 Rebergues on the Quid website

Xã của Pas-de-Calais


title: Brachystephanus longiflorus

text:
Brachystephanus longiflorus là một loài thực vật thuộc họ Acanthaceae. Loài này có ở Cameroon, Guinea Xích Đạo, và Nigeria. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.

Tham khảo

 Darbyshire, I. 2004. Brachystephanus longiflorus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

Brachystephanus
Thực vật dễ tổn thương


title: Megacerus catenulatus

text:
Megacerus catenulatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Gyllenhal miêu tả khoa học năm 1839.

Chú thích

Tham khảo

Megacerus


title: Agonischius cyaneus

text:
Agonischius cyaneus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1863.

Chú thích

Tham khảo

Agonischius


title: Coubisou

text:
Coubisou  là một xã ở tỉnh Aveyron, thuộc vùng Occitanie ở miền nam nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Aveyron

Tham khảo

Xã của Aveyron


title: Trentepohlia petulans

text:
Trentepohlia petulans là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Trentepohlia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Sân bay quốc tế Chacalluta

text:
Sân bay quốc tế Chacalluta  là một sân bay ở Arica, Chile. Sân bay này có 1 đường băng dài 2170 m bề mặt nhựa đường.

Các hãng hàng không và tuyến bay
Hiện có các hãng hàng không sau đang hoạt động tại sân bay Chacalluta:
LAN Airlines (Iquique, Santiago)
Sky Airline (Arequipa, Iquique)

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sân bay Chile


title: Cao Văn Viên

text:
Cao Văn Viên (1921-2008) nguyên là một tướng lĩnh Bộ binh của Quân lực Việt Nam Cộng hòa, cấp bậc Đại tướng. Ông xuất thân từ trường Võ bị Địa phương do Chính quyền Thuộc địa Pháp mở ra ở miền Đông Nam Bộ, nhằm đào tạo sĩ quan người bản xứ để phục vụ cho Quân đội Liên hiệp. Hầu hết thời gian tại ngũ, ông được đảm trách những chức vụ chuyên về lĩnh vực Tham mưu. Là một trong 5 quân nhân được thăng cấp Đại tướng của Việt Nam Cộng hòa. Ông cũng là người giữ chức vụ Tổng Tham mưu trưởng Quân lực Việt Nam Cộng hòa trong thời gian lâu nhất (1965-1975).

Tiểu sử và Binh nghiệp
Ông sinh ngày 11 tháng 1 năm 1921 tại Viêng Chăn, Lào trong một gia đình thương nhân, có đời sống kinh tế tương đối. Thời niên thiếu ông được học cấp Tiểu học và Trung học theo giáo trình Pháp tại Vientiane. Năm 1942 ông tốt nghiệp Trung học phổ thông với văn bằng Tú tài toàn phần (Part II). Sau đó ông được bổ dụng làm công chức tại Pakxe, Nam Lào. Đầu năm 1949 ông theo cha mẹ trở về Việt Nam.

Quân đội Liên hiệp Pháp
Đầu năm 1949, sau khi hồi hương, ông nhập ngũ vào Quân đội Liên hiệp Pháp, được cử theo học khóa đào tạo sĩ quan người Việt tại trường Võ bị Địa phương ở Vũng Tàu (Cap Saint Jacques). Cuối năm mãn khóa tốt nghiệp Thủ khoa với cấp bậc Thiếu úy. Ra trường, ông được phục vụ trong một đơn vị Bộ binh.

Quân đội Quốc gia Việt Nam
Năm 1951, chuyển biên chế sang Quân đội Quốc gia, ông được thăng cấp Trung úy và được cử theo học lớp Chỉ huy chiến thuật tại Trung tâm Huấn luyện Chiến thuật Hà Nội. Đầu năm 1952 ông được cử làm Trưởng phòng 2 (Tình báo) trong Bộ Chỉ huy Khu chiến Hưng Yên do Đại úy Dương Quý Phan làm Chỉ huy trưởng. Giữa năm, ông được thăng cấp Đại úy và được cử làm Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 10 Việt Nam. Đầu năm 1954 đổi sang làm Trưởng phòng 3 (Hành quân) Khu chiến Hưng Yên. Tháng 7 năm 1954, di chuyển vào Nam đến tháng 3 năm 1955 ông được thăng cấp Thiếu tá và được cử làm Trưởng phòng 4 (Tiếp vận) tại Bộ Tổng tham mưu Quân đội Quốc gia.

Quân đội Việt Nam Cộng hòa
Cuối tháng 10 năm 1955, sau khi Chính thể Việt Nam Cộng hòa hình thành, ông được cử làm Tùy viên Quân sự Đại sứ quán Việt Nam Cộng hòa tại thủ đô Washington, D.C., Hoa Kỳ. Đầu năm 1956 ông được triệu hồi về nước tiếp tục phục vụ tại Bộ Tổng Tham mưu. Tháng 6 cùng năm ông được cử tu nghiệp khóa Tham mưu cao cấp tại Học viện Chỉ huy và Tham mưu Fort Leavenworth, Kansas, Hoa Kỳ. Đầu tháng 5 năm 1957 tốt nghiệp về nước, ông được bổ nhiệm làm Tham mưu trưởng Biệt bộ Tham mưu tại Phủ Tổng thống. Năm 1958 ông được thăng cấp Trung tá nhiệm chức.

Đứng ngoài các cuộc đảo chính
Trong cuộc đảo chính 1960, ông bị lực lượng đảo chính của Đại tá Nguyễn Chánh Thi bắt giữ và được thả ra sau khi cuộc đảo chính hoàn toàn thất bại. Ngay sau đó, ông được Tổng thống Ngô Đình Diệm bổ nhiệm làm Tư lệnh Lữ đoàn Nhảy dù thay thế Đại tá Nguyễn Chánh Thi đã đào thoát sang Campuchia. Cuối năm ông được thăng cấp Đại tá nhiệm chức.

