title: Lormont

text:
Lormont là một xã trong tỉnh Gironde, thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine của nước Pháp, có dân số là 21.343 người (thời điểm 1999). Lormont nằm về phía đông-bắc của Bordeaux, cạnh sông Garonne.

Tham khảo

Xã của Gironde


title: Paracuneus

text:
Paracuneus là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Drilliidae.

Các loài
Các loài thuộc chi Paracuneus bao gồm:

 Paracuneus immaculata (Tenison-Woods, 1876)
 Paracuneus kemblensis Laseron, 1954
 Paracuneus platystoma (Smith E. A., 1877)
 Paracuneus spadix (Watson, 1886)

Chú thích

Tham khảo

Drilliidae


title: Musi Banyuasin

text:
Musi Banyuasin là một huyện của tỉnh Nam Sumatra (Sumatra Selatan) ở Indonesia. Huyện có tổng diện tích 14.265 km2 và dân số 497.864 người (năm 2007).
Huyện lỵ của Musi Banyuasin là Sekayu.
Huyện này được chia thành 11 phó huyện:
Babat Toman
Batang Harileko
Bayung Lencir
Keluang
Lais
Lalan
Plakat Tinggi
Sanga Desa
Sekayu
Sungai Keruh
Sungai Lilin
Tungkal Jaya

Tham khảo

Huyện của Indonesia
Nam Sumatra


title: Tranoses

text:
Tranoses là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Hadeninae


title: Vọng Khuê

text:
Vọng Khuê (chữ Hán giản thể: 望奎县, âm Hán Việt: Vọng Khuê huyện) là một huyện thuộc địa cấp thị Tuy Hóa, tỉnh Hắc Long Giang, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Tên cũ là Song Long Thành. Huyện Vọng Khuê có diện tích 2299 km², dân số 480.000 người. Mã số bưu chính của huyện Vọng Khuê là 152101. Chính quyền nhân dân huyện Vọng Khuê đóng tại trấn Vọng Khuê. Huyện xã này được chia thành 6 trấn, 13 hương,
Nhai đạo biện sự xứ:
Trấn: Vọng Khuê, Liên Hoa, Thông Giang, Vệ Tinh, Hải Phong, Huệ Thất.
Hương: Hỏa Tiễn, Đông Giao, Đăng Tháp, Đông Thăng, Cung Lục, Linh Sơn, Hậu Tam, Phú Nhiêu, Tiên Phong, Phú Nguyên, Hoàn Thành, Mẫn Tam, Sương Bạch Mãn.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Hắc Long Giang
Tuy Hóa


title: 2621 Goto

text:
2621 Goto (1981 CA) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 9 tháng 2 năm 1981 bởi Seki, T. ở Geisei.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 2621 Goto

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1981


title: Tipula aster

text:
Tipula aster là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Jason

text:
Jason  có thể đề cập đến:
 Jason (thần thoại)
 Jason Mraz
 Jason Derülo
 Jason Dolley
 Jason Reso
 Jason Erceg
 Jason Castro
 Jason Voorhees


title: 10400 Hakkaisan

text:
10400 Hakkaisan (1997 VX) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 1 tháng 11 năm 1997 bởi T. Kobayashi ở Oizumi.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 JPL Small-Body Database Browser ngày 10400 Hakkaisan

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1997


title: Savukoski

text:
Savukoski (tiếng Sami Inari: Suovâkuoškâ, tiếng Sami Bắc: Suovvaguoika) là một đô thị của Phần Lan.

Đô thị này nằm ở tỉnh Lapland. Dân số là 1.385 người (năm 2003) với diện tích là 6.470,65 km² trong đó 49.27 km² là diện tích mặt nước. Mật độ dân số là 0.2 người mỗi km².

Đây là đô thị chỉ sử dụng tiếng Phần Lan.

Nhà cửa của Ông già Noel (Joulupukki) nằm ở Korvatunturi Fell ở đô thị Savukoski. Người Phần Lan tin rằng Ông già Noel sống ở đó. Savukoski là một trong những đô thị có diện tích lớn nhất Phần Lan nhưng lại có dân thưa thớt nhất. Vườn quốc gia Urho Kekkonen nằm ở Savukoski.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Korvatunturi – Núi Tai
 Savukoski – Nhà của ông già Noel và bà già Claus ở East Lapland

Đô thị vùng Lapland


title: 1245 Calvinia

text:
1245 Calvania là một tiểu hành tinh vành đai chính with a diameter of 26.84 kilometers và a periapsis of 2.6695171 AU. Nó có độ lệch tâm là 0.077491 và chu kỳ quỹ đạo là 1797.7092690 ngày (4.92 năm).

Calinger có vận tốc quỹ đạo trung bình là 17.51076068 km/s và độ nghiêng quỹ đạo là 2.88642°.

Thlà mộtsteroid was được phát hiện ngày 26 tháng 5 năm 1932 bởi Cyril V. Jackson.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1932
Được phát hiện bởi Cyril V. Jackson


title: Phu Văn lâu

text:
Phu Văn Lâu  (hay còn gọi là lầu Phu Văn) (敷文樓) là một tòa lầu nằm trên trục chính của Hoàng thành Huế. Từ Kỳ đài nhìn ra sông Hương có hai công trình kiến trúc tô điểm cho bộ mặt của Kinh thành Huế. Một trong hai công trình ấy là Phu Văn lâu (phu: trưng bày, văn: văn thư, lâu: lầu) - Cái lầu trưng bày văn thư của triều đình. Phu Văn lâu được xây dựng vào năm thi 1819 dưới thời vua Gia Long, dùng làm nơi niêm yết những chỉ dụ quan trọng của nhà vua và triều đình, hoặc kết quả các kỳ thi do triều đình tổ chức. Năm 1829, vua Minh Mạng dùng nơi đây làm địa điểm tổ chức cuộc đấu giữa voi và hổ. Năm 1830, nhà vua này lại tổ chức cuộc vui chơi yến tiệc suốt 3 ngày để mừng sinh nhật của mình.

Miêu tả
Phu Văn lâu ở ngoài mặt Nam kinh thành, ngay trước Kỳ đài và Ngọ Môn. Vì vậy ca dao có câu:
Ngọ Môn năm cửa chín lầu,Kỳ đài ba bậc,
Phu Văn lâu trước thành.

Đây là ngôi nhà hai tầng, quay mặt về hướng nam. Dưới thời vua Minh Mạng, triều đình cho dựng ở hai bên hai tấm bia đá khắc 4 chữ "khuynh cái hạ mã", nghĩa là ai đi qua đều phải cởi mũ và xuống ngựa. Từ năm 1821, sau khi truyền lô, danh sách các khoa danh tiến sĩ được đem niêm yết tại đây. Vì tính cách long trọng như vậy nên hai bên lầu có hai bia đá "傾蓋下馬 (Khuynh Cái Hạ Mã)" nhắc nhở tất cả mọi người đi ngang qua Phu Văn lâu phải "nghiêng nón xuống ngựa" để tỏ lòng kính cẩn.

Hai bên mặt trước Phu Văn lâu có đặt hai khẩu súng thần công nhỏ bằng đồng hướng vào nhau. Phía trước mặt Phu Văn lâu là một tiểu đình nằm kề bên sông Hương gọi là Nghinh Lương Đình. Đây là nơi dùng để các vua tắm sông, hóng gió, ngắm cảnh.

Phu Văn lâu tuy đã được tu bổ nhiều lần nhưng vẫn giữ nguyên cốt cách đặc trưng của kiến trúc thời Nguyễn.

Một vài sự kiện liên quan
Vào đầu thời Gia Long (1802-1819), đây chỉ là một toà nhà nhỏ có tên Bảng đình, dùng làm nơi công bố các chiếu thư, chỉ dụ của nhà vua hoặc các bảng thi Hội, thi Đình cho dân chúng. Năm 1819, Bảng đình được thay thế bằng một một to kiến trúc hai tầng mái với 16 cây cột, xung quanh không có vách, tạo nét thanh tú và độc đáo với tên gọi là Phu Văn lâu. Phu Văn lâu còn là nơi ban phát lịch hoặc các sinh hoạt vui chơi dành cho dân chúng do triều đình tổ chức...Thời Minh Mạng, nhà vua quy định sau khi các chiếu thư được tuyên đọc ở Ngọ Môn hoặc điện Thái Hoà sẽ được đặt trên long đình, có che lọng và quân lính theo hầu hai bên để đưa ra niêm yết tại Phu Văn lâu. Các quan hàng tỉnh và hương lão phải đến quỳ lạy trước chiếu thư.
Năm 1829 đã từng có một cuộc đấu giữa voi và cọp trước lầu để cho vua Minh Mạng ra xem. Vào các dịp tứ tuần, ngũ tuần của Minh Mạng có nhiều cuộc vui khác được tổ chức ở đây. Về sau các vua Thiệu Trị, Tự Đức cũng giữ cái lệ ấy nhân những ngày khánh thọ của mình. Vua Thiệu Trị xem sông Hương và lầu Phu Văn là một trong 20 cảnh đẹp ở chốn Thần Kinh.
Năm 1843, Thiệu Trị cho dựng một nhà bia bên phải của lầu để khắc bài thơ Hương Giang Hiểu Phiếm (Buổi sớm bơi thuyền trên sông Hương).
Bão năm Giáp Thìn (1904) đã thổi bay lầu Phu Văn, vua Thành Thái đã hạ lệnh xây dựng lại, giống y như cũ.

Năm 1916, Trần Cao Vân, Thái Phiên đã giả vờ ngồi câu cá ở bến Phu Văn lâu để bí mật gặp vua Duy Tân bàn việc khởi nghĩa. Chẳng may việc bất thành, vua Duy Tân bị quân Pháp bắt và đày ra đảo Réunion. Tương truyền mấy câu ca dưới đây có ý nhắc đến việc này:

Chiều chiều trước bến Văn Lâu,
Ai ngồi, ai câu, ai sầu, ai thảm?
Ai thương, ai cảm, ai nhớ, ai trông?
Thuyền ai thấp thoáng bên sông,
Nghe câu mái đẩy, chạnh lòng nước non!

 Lúc 5h50 sáng ngày 15 tháng 5 năm 2014, Phu Văn lâu bị sập một góc bên trái. Nguyên nhân là do mối mọt phá hoại và lâu ngày không được tu bổ, sửa chữa.

Giá trị
Nằm trên trục lộ chính của quần thể di tích cố đô Huế, Phu Văn lâu tô điểm thêm cho vẻ đẹp Huế cổ kính và trầm mặc. Nghênh Lương Đình là một điểm dừng chân của du khách trong chương trình tham quan một di sản văn hóa. Phu Văn lâu như một minh chứng cho một thời kỳ lịch sử gắn liền với nhà vua yêu nước Duy Tân. Hình ảnh Phu Văn lâu được in trên mặt sau của tờ tiền 50.000 đồng phát hành từ năm 2003.

Một vài tác phẩm liên quan

Học giả Thái Văn Kiểm, trong cuốn Cố đô Huế, đã viết về hai danh thắng là cầu Trường Tiền và Phu Văn lâu.
Phu Văn lâu trong tác phẩm văn học: Thuyền Ai Đợi Bến Văn Lâu do Hoa Kỳ Xuất Bản, tác giả Nguyễn Lý Tưởng ấn bản vào năm: 2001 - dày 555 trang. Sách là công trình nghiên cứu lịch sử của tác giả. Những bài nghiên cứu mang hình ảnh của xứ Huế đặc biệt có liên hệ nhiều đến cuộc đời của vua Duy Tân khởi nghĩa chống Pháp vào năm 1916 đã ảnh hưởng đến nhiều người, nhiều gia đình mà trong đó có gia đình của tác giả. Sách còn có kể lại phong trào yêu nước nổi dậy chống Pháp cuối thế kỷ 19 đầu thế kỷ 20 tại Huế gồm có nhiều nhân vật như cụ Phan Bội Châu, Huỳnh Thúc Kháng, Trần Quý Cáp, Phan Chu Trinh, Đặng Nguyên Cẩn, Nguyễn Thành. Và cũng nói về thân thế sự nghiệp của những nhân vật đó.
 Phu Văn lâu trong ca khúc Ai ra xứ Huế, nhạc và lời: Duy Khánh. Lời ca khúc có đoạn:
Ai ra xứ Huế thì ra. Ai về là về Bến Ngự. Ai về là về Văn Lâu. Bến Văn Lâu còn sâu thương nhớ. Thuyền Bến Ngự còn đợi khách về. Người tình quê, ơi người tình quê, có nhớ xin trở về.

Tham khảo
 Thái Văn Kiểm, Cố đô Huế, Nha Văn Hoá Bộ QGGD, Saigon, 1960, bản in lại ở Mỹ không đề năm.
 Hoàng Trọng Thược, Hồ sơ vua Duy Tân, Nhà xuất bản Mõ Làng, 2nd Edition, California, 1993.
 Phạm Văn Sơn, Việt Sử Toàn thư, ấn bản điện tử.
 Quách Tấn, Bước lãng du, Nhà xuất bản Trẻ, 1996.

Chú thích

Di tích ngoài Kinh Thành Huế


title: Scopula lydia

text:
Scopula lydia là một loài bướm đêm thuộc họ Geometridae. Nó được tìm thấy ở Úc.

Hình ảnh

Tham khảo

L


title: Neopasites timberlakei

text:
Neopasites timberlakei là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Linsley mô tả khoa học năm 1943.

Chú thích

Tham khảo

Neopasites
Động vật được mô tả năm 1943


title: Karlsburg, Vorpommern-Greifswald

text:
Karlsburg là một đô thị trong huyện Vorpommern-Greifswald (trước thuộc huyện Ostvorpommern), bang Mecklenburg-Vorpommern, miền bắc nước Đức.

Tham khảo

Xã của bang Mecklenburg-Vorpommern
Xã và đô thị ở huyện Vorpommern-Greifswald


title: Bất đẳng thức Harnack

text:
Bất đẳng thức Harnack là một bất đẳng thức bắt nguồn từ giải tích.

Cho  là một quả cầu mở và f là một hàm điều hòa trên D sao cho f(z) không âm với mọi . Khi đó bất đẳng thức sau đúng với mọi :

Đối với miền tổng quát  bất đẳng thức được phát biểu như sau: Nếu  là hàm khả vi hai lần, điều hòa và không âm,  là một miền bị chặn với , thì sẽ có một hằng số  không phụ thuộc vào  sao cho .

Tham khảo

Lý thuyết thế vị
Bất đẳng thức


title: Melón

text:
Melón là một đô thị trong tỉnh Ourense, thuộc vùng Galicia ở tây bắc Tây Ban Nha. Dân số 1582 (Spanish 2006 Census) và diện tích 53.22 km².

Tham khảo

Đô thị ở Ourense


title: Nassaria gyroscopoides

text:
Nassaria gyroscopoides là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Buccinidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Nassaria


title: Sexserrata

text:
Sexserrata là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Loài
 Sexserrata hampsoni Barnes & Benjamin, 1922

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database
Sexserrata at funet

Acontiinae


title: Rothenburg, Saale

text:
Rothenburg là một đô thị thuộc huyện Saalekreis, bang Saxony-Anhalt, Đức.

Tham khảo


title: Anthurium tonianum

text:
Anthurium tonianum là một loài thực vật]] thuộc họ Araceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador. Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Benavides, G. & Pitman, N. 2003. Anthurium tonianum. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

T
Thực vật đặc hữu Ecuador


title: Fontaines, Saône-et-Loire

text:
Fontaines là một xã ở tỉnh Saône-et-Loire trong vùng Bourgogne-Franche-Comté nước Pháp.

Thông tin nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số .Con số ước tính năm 2005 là  người.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Saône-et-Loire

Tham khảo

 INSEE
 IGN

Xã của Saône-et-Loire


title: Oecetis aeoloptera

text:
Oecetis aeoloptera là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Chú thích

Tham khảo

Oecetis


title: Nomada florilega

text:
Nomada florilega là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Lovell & Cockerell mô tả khoa học năm 1905.

Chú thích

Tham khảo

Nomada
Động vật được mô tả năm 1905


title: Danh sách hành tinh vi hình: 4001–5000

text:
! colspan="5" style="background-color:silver;text-align:center;" id="001"| 4001–4100 [ sửa]

! colspan="5" style="background-color:silver;text-align:center;" id="101"| 4101–4200 [ sửa]

! colspan="5" style="background-color:silver;text-align:center;" id="201"| 4201–4300 [ sửa]

! colspan="5" style="background-color:silver;text-align:center;" id="301"| 4301–4400 [ sửa]

! colspan="5" style="background-color:silver;text-align:center;" id="401"| 4401–4500 [ sửa]

! colspan="5" style="background-color:silver;text-align:center;" id="501"| 4501–4600 [ sửa]

! colspan="5" style="background-color:silver;text-align:center;" id="601"| 4601–4700 [ sửa]

! colspan="5" style="background-color:silver;text-align:center;" id="701"| 4701–4800 [ sửa]

! colspan="5" style="background-color:silver;text-align:center;" id="801"| 4801–4900 [ sửa]

! colspan="5" style="background-color:silver;text-align:center;" id="901"| 4901–5000 [ sửa]

Tham khảo

Danh sách các tiểu hành tinh (004001-005000)
hu:Kisbolygók listája (4001–4500)


title: John Walker (nhà phát minh)

text:
John Walker (29 tháng 5 năm 1781 – 1 tháng 5 năm 1859) là một nhà hóa học người Stockton-on-Tees, ông là người đã tình cờ sáng chế ra diêm quẹt năm 1826 bằng cách trộn clorat kali với antimony sulfide. Lần bán hàng đầu tiên từ cửa hàng của ông được ghi nhận là ngày 7 tháng 4 năm 1827 dưới cái tên 'friction lights'. Ông đã từ chối đăng ký bản quyền phát minh của mình mà thay vào đó thích theo đuổi các nghiên cứu khoa học của mình hơn. Ông không tiết lộ thành phần chính xác của diêm quẹt do mình tạo ra.

