title: Họ Mía dò

text:
Costaceae là danh pháp khoa học của một họ thực vật một lá mầm phân bố rộng khắp khu vực nhiệt đới. Họ này thuộc về bộ Gừng (Zingiberales), là bộ trong đó chứa cả một số loài cây quan trọng về mặt kinh tế và cây cảnh như chuối (Musaceae), hoa chim thiên đường (Strelitzia reginae), gừng, riềng (Zingiberaceae) v.v. Các loài trong họ này được tìm thấy trong khu vực có khí hậu nhiệt đới ở châu Á, châu Phi, Trung và Nam Mỹ. Trong tiếng Việt, họ này được gọi là họ Mía dò.

Lịch sử phân loại
Costaceae sensu Tomlinson (1962) bao gồm 4 chi: Costus, Monocostus, Dimerocostus và Tapeinochilos. Theo định nghĩa này, chi Costus chứa phần lớn các loài và có sự đa dạng hình thái lớn nhất, có sự phân bố liên nhiệt đới với trung tâm đa dạng lớn nhất ở vùng nhiệt đới Tân thế giới (khoảng 40 loài); 25 loài sinh sống trong khu vực nhiệt đới châu Phi và khoảng 5 loài tại Đông Nam Á. Một chi tách biệt là Cadalvena cũng được công nhận khi Costoideae là một phần của họ Zingiberaceae, nhưng sau đó bị giáng cấp thành phân chi trong phạm vi chi Costus (Schumann, 1904). Các nghiên cứu đặc trưng hoa để gộp các loài thuộc Cadalvena hoặc là không phân biệt phân chi hoặc xử lý Costus và Cadalvena như là các phân chi trong phạm vi chi Costus. Maas (1972) đã miêu tả một vài loài mới từ Nam Mỹ mà ông xếp trong phân chi Cadalvena của chi Costus, nhưng không có thêm bất kỳ loài mới nào từ châu Phi được bổ sung vào Cadalvena kể từ thời Schumann (1904) và trên thực tế nhiều loài gộp trong xử lý của Schumann sau đó đều được coi là đồng nghĩa của loài Costus spectabilis.

Ngoài Cadalvena, Schumann (1904) còn công nhận 4 phân chi khác trong chi Costus là Eucostus (= Cotus phân chi Costus theo ICBN), Metacostus, Epicostus và Paracostus. Các phân chi này được duy trì bởi Loesener (1930). Trong xử lý của Maas về Costaceae tân nhiệt đới sự phân chia chính thức giữa 2 phân chi có các loài sinh sống tại Nam Mỹ (Costus, Cadalvena) được duy trì. Ngoài ra, phân chi Costus được chia thành 2 đoạn tách biệt: Costus đoạn Ornithophilus và Costus đoạn Costus. Các đoạn này dựa theo các đặc trưng của môi dưới (labellum) và phản ánh 2 hình dạng hoa khác biệt gắn với các kiểu thụ phấn. Các đơn vị đặt trong Costus đoạn Ornithophilus đều có môi dưới hình ống thích nghi với kiểu thụ phấn nhờ chim, trong khi các đơn vị trong Costus đoạn Costus đều có môi dưới rộng với phiến môi khác biệt phô ra, dường như là thích nghi với kiểu thụ phấn nhờ ong. Trong khi tất cả các loài Costus tân nhiệt đới có thể dễ dàng đặt vào một trong hai đoạn này dựa theo các đặc trưng hoa và cụm hoa thì các loài Costus châu Phi và châu Á lại không chia sẻ khác biệt này về hình dạng hoa. Sau Schumann (1904) và Loesener (1930), sự phân chia các loài Costus châu Phi và châu Á thành các phân chi khác biệt không được duy trì, ngoại trừ Costus spectabilis như là thuộc phân chi Cadalvena (Lock, 1985).

Ngược lại với chi lớn Costus phân bố liên nhiệt đới, các chi còn lại của họ Costaceae (Monocostus, Dimerocostus và Tapeinochilos) có sự phân bố hạn chế. Dimerocostus và Monocostus chỉ hạn chế trong khu vực tân nhiệt đới, với chi đầu phân bố từ Honduras ở phía bắc tới miền trung Bolivia ở phía nam và chi sau chỉ sinh sống trong khu vực Río Huallaga ở miền trung Peru. Chi Monocostus là chi duy nhất có hoa đơn độc mọc tại các nách lá thay vì có cụm hoa có cấu trúc cao bao gồm các lá bắc sắp xếp kiểu mọc vòng đối diện với các hoa đơn lẻ/thành đôi. Mặc dù khác biệt bề hình thái học thực vật tổng thể, nhưng Monocostus và Dimerocostus chia sẻ hình thái học hoa, ít nhất là trông rất giống như ở hoa của Cadalvena. Chi Tapeinochilos chỉ hạn chế trong khu vực cổ nhiệt đới với sự phân bố chủ yếu ở New Guinea và vài loài sinh sống trải rộng tới các đảo cận kề thuộc Indonesia và về phía nam tới Queensland, Australia. Mặc dù phần lớn trông rất giống như các loài thuộc Costus đoạn Ornithophilus về hình dạng hoa, nhưng hình thái học hoa và cụm hoa của Tapeinochilos là khác biệt với các nhóm còn lại của Costaceae.

Một vài loài Costus có sự phân bố nằm trong phạm vi phân bố của Tapeinochilos và các loài đó có hình dạng hoa giống như ở các loài Cadalvena, Monocostus và Dimerocostus. Các loài Costus châu Á này chia sẻ với Tapeinochilos xu hướng trải qua sự phân cành sinh dưỡng, và cả hai đều sở hữu các lá bắc cụm hoa dạng gỗ ngược lại với các lá bắc dạng cỏ hay dạng giấy của các loài châu Phi và tân nhiệt đới. Các lá bắc thường có màu đỏ, nhưng có thể là màu nâu sẫm hay đen. Mặc cho những điểm tương tự như vậy, nhưng không thấy có sự sáp nhập cụ thể hay chính thức nào giữa các loài châu Á của chi Costus với Tapeinochilos từng được đề xuất.

Các phân tích phát sinh chủng loài gần đây về họ Costaceae (Specht & et al., 2001; Specht, 2006) chỉ ra rằng Tapeinochilos, Monocostus và Dimerocostus là các dòng dõi đơn ngành, trong khi Costus là đa ngành và vì thế phải có sự sửa đổi phân loại học. Để dung giải vấn đề này, người ta đề xuất bổ sung 3 chi mới, tách ra từ Costus, là Paracostus, Cheilocostus và Chamaecostus. Phần còn lại của chi Costus là chi nhỏ hơn, với sự đa dạng hoa và địa lý bị hạn chế rất nhiều. Tapeinochilos, Monocostus và Dimerocostus vẫn được duy trì do khác biệt về hình thái mà nguyên thủy chúng được mô tả tương ứng với các hình thái học này.

Các chi
Tùy theo cách phân loại mà họ này chứa từ 6-7 chi và khoảng 100-110 loài.
 Chamaecostus: Khoảng 8 loài.
 Cheilocostus: Khoảng 5 loài.
 Costus (bao gồm cả Cadalvena): Khoảng 80-90 loài.
 Dimerocostus: 3 loài
 Hellenia Retz. 1791 không Willd. 1797
 Monocostus: 1 loài
 Paracostus: 2 loài.
 Tapeinochilos: 16 loài.

Phát sinh chủng loài
Cây phát sinh chủng loài trong phạm vi bộ Gừng dưới đây lấy theo APG III.

Cây phát sinh chủng loài trong phạm vi họ Mía dò lấy theo Specht et al. (2006):

Đặc điểm
Họ Costaceae là độc đáo so với các thành viên khác trong bộ Gừng ở chỗ các loài của nó có 5 nhị lép hợp nhất chứ không phải 2, và Costaceae không chứa tinh dầu thơm. Các nhị vô sinh hợp nhất tạo thành phần cuối của môi hoa dưới dạng lá đài lớn, thông thường có chức năng hấp dẫn các loài sinh vật thụ phấn. Hoa nói chung đơn độc hay tổ hợp lại thành cụm hoa. Các cụm hoa được sắp xếp ở đầu cành, ngoại trừ chi Monocostus. Các lá đơn với mép lá nhẵn. Mọc thành vòng xoắn, với các lá ở phía gốc cây thường không có phiến lá. Phần gốc lá có vỏ bao khép kín với lưỡi bẹ, hoặc mọc thẳng ở đỉnh của vỏ bao. Quả là loại quả mọng hay quả nang. Thân rễ nhiều cùi thịt với các rễ củ.

Ghi chú

Liên kết ngoài
 Costaceae trên website của APG
 Các họ thực vật có hoa  trong L. Watson và M. J. Dallwitz.
 Costaceae

Họ thực vật


title: (187757) 1996 UH4

text:
{{DISPLAYTITLE:(187757) 1996 UH4}}

(187757) 1996 UH4 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 29 tháng 10 năm 1996.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 187001–188000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1996
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: 22152 Robbennett

text:
22152 Robbennett (2000 WG57) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 21 tháng 11 năm 2000 bởi nhóm nghiên cứu tiểu hành tinh gần Trái Đất phòng thí nghiệm Lincoln ở Socorro.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 22152 Robbennett

Thiên thể phát hiện năm 2000
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Lipotriches hirsutissima

text:
Lipotriches hirsutissima là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1935.

Chú thích

Tham khảo

Lipotriches
Động vật được mô tả năm 1935


title: Đồ thị bánh xe

text:
Trong lý thuyết đồ thị, đồ thị bánh xe (tiếng Anh: wheel graph)  được tạo thành từ đồ thị chu trình  bằng cách thêm 1 đỉnh và các cạnh nối đỉnh đó với tất cả các đỉnh còn lại.

Đồ thị bánh xe là đồ thị Hamilton.  có  chu trình đơn.

Đa thức màu của đồ thị  là:

Xem thêm

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

Lý thuyết đồ thị


title: Turritella attenuata

text:
Turritella attenuata là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Turritellidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Turritella


title: Sân bay Győr-Pér

text:
Sân bay Győr-Pér ()  là một sân bay nằm bên quốc lộ 81, có cự ly khoảng 15 km so với trung tâm thành phố Györ.

Công ty phát triển sân bay Győr-Pér đã được lập năm 1994 để phát triển căn cứ không quân cũ thành sân bay quốc tế và khu vực.
Sân bay này có cự ly đường bộ như sau:
So với Győr khoảng 10 phú ô tô.
So với Vienna khoảng 50-70 phút ô tô.
So với Budapest khoảng 50-60 phút ô tô.
So với Bratislava khoảng 40-60 phút ô tô.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Győr-Pér Airport , official site (bằng tiếng Anh)

Sân bay Hungary


title: Synclerostola

text:
Synclerostola là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Noctuinae


title: 617 Patroclus

text:
617 Patroclus ( ) là một tiểu hành tinh kép. Nó được xếp loại tiểu hành tinh Troia, cùng chung quỹ đạo với Sao Mộc, nằm ở điểm Lagrange cân bằng bên L5 của Sao Mộc, tức thuộc "Nhóm Troia".

Tiểu hành tinh này do August Kopff phát hiện ngày 17.10.1906 ở Heidelberg, và được đặt theo tên chiến binh Patroclus trong chiến tranh thành Troia theo sử thi Iliad của Homer. Đây là tiểu hành tinh Troia thứ hai được phát hiện. Do mang tên một vị anh hùng Hy Lạp nhưng lại nằm trong "Nhóm Troia" (phe bên kia trong chiến tranh thành Troia), nên nó còn được gọi là một "gián điệp Hy Lạp".

Tính chất kép của nó được phát hiện năm 2001; tên Patroclus nay dùng cho tiểu hành tinh lớn hơn, còn tiểu hành tinh hơi nhỏ hơn thì được đặt tên là Menoetius ( , tên chính thức là (617) Patroclus I Menoetius). Bằng chứng thu thập gần đây, đã đưa ra giả thuyết rằng 2 thiên thể này là các sao chổi đóng băng hơn là các tiểu hành tinh bằng đá.

Quỹ đạo
Patroclus di chuyển theo L5 điểm Lagrange của Sao Mộc, trong một quỹ đạo gọi là 'nút Troia' . Patroclus là thiên thể duy nhất trong các thiên thể Troia được đặt theo tên nhân vật phe Hy Lạp Patroclus; các qui ước đặt tên cho các tiểu hành tinh phe Troia đã không được chấp nhận, cho tới sau khi Patroclus được đặt tên (cũng vậy, tiểu hành tinh Hektor là nhân vật phe thành Troia duy nhất được đặt cho tiểu hành tinh phe Hy Lạp).

Hệ tiểu hành tinh kép
Năm 2001, người ta phát hiện rằng Patroclus là một tiểu hành tinh kép, gồm 2 thành phần có kích thước xấp xỉ bằng nhau. Tháng 2 năm 2006, một đội các nhà thiên văn học do Franck Marchis lãnh đạo đã đo chính xác quỹ đạo của hệ thống, khi sử dụng kính viễn vọng Keck của hệ quang học thích ứng. Họ ước tính là 2 thành phần này di chuyển theo quỹ đạo chung quanh khối tâm ở 4,283±0,004 ngày tại khoảng cách 680±20 km, mô tả một quỹ đạo vòng quanh phỏng chừng. Kết hợp các quan sát của họ với các việc đo nhiệt trong tháng 11 năm 2000, đội này đã ước tính kích thước của 2 thành phần tiểu hành tinh này. Thành phần hơi lớn hơn có đường kính đo được 122 km, giữ nguyên tên Patroclus. Thành phần hơi nhỏ hơn, có đường kính đo được 112 km, nay đặt tên là Menoetius, gọi theo tên người cha của Patroclus. Tên tạm thời của nó là S/2001 (617) 1.

Thành phần cấu tạo
Vì tỷ trọng của 2 thành phần (0.8 g/cm³) ít hơn nước và bằng khoảng 1/3 tỷ trọng của đá, nên đội các nhà nghiên cứu do F. Marchis dẫn đầu đề nghị rằng tiểu hành tinh kép Patroclus - trước đây được cho là một cặp tiểu hành tinh bằng đá - giống sao chổi hơn về thành phần cấu tạo. Người ta ngờ rằng nhiều tiểu hành tinh Troia trên thực tế là các planetesimal nhỏ bị hút vào trong điểm Lagrange của hệ Sao Mộc-Mặt Trời trong khi di chuyển bên ngoài các hành tinh khổng lồ (Sao Mộc, Sao Thổ, Sao Thiên Vương, Sao Hải Vương), 3, tỷ năm trước đây. Điều này được A. Morbidelli và các đồng nghiệp đề nghị trong một loạt bài đăng trên báo Nature xuất bản tháng 5 năm 2005.

Chú thích và Tham khảo

Liên kết ngoài
Keck Obs. press release Trojan Asteroid Patroclus: Comet in Disguise?
Patroclus và Menoetius web page
Orbital simulation from JPL (Java) / Ephemeris

000617
000617
19061017
000617
Được phát hiện bởi August Kopff
Tiểu hành tinh được đặt tên
000617


title: Boscamnant

text:
Boscamnant là một xã trong tỉnh Charente-Maritime Charente-Maritime trong vùng Nouvelle-Aquitaine, tây nam nước Pháp. Xã Boscamnant nằm ở khu vực có độ cao trung bình 84 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Charente-Maritime


Giải của Hội phê bình phim online cho nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất là một giải của Hội phê bình phim online dành cho nữ diễn viên đóng vai phụ trong một phim, được bầu chọn là xuất sắc nhất.

