title: Tây Tiến

text:
Tây Tiến là một bài thơ của nhà thơ Việt Nam Quang Dũng, được sáng tác vào năm 1948 và được phát hành lần đầu ở Tạp chí Văn nghệ số 11 và 12, năm 1949.

Tổng quan

"Trung đoàn Tây Tiến" là tên một đơn vị quân đội được thành lập năm 1947, nơi mà Quang Dũng làm chức vụ Đại đội trưởng ở tiểu đoàn 212, có nhiệm vụ phối hợp với quân đội Lào chống quân đội của thực dân Pháp trong thời kỳ Kháng chiến chống Pháp (1945-1954). Chiến sĩ trong đoàn quân này phần đông là thanh niên Hà Nội, trong đó có nhiều học sinh, sinh viên (như nhà thơ Quang Dũng). Chiến đấu khắp các địa bàn thuộc tỉnh Sơn La, Lai Châu, Hòa Bình, miền Tây Thanh Hóa, Sầm Nưa (Lào), trong những hoàn cảnh rất gian khổ, vô cùng thiếu thốn, bệnh sốt rét hoành hành dữ dội, nhưng "họ sống rất lạc quan và chiến đấu dũng cảm."

Về thành phần của Trung đoàn Tây Tiến, trái với nhận định của sách giáo khoa Ngữ văn 12 nói trên, (phần đông là thanh niên Hà Nội), theo báo Quân đội nhân dân, Trung đoàn Tây Tiến bao gồm tiểu đoàn 212 Liên khu 3 (đổi thành Tiểu đoàn 150); Tiểu đoàn 90 thuộc Trung đoàn 41 chiến khu 3 Hải Phòng (đổi thành Tiểu đoàn 57); Tiểu đoàn 60 thuộc Trung đoàn 37 chiến khu 2 Hòa Bình và Tiểu đoàn 145 Liên khu 3 Hà Nội (đổi thành Tiểu đoàn 164).

Theo lời kể lại của Quang Dũng, Trung đoàn Tây Tiến "gồm các chiến sĩ tình nguyện khu III, khu IV và tự vệ thành Hà Nội trước thuộc trung đoàn Thủ Đô".. Vì vậy, khi giảng dạy, nhận định về thành phần của trung đoàn Tây Tiến cần thận trọng.

Quang Dũng dùng thuật ngữ "Miền Tây" khi nói về quá trình hoạt động của mình ở vùng phía Tây Thanh Hóa, Tây Bắc và Lào nhưng việc định danh "Miền Tây" là vùng, miền nào vẫn chưa rõ ràng, có lẽ là các vùng phía Tây Hà Nội như Tây Bắc, phía Tây Thanh Hóa. Hiện sách giáo khoa Ngữ văn 12 dùng từ "miền Tây" để chỉ các địa danh xuất hiện trong bài Tây Tiến, bản sách trước đây cho là vùng Tây Bắc.

Có một số sách viết rằng bài thơ viết về Tây Bắc (tức vùng chứa các tỉnh Hòa Bình, Sơn La, Điện Biên, Lai Châu, Lào Cai, Yên Bái) nhưng bài thơ có nhắc tới các địa danh Sài Khao, Mường Lát thuộc tỉnh Thanh Hóa tức vùng Bắc Trung Bộ. Vì vậy căn cứ theo các địa danh xuất hiện trong bài thơ, việc đưa ra các nhận định, đánh giá cần khách quan, chính xác.

Các địa danh trong trong bài thơ

Sông Mã: Tên một con sông xuất phát từ Lào, chảy qua địa phận tỉnh Điện Biên, Sơn La rồi qua Lào, sao đó lại chảy qua Việt Nam mà điểm tiếp giáp là xã Tam Chung, huyện Mường Lát, tỉnh Thanh Hóa. Sông Mã có tổng chiều dài 512 km, trong đó đoạn chảy trên tỉnh Điện Biên dài 58km (11%), đoạn chảy qua tỉnh Sơn La dài 82 km (16%), đoạn chảy qua tỉnh Hủa Phăn (Lào) dài 102km (20%), và đoạn chảy qua tỉnh Thanh Hoá dài 270km (53%).

Sài Khao: Sài Khao là một trong 16 bản của xã Mường Lý, huyện Mường Lát, tỉnh Thanh Hóa, nằm cách trung tâm xã khoảng 22km về phía Tây. Trong tiếng Thái, Sài Khao có nghĩa là cát trắng.
Mường Lát: huyện Mường Lát, tỉnh Thanh Hóa, vùng đất phên giậu giáp ranh đất Lào.

Pha Luông: Đại ngàn Pha Luông có độ cao gần 2.000m, án ngữ khu vực biên giới Việt Lào, nằm ở phía Đông huyện Mộc Châu, tỉnh Sơn La, cách thị trấn Mộc Châu khoảng 30km. Khi đứng trên đỉnh cao Sài Khao, có thể quan sát được dãy Pha Luông. Trong tiếng Thái, “Pha Luông” có nghĩa là bức thành lớn, bức vách lớn.
Mường Hịch: Nó còn có tên gọi khác là Mai Hịch, Mai Hịch là một xã nằm ở phía Tây Nam của huyện Mai Châu, cách trung tâm huyện 13 km, giáp ranh với 2 xã thuộc huyện Quan Hóa tỉnh Thanh Hóa.
Mai Châu: huyện Mai Châu, tỉnh Hòa Bình.
Châu Mộc: huyện Mộc Châu, tỉnh Sơn La, trong Kháng chiến chống Pháp, vốn là nơi tập kết của Trung đoàn Tây Tiến, để từ đây bộ đội tỏa đi khắp chiến trường Tây Bắc - Thượng Lào. Nơi đây có Khu di tích lịch sử lưu niệm Trung đoàn 52 Tây Tiến.
Viên Chăn: Thủ đô của nước Lào.
Sầm Nứa: Có tên gọi khác là Sầm Nưa, là tên một thị trấn, nay là thủ phủ tỉnh Huổi Phăn, Lào.

Phát hành và đón nhận

Bài thơ Tây Tiến được sáng tác khi tác giả về dự Đại hội toàn quân ở Liên khu III, tại làng Phù Lưu Chanh (năm 1948). Theo nhà thơ thuật lại: “Tôi làm thơ rất nhanh, làm xong đọc trước đại hội, được mọi người hoan nghênh nhiệt liệt”.

Nhân có nhà văn Nguyễn Huy Tưởng, đại biểu nhà văn ở Việt Bắc, về dự, nhà thơ Quang Dũng liền gửi luôn ông Tưởng mang về tòa soạn. Bài thơ được nhà thơ Xuân Diệu cho in ngay ở Tạp chí Văn nghệ số 11 và 12 (tháng 4 - 5.1949). Bài thơ ban đầu có tên là "Nhớ Tây Tiến", khoảng 10 năm sau, năm 1956, nhà thơ mới sửa thành "Tây Tiến".

Sau khi ngâm bài Tây Tiến ở Đại hội mừng công Liên khu 3. Tây Tiến mau chóng được yêu thích và truyền tụng trong quân đội cũng như giới văn nghệ. Bài thơ sau khi ra đời bị lên án và xếp vào “chủ nghĩa cá nhân nhuộm màu tư sản sa đọa”.  Theo con trai nhà thơ Quang Dũng là Bùi Quang Vĩnh: Bài thơ Tây Tiến là bài thơ duy nhất của người lính miền Bắc được ngay cả những người lính cộng hòa miền Nam yêu thích chép lại trong sổ tay. Nhiều nhà xuất bản dưới thời Việt Nam Cộng hòa cũng cho in hàng loạt.

Bài thơ Tây Tiến đến với học sinh phổ thông khá muộn. Phải sau Đại hội Đảng lần thứ VI, năm 1986 - Đại hội của tinh thần đổi mới và dân chủ, bài thơ này mới được “cởi trói” để đưa vào chương trình ở cuốn Phụ lục Văn lớp 12 kèm theo với sách giáo khoa chính thức, năm 1992. Bởi vì trước đó người ta cho Tây Tiến là tiếng nói của cái nhìn tiểu tư sản, của tâm hồn ủy mị, yếu đuối, chết chóc, bi quan. Và chính nó cũng đã gây ra nhiều hệ lụy xấu cho tác giả.

Theo sách Ngữ văn 12 (căn bản): Với cảm hứng lãng mạn và ngòi bút tài hoa, Quang Dũng đã khắc họa thành công hình tượng người lính Tây Tiến trên nền cảnh thiên nhiên núi rừng miền Tây Bắc hùng vĩ, dữ dội và mĩ lệ. Hình tượng người lính Tây Tiến mang vẻ đẹp lãng mạn, đậm chất bi tráng sẽ còn có sức hấp dẫn lâu dài đối với người đọc..

Theo tác giả bài thơ: “Hồi đó, tấm lòng và cảm xúc của mình ra sao thì viết vậy. Tôi chả có chút lý luận gì về thơ cả. Dẫu sao bài thơ Tây Tiến có cái hào khí lãng mạn của một thời gắn với lịch sử kháng chiến anh dũng của dân tộc. Từ Tây Tiến trở đi, tôi làm nhiều thơ hơn, các bài Đường mười hai, Ngược đường số 6, Đôi mắt người Sơn Tây...”,

Bài thơ

Sông Mã xa rồi Tây Tiến ơi!
Nhớ về rừng núi, nhớ chơi vơi.
Sài Khao sương lấp đoàn quân mỏi,
Mường Lát hoa về trong đêm hơi.
Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm,
Heo hút cồn mây, súng ngửi trời.
Ngàn thước lên cao, ngàn thước xuống,
Nhà ai Pha Luông mưa xa khơi.

Anh bạn dãi dầu không bước nữa,
Gục lên súng mũ bỏ quên đời!
Chiều chiều oai linh thác gầm thét,
Đêm đêm Mường Hịch cọp trêu người.

Nhớ ôi Tây Tiến cơm lên khói,
Mai Châu mùa em thơm nếp xôi.

Doanh trại bừng lên hội đuốc hoa,
Kìa em xiêm áo tự bao giờ.
Khèn lên man điệu nàng e ấp,
Nhạc về Viên Chăn xây hồn thơ.

Người đi Châu Mộc chiều sương ấy,
Có thấy hồn lau nẻo bến bờ?
Có nhớ dáng người trên độc mộc,
Trôi dòng nước lũ hoa đong đưa?

Tây Tiến đoàn binh không mọc tóc,
Quân xanh màu lá dữ oai hùm.
Mắt trừng gửi mộng qua biên giới,
Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm.

Rải rác biên cương mồ viễn xứ,
Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh.
Áo bào thay chiếu, anh về đất,
Sông Mã gầm lên khúc độc hành.

Tây Tiến người đi không hẹn ước,
Đường lên thăm thẳm một chia phôi.
Ai lên Tây Tiến mùa xuân ấy,
Hồn về Sầm Nứa chẳng về xuôi.

Nguồn tham khảo cho bài viết và chú thích

Liên kết ngoài
Nhớ về Tây Tiến , Báo Văn nghệ Quân đội. Lời kể của nhà thơ Quang Dũng.
 Những câu chuyện phía sau bài thơ "Tây tiến"
 Những câu chuyện phía sau bài thơ

Bài thơ Việt Nam


title: Dendropsophus seniculus

text:
Dendropsophus seniculus là một loài ếch thuộc họ Nhái bén.
Đây là loài đặc hữu của Brasil.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, đầm lầy, đầm nước ngọt, đầm nước ngọt có nước theo mùa, và vườn nông thôn.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Tham khảo

 Potsch de Carvalho-e-Silva, S. & Bertoluci, J. 2004. Dendropsophus seniculus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

Dendropsophus
Động vật đặc hữu Brasil


title: Javeta thoracica

text:
Javeta thoracica là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Uhmann miêu tả khoa học năm 1955.

Chú thích

Tham khảo

Javeta


title: Bruchidius decoratus

text:
Bruchidius decoratus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Fåhraeus miêu tả khoa học năm 1871.

Chú thích

Tham khảo

D


title: 19287 Paronelli

text:
19287 Paronelli (1996 DH1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 22 tháng 2 năm 1996 bởi M. Cavagna và A. Testa ở Sormano.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 19287 Paronelli

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1996


title: Toxorhina revulsa

text:
Toxorhina revulsa là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Toxorhina
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Chalette-sur-Voire

text:
Chalette-sur-Voire  là một xã ở tỉnh Aube, thuộc vùng Grand Est ở phía bắc miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Aube

Tham khảo

Chalettesurvoire


title: Viridiplantae

text:
Viridiplantae (nghĩa đen "thực vật xanh") là một nhánh bao gồm tảo lục và thực vật đất liền.

Trong một số hệ thống phân loại nhánh này được coi như là một giới dưới các tên gọi khác nhau, như Viridiplantae, Chlorobionta hay đơn giản chỉ là Plantae, khi định nghĩa của tên gọi cuối cùng này là sự mở rộng của giới thực vật truyền thống để bao gồm cả tảo lục. Adl và ctv., những người đã đưa ra một phân loại cho toàn bộ thực vật nhân chuẩn vào năm 2005, cũng đã đề xuất tên gọi Chloroplastida cho nhóm này, phản ánh một điều là nhóm này có các lục lạp với diệp lục chủ yếu là màu xanh. Họ từ bỏ tên gọi Viridiplantae trên cơ sở cho rằng phần lớn các loài không phải là thực vật, như truyền thống vẫn coi là như vậy.

Cùng với tảo đỏ (Rhodophyta) và Glaucophyta, Viridaeplantae được coi là thuộc về nhánh lớn hơn, gọi là Archaeplastida hay Primoplantae.

Các nhóm đơn ngành Chlorophyta và Streptophyta được phân loại là thuộc về Viridiplantae.

Tổng cộng có trên 350.000 loài sinh vật thuộc về Viridiplantae.

Viridiplantae không có myosin lớp I.

Hình ảnh

Ghi chú

Hệ thống phân loại
Phân loại sinh học
Phân loại thực vật
Danh pháp thực vật học
Phân loại


title: Quận Franklin, Texas

text:
Quận Franklin (tiếng Anh: Franklin County) là một quận trong tiểu bang Texas, Hoa Kỳ. Quận lỵ đóng ở thành phố Mount Vernon. Theo kết quả điều tra dân số năm 2000 của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có dân số 9458 người. Đây là một quận khô.

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Quận của Texas


title: Tipula yunnanensis

text:
Tipula yunnanensis là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Indomalaya.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Craugastor yucatanensis

text:
Craugastor yucatanensis là một loài ếch thuộc họ Craugastoridae. Đây là loài đặc hữu của México.

Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới.

Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Lee, J. &Vázquez, R.C. 2004. Craugastor yucatanensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Craugastor
Động vật lưỡng cư México
Động vật đặc hữu México


title: Poloni

text:
Poloni  là nguyên tố hóa học với ký hiệu hóa học là  Po  và số nguyên tử 84. Polonium nằm trong nhóm 16, chu kì 6.  Một kim loại phóng xạ hiếm và không có đồng vị bền , poloni về mặt hóa học tương tự như selen và tellur, mặc dù đặc tính kim loại của nó tương tự thalli, chì và bismuth.  Do chu kỳ bán rã ngắn của tất cả các đồng vị của nó, sự xuất hiện tự nhiên của nó chỉ giới hạn ở những vết nhỏ của polonium-210 (với chu kỳ bán rã 138 ngày) trong  quặng urani , vì nó có mặt trong chuỗi phân rã phóng xạ của urani-238 và chuỗi phân rã của radi-226 . Mặc dù các đồng vị tồn tại lâu hơn một chút, chúng khó sản xuất hơn nhiều. Ngày nay, polonium thường được tạo ra với số lượng miligam bằng cách chiếu xạ neutron vào bismuth. Do tính phóng xạ mạnh của nó, dẫn đến sự phân giải phóng xạ của các liên kết hóa học và sự tự đốt nóng phóng xạ, hóa học của nó hầu như chỉ được khảo sát trên quy mô vết.

