title: Mắm nhĩ

text:
Mắm nhĩ, mắm nhỉ, còn gọi là mắm kéo lù hay nước mắm cốt là loại nước mắm có độ đạm rất cao, vị ngọt nhẹ, màu vàng rơm đến vàng nhạt, trong và có mùi đặc trưng. Mắm nhĩ ít khi được bán trên thị trường mà thường được các nhà thùng sử dụng để pha đấu với các loại nước mắm thấp đạm khác cho ra các sản phẩm nước mắm thương phẩm.

Chính xác phải gọi là "mắm nhỉ". Sở dĩ gọi là "nhỉ" vì loại nước mắm này đúng nghĩa phải được lấy/hứng từ các giọt nước mắm đầu tiên được "nhỉ" ra, hay nói cách khác là rò rỉ ra từng giọt, từng giọt từ lỗ nùi (lỗ thông) đang bịt kín ở đáy thùng hay lu vại đang chứa cá đã đến thời gian chín có thể lấy nước mắm thành phẩm.

Những giọt mắm nhỉ này có được là do trọng lượng riêng lớn như là hệ quả tất yếu của độ đạm cao lắng xuống đáy thùng chứa và rò rỉ ra ngoài theo quy luật thẩm thấu của chất lỏng nên thường là ngon nhất. Càng lấy nhiều mắm nhỉ thì càng làm giảm độ đạm của lượng nước mắm còn lại trong thùng (hay lu vại) theo nguyên lý bảo toàn... nên các nhà sản xuất chỉ dành lại một ít để dùng riêng hay cho tặng, số còn lại thông thường được đổ trả trở lại vào thùng chứa hay lu vại trước khi thu hoạch nước mắm thành phẩm thấp đạm hơn do dung lượng lớn .

Nguyên liệu chế biến nước mắm nhỉ
Nguyên liệu chính và duy nhất để sản xuất nước mắm nhỉ là cá và muối. Nước mắm nhỉ có độ đạm rất cao, màu nâu đỏ và có mùi thơm đặc trưng. Để có được sản phẩm nước mắm nhỉ chất lượng, phần lớn phụ thuộc vào nguồn nguyên liệu cá cơm, muối ướp và thời tiết đặc trưng của từng vùng biển.

Để cho ra được nước mắm nhĩ đạt chuẩn, cá cơm làm nước mắm nhỉ ở giai đoạn trưởng thành, có độ lớn đều. Muối dùng để ướp phải là loại muối tinh khiết và không tạp chất (hoặc rất ít tạp chất).

Tham khảo

Đại Nam quốc âm tự vị, từ "nhỉ" trang 129

Liên kết ngoài

Nước mắm


title: Macrostemum caliptera

text:
Macrostemum caliptera là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Macrostemum


title: 25478 Shrock

text:
25478 Shrock (tên chỉ định: 1999 XR45) là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi dự án Nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất Lincoln ở Socorro, New Mexico, ngày 7 tháng 12 năm 1999. Nó được đặt theo tên Christine Lee Shrock, a finalist ở Cuộc thi tìm kiếm Tài năng Khoa học trẻ Intel năm 2009.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 25001–26000

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thiên thể phát hiện năm 1999


title: Luperodes limbellus

text:
Luperodes limbellus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Baly miêu tả khoa học năm 1886.

Chú thích

Tham khảo

Luperodes


title: Người Thụy Điển

text:
Người Thụy Điển () là dân tộc đa số tại Thụy Điển trong số 9 triệu dân Thụy Điển cũng như ở Các nước Bắc Âu và một số quốc gia khác.
Ngôn ngữ phổ thông gần khắp mọi nơi là tiếng Thụy Điển. Tiếng Na Uy cũng được hiểu gần như khắp mọi nơi vì rất tương tự như tiếng Thụy Điển. Một số vùng nói tiếng Phần Lan và tiếng Sami.

Tại Thụy Điển, tiếng Phần Lan, tiếng Meänkieli, tiếng Yiddish, tiếng Romani và tiếng Sami có địa vị là các ngôn ngữ thiểu số được công nhận. Gần 80% người Thụy Điển nói tiếng Anh như là ngoại ngữ vì một phần tiếng Anh là ngoại ngữ đầu tiên trong trường học và phần khác là vì tiếng Anh có rất nhiều trong chương trình truyền hình. Đa số học sinh chọn tiếng Đức là ngoại ngữ thứ nhì, nhưng gần đây tiếng Tây Ban Nha đang được ưa chuộng và đã vượt qua tiếng Đức tại một số trường. Thật ra tiếng Đức là ngoại ngữ đầu tiên tại Thụy Điển cho đến năm 1950 cũng như trong phần còn lại của Bắc Âu.
75% người dân Thụy Điển thuộc về Giáo hội Luther, từ 1527 cho đến 1999 đã là tôn giáo quốc gia. Số người của nhóm lớn thứ nhì, những người theo Hồi giáo, rất khó được đoán chính xác. Tổng số những thành viên là vào khoảng 250.000 người. Công giáo La Mã có vào khoảng 150.000 người và Chính Thống giáo Đông phương 100.000 người. Bên cạnh đó tại Thụy Điển có khoảng 23.000 người của Nhân chứng Jehova vào khoảng 10.000 người theo đạo Do Thái. Tuy nhiên theo thống kê cho thấy Thụy Điển là một trong những nước vô thần nhất thế giới vì 85 phần trăm người dân không tin vào tôn giáo, vì có một số lượng thành viên rất đông trong giáo hội Luther.

Xem thêm
 Scandinavia

Tham khảo

Liên kết ngoài
 The Global Etiquette Guide: Sweden
 VisitSweden—Sweden's official website for tourism and travel information

Nhóm sắc tộc ở Thụy Điển
Nhóm sắc tộc German
Dân tộc Bắc German


title: Verdun-sur-le-Doubs

text:
Verdun-sur-le-Doubs là một xã trong tỉnh Saône-et-Loire, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté của nước Pháp, có dân số là 1199 người (thời điểm 1999).

Nhân khẩu học

Tham khảo

Xã của Saône-et-Loire


title: Megachile manaosensis

text:
Megachile manaosensis là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Schrottky mô tả khoa học năm 1913.

Chú thích

Tham khảo

M
Động vật được mô tả năm 1913


title: 645 Agrippina

text:
645 Agrippina

645 Agrippina là một tiểu hành tinh ở vành đai chính. Nó được Joel Hastings Metcalf phát hiện ngày 13.9.1907 ở Taunton, Massachusetts (Hoa Kỳ), và được đặt theo tên Agrippina, một trong 2 phụ nữ quý phái thời đế quốc La Mã

Tham khảo

Liên kết ngoài
Orbital simulation from JPL (Java) / Ephemeris
 Phát hiện Circumstances: Numbered Minor Planets

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1907


title: Osterwohle

text:
Osterwohle là một đô thị thuộc huyện Altmarkkreis Salzwedel, bang Saxony-Anhalt, Đức.

Tham khảo

Xã và đô thị thuộc huyện Altmarkkreis Salzwedel


title: Bruchidius fulvicornis

text:
Bruchidius fulvicornis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Motschulsky miêu tả khoa học năm 1874.

Chú thích

Tham khảo

F


title: Apamea unanimis

text:
Apamea unanimis là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó là loài bản địa của châu Âu, Thổ Nhĩ Kỳ, Azerbaijan và miền tây Xibia. However, nó được di thực vào Bắc Mỹ và can now be được tìm thấy ở Ontario, Quebec, New Brunswick, New York, Michigan và Wisconsin.

Sải cánh dài 30–38 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 6 đến tháng 7 tùy theo địa điểm.

Ấu trùng ăn Phragmites australis, Phalaris và Glyceria.

Hình ảnh

Liên kết ngoài
Bug Guide
UKmoths

Chú thích

Apamea
Côn trùng châu Âu


title: Austrolimnophila asiatica

text:
Austrolimnophila asiatica là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Austrolimnophila
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Coustouge

text:
Coustouge en occitan Costoja, là một xã của Pháp nằm ở tỉnh Aude trong vùng Occitanie.

Người dân địa phương trong tiếng Pháp gọi là Coustougeois.

Hành chính

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Coustouge trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Coustouge


title: 1376 Michelle

text:
1376 Michelle (1935 UH) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 29 tháng 10 năm 1935 bởi G. Reiss ở Algiers.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 1376 Michelle

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1935


title: Hyposmocoma exornata

text:
Hyposmocoma exornata là một loài bướm đêm thuộc họ Cosmopterigidae. Nó là loài đặc hữu của Hawaii. Loài địa phương ở Kona.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Insects of Hawaii. Volume 9, Microlepidoptera

Hyposmocoma
Loài đặc hữu của Hawaii


title: Maennolsheim

text:
Maennolsheim là một xã thuộc tỉnh Bas-Rhin trong vùng Grand Est đông bắc Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Bas-Rhin

Tham khảo
 INSEE commune file

Xã của Bas-Rhin


title: Trường Đại học Bình Dương

text:
Trường Đại học Bình Dương là một trường đại học tại tỉnh Bình Dương, Việt Nam, hoạt động theo cơ chế trường đại học tư thục. Trường được thành lập theo quyết định số 122/2006/QĐ-TTg của Phó Thủ tướng Phạm Gia Khiêm.

Trường đào tạo chính quy tập trung; đào tạo không chính quy, gồm: vừa học vừa làm, văn bằng 2, đào tạo từ xa qua internet, phát thanh truyền hình...Các cấp đào tạo, gồm: Trung cấp chuyên nghiệp, Cao đẳng, Đại học, Đại học liên thông, sau Đại học (Thạc sĩ Quản trị kinh doanh), Chương trình MBA do Đại học Benedictine (Hoa Kỳ) cấp. Các chuyên ngành đào tạo chính: Quản trị kinh doanh, Tài chính ngân hàng, Kế toán, Điện - Điện tử, Công nghệ thông tin, Công nghệ sinh học, Xây dựng, Xã hội học, Việt Nam học, Ngữ văn.

Lịch sử
Trường Đại học Bình Dương với tên gọi ban đầu là Trường Đại học Dân lập Bình Dương, được thành lập theo quyết định số 791/TTg ngày 24 tháng 09 năm 1997 của Thủ tướng Chính phủ.

Ngày 29/5/2006, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Gia Khiêm đã ký quyết định số 122/2006/QĐ-TTg, cho phép Trường Đại học Dân lập Bình Dương chuyển sang loại hình trường đại học tư thục và hoạt động theo quy chế trường đại học tư thục.

Ngày 20 tháng 6 năm 2018, sau hơn 20 năm hoạt động, trường đã nhận được giấy chứng nhận đạt chuẩn kiểm định chất lượng giáo dục do Trung tâm kiểm định chất lượng giáo dục thuộc Đại học Đà Nẵng cấp.

Các khoa

Hiện nay, trường đào tạo 13 ngành hệ đại học và 23 ngành hệ sau đại học, với hàng chục ngàn sinh viên tại 2 cơ sở Bình Dương và Cà Mau, và là cơ sở duy nhất ở Bình Dương được Bộ Giáo dục và Đào tạo cho phép đào tạo trình độ tiến sĩ.

Danh sách các chuyên ngành:
Công nghệ kỹ thuật ô tô
Dược học
Luật Kinh tế
Công nghệ sinh học
Quản trị kinh doanh
Logistics và quản lý chuỗi cung ứng
Kế toán
Tài chính ngân hàng
Xã hội học
Văn học
Việt Nam học (Du lịch)
Công nghệ Thông tin
Công nghệ Kỹ thuật Điện - Điện tử
Công nghệ Kỹ thuật Công trình Xây dựng
Công nghệ Kỹ thuật Điện - Điện tử (Hệ Cao đẳng)
Công nghệ Kỹ thuật Công trình Xây dựng (Hệ Cao đẳng)
Công nghệ Thông tin (Hệ Cao đẳng)
Quản trị kinh doanh (Hệ Cao đẳng)
Tài chính ngân hàng (Hệ Cao đẳng)
Kế toán (Hệ Cao đẳng)
Ngôn ngữ Anh
Tiếng Anh (Hệ Cao đẳng)
Giáo dục thể chất
Công nghệ Kỹ thuật Công trình Xây dựng
Kiến trúc
Công nghệ Kỹ thuật Công trình Xây dựng (Hệ Cao đẳng)

Các Phân hiệu
 Phân hiệu Trung cấp chuyên nghiệp và Dạy nghề
 Phân hiệu Đào tạo Không chính quy và chính quy

Ngày 12 tháng 3 năm 2013, phân hiệu Trường Đại học Bình Dương tại Cà Mau được thành lập theo quyết định 898/QĐ-BGDĐT, được ký bởi Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Vũ Luận. Cơ sở của phân hiệu này, với diện tích 6000 m, đã được khởi công xây dựng và hoàn thiện trước đó vào tháng 11 năm 2011 tại khu đô thị cửa ngõ Đông Bắc của thành phố Cà Mau. Tính đến cuối năm 2015, phân hiệu Cà Mau đào tạo hệ trung cấp chuyên nghiệp, cao đẳng, đại học và sau đại học của 8 chuyên ngành (Quản trị kinh doanh, Kế toán, Công nghệ sinh học, Công nghệ thông tin, Xây dựng, Giáo dục thể chất, Ngôn ngữ Anh và Luật kinh tế) với hơn 2600 sinh viên theo học. Đặc biệt phân hiệu này còn đào tạo thêm hệ cao học chuyên ngành quản trị kinh doanh.

Hội đồng trường

Chủ tịch hội đồng Trường

VS.TSKH. Cao Văn Phường

Ban Giám hiệu

Hiệu trưởng
 TS. Cao Việt Hiếu

Phó Hiệu trưởng
 Ông. Cao Việt Hưng
 PGS. TS. NGƯT. Lê Văn Cường
 TS. Cao Thị Việt Hương

Tôn chỉ mục đích

- Cổ vũ tinh thần ham học hỏi

- Đề cao khả năng tự đào tạo

- Dấn thân vì sự nghiệp nâng cao dân trí

- Đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài

- Vì xã hội Việt Nam phát triển.

Triết lý giáo dục

Tạo hóa sinh ra con người và cho họ quyền bình đẳng tồn tại và phát triển bền vững trên hành tinh tạo bởi năng lượng, vật chất và thông tin.

Vì vậy, xây dựng nền kinh tế sinh thái trong đó con người là vừa trung tâm vừa là mục tiêu, vừa là nội dung, vừa là động lực lao động sáng tạo của loài người.

Để có được quyền bình đẳng tồn tại và phát triển, mỗi người phải tự thân lao động sáng tạo, lao động có hiệu quả để tạo ra những sản phẩm vật chất hay tinh thần có chất lượng đảm bảo nhu cầu của bản thân, của gia đình, của cộng đồng xã hội và góp phần bảo vệ thiên nhiên. Nói cách khác đó là trách nhiệm với bản thân, trách nhiệm với gia đình, trách nhiệm với cộng đồng xã hội, trách nhiệm với thiên nhiên mà xã hội giao phó, đó là thước đo giá trị, là phẩm chất đạo đức, là nhân cách của mỗi người, mỗi người có nghĩa vụ phải thực hiện thì mới có quyền được bình đẳng tồn tại. Tinh thần trách nhiệm đó phải được giáo dục ngay từ khi con người mới ra đời đến lúc mất đi.