Dưới đây là danh sách những người đoạt giải:

Thập niên 1990

Thập niên 2000

Tham khảo

Giải thưởng của Hội phê bình phim online


title: Andrena lijiangensis

text:
Andrena lijiangensis là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Wu mô tả khoa học năm 1992.

Chú thích

Tham khảo

L
Động vật được mô tả năm 1992


title: Sông Kuban

text:
Sông Kuban (; tiếng Adyghe: Псыжъ hay Псыжь, ; , Q̇vbina; tiếng Karachay–Balkar: Къобан, Qoban; tiếng Nogai: Кобан, Qoban) là một con sông ở vùng Đông Bắc Kavkaz thuộc Nga. Một đoạn lớn (dài ) của dòng sông chảy qua vùng Krasnodar, và nó cũng chảy qua Cộng hòa Karachay–Cherkess, Stavropol và Cộng hòa Adygea.

Sông Kuban, từng được Herodotus gọi là Hypanis (‛Ύπανις), chảy  theo hướng tây bắc từ thượng nguồn là núi Elbrus của dãy núi Kavkaz, rồi cuối cùng đổ vào vịnh Temryuk của biển Azov.

Những đô thị lớn dọc theo sông Kuban là Karachayevsk, Cherkessk, Nevinnomyssk, Armavir, Ust-Labinsk, Krasnodarvà and Temryuk. Slavyansk-na-Kubani, dù mang tên như vậy, không nằm dọc sông Kuban, mà nằm bên phân lưu Protoka.

Sinh thái

Thực vật

Con sông chảy qua ba dạng cảnh quan: rừng hỗn giao Kavkaz ở mạn nam, rừng cận Địa Trung Hải Krym ở mạn giữa, và thảo nguyên ở mạn bắc. Rừng hỗn giao Kavkaz đa dạng về chủng loại cây; ở độ cao trung bình, chiếm ưu thế là sồi Gruzia (Quercus iberica), trăn (Carpinus caucasica), dẻ thơm (Castanea sativa) và sồi phương Đông (Fagus orientalis). Cây lá kim nổi trội ở chỗ cao với linh sam (Abies nordmanniana) và vân sam (Picea orientalis). Rừng cận Địa Trung Hải cũng được linh sam và vân sam chiếm giữ.

Cây cối vùng châu thổ chủ yếu gồm những bụi cỏ tranh, cỏ bấc, cói túi, bur-reed và hương bồ. Ít gặp hơn là thủy miết, cỏ lận, từ cô và những cây háo nước khác. Hệ sinh thái dưới nước nơi cửa sông gồm Potamogeton, Ceratophyllum và một số khác. Vài nơi có cả sen, được mang đến nơi đây từ châu Phi.

Chú thích

Vùng đất Ramsar ở Nga
Kuban
Sông Adygea
Sông vùng Krasnodar
Sông vùng Stavropol
Sông Karachay-Cherkessia
Thủy vực biển Azov


title: Quy phạm pháp luật

text:
Quy phạm pháp luật (tiếng Pháp: Règle de droit, tiếng Đức: Rechtsnorm, tiếng Anh: Legal norms) là những quy tắc, chuẩn mực mang tính bắt buộc chung phải thi hành hay thực hiện đối với tất cả tổ chức, cá nhân có liên quan, và được ban hành hoặc thừa nhận bởi các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền. Quy phạm pháp luật là tế bào, đơn vị cơ bản của pháp luật theo cấu trúc (bao gồm chế định pháp luật, ngành luật và hệ thống pháp luật. Cấu tạo của quy phạm pháp luật gồm ba thành phần là giả định, quy định và chế tài. Tuy nhiên, không nhất thiết phải đầy đủ ba bộ phận trong một quy phạm pháp luật.
 Giả định: là bộ phận quy định địa điểm, thời gian, chủ thể, các hoàn cảnh, tình huống có thể xảy ra trong thực tế mà nếu hoàn cảnh, tình huống đó xảy ra thì các chủ thể phải hành động theo quy tắc xử sự mà quy phạm đặt ra. Đây là phần nêu lên trường hợp sẽ áp dụng quy phạm đó.
 Quy định: là bộ phận trung tâm của quy phạm pháp luật và không thể thiếu. Nó nêu lên quy tắc xử sự mà mọi người phải thi hành khi xuất hiện những điều kiện mà phần giả định đã đặt ra.
 Chế tài: là bộ phận chỉ ra những biện pháp tác động mà Nhà nước sẽ áp dụng đối với chủ thể không thực hiện hoặc thực hiện không đúng quy tắc xử sự đã được nêu trong phần giả định của quy phạm và cũng là hậu quả pháp lý bất lợi mà chủ thể phải gánh chịu khi không thực hiện đúng nội dung tại phần quy định.
Quy phạm pháp luật được chứa đựng trong các hình thức như Văn bản pháp, Tiền lệ pháp và Tập quán pháp (Luật tục)

Tham khảo

 Giáo trình lý luận Nhà nước và Pháp luật, Trường Đại học Luật Hà Nội, Nhà xuất bản Công an nhân dân, Hà Nội, năm 2008
 Giáo trình Lý luận Nhà nước và Pháp luật, Trường Đại học Luật Hà Nội, Nhà xuất bản Công an nhân dân, Hà Nội, năm 2003
 Giáo trình lịch sử Nhà nước và pháp luật Việt Nam, Trường Đại học Luật Hà Nội, Nhà xuất bản Công an nhân dân, Hà Nội năm 2003
 Giáo trình Lịch sử Nhà nước và Pháp luật thế giới, Trường Đại học Luật Hà Nội, Nhà xuất bản Công an nhân dân, Hà Nội năm 2003
 Giáo trình Luật Hiến pháp Việt Nam, Trường Đại học Luật Hà Nội, Nhà xuất bản Công an nhân dân, Hà Nội, năm 2004
 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2015

Liên quan
 Quy phạm xã hội

Luật pháp
Thuật ngữ pháp lý

cs:Nařízení
de:Verordnung
et:Määrus (õigusteadus)
is:Reglugerð
it:Regolamento
nl:Besluit (Algemene wet bestuursrecht)
pl:Rozporządzenie
ru:Распоряжение (акт управления)
sv:Förordning
uk:Правове регулювання


title: Chaetocnema kimotoi

text:
Chaetocnema kimotoi là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Gruev miêu tả khoa học năm 1980.

Chú thích

Tham khảo

Chaetocnema


title: Castillon-du-Gard

text:
Castillon-du-Gard là một xã trong tỉnh Gard thuộc vùng Occitanie, phía nam nước Pháp. Xã Castillon-du-Gard nằm ở khu vực có độ cao trung bình 98 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Castillondugard


title: Abelater mindanaoensis

text:
Abelater mindanaoensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Ôhira miêu tả khoa học năm 1973.

Chú thích

Tham khảo

Abelater


title: Tranh thủy mặc

text:
Tranh thủy mặc (tiếng Trung giản thể:: 水墨画; phồn thể: 水墨畫; pinyin: shuǐmòhuà;   tiếng Nhật: 水墨画, suiboku-ga; tiếng Hàn: 수묵화, sumukhwa) hoặc sumi-e (Japanese: 墨絵) là một loại tranh hội họa khởi nguồn từ Trung Quốc. "Thủy" (水) là nước, "mặc" (墨) là mực nên tranh thủy mặc chủ yếu chỉ là mực mài ra, pha với nước, rồi dùng bút lông vẽ trên giấy hoặc lụa nên về sắc thái chỉ có hai màu trắng đen. Tranh thủy mặc là loại hình phát triển cùng với nghệ thuật thư pháp Trung Hoa. Loại hình này bắt đầu xuất hiện vào thời Đường (618-907) và tạo nên sự ấn tượng, khác biệt so với các loại hình nghệ thuật vẽ trước đó. Những đặc điểm mới của Tranh Thủy Mặc so với các loại hình nghệ thuât trước đó là chú trọng vào sắc đen hơn là pha trộn các màu sắc với nhau, tập trung mạnh vào nét vẽ và bản chất, tinh thần của vật thể, cảnh vật hơn là mô tả trực tiếp, bắt chước. Tranh thủy mặc phát triển mạnh mẽ tới đỉnh cao dưới triều nhà Tống (960-1279) tại Trung Quốc và được truyền sang Nhật Bản bởi các thiền sư thuộc Thiền Tông vào thế kỷ thứ 14.

Về sau, tranh thủy mặc có thể kết hợp giữa mực và màu nước, dầu và có thể có thêm ít màu sắc.

Lịch sử
Vẽ tranh cọ là một trong bốn loại nghệ thuật (Cầm-Kì-Thi-Họa) mà các Nho sĩ, trí thức Trung Quốc thời phong kiến mong muốn đạt được. Tranh thủy mặc xuất hiện vào triều đại nhà Đường (618–907) với các nhà thi họa nổi tiếng đại biểu cho thời kỳ đầu như Vương Duy, Trương Tảo và một số họa sĩ khác.

Đến thời nhà Minh, Đổng Cơ Xương phân loại tranh thủy mặc thành 2 trường phái khác nhau: Bắc Tông họa phái (zh:北宗画) với các nét vẽ rõ ràng, tráng lệ hơn; Nam Tông họa phái (zh: 南宗画) với các nét vẽ tự do, phóng khoáng, biểu cảm hơn.

Triết học
Văn học Đông Á về mỹ thuật nhìn chung đều cho rằng, mục tiêu của tranh thủy mặc không chỉ đơn giản là minh họa, tái hiện lại vẻ bên ngoài của chủ thể mà mục đích chính là nắm bắt được cốt yếu tinh thần của chủ thể ở trong đó. Ví dụ, để vẽ một con ngựa, người ta phải hiểu tính khí của nó hơn cơ bắp, xương bên ngoài. Hay để vẽ một bông hoa, không nhất thiết phải kết hợp một cách hoàn hảo giữa các cánh hoa và màu sắc, điều cần thiết nhất là phải truyền tải được sự sống động và hương thơm của hoa. Vì tính chất này, nên sau này người ta so sánh những điểm tương đồng của tranh thủy mặc  với trường phái Ấn Tượng của phương Tây. Tranh thủy mặc cũng có những tính chất tương đồng và gắn liền với Thiền Tông- vốn nhấn mạnh tính đơn sơ, tự nhiên và tự thể hiện hay tư tưởng của Đạo Giáo như:" tính tự nhiên và hài hòa với thiên nhiên". Đặc biệt là khi so sánh với Nho Giáo vốn chú trọng đến đời sống thế tục, ít thiên về tinh thần.

Phong cách
nhỏ|Tranh mực và màu nước của Jeong Seon, 1742

Tranh tuy là vẽ cảnh vật nhưng thường diễn tả tâm trạng trầm lắng, có khi buồn bã, ưu tư về cảnh đời. Chủ ý của bức tranh là bắt được cái thần khí, như vẽ bông hoa thì vẽ sao để họa được cái vẻ tươi tắn, mềm mại; vẽ đá thì gân guốc, rắn rỏi; vẽ núi non thì phải lột tả được cái hùng vĩ thâm nghiêm của núi rừng. Trên tranh thủy mặc thường đề thơ hoặc những câu danh ngôn nên có thể xem là sự kết hợp thi họa.

Thường thì tranh vẽ không có mục đích vẽ chân thực. Cảnh vật, nhất là phong cảnh thường là ước lệ, tầm nhìn là từ xa nhìn toàn cảnh, giữ lấy những điểm chính còn tiểu tiết thì bỏ trống. Nét bút chỗ đậm chỗ lợt, chỗ sáng chỗ tối, chỗ nhấn mạnh, chỗ nhẹ tay bổ sung cho trọng tâm của bức vẽ. Họa sĩ tài tình trong một nét bút có thể có đủ quang phổ đen, xám, bạc, trắng, dùng toàn phần từ đỉnh ngọn đến thân chòm bút, để làm nét to nhỏ, rậm thưa. Toàn bức tranh phải thể hiện được sự hài hòa âm dương. Tranh thủy mặc dùng hình ảnh để diễn ý. Nội dung bức tranh ẩn chứa một ý nghĩa nhân sinh hay triết học nào đó.

Cái khó trong tranh thủy mặc, khác tranh sơn dầu là mỗi nét vẽ sau khi hạ bút lên giấy thì coi là xong vì không thể xóa hoặc giậm bỏ được.

Lịch sử phát triển dòng tranh

Các họa sĩ vẽ tranh thủy mặc nổi tiếng

Trung Quốc
 Vương Duy
 Nam Tông Họa
 Tứ gia nhà Nguyên
 Tứ gia nhà Minh
 Tứ Vương
 Bát Đại Sơn Nhân
 Ông Chiêm Thu
 Tô Đông Pha
 Tề Bạch Thạch
 Ngô Tác Nhân
 Từ Bi Hồng
 Trương Đại Thiên
 Triệu Mạnh Phủ
 Tống Huy Tông Triệu Cát
 Vương Hy Mạnh
 Từ Vị

Việt Nam
 Trương Lộ
 Trương Hán Minh
 Trương Gia Tuấn
 Bùi Hải
 Trần Vũ

Hàn Quốc/Triều Tiên
 An Gyeon
 Byeon Sang-byeok
 Gang Hui-an
 Nam Gye-u
 Kim Hong-do
 Shin Yun-bok
 Owon
 Jeong Seon

Nhật Bản
 Josetsu
 Sesshū Tōyō
 Tenshō Shūbun
 Ike no Taiga

Tham khảo

Liên kết ngoài

Bức tranh thủy mặc vĩ đại

Loại hình hội họa
Nghệ thuật Trung Quốc
Hội họa Trung Quốc
Hội họa Nhật Bản


title: Huyền Quang (định hướng)

text:
Huyền Quang có thể là một trong các nghĩa sau:
Huyền Quang: pháp hiệu của một tổ sư thuộc dòng Trúc Lâm Yên Tử.
Huyền Quang: tên một ngôi chùa tại Úc.
Huyền Quang: tên một con đường ở Thành phố Bắc Ninh.
Thích Huyền Quang: tăng thống thứ tư của Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất.


title: Acid propionic

text:
Acid propionic (danh pháp khoa học acid propanoic) là một acid carboxylic có nguồn gốc tự nhiên với công thức hóa học CH3CH2COOH. Ở trạng thái tinh khiết và trong điều kiện thông thường, acid propionic là một chất lỏng không màu có tính ăn mòn và mùi hăng.

Lịch sử
Acid propionic lần đầu tiên được Johann Gottlieb miêu tả năm 1844. Ông là người đã tìm thấy nó trong số các sản phẩm phân hủy của đường. Trong khoảng thời gian vài năm sau đó, các nhà hóa học khác cũng tạo ra acid propionic theo các cách khác nhau, nhưng không có ai trong số họ nhận ra rằng họ đã tạo ra cùng một hợp chất. Năm 1847, nhà hóa học người Pháp là Jean-Baptiste Dumas đã chứng minh được tất cả các acid trên đây chỉ là một hợp chất và ông gọi nó là acid propionic, lấy theo tiếng Hy Lạp protos = "đầu tiên" và pion = "béo", do nó là acid với công thức tổng quát H(CH2)nCOOH nhỏ nhất có các tính chất của một acid béo, chẳng hạn như sự tạo ra một lớp váng mỡ khi bị kết tủa bởi muối và có muối với kali có tính chất giống xà phòng.

