Giải Grammy cho Hợp tác giọng pop xuất sắc nhất là một hạng mục của giải Grammy dành cho phần hợp tác của nhiều nghệ sĩ trình diễn nhạc pop xuất sắc nhất. Những người thắng giải được Viện hàn lâm Ghi âm Nghệ thuật và Khoa học quốc gia Mỹ trao tặng, không dựa trên vị trí trên các bảng xếp hạng hay doanh số tiêu thụ.

Giải Grammy cho Hợp tác giọng pop xuất sắc nhất được trao tặng lần đầu cho Al Green và Lyle Lovett tại Giải Grammy lần thứ 37 (năm 1995) cho bài hát "Funny How Time Slips Away".

Danh sách nghệ sĩ thắng giải

Thập niên 2010
Grammy Awards of 2010
Jason Mraz & Colbie Caillat for "Lucky"
Rosanne Cash & Bruce Springsteen - "Sea of Heartbreak" -
Ciara & Justin Timberlake - "Love Sex Magic" -
Norah Jones & Willie Nelson - "Baby, It's Cold Outside"
Taylor Swift & Colbie Caillat - "Breathe"

Thập niên 2000

Grammy Awards of 2009
Robert Plant & Alison Krauss for "Rich Woman"
Alicia Keys & John Mayer - "Lesson Learned"
Madonna, Justin Timberlake & Timbaland - "4 Minutes"
Maroon 5 & Rihanna - "If I Never See Your Face Again"
Jordin Sparks & Chris Brown - "No Air"
Grammy Awards of 2008
Robert Plant & Alison Krauss for "Gone Gone Gone (Done Moved On)"
Beyoncé & Shakira - "Beautiful Liar"
Tony Bennett & Christina Aguilera - "Steppin' Out"
Gwen Stefani & Akon - "The Sweet Escape"
Timbaland, Nelly Furtado & Justin Timberlake - "Give It to Me"
Grammy Awards of 2007
Tony Bennett & Stevie Wonder for "For Once in My Life"
Shakira & Wyclef Jean - "Hips Don't Lie"
Mary J. Blige & U2 - "One"
Sheryl Crow & Sting - "Always On Your Side"
Nelly Furtado & Timbaland - "Promiscuous"
Grammy Awards of 2006
Gorillaz & De La Soul for "Feel Good Inc"
The Black Eyed Peas & Jack Johnson - "Gone Going"
Foo Fighters & Norah Jones - "Virginia Moon"
Herbie Hancock & Christina Aguilera - "A Song for You"
Stevie Wonder & India.Arie - "A Time to Love"
Grammy Awards of 2005
Ray Charles & Norah Jones cho "Here We Go Again"
Johnny Cash & Joe Strummer - "Redemption Song"
Ray Charles & Elton John - "Sorry Seems To Be The Hardest Word"
Paul McCartney & Eric Clapton - "Something"
Stevie Wonder & Take 6 - "Moon River"
Grammy Awards of 2004
Sting & Mary J. Blige for "Whenever I Say Your Name"
Christina Aguilera & Lil' Kim - "Can't Hold Us Down"
Tony Bennett & k.d. lang - "La Vie En Rose"
Bob Dylan & Mavis Staples - "Gonna Change My Way Of Thinking"
Pink & William Orbit - "Feel Good Time"
Grammy Awards of 2003
Santana & Michelle Branch for "The Game of Love"
Christina Aguilera & Redman - "Dirrty"
India.Arie & Stevie Wonder - "The Christmas Song"
Tony Bennett & k.d. lang - "What A Wonderful World"
Natalie Cole & Diana Krall - "Better Than Anything"
Sheryl Crow & Don Henley - "It's So Easy"
Grammy Awards of 2002
Christina Aguilera, Lil' Kim, Mya & Pink for "Lady Marmalade"
Christina Aguilera & Ricky Martin - "Nobody Wants to Be Lonely"
Tony Bennett & Billy Joel - "New York State Of Mind"
Brian McKnight & Justin Timberlake - "My Kind Of Girl"
Shaggy & Ricardo "RikRok" Ducent - "It Wasn't Me"
Grammy Awards of 2001
B. B. King & Dr. John for "Is You Is, or Is You Ain't (My Baby)"
Mariah Carey, 98 Degrees & Joe - "Thank God I Found You"
Sheryl Crow & Sarah McLachlan - "The Difficult Kind"
Celine Dion & Frank Sinatra - "All the Way"
Lauryn Hill & Bob Marley - "Turn Your Lights Down Low"
Grammy Awards of 2000
Rob Thomas & Santana for "Smooth"
Andrea Bocelli & Celine Dion - "The Prayer"
Whitney Houston & Mariah Carey - "When You Believe"
'N Sync & Gloria Estefan - "Music Of My Heart"
Santana & Dave Matthews - "Love Of My Life"

Thập niên 1990
Grammy Awards of 1999
Burt Bacharach & Elvis Costello for "I Still Have That Other Girl"
Babyface & Stevie Wonder - "How Come How Long"
Jackson Browne & Bonnie Raitt - "Kisses Sweeter than Wine"
R. Kelly & Celine Dion - "I'm Your Angel"
Van Morrison & The Chieftains - "Shenandoah"
Grammy Awards of 1998
John Lee Hooker & Van Morrison for "Don't Look Back"
Babyface & Stevie Wonder - "How Come How Long"
Tony Bennett & Billie Holiday - "God Bless the Child"
Barbra Streisand & Bryan Adams - "I Finally Found Someone"
Barbra Streisand & Celine Dion - "Tell Him"
Grammy Awards of 1997
Natalie Cole & Nat King Cole for "When I Fall in Love"
Burt Bacharach & Elvis Costello - "God Give Me Strength"
Brandy, Tamia, Gladys Knight & Chaka Khan - "Missing You"
Whitney Houston & CeCe Winans - "Count On Me"
Frank Sinatra & Luciano Pavarotti - "My Way"
Sting, John McLaughlin, Dominic Miller & Vinnie Colaiuta - "The Wind Cries Mary"
Grammy Awards of 1996
The Chieftains & Van Morrison for "Have I Told You Lately"
Jon B. & Babyface - "Someone To Love"
Anita Baker & James Ingram - "When You Love Someone"
Mariah Carey & Boyz II Men - "One Sweet Day"
Michael Jackson & Janet Jackson - "Scream"
Grammy Awards of 1995
Al Green & Lyle Lovett for "Funny How Time Slips Away"
Bryan Adams, Rod Stewart & Sting - "All for Love"
Tony Bennett & k.d. lang - "Moonglow"
John Mellencamp & Me'Shell NdegéOcello - "Wild Night"
Luther Vandross & Mariah Carey - "Endless Love"

Tham khảo

Giải Grammy hạng mục pop
Hạng mục giải Grammy


title: Trận Midway

text:
Trận Midway là một trận hải chiến quan trọng trong thế chiến thứ hai tại chiến trường Thái Bình Dương, diễn ra ngày từ ngày 4 tháng 6 – 7 tháng 6 năm 1942. Hai bên tham chiến là hạm đội Nhật Bản và hạm đội Thái Bình Dương của Mỹ với giao tranh giữa 4 tàu sân bay của Hạm đội Hàng không thứ Nhất và 3 tàu sân bay của Lực lượng tác chiến số 16 và 17. Chỉ một tháng sau trận chiến biển Coral quyết định, hải quân Hoa Kỳ đã đánh bại một cuộc tấn công nữa của Hải quân Nhật Bản tại đảo san hô Midway, đánh dấu bước ngoặt trong chiến tranh Thái Bình Dương (1937–1945). Về những hệ quả ngắn hạn và dài hạn mà nó đem lại, nó là một trong những trận chiến hải quân quan trọng nhất ở vùng Thái Bình Dương, và có lẽ trong cả Chiến tranh thế giới thứ hai.

Cuộc tấn công của Nhật vào Midway, cũng gồm một cuộc tấn công thứ hai nữa vào các cứ điểm tại quần đảo Aleut ở Alaska bởi một hạm đội nhỏ hơn, là một kế hoạch của Hải quân Đế quốc Nhật Bản để nhử hạm đội tàu sân bay Mỹ vào một cái bẫy, tiêu diệt một cách có hiệu quả hạm đội Thái Bình Dương Hoa Kỳ, và đảm bảo ưu thế hải quân của Nhật trên Thái Bình Dương ít nhất cho tới cuối năm 1943. Như vậy, việc chiếm Midway sẽ đẩy xa thêm vành đai bảo vệ ra khỏi hòn đảo Nhật Bản. Thành công của chiến dịch này được coi là bước chuẩn bị cho những chiến dịch kế tiếp ở Fiji và Samoa, cũng thúc đẩy chiến dịch đánh chiếm Hawaii. Nếu người Nhật thành công trong mục tiêu Midway, vùng phía đông bắc vành đai Thái Bình Dương sẽ là vùng không có nguy cơ đối với Hải quân Nhật Bản. Nhờ vậy, chiến dịch Midway, cũng như cuộc tấn công Trân Châu Cảng đã mở ra chiến tranh, không phải là một phần của chiến dịch chinh phục nước Mỹ mà là để chiếm lấy sức mạnh chiến lược ở Thái Bình Dương, để người Nhật có thể rảnh tay thành lập vùng bá chủ của họ, được gọi là khối Thịnh vượng chung Đại Đông Á. Trong những hoàn cảnh tốt nhất, họ hy vọng rằng người Mỹ sẽ bắt buộc phải tìm giải pháp đàm phán để chấm dứt Chiến tranh Thái Bình Dương.

Tuy nhiên, như những gì đã xảy ra, trận chiến là một thất bại nặng nề cho người Nhật. Với việc bẻ gãy cuộc tiến công của quân Nhật, Hoa Kỳ đã đạt được thắng lợi quan trọng cho cả cuộc chiến.

Hoàn cảnh chiến lược
Sau khi mở rộng chiến tranh ở Thái Bình Dương để bao trùm cả các tiền đồn của phương Tây, Đế quốc Nhật Bản đã nhanh chóng đạt được các mục tiêu chiến lược ban đầu, chiếm lấy Philippines, Malayasia, Singapore và đặc biệt là Đông Ấn thuộc Hà Lan (Indonesia ngày nay), nơi có nguồn tài nguyên dầu thiết yếu, vô cùng quan trọng với Nhật Bản. Vì vậy, kế hoạch sơ bộ cho giai đoạn hai của các chiến dịch, dự kiến sẽ được bắt đầu sớm nhất vào tháng 1 năm 1942.