Đến khi cuộc đảo chính 1963 nổ ra, ông là một trong những số ít sĩ quan cao cấp trung thành với Tổng thống Ngô Đình Diệm, kiên quyết không đứng về phe đảo chính do các tướng lĩnh Dương Văn Minh, Trần Văn Đôn, Tôn Thất Đính, Mai Hữu Xuân, Lê Văn Kim tiến hành. Vì vậy ông bị các tướng lĩnh tước quyền chỉ huy Lữ đoàn Nhảy dù, phải bàn giao cho Trung tướng Lê Văn Nghiêm. Tuy nhiên do sự can thiệp của tướng Tôn Thất Đính nên ông chỉ bị cách ly mà không rơi vào số phận bi thảm như các Đại tá Hồ Tấn Quyền, Lê Quang Tung. Sau 1 tuần lễ ông được phục hồi chức vụ Tư lệnh Lữ đoàn Dù.

Sau khi tướng Nguyễn Khánh thực hiện cuộc Chỉnh lý để giành quyền lãnh đạo, để tranh thủ sự ủng hộ của các sĩ quan trẻ, ngày 3 tháng 3 năm 1964, tướng Khánh đã thăng đặc cách cho ông tại mặt trận lên cấp Thiếu tướng nhiệm chức (ông bị thương trong cuộc hành quân Quyết Thắng tại Hồng Ngự, Kiến Phong). Ông là vị Đại tá cuối cùng được thăng cấp Thiếu tướng trước khi Việt Nam Cộng hòa đặt ra quy chế phong Đại tá lên Chuẩn tướng.<ref>Lâm Vĩnh Thế, Nhóm tướng trẻ trong Quân lực Việt Nam Cộng hòa vào giai đoạn 1964-1965.</ref>

Tháng 9 năm 1964 ông được tướng Khánh cử vào chức vụ Tham mưu trưởng Liên quân tại Bộ Tổng tham mưu, sau khi bàn giao chức vụ Tư lệnh Lữ đoàn nhảy dù lại cho cấp phó là Đại tá Dư Quốc Đống. Ngày 12 tháng 10 ông bàn giao chức vụ Tham mưu trưởng lại cho Trung tướng Trần Văn Minh (Minh nhỏ) để đi giữ chức vụ Tư lệnh Quân đoàn III và Vùng 3 Chiến thuật thay thế Trung tướng Trần Ngọc Tám. Đến tháng 2 năm 1965 tướng Khánh bị nhóm các tướng trẻ gạt bỏ khỏi chính quyền và ngày 11 tháng 10 cùng năm, ông được lệnh bàn giao Quân đoàn III lại cho Thiếu tướng Nguyễn Bảo Trị. Ngay sau đó ông được thăng cấp Trung tướng và được bổ nhiệm vào chức vụ Tổng Tham mưu trưởng (trước đó, chức vụ này do Tổng trưởng Quốc phòng là Trung tướng Nguyễn Hữu Có kiêm nhiệm).

Ngày 14 tháng 9 năm 1966, ông kiêm nhiệm Tư lệnh Hải quân thay thế Hải quân Đại tá Trần Văn Phấn. Hơn một tháng sau, ngày 31 tháng 10, ông bàn giao chức vụ Tư lệnh Hải quân lại cho Hải quân Đại tá Trần Văn Chơn. Ngày 28 tháng 1 năm 1967 ông kiêm nhiệm chức vụ Tổng trưởng Quốc phòng thay Trung tướng Nguyễn Hữu Có, cũng chính là người tiền nhiệm của ông trong vị trí Tổng Tham mưu trưởng, bị bãi chức trong khi đang đi công du tại Đài Loan. Cũng vào thời điểm này, ngày 2 tháng 4 ông được thăng cấp Đại tướng. Ngày 7 tháng 11 cùng năm, bàn giao chức vụ Tổng trưởng Quốc phòng lại cho Trung tướng Nguyễn Văn Vỹ. Năm 1972 Hội đồng Nội các quyết định chức vụ Tổng Tham mưu trưởng được xếp ngang hàng với Tổng trưởng và được dự họp trong Hội đồng Nội các.Bộ Tổng tham Quân lực VNCH vào thời điểm cuối tháng 4 năm 1975, nhân sự trong Bộ được phân bổ trách nhiệm như sau:-Tổng tham mưu trưởng: Đại tướng Cao Văn Viên-Tổng tham mưu phó: Trung tướng Nguyễn Văn Mạnh kiêm Tư lệnh Địa phương quân và Nghĩa quân-Tham mưu trưởng: Trung tướng Đồng Văn Khuyên kiêm Tổng cục trưởng Tiếp vận-Phụ tá Tổng tham mưu trưởng: Trung tướng Lê Nguyên Khang Đặc trách Hành quân-Tổng cục trưởng Quân huấn: Trung tướng Nguyễn Bảo Trị-Tổng cục trưởng Chiến tranh Chính trị: Trung tướng Trần Văn Trung-Phụ tá Tham mưu trưởng: Thiếu tướng Đoàn Văn Quảng-Tham mưu phó Nhân viên: Thiếu tướng Nguyễn Xuân Trang-Trưởng phòng 3: Chuẩn tướng Trần Đình Thọ-Trưởng phòng 7: Chuẩn tuóng Phạm Hữu Nhơn-Chánh văn phòng: Đại tá Nguyễn Kỳ Nguyện-Trưởng phòng 1: Đại tá Lại Đức Chuẩn-Trưởng phòng 2: Đại tá Hoàng Ngọc Lung-Trưởng phòng 5: Đại tá Lê Ngọc Định-Trưởng phòng 6: Đại tá Lê Hữu Tiền-Trưởng phòng Tổng quản trị: Đại tá Trần Văn Thân-Chỉ huy trưởng Tổng Hành dinh: Đại tá Trần Văn Thăng

Năm 1975
Trước sức ép mãnh liệt của dư luận và áp lực quân sự của quân Giải phóng, ngày 21 tháng 4 Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu phải từ chức. Không lâu sau đó, nhận thấy tình hình là vô vọng, Tướng Cao Văn Viên cũng từ nhiệm vào ngày 27 tháng 4 và xin giải ngũ (đã có quyết định chính thức của tân Tổng thống Trần Văn Hương). Ông giao lại cho Trung tướng Đồng Văn Khuyên xử lý thường vụ Tổng Tham mưu trưởng và ngày 28 tháng 4 đem theo gia đình cùng với gia đình cựu Tổng thống Thiệu lên máy bay di tản đến Đài Loan. Sau đó được sang Hoa Kỳ định cư. Sau khi phu nhân qua đời và không lâu sau đó người con trai duy nhất cũng chết yểu, ông sống bình lặng tại Quận Arlington, Virginia. Thời gian cuối đời ông sống ở viện dưỡng lão.

