title: Cục Điều tra Liên bang

text:
Cục Điều tra Liên bang Mỹ (tên gốc  viết tắt là FBI) là một cơ quan trực thuộc Bộ Tư pháp Hoa Kỳ, có nhiệm vụ thực hiện điều tra tội phạm ở cấp độ liên bang và tình báo nội địa. FBI có quyền hạn điều tra về các vi phạm trong hơn 200 danh mục về tội ác liên bang. Khẩu hiệu của Cục là Trung thành, Quả cảm, Liêm chính.

Trụ sở của Cục là Tòa nhà J. Edgar Hoover tọa lạc tại thủ đô Washington, D.C. Còn 56 văn phòng đại diện nằm rải rác và hơn 400 cơ quan địa phương ở các thành phố nhỏ và thị trấn trên khắp các thành phố lớn của Hoa Kỳ. Ngoài ra, Cục còn có hơn 50 văn phòng được gọi là ‘’tùy viên pháp lý’’ bên trong các lãnh sự Hoa Kỳ trên khắp thế giới.

Lịch sử

Khởi điểm

Năm 1886, Tòa án Tối cao nhận thấy rằng liên bang không hề có đủ thẩm quyền điều chỉnh một số vấn đề xảy ra ở cùng lúc nhiều tiểu bang, dẫn đến Đạo luật Thương mại Liên bang ra đời năm 1887 nhằm tạo ra một cơ quan thực thi pháp luật có đủ thẩm quyền trong việc giải quyết các vụ việc mang tính chất cấp Liên bang. Tuy nhiên Bộ Tư pháp lại tỏ ra chậm chạp trong việc phân phối nguồn nhân lực cho Cục, dẫn đến Tổng Chưởng lý Charles Joseph Bonaparte phải nhờ đến các cơ quan khác, có cả Cơ quan Mật vụ để hỗ trợ điều tra. Tuy nhiên, Quốc hội đã thông qua bộ luật nghiêm cấm Bộ Tư pháp sử dụng nhân lực từ Bộ Ngân khố, do đó Tổng Chưởng lý phải tổ chức và thành lập Cục Điều tra một cách hoàn chỉnh với nhân sự là các đặc vụ riêng của Cục. Cơ quan Mật vụ đã hỗ trợ Bộ Tư pháp 12 đặc vụ và những đặc vụ này đã trở thành những đặc vụ đầu tiên của Cục Điều tra mới thành lập. Những đặc vụ đầu tiên của FBI hóa ra lại là những đặc vụ của Cơ quan Mật vụ, từ đó Cục chính thức có đầy đủ thẩm quyền theo Đạo luật Thương mại Liên bang năm 1887. FBI phát triển rất mạnh với một lượng đặc vụ rất dày đặc vào tháng 7 năm 1908 trong thời kì của Tổng thống Theodore Roosevelt, nhiệm vụ chính thức đầu tiên của Cục là thâm nhập và khảo sát về các nhà chứa để chuẩn bị thực thi pháp luật theo Đạo luật ‘’Buôn bán nô lệ da trắng’’ hay còn gọi là ‘’Đạo luật Mann’’ được ban hành vào 25 tháng 6 năm 1910. Năm 1932, Cục đổi tên là Cục Điều tra Hoa Kỳ. Năm sau đó, Cục kết hợp với Cục Kiểm soát Rượu và chất có cồn và được đặt tên lại là Đơn vị Điều tra trước khi tách ra và trở thành một Cục hoàn chỉnh trực thuộc Bộ Tư pháp vào năm 1935. Trong cùng năm đó, Cục chính thức đổi tên Đơn vị Điều tra thành Cục Điều tra Liên bang và được sử dụng cho đến ngày nay, viết tắt là FBI.

Thời kì của J. Edgar Hoover

Giám đốc của Cục Điều tra J. Edgar Hoover trở thành giám đốc đầu tiên của Cục mới thành lập là Cục Điều tra Liên bang, nếu tính luôn thời gian lãnh đạo từ khi Cục là Cục Điều tra, rồi sang Đơn vị Điều tra và Cục Điều tra Liên bang, ông đã phục vụ 48 năm. Sau cái chết của Hoover, luật đã giới hạn lại thời gian nắm quyền của các giám đốc về sau chỉ tối đa 10 năm. Hoover có nhiều ảnh hưởng đáng kể trong hầu hết mọi kế hoạch và công việc của FBI trong nhiệm kì của mình, Phòng Thí nghiệm Khoa học Điều tra Tội phạm hay còn gọi là Phòng Thí nghiệm FBI ra đời năm 1932, ý tưởng chủ yếu là của Hoover.

Trong thời kì ‘’Chiến tranh với tội phạm’’ trong thập niên 1930, các đặc vụ FBI đã bắt giữ hoặc giết chết rất nhiều tội phạm nguy hiểm mang trên mình các bản án về tội bắt cóc, trộm cướp và giết người trên toàn quốc, như John Dillinger, ‘’Baby Face’’ Nelson, Kate ‘’Ma’’ Baker, Alvin ‘’Creepy’’ Karpis và George ‘’Machine Gun’’ Kelly.

Ngoài ra, Cục còn có nhiệm vụ quan trọng khác là làm giảm phạm vi và ảnh hưởng của nhóm Ku Klux Klan. Thêm vào đó, nhờ vào Edwin Atherton, FBI đã thành công trong việc bắt giữ được cả đội quân khởi nghĩa tân Mexico dọc biên giới California trong thập niên năm 1920.

FBI và An ninh Quốc gia

Bắt đầu vào thập niên năm 1940 và tiếp tục vào thập niên 1970, Cục tiến hành điều tra các hoạt động gián điệp chống lại nước Mỹ và đồng minh. Cục đã bắt được 8 điệp viên theo Phát xít đang lên kế hoạch phá hoại nước Mỹ và xử tử 6 trong số 8 tên. Trong thời gian này, một liên minh giữa Hoa Kỳ và Anh quốc nỗ lực phá mã ‘’Venona’’(mã liên lạc tình báo và ngoại giao của Liên Xô) – mà FBI là cơ quan chủ đạo – đã hỗ trợ nhà cầm quyền đọc được thông tin liên lạc của Liên Xô. Nhờ những nỗ lực trên mà họ có thể xác định được có những người Mỹ làm việc cho tình báo Liên Xô. Hoover là người chỉ đạo trực tiếp chiến dịch này nhưng đã không thông báo cho Cơ quan Tình báo Trung ương (CIA) mãi cho đến năm 1952. Điểm nổi bật trong sự việc này là vụ bắt giữ Rudolf Abel năm 1957. Việc phát hiện ra điệp viên Xô Viết tại Hoa Kỳ đã thôi thúc nỗi ám ảnh từ lâu của Hoover về mối hiểm họa tiềm tàng mà ông nhận thấy được từ những Người Mỹ cánh tả, xuất xứ từ công đoàn của Đảng Cộng sản Hoa Kỳ cho đến những người thuộc phe Tự do.

FBI và hoạt động nhân quyền

Trong suốt thập niên 1950 và 1960, các quan chức FBI bắt đầu quan tâm nhiều đến sự ảnh hưởng của các lãnh tụ dân quyền. Đơn cử, năm 1956, Hoover đã làm một việc rất hiếm khi làm là gửi một bức thư mở tố cáo Bác sĩ T.R.M Howard, một lãnh tụ dân quyền, bác sĩ và là một nhà buôn phát đạt ở Mississippi, người đã chỉ trích sự vô trách nhiệm của FBI trong vụ giải quyết án mạng của George W. Lee, Emmett Till và những người da đen khác tại miền Nam. FBI đã thực hiện một chương trình giám sát nội địa gây nhiều tranh luận mang tên ‘’COINTELPRO’’ nghĩa là Chương trình Phòng chống Tình báo. Chương trình tập trung điều tra các tổ chức chính trị bạo động bên trong nước Mỹ, bao gồm các tổ chức bất bạo động, tổ chức vũ trang và Liên đoàn Lãnh đạo Cơ đốc miền Nam.

Martin Luther King, Jr. từng là một mục tiêu thường xuyên bị điều tra. Theo lời của Carl Rowan, phóng viên tờ The Washington Post quả quyết rằng FBI đã gửi ít nhất một lá thư nặc danh kêu gọi King nên tự sát.

Tháng 3 năm 1971, một cơ quan địa phương của FBI tại Media, Pennsylvania bị trộm, kẻ trộm đã lấy đi nhiều tài liệu mật và gửi chúng cho một loạt các tuần báo trong đó có tờ Harvard Crimson. Trong số các tài liệu bị mất, có bản chi tiết chương trình ‘’COINTELPRO’’, với rất nhiều cuộc điều tra về những công dân bình thường – bao gồm một nhóm các sinh viên da đen tại trường đại học quân sự và con gái của Đại biểu Quốc hội Henry Reuss của Wisconsin. Cả đất nước ‘’choáng váng’’ với những sự thật được phơi bày, nhiều Đại biểu Quốc hội bao gồm cả lãnh đạo đa số ở Hạ viện Hale Boggs đã tố cáo các hành động này của FBI, khi họ chứng minh được điện thoại của Boggs và một số đại biểu khác bị ghi âm lén.

FBI và vụ ám sát Kennedy

Khi Tổng thống John F. Kennedy bị bắn chết, quyền điều tra được trao cho các phòng cảnh sát địa phương cho đến khi Tổng thống Lyndon B. Johnson chỉ định FBI trực tiếp vào việc. Việc làm này là để đảm bảo sự trật tự trong thứ bậc giải quyết án mạng ở cấp độ liên bang, Quốc hội đã tán thành khi thông qua dự luật giao quyền cho FBI tiếp quản điều tra về cái chết của các quan chức cấp liên bang.

FBI và tội phạm có tổ chức

Nhằm đối phó với tội phạm có tổ chức, vào tháng 8 năm 1953, FBI đã tạo ra chương trình ‘’Top Hoodlum’’, chương trình đòi hỏi các cơ quan đại diện thu thập thông tin về các băng Đảng và địa bàn hoạt động của chúng rồi báo cáo thường xuyên về cho Washington để tổng hợp thông tin tình báo. Sau khi Quốc hội thông qua đạo luật Tệ tham nhũng và ảnh hưởng của các băng Đảng, viết tắt là RICO, FBI bắt đầu điều tra các nhóm buôn lậu rượu có tổ chức vốn thực hiện nhiều tội ác ở các thành phố chính và cả những thị trấn nhỏ. Tất cả mọi việc đều được FBI thực hiện bí mật và sử dụng nội gián bên trong các tổ chức này để tiêu diệt chúng. Mặc dù Hoover phủ nhận sự tồn tại của Nghiệp đoàn Tội phạm Quốc gia ở nước Mỹ, nhưng Cục đã thực hiện nhiều chiến dịch để chống lại các nghiệp đoàn và gia đình tội phạm, như Sam Giancana và John Gotti. Đạo luật RICO vẫn còn hiệu lực cho đến ngày nay để kiếm soát tội phạm có tổ chức và các cá nhân liên quan.

Tuy nhiên, vào năm 2003, một Ủy ban thuộc Quốc hội đã gọi chương trình nội gián chống tội phạm có tổ chức là một trong những sự thất bại nhất trong lịch sử của cơ quan thực thi pháp luật liên bang khi FBI kết án 4 người vô tội, 3 trong số đó bị kết án tử (sau đó giảm xuống chung thân). Bị can thứ tư bị kết án chung thân trong tù mà anh ta thi hành án ba thập kỷ. Vào tháng 7 năm 2007, thẩm phán quận Nancy Gertner đã cho thấy bằng chứng Cục đã cố tình kết tội 4 người trong vụ thanh toán xã hội đen giết chết Edward ‘’Teddy’’ Deegan tháng 3 năm 1965. Chính phủ Hoa Kỳ đã phải bồi thường cho 4 bị can số tiền là 100 triệu$.

Những đợt tái cơ cấu nổi bật thời Hoover

Đội đặc nhiệm FBI

Năm 1984, FBI thành lập một đội đặc nhiệm để hỗ trợ các vấn đề mới phát sinh tại Thế vận hội mùa hè năm 1984, đặc biệt là tội phạm khủng bố và trọng án. Việc thành lập đội trở nên cấp thiết hơn sau vụ Thế vận hội mùa hè năm 1972 tại Munich, Đức khi những kẻ khủng bố giết chết các vận động viên Israel. Đội được đặt tên là ‘’Đội Giải cứu con tin’’ và thực hiện nhiệm vụ giống đội Cơ động Quốc gia nhằm giải quyết các vấn đề nghiêm trọng và vụ việc liên quan đến khủng bố. Song song, ‘"Đội Phân tích và Phản ứng Tội phạm Công nghệ cao’’ (CART) được thành lập năm 1984. Cuối thập niên năm 1980, đầu thập niêm 1990, Cục có nhiều sự thuyên chuyển công tác cho các đặc vụ với hơn 300 người có nhiệm vụ từ chống tình báo nước ngoài cho đến trọng tội đều chuyển về trọng tội vì nhiệm vụ này đã được nâng lên hàng thứ 6 trong bảng ưu tiên quốc gia. Cùng với việc cắt giảm ngân sách cho đến thiết lập nhiều phòng ban mới, chống khủng bố không còn là công việc cấp thiết nữa sau Chiến tranh Lạnh, FBI trở thành công cụ hỗ trợ cảnh sát địa phương truy bắt các phạm nhân bỏ trốn trên phạm vi liên bang. Phòng thí nghiệm FBI hỗ trợ phát triển công nghệ thử DNA, công việc này tiếp tục phát triển và hỗ trợ đắc lực cho việc nhận dạng thay thế cho hệ thống nhận dạng vân tay vốn có từ lâu đời (từ năm 1924).

Những thành công đáng kể trong thập niên 1990

Giữa năm 1993 và 1996, FBI tập trung vào vai trò chống khủng bố khi làn sóng đánh bom đầu tiên bắt đầu sau sự kiện Trung tâm Thương mại Thế giới năm 1993 ở Thành phố New York và Thành phố Oklahoma năm 1995 và vụ bắt giữ Theodore Kaczynski năm 1996. Sự tiến bộ công nghệ và kỹ năng cao của các chuyên gia phân tích FBI đã giúp FBI đủ bằng chứng truy tố cả ba vụ việc, tuy nhiên FBI vẫn phải trải qua sự phản đối kịch liệt trong quần chúng, điều vẫn ám ảnh Cục cho đến ngày nay. Vào đầu và cuối thập niên năm 1990, FBI nhận trách nhiệm chính trong hai sự kiện Ruby Ridge và Waco Siege dẫn đến sự chết chóc gây náo động. Trong suốt Thế vận hội mùa hè năm 1996 tại Atlanta, Georgia, FBI bị chỉ trích trong việc điều tra vụ đánh bom Công viên Centennial Olympic. Vụ việc dấy lên một cuộc tranh luận giữa Richard Jewell, nhân viên an ninh tư nhân tại phòng xử án với một số tổ chức truyền thông, khi để lộ tên ông trong quá trình điều tra. FBI đã tiếp nhận và thiết lập việc nâng cấp công nghệ năm 1998 sau khi Quốc hội thông qua đạo luật ‘’Hỗ trợ Thông tin cho việc thực thi pháp luật’’ (CALEA, 1994), đạo luật ‘’Trách nhiệm giải trình và Bảo hiểm Sức khỏe linh động’’ (HIPAA, 1996) và đạo luật ‘’Gián điệp kinh tế’’ (EEA, 1996). Để đối phó với diễn biến phức tạp trong công nghệ thông tin như vi rút, sâu và những chương trình gây hại khác trên máy tính có thể gây sự tàn phá nghiêm trọng ở Hoa Kỳ, FBI đã thiết lập Trung tâm Đánh giá Mối đe dọa cho Cơ sở hạ tầng và Điều tra Công nghệ thông tin (CITAC) và Trung tâm Bảo vệ Cơ sở hạ tầng Quốc gia (NIPC). Với sự phát triển đi lên của hệ thống viễn thông cũng dấy lên nhiều vấn đề phát sinh, FBI tăng sự hiện diện điều tra của mình trong việc giám sát an ninh quốc gia và an toàn công cộng.