Ông có danh tiếng tại địa phương như là một nhà thực vật học, ông đã bày tỏ mối quan tâm đối với việc nghiên cứu khoáng vật học, và đã giành nhiều thời gian để thực hiện các thí nghiệm hóa học. Walker không bao giờ cưới vợ và sống với một cô cháu của mình. Ông được nhiều người biết đến với lối ăn mặc, một mũ lưỡi trai cao, cà vạt trắng, bít tất dài xám, quần ống túm đầu gối nâu xám và áo đuôi tôm nâu. Ông mất năm 1859 ở Stockton-on-Tees, và được chôn cất ở khu đất của Nhà thờ St Mary ở Norton gần đó.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Stockton Borough Government History about John Walker
St. Mary's Church, Norton website

Sinh năm 1781
Mất năm 1859
Người Stockton-on-Tees
Nhà hóa học Anh
Nhà phát minh Anh
Tử vong vì bệnh tim mạch


title: Hàng không năm 1915

text:
Đây là danh sách các sự kiện hàng không nổi bật xảy ra trong năm 1915:

Các sự kiện

Tháng 1
 19 tháng 1 - Cuộc tấn công của Khí cầu Zeppelin vào Vương quốc Anh được thực hiện bởi Hải quân Đức.

Tháng 2
 15 tháng 2 - Máy bay ném bom của Nga loại Sikorsky Ilya Muromets tấn công vùng Vistula-Dobrzhani của Ba Lan

Tháng 3
 7 tháng 3 - Cuộc tấn công ném bom chiến thuật đầu tiên của Anh được thực hiện dưới sự trợ giúp của các lực lượng dưới đất ở Menin Courtai.

Tháng 4
 1 tháng 4 - Phi công người Pháp Roland Garros đã bắn hạ máy bay đầu tiên bằng súng máy không đồng bộ, khi anh ta bắn hạ một chiếc Albatros từ chiếc máy bay của anh ta loại Morane Saulnier Type L.
 1 tháng 4 - Phi công "át" người Pháp Jean Navarre, với hoa tiêu Robert, đã bắn hạ máy bay đầu tiên.
 18 tháng 4 - Roland Garros bị bắn hạ và bị giam giữ.
 26 tháng 4 - Người thứ 2 là William Rhodes-Moorhouse, phi công đầu tiên được trao tặng huân chương Bội tinh Victoria (sau khi chết).

Tháng 5
 26 tháng 5 - Oberleutnant Kästner và Georg Langhoff bắn hạ máy bay Đức lần đầu tiên trong một cuộc không chiến trong Chiến tranh thế giới I.
 31 tháng 5 - Khí cầu Zeppelin đầu tiên tấn công vào London, loại LZ 38. 7 người chết, 14 người bị thương.

Tháng 6
 6 tháng 6 - LZ 37 trở thành khí cầu Zeppelin bị phá hủy trong một cuộc không chiến, khi nó bị trúng bom của sĩ quan Reginald Warneford, thuộc RNAS.

Tháng 7
 6 tháng 7 - Trung úy Oswald Boelcke tuyên bố chiến thắng đầu tiên của anh ta khi bắn hạ một chiếc Blériot Parasol, trong khi đang bay trên một chiếc Albatros C.I 2 chỗ với trung úy  von Wühlisch (hoa tiêu và xạ thủ).
 25 tháng 7 - Đại úy Lanoe Hawker thuộc RFC là người đầu tiên được trao tặng huân chương Bội tinh Victoria cho những thành tích chiến đấu tại Pháp.

Tháng 8
 1 tháng 8 - Trung úy Max Immelmann bắn hạ chiếc máy bay đầu tiên của anh ta, sau này anh ta trở thành một phi công "át" và có thời kỳ mà anh ta được biết đến như "Quân Fokker"
 12 tháng 8 - Phi đội trưởng Charles Edmonds trở thành phi công đầu tiên tấn công tàu chiến với một quả ngư lôi. Anh ta bay trên một chiếc Short Type 184 từ tàu HMS Ben-my-Chree. Mục tiêu của anh ta là một tàu tiếp tế của Thổ Nhĩ Kỳ.
 19 tháng 8 - Trung úy Oswald Boelcke bắn hạ chiếc máy bay đầu tiên, anh ta bay trên chiếc Fokker E.I.
 20 tháng 8 - Cuộc ném bom liên tục đầu tiên được thực hiện bởi những chiếc máy bay Caproni Ca.2 của Italia chống lại Đế quốc Áo-Hung.
 31 tháng 8 - Phi công "át" đầu tiên của Pháp Adolphe Pegoud bị chết trong một trận không chiến. Anh ta đã giành được 6 chiến thắng.

Tháng 11
 3 tháng 11 - Phi đội trưởng Fowler cho một máy bay cất cánh theo cách thông thường từ một tàu chiến, anh ta bay trên chiếc Bristol Scout C từ tàu HMS Vindex.
 6 tháng 11 - Một chiếc Curtiss AB-2 được điều khiển bởi Henry Mustin được máy phóng máy bay phóng lên từ boong tàu USS North Carolina trong khi chiếc tàu vẫn đang hoạt động.

Chuyến bay đầu tiên

Tháng 4
 11 tháng 4 - Zeppelin-Staaken R.I

Tháng 6
 1 tháng 6 - Airco DH.2

Tháng 12
 Sopwith 1½ Strutter
 12 tháng 12 - Junkers J.I, máy bay đầu tiên hoàn toàn bằng kim loại
 15 tháng 12 - Anatra D
 17 tháng 12 - Handley Page O/400

Bắt đầu phục vụ

Tháng 2
5 tháng 2 - Vickers F.B.5 Gunbus trong Phi đội số 5 RFC

Tháng 4
Morane-Saulnier Type N

Tháng 6
Fokker Eindecker

Tháng 9
 Royal Aircraft Factory FE.2 trong Phi đội số 6 RFC

Tham khảo

Hàng không năm 1915


title: Wulkenzin

text:
Wulkenzin là một đô thị ở huyện Mecklenburgische Seenplatte (trước thuộc huyện Mecklenburg-Strelitz), bang Mecklenburg-Vorpommern, Đức. Đô thị này có diện tích 21,55 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 là 1571 người.

Tham khảo

Xã của bang Mecklenburg-Vorpommern
Xã và đô thị ở huyện Mecklenburgische Seenplatte


title: Leptaulaca fissicollis

text:
Leptaulaca fissicollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Thomson miêu tả khoa học năm 1858.

Chú thích

Tham khảo

Leptaulaca


title: Festes-et-Saint-André

text:
Festes-et-Saint-André là một xã của Pháp, nằm ở tỉnh Aude trong vùng Occitanie. Người dân địa phương trong tiếng Pháp gọi là Festandréens.

Hành chính

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Festes-et-Saint-André trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Festes-et-Saint-Andre


title: Kragujevac

text:
Kragujevac (Serbia Cyrillic: Крагујевац, phát âm là [krǎgujeʋat͡s ']) là thành phố lớn thứ tư ở Serbia, thành phố chính của vùng Šumadija và trung tâm hành chính của huyện Šumadija. Thành phố nằm trên bờ sông Lepenica. Theo điều tra dân số năm 2002, thành phố đã có 193.120 người, trong khi dân số khu đô thị của nó là 211.580.

Kragujevac là thủ đô đầu tiên của Serbia hiện đại (1818-1839), và hiến pháp đầu tiên tại khu vực Balkan đã được công bố ở thành phố này vào năm 1835..
Belgrade đã thay thế vị trí của thành phố này sau khi trở thành nơi đóng đô của hoàng gia Serbia vào năm 1841. Đại học Kragujevac đã không tái lập cho đến năm 1976. Kragujevac đương đại nổi tiếng với vũ khí, đạn dược, và công ty ô tô Zastava.

Khí hậu
Kragujevac có khí hậu đại dương (phân loại khí hậu Köppen Cfb). Gió đông nam thường thổi đến thành phố vào ba tháng đầu trong năm.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 City of Kragujevac official website

Khu dân cư ở Serbia
Khởi đầu năm 1476


title: Bollodingen

text:
Bollodingen là một đô thị ở huyện Wangen ở bang Bern ở Thụy Sĩ. Đô thị này có diện tích 2 km², dân số năm 2005 là 224 người.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Cựu đô thị của bang Bern


title: Llupia

text:
Llupia là một xã ở tỉnh Pyrénées-Orientales trong vùng Occitanie, phía nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 104 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
 INSEE

Xã của Pyrénées-Orientales


title: Thyreus bimaculatus

text:
Thyreus bimaculatus là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Radoszkowski mô tả khoa học năm 1893.

Chú thích

Tham khảo

Thyreus
Động vật được mô tả năm 1893


title: Doeringiella baeri

text:
Doeringiella baeri là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Vachal mô tả khoa học năm 1904.

Chú thích

Tham khảo

Doeringiella
Động vật được mô tả năm 1904


title: Adelocera subcostatus

text:
Adelocera subcostatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1891.

Chú thích

Tham khảo

Adelocera


title: Bẫy Würzburger

text:
Bẫy Würzburger là một bẫy khai cuộc trong Vienna Gambit.
Nó được đặt theo tên ông chủ nhà băng người Đức Max Würzburger năm 1930.

Cái bẫy bắt đầu với
1. e4 e5
2. Mc3 Mf6
3. f4
Trắng chơi Vienna Gambit. Nước đi tiếp theo của đen là nước tốt nhất
3.... d5
4. fxe5 Mxe4
5. d3 Hh4+
6. g3 Mxg3
7. Mf3 Hh5
8. Mxd5 Tg4
9. Mf4 Txf3
10. Mxh5 Txd1
11. hxg3 Txc2?
Đen cố gắng đánh lời một quân tốt, nhưng thay vào đó lại mất một quân nhẹ.
12. b3
(Xem hình.) Quân tượng đen ở c2 bị bẫy, và trắng hơn một quân nhẹ.

Tham khảo

Bẫy cờ vua


title: Daphnella harrisoni

text:
Daphnella harrisoni là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

harrisoni


title: Amaravati (Chăm Pa)

text:
Amaravati (Hindi: अमरावती) là một tiểu quốc Champa tồn tại trong giai đoạn 657 - 1471, địa bàn tương ứng với vùng Quảng Nam - Đà Nẵng hiện nay. Sử ký Trung Hoa thường gọi xứ này là Cựu Châu phân biệt với Tân Châu nhằm đánh dấu sự kiện dời đô của quốc gia Champa.

Lịch sử
Ban đầu, Amaravati chỉ bao gồm khu vực Quảng Nam, Đà Nẵng hiện nay, tuy nhiên sự phát triển lãnh thổ về phía bắc sau sự suy yếu của nhà Đường (Trung Quốc) đang cai trị An Nam đô hộ phủ, người Chăm đã có thêm khu vực Bình Trị Thiên vào lãnh thổ của mình, và Amaravati còn có lúc bao gồm cả khu vực từ Quảng Bình vào Quảng Nam. Từ thế kỷ 11 đến năm 1306, Chăm Pa mất khu vực từ đèo Ngang đến đèo Hải Vân. Địa khu Amaravati lại chỉ còn bao gồm lãnh địa Đà Nẵng, Quảng Nam như buổi đầu. Tới năm 1471, cùng với vùng Vijaya. Cả Amaravati và Vijaya đều bị sáp nhập vào Đại Việt.

Đặc điểm
Đặc điểm của xã hội chăm là tính phân chia vùng miền rõ rệt, mỗi một địa khu thường do những tiểu vương đứng đầu. Tiểu vương nào chinh phục được các tiểu vương ở các địa khu còn lại sẽ thống nhất trên danh nghĩa và lên ngôi của Chăm Pa tại địa khu của mình. Đối với vùng Amaravati cũng vậy, tại đây có ít nhất 2 vương triều là thời kỳ Lâm Ấp và thời kỳ Indrapura đã đặt kinh đô tại vùng này.

Trong lịch sử có 3 kinh đô đặt tại vùng Amaravati là Điển Xung (thuộc TP.Huế), Simhapura (thuộc Duy Xuyên, Quảng Nam) và Indrapura (thuộc Thăng Bình, Quảng Nam).

Phân chia theo dân tộc và ảnh hưởng tôn giáo, cùng với Vijaya đều thuộc vùng bắc Chăm nơi cư trú từ ban đầu của bộ tộc Dừa, đây cũng là nơi phát hiện ra nền văn hóa cổ của Chăm Pa là văn hóa Sa Huỳnh. Và cũng gần với biên giới của nhà Đường từ thế kỷ 7 - thế kỷ 10 nên đã có những ảnh hưởng của phật giáo Đại thừa từ phía bắc tác động vào.

Tham khảo

Văn hóa cổ Chăm Pa, Ngô Văn Doanh và các nguồn tổng hợp khác

Lịch sử Chăm Pa


title: Lacon viridis

text:
Lacon viridis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Champion mô tả khoa học năm 1894.

Chú thích

Tham khảo

Lacon


title: Schwarzenfeld

text:
Schwarzenfeld là một đô thị trong huyện Schwandorf bang Bayern, Đức.

melodic death metal band Deadlock is based in this municipality.

Tham khảo


title: Pselliophora annulosa

text:
Pselliophora annulosa là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Pselliophora


title: Sân bay Linköping

text:
Sân bay thành phố Linköping là một sân bay nằm ngoài thành phố Linköping, Thụy Điển. Sân bay này được hàng không dân dụng và SAAB dùng chung. Sân bay Linkoping có 1 đường băng dài 2130 m bề mặt nhựa đường.

Các hãng hàng không và các tuyến điểm
 Direktflyg (Visby)
 KLM
 do KLM Cityhopper đảm trách (Amsterdam)
 Skyways Express (Copenhagen, Stockholm-Arlanda)

Tham khảo

 Trang mạng chính thức

Sân bay Thụy Điển


title: Giải thưởng Điện ảnh Hồng Kông lần thứ 20

text:
Giải thưởng Điện ảnh Hồng Kông lần thứ hai mươi được tổ chức ngày 29 tháng 4 năm 2001 tại Trung tâm văn hóa Hồng Kông, Hồng Kông. Dẫn chương trình là các nghệ sĩ Tằng Chí Vĩ, Lương Vịnh Kì và Trịnh Du Linh. Bộ phim thành công nhất trong lễ trao giải là Ngọa hổ tàng long với 8 giải. Ngoài các hạng mục thông thường, Giải thưởng Điện ảnh Hồng Kông còn trao giải thành tựu trọn đời cho nữ diễn viên kì cựu Bạch Tuyết Tiên và giải cống hiến cho đạo diễn, chỉ đạo võ thuật nổi tiếng Viên Hòa Bình.

Danh sách các đề cử và giải thưởng

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang web chính thức của Giải thưởng Điện ảnh Hồng Kông

20
Hồng Kông


title: Tân Phú, Phổ Yên

text:
Tân Phú là một phường thuộc thành phố Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên, Việt Nam.

Địa lý
Phường Tân Phú nằm ở phía đông nam thành phố Phổ Yên có vị trí địa lý:
Phía đông và phía nam giáp tỉnh Bắc Giang với ranh giới là sông Cầu
Phía tây giáp phường Thuận Thành và phường Trung Thành
Phía bắc giáp phường Đông Cao.

Phường Tân Phú có diện tích 4,78 km², dân số năm 2021 là 7.025 người, mật độ dân số đạt 1.469 người/km².

Phường Tân Phú là một trong những phường có mật độ dân số cao nhất tỉnh Thái Nguyên. Đường cao tốc Hà Nội - Thái Nguyên chạy qua địa bàn phường.

Lịch sử
Sau năm 1975, Tân Phú là một xã thuộc huyện Phổ Yên.

Ngày 15 tháng 5 năm 2015, thành lập thị xã Phổ Yên trên cơ sở toàn bộ diện tích và dân số của huyện Phổ Yên, xã Tân Phú thuộc thị xã Phổ Yên.