Ngày 22 tháng 1 năm 2008, ông từ trần tại nơi định cư, hưởng thọ 86 tuổi.

Huy chươngHuy chương Việt Nam Cộng hòa:-Bảo quốc Huân chương đệ Nhị đẳng (ân thưởng)-Nhiều Huy chương quân sự và dân sự khácHuy chương ngoại quốc:-Silver Star USA (Huy chương sao bạc của Hoa Kỳ)-Legion of Merit USA (Huy chương quân đoàn của Hoa Kỳ)-In Hun (Huy chương cao quý của Đại Hàn)

Tác phẩm
-Reflections of the Vietnam War, New York, Hoa Kỳ Army Center of Military History, 1980 (đồng tác giả với cựu Trung tướng Đồng Văn Khuyên).- The Final Collapse, Washington, D.C., Hoa Kỳ Army Center of Military History, 1982.- Những ngày cuối của Việt Nam Cộng hòa.

Nhận xét
Trong suốt thời gian giữ chức vụ Tổng Tham mưu trưởng, ông được đánh giá là một tướng lĩnh có tài và không liên quan đến các hoạt động chính trị. Tuy nhiên, ông cũng bị đánh giá là một người an phận và không muốn tạo trách nhiệm.

Hồi ký "Việt Nam Nhân Chứng" của tướng Trần Văn Đôn viết:"Có lần ông Thiệu than phiền ông Cao Văn Viên không làm việc nhiều. Ông Thiệu nhờ tôi nói với Đại tướng Viên, Tổng Tham mưu trưởng, về việc ông này cứ ở mãi Tổng Tham mưu làm việc, không chịu đi ra ngoài, ông Viên trả lời: Tôi đã xin từ chức mấy lần mà ông Thiệu không chấp nhận nên tôi cứ ở văn phòng làm việc mà thôi!"

Trong hồi ký "Đôi dòng ghi nhớ" của cựu Đại tá Phạm Bá Hoa nguyên Chánh Văn phòng Tổng Tham mưu trưởng, cũng nhận xét là trong gần 9 năm rưỡi giữ chức Tổng Tham mưu trưởng, ông không thực sự làm hết trách nhiệm, đến văn phòng cho có lệ, ít ra chiến trường, đặc biệt là vào những năm 1973-1975, ông chỉ còn chú trọng nhiều đến việc tập luyện Yoga và thậm chí, ghi danh vào Đại học để lấy bằng Cử nhân Văn chương Pháp tại Đại học Văn khoa Sài Gòn ngoài giờ làm việc.

Lý giải sự việc này, theo cuộc phỏng vấn của Lý Thanh Tâm tháng 12 năm 2004, ông cho rằng do Tổng thống Thiệu, với tư cách Tổng Tư lệnh Quân đội, đã tập trung hết quyền binh trong tay, đã cho đặt một hệ thống máy truyền tin tại dinh Độc Lập để liên lạc thẳng với các Quân khu, điều động các đơn vị, bổ nhiệm Tư lệnh vùng và ra lệnh trực tiếp hành quân. Bộ Tổng Tham mưu chỉ còn giữ vai trò tuân hành và thị chứng. Do đó, ông đã nhiều lần xin từ chức nhưng không được chấp thuận. Vì vậy ông chỉ có thể phản ứng bằng cách tiêu cực như trên.

Gia đình
Thân phụ: Cụ Cao Văn Tý (sinh năm 1900 tại Miền Bắc Việt Nam, nguyên là một thương nhân buôn bán tại Lào).
Thân mẫu: Cụ Nguyễn Thị Võ
Nhạc phụ: Cụ Trần Phong Ngàn (tự Hội đồng Ngàn)
Nhạc mẫu: Cụ Từ Thị Thu
Phu nhân: Bà Trần Thị Tạo (sinh năm 1925 tại Sóc Trăng, từ trần tại Mỹ)
Ông bà có 2 người con (1 trai, 1 gái):Cao Anh Tuấn, Cao Thị Phương Lan (hiện nay bà là Giáo sư luật tại Hoa Kỳ và cũng là nhà văn với bút hiệu Lan Cao)Chú thích

Tham khảo
Trần Ngọc Thống, Hồ Đắc Huân, Lê Đình Thụy (2011). Lược sử Quân lực Việt Nam Cộng hòa.

Người họ Cao tại Việt Nam
Đại tướng Quân lực Việt Nam Cộng hòa
Cựu binh Quân đội Thuộc địa Pháp
Người Mỹ gốc Việt
Phật tử Việt Nam


title: Viện lúa Đồng bằng sông Cửu Long

text:
Viện nghiên cứu lúa Đồng bằng sông Cửu Long (tên giao dịch tiếng Anh: Cuu Long Delta Rice Research Institute hay CLRRI) là một viện nghiên cứu và đào tạo trực thuộc Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) có địa chỉ tại xã Tân Thạnh, huyện Thới Lai, thành phố Cần Thơ, Việt Nam với tổng diện tích 366 ha. Tiền thân của viện này là Trung tâm Kỹ thuật Nông nghiệp đồng bằng sông Cửu Long được thành lập theo quyết định số 41 NN-TC/QĐ ngày 8 tháng 1 năm 1977. Trung tâm này đã được Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng đổi tên như hiện nay vào năm 1985.

