title: Dell

text:
Dell Inc. là một công ty công nghệ có trụ sở tại Hoa Kỳ. Công ty phát triển, bán hàng, sửa chữa và hỗ trợ máy tính và các sản phẩm và dịch vụ liên quan. Dell thuộc sở hữu của công ty mẹ Dell Technologies.

Dell bán các sản phẩm như máy tính cá nhân (PC), máy chủ, thiết bị lưu trữ dữ liệu, bộ chuyển mạng, phần mềm máy tính, thiết bị ngoại vi máy tính, HDTV, máy ảnh, máy in và điện tử được sản xuất bởi các nhà sản xuất khác. Công ty nổi tiếng với cách quản lý chuỗi cung ứng và thương mại điện tử của mình. Điều này bao gồm việc Dell bán trực tiếp cho khách hàng và cung cấp các sản phẩm máy tính mà khách hàng mong muốn. Đến năm 2009, Dell là một nhà cung cấp phần cứng thuần túy cho đến khi mua lại Perot Systems. Kể từ đó, Dell đã mở rộng vào thị trường dịch vụ công nghệ thông tin. Công ty đã mở rộng các hệ thống lưu trữ và mạng. Hiện nay, Dell không chỉ cung cấp máy tính mà còn cung cấp một loạt công nghệ cho khách hàng doanh nghiệp.

Dell là một công ty niêm yết công khai (), cũng như là thành phần của chỉ số NASDAQ-100 và S&P 500. Đến tháng 1 năm 2021, Dell là nhà cung cấp máy tính cá nhân lớn thứ ba. Trong danh sách Fortune 500 năm 2022, Dell đứng thứ 31, tăng từ vị trí 76 vào năm 2021. Nó cũng là công ty lớn thứ sáu ở Texas về doanh thu tổng theo tạp chí Fortune. Nó là công ty lớn thứ hai không liên quan đến dầu mỏ ở Texas.

Năm 2015, Dell mua lại công ty công nghệ doanh nghiệp EMC Corporation. Dell và EMC trở thành các phân nhánh của Dell Technologies. Dell EMC bán các sản phẩm lưu trữ dữ liệu, bảo mật thông tin, ảo hóa, phân tích và điện toán đám mây.

Lịch sử

Thành lập và khởi nghiệp
Michael Dell thành lập Dell Computer Corporation, kinh doanh dưới tên gọi PC's Limited vào năm 1984 khi ông là sinh viên tại Đại học Texas tại Austin, hoạt động từ phòng ngủ ngoài ký túc xá của Michael Dell tại Dobie Center. Mục tiêu của công ty khởi nghiệp là bán các máy tính tương thích với IBM PC được lắp ráp từ các linh kiện có sẵn. Michael Dell bắt đầu kinh doanh với niềm tin rằng, bằng cách bán trực tiếp các hệ thống máy tính cá nhân cho khách hàng, PC's Limited có thể hiểu rõ nhu cầu của khách hàng và cung cấp các giải pháp máy tính hiệu quả nhất để đáp ứng nhu cầu đó. Michael Dell bỏ học đại học sau khi hoàn thành năm học đầu tiên tại Đại học Texas để tập trung toàn thời gian vào doanh nghiệp mới thành lập, sau khi nhận được khoảng 1.000 đô la từ gia đình để mở rộng kinh doanh. Đến tháng 4 năm 2021, giá trị tài sản ròng của Michael Dell được ước tính vượt qua 50 tỷ đô la.

 Vào năm 1985, công ty sản xuất ra máy tính đầu tiên theo thiết kế riêng của mình, được gọi là "Turbo PC", được bán với giá 795 đô la Mỹ và được trang bị bộ xử lý tương thích Intel 8088 có khả năng chạy ở tốc độ tối đa 8 MHz. PC's Limited quảng cáo hệ thống này trên các tạp chí máy tính quốc gia để bán trực tiếp cho người tiêu dùng, và lắp ráp từng đơn đặt hàng theo lựa chọn các tùy chọn. Điều này giúp mua hàng với giá thấp hơn so với các thương hiệu bán lẻ, nhưng lại tiện lợi hơn việc tự lắp ráp các linh kiện. PC's Limited không phải là công ty đầu tiên sử dụng mô hình kinh doanh này, nhưng họ trở thành một trong những công ty đầu tiên thành công với nó. Trong năm đầu tiên hoạt động, công ty đã thu về hơn 73 triệu đô la.

Năm 1987, công ty bỏ tên PC's Limited để trở thành Dell Computer Corporation và bắt đầu mở rộng quốc tế. Lý do là tên mới này phản ánh tốt hơn sự hiện diện của công ty trên thị trường doanh nghiệp, và cũng giải quyết vấn đề việc sử dụng "Limited" trong tên công ty ở một số quốc gia. Công ty thành lập các hoạt động quốc tế đầu tiên tại Anh; sau đó, trong vòng bốn năm, còn 11 hoạt động quốc tế khác được mở rộng. Vào tháng 6 năm 1988, vốn hóa thị trường của Dell Computer tăng thêm 30 triệu đô la lên 80 triệu đô la từ đợt chào bán công khai đầu tiên vào ngày 22 tháng 6 với 3,5 triệu cổ phiếu được bán với giá 8,5 đô la mỗi cổ phiếu. Năm 1989, Dell Computer thành lập các chương trình dịch vụ tại chỗ đầu tiên để bù đắp cho việc thiếu các nhà bán lẻ địa phương sẵn lòng làm trung tâm dịch vụ.

Sự phát triển trong những năm 1990 và đầu những năm 2000
Năm 1990, Dell Computer thử bán sản phẩm của mình thông qua các câu lạc bộ kho hàng và siêu thị máy tính, nhưng không gặp nhiều thành công, và công ty tập trung lại vào mô hình bán hàng trực tiếp cho người tiêu dùng thành công hơn. Năm 1992, tạp chí Fortune xếp Dell Computer Corporation vào danh sách 500 công ty lớn nhất thế giới, khiến Michael Dell trở thành CEO trẻ tuổi nhất của một công ty Fortune 500 tại thời điểm đó.

Năm 1993, để bổ sung kênh bán hàng trực tiếp của mình, Dell đã lên kế hoạch bán máy tính cá nhân tại các cửa hàng bán lẻ lớn như Wal-Mart, điều này sẽ mang lại thêm 125 triệu đô la doanh thu hàng năm. Bain tư vấn viên Kevin Rollins đã thuyết phục Michael Dell rút lui khỏi các thỏa thuận này, vì tin rằng chúng sẽ là những khoản lỗ trong dài hạn. Lợi nhuận tại các cửa hàng bán lẻ rất mỏng và Dell rời khỏi kênh bán hàng qua đại lý vào năm 1994. Rollins sớm gia nhập Dell toàn thời gian và sau đó trở thành tổng giám đốc điều hành của công ty.

Ban đầu, Dell không nhấn mạnh thị trường tiêu dùng, do chi phí cao và lợi nhuận thấp khi bán cho cá nhân và hộ gia đình; điều này thay đổi khi trang web của công ty phát triển mạnh vào năm 1996 và 1997. Trong khi giá bán trung bình của ngành công nghiệp dành cho cá nhân đang giảm, giá bán của Dell lại tăng lên, vì những người mua máy tính lần thứ hai và thứ ba, muốn có máy tính mạnh mẽ với nhiều tính năng và không cần nhiều hỗ trợ kỹ thuật, đã chọn Dell. Dell tìm thấy một cơ hội trong số những người sành về máy tính cá nhân, thích sự tiện lợi của việc mua hàng trực tiếp, tùy chỉnh máy tính của họ theo ý muốn và có nó được giao trong vài ngày. Vào đầu năm 1997, Dell thành lập một nhóm bán hàng và tiếp thị nội bộ dành riêng cho thị trường gia đình và giới thiệu một dòng sản phẩm được thiết kế đặc biệt cho người dùng cá nhân.

Từ năm 1997 đến 2004, Dell liên tục phát triển và chiếm thị phần từ các đối thủ ngay cả trong thời kỳ suy thoái của ngành công nghiệp. Trong cùng giai đoạn này, các nhà sản xuất máy tính cá nhân đối thủ như Compaq, Gateway, IBM, Packard Bell và AST Research gặp khó khăn và cuối cùng rời khỏi thị trường hoặc bị mua lại. Năm 1999, Dell vượt qua Compaq để trở thành nhà sản xuất máy tính cá nhân lớn nhất. Chi phí hoạt động chỉ chiếm 10% tổng doanh thu 35 tỷ đô la của Dell vào năm 2002, so với 21% doanh thu của Hewlett-Packard, 25% của Gateway và 46% của Cisco. Năm 2002, khi Compaq sáp nhập với Hewlett-Packard (nhà sản xuất máy tính cá nhân xếp thứ tư), Hewlett-Packard mới hợp nhất nhanh chóng chiếm vị trí hàng đầu nhưng gặp khó khăn và Dell sớm lấy lại vị trí dẫn đầu. Dell phát triển nhanh nhất vào đầu những năm 2000.

Năm 2002, Dell mở rộng danh mục sản phẩm của mình để bao gồm các sản phẩm như truyền hình, thiết bị cầm tay, máy nghe nhạc kỹ thuật số và máy in.

Năm 2003, tại cuộc họp thường niên của công ty, các cổ đông đã thông qua việc đổi tên công ty thành "Dell Inc." để nhận ra sự mở rộng của công ty vượt ra khỏi lĩnh vực máy tính.

Năm 2004, công ty thông báo rằng họ sẽ xây dựng một nhà máy lắp ráp mới gần Winston-Salem, Bắc Carolina; thành phố và quận đã cung cấp cho Dell khoản hỗ trợ trị giá 37,2 triệu đô la; tiểu bang cung cấp khoảng 250 triệu đô la hỗ trợ và miễn thuế. Vào tháng 7, Michael Dell rời vị trí giám đốc điều hành trong khi vẫn giữ chức vụ Chủ tịch Hội đồng quản trị. Kevin Rollins, người từng giữ nhiều vị trí lãnh đạo tại Dell, trở thành CEO mới. Mặc dù không còn giữ chức CEO, Dell vẫn hoạt động như một đồng CEO thực tế với Rollins.

Dưới sự lãnh đạo của Rollins, Dell đã mua lại nhà sản xuất phần cứng máy tính Alienware vào năm 2006. Kế hoạch của Dell Inc. dự kiến Alienware sẽ tiếp tục hoạt động độc lập dưới sự quản lý hiện tại. Alienware mong đợi sẽ được hưởng lợi từ hệ thống sản xuất hiệu quả của Dell.

Các sự kiện quan trọng
Năm 2005, trong khi doanh thu và lợi nhuận vẫn tiếp tục tăng, tuy nhiên tốc độ tăng trưởng doanh số đã giảm đáng kể, và cổ phiếu của công ty đã mất 25% giá trị trong năm đó. Đến tháng 6 năm 2006, cổ phiếu giao dịch ở mức khoảng 25 đô la Mỹ, giảm 40% so với tháng 7 năm 2005 - điểm cao nhất của công ty trong thời kỳ sau dot-com. Đến tháng 6 năm 2021, cổ phiếu đã đạt mức cao kỷ lục trên 100 đô la Mỹ mỗi cổ phiếu, phản ánh sự thành công của công ty trong việc chuyển đổi thành nhà cung cấp giải pháp công nghệ hỗ trợ khách hàng vượt qua quá trình chuyển đổi kỹ thuật số.

Tình trạng giảm tốc độ tăng trưởng doanh số đã được cho là do thị trường máy tính cá nhân đã trưởng thành, chiếm 66% doanh số của Dell, và các nhà phân tích đề xuất rằng Dell cần tiến vào các lĩnh vực kinh doanh không phải là máy tính như lưu trữ, dịch vụ và máy chủ. Lợi thế về giá của Dell liên quan đến quy trình sản xuất siêu gọn cho máy tính để bàn, nhưng điều này trở nên ít quan trọng hơn khi việc tiết kiệm trở nên khó khăn hơn trong chuỗi cung ứng của công ty, và khi các đối thủ như Hewlett-Packard và Acer đã nâng cao hiệu quả sản xuất máy tính để bàn của mình để cạnh tranh với Dell, làm suy yếu sự khác biệt về giá truyền thống của Dell. Trên toàn ngành công nghiệp máy tính cá nhân, sự giảm giá cùng với sự tăng cường hiệu suất đã khiến Dell có ít cơ hội để bán thêm cho khách hàng của mình. Kết quả là, công ty bán ra một tỷ lệ máy tính giá rẻ hơn so với trước đây, làm suy giảm biên lợi nhuận. Phân khúc máy tính xách tay đã trở thành phân khúc tăng trưởng nhanh nhất của thị trường máy tính cá nhân, nhưng Dell sản xuất các máy tính xách tay giá rẻ tại Trung Quốc như các nhà sản xuất máy tính khác, điều này đã loại bỏ lợi thế về chi phí sản xuất của Dell, cộng thêm việc Dell phụ thuộc vào bán hàng trực tuyến đã khiến công ty bỏ lỡ việc tăng doanh số bán máy tính xách tay trong các cửa hàng bán lẻ lớn. CNET đã chỉ ra rằng Dell đang bị mắc kẹt trong quá trình thương mại hóa ngày càng tăng của máy tính có khối lượng lớn và lợi nhuận thấp, điều này đã ngăn cản công ty cung cấp các thiết bị thú vị hơn mà người tiêu dùng yêu cầu.

Mặc dù có kế hoạch mở rộng sang các khu vực và phân khúc sản phẩm toàn cầu khác, Dell vẫn phụ thuộc nặng vào thị trường máy tính cá nhân của Mỹ, vì máy tính để bàn bán cho cả khách hàng doanh nghiệp và tổ chức chiếm 32% doanh thu của công ty, 85% doanh thu đến từ doanh nghiệp, và 64% doanh thu đến từ Bắc và Nam Mỹ, theo kết quả quý 3 năm 2006 của công ty. Việc vận chuyển máy tính để bàn tại Mỹ đang giảm, và thị trường máy tính để bàn của doanh nghiệp, mua máy tính theo chu kỳ nâng cấp, đã quyết định tạm dừng mua hệ thống mới. Chu kỳ cuối cùng bắt đầu vào khoảng năm 2002, ba năm sau khi các công ty bắt đầu mua máy tính trước các vấn đề Y2K được cho là có, và không dự kiến khách hàng doanh nghiệp nâng cấp lại cho đến khi thử nghiệm kỹ lưỡng của hệ điều hành Windows Vista của Microsoft (dự kiến vào đầu năm 2007), khiến chu kỳ nâng cấp tiếp theo diễn ra vào khoảng năm 2008. Rất phụ thuộc vào máy tính để bàn, Dell đã phải giảm giá để tăng doanh số bán hàng, trong khi đòi hỏi giảm giá sâu từ các nhà cung cấp.

Dell đã lâu dựa vào mô hình bán hàng trực tiếp của mình. Trong những năm gần đây, người tiêu dùng đã trở thành những người thúc đẩy chính của doanh số bán máy tính cá nhân, nhưng đã có sự suy giảm trong việc người tiêu dùng mua máy tính qua mạng hoặc qua điện thoại, khi số lượng người tới các cửa hàng bán lẻ điện tử tiêu dùng để thử các thiết bị trước đã tăng lên. Các đối thủ của Dell trong ngành công nghiệp máy tính cá nhân như HP, Gateway và Acer, đã có mặt trong lĩnh vực bán lẻ từ lâu nên đã sẵn sàng để tận dụng sự chuyển đổi của người tiêu dùng. Việc thiếu mặt hàng bán lẻ đã làm trì hoãn những nỗ lực của Dell trong việc cung cấp sản phẩm điện tử tiêu dùng như TV màn hình phẳng và máy nghe nhạc MP3. Dell đã đáp lại bằng cách thử nghiệm các gian hàng trong trung tâm mua sắm và cửa hàng hỗn hợp ở Texas và New York.

Dell có danh tiếng là một công ty dựa vào hiệu quả chuỗi cung ứng để bán các công nghệ đã được thẩm định với giá thấp, thay vì là một nhà đổi mới. Đến giữa những năm 2000, nhiều nhà phân tích đang tìm kiếm các công ty đổi mới là nguồn tăng trưởng tiếp theo trong ngành công nghệ. Việc Dell chi tiêu ít cho R&D so với doanh thu (so với IBM, Hewlett-Packard, và Apple Inc.) - điều này đã hoạt động tốt trong thị trường máy tính cá nhân - đã ngăn cản Dell tiến vào các phân khúc có lợi nhuận cao hơn, chẳng hạn như máy nghe nhạc MP3 và sau này là các thiết bị di động. Việc tăng chi tiêu cho R&D sẽ ảnh hưởng đến biên lợi nhuận mà công ty nhấn mạnh. Dell đã làm tốt với một tổ chức theo chiều ngang tập trung vào máy tính để bàn khi ngành công nghiệp máy tính chuyển sang các lớp đa dạng theo ngang trong những năm 1980, nhưng đến giữa những năm 2000, ngành công nghiệp đã chuyển sang các cấu trúc tích hợp theo chiều dọc để cung cấp một sản phẩm CNTT toàn diện, và Dell đã đứng sau rất xa so với các đối thủ như Hewlett-Packard và Oracle.