Do những bất đồng đường lối giữa Lục quân Đế quốc (IJA) và Hải quân Đế quốc (IJN) cùng với những đấu đá nội bộ giữa Đại bản doanh Hải quân và hạm đội liên hợp của Đô đốc Yamamoto Isoroku, không có thêm chiến lược mới nào được xây dựng cho tới tháng 4 năm 1942. Đô đốc Yamamoto cuối cùng đã giành chiến thắng trong một cuộc đấu quan trường với lời đe dọa từ chức úp mở. Sau sự kiện này, kế hoạch cho khu vực Trung Thái Bình Dương của Yamamoto được thông qua. Mục tiêu chiến lược chủ yếu của Yamamoto là tiêu diệt lực lượng tàu sân bay Mỹ, thứ mà ông coi là mối đe dọa chính đối với toàn bộ chiến dịch Thái Bình Dương. Mối lo ngại của Yamamoto ngày càng gia tăng khi cuộc không kích Doolittle diễn ra vào ngày 18 tháng 4 năm 1942. Mười sáu máy bay ném bom B-25 Mitchell của Lực lượng Không quân Hoa Kỳ (USAAF), cất cánh từ USS Hornet, oanh tạc các mục tiêu ở Tokyo và một số thành phố khác của Nhật Bản. Cuộc không kích, dù không mang ý nghĩa quân sự đáng kể, nhưng lại là cú sốc lớn đối với người Nhật và phơi bày một lỗ hổng phòng thủ xung quanh các hòn đảo quê nhà của họ cũng như cho thấy lãnh thổ Nhật Bản mong manh như thế nào trước các máy bay ném bom của Hoa Kỳ.

Cuộc tấn công trên, cùng với nhiều đợt đánh nhanh rút gọn khác của các tàu sân bay Mỹ ở Thái Bình Dương, cho thấy chúng vẫn là một mối đe dọa mặc dù khó có nguy cơ leo thang chiến tranh toàn diện. Yamamoto lý luận rằng một cuộc không kích khác vào căn cứ hải quân chính của Hoa Kỳ tại Trân Châu Cảng sẽ khiến toàn bộ hạm đội Mỹ phải ra khơi chiến đấu, bao gồm cả các tàu sân bay. Tuy nhiên, khi xét tới sức mạnh không quân trên bộ của Mỹ ở quần đảo Hawaii, vốn đã được tăng cường kể từ sau cuộc tấn công vào ngày 7 tháng 12 năm ngoái, Yamoto đánh giá việc tấn công trực tiếp vào Trân Châu Cảng là quá rủi ro.

Thay vào đó, Yamamoto chọn Midway, một rạn san hô nhỏ ở cực tây bắc chuỗi đảo Hawaii, khoảng 1.300 dặm (1.100 hải lý; 2.100 km) từ Oahu. Vị trí địa lý này đồng nghĩa với việc Midway nằm ngoài tầm bắn hiệu quả của hầu hết các máy bay Mỹ đóng trên các hòn đảo chính ở Hawaii. Midway không quá quan trọng trong một kế hoạch lớn hơn phục vụ cho ý đồ của người Nhật, nhưng họ cảm thấy rằng người Mỹ sẽ coi Midway là một tiền đồn quan trọng của Trân Châu Cảng và do đó sẽ ra sức bảo vệ nơi này. Người Mỹ thực sự đánh giá Midway là một cứ điểm thiết yếu. Sau cuộc chiến, họ thành lập một căn cứ tàu ngầm ở Midway, cho phép các tàu ngầm từ Trân Châu Cảng có thể được tiếp nhiên liệu và tái cung cấp lương thực, mở rộng bán kính hoạt động của chúng thêm 1.200 dặm (1.900 km). Ngoài việc đóng vai trò như một căn cứ thủy phi cơ, các đường băng ở Midway còn là điểm tập kết tiền phương cho các cuộc tấn công vào đảo Wake của máy bay ném bom.

Kế hoạch

Đế quốc Nhật Bản

Tương tự như các kế hoạch hải quân của Nhật Bản trong Thế chiến thứ 2, kế hoạch đánh chiếm Midway (chiến dịch MI) của Yamamoto cực kỳ phức tạp. Nó đòi hỏi sự phối hợp cẩn thận và kịp thời của nhiều nhóm chiến đấu trên khắp hàng trăm dặm biển khơi. Mưu đồ của Yamamoto dựa trên những thông tin tình báo lạc quan cho rằng USS Enterprise và USS Hornet, cấu thành Đội đặc nhiệm 16, là hai tàu sân bay duy nhất mà Hạm đội Thái Bình Dương Hoa Kỳ sẵn có. Trong trận biển San Hô một tháng trước, USS Lexington bị đánh chìm còn USS Yorktown thì chịu thiệt hại nặng đến mức người Nhật tin rằng nó cũng đã nằm dưới đáy biển. Tuy nhiên, sau khi được sửa chữa vội vàng tại Trân Châu Cảng, Yorktown vẫn xuất kích, đóng một vai trò quan trọng trong việc phát hiện và phá hủy các tàu sân bay của Nhật Bản. Cuối cùng, phần lớn kế hoạch của Yamamoto, khớp với cảm giác chung của giới lãnh đạo Nhật vào thời điểm đó, dựa trên những đánh giá sai lầm về tinh thần của người Mỹ, vốn được cho là đã suy yếu kể từ chuỗi chiến thắng cùa người Nhật trong những tháng trước.

Yamamoto cảm thấy sẽ cần phải có một chút trí trá để lôi kéo hạm đội Hoa Kỳ vào một tình thế nguy hiểm chết người. Vì vậy, Yamamoto quyết định phân tán các lực lượng, để tất cả (đặc biệt là các thiết giáp hạm của ông) nằm ngoài tầm mắt của người Mỹ trước trận đánh. Một điểm quan trọng là các thiết giáp hạm hỗ trợ và tàu tuần dương của Yamamoto sẽ phải theo sau lực lượng tàu sân bay của Phó đô đốc Chuichi Nagumo cách khoảng vài trăm dặm. Họ dự định có mặt và tiêu diệt bất cứ phần tử nào của hạm đội Hoa Kỳ đến phòng thủ ở Midway, một khi các tàu sân bay của Nagumo đã làm chúng suy yếu, đủ cho một trận đấu hỏa lực giữa ban ngày. Chiến thuật trên là một học thuyết được áp dụng trong hầu hết các lực lượng hải quân lớn đương thời.

Không may cho người Nhật, vì nhấn mạnh tới yếu tố bí mật và việc phân chia lực lượng của họ đồng nghĩa với việc không một lực lượng nào trong hạm đội của họ có thể giúp đỡ được nhau. Ví dụ, Nagumo không có được khả năng trinh sát từ các máy bay trinh sát do các tàu tuần dương và thiết giáp hạm, cũng như thiếu yểm trợ phòng không từ các tàu chiến thuộc các thê đội phía sau (gồm hai tàu sân bay hạng nhẹ, năm thiết giáp hạm, bốn tàu tuần dương hạng nặng và hai tàu tuần dương hạng nhẹ), và nó đã dẫn tới sự chôn vùi lực lượng tàu sân bay của Nagumo trong cuộc chiến.

Kế hoạch của Yamamoto cũng xác nhận thông tin tình báo cho rằng chiếc USS Enterprise và USS Hornet, thuộc Lực lượng Đặc nhiệm 16 là những chiếc tàu duy nhất đang hoạt động thuộc các lực lượng Thái Bình Dương của Mỹ ở thời điểm đó. USS Lexington đã bị đánh chìm và USS Yorktown bị hư hỏng nặng (và họ tin rằng nó đã chìm) tại trận biển Coral chỉ một tháng trước, và người Nhật tin rằng chiếc USS Saratoga đang được sửa chữa ở bờ biển phía tây nước Mỹ sau khi bị trúng ngư lôi làm hư hại.

Lực lượng tấn công tàu sân bay của Nhật gồm 248 máy bay trên bốn tàu sân bay (60 trên Akagi, 74 trên Kaga, 57 trên Hiryū và 57 trên Sōryū), cộng với 16 máy bay trinh sát của các thiết giáp hạm và tàu tuần dương. Máy bay tấn công chủ lực của tàu sân bay Nhật Bản là máy bay ném bom bổ nhào Aichi D3A1 "Val" và máy bay ném ngư lôi Nakajima B5N2 "Kate". Máy bay tiêm kích trên tàu sân bay là chiếc Mitsubishi A6M "Zero" có vận tốc nhanh và rất cơ động. Các phi công Nhật nhìn chung được huấn luyện tốt và giàu kinh nghiệm chiến đấu hơn phi công Mỹ lúc đó.

Tuy chiếm ưu thế về chất lượng máy bay và phi công, nhưng Lực lượng tàu sân bay của Nhật lại ít hơn về số lượng máy bay (264 so với 360), và hạm đội Nhật có một số thiếu sót về phòng thủ: pháo phòng không của tàu chiến Nhật Bản và các hệ thống điều khiển hỏa lực liên quan có một số thiếu sót về thiết kế và cấu hình, làm hạn chế hiệu quả của chúng. Đội tuần tra không quân chiến đấu (CAP) của Nhật bao gồm quá ít máy bay tiêm kích, và hệ thống cảnh báo sớm của hạm đội Nhật là khá kém (các tàu chiến Nhật khi đó đều chưa được gắn radar). Các bộ liên lạc vô tuyến chất lượng kém của các máy bay tiêm kích Nhật cũng cản trở khả năng chỉ huy và kiểm soát hiệu quả của CAP. Các tàu chiến hộ tống của các tàu sân bay đã được triển khai như các tàu trinh sát ở vị trí xa, không phải là các tàu hộ tống phòng không chạy ở gần tàu sân bay, và chúng cũng không có nhiều pháo phòng không nên không thể phòng thủ hiệu quả khi tàu sân bay Nhật bị máy bay đối phương tấn công.

Hoa Kỳ
Ba tháng trước Trận Trân Châu Cảng, bộ phận trinh sát vô tuyến của Cơ quan Tình báo Hải quân Hoa Kỳ phát hiện người Nhật sử dụng một bộ mật mã mới, gọi là JN-25B. Tuy nhiên do tính chất cực kỳ phức tạp của JN-25B nên họ chưa giải được.

Ngày 21 tháng 4 năm 1942, một nhóm mã thám mật danh Station Hypo thuộc Cơ quan Tình báo Hải quân Hoa Kỳ, bao gồm nhiều nhà ngôn ngữ học, toán học, dưới sự lãnh đạo của thiếu tá Hải quân Joseph Rochefort, làm việc trong một căn hầm bí mật nằm sâu dưới lòng đất đảo Hawaii đã giải được bộ mật mã. JN-25B sử dụng các bài thơ cổ từ thế kỷ thứ 10 ở Nhật làm bộ khung cho mật mã. Tiếp theo, họ pha trộn nó với một số ngôn ngữ địa phương - trong đó có những thổ ngữ không còn được nhiều người Nhật sử dụng. Tất cả đều biến thành những con số nhị phân mà nếu giải theo phương pháp toán học bình thường thì phải mất 18 tỉ lần mới có 1 lần giải được vì mỗi bản tin truyền đi lại có những chìa khóa giải mã khác nhau.

Trong tất cả những bản tin thu được, nhóm Station Hypo đặc biệt chú ý đến một điện văn được ký bởi Đô đốc Yamamoto Isoroku, cha đẻ của cuộc tập kích Trân Châu Cảng. Kết quả giải mã bản điện văn cho thấy Yamamoto Isoroku ra lệnh điều 4 tàu sân bay với 248 Máy bay, 2 Thiết giáp hạm, 15 Tàu khu trục cùng 16 thủy phi cơ đến một địa điểm được gọi là AF.

Khi bản điện văn gửi về Hạm đội Thái Bình Dương Hoa Kỳ, Đô đốc Chester W. Nimitz, Tổng tư lệnh cùng các tướng lĩnh trong Bộ Chiến tranh Mỹ ở Washington đều cùng suy luận rằng AF có thể là một mục tiêu tại phía nam Thái Bình Dương, chẳng hạn như đảo Port Moresby, quần đảo Nouvelle-Calédonie hay Fiji, thậm chí là quần đảo Hawaii hoặc Bờ Tây Hoa Kỳ.