Chức năng
Viện này có chức năng:
Tổ chức nghiên cứu khoa học và công nghệ về cây lúa, các cây trồng khác và hệ thống nông nghiệp vùng lúa;
Xây dựng và thực hiện các chương trình nghiên cứu khoa học và công nghệ, hợp tác với các tổ chức trong và ngoài nước theo sự phân công của Nhà nước và của Bộ;
Đào tạo, tập huấn và chuyển giao tiến bộ kỹ thuật nông nghiệp, trong đó có đào tạo tiến sĩ ngành di truyền và chọn cây giống.

- Thực hiện nghiên cứu cơ bản và ứng dụng về cây lúa và các loại cây trồng khác trong hệ thống canh tác trên nền đất lúa.

- Hợp tác nghiên cứu về cây lúa và hệ thống canh tác trên nền lúa với các cơ quan trong và ngoài nước.

- Chuyển giao các tiến bộ khoa học kỹ thuật nông nghiệp.

- Huấn luyện khoa học kỹ thuật cho cán bộ nông nghiệp và nông dân trong vùng ĐBSCL, tham gia đào tạo sau đại học.

- Sản xuất và cung ứng các cấp giống lúa cho vùng ĐBSCL và các vùng khác.

Tham khảo

Nông nghiệp Việt Nam
Cần Thơ
Giáo dục Việt Nam
Lúa Đồng bằng Sông Cửu Long
Đơn vị sự nghiệp trực thuộc Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam
Khởi đầu năm 1977 ở Việt Nam


title: 2733 Hamina

text:
2733 Hamina (1938 DQ) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 22 tháng 2 năm 1938 bởi Vaisala, Y. ở Turku.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 2733 Hamina

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1938


title: Động đất L'Aquila 2009

text:
Trận động đất tại Ý năm 2009 xảy ra vào sớm thứ hai, 6 tháng 4 năm 2009, làm rung chuyển khu vực miền trung nước Ý, khiến nhiều ngôi nhà và công trình cổ bị sập và có gần 300 người thiệt mạng, hơn 1000 người bị thương. Đây là trận động đất khủng khiếp nhất tại Ý trong ba thập kỷ qua.

Địa chấn
Tâm chấn nằm sâu dưới lòng đất 10 km tại khu vực núi non Abruzzo, cách thủ đô Roma 95 km về phía đông bắc. Trận động đất mạnh 6,3 thang độ lớn mô men xảy ra vào khoảng 3:30 phút sáng (giờ địa phương), có tâm chấn tại L'Aquila, miền trung Ý.

Ngoài ra còn có 26 thành phố và thị trấn khác cũng phải chịu ảnh hưởng của trận động đất. Khoảng 30.000 đến 40.000 người dân Ý đã bị mất nhà cửa sau vụ động đất. Một khu ký túc xá của sinh viên và tháp nhà thờ ở trung tâm L'Aquila bị hư hại nặng nề trong cơn địa chấn. Các khu vực dân cư xung quanh thành phố này cũng hứng chịu ảnh hưởng. Thành phố có từ thời trung cổ L'Aquila có dân số 70.000 người là nơi lưu giữ nhiều ngôi nhà cổ kính.

Theo các nhân chứng, tất cả người dân đều đổ ra đường sau động đất để tìm đến nơi an toàn. Đồ đạc bị xô, bóng đèn bị lắc trong khi còi báo động của xe ôtô bị tắt. Tại thủ đô Rome cũng cảm nhận được ảnh hưởng của trận động đất này khi các tòa nhà bị rung lắc. Nhiều người ở Roma bị đánh thức lúc nửa đêm.

Động đất là đặc biệt nguy hiểm ở một số khu vực thuộc Ý bởi vì một số tòa nhà ở nơi này có tuổi thọ vài thế kỷ.

Thương vong
Có nhiều người bị thương trong khi một số khác bị kẹt dưới đống đổ nát trong khu vực. Lực lượng cứu hộ có mặt hiện trường để tìm kiếm các nạn nhân. Theo hãng thông tấn Ansa của Ý, nhiều công trình kiến trúc cổ đã bị sập ở l’Aquila. Theo cập nhật mới nhất của cơ quan chức năng Ý thì con số người chết đã lên tới 150 người và con số bị thương leo lên tới 1.500 trường hợp.

Số người chết có khả năng còn tăng tiếp do nhiều người đang trong tình trạng vô cùng nguy kịch. Trong khi đó, rất nhiều xác chết chưa được tìm thấy từ những đống đổ nát và khi được phát hiện thì chắc chắn sẽ đưa con số thiệt mạng lên cao hơn.

Các nhân viên cứu trợ đào tìm người bị thương và cả xác chết, trong khi người còn sống sót, kể cả những người bị thương, vẫn đi tìm thân nhân của mình. Cơ quan chức năng đã điều xe các loại tới dỡ bỏ chướng ngại vật để tìm nạn nhân. Những ngôi nhà lớn đang là tâm điểm bởi đó là những nơi chôn vùi nhiều nạn nhân. Xe cứu thương đang lao như con thoi qua lại giữa các đống đổ nát để đưa người bị thương vào viện. Lực lượng cứu hỏa, các tình nguyện viên và binh lính đang chạy đua với thời gian để tìm kiếm người sống sót bị kẹt dưới những đống đổ nát.

Cảnh tượng hiện tại có thể nhận thấy rõ nét nhất là cảnh hoang tàn đổ nát là cảnh tượng rõ nét nhất. Nỗi đau thương, mất mát và tang tóc bao trùm khắp ở khu vực l’Aquila thuộc miền trung Ý sau cơn động đất kinh hoàng.

Những người sống sót và bị mất nhà cửa được đưa tới sống tạm trong các khách sạn hoặc khu lều bạt mới dựng tại thành phố nằm bên những sườn đồi này. Rất nhiều ngôi nhà tại L"Aquila đã bị sập hoàn toàn, trong khi vô số những chiếc xe hơi bị mảnh vỡ đè nát nằm rải rác khắp thành phố.

Ý vật lộn với hậu quả
Trời đổ mưa lớn khi đêm xuống gây khó khăn cho công tác cứu hộ tại L'Aquila. Các nhân viên cứu hộ phải dùng tay không dọn từng viên gạch để tìm người sống sót, nhằm tránh tình trạng việc sử dụng máy xúc và cần cẩu có thể gây nguy hiểm cho người mắc kẹt.