Ngày 15 tháng 2 năm 2022, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 469/NQ-UBTVQH15 về việc thành lập các phường thuộc thị xã Phổ Yên và thành lập thành phố Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 10 tháng 4 năm 2022). Theo đó, thành lập phường Tân Phú trên cơ sở toàn bộ 4,78 km² diện tích tự nhiên và 7.025 người của xã Tân Phú.

Hành chính
Phường Tân Phú được chia thành 11 khu dân cư: Bến Cả, Đồng Lẩm, Đình Phú Cốc, Lợi Bến, Hương Đình, Trại, Đình Tảo Địch, Tân Thịnh, Thanh Vân, Tiến Bộ, Hồng Vân.

Chú thích

Xem thêm


title: Lignana

text:
Lignana là một đô thị ở tỉnh Vercelli trong vùng Piedmont thuộc Ý, có cự ly khoảng 60 km về phía đông bắc của Torino và khoảng 6 km về phía tây nam của Vercelli. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 539 người và diện tích là 22,5 km².

Lignana giáp các đô thị: Crova, Desana, Ronsecco, Salasco, Sali Vercellese, và Vercelli.

Tenuta Veneria, cùng với Selve (frazione của đô thị Salasco), là nơi quay bộ phim Bitter Rice, một bộ phim năm 1949 với sự tham gia của các diễn viên Silvana Mangano và Vittorio Gassman.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Vercelli
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: Anthophora ferghanensis

text:
Anthophora ferghanensis là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Gussakovsky mô tả khoa học năm 1935.

Chú thích

Tham khảo

Anthophora
Động vật được mô tả năm 1935


title: 25182 Siddhawan

text:
25182 Siddhawan (tên chỉ định: 1998 ST110) là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi dự án Nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất Lincoln ở Socorro, New Mexico, ngày 16 tháng 9 năm 1998. Nó được đặt theo tên Sidharth Dhawan, an American student và finalist in the 2008 Society for Science & the Public middle school science competition.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 25001–26000

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thiên thể phát hiện năm 1998


title: Marson

text:
Marson  là một xã thuộc tỉnh Marne trong vùng Grand Est đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 125 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Marne


title: Nhà đày Buôn Ma Thuột

text:
Nhà Đày Buôn Ma Thuột là một di tích lịch sử tại Đắk Lắk, Việt Nam với kết cấu là một di tích hệ thống nhà tù (nhà đày) cũ từ thời Pháp thuộc, hiện đang do Sở Văn hóa-Thể thao và Du lịch tỉnh Đắk Lắk quản lý. Trước đó, từ 1975 đến 1979 Nhà đày được giao cho Công an Đắk Lắk quản lý. Từ năm 1979, Nhà đày thuộc sự quản lý của Công ty Văn hoá - Thông tin Đắk Lắk. Ngày 10 tháng 7 năm 1980 Nhà đày được Bộ Văn hóa - Thông tin công nhận là di tích cấp quốc gia.

Địa điểm
Khu di tích Nhà đày nằm trên số 18 Đường Tán Thuật - Phường Tự An - Thành phố Buôn Ma Thuột. Cách trung tâm thành phố khoảng 1 km về phía Đông Nam. Được bao bọc bởi hai con đường là Tán Thuật và Phạm Hồng Thái.

Lịch sử
Tại Trung Kỳ, Cao nguyên Đắk Lắk bấy giờ bị bao vây giữa bốn bề núi rừng trùng điệp, rậm rạp, nhiều thú dữ. Khí hậu khắc nghiệt, độc địa nóng lạnh thất thường, độ ẩm cao nhiều mầm bệnh nguy hiểm như sốt rét, kiết lỵ, thổ tả dễ phát sinh. Với địa hình cao nguyên rộng, xen kẽ nhiều rừng rậm bao bọc bởi nhiều núi cao, một phía là biên giới với nước ngoài, lại bị chia cắt bởi nhiều thung lũng, sông suối, ít có đường sá, cầu cống. Vào khoảng năm 1900, một nhà lao đã được người Pháp đã xây dựng lên dùng để giam tù chính trị. Tại đây, vùng đất hoang vu, khí hậu độc địa, ít người lui tới, sự khác biệt về ngôn ngữ văn hóa với người dân tộc Ê Đê, hình thành nhà lao giam giữ thì tù nhân khó bề trốn thoát.

Cuối thập niên 1920 đầu 1930, phong trào chống thực dân tại Đông Dương tăng cao khi những người bản xứ tiếp thu các tư tưởng cách mạng phương Tây. Số lượng tù nhân chính trị ngày càng tăng cao. Chính quyền liên tục phải mở rộng và xây mới các nhà tù và nhà đày làm nơi lưu đày biệt xứ và giam giữ những nhà cách mạng dân tộc bản xứ bị xử án nặng trên lãnh thổ Đông Dương.

Ban đầu Khâm sứ Trung Kỳ chọn xây dựng nhà đày tại huyện Lăk, cách thị xã Buôn Ma Thuột khoảng 50 km. Tuy nhiên, tỉnh trưởng Đắk Lắk bấy giờ đã đề nghị nên xây dựng nhà đày ngay tại thị xã Buôn Ma Thuột trên cơ sở mở rộng nhà lao cũ, với lý do việc xây dựng nhà đày mới đòi hỏi một chi phí lớn trong khi thời đó nước Pháp đang lâm vào cuộc khủng hoảng kinh tế năm 1929; đồng thời, nếu xây dựng ở Lăk thì việc giải tù nhân đi rất xa, tốn kém nhiều thời gian. Từ những lý do đó, Khâm sứ Trung Kỳ quyết định chọn thị xã Buôn Ma Thuột là nơi xây dựng nhà đày.

Nhà đày Buôn Ma Thuột do thực dân Pháp thiết lập trong thời kỳ 1930 - 1931 để đày biệt xứ và giam giữ những người yêu nước, những đảng viên cộng sản bị bắt, bị xử án nặng ở các tỉnh Trung Kỳ, những người đi đầu trong các cuộc đấu tranh phong trào Xô Viết Nghệ Tĩnh.

 Một điểm đặc biệt khác với các nhà tù, nhà đày khác là tù nhân phải tự làm nhà tù để giam giữ chính họ đó là cách nổi bật nhất mà thực dân Pháp tiến hành ở nhà đày Buôn Ma Thuột.
 Nhà đày toạ lạc trên một khuôn viên rộng gần 2 ha vị trí này gần toà công sứ, trại lính khố xanh, nhà lao tỉnh. Đây là một đồi ít cây lớn, cho phép những xe tải dễ lui tới vận chuyển nguyên vật liệu.
 Bản thiết kế và kế hoạch do kỹ sư trưởng, giám đốc công chính Trung kỳ soạn thảo.

Từ năm 1930 Nhà đày Buôn Ma Thuột đã giam giữ những người hoạt động như: Hồ Tùng Mậu, Phan Đăng Lưu, Nguyễn Chí Thanh, Tố Hữu, Hồng Chương, Bùi San, Trần Văn Quang, Ngô Đức Độ, Ngô Xuân Hàm...

Kiến trúc
Nhà đày Buôn Ma Thuột được xây dựng năm 1930 với quy mô kiên cố trên một mảnh đất hình vuông, mỗi cạnh 200m, tường cao dày bao bọc xung quanh. Nhà đày chia ra 6 lao, mỗi lao giam giữ mỗi loại tù nặng nhẹ khác nhau.

Thời Pháp thuộc

Nhà đày bao gồm sáu dãy phòng giam (từ lao 1 đến lao 6), một dãy xà lim và một số hạng mục phục vụ cho việc cai trị: nhà quản ngục, bếp ăn, bệnh xá…Bao quanh là bốn bức tường cao, có dây thép gai ở trên.
Nhà đày được thiết kế theo mô típ cổ điển của thực dân. Nó vừa tận dụng được mặt bằng, vừa kiểm soát được tù nhân một cách hiệu quả nhất. Mô típ mà Thực Dân Pháp xây dựng Nhà đày là theo mô típ hình chữ U, không có điểm nào kết thúc bằng chữ T hoặc rời rac nhau.
Cổng thời Pháp: Mở từ lúc Pháp mới thiết lập Nhà đày, cửa hướng ra phía Nam.
Hệ thống pháp canh: Bốn góc của Nhà đày có bốn tháp canh, có lính canh 24/24. Từ các tháp canh có thể quan sát được toàn bộ khuôn viên Nhà đày.
Tường bao vây: Hệ thống tường bao cao 4m, dày 40 cm, phía trên có hàng rào dây thép gai, có điện chiếu sáng vào ban đêm.
Lao 1,2: Được thiết kế tương đối giống nhau, dài khoảng 30m, rộng 6,5m, trên tường có cửa sổ nhỏ để ánh sáng chiếu vào, trên trần nhà có chăng dây thép gai. Lao 1, 2 là nơi để giam giữ những tù chính trị mà thực dân Pháp cho là nguy hiểm, riêng lao 2 khi chưa xây xong dãy xà lim được coi là lao biệt giam.
Lao 3,4: Lao 3 và 4 nằm ở phía Bắc của Nhà đày, đây là nơi giam giữ tù nhân bị liệt vào loại nguy hiểm.
Hai lao này nối liền bằng một phòng tra tấn ở giữa.
Trong mỗi lao, trừ một lối giữa để đi lại, hai bên kê sạp gỗ ván làm chỗ nằm cho tù nhân. Các sạp gỗ kéo dài suốt hai phía:tường của lao. Phía dưới chân sạp đặt một dãy cùm gỗ và treo những ống tre cho tù nhân đi vệ sinh. Cùm làm bằng hai thanh gỗ:dày có đục lỗ hình bán nguyệt, cách một quãng ngắn có một trụ gỗ chắc chắn để giữ cho hai tấm ván khỏi rời ra.
Lao 5,6: Ở phía đông Nhà đày, được thiết kế giống lao 1, 2. Lao 5 và 6 là nơi dành cho những người đi làm ngoài với những công việc nặng nhọc, vất vả.
Nhà bếp: Nhà bếp nằm phía sau lao 5, 6. Có khoảng 30 người làm việc, nhà ăn tập thể có thể chứa khoảng 300 người. Đến giờ ăn, cơm được đổ vào mẹt từ đó mới có người đi phân phát cho tù nhân. Bên cạnh nhà bếp còn có chuồng gà, bể tắm lộ thiên, nhà xí công cộng cho vài chục người vào một lượt.
Nhà làm việc của quản ngục: Là nơi làm việc của quản ngục, đồng thời cũng diễn ra những cuộc tra tấn, khai thác tù nhân khi tù nhân mới được chuyển đến nhà đày.
Xà Lim: Là nơi giam giữ những tù nhân mà Pháp cho là nguy hiểm và cứng đầu.
Dãy xà lim có 21 phòng, mỗi phòng rộng 1m, dài 2,5m. Trong phòng có một sạp nằm, cuối sạp có hai ống tre, thanh cùm chân,:cánh cửa chỉ có một lỗ vuông nhỏ để lính canh giám sát.
Bên ngoài là khoảng sân rộng để tù nhân ra đó tắm nắng, có những cục tạ to dùng để cùm chân.
Bệnh xá: Nằm ngay ở cổng phía Tây của Nhà đày. Hiện nay có trưng bày tượng ở trong.
Nhà xưởng: Thực dân Pháp sử dụng tù nhân để làm những công cụ lao động, xiềng xích, gông cùm…

Thời Chiến tranh Việt Nam

Năm 1954 chính quyền Việt Nam Cộng hòa sử dụng lại Nhà đày và xây một bức tường chia Nhà đày làm hai phần, một bên làm Kho quân nhu, một bên làm Trung tâm cải huấn. Lao 3,4 là nơi được dùng để giam giữ tù nhân, ngăn hai lao này ra thành những phòng nhỏ và cho xây dựng thêm một số hạng mục khác.
Cổng: Cánh cổng phía Tây được mở thêm, ở phía đường Tán Thuật. Hiện nay đây là cổng vào Nhà đày.
Xà Lim: Lúc đầu đây là câu lạc bộ cho lính canh và quản ngục sinh hoạt, sau được ngăn ra để làm dãy xà lim. Khác với thời Pháp là lỗ cùm hình vuông và cửa có hai then cài.
Nhà Bình An: Nhà Bình An được xây dựng để cho những tù nhân theo Phật giáo sinh hoạt.
Nhà có kiến trúc 4 mái, phía trước có bánh xe Pháp luân và cuốn thư, biểu tượng của đạo Phật, hai bên đầu cuốn thư có hoa sen và thanh kiếm. Phía dưới có câu "Quốc Thái Dân An", viết nổi. Hàng cột ở dưới mô phỏng lối kiến trúc cửa tam quan truyền thống. Năm 2019, tỉnh Đăk Lăk đã quyết định chọn nhà Bình An là nơi tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ đã hi sinh tại nhà đày Buôn Ma Thuột.
Nhà Nguyện: Là nơi sinh hoạt của những người theo Công giáo. Trên nóc có một cây thánh giá lớn, phía dưới có chữ "NHÀ NGUYỆN" đắp nổi.
Nhà lao nữ: Thời Pháp do số lượng tù nữ ít (2 người) nên không có nơi giam tù nữ riêng. Đến thời này, phần cuối lao 5 được ngăn ra thành hai buồng giam cho nữ.

Những hoạt động diễn ra

Hoạt động học tập

Các lớp học văn hóa được tổ chức khá chu đáo, thu hút nhiều người, kể cả những người lớn tuổi. Qua sách báo và tài liệu được gửi tặng, tù nhân có điều kiện theo dõi tình hình bên ngoài, nắm được các chủ trương đường lối của Đảng.
Các tổ chức trong Nhà đày còn đặc biệt chú trọng mở nhiều lớp học văn hóa, chính trị, quân sự phù hợp với trình độ của từng đối tượng tù nhân và yêu cầu của nhiệm vụ cách mạng.
Nội dung học tập lý luận là những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin, như chủ nghĩa duy vật biện chứng, duy vật lịch sử,nguyên lý cơ bản về một Đảng kiểu mới của Lênin, tóm tắt lịch sử Đảng Cộng sản Liên Xô, năm loại công tác vận động quần chúng (công vận,nông vận,binh vận, phụ vận,thanh vận), Nghị quyết hội nghị Trung ương lần thứ tám (5-1941) và chương trình Điều lệ Việt Minh  cũng được một số tù nhân nhớ lại và ghi chép thành tài liệu thảo luận, học tập. Ngoài ra, các tù nhân còn trao đổi về các vấn đề như kinh nghiệm vận động cách mạng của các địa phương; một số điểm về văn học nghệ thuật, thơ văn...
Giảng viên là những người nắm vững nội dung,phương pháp giảng dạy từng môn học được phân công phụ trách. Tài liệu học tập được ghi chép rất công phu và cất giấu rất kín đáo trong các ống nước uống hai đáy, trong guốc, dép của tù nhân.
Sau mỗi khóa học, có tổ chức thi kiểm tra sát hạch.
Việc học tập quân sự cũng rất được coi trọng, thu hút hơn một nửa số tù chính trị hăng hái tham gia.
Do kết quả của quá trình nghiên cứu, học tập nên nhiều người sau khi ra tù đã trở thành những cán bộ lý luận đảm nhiệm những chức vụ quan trọng trong Đảng.

Chính sách cai trị của thực dân Pháp

Thực dân Pháp xuất phát từ chủ trương lợi dụng những đặc điểm về vị trí địa lý, địa hình, dân cư và tình hình kinh tế, chính trị xã hội của tỉnh Đắk Lắk lúc bấy giờ để cách ly tù cộng sản ở Trung kỳ khỏi phong trào cách mạng của quần chúng. Bên cạnh đó lợi dụng tình hình cư dân nhiều sắc tộc ở Đắk Lắk để tạo thành một "bức tường thành" bao vây tù nhân.
Để giúp cho việc quản lý chặt chẽ số người Kinh sống ở thị xã và trong các đồn điền, thực dân Pháp cho Nam Triều đặt một viên quản đạo (ngang hàm tri phủ) người Việt dưới sự điều khiển của công sứ Pháp.
Ở Buôn Ma Thuột lúc đó có một đội lính khố xanh người Thượng do Thanh tra Mô-li-ni (Maulini) chỉ huy. Hai sĩ quan giúp việc là chánh cảnh vệ Mô-sin (Moshine) và Bô-nen-li (Bonelli) chỉ huy đồn lính khố xanh thị xã, kiêm cai quản nhà lao tỉnh. Đối với tù nhân Nhà đày Buôn Ma Thuột, cả ba người chỉ huy nói trên là những con quỷ dữ. Tàn ác nhất là Quản ngục Mô-sin. Mô-sin nói rất sõi tiếng Việt và tiếng Êđê. Y đánh đập tù nhân và cả binh lính người địa phương một cách tàn nhẫn, thậm chí còn dùng lưỡi lê đâm tù nhân rồi liếm máu dính trên lưỡi lê.
Khi đến Nhà đày, mỗi tù nhân được phát một bộ quần áo vải xanh, một chăn mỏng. Những thứ đó không đủ ấm trong những đêm lạnh thấu xương giữa miền núi rừng âm u. Tù nhân không có màn phải chịu cực hình của nạn muỗi mòng, bọ chó.
Không những bị giam cầm, cùm kẹp, bị đánh đập dã man, tù nhân ở Buôn Ma Thuột còn phải đi lao dịch khổ sai. Ngoài việc tận dụng sức lực của tù nhân vào mục đích kinh tế, chúng còn nhằm hành hạ họ cả về thể xác lẫn tinh thần, làm cho tù nhân kiệt sức mà rã rời ý chí đấu tranh, từ bỏ lý tưởng cách mạng. Trên công trường, cứ 5m có một lính khố xanh canh giữ. Tù nhân nào vì ốm yếu, mệt mỏi, không đủ sức làm việc theo lệnh chúng, đều bị lính dùng roi trúc, gậy gỗ đánh vào lưng, vào đầu.
Ở Nhà đày chính, mỗi ngày tù nhân được ăn 700 gram gạo; còn đi lao dịch trên công trường được ăn hơn một chút (800 gram gạo), thức ăn thì có cá khô mục và bí đỏ đưa từ Nha Trang lên hoặc đưa từ Cam-pu-chia sang. Bữa ăn của tù nhân chỉ được quy định trong mấy phút, nếu vì lý do nào đó mà bữa ăn quá giờ quy định thì họ bị đánh.
Trong tình cảnh của chế độ Nhà đày như thế, tù nhân chỉ có hai con đường: hoặc là chết mòn trong yên lặng, trong sự nhục nhã ê chề, hoặc là đoàn kết tổ chức nhau lại để đấu tranh đòi bọn thống trị phải thực hiện các yêu cầu của họ trong khuôn khổ chế độ tù chính trị.