Dell đã có tiếng xấu về dịch vụ khách hàng kém chất lượng, điều này càng trở nên nghiêm trọng khi họ chuyển các trung tâm dịch vụ khách hàng sang nước ngoài và khi sự tăng trưởng của họ vượt quá cơ sở hạ tầng hỗ trợ kỹ thuật. Mô hình ban đầu của Dell được biết đến với mức độ hài lòng khách hàng cao khi máy tính được bán với giá hàng nghìn đô la, nhưng đến những năm 2000, công ty không thể giải thích được mức độ dịch vụ đó khi các máy tính trong cùng dòng sản phẩm được bán với giá hàng trăm đô la. Rollins đã đáp lại bằng cách chuyển Dick Hunter từ vị trí trưởng nhóm sản xuất sang vị trí trưởng dịch vụ khách hàng. Hunter, nhận thấy rằng văn hóa tiết kiệm chi phí của Dell đã "trở thành trở ngại," nhằm giảm thời gian chuyển cuộc gọi và đảm bảo nhân viên trung tâm dịch vụ khách hàng giải quyết các yêu cầu trong một cuộc gọi. Đến năm 2006, Dell đã chi tiêu 100 triệu đô la chỉ trong vài tháng để cải thiện điều này và triển khai DellConnect để trả lời nhanh hơn các yêu cầu từ khách hàng. Vào tháng 7 năm 2006, công ty bắt đầu blog Direct2Dell của mình, và sau đó vào tháng 2 năm 2007, Michael Dell ra mắt IdeaStorm.com, yêu cầu ý kiến từ khách hàng bao gồm việc bán máy tính chạy Linux và giảm bớt các phần mềm quảng cáo trên máy tính. Các sáng kiến này đã giảm số lượng bài đăng tiêu cực trên blog từ 49% xuống còn 22%, và giảm bớt sự "Dell Hell" trên các công cụ tìm kiếm trên Internet.

Cũng có những chỉ trích cho rằng Dell đã sử dụng các thành phần lỗi cho các máy tính của mình, đặc biệt là 11,8 triệu máy tính để bàn OptiPlex bị lỗi được bán cho các doanh nghiệp và chính phủ từ tháng 5 năm 2003 đến tháng 7 năm 2005 gặp vấn đề với các tụ điện lỗi. Trong tháng 8 năm 2006, việc thu hồi pin do một chiếc laptop Dell bắt lửa đã gây sự chú ý tiêu cực cho công ty, mặc dù sau đó, Sony đã được xác định là người chịu trách nhiệm về việc sản xuất các loại pin, tuy nhiên một người phát ngôn của Sony nói rằng vấn đề liên quan đến sự kết hợp giữa pin và bộ sạc, điều này chỉ đặc thù cho Dell.

Năm 2006 đánh dấu năm đầu tiên mà tốc độ tăng trưởng của Dell chậm hơn toàn ngành công nghiệp máy tính. Đến quý IV năm 2006, Dell đã mất vị trí nhà sản xuất máy tính cá nhân lớn nhất cho Hewlett Packard, nhờ Nhóm Hệ thống Cá nhân của họ được củng cố nhờ một quá trình cải tổ do CEO Mark Hurd tiến hành.

Cuộc điều tra của SEC
Vào tháng 8 năm 2005, Dell trở thành đối tượng của một cuộc điều tra không chính thức của Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Hoa Kỳ (SEC). Năm 2006, công ty tiết lộ rằng Công tố viên Hoa Kỳ cho Quận Nam New York đã yêu cầu tài liệu liên quan đến báo cáo tài chính của công ty từ năm 2002 trở lại. Công ty đã trì hoãn việc nộp báo cáo tài chính cho quý III và quý IV của năm 2006, và một số vụ kiện đòi bồi thường tập thể đã được khởi kiện. Việc không nộp báo cáo thu nhập quý có thể khiến công ty bị xóa tên khỏi NASDAQ, nhưng sàn giao dịch đã cho Dell một khoản miễn trừ, cho phép cổ phiếu được giao dịch bình thường. Vào tháng 8 năm 2007, công ty thông báo rằng nó sẽ điều chỉnh lại kết quả kinh doanh cho các năm tài chính từ 2003 đến 2006 và quý đầu tiên của năm 2007 sau khi kiểm toán nội bộ phát hiện rằng một số nhân viên đã thay đổi số dư tài khoản doanh nghiệp để đạt các mục tiêu tài chính quý. Vào tháng 7 năm 2010, SEC thông báo buộc tội một số cán bộ cấp cao của Dell, bao gồm Chủ tịch và CEO Michael Dell, cựu CEO Kevin Rollins và cựu CFO James Schneider, "vì không tiết lộ thông tin quan trọng cho nhà đầu tư và sử dụng kế toán gian lận để làm cho dường như công ty liên tục đạt được mục tiêu lợi nhuận của Wall Street và giảm chi phí hoạt động của mình." Dell, Inc. bị phạt 100 triệu đô la, và Michael Dell bị phạt cá nhân 4 triệu đô la.

Michael Dell trở lại vị trí CEO
Sau khi bốn trong số năm báo cáo thu nhập quý không đạt kỳ vọng, Rollins từ chức vào ngày 31 tháng 1 năm 2007, và người sáng lập Michael Dell trở lại vị trí CEO.

Vào ngày 1 tháng 3 năm 2007, công ty đã công bố báo cáo thu nhập quý dự kiến với doanh số gộp là 14,4 tỷ đô la, giảm 5% so với cùng kỳ năm trước, và lợi nhuận ròng là 687 triệu đô la (30 cent mỗi cổ phiếu), giảm 33%. Lợi nhuận ròng sẽ giảm nhiều hơn nếu không có tác động từ việc loại bỏ tiền thưởng nhân viên, chiếm 6 cent mỗi cổ phiếu. NASDAQ kéo dài thời hạn nộp báo cáo tài chính cho công ty đến ngày 4 tháng 5.

Dell 2.0 và cắt giảm quy mô
Dell thông báo một chiến dịch thay đổi được gọi là "Dell 2.0," giảm số lượng nhân viên và đa dạng hóa các sản phẩm của công ty. Trong khi là chủ tịch hội đồng quản trị sau khi từ chức CEO, Michael Dell vẫn có sự đóng góp quan trọng trong công ty trong thời gian Rollins làm CEO. Với sự trở lại của Michael Dell làm CEO, công ty đã thấy những thay đổi trong hoạt động, sự ra đi của nhiều phó chủ tịch cấp cao và đưa nhân sự mới từ bên ngoài công ty. Michael Dell công bố một số sáng kiến và kế hoạch (thuộc chiến dịch "Dell 2.0") nhằm cải thiện hiệu suất tài chính của công ty. Các biện pháp bao gồm loại bỏ tiền thưởng năm 2006 cho nhân viên và một số phần thưởng tùy ý, giảm số lượng quản lý báo cáo trực tiếp cho Michael Dell từ 20 xuống 12, và giảm "quá trình hành chính". Jim Schneider nghỉ hưu khỏi vị trí CFO và được thay thế bởi Donald Carty, khi công ty đang bị điều tra bởi SEC về các phương pháp kế toán của mình.

Vào ngày 23 tháng 4 năm 2008, Dell thông báo đóng cửa một trong những trung tâm điện thoại lớn nhất tại Canada, ở Kanata, Ontario, chấm dứt hợp đồng làm việc của khoảng 1100 nhân viên, trong đó có 500 người bị sa thải ngay lập tức, và việc đóng cửa chính thức của trung tâm được lên lịch cho mùa hè. Trung tâm điện thoại này đã mở cửa vào năm 2006 sau khi thành phố Ottawa giành được hợp đồng để đón chào nó. Chưa đầy một năm sau đó, Dell đã lên kế hoạch tăng gấp đôi lực lượng lao động lên gần 3.000 nhân viên và xây dựng một tòa nhà mới. Nhưng các kế hoạch này đã bị đảo ngược, do đồng đôla Canada mạnh làm cho nhân viên ở Ottawa tương đối đắt đỏ, và cũng là một phần của quá trình cải tổ của Dell, bao gồm việc di chuyển các công việc trung tâm điện thoại này ra nước ngoài để cắt giảm chi phí.

Công ty cũng đã thông báo đóng cửa văn phòng tại Edmonton, Alberta, khiến 900 người mất việc. Tổng cộng, Dell đã thông báo kết thúc khoảng 8.800 việc làm trong giai đoạn 2007-2008 - tương đương 10% lực lượng lao động của họ.

Vào cuối những năm 2000, phương pháp "đặt hàng theo yêu cầu" của Dell - cung cấp các máy tính cá nhân được cấu hình theo yêu cầu của khách hàng từ các cơ sở sản xuất của họ tại Mỹ - không còn hiệu quả hoặc cạnh tranh với các nhà sản xuất hợp đồng ở châu Á sản xuất hàng loạt PC giá rẻ và mạnh mẽ. Dell đã đóng các nhà máy sản xuất máy tính để bàn cho thị trường Bắc Mỹ, bao gồm Trung tâm sản xuất Mort Topfer ở Austin, Texas (vị trí ban đầu) và Lebanon, Tennessee (mở vào năm 1999) vào năm 2008 và đầu năm 2009. Nhà máy sản xuất máy tính để bàn ở Winston-Salem, North Carolina, nhận được 280 triệu đô la từ chính phủ bang và được khai trương vào năm 2005, nhưng đã ngừng hoạt động vào tháng 11 năm 2010. Hợp đồng của Dell với bang yêu cầu họ phải trả lại các khoản khuyến khích vì không đáp ứng các điều kiện, và họ đã bán nhà máy ở Bắc Carolina cho Herbalife. Nhiều công việc đã được chuyển giao cho các nhà sản xuất ở châu Á và Mexico, hoặc một số nhà máy của Dell ở nước ngoài. Vào ngày 8 tháng 1 năm 2009, Dell thông báo đóng cửa nhà máy sản xuất tại Limerick, Ireland, với việc mất đi 1.900 việc làm và chuyển sản xuất đến nhà máy ở Łodź, Ba Lan.

Các nỗ lực đa dạng hóa
Sự ra mắt của iPad của Apple đã ảnh hưởng tiêu cực đến Dell và các nhà cung cấp máy tính để bàn và máy tính xách tay khác, khi người tiêu dùng chuyển sang sử dụng máy tính bảng. Bộ phận di động của Dell không thành công trong việc phát triển điện thoại thông minh hoặc máy tính bảng, dù chạy hệ điều hành Windows hoặc Google Android. Dell Streak đã thất bại về mặt kinh doanh và đánh giá do hệ điều hành đã lỗi thời, nhiều lỗi phần mềm và màn hình độ phân giải thấp. InfoWorld cho rằng Dell và các nhà sản xuất khác coi máy tính bảng là một cơ hội ngắn hạn và đầu tư ít, chạy hệ điều hành Google Android, tiếp cận này đã bỏ qua giao diện người dùng và không đạt được sự quan tâm lâu dài từ người tiêu dùng. Dell đã đáp lại bằng cách tập trung vào các dòng máy tính cao cấp hơn, như dòng máy tính xách tay XPS, không cạnh tranh trực tiếp với máy tính bảng Apple iPad và Kindle Fire. Sự phổ biến ngày càng tăng của điện thoại thông minh và máy tính bảng thay thế cho máy tính để bàn đã khiến cho phân khúc người tiêu dùng của Dell ghi nhận thua lỗ vận hành trong Q3 2012. Vào tháng 12 năm 2012, Dell đã trải qua sự suy giảm đầu tiên trong doanh số bán hàng trong kỳ nghỉ lễ sau năm năm liên tiếp, mặc dù đã ra mắt Windows 8.

Trong ngành công nghiệp máy tính cá nhân đang suy tàn, Dell tiếp tục mất thị phần khi từ năm 2011, nó đã tụt xuống vị trí thứ ba trên thế giới, đứng sau Lenovo. Dell cùng với đối thủ cạnh tranh người Mỹ Hewlett Packard đã phải đối mặt với áp lực từ các nhà sản xuất máy tính châu Á như Lenovo, Asus và Acer, tất cả đều có chi phí sản xuất thấp hơn và sẵn lòng chấp nhận lợi nhuận thấp hơn. Ngoài ra, trong khi các nhà sản xuất máy tính châu Á đã cải thiện chất lượng và thiết kế của sản phẩm của mình - ví dụ như dòng máy tính xách tay ThinkPad của Lenovo đã chiếm được sự quan tâm của khách hàng doanh nghiệp từ Dell - dịch vụ khách hàng và uy tín của Dell đã giảm sút. Dell vẫn là nhà sản xuất máy tính có lợi nhuận cao thứ hai, chiếm 13% lợi nhuận hoạt động trong ngành công nghiệp máy tính cá nhân trong quý 4 năm 2012, sau Mac của Apple chiếm 45%, HP 7%, Lenovo và Asus 6%, và Acer chiếm 1%.

Dell đã cố gắng bù đắp cho doanh nghiệp máy tính cá nhân đang suy giảm của mình, mặc dù nó vẫn chiếm một nửa doanh thu và tạo ra dòng tiền mặt ổn định, bằng cách mở rộng vào thị trường doanh nghiệp với các dịch vụ máy chủ, mạng lưới, phần mềm và dịch vụ. Dell đã tránh được nhiều khoản giảm giá thu mua và sự thay đổi lãnh đạo đã làm đau đầu đối thủ chính của mình là Hewlett Packard. Mặc dù đã chi khoảng 13 tỷ USD để đa dạng hóa danh mục sản phẩm ngoài phần cứng, nhưng công ty không thể thuyết phục thị trường rằng nó có thể tồn tại hoặc thực hiện sự chuyển đổi trong thế giới sau PC, khi nó tiếp tục gặp sự suy giảm về doanh thu và giá cổ phiếu. Thị phần của Dell trong phân khúc doanh nghiệp trước đây đã là "hào cản" chống lại các đối thủ nhưng điều này không còn đúng khi doanh số bán hàng và lợi nhuận đã giảm mạnh.

Mua lại năm 2013
Sau một vài tuần đồn đoán, bắt đầu từ ngày 11 tháng 1 năm 2013, Dell công bố vào ngày 5 tháng 2 năm 2013 rằng họ đã đạt được thỏa thuận mua lại trị giá 24,4 tỷ đô la, sẽ loại bỏ cổ phiếu của mình khỏi NASDAQ và Sàn giao dịch Chứng khoán Hồng Kông và chuyển thành công ty tư nhân. Reuters đưa tin rằng Michael Dell và Silver Lake Partners, được hỗ trợ bởi khoản vay 2 tỷ đô la từ Microsoft, sẽ mua lại cổ phiếu công khai với giá 13,65 đô la mỗi cổ phiếu. Thỏa thuận mua lại trị giá 24,4 tỷ đô la này được dự đoán sẽ là thương vụ mua lại có vốn đòn bẩy lớn nhất được hỗ trợ bởi vốn tư nhân kể từ cuộc khủng hoảng tài chính năm 2007. Đây cũng là thương vụ mua lại công nghệ lớn nhất từ trước đến nay, vượt qua thương vụ mua lại Freescale Semiconductor năm 2006 trị giá 17,5 tỷ đô la.

Michael Dell nhận xét về thỏa thuận mua lại vào tháng 2 rằng "Tôi tin rằng giao dịch này sẽ mở ra một chương mới thú vị cho Dell, khách hàng và các thành viên trong đội ngũ". Đối thủ cạnh tranh của Dell, Lenovo, đã phản ứng với thương vụ mua lại này, nói rằng "những hành động tài chính của một số đối thủ truyền thống của chúng tôi sẽ không làm thay đổi triển vọng của chúng tôi một cách đáng kể."