Một vài số liệu
 Nhiệt độ nóng chảy: 254 °C
 Nhiệt độ sôi: 962 °C
 Năng lượng liên kết phân tử: 812,1 kJ/mol

Nguồn gốc tên gọi
Poloni là nguyên tố phóng xạ được hai vợ chồng nhà hoá học Marie Curie và Pierre Curie phát hiện cùng với nguyên tố phóng xạ khác là radi ở trong quặng urani vào năm 1898. Nguyên tố được đặt tên là poloni để ghi nhớ tổ quốc của bà Marie (polinia trong tiếng Latinh là Ba Lan). Bà muốn cho quốc gia này được thế giới chú ý đến vì đang bị cả Nga, Phổ và Áo cai trị thời bấy giờ.

Ứng dụng-Điều chế
Đồng vị Po210 được dùng để làm nguồn hạt alpha. Có thể điều chế trong lò phản ứng nguyên tử (với lượng mg hoặc g) khi bắn chùm neutron vào bismuth.

Tính chất
Poloni thể hiện rõ nhất tính kim loại trong nhóm VIA, vì thế nó tác dụng được với axit.

Đồng vị

Poloni có 33 đồng vị, tất cả chúng đều là đồng vị phóng xạ. Chúng có khối lượng nguyên tử từ 188 đến 220 u.210Po (chu kỳ bán rã 138,4 ngày) là đồng vị phổ biến nhất.209Po (chu kỳ bán rã 103 năm) và 208Po (chu kỳ bán rã 2,9 năm) có thể tạo ra từ việc bắn phá hạt alpha, proton hoặc deuteron đối với chì hoặc bismut trong máy gia tốc.

210Po phát ra tia alpha có chu kỳ bán rã 138,4 ngày tạo ra đồng vị con bền nhất là 206Pb. 1 mg210Po phát ra các hạt alpha/1 giây bằng với lượng hạt alpha phát ra từ 4.5 gram 226Ra. Một ít curie (1 curie tương đương 37 gigabecquerels, 1 Ci = 37 GBq) của 210Po phát ra ánh sáng màu xanh do chúng làm kích thích không khí xung quanh. Một gram 210Po sinh ra 140 W năng lượng. Do nó phát ra nhiều hạt alpha, loại hạt bị ngăn chặn trong một khoảng cách rất ngắn trong môi trường đặc và giải phóng năng lượng, 210Po đã được sử dụng như nguồn nhiệt nhỏ để phát điện cho tế bào nhiệt điện trong các vệ tinh nhân tạo.

Trạng thái rắn

Poloni là nguyên tố phóng xạ có hai đồng phân kim loại. Đồng phân anpha là một ví dụ duy nhất được biết đến ở dạng cấu trúc tinh thể lập phương đơn giản trong một nguyên tử đơn, với cạnh dài 335,2 picometer; dạng beta có cấu trúc trực thoi. Cấu trúc của poloni được đặc trưng hóa bởi nhiễu xạ tia X và nhiễu xạ electron.

210Po (là dạng phổ biến như 238Pu) có khả năng hóa hơi để trở thành dạng khí dễ dàng: nếu một mẫu poloni dạng này được nung trong không khí đến , 50% của nó hóa hơi trong 45 giờ để tạo thành phân tử Po2, mặc dù điểm nóng chảy của nó là  và điểm sôi là .

Tác động sinh học - Độc tính
Polonium rất nguy hiểm và không có vai trò y sinh học. Một đồng vị của nguyên tố Polonium, Polonium-210 là một chất cực độc, chỉ cần một lượng rất nhỏ cũng đủ để gây chết người. Polonium-210 gây chết người bởi nó phóng ra hạt alpha với năng lượng đủ để phá hủy cấu trúc gen của tế bào. Polonium -210 không được dùng cho phóng xạ y học như các đồng vị caesium-137 hoặc cobalt-60.

Phơi nhiễm Polonium-210
Nạn nhân đầu tiên của chất phóng xạ Polonium chính là con gái của Marie Curie, Irene Joliot Curie. Cô Irene đã qua đời 10 năm sau khi xảy ra một tai nạn trong phòng thí nghiệm do chứng leukemia. Hiện nay, mức sản xuất Polonium trên thế giới chỉ vào khoảng 100 gram với mục đích ứng dụng vào việc khử bụi trong các kính hiển vi điện tử và trong các cân tiểu li siêu chính xác.

Đứng về phương diện độc tố học, chất phóng xạ tạo ra những nguyên tử có khả năng ức chế tế bào của cơ thể con người, điện hoá các tế bào trên và sau cùng tiêu huỷ chúng. Đối với việc tiếp nhiễm do phóng xạ thiên nhiên ở nồng độ thấp, các tế bào bị điện hoá được cơ thể tái tạo lại sau đó, do đó nguy cơ bị ngộ độc không xảy ra.

Tuy nhiên, khi cơ thể tiếp nhiễm một số lượng lớn phóng xạ như trường hợp của Litvinenko, cơ thể không thể tự hàn gắn và trấn áp cùng thay thế các tế bào đã bị huỷ diệt, từ đó nguy cơ tử vong rất cao. Các loại tế bào trong cơ thể bị ảnh hưởng trực tiếp và bị nhiễm độc là bạch cầu và tế bào sinh sản hồng cầu.

Sự thiếu hụt tế bào trong cơ thể là dấu hiệu đầu tiên của sự phơi nhiễm phóng xạ; sau đó, tế bào ruột non bị xâm nhập tạo ra sự nôn mửa kéo theo cơ thể bắt đầu bị mất nước.

Thời gian sau đó, tuỳ theo mức độ phơi nhiễm và loại phóng xạ (có chu kì bán rã khác nhau), phóng xạ bắt đầu tàn phá các mô cứng và mềm qua các triệu chứng như:

- Nhức đầu

- Hơi thở dồn dập

- Tim đập nhanh

- Ho khan (không có đàm)

- Lồng ngực bị đau từng cơn

- Da chuyển sang màu sậm

- Ở phần dưới da và bất cứ nơi nào trong cơ thể đều xuất hiện những hạt máu nhỏ do các tĩnh mạch bị vỡ ra

- Xuất hiện chứng thiếu máu trầm trọng

Nghiêm trọng hơn, nếu bị phơi nhiễm khoảng 10 Gray (Gy- đơn vị phóng xạ), nạn nhân có thể tử vong trong vòng hai đến bốn tuần. Cường độ của mức phóng xạ phơi nhiễm cho phép chúng ta có thể ước tính được mức nguy hại đến nạn nhân như sau:
- Nếu cơ thể bị phơi nhiễm 100 Roentgen, các triệu chứng do phơi nhiễm phóng xạ bắt đầu xuất hiện.
- Nếu cơ thể bị phơi nhiễm khoảng 400 Roentgen, nửa phần cơ thể có thể bị liệt
- Nếu cơ thể bị phơi nhiễm khoảng 100.000 Roentgen, nạn nhân bị hôn mê tức khắc và chết trong vòng một tiếng đồng hồ.

Đơn vị đo lường phóng xạ gồm:

- Roentgen: lượng phóng xạ phóng thích do tia gamma trong 1 cm³ không khí, ký hiệu là R

- Rad: lượng phóng xạ phơi nhiễm, là đơn vị dùng để ước tính lượng phóng xạ có trong cơ thể

- Gray: Ký hiệu là Gy, là đơn vị chuẩn quốc tế (SI) tương đương với 100 Rad

Cơ chế của sự phơi nhiễm Polonium-210
Qua trường hợp của Litvinenko, ảnh hưởng sinh hoá học lên cơ thể của các đồng vị phóng xạ được soi rọi rõ ràng hơn vì trước đây, việc phơi nhiễm phóng xạ với liều lượng cao chỉ được diễn đạt qua tính toán và ước tính.

Polonium-210 là hoá chất đã từng được dùng để chế bom nguyên tử phân hạch(fission) các tia alpha. Những tia này có chu kì bán rã (half life) là 138 ngày. Nguyên tố Polomium-210 sau khi tách rời tất cả tia alpha, sẽ biến thành nguyên tố chì bền vững (Lead-206) và nhân Helium cùng phóng thích ra 5,3 MeV năng lượng.

Tia alpha rất dễ dàng bị ngăn chặn bởi một mảnh giấy mỏng, do đó Polonium-210 chỉ độc hại một khi đã xâm nhập vào bên trong cơ thể qua đường hô hấp hoặc do nuốt phải

Nếu Litvinenko uống vào 1 ug Po-210 dưới dạng muối citrate hay chloride (đã được các nhà khoa học phỏng đoán), thì có khoảng 3.1015 (3 ngàn ức) đồng vị phóng xạ đã vào cơ thể ông ta, một lượng đồng vị đủ để cho hàng trăm đồng vị kết hợp với mỗi tế bào của cơ thể. Ở mỗi điểm đến của tia alpha, chúng để lại một số năng lượng lớn trong một vùng nhỏ của tế bào, căn cứ vào kết quả nghiên cứu của GS Roger Howell thuộc Đại học Y khoa. Mỗi tia alpha sẽ ngăn cách tế bào tạo thành một chuỗi gốc (radical) lần lần thiêu huỷ protein của cơ thể cũng như gây thương tổn đến các chuỗi DNA.

Litvinenko qua đời sau 22 ngày bị đầu độc, theo TS Wiley Jr. thuộc Radiation Emergency Assistance Center, Tennessee, có lẽ đến từ nguyên do là các tia alpha đã phá huỷ các tế bào gốc trong tuỷ xương. Hiện tượng này làm mất sự cân bằng của số lượng hồng cầu và ảnh hưởng đến các tế bào trong hệ miễn dịch của cơ thể.

Phương pháp chữa trị
Trong giai đoạn đầu sau khi bị phơi nhiễm, thuốc chống nôn mửa và các loại thuốc giảm đau có thể được sử dụng để chống lại các dấu hiệu ban đầu qua ảnh hưởng của phóng xạ. Còn các ảnh hưởng tiếp theo, cần phải có thuốc kháng sinh mạnh trong việc trị liệu. Và nạn nhân cần phải được truyền máu để chống lại bệnh thiếu máu (anemia).

Thông thường trong những tai nạn về phóng xạ, như trường hợp ở  Liên bang Nga cách đây hơn 20 năm, ảnh hưởng của phóng xạ vẫn còn tiếp tục, và các chứng bệnh kể trên vẫn còn hiện diện. Các cơ quan trong cơ thể bị ảnh hưởng dài hạn như các tuyến nội tiết (endocrine) và tuyến hormone bài tiết (hormone secreting).

Tại Chernobyl, số lượng nạn nhân bị ung thư tuyến giáp trạng (thyroid) ở Belarus, quốc gia bị ảnh hưởng nặng nhất, tăng gấp 100 lần 20 năm sau khi tai nạn xảy ra.

Về các bệnh liên quan đến thần kinh, theo kết quả UNICEF công bố là bệnh rối loạn (disorder) về xương, bắp thịt tăng 43%, về mắt tăng 62%. Đặc biệt trong trường hợp tai nạn Chernobyl, TS George Vargo, thuộc Chương trình An toàn Hạch nhân Quốc tế (INSP) thuộc LHQ đã ra một khuyến cáo là hiện tượng suy dinh dưỡng và việc không đủ phương tiện y khoa để chữa trị như trường hợp ở Belarus cũng có thể là nguyên nhân của sự gia tăng số lượng nạn nhân, ngoài ảnh hưởng chính là do phơi nhiễm phóng xạ.

Riêng về ảnh hưởng đến các thế hệ về sau, hiện tại, các khoa học gia vẫn còn đang tranh cãi về ảnh hưởng của phóng xạ lên hệ thống di truyền vì DNA của người bị phơi nhiễm bị biến đổi và chuyển qua các thế hệ tiếp nối. Điều này đã được chứng minh, nhưng vẫn chưa có báo cáo khoa học nào về vấn đề này đối với nạn nhân ở và trong thời Thế Chiến thứ Hai.

Tham khảo
 Hoá học vô cơ, tập 2, Hoàng Nhâm

Ghi chú

Liên kết ngoài

 Chemistry in its element podcast (MP3) from the Royal Society of Chemistry's Chemistry World: Polonium
 Polonium at The Periodic Table of Videos (University of Nottingham)

Nguyên tố hóa học
Nhóm nguyên tố 16
Á kim


title: Dipropus sulcicollis

text:
Dipropus sulcicollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schwarz miêu tả khoa học năm 1902.

Chú thích

Tham khảo

Dipropus


title: Hjo (đô thị)

text:
Đô thị Hjo (Hjo kommun) là một đô thị ở hạt Västra Götaland ở phía tây Thụy Điển. Thủ phủ là thành phố Hjo.

Đô thị này được lập năm 1971, khi thành phố Hjo'' được hợp nhất với một phần của đô thị nông nghiệp Värsås. Năm 1974, một số khu vực của Fröjered và Fågelås được bổ sung vào.

Địa lý
Đô thị này nằm ở bên bờ tây của hồ Vättern. Sông Hjo chảy qua đô thị này.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Đô thị Hjo - Trang mạng chính thức

Đô thị hạt Västra Götaland
Đô thị Thụy Điển
Skaraborg


title: Taunton, Massachusetts

text:
Taunton là một thành phố ở quận Bristol, Massachusetts, Hoa Kỳ. Đây là thủ phủ quận Bristol. Sông Taunton chảy ngang thành phố trên đường đổ ra vịnh Mount Hope, cách thành phố  về phía nam. Theo thống kê 2010, thành phố có dân số 55.874 người.

Do người dân thuộc địa Plymouth lập ra năm 1637, Taunton là một trong những thành phố cổ bậc nhất Hoa Kỳ. Thổ dân Hoa Kỳ gọi vùng này bằng những cái tên như Cohannet, Tetiquet, Titicut trước khi người châu Âu đến. Taunton còn mang danh là "Silver City" (thành phố bạc), do nó từng là trung tâm của nền công nghiệp bạc hồi thế kỷ XIX khi mấy công ty chế tác bạc như Reed & Barton, F. B. Rogers, Poole Silver đặt trụ sở nơi đây.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thành phố của Massachusetts
Taunton, Massachusetts


title: Jussarupt

text:
Jussarupt là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 6,57 km², dân số năm 1999 là 268 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 485 m trên mực nước biển.
Dân địa phương tiếng Pháp gọi là.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Jussarupt trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Xã của Vosges


title: Mimas christophi

text:
Mimas christophi là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae.

Phân phối
Nó được tìm thấy ở vùng Viễn Đông Nga, đông bắc Trung Quốc, Hàn Quốc và miền bắc và trung Nhật Bản.

Sự miêu tả
Sải cánh dài 59–77 mm. Nó gần giống loài Mimas tiliae nhưng nhỏ hơn và tối hơn.

Sinh học
Con trưởng thành bay từ cuối tháng 5 đến cuối tháng 8 ở Triều Tiên.

Ấu trùng ăn Alnus hirsute, Tilia, Acer, Ulmus, Salix và Betula in Primorskiy Kray in Nga và Alnus japonica, Quercus dentata, Ulmus davidiana var. japonica và Tilia amurensis ở Triều Tiên.

Chú thích

Tham khảo

Mimas
Động vật được mô tả năm 1887


title: Palaeorhiza convexa

text:
Palaeorhiza convexa là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Hirashima mô tả khoa học năm 1981.

Chú thích

Tham khảo

Palaeorhiza
Động vật được mô tả năm 1981


title: Sorbais

text:
Sorbais là một xã ở tỉnh Aisne, vùng Hauts-de-France thuộc miền bắc nước Pháp.

Tham khảo

Xã của Aisne


title: Notiothemis jonesi

text:
Notiothemis jonesi là một loài chuồn chuồn ngô thuộc họ Libellulidae. Nó được tìm thấy ở Cộng hòa Dân chủ Congo, Kenya, Malawi, Mozambique, Nam Phi, Tanzania, Uganda, Zambia, Zimbabwe, và có thể Burundi. Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, rừng ẩm đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, và sông.

Tham khảo

 Clausnitzer, V. 2005. Notiothemis jonesi. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 10 tháng 8 năm 2007.

Notiothemis
Động vật được mô tả năm 1919


title: Sardarpur

text:
Sardarpur là một thị xã và là một nagar panchayat của quận Dhar thuộc bang Madhya Pradesh, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Sardarpur có dân số 6120 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Sardarpur có tỷ lệ 70% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 79%, và tỷ lệ cho phái nữ là 60%. Tại Sardarpur, 15% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Madhya Pradesh


title: Aeolus venustus

text:
Aeolus venustus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schwarz miêu tả khoa học năm 1903.