Vì vậy, xây dựng nền giáo dục mở đáp ứng nhu cầu học tập, rèn luyện thường xuyên, học tập suốt đời cho mọi người để họ hoàn thiện tâm lực, trí lực, thể lực là nhu cầu bức xúc, là quyền mưu cầu hạnh phúc, là quyền con người để có được quyền bình đẳng tồn tại và phát triển.

 Mục tiêu của nền giáo dục mở là: “Mở để học – Học để mở, để trở thành công dân có trách nhiệm trong thế giới mở”.
 Quan điểm Giáo dục:

Với mục tiêu, triết lý vừa nêu trên. “Giáo dục là của mọi người, vì mọi người, cho mọi người, mọi người được quyền bình đẳng hưởng thụ thành quả của giáo dục và có nghĩa vụ đóng góp, xây dựng, phát triển giáo dục”.

Giáo dục là quá trình tiến hóa, không phải là cuộc cách mạng lật đổ. Quá trình tiến hóa có kế thừa chọn lọc, những gì phù hợp với quy luật, chân lý sẽ tồn tại và phát triển. Quy luật chân lý bao giờ cũng đơn giản, tuy nhiên để nhận ra được nó, thấu hiểu đúng, bảo vệ và đưa nó vào cuộc sống là cả quá trình lâu dài gian khó, đôi khi phải trả giá bởi vì quy luật chân lý là vấn đề khoa học, vấn đề học thức, trí tuệ, mà trí tuệ không thể giơ tay biểu quyết.

 Phương pháp “Cộng học”:

Để học tập có hiệu quả, các chương trình mục tiêu giáo dục mở được thực hiện thông qua phương pháp “Cộng học” giữa thầy và trò, giữa trò với trò, giữa người học với đối tác, với cộng đồng xã hội, qua tài liệu sách vở, qua truyền thông, qua mạng internet. Phương pháp “Cộng học” được xây dựng trên nguyên tắc 4 chữ “H”: Học – Hỏi – Hiểu – Hành:

        Học là để biết cách học như thế nào

        Học là để biết cách Hỏi

        Hỏi để học

        Hỏi để hiểu (để tập hợp thông tin, xử lý thông tin, khai thác thông tin để giải quyết những vấn đề của cuộc sống đặt ra.)

        Hiểu phải hiểu đúng

        Hiểu đúng thì hành mới đúng

        Hành đúng mới có hiệu quả

        Hành có hiệu quả mới tạo ra được sản phẩm vật chất hay tinh thần có chất lượng, mới đáp ứng được nhu cầu của bản thân, gia đình, cộng đồng, xã hội, mới có điều kiện bảo vệ thiên nhiên, mới hoàn thành được trách nhiệm và nghĩa vụ xã hội giao phó.

Phương pháp “Cộng học” là phương pháp học tập đối thoại trực tiếp, là phương pháp chủ động. Thực hiện tốt Phương pháp “Cộng học” sẽ tạo nên một xã hội học tập, tạo nên một nền giáo dục mở.

Phương pháp “Cộng học” là phương pháp giáo dục tích cực, chủ động. Người dạy giúp người học và ngược lại, thực hiện dân chủ trong giáo dục, tạo ra động lực cho người dạy và người học. Phương pháp “Cộng học” giúp cho người học “Tự đánh giá mình”, tự nhận biết đúng chính mình – Đây là mục tiêu mà nền giáo dục cần đạt đến.

Vì vậy, Học – Hỏi – Hiểu – Hành là nền tảng để mỗi người hoàn thiện trách nhiệm với bản thân, trách nhiệm với gia đình, trách nhiệm với cộng đồng xã hội, trách nhiệm với thiên nhiên thông qua hoàn thiện Tâm lực, Trí lực, Thể lực. Vừa là Triết lý, vừa là nội dung, vừa là phương pháp xây dựng nền giáo dục mở.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Website của Trường Đại học Bình Dương

Bình Dương
Bình Dương
Bình Dương


title: Cordyla somalensis

text:
Cordyla somalensis là một loài rau đậu thuộc họ Fabaceae.
Loài này chỉ có ở Somalia.

Chú thích

Tham khảo
 Thulin, M. 1998. Cordyla somalensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 19 tháng 7 năm 2007.

Cordyla
Thực vật Somalia


title: Caryopemon hieroglyphicus

text:
Caryopemon hieroglyphicus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Jekel miêu tả khoa học năm 1855.

Chú thích

Tham khảo

Caryopemon


title: Psilogramma paukstadtorum

text:
Psilogramma paukstadtorum là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Loài này có ở quần đảo Nusa Tenggara ở Indonesia.

Chú thích

Tham khảo

Psilogramma
Động vật đặc hữu Indonesia


title: Ansbach

text:
Ansbach là một thành phố trong bang Bayern, Đức. Thành phố có diện tích 99,92 km², dân số là 40.512 người. Đây là thủ phủ của khu vực hành chính của Trung Franken. Ansbach có cự ly 40 km về phía tây nam Nürnberg và 151  km đường chim bay (đường xe hơi 209 km) về phía bắc của München, bên bờ sông Fränkische Rezat, một nhánh của sông Main.

Ansbach có  Đại học Khoa học ứng dụng Ansbach. Thành phố được kết nối bởi xa lộ A6 Autobahn và đường cao tốc  B13 và B14. Nhà ga của Ansbach nằm trên tuyến đường sắt Nürnberg-Crailsheim và Treuchtlingen-Würzburg và ga cuối của tuyến Nürnberg S-Bahn S4 .

Tham khảo

Thành phố của bang Bayern
Trung Franken
Ansbach (huyện)


title: Vệ tinh tự nhiên

text:
Vệ tinh tự nhiên là vật quay quanh hành tinh hoặc hành tinh lùn mà không phải do con người chế tạo.

Trong hệ Mặt Trời, có khoảng 240 vệ tinh tự nhiên đã được biết tới bao gồm 155 quay quanh các hành tinh truyền thống (6 hành tinh, vì Sao Thủy và Sao Kim không có vệ tinh tự nhiên) và 80 quay quanh các hành tinh lùn, và có lẽ rất nhiều các vật thể khác quay xung quanh các hành tinh hay các ngôi sao khác.

Sao Thủy và Sao Kim hoàn toàn không có vệ tinh tự nhiên. Trái Đất có 1 vệ tinh tự nhiên lớn, là Mặt Trăng. Sao Hoả có 2 mặt trăng nhỏ là Phobos và Deimos. Các hành tinh khí khổng lồ có những hệ mặt trăng rộng, gồm nửa tá mặt trăng cỡ Mặt Trăng của Trái Đất chúng ta. Sao Diêm Vương có ít nhất 3 vệ tinh, gồm cả 1 vệ tinh đồng hành lớn được gọi là Charon. Hệ Sao Diêm Vương - Charon và một số hệ hành tinh lùn thỉnh thoảng được coi là những hành tinh đôi. Mặt Trăng của Trái Đất là vệ tinh đầu tiên con người đặt chân tới vào năm 1969.

Nguồn gốc
Đa số các vệ tinh tự nhiên có lẽ đã được tạo nên từ cùng vùng sụp đổ của đĩa tiền hành tinh. Tuy nhiên, có nhiều ngoại lệ và khác biệt từng được biết tới hay từng được đưa ra trong các lý thuyết. Nhiều vệ tinh tự nhiên được cho là những tiểu hành tinh bị bắt giữ; những vệ tinh tự nhiên khác có thể là những mảnh của những vệ tinh tự nhiên lớn bị vỡ ra bởi va chạm, hay (trong trường hợp Mặt Trăng của Trái Đất) có thể là một phần của chính hành tinh bị bắn vào quỹ đạo bởi 1 vụ va chạm lớn. Bởi vì đa số các mặt trăng chỉ được biết tới qua một số quan sát bởi các tàu vũ trụ thăm dò không người lái hay các kính viễn vọng, nên đa số các lý thuyết về nguồn gốc của chúng hiện vẫn còn chưa chắc chắn.

Đặc điểm
Hầu hết các vệ tinh trong Hệ Mặt Trời đều có 1 mặt luôn hướng về phía hành tinh. Ngoại lệ là vệ tinh Hyperion của Sao Thổ và các vệ tinh ngoài cùng của các hành tinh chất khí. Hyperion không quay theo chu kỳ vì ảnh hưởng của các lực từ bên ngoài; các vệ tinh ngoài cùng thì quá xa để có thể bị ảnh hưởng này (ví dụ, vệ tinh Phoebe).

Các vệ tinh không thể có vệ tinh con: ảnh hưởng lực thủy triều của các vật chủ của vệ tinh làm cho hệ thống này mất ổn định. Tuy nhiên, vài vệ tinh có các vật đồng hành (như vệ tinh Tethys và Dione của Sao Thổ).

Phát hiện gần đây về vệ tinh Dactyl của thiên thể 243 Ida chứng minh rằng các tiểu hành tinh cũng có vệ tinh. Trong khi đó, Antiope 90 là 1 cặp tiểu hành tinh có kích cỡ tương đương nhau. Tiểu hành tinh 87 Sylvia có 2 vệ tinh.

Trong Hệ Mặt Trời
Những vệ tinh tự nhiên lớn nhất trong Hệ Mặt Trời (những vệ tinh có đường kính lớn hơn 2000 km) là Mặt Trăng của Trái Đất, Io, Galileo, Europa, Ganymede và Callisto của Sao Mộc, và Titan của Sao Thổ cùng với vệ tinh tự nhiên mà Sao Hải Vương bắt được là Triton. Đối với các vệ tinh tự nhiên nhỏ hơn, xem các bài viết về các hành tinh thích hợp.

Dưới đây là một bảng so sánh về xếp hạng các vệ tinh tự nhiên của Hệ Mặt Trời xếp theo đường kính. Cột bên phải gồm một số hành tinh thường được biết, các hành tinh lùn và các vật thể thuộc vành đai Kuiper để so sánh.

¹ Cruithne không thực sự là một vệ tinh; nó chỉ được liệt kê ở đây cho mục đích so sánh.

² Các đường kính của các vệ tinh mới của Sao Diêm Vương vẫn chưa được khám phá nhiều, nhưng chúng được ước lượng là ở khoảng giữa 44 và 130 km.

Ngoài những vệ tinh của các hành tinh, còn có hơn 80 vệ tinh của các tiểu hành tinh và các hành tinh cỡ nhỏ đã được biết tới.

Giả thuyết
Sao Thủy không có vệ tinh, nhưng nó có thể có một đối tác. Sao Kim cũng có khả năng là có một vệ tinh tên là Neith (nếu không tính bán vệ tinh của nó). Frederic Petit từng có ý kiến cho rằng Trái Đất có 2 vệ tinh. Georg Waltemath thì cho rằng nó có thể có nhiều hơn. Trong quá khứ, từng có những vệ tinh được cho là thứ 9 và 10 của Sao Thổ, là Chiron và Themis. Tuy nhiên, chúng đều không tồn tại, và tên của chúng được đặt cho các tiểu hành tinh khác.

Xem thêm
Vệ tinh tự nhiên của Sao Hỏa
 Vệ tinh của tiểu hành tinh
Vệ tinh tự nhiên của Sao Mộc
 Vệ tinh tự nhiên của Sao Thổ
 Vệ tinh tự nhiên của Sao Thiên Vương
 Vệ tinh tự nhiên của Sao Hải Vương
 Vệ tinh tự nhiên của Sao Diêm Vương
 Vệ tinh tiểu hành tinh
 Vệ tinh ngoài hệ Mặt Trời

Tham khảo

Liên kết ngoài

Vệ tinh tự nhiên
Hệ hành tinh
Thuật ngữ thiên văn học


title: Melissoptila renatoi

text:
Melissoptila renatoi là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Urban mô tả khoa học năm 1998.

Chú thích

Tham khảo

Melissoptila
Động vật được mô tả năm 1998


title: Saints-en-Puisaye

text:
Saints-en-Puisaye là một xã của Pháp,tọa lạc ở tỉnh Yonne trong vùng Bourgogne của Pháp. Xã này có diện tích 27,71 ki-lô-mét vuông, dân số năm 1999 là 570 người.

Thông tin nhân khẩu

Xem thêm
 Xã của Yonne

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Saints trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia
 Saints trên trang mạng của Insee
 Saints sur le site du Quid
 Localisation de Saints sur une carte de France et communes limitrophes
 Plan de Saints sur Mapquest

Xã của Yonne


title: Bomarea gracilis

text:
Bomarea gracilis là một loài thực vật thuộc họ Alstroemeriaceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador. Môi trường sống tự nhiên của chúng là vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và đồng cỏ nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng đất cao. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo

 Mogollón, H. & Pitman, N. 2003. Bomarea gracilis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

Bomarea
Thực vật đặc hữu Ecuador
Thực vật dễ tổn thương


title: Castel d'Azzano

text:
Castel d'Azzano là một đô thị ở tỉnh Verona trong vùng Veneto của Ý, có cự ly khoảng 110 km về phía tây của Venice và khoảng 6 km về phía tây nam của Verona. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 10.825 người và diện tích là 10,0 km².

Đô thị Castel d'Azzano có các frazioni (các đơn vị trực thuộc, chủ yếu là các làng) La Rizza, San Martino, và Forette.

Castel d'Azzano giáp các đô thị: Buttapietra, Verona, Vigasio, và Villafranca di Verona.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 www.comune.castel-d-azzano.vr.it/

Đô thị tỉnh Verona
Thành phố và thị trấn ở Veneto


title: Học thuyết tế bào

text:
Trong sinh học, học thuyết tế bào hay thuyết tế bào là một lý thuyết khoa học miêu tả các tính chất của tế bào cũng như giải thích nguồn gốc của sự sống bắt nguồn từ các tế bào, đồng thời cũng là tiền đề cho học thuyết tiến hóa Darwin. Những tế bào là đơn vị cơ bản trong cấu trúc của mọi sinh vật và cũng là đơn vị cơ bản của sự sống. F. Engel (1870) đã đánh giá học thuyết tế bào là một trong ba phát kiến vĩ đại nhất của khoa học tự nhiên thế kỷ XIX (cùng với học thuyết tiến hóa và định luật bảo toàn chuyển hóa năng lượng).

Lịch sử
Với sự phát triển liên tục của khả năng phóng đại của kính hiển vi, công nghệ đã đủ để cho phép khám phá ra tế bào vào thế kỷ XVII. Robert Hooke là người đầu tiên sử dụng kính hiển vi để thực hiện quan sát khoa học đầu tiên về tế bào, mở ra ngành khoa học sinh học tế bào. Năm 1665, Hooke đã nghiên cứu lát cắt mảnh nút bần (tức mô bần - mô thực vật bị bần hóa và đã chết) nhờ kính hiển vi quang học thô sơ có độ phóng đại 30 lần. Nhờ đó ông thấy mô bần được cấu tạo gồm rất nhiều ô rỗng có thành bao quanh, xếp cạnh nhau như tổ ong nên ông gọi chúng là tế bào (nguyên văn: cellulae, tiếng Latin có nghĩa là xoang rỗng, dịch theo Hán Việt là tế bào: tế là rỗng, bào là xoang). Vào lúc Hooke quan sát thì các tế bào thực vật đã hóa bần và chết, chỉ còn lại thành tế bào nên có dạng xoang rỗng.