Các hoạt động đấu tranh
Cuộc đấu tranh của tù chính trị trong Nhà đày Buôn Ma Thuột bắt đầu diễn ra từ năm 1930, cuộc đấu tranh trở nên quyết liệt khi các đoàn tù cộng sản từ Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Ngãi, Bình Định, Phan Thiết,… bị đày lên Buôn Ma Thuột.
Cuộc đấu tranh đầu tiên là nhằm chống đánh đập và chế độ ăn uống tồi tệ.
Ở các công trường làm Nhà đày đã nổ ra một số cuộc đấu tranh lớn của tù nhân, cuộc đấu tranh nhanh chóng lan rộng sang cả tù thường. Từ đấu tranh bằng hình thức hò la dần dần xuất hiện các cuộc đấu tranh chống đánh đập kết hợp với các yêu cầu kinh tế và chính trị.
Các cuộc đấu tranh trên đã phần nào nâng cao tinh thần chiến đấu của các tù nhân và các viên quản ngục của Thực Dân Pháp đã phải nới lỏng chế độ giam cầm.
Tổ chức đầu tiên nhằm tập hợp tù nhân ở Nhà đày Buôn Ma Thuột đã được thành lập vào đầu năm 1933 với tên gọi là "hội tương trợ". Hội này phát triển rộng khắp trong Nhà đày đây là hội từ nhân có tính chất quần chúng đầu tiên ở Nhà đày Buôn Ma Thuột do những người tù cộng sản chỉ đạo bí mật.
Ngoài ra các tù nhân ở nhà Đày Buôn Ma Thuột còn đưa ra các yêu sách đòi thực hiện chế độ tù chính trị, đòi được đọc sách báo, không phải đi lao động khổ sai, được cải thiện chế độ ăn và đòi đổi quản ngục Mô-sin đi nơi khác.
Cuộc đấu tranh của các tù nhân trong Nhà đày Buôn Ma Thuột ngày càng phát triển mạnh mẽ làm cho bọn cầm quyền phải lúng túng và gặp nhiều khó khăn trong việc quản ngục.
Trong giai đoạn 1936 – 1945: Có cuộc vượt ngục của Nguyễn Chí Thanh, Lê Tất Đắc, Phan Doãn Giá ngày 19/1/1942. Lợi dụng đi lao dịch bên ngoài họ đến gần một túp lều tranh bỏ không giữa đồng để nghỉ ngơi, người lính gác cũng đi theo và bị trói lại sau đó họ đã bỏ trốn.
Tại ngục Đăk Mil tháng 12/1942 cuộc vượt ngục của 04 người là: Nguyễn Tạo, Chu Huệ, Vân Lĩnh, Doanh – cuộc vượt ngục đã thành công và 6 tháng sau họ mới về tới được quê hương của mình.
Vào tết Giáp Thân năm 1944, một cuộc duyệt binh của tù nhân trong Nhà đày đã được tổ chức.
Năm 1975, cuộc Kháng chiến chống Mĩ kết thúc thắng lợi, thống nhất đất nước. Nhà đày Buôn Ma Thuột cũng được giải tán.

Thư viện ảnh

Các bài thơ

Một số bài thơ được sáng tác trong Nhà Đày Buôn Ma Thuột:

ĐẢNG GỌI CẤT CÁNH BAY

QUYẾT KHÔNG LÙI

TRUY ĐIỆU BỐN ĐỒNG CHÍ HY SINH
Ở LAO BUÔN MA THUỘT

Nguồn tư liệu tham khảo
Cao Thị Mai - Nhân viên phụ trách Thư viện Tỉnh Đắk Lắk số 06 Trần Quang Khải, TP. Buôn Ma Thuột, Đắk Lắk
Kpă Tố Nga - Trưởng phòng phụ trách Nhà Đày Buôn Ma Thuột.
Tỉnh Ủy Đắk Lắk - Viện Lịch sử Đảng(2010), Lịch sử nhà Đày Buôn Ma Thuột (1930 - 1945), Đắk Lắk.

Chú thích

Liên kết ngoài
 Video quay cảnh nhà Đày do nhóm 3 PPNCKH thực hiện.
 Nhà đày Buôn Ma Thuột.
 Từ những câu chuyện ở Nhà đày Buôn Ma Thuột.
 Nhà đày Buôn Ma Thuột – Nơi tổ chức thắng lợi trong cuộc vận động Cách mạng Tháng Tám ở Đắk Lắk.
Nhà Đày Buôn Ma Thuột - Một chứng tích lịch sử.

Nhà tù tại Việt Nam
Vi phạm nhân quyền
Công trình kiến trúc Pháp tại Đắk Lắk


title: Tần số vô tuyến

text:
Tần số vô tuyến (tiếng Anh: radio frequency; viết tắt: RF) là dải tần số nằm trong khoảng Băng Thông Radio Gps Antenna; kHz tới 567000Mhz; tương ứng với tần số của các sóng vô tuyến và các dòng điện xoay chiều mang tín hiệu vô tuyến. RF thường được xem là dao động điện chứ không phải là dao động cơ khí, dù các hệ thống 5043 cơ khí vẫn tồn tại.

Tính chất đặc biệt của dòng điện tần số vô tuyến
Các dòng điện dao động ở các tần số vô tuyến có các tính chất đặc biệt khác với dòng một chiều hay dòng xoay chiều dao động ở tần số thấp. Năng lượng trong một dòng điện RF có thể lan truyền trong không gian như các sóng điện từ (sóng vô tuyến); đây là cơ sở của công nghệ vô tuyến. Dòng điện RF không chạy trong lòng dây dẫn mà phần lớn lại chạy trên bề mặt của dây dẫn; điều này được gọi là hiệu ứng bề mặt. Vì lý do này, khi cơ thể con người tiếp xúc với các dòng điện RF công suất lớn có thể gây bỏng bề mặt da và còn được gọi là bỏng RF. Dòng điện RF có thể dễ dàng ion hóa không khí, tạo ra vùng dẫn điện qua nó. Đặc tính này được áp dụng cho các khối "cao tần" trong hàn hồ quang điện, cách hàn này sử dụng dòng điện ở tần số cao hơn so với phân bố công suất sử dụng. Đặc tính khác là khả năng xuất hiện dòng điện qua nơi chứa vật liệu cách điện, như chất li điện môi của một tụ điện. Khi dẫn điện bằng một dây cáp điện thông thường, dòng điện RF có xu hướng phản xạ không liên tục trong cáp chẳng hạn như trong các bộ đấu nối và phản xạ ngược trở lại nguồn, gây ra sóng đứng, do đó dòng điện RF phải được truyền trên một loại cáp đặc biệt gọi là đường dây truyền tải.

Thông tin vô tuyến
Để nhận được tín hiệu vô tuyến, người ta sử dụng anten. Tuy nhiên, anten sẽ nhận hàng ngàn tín hiệu vô tuyến cùng lúc, cần phải có một bộ dò sóng vô tuyến bắt được tần số muốn tìm (hay dải tần). Việc này thường được thực hiện thông qua một bộ cộng hưởng – trong dạng đơn giản nhất của nó, một mạch với một tụ điện và một cuộn cảm tạo thành một mạch cộng hưởng. Mạch cộng hưởng khuếch đại dao động trong một dải tần cụ thể, trong khi giảm dao động ở các tần số khác ngoài băng tần.

Phân loại tần số

Trong y học
Năng lượng tần số vô tuyến (RF) cũng được sử dụng các hoạt động điều trị y tế hơn 75 năm qua, nói chung thường được sử dụng trong các phẫu thuật ít xâm lấn, sử dụng để cắt bỏ và làm đông, bao gồm cả việc chữa trị chứng ngưng thở khi ngủ. Ảnh cộng hưởng từ (MRI) sử dụng sóng tần số vô tuyến để tạo ra hình ảnh cơ thể người.

RF đồng nghĩa với không dây
Dù tần số vô tuyến là dải tần, nhưng thuật ngữ "tần số vô tuyến" hay từ viết tắt "RF" cũng được sử dụng như một từ đồng nghĩa với vô tuyến – tức là mô tả việc sử dụng các hình thức thông tin liên lạc không dây, ngược với kiểu thông tin liên lạc qua các bộ đấu nối điện. Ví dụ như:
 Nhận dạng tần số vô tuyến
 ISO/IEC 14443-2 Giao diện tín hiệu và công suất tần số vô tuyến

Xem thêm

 Điều chế biên độ
 Bức xạ điện từ
 Phân bổ tần số
 Băng thông tần số
 Điều chế tần số
 Hàn nhựa
 Sóng vô tuyến
 Bộ đấu nối RF
 RuBee
 Quản lý phổ tần

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Definition of frequency bands (VLF, ELF … etc.) IK1QFK Home Page (vlf.it)
 Radio, light, and sound waves, conversion between wavelength and frequency
 RF Terms Glossary

Phổ vô tuyến
Sóng vô tuyến
Sóng vô tuyến
Sóng vô tuyến
Thuật ngữ truyền hình

cs:Rádiové vlny
en:Radio Frequency
he:גלי רדיו


title: Thập đại kiến thiết

text:
Thập đại kiến thiết là phiên âm Hán-Việt của 十大建設 - tên gọi chung cho mười dự án phát triển cơ sở hạ tầng khổng lồ của Đài Loan được khởi công từ năm 1973 theo sáng kiến của thủ tướng Đài Loan đương thời là Tưởng Kinh Quốc. Mục đích của mười dự án này là tạo cơ sở thuận lợi cho bước chuyển dịch cơ cấu kinh tế mạnh mẽ từ nông nghiệp và công nghiệp nhẹ sang lấy công nghiệp nặng làm trọng tâm, thoát khỏi tình trạng kinh tế lạc hậu - di sản của thời kỳ Nhật cai trị - và chuẩn bị tiền đề cho cuộc phản công vào đại lục.

Mười dự án đó là:
 Xây dựng Sân bay quốc tế Đào Viên Đài Loan
 Xây dựng tuyến đường sắt Bắc Hồi chạy vòng quanh Đài Loan
 Điện khí hóa đường sắt
 Xây dựng cảng Đài Trung
 Xây dựng cảng Tô Áo (蘇澳, Suao) ở Nghi Lan (宜蘭, Yilan)
 Xây dựng nhà máy điện nguyên tử
 Xây dựng đường cao tốc Trung Sơn
 Phát triển ngành công nghiệp đóng tàu
 Phát triển ngành luyện thép
 Phát triển công nghiệp hóa dầu

Từ năm 2004, chính quyền Đài Loan lại xúc tiến mười dự án khổng lồ mới, gọi là Tân thập đại kiến thiết.

Tham khảo

Kinh tế Đài Loan
Công trình xây dựng tại Đài Loan


title: Mitsubishi J2M

text:
Chiếc Mitsubishi J2M "Raiden" (, nghĩa là "sấm chớp") là kiểu máy bay tiêm kích cánh quạt 1 động cơ đặt căn cứ trên đất liền do Hải quân Đế quốc Nhật Bản sử dụng trong Thế chiến II. Tên mã của Đồng Minh là "Jack".

Thiết kế và phát triển
J2M được thiết kế bởi Jiro Horikoshi, cha đẻ của chiếc Mitsubishi A6M Zero. Nó chỉ thuần chất là một máy bay tiêm kích đánh chặn phòng thủ nội địa, dự định để chống lại nguy cơ bị tấn công bởi máy bay ném bom tầm cao, do đó sẽ dựa vào vận tốc, khả năng bay lên cao và vũ khí trang bị mạnh mẽ bằng cách đánh đổi tính cơ động. J2M là chiếc máy bay có dáng mượt nhưng lùn mập với động cơ Mitsubishi Kasei quá khổ bên dưới một nắp che dài, làm mát bằng quạt thổi và truyền động đến cánh quạt với một trục dài. Tầm nhìn của phi công khá kém.

Sản xuất
Tổng cộng có 621 máy bay được sản xuất bởi các nhà máy của Mitsubishi Jukogyo K.K ở Nagoya và Suzuka. 128 chiếc J2M3 được sản xuất bởi Koza Kaigun Kokusho (Xưởng Không lực Hải quân).. Cụ thể số lượng các phiên bản như sau:
 J2M1 – 8 chiếc
 J2M2 - 131 chiếc
 J2M3 - 307 chiếc do Mitsubishi và 128 chiếc do Koza KK.
 J2M4 - 2 chiếc
 J2M5 - 43 chiếc

Lịch sử hoạt động
Vài chiếc J2M2 sản xuất đầu tiên được gửi đến các đơn vị phát triển vào tháng 12 năm 1942 nhưng có những vấn đề nghiêm trọng của động cơ. Việc thử nghiệm và cải tiến mất gần 1 năm, và lô sản xuất hàng loạt đầu tiên J2M2 Kiểu 11 được giao đến Kokutai 381 vào tháng 12 năm 1943. Song song đó, việc sản xuất J2M3 Raiden Kiểu 21 cũng được bắt đầu. Chiếc J2M3 đầu tiên xuất hiện vào tháng 10 năm 1943 nhưng việc giao hàng cho các đơn vị chiến đấu chỉ bắt đầu vào đầu tháng 2 năm 1944.

Raiden bắt đầu tham gia chiến đấu vào tháng 9 năm 1944 trong Trận chiến biển Philippine. Nhiều chiếc J2M cất cánh từ đảo Guam và đảo Saipan và một số nhỏ được bố trí tại Philippines. Về sau, nhiều chiếc J2M được đặt tại sân bay Chosen, Genzan (Wonsan), Ranan (Nanam), Funei (Nuren), Rashin (Najin) và Konan dưới Genzan Ku, để phòng thủ những vị trí này và chống lại không quân Liên Xô.

Nhiệm vụ chủ yếu của các đơn vị trang bị Raiden là ngăn chặn những chiếc máy bay ném bom B-29 Superfortress bay trên những đảo thuộc lãnh thổ chính quốc Nhật. Vũ khí mạnh và tính năng bay tốt khiến nó là đối thủ của những chiếc B-29, nhưng số lượng không đủ nên không thể chống lại tất cả máy bay ném bom vào Nhật Bản.

Các nước sử dụng

 Hải quân Đế quốc Nhật Bản
Kokutai 302
Kokutai 332
Kokutai 352
Kokutai 381
Genzan Kokutai
Tainan Kokutai

Năm 1945, lực lượng kháng chiến Indonesia đã chiếm được một số lượng nhỏ các máy bay Nhật tại các sân bay của quân đội Nhật để lại, trong đó có Căn cứ Không quân Bugis tại Malang (lấy lại vào ngày 18 tháng 9 năm 1945). Hầu hết số máy bay này đã bị phá hủy trong cuộc kháng chiến sau đó với Hà Lan từ năm 1945-1949.

Không quân Bắc Triều Tiên đã cho bay thử một số chiếc chiếm được sau chiến tranh.