Chú thích

Tham khảo

biologie|2011|10|30}}

Aeolus


title: Kamikaze (tàu khu trục Nhật 1922)

text:
Kamikaze (tiếng Nhật: 神風) là một tàu khu trục hạng nhất của Hải quân Đế quốc Nhật Bản, là chiếc dẫn đầu của lớp Kamikaze bao gồm chín chiếc được chế tạo sau khi Chiến tranh Thế giới thứ nhất kết thúc. Rất hiện đại vào lúc đó, những con tàu này đã phục vụ như những tàu khu trục hàng đầu trong những năm 1930, nhưng được xem là đã lạc hậu vào lúc Chiến tranh Thái Bình Dương nổ ra. Kamikaze hầu như chỉ sử dụng trong vai trò tuần tra và hộ tống, và đã sống sót qua cuộc chiến tranh. Trong khi làm nhiệm vụ hồi hương binh lính Nhật trú đóng ở nước ngoài sau chiến tranh, nó bị mắc cạn và đắm ngoài khơi mũi Omaezaki, tỉnh Shizuoka, Nhật Bản vào tháng 6 năm 1946.

Thiết kế và chế tạo
Việc chế tạo lớp tàu khu trục cỡ lớn Kamikaze được chấp thuận như một phần của Chương trình phát triển Hạm đội 8-4 trong năm tài chính 1921–1923 dành cho Hải quân Đế quốc Nhật Bản. Thiết kế của chúng là sự tiếp nối của lớp Minekaze trước đó, vốn chia sẻ nhiều đặc tính thiết kế chung. Được chế tạo tại xưởng đóng tàu của hãng Mitsubishi tại Nagasaki, Kamikaze được đặt lườn vào ngày 15 tháng 12 năm 1921, được hạ thủy vào ngày 25 tháng 9 năm 1922 và được đưa ra hoạt động vào ngày 19 tháng 12 năm 1922. Ban đầu được dự định đặt tên là Soyokaze (tiếng Nhật: 微風), khi đưa vào hoạt động nó chỉ được gọi đơn giản là "Tàu khu trục số 1" (第一駆逐艦, Dai-1 Kuchikukan) trước khi được đặt tên Kamikaze vào ngày 1 tháng 8 năm 1928.

Lịch sử hoạt động
Sau khi hoàn tất, Kamikaze được phân về Hải đội Khu trục 1, đặt căn cứ tại Quân khu bảo vệ Ōminato và được phân công phòng thủ duyên hải tại các vùng biển phía Bắc Nhật Bản.

Vào lúc xảy ra cuộc tấn công Trân Châu Cảng, Kamikaze vẫn đang đặt căn cứ ngoài khơi Ōminato, và thực hiện việc tuần tra trong khu vực từ quần đảo Kuril đến bờ biển phía Nam của đảo Hokkaidō.

Vào tháng 6 năm 1942, Kamikaze hỗ trợ cho cuộc tấn công của lực lượng Nhật Bản đổ bộ lên quần đảo Aleut cùng lúc với trận Midway. Sau chiến dịch quần đảo Aleut, Kamikaze tiến hành tuần tra từ Hokkaidō đến khu vực Aleut cho đến cuối năm. Trong suốt những năm 1943 và 1944, nó tuần tra tại các eo biển Soya và Tsugaru và hộ tống các tàu vận tải đến những căn cứ xa xôi trong quần đảo Kurile.

Tuy nhiên, từ tháng 1 năm 1945, Kamikaze được phân về Hạm đội Liên hợp và được bố trí đến Moji tại Kyūshū. Vào ngày 26 tháng 1 năm 1945, nó khởi hành cùng với một đoàn tàu vận tải từ Moji hướng đến Singapore, nhưng sau đó được cho tách ra hoạt động tại Mako tại Pescadores. Vào ngày 20 tháng 2, nó vớt những người sống sót từ tàu khu trục Nokaze bị trúng ngư lôi, và tiếp tục đi đến Singapore vào ngày 22 tháng 2.

Vào tháng 5 năm 1945, hai lần Kamikaze đã rời Singapore trong thành phần hộ tống cho tàu tuần dương Haguro làm nhiệm vụ vận chuyển binh lính tăng viện khẩn cấp cho lực lượng Nhật Bản trú đóng tại quần đảo Andaman đang bị bao vây. Trong chuyến đi thứ hai vào ngày 16 tháng 5, Haguro bị đánh chìm, và Kamikaze bị tổn thất 27 người thiệt mạng và 14 người bị thương khi đụng độ với lực lượng tàu khu trục của Hải quân Hoàng gia Anh. Tuy nhiên, con tàu chỉ bị hư hại nhẹ, và Kamikaze đã vớt được 320 người sống sót của Haguro trước khi quay trở lại Singapore.

Vào tháng 6 năm 1945, Kamikaze rời Singapore đi đến Batavia trong thành phần hộ tống cho tàu tuần dương Ashigara. Trong chuyến đi quay trở về vào ngày 8 tháng 6, Ashigara trúng phải ngư lôi, và Kamikaze đã vớt được 853 thành viên thủy thủ đoàn cùng 400 binh lính trước khi quay trở lại Singapore. Cuối tháng đó, trong khi nó đang hộ tống tàu chở dầu Tōhō Maru đến Đông Dương, Toho Maru bị đánh chìm trong một cuộc tấn công bởi máy bay ném bom B-24 Liberator của Không lực Lục quân Hoa Kỳ, và Kamikaze đã vớt được 200 người sống sót.

Kamikaze thực hiện thành công thêm nhiều nhiệm vụ hộ tống khác cho đến hết tháng 6 và tháng 7. Vào lúc Nhật Bản đầu hàng, Kamikaze vẫn còn đang ở lại Singapore, và được chuyển cho Anh Quốc quản lý tại đây.

Kamikaze được rút khỏi danh sách Đăng bạ Hải quân vào ngày 5 tháng 10 năm 1945. Sau đó nó được giải giáp và được sử dụng như một tàu vận tải để hồi hương binh lính Nhật trú đóng tại Singapore, Bangkok và Sài Gòn trở về Nhật Bản vào cuối năm 1945 và đầu năm 1946. Vào ngày 7 tháng 6 năm 1946, trong khi đi tiếp cứu chiếc tàu hộ tống Kunashiri, một con tàu khác dùng trong nhiệm vụ hồi hương, Kamikaze bị mắc cạn và đắm ngoài khơi mũi Omaezaki, tỉnh Shizuoka, Nhật Bản tại tọa độ .

Danh sách thuyền trưởng
 Thiếu tá Seizo Kamata (sĩ quan trang bị trưởng): 20 tháng 9 năm 1922 - 19 tháng 12 năm 1922
 Thiếu tá Seizo Kamata: 19 tháng 12 năm 1922 - 1 tháng 12 năm 1923
 Đại úy Minoru Katsuno: 1 tháng 12 năm 1923 - 1 tháng 8 năm 1925
 Thiếu tá Kunio Shiraishi: 1 tháng 8 năm 1925 - 1 tháng 12 năm 1925
 Thiếu tá Kenzaburo Hara: 1 tháng 12 năm 1925 - 1 tháng 12 năm 1926
 Thiếu tá Keizo Sato: 1 tháng 12 năm 1926 - 10 tháng 8 năm 1927
 Thiếu tá Reiji Murase: 10 tháng 8 năm 1927 - 1 tháng 12 năm 1927
 Trung tá Tetsuri Kobayashi: 1 tháng 12 năm 1927 - 10 tháng 12 năm 1928
 Thiếu tá Hoàng tử Hiroyoshi Fushimi: 10 tháng 12 năm 1928 - 30 tháng 11 năm 1929
 Thiếu tá Sojiro Hisamune: 30 tháng 11 năm 1929 - 15 tháng 11 năm 1930
 Thiếu tá Sentaro Omori: 15 tháng 11 năm 1930 - 1 tháng 12 năm 1931
 Thiếu tá Hoàng tử Hiroyoshi Fushimi: 1 tháng 12 năm 1931 - 2 tháng 5 năm 1932
 Thiếu tá Ryukichi Tamura: 2 tháng 5 năm 1932 - 1 tháng 4 năm 1933
 Đại tá Tetsuri Kobayashi: 1 tháng 4 năm 1933 - 20 tháng 5 năm 1933
 Thiếu tá Ryuji Ono: 20 tháng 5 năm 1933 - 1 tháng 9 năm 1933
 Thiếu tá Suteji Yamaguchi: 1 tháng 9 năm 1933 - 31 tháng 10 năm 1935
 Thiếu tá Tamotsu Tanii: 31 tháng 10 năm 1935 - 8 tháng 10 năm 1936
 Thiếu tá Yasumasa Watanabe: 8 tháng 10 năm 1936 - 1 tháng 12 năm 1937
 Thiếu tá Terumichi Arimoto: 1 tháng 12 năm 1937  - 1 tháng 4 năm 1939
 Thiếu tá Kanji Yano: 1 tháng 4 năm 1939  - 26 tháng 9 năm 1939
 Thiếu tá Osamu Takasuka: 26 tháng 9 năm 1939 - 15 tháng 10 năm 1940
 Thiếu tá Kanematsu Hashimoto: 15 tháng 10 năm 1940 - 25 tháng 4 năm 1942
 Thiếu tá Shoohei Matsumoto: 25 tháng 4 năm 1942 - 18 tháng 10 năm 1943; thăng Thiếu tá 1 tháng 5 năm 1943
 Thiếu tá Hitoshi Kasuga: 18 tháng 10 năm 1943 - 15 tháng 8 năm 1945

Tham khảo

Chú thích

Sách

Liên kết ngoài

Lớp tàu khu trục Kamikaze (1922)
Tàu khu trục của Hải quân Đế quốc Nhật Bản
Tàu khu trục trong Thế Chiến II của Nhật Bản
Xác tàu đắm trong Thế Chiến II tại Thái Bình Dương


title: Herpf

text:
Herpf là một đô thị tại huyện Schmalkalden-Meiningen, trong Thüringen, nước Đức. Đô thị này có diện tích 18,08 km², dân số thời điểm 31 tháng 12 năm 2006 là 924 người.

Tham khảo

Làng ở Thüringen


title: Đô thị loại V

text:
Đô thị loại V hay thành phố cấp V là cấp phân loại đô thị tại một số quốc gia trên thế giới:
Việt Nam: Đô thị loại V (Việt Nam) là một xã hoặc thị trấn.
Philippines: thành phố cấp V là thành phố có thu nhập quốc dân hàng năm từ 60 triệu peso trở lên, xem Thành phố của Philippines.


title: Grímsvötn

text:
Các hồ dưới mặt băng và núi lửa Grímsvötn nằm ở Đông Nam Iceland. Các hồ và núi lửa này tọa lạc ở vùng cao nguyên của Iceland ở phía tây bắc của chỏm băng Vatnajökull. Các hồ nằm ở độ cao 1.725 m (5.659 foot). Bên dưới các hồ là buồng magma của núi lửa Grímsvötn.

Grímsvötn là một núi lửa bazan có tần suất phun trào cao nhất của tất cả các vụ phun trào núi lửa ở Iceland và có một hệ thống khe nứt xu hướng đông bắc-tây nam.

Vào lúc 19H25 UTC ngày 21 tháng 5 năm 2011, một vụ phun trào đã bắt đầu, với cột khói cao 12 km kèm theo trận động đất nhiều lần, gây gián đoạn giao thông hàng không ở Iceland, và ở Greenland, Scotland, Ireland, Na Uy và Anh vào ngày 22-24 tháng 5. Cho đến ngày 25 Tháng 5, vụ phun trào này có quy mô lớn hơn vụ phun trào năm 2010 của núi lửa Eyjafjallajökull.
Vụ phun trào tạm dừng lúc 2h40 giờ địa phương ngày 25 tháng 5 năm 2011.

Tham khảo

Núi Iceland
Núi lửa Iceland
Núi lửa còn hoạt động


title: Amychus candezei

text:
Amychus candezei là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Pascoe miêu tả khoa học năm 1877.

Chú thích

Tham khảo

Amychus


title: Conopomorpha chionochtha

text:
Conopomorpha chionochtha là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Loài này có ở Nam Úc.

Chú thích

Tham khảo

Conopomorpha


title: Temnosoma smaragdinum

text:
Temnosoma smaragdinum là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Smith mô tả khoa học năm 1879.

Chú thích

Tham khảo

Temnosoma
Động vật được mô tả năm 1879


title: Acianthera heringeri

text:
Acianthera heringeri là một loài phong lan.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

heringeri


title: Aeolus flavipennis

text:
Aeolus flavipennis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1859.

Chú thích

Tham khảo

biologie|2011|10|30}}

Aeolus


title: Jaxu

text:
Jaxu là một commune của tỉnh Pyrénées-Atlantiques, thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine, tây nam nước Pháp.

Xem thêm
Commune của tỉnh Pyrénées-Atlantiques

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Pyrénées-Atlantiques
Nafarroa Beherea


title: Nong Kung Si (huyện)

text:
Nong Kung Si () là một huyện (‘‘amphoe’’) ở phía tây của tỉnh Kalasin, đông bắc Thái Lan.

Lịch sử
Chính phủ Thái Lan đã tách Tambon Nong Kung Si và Khok Khruea từ Tha Khantho và lập tiểu huyện (King Amphoe) Nong Kung ngày 14 tháng 9 năm 1973. Sau này Tambon Nong Bua của Sahatsakhan được chuyển sang trực thuộc tiểu huyện này năm 1975. Tiểu huyện này đã được nâng thành huyện ngày 25 tháng 3 năm 1979.

Địa lý
Các huyện giáp ranh (từ đông bắc theo chiều kim đồng hồ) là Sam Chai, Sahatsakhan, Mueang Kalasin, Yang Talat, Huai Mek của tỉnh Kalasin, Kranuan của tỉnh Khon Kaen, Tha Khantho của tỉnh Kalasin và Wang Sam Mo của tỉnh Udon Thani.

Hành chính
Huyện này được chia thành 9 phó huyện (tambon), các đơn vị này lại được chia thành 111 làng (muban). Có hai thị trấn (thesaban tambon) - Nong Hin nằm trên một phần của tambon Nong Hin và Dong Mun, và một số khu vực của Nong Kung Si nằm ở tambon Lam Nong Saen. Ngoài ra có 8 tổ chức hành chính tambon (TAO).

Tham khảo

Liên kết ngoài
amphoe.com

Nong Kung Si


title: Pseudojana perspicuifascia

text:
Pseudojana perspicuifascia là một loài bướm đêm thuộc họ Eupterotidae. Nó được tìm thấy ở Sundaland và on Nias.

Phụ loài
Pseudojana perspicuifascia perspicuifascia
Pseudojana perspicuifascia niassana (Nias)

Tham khảo

Liên kết ngoài
The Moths of Borneo

Pseudojana


title: Partamona subtilis

text:
Partamona subtilis là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Pedro & Camargo mô tả khoa học năm 2003.

Chú thích

Tham khảo

Partamona
Động vật được mô tả năm 2003


title: Cyrnellus risi

text:
Cyrnellus risi là một loài Trichoptera trong họ Polycentropodidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Cyrnellus


title: Le Tâtre

text:
Le Tâtre là một xã thuộc tỉnh Charente trong vùng Nouvelle-Aquitaine tây nam nước Pháp. Xã nay có độ cao từ 73-143 mét trên mực nước biển.

Xã của Charente


title: Ardenno

text:
Ardenno là một đô thị ở tỉnh Sondrio trong vùng Lombardia của Italia, có vị trí khoảng 90 km về phía đông bắc của Milano và khoảng 15 km về phía tây của Sondrio. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 3.204 người và diện tích là 17 km².

Đô thị Ardenno có các frazioni (các đơn vị cấp dưới, chủ yếu là các làng) Pioda, Biolo, Gaggio, Scheneno, Piazzalunga and Pilasco.

Ardenno giáp các đô thị: Buglio in Monte, Civo, Dazio, Forcola, Talamona, Val Masino.