Tính chất
Acid propionic có các tính chất vật lý trung gian giữa các tính chất của các acid carboxylic nhỏ hơn như acid formic và acid acetic, với các acid béo lớn hơn. Nó hòa tan trong nước nhưng có thể bị loại ra khỏi nước bằng cách cho thêm muối. Giống như acid acetic và acid formic, dạng khí của nó vi phạm nghiêm trọng định luật khí lý tưởng do nó không chứa các phân tử acid propionic riêng rẽ mà lại có các cặp liên kết hydro giữa các phân tử. Nó cũng có sự bắt cặp này khi ở trạng thái lỏng.

Về mặt hóa học, acid propionic thể hiện các tính chất chung của acid carboxylic, và tương tự như phần lớn các acid carboxylic khác, nó tạo ra các hợp chất amide, ester, anhydride và chloride. Nó cũng có thể tham gia phản ứng halogen hóa pha alpha với brom khi có mặt PBr3 làm chất xúc tác (phản ứng HVZ) để tạo ra CH3CHBrCOOH.

Sản xuất
Trong công nghiệp, acid propionic thông thường được sản xuất từ phản ứng oxy hóa của propionaldehit bằng không khí. Khi có mặt các xúc tác như cobalt, mangan sắt, phản ứng này diễn ra nhanh chóng thậm chí ở nhiệt độ vừa phải. Thông thường sản xuất công nghiệp được thực hiện ở 40-50 °C, được viết dưới phương trình hóa học sau:

CH3CH2CHO + ½ O2 → CH3CH2COOH

Một lượng lớn acid propionic đã từng được sản xuất như là phụ phẩm của việc sản xuất acid acetic, nhưng ngày nay thì nó chỉ là một nguồn rất nhỏ trong sản xuất acid propionic. Nhà sản xuất nay là BASF, với công suất khoảng 80 ktpa.

Acid propionic cũng được tạo ra theo phương pháp sinh học từ sự phân hủy do trao đổi chất của các acid béo chứa số lẻ các nguyên tử carbon, cũng như từ sự phân hủy của một số amino acid. Các vi khuẩn thuộc chi Propionibacterium cũng tạo ra acid propionic như là sản phẩm cuối cùng trong hoạt động trao đổi chất kỵ khí của chúng. Các vi khuẩn này ađược tìm thấy rất phổ biến trong dạ dày của các động vật nhai lại, và hoạt động của chúng là một phần nguyên nhân tạo ra mùi vị của cả phó mát Thụy Sĩ và mồ hôi.

Sử dụng
Acid propionic ngăn cản sự phát triển của mốc và một số vi khuẩn. Do vậy, phần lớn acid propionic được sản xuất để sử dụng làm chất bảo quản cho cả thực phẩm dành cho con người cũng như thức ăn dành cho gia súc. Đối với thức ăn cho gia súc, nó được sử dụng hoặc là trực tiếp hoặc dưới dạng muối amoni. Đối với thực phẩm dành cho con người, đặc biệt là bánh mì và các sản phẩm nướng khác, nó được dùng dưới dạng các muối natri hay calci. Việc sử dụng tương tự cũng diễn ra đối với một số bột chống nấm chân loại cũ.

Acid propionic cũng là một hóa chất trung gian có ích. Nó có thể sử dụng để thay đổi các sợi cellulose tổng hợp. Nó cũng được dùng để sản xuất một số thuốc trừ sâu và dược phẩm. Các este của acid propionic đôi khi được dùng làm dung môi hay các chất tạo mùi nhân tạo.

An toàn
Nguy hiểm chính từ acid propionic là bỏng hóa chất có thể sinh ra do tiếp xúc với acid đậm đặc. Trong các nghiên cứu trên động vật trong phòng thí nghiệm, hiệu ứng nguy hiểm nghiêm trọng duy nhất gắn liền với phơi nhiễm kinh niên đối với một lượng nhỏ acid propionic là các vết loét thực quản và dạ dày do tiêu thụ chất có tính ăn mòn này.  Người ta chưa quan sát thấy các hiệu ứng độc hại, dị biến gen, ung thư hay sinh sản nào. Trong cơ thể, acid propionic bị oxy hóa nhanh chóng và bị thải ra khỏi cơ thể trong dạng carbon dioxide theo chu trình Krebs và nó không tạo ra sự tích lũy sinh học.

Xem thêm
Acid propionic (dữ liệu)

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Cơ sở dữ liệu tham chiếu tiêu chuẩn của NIST
 Ủy ban hóa chất châu Âu
 Thẻ an toàn hóa chất quốc tế số 0806
 Hướng dẫn bỏ túi của NIOSH về các nguy hiểm hóa chất
  Số liệu kỹ thuật của acid propionic từ BASF

Propionic, acid
Propionat


title: Ctenicera bosnica

text:
Ctenicera bosnica là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Apfelbeck miêu tả khoa học năm 1894.

Chú thích

Tham khảo

Ctenicera


title: Athous angulifrons

text:
Athous angulifrons là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Reitter miêu tả khoa học năm 1905.

Chú thích

Tham khảo

Athous
Động vật đặc hữu Slovenia


title: Giải Quả cầu vàng cho nam diễn viên phim ca nhạc hoặc phim hài xuất sắc nhất

text:
Giải Quả cầu vàng cho nam diễn viên điện ảnh xuất sắc nhất – ca nhạc hoặc hài là một trong các giải Quả cầu vàng được Hiệp hội báo chí nước ngoài ở Hollywood trao hàng năm. Trước đây chỉ có 1 thể loại giải cho "Nam diễn viên điện ảnh xuất sắc nhất" (Best Actor in a Motion Picture). Từ năm 1951 chia thành 2 thể loại giải là: Giải Quả cầu vàng cho nam diễn viên điện ảnh xuất sắc nhất – kịch và Giải Quả cầu vàng cho nam diễn viên điện ảnh xuất sắc nhất – ca nhạc hoặc hài.

Tên giải thay đổi nhiều lần từ khi được thiết lập và tới năm 2013 mang tên: "Best Actor in a Motion Picture – Musical or Comedy" (Diễn viên điện ảnh xuất sắc nhất- Phim ca nhạc hoặc phim hài).

Các người đoạt giải và các người được đề cử

Thập niên 1950
 1950: Fred Astaire - Three Little Words
 1951: Danny Kaye - On the Riviera
 1952: Donald O'Connor - Singin' in the Rain
 1953: David Niven - The Moon is Blue
 1954: James Mason - A Star Is Born1955: Tom Ewell – The Seven Year Itch

1956: Cantinflas – Around the World in Eighty Days
 Marlon Brando – The Teahouse of the August Moon
 Yul Brynner – The King and I
 Glenn Ford – The Teahouse of the August Moon
 Danny Kaye – The Court Jester1957: Frank Sinatra – Pal Joey
 Maurice Chevalier – Love in the Afternoon
 Glenn Ford – Don't Go Near the Water
 David Niven – My Man Godfrey
 Tony Randall – Will Success Spoil Rock Hunter?

1958: Danny Kaye – Me and the Colonel
 Maurice Chevalier – Gigi
 Clark Gable – Teacher's Pet
 Cary Grant – Indiscreet
 Louis Jourdan – Gigi1959: Jack Lemmon – Some Like It Hot
 Clark Gable – But Not for Me
 Cary Grant – Operation Petticoat
 Dean Martin – Who Was That Lady?
 Sidney Poitier – Porgy and Bess

Thập niên 1960
 1960: Jack Lemmon - The Apartment
 Cantinflas - Pepe
 Dirk Bogarde - Song Without End
 Cary Grant - The Grass Is Greener
 Bob Hope - The Facts of Life
 1961: Glenn Ford - Pocketful of Miracles
 Fred Astaire - The Pleasure of His Company
 Richard Beymer - West Side Story
 Bob Hope - Bachelor in Paradise
 Fred MacMurray - The Absent-Minded Professor
 1962: Marcello Mastroianni - Divorce, Italian Style (Divorzio all'italiana)
 Stephen Boyd - Billy Rose's Jumbo
 Jimmy Durante - Billy Rose's Jumbo
 Cary Grant - That Touch of Mink
 Charlton Heston - The Pigeon That Took Rome
 Karl Malden - Gypsy
 Robert Preston - The Music Man
 Alberto Sordi - The Best of Enemies
 James Stewart - Mr. Hobbs Takes a Vacation
 1963: Alberto Sordi - The Devil (Il diavolo)
 Albert Finney - Tom Jones
 James Garner - The Wheeler Dealers
 Cary Grant - Charade
 Jack Lemmon - Irma la Douce
 Jack Lemmon - Under the Yum Yum Tree
 Frank Sinatra - Come Blow Your Horn
 Terry-Thomas - The Mouse on the Moon
 Jonathan Winters - It's a Mad, Mad, Mad, Mad World
 1964: Rex Harrison - My Fair Lady
 Marcello Mastroianni - Marriage, Italian Style (Matrimonio all'italiana)
 Peter Sellers - The Pink Panther
 Peter Ustinov - Topkapi
 Dick Van Dyke - Mary Poppins
 1965: Lee Marvin - Cat Ballou
 Jack Lemmon - The Great Race
 Jerry Lewis - Boeing Boeing
 Jason Robards - A Thousand Clowns
 Alberto Sordi - Those Magnificent Men in Their Flying Machines
 1966: Alan Arkin - The Russians are Coming, The Russians are Coming
 Alan Bates - Georgy Girl
 Michael Caine - Gambit
 Lionel Jeffries - The Spy with a Cold Nose
 Walter Matthau - The Fortune Cookie
 1967: Richard Harris - Camelot
 Richard Burton - The Taming of the Shrew
 Rex Harrison - Doctor Dolittle
 Dustin Hoffman - The Graduate
 Ugo Tognazzi - L'immorale
 1968: Ron Moody - Oliver! vai "Fagin"
 Fred Astaire - Finian's Rainbow
 Jack Lemmon - The Odd Couple
 Walter Matthau - The Odd Couple
 Zero Mostel - The Producers
 1969: Peter O'Toole - Goodbye, Mr. Chips
 Dustin Hoffman - John and Mary
 Lee Marvin - Paint Your Wagon
 Steve McQueen - The Reivers
 Anthony Quinn - The Secret of Santa Vittoria

Thập niên 1970
 1970: Albert Finney - Scrooge vai "Ebenezer Scrooge"
 Richard Benjamin - Diary of a Mad Housewife
 Elliott Gould - M*A*S*H
 Jack Lemmon - The Out-of-Towners
 Donald Sutherland - M*A*S*H
 1971: Topol - Fiddler on the Roof
 Bud Cort - Harold and Maude
 Dean Jones - The Million Dollar Duck
 Walter Matthau - Kotch
 Gene Wilder - Willy Wonka & the Chocolate Factory
 1972: Jack Lemmon - Avanti!
 Edward Albert - Butterflies Are Free
 Charles Grodin - The Heartbreak Kid
 Walter Matthau - Pete 'n' Tillie
 Peter O'Toole - Man of La Mancha
 1973: George Segal - A Touch of Class
 Carl Anderson - Jesus Christ Superstar
 Richard Dreyfuss - American Graffiti
 Ted Neeley - Jesus Christ Superstar
 Ryan O'Neal - Paper Moon
 1974: Art Carney - Harry and Tonto vai "Harry"
 Jack Lemmon - The Front Page
 James Earl Jones - Claudine
 Walter Matthau - The Front Page
 Burt Reynolds - The Longest Yard
 1975: Walter Matthau - The Sunshine Boys
 Warren Beatty - Shampoo
 George Burns - The Sunshine Boys
 James Caan - Funny Lady
 Peter Sellers - The Return of the Pink Panther
 1976: Kris Kristofferson - A Star Is Born
 Mel Brooks - Silent Movie
 Peter Sellers - The Pink Panther Strikes Again
 Jack Weston - The Ritz
 Gene Wilder - Silver Streak
 1977: Richard Dreyfuss - The Goodbye Girl vai "Elliott Garfield"
 Woody Allen - Annie Hall
 Mel Brooks - High Anxiety
 Robert De Niro - New York, New York
 John Travolta - Saturday Night Fever
 1978: Warren Beatty - Heaven Can Wait
 Alan Alda - Same Time, Next Year
 Gary Busey - The Buddy Holly Story
 Chevy Chase - Foul Play
 George C. Scott - Movie Movie
 John Travolta - Grease
 1979: Peter Sellers - Being There
 George Hamilton - Love at First Bite
 Dudley Moore - 10
 Burt Reynolds - Starting Over
 Roy Scheider - All That Jazz

1980s
 1980: Ray Sharkey - The Idolmaker
 Neil Diamond - The Jazz Singer
 Tommy Lee Jones - Coal Miner's Daughter
 Paul Le Mat - Melvin and Howard
 Walter Matthau - Hopscotch
 1981: Dudley Moore - Arthur
 Alan Alda - The Four Seasons
 George Hamilton - Zorro, the Gay Blade
 Steve Martin - Pennies from Heaven
 Walter Matthau - First Monday in October 1982: Dustin Hoffman - Tootsie vai "Michael Dorsey/Dorothy Michaels"
 Peter O'Toole - My Favorite Year
 Al Pacino - Author! Author!
 Robert Preston - Victor Victoria
 Henry Winkler - Night Shift
 1983: Michael Caine - Educating Rita Woody Allen - Zelig Tom Cruise - Risky Business Eddie Murphy - Trading Places Mandy Patinkin - Yentl 1984: Dudley Moore - Micki + Maude
 Steve Martin - All of Me
 Eddie Murphy - Beverly Hills Cop
 Bill Murray - Ghost Busters
 Robin Williams - Moscow on the Hudson
 1985: Jack Nicholson - Prizzi's Honor Jeff Daniels - The Purple Rose of Cairo Griffin Dunne - After Hours Michael J. Fox - Back to the Future James Garner - Murphy's Romance 1986: Paul Hogan - Crocodile Dundee vai "Crocodile Dundee"
 Matthew Broderick - Ferris Bueller's Day Off
 Jeff Daniels - Something Wild
 Danny DeVito - Ruthless People
 Jack Lemmon - That's Life!
 1987: Robin Williams - Good Morning, Vietnam vai Adrian Cronauer
 Nicolas Cage - Moonstruck Danny DeVito - Throw Momma from the Train William Hurt - Broadcast News Steve Martin - Roxanne Patrick Swayze - Dirty Dancing 1988: Tom Hanks - Big vai "Josh Baskin"
 Michael Caine - Dirty Rotten Scoundrels
 John Cleese - A Fish Called Wanda
 Robert De Niro - Midnight Run
 Bob Hoskins - Who Framed Roger Rabbit
 1989: Morgan Freeman - Driving Miss Daisy vai "Hoke Colburn"
 Billy Crystal - When Harry Met Sally... vai "Harry"
 Michael Douglas - The War of the Roses Steve Martin - Parenthood Jack Nicholson - Batman vai "The Joker"

 Thập niên 1990
1990: Gérard Depardieu - Green Card vai Georges ‡
 Macaulay Culkin - Home Alone vai Kevin McCallister
 Johnny Depp - Edward Scissorhands vai Edward Scissorhands
 Richard Gere - Pretty Woman vai Edward Lewis
 Patrick Swayze - Ghost vai Sam Wheat