Khoảng 5.000 nhân viên cứu hộ được huy động tới hiện trường, trong khi các bệnh viện địa phương đang kêu gọi sự chi viện của những bác sĩ và y tá trên khắp Ý. Thủ tướng Silvio Berlusconi ban bố tình trạng khẩn cấp và lệnh cho huy động nguồn lực của cả nước để đối phó với hậu quả của thảm họa tại L'Aquila.

Tiếp sau trận động đất là hàng loạt cơn dư chấn dữ dội tại vùng L'Aquila. Người đứng đầu Chữ thập Đỏ Ý Francesco Rocha nói, ưu tiên đầu tiên của cơ quan này là cứu những người còn kẹt dưới những ngôi nhà sập. Ưu tiên thứ hai là tổ chức lại cuộc sống cho những người bị mất nhà cửa mà ông ước tính lên tới 50.000 người.

Những người sống sót
Cuốn mình trong những tấm chăn, hàng trăm người sống sót bàng hoàng nhớ lại giây phút thần chết gõ cửa.

"Bạn không nghĩ lại có chuyện như vậy xảy ra ban đêm. Chúng tôi vọt ra khỏi nhà, đi chân trần và không kịp vớ lấy cả điện thoại. Một bức tranh rơi ngay xuống người tôi nhưng lúc đấy tôi chỉ nghĩ được là phải ra khỏi nhà ngay. Cánh cửa mãi không mở được. Thật không chịu nổi, chỉ giây lát thôi mà tôi cảm giác như là bất tận", một phụ nữ kể lại cú thoát hiểm trong cơn địa chấn ở L'Aquila.

Ở một góc phố đầy gạch đá, Tancredi Vicentini chạy theo một nhóm cứu hỏa cầu cứu. Người đàn ông (sinh 1976) này cùng bạn gái chạy thoát bằng cách nhảy ra khỏi cửa sổ khi trận động đất xảy ra nhưng bà mẹ già của anh ngủ ở phòng bên còn mắc kẹt bên trong. "Mọi thứ diễn ra quá nhanh và bụi mù mịt khiến tôi không thể thở hay nhìn thấy bất kỳ thứ gì", Vicentini nói.

Nhiều ngôi nhà ở thành phố nhỏ này trông như vừa trải qua một trận bom. "Đây là chiếc giường mà tôi thường dùng khi bố mẹ đến thăm", một người đàn ông chỉ vào đống đổ nát trong căn bếp đầy gạch đá và nói. "Thật may mắn là đã không ai ngủ trong này", anh nói.

Những người sống sót mệt và đói tập trung ở những khu đất trống để tránh nguy cơ nhà sập. "Không có chuyện chúng tôi mạo hiểm quay vào nhà cho dù nó chỉ bị hư hại nhẹ. Và tôi cũng không liều lĩnh ở trong khách sạn đâu", Gianni Festa, sinh 1968, nói khi đang ở sân vận động cùng vợ và con gái đêm qua.

Nhiều người nằm cuộn tròn trong chăn trên nền đất của sân vận động nhưng mưa xuống khiến họ phải chen chúc trong những túp lều tạm. Ở đầu kia thành phố, một số gia đình chuẩn bị qua đêm trong những chiếc ôtô đỗ trước một nhà thờ. "Một ngày dài và mệt mỏi", Piera Colucci nói khi ngồi trong bóng đêm trong xe với gia đình. Nhiều người đã mất sạch tài sản trong cơn động đất và thậm chí không biết qua đêm ở đâu. "Hầu hết các ngôi nhà bị phá hủy nghiêm trọng. Chúng tôi sẽ cần nhiều tiền và cả thời gian để xây dựng lại", theo một thanh niên.

Thời tiết thay đổi
Một ngày trong trẻo và đầy nắng bắt đầu giữa khói bụi và đổ vỡ tan hoang của những ngôi nhà có tuổi thọ hàng thế kỷ nhưng lại kết thúc bằng một đêm mưa gió, gây thêm khó khăn cho lực lượng cứu hộ. Bụi vữa biến thành bùn nhưng vẫn khiến các nhân viên tốn sức khi họ phải dùng tay lôi gạch và gỗ ra để tránh làm các nạn nhân bị thương nặng thêm.

Di sản bị tàn phá
Francesco Rocha, Cao uỷ Hội Chữ thập Đỏ Ý, nói số người vô gia cư lên tới 50.000 người. Francesco nói ưu tiên hàng đầu của Hội là cứu người kẹt dưới những ngôi nhà sập, tiếp đến là tổ chức cuộc sống cho những người mất nhà cửa.

L'Aquila được xem là một trong những tài sản về kiến trúc của Ý. "Hư hại nghiêm trọng hơn nhiều so với chúng tôi nghĩ", Giuseppe Proietti, một quan chức thuộc Bộ Văn hóa ở Roma, nói. "Trung tâm lịch sử L'Aquila đã bị huỷ hoại". Hầu hết trung tâm L'Aquila đã được xây dựng lại sau trận động đất năm 1703.

Tranh cãi về cảnh trước đó
Kỹ thuật viên phòng thí nghiệm người Ý, Giampaolo Giuliani nói là đã dự báo trận động đất bằng các đo đạc hàm lượng radon thoát ra từ mặt đất. Ông đã bị cho là người đưa tin không chính xác và buộc phải xóa các thông tin ông phát hiện trên internet. Ông cũng bị cảnh sát cho là người "gây ra nỗi sơ hãi" cho dân chúng địa phương vào một tuần trước đó, khi ông dự đoán có một trận động đất sắp xảy ra tại Sulmona, cách L'Aquila khoảng 50 km vào ngày 30 tháng 3 và điều đó đã không xảy ra (và sự thật rằng khu vực Sulmona chỉ bị ảnh hưởng rất nhỏ từ trận động đất ngày 6 tháng 4). Enzo Boschi, Viện trưởng Viện nghiên cứu Địa vật lý quốc gia Ý nói rằng "Mỗi khi động đất xảy ra mọi người hay thanh phiền là phải dự báo nó". "Hơn thế nữa tôi biết rằng không ai có thể dự báo trận động đất này một cách chính xác và khó có thể dự đoán các trận động đất.".