Tháng 3 năm 2013, Blackstone Group và Carl Icahn thể hiện sự quan tâm trong việc mua lại Dell. Tháng 4 năm 2013, Blackstone rút lại đề nghị của họ, trích dẫn sự suy giảm kinh doanh. Các công ty vốn riêng tư khác như KKR & Co. và TPG Capital từ chối đệ trình các đề nghị thay thế cho Dell, trích dẫn thị trường không chắc chắn cho máy tính cá nhân và áp lực cạnh tranh, vì vậy "cuộc chiến đấu mở rộng" không bao giờ diễn ra. Các nhà phân tích cho biết thách thức lớn nhất đối với Silver Lake sẽ là tìm ra một "chiến lược thoát" để tạo lợi nhuận từ đầu tư của mình, đó là khi công ty sẽ tổ chức một đợt IPO để niêm yết công khai trở lại, và một người cảnh báo "Nhưng ngay cả khi bạn có thể có giá trị doanh nghiệp 25 tỷ đô la cho Dell, việc thoát ra sẽ mất nhiều năm."

Tháng 5 năm 2013, Michael Dell đã tham gia cùng Hội đồng quản trị của mình để bỏ phiếu cho đề nghị mua lại. Tháng 8, ông đã đạt được thỏa thuận với ủy ban đặc biệt trên Hội đồng quản trị với giá 13,88 đô la mỗi cổ phiếu, tăng lên từ giá 13,75 đô la cộng với một cổ tức đặc biệt là 13 xu, cũng như một thay đổi về quy định bỏ phiếu. Đề nghị tiền mặt 13,88 đô la (cộng với cổ tức 0,08 đô la cho quý tài chính thứ ba) đã được chấp nhận vào ngày 12 tháng 9 và hoàn tất vào ngày 30 tháng 10 năm 2013, chấm dứt sự tồn tại của Dell trên thị trường công khai trong 25 năm.

Sau việc mua lại, Dell tư nhân mới đã cung cấp Chương trình Tách rời Tự nguyện dự kiến giảm số lượng nhân viên lên đến 7%. Sự đón nhận của chương trình vượt quá mong đợi đến mức Dell có thể bị buộc phải tuyển dụng nhân viên mới để bù đắp cho số lượng nhân viên giảm đi.

Lịch sử gần đây
Vào ngày 19 tháng 11 năm 2015, Dell, cùng với ARM Holdings, Cisco Systems, Intel, Microsoft và Đại học Princeton, thành lập OpenFog Consortium để thúc đẩy quyền lợi và phát triển trong lĩnh vực fog computing (tính toán mờ).

Mua lại EMC
Vào ngày 12 tháng 10 năm 2015, Dell Inc. thông báo ý định mua lại EMC Corporation bằng thỏa thuận trả tiền mặt và cổ phiếu trị giá 67 tỷ đô la, được coi là thương vụ mua lại lớn nhất trong lĩnh vực công nghệ. Theo thỏa thuận này, Dell sẽ tiếp quản 81% cổ phần của EMC tại công ty điện toán đám mây và ảo hóa VMWare. Đây sẽ là một sáp nhập theo chiều dọc đáng chú ý khi kết hợp các lĩnh vực kinh doanh máy chủ doanh nghiệp, máy tính cá nhân và di động của Dell với lĩnh vực lưu trữ doanh nghiệp của EMC. Dell sẽ trả 24,05 đô la cho mỗi cổ phiếu EMC và 9,05 đô la cho mỗi cổ phiếu tracking stock của VMware.

Cách đây hai năm sau khi Dell Inc. trở lại sở hữu tư nhân, công ty tuyên bố rằng nó đối mặt với triển vọng u ám và sẽ cần một vài năm ngoài ánh mắt công chúng để xây dựng lại doanh nghiệp. Có thông tin cho rằng giá trị của công ty đã tăng gấp đôi kể từ đó. EMC bị áp lực từ Elliott Management, một quỹ hedge fund nắm giữ 2,2% cổ phiếu EMC, yêu cầu tổ chức lại cấu trúc "Liên minh" không thông thường của EMC, trong đó các phân khúc của EMC thực tế được vận hành như các công ty độc lập. Elliott lập luận rằng cấu trúc này đánh giá thấp giá trị cốt lõi của EMC trong lĩnh vực lưu trữ dữ liệu "EMC II" và rằng sự cạnh tranh ngày càng gia tăng giữa EMC II và các sản phẩm của VMware làm mờ đánh giá của thị trường và gây trở ngại cho cả hai công ty. The Wall Street Journal ước tính rằng vào năm 2014, Dell có doanh thu 27,3 tỷ đô la từ máy tính cá nhân và 8,9 tỷ đô la từ máy chủ, trong khi EMC có 16,5 tỷ đô la từ EMC II, 1 tỷ đô la từ RSA Security, 6 tỷ đô la từ VMware và 230 triệu đô la từ Pivotal Software. EMC sở hữu khoảng 80% cổ phiếu của VMware. Thỏa thuận mua lại đề xuất sẽ duy trì VMware như một công ty riêng biệt, được nắm giữ thông qua một loại cổ phiếu theo dõi mới, trong khi các phần còn lại của EMC sẽ được sáp nhập vào Dell. Sau khi thỏa thuận mua lại hoàn thành, Dell sẽ lại công bố kết quả tài chính hàng quý, sau khi đã ngừng công bố từ khi trở thành công ty tư nhân vào năm 2013.

Công ty kết hợp dự kiến sẽ tập trung vào các thị trường kiến trúc scale-out, cơ sở hạ tầng hội tụ (converged infrastructure) và đám mây riêng tư (private cloud computing), tận dụng ưu điểm của cả EMC và Dell. Một số nhà bình luận đã đặt câu hỏi về thỏa thuận này, với FBR Capital Markets cho rằng mặc dù nó rất phù hợp với Dell, nhưng đó là "một kịch bản ác mộng thiếu sự cộng sinh chiến lược" đối với EMC. Fortune cho biết rằng có nhiều điều mà Dell thích trong danh mục của EMC, nhưng "liệu tất cả có đủ để giải thích hàng tỷ đô la cho gói hàng trọn vẹn? Có lẽ không." The Register đưa tin về quan điểm của William Blair & Company rằng thỏa thuận này sẽ "thay đổi bảng cờ cụ thể của công nghệ thông tin hiện tại", buộc các nhà cung cấp cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin khác phải cải cách để đạt được quy mô và tích hợp dọc. Giá cổ phiếu VMware giảm 10% sau thông báo, làm giảm giá trị thỏa thuận xuống khoảng 63-64 tỷ USD thay vì 67 tỷ USD ban đầu được báo cáo. Các nhà đầu tư chủ chốt hỗ trợ thỏa thuận ngoài Dell còn có Temasek Holdings của Singapore và Silver Lake Partners.

Vào ngày 7 tháng 9 năm 2016, Dell hoàn thành việc sáp nhập với EMC, bao gồm việc phát hành 45,9 tỷ USD trái phiếu và 4,4 tỷ USD cổ phiếu thông thường. Khi đó, một số nhà phân tích cho rằng việc Dell mua lại Iomega có thể gây thiệt hại đối với mối quan hệ đối tác LenovoEMC.

Vào tháng 7 năm 2018, Dell thông báo ý định trở lại là một công ty niêm yết bằng việc chi trả 21,7 tỷ USD bằng tiền mặt và cổ phiếu để mua lại cổ phần của mình trong VMware, đề xuất cho cổ đông khoảng 60 cent trên đô la cho mỗi cổ phần trong giao dịch. Vào tháng 11, Carl Icahn (sở hữu 9,3% cổ phần của Dell) kiện công ty vì kế hoạch trở lại công khai. Do áp lực từ Icahn và các nhà đầu tư hoạt động khác, Dell đã đàm phán lại thỏa thuận, cuối cùng đề xuất cho cổ đông khoảng 80% giá trị thị trường. Như một phần của thỏa thuận này, Dell trở lại là một công ty niêm yết, với doanh nghiệp máy tính gốc của Dell và Dell EMC hoạt động dưới tên gọi Dell Technologies - công ty mẹ mới được thành lập.

Sau khi hoàn tất việc sáp nhập, Dell đã được tổ chức lại với một công ty mẹ mới là Dell Technologies; các doanh nghiệp dành cho người tiêu dùng và máy trạm của Dell được gọi nội bộ là Nhóm Giải pháp Khách hàng Dell, và là một trong ba đơn vị kinh doanh chính của công ty cùng với Dell EMC và VMware.

Vào tháng 1 năm 2021, Dell thông báo doanh thu 94 tỷ USD và lưu chuyển tiền mặt hoạt động 13 tỷ USD trong năm 2020.

Dell và AMD
Khi Dell mua lại Alienware vào đầu năm 2006, một số hệ thống của Alienware được trang bị chip AMD. Vào ngày 17 tháng 8 năm 2006, một thông cáo báo chí của Dell cho biết bắt đầu từ tháng 9, các máy tính để bàn Dell Dimension sẽ sử dụng bộ vi xử lý AMD và sau đó trong năm đó, Dell sẽ tung ra một máy chủ hai socket, bốn bộ xử lý sử dụng chip AMD Opteron, đi ngược lại với truyền thống của Dell chỉ cung cấp các bộ xử lý Intel trong các máy tính Dell.

Ngày 17 tháng 8 năm 2006, trang News.com của CNet trích dẫn CEO của Dell, Kevin Rollins, cho rằng việc chuyển sang sử dụng bộ xử lý AMD là để giảm chi phí và tận dụng công nghệ của AMD. Phó chủ tịch cấp cao của AMD trong lĩnh vực kinh doanh thương mại, Marty Seyer, cho biết: "Việc Dell mở rộng sử dụng sản phẩm dựa trên bộ vi xử lý AMD là một chiến thắng cho Dell, cho ngành công nghiệp và quan trọng nhất là cho khách hàng của Dell."

Vào ngày 23 tháng 10 năm 2006, Dell thông báo ra mắt các máy chủ mới sử dụng chip AMD - PowerEdge 6950 và PowerEdge SC1435.

Vào ngày 1 tháng 11 năm 2006, trang web của Dell bắt đầu cung cấp các máy tính xách tay sử dụng bộ vi xử lý AMD (Inspiron 1501 với màn hình ) với sự lựa chọn giữa bộ vi xử lý MK-36 đơn nhân, bộ vi xử lý Turion X2 đa nhân hoặc Mobile Sempron. Vào năm 2017, Dell ra mắt AlienWare 17. Mẫu máy này chủ yếu dựa trên hệ thống NVIDIA GeForce GTX 1080.

Dell và Linux trên máy tính để bàn
Vào năm 1998, Ralph Nader đã yêu cầu Dell (và năm OEM lớn khác) cung cấp các hệ điều hành thay thế cho Microsoft Windows, đặc biệt là bao gồm Linux, với "sự quan tâm đáng kể". Có thể là tình cờ, Dell đã bắt đầu cung cấp các hệ thống laptop chạy Linux không "đắt hơn so với các đối tác chạy Windows 98" vào năm 2000, và sớm mở rộng, Dell trở thành "nhà sản xuất lớn đầu tiên cung cấp Linux trên toàn bộ dòng sản phẩm của mình". Tuy nhiên, vào đầu năm 2001, Dell đã "giải thể đơn vị kinh doanh Linux của mình."

Ngày 26 tháng 2 năm 2007, Dell thông báo rằng họ đã bắt đầu một chương trình để bán và phân phối các máy tính với hệ điều hành Linux được cài đặt sẵn như một sự lựa chọn thay thế cho Microsoft Windows. Dell cho biết rằng phiên bản SUSE Linux của Novell sẽ xuất hiện trước. Tuy nhiên, vào ngày tiếp theo, Dell thông báo rằng thông báo trước đó của họ liên quan đến việc chứng nhận phần cứng đã sẵn sàng hoạt động với Novell SUSE Linux và Dell không có kế hoạch bán các hệ thống được cài đặt sẵn Linux trong tương lai gần. Ngày 28 tháng 3 năm 2007, Dell thông báo rằng họ sẽ bắt đầu giao hàng một số máy tính để bàn và máy tính xách tay được cài đặt sẵn Linux, mặc dù không đưa ra thông tin về bản phân phối Linux cụ thể hay phần cứng nào sẽ dẫn đầu. Ngày 18 tháng 4, xuất hiện một báo cáo cho biết Michael Dell sử dụng Ubuntu trên một trong các hệ thống cá nhân tại nhà. Ngày 1 tháng 5 năm 2007, Dell thông báo rằng họ sẽ phân phối bộ phân phối Linux Ubuntu. Ngày 24 tháng 5 năm 2007, Dell bắt đầu bán các mẫu máy tính xách tay, máy tính giá rẻ và máy tính cao cấp được cài đặt sẵn Ubuntu Linux 7.04:

Ngày 27 tháng 6 năm 2007, Dell thông báo trên blog Direct2Dell của họ rằng họ định kế hoạch cung cấp nhiều hệ thống được cài đặt sẵn trước (các máy tính để bàn và máy tính xách tay mới Dell Inspiron). Sau khi trang web IdeaStorm ủng hộ mở rộng gói sản phẩm này ra khỏi thị trường Mỹ, Dell sau đó thông báo về việc tiếp thị quốc tế hơn. Ngày 7 tháng 8 năm 2007, Dell chính thức thông báo rằng họ sẽ cung cấp một máy tính xách tay và một máy tính để bàn tại Vương quốc Anh, Pháp và Đức với Ubuntu "được cài đặt sẵn". Tại Hội nghị và Triển lãm LinuxWorld 2007, Dell thông báo kế hoạch cung cấp SUSE Linux Enterprise Desktop của Novell trên một số mẫu máy tính ở Trung Quốc, "được cài đặt từ nhà máy". Ngày 30 tháng 11 năm 2007, Dell báo cáo đã giao hàng 40.000 máy tính chạy Ubuntu. Ngày 24 tháng 1 năm 2008, Dell tại Đức, Tây Ban Nha, Pháp và Vương quốc Anh ra mắt một chiếc laptop thứ hai, XPS M1330 với Ubuntu 7.10, với giá từ 849 euro hoặc 599 Bảng Anh trở lên. Ngày 18 tháng 2 năm 2008, Dell thông báo rằng Inspiron 1525 sẽ có Ubuntu như một hệ điều hành tùy chọn. Ngày 22 tháng 2 năm 2008, Dell thông báo kế hoạch bán Ubuntu tại Canada và khu vực Latin. Từ ngày 16 tháng 9 năm 2008, Dell đã giao hàng cả phiên bản Dell Ubuntu Netbook Remix và phiên bản Windows XP Home của Inspiron Mini 9 và Inspiron Mini 12., Dell đã giao các phiên bản laptop Inspiron Mini với Ubuntu phiên bản 8.04.

Đến năm 2021, Dell vẫn tiếp tục cung cấp một số mẫu laptop và máy trạm được cài đặt sẵn hệ điều hành Ubuntu Linux, dưới tên gọi "Developer Edition".

Các sản phẩm
 Máy tính xách tay
 Pocket PC
 Máy tính bàn
 Màn hình máy tính
 Chip xử lý

Tranh cãi

Rút hoạt động tại Nga
Ngày 27/8, tập đoàn Dell Technologies Inc của Mỹ thông báo đã ngừng mọi hoạt động tại Nga sau khi đóng cửa văn phòng vào giữa tháng 8 này. Đây là tập đoàn mới trong danh sách ngày càng các công ty phương Tây rút hoạt động tại Nga

Trước đó, vào tháng 2, Dell đã quyết định không bán, cung cấp dịch vụ hoặc hỗ trợ các sản phẩm tại hai quốc gia là Nga và Belarus.

Xem thêm
 Microsoft

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Trang nhà của Dell

Dell
Công ty máy tính Mỹ
Công ty phần cứng máy tính
Công ty sản xuất điện thoại di động
Nhãn hiệu Mỹ
Công ty đa quốc gia có trụ sở tại Hoa Kỳ
Công ty công nghệ hiển thị
Công ty sản xuất netbook
Công ty tư nhân Hoa Kỳ
Công ty điện toán đám mây
Nhãn hiệu điện tử tiêu dùng
Công ty phần cứng mạng
Công ty bán lẻ trực tuyến Hoa Kỳ
Nhà cung cấp điện toán đám mây
Công ty phần cứng máy tính gia đình


title: Dampmart

text:
Dampmart là một xã ở tỉnh Seine-et-Marne, thuộc vùng Île-de-France ở miền bắc nước Pháp.

Dân số
Người dân ở Dampmart được gọi là Dampmartois.

Điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số là 2,754.