Cũng có ý kiến cho rằng người Nhật đã biết phía Mỹ giải được bộ mật mã JN-25B nên họ tung hỏa mù nhằm đánh lạc hướng để thực hiện một đòn tấn công khác với mức độ ghê gớm hơn cuộc tập kích vào Trân Châu Cảng. Chưa hết, cấp trên của Đô đốc Nimitz, tại Washington là Đô đốc Ernest King, thông qua đơn vị mã thám OP-20-G của riêng mình, đã khẳng định AF là quần đảo Quần đảo Aleut.

Tuy nhiên, Thiếu tá hải quân Joseph Rochefort lại không đồng ý với những suy luận ấy bởi lẽ với nhiều mục tiêu như vậy, Hải quân Hoa Kỳ không đủ khả năng để bảo vệ tất cả cùng một lúc. Để có thể thuyết phục cấp trên thay đổi quan điểm về hướng tấn công - cũng như có thể chặn đứng âm mưu của Hải quân Đế quốc Nhật Bản, Joseph Rochefort phải chứng minh AF là gì.

Ngày 6 tháng 5 năm 1942, trong quá trình theo dõi các tín hiệu vô tuyến được truyền đi từ Hải quân Đế quốc Nhật Bản, nhóm Station Hypo thu được một bản tin, phát đi từ một máy bay trinh sát lúc ấy đang bay gần Đảo Midway. Trong bản tin đã được mã hóa bằng bộ mã JN-25B, Thiếu tá Joseph Rochefort nhận ra rằng chữ AF được lặp lại 2 lần và điều này đã khiến ông nghi ngờ đảo Midway chính là AF. Để chắc chắn, Joseph Rochefort giăng một cái bẫy bằng cách ra lệnh cho Jasper Holmes, sĩ quan hải quân trong nhóm Station Hypo gửi một công điện về Trân Châu Cảng theo đường dây cáp ngầm dưới biển, nội dung cho biết nguồn nước ngọt dùng trong sinh hoạt ở đảo Midway đã bị hỏng, và tình hình thiếu nước đang bắt đầu diễn ra trầm trọng. Chỉ 3 tiếng đồng hồ sau, một bản tin từ Bộ Hải quân Nhật Bản đã được mã hóa JN-25B gửi hạm đội Nhật ở Thái Bình Dương: "AF đang gặp phải vấn đề khó khăn trong việc cung cấp nước ngọt. Lực lượng tấn công cần chú ý và lập sẵn kế hoạch về chuyện này". Đây là cơ sở chính xác nhất để khẳng định AF chính là Đảo Midway.

Chuẩn bị trận đánh

Sau khi đã xác định AF chính là đảo Midway, Đô đốc Chester W. Nimitz bố trí lực lượng của mình gồm 3 tàu sân bay với 233 máy bay, 15 tàu khu trục, 8 tàu tuần dương, 16 tàu ngầm cùng 127 máy bay sẵn sàng cất cánh từ sân bay trên đảo Midway. Để có thể tập hợp đầy đủ lực lượng cho cuộc chiến đấu sắp tới, Nimitz gọi trở lại các lực lượng của vị tướng hậu phương là Đô Đốc Frank Jack Fletcher từ vùng tây nam Thái Bình Dương. Chiếc Yorktown vốn đã bị hư hại nặng trong trận biển Coral, nhưng xưởng hải quân Trân Châu Cảng đã gắng sửa chữa nó để đưa vào phục vụ. Trong vòng 72 giờ, chiếc Yorktown được biến từ tình trạng hỏng hoàn toàn thành một chiếc tàu sân bay (nếu có thể nói như vậy) hoạt động được. Đường băng trên boong của nó được chữa tạm, các bộ phận rầm trong bị bỏ đi và được thay thế, và nhiều phi đội mới (được chuyển từ chiếc tàu sân bay Saratoga sang) được đưa lên boong. Đô đốc Nimitz hoàn toàn không cần tới chiếc tàu sân bay thứ ba đang hoàn thành để đưa vào lực lượng của mình, những việc sửa chữa thậm chí còn tiếp tục khi chiếc Yorktown đã xuất kích. Chỉ ba ngày sau khi được đưa vào ụ tàu ở Trân Châu Cảng, chiếc tàu này đã lại có thể hoạt động, và đoàn thủy thủ của nó tấu lên bài "California, Here I Come".

Trong lúc ấy, vì đã tham gia vào trận biển Coral, chiếc tàu sân bay Nhật Zuikaku đang đậu ở cảng Kure (gần Hiroshima), chờ đợi một phi đội máy bay mới để thay thế những chiếc đã bị phá huỷ, trong khi chiếc tàu Shokaku bị hư hại nặng còn đang phải đợi trong ụ khô để được sửa chữa thêm những hư hỏng trong trận chiến. Dù có thể lấy máy bay từ hai chiếc tàu đó để tái trang bị cho chiếc Zuikaku với một tập hợp máy bay mới, người Nhật không hề cố gắng đưa nó vào trận chiến sắp tới.

Những sắp xếp trinh sát chiến lược của người Nhật trước trận chiến cũng rất lộn xộn. Một nhóm cảnh giới gồm các tàu ngầm Nhật đến vị trí muộn, giúp cho những chiếc tàu sân bay Mỹ đến được địa điểm tập kết ở phía đông bắc Midway (được gọi là "Point Luck") mà không bị phát hiện. Một nỗ lực nhằm sử dụng các thủy phi cơ trinh sát bốn động cơ để do thám Trân Châu Cảng trước trận đánh (và nhờ thế phát hiện được sự vắng mặt của những chiếc tàu sân bay Mỹ), được gọi là "Chiến dịch K", cũng bị bỏ ngang khi những tàu ngầm Nhật vốn được giao trách nhiệm tái cung cấp xăng dầu cho những chiếc máy bay trinh sát phát hiện ra rằng điểm cấp xăng – cho đến lúc ấy là vùng vịnh trống trải French Frigate Shoals – đã bị các tàu chiến Mỹ chiếm đóng. Vì vậy, Nhật Bản mất đi mọi tin tình báo liên quan tới các hoạt động của các tàu sân bay Mỹ ngay trước trận đánh. Tình báo radio của Nhật cũng nhận thấy một sự gia tăng hoạt động của cả tàu ngầm và trao đổi thông tin của Mỹ. Thông tin này đã được báo tới cả Nagumo và Yamamoto trước trận đánh. Tuy nhiên, các kế hoạch tác chiến của Nhật không được thay đổi trước những dấu hiệu đó. Trái lại, Nimitz biết rất rõ vị trí của Nagumo nhờ vào ưu thế tình báo của mình.

Về mặt kỹ thuật, mỗi bên đều có ưu thế và nhược điểm so với đối thủ:
Mỹ có nhiều máy bay hơn (360 so với 264), tuy nhiên máy bay chiến đấu Nhật khi đó có tính năng cao hơn.
Phi công Nhật có trình độ cao hơn, giàu kinh nghiệm hơn phi công Mỹ, tuy nhiên máy bay Mỹ được trang bị radio tốt hơn nên việc phối hợp chiến thuật dễ dàng hơn.
Mỹ có ít tàu chiến hơn, ít tàu sân bay hơn (3 tàu so với 4 tàu của Nhật), tuy nhiên tàu chiến Mỹ được trang bị radar để phát hiện đối phương từ xa, đây là thiết bị mà tàu chiến Nhật khi đó chưa có.

Trận chiến

Những cuộc tấn công không quân đầu tiên

Khi bốn tàu sân bay Nhật cách Midway 240 dặm về hướng tây bắc, Phó Đô đốc Chuichi Nagumo tung ra những cuộc tấn công không quân đầu tiên vào 04:30 ngày 4 tháng 6. Trong vòng 15 phút, tất cả bốn tàu sân bay đã phóng lên 108 chiếc máy bay, gồm 36 tiêm kích A6M Zero, 36 máy bay ném bom bổ nhào Aichi D3A và 36 máy bay ném ngư lôi Nakajima B5N.

Cùng lúc đó, người Nhật phóng lên 7 chiếc máy bay rẽ đi tìm kiếm hạm đội Mỹ (1 chiếc xuất phát từ tuần dương hạm Tone bị chậm 30 phút do trục trặc), và các tàu sân bay phóng lên các máy bay tuần tra chiến đấu (CAP). Những sắp xếp trinh sát của Nhật không tốt với quá ít máy bay để bao quát một khu vực rộng lớn, và hoạt động trong điều kiện thời tiết xấu ở phía đông bắc và phía đông lực lượng tấn công. Khi máy bay ném bom và máy bay chiến đấu của Nagumo đang cất cánh, 11 máy bay PBY của Mỹ đã rời Midway để thực hiện trinh sát. Lúc 05:34, một PBY báo cáo đã nhìn thấy hai tàu sân bay của Nhật Bản, 10 phút sau một chiếc PBY khác phát hiện phi đội Nhật đang bay tới Midway.

Tại Midway, ra-đa Mỹ thu được đợt đầu tiên các máy bay Nhật đang đến vào khoảng 5:50. Còi báo động không kích rú lên và các phi cơ cất cánh trong hỗn loạn. Các phi công chiến đấu ở căn cứ Midway đa phần sử dụng những chiếc máy bay đã lỗi thời Brewster F2A Buffalo (tên của người Anh là Buffalo), để bảo vệ Midway. Trong khi 6 máy bay thả ngư lôi TBF Avenger của Hải quân và 4 chiếc B-26 Marauder của Lục quân, cũng trang bị ngư lôi, bay theo hướng bắc về phía các tàu sân bay địch, 26 phi công chiến đấu cơ thuộc Thủy quân lục chiến Hoa Kỳ lái 20 chiếc Brewster F2A Buffalo và 6 chiếc Grumman F4F Wildcat bay về hướng tây bắc để chặn đánh máy bay Nhật. Trong vòng vài phút họ đã chạm trán với máy bay Nhật. Họ giàn đội hình chiến đấu, nhưng họ có quân số ít hơn và kém tối tân hơn các chiếc A6M Zero của Nhật. 15 máy bay của Mỹ bị bắn rơi (13 chiếc F2A và 2 chiếc F4F), trong khi hầu hết các máy bay Mỹ còn sống sót đều bị hư hại, chỉ còn lại hai chiếc lành lặn. Phía Nhật bị bắn rơi 4 chiếc máy bay Nakajima B5N và 1 chiếc A6M, các máy bay Nhật còn lại thẳng tiến về mục tiêu mà không bị cản trở.

Lúc 06:20, các máy bay Nhật ném bom và phá hoại nặng nề căn cứ quân sự của Mỹ ở Midway, phá hủy nhiều máy bay Mỹ đang đậu trên sân bay. Lực lượng phòng không Mỹ bắn trả dày đặc. Trong số 108 máy bay Nhật Bản tham gia cuộc tấn công này, 11 chiếc bị phá hủy (trong đó có 3 chiếc bị pháo phòng không bắn rơi), 14 chiếc bị hư hỏng nặng và 29 chiếc bị hư hỏng ở một mức độ nào đó.