1991: Robin Williams - The Fisher King vai Parry
 Jeff Bridges - The Fisher King vai Jack Lucas
 Billy Crystal - City Slickers vai Mitch Robbins
 Dustin Hoffman - Hook vai Captain Hook
 Kevin Kline - Soapdish vai Jeffrey Anderson/Rod Randall1992: Tim Robbins - The Player vai Griffin Mill ‡
 Nicolas Cage - Honeymoon in Vegas vai Jack Singer
 Billy Crystal - Mr. Saturday Night vai Buddy Young, Jr.
 Marcello Mastroianni - Used People vai Joe Meledandri
 Tim Robbins - Bob Roberts vai Bob Roberts1993: Robin Williams - Mrs. Doubtfire vai Daniel Hillard/Euphegenia Doubtfire ‡
 Johnny Depp - Benny & Joon vai Sam
 Tom Hanks - Sleepless in Seattle vai Sam Baldwin
 Kevin Kline - Dave vai Dave Kovic/Bill Mitchell
 Colm Meaney - The Snapper vai Dessie Curley1994: Hugh Grant - Four Weddings and a Funeral vai Charles ‡
 Jim Carrey - The Mask vai Stanley Ipkiss/The Mask
 Johnny Depp - Ed Wood vai Ed Wood
 Arnold Schwarzenegger - Junior vai Alex Hesse
 Terence Stamp - The Adventures of Priscilla, Queen of the Desert vai Ralph/Bernadette Bassenger1995: John Travolta - Get Shorty vai Chili Palmer ‡
 Michael Douglas - The American President vai Andrew Shepherd
 Harrison Ford - Sabrina vai Linus
 Steve Martin - Father of the Bride Part II vai George Banks
 Patrick Swayze - To Wong Foo Thanks for Everything, Julie Newmar vai Vida Boheme1996: Tom Cruise - Jerry Maguire vai Jerry Maguire Antonio Banderas - Evita vai Ché
 Kevin Costner - Tin Cup vai Roy "Tin Cup" McAvoy
 Nathan Lane - The Birdcage vai Albert Goldman
 Eddie Murphy - The Nutty Professor vai Sherman Klump and others1997: Jack Nicholson - As Good as It Gets vai Melvin Udall †
 Jim Carrey - Liar Liar vai Fletcher Reed
 Dustin Hoffman - Wag the Dog vai Stanley Motss
 Samuel L. Jackson - Jackie Brown vai Ordell Robbie
 Kevin Kline - In & Out vai Howard Brackett1998: Michael Caine - Little Voice vai Ray Say ‡
 Antonio Banderas - The Mask of Zorro vai Alejandro Murrieta/Zorro
 Warren Beatty - Bulworth vai Jay Billington Bulworth
 John Travolta - Primary Colors vai Jack Stanton
 Robin Williams - Patch Adams vai Hunter "Patch" Adams1999: Jim Carrey - Man on the Moon vai Andy Kaufman ‡
 Robert De Niro - Analyze This vai Paul Vitti
 Rupert Everett - An Ideal Husband vai Arthur Goring
 Hugh Grant - Notting Hill vai William Thacker
 Sean Penn - Sweet and Lowdown vai Emmet Ray

 Thập niên 2000 2000: George Clooney – O Brother, Where Art Thou? vai Everett ‡
 Jim Carrey – How the Grinch Stole Christmas vai The Grinch
 John Cusack – High Fidelity vai Rob Gordon
 Robert De Niro – Meet the Parents vai Jack Byrnes
 Mel Gibson – What Women Want vai Nick Marshall2001: Gene Hackman – The Royal Tenenbaums vai Royal Tenenbaum ‡
 Hugh Jackman – Kate & Leopold vai Leopold
 Ewan McGregor – Moulin Rouge! vai Christian
 John Cameron Mitchell – Hedwig and the Angry Inch vai Hedwig
 Billy Bob Thornton – Bandits vai Terry Lee Collins2002: Richard Gere – Chicago vai Billy Flynn ‡
 Nicolas Cage – Adaptation. vai Charlie Kaufman/Donald Kaufman
 Kieran Culkin – Igby Goes Down vai Jason "Igby" Slocumb, Jr.
 Hugh Grant – About a Boy vai Will
 Adam Sandler – Punch-Drunk Love vai Barry Egan2003: Bill Murray – Lost in Translation vai Bob Harris
 Jack Black – School of Rock vai Dewey Finn
 Johnny Depp – Pirates of the Caribbean: The Curse of the Black Pearl vai Jack Sparrow
 Jack Nicholson – Something's Gotta Give vai Harry Sanborn
 Billy Bob Thornton – Bad Santa vai Willie

2004: Jamie Foxx – Ray vai Ray Charles †
 Jim Carrey – Eternal Sunshine of the Spotless Mind vai Joel Barish
 Paul Giamatti – Sideways vai Miles Raymond
 Kevin Kline – De-Lovely vai Cole Porter
 Kevin Spacey – Beyond the Sea vai Bobby Darin

2005: Joaquin Phoenix – Walk the Line vai Johnny Cash
 Pierce Brosnan – The Matador vai Julian Noble
 Jeff Daniels – The Squid and the Whale vai Bernard Berkman
 Johnny Depp – Charlie and the Chocolate Factory vai Willy Wonka
 Nathan Lane – The Producers vai Max Bialystock
 Cillian Murphy – Breakfast on Pluto vai Patrick "Kitten" Braden2006: Sacha Baron Cohen – Borat: Cultural Learnings of America for Make Benefit Glorious Nation of Kazakhstan vai Borat Sagdiyev ‡
 Johnny Depp – Pirates of the Caribbean: Dead Man's Chest vai Jack Sparrow
 Aaron Eckhart – Thank You for Smoking vai Nick Naylor
 Chiwetel Ejiofor – Kinky Boots vai Lola
 Will Ferrell – Stranger than Fiction vai Harold Crick2007: Johnny Depp – Sweeney Todd: The Demon Barber of Fleet Street vai Sweeney Todd Ryan Gosling – Lars and the Real Girl vai Lars Lindstrom
 Tom Hanks – Charlie Wilson's War vai Charlie Wilson
 Philip Seymour Hoffman – The Savages vai Jon Savage
 John C. Reilly – Walk Hard: The Dewey Cox Story vai Dewey Cox
 2008: Colin Farrell – In Bruges vai Ray
 Javier Bardem – Vicky Cristina Barcelona vai Juan Antonio
 James Franco – Pineapple Express vai Saul Silver
 Brendan Gleeson – In Bruges vai Ken
 Dustin Hoffman – Last Chance Harvey vai Harvey Shine

2009: Robert Downey Jr. - Sherlock Holmes vai Sherlock Holmes
 Matt Damon - The Informant! vai Mark Whitacre
 Daniel Day-Lewis - Nine vai Guido Contini
 Joseph Gordon-Levitt - (500) Days of Summer vai Tom Hansen
 Michael Stuhlbarg - A Serious Man'' vai Larry Gopnik

Thập niên 2010

Tham khảo

Giải Quả cầu vàng


title: Ferfay

text:
Ferfay là một xã của tỉnh Pas-de-Calais, thuộc vùng Hauts-de-France, miền bắc nước Pháp.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Pas-de-Calais

Tham khảo

INSEE
IGN

Liên kết ngoài
 Ferfay on the Quid website

Xã của Pas-de-Calais


title: Voigtstedt

text:
Voigtstedt là một đô thị ở huyện Kyffhäuser, ở bang Thüringen, Đức. Đô thị này có diện tích 11,44 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 1031 người.

Tham khảo


title: Pellasimnia annabelae

text:
Pellasimnia annabelae là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Ovulidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Pellasimnia


title: Thieuloy-Saint-Antoine

text:
Thieuloy-Saint-Antoine là một xã thuộc tỉnh Oise trong vùng Hauts-de-France phía bắc nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 200 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

INSEE

Thieuloysaintantoine


title: Xylena exsoleta

text:
Xylena exsoleta là một loài bướm đêm thuộc họ Noctuidae. Nó được tìm thấy ở quần đảo Canaria và tây bắc Châu Phi qua châu Âu, the Cận Đông và Trung Á tới Thái Bình Dương và Nhật Bản.

Sải cánh dài 58–68 mm. Chiều dài cánh trước là 24–29 mm. Con trưởng thành bay từ tháng 9 đến tháng 7 tùy theo địa điểm.

Ấu trùng ăn nhiều loài cây rụng lá, shrubs và herbaceous plants, bao gồm Lilium, Iris, Rumex, Euphorbia, Ononis, Allium cepa, Brassica oleracea và Delphinium.

Hình ảnh

Liên kết ngoài
Vlindernet
Lepidoptera of Belgium
Sword-grass at UKmoths

Chú thích

Động vật được mô tả năm 1758
Xylena
Côn trùng châu Âu
Cuculliinae


title: Striatoguraleus electrinus

text:
Striatoguraleus electrinus là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Turridae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Striatoguraleus


title: Laputa: Lâu đài trên không

text:
Tenkuu no Shiro Laputa (Nhật: 天空の城ラピュタ, てんくうのしろラピュタ Việt: Lâu đài trên không Laputa) là một bộ phim năm 1986, biên kịch và đạo diễn bởi Hayao Miyazaki. Đây là bộ phim đầu tiên mà Studio Ghibli sản xuất và phát hành, dù có một vài ý kiến cho rằng đây là bộ phim thứ hai kể từ khi Kaze no Tani no Nausicaä được hai sáng lập viên tạo ra hai năm trước. Tenkuu no Shiro Laputa đã đoạt giải Animage Anime Grand Prix năm 1986. Cái tên Laputa được đặt theo tên của hòn đảo bay Laputa trong tiểu thuyết Những chuyến du hành của Gulliver của tác giả Jonathan Swift.

Cốt truyện
Theo truyền thuyết, loài người bị bầu trời cuốn hút, bởi vậy họ gia tăng việc tạo ra những phương thức phức tạp để nâng những chiếc máy bay khỏi mặt đất. Điều đó thậm chí đã tạo ra những thành phố và những pháo đài bay. Thời gian trôi qua, những thành phố đó đã rơi trở lại mặt đất, buộc những người sống sót phải sống trên mặt đất như trước kia. Chỉ có thành phố Laputa được cho là vẫn còn lơ lửng trên bầu trời, ẩn giấu giữa những xoáy mây của một cơn bão khổng lồ. Trong khi hầu hết mọi người đều cho đó chỉ là tưởng tượng, một vài người tin rằng truyền thuyết đó là có thật và đã cố gắng tìm kiếm thành phố cổ đó.

Trên một khinh khí cầu, Sheeta, một cô bé, đang được hộ tống đến một địa điểm không xác định bởi những mật vụ có vẻ ngoài độc ác dưới trướng đại tá Muska. Con tàu bị một nhóm không tặc tấn công, trong sự hỗn loạn, Sheeta lấy một sợi dây chuyền nhỏ từ Muska và chạy trốn. Đám không tặc, dẫn đầu bởi Dola, một bà già nhưng hoạt bát và mạnh mẽ, cố gắng bắt cô và sợi dây chuyền, nhưng Sheeta bất ngờ bị rơi khỏi tàu. Khi cô bé bị rơi, sợi dây chuyền tỏa ra một ánh sáng xanh và cô bé rơi nhẹ nhàng xuống mặt đất. Pazu, một cậu bé thợ mỏ, ngạc nhiên chứng kiến và đỡ được Sheeta. Cậu đưa cô bé về nhà cậu, nơi cô bé thấy một bức tranh về Laputa. Pazu giải thích đó là bức ảnh của người cha đã mất, một phi công và một nhà thám hiểm, chụp bức ảnh này, nhưng không được mọi người tin tưởng. Mặc dù vây, Pazu tin rằng thành phố đó tồn tại, và mong một ngày nào đó sẽ tự mình tìm thấy nó.

Băng cướp của Dola đến nhà Pazu, đuổi theo bọn trẻ đang chạy trốn trên đường tàu. Họ đã bị chặn lại bởi một con tàu bọc thép, những mật vụ và quân đội chính phủ từ bên trong cố gắng bắt Sheeta. Khi hai bên đuổi bắt đang đánh nhau dữ dội, bọn trẻ đã bị rơi khỏi đường ray đang đổ sập, nhưng được cứu khi dây chuyền của Sheeta một lần nữa tỏa sáng, giúp chúng rơi nhẹ nhàng xuống một khu mỏ bị bỏ hoang.

Ở đó, bọn trẻ gặp bác Pom, một thợ mỏ già. Bác nói cho chúng biết về "volucite" ("aetherium" trong bản tiếng Anh của Disney), viên pha lê đã cung cấp cho Laputa sức mạnh. Ông tiết lộ rằng viên pha lê trên dây chuyền của Sheeta là một trong những viên pha lê lớn và tinh khiết nhất trong những viên pha lê còn tồn tại, và khuyên Sheeta nhớ rằng sức mạnh của những viên pha lê thuộc về Trái Đất, cô đừng bao giờ sử dụng nó để làm điều xấu.

Khi trở lại mặt đất, Sheeta nói với Pazu rằng cô được thừa hưởng một cái tên cổ: Lusheeta Toel Ul Laputa (theo tiếng Laputa nghĩa là "Sheeta, vị vua đích thực của Laputa").
Bất chợt những mật vụ chính phủ đột ngột xuất hiện và bắt giữ cả hai. Cả hai được đưa tới một pháo đài và bị giam riêng biệt.

Vị tướng quân chỉ huy pháo đài tranh luận với Muska, kẻ tài trợ cho cuộc tìm kiếm Laputa của chính phủ, và đồng ý rằng Sheeta và viên pha lê là những chìa khóa cho cuộc tìm kiếm. Muska tiết lộ cho Sheeta những điều hắn biết về tên thật của cô bé, chỉ cho cô bé xem một con robot khổng lồ được cho là được tạo ra ở Laputa, và nói với cô bé rằng nếu cô không chịu hợp tác với hắn trong cuộc tìm kiếm Laputa và tiết lộ những bí mật của viên pha lê, mà hắn tin tưởng rằng có thể được sử dụng để xác định vị trí của Laputa, hắn sẽ hại Pazu. Sheeta tìm cách để bảo vệ bạn mình, đã nói với Pazu rằng cô đã đồng ý hợp tác với Muska và quân đội trong cuộc tìm kiếm Laputa và bảo cậu hãy quên cô và Laputa. Sửng sốt vì sự từ chối rõ ràng ấy, Pazu trở về làng, chỉ để tìm băng cướp của gia đình Dola đang chiếm giữ ngôi nhà cậu. Pazu nói với Dola những gì cậu vừa trải qua, qua đó băng cướp biết được rằng Sheeta, Muska và tướng quân sẽ rời khỏi pháo đài để tìm kiếm Laputa trên Goliath, chiếc khí cầu quân đội khổng lồ. Pazu xin Dola đưa cậu đi cùng.

Trong tháp pháo đài, Sheeta lơ đãng nhắc lại câu thần chú mà bà cô truyền lại, khiến viên pha lê chiếu một tia sáng xanh kì lạ dẫn đường đến Laputa. Câu thần chú cũng khiến cho con robot hoạt động trở lại, nó tàn phá cả pháo đài, khiến pháo đài rực cháy. Con robot giải cứu Sheeta, bày tỏ lòng trung thành trước khi bị khinh khí cầu Goliath tiêu diệt. Trong khi đó, Dola và Pazu xuất hiện và giải cứu Sheeta khỏi tòa tháp đang bốc cháy.

Bọn trẻ và đội cướp của Dola đuổi theo Goliath trên tàu cướp biển Tiger Moth, mục đích tìm ra Laputa trước Goliath. Đêm đó, Sheeta và Pazu đứng quan sát trên tổ quạ, chúng nói về cuộc sống của từng người, từ khi Sheeta học những câu thần chú và nhắc đến một câu thần chú, câu Thần chú hủy diệt, một quyền năng mà Sheeta chưa bao giờ sử dụng. Dola, vẫn còn thức trên giường, nghe lỏm được cuộc trò chuyện thông qua hệ thống liên lạc.