Sau đó, cùng với sự phát triển của kính hiển vi thì càng có nhiều nhà khoa học đã phát hiện ra nhiều loại tế bào hơn như tế bào vi sinh vật, động vật, thực vật và cũng phát hiện ra tế bào có cấu tạo rất phức tạp. Tiêu biểu nhất là Antonie van Leeuwenhoek, nhà khoa học người Hà Lan, vào những năm 1674 - 1683 đã dùng kính hiển vi có độ phóng đại khoảng 300 lần phát hiện được các tế bào như: vi sinh vật trong giọt nước ao, tế bào máu, tế bào tinh trùng động vật. Từ quan sát này ông đã có kết luận rằng tế bào có cấu tạo phức tạp gồm màng sinh chất, tế bào chất chứa các bào quan và nhân chứ không chỉ có dạng xoang rỗng như Hooke thấy. Tuy nhiên vì lí do lịch sử nên vẫn dùng thuật ngữ tế bào để gọi chúng.

Trong một thế kỷ sau đó, đã có nhiều tranh luận xung quanh tế bào giữa các nhà khoa học. Hầu hết những tranh luận này bao gồm bản chất của sự tái sinh tế bào, và ý tưởng về tế bào như là đơn vị cơ bản của sự sống. Học thuyết tế bào cuối cùng được hình thành vào khoảng năm 1838 - 1839, với sự đóng góp của nhà thực vật học Matthias Schleiden và nhà động vật học Theodor Schwann: Tất cả sinh vật được cấu tạo từ tế bào và tế bào là đơn vị sống cơ bản của sinh giới. Phát biểu này đánh dấu sự ra đời (theo quy ước) của Sinh học tế bào.

Tuy vậy, nhiều nhà khoa học khác như Rudolf Virchow (bác sĩ người Đức) và Louis Pasteur (nhà khoa học người Pháp) cũng có những đóng góp bổ sung cho học thuyết. Năm 1858, Virchow phát biểu thêm rằng: Tế bào sinh ra từ tế bào có trước. Năm 1862, Pasteur chứng minh rằng: Sự sống không tự hình thành ngẫu nhiên từ các chất vô sinh. Từ đây, học thuyết tế bào trở thành cơ sở của sinh học và sự giải thích về chức năng của tế bào được công nhận rộng rãi.

Nội dung học thuyết tế bào
Ngày nay, dưới ánh sáng của khoa học hiện đại, học thuyết tế bào vẫn giữ nguyên giá trị và thường được phát biểu thành ba mệnh đề gồm các ý chính như sau:
Tế bào là đơn vị cấu trúc và chức năng nhỏ nhất của mọi sinh vật sống.
 Tế bào là cấu trúc nhỏ nhất có biểu hiện đầy đủ các đặc tính cơ bản của sự sống, gồm 4 đặc tính chính sau:
Trao đổi vật chất và năng lượng
Sinh trưởng và phát triển
Sinh sản
Cảm ứng và thích nghi
Ngoài ra còn có một số đặc tính khác của sự sống như: sự biệt hóa tế bào, sự chết theo chương trình tế bào, điều hòa hoạt động gen,...
Mọi sinh vật được cấu tạo từ một hoặc nhiều tế bào. Các quá trình chuyển hóa vật chất và di truyền diễn ra bên trong tế bào.
 Sự sống có cơ sở phân tử nhưng không có phân tử nào, kể cả DNA, tự sống còn và hoạt động bên ngoài tế bào. Về sau có những tranh luận xung quanh sự sống tồn tại dưới dạng không có tế bào, như ở virut. Tuy nhiên, vì virut khi ở bên ngoài tế bào chủ tồn tại ở dạng tinh thể phân tử, chưa biểu hiện được tất cả các đặc tính cơ bản của sự sống nên chưa được xem là sinh vật mà thường được gọi là một "dạng sống" hay "thực thể sống", được hiểu là dạng chuyển tiếp từ sự không sống đến sự sống.
 Các tế bào chỉ được sinh ra từ tế bào có trước.
 Mặc dù tế bào đầu tiên được hình thành ngẫu nhiên trong môi trường Trái Đất nguyên thủy (khoảng 3,5 tỷ năm trước), nhưng tế bào hiện nay không còn khả năng ngẫu sinh nữa và chỉ có thể được tạo ra từ tế bào có trước. Tất cả tế bào hiện nay đều là hậu duệ của tế bào đầu tiên đó.

Ý nghĩa

Học thuyết tế bào cho thấy tính thống nhất trong đa dạng của sinh giới, rằng tất cả các sinh vật hiện tại đều được tạo ra từ một tế bào đầu tiên. Đây là một trong ba luận điểm quan trọng của triết học duy vật biện chứng, chứng minh sinh giới được tạo ra từ ngẫu sinh hóa học và tiến hóa lâu dài, chứ không phải do bất kỳ một lực lượng siêu nhiên nào.

Chú thích

Liên kết ngoài
What is cell theory? at study.com
Cell theory at thoughtco.com

Sinh học tế bào
Học thuyết sinh học


title: Narkhed

text:
Narkhed là một thành phố và là nơi đặt hội đồng đô thị (municipal council) của quận Nagpur thuộc bang Maharashtra, Ấn Độ.

Địa lý
Narkhed có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 462 mét (1515 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Narkhed có dân số 21.536 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Narkhed có tỷ lệ 72% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 77%, và tỷ lệ cho phái nữ là 67%. Tại Narkhed, 12% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Maharashtra


title: Cheumatopsyche garulupota

text:
Cheumatopsyche garulupota là một loài Trichoptera thuộc họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Cheumatopsyche


title: Conus lamberti

text:
Conus lamberti là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae, họ ốc cối.

Giống như tất cả các loài thuộc chi Conus, chúng là loài săn mồi và có nọc độc. Chúng có khả năng "đốt" con người, do vậy khi cầm chúng phải hết sức cẩn thận.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

 The Conus Biodiversity website

L
Động vật được mô tả năm 1877


title: Lăng Hải

text:
Lăng Hải () là một thành phố cấp huyện trực thuộc địa cấp thị Cẩm Châu, tỉnh Liêu Ninh, Trung Quốc. Thành phố nằm bên bờ hữu (tây) của sông Đại Lăng (大凌河), con sông này chảy ra Vịnh Liêu Đông cũng nằm gần thành phố.

Nhai đạo
 Đại Lăng Hà (大凌河街道)
 Kim Thành (金城街道)

Trấn

Hương

Hương dân tộc
 Hương dân tộc Mãn Ôn Tích 温滴楼满族乡

Khác
 Nông trường Đại Hữu (大有农场)

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang thông tin chính thức

Đơn vị cấp huyện Liêu Ninh
Cẩm Châu


title: Gandellino

text:
Gandellino là một đô thị ở tỉnh Bergamo trong vùng Lombardia của nước Ý, có vị trí cách khoảng 90 km về phía đông bắc của Milano và khoảng 40 km về phía đông bắc của Bergamo. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 1.096 người và diện tích là 25,4 km².

Đô thị Gandellino có các frazioni (đơn vị cấp dưới, chủ yếu là các làng) Gromo San Marino, Foppi, Tezzi, Pietra, Bondo, Grabiasca, và San Giorgio.

Gandellino giáp các đô thị: Carona, Gromo, Valbondione, Valgoglio.

Biến động dân số

Tham khảo

Thành phố và thị trấn ở Lombardia
Đô thị tỉnh Bergamo


title: Nikara

text:
Nikara là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Hadeninae


title: Timothy F. Geithner

text:
Timothy Franz Geithner là Bộ trưởng tài chính thứ 75 của Hoa Kỳ từ năm 2009 đến 2013. Ông được kỳ vọng là người sẽ lèo lái nền kinh tế Hoa Kỳ vượt qua cuộc khủng hoảng tài chính năm 2007.

Trước khi nhậm chức Bộ trưởng Ngân khố, Geithner là Thống đốc Ngân hàng Dự trữ Liên bang New York và Phó Chủ tịch Ủy ban Thị trường Mở Liên bang từ tháng 10 năm 2003. Trước nữa, ông từng là Thứ trưởng Ngân khố phụ trách các vấn đề quốc tế trong các năm 1998-2001 dưới thời Robert Rubin và Lawrence Summers làm Bộ trưởng. Các vị trí khác mà Geithner từng được bổ nhiệm là tùy viên tại đại sứ quán Hoa Kỳ ở Tokyo, chuyên viên chính của Ban Quốc tế thuộc Hội đồng Đối ngoại (Hoa Kỳ), Trưởng ban Chính sách của Quỹ Tiền tệ Quốc tế.

Tham khảo
Tim Geithner's biography at the NY Fed
Who’s who: The Federal Open Markets Committee (MSNBC)

Chú thích

Thống đốc Ngân hàng Dự trữ Liên bang New York
Bộ trưởng Ngân khố Hoa Kỳ
Sinh năm 1961
Nhân vật còn sống
Cựu sinh viên Đại học Johns Hopkins
Người Mỹ gốc Anh
Nhà văn Mỹ thế kỷ 21
Người viết hồi ký Mỹ
Người Mỹ gốc Đức
Nhà văn Brooklyn
Chính khách Mỹ thế kỷ 21


title: Phyllocnistis vitifoliella

text:
Phyllocnistis vitifoliella là một loài bướm đêm thuộc họ Gracillariidae, được biết từ Québec và Hoa Kỳ (ở đây nó đã được ghi nhận từ Wisconsin, California, Florida, Georgia, Maryland, Michigan, New York, Texas, Vermont, Kentucky and Illinois).

Ấu trùng ăn Vitis cordifolia và Vitis vulpina. Chúng ăn lá nơi chúng làm tổ.

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài
Phyllocnistis at microleps.org
Bug Guide

Phyllocnistis


title: Saint-Aubin-de-Locquenay

text:
Saint-Aubin-de-Locquenay là một xã trong tỉnh Sarthe trong vùng Pays-de-la-Loire ở tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 65-196 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Sarthe


title: Nguyễn Thị Huyền (hoa hậu)

text:
Nguyễn Thị Huyền (sinh 4 tháng 7 năm 1985 tại Hải Phòng) là Hoa hậu Việt Nam 2004. Cô giành vương miện trong cuộc thi hoa hậu quốc gia được tổ chức vào cuối tháng 10 năm 2004 tại Tuần Châu, Hạ Long, Quảng Ninh.

Cuối năm 2004, cô đại diện cho Việt Nam tham dự cuộc thi Hoa hậu Thế giới tại Trung Quốc. Với khuôn mặt đầy đặn, mộc mạc mang vẻ đẹp đặc trưng của phụ nữ Á Đông, hình thể lợi thế (84-60-92) với chiều cao 1,72 m, cô đã có mặt trong Top 15 (đồng hạng 10 với hoa hậu Trung Quốc).

Tiểu sử
Nguyễn Thị Huyền sinh ra ở một ngõ nhỏ trên đường Hàng Kênh, quận Lê Chân, thành phố Hải Phòng, trong một gia đình công chức. Cha cô là ông Nguyễn Đình Minh. Mẹ cô là bà Phạm Thị Thúy. Cô còn có một anh trai tên là Nguyễn Đình Thông, từng là du học sinh ở Tây Ban Nha.

Năm 2000 đến 2003, Nguyễn Thị Huyền là học sinh cấp ba chuyên Văn, trường Phổ thông trung học Thái Phiên, Hải Phòng. Năm 2004, cô thi đỗ vào Phân viện Báo chí và Tuyên truyền (nay là Học viện Báo chí và Tuyên truyền). Năm 2005, Nguyễn Thị Huyền bảo lưu kết quả học tập của mình ở Phân viện báo chí và tuyên truyền rồi sang Anh học hệ cử nhân ngành báo chí tại Trường đại học Middlesex, London.

Năm 2007, khi Nguyễn Thị Huyền đang theo học năm thứ hai đại học chuyên ngành báo chí ở Anh, cô đã bí mật đăng kí kết hôn và tổ chức đám cưới với Tống Ngọc Trung, sinh năm 1978, cũng là một người Hải Phòng đang du học tại Anh, con ông Tống Thắng và bà Tâm ở phố Tô Hiệu Hải Phòng. Tống Ngọc Trung lúc đó vừa hoàn tất khóa học thạc sĩ kinh tế ở Anh. Trước khi sang Anh, Tống Ngọc Trung đã tốt nghiệp Đại học Xây dựng và làm việc ở Tổng Công ty Xây dựng Bạch Đằng, Hải Phòng.. Hai người có một con gái tên Tống Khánh Linh. Đến năm 2009, cô đã ly hôn với Tống Ngọc Trung.

Năm 2009, cô tốt nghiệp cử nhân báo chí loại giỏi tại Anh và trở về Việt Nam.

Từ năm 2012, Nguyễn Thị Huyền làm nghiên cứu sinh tại Học viện Báo chí và Tuyên truyền.

Hiện nay, cô sống cùng bố mẹ và con gái ở Hà Nội.

Sự nghiệp

Hoa hậu
Năm 2001, Nguyễn Thị Huyền đoạt giải Á hậu 1 cuộc thi Hoa hậu Thể thao Việt Nam tổ chức tại Vũng Tàu. Tháng 10 năm 2004, cô đạt danh hiệu Hoa hậu Việt Nam khi đang là sinh viên năm thứ nhất của Phân viện báo chí và tuyên truyền . Tháng 12 năm 2004, Nguyễn Thị Huyền tham gia cuộc thi Hoa hậu Thế giới ở Tam Á, Trung Quốc và lọt vào danh sách 15 hoa hậu đẹp nhất .

Sau khi trở thành hoa hậu
Năm 2009, sau khi tốt nghiệp đại học, Nguyễn Thị Huyền cùng con gái trở về Việt Nam sống. Từ năm 2009 đến 2011, cô ký hợp đồng và làm việc tại VTV4 - Ban truyền hình đối ngoại - Đài truyền hình Việt Nam. Ở đây cô góp phần xây dựng chương trình từ thiện mang tên "Cuộc sống vẫn tuơi đẹp" dành cho người khuyết tật được phát hàng tuần trên VTV4 . Trong thời gian này, cô cũng tham gia làm MC tiếng Việt và tiếng Anh cho nhiều chương trình trong và ngoài nước.

Năm 2011, Nguyễn Thị Huyền chấm dứt hợp đồng làm việc tại VTV4. Từ đó, cô không tham gia công việc làm MC, cũng như không xuất hiện trên báo chí và các phương tiện truyền thông. Cô tập trung kinh doanh và mở công ty truyền thông riêng mang tên "NTH Communication" .

Từ năm 2013, cô làm việc tại Viện Nghiên cứu và Truyền thông của Học viện báo chí và tuyên truyền.