Vụ khủng bố 11 tháng 9

Tân Giám đốc FBI Robert Mueller, người nhận nhiệm sở chỉ một tuần trước vụ khủng bố, đã kêu tái tổ hợp là cấu trúc và hoạt động của FBI. Ông đã đặt tất cả các tội liên bang lên hàng ưu tiên, bao gồm chống khủng bố, ngăn chặn tình báo nước ngoài, chú tâm vào các mối đe dọa an ninh mạng, tội phạm công nghệ cao khác, bảo vệ dân quyền, tuyên chiến với tham nhũng công, tội phạm có tổ chức, tội phạm ‘’cổ trắng’’ và các trọng tội liên quan đến bạo lực khác.

18.2.2001 Robert Hanssen bị bắt giữ khi đang bán tài liệu mật cho chính phủ Nga. Thông tin sau đó cho biết Hanssen là nhân viên cao cấp của FBI bán thông tin tình báo từ đầu 1979 cho đến nay. Ông bị kết tội phản bội và bị kết án tù chung thân vào năm 2002, vụ việc cho thấy vẫn còn nhiều kẽ hở bên trong nhân sự của FBI. Có tin đồn cho biết Hanssen đã cung cấp thông tin dẫn đến vụ khủng bố 11 tháng 9.

Ủy ban 11 tháng 9 đã ra thông cáo vào ngày 22 tháng 7 năm 2004 tuyên bố rằng FBI và Cơ quan Tình báo Trung ương (CIA) đã không tham khảo thông tin tình báo về sự kiện có thể dẫn đến vụ khủng bố 11 tháng 9 năm 2001. Bản báo cáo cũng chỉ trích rất nhiều về Cục khi Cục đã không hoàn thành đúng nhiệm vụ được giao và yêu cầu phải có sự thay đổi bên trong FBI. Trong khi FBI đã tán thành với hầu hết các ý kiến đề nghị, bao gồm cả việc Giám đốc Tình báo Quốc gia sẽ giám sát Cục, thì một số thành viên của Ủy ban 11/9 vẫn công khai chỉ trích FBI vào tháng 10 năm 2005 khi Cục chỉ thay đổi cho có hình thức mà không có tính căn cơ.

Tháng 7 năm 2007, tờ ‘’Washington Post’’ xuất bản đoạn trích từ sách của Giáo sư Amy Zegart thuộc Đại học Los Angeles-California mang tựa đề Spying Blind: The CIA, the FBI, and the Origins of 9/11. Tựa báo nêu tin rằng các tài liệu cho thấy CIA và FBI đã làm lỡ mất 23 cơ hội để phá vỡ âm mưu khủng bố 11 tháng 9. Lý do chủ yếu trong vụ việc này bao gồm: ý tưởng mới và văn hóa chống sự thay đổi trong Cục, việc đề bạt không thích hợp và sự tính thiếu hợp tác giữa hai cơ quan CIA và FBI với các cơ quan khác trong Cộng đồng Tình báo Hoa Kỳ. Bài báo cũng chỉ trích tính tập trung hóa của FBI dẫn đến sự thiếu hiệu quả trong liên lạc và hợp tác giữa các văn phòng FBI khác nhau. FBI đã không phát triển hiệu quả của các cơ quan chống khủng bố và gián điệp nước ngoài do sự cổ hữu trong việc cách tân FBI. Ví dụ như FBI luôn đối xử bất công giữa các đặc vụ với các nhân viên còn lại, phân biệt hóa giữa các chuyên viên phân tích với nhân viên thợ máy và lao công.

Cơ cấu Tổ chức và Cấp bậc

FBI được tổ chức thành năm nhánh dựa vào chức năng và Văn phòng Giám đốc bao gồm nhiều văn phòng hành chính đi kèm. Đứng đầu mỗi nhánh là Trợ lý Điều hành Giám đốc, mỗi phòng và đơn vị sẽ do Trợ lý Giám đốc điều hành.
 Văn phòng Giám đốc (Office of the Director)
 Phòng Quốc vụ (Office of Congressional Affairs)
 Phòng Tuyển dụng (Office of Equal Employment Opportunity Affairs)
 Phòng Pháp lý (Office of the General Counsel)
 Phòng các vấn đề Liêm chính và Tuân thủ quy định (Office of Integrity and Compliance)
 Phòng Thanh tra (Office of the Ombudsman)
 Phòng Trách nhiệm Nghề nghiệp (Office of Professional Responsibility)
 Phòng Công vụ (Office of Public Affairs)
 Đơn vị Thanh tra (Inspection Division)
 Đơn vị Hậu cần và Tiện nghi (Facilities and Logistics Services Division)
 Đơn vị Tài chính (Finance Division)
 Đơn vị Quản lý Dữ liệu (Records Management Division)
 Phòng Kế hoạch Nguồn lực (Resource Planning Office)
 Đơn vị An ninh (Security Division)
 Chi nhánh An ninh Quốc gia (National Security Branch)
 Đơn vị chống điệp báo (Counterintelligence Division)
 Đơn vị Chống Khủng bố (Counterterrorism Division)
 Ban giám sát Tình báo (Directorate of Intelligence)
 Ban giám sát Vũ khí hủy diệt hàng loạt (Weapons of Mass Destruction Directorate)
 Chi nhánh về Tội phạm, Công nghệ, Phản ứng nhanh và Dịch vụ (Criminal, Cyber, Response, and Services Branch)
 Đơn vị Điều tra Tội phạm (Criminal Investigative Division)
 Đơn vị Mạng máy tính (Cyber Division (Giám đốc: Gordon M Snow))
 Đội Phản ứng các tình huống khẩn cấp (Critical Incident Response Group)
 Phòng Chiến dịch Quốc tế (Office of International Operations (Giám đốc: Joseph M. Demarest))
 Phòng Hợp tác Nội địa (Office of Law Enforcement Coordination)
 Chí nhánh Nguồn nhân lực (Human Resources Branch)
 Đơn vị Huấn luyện (Training Division)
 Đơn vị Nguồn nhân lực (Human Resources Division)
 Chi nhánh Công nghệ và Khoa học (Science and Technology Branch)
 Đơn vị Thông tin tội phạm Tư pháp (Criminal Justice Information Services Division)
 Đơn vị Phòng thí nghiệm (Laboratory Division)
 Đơn vị Chiến dịch Công nghệ (Operational Technology Division)
 Phòng Ứng dụng và Công nghệ đặc biệt (Special Technologies and Applications Office)
 Chi nhánh Công nghệ Thông tin (Information and Technology Branch)
 Đơn vị Chiến dịch Công nghệ Thông tin (Information Technology Operations Division)
 Phòng Kế hoạch và Chính sách Công nghệ Thông tin (Office of IT Policy & Planning)
 Phòng Quản lý Chương trình Công nghệ Thông tin (Office of IT Program Management)
 Phòng Phát triển Công nghệ Thông tin (Office of IT Systems Development)
 Phòng Kiến thức (Office of the Chief Knowledge Officer)

Danh sách cấu trúc cấp hàm trong FBI:
 Đặc vụ Tập sự
 Đặc vụ
 Đặc vụ Thâm niên
 Giám sát viên
Phó Trợ lý Điều hành
Trợ lý Điều hành
 Trợ lý Toàn quyền (ASAC)
 Đặc vụ Toàn quyền (SAC)
 Phó Trưởng Tham mưu
 Trưởng Tham mưu và Tư vấn Luật của Giám đốc
 Trợ lý Phó Giám đốc
Trợ lý Giám đốc
 Phó Giám đốc
 Giám đốc Cục Điều tra Liên bang Hoa Kỳ

Cơ sở hạ tầng

Trụ sở chính của FBI là tòa nhà J. Edgar Hoover tại thủ đô Washington, D.C, cùng với 56 văn phòng đại diện tại các thành phố chính trên khắp lãnh thổ Mỹ. Bên cạnh đó, Cục cũng duy trì các cơ quan đại diện tại địa phương cùng với hơn 50 tùy viên pháp lý tại các tòa đại sứ và lãnh sự Hoa Kỳ trên thế giới. Nhiều cơ quan chuyên môn của FBI tọa lạc tại khu tiện nghi ở Quantico, Virginia, trung tâm dữ liệu với 96 triệu mẫu vân tay trên khắp Hoa Kỳ và của tù nhân được nhà chức trách Hoa Kỳ lấy mẫu ở Ả Rập Xê Út, Yemen, Iraq và Afghanistan tại trụ sở ở Clarksburg, West Virginia. Theo đạo luật ‘’Tự do Thông tin’’ yêu cầu thì FBI đang chuẩn bị chuyển Đơn vị Quản lý Dữ liệu về Winchester, Virginia.

Theo tuần báo "Washington Post", FBI đang xây dựng kho chứa tuyệt mật tại tầng 4 tòa nhà J. Edgar Hoover ở Washington, D.C. Kho này chứa dữ liệu về hàng chục ngàn công dân Hoa Kỳ và người cư trú hợp pháp chưa từng bị truy tố bất kỳ tội gì. Bất cứ người nào cũng có thể bị nghi ngờ, cảnh sát trưởng thị trấn, cảnh sát giao thông cho đến người hàng xóm.

Phòng Thí nghiệm FBI được thiết lập từ khi còn Cục chỉ mới là Cục Điều tra, và chuyển về tòa nhà J. Edgar Hoover khi nó hoàn thành vào năm 1974. Phòng thí nghiệm chủ yếu tập trung vào các công việc phân tích DNA, sinh vật học và hoa học tự nhiên. Các dịch vụ trong phòng thí nghiệm bao gồm "Hóa học", "Hệ thống Chỉ số Kết hợp AND"(CODIS), "Phân tích và Phản ứng Máy tính", "Phân tích DNA", "Phản ứng Vật chứng", "Chất nổ", "Súng đạn và nhận diện vũ khí", "Âm thanh Pháp lý", "Hình ảnh Pháp lý", "Phân tích Ảnh", "Nghiên cứu Khoa học Pháp lý’’, "Huấn luyện Khoa học Pháp lý", "Phản ứng Vật chất nguy hiểm", "Đồ họa Điều tra và Dự đoán", "In Chìm", "Phân tích Vật liệu", "Tài liệu Chất vấn", "Hồ sơ Băng Đảng", "Phân tích Ảnh Đặc biệt", "Đồ án Cấu trúc" và "Dấu vết Chứng cứ". Có rất nhiều cơ quan địa phương, liên bang và quốc tế sử dụng dịch vụ của Phòng Thí nghiệm FBI, Phòng còn có một phòng thí nghiệm khác ở Học viện FBI.

Học viện FBI tọa lạc tại Quantico, Virginia, là FBI sử dụng phòng thí nghiệm máy tính và liên lạc. Đây cũng là nơi mà các đặc vụ mới được cử đi học trước khi nhận nhiệm sở., họ phải trải qua khóa huấn luyện 21 tuần cho từng người. Năm 1972, học viện chính thức được sử dụng, ngoài nhiệm vụ huấn luyện cho các đặc vụ của riêng mình, học viện còn mở lớp cho các nhân viên ở cơ quan thực thi pháp luật địa phương và cấp bang được mời dự tại trung tâm huấn luyện. Các đơn vị FBI ở Quantico gồm "Đơn vị Huấn luyện Cảnh sát và Cơ động", "Đơn vị Huấn luyện Bắn", "Trung tâm Huấn luyện và Nghiên cứu Khoa học Pháp lý", "Đơn vị Dịch vụ Công nghệ"(TSU), "Đơn vị Huấn luyện Điều tra", "Đơn vị Liên lạc Thực thi Pháp luật", "Đơn vị khoa Khoa học Quản lý và Lãnh đạo"(LSMU), "Đơn vị Huấn luyện Thể chất", "Đơn vị Huấn luyện Tân binh"(NATU), "Đơn vị khoa Áp dụng Thực tiễn"(PAU), "Đơn vị Huấn luyện Điều tra Máy tính" và "Đại học Nghiên cứu Phân tích".

Năm 2000, FBI bắt đầu kế hoạch bộ ba để nâng cấp cơ sở hạ tầng Công nghệ Thông tin đã lỗi thời. Theo kế hoạch này, thì Cục sẽ phải mất 3 năm và chi ngân sách vào khoảng 380 triệu$, nhưng rồi Cục phải làm chậm tiến độ vì chi phí bội ngân. Cục nỗ lực để đưa máy tính và thiết bị mạng hiện đại vào áp dụng thành công, nhưng việc phát triển phần mềm điều tra, được giao cho Tập đoàn Công nghệ Ứng dụng Quốc tế làm, lại là một thảm họa. "Hồ sơ vụ việc Ảo"(VCF) lại trở nên vô tích sự vì không đạt được mong muốn và tạo nhiều thay đổi trong quản lý. Tháng 1 năm 2005, hơn hai năm sau đó, thời điểm mà phần mềm nguyên bản phải được hoàn thành đúng hẹn, FBI chính thức ngừng kế hoạch. Hơn 100 triệu$ được chi cho dự án xem như mất trắng. FBI lại tiếp tục sử dụng Hệ thống Hỗ trợ Vụ án Tự động vốn đã hơn cả thập kỷ, mà các chuyên gia Công nghệ Thông tin xem vô tích sự. Tháng 3 năm 2005, FBI thông báo một kế hoạch về phần mềm mới đầy tham vọng có tên mã là Sentinel dự kiến sẽ hoàn thành vào năm 2009.

Phần mềm Carnivore được Cục dùng trong suốt nhiệm kỳ của Clinton để kiểm soát thư điện tử và các giao tiếp điện tử khác. Sau khi bị báo giới chỉ trích quá nhiều, FBI đã quyết định đổi tên của hệ thống từ "Carnivore" sang "DCS1000". DCS có nghĩa là hệ thống thu thập điện tử với chức năng không thay đổi. Tuần báo Associated Press đăng tin FBI sẽ dừng Carnivore vào năm 2001, để chuyển sang phần mềm khác là NarusInsight.

Đơn vị Dịch vụ Thông tin Tội phạm Tư pháp (CJIS), ở Clarksburg, West Virginia là đơn vị trẻ nhất của FBI, thành lập vào năm 1991 và chính thức hoạt động vào năm 1995. Đơn vị là nơi cất giữ tài liệu quan trọng, và cũng là nơi của nhiều chương trình như "Trung tâm Thông tin Tội phạm"(NCIC), "Báo cáo Tội phạm"(UCR), "Nhận dạng Vân tay", "Hệ thống Nhận dạng Vân tay Tự động"(IAFIS), "NCIC 2000" và "Hệ thống Báo cáo Tình trạng Quốc gia"(NIBRS). Nhiều cơ quan địa phương và liên bang đã sử dụng hệ thống này để làm nguồn cho việc điều tra bằng phương thức mã hóa an toàn. FBI cung cấp nhiều công cụ nhận dạng đặc biệt và dịch vụ thông tin cho các cơ quan thực thi pháp luật địa phương, tiểu bang, liên bang và quốc tế.

FBI chịu trách nhiệm quản lý "Trung tâm Dịch thuật Ảo Quốc gia" để cung cấp nguồn dịch chính xác và đúng giờ từ các thông tin tình báo nước ngoài của Cộng đồng Tình báo.

Lỗi trong phân tích bằng chứng đầu đạn

Trong hơn 40 năm, phòng thí nghiệm tội ác của FBI tại Quantico tin rằng mỗi đầu đạn có một đặc trưng hóa học duy nhất, do đó có thể đem tháo rời và phân tích, có thể xác định được viên đạn, không những xác định được viên đạn đến từ nhà máy nào mà còn biết được nó nằm ở hộp đạn nào. Học viện Khoa học Quốc gia đã bỏ ra 18 tháng để làm một cuộc khảo sát độc lập về kỹ thuật so sánh phân tích đầu đạn. Năm 2003, Hội đồng Nghiên cứu Quốc gia xuất bản báo cáo kêu gọi chất vấn về thử nghiệm 30 năm của FBI. Bản chất vấn cho thấy kết quả mà FBI dùng hoàn toàn không đầy đủ và kết luận rằng việc xác định được các mảnh đạn từ hộp đạn nào là hoàn toàn phóng đại, điều này cho thấy Cục đã sai lầm theo luật chứng cứ. Một năm sau, FBI quyết định dừng phân tích đầu đạn.