Trong khi đang trò chuyện, Pazu thấy Goliath hiện ra từ những đám mây. Khí cầu tấn công, nhưng Tiger Moth trốn thoát mà không bị tổn hại. Tiger Moth đi vào một cơn bão, và Dola bảo bọn trẻ hãy quan sát phía trên những đám mây bằng cách biến tổ quạ thành một chiếc tàu lượn. Ngay sau đó một khối mây trở nên rõ ràng. Pazu nhận ra nó thông qua những mô tả của cha về nơi ẩn náu của Laputa. Trong khi đang cố gắng tìm đường vào, Goliath tấn công trở lại và chiếc tàu lượn của Sheeta và Pazu bị thổi bay khỏi tàu cướp biển. Bọn trẻ hạ cánh ở Laputa, chỉ thấy một thành phố không người, chỉ có một con robot giữa đống đổ nát, đang chăm sóc cho mảnh đất. Con robot này là "bạn" của những con thú nhỏ. Trên mảnh đất là một cái cây khổng lồ, với những chiếc rễ tỏa khắp nền của Laputa.

Tàu Goliath đến Laputa, những tên lính cướp bóc nhiều của cải của thành phố. Tiger Moth đã bị hỏng nặng, còn Dola và những tên cướp thì bị bắt. Trong khi Pazu cố gắng cứu Dola, Sheeta chứng kiến Muska đang định vị một lối đi ẩn tới một quảng trường lớn bao quanh trung tâm thành phố; sau đó cô cũng bị bắt và đưa vào trong. Pazu giải thoát cho những tên cướp và sau nhiều khó khăn, cậu tìm thấy một lối đi khác vào quảng trường.

Muska đưa Sheeta vào tâm của Laputa, một căn phòng lưu giữ một viên pha lê Volucite/Aetherium khổng lồ, có vai trò như nguồn năng lượng của thành phố, và phát hiện ra hắn cũng là một người thừa kế ngai vàng của Laputa. Hắn nắm quyền điều khiển Laputa, công nghệ của Laputa và chứng tỏ sức mạnh của thành phố. Sau đó hắn kích hoạt hàng trăm robot để quét sạch quân đội và Goliath trong khi Dola và những tên cướp trốn những con robot bên trong phần còn lại của Tiger Moth. Sheeta tự giải thoát, lấy lại viên pha lê và chạy qua khu trung tâm khi Muska đuổi sát theo. Cuối cùng, cô tìm thấy Pazu và đưa viên pha lê cho cậu.

Musska dồn Sheeta vào góc phòng ngai vàng. Hắn khua khẩu súng trước cô, bắn rơi bím tóc cô và dọa sẽ bắn vào tai. Pazu vào phòng, cầm một khẩu súng lớn và đề nghị được trò chuyện một lát với Sheeta, và Muska đồng ý. Hai đứa trẻ cùng quyết định sử dụng câu thần chú huỷ diệt; chỉ với một từ, chiếc vòng cổ giải phóng một đợt sóng với năng lượng khổng lồ, khiến khu trung tâm thành phố sụp đổ. Muska bị lóa mắt bởi ánh sáng, mất kiểm soát và sau đó rơi xuống; Sheeta và Pazu bị ném mạnh vào một đám rễ của cái cây khổng lồ, sau đó chúng tìm thấy con đường quay trở lại chiếc tàu lượn và rời khỏi Laputa.

Băng cướp Dola cũng sống sót khỏi sự hủy diệt của Laputa trên những chiếc máy bay cánh bướm, và vui mừng khôn xiết khi gặp lại Sheeta và Pazu ở giữa không trung. Băng cướp và bọn trẻ đã có một cuộc chia tay vui vẻ. Trong khi đó, phần còn lại của Laputa, được giữ lại bởi cái cây, tiếp tục bay lên, cho đến khi chúng bay vào một quỹ đạo phía trên cao Trái Đất.

Diễn viên

 Giọng phụ bản tiếng Nhật gồm có Eken Mine, Megumi Hayashibara, Tomomichi Nishimura, Hōchū Ōtsuka, Toshihiko Seki, Masashi Sugawara, và Reiko Suzuki.
 Giọng phụ bản tiếng Anh gốc gồm có Daniel Foster.
 Giọng phụ bản Disney gồm có Corey Burton, John DeMita, Debi Derryberry, Eddie Frierson, Susan Hickman, Tress MacNeille, Scott Menville, Matt K. Miller, Andy Philpot, và Michael Sorich.

Bối cảnh

Bối cảnh thế giới trong câu chuyện dĩ nhiên là Trái Đất, nhưng dường như với một lịch sử giả tưởng. Không có địa danh nào trùng với địa danh trong đời thực. Những chiếc khinh khí cầu dường như sử dụng khí gas, nhưng khác biệt so với khí cầu thật. Máy bay cánh chim "flaptor" và máy bay quân đội không giống với máy bay thực. Phim lấy bối cảnh một khoảng thời gian giữa 1868 và 1900, nhưng bức hình chụp Laputa mà bố Pazu chụp trong nhà Pazu, lại ghi ngày "1868.7".

Lịch sử

Lịch sử của thế giới giả tưởng này được gợi ý trong nhiều phần của bộ phim: Thời xưa, Laputa đã từng thống trị thế giới, có lẽ là những thành phố trên không khác (gợi ra bởi một mảnh tranh khắc gỗ ở đoạn giới thiệu ban đầu), và có một cánh quạt lớn phía dưới và những cánh quạt khác ở bên. Đất đai có lẽ đã gắn chặt với Laputa từ thời cổ, có thể vào một quãng thời gian khác với khi những cánh quạt được gắn vào. Laputa, bị lãng quên 700 năm trước khi có bộ phim, nắm được cách sản xuất và khai thác "sky-crystal", giống như một nghệ thuật bị bỏ quên ở đầu bộ phim. Hoàng gia và các thần dân đã bỏ hoang thành phố, bỏ lại đằng sau hệ thống công nghệ cao đã hoàn chỉnh trong một căn phòng hoặc một nhà kính.
Ở đó trồng một cái cây, nó vẫn tiếp tục cắm sâu những chiếc rễ vào thành phố và trải rộng những nhánh ra phía ngoài nóc thành phố, cùng với một vài dãy nhà với nhiều phong cách kiến trúc khác nhau. Sự từ bỏ của Laputa, theo Sheeta và/hoặc bác Pom, có thể do một sự bất hòa của những người dân Laputa với Trái Đất, quên mất rẳng họ có mối liên hệ mật thiết với Trái Đất và dựa vào công nghệ để giải quyết các vấn đề.

Phần giới thiệu đầu theo phong cách tranh khắc gỗ cho thấy một cối xay gió và một cái lò ở phía sau, đặt trên một ngọn đồi, với một người đàn ông đang trông nom nó. Sau đó, chiếc cối xay gió trở nên khổng lồ, là một phần của một nhà máy/cỗ máy sử dụng sức gió, với những cố máy đào sâu vào Trái Đất. Một khinh khí cầu xuất hiện, cùng với máy bay và trực thăng bay cùng nhau trên một nền trời đầy mây. Một tàu - trực thăng khổng lồ đang bay lên bầu trời, và sau đó là một thành phố giống Laputa, với những cánh quạt, xuất hiện. Rồi quang cảnh của những hòn đảo và thành phố nổi xuất hiện. Những tàu - trực thăng kim loại khổng lồ xuất hiện, được đẩy đi bới những cánh quạt phía dưới. Tai họa ập tới: xuất hiện ánh chớp và màu đỏ bao trùm màn hình. Có thể thấy một thành - phố - trên - không, yếu ớt, vỡ vụn làm nền, và mọi người đang rời khỏi một tàu - trực thăng không lồ đổ nát.

Ảnh hưởng
Laputa được tạo ra bởi Đại tá Muska đằng sau những sự kiện trong Kinh Thánh và truyền thuyết Hindu - vì vậy kết nối thế giới của Laputa với Trái Đất của chúng ta (và với nền văn minh Tây Âu) - như áp dụng kiến trúc của những lâu đài Trung cổ vào những phần của pháo đài trên mặt đất; kiến trúc Gothic và những tòa nhà bán gỗ trong những ngôi làng gần pháo đài; kiến trúc thành phố mỏ của Anh, quần áo, và thậm chí những xe cộ trên mặt đất ở quê nhà của Pazu; và không khí Victoria của con tàu cướp biển.

Những máy bay được mô tả ở đoạn giới thiệu đầu gần với những bản vẽ đầu tiên của Leonardo da Vinci về một chiếc trực thăng gỗ.

Một vài kiến trúc có trong bộ phim lấy cảm hứng từ những thành phố mỏ của xứ Wales. Miyazaki lần đầu thăm xứ Wales vào năm 1984 và tận mắt chứng kiến cuộc tấn công của những người thợ mỏ. Ông trở về nước năm 1986 để chuẩn bị cho Laputa, phản ánh lại những trải nghiệm ở Wales của ông: " Tôi ở Wales ngay sau cuộc tấn công. Tôi thực sự ngưỡng môh cách những người thợ mỏ liên kết tấn công đến cùng cho công việc và nhân dân, và muốn phản ánh lại sức mạnh của những người dân đó trong bộ phim của tôi." Ông trả lời tờ The Guardian, "Tôi ngưỡng mộ họ, tôi ngưỡng mộ cách mà họ chiến đấu để cứu cuộc sống của họ, giống như những người thợ mỏ than ở Nhật Bản đã làm. Nhiều người trong thế hệ của tôi coi những người thợ mỏ như một biểu tượng; dòng máu quyết từ của những chiến binh. Giờ họ đã ra đi.
"

Phát hành và sự đón nhận

Cuối những năm 1980, một bản tiếng Anh của Laputa đã được giới thiệu vắn tắt tại Mỹ bởi Streamline Pictures. Bản lồng tiếng này, được dùng để chiếu trên những chuyến bay quốc tế đến Nhật Bản, không được sản xuất bởi hãng Streamline. Theo Fred Patten của Streamline, "Streamline Pictures đã được phân phối một bản in lồng tiếng Anh của Laputa từ 24 tháng ba, 1989 cho năm sau, những Streamline chưa bao giờ lồng tiếng nó. Streamline đã đăng ký Laputa từ Tokuma Shoten vào cuối 1988 hoặc đầu 1989, và đã được gửi một bản in từ Nhật Bản đã được lồng tiếng Anh để sử dụng trong những chuyến bay của hãng Hàng không Nhật Bản. "Chúng tôi không biết ai đã lồng tiếng nó." Theo tin đã đưa, Carl macek đã không hài lòng với bản lồng tiếng sớm, chỉ sẵn sàng trên R2 DVD của Nhật Bản.

Bản lồng tiếng Anh của Disney được ghi âm vào năm 1988 và lên kế hoạch phát hành dạng video vào năm 1999, nhưng thay vào đó, Disney thậm chí đã quyết định phát hành nó tại rạp chiếu phim.

Sau thất bại về doanh thu của Công chúa Mononoke, ngày phát hành của Laputa cũng bị dời lại; trong dịp trình chiếu phần lồng tiếng hoàn chỉnh tại những festival cho trẻ em được lựa chọn. Cuối cùng bộ phim được phát hành trên DVD và video tại Mỹ vào 15 tháng tư, 2003, cùng với Kiki cô phù thủy nhỏ và Spirited Away. Cũng như Mononok và Kiki, ý kiến phê bình lẫn lộn về phần lồng tiếng mới, nhưng Cloris Leachman và Mark Hamill lồng tiếng cho Dola và Muska nhận được sự khen ngợi. Laputa là DVD bán chạy thứ hai của Studio Ghibli phân phối bởi Disney trong năm đó (sau Spirited Away và trước Kiki cô phù thủy nhỏ).

Bộ phim hiện được đánh giá 92% "Fresh" tại Rotten Tomatoes.

Những khác biệt giữa các phiên bản
Mặc dù cốt truyện và kịch bản không bị thay đổi, bản Tenkuu no Shiro Laputa tiếng Anh của Disney chứa đựng một vài sự thay đổi.

 Một lượng đáng kể những đoạn trò chuyện và nhận xét nền đã được thêm vào (thậm chí còn nhiều hơn trong bản lồng tiếng Disney của Kiki cô phù thủy nhỏ), làm đầy những khoảnh khắc yên lặng và tăng hiệu ứng điên cuồng ở những cảnh nhất định.
 Nhà soạn nhạc Joe Hisaishi được ủy quyền để làm lại và mở rộng phần nhạc phim gốc dài 37 phút thành 90 phút cho dàn nhạc giao hưởng trong một nỗ lực để làm bộ phim đến gần hơn với thính giả Mỹ, những người quen với phần nhạc đệm thực chất hơn.
 Thành phần C
 Pazu và Sheeta, lồng tiếng bởi James Van Der Beek và Anna Paquin, được làm giọng già hơn vài tuổi, vào quãng giữa tuổi thiếu niên, thay vì đầu tuổi thiếu niên.
 Một vài sự sửa đổi với những đoạn đối thoại với/về Sheeta bởi những thành viên trong băng cướp Dola, bao gồm một lời tuyên bố tình yêu của một thành viên trong băng cướp. Trong bản gốc tiếng Nhật, cuộc đối thoại cho thấy bọn cướp coi Sheeta như mẹ, thay vì một sự quan tâm lãng mạn.
 Những sự liên quan tới Đảo giấu vàng của Robert Louis Stevenson bị gỡ bỏ, thay vào đó là sự liên quan tới Những chuyến du hành của Gulliver của Jonathan Swift.

Mặc dù tất cả những sự thay đổi này được sự cho phép của Studio Ghibli và Miyazaki, vẫn có một lượng nhà phê bình và người hâm mộ đã gọi để hỏi họ. Đặc biệt, một vài người hâm mộ chỉ ra rằng nhạc phim mới được đạt vào những cảnh mà trước đó sử dụng sự yên lặng tự nhiên của bộ phim, như cuộc tấn công khí cầu mở đầu phim hay khi Pazu và Sheeta vượt qua đám mây bão. Bản thân Miyazaki cũng đồng ý với phần làm lại của Hisaishi; lời khen của ông được hưởng ứng bởi một vài nhà phê bình.