Đặc điểm kỹ thuật (J2M5)

Đặc điểm chung
 Đội bay: 01 người
 Chiều dài: 9,95 m (32 ft 8 in)
 Sải cánh: 10,80 m (35 ft 5 in)
 Chiều cao: 3,94 m (13 ft 0 in)
 Diện tích bề mặt cánh: 20 m² (216 ft²)
 Trọng lượng không tải: 2.839 kg (6.259 lb)
 Trọng lượng có tải: 3.482 kg (7.676 lb)
 Động cơ: 1 x động cơ Mitsubishi MK4U-4 Kasei 26a 14-xy lanh bố trí vòng tròn, công suất 1.820 mã lực (1.358 kW)

Đặc tính bay
 Tốc độ lớn nhất: 615 km/h (382 mph)
 Tầm bay tối đa: 560 km (348 mi)
 Trần bay: 11.250 m (36.910 ft)
 Tốc độ lên cao: 19,5 m/s (3.838 ft/min)
 Lực nâng của cánh: 174 kg/m² (35 lb/ft²)
 Tỉ lệ công suất/khối lượng: 0,39 kW/kg (0,24 hp/lb)

Vũ khí
 4 x pháo 20 mm, 2 khẩu trên mỗi cánh, khoảng 200 viên đạn mỗi khẩu.
 2 × bom 60 kg (132 lb) hoặc 2 × thùng nhiên liệu phụ 200 L vứt được.

Tham khảo

 The Complete Encyclopedia of World Aircraft, Barnes & Noble, 1977 ISBN 0-7607-0592-5
 Francillon, René J. Japanese Aircraft of the Pacific War. London, Putnam & Company Ltd., 1970. second edition 1979. ISBN 0-370-30251-6.
 Green, William. Warplanes of the Second World War, Volume Three: Fighters. London: Macdonald & Co. (Publishers) Ltd., 1961 (seventh impression 1973). ISBN 0-356-01447-9.
 Pęczkowski, Robert. Mitsubishi J2M Raiden "Jack" (bilingual Polish/English). Sandomierz, Poland/Redbourn, UK: Mushroom Model Publications, 2004. ISBN 83-916327-7-6.

Liên kết ngoài
 http://www.combinedfleet.com/ijna/j2m.htm

Nội dung tương tự

Máy bay tương đương
 Nakajima Ki-44
 Nakajima Ki-84
 Kawasaki Ki-100
 Lavochkin La-7
 Focke-Wulf Fw 190
 Republic P-47 Thunderbolt
 North American P-51 Mustang

Trình tự thiết kế
J1N - J2M - J3K - J4M - J5N

Danh sách liên quan
 Danh sách máy bay chiến đấu
 Danh sách máy bay quân sự Nhật Bản
 Danh sách máy bay trong Chiến tranh Thế giới II
 Danh sách máy bay tiêm kích

J2M
J02M, Mitsubishi
Máy bay tiêm kích Nhật Bản
Máy bay hai tầng cánh
Máy bay cánh dưới
Máy bay quân sự trong Thế chiến thứ hai
Máy bay của Hải quân Đế quốc Nhật Bản
Máy bay một động cơ cánh quạt


title: Fort Worth, Texas

text:
Fort Worth là thành phố lớn thứ năm của tiểu bang Texas và là thành phố lớn thứ 19 của Hoa Kỳ. Thành phố tọa lạc tại Bắc Texas, diện tích khoảng 300 dặm vuông (gần 777  km²) và là thủ phủ của Hạt Tarrant.

Theo ước tính của Cục Điều tra dân số Hoa Kỳ thì năm 2005 dân số của Forth Worth là 624.067 người. Thành phố này đã trở thành thành phố tăng trưởng nhanh nhất Mỹ do khí hậu ấm áp, nhiều cơ hội kinh doanh, chi phí sinh hoạt thấp, đất ngoại thành rộng. Thành phố này là trung tâm kinh tế và văn hóa lớn thứ hai của vùng đô thị Dallas–Fort Worth–Arlington, là vùng đô thị lớn thứ tư Hoa Kỳ với dân số 6 triệu trong 12 hạt.

Fort Worth được thành lập với ban đầu là một doanh trại quân đội năm 1849, được đặt tên theo tướng William Jenkins Worth. Ngày nay, thành phố này được miêu tả là lạc hậu và thoải mái không câu nệ so với hàng xóm của mình là Dallas. Được biết đến là "Thành phố bò" vì có gốc tích là trạm cuối vận chuyển súc vật, Fort Worth tự gán cho mình là "Nơi phía tây bắt đầu" và vẫn ca tụng di ản vùng phía tây của mình nhưng thành phố vẫn có ảnh hưởng mạnh mẽ của phía Nam.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Trang chủ
 City of Fort Worth
 Fort Worth Convention and Visitors Bureau
 Downtown Fort Worth
 Fort Worth Business Directory

Danh sách
 Fort Worth... The Way We Were
 Fort Worth Library Digital Archives
 W.D. Smith Commercial Photography
 The Reeder Children's Theatre Presents... Memories of Fort Worth's Reeder School
 Time Frames Online. University of Texas Arlington Library Special Collections

Địa lý

Thành phố của Texas
Thành phố ở quận Parker, Texas
Thành phố ở quận Wise, Texas
Thành phố ở quận Denton, Texas
Thành phố ở quận Tarrant, Texas
Quận lỵ Texas
Khởi đầu năm 1849
Texas 1849


title: Ormoiche

text:
Ormoiche là một xã ở tỉnh Haute-Saône trong vùng Bourgogne-Franche-Comté phía đông nước Pháp.

Xem thêm
Thị trấn của tỉnh Haute-Saône

Tham khảo
INSEE

Xã của Haute-Saône


title: Margarita (chi ốc biển)

text:
Margarita là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Margaritidae, họ ốc đụn.

Các loài
 Margarita actinophora Dall, 1890: từ đồng nghĩa của Calliotropis actinophora (Dall, 1890)
 Margarita angulata A. Adams, 1853: từ đồng nghĩa của Peasiella tantilla (Gould, 1849)
 Margarita cumingii A. Adams, 1851: từ đồng nghĩa của Broderipia cumingii A. Adams, 1851
 Margarita expansa G.B. Sowerby I, 1838: từ đồng nghĩa của Photinula expansa (G.B. Sowerby I, 1838)
 Margarita imperialis Dall, 1881: từ đồng nghĩa của Lischkeia imperialis (Dall, 1881)
 Margarita infundibulum: từ đồng nghĩa của Calliotropis infundibulum (Watson, 1879)
 Margarita lissocona Dall, 1881: từ đồng nghĩa của Calliotropis lissocona (Dall, 1881)
 Margarita marmoreus Pease, 1861: từ đồng nghĩa của Calliotrochus marmoreus (Pease, 1861)
 Margarita ponsonbyi Preston, 1908: từ đồng nghĩa của Calliotrochus marmoreus (Pease, 1861)
 Margarita regalis Verrill & S. Smith, 1880: từ đồng nghĩa của Calliotropis regalis (Verrill & Smith, 1880)
 Margarita striatula (Garrett, 1857): từ đồng nghĩa của Calliotrochus marmoreus (Pease, 1861)
 Margarita subantarctica Strebel, 1908: từ đồng nghĩa của Margarella subantarctica (Strebel, 1908)
 Margarita tasmanica Tenison-Woods, 1877: từ đồng nghĩa của Truncatella scalarina Cox, 1867
 Margarita undulata G.B. Sowerby I, 1838: từ đồng nghĩa của Margarites undulata (G.B. Sowerby, I, 1838)

Chú thích

Margaritidae


title: Dicladispa sebakuena

text:
Dicladispa sebakuena là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Péringuey miêu tả khoa học năm 1908.

Chú thích

Tham khảo

Dicladispa


title: Osiris mourei

text:
Osiris mourei là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Michener mô tả khoa học năm 1954.

Chú thích

Tham khảo

Osiris (chi ong)
Động vật được mô tả năm 1954


title: Halictus leleji

text:
Halictus leleji là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Pesenko mô tả khoa học năm 2006.

Chú thích

Tham khảo

Halictus
Động vật được mô tả năm 2006


title: Le Plessier-Huleu

text:
Le Plessier-Huleu  là một xã ở tỉnh Aisne, vùng Hauts-de-France thuộc miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Aisne

Tham khảo

Plessierhuleu


title: Thiên niên kỷ 2

text:
Thiên niên kỷ 2 sau Công Nguyên hay Kỷ nguyên chung là một thiên niên kỷ kéo dài từ năm 1001 đến năm 2000 (thế kỷ 11 đến thế kỷ 20; trong thiên văn học: JD  –  ).Thời kỳ này bao gồm Thời kỳ Trung kỳ Trung Cổ và Hậu kỳ Trung cổ của Cựu Thế giới, Thời kỳ Hoàng kim của Hồi giáo và thời kỳ Phục hưng, tiếp đến là thời kỳ cận đại, được đặc trưng bởi các cuộc chiến tranh tôn giáo tại Châu Âu, Thời đại Khai sáng, Thời đại Khám phá và giai đoạn thuộc địa. Hai thế kỷ cuối cùng của thời kỳ này trùng với lịch sử hiện đại, được đặc trưng bởi các cuộc cách mạng công nghiệp hóa, sự trỗi dậy của các quốc gia dân tộc, sự phát triển nhanh chóng của khoa học, giáo dục rộng rãi, chăm sóc sức khỏe toàn cầu và tiêm chủng ở tại các nước phát triển. Thế kỷ 20 chứng kiến một quá trình toàn cầu hóa ngày càng gia tăng, đáng chú ý nhất chính là hai cuộc Chiến tranh thế giới và sự hình thành sau đó của Liên hợp quốc. Thế kỷ 20 cũng mang bước tính đột phá về mặt công nghệ bao gồm công nghệ máy bay, truyền hình và chất bán dẫn, bao gồm cả mạch tích hợp. Thuật ngữ "Kỳ tích châu Âu" được đặt ra để ám chỉ sự phát triển chưa từng có về mặt văn hóa và mặt chính trị của thế giới phương Tây trong nửa sau của thiên niên kỷ, nổi lên vào thế kỷ 18 với tư cách là nền văn minh giàu có và quyền lực nhất thế giới, đã làm lu mờ đi triều đại nhà Thanh của Trung Quốc, thế giới Hồi giáo và cả Ấn Độ . Điều này cho phép các nước châu Âu tiến hành thực dân hóa phần lớn thế giới trong thiên niên kỷ này, bao gồm châu Mỹ, châu Phi, châu Đại Dương, Nam và Đông Nam Á.

Dân số thế giới trong thời kỳ này đã tăng chưa từng có trong lịch sử, từ khoảng 310 triệu người vào năm 1000 lên khoảng 6 tỷ người vào năm 2000. Tốc độ gia tăng dân số tăng đột biến trong khoảng thời gian này; dân số thế giới xấp xỉ tăng gấp đôi lên 600 triệu vào năm 1700, và tăng gấp ba lần nữa vào năm 2000, cuối cùng đạt khoảng 1,8% mỗi năm trong nửa sau của thế kỷ 20.

Triều đại thành lập

Ấn Độ
 Vương triều Hồi giáo Delhi (thế kỷ XII - XVI)
 Vương triều Mogul (thế kỷ XVI - XIX)

Việt Nam
 Nhà Lý (từ Lý Thái Tổ đến nữ hoàng Lý Chiêu Hoàng)
 Nhà Trần (từ Trần Thái Tông đến Trần Thiếu Đế)
 Nhà Hồ (từ Hồ Quý Ly đến Hồ Hán Thương)
 Nhà Lê sơ (từ Lê Thái Tổ đến Lê Cung Hoàng)
 Nhà Mạc (từ Mạc Thái Tổ đến Mạc Toàn)
 Nhà Nguyễn (từ Gia Long đến Bảo Đại)

Trung Quốc
 Nhà Tống (đến thế kỷ XIII)
 Nhà Nguyên (thế kỷ XIII - nửa sau thế kỷ XIV)
 Nhà Minh (nửa sau thế kỷ XIV - nửa đầu thế kỷ XVII)
 Nhà Thanh (nửa đầu thế kỷ XVII - khoảng đầu những năm 10 của thế kỷ XX)

Lào
 Lan Xang (thế kỷ XIV - XVIII)
 Lào (từ thế kỷ XVIII)

Campuchia
 Angkor (đến nửa đầu thế kỷ XIX)
 Cambodia (từ cuối thế kỷ XIX)

Thái Lan
 Sukhothai (từ thế kỷ XIV - cuối thế kỷ XVIII)
 Xiêm (cuối thế kỷ XVIII - chưa rõ)
 Thái Lan (Năm 1238- hiện tại)

Indonesia
 Vương triều Mô-giô-pa-hít (giữa những năm 10 của thế kỷ XIII - cuối những năm 20 của thế kỷ XVI)
 Indonesia (chưa rõ - chưa rõ)

Myanmar
 Pa-gan

Chăm Pa
 Chăm Pa (thế kỷ II - giữa thế kỷ XI)
 Chiêm Thành (giữa thế kỷ XI - ?)

Tham khảo

02


title: Lasioglossum spodiozonium

text:
Lasioglossum spodiozonium là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Vachal mô tả khoa học năm 1894.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1894


title: Rampur Baghelan

text:
Rampur Baghelan là một thị xã và là một nagar panchayat của quận Satna thuộc bang Madhya Pradesh, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Rampur Baghelan có dân số 11.315 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Rampur Baghelan có tỷ lệ 61% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 70%, và tỷ lệ cho phái nữ là 51%. Tại Rampur Baghelan, 18% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Madhya Pradesh
Satna


title: Trường Hải

text:
Trường Hải có thể chỉ:
 Tập đoàn Trường Hải Group của Việt Nam.
 Huyện Trường Hải thuộc địa cấp thị Đại Liên, tỉnh Liêu Ninh, Trung Quốc.
 Trường Hải, nhạc sĩ tân nhạc.


title: Dicladispa saga

text:
Dicladispa saga là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Gestro miêu tả khoa học năm 1908.

Chú thích

Tham khảo

Dicladispa


title: Nomia trichonota

text:
Nomia trichonota là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1939.

Chú thích

Tham khảo

Nomia
Động vật được mô tả năm 1939


title: Họ vi điều khiển AVR

text:
AVR (tiếng Anh: AVR microcontrollers) là một họ vi điều khiển do hãng Atmel sản xuất được giới thiệu lần đầu năm 1996, sau đó được Microchip Technology mua lại vào năm 2016. AVR có rất nhiều dòng khác nhau bao gồm dòng Tiny AVR (như AT tiny 13, AT tiny 22…) có kích thước bộ nhớ nhỏ, ít bộ phận ngoại vi, rồi đến dòng AVR (chẳn hạn AT90S8535, AT90S8515,…) có kích thước bộ nhớ vào loại trung bình và mạnh hơn là dòng Mega (như ATmega32, ATmega128,…) với bộ nhớ có kích thước vài Kbyte đến vài trăm Kb cùng với các bộ ngoại vi đa dạng được tích hợp trên chip, cũng có dòng tích hợp cả bộ LCD trên chip (dòng LCD AVR). Tốc độ của dòng Mega cũng cao hơn so với các dòng khác. Sự khác nhau cơ bản giữa các dòng chính là cấu trúc ngoại vi, còn nhân thì vẫn như nhau.

Năm 2008, Atmel lại tiếp tục cho ra đời dòng AVR mới là megaAVR, với những tính năng mạnh mẽ chưa từng có ở các dòng AVR trước đó. Có thể nói XXmegaAVR là dòng MCU 8 bit mạnh mẽ nhất hiện nay.

Tham khảo

Liên kết ngoài
So sánh PIC của hãng Microchip và AVR của hãng Atmel

Vi điều khiển


title: Thermochoria equivocata

text:
Thermochoria equivocata là một loài chuồn chuồn ngô thuộc họ Libellulidae. Nó được tìm thấy ở Bénin, Cameroon, Cộng hòa Dân chủ Congo, Bờ Biển Ngà, Guinea Xích Đạo, Gabon, Ghana, Guinea, Liberia, Malawi, Mozambique, Nigeria, Sierra Leone, Uganda, Zambia, và có thể Tanzania. Môi trường sống tự nhiên của nó là các khu rừng đất thấp ẩm nhiệt đới và cận nhiệt đới.

Tham khảo

 Clausnitzer, V. 2005. Thermochoria equivocata. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 10 tháng 8 năm 2007.

Thermochoria
Động vật được mô tả năm 1889


title: Ashley

text:
Ashley  có thể đề cập đến:
Ashley Tisdale
Ashley Cole
Ashley Wilkes

Xem thêm


title: Saint-Aubin-sur-Mer, Seine-Maritime

text:
Saint-Aubin-sur-Mer là một xã thuộc tỉnh Seine-Maritime trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-Maritime
Seine-Maritime
Normandy

Tham khảo
INSEE

Liên kết ngoài
Saint-Aubin-sur-Mer on the Quid website

Xã của Seine-Maritime


title: Hàm Nghi

text:
Hàm Nghi (chữ Hán: 咸宜 3 tháng 8 năm 1871 – 14 tháng 1 năm 1944), thụy hiệu Xuất Đế (出帝), tên thật Nguyễn Phúc Ưng Lịch (阮福膺𧰡), là vị hoàng đế thứ tám của nhà Nguyễn, triều đại phong kiến cuối cùng trong lịch sử Việt Nam.