Báo động
Thủ tướng Silvio Berlusconi tuyên bố tình trạng khẩn cấp trên toàn Ý sau khi miền trung nước này hứng chịu trận động đất dữ dội. ông đã huỷ chuyến công du đã định tới Nga và tới các khu vực bị động đất. Không lâu sau trận động đất lúc 03:32 sáng giờ địa phương (khoảng 09:32 giờ Việt Nam), Tổng thống Ý Giorgio Napolitano và Thủ tướng Berlusconi đã triệu tập một cuộc họp khẩn cấp để đánh giá tình hình.

Trong một cuộc họp báo 8 tháng 4, ông Berlusconi cảnh báo về tình trạng hôi của và tuyên bố chính phủ sẽ nhanh chóng đưa ra đạo luật mới nhằm trừng phạt nặng những kẻ phạm tội. "Những người nhẫn tâm lợi dụng thảm họa này để kiếm lợi sẽ bị trừng phạt thích đáng", ông nói. Bộ trưởng Nội vụ Roberto Maroni khẳng định cảnh sát sẽ tăng cường tuần tra để ngăn chặn nạn hôi của.

Phản ứng quốc tế
"Chúng tôi muốn gửi lời chia buồn và chia sẻ đến tất cả các gia đình ở khu vực động đất," Tổng thống Barack Obama phát biểu khi ông đang có chuyến thăm chính thức đến Thổ Nhĩ Kỳ. Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Mỹ Robert Wood nói Đại sứ quán Mỹ tại Roma sẽ tặng 50.000 Mỹ kim cho quỹ cứu trợ khẩn cấp của Ý trong khi Chủ tịch Quốc hội Mỹ Nancy Pelosi đã gọi điện chia buồn với Thủ tướng Berlusconi.

Theo các quan chức Ý, các nước đã đề nghị giúp đỡ nhưng Ý đã trả lời họ không cần thêm các đội cứu hộ. Tổng thư ký Liên Hợp Quốc Ban Ki-moon bày tỏ "sự buồn rầu sâu sắc trước sự mất mát về con người và sự phá hủy về tài sản ở miền Trung Ý," nữ phát ngôn viên của ông Ban Ki-moon nói.

Tổng thống Nga Dmitry Medvedev phát biểu đất nước ông hoàn toàn bị sốc bởi thảm kịch đồng thời nói thêm rằng: "Chúng tôi cảm thông và chia sẻ với những nạn nhân của trận động đất và xin chia buồn với họ." Giáo hoàng Benedict XVI cũng đã gửi lời cầu nguyện của ông đến những nạn nhân của trận động đất, Thành Vatican nói.

Quốc tang
Hai ngày sau động đất, Ý chuẩn bị tổ chức tang lễ cho các nạn nhân. Ít nhất 7 dư chấn mạnh đã xảy ra ở vùng này trong đêm 7 tháng 4, khiến một người thiệt mạng. Theo nhà chức trách, khó có thể biết khi nào sẽ hết dư chấn. Hoạt động cứu hộ chuyển dần sang dọn dẹp các đống đổ nát. Khi dư chấn tiếp tục xảy ra, hy vọng tìm được người sống sót đang giảm dần. Lực lượng cứu hộ không tìm thấy bất kỳ nạn nhân nào còn sống kể từ tối 8 tháng 4.

Vào thứ năm 9 tháng 4, chuông nhà thờ vang lên tại nhiều thành phố và thị trấn ở miền trung Ý để tiễn đưa những nạn nhân. Trong lúc các thi thể tiếp tục được kéo ra khỏi những đống đổ nát, hàng ngàn người mất nhà vẫn xếp hàng để nhận lương thực và nước tại thành phố L'Aquila - nơi bị thiệt hại nặng nề nhất trong trận động đất. "Giờ đây chúng tôi chỉ cần những thứ hàng hóa cơ bản. Hàng chục nghìn người mất nhà cửa đang sống trong lều. Nhiều người không có kem đánh răng. Chẳng có nơi nào bán thuốc lá hay cà phê", Massimo Cialente, thị trưởng thành phố L'Aquila, nói.

Một lễ tang tập thể được tổ chức vào thứ sáu 10 tháng 4 ở bên ngoài L’Aquila và thứ sáu sẽ là ngày toàn quốc để tang các nạn nhân của trận động đất. Giáo hoàng Benedict XVI tới thăm khu vực động đất "trong thời gian sớm nhất có thể". Hàng ngàn người dân Ý đến tham dự lễ tang. Những người tham dự lễ tang đã cầu nguyện trước 205 quan tài được phủ đầy hoa và ảnh của những người đã chết tại sân của một học viện cảnh sát ở L'Aquila.

Những chiếc quan tài màu trắng nhỏ với thi thể của những đứa trẻ được đặt nằm cạnh quan tài của bố mẹ. Trên những quan tài của những em bé được cài những món đồ chơi mà chúng yêu thích. Em bé nhỏ nhất thiệt mạng trong trận động đất khủng khiếp chỉ mới 5 tháng tuổi. Cậu bé này đã thiệt mạng cùng với mẹ của mình.

"Những người này sẽ luôn ở bên cạnh chúng tôi, từng người một. Những đứa trẻ, những sinh viên, tất cả mọi người," bà Daniela, 59 tuổi, nói. "Trong tôi tràn đầy nỗi đau nhưng chúng ta vẫn phải hy vọng. Chúng ta là những người mạnh mẽ, tôi đã chứng kiến rất nhiều sự dũng cảm và sự đoàn kết ở đây."