Giải thưởng

 Giải Ofuji; Mainichi Movie
 Hạng nhất; Pia Ten (Phim hay nhất của năm)
 Hạng nhất; Phim Nhật Bản; City Road
 Hạng nhất; Phim Nhật Bản; Eiga Geijyutsu (Phim nghệ thuật)
 Hạng nhất; 10 phim hay nhất Nhật Bản; Osaka film festival
 Hạng tám; Phim Nhật Bản; Kinema Junpo Best 10
 Hạng hai; Bình chọn bạn đọc; Kinema Junpo Best 10
 Anime hay nhất; Anime Grand Prix lần thứ 9
 Đề cử đặc biệt; Ủy ban trung tâm về phúc lợi trẻ em
 Giải thưởng đặc biệt (cho Miyazaki và Takahata); Revival of Japanese Movies
 Giải thiết kế xuất sắc nhất; Anime

Tham khảo

Liên kết ngoài

 天空の城ラピュタ (Tenkū no Shiro Rapyuta) at the Japanese Movie Database (Japanese)
 Detailed Laputa information on Nausicaa.net

Bài giới thiệu
 Laputa review on Mehve Ghibli

 Castle In The Sky review at The Nihon Review
 wingsee.com page for Laputa: Castle in the Sky Review

Phim năm 1986
Phim anime
Anime năm 1986
Anime và manga kỳ ảo
Phim Nhật Bản
Phim của Walt Disney Pictures
Phim hàng không
Phim tưởng tượng dành cho trẻ em
Anime và manga lãng mạn
Phim về Thế chiến II
Album năm 1986
Anime và manga phiêu lưu
Phim phiêu lưu kỳ ảo
Phim người máy
Phim do Miyazaki Hayao đạo diễn
Phim của Studio Ghibli


title: Cesseville

text:
Cesseville là một xã thuộc tỉnh Eure trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Tham khảo

Liên kết ngoài
  Cesseville on the Institut géographique national website
  Cesseville on the Insee website
  Cesseville on Quid
  vị trí của Cesseville on a map of France
  Map of Cesseville on Mapquest

Cesseville


title: Đông Bảo

text:
Đông Bảo (chữ Hán giản thể: 东宝区) là một quận thuộc địa cấp thị Kinh Môn, tỉnh Hồ Bắc, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Quận này có diện tích 1623 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2004 là 360.000 người. Về mặt hành chính, quận này được chia thành 4 nhai đạo biện sự xứ, 8 trấn và 3 hương.
 Nhai đạo: Thư Viện, Xa Trạm, Tân Hoa, Quảng Trường.
 Trấn: Tây Hà, Dương Điếm, Đẩu Cương, Tiêu Cảng, Mao Trần, Tam Xá, Chúc Trạm, Tân Phố.
 Hương: Bằng Hưng, Ngọa Long, Mẫn Tập.

Tham khảo

Kinh Môn, Hồ Bắc
Đơn vị cấp huyện Hồ Bắc


title: Dolmayrac

text:
Dolmayrac  là một xã thuộc tỉnh Lot-et-Garonne trong vùng Nouvelle-Aquitaine phía tây nam nước Pháp. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 194 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Le Site Officiel de la Mairie de Dolmayrac

Xã của Lot-et-Garonne


title: Ménil-de-Senones

text:
Ménil-de-Senones là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 7,22 km², dân số năm 1999 là 124 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao trung bình 560 m trên mực nước biển.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Ménil-de-Senones trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Menil-de-Senones


title: Tội phạm công nghệ cao

text:
Tội phạm công nghệ cao hoặc Tội phạm ảo hay Tội phạm không gian ảo (tiếng Anh: Cyber criminal) là bất kỳ hành động phi pháp nào liên quan đến một máy tính hoặc một mạng máy tính. Các máy tính có thể được dùng như phương tiện để thực hiện các hoạt động phạm pháp hoặc cũng có thể là mục tiêu của hành vi phạm tội. Tội phạm công nghệ cao được định nghĩa là: "Hành vi phạm pháp có chủ đích đối với một cá nhân, một nhóm người hay một tổ chức nào đó, gây ảnh hưởng xấu đến danh tiếng của nạn nhân hoặc gây hại về mặt vật chất hoặc tinh thần cho nạn nhân một cách trực tiếp hoặc gián tiếp bằng những công nghệ hiện đại liên quan đến mạng viễn thông như Internet (việc này cũng bao gồm các nhóm chat, email, mạng xã hội,....) và điện thoại (các công nghệ Bluetooth, 3G, SMS, MMS,...). Các hoạt động tội phạm công nghệ cao ngày nay đều là những mối đe dọa tới an ninh và nền kinh tế của quốc gia. Những vấn đề xoay quanh tội phạm công nghệ cao thường bao gồm các hoạt động bất hợp pháp như: chiếm dụng và sử dụng trái phép tài nguyên máy tính (hacking), vi phạm bản quyền, các chương trình giám sát bất hợp pháp, tống tiền và ấu dâm. Ở những mức độ trầm trọng hơn, các hoạt động tội phạm công nghệ cao còn nhắm đến việc phá hoại các hệ thống máy tính bằng cách phát tán các mã độc, ăn cắp các thông tin về thẻ tín dụng, tài khoản ngân hàng của nạn nhân, lấy cắp các thông tin tình báo, bí mật quốc gia, mua bán trái phép vũ khí, ma túy, nô lệ tình dục. Các chính phủ ở các quốc gia ngày nay và cả những tổ chức phi chính phủ đều có những hoạt động dính líu đến tội phạm công nghệ như các hoạt động gián điệp mạng. Do ảnh hưởng của các hoạt động tội phạm công nghệ cao xuyên biên gioi có thể làm ảnh hưởng tới nhiều quốc gia, nguy cơ của những cuộc chiến tranh trên không gian mạng giữa các nước là điều không thể tránh khỏi.

Ở thời đại bùng nổ Internet với nhiều mối đe dọa mới, cơ quan an ninh của mỗi quốc gia đều có những lực lượng phòng chống tội phạm công nghệ cao. Tháng 8-2010, chính phủ Anh có một động thái khiến cả thế giới giật mình cảnh tỉnh, khi xếp tội phạm trên không gian ảo vào nhóm những nguy cơ đe dọa an ninh lớn nhất cho đất nước, ngang hàng với tấn công khủng bố, vũ khí hóa học và thảm họa hạt nhân. Năm 2013, một nhân viên của CIA là Edward Snowden đã tiết lộ với thế giới về Chương trình do thám bí mật của Chính phủ Hoa Kỳ; vụ việc này đã làm dấy lên những tranh cãi về vai trò của chính phủ trong các hoat động gián điệp mạng bất hợp pháp cũng như tính hiệu quả và sự vi phạm nhân quyền của những việc làm này.

Phân loại
Tội phạm máy tính bao gồm một loạt các hoạt động sau:

Gian lận và tội phạm tài chính
Lừa đảo máy tính là bất kỳ trình bày sai lạc không trung thực dữ kiện để kẻ khác làm hoặc không làm điều gì đó gây nên thiệt hại. Trong bối cảnh này, việc gian lận sẽ đạt được một lợi ích bằng cách:
 Thay đổi một cách trái phép. Điều này đòi hỏi một ít chuyên môn kỹ thuật và là hình thức phổ biến của hành vi trộm cắp của nhân viên thay đổi các dữ liệu trước khi nhập dữ liệu sai, hoặc bằng cách đưa vào các chỉ dẫn trái phép hoặc sử dụng các quá trình trái phép;
 Thay đổi, hủy diệt, ngăn chặn, hoặc ăn cắp kết quả, thường là để che giấu các giao dịch trái phép. Việc này rất khó phát hiện;
 Thay đổi hoặc xóa dữ liệu lưu trữ;

Các hình thức gian lận khác có thể được gây ra khi sử dụng các hệ thống máy tính, bao gồm gian lận ngân hàng, ăn cắp dữ liệu thẻ tín dụng, đánh cắp nhận dạng, tống tiền, và đánh cắp thông tin mật.

Một loạt các vụ lừa đảo internet có thể xảy ra dựa vào tấn công giả mạo (phishing) và dụ dỗ tiết lộ dữ liệu (tấn công phi kỹ thuật), nhắm vào người tiêu dùng và các doanh nghiệp.

Có tổ chức

Khác với những hacker trước đây chỉ tạo ra các scandal để đánh bóng tên tuổi, giới hacker mũ đen ngày nay có mục đích hẳn hoi (thường là tiền) và còn biết liên kết lại để tạo thành những mạng lưới tội phạm toàn cầu.
"Đối tượng chuyên tấn công vào các hệ thống mạng máy tính đã có một sự thay đổi rất rõ rệt. Thay vào vị trí của những kẻ hacker thích tô bóng mình là những kẻ chỉ biết đến tiền," theo Christopher Painter – từng là Vụ phó vụ tội phạm mạng và các vấn đề sở hữu trí tuệ của Bộ tư pháp Hoa Kỳ. "Bây giờ chúng ta không còn thấy những hacker ‘đơn thương độc mã’ nữa mà thay vào đó là những nhóm tội phạm có tổ chức với mục tiêu tấn công được định nghĩa rõ ràng hơn", ông Painter nhấn mạnh. Điển hình là các nhóm tội phạm chuyên ăn cắp thông tin cá nhân, thẻ tín dụng và những kẻ xây dựng hệ thống mạng botnet. Theo ước tính của FBI (Cục điều tra liên bang Hoa Kỳ) năm 2006, tội phạm trên không gian ảo gây thiệt hại cho ngành công nghiệp công nghệ thông tin nước này vào khoảng 400 tỷ USD.
Điều tương tự cũng được phản ảnh trong một báo cáo hồi tháng 9-2010 của Microsoft, trong đó nhà khổng lồ phần mềm cho biết hacker hiện nay chủ yếu có động cơ tài chính và ít hoạt động đơn lẻ. Trái lại, hoạt động tội phạm không gian ảo đã phát triển đến mức chuyên môn hóa, thường gồm các khâu riêng biệt: Viết mã độc – Phát tán mã độc – Thu thập lợi ích – Tái phân phối. Chẳng hạn, một người phát triển mã độc không tự thực hiện tấn công mà sẽ hợp tác với các tội phạm hoạt động trực tuyến trong xã hội đen để mua bán các bộ kit mã độc và công cụ truy cập mạng botnet. Sau khi đã thiết lập được mạng botnet, bọn xã hội đen sẽ thuê người rút tiền từ tài khoản các nạn nhân sau đó tập hợp lại và chuyển tiền vào tài khoản của chúng.

Ngày một tinh vi

Báo cáo của Microsoft cũng cho thấy tội phạm mạng ngày càng trở nên tinh vi hơn khi thực hiện việc mô hình hóa hoạt động của chúng dưới dạng các quy trình nghiệp vụ phổ biến để lừa người sử dụng nhằm đánh cắp và gian lận các thông tin quan trọng. Chẳng hạn ứng dụng lừa đảo mang tên "419" gia tăng đáng kể trong email và các phần mềm độc hại, đội lốt là một ứng dụng bảo mật hợp pháp nhằm đánh lừa người sử dụng vẫn tiếp tục là một vấn đề đối với người tiêu dùng.
Không chỉ nguy hiểm với người dùng máy vi tính cá nhân, cùng với sự phổ biến các dòng điện thoại thông minh, tội phạm ảo đang chuyển mạnh hướng tấn công sang điện thoại di động truy cập Internet. Một trong những lý do cho xu hướng này là người dùng điện thoại không chú ý bảo mật cho "dế yêu" của họ như đối với máy tính. "Những chiếc điện thoại hiện đại thực chất là 1 máy vi tính, nhưng chúng ta vẫn xem nó là chiếc điện thoại", Giám đốc Unisys New Zealand Brett Hodgson nói. Nghiên cứu của Unisys cho biết có đến 60% người dùng điện thoại không sử dụng những biện pháp bảo mật cơ bản nhất là cài password hoặc mã PIN. Theo công ty nghiên cứu IDC, khi tải về ứng dụng hình nền cho điện thoại Android, iPhone, BlackBerry và Windows Mobile, người dùng có thể bị thu thập số điện thoại và hộp thư thoại cùng với dữ liệu có thể được sử dụng để dò ra vị trí của người dùng. Trong một cuộc tấn công nguy hại hơn, một kẻ lừa đảo đã mở ra cách kích hoạt các cuộc gọi chi phí lớn từ điện thoại thông minh Windows bị nhiễm chương trình độc. Các điện thoại thông minh bị lây nhiễm tự động mở những cuộc gọi đắt tiền tới những vị trí ở rất xa, như Somali. Kẻ lừa đảo đã sử dụng một hệ thống để thu gom phần lớn cước phí cho cuộc gọi.

Hàng ảo, tiền thật

Một xu hướng khá mới mẻ là bọn tội phạm trên mạng nay không chỉ nhắm đến các tài khoản tín dụng để ăn cắp tiền thật, mà còn nhắm đến các loại hàng hóa ảo như những món vũ khí và trang bị trong các game nổi tiếng như Second Life và World of Warcraft. Theo công ty Piper Jaffray & Co, doanh số hàng hóa ảo trong trò chơi điện tử và mạng xã hội trên thế giới đạt 2,2 tỷ USD trong năm 2009 và dự kiến tăng lên 6 tỷ USD trong năm 2013. Đó là chưa kể các loại hàng kỹ thuật số khác như nhạc và phim từ cửa hàng iTunes của Apple, có doanh thu hàng tỷ USD. Hãng CyberSource cho biết những người kinh doanh hàng hóa số đã mất 1,9% doanh thu về tay bọn tội phạm trong năm 2009, so với mức 1,1% mà các công ty bán hàng thông thường trên mạng gặp phải trong cùng kỳ. Dù vậy, việc đối phó với nạn gian lận nhằm vào hàng hóa ảo là thách thức không nhỏ đối với doanh nghiệp. Chẳng hạn như một thương nhân bán sách hoặc máy tính trực tuyến thường mất nhiều giờ (trong một số trường hợp là nhiều ngày) để kiểm tra đơn đặt hàng trực tuyến bằng tay nếu nghi ngờ có gian lận. Tuy nhiên, người bán hàng hóa số thường không có nhiều thông tin hoặc thời gian để đưa ra quyết định kiểm tra như trên vì khách hàng thường mong giao dịch diễn ra tức thì, chẳng hạn như việc tải tập tin nhạc hoặc phim. Ngoài ra, hàng hóa số không có địa chỉ gửi hàng.

Bản đồ tội phạm ảo

Theo một báo cáo của Symantec, tính đến cuối năm 2006, Trung Quốc là "nhà" của bộ sưu tập các loại máy tính lây nhiễm phần mềm độc hại (malware) lớn nhất của thế giới. Trong khi đó, nghiên cứu của công ty an ninh Sophos vào tháng 4-2007 cho biết Trung Quốc đã vượt qua Hoa Kỳ trở thành nước có số lượng website bí mật cài đặt chương trình mã độc lên máy tính để ăn cắp thông tin cá nhân hoặc phát tán thư rác nhiều nhất thế giới.
Theo phân tích ngôn ngữ tại khoảng 19.000 máy tính vào cuối năm 2006, người Hoa Kỳ và những người nói tiếng Anh không phải tiếng Anh-Anh (chẳng hạn Anh-Hoa Kỳ, Anh-Australia,...) vẫn là những nơi sản sinh nhiều phần mềm độc nhất, chiếm 1/3 tổng phần mềm độc trên thế giới. "Ngôn ngữ tội phạm" thứ hai là Trung Quốc, chiếm 30%, tiếp theo là Brazil 14,2%, Nga đứng thứ 4 với 4,1%.