Quá trình biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Informations on the municipality
 Parish of Ardenno
 Photos (by Massimo Dei Cas)

Đô thị tỉnh Sondrio
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Asbecesta unicostata

text:
Asbecesta unicostata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1895.

Chú thích

Tham khảo

Asbecesta


title: Nephrotoma lindneriana

text:
Nephrotoma lindneriana là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

Nephrotoma


title: Paranapiacaba aragua

text:
Paranapiacaba aragua là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Bechyne miêu tả khoa học năm 1997.

Chú thích

Tham khảo

Paranapiacaba


title: Barsac, Drôme

text:
Barsac là một xã thuộc tỉnh Drôme trong vùng Auvergne-Rhône-Alpes đông nam nước Pháp. Xã Barsac, Drôme nằm ở khu vực có độ cao từ 305-1207 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Drôme


title: Andrena hikosana

text:
Andrena hikosana là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Hirashima mô tả khoa học năm 1957.

Chú thích

Tham khảo

H
Động vật được mô tả năm 1957


title: Dicranoptycha quadrivittata

text:
Dicranoptycha quadrivittata là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranoptycha
Limoniidae ở vùng Nearctic


title: Mada'in Saleh

text:
Mada'in Saleh (, madāʼin Ṣāliḥ, "Thành phố của Saleh") (Tiếng Ả Rập Ả Rập Xê Út: مدائن صالح)   còn được gọi là Al-Hijr hay Hegra là một địa điểm khảo cổ nằm tại khu vực thành phố Al-`Ula, tỉnh Al-Madinah, Hejaz, Ả Rập Xê Út. Tại đây có các di vật của Vương quốc Nabatea (thế kỷ thứ I) và nó chính là khu định cư lớn nhất ở phía nam của vương quốc, chỉ sau thủ đô của vương quốc là Petra. Ngoài ra, một số dấu tích liên quan đến giai đoạn Lihyan và Đế quốc La Mã cũng đã được tìm thấy tại đây.

Theo Qur’an thì khu định cư này được hình thành bởi người Thamud trong khoảng giữa Kỷ nguyên Salih và Thamud. Theo văn bản Hồi giáo thì họ đã bị Allah trừng phạt vì thờ phụng những hình tượng bị cấm và gieo xuống đây những vụ sét đánh và động đất. Do đó, nơi đây đã bị tiếng như là một nơi đáng nguyền rủa, một hình ảnh mà chính phủ đang cố gắng khắc phục để đưa nó trở thành một điểm du lịch thu hút khách.

Năm 2008, Mada'in Saleh trở thành Di sản quốc gia và và là Di sản thế giới của UNESCO đầu tiên tại Ả Rập Xê Út. Nó như là một minh chứng về Hậu kỳ cổ đại, đặc biệt là 131 cấu trúc đá cắt vô cùng hoành tráng và công phu với những mặt tiền được trang trí minh chứng cho thời kỳ phát triển của Vương quốc Nabatea.

Tên
Lịch sử lâu dài khiến cho các nền văn minh từng định cư tại đây đặt ra một số tên khác nhau. Theo tài liệu tham khảo của sử gia Strabo và các nhà văn Địa Trung Hải khác thì Hegra là cái tên đã được sử dụng dưới thời Vương quốc Nabatea. Cái tên hiện tài có liên quan đến vị Tiên tri và sứ giả trong đạo Hồi là Saleh. Trong khi đó, cái tên Al-Hijr (, "Vùng núi đá" hoặc "Nơi có nhiều đá") cũng được sử dụng để mô tả địa hình nơi đây.

Vị trí
Mada'in Saleh nằm cách thị trấn Al-`Ula 20 km (12,4 dặm) về phía tây bắc và cách Medina 500 km (310.7 dặm) về phía đông nam. Nó nằm trên một khu vực bằng phẳng, dưới chân của cao nguyên bazan là một phần của Dãy núi Hijaz. Phía tây và tây bắc của khu vực có một mạch nước ngầm ở độ sâu 20 mét. Nơi đây là một điểm đáng chú ý của phong cảnh sa mạc với những phiến đá sa thạch nhiều kích thước và chiều cao khác nhau.

Tham khảo

Di sản thế giới tại Ả Rập Xê Út
Kiến trúc Ả Rập


title: Thời đại đồ sắt

text:
Trong khảo cổ học, thời đại đồ sắt là một giai đoạn trong phát triển của loài người, trong đó việc sử dụng các dụng cụ bằng sắt như là các công cụ và vũ khí là nổi bật. Việc chấp nhận loại vật liệu này trùng khớp với các thay đổi khác trong một số cộng đồng xã hội trong quá khứ, thông thường bao gồm các tập quán canh tác nông nghiệp, các niềm tin tín ngưỡng và các kiểu thẩm mỹ khác biệt nhau, mặc dù nó không phải là luôn luôn như vậy.

Thời đại đồ sắt là thời kỳ chính cuối cùng trong hệ thống ba thời đại để phân loại các cộng đồng xã hội thời tiền sử, nó diễn ra sau thời đại đồ đồng. Niên đại và bối cảnh diễn ra là không đồng nhất theo từng quốc gia hay khu vực địa lý. Theo các tài liệu kinh điển, thời đại đồ sắt bắt đầu vào thế kỷ 12 TCN tại Trung Đông cổ đại, Ấn Độ cổ đại (với nền văn minh Veda hậu-Rigveda) và Hy Lạp cổ đại (với thời đại hắc ám Hy Lạp). Trong các khu vực khác của châu Âu, thời đại này bắt đầu muộn hơn nhiều. Thời đại đồ sắt bắt đầu vào thế kỷ 8 TCN tại Trung Âu và vào thế kỷ 6 TCN tại Bắc Âu. Việc sử dụng sắt, để nấu chảy và rèn thành các công cụ, đã xuất hiện tại nền văn minh Nok ở Tây Phi vào khoảng năm 1200 TCN.

Thời đại đồ sắt thông thường được coi là kết thúc tại khu vực ven Địa Trung Hải với sự bắt đầu của truyền thống lịch sử trong văn hóa cổ Hy Lạp và đế quốc La Mã, sự bắt đầu của Phật giáo và Jaina giáo tại Ấn Độ, sự bắt đầu của Khổng giáo tại Trung Quốc, hay Trung Cổ sớm tại Bắc Âu.

Thời đại đồ sắt tương ứng gần đúng với giai đoạn mà sản xuất sắt là dạng phức tạp nhất trong nghề kim khí. Độ cứng lớn, nhiệt độ nóng chảy cao của sắt cũng như sự phổ biến của các loại quặng sắt làm cho sắt trở thành đáng mong muốn hơn và "rẻ hơn" so với đồ đồng và đóng góp chủ yếu vào việc chấp nhận nó như là kim loại được sử dụng phổ biến nhất. Sự bắt đầu sử dụng sắt trong các khu vực khác nhau được liệt kê dưới đây, chủ yếu là theo trật tự niên đại. Do công việc luyện sắt đã được người châu Âu trực tiếp đưa vào châu Mỹ và Australasia, nên ở các khu vực này hoàn toàn không có thời đại đồ sắt.

Lịch sử

Vào thời đại đồ đồng giữa, một lượng lớn các vật thể làm từ sắt nung chảy (có thể phân biệt được với sắt trong vẫn thạch do thiếu niken trong sản phẩm) đã xuất hiện tại Tiểu Á, Lưỡng Hà, tiểu lục địa Ấn Độ, Levant, Địa Trung Hải và Ai Cập. Tại một số khu vực, việc sử dụng chúng dường như mang tính nghi lễ, và sắt đã là một kim loại quý, đắt tiền hơn cả vàng. Một vài tài liệu cho rằng sắt đã được tạo ra ở một số nơi như là phụ phẩm của việc tinh luyện đồng như là cứt sắt và đã không được nghề luyện kim tái chế vào thời kỳ đó.

Tuy nhiên, tại Tiểu Á (Anatolia), sắt đã được sản xuất có hệ thống từ nguồn lớn chứa sắt trong các vẫn thạch, không xa từ các nguồn thời đại đồ đồng của các kim loại khác. Việc sản xuất có hệ thống và sử dụng các công cụ sắt sớm nhất có nguồn gốc tại đây. Các nghiên cứu khảo cổ gần đây tại thung lũng sông Hằng, Ấn Độ chỉ ra rằng công việc luyện sắt sớm nhất tại khu vực này có từ khoảng năm 1800 TCN. Vào năm 1200 TCN, sắt đã được sử dụng rộng rãi tại Trung Đông nhưng không thay thế cho sự sử dụng còn chiếm ưu thế của đồ đồng đỏ trong một số thời gian. Vào khoảng năm 1800 TCN, vì các lý do mà hiện tại các nhà khảo cổ vẫn chưa thể xác minh rõ, thiếc trở nên khan hiếm tại Levant, dẫn tới khủng hoảng trong sản xuất đồ đồng đỏ. Đồng dường như cũng đã thiếu hụt. Các nhóm "trộm cướp" xung quanh khu vực Địa Trung Hải, từ khoảng 1700-1800 TCN trở đi đã bắt đầu tấn công các pháo thành để tìm kiếm đồng đỏ, nhằm nấu chảy lại để sản xuất vũ khí. Tiểu Á đã từng là nguồn cung cấp đồng đỏ trong một thời gian dài, và việc sử dụng sắt tại đây (từ khoảng 2000 TCN trở đi) đã phát triển mạnh vào khoảng muộn nhất là năm 1500 TCN trong sản xuất vũ khí ưu việt hơn hẳn vũ khí từ đồng đỏ. Sản xuất sắt tại Tây Phi bắt đầu vào cùng khoảng thời gian này, và dường như là một phát minh hoàn toàn độc lập (xem công trình của Stanley J. Alpern trong History in Africa (Lịch sử châu Phi), quyển 2). Các khu vực chứa quặng sắt đã phát triển mạnh mẽ trong thiên niên kỷ cuối cùng trước công nguyên và có lẽ còn kéo dài tới tương lai. Công nghệ quân sự được đưa ra để hoàn thiện việc sử dụng sắt đến từ Assyria. Một cây gậy sắt tìm thấy năm 1902 tại Troia, có niên đại khoảng năm 1200 TCN, có lẽ đã được sản xuất tại Assyria. Trên thực tế, có thể Troia là tiền đồn của Assyria. Ở mức độ nào đó, việc buôn bán sắt giữa hai nơi này cũng đã được thiết lập vững chắc vào thời gian đó, với việc người Assyria luôn tìm cách bảo vệ bí mật sản xuất của mình.

Trung Đông cổ đại

Thời đại đồ sắt tại Trung Đông cổ đại được cho là đã bắt đầu với sự phát hiện ra sắt nóng chảy và kỹ thuật rèn tại khu vực Tiểu Á hay Kavkaz vào cuối thiên niên kỷ 2 TCN (khoảng 1300 TCN). Từ đây nó đã lan truyền nhanh chóng trong cả khu vực Trung Đông và vũ khí sắt đã thay thế cho vũ khí đồng vào đầu thiên niên kỷ 1 TCN. Việc sử dụng vũ khí sắt của người Hittite được coi là nhân tố chính trong việc phát triển nhanh của đế quốc Hittite. Do khu vực mà công nghệ sắt đã phát triển đầu tiên nằm gần Aegean, nên công nghệ này đã được phổ biến tương đối sớm vào cả châu Á lẫn châu Âu, được hỗ trợ bằng sự mở rộng của đế quốc Hittite. Người Sea và có dân tộc có liên quan là người Philistin, thông thường gắn liền với sự giới thiệu công nghệ sắt vào châu Á, cũng như người Doris với cường quốc Hy Lạp cổ đại

Vào giai đoạn từ thế kỷ 12 TCN tới thế kỷ 8 TCN, khu vực giàu quặng sắt đã tìm thấy nhất là Syria và Palestine. Đồng đỏ đã phổ biến hơn trong giai đoạn từ trước thế kỷ 12 TCN cho đến thế kỷ 10 TCN. Snodgrass, và các tác giả khác cho rằng sự thiếu hụt thiếc, kết quả của sự đổ vỡ thương mại trong khu vực Địa Trung Hải vào thời gian đó đã buộc người ta phải tìm kiếm vật liệu thay thế cho đồng đỏ. Điều này được khẳng định bằng thực tế là trong giai đoạn đó, các đồ vật bằng đồng đỏ đã được tái chế từ công cụ thành vũ khí, chỉ ngay trước khi có sự ra đời của đồ sắt.

Cũng cần lưu ý rằng giai đoạn đầu của đế quốc Assyria, người ta đã có các liên hệ thương mại với các khu vực mà ở đó công nghệ sắt đã được phát triển đầu tiên vào thời gian mà công nghệ này được hình thành và phát triển.

Tiểu lục địa Ấn Độ
Các khu vực khảo cổ tại Ấn Độ, như Malhar, Dadupur, Raja Nala Ka Tila và Lahuradewa tại Uttar Pradesh ngày nay đã cho thấy tồn tại các công cụ bằng sắt trong giai đoạn từ 1800 TCN tới 1200 TCN. Một số học giả tin rằng vào đầu thế kỷ 13 TCN, công việc nung chảy sắt đã là một nghề ở quy mô lớn tại Ấn Độ, cho thấy niên đại của sự khởi đầu công nghệ này có thể là sớm hơn nhiều.

Vào đầu thiên niên kỷ 1 TCN đã có sự phát triển mạnh trong công nghệ luyện sắt tại Ấn Độ. Các tiến bộ công nghệ và sự tinh thông trong công nghệ luyện sắt đã thu được trong thời kỳ này. Trung tâm luyện sắt tại miền đông Ấn Độ có niên đại vào thiên niên kỷ 1 TCN

Tại miền nam Ấn Độ (ngày nay là Mysore) sắt đã xuất hiện sớm nhất vào thế kỷ 11 TCN tới thế kỷ 12 TCN; các phát triển này là quá sớm để có thể có bất kỳ sự liên hệ chặt chẽ đáng kể nào với khu vực tây bắc của nước này.

Trong Áo nghĩa thư của Ấn Độ cũng đã có các đề cập tới công việc dệt, làm gốm sứ và luyện kim

Thời kỳ Maurya tại Ấn Độ cho thấy có các tiến bộ trong công nghệ; thay đổi công nghệ này bao gồm cả luyện kim.

Có lẽ sớm nhất từ khoảng năm 300 TCN, mặc dù chắc chắn là khoảng năm 200, thì thép chất lượng cao đã được sản xuất tại miền nam Ấn Độ bằng phương thức mà sau này người châu Âu gọi là công nghệ nồi nấu. Trong hệ thống này, sắt rèn có độ tinh khiết cao, than củi và thủy tinh được trộn lẫn trong nồi nấu và nung nóng cho đến khi sắt nóng chảy và hấp thụ cacbon.

Đông Á
Các đồ cổ bằng gang đã được tìm thấy tại Trung Quốc có niên đại sớm nhất vào thời nhà Chu trong thế kỷ 6 TCN. Nền văn hóa thời kỳ đồ sắt tại cao nguyên Tây Tạng đã gắn liền một cách không chắc chắn với nền văn hóa Dương Đồng, được miêu tả trong các thư tịch cổ Tây Tạng. Năm 1972, gần thành phố Cảo Thành (藁城) ở Thạch Gia Trang (石家庄) (hiện nay là tỉnh Hà Bắc), một chiếc búa bằng đồng đỏ mũi sắt (铁刃青铜钺), có niên đại vào khoảng thế kỷ 14 TCN đã được khai quật. Sau khi có các khảo nghiệm khoa học, người ta phát hiện ra rằng sắt được chế tạo từ aerosiderit.