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-et-Marne

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Town Hall
1999 Land Use, from IAURIF (Institute for Urban Planning and Development of the Paris-Île-de-France région
Map of Dampmart on Michelin

Xã của Seine-et-Marne


title: Hải lưu Alaska

text:
Hải lưu Alaska là một hải lưu nước ấm chảy theo hướng bắc dọc theo vùng duyên hải British Columbia và Alaska Panhandle. Hải lưu này được tạo thành từ sự phân chia về hướng bắc của một phần thuộc hải lưu Bắc Thái Bình Dương khi hải lưu này tiến lại gần vùng duyên hải phía tây của Bắc Mỹ. Nó tạo thành một phần của một hoàn lưu đại dương chảy ngược chiều kim đồng hồ trong vịnh Alaska. Ngược lại với các vùng nước điển hình cận Bắc cực của Thái Bình Dương, nước trong hải lưu Alaska có đặc trưng là nhiệt độ cao trên 4 °C (39 °F) và độ mặn nước bề mặt thấp hơn 32,6 phần ngàn.

Tại phía bắc vịnh Alaska, hải lưu Alaska duy trì thành luồng chảy Alaska, bắt đầu gần đảo Kodiak và chảy về phía tây nam dọc theo bán đảo Alaska.

Hải lưu Alaska sinh ra các xoáy nước lớn theo chiều kim đồng hồ tại hai vị trí: một ở phía tây quần đảo Queen Charlotte ("xoáy nước Queen Charlotte" hay "xoáy nước Haida") và một ở phía tây Sitka ("xoáy nước Sitka").

Tham khảo

Alaska
Khí hậu Alaska
Hải lưu Thái Bình Dương
Nước ở Alaska


title: Carpiano

text:
Carpiano là một đô thị ở tỉnh Milano, vùng Lombardia của Italia, khoảng15 km southeast of Milano. Đến thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 2.502 người và diện tích 17.2 km².

Carpiano giáp các đô thị: San Giuliano Milanese, Locate di Triulzi, Melegnano, Cerro al Lambro, Siziano, Landriano, Bascapè.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị Thành phố đô thị Milano
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Rublacedo de Abajo

text:
Rublacedo de Abajo là một đô thị trong tỉnh Burgos, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 40 người.

Tham khảo

Đô thị ở Burgos


title: Boulin

text:
Boulin là một xã thuộc tỉnh Hautes-Pyrénées trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Khu vực này có độ cao trung bình 410 mét trên mực nước biển.

Tham khảo
INSEE

Xã của Hautes-Pyrénées


title: Griante

text:
Griante là một đô thị ở tỉnh Como trong vùng Lombardia, tọa lạc ở bờ tây của hồ Como có cự ly khoảng  về phía đông bắc của Como giữa Menaggio (về phía bắc) và Tremezzo. Griante cũng giáp các đô thị Bellagio và Varenna bên kia bờ hồ.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Como
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Calcimitra hilli

text:
Calcimitra hilli là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Mitridae, họ ốc méo miệng.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Calcimitra
Động vật được mô tả năm 1976


title: 12935 Zhengzhemin

text:
12935 Zhengzhemin (tên chỉ định: 1999 TV17) là một tiểu hành tinh thuộc vành đai tiểu hành tinh. Nó được phát hiện bởi chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở Trạm quan sát Hưng Long (NAOC) ở Yên Sơn, Hà Bắc ngày 2 tháng 10 năm 1999. Nó được đặt theo tên Trịnh Triết Mẫn, một nhà vật lý Trung Quốc.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 12001–13000

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thiên thể phát hiện năm 1999
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Lipotriches hainanensis

text:
Lipotriches hainanensis là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Wu mô tả khoa học năm 1985.

Chú thích

Tham khảo

Lipotriches
Động vật được mô tả năm 1985


title: Dicranomyia canterburiana

text:
Dicranomyia canterburiana là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranomyia
Limoniidae ở vùng Australasia


title: Calamia tridens

text:
The Burren Green (Calamia tridens) là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Loài này có ở châu Âu.

Sải cánh dài 37–42 mm. Chiều dài cánh trước là 17–18 mm. Con trưởng thành bay làm một đợt from cuối tháng 6 đến tháng 9.
Ấu trùng ăn nhiều loài cỏ khác nhau.

Tham khảo và liên kết ngoài
Classey, E. W. 1950. Luceria (Calamia) virens in Britain. Entomologist’s Record 1: 185.
Wright, W.S. 1951 Moth new to British và Irish lists in Co. Clare. Irish Naturalists' Journal 10: 135
Vlindernet
waarneming.nl
Lepidoptera of Belgium
Burren Green at UKmoths

Hình ảnh

Chú thích

Calamia
Côn trùng châu Âu
Động vật được mô tả năm 1766


title: Giải Cờ vua Tưởng niệm Tal

text:
Giải Cờ vua Tưởng niệm Tal là một giải cờ vua thường niên được tổ chức ở Moskva từ năm 2006, để tưởng niệm cựu vô địch cờ vua thế giới Mikhail Tal, người đã qua đời năm 1992.

Giải thường được tổ chức vào nửa đầu tháng 11, với sự tham gia của các kì thủ hàng đầu thế giới. Ba giải đấu đầu tiên (2006 – 2008) thuộc nhóm 20. Giải 2009, 2010 thuộc nhóm 21. Đến giải 2011 là giải đầu tiên trong lịch sử quy tụ 10 kỳ thủ thuộc nhóm 22. Giải năm 2012 cũng thuộc nhóm 22.

Thông tin các giải đấu

{| class="wikitable" border="1" style="width:60%; align:left; text-align:left"
!Năm
!Elo trung bình
!Nhà vô địch
!Quốc gia
!  Điểm
|-
|  2006
| 2727
|Levon Aronian  Peter Leko  Ruslan Ponomariov
|
| 5½ / 9
|-
| 2007 || 2741 |||Vladimir Kramnik||  || 6½ / 9
|-
| 2008 ||  2738 ||Vassily Ivanchuk ||  || 6 / 9
|-
| 2009 || 2764 |||Vladimir Kramnik||  || 6 / 9
|-
| 2010  || 2757 |||Levon AronianSergey Karjakin ||  || 5½ / 9
|-
| 2011  || 2776 |||Magnus Carlsen ||  || 5½ / 9
|-
| 2012  || 2776 |||Magnus Carlsen ||  || 5½ / 9
|}

2009
Giải năm 2009 tổ chức từ 5 đến 14 tháng 11, với sự tham dự của 10 trong top 13 tay cờ hàng đầu thế giới là Viswanathan Anand (đương kim vô địch thế giới), Levon Aronian, Vladimir Kramnik, Magnus Carlsen, Peter Leko, Vassily Ivanchuk, Boris Gelfand, Alexander Morozevich, Ruslan Ponomariov và Peter Svidler. Elo trung bình lên tới 2764, là giải đấu mạnh nhất năm 2009 (theo một cách đánh giá thì đây là giải cờ mạnh nhất trong thời gian 10 năm từ 2000 đến 2009 và xếp thứ 7 trong lịch sử). Vladimir Kramnik vô địch với 3 thắng 6 hoà, hơn 2 người về nhì Ivanchuk và Carlsen 1 điểm .

2012
Giải năm 2012 tổ chức từ 9 đến 18 tháng 6. Giải quy tụ 10 kỳ thủ, với 8 kỳ thủ nằm trong top 11 kỳ thủ hàng đầu theo bảng xếp hạng FIDE (Carlsen, Aronian, Kramnik, Radjabov, Nakamura, Caruana, Morozevich, Grischuk) cùng Tomashevsky và một kỳ thủ qua bình chọn của khán giả là McShane . Đây là năm đầu tiên của giải có một kỳ thủ được tham dự qua bình chọn của khán giả. Ban đầu, Lê Quang Liêm có tên và dẫn đầu danh sách bầu chọn nhưng bị loại vì ban tổ chức nghi ngờ khán giả Việt Nam bỏ phiếu không trung thực .

Do thi đấu vòng tròn một lượt 9 ván nên có 5 kỳ thủ cầm trắng nhiều hơn 1 ván và 5 kỳ thủ còn lại cầm đen nhiều hơn. Thay vì bốc thăm như những giải khác, giải năm 2012 tổ chức một vòng đấu cờ chớp vào ngày đầu tiên. 5 kỳ thủ xếp đầu sẽ được quyền cầm trắng nhiều hơn .

Sau 5 vòng đấu, Morozevich dẫn đầu với 4 điểm . Tuy nhiên anh bất ngờ thua 3 trận liên tiếp. Đến trước vòng cuối, Caruana có cơ hội vô địch khi hơn các tay cờ còn lại nửa điểm. Anh chỉ cần hoà ván cuối là vô địch vì có số ván cầm đen nhiều hơn hai kỳ thủ xếp sau (tiêu chí đầu tiên để xếp hạng khi bằng điểm) . Tuy nhiên vòng cuối Caruana thất bại, trong khi đó Carlsen thắng. Tay cờ số 1 thế giới Carlsen là đấu thủ duy nhất bất bại (2 thắng 7 hoà) giành 5,5 điểm, bảo vệ được ngôi vô địch .

Kết quả 2012

Chân dung các nhà vô địch

Chú thích

Liên kết ngoài
 Trang chủ giải đấu

Tưởng niệm Tal


title: Quận 8 (định hướng)

text:
Quận 8 có thể là:

 Quận 8, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam.
 Quận 8, Paris, Pháp.
 Quận 8, Lyon, Pháp.
 Quận 8, Marseille, Pháp.
 Quận 8, Québec, Canada.
 Quận 8, Roma, Ý.


title: La Serena, Chile

text:
La Serena là một thành phố và xã ở miền bắc Chile, thủ phủ vùng Coquimbo. Được thành lập năm 1544, là thành phố của đất nước lâu đời thứ hai sau thủ đô Santiago, nằm 471 km (293 dặm) về phía nam. Nó có một dân số xã của 190.716 người (năm 2006, và dân số 400.000 người trong vùng đô thị Đại La Serena), là vùng thành thị lớn thứ tư lớn nhất của đất nước, trong đó bao gồm Coquimbo gần đó. và một diện tích 1,892.80 km2 (731 sq mi). Nó là một trong những khu vực phát triển nhanh nhất của Chile, chứng kiến một sự gia tăng dân số 32,6% từ năm 1992 và 2002.

Thành phố này là một địa điểm du lịch quan trọng, đặc biệt là trong mùa hè, nơi mọi người đi thăm các bãi biển. Nó là trụ sở của trường Đại học La Serena và cũng là trụ sở của Tổng Giáo phận Công giáo La Mã La Serena, một trong năm Tổng Giáo phận của Chile.

Tham khảo

Thành phố của Chile


title: Bertrimont

text:
Bertrimont là một xã thuộc tỉnh Seine-Maritime trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Huy hiệu

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Seine-Maritime
Seine-Maritime
Normandy

Tham khảo
INSEE

Liên kết ngoài
Bertrimont on the Quid website

Xã của Seine-Maritime


title: Escañuela

text:
Escañuela là một đô thị trong tỉnh Jaén, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2006 (INE), đô thị này có dân số là 950 người.

Tham khảo

Đô thị ở Jaén


title: Lasioglossum pictum

text:
Lasioglossum pictum là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Crawford mô tả khoa học năm 1902.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1902


title: Horath

text:
Horath là một đô thị ở huyện Bernkastel-Wittlich, trong bang Rheinland-Pfalz, Đô thị Horath có diện tích 11,89 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 451 người.

Tham khảo

Xã của bang Rheinland-Pfalz
Xã và đô thị ở huyện Bernkastel-Wittlich


title: Sutrieu

text:
Sutrieu là một xã ở tỉnh Ain, vùng Auvergne-Rhône-Alpes thuộc miền đông nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ain

Tham khảo

Xã của Ain


title: Tour de Japan

text:
Tour de Japan là giải đua xe đạp hàng năm được tổ chức tại Nhật Bản. Lần đầu tiên được khai mạc vào năm 2004, cuộc đua kéo dài khắp sáu thành phố và diễn ra trong hơn một tháng, từ ngày 12/03 đến ngày 16/04. Cuộc thi thu hút rất nhiều tay đua và đội tuyển trên khắp thế giới, chỉ sau giải Tour de France của pháp. Cuộc đua được chia thành 6 chặng. Điểm số cho mỗi chặng đua sẽ quyết định người thắng cuộc của cả cuộc thi.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Website chính thức của giải.

Đua xe đạp
Thể thao Nhật Bản


title: Calliotropis acherontis

text:
Calliotropis acherontis là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Calliotropidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Calliotropis


title: Kim Đài

text:
Kim Đài (chữ Hán phồn thể:金台區, chữ Hán giản thể: 金台区) là một quận của địa cấp thị Bảo Kê, tỉnh Thiểm Tây, Trung Quốc. Quận này có diện tích 332 km2, dân số năm 2002 là 370.000 người, mã số bưu chính là 721001. Chính quyền quận đóng ở nhau đạo Trung Sơn Đông. Quận được chia thành 7 nhai đạo, 2 trấn và 3 hương. Tổng cộng có 67 thôn hành chính, 103 ủy ban thôn.
 Nhai đạoổnTung Sơn Đông Lộ, Trung Sơn Tây Lọ, Quần Chúng Lộ, Tây Quan, Điếm Tửu Nhai, Đông Phong Lộ, Thập Lý Phố.
 Trấn: Đông Thương, Bàn Long.
 Hương: Giáp Long, Lăng Nguyên, Kim Hà.

Tham khảo

Bảo Kê
Đơn vị cấp huyện Thiểm Tây


title: Octhispa parvula

text:
Octhispa parvula là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Weise miêu tả khoa học năm 1911.

Chú thích

Tham khảo

Octhispa


title: Centris xanthomelaena

text:
Centris xanthomelaena là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Moure & Castro mô tả khoa học năm 2001.

Chú thích

Tham khảo

Centris
Động vật được mô tả năm 2001


title: Ayzieu

text:
Ayzieu là một xã thuộc tỉnh Gers trong vùng Occitanie tây nam nước Pháp. Xã này có độ cao từ 102-175 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Gers


title: Catocala miranda

text:
Catocala miranda là một loài bướm đêm thuộc họ Erebidae. Nó được tìm thấy ở Illinois, Pennsylvania và Massachusetts tới Florida và phía tây đến miền tây North Carolina.

Sải cánh dài 37–45 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 5 đến tháng 6. Có thể có một lứa một năm.

Ấu trùng ăn Crataegus.

Liên kết ngoài
Species info

Chú thích

Catocala


title: Habenaria dentata

text:
Habenaria dentata là một loài phong lan bản địa của Himalaya, Trung Quốc, Ấn Độ, bán đảo Đông Dương, Thailand và Myanma.

Tên đồng nghĩa
Orchis dentata Sw. is the basionym. Other synonyms include:
Habenaria dentata f. ecalcarata (King & Pantl.) Tuyama
Habenaria dentata ssp. ecalcarata (King & Pantl.) Panigrahi & Murti
Habenaria dentata var. ecalcarata (King & Pantl.) Hand.-Mazz.
Habenaria dentata var. parageniculata (Tang & F.T. Wang) Aver.
Habenaria dentata var. tohoensis (Hayata) S.S. Ying
Habenaria finetiana Schltr.
Habenaria geniculata D.Don
Habenaria geniculata var. ecalcarata King & Pantl.
Habenaria miersiana Champ. ex Benth.
Habenaria miersiana var. yunnanensis Finet
Habenaria parageniculata Tang & F.T. Wang
Habenaria sieboldiana Miq.
Habenaria tienensis Tang & F.T. Wang
Habenaria tohoensis Hayata
Orchis geniculata Buch.-Ham. ex D. Don
Plantaginorchis dentata (Sw.) Szlach.
Plantaginorchis finetiana (Schltr.) Szlach.
Platanthera dentata (Sw.) Lindl.
Platanthera geniculata (D. Don) Lindl. ex Wall.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Habenaria dentata on Discover Life

d


title: 1644

text:
Năm 1644 (số La Mã: MDCXLIV) là một năm nhuận bắt đầu từ ngày thứ Sáu trong lịch Gregory (hoặc một năm nhuận bắt đầu từ ngày thứ hai của lịch Julius chậm hơn 10 ngày).

Sự kiện

Tháng 1
 Lý Tự Thành xưng đế tại Tây An.

Tháng 2
 Lý Tự Thành kiến lập Đại Thuận Quốc, lấy niên hiệu Vĩnh Xương.

Tháng 4
 Ngày 25: Lý Tự Thành đánh chiếm Bắc Kinh, Sùng Trinh hoàng đế tự sát tại Môi Sơn.

Tháng 5
 Ngày 15: Phúc Vương Chu Do Tùng xưng đế tại Nam Kinh, hiệu Hoằng Quang đế.
 Ngày 18: Lý Tự Thành, Lưu Tôn Mẫn tấn công Sơn Hải Quan.
 Ngày 27: Ngô Tam Quế đầu hàng quân Thanh, dẫn quân Thanh vào Sơn Hải Quan.