Một số vụ tội phạm mạng điển hình

Hacker của thế kỷ

Ngày 25-3-2010, tòa án New Jersey, Hoa Kỳ đã tuyên án 20 năm tù giam đối với Albert Gonzalez, kẻ được mệnh danh là "hacker của thế kỷ 21", vì phạm tội đánh cắp dữ liệu của 170 triệu thẻ tín dụng trong khoảng thời gian từ năm 2005 đến năm 2007. Đây là một vụ án lớn nhất trong lịch sử tội phạm cùng loại, gây chấn động dư luận Hoa Kỳ lẫn toàn thế giới do mức độ thiệt hại nặng nề.
Albert Gonzalez là một người Hoa Kỳ gốc Cuba, sống tại Miami, bang Florida. Sau nhiều lần dính líu đến hacker, Gonzalez được FBI tuyển làm "gián điệp" để truy tìm những tay hacker đen khác với mức lương 75.000 USD/năm. Tuy nhiên, Gonzalez đã qui tụ các hacker để thực hiệm âm mưu xâm nhập và đánh cắp dữ liệu của khách hàng thuộc các dịch vụ buôn bán lẻ. Nạn nhân đầu tiên của Gonzalez và đồng bọn chính là Tập đoàn TJX Companies, chủ sở hữu của một trong những mạng lưới cửa hàng thời trang T.J.Maxx lớn nhất tại Mỹ. Chỉ trong vòng nửa năm xâm nhập được vào mạng của công ty này, nhóm của Gonzalez đã đánh cắp được hơn 40 triệu số thẻ tín dụng và hồ sơ cá nhân của các chủ sở hữu. Ngoài ra, từ tháng 7-2005 Gonzalez cùng đồng bọn đánh cắp hàng loạt dữ liệu thẻ tín dụng của những khách hàng sử dụng hệ thống trả tiền lớn nhất Hoa Kỳ "Heartland Payment System", hệ thống thương mại "Hannaford Bros", hệ thống máy rút tiền tự động của cửa hàng bán lẻ "7- Eleven" và hệ thống thương nghiệp ngành giải trí, nhà hàng "Dave & Buster’s". Tính đến tháng 5-2008, nhóm tội phạm của Albert Gonzalez đã đánh cắp khoảng 170 triệu thẻ tín dụng.
Ngày 7-5-2008, Gonzalez cùng 10 tòng phạm bị bắt giữ trong khuôn khổ một chiến dịch đặc biệt của FBI. Trong quá trình điều tra, FBI tìm thấy 500.000 USD cùng những đồ trang sức và quý kim đắt tiền tại căn nhà riêng của Gonzalez. Đồng thời, sau khi lục soát căn nhà của cha mẹ hắn, nhà chức trách cũng phát hiện được 1 triệu USD tiền mặt chôn ở phía sân sau.

Zeus – điển hình tội phạm có tổ chức

Cuối tháng 9-2010, 48 người ở Hoa Kỳ và Anh đã bị bắt vì liên quan đến những vụ tấn công được biết đến với loại trojan mang tên Zeus mà họ dùng để ăn cắp hơn 70 triệu USD từ các ngân hàng khắp thế giới.
Điều đáng chú ý trong vụ án này là bọn tội phạm không gian ảo cũng biết "thuê ngoài" giống như các công ty đa quốc gia. Đầu tiên, chúng thuê 1 nhóm 5 người ở Ukraina phát triển loại trojan Zeus vào năm 2007. Với loại trojan này, bọn tội phạm thu thập được những thông tin tài chính cá nhân của các nạn nhân như tài khoản ngân hàng, thẻ tín dụng... và dùng chúng để chuyển hàng chục triệu USD sang Đông Âu. Để tránh những nguy cơ do chuyển tiền trực tiếp, băng tội phạm đã dùng những "money mule" (con la chở tiền) để mở các tài khoản ở Hoa Kỳ. Các "mule" này thường xuyên vào Hoa Kỳ theo visa sinh viên, sau đó mở tài khoản dưới tên giả. "Khi các tài khoản dưới tên giả được mở ở Hoa Kỳ và nhận các khoản tiền đánh cắp từ các tài khoản bị virus tấn công, các "mule" được hướng dẫn chuyển tiền vào các tài khoản khác, hầu hết ở nước ngoài, hoặc "mule" sẽ rút tiền mặt và chuyển lậu ra khỏi Hoa Kỳ", thông báo từ văn phòng Bộ Tư pháp Hoa Kỳ viết. Như vậy, băng tội phạm này chỉ cần ngồi không hưởng lợi. Nhưng vụ án cũng cho thấy sự tổ chức chặt chẽ của thế giới tội phạm không gian ảo, bao gồm tổ chức viết mã độc, tổ chức phát tán và tổ chức xây dựng mạng lưới "money mule". Vụ án được phát hiện sau khi một công ty ở Omaha, bang Nebraska xử lý các giao dịch ngân hàng và phát hiện những vụ chuyển tiền bất thường đến 46 ngân hàng khác nhau. Hiện vụ án vẫn đang trong quá trình điều tra và chưa có kết luận cuối cùng.

Stuxnet – Nguy cơ chiến tranh ảo

Bị phát hiện lần đầu tiên bởi VirusBlokAda, một công ty an ninh mạng ít tên tuổi có trụ sở tại Belarus vào tháng 6-2010, "sâu" Stuxnet ngay lập tức khiến giới an ninh mạng lo ngại vì nó được thiết kế không phải để ăn cắp tiền, gửi thư rác hay lấy dữ liệu cá nhân mà để phá hoại nhà máy, hệ thống công nghiệp.
Nhiều nhà nghiên cứu bảo mật cho Stuxnet là malware tinh vi chưa từng thấy vì nó là sâu duy nhất khai thác cùng lúc 4 lỗ hổng zero-day của hệ điều hành windows. Giới phân tích cho rằng Stuxnet chúng được xây dựng theo hình thức "groundbreaking", tức bởi một nhóm có tiềm lực về tài chính, quyền lực mà đứng đằng sau có thể là một chính phủ. Symantec ước tính phải 10 chuyên gia làm việc liên tục trong 6 tháng mới có thể "sản xuất" ra được một sâu chuyên nghiệp như Stuxnet. Giám đốc điều hành Microsoft, cảnh báo sâu Stuxnet có thể gây hại cho sự phát triển của nền kinh tế thế giới, còn Bộ ngoại giao Iran nghi ngờ chính phủ của một quốc gia phương Tây đã phát tán sâu này để phá hoại chương trình hạt nhân của họ. Các chuyên gia của hãng bảo mật Kaspersky Lab cũng gọi Stuxnet là sự khởi đầu thời đại mới của chiến tranh không gian mạng. Cho đến nay, Iran là nơi bị lây nhiễm sâu Stuxnet nặng nề nhất, chiếm 60% toàn cầu với trên 30.000 địa chỉ IP bị lây nhiễm. Việc lây nhiễm Stuxnet đã khiến nhà máy hạt nhân của Iran ở Bushehr phải hoãn ngày khởi động. Trong một số báo hồi tháng 9, tờ Guardian của Anh nhận định rất có thể cha đẻ của Stuxnet là chính phủ Israel, nước luôn phản ứng gay gắt với chương trình hạt nhân của Iran. Không như những virus khác được viết chỉ để khai thác thông tin trên máy tính, sâu Stuxnet "độc hại một cách không bình thường" vì là phần mềm đầu tiên được lập trình với mục đích kiểm soát các hệ thống liên quan đến các công trình quan trọng của ngành công nghiệp. Stuxnet có khả năng viết lại các PLC (hệ thống điều khiển logic chương trình) và được thiết kế đặc biệt để tấn công các SCADA (những hệ thống kiểm soát công nghiệp quy mô lớn).

Tham khảo

Khoa học xã hội
Tội phạm học
Công nghệ thông tin
Hacker


title: Lavrinhas

text:
Lavrinhas là một đô thị ở bang São Paulo của Brasil, trong tiểu vùng Guaratinguetá.

Địa lý

Đô thị này nằm ở vĩ độ 22º34'15" độ vĩ nam và kinh độ 44º54'08" độ vĩ tây, trên khu vực có độ cao 508 m. Dân số năm 2004 ước tính là 6.692 người.
Đô thị này có diện tích 166,9 km². A Mật độ dân số é de 39,98 hab/km².

Các đô thị giáp ranh gồm Passa-Quatro (MG) về phía bắc, Queluz về phía đông, Silveiras về phía đông nam và Cruzeiro về phía tây.

Thông tin nhân khẩu

Dữ liệu dân số theo điều tra dân số năm 2000

Tổng dân số: 6.008
Dân số thành thị: 5.307
Dân số nông thôn: 701
 Nam giới: 3.065
 Nữ giới: 2.943
Mật độ dân số (người/km²): 36,00

Tỷ lệ tử vong trẻ sơ sinh dưới 1 tuổi (trên một triệu người): 14,38

Tuổi thọ bình quân (tuổi): 72,03

Tỷ lệ sinh (số trẻ trên mỗi bà mẹ): 2,61

Tỷ lệ biết đọc biết viết: 89,84%

Chỉ số phát triển con người (HDI-M): 0,768
 Chỉ số phát triển con người - Thu nhập: 0,648
 Chỉ số phát triển con người - Tuổi thọ: 0,784
 Chỉ số phát triển con người - Giáo dục: 0,872
(Nguồn: IPEADATA)

Liên kết ngoài
 Trang mạng của đô thị

Tham khảo

Đô thị bang São Paulo


title: Binika

text:
Binika là một thị xã và là nơi đặt ủy ban khu vực quy hoạch (notified area committee) của quận Sonapur thuộc bang Orissa, Ấn Độ.

Địa lý
Binika có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 122 mét (400 foot).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Binika có dân số 14.537 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Binika có tỷ lệ 63% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 75%, và tỷ lệ cho phái nữ là 50%. Tại Binika, 13% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Orissa


title: Agrypnus akidiformis

text:
Agrypnus akidiformis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1857.

Chú thích

Tham khảo

Agrypnus


title: Pterostemonaceae

text:
Pterostemonaceae là một họ thực vật hạt kín chứa các loài cây bụi bản địa México. Một vài hệ thống phân loại cũ còn đặt các chi thuộc họ này vào trong họ Grossulariaceae. Hệ thống APG III năm 2009 không công nhận họ này mà gộp nó trong họ Iteaceae.

Các chi
Họ này khi được công nhận thì bao gồm 1 chi và khoảng 2-3 loài còn sinh tồn.
 Pterostemon: 2-3 loài tại Mexico. Cây bụi. Hoa lưỡng tính. Lá đơn, mọc so le. Quả nang, nứt khi chín, chứa vài hạt. Hạt không có nội nhũ.

Ghi chú

Thực vật México


title: Bulbophyllum thrixspermiflorum

text:
Bulbophyllum thrixspermiflorum là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

thrixspermiflorum]]

T


title: Prionolabis carbonis

text:
Prionolabis carbonis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

<references>

Liên kết ngoài

Prionolabis
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: George P. Shultz

text:
George Pratt Shultz (13 tháng 12 năm 1920 – 6 tháng 2 năm 2021) làm Bộ trưởng Lao động Hoa Kỳ từ năm 1969 đến năm 1970, và làm Bộ trưởng Tài chính từ năm 1972 đến năm 1974, và Bộ trưởng Ngoại giao Hoa Kỳ từ năm 1982 đến năm 1989.

Tiểu sử
George Shultz sinh tại Thành phố New York. Năm 1938, Shultz tốt nghiệp Trường Loomis Chaffee ở Windsor, Connecticut, sau đó ông nhận bằng Cử nhân kinh tế học tại Đại học Princeton năm 1942. Cùng năm đó, ông gia nhập U.S. Marine Corps và phục vụ cho đến năm 1945, lên đến chức thuyền trưởng. Năm 1949, Shultz giành được bằng tiến sĩ ở Học viện Công nghệ Massachusetts với chuyên ngành kinh tế học công nghiệp.

Trong khi đang phục vụ hải quân ở Hawaii, ông đã gặp người mà sau này là vợ mình là một đại úy y tá Helena Maria "Obie" O'Brien (1915-1995). Họ đã có với nhau 5 mặt con. Năm 1997, sau cái chết của Helena, ông đã cưới Charlotte Mailliard Swig, một người giao thiệp xã hội nổi bật ở San Francisco. Cuộc hôn phối của họ được gọi là "Đám cưới vùng vịnh San Francisco trong năm" và họ vẫn là một cặp có quyền lực ở San Francisco.

Ông đã dạy ở cả Khoa Kinh tế của MIT và Trường quản lý MIT Sloan từ năm 1948 đến năm 1957, và vắng mặt năm 1955 để phục vụ trong Hội đồng cố vấn kinh tế của tổng thống Dwight Eisenhower với chức danh là chuyên gia cố vấn kinh tế cao cấp.

Năm 1957, Shultz gia nhập Graduate School of Business của Đại học Chicago với vai trò là một giáo sư về quan hệ công nghiệp. Sau đó ông làm hiệu trưởng năm 1962.

Shultz đã làm bộ trưởng lao động dưới trào tổng thống Richard Nixon từ năm 1969 đến năm 1970, sau đó là chức giám đốc của Văn phòng quản lý và ngân sách Hoa Kỳ. Sau đó ông làm Bộ trưởng Bộ tài chính Hoa Kỳ từ tháng 5 năm 1972 đến tháng 5 năm 1974. Chính trong thời gian này Shultz và Paul Volcker và Arthur Burns đã ủng hộ quyết định của chính quyền Nixon chấm dứt chế độ kim bản vị và Hệ thống Bretton Woods.

Ông qua đời vào ngày 6 tháng 2 năm 2021.

Tham khảo

Ngoại trưởng Hoa Kỳ
Sinh năm 1920
Nhân vật còn sống
Cựu sinh viên Viện Công nghệ Massachusetts
Cựu sinh viên Đại học Princeton
Giáo sư Viện Công nghệ Massachusetts
Người đoạt Huy chương Tự do Tổng thống
Bộ trưởng Ngân khố Hoa Kỳ
Người Mỹ gốc Đức
Quân nhân Hoa Kỳ trong Thế chiến thứ hai
Doanh nhân từ San Francisco
Chính khách từ San Francisco
Chính khách Mỹ thế kỷ 20


title: Euprotomus

text:
Euprotomus là một chi ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Strombidae, họ ốc nhảy.

Các loài
Các loài thuộc chi Euprotomus bao gồm:

 Euprotomus aurora Kronenberg, 2002
 Euprotomus bullata (Röding, 1798)

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài

Họ Ốc nhảy


title: Cù lao Chàm

text:
Cù lao Chàm là một cụm đảo thuộc xã đảo Tân Hiệp, thành phố Hội An, tỉnh Quảng Nam, Việt Nam.

Địa hình
Cù lao Chàm nằm cách bờ biển Cửa Đại 18km và đã được UNESCO công nhận là khu dự trữ sinh quyển thế giới.

Cù lao Chàm bao gồm 8 đảo (hòn): Hòn Lao (còn gọi là hòn Cù Lao, lớn nhất), Hòn Khô Mẹ, Hòn Khô Con, Hòn Lá, Hòn Dài, Hòn Mồ, Hòn Tai, Hòn Ông. Dân số trên các hòn đảo này gồm khoảng 3.000 người.

Đảo Hòn Lao (cũng gọi là Cù Lao Chàm) có diện tích lớn nhất (13,82 km²) và đỉnh cao nhất (517m). Tính phân bậc địa hình khá rõ, nhất là trên sườn TN của đảo, với các bậc: 10-20m; 20-30m; 40-60m; 80-120m; 180-220m; 300-350m; 400-500m. Các bề mặt cao trên 80m được xác định là các mặt san bằng, có tuổi từ Miocen muộn đến Pleistocen, bản chất là các pedimen và pediplen. Đặc điểm nổi bật của địa hình Cù Lao Chàm là tính bất đối xứng: đảo định hướng TB-ĐN với sườn ĐB hẹp và dốc đứng, sườn TN rộng và thoải hơn. Từ đó tạo ra sự phân dị rõ rệt của các quá trình tạo bờ biển. Bờ ĐB là các vách đứng trơ đá gốc, cao đến 100m, đang chịu công phá mãnh liệt của biển, với quá trình đổ lở khối tảng lớn, thuộc bờ mài mòn phá hủy trọng lực. Còn bờ TN gồm các đoạn cong lõm xen các mỏm nhô tạo các vụng nhỏ, với tích tụ cát lấp đầy đáy lõm, thuộc bờ tích tụ-mài mòn.