Trong hơn 2,500 vụ án sử dụng biện pháp phân tích, có thể có hơn hàng trăm ngàn vụ mà phòng thí nghiệm FBI sử dụng biện pháp trên để cung cấp chứng cứ pháp lý trước tòa án. Mỗi trường hợp, bằng chứng có thể đã sai và làm chệch hướng điều tra. Chính phủ Hoa Kỳ đã phải ban bố nghĩa vụ pháp lý để thông báo cho các bị can biết bất kỳ thông tin nào mà họ có thể cung cấp về sự vô tội của mình ngay cả khi họ đã bị kết án. Chỉ duy nhất có FBI xác nhận được vụ án nào có sử dụng phân tích đầu đạn, nhưng Cục không công bố thông tin trên.

Theo kết quả điều tra của chương trình "60 Phút/Washington Post" năm 2007, Cục đã lên tiếng sẽ xác nhận, xem xét và công bố các vụ án liên quan và thông báo cho bên công tố về các trường hợp bị sai kết quả chứng cứ.

Nhiệm vụ và quyền ưu tiên

Trong năm tài chính 2010, ngân quỹ tối thiểu của FBI xấp xỉ 7.9 tỉ$, bao gồm 618 triệu$ được sử dụng trong chương trình chống khủng bố, tội phạm máy tính, bạo loạn, vũ khí huỷ diệt hàng loạt, tội phạm "cổ trắng" và các chương trình huấn luyện.

Nhiệm vụ chính của FBI là bảo vệ và phòng thủ nước Mỹ trước các mối đe dọa khủng bố và tình báo nước ngoài, phòng chống và thực thi pháp luật đối với tội phạm Hoa Kỳ và dịch vụ thông tin tội phạm tư pháp và nâng cao khả năng tự lập cho các cơ quan, đối tác liên bang, tiểu bang, thành phố và quốc tế.

Hiện tại, FBI tập trung điều tra các vụ việc ưu tiên sau:
 Bảo vệ Hoa Kỳ khỏi các vụ khủng bố;
 Bảo vệ Hoa Kỳ chống lại các hoạt động tình báo và điệp báo của nước ngoài;
 Bảo vệ Hoa Kỳ chống lại các cuộc tấn công tin tặc và công nghệ cao;
 Đấu tranh với tham nhũng công ở mọi cấp độ;
 Bảo vệ dân quyền;
 Đấu tranh với các tổ chức, doanh nghiệp tội phạm trong nước và xuyên quốc gia;
 Đấu tranh với loại tội phạm trí thức cao;
 Đấu tranh với tội ác bạo loạn nghiêm trọng;
 Hỗ trợ các đối tác liên bang, tiểu bang và quốc tế;
 Nâng cấp Công nghệ để hoàn thành nhiệm vụ của FBI một cách thành công.

Vào tháng 8 năm 2007, FBI sẽ điều tra các tội ác hàng đầu như:
 Cướp ngân hàng và tội nghiêm trọng (107 tội)
 Ma túy (104 tội)
 Nỗ lực và âm mưu tội ác (81 tội)
 Khai thác tình dục trẻ em (53 tội)
 Giả mạo thư tín và lừa đảo (51 tội)
 Giả mạo ngân hàng (31 tội)
 Tổ chức đánh bạc trái phép (22 tội)
 Giả mạo đường truyền, radio và ti vi (20 tội)
 Đạo luật Hobbs (Cướp của và tống tiền ảnh hưởng đến thương mại liên bang) (17 tội)
 Đạo luật chống tham nhũng tổ chức và ảnh hưởng của băng Đảng (RICO) (17 tội)

Địa vị Pháp lý

Nhiệm vụ của FBI được thành lập theo bộ luật số 28 của Hoa Kỳ, Phần 533, cho phép Tổng Chưởng lý Hoa Kỳ chỉ định quan chức để điều tra các tội ác chống lại Hoa Kỳ. Những đạo luật khác cho phép FBI quyền và trách nhiệm điều tra các tội ác riêng biệt.

J. Edgar Hoover bắt đầu sử dụng ghi âm điện thoại vào thập niên năm 1920 trong thời kì Cấm Rượu ở Hoa Kỳ nhầm bắt những kẻ buôn lậu rượu. Một vụ án năm 1927, một tay buôn lậu rượu bị bắt khi đoạn ghi âm được đưa đến Tòa án Tối cao Hoa Kỳ, vốn đã cho phép FBI được phép sử dụng ghi âm phục vụ quá trình điều tra và không được vi phạm Điều 4 Sửa đổi của Hiến pháp Hoa Kỳ, quy định FBI không được xâm phạm gia trang bất hợp pháp của người khác để hoàn thành việc ghi âm. Sau khi Luật cấm Rượu bị bãi bỏ, Quốc hội Hoa Kỳ đã cấm việc ghi âm qua điện thoại, nhưng cho phép đặt máy nghe lén. Trong trường hợp khác tại Tòa án Tối cao, tòa án quy định năm 1939 chiếu theo điều luật 1934, các chứng cứ do FBI thu thập được bằng cách thu âm lén điện thoại sẽ không được chấp nhận tại tòa. Tòa án Tối cao năm 1967 đã thay đổi vụ án năm 1927, cho phép đặt máy nghe trộm, sau khi Quốc hội thông qua đạo luật "An toàn đường phố và kiểm soát tội ác trên xe buýt", cho phép các nhà chức trách thu âm qua điện thoại sau khi họ có trát bắt giữ.

Nhờ vào đạo luật "Chống tham nhũng có tổ chức và Ảnh hưởng của băng Đảng" mà FBI có được công cụ để tiến hành các chiến dịch chống lại tội phạm có tổ chức. Theo đạo luật "Dân quyền" năm 1964, FBI đồng thời chịu trách nhiệm thực thi và điều tra các tội danh liên quan đến bạo lực sẽ bị truy tố bởi cơ quan chủ quản là Bộ Tư pháp. Ngoài ra FBI cũng hợp tác với Cơ quan Bài trừ Ma túy (DEA) theo đạo luật "Kiểm soát Chất gây nghiện" năm 1970.

Đạo luật "Ái Quốc Hoa Kỳ" đã gia tăng rất nhiều quyền lực cho FBI, đặc biệt trong việc thu âm qua đường dây hữu tuyến và kiểm soát hoạt động của Internet. Một trong những điều khoản gây tranh cãi nhiều nhất đó là điều khoản "ẩn mình và nhìn trộm" cho phép FBI có quyền khám nhà khi người chủ nhà đi đâu xa và không cần phải thông báo ngay cho chủ nhà mà phải chờ đến vài tuần sau. Dưới nhiều điều khoản trong đạo luật "Ái Quốc Hoa Kỳ", FBI được phép lật lại hồ sơ thư viện của những nghi phạm khủng bố (điều mà Cục không được phép làm kể từ thập niên 1970).

Đầu thập niên năm 1980, Thượng viện tổ chức kiểm tra các hoạt động ngầm của FBI sau vụ tranh cãi Abscam. Năm sau đó, nhiều lời đề nghị được đưa ra nhằm thắt chặt lại các hoạt động của FBI.

Tháng 3 năm 2007, Tổng Thanh tra thuộc Bộ Tư pháp đã mô tả về FBI là "lạm dụng diễn ra khắp nơi và nghiêm trọng" trong việc gửi thư an ninh quốc gia, một loại trát hành chính được dùng để yêu cầu hồ sơ và dữ liệu liên quan đến một cá nhân nào đó. Bản báo cáo cho thấy giữa năm 2003 và năm 2005, FBI đã cấp phát hơn 140,000 thư an ninh quốc gia, rất nhiều trong số đó liên quan đến những người không hề có chút liên hệ nào đến khủng bố.

Nguồn tin thu thập được để FBI dùng trong điều tra sẽ được trình bày cho Viên Chưởng lý hoặc viên chức thuộc Bộ Tư pháp phù hợp, người được phép quyết định nên đưa vụ việc ra tòa hoặc hành động khác.

FBI thường hay hợp tác trong công việc với các cơ quan liên bang khác, như "Tuần tra Bờ biển Hoa Kỳ" (USCG) và "Bảo vệ Biên giới và Hải quan Hoa Kỳ"(CBP) trong lĩnh vực an ninh hải cảng hoặc sân bay, và "Ban An tòa Vận tải Quốc gia" trong điều tra máy bay rơi và các tai nạn nghiêm trọng khác. Cơ quan "Kiểm soát Nhập cư và Hải quan Hoa Kỳ"(ICE) là cơ quan duy nhất có đủ quyền lực gần với FBI để phối hợp điều tra. Sau vụ khủng bố ngày 11 tháng 9, FBI duy trì một vai trò đáng kể trong việc điều tra các tội liên bang.

Nhân sự

Theo số liệu tháng 12 năm 2009, FBI có tổng cộng 33,652 nhân viên. Trong đó bao gồm 13,412 đặc vụ và 20,420 chuyên viên hỗ trợ, như chuyên viên phân tích tình báo, chuyên gia ngôn ngữ, nhà khoa học, kỹ thuật viên công nghệ thông tin và các chuyên viên trong lĩnh vực khác.

Trang Tưởng niệm các sĩ quan đã hi sinh cung cấp lý lịch của 57 sĩ quan FBI hi sinh trong lúc làm nhiệm vụ từ năm 1925 đến năm 2009.

Quy trình Tuyển dụng

Để nộp đơn cho vị trí nhân viên FBI, thí sinh phải ở độ tuổi 23 đến 37. Tuy nhiên, việc này phụ thuộc vào Phòng Quản lý Nhân sự, đối với các thí sinh là cựu quân nhân có giới thiệu sẽ được dự tuyển ngay cả khi hơn 37 tuổi. Năm 2009, Phòng Quản lý Nhân sự đã phát hành cuốn cẩm nang hướng dẫn:OPM Letter  Ứng viên phải có bằng công dân Hoa Kỳ, lý lịch tốt và có bằng cử nhân hệ 4 năm. Tất cả các nhân viên FBI đều được yêu cầu kiểm tra an ninh tối mật. Để thành công trong kì kiểm tra an ninh tối mật, các ứng viên tiềm năng phải vượt qua một loạt các "cuộc điều tra lý lịch bản thân phạm vi đơn"(SSBI) do Phòng Quản lý Nhân sự đưa ra. Các ứng viên đặc vụ phải vượt qua bài "Kiểm tra Thể chất"(PFT) bao gồm 300 mét chạy, 1 phút duỗi thẳng, hít đất hết cỡ và chạy 2.4 km. Ngoài ra ứng viên phải vượt qua đợt kiểm tra tim mạch với các câu hỏi về tiền sử sử dụng ma túy.

Sau khi các ứng viên tiềm năng vượt qua kì sát hạch kiểm tra tối mật và đồng ý ký vào đơn SF-312, họ sẽ tham dự trại huấn luyện FBI tại Căn cứ Thủy quân Lục chiến ở Quantico, Virginia. Các ứng viên trải qua 21 tuần tại Học viện FBI, tại đây họ tiếp tục 500 giờ học và 1000 giờ thực huấn. Sau khi tốt nghiệp, tân đặc vụ FBI sẽ được bố trí trên khắp Hoa Kỳ và thế giới, tùy vào khả năng riêng của từng người. Các chuyên viên hỗ trợ sẽ làm việc tại một trong các tòa nhà dành riêng mà FBI sở hữu. Tuy nhiên, bất kỳ đặc vụ hay nhân viên hỗ trợ nào cũng có thể bị chuyển công tác bất kỳ lúc nào nếu Cục cảm thấy cần họ hỗ trợ cho phòng đại diện hoặc một trong 400 cơ quan tại địa phương của FBI.

Các Giám đốc FBI qua các thời kỳ

Vũ khí

Một đặc vụ FBI được trang bị khẩu Glock đời 22 với loại đạn.40 S&W, các khẩu Glock đời 17, 19 và 26 với đạn 9mm Luger, Mẫu 23, 27 và.40 S&W được phép mang như súng dự phòng. Các đặc vụ thuộc "Đội Giải cứu Con tin" và đội SWAT được sử dụng khẩu Springfield mẫu 1911A1 đạn.45 ACP và M4A1 cabine.

Ấn bản

Ấn phẩm "Bản tin FBI" được xuất bản hàng tháng do "Đơn vị Thông tin FBI" chủ quản, với nhiều bài viết hấp dẫn người đọc là nhân sự tại các cơ quan thực thi pháp luật địa phương và tiểu bang. Ấn bản đầu tiên được xuất bản năm 1932 với tựa đề "Nhân vật bị truy nã gắt gao nhất", "Bản tin FBI" bao gồm nhiều chủ đề công nghệ và giải pháp như bản đồ tội phạm và sử dụng vũ lực, nghiên cứu tội phạm tư pháp và hệ thống cảnh báo Vi-CAP, được dùng cho các vụ trọng án và tội phạm bị truy nã.

Ngoài ra, FBI còn xuất bản nhiều bài báo cáo cho nhân sự bên ngành thực thi pháp luật và cả người dân bình thường về nhiều chủ đề như thực thi pháp luật, khủng bố, tội phạm mạng, tội phạm kinh tế, tội phạm bạo lực và thống kê. Tuy nhiên, đa số các bài viết của FBI đều được Phòng Chương trình Tư pháp trực thuộc Bộ Tư pháp xuất bản và phân phối bởi "Cơ quan Chứng nhận Tội phạm Tư pháp Quốc gia".

Thống kê tội ác

Thập niên năm 1920, FBI bắt đầu phát hành các bản báo cáo về tội ác từ số liệu của các phòng cảnh sát địa phương. Nhưng do sự hạn chế của hệ thống trong giai đoạn thập niên 1960 và 1970 – nạn nhân thường không trình báo với cảnh sát – Bộ Tư pháp đã phát triển phương pháp thay thế là kiểm tra tội ác và điều tra nạn nhân.

Báo cáo tội ác của nhân viên công lực

Báo cáo tội ác của nhân viên công lực (UCR) biên tập lại dữ liệu từ hơn 17,000 cơ quan thực thi pháp luật trên toàn Hoa Kỳ. Họ cung cấp thông tin liên quan đến tội ác bao gồm bắt bớ, kết thúc vụ án và thông tin sĩ quan thực thi pháp luật. UCR tập trung chủ yếu vào các dữ liệu liên quan đến tội ác liên quan đến bạo lực, tội ác hằn thù chủng tộc và tội ác trong tranh chấp tài sản. Hệ thống UCR phản ánh hầu hết các vụ án nghiêm trọng liên quan đến tội ác và rất ít đề cập đến "hãm hiếp".

Bản báo cáo thường niên năm 2006 cho thấy tội ác liên quan đến bạo lực tăng 1.3% còn tội ác liên quan đến tài sản giảm 2.9% so với năm 2005.

Hệ thống Báo cáo Tai nạn Quốc gia

Hệ thống Báo cáo Tai nạn Quốc gia (NIBRS) là hệ thống thống kê tội ác nhằm mục đích bổ sung những hạn chế của hệ thống UCR. Cơ quan thực thi pháp luật dùng hệ thống này để thu thập và tổng hợp dữ liệu về tình hình tội ác. Các cơ quan địa phương, tiểu bang, liên bang cập nhật dữ liệu từ hệ thống quản lý hồ sơ của họ lên NIBRS. Năm 2004, 5,271 cơ quan thực thi pháp luật đã cập nhật thông tin lên dữ liệu NIBRS. Con số thu được đại diện cho 20% dân số Hoa Kỳ và 16% dữ liệu thống kê tội ác của FBI thu thập được.

Trên phương tiện truyền thông

FBI thường xuyên được đưa lên màn ảnh của nhiều bộ phim, FBI được lột tả dưới nhiều góc độ từ sự liên quan trực tiếp đến quá trình tự sáng tạo cho đến FBI đại diện cho cái tốt, chân lý tốt, tham khảo ý kiến và kết thúc vụ án.