Là em trai của vua Kiến Phúc, năm 1884 Hàm Nghi được các phụ chính đại thần Nguyễn Văn Tường và Tôn Thất Thuyết đưa lên ngôi ở tuổi 13. Sau khi cuộc phản công tại kinh thành Huế thất bại năm 1885, Tôn Thất Thuyết đưa ông ra ngoài và phát chiếu Cần Vương chống thực dân Pháp.

Nhân danh ông, Tôn Thất Thuyết đã phát động phong trào Cần Vương, kêu gọi văn thân, nghĩa sĩ giúp vua, giúp nước. Phong trào này kéo dài đến năm 1888 thì Hàm Nghi bị bắt. Sau đó, ông bị đem an trí ở Alger (thủ đô xứ Algérie) và qua đời tại đây năm 1944 vì bệnh ung thư dạ dày. Do áp lực của Pháp nên nhà Nguyễn không lập miếu hiệu cho ông.

Ngày nay, lịch sử Việt Nam xem ông cùng với các vua chống Pháp gồm Thành Thái, Duy Tân là ba vị vua yêu nước trong thời kỳ Pháp thuộc.

Xuất thân
Hàm Nghi húy là Nguyễn Phúc Ưng Lịch, khi lên ngôi đổi thành Nguyễn Phúc Minh. Ông là con thứ năm của Kiên Thái vương Nguyễn Phúc Hồng Cai và bà Phan Thị Nhàn, sinh ngày 17 tháng 6 năm Tân Mùi, tức 3 tháng 8 năm 1871 (có tài liệu ghi ông sinh ngày 22 tháng 7 năm 1872) tại Huế. Ông là em ruột của vua Kiến Phúc (Ưng Đăng) và vua Đồng Khánh (Chánh Mông hay Ưng Kỷ).

Sau khi vua Tự Đức qua đời vào tháng 7 năm 1883, mặc dù các Phụ chính đại thần Nguyễn Văn Tường và Tôn Thất Thuyết nắm trọn quyền hành trong việc phế bỏ vua này truất ngôi vua khác nhưng lại rất bị động trong việc tìm người trong Hoàng gia có cùng chí hướng để đưa lên ngôi. Trước thời Hàm Nghi, cả ba vua Dục Đức, Hiệp Hòa và Kiến Phúc đều lần lượt đi ngược lại đường lối của phái chủ chiến hoặc bị mất sớm, trở thành những phần tử không thể không bị loại bỏ khỏi triều chính đang rối ren. Vua Kiến Phúc đột ngột qua đời trong lúc tình hình đang có lợi cho phái chủ chiến trong triều đình Huế. Sau khi nhà vua mất, đáng lẽ con nuôi thứ hai của vua Tự Đức là Nguyễn Phúc Ưng Kỷ lên ngôi, nhưng Nguyễn Văn Tường và Tôn Thất Thuyết sợ lập một vị vua lớn tuổi sẽ mất quyền hành và hai ông chủ trương dứt khoát lựa chọn bằng được một vị vua ủng hộ lập trường chống Pháp nên đã chọn Ưng Lịch. Đây là một người có đủ tư cách về dòng dõi, nhưng chưa bị cuộc sống giàu sang của kinh thành làm vẩn đục tinh thần tự tôn dân tộc và quan trọng hơn hết là hai ông có thể định hướng nhà vua về đại cuộc của đất nước một cách dễ dàng.

Ưng Lịch từ nhỏ sống trong cảnh bần hàn, dân dã với mẹ ruột chứ không được nuôi dạy tử tế như hai người anh ruột ở trong cung. Khi thấy sứ giả đến đón, cậu bé Ưng Lịch hoảng sợ và không dám nhận áo mũ người ta dâng lên. Sáng ngày 12 tháng 6 năm Giáp Thân, tức ngày 2 tháng 8 năm 1884, Ưng Lịch được dìu đi giữa hai hàng thị vệ, tiến vào điện Thái Hòa để làm lễ lên ngôi hoàng đế, đặt niên hiệu là Hàm Nghi. Khi đó Ưng Lịch mới 13 tuổi. Người ta nói rằng Hàm Nghi được lên nối ngôi theo di chúc của vua Kiến Phúc trước đây. Tuy nhiên, trên thực tế, Hàm Nghi được phái chủ chiến lập lên ngôi. Nhân vật cầm đầu phái chủ chiến là Tôn Thất Thuyết - Phụ chính đại thần đồng thời là Thượng thư bộ Binh.

Thời gian tại kinh thành Huế
Tháng 7-1884, sau khi vua Kiến Phúc đột ngột qua đời, triều đình tôn Hàm Nghi lên ngôi. Khâm sứ Pierre Paul Rheinart thấy Nguyễn Văn Tường và Tôn Thất Thuyết tự tiện lập vua, không hỏi ý kiến đúng như đã giao kết nên gửi quân vào Huế bắt Triều đình nhà Nguyễn phải xin phép. Rheinart gửi công hàm cho triều đình Huế rằng:

Nguyễn Văn Tường và Tôn Thất Thuyết phải làm tờ xin phép bằng chữ Nôm nhưng viên Khâm sứ không chịu, bắt làm bằng chữ Hán. Hai ông phải viết lại, viên Khâm sứ mới chịu và sau đó đi cửa chính vào điện làm lễ phong vương cho vua Hàm Nghi. Công việc đầu tiên mà vua Hàm Nghi phải thủ vai, dưới sự hướng dẫn của Tôn Thất Thuyết là tổ chức đón phái đoàn Pháp từ Tòa Khâm sứ ở bờ Nam sông Hương sang điện Thái Hòa làm lễ tôn vương cho nhà vua. Đây là thắng lợi mà phe chủ chiến của triều đình Huế đã đạt được trong việc bảo vệ ngai vàng của Hàm Nghi; còn đối với người Pháp thì sau những yêu sách, đòi hỏi bất thành, họ đành phải nhân nhượng để tránh thêm những rắc rối mới bằng cách chấp nhận một sự việc đã rồi.

Lúc 9 giờ sáng ngày 17 tháng 8 năm 1884, phái đoàn Pháp gồm Đại tá Guerrier, Khâm sứ Rheinart, Thuyền trưởng Wallarrmé cùng 185 sĩ quan binh lính kéo sang Hoàng thành Huế. Guerrier buộc triều đình Huế phải để toàn bộ quân Pháp tiến vào Ngọ Môn bằng lối giữa, là lối chỉ dành cho vua đi, nhưng Tôn Thất Thuyết nhất định cự tuyệt. Cuối cùng chỉ có 3 sứ giả được vào cổng chính, còn lại các thành phần khác thì đi cổng hai bên. Cả triều đình Huế và phái đoàn Pháp đều mang tâm trạng không vừa lòng nhau, nhưng buổi lễ thọ phong cuối cùng cũng kết thúc êm thấm. Lúc phái đoàn Pháp cáo từ, Tôn Thất Thuyết đã ngầm cho quân lính đóng cửa chính ở Ngọ Môn lại nên đoàn Pháp phải theo hai lối cửa bên để về. Nhìn nhận về sự kiện này, Marcel Gaultier đã viết:

Năm sau 1885, Thống tướng de Courcy được Chính phủ Pháp cử sang Việt Nam để phụ lực vào việc đặt nền bảo hộ. Tướng de Courcy muốn vào yết kiến vua Hàm Nghi nhưng lại muốn là toàn thể binh lính của mình, 500 người, đi vào cửa chánh là cửa dành riêng cho đại khách. Triều đình Huế xin để quân lính đi cửa hai bên, chỉ có các bậc tướng lĩnh là đi cửa chánh cho đúng nghi thức triều đình, nhưng de Courcy nhất định không chịu.

Phong trào Cần Vương

Đêm 22 rạng 23 tháng 5 âm lịch (tức đêm ngày 5 rạng ngày 6 tháng 7 năm 1885), Nguyễn Văn Tường và Tôn Thất Thuyết, vì thấy người Pháp khinh mạn vua mình như vậy, nên quyết định ra tay trước: đem quân tấn công trại binh của Pháp ở đồn Mang Cá. Đến sáng thì quân Pháp phản công, quân triều Nguyễn thua chạy, rời bỏ Kinh thành Huế. Tôn Thất Thuyết vào cung báo lại việc giao chiến trong đêm và mời vị hoàng đế trẻ Hàm Nghi cùng Tam cung lên đường. Nghe chuyện phải rời khỏi thành, vua Hàm Nghi đã thảng thốt nói:
"Ta có đánh nhau với ai mô mà phải chạy".

Vua Hàm Nghi ngồi trong kiệu bị chao đảo liên tục, đầu bị va đập nhiều lần vào thành kiệu rất đau, sau cùng nhà vua phải xuống nằm trên võng cho lính cáng. Nguyễn Văn Tường cho người rước vua Hàm Nghi tới thành Quảng Trị để lánh nạn. Chiều ngày 6 tháng 7 thì cả đoàn mới tới Quảng Trị. Nhưng sau đó ông lại ra trình diện với quân Pháp. Tướng de Courcy hẹn cho Nguyễn Văn Tường hai tháng phải tìm cách để rước vua về. Nguyễn Văn Tường viết sớ ra Quảng Trị xin rước vua về nhưng Tôn Thất Thuyết cản thư không cho vua biết. Hết hạn hai tháng, cả gia đình Nguyễn Văn Tường bị de Courcy đày ra Côn Đảo, sau đó đưa tới đảo Tahiti ở Thái Bình Dương. Một thời gian sau Nguyễn Văn Tường qua đời, xác được đưa về Việt Nam. Ngày 9 tháng 7, dưới áp lực của Tôn Thất Thuyết, vua Hàm Nghi đành từ biệt Tam cung, lên đường đi Tân Sở.

Hàm Nghi ở Tân Sở rồi về vùng xã xa của 2 huyện Minh Hóa và Tuyên Hóa, Quảng Bình. Vua Hàm Nghi đã phải chịu nhiều khổ ải vì phải luồn lách giữa núi rừng hiểm trở, thời tiết khắc nghiệt, giữa muôn vàn thiếu thốn, bệnh tật, đói khát và sự hiểm nguy về tính mạng luôn đe dọa. Tại Tân Sở, vua Hàm Nghi tuyên hịch Cần Vương kêu gọi sĩ phu và dân chúng nổi dậy chống Pháp giành độc lập. Sự ủng hộ, che chở giúp đỡ và tham gia nhiệt tình của đồng bào các địa phương từ Quảng Trị qua tới đất Lào cũng như trong vùng Hà Tĩnh, Quảng Bình đã cho Hàm Nghi thấy được vai trò của bản thân mình nên nhà vua đã không còn cảm thấy bị cưỡng ép như trước. "Nhà vua bị những gian lao mà luyện thành người nhẫn nại và đón cuộc phong trần bằng thái độ rất thản nhiên". Dân chúng nổi dậy rất đông, nhưng vì rải rác các nơi nên lực lượng không mạnh. Nhà vua đã hai lần xuống dụ Cần vương trong đó có một lần gửi thư cầu viện cho Tổng đốc Vân-Quý của triều Mãn Thanh và rất nhiều chỉ dụ khác tới các quan lại, lãnh tụ của phong trào chống Pháp. Tên của ông ta đã trở thành ngọn cờ của nền độc lập quốc gia... Từ Bắc chí Nam, đâu đâu dân chúng cũng nổi lên theo lời gọi của ông vua xuất hạnh.<ref>Ch. Gosselin. L' Empire de l' Annam. Paris, Perrin et Cie, p. 239, 237.</ref>

Trong suốt thời gian kháng chiến của vua Hàm Nghi, vua anh Đồng Khánh và 3 bà Thái hậu liên tục gửi thư kêu gọi vua trở về nhưng ông khẳng khái từ chối. Toàn quyền Pháp ở Đông Dương là Paul Bert cũng đã định lập Hàm Nghi làm vua 4 tỉnh Thanh Nghệ Tĩnh Bình nhưng cũng không thành. Nhà vua thường nói mình ưa chết trong rừng hơn là trở về làm vua mà ở trong vòng cương tỏa của người. Tại căn cứ địa lãnh đạo phong trào Cần Vương, vua Hàm Nghi được Tôn Thất Thuyết cử con là Tôn Thất Đạm và Tôn Thất Thiệp hộ giá bảo vệ, cùng Đề đốc Lê Trực, Nguyễn Phạm Tuân chia nhau phòng thủ và tấn công lực lượng Pháp trong vùng.

Tháng 9 năm 1888, suất đội Nguyễn Đình Tình phản bội ra đầu thú với Pháp tại đồn Đồng Cá. Nguyễn Đình Tình lại dụ được Trương Quang Ngọc về đầu thú. Sau đó Nguyễn Đình Tình và Trương Quang Ngọc tình nguyện với Pháp đem quân đi vây bắt vua Hàm Nghi. Đêm khuya 26 tháng 9 năm 1888, vua Hàm Nghi bị bắt khi đang ngủ, Tôn Thất Thiệp bị đâm chết. Khi đó, ông mới 17 tuổi, chống Pháp được ba năm. Nhà vua đã chỉ thẳng vào mặt Trương Quang Ngọc mà nói rằng: "Mi giết ta đi còn hơn là mi mang ta ra nộp cho Tây".
Từ đêm hôm đó ở bờ khe Tá Bào, huyện Tuyên Hóa (nay là huyện Minh Hóa) tỉnh Quảng Bình, Trương Quang Ngọc mang vua Hàm Nghi về các đồn Thanh Lạng, Đồng Ca rồi sang Quảng Khê và đến đồn Thuận Bài vào chiều ngày 14 tháng 11 năm 1888. Quân Pháp tổ chức chào đón vua rất long trọng nhưng vua đã tỏ ra không hiểu, không nhận mình là Hàm Nghi. Viên Trung úy chỉ huy quân đội Bonnefoy đã chuyển bức thư của Tôn Thất Đàm gửi cho vua Hàm Nghi xem nhưng nhà vua ném lá thư xuống bàn và làm như không có can hệ gì đến mình. Viên Đề đốc Thanh Thủy là Nguyễn Hữu Viết được Pháp cử tới để thăm hỏi và nhận mặt thì nhà vua giả như không hay biết. Nhưng khi người Pháp đem thầy học cũ là Nguyễn Nhuận đến xem thì nhà vua vô tình đứng dậy vái chào. Đến lúc đó thì người Pháp mới yên trí đó là vua Hàm Nghi. Từ Thuận Bài, người Pháp chuyển vua Hàm Nghi qua Bố Trạch rồi vào Đồng Hới và tới cửa Thuận An ngày 22 tháng 11 năm 1888.

Lúc này, triều đình Huế đã biết tin Hàm Nghi bị bắt, vua Đồng Khánh sai quan lại Thừa Thiên và bộ Binh ra đón để đưa về Huế. Nhưng người Pháp sợ dân tình sẽ bị kích động khi thấy mặt vị vua kháng chiến nên đã báo cho Viện Cơ mật rằng vua Hàm Nghi lúc này tính tình khác thường, về kinh e có điều bất tiện, cần phải đưa đi tĩnh dưỡng nơi khác một thời gian. Kỳ thực người Pháp đã có quyết định dứt khoát với vị vua kháng chiến này là đày sang xứ Algérie ở Bắc Phi. Rheinart đã báo cho ông biết là Thái hậu đang ốm nặng, nếu nhà vua muốn thăm hỏi thì sẽ cho rước về gặp mặt. Nghe vậy, vua Hàm Nghi đáp: "Tôi thân đã tù, nước đã mất, còn dám nghĩ gì đến cha mẹ, anh em nữa", rồi ông cáo từ về phòng riêng.

Sau khi bị truất, cựu hoàng được chính thức gọi là Quận công Ưng Lịch.

Bị Pháp lưu đày

Vào 4 giờ sáng ngày 25 tháng 11 năm 1888, vua Hàm Nghi bị đưa xuống tàu đi vào Lăng Cô. Trước phút rời xa quê hương, nhà vua nhìn lên bờ, không nén được cảm xúc vì nỗi niềm riêng và vận nước nên đã òa khóc. Từ Sài Gòn, ngày 13 tháng 12 năm 1888, vua Hàm Nghi bị đưa xuống chiếc tàu mang tên "Biên Hòa" vượt đại dương đi Bắc Phi. Do không quen đi trên biển, nhà vua bị say sóng liên miên nhưng vẫn không hề thốt ra một lời kêu ca, oán thán. Chiều chủ nhật, 13 tháng 1 năm 1889, Hàm Nghi đến thủ đô Alger của Algérie (tiếng Việt gọi là A Lợi Tư). Lúc này ông vừa bước qua tuổi 18. Mười ngày đầu, Hàm Nghi tạm trú tại L'hôtel de la Régence (Tòa Nhiếp chính). Sau đó, ông được chuyển về ở Villa des Pins (Biệt thự Rừng thông) thuộc làng El Biar, cách Alger 5 cây số.

Ngày 24 tháng 1, Toàn quyền Tirman của Algérie tiếp kiến và mời Hàm Nghi ăn cơm gia đình. Ít ngày sau, qua Toàn quyền Tirman, cựu hoàng nhận được tin mẹ là bà Phan Thị Nhàn (vợ thứ của Kiên Thái vương) đã mất vào ngày 21 tháng 1 năm 1889 tại Huế.