Địa chất
Cụm đảo Cù Lao Chàm là phần kéo dài và thấp dần về phía ĐN của khối đá granit Bạch Mã - Hải Vân - Sơn Trà của phức hệ Hải Vân, tuổi Trias sớm, đặc trưng cho giai đoạn xâm nhập granit đồng va chạm nguồn gốc vỏ gồm hai pha xâm nhập và pha đá mạch., chủ yếu gồm các đá granit biotit, granit hai mica, ít granodiorit biotit có muscovit; cũng gặp các khoáng vật cao nhôm như cordierit, sillimanit, granat. Các đá tại phần rìa khối bị biến dạng với các khoáng vật thường được sắp xếp theo phương TB-ĐN, trùng với phương biến dạng của dải Trường Sơn. Đá có kiến trúc hạt trung đến thô, có nơi gặp kiến trúc dạng porphyr với ban tinh felspat. Ngoài ra, trên đảo còn gặp các khối sót thể tù lộ ra của các đá biến chất sau hàng nhiều triệu năm bóc mòn, mà chính các đá này đã bị khối granit xuyên qua và cuốn theo: đó là các đá phiến gneis, đá phiến biotit, granitogneis…. Các mỏm đá sót này lộ ra trên bãi biển ở Bãi Bìm, Bãi Hương với nhiều vân hoa độc đáo, được tạo nên bởi quá trình biến chất nhiệt, là dấu ấn đặc biệt quan trọng để nhận biết về lịch sử hình thành của dải đất trên thềm lục địa này. Các trầm tích Đệ Tứ tuy phát triển hạn chế, nhưng cũng khá đa dạng về nguồn gốc, bao gồm các thành tạo sườn tích, lở tích, lũ tích, aluvi và biển, có tuổi từ Pleistocen giữa đến hiện đại. Trầm tích bao gồm chủ yếu là cát, sạn sỏi thạch anh, các mảnh vụn san hô, vỏ sò ốc và cuội đá granit kích thước rất khác nhau.

Cù lao Chàm là một di tích văn hoá lịch sử gắn với sự hình thành và phát triển của đô thị thương cảng Hội An. Bản đồ Tây-phương xưa thường ghi Cù lao Chàm với tên "Champello" lấy từ tiếng Nam-Ấn (Autronesian) "Pulau Champa". Cù lao Chàm còn có các tên gọi khác như   Chiêm Dự (thời vua Tự Đức), Puliciam, Chiêm Bất Lao, Tiên Bích La. Tại đây còn nhiều di tích thuộc các nền văn hóa Sa Huỳnh, Chăm Pa, Đại Việt, với các công trình kiến trúc cổ của người Chăm và người Việt có niên đại vài trăm năm.

Đây còn là một địa điểm du lịch có khí hậu quanh năm mát mẻ, hệ động thực vật phong phú, đặc biệt là nguồn hải sản và nguồn tài nguyên yến sào. Các rạn san hô ở khu vực biển cù lao Chàm cũng được các nhà khoa học đánh giá cao và đưa vào danh sách bảo vệ.

Tháng 10 năm 2003, Khu Bảo tồn thiên nhiên Cù Lao Chàm được thành lập để giữ gìn sinh vật hoang dã trên đảo, là một trong 15 khu Bảo tồn biển của Việt Nam vào thời điểm năm 2007.

Ngày 29 tháng 5 năm 2009, với hệ động thực vật phong phú và những di tích lịch sử hàng trăm năm trước, Cù Lao Chàm được UNESCO công nhận là Khu dự trữ sinh quyển thế giới trong phiên họp thứ 21 của Ủy ban Điều phối quốc tế chương trình con người và sinh quyển diễn ra tại đảo Jeju (Hàn Quốc).

Hình ảnh

Chú thích

Liên kết ngoài

Cù Lao Chàm trở thành Khu dự trữ sinh quyển thế giới
Thăm khu bảo tồn sinh quyển thế giới Cù Lao Chàm
Cù lao Chàm giữ đảo xanh, biển sạch đón du khách
Sơn Trà Travel - công ty tổ chức tour chuyên nghiệp tại miền Trung

Đảo Việt Nam
Hội An
Khu dự trữ sinh quyển Việt Nam
Cù lao
Chàm


title: Barbarin

text:
Barbarin là một đô thị trong tỉnh và cộng đồng tự trị Navarre, Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 8,44 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2007 là 82 người.

Đô thị này nằm ở độ cao 605 m trên mực nước biển, cách tỉnh lỵ 50 km.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 BARBARIN in the Bernardo Estornés Lasa - Auñamendi Encyclopedia (Euskomedia Fundazioa)

Đô thị ở Navarre


title: Bois-le-Roi, Eure

text:
Bois-le-Roi là một xã thuộc tỉnh Eure trong vùng Normandie miền bắc nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Eure

Tham khảo

Boisleroi

pms:Bois-le-Roi


title: (175819) 1999 TN18

text:
{{DISPLAYTITLE:(175819) 1999 TN18}}

(175819) 1999 TN18 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 14 tháng 10 năm 1999.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 175001–176000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1999
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Andrena labergei

text:
Andrena labergei là một loài Hymenoptera trong họ Andrenidae. Loài này được Ribble mô tả khoa học năm 1968.

Chú thích

Tham khảo

L
Động vật được mô tả năm 1968


title: Áp kế

text:
Áp kế, khí áp kế hoặc phong vũ biểu là thiết bị dùng để đo áp suất khí quyển, khi ở trên cao áp suất khí quyển thấp làm nước tăng và ngược lại. Nó có thể đo được áp suất gây ra bởi khí quyển bằng cách dùng nước, khí hoặc thủy ngân. Xu hướng thay đổi của áp suất có thể dự báo ngắn hạn trong dự báo thời tiết. Nhiều đo đạc của áp suất khí quyển được dùng trong phân tích thời tiết bề mặt để tìm ra các rãnh, vùng áp cao, vùng áp thấp,...

Lịch sử
Áp kế đầu tiên được vô tình tạo ra bởi Gasparo Berti, khoảng từ năm 1640 đến năm 1643 . Evangelista Torricelli, người được xem là đã phát minh ra áp kế, đã xây dựng áp kế thủy ngân đầu tiên vào năm 1643 . Nhà khoa học, triết gia người Pháp René Descartes mô tả cách thiết kế một thí nghiệm để xác định áp suất khí quyển từ năm 1631, nhưng không có bằng chứng là ông đã chế thạo được một áp kế hoạt động được vào lúc đó.

Vào ngày 27 tháng 7 năm 1630, Giovanni Battista Baliani đã viết một lá thư cho Galileo Galilei giải thích một thí nghiệm trong đó một ống siphon không hoạt động khi dẫn qua một quả đồi cao khoảng hai mươi mốt mét. Galileo đã trả lời với một lời giải thích về hiện tượng: ông đưa ra một giả thuyết là mực nước được kéo lên cao bởi lực hút của chân không, đến một độ cao nào đó thì lượng nước trở nên nhiều quá và lực kéo không còn giữ được, giống như sợ dây không thể treo được vật thể quá nặng. Đây là một cách giải thích theo thuyết thiên nhiên sợ chân không (horror vacui), được bắt nguồn từ thời Aristotle.

Ý kiến của Galileo lan tới Rome vào tháng 12 năm 1638 nhờ cuốn Discorsi. Raffaello Magiotti và Gasparo Berti cảm thấy hứng thú với những ý kiến này và quyết định tìm một cách hay hơn để tạo ra chân không mà không dùng ống siphon. Magiotti nghĩ ra một thí nghiệm trong khoảng từ năm 1639 tới 1641, và Berti (cùng với Magiotti, Athanasius Kircher và Niccolò Zucchi) thực hiện nó.

Các loại áp kế

Áp kế dùng nước

Khái niệm "giảm áp suất khí quyển dự báo thời tiết có bão" được phát minh bởi Lucien Vidie và là nền tảng cho thiết bị dự báo thời tiết đơn giản được gọi là phong vũ biểu hoặc "áp kế Goethe". Nó chứa bên trong một ống thủy tinh được hàn kín, đổ nước vào một nửa. Nó có một vòi hẹp nằm phía dưới mực nước và nhô cao lên hơn mặt nước, và không hàn lại. Khi áp suất khí quyển thấp hơn so với áp suất lúc hàn kín áp kế, mực nước sẽ dâng lên, và khi áp suất tăng, mực nước sẽ hạ xuống. Các biến thể của áp kế dạng này có thể tạo dễ dàng tại nhà.

Áp kế thủy ngân

Áp kế hộp

Máy ghi khí áp

Ứng dụng

Điều chỉnh kết quả

Nhiệt độ

Độ cao

Đọc thêm
 Middleton, W.E. Knowles. (1964). The history of the barometer. Baltimore: Johns Hopkins Press. New edition (2002), ISBN 0-8018-7154-9.

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Các kiểu thiết kế của áp kế
 Early use of barometers on surveys

Khí tượng học
Dụng cụ đo lường
Ứng dụng thủy tinh
Phát minh của Ý


title: Litobrenthia

text:
Litobrenthia là một chi bướm đêm thuộc họ Choreutidae.

Các loài
Litobrenthia angustipunctata Budashkin & Li, 2009
Litobrenthia carola (Meyrick, 1912)
Litobrenthia coronigera (Meyrick, 1918)
Litobrenthia cyanaula (Meyrick, 1912)
Litobrenthia grammodes Diakonoff, 1979
Litobrenthia japonica (Issiki, 1930)
Litobrenthia leptocosma (Meyrick, 1916)
Litobrenthia luminifera (Meyrick, 1912)
Litobrenthia stephanephora Diakonoff, 1979
Litobrenthia tetartodipla (Diakonoff, 1978)

Tham khảo

Liên kết ngoài
choreutidae.lifedesks.org

Choreutidae


title: Nghiền bi động năng cao

text:
Nghiền bi động năng cao hay Nghiền bi năng lượng cao (xuất phát từ tên gốc tiếng Anh là High-energy ball milling) là một kỹ thuật luyện kim bột cho phép tạo ra các bột vật liệu có kích thước vài chục nanomet bằng cách nghiền các vật liệu dựa trên sự va đập từ các bi thép cứng được quay trong buồng kín với tốc độ rất cao.

Nguyên lý kỹ thuật

Phương pháp nghiền bi động năng cao là kỹ thuật dựa trên việc nghiền các vật liệu nhờ sự va đập của các bi thép (không rỉ) với vật liệu khi được đặt vào buồng kín được quay ly tâm với tốc độ rất cao (có thể đạt 650 vòng/phút đến vài ngàn vòng phút). Buồng chứa vật liệu được bao kín, có thể hút chân không cao và nạp các khí hiếm tạo môi trường bảo vệ. Quá trình hợp kim hóa diễn ra nhờ sự va đập và nhào trộn khi buồng được quay với tốc độ cao. Nhờ quá trình này, có thể tạo ra phản ứng pha rắn tạo ra các hợp chất.

Ứng dụng

Chú thích

Tham khảo
Nguyên lý nghiền High-Energy Ball Milling  (Đại học Quốc tế Úc)

Vật lý chất rắn
Luyện kim


title: Le Chateley

text:
Le Chateley là một xã của tỉnh Jura, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền đông nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Jura

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Jura


title: Laccophilus quadrilineatus

text:
Laccophilus quadrilineatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Horn miêu tả khoa học năm 1871.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Laccophilus


title: Clistoronia formosa

text:
Clistoronia formosa là một loài Trichoptera trong họ Limnephilidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Tân bắc
Clistoronia


title: Cycloptilum

text:
Cycloptilum là một chi côn trùng thuộc họ Gryllidae. Chi này có các loài sau:
 Cycloptilum irregularis

Chú thích

Tham khảo

Họ Dế mèn


title: Bình phương

text:
Bình phương hay mũ 2 là phép toán áp dụng cho mọi số thực hoặc số phức. Bình phương của một số là tích của số đó với chính bản thân nó 2 lần. Một cách tổng quát, bình phương chính là lũy thừa bậc 2 của một số, và phép toán ngược với nó là phép khai căn bậc 2.

Bảng bình phương

Tính chất

Bình phương của số thực luôn là số ≥0. Bình phương của một số nguyên gọi là số chính phương.

Tính chất của số chính phương

 Số chính phương chỉ có thể tận cùng là: 0; 1; 4; 5; 6; 9. Số chính phương không thể tận cùng là: 2; 3; 7; 8.
 Một số chính phương có tận cùng là 5 thì chữ số hàng chục là 2. Một số chính phương có tận cùng là 6 thì chữ số hàng chục là lẻ.
 Chứng minh: Số chính phương  có tận cùng là 5 suy ra  có tận cùng là . Đặt . Ta có , có hai chữ số tận cùng là 25, do đó chữ số hàng chục là 2. Số chính phương  có tận cùng là 6 suy ra  có tận cùng là 4 hoặc 6. Xét  và . Do đó chữ số hàng chục là số lẻ.
 Khi phân tích một số chính phương ra thừa số nguyên tố thì các thừa số chỉ chứa số mũ chẵn.
 Số lượng các ước của một số chính phương là một số lẻ.
 N là số chính phương thì N chia hết cho một số nguyên tố khi và chỉ khi N chia hết cho bình phương của số nguyên tố đó (trừ trường hợp N=0; N=1).
 Tích của nhiều số chính phương là một số chính phương.
 Ví dụ: a2 × b2 × c2 = (a × b × c)2

Ký hiệu
Số mũ ² bên phải của số được bình phương.

Ví dụ
 Số thực:
22 = 2 × 2 = 4
152 = 15 × 15 = 225
(- 0,5)2 = 0,25

 Số phức:

Chú thích

Thư mục

 Phan Đức Chính, Tôn Thân, Vũ Hữu Bình, Phạm Gia Đức, Trần Luận, 2011, Toán 6 (tập một) (tái bản lần thứ chín), Nhà xuất bản giáo dục Việt Nam.

Đại số
Số học sơ cấp


title: (90995) 1998 AK

text:
(90995) 1998 AK là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Yoshisada Shimizu và Takeshi Urata ở Đài thiên văn Nachi-Katsuura ở Nachikatsuura, Wakayama, Nhật Bản, ngày 2 tháng 1 năm 1998.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 90001–91000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1998
Được phát hiện bởi Takeshi Urata
Được phát hiện bởi Yoshisada Shimizu
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Villaconejos de Trabaque

text:
Villaconejos de Trabaque là một đô thị ở tỉnh Cuenca, Castile-La Mancha, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số năm 2004 của Viện thống kê quốc gia Tây Ban Nha, đô thị này có dân số 484 người.

Tham khảo

Đô thị ở Cuenca


title: Fosciandora

text:
Fosciandora là một đô thị ở tỉnh Lucca trong vùng Tuscany, có cự ly khoảng 70 km về phía tây bắc của Florence và khoảng 30 km về phía bắc của Lucca. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 657 người và diện tích là 19,8 km².

Đô thị Fosciandora có các frazioni (đơn vị trực thuộc, chủ yếu là các làng) Ponte di Ceserana, Ceserana, La Villa, Lupinaia, Fosciandora, Migliano, Treppignana, và Riana.

Fosciandora giáp các đô thị: Barga, Castelnuovo di Garfagnana, Gallicano, Pieve Fosciana, Pievepelago.

Liên kết ngoài
The artist Keane spent 7 years painting landscapes around Fosciandora in the late 80's, early 90's

Biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Lucca