Các bộ phim mà cơ quan FBI được xướng tên:
 "Face/Off" của đạo diễn Ngô Vũ Sâm với sự tham gia của Nicolas Cage và John Travolta.
 "The Rock (phim)" đạo diễn Michael Bay nói về một nhân viên phòng thí nghiệm FBI (Nicolas Cage) hỗ trợ chính phủ Hoa Kỳ chống lại một cuộc nổi loạn của binh sĩ ở nhà tù Alcatraz.
 "Catch me if you can" đạo diễn Steven Spielberg nói về một nhân viên FBI (Tom) đang truy bắt tên tội phạm làm giả chứng thư ngân hàng (Leonardo DiCaprio).
 "Live Free or Die Hard" cuộc chiến trên mạng giữa FBI và các thế lực hacker khi chúng đang tìm cách gây hại cho nước Mỹ. Phim có sự góp mặt của Bruce Willis.
 "The Silence of the Lambs" là một bộ phim rùng rợn xoay quanh một tên tội phạm bệnh hoạn (Anthony Hopkins) và nữ nhân viên FBI (Jodie Foster).
 "Supernatural (phim truyền hình), phim đề cập tới nhiều tình tiết có liên quan đến FBI khi họ truy đuổi anh em nhà Winchester với một loạt các tội danh liên quan.
 "The X-Files nói về cuộc tìm kiếm sự sống ngoài hành tinh của hai nhân viên FBI Fox Mulder và Dana Scully.
 "Public Enemies" nói về tướng cướp nổi tiếng thập niên 1930 John Dillinger (Johnny Depp) và nỗ lực của FBI trong việc bắt giữ hắn.
 "Shooter" nói về một âm mưu tối mật nhằm ám sát một nhân vật cấp cao, dẫn đến sự dính líu của Trung sĩ Bob Lee Swagger(Mark Wahlberg) và quá trình tự chứng minh mình vô tội.
 Trong "Thám tử lừng danh Conan" (名探偵コナン), một số đặc vụ giả tưởng đã sang Nhật Bản để truy đuổi Tổ chức Áo Đen (Xem chi tiết trong danh sách nhân vật của phim).

Xem thêm
 Cục Cảnh sát Hoa Kỳ (USMS)
 Cơ quan Mật vụ Hoa Kỳ (USSS)

Tham khảo

Kiến thức ngoài

 HSI BOOK Government HSI Files

Liên kết ngoài

 Official FBI website
 Church Committee Report, Vol. 6, "Federal Bureau of Investigation." 1975 congressional inquiry into American intelligence operations.
 FBI Disclosures under Freedom of Information Act
 Official FBI Recruiting
 Federal Bureau of Investigation at FAS.org
 The FBI...Past, Present & Future

Luật pháp Hoa Kỳ
Cục Điều tra Liên bang
Tư pháp Hoa Kỳ
Tội phạm Mỹ
Chính phủ Hoa Kỳ
Hiến pháp Hoa Kỳ
Lịch sử Hoa Kỳ
Khởi đầu năm 1908 ở Hoa Kỳ
Cơ quan thực thi pháp luật liên bang Hoa Kỳ
Thực thi pháp luật ở Hoa Kỳ
Cơ quan tình báo Hoa Kỳ


title: Josa i Tuixén

text:
Josa i Tuixén là một đô thị trong ‘‘comarca’’ Alt Urgell, tỉnh Lleida, Catalonia, Tây Ban Nha.

Biến động dân số

Tham khảo

 Panareda Clopés, Josep Maria; Rios Calvet, Jaume; Rabella Vives, Josep Maria (1989). Guia de Catalunya, Barcelona:Caixa de Catalunya. ISBN 84-87135-01-3 (Spanish). ISBN 84-87135-02-1 (Catalan).

Liên kết ngoài
Official website
Information - Generalitat de Catalunya
Statistical information - Institut d'Estadística de Catalunya
Information - Consell comarcal

Đô thị ở Lérida
Alt Urgell


title: Teucholabis scabrosa

text:
Teucholabis scabrosa là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Teucholabis
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Tiraspol

text:
Tiraspol (; tiếng Nga và tiếng Ukraina: Тирáсполь; chữ Kirin Moldova: Тираспол; tiếng Ba Lan: Tyraspol) là một thành phố ở Đông Âu, thủ phủ và trung tâm hành chính de facto của Cộng hòa Moldova Pridnestrovia tự tuyên bố độc lập, là thành phố lớn thứ hai ở Moldova. Thành phố nằm ở bờ đông của sông Dniester. Thành phố có nhiều ngành công nghiệp nhẹ khác nhau, trong đó có sản xuất đồ gỗ và hàng điện.

Tiraspol được tướng Nga Alexsandrov Vasilyevich Suvorov thành lập năm 1792 ở nơi có khu định cư Moldavia thời Trung cổ Sucleia Veche (Sucleia Cổ) bị Ottoman đốt cháy năm 1787. Thành phố kỷ niệm ngày thành lập của nó vào ngày 14 tháng 10.

Tên gọi
Nguồn gốc từ của tên gọi thành phố gồm hai từ: Tiras — tên Hy Lạp cổ có nghĩa là sông Dniester, và polis, có nghĩa là một thành phố.

Các tượng đài
Tượng của Aleksandr Vasilyevich Suvorov đã được xây ở quảng trường trung tâm vào năm 1979 để kỷ niệm sinh nhật lần thứ 250 của ông. Trước tòa nhà chính phủ Transnistria co một bức tượng của Lenin. Phía đối diện của trung tâm quảng trường có một tượng đài một chiếc xe tăng T-34 Liên Xô, kỷ niệm chiến thắng của Liên Xô trong Thế chiến thứ hai, và nhiều tượng đài tưởng nhớ những người đã bảo vệ thành phố trong Chiến tranh Liên Xô ở Afghanistan và Chiến tranh Transnistria.

Dân số
Năm 1989 thành phố có dân số 190.000 người, 41% là người Nga, 32% là người Ukraina và 18% là người Moldova. Do tình hình chính trị và kinh tế bất ổn sau khi Cộng hòa Moldova Pridnestrovia tuyên bố độc lập và làn sóng người Do Thái bỏ xứ này ra đi đầu thập niên 1990, dân số thành phố này giảm xuống còn 158.069 theo điều tra dân số ở Transnistria năm 2004.

Chú thích

Thành phố Moldova
Thủ đô châu Âu


title: Pleurodema borellii

text:
Pleurodema borellii là một loài ếch thuộc họ Leptodactylidae.
Loài này có ở Argentina và có thể cả Bolivia.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, đồng cỏ nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng đất cao, đầm nước ngọt, đầm nước ngọt có nước theo mùa, vườn nông thôn, các vùng đô thị, rừng trước đây suy thoái nghiêm trọng, và ao.

Tham khảo

 Cortez, C., Reichle, S., De la Riva, I., Köhler, J. & Lavilla, E. 2004. Pleurodema borellii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 22 tháng 7 năm 2007.

Pleurodema
Động vật lưỡng cư Argentina
Động vật lưỡng cư Bolivia
Động vật lưỡng cư Andes


title: Saulzais-le-Potier

text:
Saulzais-le-Potier là một xã thuộc tỉnh Cher trong vùng Centre-Val de Loire miền trung Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Cher

Liên kết ngoài
Annuaire Marie website
Saulzais-le-Potier on the Quid website

Ghi chú

Xã của Cher


title: La Coronada

text:
La Coronada là một đô thị trong tỉnh Badajoz, Extremadura, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2005 (INE), đô thị này có dân số là 2337 người.

Tham khảo

Đô thị ở Badajoz


title: Phylloporus hyperion

text:
Phylloporus hyperion là một loài nấm thuộc họ Boletaceae.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Index Fungorum

Phylloporus


title: Coelioxys holmbergi

text:
Coelioxys holmbergi là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Schrottky mô tả khoa học năm 1920.

Chú thích

Tham khảo

H
Động vật được mô tả năm 1920


title: Nữ thư

text:
Nữ thư (chữ Hán: 女書) là một hệ chữ viết tượng thanh âm tiết, được giản thể từ chữ tượng hình Trung Hoa, được dùng rộng rãi ở huyện Giang Vĩnh, địa cấp thị Vĩnh Châu, tỉnh Hồ Nam, miền Nam Trung Quốc.

Ngôn ngữ
Chữ Nữ Thư được dùng như một phương ngôn của tiếng Hán với tên gọi Tương Nam Thổ Thoại (Chữ Hán: 湘南土话, nghĩa là thổ ngữ phía Nam Hồ Nam), được nói bởi nhóm người sống dọc nhánh sông Tiêu Thủy (chữ Hán: 潇水) và vùng phía Bắc huyện Giang Vĩnh, Hồ Nam. Những người nói phương ngữ Tương tiếng Hán sống ở phía Nam huyện Giang Vĩnh và các phần khác của tỉnh Hồ Nam không thể hiểu được phương ngữ này. Phương ngữ này được những người sử dụng nó gọi là tiếng Đồng- , và chỉ được viết bằng chữ Nữ Thư. Có nhiều quan niệm khác nhau trong việc phân loại tiếng Tương Nam Thổ Thoại, vì nó mang nhiều đặc điểm của nhiều phương ngữ tiếng Hán nên nhiều học giả xếp nó thuộc vào nhóm phương ngữ Quảng Đông (phương ngữ Việt của tiếng Hán), trong khi các học giả khác lại cho rằng đây là một thứ tiếng lai. Ngoài nói tiếng Thổ Thoại, nhiều người địa phương nói hai thứ tiếng, bao gồm phương ngữ Hồ Nam của tiếng Hán miền Tây Nam khi trò chuyện với người sống ở nơi khác hay trong những dịp trọng đại. Khi tiếng Hán Hồ Nam miền Tây Nam được viết ra, bao giờ chữ Hán cũng được sử dụng, chứ không phải chữ Nữ Thư.

Huyện Giang Vĩnh có dân số bao gồm cả người Hán lẫn người Dao, nhưng chữ Nữ Thư chỉ được sử dụng để viết tiếng Hán địa phương, chứ không hề có ví dụ nào cho thấy thứ chữ này được dùng để viết tiếng Dao bản địa.

Lịch sử
Trong xã hội phân biệt giai cấp ở Trung Quốc, phụ nữ không có đủ điều kiện đi học như nam giới, dù rằng suốt chiều dài lịch sử, vẫn có nhiều phụ nữ có thể đọc và viết. Cuối thời kỳ phong kiến, trong tầng lớp quý tộc, các bài thơ do giới nữ sáng tác là niềm vinh hạnh lớn cho gia đình. Không biết được chữ Nữ Thư được sáng tác từ khi nào, nhưng vì nó dựa theo Hán Tự, nên nó không thể được sáng tạo ra trước khi Hán Tự xuất hiện. Nhiều dạng giản thể không chính thức của chữ Hán được dùng trong chữ Nữ Thư vào đời nhà Tống và nhà Nguyên (thế kỷ 13, 14). Dường như là chữ Nữ Thư đạt đến độ hoàn chỉnh nhất vào cuối đời nhà Thanh (1644-1911).

Một viên chức thuộc phòng văn hóa Giang Vĩnh đã thu thập, nghiên cứu, dịch sang tiếng Hán chuẩn rất nhiều văn bản chữ Nữ Thư. Sau đó, các học giả đã vào cuộc vào năm 1983 và báo cáo lên chính quyền Trung ương.

Suốt nửa sau thế kỷ 20, do sự thay đổi về xã hội, văn hóa, chính trị và do tiếp xúc nhiều hơn với Hán Tự, nhiều người không dùng chữ Nữ Thư nữa. Học chữ Nữ Thư không còn là một phong tục của phụ nữ nữa. Bây giờ chỉ có các học giả mới đọc hiểu thứ chữ này. Tuy nhiên, sau khi Yang Yueqing thực hiện một số tài liệu về chữ Nữ Thư, chính phủ Trung Quốc bắt đầu nỗ lực giữ gìn ngôn ngữ đang trên đà tuyệt chủng này và một sốt phụ nữ trẻ đã bắt đầu học nó.

Đặc điểm
Không giống như chữ Hán chuẩn là thứ chữ tượng hình, chữ Nữ Thư tượng thanh, mỗi một chữ trong số khoảng 600-700 chữ Nữ Thư là một âm. Tổng số chữ này chỉ đạt một nửa số âm cần biểu đạt của Thổ Thoại. Vì thường bỏ qua đặc điểm thanh điệu nên chữ Nữ Thư là "một cuộc cách mạng và một dạng giản thể hoàn chỉnh nhất của các loại chữ Hán từng được sáng tạo ra". Zhou Shuoyi, người duy nhất thuộc phái nam thông thạo chữ này đã soạn một cuốn từ điển, liệt kê 1800 chữ khác nhau.

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài
Nüshu texts  (in Chinese)
Much ado about Nushu, by Laura Miller, 2004 Invited contribution to the weblog Keywords.oxusnet.net
 World of Nushu : a detailed history of Nüshu and numerous illustrations.
 6-paragraph article of AncientScripts.com
 Details of Nüshu at Omniglot.com
 A documentary about Nüshu on CCTV website
 An audio interview with journalist and culturalist Lisa See on her research of Nüshu
 The secrets of nu-shu , article by Lisa See
 The forbidden tongue (article in The Guardian)
 Chinese women lost for words (article in The Guardian)
 Simple arrangement of an unidentified Nüshu song in MIDI format (explanatory notes are mid-way down this page)
 Nüshu dictionary

Chữ tượng thanh âm tiết
Ngôn ngữ tại Trung Quốc
Chữ viết tiếng Trung Quốc
Chữ viết được mã hóa trong Unicode 10.0
Văn hóa Hồ Nam
Giới tính trong ngôn ngữ
Giang Vĩnh


title: Cézac, Gironde

text:
Cézac  là một xã thuộc tỉnh Gironde trong vùng Nouvelle-Aquitaine tây nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Gironde

Tham khảo

Xã của Gironde


title: Agabus wollastoni

text:
Agabus wollastoni là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Sharp miêu tả khoa học năm 1882.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Agabus


title: Mecerreyes

text:
Mecerreyes là một đô thị trong tỉnh Burgos, Castile và León, Tây Ban Nha.

Dân số 312 người, giáp Covarrubias.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mecerreyes
Parroquia de San Martín Obispo (Mecerreyes)

Đô thị ở Burgos


title: Giao, Giai Mộc Tư

text:
Giao (chữ Hán giản thể: 郊区, âm Hán Việt: Giao khu) là một quận thuộc địa cấp thị Giai Mộc Tư, tỉnh Hắc Long Giang, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận Giao có diện tích 756 km², dân số 300.000 người. Mã số bưu chính của quận Giao là 154004. Chính quyền nhân dân quận đóng tại đường Hữu Nghị. Quận này được chia thành 5 trấn và 10 hương.
Trấn: Liên Giang Khẩu, Trường Phát, Vọng Giang, Ngao Kỳ, Đại Lai.
Hương: Kiến Quốc, Tùng Mộc Hà, Bình An, Cao Phong, Quần Thắng, Tây Cách Mộc, Duyên Giang, Tứ Phong, Tùng Giang, Trường Thanh.

Tham khảo

Đơn vị cấp huyện Hắc Long Giang
Giai Mộc Tư

ang:Underburg
bg:Предградие
cs:Předměstí
da:Forstad
el:Προάστιο
es:Suburbio
it:Suburbio
he:פרוור
nl:Buitenwijk
nn:Forstad
pl:Suburbia
pt:Subúrbio
fi:Lähiö
sv:Förort


title: Unterjeckenbach

text:
Unterjeckenbach là một đô thị ở huyện Kusel, bang Rheinland-Pfalz, phía tây nước Đức. Đô thị Unterjeckenbach có diện tích 7,38 km².

Tham khảo

Xã của bang Rheinland-Pfalz
Xã và đô thị ở huyện Kusel


title: 6886 Grote

text:
6886 Grote (1942 CG) là một tiểu hành tinh vành đai chính do Liisi Oterma phát hiện tại Turku ngày 11.2.1942 và được đặt theo tên nhà thiên văn học người Mỹ Grote Reber.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1942


title: Gonomyia dyas

text:
Gonomyia dyas là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Gonomyia
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Cammarata

text:
Camastra là một đô thị của tỉnh Agrigento ở vùng Sicilia, có vị trí cách khoảng 100 km về phía đông nam của Palermo và khoảng 20 km về phía đông nam của Agrigento. Vào thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 2.133 người và diện tích là 16,3 km².

Camastra giáp các đô thị sau: Licata, Naro, Palma di Montechiaro.