Phim ảnh
 Thời xa vắng (2003)
 Lâu đài tình ái

Chú thích

Liên kết ngoài
Nguyễn Thị Huyền đăng quang Hoa hậu VN
Hoa hậu Việt Nam 2004
"Sự thật những lời đồn thổi về Hoa hậu Nguyễn Thị Huyền" trong hồi ký của Dương Kỳ Anh (kỳ 1, kỳ 2)
Ảnh năm 2011: Nguyễn Thị Huyền kiêu sa

Hoa hậu Việt Nam
Người Hải Phòng
Diễn viên Hải Phòng
Việt Nam năm 2004


title: Shima Sakon

text:
(9 tháng 6, 1540 - 21 tháng 10 năm 1600), thường được gọi là Shima Sakon (島 左近) (Đảo Tả Cận), là một samurai làm việc dưới trướng của Tsutsui, sau đó chuyển sang phục vụ cho Ishida Mitsunari.

Tại trận chiến Sekigahara, Shima là một trong những tướng lĩnh cấp cao trong hàng ngũ Ishida, điều khiển đơn vị 1.000 người. Một số nguồn nói rằng Shima đã dẫn đầu những người lính hỏa mai. Vào đầu cuộc chiến, ông bị thương do hỏa hoạn từ quân đội phía Tokugawa Ieyasu, và có thể rút lui ngay sau đó. Không có thông tin gì về việc ông đã hy sinh ở chiến trường hay đã trốn thoát, nhưng nhiều nguồn tin cho rằng ông đã chết vì bị thương một thời gian ngắn sau đó. Xác của ông không được tìm thấy, cho thấy có thể ông đã trốn thoát khỏi chiến trường và chết đâu đó gần Sekigahara, hoặc sống cuộc đời ronin.

Sakon trong văn hóa đại chúng

Sakon là một nhân vật chơi được trong Samurai Warriors 2, ông được mô tả là cựu thuộc hạ của Takeda Shingen và cầm một thanh mã tấu lớn đến kỳ dị. Cách thể hiện ông làm người ta lờ mờ nghĩ đến Elvis Presley, vì tóc mai dài và câu nói ("Thank you. Thank you very much.","Sakon... has left the battlefield."). Ông phải bị quân đội phía Đông đánh bại trong trận Kusegawa.

Ông cũng xuất hiện trong seri game Kessen.

Sakon xuất hiện trong Onimusha: Bình minh của những giấc mơ, ông bị Ophelia, một trong các Genma Triumvirate tẩy não. Tenkai Nankobo sử dụng năng lực thanh tẩy của mình để giải thoát Sakon khỏi bị tâm trí quỷ dữ.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Chân dung Samurai: Sakon Shima

Võ tướng Nhật Bản
Mất năm 1600
Samurai
Sinh năm 1540


title: Clavatula filograna

text:
Clavatula filograna là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Clavatulidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

F


title: Nomia kinduna

text:
Nomia kinduna là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Strand mô tả khoa học năm 1920.

Chú thích

Tham khảo

Nomia
Động vật được mô tả năm 1920


title: Proteuxoa senta

text:
Proteuxoa senta là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Loài này có ở Nam Úc, Tasmania và Victoria.

Liên kết ngoài
Australian Faunal Directory

Chú thích

Proteuxoa
Bướm Úc


title: Ernest Roume

text:
Ernest Nestor Roume (sinh 12 tháng 7 năm 1858 - mất 1941) là một chính trị gia người Pháp, từng giữ chức Toàn quyền Tây Phi thuộc Pháp từ năm 1902 đến 1907 và Toàn quyền Đông Dương từ 1915 đến 1916.

Tham khảo

Toàn quyền Đông Dương
Chính khách Pháp
Sinh năm 1858
Mất năm 1941


title: Mabitac, Laguna

text:
Mabitac là một đô thị hạng 5 ở tỉnh Laguna, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2000 của Philipin, đô thị này có dân số 15.097 người trong 2.990 hộ.

Các đơn vị hành chính

Mabitac được chia ra 15 barangay.

 Amuyong
 Lambac
 Lucong
 Matalatala
 Nanguma
 Numero
 Paagahan
 Bayanihan
 Libis ng Nayon
 Maligaya
 Masikap
 Pag-Asa
 Sinagtala
 San Antonio
 San Miguel

Tham khảo

Liên kết ngoài
"Municipality of Mabitac", Province of Laguna Website
Mã địa lý chuẩn của Philipin

Đô thị của tỉnh Laguna
Khu dân cư trên Laguna de Bay


title: Hoa hậu Siêu quốc gia

text:
Hoa hậu Siêu quốc gia (tiếng Anh: Miss Supranational) là một cuộc thi sắc đẹp quốc tế diễn ra thường niên nằm trong Big 5 cuộc thi sắc đẹp lớn nhất hành tinh (theo chuyên trang sắc đẹp uy tín nhất trên thế giới Global Beauties bình chọn), được điều hành bởi Hiệp hội sắc đẹp Thế giới (World Beauty Association S.A. - WBA), một tổ chức có trụ sở ở Panama.

Cuộc thi đầu tiên được diễn ra vào năm 2009 tại thành phố Płock, Ba Lan với sự đăng quang của Oksana Moria đến từ Ukraine. Hoa hậu Siêu quốc gia đầu tiên của châu Á là Mutya Johanna Datul đến từ Philippines. Cô đã chiến thắng tr⁶ong đêm chung kết của cuộc thi vào ngày 6 tháng 9 năm 2013.Cùng với Tứ đại Hoa hậu và Hoa hậu Hòa bình Quốc tế, được coi là 6 cuộc thi sắc đẹp danh giá nhất hành tinh (Big 6)

Đương kim Hoa hậu Siêu quốc gia Andrea Aguilera đến từ Ecuador.

Đại diện của Việt Nam nắm giữ thành tích cao nhất ở cuộc thi này là Nguyễn Huỳnh Kim Duyên, cô trở thành Á Hậu 2 - Hoa Hậu Siêu Quốc Gia 2022

Lịch sử

Hoa hậu Siêu quốc gia được quản lý bởi World Beauty Association S.A., được thành lập vào năm 2009 tại Panama. Chủ tịch World Beauty Association đầu tiên là Tryny Marcela Yandar Lobón, với Gerhard Parzutka von Lipinski từ Ba Lan là nhà sản xuất điều hành và chủ tịch của công ty sản xuất Nowa Scena.

Parzutka von Lipinski đã được coi là Chủ tịch của Hoa hậu Siêu quốc gia ít nhất là từ năm 2017.

Các cuộc thi Hoa hậu Siêu quốc gia bắt đầu vào năm 2009 và được tổ chức ở Ba Lan, trừ năm 2013 là ở Minsk, Belarus, và năm 2016, được đồng tổ chức với Poprad, Slovakia. Nam vương Siêu quốc gia cũng bắt đầu vào năm 2016, tại Krynica-Zdrój, Ba Lan.

World Beauty Association, có trụ sở tại Hồng Kông, đã tổ chức cuộc thi Hoa hậu Siêu quốc gia 2014 cạnh tranh với cuộc thi gốc ở Ấn Độ mà không thể tổ chức trực tiếp do phản ứng với dịch Ebola ở Tây Phi. Cuộc thi đã trao vương miện cho một ứng cử viên, Jennifer Poleo đến từ Venezuela, theo hình thức trực tuyến, và không có á hậu, và không tổ chức bất kỳ cuộc thi nào tiếp theo.

2 cuộc thi Hoa hậu và Nam vương Siêu quốc gia 2020 đã bị hoãn lại đến năm 2021 do đại dịch COVID-19, với Anntonia Porsild từ Thái Lan và Nate Crnkovich từ Hoa Kỳ vẫn giữ được danh hiệu tương ứng của họ cho đến lúc đó. Năm 2020 là năm đầu tiên các cuộc thi Hoa hậu và Nam vương Siêu quốc gia không được tổ chức kể từ khi bắt đầu.

Vương miện Hoa hậu Siêu quốc gia

 Vương miện trắng xanh (2009–2021) - Vương miện này được thiết kế bởi nhà chế tác kim hoàn và vương miện nổi tiếng, George Wittels đến từ Venezuela. Nó được làm trên nền bạc tốt với nhiều tinh thể trắng, kim cương và ngọc bích màu xanh dịu, với chi phí khoảng 300.000 đô la Mỹ khiến nó trở thành một món đồ có giá trị lớn. Vương miện của Miss Supranational từ lần đầu tiên tổ chức cho đến ngày hôm nay. Ngày nay, nó vẫn giữ nguyên thiết kế, tuy nhiên, qua nhiều năm nó đã trải qua nhiều lần sửa đổi nhưng không làm mất đi kiểu dáng ban đầu. Trong số các đặc điểm quan trọng nhất là hình dạng đối xứng của nó được bao quanh một cách tinh xảo ở tâm điểm và trung tâm của mảnh, một bông hoa sapphire được gắn trên một viên kim cương trắng. Vương miện Trắng và Xanh sẽ ngừng sử dụng vào năm 2022 và sẽ được đội lần cuối bởi Chanique Rabe đến từ Namibia, người đã giành chiến thắng vào năm 2021.
 Vương miện Hoa hậu Quốc gia (2022 – nay) – Chiếc vương miện này được thiết kế bởi thợ kim hoàn và nhà sản xuất vương miện nổi tiếng người Venezuela Ricardo Patraca. Chiếc vương miện Miss Supranational thứ hai kể từ chiếc vương miện Blue and White đầu tiên khét tiếng từ năm 2009, đã được công bố trong cuộc thi Miss Supranational lần thứ 13.

Danh sách Hoa hậu Siêu quốc gia gần đây

Bộ sưu tập ảnh các hoa hậu

Thành tích các nước tại Hoa hậu Siêu quốc gia

Thành tích Hoa hậu

Danh sách đại diện Việt Nam

Danh sách tham dự và kết quả
Chú thích: MS: Hoa hậu; R1, 2, 3, 4: Á hậu 1, 2, 3, 4; T10, 15, 20, 25,...: Top 10, 15, 20, 25,...; •: tham dự.

Danh sách Á hậu

Tham khảo

Liên kết ngoài
Miss Supranational website chính thức

Cuộc thi sắc đẹp


title: Đài Iraq Tự do

text:
Đài Iraq Tự do (tiếng Anh:Radio Free Iraq; tiếng Ả Rập: إذاعة العراق الحرّ, Izaa'at al 'Iraaq al Hurr) là một đài phát thành liên tục 24 giờ hàng ngày bằng tiếng Ả Rập từ Praha, Cộng hòa Séc và truyền sóng đến Iraq và người Iraq lưu vong. Đài bắt đầu hoạt động vào ngày 30 tháng 10 năm 1998 là một bộ phận của Đài châu Âu Tự do/Đài Tự do (RFE/RL) và nhận được hỗ trợ từ Quốc hội Hoa Kỳ, Đài phản ánh quan điểm của chính phủ Hoa Kỳ. Đài hiện cũng có một phiên bản trực tuyến.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Radio Free Iraq

Phát sóng quốc tế
Đài phát thanh Mỹ


title: Karari

text:
Karari là một thị xã và là một nagar panchayat của quận Kaushambi thuộc bang Uttar Pradesh, Ấn Độ.

Địa lý
Karari có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 95 mét (311 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Karari có dân số 12.754 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Karari có tỷ lệ 51% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 60%, và tỷ lệ cho phái nữ là 42%. Tại Karari, 18% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Uttar Pradesh


title: 7322 Lavrentina

text:
7322 Lavrentina (1979 SW2) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 22 tháng 9 năm 1979 bởi N. S. Chernykh ở Đài vật lý thiên văn Crimean.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 7322 Lavrentina

Thiên thể phát hiện năm 1979
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Nototrichaspis

text:
Nototrichaspis là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1949 bởi Hincks.

Các loài
Các loài trong chi này gồm:
 Nototrichaspis annulicornis (Weise, 1923)
 Nototrichaspis mjoebergi (Weise, 1923)

Chú thích

Tham khảo

Galerucini


title: Morimus funereus

text:
Morimus funereus là một loài bọ cánh cứng thuộc họ Cerambycidae. Nó được tìm thấy ở Bỉ, Cộng hòa Séc, Đức, Hungary, Moldova, România, Bulgaria, Serbia, Montenegro, Slovakia, và Ukraina.

Một số ý kiến cho rằng loài này nên được coi như một phân loài của Morimus asper và đặt tên khoa học là Morimus asper funereus.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 World Conservation Monitoring Centre 1996. Morimus funereus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 10 tháng 8 năm 2007.

F
Động vật được mô tả năm 1863


title: Memari

text:
Memari là một thành phố và khu đô thị của quận Barddhaman thuộc bang Tây Bengal, Ấn Độ.

Địa lý
Memari có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 25 mét (82 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Memari có dân số 36.191 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Memari có tỷ lệ 69% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 75%, và tỷ lệ cho phái nữ là 63%. Tại Memari, 11% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang West Bengal


title: Valseca

text:
Valseca là một đô thị ở tỉnh Segovia, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số năm 2004 của Viện thống kê quốc gia Tây Ban Nha (Instituto Nacional de Estadística), đô thị này có dân số 301 người.

Tham khảo

Đô thị ở Segovia


title: Joppolo Giancaxio

text:
Joppolo Giancaxio là một đô thị của tỉnh Agrigento ở vùng Sicilia, có vị trí cách khoảng 80 km về phía nam của Palermo và khoảng 8 km về phía tây bắc của Agrigento. Vào thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 1.240 người và diện tích là 19,1 km².

Joppolo Giancaxio giáp các đô thị sau: Agrigento, Aragona, Raffadali, Santa Elisabetta.

Lịch sử thay đổi dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Agrigento


title: Trentepohlia luteola

text:
Trentepohlia luteola là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Trentepohlia
Limoniidae ở vùng Afrotropic


title: Montréal, Aude

text:
Montréal là một xã của Pháp, nằm ở tỉnh Aude trong vùng Occitanie.

Hành chính

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang mạng chính thức của xã Montréal

Montreal


title: Eurypepla

text:
Eurypepla là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1854 bởi Boheman.

Các loài
Chi này gồm các loài:
 Eurypepla jamaicensis (Linnaeus, 1758)

Chú thích

Tham khảo

Physonotini


title: Synetocephalus atricornis

text:
Synetocephalus atricornis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Fall miêu tả khoa học năm 1910.

Chú thích

Tham khảo

Synetocephalus


title: 6906 Johnmills

text:
6906 Johnmills (1990 WC) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 19 tháng 11 năm 1990 bởi R. H. McNaught ở Siding Spring.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 6906 Johnmills

Thiên thể phát hiện năm 1990
Tiểu hành tinh vành đai chính
Tiểu hành tinh kiểu C


title: Veitsch

text:
Veitsch là một đô thị thuộc huyện Mürzzuschlag bang Steiermark, nước Áo. Đô thị  có diện tích 77,71 km², dân số thời điểm cuối năm 2008 là 664 người.

Tham khảo


title: Hoplitis hofferi

text:
Hoplitis hofferi là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Tkalcu mô tả khoa học năm 1977.

Chú thích

Tham khảo

Hoplitis
Động vật được mô tả năm 1977


title: Đại Nam nhất thống chí

text:
Đại Nam nhất thống chí () là bộ sách dư địa chí (địa lý – lịch sử) Việt Nam, viết bằng chữ Hán do Quốc sử quán triều Nguyễn biên soạn thời vua Tự Đức. Có thể coi đây là bộ sách lớn nhất và quan trọng nhất về địa chí Việt Nam dưới thời phong kiến .