Các đồ vật bằng sắt cũng đã dược đưa vào bán đảo Triều Tiên thông qua thương mại với các bộ lạc và các xã hội cấp quốc gia tại khu vực Hoàng Hải trong thế kỷ 4 TCN, vào khoảng thời kỳ kết thúc của giai đoạn Chiến Quốc, nhưng trước khi nhà Tây Hán bắt đầu (Kim 2002; Taylor 1989). Yoon cho rằng sắt đã được giới thiệu lần đầu tiên cho các bộ lạc nằm dọc các thung lũng sông ở miền bắc Triều Tiên chảy vào Hoàng Hải, như các sông Cheongcheon và Taedong (Đại Đồng) (Taylor 1989; Yoon 1989). Việc sản xuất sắt nhanh chóng diễn ra vào thế kỷ 2 TCN và các công cụ sắt đã được nông dân sử dụng vào thế kỷ 1 tại miền nam Triều Tiên (Kim 2002). Các rìu bằng gang đã biết sớm nhất tại miền nam Triều Tiên được tìm thấy trong lưu vực sông Geum (Cẩm Giang). Thời gian sản xuất sắt cũng bắt đầu tương tự khi các bộ lạc phức tạp của Tam Hàn nổi lên. Các bộ lạc này là tiền thân của các nhà nước ban đầu như Tân La, Bách Tế, Cao Câu Ly và Gia Da (Barnes 2001; Taylor 1989). Các thỏi sắt là đồ táng quan trọng và chỉ ra sự giàu có hay thanh thế của người đã chết trong thời kỳ này (Lee 1998).

Châu Âu
Công việc luyện sắt đã được giới thiệu vào châu Âu vào khoảng năm 1000 TCN, có lẽ từ Tiểu Á và lan tỏa chậm chạp về phía bắc và phía tây trong vòng khoảng 500 năm.

Đông Âu
Dấu hiệu sớm nhất trong thiên niên kỷ 1 TCN về thời đại đồ sắt là tại Đông Âu. Trên các thảo nguyên ven Hắc Hải và biển Caspi cũng như khu vực Kavkaz, thời đại đồ sắt bắt đầu với các nền văn hóa Koban, Chernogorovka và Novocherkassk từ khoảng năm 900 TCN. Vào khoảng năm 800 TCN, nó đã lan tỏa tới Hallstatt C thông qua cái được coi là sự di cư "Thrace-Cimmeria".

Cùng với các nền văn hóa Chernogorovka và Novocherkassk, trên lãnh thổ của các nước Nga và Ucraina cổ thì thời đại đồ sắt ở mức độ đáng kể gắn liền với người Scythia, những người đã phát triển nền văn hóa đồ sắt từ thế kỷ 7 TCN. Phần lớn các dấu tích còn lại trong sản xuất đồ sắt và công nghiệp luyện kim đen của họ có từ thế kỷ 5 TCN tới thế kỷ 3 TCN đã được tìm thấy gần Nikopol ở Kamenskoe Gorodishche, được coi là khu vực luyện kim chuyên môn hóa của người Scythia cổ đại .

Từ nền văn hóa Hallstatt, thời đại đồ sắt đã lan tỏa về phía tây với sự bành trướng của người Celt từ thế kỷ 6 TCN. Tại Ba Lan, thời đại đồ sắt đến vào cuối văn hóa Lusatia trong khoảng thế kỷ 6 TCN, tiếp theo trong một số khu vực của nền văn hóa Pomerania.

Các quy kết sắc tộc của nhiều nền văn hóa thời đại đồ sắt đã bị tranh cãi mạnh, do nguồn gốc của người Đức, người Balt và người Slav đều được tìm thấy trong khu vực này.

Trung Âu
Tại Trung Âu, thời đại đồ sắt nói chung được chia ra thành thời đại đồ sắt sớm của nền văn hóa Hallstatt (HaC và HaD, 800 TCN-450 TCN) và thời đại đồ sắt muộn của nền văn hóa La Tène (bắt đầu khoảng 450 TCN). Thời đại đồ sắt kết thúc với sự xâm lăng của người La Mã.

Ý
Tại Ý, thời đại đồ sắt có lẽ đã được nền văn hóa Villanova đưa vào, nhưng nền văn hóa này lại được coi là nền văn hóa thời đại đồ đồng, trong khi nền văn minh Etrusci kế tiếp lại được coi như là một phần của thời đại đồ sắt thật sự. Thời đại đồ sắt Etrusci sau đó đã kết thúc với sự nổi lên và xâm lăng của Cộng hòa La Mã, đã xâm chiến thành phố cuối cùng của Etrusci là Velzna vào năm 265 TCN.

Quần đảo Anh

Tại khu vực quần đảo Anh, thời đại đồ sắt kéo dài từ khoảng thế kỷ 5 TCN cho tới khi người La Mã xâm chiếm và kéo dài tới tận thế kỷ 5 tại các khu vực không bị La Mã hóa. Các công trình phòng thủ có niên đại từ thời kỳ này thường là rất ấn tượng, ví dụ các nhà đá hình tháp tròn tại miền bắc Scotland và các pháo đài trên đồi rải rác trên toàn bộ quần đảo.

Bắc Âu
Thời đại đồ sắt được chia thành Thời đại đồ sắt tiền La Mã và Thời đại đồ sắt La Mã. Nó diẽn ra theo sự di cư của con người. Miền bắc Đức và Đan Mạch đã chủ yếu là nền văn hóa Jastorf, trong khi nền văn hóa của nửa miền nam bán đảo Scandinavia đã chủ yếu là những gì rất giống với thời đại đồ sắt Gregan.

Sản xuất sắt thời kỳ đầu tại Scandinavia thông thường có liên quan tới việc thu lượm sắt đầm lầy. Bán đảo Scandinavia, Phần Lan và Estonia có sản xuất sắt ở quy mô nhỏ từ rất sớm, nhưng việc xác định niên đại xa hơn nữa thì hiện tại là không thể. Nó dao động trong khoảng từ 3000 TCN-1000. Điều này gắn liền với phần phi-Đức của Scandinavia. Công việc chế biến kim loại và đồ sứ amiăng-gốm ở một mức độ nào đó là đồng thời tại Scandinavia do khả năng của đồ sứ trong việc chống và giữ lại nhiệt. Quặng sắt được sử dụng được cho là cát sắt (như đất đỏ), do hàm lượng phosphor cao của nó có thể được nhận ra trong xỉ. Chúng đôi khi được tìm thấy cùng với các rìu sứ amiăng thuộc về nền văn hóa Ananjino. Sứ amiăng-gốm vẫn là một bí ẩn, do có các bình, chậu, chai, lọ đoạn nhiệt khác mà chưa rõ dùng làm gì.

Châu Phi hạ Sahara
Nền văn minh Nok là khu vực nung chảy sắt đầu tiên tại Tây Phi trước năm 1000 TCN. Luyện sắt và đồng còn lan tỏa về phía nam thông qua lục địa, tới tận khu vực Cape vào khoảng năm 200. Việc sử dụng rộng rãi sắt đã cách mạng hóa các cộng đồng người Bantu làm nông nghiệp, giúp họ loại bỏ các cộng đồng vẫn còn sử dụng các công cụ bằng đá trong săn bắn và hái lượm mà họ trạm chán khi họ mở rộng việc trồng cấy xa hơn về phía các xavan. Ưu thế công nghệ của người Bantu đã lan tỏa dọc theo miền nam châu Phi, giúp họ trở thành giàu có và hùng mạnh hơn, họ đã sản xuất sắt để làm công cụ và vũ khí ở quy mô công nghiệp lớn.

Trích dẫn

Tham khảo
 Barnes Gina L. 2001. State Formation in Korea: Historical and Archaeological
Perspectives. Curzon, London.
 Kim Do-heon. 2002. Samhan Sigi Jujocheolbu-eui Yutong Yangsang-e Daehan Geomto [A Study of
the Distribution Patterns of Cast Iron Axes in the Samhan Period]. Yongnam Kogohak
[Yongnam Archaeological Review] 31:1-29.
 Lee Sung-joo. 1998. Silla - Gaya Sahoe-eui Giwon-gwa Seongjang [The Rise and Growth of
Silla and Gaya Society]. Hakyeon Munhwasa, Seoul.
 Taylor Sarah. 1989. The Introduction and Development of Iron Production in Korea. WorldArchaeology 20(3):422-431.
 Yoon Dong-suk. 1989. Early Iron Metallurgy in Korea. Archaeological Review fromCambridge'' 8(1):92-99.

Xem thêm
 Danh sách các thời kỳ khảo cổ
 Danh sách các khu vực khảo cổ
 Lịch sử của sắt
 Bảng toát yếu về các nền văn hóa tiền sử chính của Cựu thế giới
 Fogou
 Sắt
 Nung chảy kim loại
 Lò cao

Liên kết ngoài

 Celtic Britain - A site with a focus on Iron Age Britain từ resourcesforhistory.com
 Khai quật di chỉ thời đại đồ sắt, văn hoá Sa Huỳnh tại cồn An Hải - Côn Đảo

Bài cơ bản dài trung bình

Khởi đầu thiên niên kỷ 2 TCN
Sắt


title: Louis Kahn

text:
Louis Isadore Kahn (20 tháng 2 năm 1901 hoặc 1902–– 17 tháng 3 năm 1974) là một kiến trúc sư nổi tiếng thế giới, hành nghề tại Philadelphia, Pennsylvania, Mỹ. Ông còn là giáo sư giảng dạy kiến trúc tại Đại học Pennsylvania và Đại học Yale.

Kahn là người Do Thái, sinh ra tại Kuressaare, thuộc quần đảo Saaremaa của Estonia. Vào năm 1905, gia đình ông di cư đến Mỹ do cha ông lo sợ sẽ bị tái ngũ trong cuộc Chiến tranh Nga-Nhật. Ông lớn lên ở Philadelphia và nhập quốc tịch Mỹ vào ngày 15 tháng 3 năm 1914.

Thời trẻ, ông được đào tạo theo một truyền thống cổ điển chặt chẽ với sự nhấn mạnh học tập, sao chép vào các tác phẩm truyền thống tại Đại học Pennsylvania (Penn U.). Sau khi hoàn thành chương trình thạc sĩ năm 1924, Kahn làm một chuyến du lịch sang châu Âu, thay vì dừng lại ở trung tâm nghệ thuật cổ điển hoặc hiện đại nào, ông lại chọn thành cổ Carcassonne ở Pháp, được xây dựng từ thời Trung cổ. Từ 1925 đến 1926, Kahn làm việc như kiến trúc sư trưởng của Hội chợ triển lãm thế giới tại Philadelphia. Từ 1947 ông giảng dạy tại Đại học Yale và tạo được một ảnh hưởng lớn tại đây trước khi chuyển đến Đại học Pennsylvania. Trong số các học trò xuất chúng của ông sau này có Moshe Safdie và Robert Venturi.

Kiến trúc của Louis Kahn đã truyền tải vào chủ nghĩa quốc tế một phong cách tinh tế, giàu chất thơ, ghi đậm dấu ấn cá nhân trong từng tác phẩm. Ông là bậc thầy về sử dụng ánh sáng trong kiến trúc. Theo nhà điêu khắc Isamu Noguchi, Louis Kahn là một nhà triết học trong số các kiến trúc sư.

Sau một chuyến du lịch từ Ấn Độ trở về, Kahn mất đột ngột vì một cơn đau tim tại phòng tắm nhà ga Pennsylvania ở Thành phố New York, người ta chỉ có thể xác định được danh tính của ông sau 3 ngày vì ông đã xóa địa chỉ của bản thân trên hộ chiếu.

Các công trình kiến trúc
Tất cả các năm sau đây là năm bắt đầu xây dựng
 1951 - University Art Center
 1954 - Trenton Bath House
 1957 - Richards Medical Center - Trung tâm nghiên cứu Y học Richards thuộc trường Đại học Tổng hợp Pensylvanie, Philadelphie, Mỹ.
 1959 - Salk Institute
 1959 - Esherick House
 1959 - First Unitarian Church of Rochester
 1960 - Erdman Hall Dormitories
 1960 - Norman Fisher House
 1963 - Institute of Public Administration
 1962 - National Assembly Building, Dhaka, Bangladesh
 1967 - Exeter Library
 1967 - Kimbell Art Museum
 1969 - Yale Center for British Art

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang web về Kahn
 Kỉ niệm 100 năm ngày sinh của Kahn cùng với ảnh
 Bộ sưu tập về Louis Kahn, trường đại học Pennsylvania
 Space is the place , sưu tập cá nhân về các công trình của Kahn]
 Nhà trưng bày nghệ thuật trường đại học Yale University

Kahn, Louis
Kahn, Louis
Kahn, Louis
Kahn, Louis
Kahn, Louis
Kahn, Louis
Kahn, Louis
Giảng viên Đại học Yale
Sinh năm 1901
Mất năm 1974


title: Pierreodendron kerstingii

text:
Pierreodendron kerstingii là một loài thực vật thuộc họ Simaroubaceae. Loài này có ở Bénin, Bờ Biển Ngà, Ghana, và Togo. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Hawthorne, W. 1998. Pierreodendron kerstingii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Pierreodendron
Thực vật dễ tổn thương
Thực vật Bénin
Thực vật Ghana
Thực vật Bờ Biển Ngà
Thực vật Togo


title: Hymenochirus boulengeri

text:
Hymenochirus boulengeri, tiếng Anh thường gọi là Eastern Dwarf Clawed Frog, là một loài ếch thuộc họ Pipidae.
Đây là loài đặc hữu của Cộng hòa Dân chủ Congo.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, sông ngòi, hồ nước ngọt, và đầm nước ngọt.

Chú thích

Tham khảo
 Measey, J., Tinsley, R. & Beier, M. 2004. Hymenochirus boulengeri. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Hymenochirus
Động vật đặc hữu Cộng hòa Dân chủ Congo


title: 433 TCN

text:
Năm 433 TCN là một năm trong lịch Julius.

Sự kiện

Sinh

Mất

Tham khảo

Năm 433 TCN


title: (90701) 1986 RC5

text:
{{DISPLAYTITLE:(90701) 1986 RC5}}

(90701) 1986 RC5 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henri Debehogne ở Đài thiên văn La Silla ở Chile ngày 2 tháng 9 năm 1986.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 90001–91000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1986
Được phát hiện bởi Henri Debehogne
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Prionocera cryptica

text:
Prionocera cryptica là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Nearctic.

Tham khảo

Prionocera


title: Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh

text:
Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn ( – HCMUSSH) là một thành viên của Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh – hệ thống đại học xếp hạng 158 Châu Á (QS 2021), TOP 101–150 đại học dưới 50 tuổi (QS 2021), TOP  301–500 trong 786 cơ sở giáo dục đại học hàng đầu đến từ 78 quốc gia do QS GER 2022 xếp hạng, TOP 601–800 trường đại học trên thế giới trong lĩnh vực Khoa học Xã hội (THE 2022), TOP 193 thế giới về chất lượng đầu ra của cựu sinh viên (QS GER 2022).

Trường có tiền thân là Đại học Văn khoa/ Văn khoa Đại học đường (từ năm 1957-1976, thuộc Viện Đại học Sài Gòn), Đại học Tổng hợp TP. HCM (từ năm 1976-1996). Hiện nay, Trường là trung tâm nghiên cứu, đào tạo trong lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn lớn nhất miền Nam Việt Nam.

Vào tháng 10/2021, Trường ĐH KHXH&NV chính thức công bố lộ trình tự chủ trong chiến lược phát triển Nhà trường.

Lịch sử hình thành, phát triển

Lịch sử hình thành
Sau Hiệp định Genève 1954, Trường được đặt những nền móng đầu tiên bằng việc thành lập Trường Cao đẳng dự bị Văn khoa Pháp (tháng 11 năm 1955 ) - là trường thành viên của Viện Đại học Sài Gòn. Đến ngày 1 tháng 3 năm 1957, Trường được chính thức thành lập với tên gọi Trường Đại học Văn khoa thuộc Viện Đại học Sài Gòn.

Vào tháng 10 năm 1975, Đại học Văn Khoa có nhiều thay đổi về mục tiêu, chương trình và nội dung đào tạo. Tháng 4 năm 1976, Đại học Văn khoa hợp nhất với Đại học Khoa học (Đại học Khoa học Tự nhiên bây giờ) thành Đại học Tổng hợp TP. Hồ Chí Minh, trung tâm đào tạo và nghiên cứu khoa học cơ bản lớn nhất ở các tỉnh phía nam Việt Nam.

Từ năm 1976 đến năm 1996, Trường trở thành bộ phận các ngành khoa học xã hội và nhân văn trong Đại học Tổng hợp TP. Hồ Chí Minh. Ngày 30 tháng 3 năm 1996, trường mang tên Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn thuộc hệ thống Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh theo Quyết định số 1233/QĐ-BGD&ĐT của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Ngày 20 tháng 11 năm 2017, sự kiện Kỷ niệm 60 năm hình thành và phát triển đã thu hút đông đảo lãnh đạo, thầy cô giáo, cựu sinh viên, sinh viên, đối tác tham dự - đánh dấu một cột mốc phát triển quan trọng trong lịch sử phát triển của đại học này.