Lịch sử thay đổi dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Agrigento


title: Schematiza lineaticollis

text:
Schematiza lineaticollis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Clark miêu tả khoa học năm 1864.

Chú thích

Tham khảo

Schematiza


title: Nước xốt cà chua

text:
Nước xốt cà chua (ketchup) là loại nước sốt để bàn.  Mặc dù công thức ban đầu sử dụng lòng trắng trứng, nấm, hàu, nho, sò, hoặc quả óc chó, gồm một số các thành phần khác, công thức hiện đại không thay đổi đề cập đến tomato ketchup tại Mỹ.

Thành phần
Những thành phần cơ bản của ketchup là: cà chua, giấm, đường, muối, hạt tiêu, đinh hương, có thể cho thêm quế (với vị của Hoa Kỳ nhưng không phổ biến ở châu Âu); hành, cần tây (với vị của vùng Địa Trung Hải) và một số gia vị khác (chẳng hạn oregano, basil). Với những người sành ăn, ketchup phải được sản xuất từ một loại cà chua đặc biệt, loại Solanum pennellii (syn. Lycopersicon pennellii]]), đó là một loại cà chua ngọt. Nhưng về cơ bản, đa phần người ta dùng cà chua thường (Lycopersicum esculentum) thêm đường để sản xuất ketchup.

Không phải luôn luôn ketchup được tạo ra từ cà chua. Ban đầu nó dùng để chỉ "nước sốt", điển hình làm từ nấm hay nước mắm cùng với thảo dược và nhiều gia vị khác. Một vài thành phần chính được bổ sung: cá trồng, dầu ăn, tôm hùm, đậu ngắn, dưa chuột, nam việt quất, chanh, nho...

Phân loại

Ở châu Âu và Mỹ có ba loại chính:

Ketchup cà chua
Ketchup căn bản, sản phẩm chính là cà chua, thêm vào đường, giấm, muối, hành, tỏi và gia vị. Nó chiếm 70% thị trường ketchup ở Đức.

Ketchup gia vị
Ketchup căn bản thêm với những rau quả như dưa leo, ớt tây, ớt ta và các gia vị khác để thành các loại ketchup như ketchup barbecue cho các món thịt nướng, ketchup steak cho beef steak, hay ketchup cay (Hot Chili Sauce).

Ketchup cà ri
Ketchup căn bản thêm gia vị cà ri, thường cay hơn ketchup căn bản. Nó chiếm 20% thị trường ketchup ở Đức.

Ngành công nghiệp
Hai công ty có công đầu trong việc thịnh hành và kinh doanh ketchup ở Mỹ là H. J. Heinz Company (với hiệu là Heinz) và ConAgra Foods (với hiệu là Hunt's).

Ngoài ra  cũng có rất nhiều nhãn hiệu khác, và tất nhiên ketchup thượng hạng vẫn là những sản phẩm thủ công, với những quả cà chua chín mọng vừa được thu hoạch, và người ta thêm nếm một ít đường, một it muối và những gia vị hợp lý (hành tây, tiêu, dấm), sau đó là xay nhuyễn và cô đặc cùng với lửa nhỏ.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Dan Jurafsky, "Ketchup", The Language of Food, ngày 10 tháng 11 năm 2011.
  On the origin of the 9 gram ketchup packet.

Gia vị
cà chua


title: Oistus cacicus

text:
Oistus cacicus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1857.

Chú thích

Tham khảo

Oistus


title: Lasioglossum holomelanurum

text:
Lasioglossum holomelanurum là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1937.

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1937


title: HMS Emerald (D66)

text:
HMS Emerald (D66) là một tàu tuần dương hạng nhẹ, là chiếc dẫn đầu của lớp Emerald của Hải quân Hoàng gia Anh Quốc. Nó đã phục vụ trước và trong Chiến tranh Thế giới thứ hai trước khi được đưa về lực lượng dự bị vào năm 1945, và bị tháo dỡ vào năm 1948.

Thiết kế và chế tạo
Emerald được chế tạo bởi hãng đóng tàu Armstrong tại Newcastle-on-Tyne thuộc Anh, được đặt lườn vào ngày 23 tháng 9 năm 1918. Nó được hạ thủy vào ngày 19 tháng 5 năm 1920, và đưa ra hoạt động vào ngày 14 tháng 1 năm 1926.

Lịch sử hoạt động
Emerald hoạt động tại khu vực East Indies trong thành phần Hải đội Tuần dương 4, rồi được cho quay trở về nhà vào ngày 15 tháng 7 năm 1933 và được đưa về dự bị. Sau một đợt tái trang bị tại Chatham, chiếc tàu tuần dương một lần nữa hoạt động tại East Indies từ ngày 31 tháng 8 năm 1934; lượt phục vụ này kéo dài cho đến tháng 9 năm 1937, khi nó được thay phiên bởi chiếc HMS Liverpool. Khi quay trở về nhà, nó được đưa về lực lượng dự bị.

Hoạt động trở lại để phục vụ trong chiến tranh, Emerald gia nhập Hải đội Tuần dương 12 cho các hoạt động tuần tra tại Bắc Hải vào tháng 9 năm 1939. Tuy nhiên, sự xuất hiện của những tàu cướp tàu buôn Đức tại Đại Tây Dương khiến phải điều nó đến Halifax vào tháng 10 để hộ tống các đoàn tàu vận tải đi đến Anh Quốc, nơi nó ở lại cho đến năm 1940. Trong thời gian từ tháng 10 năm 1939 đến tháng 8 năm 1940 nó đã chuyển một lượng vàng trị giá 58 triệu Bảng Anh từ Anh Quốc đến Canada, trong khi tàu chị em HMS Enterprise cùng chuyển được số vàng khác trị giá 10 triệu Bảng. Vào giai đoạn đầu của cuộc chiến cho đến tháng 5 năm 1940, chỉ huy của nó là vị sĩ quan hải quân nổi tiếng Augustus Agar, người từng được tặng thưởng Huân chương Chữ thập Victoria.

Vào năm 1941, Emerald được chuyển sang Ấn Độ Dương, nơi nó hộ tống các đoàn tàu vận tải đi đến Trung Đông và đã hiện diện trong khu vực vịnh Ba Tư vào lúc diễn ra những chiến dịch tại Iraq vào tháng 4 năm 1941. Khi Nhật Bản tham chiến vào tháng 12 năm 1941, Emerald gia nhập Hạm đội Viễn Đông trong thành phần "Đội đặc nhiệm nhanh", và đến tháng 3 năm 1942 nó trở thành soái hạm. Vào tháng 8 năm 1942, chiếc tàu tuần dương quay trở về nhà để được tái trang bị tại Portsmouth, và chỉ quay trở lại hoạt động vào tháng 4 năm 1943.

Emerald quay trở lại Hạm đội Viễn Đông trong thành phần Hải đội Tuần dương 4 trong các nhiệm vụ hộ tống, rồi quay trở về vùng biển nhà một lần nữa tham gia cuộc đổ bộ Normandy, Nơi nó phục vụ trong thành phần Lực lượng "K" hỗ trợ cho bãi Gold. Đến tháng 1 năm 1945, Emerald được đưa về hạm đội dự bị, và vào năm 1947 được sử dụng như một tàu mục tiêu để thực tập tác xạ. Do hậu quả của những cuộc thử nghiệm này, nó bị đắm tại vịnh Kames, Rothesay vào ngày 24 tháng 10, và chỉ nổi trở lại được vào ngày 9 tháng 6 năm 1948. Nó được đưa trở vào ụ tàu để khảo sát, rồi sau đó được bán cho hãng British Steel vào ngày 23 tháng 6 năm 1948 để tháo dỡ. Con tàu được tháo dỡ tại xưởng Arnott Young tại Troon, Scotland, bắt đầu từ ngày 5 tháng 7 năm 1948.

Tham khảo
 Colledge, J. J.; Warlow, Ben (1969). Ships of the Royal Navy: the complete record of all fighting ships of the Royal Navy (Rev. ed.). London: Chatham. ISBN 978-1-86176-281-8. OCLC 67375475.
 HMS Emerald at Uboat.net
 Operation Fish, by Alfred Draper, General Publishing Co. Ltd., Don Mills, Ontario, Canada, 1979

Lớp tàu tuần dương Emerald
Tàu tuần dương của Hải quân Hoàng gia Anh
Tàu tuần dương trong Thế Chiến II
Trận Normandy
Tàu thủy năm 1920


title: Trichocneorane trilineata

text:
Trichocneorane trilineata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Fabricius miêu tả khoa học năm 1787.

Chú thích

Tham khảo

Trichocneorane


title: Mano, Landes

text:
Mano, en occitan Manòr, là một xã, thuộc tỉnh Landes trong vùng Nouvelle-Aquitaine. Xã này có diện tích 32,27 km², dân số năm 2006 là 95 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 63 mét trên mực nước biển.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Mano trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Mano


title: Macromphalina apexplanum

text:
Macromphalina apexplanum là một loài ốc biển rất nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Vanikoridae.

Phân bố

Miêu tả
Chiều dài tối đa của vỏ ốc được ghi nhận là 1.5 mm.

Môi trường sống
Độ sâu tối thiểu được ghi nhận là 10 m. Độ sâu tối đa được ghi nhận là 25 m.

Chú thích

Tham khảo

Macromphalina
Vanikoridae


title: Cotronei

text:
Cotronei là một đô thị ở tỉnh Crotone, vùng Calabria, Italia.
Kinh tế dựa vào ngành nông nghiệp với các nông sản như dầu ăn, ngũ cốc, chanh cam, rượu vang, gia súc.

Tham khảo

Cotronei


title: Passy, Saône-et-Loire

text:
Passy là một xã ở tỉnh Saône-et-Loire trong vùng Bourgogne-Franche-Comté nước Pháp.

Thông tin nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 1999, xã này có dân số 74 người.Dân số năm 2006 ước khoảng 69 người.

Xem thêm
Xã của tỉnh Saône-et-Loire

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Saône-et-Loire


title: (16579) 1992 GO

text:
(16579) 1992 GO là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Seiji Ueda và Hiroshi Kaneda ở Kushiro, Hokkaidō, Nhật Bản, ngày 3 tháng 4 năm 1992.

Xem thêm
 Danh sách các tiểu hành tinh: 16001–17000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1992
Được phát hiện bởi Hiroshi Kaneda
Được phát hiện bởi Seiji Ueda
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Cầu thủ xuất sắc nhất năm 2002 của FIFA

text:
Giải thưởng Cầu thủ xuất sắc nhất năm 2002 của FIFA được trao cho cầu thủ Ronaldo. Đây cũng là lần thứ 3 anh vinh dự nhận giải thưởng này.

Kết quả

Nam

Nữ

Tham khảo

Liên kết ngoài
Danh sách cầu thủ đoạt giải  trên trang chủ FIFA
Thống kê trên RSSSF

Cầu thủ xuất sắc nhất năm của FIFA
Bóng đá năm 2002


title: Đặng Xuân Kỳ

text:
Đặng Xuân Kỳ (2 tháng 9 năm 1931 – 6 tháng 6 năm 2010), Giáo sư triết học, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa VI và VII, nguyên Phó Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam; nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu chủ nghĩa Mác–Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, Giám đốc Trung tâm Khoa học xã hội nhân văn (nay là Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam), Phó Viện trưởng Viện Triết học Việt Nam, Phó Viện trưởng Viện Bảo tàng Hồ Chí Minh (nay là Bảo tàng Hồ Chí Minh). Ông là con trai của nhà cách mạng Việt Nam Trường Chinh.

Tiểu sử
Giáo sư Đặng Xuân Kỳ là con của bà Nguyễn Thị Minh và cố Tổng bí thư Trường Chinh. Ông sinh ngày 2 tháng 9 năm 1931; Quê quán: làng Hành Thiện, xã Xuân Hồng, huyện Xuân Trường, tỉnh Nam Định.

Năm 1950–1960, ông tham gia Quân đội Nhân dân Việt Nam phục vụ trong binh chủng pháo binh, sau đó tham gia xây dựng những đơn vị hải quân đầu tiên của Việt Nam, là Sĩ quan Quân đội Nhân dân Việt Nam.

Năm 1960–1963, ông học tại khoa Triết học Trường Đại học Tổng hợp Lomonosov Liên Xô cũ.

Ông từng giữ các chức vụ: Phó Viện trưởng Viện Bảo tàng Hồ Chí Minh (1981–1987); Viện trưởng Viện Nghiên cứu chủ nghĩa Mác – Lê-nin và tư tưởng Hồ Chí Minh (nay là Học viện Chính trị – Hành chính quốc gia Hồ Chí Minh); Viện trưởng Viện Khoa học xã hội Việt Nam; Phó Chủ tịch Chuyên trách Hội đồng Lý luận Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa IX; Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa VI, VII.

Ngày 6 tháng 6 năm 2010 (hồi 12 giờ 44 phút), ông qua đời tại nhà riêng (nhà 2 A3, khu Biệt thự Trung Tự, phường Trung Tự, quận Đống Đa, Hà Nội) do bệnh ung thư, hưởng thọ 79 tuổi ; An táng tại Nghĩa trang Mai Dịch, Hà Nội.

Công trình công bố
Hồ Chí Minh biên niên tiểu sử. Tập 8 (1961–1963) / Đặng Xuân Kỳ (Tổng chủ biên), Lê Văn Tích (Chủ biên tập 8). – Xuất bản lần 2. – H.: CTQG, 2008. – 571tr.; 21 cm.
Hồ Chí Minh biên niên tiểu sử. Tập 9 (1964–1966) / Đặng Xuân Kỳ (Tổng chủ biên), Phùng Đức Thắng (Chủ biên tập 9). – Xuất bản lần 2. – H.: CTQG, 2008. – 595tr.; 21 cm.
Tư tưởng Hồ Chí Minh về phát triển văn hóa và con người/ Đặng Xuân Kỳ chủ biên; Đặng văn Kỳ, Hoàng Chí Bảo, Vũ Khiêu.– H.: Chính trị quốc gia, 2005.– 404tr; 21 cm.
Một số vấn đề về xây dựng Đảng hiện nay/ Đặng Xuân Kỳ, Mạch Quang Thắng, Nguyễn Văn Hoà đồng chủ biên.– H.: Chính trị quốc gia, 2005.– 366tr; 21 cm.
Tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội/ Nguyễn Đức Bình, Đặng Xuân Kỳ, Lê Mậu Hãn...– H.: Chính trị Quốc gia, 2003.– 495tr; 22 cm.
Về công tác lý luận trong giai đoạn hiện nay/ Nguyễn Đức Bình, Phạm Văn Đồng, Đặng Xuân Kỳ,....– H.: Sự thật, 1992.– 122tr; 19 cm.
Chủ tịch Hồ Chí Minh với cách mạng Tháng Mười/ Đặng Xuân Kỳ, Cao Văn Biền, An Mạnh Toàn....– H.: Sự thật, 1985.– 183tr.; 19 cm.
Phương pháp và phong cách Hồ Chí Minh/ Đặng Xuân Kỳ chủ biên.– H.: Chính trị quốc gia, 1997.– 260tr.; 19 cm.
Giáo trình tư tưởng Hồ Chí Minh / Hội đồng Trung ương chỉ đạo biên soạn giáo trình quốc gia các bộ môn khoa học Mác – Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh. Đặng Xuân Kỳ chủ biên; H.: Chính trị Quốc gia, 2003; 489 tr.; 20,5 cm.

Giải thưởng
Huân chương Chiến thắng hạng ba;
Huân chương Kháng chiến chống Mỹ cứu nước hạng Nhì;
Huân chương Độc lập hạng Ba;
Kỷ niệm chương Vì sự nghiệp xây dựng và phát triển Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh;
Huy hiệu 60 năm tuổi Đảng Cộng sản Việt Nam.
Giải thưởng Hồ Chí Minh (2012) cho công trình: Một số vấn đề lý luận về xây dựng Đảng đối với một Đảng cầm quyền lãnh đạo sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội (đồng tác giả: PGS.TS Nguyễn Thanh Tuấn, PGS.TS Trần Minh Trưởng)

Gia đình
Ông là con trai cả của cố Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam Trường Chinh và bà Nguyễn Thị Minh. Con trai ông là Tiến sĩ Đặng Xuân Thanh hiện đang giữ chức Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam..