Tháng 6
 Ngày 4: Lý Tự Thành rút quân khỏi Bắc Kinh.
 Ngày 5: Đa Nhĩ Cổn dẫn quân Thanh đánh chiếm Bắc Kinh.

Tháng 9
 Ngày 28: Hải đội Hiệp sĩ Malta tấn công và bắt giữ tàu Ottoman, nguyên cớ trực tiếp dẫn đến Chiến tranh Crete (1645–1669).

Tháng 10
 Ngày 6: Trương Hiến Trung xưng đế tại Thành Đô kiến lập Đại Tây Quốc.
 Ngày 30: Thuận Trị đế định đô tại Bắc Kinh.

Sinh

 10 tháng 1 - Louis François, duc de Boufflers, người Pháp (mất 1711)
 18 tháng 1 - John Partridge, nhà chiêm tinh người Anh (mất 1708)
 7 tháng 4 - François de Neufville, duc de Villeroi, người lính Pháp (mất 1730)
 16 tháng 6 - Henrietta Anne Stuart, Công chúa của Scotland, Anh và Ireland (mất 1670)
 6 tháng 8 - Louise de la Vallière, tình nhân của Louis XIV của Pháp (mất 1710)
 12 tháng 8 - Heinrich Ignaz Biber, nhà soạn nhạc, nghệ sĩ vĩ cầm Bohemia (mất 1704)
 25 tháng 9 - Ole Römer, nhà thiên văn học Đan Mạch (mất 1710)
 1 tháng 10 - Alessandro Stradella, nhà soạn nhạc người Ý (mất 1682)
 2 tháng 10 - François-Timoléon de Choisy, nhà văn người Pháp (mất 1724)
 14 tháng 10 - William Penn, người sáng lập Pennsylvania (mất 1718)
 Ngày chưa biết:
 Antonio Stradivari, nhà sản xuất violin Ý (mất 1737)
 Matsuo Bashō, nhà thơ Nhật Bản (mất 1694)

Mất
 Sùng Trinh, vị vua cuối cùng của nhà Minh ở Trung Quốc (sinh 1611)

Tham khảo

Năm 1644


title: Limnephilus thorus

text:
Limnephilus thorus là một loài Trichoptera trong họ Limnephilidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Tân bắc
Limnephilus


title: Simodactylus yamianus

text:
Simodactylus yamianus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Ôhira miêu tả khoa học năm 1970.

Chú thích

Tham khảo

Simodactylus


title: Wapato, Washington

text:
Wapato là một thành phố nằm trong quận Yakima thuộc tiểu bang Washington, Hoa Kỳ.
Thành phố này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, thành phố có dân số người.

Lịch sử

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, thành phố có diện tích km2, trong đó có km2 là diện tích mặt nước.

Thông tin nhân khẩu

Kinh tế

Giáo dục

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thành phố của Washington (tiểu bang)


title: Berlaar

text:
Berlaar là một đô thị ở tỉnh Antwerp. Đô thị này gồm các thị trấn Berlaar proper and Gestel. Tại thời điểm ngày 1 tháng 1 năm 2006 Berlaar có dân số 10.612 người. Tổng diện tích là 24,57 km² với mật độ dân số là 432 người trên mỗi km².

Tham khảo

Liên kết ngoài
Trang mạng chính thức (tiếng Hà Lan)

Xã của Antwerpen


title: Kevin Keegan

text:
Joseph Kevin Keegan, OBE (sinh 14 tháng 2 năm 1951 tại Armthorpe, Doncaster, Anh) là một cựu cầu thủ và huấn luyện viên người Anh,người được coi là một trong những cầu thủ vĩ đại nhất của bóng đá Anh. Ông cũng là cầu thủ Anh duy nhất từng hai lần giành Quả Bóng Vàng trong những năm 1978 và 1979 khi thi đấu cho Liverpool F.C. và Hamburg. Ông được Pelé vinh danh trong FIFA 100

Danh hiệu

Cầu thủ
Liverpool
Football League First Division: 1972–73, 1975–76, 1976–77
FA Cup: 1973–74
FA Charity Shield: 1974, 1976
European Cup: 1976–77
UEFA Cup: 1972–73, 1975–76

Hamburg
Bundesliga: 1978–79

Tham khảo

Cầu thủ bóng đá Anh
Cầu thủ bóng đá Liverpool F.C.
FIFA 100
Quả bóng vàng châu Âu
Cầu thủ bóng đá Hamburger SV
Cầu thủ bóng đá Newcastle United F.C.
Cầu thủ bóng đá Bundesliga
Cầu thủ đội tuyển bóng đá quốc gia Anh

Cầu thủ bóng đá nước ngoài ở Đức

Cầu thủ bóng đá Anh ở nước ngoài

Cầu thủ Giải vô địch bóng đá thế giới 1982

Huấn luyện viên bóng đá Anh


title: Miconia rivetii

text:
Miconia rivetii là một loài thực vật có hoa trong họ Mua. Loài này được Danguy & Cherm. mô tả khoa học đầu tiên năm 1922.

Chú thích

Liên kết ngoài

R
Thực vật được mô tả năm 1922
Thực vật Ecuador


title: Tham Phannara (huyện)

text:
Tham Phannara () là một huyện (amphoe) của tỉnh Nakhon Si Thammarat, miền nam Thái Lan.

Địa lý
Các huyện giáp ranh (từ phía đông theo chiều kim đồng hồ) là Chawang và Thung Yai của Nakhon Si Thammarat, và Phrasaeng và Wiang Sa của tỉnh Surat Thani.

Lịch sử
Huyện được lập làm tiểu huyện (King Amphoe) ngày 1 tháng 4 năm 1990, khi hai tambon Tham Phannara và Khlong Se đã được tách ra từ huyện Chawang. Ngày 7 tháng 9 năm 1995, tiểu huyện được nâng thành huyện.

Hành chính
Huyện này được chia thành 3 phó huyện (tambon), các đơn vị này lại được chia ra thành 29 làng (muban). Không có khu vực thành thị, có 3 Tổ chức hành chính tambon.

Tham khảo

Liên kết ngoài
amphoe.com

Huyện của Nakhon Si Thammarat


title: Khok Charoen (huyện)

text:
Khok Charoen () là một huyện (amphoe) của tỉnh Lopburi, miền trung Thái Lan.

Lịch sử
Tiểu huyện (King Amphoe) được lập ngày 9 tháng 3 năm 1987 thông qua việc tách 4 tambon từ huyện Khok Samrong. Đơn vị này đã được nâng cấp thành huyện ngày 4 tháng 11 năm 1993.

Địa lý
Các huyện giáp ranh (từ phía bắc theo chiều kim đồng hồ) là Phaisali của tỉnh Nakhon Sawan, Wichian Buri và Si Thep của tỉnh Phetchabun, Chai Badan, Sa Bot và Nong Muang của tỉnh Lopburi.

Hành chính
Huyện này được chia thành 5 phó huyện (tambon), các đơn vị này lại được chia ra thành 53 làng (muban). Không có khu vực thành thị, có 5 Tổ chức hành chính tambon.

Tham khảo

Liên kết ngoài
http://www.khokjaroen.com (tiếng Thái)
amphoe.com

Khok Charoen


title: Berles-au-Bois

text:
Berles-au-Bois là một xã của tỉnh Pas-de-Calais, thuộc vùng Hauts-de-France, miền bắc nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Pas-de-Calais

Tham khảo
INSEE
IGN

Liên kết ngoài
 The churchyard extension cemetery at Berles
 The field cemetery at Berles
 The CWGC cemetery at Berles
 Berles-au-Bois on the Quid website

Berlesaubois


title: Bupleurum kakiskalae

text:
Bupleurum kakiskalae là một loài thực vật có hoa thuộc họ Apiaceae. Đây là loài đặc hữu của Hy Lạp (Crete).

Chú thích

Tham khảo

 Fielding, J. & Turland, N.; Mathew, B. (ed.), 2005. Flowers of Crete. Vườn thực vật hoàng gia Kew.
 Fournaraki, C. & Thanos, C.A. 2011. Bupleurum kakiskalae. 2013 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 1 tháng 4 năm 2014.
 Turland, N. J., Chilton, L. & Press, J. R., 1993. Flora of the Cretan area: annotated checklist & atlas [2nd impression, 1995, with printing errors corrected]. The Natural History Museum and HMSO, London.

K
Thực vật Hy Lạp


title: Vạn Ỷ Văn

text:
Vạn Ỷ Văn(Tên tiếng Anh: Joey Meng) sinh ngày 2 tháng 10 năm 1970 là nữ Diễn viên kiêm Người mẫu người Hồng Kông. Cô từng được bầu vào Top 5 ngôi sao có thân hình đẹp nhất thiên niên kỷ trong một cuộc bình chọn qua mạng thập niên 90.

Cô chính thức gia nhập làng giải trí với tư cách là Diễn viên của ATV vào năm 1988 và quay bộ phim đầu tay là Tài xế Taxi (phim truyền hình 1989), nhưng đến năm 1991 cô mới được khán giả biết đến nhiều khi đóng bộ phim Nhất Đỏ nhì Đen (chương trình truyền hình). Năm 2004 cô rời ATV và đến năm 2012 cô đầu quân cho TVB. Sau đó đến năm 2016 cô chính thức thông báo giải nghệ.

Đời sống cá nhân
Cô đã tổ chức một đám cưới vui vẻ với Trần Thập Tam - Biên kịch của bộ phim Khử tà diệt ma vào năm 2000. Trước đó cô đã có một thời gian dài hẹn hò với nam Diễn viên Chân Tử Đan, bạn diễn của cô trong bộ phim Tinh Võ Môn (chương trình truyền hình 1995), năm 1997 Chân Tử Đan từng quỳ gối trao nhẫn cưới và cầu hôn cô tại một Chương trình truyền hình…nhưng rồi hôn nhân không thành. Sau đó cô lấy Chồng năm 2000, còn Chân Tử Đan lấy Vợ năm 2003.

Phim

Truyền hình（ATV)

Truyền hình (TVB)
 2013: Hảo tâm tác quái
 2014: Anh họ, cố lên!
 2014: Đôi đũa mạ vàng
 2014: Bát quái thần thám
 2015: Đông Pha gia sự
 2016: Sự hồi sinh chí mạng

Truyền hình Đài Loan
 2001: Bí Mật Hổ Phách Quan Âm

Điện ảnh
 1991: Nhật ký ban nhạc Beyond
 1993: Bạch phát ma nữ II (phim điện ảnh 1993)
 1999: Long tại biên duyên (phim điện ảnh 1999)
 2001: The Story of Freeman

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang chính thức  của Vạn Ỷ Văn.
 Thông tin trên Imdb.

Diễn viên Hồng Kông
Sinh năm 1970
Nhân vật còn sống


title: Ceratina ballotae

text:
Ceratina ballotae là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Eardley & Daly mô tả khoa học năm 2007.

Chú thích

Tham khảo

Ceratina
Động vật được mô tả năm 2007


title: Pyrophorus limbatus

text:
Pyrophorus limbatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1863.

Chú thích

Tham khảo

Pyrophorus


title: Thallogama

text:
Thallogama là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Boarmiini


title: Euthria calderoni

text:
Euthria calderoni là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Buccinidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Euthria


title: São João da Boa Vista

text:
São João da Boa Vista là một đô thị ở bang São Paulo của Brasil. Đô thị này nằm ở vĩ độ 21º58'09" độ vĩ nam và kinh độ 46º47'53" độ vĩ tây, trên khu vực có độ cao 767 m.
Theo điều tra năm 2007, thành phố này có dân số 80.059 người. Diện tích khu vực đô thị là 42,825 km², khu vực nông thôn là 457,175 km². São João da Boa Vista có khoảng cách đến các đô thị lớn khác: Ribeirão Preto 180 km, Belo Horizonte 600 km, Rio de Janeiro 620 km, São Paulo 220 km, Campinas 113 km, Curitiba 650 km.

Xa lộ
 SP-330
 SP-342
 SP-344

Chú thích

Liên kết ngoài
 Trang web của đô thị
 Comissão de Turismo

Sao Joao da Boa Vista
Brasil năm 1821


title: Hành chính Việt Nam thời Nguyễn

text:
Hành chính Việt Nam thời Nguyễn phản ánh bộ máy cai trị từ trung ương tới địa phương của chính quyền nhà Nguyễn trong thời kỳ độc lập (1802-1884).

Bộ máy cai trị của nhà Nguyễn kể từ thời Minh Mạng được đánh giá là khá hoàn chỉnh, đánh dấu thời kỳ hưng thịnh.

Chính quyền trung ương

Thời Gia Long, nhà Nguyễn về cơ bản vẫn giữ nguyên hệ thống quan chế và cơ cấu chính quyền trung ương giống như các triều đại trước đó. Đứng đầu nhà nước là vua, nắm mọi quyền hành trong tay. Chức Tể Tướng được bãi bỏ, dùng Lục Bộ, là 6 tổ chức hành pháp cao nhất, để điều hành việc hành chính trong nước như đã được áp dụng ở các triều đại trước. Tại triều đình, trên là bốn vị đại thần, còn được biết đến là "Tứ trụ triều đình", chuyên tư vấn vua trong việc điều hành đất nước. Dưới là các cơ quan Tam Nội viện (Thị thư viện, Thị hàn viện, Nội hàn viện) và Thượng bảo ty giúp vua chuyên trách các công việc về văn thư, giấy tờ, quản lý ấn tín.