Nhà xây cẩu thả
Một số người đến tưởng niệm nói sự đau buồn đang trộn lẫn cùng với "rất nhiều sự phẫn nộ. Những ngôi nhà ở đây đã sụp đổ một cách quá dễ dàng. Điều này đáng ra không nên xảy ra." Liên quan đến vấn đề những ngôi nhà bị sụp đổ một cách quá dễ dàng trong trận động đất, Ý đã bắt đầu tiến hành điều tra chất lượng những ngôi nhà này. Kết luận ban đầu cho thấy những ngôi nhà sụp đổ đầu tiên trong trận động đất đều được xây dựng một cách cẩu thả, không theo tiêu chuẩn chống động đất đối với khu vực rất dễ xảy ra động đất như ở Ý.

Cơ hội cho Berlusconi?
Trận động đất đã trao cho Thủ tướng Silvio Berlusconi một cơ hội để thể hiện nghị lực vốn đã giúp ông đứng vững trên chính trường suốt 15 năm. Trong khi đó, cuộc khủng hoảng kinh tế hiện thời hầu như không ảnh hưởng đến sự ủng hộ của dân chúng dành cho nhà lãnh đạo này.

Trước khi thảm họa xảy ra, các đối thủ của Berlusconi gắn cho vị Thủ tướng bảo thủ này mác "phản dân chủ" vì ông chỉ trích quốc hội chậm chạp. Nhưng cái mác đó ngay lập tức bị quên lãng khi ông tới thăm khu vực đổ nát Abruzzo và đưa ra hàng loạt chỉ thị. "Chính phủ là ở đây", nhà tỷ phú Berlusconi tuyên bố, nhắc lại chính câu ông từng nói ở Napoli nhằm dọn sạch những đống rác cao ngang vai chỉ trong 2 tháng mà chính phủ trung tả trước đó không làm được. Vào tháng 3 năm 2009 Berlusconi khánh thành một nhà máy mới, được xây dựng chỉ trong 10 tháng, sản xuất điện từ rác thải.

Sau trận động đất ngày 6/4, 2009, Berlusconi tuyên bố sẽ khắc phục hậu quả và xây dựng một thành phố mới cho các gia đình trẻ chỉ trong vòng "24 đến 28 tháng". Ở Ý, người ta quen chứng kiến những công trình công cộng được cam kết nhưng không bao giờ được thực thi, với các quỹ công thường bị cả nhà chức trách lẫn mafia bòn rút. Ở Sicilia lúc này, dân chúng vẫn sống trong những ngôi nhà khẩn cấp được dựng cho nạn nhân trận động đất năm 1908 làm 86.000 người thiệt mạng.

Tuy nhiên, phản ứng khẩn cấp giờ đây được Cơ quan Bảo vệ dân sự phối hợp rất tốt. Ngay vào sớm 7/4, họ đã dựng được tổng cộng 7.000 lều tạm trong và xung quanh L'Aquila, đủ chỗ cho 40.000 người vào trú ngụ. Khi câu hỏi được đặt ra là, tại sao cơ quan này không có phản ứng gì trước những cảnh báo gần đây của một nhà khoa học ở Abruzzo rằng sắp có một trận động đất, các nhà nghiên cứu địa chấn và các chính trị gia ở mọi phe phái đều khẳng định đó chỉ là một tin đồn "phản khoa học".

Sát cánh bên các chỉ huy cứu hộ ở L'Aquila, Thủ tướng Berlusconi tuyên bố lúc tập trung vào cứu hộ và "sau đó chúng ta hãy nói về việc liệu có thể dự đoán được động đất hay không". Berlusconi nhận được tỷ lệ ủng hộ cao ở Ý, với các cuộc thăm dò dư luận của chính ông cho thấy con số này là 60% còn các cuộc khảo sát độc lập cho kết quả trên 50%.

Câu chuyện con người
Người thăm dò ý kiến hàng đầu ở Ý, Renato Mannheimer, nói rằng Berlusconi đã lấy lòng được báo chí và xây dựng thành công một mối quan hệ tốt đẹp trực tiếp với dân thường trong nước. Và phản ứng của ông trước trận động đất càng làm cho công chúng ủng hộ ông hơn. "Berlusconi rất nổi tiếng. Ông ấy có một khả năng tạo ra mối quan hệ tốt đẹp trực tiếp với dân chúng... và mối quan hệ ấy phát huy rất hiệu quả, cả trong tình huống này cũng vậy", trích lời Mannheimer.

Tái thiết các thị trấn và làng cổ ở Abruzzo dường như là một công việc khó khăn đối với một đất nước đang rơi vào cuộc suy thoái tồi tệ nhất kể từ Thế chiến II. Tuy nhiên, Berlusconi đã cam kết 30 triệu Euro (40,6 triệu Mỹ kim) cứu trợ ngay lập tức và "hàng trăm" triệu nữa từ các quỹ thảm hoạ của Liên minh châu Âu.

Ý là nước có số nợ công cao thứ 3 thế giới với một khoản thâm hụt dự kiến sẽ vượt qua mức trần 3% của Liên Âu trong năm 2009, khi sản lượng kinh tế được cho là tụt giảm mạnh. Tuy nhiên, động đất được cho là không tác động mấy đến nền kinh tế Ý, theo nhà kinh tế học Paolo Mameli thuộc Ngân hàng Intesa Sanpaolo. Theo ông này, trận thiên tai vừa qua là "một câu chuyện thiên về con người hơn là về kinh tế".

"Nó sẽ tác động không đáng kể đến tăng trưởng và tài chính công", Mameli nhận xét. "Thường thì có một ảnh hưởng tiêu cực đến lòng tin của người tiêu dùng nhưng điều đó sẽ chóng qua và về lâu về dài, có thể có tác động tích cực đến tăng trưởng từ việc tái thiết", Mameli nói.

Truy tố các nhà khoa học
Ngày 23 tháng 10 năm 2012, sáu nhà khoa học và một cựu quan chức Ý bị tuyên án 6 năm tù vì "dự báo sai động đất". Các bị cáo này đều là thành viên Ủy ban quốc gia về dự báo và ngăn chặn nguy cơ nghiêm trọng của Ý và là các nhà khoa học nghiên cứu địa chấn hàng đầu của Ý và thế giới. Ngoài án tù, họ còn bị cấm đảm trách các công việc tại các cơ quan nhà nước, phải thanh toán án phí và bồi thường thiệt hại 50 triệu USD. Tòa án địa phương xác định họ đã "phạm tội giết chết nhiều người". Còn công tố cáo buộc họ "cẩu thả và khinh suất vì đã cung cấp những đánh giá nguy cơ địa chấn không hiệu quả cũng như đưa ra những dự báo không đầy đủ, thiếu chính xác".