Đặng Xuân Kỳ được người nhà ví như một "trợ lý" của cha mình là cố tổng bí thư Trường Chinh, hai người thường xuyên đi dạo và thảo luận về các vấn đề quan trọng của đất nước lúc đó. Chính ông Kỳ đã cung cấp cho cha mình nhiều thông tin thực tế về đời sống của dân chúng, về tình hình kinh tế đất nước, mà các báo cáo chính thức gửi lên trung ương chưa chắc để cập đến.

Chú thích

Liên kết ngoài
HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ – HÀNH CHÍNH QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH, CÁC ĐỒNG CHÍ GIÁM ĐỐC HỌC VIỆN QUA CÁC THỜI KỲ , Trang Website HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ – HÀNH CHÍNH QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH.

Người làng Hành Thiện, Nam Định
Giáo sư Việt Nam
Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam
Huân chương Chiến thắng
Huân chương Kháng chiến
Huân chương Độc lập
Hạt giống đỏ


title: Limonia argopoda

text:
Limonia argopoda là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Limonia (Limoniidae)
Limoniidae ở vùng Afrotropic


title: Cineto Romano

text:
Cineto Romano là một đô thị ở tỉnh Roma, vùng Latium của Italia, nằm ở vị trí khoảng 40 km northvề phía đông của Roma. Vào thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 670 người và diện tích là 10,5 km².

Cineto Romano giáp các đô thị: Mandela, Percile, Riofreddo, Roviano, Vallinfreda.

Lịch sử biến động dân số

Chú thích

Đô thị tỉnh Roma
Đô thị Thành phố trung tâm Thủ đô Roma
Lâu đài Ý


title: Ideopsis

text:
Ideopsis là một chi bướm bướm giáp trong phân họ Danainae tìm thấy ở Đông Nam Á.

Các loài
Sắp xếp theo a-b-c.
Ideopsis gaura (Horsfield, [1829])
Ideopsis hewitsonii Kirsch, 1877
Ideopsis klassika Martin, 1909
Ideopsis juventa (Cramer, [1777])
Ideopsis oberthurii (Doherty, 1891)
Ideopsis similis (Linnaeus, 1758)
Ideopsis vitrea (Blanchard, 1853)
Ideopsis vulgaris (Butler, 1874)

Chú thích

Tham khảo

Danaini


title: Valeriana cernua

text:
Valeriana cernua là một loài thực vật thuộc họ Valerianaceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador. Môi trường sống tự nhiên của chúng là đồng cỏ nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng đất cao.

Chú thích

Tham khảo
 Montúfar, R. & Pitman, N. 2004. Valeriana cernua. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 24 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Ecuador
Chi Nữ lang
Thực vật dễ tổn thương


title: Mường Thanh

text:
Mường Thanh hay Mường Then (theo tiếng dân tộc Thái nghĩa là Xứ Trời) là một đồng bằng nhỏ hẹp được tạo nên bởi phù sa của sông Nậm Rốm khi chảy qua một đứt gãy sâu, nằm trên địa bàn thành phố Điện Biên Phủ và huyện Điện Biên thuộc tỉnh Điện Biên, Việt Nam. Đồng bằng này dài 25 km và rộng từ 5 đến 6 km. Xung quanh Mường Thanh là có nhiều núi cao, khiến cho nó trở thành một thung lũng nằm giữa địa hình hiểm trở.

Nậm Rốm là một phụ lưu của Nậm Nứa, và đến lượt Nậm Nứa lại là một phụ lưu của Nậm U trong lưu vực của sông Mekong.

Thành phố Điện Biên Phủ nằm trong đồng bằng này và Mường Thanh cũng chính là tên của một phường thuộc thành phố Điện Biên Phủ: phường Mường Thanh. Nơi đây từng là căn cứ phân khu Trung tâm của Binh đoàn Tây bắc cứ điểm Điện Biên phủ và nơi đóng sở chỉ huy của tướng Christian de Castries.

Mường Then, trong các văn liệu chữ Latin viết là Muang Then, Meuang Then hay Muang Thaen, từng là một địa điểm huyền thoại của người thuộc các sắc tộc Thái. Đây là nơi "Khun Bó Dôm" (Khun Borom hay Mông Bì La Các)  sinh thành ra Khun Lo, người sáng lập huyền thoại của vương quốc Rajadharani Sri Sudhana (Vương quốc Luang Phrabang) năm 698, vương quốc đầu tiên của người Lào .

Tham khảo

Liên kết ngoài

Đồng bằng Việt Nam
Địa lý Điện Biên
Tây Bắc Bộ


title: Conus judaceus

text:
Conus judaceus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae, họ ốc cối.

Giống như tất cả các loài thuộc chi Conus, chúng là loài săn mồi và có nọc độc. Chúng có khả năng "đốt" con người, do vậy khi cầm chúng phải hết sức cẩn thận.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

 The Conus Biodiversity website

J


title: Busson

text:
Busson là một xã thuộc tỉnh Haute-Marne trong vùng Grand Est đông bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 385 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Haute-Marne


title: Les Avenières

text:
Les Avenières là một xã thuộc tỉnh Isère, vùng Rhône-Alpes đông nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 200-260 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Avenieres


title: Mallièvre

text:
Mallièvre là một xã ở tỉnh Vendée trong vùng Pays de la Loire, Pháp. Xã này có diện tích 0,2 kilômét vuông, dân số năm 2006 là 238 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 100 mét trên mực nước biển.

Danh xưng dân địa phương trong tiếng Pháp là Mallièvrais.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Site de la municipalité de Mallièvre, histoire, actualité et événements, balades, tourisme...
 Site des jeunes du doyénée des herbiers
 Présentation de la commune trên trang mạng của canton
 Mallièvre trên trang mạng Viện địa lý quốc gia

Mallièvre


title: Mangelia stosiciana

text:
Mangelia stosiciana là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae, họ ốc cối.

mô tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

stosiciana
Động vật được mô tả năm 1869


title: Catasetum luridum

text:
Catasetum luridum (tên tiếng Anh là Pale-yellow Catasetum) là một loài phong lan.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

luridum


title: Piper coeloneurum

text:
Piper coeloneurum là một loài thực vật thuộc họ Piperaceae. Đây là loài đặc hữu của Ecuador.

Chú thích

Tham khảo
 Santiana, J. & Pitman, N. 2004. Piper coeloneurum. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Ecuador
C


title: Monolepta sasajii

text:
Monolepta sasajii là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Kimoto miêu tả khoa học năm 1969.

Chú thích

Tham khảo

Monolepta


title: Powellana

text:
Powellana là một chi bướm ngày thuộc họ Lycaenidae.

Tham khảo

Liptenini


title: Chelobasis bicolor

text:
Chelobasis bicolor là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Gray miêu tả khoa học năm 1832.

Chú thích

Tham khảo

Chelobasis


title: Hildebrandtina tuberculata

text:
Hildebrandtina tuberculata là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Bechyne miêu tả khoa học năm 1948.

Chú thích

Tham khảo

Hildebrandtina


title: Luperososia suturalis

text:
Luperososia suturalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Laboissiere miêu tả khoa học năm 1940.

Chú thích

Tham khảo

Luperososia


title: Ngụy Cữu

text:
Ngụy Cữu (chữ Hán: 魏咎, ? – 208 TCN) là vua chư hầu cuối thời nhà Tần trong lịch sử Trung Quốc. Ông tham gia khởi nghĩa chống sự cai trị của nhà Tần và phục hồi nước Ngụy như cục diện thời Chiến Quốc.

Lên ngôi
Theo Sử ký, Ngụy Cữu là dòng dõi vua nước Ngụy thời Chiến Quốc. Theo ghi nhận của Sử ký, thời còn nước Ngụy, ông được phong là Ninh Lăng quân. Năm 225 TCN, nước Ngụy bị Tần Thủy Hoàng tiêu diệt.

Tháng Bảy âm lịch năm 209 TCN, 900 người lính thú ở nước Sở cũ theo Trần Thắng và Ngô Quảng khởi nghĩa ở làng Đại Trạch chống lại sự cai trị của nhà Tần. Trần Thắng đánh đến đất Trần xưng hiệu là Trương Sở vương, tự lập làm vua Sở. Ngụy Cữu đến Trương Sở gia nhập lực lượng đánh Tần, được phong tước Ninh Lăng quân.

Trần Thắng ở đất Trần sai các tướng đi chiêu hàng các nơi. Một cánh quân do tướng Chu Thị chỉ huy đi về hướng bắc chiêu hàng đất Ngụy, đến đất Địch thì bị Tề vương Điền Đam cản lại. Chu Thị trở về đất Ngụy, muốn lập Ninh Lăng quân Ngụy Cữu làm Ngụy vương.

Người nước Ngụy thấy Chu Thị có công lấy nước Ngụy từ tay nhà Tần, muốn tôn Chu Thị làm Ngụy vương. Nhưng Chu Thị không chịu, sai sứ qua lại chỗ Trần Thắng năm lần, xin lập Ngụy Cữu. Lúc đó các tướng dưới quyền Trần Thắng như Vũ Thần đã xưng vương ở nước Triệu, Hàn Quảng đã xưng vương ở nước Yên. Trần vương bằng lòng lập Ninh Lăng quân làm Ngụy vương, cho Ngụy Cữu về nước.

Ngụy Cữu về nước Ngụy bèn phong Chu Thị làm thừa tướng.

Mắc nạn ở Lâm Tế
Năm 208 TCN, tướng Tần là Chương Hàm diệt xong Trương Sở bèn mang quân đánh Ngụy. Ngụy vương Cữu mang quân ra Lâm Tế cự địch. Lúc đó Trần Bình ở huyện Dương Vũ đến đầu quân, xin hiến kế nhưng ông không nghe theo. Sau đó vì có người dèm pha, Trần Bình bỏ Lâm Tế, sang theo nước Sở.

Quân Ngụy giao chiến với quân Tần không nổi, phải cố thủ trong thành. Nguỵ Cữu sai Chu Thị tới Tề và Sở cầu viện. Tề vương Điền Đam phái Điền Ba mang quân đi trước, tự mình dẫn quân đi sau. Sở vương cũng phái Hạng Đà mang quân hợp với quân Tề đi cùng Chu Thị về cứu Ngụy.

Chương Hàm đánh bại liên quân Tề, Ngụy và giết chết Chu Thị tại trận. Không lâu sau Tề vương Điền Đam đích thân mang quân đến, cũng bị Chương Hàm đánh úp quân Tề, bắt sống dưới thành Lâm Tế và giết chết.

Quân Tần đánh thành rất gấp. Nước Nguỵ khiếp sợ trước sức mạnh của quân Tần. Ngụy vương Cữu biết không giữ được thành, vì muốn bảo toàn tính mạng của dân trong thành nên nêu điều kiện với Chương Hàm không giết dân để đầu hàng. Chương Hàm chấp nhận điều kiện của Ngụy Cữu.

Thỏa ước xong, Ngụy Cữu  tự thiêu mà chết. Em ông là Ngụy Báo bỏ trốn sang nước Sở.

Về sau Ngụy Báo nhờ nước Sở giúp quân, quay trở lại khôi phục được nước Ngụy. Sử ký ghi nhận cha mẹ ông vẫn còn sống sau khi Ngụy Báo làm vương.

Xem thêm
Điền Đam
Trần Thắng
Chương Hàm
Ngụy Báo
Chu Thị

Tham khảo
Sử ký Tư Mã Thiên, các thiên:
Trần Thiệp thế gia
Trần Thừa tướng thế gia
Ngụy Báo, Bành Việt liệt truyện
Chu Mục, Trần Thâm chủ biên (2003), 365 truyện cổ sử chọn lọc Trung Quốc, tập 3, Nhà xuất bản Thanh niên

Chú thích

Người nhà Tần
Mất năm 208 TCN
Vua chư hầu thời Hán Sở


title: Exosoma wittei

text:
Exosoma wittei là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Laboissiere miêu tả khoa học năm 1940.

Chú thích

Tham khảo

Exosoma


title: Geranomyia heteroxipha

text:
Geranomyia heteroxipha là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Geranomyia
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Nguyễn Tử Thành

text:
Nguyễn Tử Thành (chữ Hán: 阮子成, ? - ?), hiệu: Tùng Hiên; là nhà thơ Việt Nam đời Trần.

Thân thế và sự nghiệp của ông đều chưa rõ, chỉ còn 11 bài thơ chữ Hán chép trong Toàn Việt thi lục. Trích giới thiệu hai bài:

Chú thích

Tham khảo
 Nguyễn Đăng Na (chủ biên), Văn học thế kỷ X-XV, mục từ: " Nguyễn Tử Thành". Nhà xuất bản Khoa học Xã hội, 2004.

Năm sinh thiếu
Năm mất thiếu
Nhà thơ Việt Nam thời Trần


title: Miền Bắc Thái Lan

text:
Miền Bắc Thái Lan là vùng phía Bắc của Thái Lan, giáp với Myanmar ở phía Tây, Lào ở phía Đông và miền Trung Thái Lan ở phía Nam. Miền Bắc Thái Lan là vùng duy nhất của cả nước có địa hình núi non hiểm trở, tập trung nhiều núi cao. Ngoài sông Ping chảy qua, sông Chao Phraya cũng là con sông lớn ở đây chảy qua núi Chieng Dao. Có nhiều núi cao, trong đó đỉnh cao nhất là Doi Inthanon cao 2575 m và là đỉnh cao nhất của Thái Lan. Có nhiều rừng quốc gia ở đây như là:Doi Inthnon,Doi Suthep-Pui, Mea Ping, Huay Nam Dang, Mae Phang, Chiang Dao.

Phạm vi
Phạm vi miền Bắc Thái Lan thay đổi tùy theo quan niệm và tiêu chí. Xét theo địa lý, miền Bắc Thái Lan là vùng đồi núi và cao nguyên phía Bắc. Tuy nhiên, vùng cao này cũng được gọi là phần Bắc Thái Lan Thượng. Phần Bắc Thái Lan Hạ bao gồm một số tỉnh có địa hình thấp và bằng phẳng hơn.

Xét về mặt lịch sử - văn hóa, miền Bắc Thái Lan là vùng lãnh thổ của vương quốc Lanna trước đây và do đó trùng với vùng đồi núi và cao nguyên phía Bắc nhưng không bao gồm tỉnh Uttaradit vì tỉnh này thấp hơn và thuộc phạm vi văn hóa Sukhothai.

Theo cách phân chia đất nước thành 6 vùng hiện nay của Chính phủ Thái Lan, miền Bắc Thái Lan bao gồm 9 tỉnh sau đây:

Theo cách phân chia đất nước thành 4 vùng trước đây, Bắc Thái Lan bao gồm 16 tỉnh như trong bản đồ:

Khí hậu
Phần lớn lãnh thổ vùng này là núi non, do đó thời tiết khá mát so với miền Trung.

Lịch sử
Lịch sử của miền Bắc Thái Lan chủ yếu liên quan đến vương quốc Lanna được thành lập năm 1259 và là một lực lượng độc lập đến thế kỷ 16.

Văn hóa

Về phía bắc, vùng giáp với biên giới Myanmar và Lào, do đó văn hóa của vùng có sự pha trộn của nhiều văn hóa khác nhau: văn hóa bản địa vùng Lannathai xưa, văn hóa các dân tộc ít người và văn hóa Myanmar, văn hóa Lào. Sự pha trộn văn hóa này này thể hiện rõ nhất qua trang phục, kiến trúc và ngay cả ẩm thực. Tuy nhiên, vùng là nơi có địa danh Tam giác vàng vừa là điểm du lịch nổi tiếng vừa là nơi phức tạp về tình hình an ninh trật tự mà 3 nước đang phải đối mặt.

Chính sự pha trộn về đa dạng văn hóa, cộng với địa hình hiểm trở, khí hậu mát mẻ, núi rừng nhiều và có nhiều địa danh văn hóa, lịch sử, thắng cảnh nên miền Bắc được xem là có nền du lịch khá phát triển so với miền đông bắc.