Nguồn gốc
Năm Kỷ Dậu (1849), vua Tự Đức đã có ý định biên soạn Đại Nam nhất thống chí theo lời kiến nghị của Bùi Quỹ. Song mãi đến năm Ất Sửu (1865), Quốc sử quán triều Nguyễn mới tổ chức biên soạn bộ sách dựa trên cơ sở của bộ Đại Nam nhất thống dư đồ (thảo xong vào năm Tân Dậu, 1861). Dự định sẽ hoàn thành sớm, nhưng vì một vài lý do nào đó, mãi đến năm 1882, bộ Đại Nam nhất thống chí mới hoàn thành.

Tuy nhiên, đến khi dâng lên vua Tự Đức xem và xin phép khắc in, thì nhà vua bắt sửa kỹ lại và làm thêm tập "Bổ biên". Năm 1883, vua Tự Đức mất. Sau đó, trong triều liên tiếp xảy ra nhiều việc bất ổn, và tiếp theo là Trận Kinh thành Huế 1885, khiến bản thảo chưa kịp dâng lên lần nữa, thì bị thất lạc nhiều tập trong cơn binh lửa (trong số đó có tập "Bổ biên" đến nay vẫn chưa tìm được).

Năm 1906, vua Thành Thái ra lệnh làm lại Đại Nam nhất thống chí. Đến ngày 8 tháng 12 năm Canh Tuất (tức 18 tháng 1 năm 1910), thì bộ sách được vua Duy Tân cho phép khắc in. Song lúc bấy giờ bộ sách này chỉ chép hạn chế ở các tỉnh Trung Kỳ trực thuộc Nam triều mà thôi.

Các đề mục và nội dung (sơ lược)

Bản thảo thời vua Tự Đức

Nguyên bản bộ sách được biên soạn dưới triều Tự Đức, có 28 tập với 31 quyển, chép tay trên bản thường, khổ 28 x 16 cm.

Trong 30 quyển đầu tiên thì mỗi quyển chép một tỉnh, bao gồm: Kinh sư (Huế), phủ Thừa Thiên, Hà Nội, Hưng Yên, Sơn Tây, Hưng Hóa, Bắc Ninh, Quảng Yên, Tuyên Quang, Cao Bằng, Lạng Sơn, Thái Nguyên, Ninh Bình, Hải Dương, Nam Định, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Quảng Bình, Thanh Hóa, Nghệ An, Bình Định, Vĩnh Long, Gia Định, Biên Hòa, An Giang, Định Tường, Hà Tiên, Khánh Hòa, Bình Thuận, Phú Yên. Quyển thứ 31 là Phụ chép về các nước lân cận (Cao Miên, Tiêm La, Thủy Xá, Hỏa Xá, Miến Điện, Nam Chưởng, Vạn Tượng).

Mỗi tỉnh được trình bày theo các mục:

 Phân dã (giới hạn theo các vị sao trên bầu trời),
 Kiến trí diên cách (lịch sử thay đổi, tách nhập),
 Hình thế (vị trí địa dư),
 Khí hậu (thời tiết, mưa nắng),
 Phong tục (tục lệ, thói quen),
 Thành trì (thành, hào, có phụ bản các bản đồ),
Học hiệu (trường học),
 Hộ khẩu (dân số),
 Điền phú (thuế ruộng),
 Sơn xuyên (núi, sông, kênh, hồ, đầm),
 Cổ tích (di tích lịch sử văn hóa),
 Quan trấn (cửa ải và đồn biên),
 Thị tập (chợ),
 Tân lương (bến cầu),
 Đê uyển (đê điều),
 Lăng mộ (mộ vua, quan),
 Từ miếu (đền miếu),
 Tự quán (chùa quán),
 Nhân vật (tiểu truyện các danh nhân),
 Liệt nữ (phụ nữ tài giỏi, có công),
 Tiên thích (các bậc chân tu),
 Thổ sản (sản vật địa phương),
 Giang đạo (đường sông),
 Tân độ (bến đò).

Bản in thời vua Duy Tân
Như trên đã nói, năm 1910, Đại Nam nhất thống chí được vua Duy Tân cho phép khắc in, nhưng chỉ chép hạn chế ở các tỉnh Trung Kỳ, vì lúc đó dưới thể chế Liên bang Đông Dương thì triều đình Huế chỉ trực tiếp cai trị Trung Kỳ. Đơn vị đó bao gồm:
Quyển 1: Kinh sư (Huế)
Quyển 2-4: Thừa Thiên phủ (thượng, trung, hạ)
Quyển 5: Quảng Nam
Quyển 6: Quảng Ngãi
Quyển 7: Quảng Trị
Quyển 8: Quảng Bình
Quyển 9: Bình Định
Quyển 10: Phú Yên
Quyển 11: Khánh Hòa
Quyển 12: Bình Thuận
Quyển 13: Hà Tĩnh
Quyển 14-15: Nghệ An
Quyển 16-17: Thanh Hóa

Nội dung từng tỉnh trong bộ sách này cũng tương tự như bộ sách trước, nhưng có điều chỉnh vài mục như: mục Lăng mộ được nhập vào mục Cổ tích, mục Nhân vật được bổ sung thêm truyện các hiếu tử (người con có hiếu). Ngoài ra, bộ này có thêm các mục mới là: Dịch trạm, Lý lộ, và mỗi tỉnh có thêm một bản đồ.

Ở miền Nam Việt Nam, Đại Nam nhất thống chí đã được dịch ra tiếng Việt lần đầu bởi Á Nam Trần Tuấn Khải và Tu Trai Nguyễn Tạo; và đã được Nha Văn hóa thuộc Bộ Quốc gia Giáo dục Việt Nam Cộng hòa ấn hành năm 1960. Ở miền Bắc, bộ sách đã được Phạm Trọng Điềm dịch, Đào Duy Anh hiệu đính; và được Nhà xuất bản Khoa học xã hội ấn hành năm 1970-1971. Năm 2012, một phần bộ sách này được in lại trong Tổng tập dư địa chí Việt Nam (tập 2).

Xem thêm
 Dư địa chí

Sách tham khảo
Quốc sử quán triều Nguyễn, Đại Nam nhất thống chí in trong Tổng tập dư địa chí Việt Nam. Nhà xuất bản Thanh Niên, 2012.
Bùi Văn Vượng, "Lời giới thiệu" bộ sách Đại Nam nhất thống chí, in trong Tổng tập dư địa chí Việt Nam đã dẫn.
Nhiều người soạn, Từ điển Bách khoa Việt Nam (tập 1, mục từ: "Đại Nam nhất thống chí"). Hà Nội, 1995.

Chú thích

Liên kết ngoài

Quốc sử quán (triều Nguyễn)
Sách địa lý Việt Nam
Sách lịch sử Việt Nam


title: Biskra

text:
Biskra (tiếng Ả Rập: بسكرة) là một thành phố thủ phủ của tỉnh Biskra của Algérie. Thành phố có tổng diện tích km², trong đó diện tích đất là km², dân số theo ước tính năm 2005 là 207.987 người. Đây là thành phố lớn thứ 11 Algérie.

Tham khảo

 Biskra (đề mục)

Thành phố và thị xã của Algérie
Khu dân cư ở tỉnh Biskra


title: Mueang Nongbua Lamphu (huyện)

text:
Mueang Nongbua Lamphu (, phiên âm: Mường Noọng-bua Lăm-phu) là huyện thủ phủ (Amphoe Mueang) của Tỉnh Nongbua Lamphu, đông bắc Thái Lan.

Địa lý
Các huyện giáp ranh (từ phía nam theo chiều kim đồng hồ) là Non Sang, Si Bun Rueang, Na Klang của Tỉnh Nongbua Lamphu, Kut Chap và Nong Wua So của tỉnh Udon Thani.

Hành chính
Huyện này được chia thành 15 phó huyện (tambon), các đơn vị này lại được chia ra thành 172 làng (muban). Tại xã (thesaban mueang) Nong Bua Lam Phu nằm trên một phần của the tambon Nong Bua, Pho Chai và toàn bộ tambon Lam Phu. Có ba thị trấn (thesaban tambon) - Hua Na, Na Mafueang và Na Kham Hai mỗi đơn vị nằm trên một tambon cùng tên. Có 13 Tổ chức hành chính tambon.

Tham khảo

Mueang Nongbua Lamphu


title: Nomada polyacantha

text:
Nomada polyacantha là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Pérez mô tả khoa học năm 1895.

Chú thích

Tham khảo

Nomada
Động vật được mô tả năm 1895


title: Megachile sauteri

text:
Megachile sauteri là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Hedicke mô tả khoa học năm 1940.

Chú thích

Tham khảo

S
Động vật được mô tả năm 1940


title: Cá sọc dưa tím

text:
Cá sọc dưa tím (danh pháp hai phần: Danio albolineatus hay Danio pulcher hoặc Brachydanio pulcher) là loài cá thuộc chi Danio.

Cá sọc dưa tím có nguồn gốc từ Đông Nam Á (tỉnh Chantaburi, miền nam Thái Lan). Loài cá này được H.M Smith phát hiện năm 1931 và đặt tên là Danio pulcher, sau đó được đổi là D. abolineatus.

Tháng 12 năm 2010, Tổ chức Bảo vệ Động vật hoang (WAR) công bố phát hiện thêm 12 loài cá nước ngọt tại đảo Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang, Việt Nam, trong đó có cá sọc dưa tím. Loài cá này sống khá phổ biến ở những con suối nhỏ tại Vườn quốc gia Phú Quốc và nhiều nơi khác ở miền Nam Việt Nam.

Chú thích

Tham khảo

Danio Blue-Redstripe

P


title: Hastula denizi

text:
Hastula denizi là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Terebridae, họ ốc dài.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Hastula


title: Portalrubio de Guadamejud

text:
Portalrubio de Guadamejud là một đô thị trong tỉnh Cuenca, cộng đồng tự trị Castile-La Mancha Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là người với mật độ người/km². Đô thị này có cự ly km so với tỉnh lỵ Cuenca.

Tham khảo

Đô thị ở Cuenca


title: Triaenodes nicaraguensis

text:
Triaenodes nicaraguensis là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Triaenodes


title: Paradelphomyia pleuralis

text:
Paradelphomyia pleuralis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Paradelphomyia
Limoniidae ở vùng Nearctic


title: Amoria diamantina

text:
Amoria diamantina là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Volutidae, họ ốc dừa.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Amoria


title: Giardia lamblia

text:
Giardia lamblia (đồng nghĩa với Giardia intestinalis, lamblia intestinalis và Giardia duodenalis) là một sinh vật đơn bào ký sinh trùng colonizes và tái tạo trong ruột non, gây nhiễm giardia. Nó là ký sinh trùng thuộc giới động vật. Cơ thể đơn bào, thuộc Giống Trùng roi. Các ký sinh trùng Giardia gắn các biểu mô bởi một đĩa chất kết dính bụng, và tái tạo thông qua phân hạch nhị phân giardiasis không lây lan qua máu, cũng không lây lan sang các phần khác của đường dạ dày- ruột, nhưng vẫn còn giới hạn trong các lumen của ruột non.

Giardia trophozoites hấp thụ chất dinh dưỡng từ trong lòng của ruột non, và là vi khuẩn yếm khí. Nếu sinh vật được phân chia và nhuộm màu, nó có một mô hình rất đặc trưng tương tự như một quen thuộc với biểu tượng "mặt cười". Con đường trưởng nhiễm của con người bao gồm uống nước thải không được điều trị, một hiện tượng đặc biệt phổ biến ở nhiều nước phát triển, ô nhiễm các vùng nước tự nhiên cũng xảy ra trong lưu vực chuyên canh, chăn thả gia súc xảy ra.

Tham khảo

Vật ký sinh
Bệnh đường nước


title: Calliopsis smithi

text:
Calliopsis smithi là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Rozen mô tả khoa học năm 1958.

Chú thích

Tham khảo

Calliopsis
Động vật được mô tả năm 1958


title: Abdurrahim El-Keib

text:
El-Keib Abdurrahim (tiếng Ả Rập: عبد الرحيم الكيب; sinh ngày 2 tháng 3 năm 1950 - mất ngày 21 tháng 4 năm 2020) hoặc Abdul Raheem Al-Keeb, là một kỹ sư điện tử và chính trị gia Libya. Ông được Hội đồng Chuyển tiếp Quốc gia Libya bầu làm Thủ tướng lâm thời Chính phủ Libya của đất nước ngày 31 tháng 10 năm 2011.

El-Keib tham gia của Đại học Alabama với công việc là một trợ lý giáo sư Kỹ thuật điện năm 1985 và trở thành giáo sư năm 1996. Ông đã giảng dạy tại trường đại học Tripoli, Đại học Bang North Carolina, Đại học Alabama, Đại học Mỹ Sharjah, và gần đây tại Viện dầu khí ở Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất. Ông đã giám sát nhiều Luận văn Luận văn Thạc sĩ và Tiến sĩ và là người nhận giảng dạy một số và giải thưởng nghiên cứu.

El-Keib có một số nghiên cứu trong lĩnh vực Kỹ thuật điện điện và là tác giả của rất nhiều tài liệu nghiên cứu. Nghiên cứu của ông được tài trợ bởi Quỹ Khoa học Quốc gia (NSF), điện Viện nghiên cứu Điện (EPRI), Bộ Năng lượng Mỹ (DoE), Công ty Dịch vụ miền Nam (SC), và Alabama, Công ty Điện lực (APCO). Ông đã xuất bản nhiều bài viết và báo cáo nghiên cứu và chương một cuốn sách. Ông cũng phục vụ như là một nhà tư vấn cho nhiều ngành công nghiệp bao gồm Công ty Điện lực Alabama và Công ty Dịch vụ miền Nam.

Ông đã phục vụ như một thành viên của Hội đồng quản trị, Quỹ Khoa học cà Công nghệ Ả Rập giai đoạn 2001-2007, là thành viên của Bộ Khoa học và Công nghệ Bảng điều chỉnh, Ngân hàng Phát triển Hồi giáo, thành viên cao cấp của IEEE, Phó biên tập cho Hội Cơ điện IEEE Thư, 1992-2000, và Khoa học Thế giới và Học viện Kỹ thuật và xã hội (WSEAS) giao dịch trên hệ thống điện, và là thành viên của Ban tư vấn biên tập của Viện Hàn Quốc Kỹ sư điện (KIEE) / Hiệp hội Kỹ thuật điện, và các tư vấn Hội đồng quản trị của Tạp chí quốc tế về đổi mới trong hệ thống năng lượng và điện (IJESP).

Trong thời gian nghỉ từ trường Đại học Alabama, ông đã dành hai năm (1999-2001) tại Đại học Mỹ của Sharjah Sharjah, Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất. Ông là Giám đốc Phòng Điện, Điện tử, Kỹ thuật Máy tính. Cùng với các đồng nghiệp của mình về giảng viên, họ xây dựng Ban và Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất ghi nhận đóng góp đó. Trong khi phục vụ như là Chủ tịch Cục Kỹ thuật điện tại Viện Dầu khí, ông đã phục vụ và/hoặc chủ trì một số ủy ban quan trọng và dẫn đầu các nỗ lực của phát triển và công nhận các chương trình kỹ thuật điện đại học và sau đại học, và Thạc sĩ PI của chương trình Khoa học. Từ năm 2007 đến năm 2009, ông điều phối Chương trình học PI và khởi xướng và chủ trì Hội đồng PI tốt nghiệp. Ông cũng điều phối sự phát triển của Hệ thống PI e-Learning cung cấp các khóa học sau đại học PI.