Chỉ huy tấn công người Nhật nhận thấy rằng những máy bay chiến đấu trên đảo đã xuất kích, ra hiệu cho Nagumo cần tung ra thêm một đợt tấn công nữa nhằm vô hiệu hóa khả năng phòng vệ của hòn đảo và những khả năng tấn công của nó trước khi lực lượng đổ bộ (tiến hành độc lập từ phía tây nam) có thể đổ quân vào ngày 7 tháng 6.

Vì đã cất cánh trước lúc người Nhật tấn công, những máy bay ném bom tầm xa của Mỹ ở Midway đã thực hiện nhiều cuộc tấn công vào hạm đội tàu sân bay Nhật. Lúc 07:10, 6 chiếc TBF Avenger và 4 chiếc B-26 Marauder được trang bị ngư lôi thực hiện cuộc tấn công. Những chiếc Avenger nhắm vào Hiryū trong khi những chiếc Marauder tấn công Akagi. Có tất cả 30 máy bay Zero làm nhiệm vụ tuần tra chiến đấu vào lúc này, trong đó có 11 chiếc của Akagi, tất cả đã lao vào tấn công các máy bay Mỹ. Các tiêm kích Zero phối hợp với hỏa lực phòng không từ các tàu khu trục, tuần dương và thiết giáp hạm Kirishima đã bắn rơi 5 chiếc TBF Avenger và 2 chiếc B-26. Tuy nhiên, một chiếc Zero của Akagi đã bị hỏa lực tự vệ của những chiếc B-26 bắn rơi. Ba máy bay B-26 kịp phóng ngư lôi vào tàu sân bay Akagi, chiếc kỳ hạm xoay hướng và các ngư lôi đi trượt mục tiêu. Một chiếc đã bắn vào Akagi bằng súng máy sau khi thả ngư lôi, làm hai thủy thủ thiệt mạng. Một chiếc khác, có thể có ý định tự sát, hoặc không điều khiển được do hư hại trong chiến đấu hoặc phi công mất khả năng lái, đã suýt đâm vào cầu tàu của Akagi nơi đô đốc Nagumo đang đứng trước khi đâm sầm xuống biển.

Quyết định của Nagumo

Theo mệnh lệnh của Đô đốc Yamamoto cho Chiến dịch MI, Đô đốc Nagumo đã dự trữ một nửa số máy bay của mình để dự phòng. Chúng gồm hai phi đội, một bao gồm những máy bay ném bom bổ nhào và đội kia là máy bay thả ngư lôi, được trang bị các ngư lôi để tấn công tàu chiến nếu như phát hiện được vị trí của các tàu chiến Mỹ.

Như một kết quả của những cuộc tấn công vào Midway, cũng như sự đề nghị quan tâm tới nhu cầu tung ra một cuộc tấn công mới của những chỉ huy, Đô đốc Nagumo ra lệnh các máy bay dự trữ của ông lắp đặt bom thông thường để tấn công các mục tiêu mặt đất ở Midway lúc 07:15. Quyết định của Nagumo đã vi phạm trực tiếp lệnh của Yamamoto về việc đội tàu sân bay phải duy trì sẵn lực lượng tấn công dự bị được trang bị cho các phi vụ chống tàu chiến Mỹ, và nó là nguyên nhân rất quan trọng khiến Nhật chịu thất bại sau này.

Việc tái trang bị vũ khí mất 30 phút, lúc 07:40 một máy bay trinh sát từ tuần dương hạm Tone ra tín hiệu thấy một lực lượng hải quân khá lớn của Mỹ ở phía đông, nhưng không mô tả rõ thành phần của hạm đội Mỹ. Nagumo nhanh chóng thu hồi lệnh tái trang bị vũ khí, và yêu cầu máy bay trinh sát xác định rõ vị trí và thành phần lực lượng hạm đội Mỹ. 30 phút trôi qua trước khi chiếc máy bay trinh sát thông báo qua radio việc phát hiện một tàu sân bay trong lực lượng Mỹ, các tàu sân bay khác không được nhìn thấy.

Lúc ấy Nagumo đang ở tình thế lúng túng. Đô đốc hậu quân Tamon Yamaguchi, chỉ huy Sư đoàn tàu sân bay số 2 (Hiryu và Soryu), đánh tín hiệu cho Nagumo rằng ông nên ra lệnh tấn công ngay với các lực lượng sẵn có trong tay: 16 máy bay ném bom bổ nhào Aichi D3A1 trên Sōryū và 18 chiếc khác trên Hiryū, tổng cộng là 34 chiếc, cộng thêm 19 chiếc B5N2 đã gắn ngư lôi (không cần đợi 15 chiếc B5N2 còn lại đang phải thay bom bằng ngư lôi). Một nửa số máy bay tuần tra Zero (tức là khoảng 18 chiếc) sẵn sàng bay theo yểm trợ lực lượng ném bom bổ nhào này. Với tổng cộng 71 chiếc máy bay, phi đội Nhật đủ để tiêu diệt, hoặc chí ít cũng đánh hỏng nặng mục tiêu là chiếc tàu sân bay Mỹ.

Nagumo có lẽ có một cơ hội để tung ra một cuộc tấn công ngay lập tức từ một số hay toàn bộ lực lượng dự trữ của ông để tấn công các tàu Mỹ. Nhưng ông phải hành động nhanh chóng, vì phi đội tấn công Midway của ông sẽ sớm quay lại. Chúng đã cạn nhiên liệu, một số còn bị hư hại, và cần phải hạ cánh nhanh chóng. Việc bố trí xuất kích cho các máy bay của ông mất ít nhất 30-45 phút. Hơn nữa vì phải xuất kích ngay, ông sẽ khiến một số máy bay dự trữ phải lâm trận mà không được lắp vũ khí thích hợp (khi đó chúng đang mang bom nổ mảnh chứ không phải bom xuyên thép chống tàu chiến). Học thuyết tàu sân bay của Nhật thường thích lập thành một đội tấn công đầy đủ gồm cả máy bay ném bom bổ nhào và máy bay ném ngư lôi, và vì thiếu một sự xác định chắc chắn lực lượng Mỹ có các tàu sân bay hay không, phản ứng của Nagumo rất cẩn trọng. Hơn nữa, việc phát hiện nhiều máy bay tấn công của Mỹ đang tiến tới lúc 07:53 càng buộc Nagumo phải đưa ra quyết định nhanh chóng. Cuối cùng, Nagumo đã đưa ra một quyết định tai họa là chờ lực lượng tấn công ban đầu của ông hạ cánh, sau đó mới tung ra lực lượng dự bị tấn công với đầy đủ đội hình gồm cả 2 loại Aichi D3A1 và B5N2 Kate (lúc ấy chúng sẽ được trang bị vũ khí thích hợp).

Sự xui xẻo đã liên tiếp xảy ra với người Nhật trong trận đánh. Chiếc máy bay trinh sát phát hiện ra hạm đội Mỹ chính là chiếc xuất phát từ tuần dương hạm Tone, chiếc trinh sát duy nhất bị trục trặc 30 phút trên dàn phóng. Nếu nó cất cánh đúng giờ, nó chắc hẳn đã phát hiện người Mỹ sớm hơn 30 phút (tức là vào lúc 07:10), trước khi các máy bay phóng ngư lôi B5N được Nagumo ra lệnh tháo ngư lôi để nạp bom, và khoảng 110 máy bay Nhật đã có thể xuất kích để tấn công các tàu sân bay Mỹ (Enterprise, Hornet và Yorktown) ngay từ lúc 07:50. Hoặc nếu như Nagumo tuân thủ đúng mệnh lệnh của Đô đốc Yamamoto (không ra lệnh tháo ngư lôi và tiếp tục duy trì một nửa số máy bay để dự phòng đánh tàu chiến Mỹ bất cứ lúc nào) thì ông ta vẫn có thể tung ra đòn tấn công với khoảng 110 máy bay sau khoảng 40 phút chuẩn bị, tức là vào lúc 8h30. Trong trường hợp tệ nhất thì Nagumo vẫn có thể nghe theo đề nghị của Đô đốc Tamon Yamaguchi: tung ngay đòn tấn công gồm 34 chiếc ném bom bổ nhào Aichi D3A kết hợp với 19 chiếc phi cơ ném ngư lôi B5N và 18 tiêm kích Zero hộ tống vào lúc 8h30 (không cần đợi những chiếc Nakajima B5N còn lại lắp ngư lôi). Trong cả 3 kịch bản, máy bay Nhật đều có thể đánh thiệt hại nặng hạm đội Mỹ, và trận đánh sẽ kết thúc với chiến thắng của Nhật (hoặc chí ít cũng là một trận hòa). Nhưng cả 3 kịch bản trên đều không xảy ra vì sự xui xẻo hoặc vì sự thận trọng quá mức của Nagumo.

Những cuộc tấn công vào hạm đội Nhật Bản

Cùng lúc, người Mỹ đã phóng không lực hải quân của họ tấn công hải quân Nhật Bản. Đô Đốc Fletcher, chỉ huy toàn cục từ tàu sân bay Yorktown với các báo cáo do thám từ sáng sớm hôm đó, ra lệnh cho Spruance tấn công Nhật vào lúc thích hợp nhất. Spruance bắt đầu cuộc tấn công lúc 07:00. Fletcher sau khi kết thúc các cuộc do thám cẩn thận cũng cho lực lượng của mình tấn công vào 08:00. Tuy vậy có một số điểm, kế hoạch tác chiến của Mỹ không hợp lý bằng đối thủ của họ. Các phi đội của Mỹ tấn công không đồng nhất. Điều này giảm bớt hiệu quả của các đợt tấn công và đẩy thương vong của Mỹ lên cao.

Lúc 7:47, 16 máy bay Mỹ xuất hiện từ xa. Đó là những máy bay ném bom bổ nhào SBD Dauntless của Thủy quân Lục chiến đã rời Midway vài phút sau tiếng còi báo động không kích và hướng về phía các tàu sân bay. Chỉ huy của họ, Thiếu tá Lofton Henderson, ra lệnh tấn công bằng cách đánh bom kiểu bay lướt, vì các phi công còn non nớt của họ không rành về kỹ thuật đánh bom kiểu bổ nhào. Họ sà xuống tấn công tàu Hiryu. 9 chiếc Zero đang bay tuần tra trên không đã tấn công những máy bay của Henderson, bắn rơi 8 chiếc nhưng những chiếc còn lại đã kịp thả bom và trở về Midway. Nhưng tất cả bom đều trượt, tàu Hiryu vẫn vô sự. Thiếu tá Lofton Henderson tử trận khi máy bay của ông bị bắn rơi.

Đến lúc này, quân Nhật đã đẩy lùi 2 cuộc tấn công của máy bay Mỹ vào lúc 7:10 và 7:47, họ chỉ mất 3 máy bay chiến đấu Zero trong khi đã phá hủy 5 chiếc TBF, 8 chiếc SBD và 2 chiếc B-26.

Vào lúc 8:09, từ trên cao 6.000 mét, 12 Pháo đài bay B-17 Flying Fortress thả bom. Đã rời Midway trước hừng đông để tấn công đoàn tàu vận tải, họ lại tìm thấy tàu sân bay Nhật. Do bom ném từ trên độ cao lớn nên các tàu Nhật dễ dàng tính ra điểm rơi của bom để tránh né. Các phi hành đoàn B-17 đánh điện báo tin là đã ném trúng 4 quả; nhưng thật ra họ ném trượt tất cả.