Ẩm thực
Phần ẩm thực miền Bắc nằm trong Ẩm thực Thái Lan

Trung tâm du lịch và vùng du lịch

Tỉnh Chiang Rai
Các điểm tham quan tại tỉnh:
 King Meng Rai the Great Monument.
 Ku Phra Chao Meng Rai.
 Wat Phra That Doi Thong.
 Wat Phra Singht
 Wat Phra Kaew.
 Haad Chiang Rai.
 Mae Kok River
 Khun Korn Forest Park Waterfall.
 Doi Mae Salong.
 Doi Tung
 Pamee Akha Village
 Mae Sai.
 Khun Nam-Nang Non
 Tham Pum-Tham Pla.
 Tham Phayanak.
 Tham Pha Chom.
 Wat Phra That Chedi Luang
 Wat Pa Sak
 Wat Phra That Chom Kitti
 Chiang Saen Lake
 The Golden Triangle
 Wat Phra That Doi Pu Khao
 Chiang Khong.
 Baan Haad Klai
 Doi Pa Tang.
 Phu Chee Fah.
 Doi Luang National Park

Lampang
Các điểm tham quan tại tỉnh
 Ban Sao-Nak.
 Wat Prathat Sadet.
 Kiu Lom Dam And
 Wat Srichum.

Tham khảo

Các vùng của Thái Lan


title: Sphingomorpha

text:
Sphingomorpha là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

view-source:http://www.zimbabweflora.co.zw/speciesdata/insect-display.php?insect_species_id=400740
http://www.africanmoths.com/pages/NOCTUIIDAE/CALPINAE/sphingomorpha_chlorea.htm

Liên kết ngoài

Erebidae


title: Jabalquinto

text:
Jabalquinto là một đô thị trong tỉnh Jaén, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2005 (INE), đô thị này có dân số là 2.420 người.

Tham khảo

Đô thị ở Jaén


title: Pseudotropheus williamsi

text:
The red top williamsi (Pseudotropheus williamsi) là một loài cá thuộc họ Cichlidae. Nó được tìm thấy ở Malawi, Mozambique, và Tanzania. Môi trường sống tự nhiên của chúng là hồ nước ngọt.

Tham khảo

 Kasembe, J. 2005. Pseudotropheus williamsi . 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập ngày 5 tháng 8 năm 2007.

Pseudotropheus


title: Halictus radoszkowskii

text:
Halictus radoszkowskii là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Vachal mô tả khoa học năm 1902.

Chú thích

Tham khảo

Halictus
Động vật được mô tả năm 1902


title: Tiếng Bengal

text:
Tiếng Bengal, cũng được gọi là tiếng Bangla ( ), một ngôn ngữ Ấn-Arya được nói tại Nam Á. Đây là ngôn ngữ chính thức và ngôn ngữ quốc gia của Cộng hòa Nhân dân Bangladesh, và là ngôn ngữ chính thức tại một số bang vùng đông bắc Cộng hòa Ấn Độ, gồm Tây Bengal, Tripura, Assam (thung lũng Barak) và Quần đảo Andaman và Nicobar.

Tiếng Bengal là một ngôn ngữ Ấn-Âu, song cũng được ảnh hưởng bởi nhiều nhóm ngôn ngữ khác tại Nam Á, như các ngôn ngữ Dravida, Nam Á, và Tạng-Miến, tất cả đều đóng góp vào khối từ vựng và một số nét ngữ pháp tiếng Bengal. Ngày nay, tiếng Bengal là ngôn ngữ chính tại Bangladesh và ngôn ngữ phổ biến thứ nhì tại Ấn Độ. Với hơn 210 triệu người nói, tiếng Bengal là ngôn ngữ có số người bản ngữ đông thứ bảy trên thế giới.

Nền văn học tiếng Bengal có lịch sử hàng thế kỷ cộng với di sản văn học dân gian, đã phát triển mạnh mẽ từ thời phục hưng Bengal. Đây là một trong những nền văn học nổi bật và đa dạng nhất châu Á. Cả quốc ca của Bangladesh (Amar Sonar Bangla) và Ấn Độ (Jana Gana Mana) được sáng tác bằng tiếng Bengal. Năm 1952, Phong trào ngôn ngữ Bengal đã thành công trong việc đẩy ngôn ngữ này lên địa vị chính thức tại Lãnh địa Pakistan. Năm 1999, UNESCO công nhận ngày 21 tháng 2 làm Ngày tiếng mẹ đẻ Quốc tế để tưởng nhớ phong trào ngôn ngữ tại Đông Pakistan (tức Bangladesh ngày nay).

Lịch sử

Tương tự các ngôn ngữ Ấn-Arya Đông khác, tiếng Bengal phát triển dựa trên các phương ngữ Ấn-Arya Trung của tiểu lục địa Ấn Độ. Hai ngôn ngữ nói sớm nhất được ghi nhận tại đây là Magadhi Prakrit và Pali, về sau phát triển thành Jain Prakrit hay Ardhamagadhi ở đầu thiên niên kỷ thứ nhất. Tiếng Ardhamagadhi dần bị tiếng Apabhraṃśa lấn át vào thời điểm sắp kết thúc của thiên niên kỷ thứ nhất. Sau đó, thứ tiếng Apabhraṃśa ở miền đông Ấn Độ - tức tiếng Purvi Apabhraṃśa hay Abahatta - phát triển trở thành các phương ngữ địa phương, sau chia thành ba nhóm: nhóm ngôn ngữ Assam-Bengal, nhóm ngôn ngữ Bihar và nhóm ngôn ngữ Oriya. Một số người cho rằng sự phân chia này thực chất diễn ra còn sớm hơn nữa, vào khoảng năm 500;; tuy nhiên vào lúc đó ngôn ngữ chưa ổn định: có nhiều biến thể cùng tồn tại song song và người ta dùng nhiều phương ngữ khi viết. Chẳng hạn, tiếng Magadhi Prakrit được cho là đã phát triển thành tiếng Abahatta vào khoảng thế kỷ VI, đồng thời trở thành lực lượng cạnh tranh với tổ tiên của tiếng Bengal trong một giai đoạn lịch sử.

Thường thì người ta phân chia lịch sử tiếng Bengal như sau:
 Tiếng Bengal cổ (900/1000–1400): chữ viết và ngôn ngữ trong giai đoạn này chịu ảnh hưởng chủ yếu của tiếng Kampura (chữ viết là Kamrupa Prakrit), do cả vùng Assam, Bengal cùng nhiều vùng của Bihar và Orissa đều nằm dưới sự kiểm soát của Vương quốc Kamarupa (nay gọi là Assam).
 Tiếng Bengal trung đại (1400–1800): chịu ảnh hưởng của tiếng Ba Tư. Một số học giả chia nhỏ giai đoạn này thành Bengal trung đại sớm và Bengal trung đại muộn.
 Tiếng Bengal mới (kể từ 1800)

Trong lịch sử, tiếng Bengal chịu ảnh hưởng nặng từ Pali và Prakrit. Ngoài ra, nó ngày một bị ảnh hương bởi tiếng Phạn trong giai đoạn Bengal Trung đại và giai đoạn Bengal phục hưng. Ngày nay, tiếng Bengal - cũng như tiếng Oriya và tiếng Assam - đều có một cơ số từ vựng tiếng Pali/Phạn lớn.

Cần lưu ý rằng về cơ bản thì tiếng Hindi nói và tiếng Urdu nói là giống nhau. Tuy nhiên, dạng tiêu chuẩn dùng trong văn viết của tiếng Hindi ngày này sử dụng rất nhiều từ vựng thu nhận từ tiếng Phạn, trong khi dạng viết của tiếng Urdu lại mượn nhiều từ vựng từ tiếng Ả Rập và tiếng Ba Tư.

Mãi tận thế kỷ XVIII vẫn chưa có tài liệu nào ghi chép ngữ pháp tiếng Bengal. Quyển sách đầu tiên dưới dạng từ điển/sách ngữ pháp về tiếng Bengal là cuốn Vocabolario em idioma Bengalla, e Portuguez dividido em duas partes của nhà truyền giáo người Bồ Đào Nhà là Manuel da Assumpção, viết từ 1734 đến 1742. Nhà ngữ văn học người Anh là Nathaniel Brassey Halhed có sách A Grammar of the Bengal Language (1778) viết về ngữ pháp tiếng Bengal. Ram Mohan Roy - nhà cải cách người Bengal - cũng viết cuốn Grammar of the Bengali Language (1832).

Trong giai đoạn này, Choltibhasha phát triển từ Shadhubhasha và trở thành dạng chữ dùng để viết tiếng Bengal.

Giai đoạn 1951-52, tiếng Bengal là tâm điểm của Phong trào ngôn ngữ Bengal (ভাষা আন্দোলন Bhasha Andolon) diễn ra tại Đông Bengal (nay là Bangladesh). Mặc dù hầu hết dân số sống ở Đông Bengal đều nói tiếng Bengal, song tiếng Urdu lại được quy định là ngôn ngữ quốc gia duy nhất của Thuộc địa Pakistan. Ngày 21 tháng 2 năm 1952, cảnh sát và quân đội tiến hành đàn áp nhiều sinh viên và nhà hoạt động chính trị tại Đại học Dhaka; ba sinh viên và vài người khác bị giết chết. Năm 1999, UNESCO tuyên bố ngày 21 tháng 2 là Ngày tiếng mẹ đẻ quốc tế nhằm tưởng nhớ những người đã ngã xuống trong phong trào này. Trong một diễn biến khác (Phong trào tiếng Bengal (thung lũng Barak)) xảy ra vào ngày 19 tháng 5 năm 1961, cảnh sát vùng thung lũng Barak ở Assam đã giết chết bảy người biểu tình phản đối luật quy định tiếng Assam là thứ tiếng chính thức.

Phân bố địa lý

Tiếng Bengal là ngôn ngữ chính ở khu vực Bengal, một vùng bao gồm bang Tây Bengal, Tripura, nam Assam (Ấn Độ) và đất nước Bangladesh.

Ngoài ra, nó cũng được nói bởi phần lớn dân cư Quần đảo Andaman và Nicobar. Nhiều người nói tiếng Bengal tại Odisha, Bihar, Jharkhand, Chhattisgarh và Delhi, ở các thành phố như Mumbai, Varanasi, Vrindavan, và một số thành phố khác tại Ấn Độ. Có nhiều cộng đồng kiều dân Bengal tại Trung Đông, Nhật Bản, Hoa Kỳ, Singapore, Malaysia, Maldives, Úc, Canada, Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland và Ý.

Tình trạng
Tiếng Bengal là ngôn ngữ quốc gia và ngôn ngữ chính thức của Bangladesh, và là một trong 23 ngôn ngữ có tình trạng chính thức tại Ấn Độ. Đây là ngôn ngữ chính thức tại Tây Bengal, Tripura và thung lũng Barak ở Assam, và là ngôn ngữ thông dụng tại Quần đảo Andaman và Nicobar.

Tiếng Bengal đã là ngôn ngữ chính thức thứ hai tại bang Jharkhand từ tháng 9 năm 2011. Nó cũng là ngôn ngữ được công nhận tại thành phố Karachi, Pakistan.

Quốc ca của cả Bangladesh và Ấn Độ đều được sáng tác bởi tác giả người Bengal Rabindranath Tagore. Năm 2009, đại diện của Bangladesh và Tây Bengal kêu gọi việc đưa tiếng Bengal trở thành một ngôn ngữ chính thức của Liên Hợp Quốc.

Ngữ âm

Tiếng Bengal chuẩn gồm 29 phụ âm và 7 nguyên âm (chưa tính nguyên âm mũi hóa).

Unicode

Tham khảo

Sách

Liên kết ngoài

 Viện hàn lâm Bangla , cơ quan quy định tiếng Bengal ở Bangladesh
 Paschimbanga Bangla Akademi , cơ quan quy định tiếng Bengal ở Tây Bengal thuộc Ấn Độ
 Báo cáo của Ethnologue về tiếng Bengal

Văn học tiếng Bengal
Ngôn ngữ tại Ấn Độ
Ngôn ngữ tại Bangladesh
Ngôn ngữ tại Assam
Ngôn ngữ chính thức của Ấn Độ
Ngôn ngữ tại Tây Bengal
Ngôn ngữ tại Tripura
Ngôn ngữ chủ-tân-động
Ngôn ngữ Đông Ấn-Arya


title: Gerarctia

text:
Gerarctia là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Các loài
 Gerarctia poliotis Hampson, 1905

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database
Gerarctia at funet

Acontiinae


title: (160515) 1993 RP13

text:
{{DISPLAYTITLE:(160515) 1993 RP13}}

(160515) 1993 RP13 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henri Debehogne và Eric Walter Elst ở Đài thiên văn La Silla ở Chile ngày 14 tháng 9 năm 1993.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 160001–161000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1993
Được phát hiện bởi Eric Walter Elst
Được phát hiện bởi Henri Debehogne
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Molophilus veddah

text:
Molophilus veddah là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Molophilus
Limoniidae ở vùng Indomalaya


title: Locha

text:
Locha là một chi bướm đêm trong họ Geometridae.

Các loài
 Locha hyalaria (Herrich-Schäffer, [1855])
 Locha hyalina (Walker, 1854)
 Locha panopea (Thierry-Mieg, 1892)
 Locha phocusa (Druce, 1893)
 Locha posthumaria (Herrich-Schäffer, [1855])

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database
Funet

Geometridae
Ennominae


title: Bouc-Bel-Air

text:
Bouc-Bel-Air là một xã ở tỉnh Bouches-du-Rhône, thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur ở miền nam nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Bouches-du-Rhône

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Official website

Boucbelair


title: Bờ biển

text:
Bờ biển (hoặc ven biển, duyên hải) được xác định là nơi đất liền và biển tiếp giáp nhau. Ranh giới chính xác được gọi là đường bờ biển, tuy nhiên yếu tố này rất khó xác định do sự ảnh hưởng của thủy triều. Thuật ngữ "đới bờ biển" cũng được sử dụng để thay cho bờ biển vì nó đề cập đến một khu vực xảy ra các quá trình tương tác giữa biển và đất liền. Cả hai thuật ngữ có thể dùng để đề cập đến các vị trí hay một vùng địa lý; ví dụ, bờ biển Tây của New Zealand, hoặc bờ biển Đông và Bờ biển Tây của Hoa Kỳ.

Bờ biển hở đề cập đến bờ biển mà phía trước nó là đại dương hở, ngược lại là bờ biển kín trong các vịnh. Đường bờ biển (shore hay shoreline), theo một cách khác có thể đề cập đến một phần đất nối các thể chứa nước lớn, bao gồm cả các đại dương và hồ (bờ hồ).

Đới bờ biển
Đới bờ biển hay còn gọi là đới bờ, bao gồm hai dải không gian kéo dài ôm lấy đường bờ, là dải đất ven biển và dải nông ven bờ. Ranh giới bên trong của dải đất ven biển là địa giới hành chính các huyện, quận, thành phố ven biển; còn ranh giới bên ngoài của dải biển nông ven bờ là mép thềm lục địa. Đới ven bờ biển là nơi sinh sống của nhiều động vật hoang dã, các loài chim nước, rùa, cá sấu. Nhiều đầm, phá, vịnh biển là kho thực phẩm đã nuôi sống hàng triệu người, là nơi dồi dào nguồn nguyên liệu để làm phân bón, dược liệu... Khu vực này còn là nơi chăn nuôi gia súc, nuôi trồng thủy sản, sản xuất công nghiệp, kinh doanh du lịch, chế biến thủy sản... Với đa dạng về hình thái, về chức năng, vai trò quan trọng, đới ven bờ biển đã ảnh hưởng đến phương thức tồn tại của cộng đồng dân cư, tác động đến tập tục, cuộc sống của người dân ven biển.