Tham khảo

Thủ tướng Lybia
Cựu sinh viên Đại học Nam California
Sinh năm 1950
Mất năm 2020


title: Choloma

text:
Choloma là một thành phố Honduras. Thành phố thuộc Cortés. Năm 2010, thành phố có dân số khoảng 222.828 người. Đây là thành phố lớn thứ 3 Honduras.
Nhiều nhà máy đóng tại Choloma do lao động giá rẻ, yếu tố đã giúp nền kinh tế của thành phố. Choloma nằm ở phía nam của Puerto Cortes và phía bắc của San Pedro Sula, với kết nối giao thông với các thành phố này được cung cấp bởi các công ty xe buýt tư nhân.

Tham khảo

Khu dân cư ở Honduras
Đô thị tỉnh Cortés


title: 12817 Federica

text:
12817 Federica (1996 FM16) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 22 tháng 3 năm 1996 bởi E. W. Elst ở Đài thiên văn Nam Âu.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 12817 Federica

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1996


title: Charari Sharief

text:
Charari Sharief là một thị xã và là nơi đặt Ủy ban khu vực quy hoạch (notified area committee) của quận Badgam thuộc bang Jammu và Kashmir, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Charari Sharief có dân số 7378 người. Phái nam chiếm 53% tổng số dân và phái nữ chiếm 47%. Charari Sharief có tỷ lệ 48% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 56%, và tỷ lệ cho phái nữ là 39%. Tại Charari Sharief, 12% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Jammu và Kashmir
Jammu và Kashmir


title: Nga Liên

text:
Nga Liên là một xã thuộc huyện Nga Sơn, tỉnh Thanh Hóa, Việt Nam.

Thông tin địa lý

Xã Nga Liên có diện tích: 4,50 km². Theo Tổng điều tra dân số năm 1999, xã Nga Liên có dân số 7.394 người.

Xã Nga Liên nằm ở phía đông huyện Nga Sơn. Địa giới hành chính như sau:
Phía đông giáp các xã Nga Thái và Nga Tiến;
Phía nam giáp các xã Nga Tiến, Nga Tân và Nga Thanh;
Phía tây giáp các xã Nga Thanh, Nga Yên và Nga Hải;
Phía bắc giáp các xã Nga Thành và Nga An.

Hành chính

Năm 1977, huyện Nga Sơn sáp nhập với huyện Hà Trung thành huyện Trung Sơn, xã Nga Liên thuộc huyện Trung Sơn. Năm 1982 huyện Trung Sơn chia tách thành hai huyện như cũ, xã Nga Liên lại thuộc huyện Nga Sơn.

Xã Nga Liên ngày nay gồm các làng (xóm):

Tham khảo

Liên kết ngoài

    Nga Liên có 2 trường tiểu học và 2 trường trung học cơ sở và hầu hết người dân theo đạo Thiên Chúa


title: Lasioglossum curtulum

text:
Lasioglossum curtulum là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Vachal mô tả khoa học năm 1904.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1904


title: Mitra tuberosa

text:
Vexillum tuberosum là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Costellariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Mitra
Động vật được mô tả năm 1845


title: Khao Chaison (huyện)

text:
Khao Chaison () là một huyện (amphoe) của tỉnh Phatthalung, phía nam Thái Lan.

Địa lý
Các huyện giáp ranh (từ phía nam theo chiều kim đồng hồ) là Bang Kaeo, Tamot, Kong Ra và Mueang Phatthalung của tỉnh Phatthalung, Krasae Sin của tỉnh Songkhla.

Phía đông là bờ hồ Thale Luang.

Lịch sử
Huyện  này ban đầu là tiểu huyện (King Amphoe) Lampam (ลำปำ) được lập năm 1923 làm một đơn vị hành chính thuộc huyện Mueang Phatthalung. Tiểu huyện bao gồm 2 phó huyện Lampam và Han Po. Ngày 1 tháng 11 năm 1939, phó huyện Lampam, Phaya Khan và Khuan Maphrao đã được chuyển sang cho huyện Mueang còn phó huyện Khao Chaison và Khuan Khanun từ huyện Mueang cũng như Tha Duea và Chong Thanon từ Pak Phayun đã được đưa vào tiểu huyện này. Văn phòng huyện đã được chuyển đến Khao Chaison. Năm 1940 tiểu huyện đã được đổi tên thành Khao Chaison theo tambon trung tâm. Đơn vị này đã được nâng cấp thành huyện ngày 1 tháng 1 năm 1953.

Hành chính
Huyện này được chia thành 5 phó huyện (tambon), các đơn vị này lại được chia ra thành 56 làng (muban). Khao Chaison là một thị trấn (thesaban tambon) nằm trên một phần của tambon Khao Chaison. Có 5 Tổ chức hành chính tambon.

Các con số mất là tambon nay tạo thành huyện Bang Kaeo.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 amphoe.com

Huyện của Phatthalung


title: Dolichopeza lipophleps

text:
Dolichopeza lipophleps là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

Dolichopeza


title: Geranomyia flavitarsis

text:
Geranomyia flavitarsis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Geranomyia
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Bari oxide

text:
Bari oxide, còn gọi là oxide bari (công thức BaO, còn được biết đến trong ngành gốm sứ và khai khoáng là baria) là một oxide của bari. Nó có phân tử gam bằng 153,3 g/mol, hệ số giãn nở nhiệt 0,129 (đơn vị ?), nhiệt độ nóng chảy 1923 °C. Là một chất hút ẩm, khi tiếp xúc với nước nó có phản ứng hóa học tỏa nhiệt tạo ra bari hyđroxide.

BaO cùng với CaO, SrO, MgO và BeO tạo thành nhóm oxide kiềm thổ. Oxide bari là oxide trợ chảy hoá trị hai nặng nhất. Nguồn thu BaO có thể gồm bari cacbonat, bari sulfat, baria.

Trong vật liệu gốm
BaO được dùng trong vật liệu gốm nhóm trợ chảy. Nó có thể kết hợp với một số loại oxide khác tạo ra một số màu độc đáo; như kết hợp với đồng cho màu ngọc lam (turquoise) nổi tiếng.

Được dùng làm chất trợ chảy, oxide bari rất hoạt động và có thể cải thiện nhiều tính chất của men (như độ bóng, độ bền cơ và độ bền acid), làm tăng chiết suất của men, dù chỉ sử dụng một lượng nhỏ (nhiệt độ nung phải cao). Để dùng làm chất trợ chảy có hiệu quả, oxide bari được dùng chung với một số oxide trợ chảy khác (sử dụng ở dạng "thủy tinh", nó có thể trở nên "sẵn sàng hoạt động" dù ở nhiệt độ nung thấp).

Bari cacbonat rất bền, không bị phân hủy và "trơ hoá học" trong men nung chảy. Ở dạng cacbonat, nó có thể được dùng làm chất làm mờ và tạo độ cho mặt men. Oxide bari còn được nhiều người biết đến vì nó có thể cho mặt men "xỉn" mịn.

Cảnh báo
Sử dụng hàm lượng cao oxide bari có thể bị ngộ độc do thẩm thấu (chất độc trong men hòa tan vào nước nếu sử dụng làm đồ chứa) do oxide bari bị thừa, không kết hợp hết hoàn toàn thành silicat không hòa tan trong nước. Một số loại đồ gốm đang được mua bán có công thức với hàm lượng bari cacbonat có thể là rất nguy hiểm. Nên xác định rõ lý do sử dụng oxide bari trong men vì nó độc, nếu có thể nên thay thế bằng các oxide khác. SrO có thể dùng thay cho BaO trong nhiều trường hợp.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Thẻ an toàn hóa chất quốc tế số 0778

Hợp chất Bari
Oxide
Oxide base
Vật liệu gốm
Hợp chất bari


title: (100038) 1991 RD13

text:
{{DISPLAYTITLE:(100038) 1991 RD13}}

(100038) 1991 RD13 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henry E. Holt ở Đài thiên văn Palomar ở Quận San Diego, California, ngày 13 tháng 9 năm 1991.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 100001–101000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1991
Được phát hiện bởi Henry E. Holt
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Pleurotomella pachia

text:
Pleurotomella pachia là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Pleurotomella
Động vật được mô tả năm 1881


title: Libnotes hebridensis

text:
Libnotes hebridensis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Libnotes
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Diadasina minuta

text:
Diadasina minuta là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1908.

Chú thích

Tham khảo

Diadasina
Động vật được mô tả năm 1908


title: Magadan

text:
Magadan (tiếng Nga: Магадан) là một thành phố cảng trên biển Okhotsk và cửa ngõ vào khu vực Kolyma. Đây là trung tâm hành chính của tỉnh Magadan (từ 1953), thuộc vùng Viễn Đông Nga. Dân số: 114.873 (ước tính 2008); 99.399 (điều tra dân số 2002). Đóng tàu và đánh bắt cá là ngành công nghiệp chính. Thị trấn có một cảng biển và một sân bay quốc tế nhỏ, sân bay Sokol. Ngoài ra còn có một sân bay nhỏ gần đó, sân bay Magadan 13.

Khí hậu
Magadan có khí hậu cận Bắc Cực (phân loại khí hậu Köppen Dfc).

Thành phố kết nghĩa
  Anchorage, Hoa Kỳ (1991)
  Thông Hóa, Trung Quốc (1992)
  Jelgava, Latvia (2006)

Xem thêm
 Tỉnh Magadan

Tham khảo

Thành phố của Nga
Biển Okhotsk
Thành phố Liên Xô
Khởi đầu năm 1929 ở Nga
Thành phố ven biển ở Nga
Thành phố cảng ở Nga
Viễn Đông Nga
Căn cứ hải quân Nga và Liên Xô


title: Nomada ariasi

text:
Nomada ariasi là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Dusmet y Alonso mô tả khoa học năm 1913.

Chú thích

Tham khảo

Nomada
Động vật được mô tả năm 1913


title: Locmaria-Grand-Champ

text:
Locmaria-Grand-Champ () là một xã ở tỉnh Morbihan trong vùng Bretagne tây bắc Pháp. Xã này có diện tích 14,06 km², dân số năm 1999 là 733 người. Khu vực này có độ cao từ 52-139 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

 Các thị trưởng của Hiệp hội Morbihan
 Hồ sơ của thị trấn trên trang mạng INSEE

Liên kết ngoài
French Ministry of Culture list for Locmaria-Grand-Champ
Bản đồ của Locmaria-Grand-Champ trên Michelin

Xã của Morbihan


title: Aethionectes irroratus

text:
Aethionectes irroratus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Guignot miêu tả khoa học năm 1952.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Aethionectes


title: Danh sách hoàng hậu Trung Quốc

text:
Hoàng hậu (chữ Hán: 皇后) là một tước hiệu hoàng tộc thời phong kiến được tấn phong cho vợ chính (chính cung, chính thất, nguyên phối) của Hoàng đế, do Hoàng đế sắc phong. Vương hậu là tước hiệu được phong cho vợ chính (chính cung, chính thất, nguyên phối) của Quốc vương, hoặc đôi khi một số người được Hoàng đế phong Vương tước (thường là người trong Hoàng tộc hay anh em trai của Hoàng đế) thì vợ chính của họ được phong ngôi Vương phi.

Tuy nhiên, ngày nay nhiều người hay hiểu Hoàng hậu theo nghĩa là vợ chính của nhà Vua nói chung, bao gồm cả Quốc vương lẫn Hoàng đế, điều này có thể gây ra một số nhầm lẫn.

Trong lịch sử phong kiến Trung Quốc, thường chỉ có duy nhất một Hoàng hậu tại vị khi còn sống. Khi Hoàng hậu trước đã qua đời hoặc bị phế bỏ thì mới lập Hoàng hậu mới. Theo lịch sử Trung Quốc thì Hoàng hậu đầu tiên là Lữ Trĩ của nhà Hán, chính thất của Hán Cao Tổ Lưu Bang. Vị Hoàng hậu cuối cùng là Uyển Dung của nhà Thanh, chính thất của Tuyên Thống Đế Phổ Nghi.

Nhà Hán

Tây Hán

Đông Hán

Tam Quốc

Nhà Tấn

Tây Tấn

Đông Tấn

Ngũ Hồ thập lục quốc

Nam Bắc triều

Nhà Bắc Chu

Nhà Tùy

Tùy mạt Đường sơ

Nhà Đường

Ngũ đại thập quốc

Nhà Tống

Bắc Tống

Nam Tống

Các triều đại làm chủ một phần lãnh thổ

Nhà Liêu

Nhà Kim

Nhà Tây Hạ

Nhà Nguyên

Nhà Minh

Nam Minh

Nhà Thanh

Tham khảo

Nhị thập tứ sử
Liệt nữ truyện

Hoàng hậu

Lịch sử Trung Quốc
Người Trung Quốc


title: Compsodrillia polytorta

text:
Compsodrillia polytorta là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Turridae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Compsodrillia


title: Longuyon

text:
Longuyon là một xã trong vùng hành chính Lothringen, thuộc tỉnh Meurthe-et-Moselle, quận Briey, tổng Longuyon. Tọa độ địa lý của xã là 49° 26' vĩ độ bắc, 05° 36' kinh độ đông. Longuyon nằm trên độ cao trung bình là 218 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 203 mét và điểm cao nhất là 389 mét. Xã có diện tích 29,70 km², dân số vào thời điểm 1999 là 5876 người; mật độ dân số là 197 người/km².

Tham khảo

Xã của Meurthe-et-Moselle


title: Zanthoxylum nadeaudii

text:
Zanthoxylum nadeaudii là một loài thực vật thuộc họ Rutaceae. Đây là loài đặc hữu của Polynésie thuộc Pháp.

Chú thích

Chú thích

Tham khảo

 Florence, J. 1998. Zanthoxylum nadeaudii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 24 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Polynésie thuộc Pháp
N


title: V. S. Naipaul

text:
Sir Vidiadhar Surajprasad Naipaul (17 tháng 8 năm 1932 – 11 tháng 8 năm 2018) là nhà văn đoạt giải Nobel Văn học năm 2001.

Tiểu sử
V. S. Naipaul sinh tại Trinidad trong một gia đình gốc Ấn Đô, dòng dõi Bà la môn rất nghèo; bố là nhà văn, nhà báo. Năm 1950, do chăm chỉ học tập, ông được chính phủ Trinidad cấp học bổng để đi học ở Đại học Oxford và vĩnh viễn từ giã quê hương sang sống ở nước Anh. Bốn năm sau, ông tốt nghiệp, trở thành phóng viên, người phụ trách chương trình Tiếng nói Caribe của đài BBC và làm việc cho tạp chí văn học The New Statesman (Chính khách mới). Năm 1955 Naipaul lấy Patricia Ann Hale. Năm 1996 Patricia Ann Hale mất, ông tục huyền với một phụ nữ Pakistan tên Nadira Khannum Alvi – một nhà báo.