Vào lúc 8:30, đợt không kích tiếp theo từ Midway: 11 chiếc Vought SB2U Vindicator thuộc Liên đội VMSB-241 đã tấn công thiết giáp hạm Haruna. 2 chiếc Vindicator đã bị bắn rơi, và Haruna thoát được mà không bị thiệt hại.

Mặc dù mọi đợt không kích của Mỹ chỉ gây ra những thiệt hại không đáng kể, chúng cũng đủ gây bối rối cho lực lượng tàu sân bay Nhật vì Nagumo đang nỗ lực chuẩn bị một đòn đánh trả sau khi nhận được báo cáo lúc 08 giờ 20 phút về việc phát hiện lực lượng tàu sân bay Hoa Kỳ ở hướng Đông Bắc.

Lúc 09:10, Lực lượng phi cơ tấn công Midway của Tomonaga đã quay về các tàu sân bay Nhật và hạ cánh an toàn. Chúng được nạp nhiên liệu, gắn vũ khí để chuẩn bị tấn công hạm đội Mỹ.

Không lực hải quân Mỹ giáp chiến hạm đội Nhật lúc 09:20 với Phi đội máy bay ném ngư lôi số 8 (VT-8) gồm 15 máy bay ném bom bổ nhào TBD Devastator thuộc Liên đội VT-8 của tàu sân bay Hornet do John C. Waldron dẫn đầu tấn công mà không có máy bay tiêm kích yểm trợ. Khi đó đang có 21 chiếc tiêm kích Zero của Nhật đang bay tuần tra bảo vệ hạm đội và chúng nhanh chóng lao vào tấn công máy bay Mỹ. VT-8 đã bị bắn rơi toàn bộ, chỉ có 1 máy bay kịp ném ngư lôi nhưng trượt, 29/30 phi công tử trận.

Theo sau ít lâu (lúc 09:40) là VT-6 gồm 14 chiếc Devastator, xuất phát từ tàu sân bay Enterprise do Eugene E. Lindsey dẫn đầu. VT-6 cũng bị tiêu diệt gần hết với 10/14 chiếc bị bắn rơi, 9 ngư lôi được thả nhưng không gây được thiệt hại gì cho đối phương. Không lực bảo vệ hạm đội Nhật khi đó gồm 29 máy bay Zero đang bay tuần tra quanh hạm đội, đã chiếm ưu thế. Hỏa lực tự vệ của những chiếc Devastator chỉ bắn rơi được một chiếc Zero.

Sự xuất hiện của VT-3, xuất phát từ tàu sân bay Yorktown, gồm 12 máy bay ném ngư lôi (lúc 10:00) đã nhanh chóng kéo các lực lượng tiêm kích đánh chặn của Nhật về phía Đông Nam. VT-3 đã tấn công tàu sân bay Hiryu nhưng đều không đánh trúng mục tiêu, và 6 trong số 12 chiếc máy bay của VT-3 bị bắn rơi.

Tuy vậy, với sự hy sinh của 3 phi đội, một cách gián tiếp người Mỹ đạt được hai hệ quả quan trọng. Thứ nhất, họ giữ Nhật bên ngoài thế cân bằng, ngăn cản họ do thám phát hiện được mục tiêu của mình để tấn công. Thứ hai, VT-8, VT-6 và VT-3 đã kéo các lực lượng tiêm kích phòng thủ của Nhật ra khỏi vị trí bảo vệ.

Đúng lúc VT-3 đang thu hút sự chú ý của Hạm đội Nhật, hai đơn vị riêng rẽ máy bay ném bom bổ nhào của Mỹ đã tình cờ tiếp cận Hạm đội Nhật từ hướng Đông Bắc và Tây Nam. Nhóm 1 là Liên đội VB-6 gồm 31 máy bay ném bom bổ nhào SBD Dauntless – được dẫn dắt bởi Trung tá Clarence W. McClusky, cất cánh từ tàu sân bay Enterprise. Lúc 9:55 A.M, ông trông thấy làn nước rẽ trắng xóa phía sau chiếc khu trục Nhật đang chạy thẳng về hướng đông bắc, ông hi vọng nó đang tập họp với tàu sân bay Nhật nên bay theo. Ông tiếp tục giữ lộ trình trong 20 phút nữa, vẫn không tìm thấy gì. Nhiên liệu đang cạn dần đến mức nguy hiểm nhưng ông vẫn quyết định tiếp tục bay thêm vài phút nữa.

Lúc đó là 10:20, tất cả máy bay phóng ngư lôi Nhật đã trở lại trên sàn bay, cùng với các máy bay hộ tống đã tiếp nhiên liệu. Bốn tàu sân bay quay theo chiều gió chuẩn bị cho máy bay lên. Trong vòng 15 phút nữa toàn bộ máy bay sẽ ở trên không. Ngay đúng lúc đó, 31 máy bay ném bom bổ nhào SBD Dauntless xuất hiện từ hướng tây nam do McClusky chỉ huy. Đơn vị của McClusky với may mắn và sự quyết đoán đã tiếp cận được vị trí thuận lợi bên trên để tấn công Hạm đội Nhật. Các máy bay tấn công của Nhật chất đầy vũ khí và xăng trên boong các tàu sân bay trở thành mục tiêu của các phi đội Mỹ. Lúc ấy trên các hàng không mẫu hạm Nhật đang là lúc tiếp nhiên liệu. Đây chính là thời điểm các tàu sân bay dễ bị nguy hiểm nhất.

Vào lúc 10:22, các máy bay từ tàu sân bay Enterprise tấn công tàu sân bay Kaga và Akagi. 31 chiếc SBD Dauntless thuộc Liên đội VB-6 lao vào tấn công Kaga, đánh trúng nó một quả bom 1.000 pound (450 kg) và ít nhất ba quả bom 500 pound (230 kg). Chỉ có 1 chiếc SBD bị pháo phòng không Nhật bắn rơi.

Vào phút cuối cùng, một tốp ba máy bay ném bom do chỉ huy phi đội Richard Best dẫn đầu, suy luận rằng Kaga đã bị hư hại nặng, đã tách khỏi đội hình VB-6 và đồng loạt bổ nhào xuống Akagi. Lúc khoảng 10 giờ 26 phút, họ đánh trúng mục tiêu một quả bom 1.000 pound (450 kg) và suýt trúng hai quả khác.

Cả Akagi và Kaga bị trúng bom và bốc cháy dữ dội. Một lúc sau, phi đội 17 chiếc máy bay ném bom bổ nhào SBD Dauntless từ tàu Yorktown do Leslie chỉ huy đã nhận ra khói bốc lên từ chân trời nên quay về hướng tây bắc. Qua đám mây họ trông thấy tàu Hiryu và Soryu, họ liền đẩy tốc độ bổ nhào xuống tấn công chiếc Soryu. Họ đã đánh trúng 3 quả bom vào chiếc Soryu, khiến nó bốc cháy dữ dội.

Như vậy, trong khoảng 6 phút, hai phi đội bổ nhào đã làm cho ba tàu sân bay Nhật bốc cháy. Akagi chỉ trúng một quả bom, lúc bình thường thì nó sẽ không bị hư hại quá nặng, nhưng điều tai hại là sàn tàu của nó khi đó đang chứa đầy bom và ngư lôi. Tàu Soryu thì trúng ba quả bom, Kaga trúng bốn hay nhiều hơn, các thủy thủ nói rằng họ không thể đếm chính xác. Các tàu sân bay Nhật bị trúng bom đúng lúc chúng đang ở tình trạng dễ tổn thương nhất, đó là khi các tàu này đang chất đầy vũ khí trong khoang chứa máy bay và tiếp đầy xăng lên các máy bay nhằm chuẩn bị cho cuộc không kích nhắm vào các tàu sân bay Mỹ. Do đó khi trúng bom, các đám cháy đã bùng phát do xăng máy bay chảy tràn trên sàn chứa máy bay, kích nổ hàng loạt những quả bom và ngư lôi đang trải khắp sàn tàu, khiến việc chữa cháy và kiểm soát thiệt hại là không thể thực hiện được. Cả ba tàu bị loại khỏi vòng chiến và sau đó thì chìm hẳn.

Những cuộc phản công của Nhật Bản

Hiryu, lúc bấy giờ là hàng không mẫu hạm còn sống sót duy nhất của Nhật, không để phí thời gian trong việc phản công. Lúc 10:40 sáng, 6 chiến đấu cơ và 18 máy bay ném bom bổ nhào đã rời tàu Hiryu để tấn công tàu sân bay địch.

Đợt tấn công đầu tiên của các máy bay ném bom bổ nhào đã đánh trúng 3 quả bom, gây thiệt hại nặng cho Yorktown. 13 máy bay ném bom bổ nhào của Nhật Bản và 3 máy bay tiêm kích hộ tống đã bị mất trong cuộc tấn công này.

Tuy nhiên Yorktown được sửa chữa lại rất nhanh đến nỗi đợt tấn công thứ hai gồm 6 chiếc Zero và 10 máy bay ném ngư lôi B5N cứ lầm tưởng nó là một mẫu hạm còn nguyên vẹn. 10 máy bay phóng ngư lôi Nakajima B5N xông đến Yorktown, đánh trúng 2 ngư lôi. 5 máy bay ném ngư lôi và hai máy bay Zero đã bị Mỹ bắn hạ trong cuộc tấn công này.

Tin tức về hai cuộc tấn công, với các báo cáo nhầm lẫn rằng mỗi cuộc tấn công đã đánh chìm một tàu sân bay Mỹ, đã cải thiện đáng kể tinh thần của Nhật Bản. Một số máy bay còn sống sót đã hạ cánh trên tàu Hiryū. Mặc dù tổn thất nặng nề và Nhật chỉ còn 41 máy bay trên chiếc Hiryu, đô đốc Yamaguchi tin rằng họ còn đủ máy bay để thực hiện một cuộc tấn công chống lại tàu sân bay duy nhất còn lại của Mỹ. Tuy nhiên đô đốc Nagumo từ chối tung ra cuộc tấn công thứ 3 và ra lệnh toàn hạm đội rút lui về phía Tây. Thực ra, cả hai đợt tấn công đều đánh vào tàu Yorktown của Hoa Kỳ, và nó vẫn chưa chìm. Tuy nó không thể tham dự vào trận chiến được nữa nhưng Lực lượng Đặc nhiệm 16 thoát được mà không bị sứt mẻ. Yorktown sau cùng bị chìm vì trúng ngư lôi từ tàu ngầm Nhật trong lúc được cứu hộ vào ngày 7 tháng 6. Loạt ngư lôi đó cũng đánh chìm USS Hammann, là khu trục hạm được lệnh ở lại trợ giúp cho Yorktown.

Khi các máy bay thám thính của Hoa Kỳ tìm thấy Hiryu của Nhật sau đó thì đến chiều cùng ngày, 42 máy bay ném bom bổ nhào từ Enterprise và Hornet của Hoa Kỳ tung ra một đòn tấn công cuối cùng vào xế tối chống mẫu hạm cuối cùng của Nhật. Mặc dù Hiryū được bảo vệ bởi một lớp phòng thủ mạnh gồm 13 máy bay chiến đấu Zero, cuộc tấn công của Mỹ đã thành công: bốn quả bom (có thể là năm) đánh trúng Hiryū, khiến nó bốc cháy dữ dội và mất khả năng chiến đấu. Lực lượng Mỹ bị bắn rơi 3 máy bay trong cuộc tấn công này.