Thời Minh Mạng, bộ máy hành chính trung ương nhà Nguyễn được cải tổ mạnh mẽ. Các cơ quan hành chính từ trung ương đến địa phương được sắp xếp và cải tiến song song với việc định lại các giai chế phẩm trật. Thời kỳ này, vua nắm mọi quyền hành trong tay, dưới vua là viện Cơ mật tư vấn vua về các vấn đề quốc sự, Lục bộ tức sáu cơ quan Hành pháp điều hành việc hành chính trên toàn quốc, cùng Đô sát viện là cơ quan Tư pháp giám sát hoạt động của Lục bộ từ địa phương đến trung ương, Nội các giúp vua coi giữ giấy tờ, ấn tín, và những cơ quan chuyên môn khác như Lục tự, Tôn nhân phủ, Khâm thiên giám, Quốc sử quán, Vũ khố, v.v. Thời Minh Mạng, tổ chức hành chính trung ương đã được cải tiến khá hoàn chỉnh như sau:
 Nội các tiền thân dưới thời vua Gia Long là Thị thư viện, Thị hàn viện, Nội hàn viện và Thượng bảo ty. Năm Minh Mạng 1 (1820), vua cho lấy 4 cơ quan trên, hợp thành Văn thư phòng. Năm Minh Mạng 10 (1829) lại bỏ Văn thư phòng thành lập Nội các.  Nội các là cơ quan phụ tá giúp việc cho vua, chuyên trách giải quyết các công việc về công văn, giấy tờ như xét duyệt các văn bản trước khi trình lên vua, làm phiếu nghĩ, thư bài, soạn các bản phúc đáp, kính sao bản vua phê, phụng sao lời chỉ dụ, sao lục phát giao công văn, coi giữ ấn tín, kiềm ký, long bài, lưu giữ châu bản, và các ngự chế thi văn, v.v.
 Cơ mật viện thành lập năm Minh Mạng 15 (1834) là cơ quan chuyên tư vấn cho vua các vấn đề về chính trị, ngoại giao và những vấn đề mang tính cơ mật quốc gia.
 Lục Bộ là tổ chức hành pháp cao nhất của triều đình gồm 6 bộ: Binh, Công, Hình, Hộ, Lại, Lễ. Trong đó chức năng cụ thể của các Bộ như sau:
Bộ Lễ chuyên trách việc lễ nghi, tế tự, khánh tiết, yến tiệc, trường học, thi cử, áo mũ, ấn tín, phù hiệu, chương tấu, biểu văn, sứ thần cống nạp, các quan chầu mừng, tư thiên giám, thuốc thang, bói toán, tăng lục, đạo lục, giáo phường, đồng văn nhã nhạc
 Bộ Lại chuyên trách việc quan tước, thăng giáng, thuyên chuyển, lựa chọn, xét công, bãi truất và thăng thưởng, bổ sung quan lại, cung cấp người cho các nha môn, chỉnh đốn phép làm quan để giúp việc chính sự trong nước
 Bộ Công chuyên trách việc xây dựng, tu sửa cung điện, lăng tẩm, thành hào, đồn luỹ, đê điều, cầu cống, đường sá, lo việc thợ thuyền, sản xuất vật dụng phục vụ trong hoàng cung và quản lý việc sản xuất hàng hoá ngoài xã hội, thi hành lệnh cấm về núi rừng, vườn tược và sông ngòi.
 Bộ Hộ chuyên trách việc ruộng đất, nhân khẩu, kho tàng, thuế khoá, định giá lương thực trong nước, bình chuẩn việc phát ra thu vào để điều hoà nguồn của cải nhà nước
 Bộ Hình chuyên trách việc luật lệnh, xét xử, hình phạt, án tù, ngục tụng, giúp nhà vua chế định, chấn chỉnh các vấn đề về hình luật
 Bộ Binh chuyên trách việc binh nhung, khí giới, bảo vệ kinh thành, biên giới, các nơi hiểm yếu, chăm lo việc bổ nhiệm, tuyển dụng các chức võ quan trong ngạch, khảo duyệt vũ khí, quân lương
 Lục Tự là sáu tổ chức giúp vua, thừa hành các trách nhiệm do Lục bộ trao cho, các vấn đề về văn hoá, giáo dục, thi cử, luật pháp, tế tự gồm: Đại lý tự, Thái thường tự, Quang lộc tự, Thái bộc tự, Hồng lô tự, Thượng bảo tự. Thời Nguyễn, riêng Hồng lô tự (lo việc tiếp đón sứ đoàn các nước) và Thượng bảo tự (lo việc văn phòng, ấn tín giúp vua) có chức trách thường trực, các chức điều hành trong những tự khác như chức Tự khanh, Tự thiếu khanh, Tự thừa thường trao cho các quan trong Lục bộ điều hành tạm thời, không có chức vụ nhất định.
 Đô sát viện thành lập năm Minh Mạng 13 (1832) là cơ quan giám sát các cơ quan hành chính từ trung ương đến địa phương với đầy đủ quy chế giám sát chặt chẽ.  Đô sát viện, Đại lý tự, Bộ Hình là 3 cơ quan trong Tam pháp ty tạo thành hệ thống tư pháp thời Nguyễn.
 Tôn nhân phủ thành lập năm Minh Mạng 17 (1836) là cơ quan chuyên chăm lo các vấn đề về hoàng tộc như: trông coi sổ sách của hoàng tộc, biên soạn ngọc phả, tông phả, phái phả, đặt tên, lo giá thú cho người trong hoàng tộc, tế lễ tang ma, phong cấp tập tước, định mũ áo, chọn người làm quan, chọn tôn sinh, giáo dưỡng, giảng dạy trong tôn thất, thay nhà vua quản lý mọi mặt trong hoàng tộc.
 Hàn lâm viện được chính thức thành lập là một cơ quan năm Minh Mạng 11 (1030), là cơ quan chuyên trách các việc chế cáo, từ hàn để tuyên dương, lo chương sớ, chiếu cáo, dựng bia, soạn kinh điển, thư từ bang giao, biên tập sách vở.  Hàn lâm viện xuất hiện rất sớm dưới các triều đại phong kiến Việt Nam, tuy nhiên thực chất chỉ là chức danh không phải là cơ quan cụ thể. Dưới thời vua Gia Long đã đặt các chức danh Hàn lâm viện Thừa chỉ, Hàn lâm viện Thị giảng, Hàn lâm viện Thị độc, v.v.  Năm Minh Mạng 11 (1830) mới chính thức đặt viện Hàn lâm và dựng toà sở làm việc tại phía tây Quốc sử quán trong kinh thành Huế.
 Quốc tử giám phụ trách việc dạy học, giáo dưỡng các hoàng tử, con cháu trong hoàng tộc, quan lại trong triều đình, đào tạo nhân tài cao cấp của nhà nước
 Quốc sử quán bắt đầu dựng tháng 6 năm Minh Mạng 1 (1820) và chính thức đi vào hoạt động năm Minh Mạng 2 (1821).  Quốc sử quán là cơ quan chuyên trách việc nghiên cứu, lưu trữ sử liệu, biên soạn các bộ sử chính thống của triều đình
 Tập hiền viện là học viện cao cấp chuyên nghiên cứu, giảng dạy kinh truyện, sử cho nhà vua, các Hoàng tử, Hoàng thân và quan lại cấp cao trong triều đình
 Thái y viện chuyên trách chăm sóc sức khoẻ cho vua và người trong hoàng tộc, chăm lo việc thuốc thang, chữa bệnh và ngành y dược trong cả nước.  Thái y viện còn có nơi chế thuốc riêng và quản lý kho Ngọc dược giữ các loại thuốc quý dùng cho nhà vua.
 Khâm thiên giám chuyên quan sát và chiêm nghiệm âm dương bói toán, các hiện tượng thiên văn, thời tiết, làm lịch, coi ngày, báo giờ để định mùa vụ cho dân, giữ đồng hồ báo canh ở điện Cần Chánh, và giữ trọng trách tư vấn triều đình về các vấn đề địa lý và phong thủy
 Thông chính sứ ty chuyên phụ trách việc tấu chương trong ngoài, chuyển đạt giấy tờ của triều đình xuống và nhận đơn tâu lên vua. Trưởng quan Thông chính sứ ty, cùng trưởng quan Đại lý tự, trưởng quan Đô sát viện, và 6 vị quan Thượng thư điều hành Lục Bộ, hợp thành Cửu khanh của triều đình nhà Nguyễn.
 Nội vụ phủ tiền thân dưới thời vua Gia Long là Nội đồ gia, năm Minh Mạng thứ nhất (1820) đổi tên thành Nội vụ phủ. Nội vụ phủ là cơ quan coi giữ tài sản, vật dụng cho vua và hoàng gia tại nội cung. Ngoài ra, Nội vụ phủ còn giữ trách nhiệm quản lý và sản xuất các vật dụng cho vua và nội cung dùng.
 Vũ khố tiền thân dưới thời vua Gia Long là Ngoại đồ gia, năm Minh Mạng thứ nhất (1820) đổi tên thành Vũ khố. Đây là cơ quan chuyên trách việc coi giữ quân trang, vũ khí.  Dưới Vũ khố là các ty, và các kho trực thuộc.
Ngoài việc cải tổ lại tổ chức bộ máy hành chính, vua Minh Mạng cũng cho định lại các giai chế phẩm trật từ cửu phẩm tới nhất phẩm, trong đó mỗi phẩm đều chia ra hai bậc Chánh, Tòng cùng các chức danh tương ứng.  Tổ chức bộ máy hành chính triều Nguyễn về cơ bản được thiết lập và ổn định từ triều Minh Mạng, các triều đại sau tuy có ít nhiều điều chỉnh nhưng hầu như cơ cấu tổ chức đó vẫn được giữ nguyên cho đến hết triều Nguyễn.

Chính quyền địa phương

Cải cách hành chính

Việc xây dựng chính quyền ở địa phương là một khó khăn về chính trị đối với triều Nguyễn, một nguyên do là qua quá trình chia cắt đất nước lâu dài thì mỗi miền, cụ thể là Bắc Hà và Nam Hà có sự phân chia hành chính khá khác nhau. Khi mới lên ngôi, vua Gia Long vẫn giữ nguyên cách phân chia hành chính cũ: ở Đàng Ngoài các cấp hành chính là trấn->phủ->huyện->xã; ở Đàng Trong là dinh->phủ->huyện->xã. Ít lâu sau, tổng trở thành một cấp trung gian giữa huyện và xã. Năm 1802, trong khi đã quyết định Phú Xuân là quốc đô, ông vẫn tạm đặt 11 trấn phía Bắc (tương đương khu vực Bắc Bộ ngày nay) thành một Tổng trấn với tên cũ Bắc Thành, do một Tổng trấn đứng đầu.

Đến thời Minh Mạng, để nhất thể hóa các đơn vị hành chính trong cả nước, năm 1831-1832 nhà vua thực hiện một cuộc cải cách hành chính lớn, theo đó bỏ các tổng trấn, đổi các dinh, trấn thành tỉnh và đây là lần đầu tiên đơn vị hành chính tỉnh xuất hiện ở Việt Nam.

Cả nước được chia thành 31 đơn vị hành chính: Phủ Thừa Thiên (còn gọi là Quảng Đức) là trung tâm, các trấn (tên đơn vị hành chính thời Hậu Lê và Tây Sơn) được đổi thành 30 tỉnh. Việc lập các tỉnh được thực hiện trong 2 đợt. Đợt đầu tiên vào năm 1831, Minh Mạng thực hiện chia các trấn phía bắc làm 18 tỉnh (trong đó 13 tỉnh thuộc Bắc Kỳ và 5 tỉnh thuộc Trung Kỳ (5 tỉnh này còn gọi là hữu kỳ)):
5 tỉnh thuộc Trung Kỳ:
Quảng Bình
Quảng Trị (trong đó có 9 châu ky my trong tỉnh là Mang Vanh, Na Bôn, Thượng Kế, Tâm Bồn (này là Champhone), Mang Bổng, Ba Lan (nay là Thaphalanxay), Tá Bang (nay là Thapangthong), Xương Thịnh, Làng Thìn (nay khoảng Nong, Phine đầu nguồn sông Thạch Hãn) sau đó trở lại lãnh thổ Lào, 9 châu này nay là đất thuộc tỉnh Savannakhet). (Champhone (Chầm Bồn, Tầm Bồn), Outhoomphone (Mường Phon, Mường Bổng), (Nong, Phine) (Mường Phin, Làng Thìn, Lang Thìn), Sepone (Cha Bon, Na Bôn), Songkhone (Thương Kế), Thapangthong (Phá Băng, Tá Bang), Thaphalanxay (Ba Lan), Vilabuly (Vanh, Mường Vanh), Xonbuly (Xương Găm, Xương Thịnh)).
 Hà Tĩnh (gồm cả đất Trấn Tĩnh (Đông Khammuane), Lạc Biên (Nam Khammuane) nay thuộc Lào)
 Nghệ An (gồm cả đất Trấn Ninh (Xiengkhuang), Trấn Biên (Nam Huaphanh), Trấn Định (Borikhamxay, Bắc Khammuane) nay thuộc Lào)
 Thanh Hóa (gồm cả đất Trấn Man (Bắc Huaphanh) nay thuộc Lào)
13 tỉnh Bắc Kỳ:
 Ninh Bình (nay là đất Ninh Bình và một phần Hòa Bình)
 Nam Định (gồm cả đất Thái Bình và Nam Định ngày nay)
 Hà Nội (nay là đất các tỉnh thành Hà Nội, Hà Nam)
 Hưng Yên
 Hải Dương (gồm cả đất Hải Phòng và Hải Dương ngày nay)
 Quảng Yên (Quảng Ninh ngày nay)
 Sơn Tây (nay là đất thuộc các tỉnh thành Hà Nội, Vĩnh Phúc, Hòa Bình, Phú Thọ)
 Bắc Ninh (nay là Bắc Ninh và Bắc Giang, một phần đất Hà Nội và Vĩnh Phúc này nay)
 Tuyên Quang (nay là đất các tỉnh Tuyên Quang, Hà Giang)
 Hưng Hóa (nay là đất các tỉnh Phú Thọ, Hòa Bình, Sơn La, Điện Biên, Lai Châu, Lào Cai, Yên Bái)
 Thái Nguyên (nay là đất các tỉnh Thái Nguyên và Bắc Kạn)
 Lạng Sơn
 Cao Bằng

Sang năm 1832 Minh Mạng lại sắp xếp các trấn phía nam thành 12 tỉnh:

Lãnh thổ Cao Miên giai đoạn 1836-1840
Trong giai đoạn 1836-1840, Cao Miên (Campuchia) không có vua chính thức, nhà Nguyễn bảo hộ Cao Miên, đã sáp nhập vùng lãnh thổ Cao Miên do nhà Nguyễn bảo hộ (các tỉnh phía Đông Nam Biển Hồ bao gồm cả Oudong và Phnom Penh) vào lãnh thổ Đại Nam gọi là Trấn Tây và chia và đặt tên thành 33 phủ và 2 man để quản lý:

Tháng 5 âm năm Minh Mạng 21, Canh Tý (1840), trừ 2 phủ với 5 huyện đã trích ra để nhập vào An Giang, các phủ huyện còn lại của Trấn Tây được Minh Mạng tổ chức lại thành 10 phủ là:
Trấn Tây (phủ), đổi từ phủ Nam Vang, gồm 2 huyện: Thái An (đất bờ phía Tây phủ Nam Vang hợp với đất La Kết (Kien Svay, Leuk Daek)), Lư An (Lvea Aem, đất bờ sông phía Đông phủ Nam Vang hợp với đất Tầm Vu).
Nghi Hòa, gồm 2 huyện: Thượng Phong (đổi tên từ huyện Hóa Di), Phong Nhương (đổi tên từ huyện Ca Bát).
Nam Ninh, gồm 3 huyện: Nam Thịnh (khoảng Peam Ro, Prey Veaeng, nguyên là huyện Ba Nam đổi tên, có đặt phủ lỵ), Nam Thái (Peam Chor), và Phù Nam (Ba Phnum là huyện mới gộp lại từ 2 huyện là Tầm Đôn (khoảng Rom Doul), cùng (Tuy Lạp, Svay Chrom).
Vũ Công, gồm 3 huyện: Kỳ Tô (Srey Santhor, Sithor Kandal), Bình Tiêm, Trưng Thụy (Trưng Lệ). Các phủ Trấn Tây, Nghi Hòa, Nam Ninh, Vũ Công đều ở xung quanh gần với thành Trấn Tây (Nam Vang), trực tiếp do Trương Minh Giảng cùng các tham tán đại thần Trấn Tây quản lý.
Hải Tây, gồm 2 huyện: Hải Bình (hợp lại từ phủ lỵ Hải Tây và huyện Ca Âu), Thâu Trung (hợp lại từ 3 huyện Ý Dĩ, Vọng Vân, Thâu Trung).
Hải Đông, gồm 2 huyện: Hải Ninh (hợp lại từ phủ lỵ Hải Đông và huyện Ca Nhi), Tập Ninh (hợp lại từ 2 bảo Sa Tôn, và Chi Trinh).
Ninh Thái, gồm 3 huyện: Ngọc Bi (phủ lỵ), Giang Hữu (trước là đất Lô Việt (Lò Việt, (Lovek)) hợp với một phần (1 thôn) của huyện Trung Hà), Thái Thịnh (đổi tên từ Long Tôn). Các phủ Hải Tây, Ninh Thái nằm phía Tây Biển Hồ, và đều do Tuyên phủ sứ phủ Hải Tây quản lý.
Hà Bình, gồm 2 huyện Trung Hà (hợp lại từ huyện Chấn Tài và 5 thôn còn lại của huyện Trung Hà (cũ)), và Phúc Lai. Các phủ Hà Bình, Hải Đông đều nằm ở phía Đông Biển Hồ, và đều do Tuyên phủ sứ phủ Hải Đông quản lý.
Sơn Tĩnh, gồm 2 huyện: Quế Lâm (hợp lại từ phủ lỵ Sơn Tĩnh và huyện Quế Lâm), Sơn Đông (đổi từ huyện Sơn Phú (Sơn Phủ)).
Mỹ Lâm, gồm 2 huyện: Mỹ Tài (huyện lỵ), Hoa Lâm (Ca Lâm, nguyên là huyện Sơn Trung và Hoa Lâm hợp lại). Các phủ Hà Bình, Hải Đông đều nằm ở phía Đông Biển Hồ, và đều do Tuyên phủ sứ phủ Sơn Tĩnh quản lý.

Bộ máy địa phương
Đứng đầu tỉnh là Tổng đốc (mỗi người phụ trách 2-3 tỉnh và chuyên trách 1 tỉnh) và Tuần phủ (dưới Tổng đốc, phụ trách chỉ 1 tỉnh). Giúp việc có Bố chánh sứ ti lo về thuế khóa, hộ khẩu, hành chính; Án sát sứ ti lo về an ninh, luật pháp. Phụ trách về quân sự có chức lãnh binh. Tất cả các quan chức đứng đầu tỉnh đều do chính quyền trung ương trực tiếp bổ nhiệm, và thường là võ quan cao cấp (về sau nhà Nguyễn mới bổ dụng thêm các quan văn). Hệ thống chính quyền được phân biệt rõ rệt giữa trung ương và địa phương, và trong hệ thống này nhà vua, người đứng đầu đất nước, nắm nhiều quyền lực hơn hẳn so với các thời kỳ trước.