Vùng ven bờ và quản lý tổng hợp vùng ven bờ

Khái niệm vùng ven bờ
Vùng ven bờ thường được hiểu như là nơi tương tác giữa đất và biển, bao gồm các môi trường ven bờ cũng như vùng nước kế cận. Các thành phần của nó bao gồm các vùng châu thổ, vùng đồng bằng ven biển, các vùng đất ngập nước, các bãi biển và cồn cát, các rạn san hô, các vùng rừng ngập mặn, đầm phá, và các đặc trưng ven bờ khác. Khái niệm vùng ven bờ thường được xác định một cách tùy tiện, hơi khác nhau giữa các quốc gia và thường dựa vào giới hạn pháp lý và ranh giới hành chánh. Ngoài ra. còn có những sai khác về địa văn, sinh thái và kinh tế giữa các vùng khác nhau, do đó không có một định nghĩa được chấp nhận rộng rãi về vùng ven bờ. Thay vào đó, có nhiều định nghĩa bổ sung phục vụ cho những mục đích quản lý khác nhau, trong đó vấn đề ranh giới cần được xem xét. Ví dụ ở một số nước Châu Âu, vùng ven bở mở rộng ra tới vùng lãnh hải, một số nước khác thì lấy đường đẳng sâu làm giới hạn. Còn về ranh giới đất liền thì cũng rất mơ hồ do tác động của biển vào khí hậu có thể vào đến vùng nội địa bên trong cũng như vùng đồng bằng ngập lụt rộng lớn. Trong nhiều trường hợp, ranh giới vùng đất và biển được chọn thường có một khoảng cách nhất định với mốc tự nhiên chẳng hạn như là mức nước thấp trung bình (MLWM, Mean Low Water Mark) hay mức nước cao trung bình (MHWM, Mean High Water Mark).
Bảng 1. Một số ví dụ về ranh giới vùng ven bờ

Theo IUCN (International Union for Conservation of Nature and Natural Resources, Liên minh Quốc tế Bảo tồn Thiên Nhiên và Tài nguyên Thiên Nhiên), vùng ven bờ được định nghĩa như sau: "là vùng ở đó đất và biển tương tác với nhau, trong đó ranh giới về đất liền được xác định bởi giới hạn các ảnh hưởng của biển đến đất và ranh giới về biển được xác định bởi giới hạn các ảnh hưởng của đất và nước ngọt đến biển".
Theo World Bank, vùng ven bờ được hiểu là "... dựa vào những mục tiêu thực tiễn, mà vùng ven bờ là một vùng đặc biệt có những thuộc tĩnh đặc biệt, mà ranh giới được xác định, thường dựa vào những vấn đề được giải quyết"
Ngoài ra còn có một số thuật ngữ khác được sử dụng trong QLTHVB bao gồm:
 Vùng ven biển (Coastal area): về mặt địa lý thì rộng hơn vùng ven bờ, đường biên của nó mở rộng về phía đất liền hơn. Vùng ven bờ chỉ là một phần của khu vực ven biển. Điều này rất quan trọng, đứng trên phương tiện chức năng, bởi trong nhiều quy trình về môi trường, nhân khẩu, kinh tế và xã hội trên thực tế bắt nguồn từ vùng ven biển rộng lớn,tuy nhiên những biểu hiện của chúng chỉ thấy rõ được trong phạm vi vùng ven bờ.
 Vùng nước ven biển (Coastal water): vùng đai hẹp gần bờ có nước biển và nước cửa sông.
 Vùng gian triều (Intertidal area): vùng giữa đường ngập triều khi triều thấp nhất và đường ngập triều khi triều cao nhất (phần đất liền chịu tác động của thủy triều).
 Đường bờ biển (Coastline): đường tiếp xúc tại điểm chia cắt đất liền với các vùng nước ven biển.
 Vùng đất ven bờ (Shore lands): vùng đất liền xuống tới đường biên cao nhất bị ảnh hưởng bởi thủy triều.

Đặc tính của vùng ven bờ
 Vùng ven bờ bao gồm sự đa dạng lớn về nơi ở và các hệ sinh thái (như vùng cửa sông, rạn san hô, thảm cỏ biển. rừng ngập mặn, đầm phá, vũng biển,..).
 Các hệ sinh thái trên có các đặc điểm vốn có được mô tả như là các chức năng khi chú ý đến phạm vi hệ thống tài nguyên ven bờ. Đối với các vùng đất ngập nước, các chức năng đó bao gồm năng suất sơ cấp và năng suất thứ cấp để duy trì khu hệ động, thực vật; dự trữ trầm tích và các chất carbon hữu cơ để nâng cao năng suất sinh học; liên kết các hệ sinh thái cần thiết để duy trì chuỗi thức ăn, tuyến di cư và gia tăng sản lượng. Đối với các rạn san hô các chức năng đó sẽ bao gồm năng suất sinh học cao và tỷ lệ cố định carbon cao dẫn đến sự phát triển đáng kể các rạn san hô và sự an mòn vật lý và sinh học dẫn đến sự tạo thành trầm tích đá vôi.
 Có mối liên hộ trực tiếp giữa các chức năng môi trường và việc sản sinh ra các hàng hóa để có thể sử dụng nhiều dạng hơn chỉ là một dạng trong các hoạt động của con người (ví dụ như đá vôi được sử dụng trong việc xây dựng và sản xuất vôi).
 Trong vùng ven bờ, nơi mà có cạnh tranh giữa các bên liên quan khác nhau đối với việc sử dụng đất và biển thường dẫn đến những xung khắc mãnh liệt và phá hủy sự thống nhất của hệ thống tài nguyên.
 Các hoạt động ở vùng ven bờ trong nhiều nước đã góp phần đáng kể vào GDP của kinh tế quốc gia. Ví dụ như SkiLanka, vùng ven bờ chiếm 24% diện tích đất cả nước, nhưng đóng góp 40% GDP của quốc gia với 50% dân số sống ở đây. Nhiều cộng đồng trong vùng Đông Nam Á phụ thuộc vào công nghiệp dầu lửa và tàu thuyền, du lịch ven bờ.
 Vùng ven bờ là nơi tập trung cao sự định cư của con người và là nơi thích hợp cho sự đô thị hóa. Hầu hết các thành phố của các nước vùng Đông Nam Á, cũng như các nước trên thế giới nằm ở vùng ven bờ.
 Vùng ven bờ sẽ là tâm điểm cho sự phát triển trong tương lai trong vòng 50 năm tới với sự gia tăng dân số và mở rộng các ngành công nghiệp. Những sự phát triển như thế sẽ dẫn đến sự gia tăng những xung đột về môi trường và xã hội, đòi hỏi cần phải có việc thực hiện kế hoạch quản lý tổng hợp.

Các yếu tố sinh thái môi trường vùng ven bờ
 Vị trí địa lý. Nằm tiếp giáp với đường bờ biển có thể có các dạng địa hình: đồng bằng thấp trũng thuộc khu vực các sông lớn, chịu ảnh hưởng của thủy triều, núi cao ăn tận biển, địa hình không bằng phẳng, cao hoặc là những gò đá sát biển và ít chịu ảnh hưởng của thủy triều, vùng đầm lầy hoặc đầm phá.
 Khí hậu. Tần suất xuất hiện gió và bão cao, nhất là vùng ven biển nhiệt đới. Có chế độ gió mùa và ảnh hưởng rõ của chế độ này. Biên độ nhiệt độ dao động ngày và đêm không lớn như ở lục địa. Lượng mưa và độ ẩm không khí thường cao hơn vùng khác. Đây cũng là vùng dễ có các sự cố môi trường như bão lốc, sóng thần.
 Môi trường đất. Có thể có các dạng đất như đất mặn, đất phèn, phèn mặn hoặc đất cát, cồn cát ven biển. Dễ mẫn cảm với các điều kiện biến đổi của môi trường như dễ bị xói lở do tác động của sóng gió. Môi trường đất bị ảnh hưởng mạnh của cả độ mặn trong nước biển và thủy triều. Môi trường sinh thái ở đây không có tính ổn định, dễ phát triển nhưng cũng dễ bị phá hủy, thay đổi.
 Môi trường nước. Nước từ mặn cho đến lợ, độ mặn giảm từ biển vào đất liền, điều kiện nước cũng thay đổi theo chế dộ thủy văn ở các cửa sông đổ ra biển. Trong nước biển, nước sông và nhất là nước lợ, hàm lượng chất dinh dưỡng cao, có nhiều chất phù sa lơ lững và nhiều hạt sét mịn tạo nên trầm tích nhiều sét. Chế độ thủy triều ảnh hưởng mạnh đến hệ sinh thái thể hiện qua mức triều cực đại hay cực tiểu của chế độ nhật triều hay bán nhật triều. Chế độ nước ngọt rất khan hiếm, chỉ thấy từ các nguồn nước mưa hoặc giếng sâu từ tầng nước ngầm.
 Môi trường không khí. Thường chất lượng không khí ở các vùng ven biển rất tốt nếu không có các hoạt động công nghiệp. Trong những vùng công nghiệp ven biển thì môi trường không khí sẽ bị ảnh hưởng. Tuy nhiên khả năng đảo nhiệt thưởng ít xảy ra hơn. Hàm lượng muối trong không khí cao dễ gây ăn mòn kim loại, các công trình xây dựng, vật liệu.
 Đa dạng sinh học. Được chia làm hai phần: phần dứoi nước và trên cạn. Phần trên cạn lại được chia ra sinh vật ở vùng cao và sinh vật ở vùng ngập và bán ngập. Phần dưới nước chia ra sinh vật tầng mặt, sinh vật tầng nước nông và sinh vật tầng nước sâu. Nhìn chung đa dạng sinh học ở vùng ven biển rất phong phú và đa dạng. Tính đa dạng này phụ thuộc vào điều kiện môi trường tự nhiên như nhiệt độ, chế độ nước, môi trường đất. Đối với vùng đất cao, ít ngập triều và không có nước ngọt, đất dễ bị nhiễm mặn và khô hạn thì đa dạng sinh học nghèo nàn. Đối với vùng ngập nước và bán ngập triều hay còn gọi là đất ngập nước, thì đa dạng sinh học phong phú hơn nhiều.
 Ô nhiễm môi trường vùng ven biển. Ngày nay với tốc độ phát triển kinh tế mạnh mẽ, hoạt động sản xuất và sinh hoạt của con người đã tác động mạnh mẽ đến môi trường sinh thái ven biển theo hướng ngày càng một xấu đi. Nguyên nhân của ô nhiễm xuất phát từ: nguồn nước thái sinh hoạt được thải trực tiếp từ các khu dân cư ven biển, nước thải công nghiệp, nguồn nước thải từ các cống rãnh đô thịm chất thải rắn từ công nghiệp và nông nghiệp.
 Các dạng năng lượng trong môi trường ven biển. Năng lượng sóng biển: vô cùng lớn nhưng đến nay con người chỉ mới khai thác, sử dụng khoảng 1-2%. Một số nước trên thế giới đã sử dụng một phần năng lượng sống để phát điện, tuy nhiên vấn đề này còn nhiều khó khăn trong thiết kế, xử lý công trình. Năng lượng gió: là loại năng lượng có tiềm năng rất lớn dùng để phát điện, bơm nước, quay các động cơ,... Tuy nhiên nguồn năng lượng này cũng chưa được khai thác nhiều. Năng lượng ánh sáng mặt trời: sinh vật sử dụng năng lượng này cho quang hợp, sinh trưởng và phát triển, con người sử dụng để sấy khô nguyên liệu, làm muối.

Quản lý tổng hợp vùng bờ
Quản lý tổng hợp vùng bờ biển (QLTHVB). Được hiểu là một quá trình động và liên tục trong việc đưa ra các quyết định hợp lý đối với việc khai tác, sử dụng, phát triển tài nguyên và bảo vệ môi trường vùng bờ biển. Phần cốt lõi của QLTHVB là xây dựng một thiết chế tổ chức và cơ chế chính sách để điều hòa các giải pháp đã được chấp nhận của các ngành và những người sử dụng vùng bờ.

Bảo vệ bờ biển bằng kè mỏ hàn
Mỏ hàn là loại công trình để chỉnh trị một đoạn sông hay một đoạn bờ biển. Chức năng: giảm lưu tốc dòng chảy, giảm vận chuyển bùn cát dọc bờ, tạo vùng nước tĩnh hoặc xoáy nhẹ để giữ bùn cát lại gây bồi cho vùng bờ, bãi bị xói, che chắn cho bờ khi sóng xiên truyền tới, giảm lực xung kích của sóng tác dụng vào bờ, hướng dòng chảy ven bờ bị lệch ra xa vùng xói lở.

Ảnh vùng bờ biển

Chú thích

Tham khảo

Xem thêm

 Ballantine Scale
 Xâm thực bờ biển
 Quản lý đới bờ biển
 Rạn san hô
 Khoa học Trái Đất
 Kỹ thuật địa chất
 Địa lý
 Địa chất
 Địa mạo học
 Hồ

 San lấp đất
 Các quốc gia có bờ biển dài
 Các khu vực có độ cao dưới mực nước biển
 Sinh học biển
 Trầm tích biển
 Sự sống biển
 Nautical chart
 NOAA
 Đại dương
 Resort ven biển

Liên kết ngoài

Địa lý bờ biển

Địa mạo đại dương và duyên hải
Địa lý ven biển


title: Felon

text:
Felon là một làng và xã tại tỉnh Territoire de Belfort, vùng Bourgogne-Franche-Comté.

Thông tin nhân khẩu
Theo điều tra nhân khẩu năm 1999, xã này có dân số 218.The estimation for 2007 was 248.

Xem thêm
Xã của tỉnh Territoire de Belfort

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Territoire de Belfort


title: Elathous crovatoi

text:
Elathous crovatoi là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Platia & Schimmel miêu tả khoa học năm 1993.

Chú thích

Tham khảo

Elathous


title: Sân bay Miquelon

text:
Sân bay Miquelon ()  là một sân bay phục vụ đô thị Miquelon-Langlade, ở cộng đồng hải ngoại (collectivité d'outre-mer) Saint Pierre và Miquelon, ngoài khơi bờ biển phía đông của Canada gần Newfoundland.

Các hãng hàng không và các tuyến điểm
Air Saint-Pierre (Saint-Pierre)

Xem thêm
Sân bay Saint-Pierre

Tham khảo

Liên kết ngoài

Le Service de l'Aviation Civile de Saint-Pierre et Miquelon
Travel Resources for Saint-Pierre & Miquelon

Sân bay Saint Pierre và Miquelon


title: Soullans

text:
Soullans là một xã ở tỉnh Vendée trong vùng Pays de la Loire, Pháp. Xã này có diện tích 41,09 kilômét vuông, dân số năm 2006 là 3851 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 9 mét trên mực nước biển.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Soullans trên trang mạng Viện địa lý quốc gia
 Soullans trên trang mạng của INSEE
 Soullans trên trang mạng của Quid
 Vị trí của Soullans trên bản đồ nước Pháp
 Plan de Soullans sur Mapquest

Soullans


title: Chaumont-en-Vexin

text:
Chaumont-en-Vexin là một xã thuộc tỉnh Oise trong vùng Hauts-de-France tây bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 69 mét trên mực nước biển.

Vexin

Tham khảo

INSEE

Chaumontenvexin


title: Tamagusuku

text:
Tamagusuku (玉城)(1296?-1336?) là lãnh chúa của Okinawa thuộc vương quốc Chūzan từ 1314-1336. Triều đại của ông chủ yếu được gợi lại sự yếu kém về kỹ năng lãnh đạo và trong việc cai trị.
Ông là con trai thứ ba của Eiji (tại vị 1309-1313), và thuộc đời thứ tư của dòng Eiso (Ryukyu) (tại vị 1260-1299). Thất bại của ông trong việc cải cách hoặc đổi mới trong cai trị là một trong những nguyên nhân dẫn đến sự sụp đổ của dòng dõi mà người cuối cùng là người kế vị ông Seii.

Kế vị cha Eiji ở tuổi 19, Tamagusuku thiếu uy tín và kỹ năng lãnh đạo để tạo sự thuần phục và lòng trung thành từ các vương gia (anji). Một số vương gia này đã nổi loạn, và đảo Okinawa bị chia thành lãnh địa của 3 vương quốc. Vương gia của Ozato chiếm giữ miền nam kinh đô của Tamagusuku và cùng với những người ủng hộ ông lập nên vương quốc Nanzan (南山, vùng núi phía nam), trong khi đó vương gia Nakijin lập nên vương quốc phía bắc Hokuzan (北山, vùng núi phía bắc). Còn Tamagusuku vẫn duy trì quyền lực ở Urasoe trở thành vua của Chūzan.

Tham khảo

Kerr, George H. (2000). Okinawa: the History of an Island People. (revised ed.) Boston: Tuttle Publishing. tr. 59-62.

Sinh năm 1296
Mất năm 1336
Vua của Chūzan