Trong mười tháng tiếp đó, Hàm Nghi nhất định không chịu học tiếng Pháp vì ông cho đó là thứ tiếng của dân tộc xâm lược nước mình và vẫn dùng khăn lượt, áo ngũ thân theo nếp cũ ở quê hương. Mọi việc giao thiệp đều qua thông ngôn Trần Bình Thanh. Nhưng về sau, thấy người Pháp ở Algérie thân thiện, khác với người Pháp ở Việt Nam, nên từ tháng 11 năm 1889 ông bắt đầu học tiếng Pháp. Vài năm sau, Hàm Nghi có thể nói và viết tiếng Pháp rất giỏi.

Hàm Nghi cũng giao du cùng những trí thức Pháp nổi tiếng. Năm 1899, ông có sang thăm Paris và đến xem một triển lãm của danh họa Paul Gauguin, về sau khi vẽ tranh Hàm Nghi cũng chịu ảnh hưởng bởi phong cách của Gauguin. Hơn 100 năm sau, bức tranh Déclin du jour (Chiều tà) của cựu hoàng phát hiện được dưới nghệ danh Xuân Tử khi bán đấu giá ở Paris ngày 24 tháng 11 năm 2010 đã bán được với giá 8.800 euro.

Đời tư

Năm 1904, Hàm Nghi đính hôn với cô Marcelle Laloe (sinh năm 1884, mất năm 1974), con gái của ông Laloe Chánh án tòa Thượng phẩm Alger. Đám cưới của họ trở thành một sự kiện văn hóa của Thủ đô Alger. Hàm Nghi cùng bà Marcelle Laloe có ba người con:
 Công chúa Như Mai sinh năm 1905 (mất năm 1999).
 Công chúa Như Lý (hoặc Như Luân) sinh năm 1908 (mất năm 2005).
 Hoàng tử Minh Đức sinh năm 1910 (mất năm 1990).

Công chúa Như Mai tốt nghiệp Kỹ sư Canh nông. Công chúa Như Luân tốt nghiệp Tiến sĩ Y khoa và lập gia đình với Công tước François Barthomivat de la Besse.

Ngày 14 tháng 1 năm 1944, Hàm Nghi qua đời vì bệnh ung thư dạ dày tại biệt thự Gia Long, thủ đô Alger. Ông được chôn cất ở Thonac (quận Sarlat-la-Canéda), vùng Nouvelle-Aquitaine, nước Pháp. Trên mộ của vua Hàm Nghi và một số tài liệu ghi ông mất năm 1944. Ông ra đi mang theo nỗi hờn vong quốc không bao giờ nguôi ngoai trong tâm trí.

Vinh danh
Vì có tư tưởng chống Pháp, vua Hàm Nghi, cùng với các vua Thành Thái, Duy Tân, được xem là 3 vị vua yêu nước của Việt Nam thời Pháp thuộc. Đến thời điểm tháng 5 năm 2014, hài cốt vua Hàm Nghi ở làng Thonac (Pháp). Năm 2009, bài vị và di ảnh vua Hàm Nghi được hội đồng Nguyễn Phúc tộc đưa về thờ tại Thế Tổ Miếu (Hoàng thành Huế).

Niên hiệu của ông (Hàm Nghi) được đặt cho một con đường trung tâm ở Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh. Tại Hà Nội có đường Hàm Nghi thuộc phường Mỹ Đình 1, quận Nam Từ Liêm. Tại thành phố Hải Phòng có đường Hàm Nghi ở phường Trại Chuối, quận Hồng Bàng. Tại Đà Nẵng có đường Hàm Nghi ở quận Thanh Khê. Tại thành phố Huế có đường Hàm Nghi ở phường Phước Vĩnh. Tại thành phố Móng Cái, phố Hàm Nghi kéo dài từ phố Duy Tân đến phố Trần Nhật Duật. Tại thành phố Thanh Hoá đường Hàm Nghi kéo dài suốt trục đường chính của phường Đông Hương. Và tất cả các tỉnh thành đều có tên đường Hàm Nghi.

Năm 1955, trường Trung học Thành Nội được dời về trường Quốc Tử Giám triều Nguyễn ở Huế và đổi tên thành trường Trung học Hàm Nghi. Trường bị giải thể năm 1975 để rồi 30 năm sau vào ngày 4 tháng 9 năm 2005 ngôi trường này chính thức được khai giảng trở lại với sự đóng góp rất lớn của cựu học sinh Trường Hàm Nghi trước 1975. Tại thành phố Đà Nẵng có trường Tiểu học Hàm Nghi và tại quận Tân Phú, Thành phố Hồ Chí Minh có trường Trung học Hàm Nghi. Thành phố Huế cũng có trường Trung học Hàm Nghi.

 Chú thích

Tham khảo
 Nguyễn Quang Trung Tiến. "Vị vua trưởng thành từ niên thiếu". Tạp chí thông tin Khoa học và Công nghệ, số 1(7), 1995.
 Vũ Ngự Chiêu. Các vua cuối nhà Nguyễn 1884-1945'' Tập 3. Houston, TX: Văn hóa, 2000.

Liên kết ngoài

 Báu kiếm của vua Hàm Nghi

Vua Việt Nam
Vua nhà Nguyễn
Phong trào Cần Vương
Nghĩa quân chống Pháp
Người Huế
Vua thiếu nhi Việt Nam
Nhà cách mạng Việt Nam
Người Pháp gốc Việt
Chết vì ung thư dạ dày


title: Cyligramma amblyops

text:
Cyligramma amblyops là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. This species of moth is commonly được tìm thấy ở Gold Coast region of Western Africa, now part of Ghana.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Cyligramma
Động vật Zambia
Côn trùng Cameroon
Côn trùng Tây Phi


title: Aphanius transgrediens

text:
Aphanius transgrediens là một loài cá thuộc họ Cyprinodontidae. Nó là loài đặc hữu của Thổ Nhĩ Kỳ.

Chú thích

Tham khảo

 Kottelat, M. 1996. Aphanius transgrediens. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 4 tháng 8 năm 2007.

Động vật Thổ Nhĩ Kỳ
T
Động vật đặc hữu Thổ Nhĩ Kỳ
Động vật được mô tả năm 1946


title: Parkia balslevii

text:
Parkia balslevii là một loài thực vật có hoa thuộc họ đậu, Fabaceae, là loài đặc hữu của Ecuador. Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo

 Neill, D. & Pitman, N. 2004. Parkia balslevii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Truy cập 19 tháng 7 năm 2007.

balslevii
Thực vật đặc hữu Ecuador


title: Dilobitarsus vitticollis

text:
Dilobitarsus vitticollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fairmaire & Germain miêu tả khoa học năm 1860.

Chú thích

Tham khảo

Dilobitarsus


title: Hyposmocoma costimaculata

text:
Hyposmocoma costimaculata là một loài bướm đêm thuộc họ Cosmopterigidae. Nó là loài đặc hữu của Molokai.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Insects of Hawaii. Volume 9, Microlepidoptera

Hyposmocoma
Loài đặc hữu của Hawaii


title: Callionymus sanctaehelenae

text:
Callionymus sanctaehelenae là một loài cá thuộc họ Callionymidae. Nó là loài đặc hữu của Saint Helena.

Chú thích

Tham khảo

 Pearce-Kelly, P. 1996. Callionymus sanctaehelenae. 2006 IUCN Red List of Threatened Species. Truy cập ngày 4 tháng 8 năm 2007.

S
Động vật đảo Saint Helena
Động vật được mô tả năm 1983


title: Manuel Pinto da Costa

text:
Manuel Pinto da Costa (5 tháng 8 năm 1937-) là một nhà kinh tế học và từng giữ chức Tổng thống São Tomé và Príncipe từ khi nước này giành được độc lập năm 1975 cho đến năm 1991. Trong thời gian cầm quyền, ông đã xây dựng một chế độ độc đảng cùng một nhà nước xã hội chủ nghĩa dưới quyền kiểm soát của Phong trào Giải phóng São Tomé và Príncipe (MLSTP). Ông từng theo học tại Cộng hòa Dân chủ Đức và vì thế sử dụng thành thạo cả tiếng Bồ Đào Nha (ngôn ngữ chính thức) và tiếng Đức. Cho đến đầu thập kỷ 1990, MLSTP vẫn duy trì các liên hệ bề chặt với Angola và MPLA, và bản thân Pinto da Costa đã có một mối quan hệ bạn bè với José Eduardo dos Santos, tổng thống của Angola, bắt đầu từ khi họ còn trẻ.

Ông đã thất bại trong cuộc tỏng tuyển cử theo thể thức dân chủ năm 1996 và chỉ đạt được 47,26% tổng số phiếu trong vòng hai của cuộc bầu cử và chịu thất bại trước Miguel Trovoada, sau đó ông tiếp tục thất cử trong cuộc bầu cử năm 2001, chỉ đạt 40% số phiếu và chịu thua Fradique de Menezes, người đã giành đa số phiếu ngay ở vòng đầu tiên.

Trong một đại hội bất thường của MLSTP tổ chức vào tháng 5 năm 1998, Manuel Pinto da Costa trở thành ứng cử viên duy nhất và được chọn làm chủ tịch đảng. Vào cuối tháng 2 năm 2005, Guilherme Posser da Costa được lựa chọn để kế nhiệm ông.

Tại cuộc bầu cử tổng thống năm 2011, trong vòng một tổ chức vào ngày 17/7, ông Costa giành được 35%, và ông Evaristo Carvalho, Chủ tịch Quốc hội giành được 21% tổng số phiếu ủng hộ. Trong vòng hai Costa giành được 52,88% phiếu ủng hộ, trong khi đối thủ là ông Carvalho giành được 47,12%.

Tham khảo

|-

Chính khách São Tomé và Príncipe
Nhà hoạt động độc lập


title: Cuộc đua xe đạp tranh Cúp truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh 2009

text:
Cuộc đua xe đạp toàn quốc tranh Cúp Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh 2009 là cuộc đua lần thứ 21 của Cuộc đua xe đạp toàn quốc tranh Cúp truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh do Ban Thể dục - Thể thao, Đài Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh và Tổng cục Thể dục - Thể thao Việt Nam phối hợp tổ chức, diễn ra từ ngày 22 tháng 4 đến 30 tháng 4 năm 2009. Cuộc đua lần này gồm 9 chặng, tổng lộ trình 997 km, xuất phát từ Thành phố Hồ Chí Minh qua các địa phương: Phan Thiết, Phan Rang, Nha Trang, Đà Lạt, Bảo Lộc và về lại Thành phố Hồ Chí Minh. Tổng cộng có 16 đội đua tham gia cuộc đua lần này, bao gồm 13 đội trong nước và 3 đội quốc tế.

Lần đầu tiên, nội dung cá nhân tính giờ được đưa vào nội dung thi đấu (18 km vòng quanh thành phố Nha Trang).

Danh sách tham dự
Cuộc đua lần thứ 21 quy tụ các đội đua:

 Bảo vệ thực vật An Giang (BAG)
 Bảo vệ thực vật Sài Gòn 1 (BSG1)
 Bảo vệ thực vật Sài Gòn 2 (BSG2)
 Trung tâm sản xuất giống An Giang (TAG)
 Viễn thông Bến Tre (VBT)
 Cấp thoát nước môi trường Bình Dương (CBD)
 Domesco Đồng Tháp (DDT)
 Quân Đội (QDI)
 Quân khu 7 (QK7)
 Trẻ Domesco Đồng Tháp (TDT)
 Hà Nội (HAN)
 Thành phố Hồ Chí Minh (HCM)
 Vĩnh Long (VLG)
 Mông Cổ (MGL)
 Lào (LAO)
 Seoul, Hàn Quốc (KOR)

Lộ trình và kết quả từng chặng

Xếp hạng chung cuộc

Truyền hình
Các chặng đua được truyền hình trực tiếp trên HTV9 và VTV3.

Tham khảo

Thể thao Việt Nam năm 2009
Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh
Cuộc đua xe đạp toàn quốc tranh Cúp truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh


title: Tào Duệ

text:
Tào Ngụy Minh Đế (chữ Hán: 曹魏明帝; 204 - 22 tháng 1, 239), tên thật Tào Duệ (), tự Nguyên Trọng (元仲), là vị Hoàng đế thứ hai của triều Tào Ngụy trong lịch sử Trung Quốc. Ông trị vì từ năm 226 đến 239, tổng 13 năm.

Thừa hưởng triều đại từ ông nội Tào Tháo và cha là Tào Phi, ông cũng là vị vua cuối cùng của nhà Ngụy nắm được thực quyền trong tay, bởi sau khi ông qua đời, quyền hành trong triều lần lượt rơi vào tay Tào Sảng và sau đó là dòng họ Tư Mã.

Thân thế
Tào Duệ là con của Tào Phi, cháu của Tào Tháo và là người đầu tiên sáng lập nhà Tào Ngụy. Mẹ ông là Chân phu nhân, vốn là vợ Viên Hy, con trai thứ của Viên Thiệu, một quân phiệt cuối thời nhà Hán. Năm Kiến An thứ 9 (204), ông nội ông là Tào Tháo đánh bại họ Viên ở Nghiệp Thành, tìm thấy Chân thị trong gia quyến họ Viên. Cha ông là Tào Phi ham mê sắc đẹp của Chân thị bèn ép Chân thị lấy mình dù chồng bà vẫn còn sống. Chân thị được phong Phu nhân.

Tào Duệ lúc nhỏ đã thông minh lanh lợi, được ông nội là Tào Tháo yêu quý. Năm Kiến An thứ 25 (220), Tào Tháo qua đời, Tào Phi kế nghiệp làm Ngụy vương, đã phong ông làm Vũ Đức hầu (武德侯). Sang năm sau, là Hoàng Sơ nguyên niên (221), Tào Phi xưng Đế đã một năm, đã phong ông làm Tề công (齐公), cùng năm này thì mẹ ông là Chân phu nhân phạm tội, ông bị biếm thành Bình Nguyên hầu (平原侯). Sang năm sau (222) lại cải thành Bình Nguyên vương (平原王).

Do mẹ ông là Chân phu nhân có tội, bị Tào Phi ban chết, Tào Duệ bị cha mình nghi ngờ có ý bất mãn, nên dù là hoàng đích trưởng tử nhưng Tào Phi vẫn chần chừ không lập Tào Duệ lên làm Trữ quân. Trong thời gian này, ông cưới con gái một nhà quyền quý là Ngu thị làm Chính phi, nhưng không có với Ngu phi một người con nào. Ban đầu, con trai yêu Tào Lâm (曹霖) mới là đứa con mà Tào Phi có ý lập làm Thái tử, và Tào Phi đã ẩn ý dò hỏi An Quốc đình hầu Vệ Trăn (卫臻) về Tào Duệ. Vệ Trăn chỉ dè dặt nói Tào Duệ tài đức nhiều mặt, mà không dám bình luận thêm. Sau đó, Tào Phi hạ chiếu cho Tào Duệ làm con của Hoàng hậu Quách Nữ Vương. Tào Duệ từ nhỏ thấy mẹ chết, đến nay dù tâm tình bất mãn cũng phải cung kính dưỡng mẫu, mỗi ngày sớm muộn gì đều hướng Hoàng Hậu trong cung định tỉnh vấn an. Quách hoàng hậu do không có con, càng yêu thương Tào Duệ. Vì vị trí Trữ quân chưa định, Tào Duệ rất thận trọng trước mọi cử chỉ lời nói, luôn đi theo hầu hạ Tào Phi cùng Hoàng hậu, muốn lấy sự yêu thích của họ để bảo toàn bản thân.

Dã sử Ngụy mạt truyện (魏末传) có truyền thuyết rằng, khi cha con Tào Phi và Tào Duệ vào rừng săn thú, thì gặp một đôi nai mẹ con. Tào Phi giương cung bắn chết nai mẹ, rồi lệnh cho Tào Duệ bắn nai con. Tào Duệ khước từ, và nói:"Bệ hạ đã bắn chết nai mẹ, thì nhi thần không nỡ bắn nốt nai con.". Chuyện kể rằng, Tào Phi đã đánh rơi cây cung và khóc. Người đời cho rằng chính vì lý do này, Tào Phi đã quyết định chọn Tào Duệ làm Thái tử ở giây phút cuối cùng.

Năm Hoàng Sơ thứ 7 (226), ngày 16 tháng 5, Văn Đế Tào Phi bệnh tình nguy kịch, cuối cùng trước khi chết vài phút hạ chiếu lập Bình Nguyên vương Tào Duệ làm Hoàng thái tử. Chiếu chỉ đưa ra phụ chính đại thần gồm: Tào Chân, Tư Mã Ý, Trần Quần cùng Tào Hưu.

Hoàng đế Đại Ngụy

Đánh Đông Ngô và Mạnh Đạt
Lúc mới lên ngôi, tướng Tư Mã Ý còn nắm nhiều binh quyền, Tào Duệ lại nghe các quan nói rằng Tư Mã Ý như ''con cú dữ, có dã tâm không nhỏ'', nên lo sợ, mang xa giá đến nơi Ý đóng quân, rồi thừa cơ cách chức Ý đuổi về quê ở Uyển Thành.