Dưới tỉnh là phủ, huyện, châu, tổng và xã. Quan chức của triều đình chỉ phân ra tới phủ huyện, từ tổng trở xuống thuộc về quyền tự trị của dân. Người dân tự lựa chọn lấy người của mình mà cử ra quản trị mọi việc tại địa phương. Tổng gồm có vài làng lớn hay xã nhỏ hợp lại thành, có một Cai tổng còn gọi là quan Chính Tổng và một Phó tổng do Hội đồng Kỳ dịch của các làng cử ra quản lý thuế khóa, đê điều và trị an trong tổng. Nhưng nhìn chung là cơ cấu hành chính của các tổng, xã được tổ chức khá chặt chẽ để triều đình có thể dễ dàng quản lý và phản ứng mau lẹ khi có sự biến xảy ra. Cấp xã có chức Lý trưởng tương đương với Xã trưởng hay Thôn trưởng, chuyên việc trị an và thu tô, dịch, thuế khóa nộp lên Tổng theo định kỳ hoặc khi có chỉ lệnh từ trên ban xuống.

Ngạch quan lại chia làm 2 ngành văn và võ. Kể từ thời vua Minh Mạng được xác định rõ rệt giai chế phẩm trật từ cửu phẩm tới nhất phẩm, mỗi phẩm chia ra chánh và tòng 2 bậc. Trừ khi chiến tranh loạn lạc còn bình thường quan võ phải dưới quan văn cùng phẩm với mình. Quan Tổng đốc (văn) vừa cai trị tỉnh vừa chỉ huy quân lính của tỉnh nhà.

Vùng Cao nguyên Nam Trung Bộ (Tây Nguyên) hiện nay, vào thời nhà Nguyễn độc lập (1802-1883), tuy được gọi là châu Thượng Nguyên, nhưng còn đang là các vùng tự trị (bao gồm cả một phần Nam Lào và Đông Bắc Campuchia lẫn Tây Nguyên này nay) thuộc các tiểu quốc thần phục và triều cống cho Đại Nam (là Thủy Xá, Hỏa Xá), chưa chính thức thuộc lãnh thổ Việt Nam.

Đối với vùng thượng du và với các khu vực sinh sống của các dân tộc thiểu số, chủ yếu là 6 ngoại trấn của Bắc Thành cũ, vua Minh Mạng quyết định nhất thể hóa về mặt hành chính cùng với các vùng miền xuôi. Năm 1829 ông bãi bỏ chế độ thế tập của các Thổ ti (các tù trưởng của dân tộc thiểu số) mà cho quan lại lựa chọn những thổ hào ở địa phương "...thanh liêm, tài năng cần cán được dân tin phục" làm Thổ tri các châu huyện. Tiếp theo, các châu huyện miền núi cũng được phân chia lại để phù hợp với diện tích và dân số mỗi vùng. Sau đó, vua Minh Mạng còn đặt thêm một chức lưu quan do người Kinh nắm giữ để khống chế các vùng này tốt hơn và tiến hành thu thuế các loại như ở miền xuôi. Chế độ này đã từng làm thí điểm ở các vùng cao thuộc Nghệ An, nay áp dụng ở Tuyên Quang, Thái Nguyên, Lạng Sơn, Cao Bằng. Tuy nhiên, do phản ứng của người dân địa phương, vua Tự Đức sau đó đã bãi bỏ chế độ lưu quan.

Tính đến cuối thế kỷ 19, Việt Nam có 98 phủ bao gồm 342 huyện và châu.

Vấn đề Hoàng Sa, Trường Sa

Đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa, vua Gia Long từ năm 1816 đã chính thức ra lệnh tiếp thu Hoàng Sa, cắm cờ trên đảo và đo thủy trình. Sang triều Minh Mạng, nhà Nguyễn cho xây đền, đặt bia đá, đóng cọc, và trồng cây. Đội Hoàng Sa và Đội Bắc Hải được trao nhiều nhiệm vụ hơn: khai thác, tuần tiễu, thu thuế dân trên đảo và nhiệm vụ biên phòng bảo vệ hai quần đảo. Hai đội này tiếp tục hoạt động cho đến khi người Pháp vào Đông Dương.

Nhận định
Những thành quả của vương triều Nguyễn trong việc xây dựng nhà nước quân chủ phong kiến tập quyền thống nhất trên toàn lãnh thổ cũng được ghi nhận từ việc quản lý đất nước. Đặc biệt là những thành tựu trong cải cách hành chính dưới triều Minh Mạng còn có nhiều giá trị. Nhà nghiên cứu Nguyễn Đắc Xuân cho rằng: "Nhà Nguyễn có nhiều chính sách hay. Chính sách Đình Nghị: Đã đi họp là phải phát biểu. Ý kiến trong Đình Nghị phải được ghi chép. Nếu không phát biểu trong kỳ họp trước, kỳ sau sẽ không được đi họp nữa. Hay chủ trương Hầu trị: Người của địa phương không được đứng đầu trong địa phương. Phải đi nơi khác làm quan, khi đến địa phương khác, không được lấy vợ, mua đất ở đó. Giám khảo chấm thi không được tham gia khi có người nhà đi thi, hoặc phải trình báo…Đây là những chính sách mà ngày nay chúng ta cần học tập."

Nhưng nhiều nhà sử học về sau cho rằng bộ máy quan lại triều Nguyễn không thực sự hủ bại, thối nát, rằng từ thời vua Gia Long (1802-1820) đến Minh Mạng (1820-1840), nhà Nguyễn đã "thực hiện công cuộc cải cách hành chính theo xu hướng đơn giản, hợp lý, hiệu quả, chú trọng xây dựng đội ngũ quan lại có năng lực, đáp ứng yêu cầu của đất nước". Sự thay đổi về quan điểm này được cho là do hiện nay các nhà sử học đã có được "nguồn sử liệu toàn diện, phong phú và phương pháp tiếp cận khách quan, khoa học, cộng với độ lùi thời gian cần thiết".

Xem thêm
 Hành chính Việt Nam thời Pháp thuộc
 Đại Nam nhất thống toàn đồ

Tham khảo

 Trương Hữu Quýnh, Đinh Xuân Lâm, Lê Mậu Hãn chủ biên (2008), Đại cương lịch sử Việt Nam, Nhà xuất bản Giáo dục
 Nguyễn Thế Anh (2008), Kinh tế & xã hội Việt Nam dưới các triều vua nhà Nguyễn, Nhà xuất bản Văn Học.
 Đào Duy Anh (2005), Đất nước Việt Nam qua các đời, Nhà xuất bản Văn hóa thông tin
 Trần Thanh Tâm (1996), Tìm hiểu quan chức nhà Nguyễn, Nhà xuất bản Thuận Hóa
 Trần Trọng Kim (1971), Việt Nam sử lược, 2, Sài Gòn: Trung tâm Học liệu Xuất bản thuộc Bộ Giáo dục
 Vu Tam Ich. "A Historical Survey of Educational Developments in Vietnam". Bulletin of the Bureau of School Service Vol XXXII, No 2. Lexington, KY: University of Kentucky, College of Education, 1959.


title: Wachau, Bautzen

text:
Wachau là một đô thị ở huyện Bautzen, bang Sachsen, Đức. Đô thị Wachau, Bautzen có diện tích 38,07 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 4511 người.

Tham khảo


title: 6925 Susumu

text:
6925 Susumu (1993 UW2) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 24 tháng 10 năm 1993 bởi T. Seki ở Geisei.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 6925 Susumu

Thiên thể phát hiện năm 1993
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Tàu điện ngầm Luân Đôn

text:
London Underground hay còn được gọi là Tàu điện ngầm Luân Đôn là một mạng lưới ngầm đường sắt đô thị phục vụ giao thông công cộng cho thành phố Luân Đôn. Hệ thống phân phối khu vực thủ đô, Anh và một số Hạt liền kề các quận của Buckinghamshire, Essex và Hertfordshire ở Vương quốc Anh. Đây là hệ thống tàu điện ngầm lâu đời nhất thế giới kể từ khi đưa vào phục vụ năm 1863, và cũng là hệ thống lớn nhất thế giới tính theo tổng chiều dài.

Trong khi cái tên Underground có nghĩa là "dưới lòng đất" thì thực sự chỉ có 45% hệ thống được đặt ngầm. Người dân thủ đô Luân Đôn thường gọi tàu điện ngầm bằng nhiều cái tên, trong đó thông dụng nhất là Underground hay (the Tube, có nghĩa là đường ống) minh họa hình dáng các đường hầm của hệ thống ngầm công cộng.

Mạng lưới tàu điện đã mở rộng tới 11 tuyến đường và trong năm 2017-18 đã vận chuyển 1,357 tỷ hành khách, 11 tuyến xử lý chung lên tới 5 triệu hành khách mỗi ngày khiến tàu điện ngầm Luân Đôn trở thành hệ thống tàu điện ngầm bận rộn thứ 12 trên thế giới.

Lịch sử

Cơ sở hạ tầng

the Underground phục vụ 270 trạm với mười một tuyến đường ray của Luân Đôn có tổng chiều dài 402 km (250 dặm), khiến mạng lưới trở thành hệ thống tàu điện ngầm dài thứ năm trên thế giới. Chúng được tạo thành từ mạng lưới bề mặt phụ và các đường ống sâu.

Từ năm 2003, hệ thống này được Transport for London (TfL) quản lý.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 London Underground Morphing Map

 London Underground API
 London Underground map and history
 London Underground history in a dynamic timeline map

Bản đồ đường ray ngầm Luân Đôn
 TfL Track Map (chỉ hiển thị theo dõi hoạt động ngầm của Luân Đôn)
 Carto.metro Track Map (chi tiết hơn; cũng hiển thị các tuyến đường sắt ngầm, trên mặt đất, đường ngang, DLR và tuyến đường sắt chính)

Giao thông Luân Đôn
Luân Đôn
L


title: Drillia valida

text:
Drillia valida là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Drilliidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Drillia


title: Tinodes mogetius

text:
Tinodes mogetius là một loài Trichoptera trong họ Psychomyiidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Chú thích

Tham khảo

Động vật khu vực sinh thái Indomalaya
Tinodes


title: Anicla forbesi

text:
Anicla forbesi là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Loài này có ở Nova Scotia tới miền tây Ontario, phía nam đến miền bắc Ohio và Pennsylvania, dọc theo dãy núi Appalachian tới tây nam Virginia và phía tây đến miền bắc Michigan, miền trung Wisconsin và miền bắc Minnesota.

Sải cánh dài khoảng 35 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 6 đến tháng 8.

Ấu trùng ăn Phleum pratense và có thể nhiều loại cỏ khác mọc hoang.

Liên kết ngoài
Images
Bug Guide
The Noctuinae (Lepidoptera: Noctuidae) of Great Smoky Mountains National Park, Hoa Kỳ

Chú thích

Anicla


title: Fasciolaria magna

text:
Fasciolaria magna là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Fasciolariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

M


title: Bibasis amara

text:
Bibasis amara là một loài bướm ngày thuộc họ Bướm nhảy được tìm thấy ở Northeast Ấn Độ và Đông Nam Á.

Hình ảnh

Chú thích

Xem thêm
Hesperiidae
Coeliadinae

Tham khảo
 (1932) The Identification of Indian Butterflies. 2nd Ed, (i to x, pp454, Plates I to XXXII), Bombay Natural History Society, Mumbai, India.
 (1891) Hesperiidae indicae. Vest and Co. Madras.
, ,  &  (Editors). 2003. The Global Lepidoptera Names Index (LepIndex). World Wide Web electronic publication.  (accessed 22 tháng 9 năm 2007).
 and , (2007). Coeliadinae Evans 1937. Version 21 tháng 2 năm 2007 (temporary). http://tolweb.org/Coeliadinae/12150/2007.02.21 trong Tree of Life Web Project, http://tolweb.org/
 Website on Lepidoptera  (accessed 22 tháng 9 năm 2007)

A
Bướm tại Ấn Độ
A


title: Elephantomyia edwardsi

text:
Elephantomyia edwardsi là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Elephantomyia
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Niedersteinbach, Bas-Rhin

text:
Niedersteinbach là một xã trong tỉnh Bas-Rhin, thuộc vùng Grand Est của nước Pháp, có dân số là 155 người (thời điểm 1999).

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Xã của Bas-Rhin


title: Ferdinand von Schill

text:
Ferdinand Baptista von Schill (6 tháng 1 năm 1776 – 31 tháng 5 năm 1809) là một thiếu tá quân đội Phổ, đã lãnh đạo cuộc khởi nghĩa chống lại sự đô hộ của người Pháp thời Napoléon vào năm 1809 nhưng bị quân đồng minh của Pháp dập tắt.

Trong chiến tranh Liên minh thứ tư, Schill chỉ huy một quân đoàn tình nguyện Phổ tiến hành các hoạt động đánh phá hậu cận của quân Pháp khi họ bao vây Kolberg năm 1806. Những thắng lợi của Schill trong chiến tranh du kích đã khiến ông được vua Phổ Friedrich Wilhelm III phong cấp hàm đại úy vào tháng 1 năm 1807, đồng thời được giao nhiệm vụ thành lập một quân đoàn tự do mang tên ông. Dưới sự chỉ huy của ông, Quân đoàn Tự do Schill đã giành được một số thắng lợi nhỏ, nhưng cuộc chiến vẫn kết thúc với thất bại của Phổ. Sau Hòa ước Tilsit vào cuối năm 1807, Quân đoàn Tự do Schill bị giải thể. Bản thân ông được phân công làm chỉ huy trưởngt trung đoàn tinh nhuệ gồm các đơn vị khinh kỵ binh vùng Brandenburg.

Trong bối cảnh nước Phổ thảm bại, ông lại được dân thành Berlin chào đón như một anh hùng dân tộc khi dẫn quân trở về kinh đô vào năm 1808. Kể từ đó, ông luôn luôn ao ước giải phóng toàn bộ dân tộc Đức thoát khỏi sự nô dịch của Pháp. Ông cũng từng gửi cho nbu7o27i dân xứ Westfalen lời thề dấy nghĩa đuổi quân Pháp đang chiếm đóng vùng này. Thật vậy, vào năm 1809 ông kéo trung đoàn của mình rời khỏi kinh thành Berlin và tiến hành khởi nghĩa. Ban đầu, quân khởi nghĩa giành được một số thắng lợi, gây cho quân chư hầu của Pháp phải nao núng. Những thất bại này của quân Pháp và chư hầuđã gây tâm lý phấn khởi trong giới cầm quyền Phổ.

Tuy nhiên, do sợ uy Pháp nên Friedrich Wilhelm III không ủng hộ cuộc khởi nghĩa và coi Schill là tên phản nghịch. Cuối cùng, Schill thất thế và trong một trận đánh với quân chư hầu Hà Lan và Đan Mạch của Pháp ở cảng Stralsund vào năm 1809, ông tử trận. Bất chấp lòng dũng cảm của Schill và các nghĩa quân dưới quyền ông, sự thất bại của cuộc khởi nghĩa cho thấy tính tự phát của phong trào yêu nước ở Đức thời đó,

Thân thế

Schill chào đời tại Wilmsdorf (nay là một phần của Bannewitz, Sachsen) và gia nhập lực lượng Kỵ binh của Quân đội Phổ trong độ tuổi từ 12 cho tới 15, tùy theo từng nguồn.

Tham khảo

Chú giải

Tham khảo
Haken, Ferdinand von Schill (Leipzig, 1824)
Barsch, Ferdinand von Schills Zug und Tod (Leipzig, 1860)
Binder von Krieglstein, Ferdinand von Schill: Ein Lebensbild (Berlin, 1902)
Sam Mustafa, The Long Ride of Major von Schill (Rowman & Littlefield, 2008)
 James R. Arnold, Napoleon conquers Austria: the 1809 campaign for Vienna, Greenwood Publishing Group, 1995. ISBN 0275946940.
 Christopher M. Clark, Iron kingdom: the rise and downfall of Prussia, 1600-1947, Harvard University Press, 2006. ISBN 0674023854.

Quý tộc Đức
Quý tộc Phổ
Quý tộc Sachsen
Quân nhân Phổ trong Chiến tranh Napoléon
Người Sachsen


title: Pianotolli-Caldarello

text:
Pianotolli-Caldarello  là một xã của tỉnh Corse-du-Sud, thuộc vùng Corse, trên đảo Corse ở Pháp.

Ghi chú

Pianottolicaldarello


title: Chi Hồi

text:
Chi Hồi (danh pháp khoa học: Illicium) là một chi trong thực vật có hoa chứa khoảng 37 loài cây bụi và cây thân gỗ nhỏ thường xanh, và nó là chi duy nhất trong họ Hồi (Illiciaceae), nếu như tách họ này ra khỏi họ Ngũ vị tử (Schisandraceae). Các loài trong chi này có nguồn gốc ở vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới thuộc miền đông và đông nam châu Á, đông nam Bắc Mỹ và Tây Ấn.