Khi màn đêm rơi xuống, cả hai cùng kiểm tra thiệt hại và hoạch định hành động kế tiếp. Đô đốc Spruance lúc này làm tư lệnh chiến thuật các lực lượng Hoa Kỳ khi Đô đốc Fletcher bắt buộc phải bỏ lại chiếc Yorktown. Spruance biết rằng ông phải đạt được một chiến thắng oanh liệt nhất nhưng ông vẫn không biết chắc được thực lực của Nhật còn trong tay, và quyết định phòng vệ đảo và cả các mẫu hạm của ông. Cuối cùng, ông quyết định bỏ phía đông chiều tối hôm đó vì sợ đâm đầu vào một trận đánh ban đêm với lực lượng nổi hùng hậu hơn của Nhật có thể vẫn còn trong vùng. Trong những giờ đầu tiên của buổi sáng, ông quay về phía tây để sẵn sàng bảo vệ Midway nếu một cuộc tấn công khởi sự vào buổi sáng.

Về phần mình, Yamamoto lúc đầu quyết định tiếp tục nỗ lực và đưa các lực lượng nổi còn lại của mình tìm kiếm các mẫu hạm của Hoa Kỳ về hướng đông. Ngay lập tức, một lực lượng tuần dương hạm tấn công được đưa đến pháo kích vào đảo đêm đó. Dần dần khi đêm xuống nhưng không thấy bóng dáng người Mỹ đâu, lúc 02:30 Yamamoto ra lệnh cho các lượng của ông rút về hướng tây.

Trong khi rút lui với một hàng các phương tiện quá gần nhau vào ban đêm, lực lượng pháo hạm Nhật chịu đựng một cuộc thử lửa. Sự xuất hiện của tàu ngầm Hoa Kỳ Tambor bắt buộc các tuần dương hạm trong đội hình phải nhanh chóng tách ra. Tuần dương hạm Nhật Mogami đã không đổi hướng kịp thời và đâm vào chiếc Mikuma. Hai ngày sau, đầu tiên là máy bay từ Midway, rồi từ các mẫu hạm của Đô đốc Spruance tung ra đòn tấn công nhắm vào lực lượng đang rút lui của Nhật. Mikuma cuối cùng bị đánh đắm trong khi Mogami chống cự các máy bay ném bom thành công và chạy thoát về căn cứ Nhật.

Kết cục

Sau khi ghi được chiến thắng rõ ràng, lực lượng Hoa Kỳ rút lui.

Vào thời điểm trận chiến kết thúc, 3.057 người Nhật đã chết. Thương vong trên bốn tàu sân bay là: Akagi - 267; Kaga - 811; Hiryū - 392; Soryū - 711; tổng cộng 2.181. Tàu tuần dương hạng nặng Mikuma bị chìm - 700 chết và Mogami bị hư hỏng nặng - 92 chết. Ngoài ra, khu trục hạm Arashio bị ném bom - 35 chết, khu trục hạm Asashio bị máy bay bắn phá - 21 chết. Số người chết trên các tàu khác: tàu tuần dương Chikuma (3) và Tone (2), tàu khu trục Tanikaze (11), Arashi (1), Kazagumo (1) và tàu chở dầu Akebono Maru (10).

Việc Nhật Bản mất 4 hàng không mẫu hạm (Kaga, Akagi, Soryu, và Hiryu) cùng một số lớn các tổ lái được huấn luyện kỹ lưỡng đã chặn đứng sự bành trướng của họ trên vùng Thái Bình Dương. Hải quân Nhật đã mất 40% lực lượng tàu sân bay, họ chỉ còn 2 hàng không mẫu hạm cỡ lớn là Zuikaku và Shokaku có thể huy động cho các hoạt động tấn công, cùng 2 hàng không mẫu hạm lớn khác đang chạy thử máy. Các mẫu hạm còn lại là Ryūjō, Junyo và Hiyo đều là mẫu hạm nhẹ với đường băng nhỏ, chúng không có khả năng tác chiến mạnh như các hàng không mẫu hạm cỡ lớn. Thất bại nặng nề của người Nhật xảy ra sau nửa năm khai chiến với Hoa Kỳ. Khoảng thời gian này là gần như chính xác với dự đoán của Đô đốc Yamamoto Isoroku về quãng thời gian nước Nhật có ưu thế trước khi người Mỹ giành quyền chủ động.

Một nguyên nhân quan trọng khiến Nhật thất bại trong trận này là do thiếu sót về công nghệ: các tàu chiến Nhật khi đó chưa được trang bị ra-đa nên không phát hiện được máy bay Mỹ từ xa (phải tới cuối năm 1942 thì chiếc Shokaku mới là chiếc tàu sân bay đầu tiên của Nhật được trang bị radar). Radar thời đó đủ phát hiện máy bay địch từ xa 100 km, hạm đội sẽ có 15 phút để điều động máy bay đánh chặn, các thủy thủ cũng sẽ có thời gian để thực hiện các biện pháp hạn chế thiệt hại như khóa các ống dẫn nhiên liệu, cất kín đạn dược, đóng các vách ngăn chống cháy nổ... Tàu chiến Nhật quan sát bằng ống nhòm nên chỉ có thể phát hiện máy bay địch ở cự ly 10–20 km, lúc đó thì chỉ còn khoảng 2 phút để chuẩn bị chống đỡ. Do vậy, khi bị máy bay Mỹ tấn công liên tiếp từ nhiều phía, hạm đội Nhật lâm vào thế bị động, đến đợt tấn công thứ 4 thì chỉ huy Nhật đã không kịp điều động tiêm kích đánh chặn máy bay địch, khiến 3 tàu sân bay Nhật bị tấn công dễ dàng do không có máy bay tiêm kích bảo vệ. Vì chỉ có 2 phút nên các thủy thủ Nhật cũng không kịp thực hiện các biện pháp hạn chế thiệt hại, khiến các tàu sân bay Nhật bị tấn công đúng vào lúc khoang chứa máy bay đang chất đầy bom đạn và xăng dầu, kết quả là cả 3 tàu sân bay Nhật đều không thể chữa cháy được và đã chìm (để so sánh, chiếc USS Yorktown trúng 3 quả bom nhưng vẫn chưa chìm do thủy thủ Mỹ đã kịp triển khai biện pháp hạn chế thiệt hại, trong khi chiếc Akagi của Nhật lại chìm dù chỉ trúng 1 quả bom).

Trong trận đánh nào bên chiến thắng cũng cần có yếu tố may mắn. Ở Midway, hàng loạt các may mắn ngẫu nhiên đã giúp Mỹ chiến thắng: phi đội ném bom Mỹ tình cờ tìm thấy hạm đội Nhật đúng lúc họ sắp hết nhiên liệu và định quay về, đúng lúc các tiêm kích Nhật đang bận đối phó với 1 phi đội Mỹ khác, và cũng đúng lúc các tàu sân bay Nhật dễ bị tổn thương nhất (khi đó các máy bay Nhật đang nạp nhiên liệu và thay vũ khí để chuẩn bị xuất kích trong 15 phút nữa, nên chỉ cần trúng 1 quả bom cũng đủ gây ra kích nổ dây chuyền phá hủy cả con tàu). Chỉ trong 15 phút định mệnh đó, 3 sự may mắn đã liên tiếp đến với phi đội Mỹ. Nếu không có 3 may mắn liên tiếp này, phi đội Mỹ sẽ không thể đánh trúng (hoặc đánh trúng nhưng chỉ gây hư hại nặng chứ không thể làm chìm) tới 3 tàu sân bay cỡ lớn của Nhật.

Một sự xui xẻo khác cho Nhật diễn ra vào trước đó: việc máy bay trinh sát trên tàu tuần dương Tone bị trục trặc cũng đã làm chậm đòn tấn công của Nhật mất 30 phút, nếu không có sự vận xui này thì các tàu sân bay Nhật đã kịp tung ra đòn tấn công trước khi máy bay Mỹ làm gì được họ.

Trong chiến tranh có thời điểm dành cho sự thận trọng, có thời điểm dành cho sự táo bạo. Đô đốc Yamamoto lập kế hoạch chiến dịch Midway quá bất cẩn khi bố trí các lực lượng Nhật cách xa nhau, khiến họ không thể yểm trợ cho nhau. Trong khi đó, Đô đốc Nagumo lại thi triển nó quá thận trọng. Đô đốc Nagumo đã vi phạm kế hoạch của Yamamoto (dự trữ một nửa số máy bay để sẵn sàng đánh tàu chiến Mỹ bất cứ lúc nào) khi ra lệnh tháo ngư lôi khỏi máy bay để chuyển sang gắn bom, rồi khi phát hiện ra hạm đội Mỹ thì ông lại quyết định chờ các máy bay tấn công đảo Midway quay trở về rồi mới tấn công. Nếu Nagumo không ra lệnh tháo ngư lôi, hoặc nếu ông ta nghe theo đề nghị của đô đốc Yamaguchi (ra lệnh tung máy bay tấn công ngay khi nhận được thông báo về vị trí của hạm đội Mỹ) thì với hơn 110 máy bay được tung ra, quân Nhật sẽ gây cho hạm đội Mỹ những thiệt hại nặng hơn rất nhiều, thậm chí 110 máy bay đó hoàn toàn có đủ khả năng tiêu diệt cả 3 tàu sân bay Mỹ cùng nhiều tàu tuần dương, tàu khu trục hộ tống, và khi đó Nhật Bản mới là bên chiến thắng. Vậy là chỉ vì 1 mệnh lệnh do dự của Nagumo mà quân Nhật đang từ thế thắng lại chuyển sang thua.

Với việc Nhật Bản bị mất 4 tàu sân bay cỡ lớn, Hải quân Hoa Kỳ giờ đã cân bằng lực lượng với đối phương trong phương diện về hàng không mẫu hạm và đang vươn móng vuốt của nó về phía trước, Hoa Kỳ bắt đầu có thể vào thế công kích lần đầu tiên trong cuộc chiến. Sau đó không lâu Hoa Kỳ xâm chiếm Guadalcanal, mở đầu cuộc chiến quần thảo hao mòn tại Quần đảo Solomon và cuối cùng đã đánh tan hải quân và các đơn vị không quân thiện chiến của Nhật vào cuối năm 1944.

Ảnh hưởng của trận chiến
Đánh giá ảnh hưởng của cuộc chiến đòi hỏi phân tích thật cẩn trọng. Mặc dù trận Midway thường được gọi là một thắng lợi quyết định của Hoa Kỳ, "bước ngoặt của chiến trường Thái Bình Dương", nhưng rõ ràng là Hoa Kỳ chưa thể thắng cuộc chiến Thái Bình Dương trong vòng một đêm. Hải quân Nhật Bản tiếp tục chiến đấu gan lì, và phải mất nhiều tháng trước khi Hoa Kỳ xoay trở từ trạng thái cân bằng hải lực sang trạng thái chiếm ưu thế. Cho dù không có sự khác biệt to lớn về lực lượng giữa hai bên tham chiến, đặt giả thiết là Hoa Kỳ đã thua trận chiến này, Nhật Bản cuối cùng vẫn sẽ thua Hoa Kỳ trên mặt trận Thái Bình Dương. Như thế, Midway không phải là trận chiến "quyết định" trong cùng ý nghĩa như trận Salamis hay trận Trafalgar. Tuy nhiên, chiến thắng ở Midway đưa Hoa Kỳ vào thế chủ động, gây thiệt hại nặng cho lực lượng Nhật khiến nó không thể hồi phục lại được và rút ngắn chiến cuộc tại Thái Bình Dương.