Tháng 8 năm 226, Tôn Quyền ở phía nam đem quân tấn công vào Giang Hạ của nhà Ngụy. Thái thú Giang Hạ là Văn Sính kiên trì cố thủ. Ngụy Minh đế bèn cử Ngự sử Tuân Vũ đến Giang Hạ giúp sức. Sau cùng Tôn Quyền phải lui quân. Gia Cát Lượng thì từ mặt Kỳ Sơn đánh vào, Tào Duệ thân chinh đem quân ra cự địch.

Sang năm 227, tướng Ngô là Gia Cát Cẩn và Trương Bá lại đem quân đánh Tương Dương. Minh Đế cử Tư Mã Ý và Tào Hưu đem quân chống, giết được Trương Bá.

Tháng 11 cùng năm, Ngụy Minh Đế lập người vợ là Mao Thị làm Hoàng hậu và phong cho gia đình hoàng hậu tước hầu. Cùng năm đó, tướng Mạnh Đạt vì không được lòng Tào Duệ bèn khởi binh chống lại ông, Tào Duệ lại phục chức cho Tư Mã Ý, cử Ý đánh Đạt. Sang mùa xuân năm 228, Tư Mã Ý phá Tân Thành, giết chết Mạnh Đạt.

Chống Gia Cát Lượng

Trong thời gian ở ngôi của Ngụy Minh Đế, tướng nước Thục là Gia Cát Lượng đã 5 lần đem quân đánh Ngụy. Ngụy Minh Đế lần lượt sử dụng các tướng giỏi như Tào Chân, Quách Hoài, Tư Mã Ý, Trương Cáp chống lại và đều đẩy lui quân Thục.

Những năm cuối đời

Sang năm 234, Gia Cát Lượng qua đời, biên giới Thục-Ngụy tạm thời yên ắng trở lại. Ngụy Minh đế lại cho xây dựng cung điện ở Lạc Dương, gây tốn kém của cải và nhân lực. Cùng năm đó, ông phong cho người con nuôi là Tào Phương làm Tề vương.

Năm 237, Ngụy Minh Đế muốn thôn tính Liêu Đông, bèn sai thứ sử U châu là Vô Kỳ Kiệm mang chiếu thư của triều đình đến gọi Công Tôn Uyên vào Lạc Dương triều kiến. Công Tôn Uyên không chịu đi, tự lập làm Yên vương và ra mặt chống Ngụy. Năm 238, Minh đế cử Tư Mã Ý và Hạ Hầu Bá đánh Công Tôn Uyên, giết chết Uyên trên sông Dương Thủy, thu phục Liêu Đông.

Trong Tam Quốc Diễn Nghĩa, Ngụy Minh Đế tìm người giúp mình có bài thuốc trường thọ. Có người mách ông học theo Hán Vũ Đế ngày xưa xây tượng đồng lớn trên đài cao để hứng tinh túy đất trời. Tào Duệ mừng lắm, sai Hoa Hâm đi dỡ mang tượng đồng về kinh đô, Hoa Hâm mang được tượng về, còn trụ đồng vì nặng quá, liền nấu chảy. Tương truyền, tượng đồng lúc bị tháo xuống, còn chảy nước mắt, ai nấy đều sợ hãi.

Phó thác con côi

Năm 238, Ngụy Minh Đế lâm bệnh nặng. Do các con ông đều mất sớm nên ông đã lập con nuôi là Tào Phương làm thái tử. Trước lúc qua đời, ông định cho Yên vương Tào Vũ làm Đại tướng quân, cùng Hạ Hầu Bá, Tào Sảng, Tào Triệu, Tần Lãng làm phụ chính cho vua mới, nhưng Tào Vũ không nhận. Minh đế lại hỏi ý kiến của Lưu Phóng và Tôn Tư. Cả hai người này đều không ủng hộ Hạ Hầu Bá và đồng ý với ông nên chọn Tào Sảng chấp chính, lại đuổi Tào Vũ về đất phong.

Đầu năm 239, Tư Mã Ý sau khi dẹp được Công Tôn Uyên, rút quân về Lạc Dương. Minh Đế bèn triệu Tư Mã Ý về triều và cho cùng làm phụ chính với Tào Sảng.

Ngày 22/1/239, Ngụy Minh Đế Tào Duệ băng hà. Trong lúc hấp hối, ông cho gọi Tào Phương, bảo Phương ngồi vào lòng Tư Mã Ý, cầm tay Ý mà nói trong nước mắt, mong Ý phò tá ấu chúa, rồi mất. Ông ở ngôi 13 năm, thọ 35 tuổi. Thi hài ông được chôn cất ở Cao Bình lăng. Thái tử Tào Phương mới 7 tuổi nối ngôi, tức Ngụy Phế Đế.

Sau thời kỳ Minh Đế băng hà, Tào Sảng chuyên quyền, bị Tư Mã Ý diệt. Sau đó, Tư Mã Ý trở thành một quyền thần của nhà Ngụy. Dòng họ Tư Mã nối đời làm quyền thần để rồi sau đó đến Tư Mã Viêm thì lật đổ nhà Ngụy, diệt Thục Hán và Đông Ngô, thống nhất Trung Quốc, lập ra Triều đại mới - nhà Tấn.

Ngụy Minh Đế làm vua 13 năm (226 - 239). Trong đời có 4 niên hiệu:
 Hoàng Sơ (226)
 Thái Hòa (227 - 232).
 Thanh Long (233 - 236).
 Cảnh Sơ (237 - 239).

Nhận định
Trương Đễ, thừa tướng Đông Ngô thời Tam quốc, đánh giá Tào Tháo không được lòng dân, đến Tào Phi, Tào Duệ lại ham xa xỉ, nhà Tào Ngụy sớm mất cũng là đương nhiên:

Nhìn chung, Ngụy Minh Đế Tào Duệ là một vị vua có tài quân sự, và cũng là người chú trọng đến nghệ thuật. Trong thời trị vì, Minh Đế luôn trọng dụng ủy nhiệm cho những quan lại có tài. Tuy nhiên, vua cũng là người xa xỉ, tiêu tiền rất phung phí. Đặc biệt, lại lo xây dựng phí phạm những công trình lớn, lâu đài, dựng Thái miếu. Trong khi đó Triều đại Tào Ngụy đang phải đương đầu và chịu thế bí yếu trước 2 thế lực: Thục Hán và Đông Ngô. Vì sự xa xỉ ăn chơi, phung phí công trình thổ mộc, và sự ham mê tửu sắc của Ngụy Minh Đế, đã khiến cho quốc khố cạn kiệt, để lại bi kịch cho con cháu, họa diệt vong cho triều Tào Ngụy.

Cuối đời, chính Tào Duệ đã tạo cho Tư Mã Ý cơ hội cướp ngôi Ngụy. Vì Duệ dùng dằng không quyết cuối cùng lại nghe lời bọn Tôn Tư, Lưu Phóng mà dùng Tào Sảng, Tư Mã Ý.

Gia đình
Thân phụ: Ngụy Văn Đế Tào Phi.
Thân mẫu: Chân phu nhân, truy tặng Văn Chiêu hoàng hậu (文昭皇后).
Hậu phi:
 Bình Nguyên vương phi Ngu thị, tuy là chính thất nhưng không được lập Hậu.
 Minh Điệu hoàng hậu Mao thị. Kế thất.
 Minh Nguyên hoàng hậu Quách thị. Kế thất.
 Quý tần Ngu thị (?)
 Tài nhân Trương thị, cùng Tài nhân Hà thị bị Trương Đăng hiến cho Tào Sảng, lấy làm nhạc kĩ phủ thiếp.
 Hoàng tử: Ngụy Minh Đế có ba người con trai đều mất sớm, và hai người con nuôi.
Thanh Hà vương Tào Quýnh (清河王曹冏; ? - 226)
Phồn Dương vương Tào Mục (繁陽王曹穆; ? - 229)
 Tào Ân (曹殷; 231 - 232)
 Con nuôi: Tần vương Tào Tuân (秦王曹詢; 231-244), con của Tề Nam vương Tào Giai (曹楷).
 Con nuôi: Tào Phương, em ruột của Tào Tuân, tức Ngụy Phế Đế.
 Hoàng nữ:
Tào Thục (曹淑; ? - 232), thụy là Bình Nguyên Ý công chúa (平原懿公主).
Tề Trưởng công chúa (齊長公主), lấy Lý Thao (李韜) là con trai Trung thư lệnh Lý Phong, sau lại lấy Trung thư thị lang Nhâm Khải (任愷).

Tham khảo

Sinh năm 204
Mất năm 239
Hoàng đế Tào Ngụy


title: Sassia melpangi

text:
Sassia melpangi là một loài ốc biển săn mồi, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Ranellidae, họ ốc tù và.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Sassia (Cymatiidae)
Động vật được mô tả năm 2007


Trường Đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung ương là cơ sở đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực có trình độ đại học, sau đại học và nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ trong lĩnh vực Văn hóa, Giáo dục nghệ thuật, trực thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Cơ sở của trường tọa lạc tại số 18 ngõ 55 đường Trần Phú, phường Văn Quán, quận Hà Đông, thành phố Hà Nội.

Chức năng
Đào tạo đội ngũ giáo viên âm nhạc, mỹ thuật có trình độ đại học, sau đại học và các trình độ khác.
Đào tạo hoàn chỉnh kiến thức ở trình độ đại học cho giáo viên Âm nhạc, Mỹ thuật.
Tổ chức đào tạo giáo viên giảng dạy các môn nghệ thuật khác theo yêu cầu giáo dục toàn diện của giáo dục phổ thông, nhu cầu của giáo dục chuyên nghiệp và xã hội.
Nghiên cứu và ứng dụng kết quả NCKH Sư phạm Âm nhạc, Sư phạm Mỹ thuật và các ngành khác trong lĩnh vực nghệ thuật cho các bậc học phổ thông, trung cấp, đại học và cho xã hội.
Tổ chức các hoạt động văn hoá-nghệ thuật có quy mô địa phương và toàn ngành.
Liên kết hợp tác về đào tạo, NCKH với các cơ sở đào tạo trong và ngoài nước.

Nhiệm vụ
Đào tạo giáo viên ngành âm nhạc, mỹ thuật các trình độ khác nhau (đại học, cao đẳng, trung cấp) với phương thức đào tạo (chính quy, không chính quy) và các hình thức đào tạo khác nhau (đào tạo theo địa chỉ, đào tạo liên kết với một số cơ sở trong và ngoài nước).
Đào tạo, chuẩn hoá đội ngũ giáo viên ngành Âm nhạc, Mỹ thuật.
Nghiên cứu xây dựng các chương trình đào tạo nghệ thuật khác.
Mở thêm một số mã ngành đào tạo nghệ thuật khác như: Sư phạm biểu diễn, Nghệ thuật ứng dụng, Múa, Giáo dục nghệ thuật truyền thống... (theo chủ trương đa các môn nghệ thuật vào giáo dục) và các môn nghệ thuật do yêu cầu của xã hội.
Tiến hành xây dựng chương trình đào tạo sau đại học Sư phạm Âm nhạc, Mỹ thuật để từng bước triển khai công tác đào tạo sau đại học từ 2010. Xây dựng thành trung tâm nghiên cứu khoa học về lĩnh vực giáo dục nghệ thuật (thành lập Viện Sư phạm Nghệ thuật thuộc trường).

Cơ cấu tổ chức

Các phòng ban
Hội đồng trường; Hiệu trưởng và các Phó Hiệu trưởng; Hội đồng khoa học và đào tạo; Các phòng chức năng:
Phòng Đào tạo
Phòng KHCN
Phòng HTQT
Phòng Tổ chức – Cán bộ
Phòng Hành chính – Tổng hợp
Phòng Công tác học sinh – sinh viên
Phòng Quản trị – Thiết bị
Phòng Kế hoạch – Tài chính
Phòng Khảo thí và Đảm bảo chất lượng

Các khoa đào tạo
Khoa Sư phạm Âm nhạc
Khoa Piano và Thanh nhạc
Khoa Sư phạm Mỹ thuật
Khoa Thiết kế Đồ họa
Khoa Văn hoá – Nghệ thuật
Khoa Giáo dục đại cương
Khoa Thiết kế Thời trang và Công nghệ May
Khoa Sau Đại học

Các ngành đào tạo hiện nay

Chú thích

Liên kết ngoài
 Trang chủ

Sư phạm Nghệ thuật Trung ương
Nghệ thuật Trung ương
Sư
Sư phạm Nghệ thuật Trung ương
Sư phạm Nghệ thuật Trung ương
Sư phạm Nghệ thuật Trung ương


title: Percina nasuta

text:
The longnose darter (Percina nasuta) là một loài cá thuộc họ Percidae. Nó là loài đặc hữu của Hoa Kỳ.

Nguồn
 Gimenez Dixon, M. 1996. Percina nasuta. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 4 tháng 8 năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Percina
Động vật Mỹ


title: Tinodes asangha

text:
Tinodes asangha là một loài Trichoptera trong họ Psychomyiidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Chú thích

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Tinodes


title: Reissita

text:
Reissita là một chi bướm đêm thuộc họ Zygaenidae.

Các loài
 Reissita simonyi (Rebel, 1899)

Tham khảo

 Reissita at funet.fi

Zygaeninae


title: Ampedus orientalis

text:
Ampedus orientalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Lewis miêu tả khoa học năm 1894.

Chú thích

Tham khảo

Ampedus


title: Bayezid II

text:
Bayezid II (; 3 tháng 12, 1447 – 26 tháng 5, 1512) là vị vua thứ 8 của Đế quốc Ottoman đã trị vì từ 1481 đến 1512. Dưới triều đại ông, đế quốc Ottoman có lãnh thổ rộng khoảng 2.375.000 km².

Tiểu sử
Vua Bayezid sinh ở Dimetoka ngày 3 tháng 12 năm 1448. Ông là con của Mehmed II. Mẹ ông là Mukrime Hatun. Bayezid là một con người dũng cảm, mộ đạo và điềm tĩnh. Giống tất cả các hoàng tử của đế quốc Ottoman, Bayezid được giáo dục bởi nhiều danh nhân thời đó.

Ông mới 7 tuổi khi trở thành tỉnh trưởng Amasya, một trung tâm văn hóa và học vấn kể từ thời nhà Seljuk. Thành phố này là một nơi lý tưởng để dạy dỗ cho thái tử.

Vua Bayezid II mộ đạo và rất giỏi về văn học. Ông mời nhiều thi sĩ nổi tiếng đến cung điện. Ông là một vị vua nhân ái và vì vậy ông hay giúp đỡ người nghèo. Ông nói giỏi tiếng Ả Rập và Ba Tư, sau đó, ông còn tìm hiểu về tiếng địa phương Catagay và Uygur. Ngoài ra, ông còn học về triết học và toán học. Triều đại ông ghi dấu ấn thắng lợi của Ottoman trong cuộc chiến với Venezia trong các năm 1499-1503.

Trong những năm cuối cùng của triều đại Bayezid Han, các con trai của ông đã chiến đấu với nhau để tránh giành lấy quyền lực và ngai vàng, gây bất ổn cho triều đại Ottoman. Bayezid Han nhận ra nguy cơ đế chế sẽ lại bị tan rã nên do đó vào tháng 4 năm 1512, ông quyết định từ bỏ ngai vàng và truyền ngôi lại cho người con trai mình là Ahmet trước. Nhưng khi cấm vệ quân Jannisseries nổi dậy, Bayezid không còn cách nào để rời bỏ quyền cai trị với người con trai khác Selim I, người được cho là người có khả năng nhất để tiếp tục điều hành đế chế Ottoman.

Sau khi đứng ngoài ngai vàng, Bayezid Han đã tới quê nhà gần Edirne nhưng ông ta đã chết trên đường đi vào ngày 26 tháng 5 năm 1512.

Ngày nay, lăng mộ của Thổ Hoàng Bayezid Han nằm ở nhà thờ Hồi giáo Beyazit ở Istanbul.

Con cái
 Con trai:
 Mahmud
 Ahmed
 Seyidsah
 Selim I - Sultan thứ 9 của Đế quốc Ottoman
 Mehmed
 Korkud
 Abdullah
 Alimsah
 Con gái:
 Aynisah
 Gevher
 Muluk
 Hatice
 Selcuk
 Huma

Xem thêm
 Cem Sultan
 Bán đảo Balkan
 Ismail I
 Nhà Safavid
 Chiến tranh Thổ Nhĩ Kỳ-Venezia
 Selim I

Tham khảo

 OTTOMAN WEB SITE - BAYEZID II

Liên kết ngoài

Người Thổ lai Hy Lạp
Sultan nhà Ottoman thế kỉ 16
Sultan nhà Ottoman thế kỉ 15
Sinh thập niên 1440
Mất năm 1512
Bayezid II
Sinh năm 1447