Từ nguyên
Illicium có nguồn gốc từ động từ tiếng Latinh illicere nghĩa là cám dỗ, lôi cuốn, quyến rũ.

Phân loại
G. Hao et al. (2000) chỉ ra rằng các phân chia trước đó thành các phân chi, tổ và phân tổ là phi tự nhiên và vì thế không nên sử dụng nữa. Tuy nhiên, trong quá khứ thì 2 hệ thống phân chia thành các phân chi, tổ và phân tổ đã được đề xuất như sau:

Theo Smith (1947) và Imkhanitskaya (1993):
 Illicium tổ Illicium (tổ Badiana Spach theo Smith)
 Illicium phân tổ Illicium
 Illicium phân tổ Parviflora Imkhan.
 Illicium tổ Cymbostemon (Spach) A.C. Sm.

Theo Law (1996):
 Illicium phân chi Illicium
 Illicium tổ Illicium
 Illicium tổ Impressicosta Y.W.Law & Q.Lin
 Illicium phân chi Cymbostemon (Spach) Y.W. Law & Q. Lin

Các loài
The Plants of the World Online công nhận 37 loài.
Illicium angustisepalum A.C.Sm., 1947: Đông nam Trung Quốc.
Illicium anisatum L., 1759: Đài Loan, Nhật Bản (gồm cả Nansei-shoto), nam bán đảo Triều Tiên - Hồi Nhật Bản.
Illicium arborescens Hayata, 1912: Đài Loan - Bát giác Đài Loan, hồi Đài Loan.
Illicium brevistylum A.C.Sm., 1947: Hoa Nam.
Illicium burmanicum E.H.Wilson, 1926: Myanmar.
Illicium cubense A.C.Sm., 1947: Cuba.
Illicium difengpi K.I.B. & K.I.M., 1977: Đông và đông bắc Quảng Tây.
Illicium dunnianum Tutch., 1905: Đông nam Trung Quốc (tới Quý Châu).
Illicium ekmanii A.C.Sm., 1947: Hispaniola.
Illicium floridanum J.Ellis, 1770: Đông nam Hoa Kỳ, Mexico (Tamaulipas tới Puebla) - Hồi tía, hồi Florida, hồi Mexico.
Illicium griffithii Hook.f. & Thomson, 1855: Campuchia, Đông Himalaya, Malaysia bán đảo.
Illicium guajaibonense (Imkhan.) Judd & J.R.Abbott, 2008: Tây Cuba.
Illicium henryi Diels, 1900: Trung và nam Trung Quốc - Hồi Henry, hồng hồi hương.
Illicium hottense A.Guerrero, Judd & A.B.Morris, 2004: Haiti (rặng núi de la Hotte).
Illicium jiadifengpi B.N.Chang, 1982: Hoa Nam.
Illicium lanceolatum A.C.Sm., 1947: Đông nam Trung Quốc (tới Hồ Bắc) - Mãng thảo.
Illicium leiophyllum A.C.Sm., 1947: Hồng Kông.
Illicium macranthum A.C.Sm., 1947: Vân Nam (Trung Quốc).
Illicium majus Hook.f. & Thomson, 1872: Hoa Nam, Myanmar, Việt Nam.
Illicium merrillianum A.C.Sm., 1947: Myanmar, Vân Nam.
Illicium micranthum Dunn, 1901: Hoa Nam.
Illicium modestum A.C.Sm., 1947: Vân Nam.
Illicium pachyphyllum A.C.Sm., 1947: Quảng Tây.
Illicium parviflorum Michx. ex Vent., 1803: Cộng hòa Dominica, Florida - Hồi vàng.
Illicium parvifolium Merr., 1938: Việt Nam.
Illicium petelotii A.C.Sm., 1947: Vân Nam, miền bắc Việt Nam.
Illicium philippinense Merr., 1909: Đài Loan, Philippines.
Illicium ridleyanum A.C.Sm., 1947: Malaysia bán đảo.
Illicium simonsii Maxim., 1888: Assam, Myanmar, trung nam Trung Quốc.
Illicium stapfii Merr., 1918: Borneo, Malaysia bán đảo, Thái Lan bán đảo.
Illicium sumatranum A.C.Sm., 1947: Sumatra.
Illicium tashiroi Maxim., 1888: Đài Loan, Nhật Bản.
Illicium tenuifolium (Ridl.) A.C.Sm., 1947: Campuchia, Malaysia bán đảo, Thái Lan, Việt Nam.
Illicium ternstroemioides A.C.Sm., 1947: Đông nam Trung Quốc, từ Phúc Kiến tới Hải Nam - Hậu bì hương bát giác, đại hồi vỏ dày.
Illicium tsaii A.C.Sm., 1947: Vân Nam.
Illicium verum Hook.f., 1888: Đông nam Trung Quốc, Việt Nam. Du nhập vào Campuchia và trung nam Trung Quốc - Đại hồi, bát giác.
Illicium wardii A.C.Sm., 1947: Myanmar.

Sử dụng
Quả của đại hồi (Illicium verum) được sử dụng như là một loại gia vị trong ẩm thực Trung Hoa và ẩm thực Đông Nam Á. Hồi Nhật Bản (Illicium anisatum) được sử dụng tại Nhật Bản trong việc sản xuất hương, nhưng quả của nó có chứa chất độc khi ăn phải.

Hình ảnh

Chú thích

I
I


title: Plectrocnemia sinualis

text:
Plectrocnemia sinualis là một loài Trichoptera trong họ Polycentropodidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Cổ bắc
Plectrocnemia


title: Horemheb

text:
Horemheb (đôi khi còn gọi là Horemhab hoặc Haremhab) là vị pharaon cuối cùng của Vương triều thứ 18 từ khoảng năm 1319 cho đến năm 1292 trước Công nguyên, hoặc là từ năm 1306 cho đến cuối năm 1292 trước Công nguyên (nếu như ông trị vì 14 năm) mặc dù ông không có họ hàng với các vị tiên vương và được tin là có nguồn gốc bình dân.

Trước khi trở thành pharaon, Horemheb là Tổng chỉ huy quân đội dưới các triều vua Tutankhamun và Ay. Sau khi lên ngôi, ông đã cải tổ Nhà nước và chủ trương xóa bỏ mọi di sản của thời kỳ Armana trước đó. Sử cũ coi ông là vị vua đã chấm dứt thời kỳ hỗn loạn của các vua thành Armana và mở ra một đế quốc mới cũng như thời kỳ Ramesses, đồng thời tiếp bước Ahmose I đưa Ai Cập quay trở về với các giá trị truyền thống của Vương triều thứ 18. Song, bất chấp tầm quan trọng của ông trong lịch sử, Horemheb đã trở thành một pharaon bị quên lãng, theo như cuốn sách Horemheb: The Forgotten pharaon  (2009) của Charlotte Booth.

Horemheb đã phá hủy các tượng đài của Akhenaten, và dùng tàn tích của chúng cho việc thực thi các công trình xây dựng của chính ông, và cướp đoạt các công trình của Tutankhamun và Ay. Có lẽ Horemheb không có con và ông đã bổ nhiệm quan Tể tướng Paramesse làm người kế vị ông - đó là vua Ramesses I sau này. Quyết sách này đã dẫn tới sự lên ngôi của Ramesses II - một trong những ông vua nổi tiếng nhất trong lịch sử Ai Cập. Có lẽ từ nhỏ Ramesses II - cháu nội của Ramesses I, đã được yết kiến và kính nể Horemheb, do đó sau khi lên làm vua Ramesses II đã tổ chức nhiều hoạt động tôn thờ Horemheb. Dù các sử liệu thời hiện đại luôn mở đầu Vương triều thứ 19 với Ramesses I, tác giả Booth coi Horemheb thực sự là vị vua sáng lập Vương triều này.

Tuổi trẻ
Horemheb được tin là xuất thân từ vùng Herakleopolis Magna hay Hnes cổ xưa (ngày nay là Ihnasya el-Medina) ở bờ tây sông Nin gần lối vào thành phố Fayum do bản thông cáo về sự đăng cơ của ông chính thức ghi công Thần Horus vùng Hnes đã đưa ông lên ngôi báu.

Người ta không rõ danh tính cha mẹ ông nhưng ông thường được cho là có gốc gác bình dân. Theo nhà Ai Cập học người Pháp Nicolas Grimal (tại Sorbonne), Horemheb không phải là Paatenemheb - vị Tổng tư lệnh quân đội thời Akhenaten. Thuở bé, như bao đứa trẻ, hẳn là Horemheb đã được nghe kể về chiến tích của các vị vua vĩ đại trước kia, và điều đó đã ảnh hưởng tới các chính sách của ông khi làm nhà ngoại giao và vua. Grimal nêu rõ rằng sự nghiệp chính trị của Horemheb mở đầu dưới thời Tutankhamun khi ông "được vẽ bên cạnh nhà vua trong nhà nguyện tại mộ ông ở Memphis."

Trong giai đoạn đầu tiên được biết đến của cuộc đời ông, Horemheb giữ chức "phát ngôn viên Hoàng gia về đối ngoại [của Ai Cập]" và đích thân dẫn đầu một phái bộ ngoại giao tới thăm các quan Tổng trấn xứ Nubia. Để đáp lại chuyến thăm viếng ấy, "Vương hầu xứ Miam (Aniba)" đã đến tiếp kiến Triều đình Tutankhamun, "một sự kiện [được] đề cập trong ngôi mộ của Phó vương Huy." Horemheb nổi lên "như diều gặp gió" dưới triều vua Tutankhamun, trở thành Tổng tư lệnh Quân đội, và quân sư của pharaon. Các tước hiệu đặc thù của Horemheb được vẽ phác tại ngôi mộ của ông ở Saqqara vốn đã được xây dựng khi ông chỉ còn là quan viên.

Lúc Tutankhamun mất khi còn là một thiếu niên, Horemheb đã chính thức được vị ấu chúa phong làm rpat hay iry-pat (hiểu là "Người kế thừa hoặc là Thái tử") và idnw ("Đại diện của Đức Vua" trên toàn quốc); những tước vị này được tìm thấy trong ngôi mộ kiểu Memphis (khi ấy còn là nấm mồ riêng tư của Horemheb) tại Saqqara có niên đại từ thời Tutankhamun.

Tước vị iry-pat (Hoàng tử kế vị) rất hay được dùng trong ngôi mộ của Horemheb ở Saqqara nhưng không đi kèm với một từ nào khác. Khi tước vị này sử dụng riêng, nhà Ai Cập học Alan Gardiner nhận thấy rằng iry-pat chứa đựng những đặc thù của việc thừa tự hợp pháp mà có thể đồng nhất với việc lựa chọn "Thái tử." Điều này có nghĩa là Tutankhamun đã chính thức công nhận Horemheb là người kế ngôi chứ không phải là Ay - sau là vua kế tục của Tutankhamun.

Chú thích

Pharaon Vương triều thứ Mười tám của Ai Cập
Năm sinh không rõ
Tân Vương quốc
Pharaon


title: Montreuil-sur-Thonnance

text:
Montreuil-sur-Thonnance là một xã thuộc tỉnh Haute-Marne trong vùng Grand Est đông bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 277 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Montreuilsurthonnance


title: Caccobius (Scarabaeidae)

text:
Caccobius là một chi bọ cánh cứng thuộc họ Scarabaeidae.

Các loài

 Caccobius obtusus Fåhraeus, 1857
 Caccobius postlutatus d’Orbigny, 1905
 Caccobius semiluteus d’Orbigny, 1905
 Caccobius histeroides (Ménetriés, 1832)
 Caccobius mundus (Ménetriés, 1838)
 Caccobius pulicarius Harold, 1875
 Caccobius schreberi (Linnaeus, 1767)

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

Onthophagini


title: Fresnedoso

text:
Fresnedoso là một đô thị ở tỉnh Salamanca, phía tây Tây Ban Nha, cộng đồng tự trị Castile-Leon. Đô thị này cách thành phố tỉnh lỵ Salamanca 75 km và có dân số 119 người.

Địa lý
Đô thị này có diện tích 8,18 km².

Đô thị này nằm ở khu vực có độ cao 1047 m trên mực nước biển.

Mã số bưu chính là 37775

Tham khảo

Đô thị ở Salamanca


title: Katherine Patricia Ruth

text:
Katherine Patricia Ruth, đến từ California, là thí sinh thứ 2 đến từ Hoa Kỳ giành được vương miện tại cuộc thi Hoa hậu Quốc tế .

Katherine đăng quang ngôi vị Hoa hậu Quốc tế vào năm 1978 tại Tokyo, Nhật Bản, 4 năm sau lần đầu tiên Hoa Kỳ có người đẹp chiến thắng tại cuộc thi này vào năm 1974.

Tham khảo

Hoa hậu Hoa Kỳ
Hoa hậu Quốc tế
Năm sinh không rõ
Nhân vật còn sống


title: Cắt nâu

text:
Cắt nâu (danh pháp hai phần: Falco berigora) là một loài chim săn mồi thuộc Họ Cắt (Falconidae).

Loài này sinh sống ở những vùng khô của Úc. Con trưởng thành dài 450mm đến 500mm. Chúng sinh sản từ tháng 6 đến tháng 11, đôi khi chúng làm tổ trong lỗ thân cây, con mái đẻ 2-5 trứng có vỏ chấm đỏ và nâu. Chúng ăn động vật có vú nhỏ, bao gồm con chuột và thỏ non. Nó cũng ăn các loài chim nhỏ, thằn lằn, rắn và một loạt các vật không xương sống đặc biệt là sâu bướm, châu chấu, dế và bọ cánh cứng.

Chú thích

Tham khảo

B
Chim Nam Úc
Chim Tasmania
Chim Tây Úc


title: Algua

text:
Algua là một đô thị ở tỉnh Bergamo in the region Lombardia của Ý, có vị trí cách khoảng 60 km về phía đông bắc của Milano và khoảng 15 km về phía bắc của Bergamo. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 743 người và diện tích là 8,1 km².

Đô thị Algua có các frazioni (đơn vị cấp dưới, chủ yếu là các làng) Frerola, Pagliaro và Rigosa.

Algua giáp các đô thị: Aviatico, Bracca, Costa di Serina, Nembro, San Pellegrino Terme, Selvino, Serina, Zogno.

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Bergamo
Thành phố và thị trấn ở Lombardia


title: Cu gáy

text:
Cu gáy (danh pháp khoa học: Streptopelia chinensis) là một loài chim trong họ Columbidae.. Chúng là loài chim bồ câu khá quen thuộc với nông thôn Việt Nam.

Đặc điểm sinh học

Hình dáng
Lông: Đầu, gáy và mặt bụng nâu nhạt hơi tím hồng, đỉnh và hai bên đầu phớt xám, cằm và họng có khi trắng nhạt, đùi, bụng và dưới đuôi màu hơi nhạt hơn. Lông hai bên phần dưới cổ và lưng trên đen có điểm tròn trắng ở mút tạo thành một nửa vòng hở về phía trước cổ. Mặt lưng nâu, các lông có viền hung nhạt rất hẹp.

Lông bao cánh nhỏ và nhỡ phía trong nâu nhạt với thân lông đen nhạt, các lông phía ngoài xám tro. Lông cánh nâu đen có viền xám rất hẹp ở mút và mép ngoài. Lông đuôi giữa Nâu sẫm, các lông hai bên chuyển dần thành đen với phần mút lông trắng.
Mắt nâu đỏ hay nâu với vòng đỏ ở trong. Mép mí mắt đỏ.
Mỏ đen.
Chân đỏ xám.
Kích thước:
Đực: cánh: 140 - 166, đuôi: 140 - 170; giò: 25 - 30; mỏ: 12 - 20mm.
Cái: cánh: 140 - 160; đuôi: 135 - 170; giò: 21 - 31; mỏ 14 - 21mm..

Phân loài
S. c. ceylonensis
S. c. chinensis
S. c. edwardi
S. c. formosa
S. c. forresti
S. c. hainana
S. c. setzeri
S. c. suratensis
S. c. tigrina (Temminck, 1810)
S. c. vacillans

Phân bổ
Thế giới: Nam Trung Quốc, Lào, Campuchia, Thái Lan, Miến Điện, Mã Lai, Singapore, Philippines, Indonesia, Úc
Việt Nam: có thể tìm thấy loài này ở khắp các vùng đồng bằng

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Cu gáy

C
Chim Trung Quốc
Chim Sri Lanka
Chim Indonesia
Chim Mỹ
Chim New Zealand
Chim Úc
Chim Bắc Mỹ
C
C
Động vật được mô tả năm 1768
Chim Ấn Độ
Chim Bhutan
Chim Fiji
Chim Nepal
Chim Đông Nam Á
Chim Tasmania
Chim Philippines