Từ năm 2022, Nhà trường thực hiện tự chủ đại học với nhiều thay đổi trong quản trị đại học, đào tạo, nghiên cứu nhằm hướng đến một đại học nghiên cứu trong hệ thống Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh, nằm trong tốp đầu trong lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn của Châu Á.

Giá trị cốt lõi
Sáng tạo - Dẫn dắt - Trách nhiệm

Triết lý giáo dục
Giáo dục toàn diện - Khai phóng - Đa văn hóa

Chương trình Đại học xanh
Ngày 11 tháng 5 năm 2019, Nhà trường công bố và phát động thực hiện Chương trình Đại học Xanh. Chương trình Đại học Xanh có 3 nội dung chính gồm 3 giai đoạn đi từ nhận thức, hành động đến hình thành văn hóa xanh: (1) thực hiện chương trình thay đổi nhận thức để thích ứng với lối sống xanh, (2) tổ chức hoạt động cụ thể để bảo vệ môi trường như phân loại rác tại nguồn, cải tạo cảnh quan, hạn chế và nói không với chất nhựa dùng một lần, xây dựng không gian học tập và làm việc xanh, (3) xây dựng văn hoá sống xanh với các chương trình làm tác động đến sự thay đổi nhận thức hướng đến lối sống xanh.

Tổ chức

Phòng, ban:
Phòng Hành chính - Tổng hợp
Phòng Tổ chức cán bộ
Phòng Quản lý đào tạo
Phòng Công tác sinh viên
Phòng Kế hoạch - Tài chính
Phòng Quản trị - Thiết bị
Phòng Thanh tra - Pháp chế - Sở hữu trí tuệ
Phòng Đối ngoại và quản lý khoa học
Phòng Bảo đảm chất lượng
Phòng Truyền thông và quan hệ doanh nghiệp,

Ban Quản lý cơ sở Thủ Đức

Các khoa, bộ môn
Gồm 28 khoa, bộ môn:

Khoa Báo chí và truyền thông

Khoa Ngữ văn Anh

Khoa Ngữ văn Nga

Khoa Ngữ văn Pháp

Khoa Ngữ văn Trung Quốc

Khoa ngữ văn Đức

Khoa Hàn Quốc học

Khoa Nhật Bản học

Khoa Văn hóa học

Khoa Nhân học

Khoa Triết học

Khoa Lịch sử

Khoa Văn học

Khoa Giáo dục

Khoa Xã hội học

Khoa Quan hệ quốc tế

Khoa Thư viện - Thông tin học

Khoa Ngôn ngữ học

Khoa Việt Nam học

Khoa Đông Phương học

Khoa Công tác xã hội

Khoa Đô thị học

Khoa Du lịch

Khoa Lưu trữ học và quản trị văn phòng

Khoa Địa lý

Khoa Ngữ văn Tây Ban Nha - Italia

Khoa Khoa học liên ngành

Các trung tâm
Các trung tâm tại trường bao gồm:

Trung tâm Ngoại ngữ

Trung tâm tin học

Trung tâm Đào tạo quốc tế

Trung tâm Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực

Trung tâm Khởi nghiệp và giới thiệu việc làm

Trung tâm Hàn Quốc học

Trung tâm Nghiên cứu quốc tế

Trung tâm Nghiên cứu tôn giáo và đạo đức

Trung tâm  Nghiên cứu Thái Lan

Trung tâm Phát triển Nông thôn Saemaul - Undong

Trung tâm Văn hóa học lý luận và ứng dụng

Trung tâm Nghiên cứu Việt Nam và Đông Nam Á

Trung tâm Đào tạo nguồn nhân lực ASEAN

Trung tâm Tư vấn tuyển sinh và hỗ trợ người học

Trung tâm Nghiên cứu và hỗ trợ sức khỏe tinh thần

Thư viện
Thư viện Trường ĐH KHXH&NV có tiền thân là thư viện Đại học Văn Khoa. Tháng 4 năm 1977, Thư viện Đại học Văn Khoa hợp nhất với thư viện Trường Đại học Khoa Học thành thư viện Đại học Tổng hợp TP. HCM phục vụ cho công tác đào tạo, nghiên cứu khoa học cơ bản lớn nhất ở các tỉnh phía Nam.  Vào tháng 3 năm 1996,Thư viện Trường được tách ra từ thư viện Đại học Tổng hợp.

Thư viện là trung tâm thông tin, khoa học và là nơi lưu giữ nguồn tri thức đa dạng trong lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn và Việt Nam và thế giới. Thư viện có chức năng cung cấp tri thức và thông tin – tư liệu về các lĩnh vực khoa học xã hội trong và ngoài nước, phục vụ hoạt động đào tạo, nghiên cứu khoa học của trường. Thư viện có trách nhiệm tổ chức, quản lý, bổ sung, thu thập, bảo quản các tài liệu, sách, báo, tạp chí, băng, đĩa, các luận án đã bảo vệ tại trường, các ấn phẩm của trường và các tài liệu lưu trữ khác, hướng dẫn và quản lý công tác quyền sở hữu trí tuệ của trường....

Công ty thuộc quyền sở hữu và quản lý
Công ty TNHH Dịch vụ khoa học và Du lịch Văn khoa

Hợp tác xã Thanh niên - YouthCoop

Văn phòng Ban Liên lạc cựu sinh viên
Đây là nơi làm việc của Ban Liên lạc cựu sinh viên trường có chức năng kết nối cựu sinh viên, tổ chức các hoạt động hỗ trợ theo nhu cầu của cựu sinh viên và được đặt tại phòng B106, 10-12 Đinh Tiên Hoàng, Quận 1, TP. Hồ Chí Minh (website)

Cơ sở vật chất
Hiện nay trường có 2 cơ sở đào tạo nằm tại quận 1 và thành phố Thủ Đức:

- Cơ sở chính tại Quận 1, TP Hồ Chí Minh: gồm văn phòng Đảng ủy, Hội đồng trường, Ban Giám hiệu, các phòng/ban, khoa, bộ môn, trung tâm,… đào tạo sau đại học, đào tạo các chương trình dành cho học viên người nước ngoài, các chương trình liên kết quốc tế và sinh viên chương trình chất lượng cao. Địa chỉ liên hệ: số 10-12 Đinh Tiên Hoàng, phường Bến Nghé, quận 1, TP. Hồ Chí Minh.

- Cơ sở thành phố Thủ Đức: được quy hoạch xây dựng với diện tích 20,35 ha, nằm trong Khu đô thị Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh tại khu phố 6, phường Linh Trung, thành phố Thủ Đức, Thành phố Hồ Chí Minh - Trung tâm kinh tế - văn hóa – xã hội của cả phía Nam. Cơ sở thành phố Thủ Đức có vị trí giao thông thuận lợi bên cạnh đường quốc lộ 1 - tuyến đường nối liền 3 miền Nam, Trung, Bắc. Đây là nơi đào tạo sinh viên bậc đại học với các khu chức năng như nhà làm việc, giảng dạy, nghiên cứu, thư viện, bảo tàng, khu phức hợp thể dục thể thao, dịch vụ,…Địa chỉ liên hệ: Trường ĐH KHXH&NV, khu Đô thị Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh, phường Linh Trung, TP. Thủ Đức, TP. Hồ Chí Minh.

Lãnh đạo Nhà trường qua các thời kỳ

Hiệu trưởng

Hiệu trưởng: PGS.TS Ngô Thị Phương Lan (từ 4 tháng 5 năm 2018)

Các phó Hiệu trưởng

 TS. Phan Thanh Định - Phụ trách Kế hoạch tài chính và cơ sở vật chất.
 TS. Phạm Tấn Hạ - Phụ trách Công tác đào tạo đại học, sau đại học, khảo thí và đảm bảo chất lượng.
 TS. Lê Hoàng Dũng - Phụ trách Công tác Chính trị nội bộ, quản lý khoa học và quốc tế hóa chương trình đào tạo, công tác sinh viên; Hỗ trợ Hiệu trưởng trong công tác đối ngoại.

Các Hiệu trưởng tiền nhiệm
Giai đoạn Đại học Văn khoa (từ 1955 – 1957)

-   Nguyễn Đình Hoa (nhiệm kỳ năm 1955)

-   Nguyễn Huy Bảo (nhiệm kỳ 1955-1960)

-    Nguyễn Đăng Thục (nhiệm kỳ 1960 – 1963)

-    Bùi Xuân Bào (nhiệm kỳ 1963-1964)

-    Nguyễn Đăng Thục (nhiệm kỳ 1964)

-    Nguyễn Khắc Hoạch (nhiệm kỳ 1965 – 1975)

Giai đoạn ĐH Tổng hợp TP. Hồ Chí Minh (từ 1976 – 1996)

-     Lý Hòa (nhiệm kỳ 1976[1] - 1981)

-     Phan Hữu Dật (nhiệm kỳ 1981 - 1988)[2]

-     Nguyễn Ngọc Giao (nhiệm kỳ 1990 - 1996[3])

Giai đoạn Trường ĐH KHXH&NV (từ năm 1996 đến nay)

-     Nguyễn Quang Điển (nhiệm kỳ 1996 – 1999)

-     Ngô Văn Lệ (nhiệm kỳ 1999 - 2007)

-     Võ Văn Sen (nhiệm kỳ 2007 - 5/2018)

-  Ngô Thị Phương Lan (nhiệm kỳ 2018-nay)

Bài hát truyền thống

Bài hát truyền thống của Trường là bài hát "Tự nguyện" của nhạc sĩ Trương Quốc Khánh. Bài hát được sáng tác vào năm 1968, khi nhạc sĩ 21 tuổi. Nhạc sĩ này cũng là cựu sinh viên của Trường. Năm 2017, bà Nguyễn Mộng Thu (vợ nhạc sĩ Trương Quốc Khánh) đã đồng ý cho Trường sử dụng bài hát Tự nguyện của ông để làm bài hát truyền thống của Trường. Hiện nay, tất cả các sinh viên của Trường đều phải hát bài này trong những sự kiện lớn của Trường.

Cựu sinh viên
Trường ĐH KHXH&NV, ĐHQG-HCM được cộng đồng sinh viên đánh giá cao bởi văn hóa chia sẻ, tôn trọng con người và đề cao bản sắc cá nhân của người học. Sinh viên trường được quan tâm kiến tạo không gian học tập, nghiên cứu, trải nghiệm, giao lưu quốc tế, nghệ thuật và phụng sự xã hội. Chính vì lẽ đó, môi trường đại học này đã đào tạo nên rất nhiều nhân tài, cá nhân xuất sắc cho xã hội, đóng góp tích cực cho sự phát triển của đất nước dù ở bất kỳ giai đoạn lịch sử nào.

Trong số những sinh viên đã tốt nghiệp tại Trường, nhiều người đã trở thành những chính trị gia nổi tiếng:

Văn học, Nghệ thuật
Bên cạnh đó, nhiều sinh viên tốt nghiệp từ Trường cũng có nhiều đóng góp cho nền văn học - nghệ thuật : nhạc sĩ Trần Long Ẩn (1943), nhạc sĩ Vũ Đức Sao Biển (1948 - 2020), nhạc sĩ Tôn Thất Lập (1942-2023), nghệ sĩ nhân dân Bạch Tuyết (1945), nhạc sĩ Đức Huy (1947), nhà văn Dương Thụy (1975), nhà thơ Thái Thăng Long, nhà văn Bích Ngân, nhà thơ Trương Nam Hương, nhà báo Huỳnh Dũng Nhân, nhà thơ Lê Minh Quốc, nhà biên kịch Dương Cẩm Thúy, đạo diễn Huỳnh Ngọc Xum, ca sĩ Hồ Trung Dũng (1982), Á hậu 1 Hoa hậu Việt Nam 2006 Lưu Bảo Anh (1982), ca sĩ - diễn viên Hari Won (1985), Người mẫu - Hoa khôi Áo dài Việt Nam 2014 Trần Ngọc Lan Khuê (1992), Hoa hậu Hòa bình Quốc tế 2021 Nguyễn Thúc Thùy Tiên (1998), Hoa hậu Thế giới Việt Nam 2022 Huỳnh Nguyễn Mai Phương (1999), MC Hoài Anh (1980), MC Tấn Tài (1983), diễn viên Đinh Ngọc Diệp, người mẫu - diễn viên Ribi Sachi (1990), diễn viên Trần Tấn Vinh (Vinh Trần) - trưởng nhóm diễn viên Anh Thám Tử (1994), ca sĩ Orange(1997), á hậu Hoàng Oanh, MC Xuân Hiếu, MC Minh Phương...

Xem thêm
 Danh sách trường đại học công lập tại Việt Nam
Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh: https://vnuhcm.edu.vn/

Tham khảo

Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh
Trường đại học và cao đẳng tại Thành phố Hồ Chí Minh
Đại học và Cao đẳng Việt Nam theo phân ngành
Khởi đầu năm 1955 ở Việt Nam


title: Tillandsia tectorum

text:
Tillandsia tectorum là một loài thuộc chi Tillandsia.

Giống
 Tillandsia 'Enano'
 Tillandsia 'Sweet Isabel'

Chú thích

Tham khảo

BSI Cultivar Registry  Truy cập 11 tháng 10 năm 2009

T
Thực vật Ecuador
Thực vật Peru
Thực vật được mô tả năm 1877


title: Baliosus holtzi

text:
Baliosus holtzi là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Pic mô tả khoa học năm 1934.

Chú thích

Tham khảo

Baliosus


title: Bussière-Boffy

text:
Bussière-Boffy () là một xã của tỉnh Haute-Vienne, thuộc vùng Nouvelle-Aquitaine, miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Haute-Vienne

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Haute-Vienne


title: Vall de Boí

text:
Vall de Boí () là một thung lũng hẹp, dốc và một đô thị nhỏ trong tỉnh Lleida, thuộc cộng đồng tự trị Catalonia, phía bắc Tây Ban Nha. Nó thuộc comarca (hạt) Alta Ribagorça, nằm trên các cạnh của dãy núi Pyrénées. Đây là đô thị lớn nhất của khu vực, với thị trấn chính là Barruera.

Thung lũng được biết đến với chín nhà thờ La Mã cổ đại, là nơi tập trung công trình kiến trúc La Mã dày đặc nhất châu Âu đã được UNESCO công nhận là Di sản thế giới vào ngày 30 Tháng 11 năm 2000.

Hành chính
Vall de Boí có hành chính như sau:
Barruera, 219 làng
Boí, 221 làng
Les Cabanasses, 6 làng
Caldes de Boí, 5 làng
Cardet, 12 làng
Cóll, 37 làng
Durro, 110 làng
Erill la Vall, 98 làng
Pla de l'Ermita, 133 làng
Saraís, 8 làng
Taüll, 273 làng
Other, 7 làng

Tham khảo

Liên kết ngoài
Official page of the Vall de Boí
Map and links to information on the churches
Guide to the Romanesque of Catalonia.

Di sản thế giới tại Tây Ban Nha
Alta Ribagorça


title: Opostegoides epistolaris

text:
Opostega epistolaris là một loài bướm đêm thuộc họ Opostegidae. Nó được Edward Meyrick miêu tả năm 1911. Nó được tìm thấy ở Mysore ở Ấn Độ.

Con trưởng thành bay vào tháng 5.

Chú thích

Tham khảo

Opostegoides


title: Adicella pandaros

text:
Adicella pandaros là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Chú thích

Adicella


title: Hanna Laslo

text:
Hanna Laslo (), sinh ngày 14.6.1953, là một nữ diễn viên điện ảnh và diễn viên hài kịch người Israel, đã đóng vai chính trong các phim và các shows giải trí.

Laslo lớn lên ở thành phố cảng Jaffa và đã phục vụ trong đội nhạc miền nam của quân đội Israel trong các năm 1972-1973.

Trong các thập niên 1980 và 1990, chị nổi tiếng về các vai diễn trong các kịch vui, như các vai 'Grandmother Zapta' và 'Clara the cleaning woman', diễn tại các rạp hát và chiếu trên truyền hình Israel.