Chỉ hai tháng sau trận Midway, nhận ra sự bất ổn của phía Nhật, người Mỹ tấn công Guadalcanal; nếu không có thắng lợi ở Midway, người Mỹ không thể sớm tấn công như thế hoặc có thì cũng không thành công như đã đạt được ở Guadalcanal. Bảo đảm được tuyến hậu cần đi tới Úc và Ấn Độ Dương trong thời gian đó, cùng với việc tiêu hao lực lượng Nhật trong chiến dịch Guadalcanal, đã có những ảnh hưởng sâu rộng đến tiến trình chiến tranh. Tác động của việc này đến rút ngắn thời gian cuộc chiến thì vẫn còn bàn cãi, mặc dù lực lượng tàu ngầm của Hạm đội Thái Bình Dương đã khiến nền kinh tế Nhật Bản đi đến chỗ đình trệ vào tháng 1 năm 1945.

Trong khi trận Midway chưa chứng tỏ là không quân của Hải quân Nhật hoàn toàn bị tiêu diệt, nó lại là một đòn chí tử. Chương trình huấn luyện phi công của Nhật trước chiến tranh đào tạo ra các phi công với phẩm chất rất cao nhưng với số lượng ít. Nhóm nhỏ các phi công tài giỏi này là những chiến binh dày dạn trong chiến đấu. Tại Midway, Nhật Bản mất nhiều các phi công thiện chiến chỉ trong một ngày mà chương trình huấn luyện phải đào tạo trong một năm. Trong các trận chiến sau này quanh Guadalcanal vào cuối năm 1942 như trận chiến Đông Solomon và trận chiến quần đảo Santa Cruz, không quân của Hải quân Nhật không gượng dậy được bởi bị tiêu hao phi công, cho dù tổn thất của hai bên là khá tương đương. Các nhà hoạch định chiến lược của Nhật đã sai lầm trong dự đoán một cuộc chiến tranh lâu dài và không ngừng nghỉ. Kết quả là nước Nhật đã không bổ sung, bù đắp đủ cho những thiệt hại về tàu bè, phi công và thủy thủ. Mặc dù chương trình huấn luyện của Nhật trong chiến tranh có đào tạo thêm phi công nhưng họ không được huấn luyện thích đáng khi chiến tranh kéo dài, và sự mất cân đối này trở nên tồi tệ hơn khi các máy bay chiến đấu thế hệ sau của Hoa Kỳ tỏ rõ ưu việt trước máy bay của Nhật Bản. Khoảng giữa năm 1943, những thiệt hại ở Midway và quần đảo Solomons đã làm kiệt quệ lực lượng không quân của hạm đội Nhật. Tệ hơn nữa, thói quen của quân đội Nhật là vẫn giữ các phi công điêu luyện ở lại chiến đấu đã làm suy yếu năng lực huấn luyện đội ngũ phi công mới. Trái lại, Hải quân Mỹ điều các phi công xuất sắc của họ trở về các căn cứ huấn luyện để truyền thụ, nhân rộng các kỹ năng đánh bại người Nhật

Mất 4 hàng không mẫu hạm cỡ lớn là một tổn thất nặng nề của hạm đội Nhật Bản. Nước Nhật đã không thể bổ sung đủ 4 chiếc khác mãi cho đến cuối năm 1944. Sau trận chiến, Shōkaku và Zuikaku là những tàu sân bay lớn duy nhất của lực lượng tấn công Trân Châu Cảng ban đầu vẫn còn hoạt động. Trong số 18 tàu sân bay được chế tạo của Nhật Bản kể từ tháng 12/1941 cho tới đầu năm 1945, tàu Taihō được đưa vào hoạt động đầu năm 1944, và tàu Shinano hoạt động vào cuối năm 1944, sẽ là 2 tàu sân bay duy nhất có cùng khả năng và kích thước với Shōkaku và Zuikaku; Ryūjō và Zuihō là những tàu sân bay hạng nhẹ, trong khi Jun'yō và Hiyou, mặc dù được phân loại kỹ thuật là tàu sân bay cỡ lớn nhưng thực ra chúng nhỏ hơn và mang được ít máy bay hơn so với Shokaku. Trong cùng giai đoạn đó, Hải quân Hoa Kỳ đã đưa vào phục vụ 20 tàu sân bay cỡ lớn và khoảng 90 tàu sân bay hạng nhẹ/tàu sân bay hộ tống. Như vậy, trận Midway đã gây thiệt hại lâu dài cho lực lượng tấn công của Hải quân Nhật Bản, và rút ngắn khoảng thời gian mà lực lượng hải quân Nhật có thể chiến đấu trong những điều kiện có lợi. Việc mất năng lực chiến đấu ở giai đoạn sống còn này là một tai họa cho Đế quốc Nhật Bản. Họ đã có thể tiến hành những chiến dịch quy mô hơn và có lẽ là thành công hơn, để chống lại những chiến dịch phản công của Hoa Kỳ.

Tầm quan trọng của trận Midway cũng có thể được đánh giá bằng cách nghiên cứu ngược lại thực tế, với giả định rằng các mẫu hạm của Hoa Kỳ bị tiêu diệt, dù đây chỉ là chuyện giả thiết. Bằng phân tích thì thấy rõ là sự bại trận của Hoa Kỳ tại Midway sẽ có thể kéo dài cuộc chiến tại Thái Bình Dương. Nó làm chậm sự khởi đầu của chiến cuộc hao mòn toàn diện mà cần thiết như cách duy nhất để đem cường quốc công nghiệp hóa hiện đại như Nhật Bản phải chịu quỳ dưới chân mình. Với chỉ 2 hàng không mẫu hạm còn khả năng chiến đấu (chiếc Saratoga và Wasp), nước Mỹ buộc phải ở thế phòng ngự chiến lược cho đến cuối năm 1942. Hải quân Nhật với đội tàu sân bay còn đủ 12 chiếc (gồm 8 chiếc cỡ lớn và 4 chiếc cỡ nhỏ), có thể tiếp tục tiến đến New Hebrides (sát Úc) và cắt đứt liên hệ của Hoa Kỳ với Úc, đồng thời hoàn tất việc xâm chiếm New Guinea. Hơn thế nữa, một thất bại nặng nề ở Midway có thể dẫn đến việc cách chức những tướng lĩnh quan trọng như Nimitz và Spruance. Các chiến dịch tấn công trên Thái Bình Dương sẽ bị trì hoãn đến cuối năm 1943, khi các mẫu hạm thế hệ Essex và Independence có mặt với số lượng thích đáng. Với giả định này, việc đánh bại Nhật sẽ phải kéo dài hơn, ít nhất là thêm 1 năm.

Cũng giả thiết như thế, nếu Hoa Kỳ thua trận, việc phân phối lại những nguồn nhân lực và vật chất cho hải và không quân Hoa Kỳ có thể bị trì hoãn trong các cuộc hành quân đổ bộ tại Bắc Phi, Địa Trung Hải, và có thể là Normandy. Một cuộc chiến lâu hơn ở Thái Bình Dương cũng nêu lên câu hỏi về vai trò của Liên Xô trong việc buộc Nhật đầu hàng: nếu quân Mỹ không thể đánh bại Nhật vào tháng 8/1945 thì chiến dịch Mãn Châu của Liên Xô sẽ dẫn tới kết cục là Hồng quân giải phóng toàn bộ vùng Đông Bắc Á khỏi tay Nhật, thậm chí Liên Xô còn có thể đánh tiếp xuống phía nam để kiểm soát toàn bộ miền đông Trung Quốc (khi đó đang bị Nhật chiếm đóng), và không rõ liệu quân Liên Xô có cùng quân Mỹ đổ bộ và kiểm soát một nửa nước Nhật (giống như thực tế đã xảy ra ở nước Đức và bán đảo Triều Tiên) hay không.

 Khám phá
Vào ngày 19 tháng 5 năm 1998, Robert Ballard và một nhóm các nhà khoa học và cựu binh Midway (có cả sự tham gia của một số người Nhật) đã thành công trong việc định vị và chụp ảnh USS Yorktown. Chiếc tàu trông còn khá nguyên vẹn; còn nhiều thiết bị ban đầu, và thậm chí lớp sơn nguyên thủy của tàu vẫn còn nhìn rõ.

 Các bộ phim

 Tham khảo
 Ghi chú

 Trích dẫn

 Thư mục

 Barde, Robert E. "Midway: Tarnished Victory", Military Affairs, v. 47, no. 4 (December 1983)

 Bicheno, Hugh. Midway. Luân Đôn: Orion Publishing Group, 2001 (reprints Cassell 2001 edition)

  A Japanese account; numerous assertions in this work have been challenged by more recent sources.

 Layton, Rear Admiral Edwin T. (1985). And I Was There: Pearl Harbor and Midway, Konecky and Konecky.
  Focuses primarily on the human experience of the battle.

 Parillo, Mark. Japanese Merchant Marine in World War II. Annapolis, Maryland: United States Naval Institute Press, 1993.
  Uses recently translated Japanese sources.

  The standard academic history of the battle based on massive research into American and Japanese sources.
 Scrivner, Charles L. (1987). TBM/TBF Avenger in Action. Carrollton, Texas: Squadron/Signal Publications, Inc. 1987. ISBN 0-89747-197-0 Page 8: Photos of VT-8 TBF-1s, including sole survivor of VT-8's attack against Japanese carrier fleet.
 Smith, Michael (2000). The Emperor's Codes: Bletchley Park and the breaking of Japan's secret ciphers, Bantam Press, ISBN 0-593-04642-0. Chapter 11: "Midway: The battle that turned the tide"
  Broad-scale history of the naval war with detailed accounts of order of battle and dispositions.