Năm 1957, Naipaul xuất bản cuốn tiểu thuyết đầu tay The mystic masseur (Gã tẩm quất bí hiểm), viết về cuộc sống ở đảo Trinidad quê ông. Năm 1961 Naipaul in tiểu thuyết kiệt tác A House for Mr. Biswas (Căn nhà cho ông Biswas), với nhân vật chính lấy nguyên mẫu từ cha ông. Cũng trong năm này, Naipaul được chính phủ cấp cho một khoản tiền để đi du lịch nhiều nơi, và trong những năm 1960–1970 ông đã đến hầu hết các châu lục trên thế giới, kết quả là rất nhiều các tập sách du ký ra đời ghi lại ấn tượng những nơi ông đã qua. Những tác phẩm thể loại này của ông gây bất bình ở nhiều người vì những nhận xét không mấy thiện cảm về thế giới thứ ba ở châu Phi, đặc biệt là những lời chỉ trích nhằm vào Hồi giáo chính thống. Truyện ký Among the Believers: An Islamic Journey (Giữa những tín đồ: Một hành trình trong Hồi giáo, 1981) viết sau chuyến đi Iran, Pakistan và Indonesia của ông là bức tranh cay nghiệt về những tín đồ quay lưng về phía tiến bộ và thế giới hiện đại. Naipaul gọi chủ nghĩa Hồi giáo cực đoan là một thứ bệnh hoạn bám vào thế giới Hồi giáo, vì nó mà lịch sử bị thần học nô dịch. Gần 20 năm sau, Naipaul trở lại chủ đề đó trong cuốn Beyond Belief: Islamic Excursions (Đằng sau đức tin: Các chuyến đi Hồi giáo, 1998). Năm 1987 và 1994, Naipaul xuất bản tiểu thuyết The Enigma of Arrival (Bí ẩn khi tới) và A Way in the World (Đường vào thế giới). Trong xét trao giải, Viện Hàn lâm Thụy Điển đặc biệt nhấn mạnh đến kiệt tác The Enigma of Arrival, coi đây là "hình ảnh, cứ thế mà lặng lẽ suy sụp, của văn hóa thực dân cũ, và sự suy tàn của các xóm làng châu Âu". Năm 1990 ông được Nữ hoàng Elizabeth II của Anh phong tước Hiệp sĩ nhờ những đóng góp vào nền văn học của Khối Thịnh vượng chung Anh. Báo The Guardian gọi ông là "nhà văn tiếng Anh lớn nhất trong số các nhà văn đang sống". Với khối lượng tác phẩm lớn và đa dạng, tài năng xuất chúng và uy tín vững vàng, đáng lẽ Naipaul đã được tặng giải Nobel từ nhiều năm trước nhưng đến năm 2001 ông mới giành được vinh dự này. Tác phẩm mới nhất Half a Life (Nửa đời, 2001) là sự trở lại của V. S. Naipaul với thể loại tiểu thuyết giả tưởng.

Đến nay, Naipaul đã viết gần 30 tác phẩm gồm cả tiểu thuyết (chủ yếu là giả tưởng và phản giả tưởng) và tiểu luận. Ngoài giải Nobel Văn học, ông còn nhận các giải văn chương như giải David Cohen, giải John Rhys (cho The Mystic Masseur), giải W. H. Smith (cho The Mimic Men), giải Booker (cho tiểu thuyết In a Free State), giải Jerusalem năm 1983, giải T. S. Eliot năm 1986 và các giải văn chương khác như giải Somerset Maugham, giải Hawthornden. Ông cũng được cấp bằng danh dự của các trường Đại học St. Andrew, Đại học Columbia, Đại học Cambridge, Đại học Oxford...

Gia đình
Naipaul cưới người vợ hiện tại, Nadira Naipaul, tại Pakistan. Bà sinh tại Kenya với tên khai sinh Nadira Khannum Alvi. Bà làm phóng viên cho một tờ báo tại Pakistan, The Nation (Nhân dân), trong mười năm trước khi gặp Naipaul. Họ cưới nhau năm 1996, chỉ hai tháng sau cái chết người vợ đầu của Naipaul, Patricia Hale. Nadira đã li dị hai lần trước khi cưới Naipaul. Bà có hai con, Maliha and Nadir, với một người chồng cũ.

Qua đời
Naipaul qua đời tại nhà của ông ở London ở tuổi 85 vào ngày 11 tháng 8 năm 2018, trước một tuần lễ so với ngày sinh nhật lần thứ 86 của ông.

Tác phẩm
 The Mystic Masseur (Gã tẩm quất bí hiểm, 1957), tiểu thuyết
 The Suffrage of Elvira (Quyền bầu cử của Elvira, 1958), tiểu thuyết
 Miguel Street (Phố Miguel, 1959), tiểu thuyết
 A House for Mr. Biswas (Căn nhà cho ông Biswas, 1961), tiểu thuyết
 The Middle Passage: Impressions of Five Societies – British, French and Dutch in the West Indies and South America (Lối đi ở giữa: Ấn tượng về năm xã hội – Anh, Pháp và Hà Lan tại Tây Ấn và Nam Mỹ, 1962), kí – phóng sự
 Mr. Stone and the Knights Companion (Ông Stone và các bạn hiệp sĩ, 1963), tiểu thuyết
 An Area of Darkness (Một vùng bóng tối, 1964), kí – phóng sự
 The Mimic Men (Những kẻ bắt chước, 1967), tiểu thuyết
 A Flag on the Island (Lá cờ trên đảo, 1967), tập truyện, 10 truyện
 The Loss of El Dorado (Sự biến mất của xứ El Dorado, 1969), sách lịch sử
 In a Free State (Ở đất nước tự do, 1971), tập truyện ngắn
 The Overcrowded Barracoon and Other Articles (Trại khổ sai quá tải và các bài báo khác, 1972), kí – phóng sự
 Guerillas (Quân Du kích, 1975), tập truyện ngắn
 India: A Wounded Cilivisation (Ấn Độ: một nền văn minh bị thương, 1977)
 A Bend in the River (Khúc quanh của dòng sông, 1979), tiểu thuyết
 Among the Believers: An Islamic Journey (Giữa những tín đồ: Một hành trình trong Hồi giáo, 1981), truyện kí
 Finding the Centre (Tìm thấy tâm điểm, 1984), khảo luận tôn giáo
 The Enigma of Arrival (Bí ẩn khi tới, 1987), tiểu thuyết
 A Turn in the South (Chỗ ngoặt ở phía Nam, 1989), khảo luận tôn giáo
 India: a million mutinies now (Ấn Độ: một triệu cuộc nổi loạn lúc này, 1990)
 A Way in the World (Đường vào thế giới, 1994) tiểu thuyết
 Beyond Belief: Islamic Excursions (Đằng sau đức tin: Các chuyến đi Hồi giáo, 1998), khảo luận tôn giáo
 Half a Life (Nửa đời, 2001) tiểu thuyết
 The Writer and the World: Essays (2002) tập tiểu luận
 Magic Seeds (2004) tiểu thuyết
 A Writer's People: Ways of Looking and Feeling  (2007) khảo luận

Chú thích

Liên kết ngoài

Nhà văn Anh
Người đoạt giải Nobel Văn học
Người Anh đoạt giải Nobel
Người Vương quốc Liên hiệp Anh đoạt giải Nobel
Tác giả giành giải Man Booker
Nhà phê bình Hồi giáo
Người chống cộng Ấn Độ
Người từ Chaguanas
Nhà báo Trinidad và Tobago


title: Gliese 581

text:
Gliese 581 () là một sao lùn đỏ với quang phổ M3V, nằm cách Trái Đất 20,3 năm ánh sáng trong chòm sao Thiên Bình. Gliese 581 có kích thước lớn gấp đôi Sao Mộc - hành tinh lớn nhất hệ Mặt Trời. Các nhà thiên văn ước lượng khối lượng của nó vào khoảng một phần ba khối lượng Mặt Trời, và là hệ sao được biết đến gần Mặt Trời thứ 101. Gliese 581 là một trong những ngôi sao lùn loại M lâu đời nhất, có hoạt động sao ít nhất được biết đến. Những quan sát và đo đạc cho thấy ngôi sao này có ít nhất sáu hành tinh quay quanh nó (theo thứ tự từ ngôi sao) là: Gliese 581 e, b, c, g, d và f. Đặc biệt, hành tinh g được cho là nằm gần giữa vùng ở được quanh sao.

Đặc điểm

Cái tên Gliese 581 đề cập đến số danh mục từ cuộc khảo sát năm 1957 Catalogue Gliese của nhà thiên văn học người Đức Wilhelm Gliese về 965 ngôi sao nằm trong bán kính 20 parsec tính từ Trái Đất. Các tên gọi khác cho ngôi sao này là BD-07° 4003 (Catalogue BD, ấn phẩm đầu tiên được biết đến) và HO Librae (định danh sao biến quang). Nó không có một tên gọi riêng lẻ như Sirius hay Procyon. Đây là một sao lùn đỏ với quang phổ M3V, cách Trái Đất 20,3 năm ánh sáng. Nó nằm cách sao Beta Librae khoảng 2 độ bắc, ngôi sao sáng nhất trong chòm sao Thiên Bình. Người ta ước lượng khối lượng của nó xấp xỉ gần bằng một phần ba khối lượng của Mặt Trời, và là hệ sao gần thứ 101 được biết đến (bao gồm cả các sao lùn nâu) với Mặt Trời.

Với một sao lùn loại M như Gliese 581 có khối lượng thấp hơn nhiều so với Mặt Trời, khiến cho vùng lõi của ngôi sao thực hiện phản ứng tổng hợp hạt nhân với tốc độ rất thấp. Từ khoảng cách và cấp sao biểu kiến, các nhà thiên văn học đã ước tính nhiệt độ hiệu dụng của nó vào khoảng 3.200 K và có độ sáng bằng 0,2% độ sáng Mặt Trời. Tuy vậy, sao lùn đỏ Gliese 581 phát ra chủ yếu là các bức xạ hồng ngoại gần, phát ra cực đại tại bước sóng gần 830 nano mét (sử dụng định luật dịch chuyển Wien, với giả sử ngôi sao là một vật đen lý tưởng), nên đây có thể là một đánh giá tương đối thấp về độ sáng toàn phần của ngôi sao. (Để so sánh, Mặt Trời phát ra cực đại gần bước sóng 530 nano mét, ở giữa của phần khả kiến trong quang phổ). Khi tính đến toàn bộ phổ bức xạ (không chỉ là phần con người có thể nhìn thấy), đôi khi được gọi là hiệu chỉnh nhiệt bức xạ (bolometric correction), thì ngôi sao có độ sáng nhiệt bức xạ bằng 1,3% độ sáng toàn phần của Mặt Trời. Từ đó một hành tinh sẽ phải nằm gần ngôi sao hơn để có thể nhận được lượng năng lượng như Trái Đất nhận được từ Mặt Trời. Vùng không gian xung quanh ngôi sao nơi hành tinh có thể nhận được một lượng năng lượng như thế thỉnh thoảng được gọi là "Vùng Goldilocks", hay thông dụng hơn là vùng ở được. Sự xác định vùng này không cố định và tùy thuộc vào tính chất của từng hệ hành tinh cũng như ngôi sao chính. Gliese 581 dường như có khối lượng khá lớn để trở thành sao lóe sáng (flare star) nên khó có thể thích hợp cho sự sống. Sao Gliese 581 phát ra tia X.

Hệ hành tinh
Có nhiều ngoại hành tinh được tìm thấy quay quanh sao Gliese 581. Gliese 581 b, có kích thước gần bằng Sao Hải Vương, được tìm thấy lần đầu tiên vào tháng 8 năm 2005 và là hành tinh thứ năm được phát hiện quay quanh một sao lùn đỏ. Hành tinh bên trong này có khối lượng ít nhất bằng 16 lần khối lượng của Trái Đất (gần giống với khối lượng của Sao Hải Vương) và hoàn thành một vòng quỹ đạo quanh Gliese 581 chỉ mất có 5,4 ngày.

Hành tinh Gliese 581 c, được phát hiện vào tháng 4 năm 2007. Trong bài báo đăng năm 2007, Udry cùng các cộng sự giả sử rằng nếu Gliese 581 c có một hành tinh đồng hành kiểu Trái Đất, nó sẽ có bán kính bằng 1,5R⊕, và sẽ là "hành tinh giống Trái Đất nhất" được biết đến.

Không thể thực hiện đo đạc trực tiếp về bán kính của hành tinh khi quan sát từ Trái Đất, do hành tinh không đi ngang qua ngôi sao mẹ của nó. Với khối lượng tối thiểu xấp xỉ 5 lần khối lượng Trái Đất - hay bằng một phần ba của Sao Hải Vương - quỹ đạo của Gliese 581 c nằm ngay bên trong vùng ở được của sao chính. Nhiệt độ bề mặt vật đen trung bình đã ước lượng nằm trong khoảng -3 °C (đối với suất phản chiếu quang học giống với Sao Kim) và 40 °C (đối với suất phản chiếu quang học giống với Trái Đất), tuy thế, nhiệt độ trung bình có thể cao hơn (khoảng 500 độ Celsius) do hiệu ứng hậu khí nhà kính giống như của Sao Kim. Một số nhà thiên văn tin rằng hệ này có thể đang trải qua quá trình di trú hành tinh (planetary migration) và Gliese 581 c có thể được hình thành bên ngoài đường băng (frost line), khiến nó có các thành phần tương tự như các thiên thể băng (như vệ tinh băng Ganymede của Sao Mộc). Gliese 581 c có chu kỳ quỹ đạo dưới 13 ngày Trái Đất.

Các quan sát ngôi sao cũng hé lộ ra hành tinh thứ ba, gọi là Gliese 581 d, với khối lượng gần 7 lần khối lượng của Trái Đất, hay bằng một nửa của Sao Thiên Vương, có chu kỳ quỹ đạo bằng 66,8 ngày Trái Đất. Quỹ đạo của nó nằm ngày bên ngoài giới hạn vùng ở được của ngôi sao, và nó được xếp vào hành tinh có khả năng cho sự sống tồn tại. (Các nhà thiên văn tái phân tích dữ liệu vận tốc xuyên tâm và thu được giá trị khối lượng của hành tinh trong khoảng từ 5,6 đến 7,1 lần khối lượng Trái Đất M⊕.)

Hệ hành tinh (2009)

Ngày 21 tháng 4 năm 2009, các nhà thiên văn thông báo đã phát hiện ra hành tinh thứ 4 là Gliese 581 e. Hành tinh này có khối lượng ước lượng tối thiểu là 1,9 M⊕, và hiện tại là hành tinh ngoại hệ có khối lượng nhỏ nhất được phát hiện quay xung quanh một "ngôi sao thông thường" (tức là ngoại trừ các pulsar). Chu kỳ quỹ đạo của nó là 3,15 ngày Trái Đất.

Các mô phỏng động lực học của hệ sao Gliese 581 giả sử rằng quỹ đạo của hai hành tinh b và d là đồng phẳng sẽ cho hệ hành tinh bất ổn định nếu khối lượng của các hành tinh đo được lớn gấp 1,6 đến 2 lần khối lượng tối thiểu của chúng. Giới hạn trên về khối lượng của các hành tinh thu được từ các mô phỏng là 3,1; 30,4; 10,4; và 13,8 lần khối lượng của Trái Đất tương ứng cho các hành tinh e, b, c, và d.