Laslo đã diễn xuất trong nhiều phim của Israel như:
 1975: Giv'at Halfon Eina Ona
 1977: Hatzilu Et HaMatzil (Rescue the Lifeguard)
 1978: Belfer
 1978: Millioner Betzarot
 1981: Am Yisrael Hai
 1983: Kuni Leml B'Kahir (Kuni Leml in Cairo)
 2003: Alila
 2005: Free Zone
 2008: Shiva
 2008: Adam Resurrected

Năm 2004, chị làm người điều khiển chương trình Trò chơi truyền hình "The Weakest Link" phiên bản Israel của truyền hình Anh.

Năm 2005, Laslo đoạt giải cho nữ diễn viên xuất sắc nhất (Liên hoan phim Cannes) cho vai diễn trong phim "Free Zone" của đạo diễn Amos Gitai.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Sinh năm 1953
Nữ diễn viên kịch Israel
Nữ diễn viên điện ảnh Israel
Nữ diễn viên truyền hình Israel

Nhân vật còn sống
Người dẫn talk show truyền hình


title: Semiotus insignis

text:
Semiotus insignis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1857.

Chú thích

Tham khảo

Semiotus


title: Lanmérin

text:
Lanmérin () là một xã của tỉnh Côtes-d’Armor, thuộc vùng Bretagne, tây bắc Pháp.

Dân số
Người dân ở Lanmérin được gọi là Lanmérinois.

Xem thêm
Xã của tỉnh Côtes-d’Armor

Tham khảo

Liên kết ngoài
Official website
French Ministry of Culture list for Lanmérin

Lanmerin


title: Breest

text:
Breest là một đô thị thuộc huyện Mecklenburgische Seenplatte (trước thuộc Vorpommern-Greifswald (trước thuộc Demmin)), bang Mecklenburg-Vorpommern, Đức. Đô thị Breest có diện tích 9,38 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 181 người.

Tham khảo

Xã của bang Mecklenburg-Vorpommern
Xã và đô thị ở huyện Mecklenburgische Seenplatte


title: Tales

text:
Tales là một đô thị trong tỉnh Castellón, Cộng đồng Valencia, Tây Ban Nha. Đô thị Tales có diện tích 14,7 km², dân số theo điều tra năm 2010 của Viện thống kê quốc gia Tây Ban Nha là 893 người. Đô thị Tales nằm ở khu vực có độ cao 242 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Đô thị ở Castellón


title: Kentrochrysalis streckeri

text:
Kentrochrysalis streckeri là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Loài này có ở Mông Cổ, vùng Viễn Đông Nga, đông bắc Trung Quốc và Triều Tiên.

Sải cánh dài 88–90 mm. In Khabarovsk in Nga there is one full generation con trưởng thành bay từ tháng 5 đến tháng 7, with a partial second generation in tháng 8 in some years.

Ấu trùng ăn Fraxinus (bao gồm Fraxinus mandshurica), Ligustrum and Syringa species in Primorskiy Kray.

Chú thích

Tham khảo

Kentrochrysalis


title: DMOZ

text:
Dự án thư mục mở (Open Directory Project,ODP), còn được biết tới với tên Dmoz (viết tắt của directory.mozilla.org, - tên miền gốc của dự án), là một dự án thư mục website đa ngôn ngữ mở. Dự án này vốn là của Netscape nhưng lại được điều hành và hoạt động bởi cộng đồng các tình nguyện viên làm nhiệm vụ biên tập nội dung.

Dmoz sử dụng việc một hệ thống phân cấp thư mục để liệt kê các website. Các website có chủ đề tương tự nhau có thể được liệt kê vào các thư mục mà có thể chứa các thư mục nhỏ hơn.

Xem thêm
 Danh sách thư mục website

Ghi chú

Liên kết ngoài

The Open Directory Project
Open Directory Project Blog

Danh bạ web
Các ứng dụng Internet thành lập năm 1998
Mozilla
Website đa ngôn ngữ
Dự án nội dung mở
Netscape
AOL


title: Monolepta maculosa

text:
Monolepta maculosa là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Allard miêu tả khoa học năm 1890.

Chú thích

Tham khảo

Monolepta


title: Acrocercops chrysophylli

text:
Acrocercops chrysophylli là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae. Nó được tìm thấy ở Nam Phi và Zimbabwe.

Ấu trùng ăn Chrysophyllum gorungosanum. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

Chú thích

Tham khảo

Acrocercops
Động vật Zimbabwe


title: Tây Hạ, Ngân Xuyên

text:
Tây Hạ (tiếng Trung: 西夏区, Hán Việt: Tây Hạ khu) là một quận thuộc địa cấp thị Ngân Xuyên, Khu tự trị dân tộc Hồi Ninh Hạ, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Tây Hạ có diện tích 987 km2 và dân số khoảng 200.000 người

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Ninh Hạ
Khu Trung Quốc


title: Đơn vị kinh doanh chiến lược

text:
SBU hay strategic business unit là các "đơn vị kinh doanh chiến lược"; một khái niệm căn bản của quản trị, quản trị chiến lược. Mỗi đơn vị kinh doanh được xây dựng khác nhau và định vị trên các so sánh các mô hình, các ma trận khác nhau.

Sử dụng SBU trên Ma trận Boston
Mục tiêu chính của ma trận Boston theo phương pháp của Boston Consullting Group (BCG) là xác định những yêu cầu về vốn đầu tư (dòng tiền) và những nơi có thể tạo ra nguồn đầu tư ở lĩnh vực kinh doanh khác nhau trong cấu trúc kinh doanh của công ty. Phương pháp này bao gồm ba bước:
 Xác định các lĩnh vực và đơn vị kinh doanh chiến lược, đánh giá triển vọng và tương lai của chúng.
 Dựa vào sơ đồ phân loại và sắp xếp các SBU trên ma trận.
 Xây dựng các mục tiêu chiến lược cho loại SBU.

Mặc dù một SBU thông thường hay được thấy nó là một đơn vị kinh doanh độc lập (Công ty), hoặc là một nhóm các đơn vị kinh doanh cùng trong một mảng, và vì thế nó có chiến lược riêng của mình, và hạch toán lợi nhuận riêng, nhưng bản chất khi tạo ra SBU hoặc liên kết hay hợp nhất để có được SBU này là vì lý do nó nằm trong chiến lược tổng thể của Công ty mẹ- lúc này thì sẽ gọi là một Tập đoàn hay Group. Mục đích chính của nó là để tạo ra sức mạnh cạnh tranh cho cả Tập đoàn, chứ không vì lợi nhuận cho dù bản thân có thể sinh lời tự nhiên như cần thiết phải thế.

Ví dụ làm rõ hơn: Mặc dù một SBU thông thường hay được thấy nó là một đơn vị kinh doanh độc lập (Công ty), hoặc là một nhóm các đơn vị kinh doanh cùng trong một mảng, và vì thế nó có chiến lược riêng của mình, và hạch toán lợi nhuận riêng, nhưng bản chất khi tạo ra SBU hoặc liê kết hay hợp nhất để có được SBU này là vì lý do nó nằm trong chiến lược tổng thể của Công ty mẹ- lúc này thì sẽ gọi là một Tập đoàn hay Group. Mục đích chính của nó là để tạo ra sức mạnh cạnh tranh cho cả Tập đoàn, chứ không vì lợi nhuận cho dù bản thân có thể sinh lời tự nhiên như cần thiết phải thế.

Cụ thể như Tasco là công ty xây dựng hạ tầng giao thông, làm khu đô thị, đầu tư cho công ty con là Tasco Thành Công vào khai thác là mỏ đá ở Quảng Bình (năm 2014). Việc này giúp cho công ty Tasco mẹ ổn định chủ động được nguồn cung cấp một đầu vào quan trọng cho mình ở mảng hoạt động chính là đá rải đường khi làm đường sá, cầu cống. Tasco Thành Công này khi thành lập hoạt động này vẫn tính toán để có hiệu quả kinh doanh sinh lời như một thực thể độc lập và sẽ bán sản phẩm không chỉ cho Tasco, nhưng tất nhiên nó ưu tiên phục vụ và là bảo đảm an toàn nguồn vật liệu cho Công ty mẹ. Có thể tham khảo ví dụ khác với SBU đó là về Pepsi khi làm điện thoại là Pepsiphone, thì đây lại không phải là SBU, mà chỉ là hoạt động kinh doanh để tận dụng và phát triển thương hiệu (http://www.amica.vn/goc-nhin-chuyen-gia/cung-giai-ma-ve-chien-luoc-voi-dien-thoai-pepsi-phone-n6-647)

Tham khảo
(http://www.amica.vn/goc-nhin-chuyen-gia/cung-giai-ma-ve-chien-luoc-voi-dien-thoai-pepsi-phone-n6-647)

Quản trị chiến lược


title: Boloria natazhati

text:
Boloria natazhati là một loài bướm ngày thuộc họ Nymphalidae. Nó được tìm thấy ở tây bắc Canada as far phía nam as miền bắc British Columbia.

Sải cánh dài 32–44 mm. Chúng bay từ giữa-tháng 6 đến tháng 7.

Ấu trùng có lẽ ăn các loài Dryas integrifolia.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Cryptic Fritillary , Butterflies và Moths of North America

Boloria
Bướm Bắc Mỹ
Bướm Canada


title: .ve

text:
.ve là tên miền quốc gia cấp cao nhất (ccTLD) của Venezuela.

Đăng ký được phép mà không có giới hạn, chỉ ở cấp 3:
.com.ve
.net.ve
.org.ve
.info.ve
.co.ve
.web.ve

Tham khảo

Liên kết ngoài
 IANA.ve whois information
 .ve domain registration website

V e
Ve

sv:Toppdomän#V


title: Naharlagun

text:
Naharlagun là một thị trấn thống kê (census town) của quận Papum Pare thuộc bang Arunachal Pradesh, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Naharlagun có dân số 26.912 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Naharlagun có tỷ lệ 69% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 74%, và tỷ lệ cho phái nữ là 62%. Tại Naharlagun, 15% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Arunachal Pradesh


title: Oecetis orthos

text:
Oecetis orthos là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Chú thích

Tham khảo

Oecetis


title: Andrena sericata

text:
Andrena sericata là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Imhoff mô tả khoa học năm 1868.

Chú thích

Tham khảo

S
Động vật được mô tả năm 1868


title: Danh sách tiểu hành tinh: 15601–15700

text:
|-
| 15601 - ||  || 7 tháng 4 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 15602 - ||  || 7 tháng 4 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 15603 - ||  || 7 tháng 4 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 15604 Fruits ||  || 7 tháng 4 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 15605 - ||  || 7 tháng 4 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 15606 Winer ||  || 11 tháng 4 năm 2000 || Fountain Hills || C. W. Juels
|-
| 15607 - ||  || 7 tháng 4 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 15608 Owens ||  || 7 tháng 4 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 15609 Kosmaczewski ||  || 7 tháng 4 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 15610 - ||  || 7 tháng 4 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 15611 - ||  || 7 tháng 4 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 15612 - ||  || 7 tháng 4 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 15613 - ||  || 12 tháng 4 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 15614 Pillinger ||  || 7 tháng 4 năm 2000 || Anderson Mesa || LONEOS
|-
| 15615 - ||  || 25 tháng 4 năm 2000 || Đài thiên văn Zvjezdarnica Višnjan || K. Korlević
|-
| 15616 - ||  || 27 tháng 4 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 15617 Fallowfield ||  || 27 tháng 4 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 15618 Lorifritz ||  || 27 tháng 4 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 15619 Albertwu ||  || 28 tháng 4 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 15620 Beltrami ||  || 29 tháng 4 năm 2000 || Prescott || P. G. Comba
|-
| 15621 Erikhovland ||  || 29 tháng 4 năm 2000 || Haleakala || NEAT
|-
| 15622 Westrich ||  || 27 tháng 4 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 15623 - ||  || 28 tháng 4 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 15624 Lamberton ||  || 28 tháng 4 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 15625 - ||  || 27 tháng 4 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 15626 - ||  || 29 tháng 4 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 15627 Hong ||  || 29 tháng 4 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 15628 Gonzales ||  || 29 tháng 4 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 15629 Sriner ||  || 29 tháng 4 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 15630 Disanti ||  || 24 tháng 4 năm 2000 || Anderson Mesa || LONEOS
|-
| 15631 Dellorusso ||  || 24 tháng 4 năm 2000 || Anderson Mesa || LONEOS
|-
| 15632 Magee-Sauer ||  || 26 tháng 4 năm 2000 || Anderson Mesa || LONEOS
|-
| 15633 - ||  || 2 tháng 5 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 15634 - ||  || 6 tháng 5 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 15635 Andrewhager ||  || 7 tháng 5 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 15636 - ||  || 7 tháng 5 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 15637 - ||  || 6 tháng 5 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 15638 - ||  || 5 tháng 5 năm 2000 || Socorro || LINEAR
|-
| 15639 - || 2074 P-L || 24 tháng 9 năm 1960 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 15640 - || 2632 P-L || 24 tháng 9 năm 1960 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 15641 - || 2668 P-L || 24 tháng 9 năm 1960 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 15642 - || 2679 P-L || 24 tháng 9 năm 1960 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 15643 - || 3540 P-L || 17 tháng 10 năm 1960 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 15644 - || 4157 P-L || 24 tháng 9 năm 1960 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 15645 - || 4163 P-L || 24 tháng 9 năm 1960 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 15646 - || 4555 P-L || 24 tháng 9 năm 1960 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 15647 - || 4556 P-L || 24 tháng 9 năm 1960 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 15648 - || 6115 P-L || 24 tháng 9 năm 1960 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 15649 - || 6317 P-L || 24 tháng 9 năm 1960 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 15650 - || 6725 P-L || 24 tháng 9 năm 1960 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 15651 Tlepolemos || 9612 P-L || 22 tháng 10 năm 1960 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 15652 - || 1048 T-1 || 25 tháng 3 năm 1971 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 15653 - || 1080 T-1 || 25 tháng 3 năm 1971 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 15654 - || 1176 T-1 || 25 tháng 3 năm 1971 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 15655 - || 2209 T-1 || 25 tháng 3 năm 1971 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 15656 - || 3277 T-1 || 26 tháng 3 năm 1971 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 15657 - || 1125 T-2 || 29 tháng 9 năm 1973 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 15658 - || 1265 T-2 || 29 tháng 9 năm 1973 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 15659 - || 2141 T-2 || 29 tháng 9 năm 1973 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 15660 - || 3025 T-2 || 30 tháng 9 năm 1973 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 15661 - || 3281 T-2 || 30 tháng 9 năm 1973 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 15662 - || 4064 T-2 || 29 tháng 9 năm 1973 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 15663 Periphas || 4168 T-2 || 29 tháng 9 năm 1973 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 15664 - || 4050 T-3 || 16 tháng 10 năm 1977 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 15665 - || 4094 T-3 || 16 tháng 10 năm 1977 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 15666 - || 5021 T-3 || 16 tháng 10 năm 1977 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 15667 - || 5046 T-3 || 16 tháng 10 năm 1977 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 15668 - || 5138 T-3 || 16 tháng 10 năm 1977 || Palomar || C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels
|-
| 15669 Pshenichner ||  || 19 tháng 9 năm 1974 || Nauchnij || L. I. Chernykh
|-
| 15670 - ||  || 30 tháng 9 năm 1975 || Palomar || S. J. Bus
|-
| 15671 - ||  || 12 tháng 3 năm 1977 || Kiso || H. Kosai, K. Hurukawa
|-
| 15672 Sato-Norio ||  || 12 tháng 3 năm 1977 || Kiso || H. Kosai, K. Hurukawa
|-
| 15673 Chetaev ||  || 8 tháng 8 năm 1978 || Nauchnij || N. S. Chernykh
|-
| 15674 - ||  || 2 tháng 9 năm 1978 || La Silla || C.-I. Lagerkvist
|-
| 15675 Goloseevo ||  || 27 tháng 9 năm 1978 || Nauchnij || L. I. Chernykh
|-
| 15676 Almoisheev ||  || 8 tháng 10 năm 1978 || Nauchnij || L. I. Chernykh
|-
| 15677 - ||  || 14 tháng 10 năm 1980 || Nanking || Purple Mountain Observatory
|-
| 15678 - || 1981 DM || 28 tháng 2 năm 1981 || Siding Spring || S. J. Bus
|-
| 15679 - ||  || 28 tháng 2 năm 1981 || Siding Spring || S. J. Bus
|-
| 15680 - ||  || 1 tháng 3 năm 1981 || Siding Spring || S. J. Bus
|-
| 15681 - ||  || 2 tháng 3 năm 1981 || Siding Spring || S. J. Bus
|-
| 15682 - ||  || 2 tháng 3 năm 1981 || Siding Spring || S. J. Bus
|-
| 15683 - ||  || 2 tháng 3 năm 1981 || Siding Spring || S. J. Bus
|-
| 15684 - ||  || 2 tháng 3 năm 1981 || Siding Spring || S. J. Bus
|-
| 15685 - ||  || 1 tháng 3 năm 1981 || Siding Spring || S. J. Bus
|-
| 15686 - ||  || 1 tháng 3 năm 1981 || Siding Spring || S. J. Bus
|-
| 15687 - ||  || 1 tháng 3 năm 1981 || Siding Spring || S. J. Bus
|-
| 15688 - ||  || 24 tháng 10 năm 1981 || Palomar || S. J. Bus
|-
| 15689 - ||  || 25 tháng 10 năm 1981 || Palomar || S. J. Bus
|-
| 15690 - ||  || 15 tháng 5 năm 1982 || Palomar || Palomar
|-
| 15691 Maslov ||  || 14 tháng 10 năm 1982 || Nauchnij || L. G. Karachkina
|-
| 15692 - || 1984 RA || 1 tháng 9 năm 1984 || Palomar || M. A. Barucci
|-
| 15693 - ||  || 23 tháng 9 năm 1984 || La Silla || H. Debehogne
|-
| 15694 - ||  || 7 tháng 9 năm 1985 || La Silla || H. Debehogne
|-
| 15695 Fedorshpig ||  || 11 tháng 9 năm 1985 || Nauchnij || N. S. Chernykh
|-
| 15696 - ||  || 26 tháng 8 năm 1986 || La Silla || H. Debehogne
|-
| 15697 - ||  || 27 tháng 8 năm 1986 || La Silla || H. Debehogne
|-
| 15698 - ||  || 28 tháng 8 năm 1986 || La Silla || H. Debehogne
|-
| 15699 - ||  || 6 tháng 11 năm 1986 || Anderson Mesa || E. Bowell
|-
| 15700 - || 1987 QD || 24 tháng 8 năm 1987 || Palomar || S. Singer-Brewster
|-