Chú thích

Liên kết ngoài

LAquila
Ý năm 2009
L'Aquila
LAquila


title: Trung đoàn Thủ Đô

text:
Trung đoàn Thủ Đô, hay Trung đoàn 102, là một trung đoàn thuộc Sư đoàn 308, Quân đội nhân dân Việt Nam. Trung đoàn Thủ đô hiện nay đóng quân tại địa bàn xã Phú Mãn, huyện Quốc Oai, Hà Nội, Việt Nam.

Lịch sử

Trung đoàn chính thức được thành lập ngày 6 tháng 1 năm 1947, giữa cuộc chiến kéo dài 2 tháng tại Hà Nội mở đầu Toàn quốc kháng chiến, trên cơ sở Tiểu đoàn 301 cùng các đơn vị Vệ quốc đoàn và Tự vệ chiến đấu Liên khu 1 (thuộc 36 phố phường Hà Nội cũ), gồm khoảng 2.000 người. Các chỉ huy đầu tiên là: Trung đoàn trưởng Hoàng Siêu Hải (sau chuyển về Tỉnh ủy Cao Bằng), Chính uỷ Lê Trung Toản (sau làm Thứ trưởng Bộ Nội thương, Phó chủ nhiệm Ủy ban Kế hoạch Nhà nước), Liệt Sĩ Trần Phúc Ánh (hy sinh ngày 7 tháng 1 năm 1952), Tham mưu trưởng Hoàng Phương. Tên gọi đầu tiên là Trung đoàn Liên khu I.

Ngày 12 tháng 1 năm 1947, Hội nghị Quân sự toàn quốc lần thứ nhất tại Chương Mỹ, Hà Đông đã quyết định tặng Trung đoàn Liên khu I danh hiệu Trung đoàn Thủ Đô.

Ngày 17 tháng 2 năm 1947, sau 2 tháng chiến đấu cầm chân quân Pháp tại Hà Nội (xem bài Trận Hà Nội 1946), bảo vệ 38 nghìn người tản cư an toàn, trung đoàn đã thực hiện thành công cuộc rút lui chiến lược ra khỏi vòng vây của quân Pháp cùng với một bộ phận nhân dân Liên khu 1. Bắt đầu 17 giờ ngày 17, từ đình Phất Lộc, ra bãi cát ven sông Hồng, trung đoàn đi dưới gầm cầu Long Biên (có lính Pháp gác trên cầu), lội sang bãi giữa sông rồi vượt sông bằng thuyền, về vùng tự do thuộc huyện Đông Anh. Đến 8 giờ ngày 18 tháng 2, toàn trung đoàn đã vượt sông xong. Khi gần sáng, quân Pháp phát hiện và truy kích nhưng bị chặn đánh và phải bỏ cuộc.

Đánh giá
Trong buổi mít tinh đêm 22 tháng 2 năm 1947 kỷ niệm 3 năm ngày thành lập Quân đội, tại làng Thượng Hội, Đan Phượng, Hà Tây, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã nói:
"Trung đoàn Thủ Đô đã tượng trưng cho bộ đội của một dân tộc nhược tiểu quyết tâm không muốn làm nô lệ và đã ngang nhiên chống lại quân đội một nước lớn hùng mạnh của đế quốc chủ nghĩa. Trung đoàn Thủ Đô đã nối chí truyền thống oanh liệt của các vị anh hùng thuở trước"
Sau này, ông đã đề nghị Hà Nội nên có nơi ghi công Trung đoàn Thủ Đô, chẳng hạn như đặt tên "Trung đoàn thủ đô" cho một con đường.

Trong văn hóa đại chúng
Nhà văn, nhạc sĩ Nguyễn Đình Thi đã viết bài hát "Người Hà Nội" để tặng các chiến sĩ Trung đoàn Thủ Đô, ông kể:
"Ngày ngày 19 tháng 12 năm 1946, quân dân Hà Nội đồng loạt nổ súng vào các vị trí đóng quân của thực dân pháp chống lại âm mưu gây hấn của chúng. Chiến lũy mọc ngay trên các đường phố. Với tinh thần "quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh", quân dân Hà Nội bám giữ từng ngôi nhà, từng góc phố gây cho địch nhiều thiệt hại."
"Xúc động trước tinh thần chiến đấu anh dũng của Trung đoàn Thủ đô (thành lập từ các đơn vị Vệ quốc và Tự vệ Liên khu 1 thuộc 36 phố phường Hà Nội cũ), tôi sáng tác bài hát Người Hà Nội để tặng các chiến sĩ trung đoàn. Báo Cứu quốc Mặt trận Hà Nội số Xuân 1947 có đăng bài hát này được các chiến sĩ giao liên vượt vòng vây dày đặc của địch mang đến anh em bộ đội của trung đoàn...".

Cựu chiến binh
Nhạc sĩ Lương Ngọc Trác
Nhà thơ Chính Hữu
…

Chú thích

Liên kết ngoài
Quyết tử quân Hà Nội qua hai bức ảnh, báo Nhân dân, ngày 6 tháng 12 năm 2007

Sư đoàn 308, Quân đội nhân dân Việt Nam
Trung đoàn Quân đội nhân dân Việt Nam
Đơn vị quân sự thành lập năm 1947
Khởi đầu năm 1947 ở Việt Nam


title: Melocactus pachyacanthus

text:
Melocactus pachyacanthus là một loài thực vật thuộc họ Cactaceae. Đây là loài đặc hữu của Brasil. Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng nhiều đá và sa mạc nóng. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Taylor, N.P. 2002. Melocactus pachyacanthus . 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 8 năm 2007.

Liên kết ngoài

Thực vật Brasil
pachyacanthus
Loài dễ thương tổn