Hệ hành tinh (2010)

Ngày 29 tháng 9 năm 2010, các nhà thiên văn ở Đài quan sát Keck thông báo họ đã phát hiện ra hai hành tinh Gliese 581 f và Gliese 581 g, cả hai có quỹ đạo gần như hình tròn. Sự phát hiện ra dựa trên sự phân tích tổng hợp các dữ liệu từ các thiết bị HIRES và HARPS. Theo Nicknamed Zarmina, một trong những nhà thiên văn khám phá ra hai hành tinh này, Gliese 581 g có khối lượng từ 3 đến 4 lần khối lượng của Trái Đất, với chu kỳ 37 ngày Trái Đất, và khoảng cách của nó đến ngôi sao Gliese 581 cho thấy nó nằm trong vùng ở được của sao này. Người ta tiên đoán là hành tinh này bị khóa thủy triều, tức là một phía của hành tinh luôn hướng về phía ngôi sao.>

Tỉ số xấp xỉ giữa chu kỳ của hai hành tinh kề cận nhau là (tính từ trong ra ngoài): 3:5, 2:5, 1:3, 1:2, 2:13.

Các tham số được liệt kê bên dưới thu được từ giả sử quỹ đạo các hành tinh có độ lệch tâm bằng 0. Việc thay đổi độ lệch tâm không làm tăng độ chính xác lên nhiều.

Theo như thuyết trình của F. Pepe tại Hội thảo chuyên đề thứ 276 của IAU, hành tinh g chưa hoàn toàn được xác định từ những phân tích mới từ các dữ liệu thu được từ bản đồ phổ của thiết bị HARPS, và cả hai hành tinh f và g được cho vào danh sách các hành tinh chưa được xác nhận tại Extrasolar Planets Encyclopaedia.

Tín hiệu radio gửi đi từ Trái Đất

A Message From Earth (AMFE), là một tín hiệu radio kĩ thuật số năng lượng cao được gửi đi vào ngày 9 tháng 10 năm 2008 đến thẳng hành tinh Gliese 581 c, một hành tinh đá ngoại hệ quay quanh sao lùn đỏ Gliese 581. Tín hiệu này là một túi thời gian (time capsule) kĩ thuật số chứa 501 thông điệp được lựa chọn qua một cuộc thi trên một mạng xã hội, trang Bebo. Thông điệp này được gửi đi từ kính thiên văn vô tuyến RT-70 của Trung tâm Không gian Quốc gia Ukraina. Tín hiệu này sẽ đến được hành tinh kiểu Trái Đất Gliese 581 c vào đầu năm 2029. Tính đến ngày 14/9/2011, tín hiệu này đã đi được 27,732 trong tổng số 192 triệu triệu kilômét của quãng đường cần đi tới đích.

Xem thêm
Danh sách hệ hành tinh
Alpha Centauri

Ghi chú

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Major Discovery: New Planet Could Harbor Water and Life Space.com
 Gliese 581 / HO Librae Solstation.com
 Extrasolar Planets Encyclopaedia: Gl 581
 AstronomyCast: Gliese 581
 SETI Range Calculator
 All Wet? Astronomers Claim Discovery of Earth-like Planet, Scientific American
 Position of Gliese 581 marked on local space (Top right corner)
 Photo of Constellation Libra with Gliese 581
 Artist conceptions of planets of Gliese 581
 Speculation about geology/geochemistry of Gliese 581c The Geochemical Society
 Computer models suggest planetary and extrasolar planet atmospheres – A gas, gas, gas Đại học Washington tại St. Louis
 Extrasolar Planet Interactions by Rory Barnes & Richard Greenberg, Lunar and Planetary Lab, University of Arizona
 Earth-like planet found that may support life Ctv.ca
 Gliese 581 – The "Red Dwarf" and implications for its "earthlike" planet Gliese 581c
 Earth's Twin Discovered?

Gliese 581
Thiên thể Gliese và GJ
Sao dãy chính nhóm M
Sao biến quang BY Draconis
Thiên thể Durchmusterung
Chòm sao Thiên Bình


title: Clemathada

text:
Clemathada là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Hadeninae


title: Emil Boc

text:
Emil Boc (tiếng Rumani phát âm: [emil bok]; sinh 06 tháng 9 năm 1966) là một chính trị gia Rumani đã giữ chức Thủ tướng Chính phủ Romania kể từ tháng 12 năm 2008 cho đến khi ông từ chức vào ngày 6 tháng 2 năm 2012.

Sự nghiệp chính trị
Tháng 6 năm 2004, ông được bầu làm Thị trưởng thành phố Cluj-Napoca, thành phố lớn nhất ở Transilvania.

Năm 2008, Emil Boc cũng là chủ tịch của Đảng Dân chủ Tự do và được chỉ định làm Thủ tướng. Tuy nhiên một năm sau đó, nội các do ông đứng đầu đã giải tán sau khi thất bại tại cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm tại Quốc hội vào ngày ngày 13 tháng 10 năm 2009. Tuy nhiên ông vẫn giữ quyền đứng đầu của một nội các lâm thời cho đến khi Thủ tướng Chính phủ mới và nội các mới được Quốc hội thông qua.

Ngày 17 tháng 12 năm 2009, ông được Tổng thống Traian Basescu uỷ quyền để thành lập chính phủ mới sau khi nhận được đa số phiếu bầu của Quốc hội. Ngày 06 tháng 2 năm 2012, Emil Boc đệ đơn từ chức lên tổng thống, với lý do là để "xoa dịu căng thẳng chính trị và xã hội" các chính sách cắt giảm tài chính, thắt lưng buộc bụng của chính phủ.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Official site
Cluj-Napoca City Hall website

Thủ tướng România
Sinh năm 1966
Nhân vật còn sống


title: Morum teramachii

text:
Morum teramachii là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Harpidae, họ ốc đàn.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Morum


title: Anoplischius cattleyae

text:
Anoplischius cattleyae là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Fleutiaux miêu tả khoa học năm 1891.

Chú thích

Tham khảo

Anoplischius


title: Aeolus haemorrhoidalis

text:
Aeolus haemorrhoidalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Champion mô tả khoa học năm 1895.

Chú thích

Tham khảo

biologie|2011|10|30}}

Aeolus


title: Oediopalpa nigripes

text:
Oediopalpa nigripes là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Baly miêu tả khoa học năm 1858.

Chú thích

Tham khảo

Oediopalpa


title: Ménil-sur-Belvitte

text:
Ménil-sur-Belvitte là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 8,6 kilômét vuông, dân số năm 1999 là 283 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 288 m trên mực nước biển.

Dân địa phương tiếng Pháp gọi là Ménilois.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Ménil-sur-Belvitte trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Menil-sur-Belvitte


title: (14556) 1997 VN1

text:
{{DISPLAYTITLE:(14556) 1997 VN1}}

(14556) 1997 VN1 là một tiểu hành tinh nằm ở rìa ngoài của vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Seiji Ueda và Hiroshi Kaneda ở Kushiro, Hokkaidō, Nhật Bản, ngày 1 tháng 11 năm 1997.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 14001–15000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1997
Được phát hiện bởi Hiroshi Kaneda
Được phát hiện bởi Seiji Ueda
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Procraerus jurciceki

text:
Procraerus jurciceki là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schimmel miêu tả khoa học năm 1999.

Chú thích

Tham khảo

Procraerus


title: Rombiolo

text:
Rombiolo là một đô thị ở tỉnh Vibo Valentia trong vùng Calabria miền nam Italia. Rombiolo có diện tích 22,81 km2, dân số 4730 người.

Rombiolo giáp các đô thị: Filandari, Limbadi, San Calogero, Spilinga, Zungri.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Vibo Valentia


title: Cá bè xước

text:
Cá bè xước (danh pháp khoa học: Scomberoides commersonnianus) là một loài cá biển nhiệt đới và cận nhiệt đới trong chi Scomberoides, họ Carangidae, Perciformes.

Đặc điểm sinh học

Hình dáng
Mõm: hình tù và, lõm ở trên mắt. Chiều dài mõm xấp xỉ đường kính mắt.
Chiều dài đầu bằng 4,5-6,0 lần đường kính mắt. Hàm trên dài đến phía sau mắt. Răng hàm trên là một hàng răng hình nón ở phía ngoài và một dải răng lông nhung ở phía trong. Răng hàm dưới là hai hàng răng hình nón tách biệt bởi một rãnh; có răng nhỏ trên lưỡi, vòm khẩu cái và xương lá mía.
Thân: dài, dẹt. Cá đực có thể dài tới 120 cm, nặng 16 kg; thông thường con trưởng thành dài khoảng 90 cm.
Vây lưng thứ nhất có một gai ngược và 6-7 tia cứng bình thường. Vây lưng thứ hai có 1 tia cứng và 19-21 tia mềm. Vây lưng và vây hậu môn có 7-8 tia giống như vây phụ nhưng không tách biệt hoàn toàn. Vây ngực ngắn, trông giống hình lưỡi liềm. Vây hậu môm có 2 tia cứng liền nhau, tiếp theo là 1 tia cứng và 16-19 tia mềm. Vẩy nhỏ hình mũi tên. Đường bên hơi lượn sóng ở phía trước, không có vẩy lăng. Phần trên của thân màu xanh nhạt, phía dưới màu ánh vàng hoặc sáng bạc; có 5-8 đốm tròn ở hai bên thân.

Sinh thái

Phân loài

Phân bổ
Thế giới: Ấn Độ Dương, Thái Bình Dương, Đại Tây Dương, Biển Đỏ, Nam Phi, Ấn Độ, Indonesia, Philippines, Sri Lanka, Nhật Bản, Trung Quốc.
Việt Nam: vịnh Bắc Bộ, miền Trung, Đông và Tây Nam Bộ.

Tình trạng bảo tồn

Chú thích

Tham khảo

Catalogue of life
Scomberoides commersonnianus Lacepède, 1801 trên trang fishbase.org

C


title: Amphelasma nigrolineatum

text:
Amphelasma nigrolineatum là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Jacoby miêu tả khoa học năm 1878.

Chú thích

Tham khảo

Amphelasma


title: Trận Nedao

text:
Trận Nedao, dựa theo tên của Nevada, một chi lưu của Sông Sava, là một trận chiến diễn ra ở Pannonia vào năm 454. Sau cái chết của Attila người Hung, lực lượng quân đội liên minh của các bộ tộc người Đức dưới sự lãnh đạo của Ardaric, Vua của người Gepid, đã đánh bại quân Hung của Ellac, con trai Attila, người đã chiến đấu để tranh giành ngôi vị và quyền lực với hai người anh cùng cha khác mẹ là Irnik và Dengizich sau khi Attila mất. Trận chiến kết thúc với sự thất bại của người Hung và cái chết của Ellac, khiến cho đế quốc Hung mau chóng sụp đổ và biến mất chỉ sau một thời gian ngắn. Theo sử gia Jordanes sống vào thế kỷ thứ 6 cho biết thì:

 Và rồi các dân tộc quả cảm nhất đã xé lẻ nhau ra thành từng mảnh. Vì lẽ đó, theo tôi nghĩ thì nó sẽ phải xuất hiện một cảnh tượng khác thường, nơi mà sức mạnh được thể hiện thông qua cách mà người Goth chiếu đấu với cây thương, người Gepidae quấy phá với thanh kiếm, người Rugi phá vỡ ngọn giáo bằng những vết thương đẫm máu của họ, người Suavi chiến đấu với đôi chân trần, người Hung với cây cung, người Alani xông lên chiến tuyến bằng những lực lượng vũ trang hạng nặng và những chiến binh trang bị nhẹ của người Heruli.

Địa vị thống trị của người Hung tại Trung và Đông Âu bị tan vỡ sau cuộc chiến này, một số ít người Hung còn lại bị Ardaric trục xuất sau một cuộc vây hãm kéo dài.

Tham khảo

Năm 454
Xung đột thế kỷ thứ 5
Trận đánh liên quan tới người Hung
Trận đánh liên quan tới người Goth
Trận đánh liên quan tới người German


title: Apamea auranticolor

text:
Apamea auranticolor là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở miền tây Bắc Mỹ, bao gồm California, Wyoming, Colorado và Alberta.

Sải cánh khoảng 36 mm.

Phụ loài
Apamea auranticolor auranticolor
Apamea auranticolor barnesii (Wyoming,...)

Apamea sora was formerly considered to be a subspecies của Apamea auranticolor.

Liên kết ngoài
Images
Bug Guide

Chú thích

Apamea


title: Bartholina etheliae

text:
Bartholina etheliae là một loài thực vật thuộc họ Orchidaceae.

Tham khảo

 Craven, P. & Loots, S. 2004. Bartholina etheliae. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 20 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Namibia
Bartholina


title: Canistro

text:
Canistro là một đô thị thuộc tỉnh L'Aquila trong vùng Abruzzo của Ý. Ý. Đô thị này có diện tích 15 km², dân số 1043 người. Các làng trực thuộc: Canistro Superiore. Các đô thị giáp ranh gồm: Capistrello, Civitella Roveto, Filettino (FR), Luco dei Marsi

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh L'Aquila


title: Montmaur, Hautes-Alpes

text:
Montmaur là một xã của tỉnh Hautes-Alpes, thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur, đông nam nước Pháp.

Tham khảo

Xã của Hautes-Alpes


title: Chambon-sur-Voueize

text:
Chambon-sur-Voueize là một xã thuộc tỉnh Creuse trong vùng Nouvelle-Aquitaine miền trung nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Creuse

Tham khảo

Liên kết ngoài
Chambon-sur-Voueize on the Quid website
 Tourism Office

Xã của Creuse


title: (20099) 1994 WB3

text:
{{DISPLAYTITLE:(20099) 1994 WB3}}

(20099) 1994 WB3 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Seiji Ueda và Hiroshi Kaneda ở Kushiro, Hokkaidō, Nhật Bản, ngày 28 tháng 11 năm 1994.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 20001–21000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1994
Được phát hiện bởi Hiroshi Kaneda
Được phát hiện bởi Seiji Ueda
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Andrena tsukubana

text:
Andrena tsukubana là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Hirashima mô tả khoa học năm 1957.

Chú thích

Tham khảo

T
Động vật được mô tả năm 1957


title: Elaeocarpus moratii

text:
Elaeocarpus moratii là một loài thực vật có hoa thuộc họ Elaeocarpaceae.
Loài này chỉ có ở New Caledonia.

Chú thích

Tham khảo

 Jaffré, T. et al. 1998. Elaeocarpus moratii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 19 tháng 7 năm 2007.

M
Thực vật Nouvelle-Calédonie


title: Sedang

text:
Sedang là tên gọi của"
Người Sedang: tên một bộ tộc thiểu số tại Tây Nguyên, Việt Nam
Vương quốc Sedang: một vương quốc tồn tại ngắn ngủi ở cuối thế kỷ 19 tại Tây Nguyên, được thành lập bởi Marie-Charles David de Mayréna - một người Pháp dựa trên cơ sở hợp nhất một số bộ tộc ở đây


title: Scelolyperus pasadenae

text:
Scelolyperus pasadenae là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Clark miêu tả khoa học năm 1996.

Chú thích

Tham khảo

Scelolyperus