Tham khảo


title: Gonomyia piscator

text:
Gonomyia piscator là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Gonomyia
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Narboneta

text:
Narboneta là một đô thị trong tỉnh Cuenca, cộng đồng tự trị Castile-La Mancha Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là người với mật độ người/km². Đô thị này có cự ly km so với tỉnh lỵ Cuenca.

Tham khảo

Đô thị ở Cuenca


title: Kermia thespesia

text:
Kermia thespesia là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

thespesia


title: Cơ

text:
Cơ trong tiếng Việt có thể là:

 Tên gọi tắt của cơ học, cơ khí
 Hệ cơ trong cơ thể động vật và con người.
 Một họ người: họ Cơ.
 Một đơn vị tổ chức quân đội thời phong kiến: Cơ (quân sự).
 Tên của một chất của bộ bài Tây: Cơ (chất).
 Tên của một dụng cụ chơi bi-a.
 Những từ khác như cơ hội, cơ cực...


title: Libnotes subfamiliaris

text:
Libnotes subfamiliaris là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Libnotes
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Morula biconica

text:
Morula (Habromorula) biconica, tên tiếng Anh: biconic rock shell, là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Muricidae, họ ốc gai.

Miêu tả
Kích thước vỏ ốc trong khoảng 13 mm và 30 mm

Phân bố
Loài này có ở Ấn Độ Dương dọc theo Réunion, Madagascar, lưu vực Mascarene và hải vực Ấn Độ Dương-Tây Thái Bình Dương.

Chú thích

Tham khảo
 Dautzenberg, Ph. (1929). Mollusques testaces marins de Madagascar. Faune des Colonies Francaises, Tome III
 Drivas, J. & M. Jay (1988). Coquillages de La Réunion et de l'île Maurice

Liên kết ngoài
 Gastropods.com: Habromorula biconica; truy cập: 17 tháng 11 năm 2010

Morula
Động vật được mô tả năm 1832


title: Caumont, Eure

text:
Caumont  là một xã thuộc tỉnh Eure trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Eure

Tham khảo

Xã của Eure


title: Chamberaud

text:
Chamberaud là một xã thuộc tỉnh Creuse trong vùng Nouvelle-Aquitaine miền trung nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Creuse

Tham khảo

Liên kết ngoài
Personal website about Chamberaud
Chamberaud on the Quid website

Xã của Creuse


title: Cherepovets

text:
Cherepovets (tiếng Nga: Череповец) là một thành phố Nga. Thành phố này thuộc chủ thể Vologda Oblast. Thành phố có dân số 311.869 người (theo điều tra dân số năm 2002. Đây là thành phố lớn thứ 61 của Nga theo dân số năm 2002.

Tham khảo

Thành phố của Nga
Tỉnh Vologda


title: Meladema lanio

text:
Meladema lanio là một loài bọ cánh cứng thuộc họ Dytiscidae. Nó là loài đặc hữu của Bồ Đào Nha.

Chú thích

Tham khảo

 Foster, G. 1996. Meladema lanio. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 10 tháng 8 năm 2007.

Bọ nước
Động vật Bồ Đào Nha
Meladema
Động vật được mô tả năm 1938


title: Việt âm thi tập

text:
Việt âm thi tập (Tập thơ ghi lại âm thanh của nước Việt) là tuyển tập thơ viết bằng chữ Hán do Phan Phu Tiên và Chu Xa kế tục biên soạn. Đây là bộ hợp tuyển "đầu tiên"  trong số ba bộ xuất hiện kế tiếp ở thế kỷ 15, đó là: Việt âm thi tập, Tinh tuyển chư gia luật thi và Trích diễm thi tập.

Giới thiệu sơ lược
Sau khi cuộc khởi nghĩa Lam Sơn thành công (1428), "vì binh lửa, số thơ (của các thi gia) còn lại chỉ được một hai phần nghìn", cho nên Phan Phu Tiên (lúc bấy giờ đang làm việc ở Viện Quốc Sử) bèn ra công thu thập lại, đến năm 1433 thì hoàn thành. Sau đó, ông đặt tên sách, viết lời tựa và định đem khắc in thì được bổ làm An phủ sứ ở Thiên Trường (Nam Định ngày nay), rồi ở Hoan Châu (Nghệ An-Hà Tĩnh ngày nay), nên đành phải gác lại.

Năm 1446, Thị ngự sử Chu Xa nhận thấy "Việt âm thi tập do quan làm sử trước kia là Phan Phu Tiên biên soạn còn chưa được đầy đủ", vì thế đã ra công sưu tập thêm, đến năm 1459 thì xong, được Lý Tử Tấn viết tựa, hiệu chính và điểm lời phê bình, và được vua Lê Nhân Tông cho phép in vào năm đó.

Về sau, khi các bản khắc lần đầu đều thất lạc hết, một nhóm người có tâm huyết đã cùng nhau cho khắc in lại (1729), nhưng cũng không giữ được. Hiện nay, ở Thư viện Viện Nghiên cứu Hán Nôm (Hà Nội) chỉ còn lưu giữ được một bản nhưng không đầy đủ (chỉ còn 3 quyển), mang ký hiệu số A. 1925.

Căn cứ bài biểu dâng sách của Chu Xa, thì Việt âm thi tập gồm 6 quyển, với 624 bài thơ của 119 nhà thơ dưới các triều đại, từ Trần đến Lê sơ. Có thơ của người làm quan và không làm quan, của người Việt Nam làm quan ở Trung Quốc và của người Trung Quốc đi sứ sang Việt Nam. Mỗi nhà thơ đều có chua tiểu sử, và sau mỗi bài đều có chua điển tích. Tuy nhiên, theo lời của Lý Tử Tấn, thì sách có hơn 700 bài. Chưa rõ vì sao có sự chênh lệch đó.

Về phương pháp, từ sắp xếp đến trình bày, đều theo quan điểm Nho giáo, có nghĩa các tác gia là vua thì được để lên đầu, sau đó mới tới các thi gia thuộc các tầng lớp khác.

Thông tin về bản A. 1925
Bản A. 1925 in bằng ván gỗ, giấy dó khổ 24 cm x 16 cm, tổng cộng 68 tờ, mỗi tờ 2 trang, mỗi trang 10 dòng.

Trong sách ngoài phần thơ của các thi gia, có hai bài tựa (của Phan Phu Tiên và Lý Tử Tấn), một bài biểu dâng sách (của Chu Xa) và mục lục. Xem mục lục thì thấy:

Quyển I: các thi gia là các vua Trần và Hồ, gồm 8 nhà với 73 bài thơ.
Quyển II: các thi gia triều Trần, gồm 11 nhà với 99 bài thơ.
Quyển III: các thi gia triều Trần (tiếp), triều Hồ và phần bổ di (bổ sung những bài còn sót), gồm 35 nhà với 116 bài thơ.
Quyển IV: các thi gia triều Hậu Lê, gồm 6 nhà với 81 bài thơ.
Quyển V: các thi gia triều Hậu Lê (tiếp), gồm 14 nhà với 85 bài thơ.
Quyển IV: các thi gia triều Hậu Lê (tiếp), gồm 24 nhà với 120 bài thơ.

Ngoài ra còn có phần Phụ lục, gồm thơ của người Việt Nam làm quan ở Trung Quốc (2 nhà với 12 bài), và thơ của người Trung Quốc làm khi đi sứ sang Việt Nam (19 nhà với 38 bài).

Tuy nhiên, như trên đã nói, bản sách A. 1925 chỉ có đủ 3 quyển đầu, gồm 288 bài thơ của 54 thi gia mà thôi.

Giá trị
Bộ Việt âm thi tập là một vốn cổ quý giá, không những về thơ văn, mà nó còn là một tài liệu quý hiếm về cả mặt sử học, vì lời chú dẫn có trong sách. Ngoài ra, nó cho biết kỹ thuật in ấn của Việt Nam lúc bấy giờ. Song, ưu điểm nổi bật hơn cả của Việt âm thi tập, đó là niềm tự hào về truyền thống văn hóa của dân tộc Việt, nhất là về tiếng nói đặc sắc mang vẻ đẹp và tâm hồn Việt Nam. Ngày nay, có thể nói phần lớn thơ ca ở thời đại Trần-Hồ và đầu đời Lê còn giữ lại được cũng là nhờ Việt âm thi tập.

Xem thêm
Tinh tuyển chư gia luật thi
Trích diễm thi tập
Phan Phu Tiên
Chu Xa

Sách tham khảo
Phan Huy Chú, Lịch triều hiến chương loại chí (Tập 3, phần "Văn tịch chí"). Nhà xuất bản Khoa học xã hội, 1992.
Trần Văn Giáp, Tìm hiểu kho sách Hán Nôm. Nhà xuất bản Khoa học xã hội, 2003.
Nguyễn Huệ Chi, mục từ: "Việt âm thi tập" trong Từ điển văn học (bộ mới). Nhà xuất bản Thế giới, 2004.

Chú thích

Tuyển tập thơ văn Việt Nam
Tập thơ Việt Nam
Văn học Việt Nam thời Lê sơ


title: Đại học Hokkaidō

text:
Đại học Hokkaido (tiếng Nhật - 北海道大学 - Hokkaidō daigaku, hoặc viết tắt là  北大 - Hokudai) là trường đại học quốc gia hàng đầu Nhật Bản và cũng là trường nằm trong nhóm 7 Đại học Quốc gia. Trường nằm ở trung tâm Sapporo gần phía bắc của nhà ga Sapporo khoảng 2,4 km.

Lịch sử

Đại học Hokkaido được William S. Clark thành lập năm 1876 với tên gọi là  với 5 khoa và một lớp đầu tiên có 24 sinh viên. Ngày 11 tháng 4 năm 1918, vào thời kỳ Taishō, nó trở thành  và là một trong 9 trường Đại học Hoàng gia. Khoa Y (School of Medicine) được thành lập năm 1919, cùng lúc Cao đẳng Nông nghiệp (Agricultural College) đổi thành Khoa Nông nghiệp. Năm 1947, thành lập Khoa Kỹ thuật, Khoa Khoa học, và Khoa Luật và Văn học, khi đó trường đổi tên thành Đại học Hokkaido. Năm 1953, Khoa sau đại học (Graduate School) được thành lập.

Từ năm 2004, Trường được sáp nhập thành đại học quốc gia theo luật mới áp dụng cho tất cả các trường đại học quốc gia. Mặc dù sáp nhập để tăng tính độc lập và tự chủ về tài chính nhưng Đại học Hokkaido vẫn chịu sự quản lý của Bộ Giáo dục Nhật Bản.

Các Khoa/trường sau đại học

Khoa
Văn thư
Giáo dục
Luật
Kinh tế
Y học
Nha
Kỹ thuật
Thú Y
Khoa học thủy sản
Nông nghiệp
Khoa học Dược
Khoa học

Trường

Văn thư
Giáo dục
Luật
Quản trị kinh doanh và Kinh tế
Y
Nha
Kỹ thuật
Thú Y
International Media and Communication
Công nghệ và khoa học thông tin
Khoa học Thủy sản
Environmental Khoa học Trái đất
Khoa học
Khoa học dược
Nông nghiệp
Khoa học đời sống  (Life Science)
Chính sánh công cộng

Cơ sở

Sapporo
Trụ sở chính đặt tại Sapporo nằm về phía bắc nhà ga Sapporo, và điều hành tất cả các chương trình của Đại học Hokkaido trừ khoa Khoa học thủy sản, cũng như trường sau đại học Khoa học thủy sản.

Hakodate
Cơ sở ở thành phố Hakodate nằm về phía nam của Hokkaidō gồm khoa/trường sau đại học về Khoa học thủy sản. Tuy nhiên, các sinh viên theo học ngành này sẽ bắt đầu chương trình học tại đây từ học kỳ 2 của năm thứ 1, vì sinh viên năm thứ một trong học kỳ đầu tiên phải tham gia các khoá về các môn khai phóng ở cơ sở Sapporo.

Triết lý giáo dục

Cựu sinh viên
Kanzo Uchimura, Christian evangelist, founder of Non-church Christianity Movement
Akira Ifukube, composer
Nitobe Inazo, the author of Bushido: the Soul of Japan, a Quaker
Ryuzo Yanagimachi, cloning pioneer
Mamoru Mohri, astronaut
Arishima Takeo, novelist
Hiroshi Ishii, computer scientist

Giải trí
Hokkaido University Botanical Gardens

Kiên kết ngoài

Hokkaido University , official website
Hokkaido University International Students Association (HUISA)

Tham khảo

 Hokkaido University (March, 2005) Handbook for International Students
 Sapporo

Cơ sở giáo dục thành lập năm 1876
Đại học Quốc gia Nhật Bản
Đại học Quốc gia Nhật Bản (nhóm 7)
Đại học và Cao đẳng ở Hokkaidō
Sapporo


title: Osmia ferruginea

text:
Osmia ferruginea là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Latreille mô tả khoa học năm 1811.

Chú thích

Tham khảo

Osmia
Động vật được mô tả năm 1811


title: Hypsipyla grandella

text:
Hypsipyla grandella là một loài bướm đêm thuộc họ Pyralidae. Nó được tìm thấy ở miền nam Florida (Hoa Kỳ), phân bố nhiều ở quần đảo Tây Ấn, Sinaloa và miền nam Mexico, miền trung Hoa Kỳ, và Nam Mỹ ngoại trừ Chile.
Ấu trùng đục thân cây Tuyết tùng non (loài (Swietenia spp.) và (Cedrela spp.)).

Chú thích

Tham khảo

 mahogany shoot borer on the UF / IFAS Featured Creatures Web site

Hypsipyla
Động vật được mô tả năm 1848