 Đọc thêm
 Lord Walter. Incredible Victory. New York: Harper & Row, 1967. ISBN 1-58080-059-9 (1998 Burford paperback edition). While treating many questions of historical fact, Lord (as in his other narrative-history works) focuses primarily on the human experience of the battle as recounted by survivors.
 Prange Gordon W., Donald M. Goldstein, Katherine V. Dillon. Miracle at Midway. New York: McGraw-Hill, 1982. ISBN 0-07-050672-8. The comprehensive gold-standard academic history of the battle.
 Ballard, Robert D., and Rick Archbold. Return to Midway: The quest to find Yorktown and the other lost ships from the pivotal battle of the Pacific War. Toronto: Madison Press Books. ISBN 0-7922-7500-4.
 Hanson Victor D. Carnage and Culture: Landmark Battles in the Rise of Western Power. New York: Doubleday. ISBN 0-385-50052-1.
 Kahn David. The Codebreakers, The Comprehensive History of Secret Communication from Ancient Times to the Internet. New York: Scribner. ISBN 0-684-83130-9. Significant section on Midway.
 Cook Theodore F. Jr. "Our Midway disaster", trong Robert Cowley (chủ biên), What if? Luân Đôn: Macmillan, 2000. ISBN 0-333-75183-3.
 Fuchida Mitsuo và Masatake Okumiya. Midway: The Battle that Doomed Japan, the Japanese Navy's Story. Annapolis, MD: Nhà in Viện Hải quân Hoa Kỳ, 1955. ISBN 0-87021-372-5. One of the earliest accounts of the battle from the Japanese side, used as a source by many Western histories. More recent historical research has shown, however, that Fuchida's account of the battle and of the tactical errors committed by the Japanese is colored by hindsight and is sometimes inaccurate and self-serving.
 Wilmott H.P. The Barrier and the Javelin. Annapolis, MD: Nhà in Viện Hải quân Hoa Kỳ, 1983.
 Parshall, Jonathan, and Anthony Tully. Shattered Sword: The Untold Story of the Battle of Midway. Dulles, VA: Potomac Books, 2005. ISBN 1-57488-923-0. Working primarily from the Japanese point of view, incorporating recent historical discoveries which have not previously appeared outside Japan, and relying more heavily on documentation (fleet action records and the like) than on individual accounts, this book challenges some of the assumptions prevalent in most Western histories of the battle.
 Theodore Ropp, War in the Modern World, JHU Press, 31-05-2000. ISBN 0-8018-6445-3.

 Liên kết ngoài

 The Japanese report on the battle
 Shattered Sword: The Untold Story of the Battle of Midway'' Contemporary revisionist history from the Japanese persective
 WW2DB: The Battle of Midway
 Animated History of The Battle of Midway
 Midway (1976) at IMDb
 Battle of Midway Movie (1942) - Actual combat footage taken by John Ford during WWII.
 Naval Historical Center Midway Page.
 Midway Chronology 1
 Midway Chronology 2

Những trận đánh lớn trong lịch sử

Trận đánh trong Thế chiến thứ hai
Xung đột năm 1942
Hải quân Đế quốc Nhật Bản
Midway
Chiến tranh Thái Bình Dương
Trận đánh liên quan tới Hoa Kỳ
Không lực Hải quân Đế quốc Nhật Bản
Nhật Bản năm 1942
Hoa Kỳ năm 1942
Lịch sử mật mã học
Hải chiến trong Thế chiến thứ hai liên quan tới Hoa Kỳ


title: Caecilia thompsoni

text:
Caecilia thompsoni, tiếng Anh thường gọi là Thomson's Caecilian là một loài lưỡng cư thuộc họ Caeciliidae.
Đây là loài đặc hữu của Colombia. Nó là loài lưỡng cư giống giun lớn nhất với chiều dài lên đến 1.5 m (5 ft) và cân nặng khoảng 1 kg (2.2 lb). Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, các đồn điền, vườn nông thôn, và rừng trước đây suy thoái nghiêm trọng.

Chú thích

Tham khảo
 Ramírez Pinilla, M.P., Osorno-Muñoz, M., Rueda, J.V., Amézquita, A., Ardila-Robayo, M.C., Lynch, J. & Wilkinson, M. 2004. Caecilia thompsoni . 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

Caecilia


title: Acolastus glabratus

text:
Acolastus glabratus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Lopatin miêu tả khoa học năm 1985.

Chú thích

Tham khảo

Acolastus


title: Sortosa spectabilis

text:
Sortosa spectabilis là một loài Trichoptera thuộc họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Sortosa


title: Farø

text:
Farø là 1 đảo nhỏ của Đan Mạch, nằm ở giữa đảo Zealand và đảo Falster. Về giao thông, có cầu nối từ nam đảo Zealand tới Farø, rồi từ Farø tới đảo Falster. Cũng có 1 đường đê nối đảo Farø với đảo Bogø.

Diện tích: 0,93 km².
Dân số: 4 (1.1.2006).

Tham khảo

Đảo Đan Mạch


title: Sebaethiella luzonica

text:
Sebaethiella luzonica là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Medvedev miêu tả khoa học năm 1993.

Chú thích

Tham khảo

Sebaethiella


title: Vexillum gruneri

text:
Vexillum gruneri là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Costellariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Vexillum


title: Chu Do Lang

text:
Minh Chiêu Tông (chữ Hán: 明昭宗; 1 tháng 11 năm 1623 – 1 tháng 6 năm 1662), tên thật là Chu Do Lang (朱由榔), ông cai trị trong khoảng thời gian từ năm 1646 – 1662, là vị vua cuối cùng của triều đại nhà Nam Minh, cũng là vị vua cuối cùng của cơ nghiệp Đại Minh, đây là hoàng đế người Hán cuối cùng ở Trung Quốc. Trong đời cai trị của ông chỉ có 1 niên hiệu là Vĩnh Lịch (nghĩa là: trị nghiệp vĩnh viễn) nên còn gọi là Vĩnh Lịch Đế (永历帝).

Thân thế
Chu Do Lang là cháu nội của Minh Thần Tông, cha của ông là Quế Đoan vương Chu Thường Doanh (桂端王.朱常瀛) – Hoàng tử thứ 7 của Thần Tông. Sau khi anh trai của ông qua đời mà không có người nối dõi, Chu Do Lang được tập phong làm Quế vương (桂王).

Làm Hoàng đế

Nội loạn quyền bính
Tháng 10 năm 1646, Long Võ Đế Chu Duật Kiện bị quân Thanh bắt giết. Sau khi chính quyền Long Võ diệt vong, Chu Duật Việt, em của Long Võ Đế từ Phúc Kiến chạy đến Quảng Châu. Tháng 12 năm đó, quần thần Nam Kinh tôn Việt làm Đế, cải nguyên là Thiệu Võ (绍武). Sau khi Thiệu Võ Đế lên ngôi, trong tháng đó Chu Do Lang cũng lên ngôi tại Triệu Khánh, lấy niên hiệu là Vĩnh Lịch. Hai bên đánh nhau liên miên để tranh đoạt địa vị chính thống. Lý Thành Đống (李成栋) của quân Thanh thừa lúc 2 bên tàn sát lẫn nhau đã tiến đánh khu vực Triều Châu, Huệ Châu của Quảng Đông, lệnh cho quan lại đã đầu hàng giữ nghiêm bí mật, khiến Thiệu Vũ Đế không biết chuyện.

Ngày 25 tháng 12 năm đó, quân Thanh đột nhiên tấn công Quảng Châu, Thiệu Vũ Đế bị bắt, tối đó ông thắt cổ tự vẫn. Trước sự tấn công ồ ạt của quân Thanh, Vĩnh Lịch Đế buộc phải rút về Quế Lâm, rồi từ đó chạy về Giang Tây, Hồ Nam rồi Nam Ninh. Năm 1658, Quế vương rút lui về Côn Minh ở Vân Nam.

Tuẫn quốc
Sau hàng loạt chiến thắng lẫy lừng tại Quế Lâm, Hành Dương của Lý Định Quốc, không ngờ chỉ vì những hiềm khích, nghi kỵ lẫn nhau do các tướng soái dưới quyền gây ra mà dẫn đến biết bao rắc rối. Năm 1661, ông chạy sang Miến Điện náu thân. Lý Định Quốc đã tích cực cho người trốn đến Miến Điện liên lạc với Quế vương, tự mình đưa quân đến để đón rước. Khi quân Minh và Miến Điện xảy ra xung đột, Vĩnh Lịch Đế chỉ muốn cầu an, hạ chiếu cho Lý Định Quốc rút quân trở về. Định Quốc xem chiếu mà đau xót, than rằng: "Đại Minh hết rồi!".

Lúc này, quân Thanh đã tiến sát biên giới Trung – Miến, người Miến đem cha con Quế vương giao nộp cho phản tướng Ngô Tam Quế. Ngô Tam Quế sai người bí mật thắt cổ ông trong một tòa miếu nhỏ tại Côn Minh.

Miếu hiệu, thuỵ hiệu
Trịnh Kinh (con trưởng của Trịnh Thành Công) dâng thuỵ cho Vĩnh Lịch Đế là Ưng Thiên Thôi Đạo Mẫn Nghị Cung Kiệm Kinh Văn Vĩ Vũ Thể Nhân Khắc Hiếu Khuông Hoàng đế (應天推道敏毅恭儉經文緯武體仁克孝匡皇帝), đặt miếu hiệu là Chiêu Tông (昭宗), đồng thời truy phong cho vợ con của Vĩnh Lịch Đế.

Gia quyến
 Thân phụ: Quế Đoan vương Chu Thường Doanh (桂端王.朱常瀛), được Vĩnh Lịch dâng miếu hiệu là Lễ Tông (禮宗), thuỵ là Thể Thiên Xương Đạo Trang Nghị Ôn Hoằng Hưng Văn Tuyên Vũ Nhân Trí Thành Hiếu Đoan Hoàng đế (體天昌道莊毅溫弘興文宣武仁智誠孝端皇帝)
 Đích mẫu: Lã thị (呂氏; ? – 1619), nguyên phối của Quế Đoan vương, được truy tôn Hiếu Khâm Tĩnh Thục Từ Kính Thiên Chiêu Dự Bảo Khang Đoan Hoàng hậu (孝欽靜淑慈敬天昭豫保康聖端皇后)
 Đích mẫu: Vương thị (王氏; 1594 – 1651), kế thất. Vĩnh Lịch đế khi lên ngôi tôn bà là Ninh Thánh Từ Túc Hoàng thái hậu (寧聖慈肅皇太后), qua đời được truy thuỵ Hiếu Chính Trang Dực Đôn Nhân Đoan Huệ Thiên Thánh Hoàng thái hậu (孝正莊翼敦仁端惠天聖皇太后)
 Sinh mẫu: Mã thị (馬氏; 1578 – 1669), thiếp thất, được truy tôn Chiêu Thánh Từ Huệ Nhân Thọ Hoàng thái hậu (昭聖慈惠仁壽皇太后). Về sau quay về Bắc Kinh, được nhà Thanh trợ cấp sinh hoạt đến khi qua đời.

Thê thiếp

Hiếu Cương Khuông Hoàng hậu Vương thị (王氏; ? – 1662), bị thắt cổ cùng với Vĩnh Lịch Đế, Trịnh Thành Công truy thuỵ là Hiếu Cương Mẫn Túc Triết Thận Chính Hoà Ứng Thiên Thuận Khuông Hoàng hậu (孝剛敏肅哲慎正和應天順聖匡皇后)
 Đới Quý nhân (戴貴人), bị thắt cổ cùng với Vĩnh Lịch Đế , sinh con trai thứ năm.
 Dương Quý nhân (楊貴人), bị thắt cổ cùng với Vĩnh Lịch Đế , sinh con trai thứ bảy.
 Đậu phi (妃氏) , em gái Đậu Dân Vọng (竇民望)
 Mỗ phi , tự sát năm Vĩnh Lịch thứ sáu.
 Lưu Quý nhân (劉貴人) , tự sát trong khi thủy triều.
 Dương Quý nhân (楊貴人) , cùng Lưu Quý nhân tự sát , không rõ có cùng một người với sinh mẫu thất tử hay không.
 Cung tần Mỗ thị
 Quách Thường tại (郭常在) , tên thật là Quách Lương Phác (郭良璞) , bị giết tháng 11 năm Vĩnh Lịch thứ sáu.

Con cái

Con trai
 Chu Từ Tước (朱慈爝; 1645 – ?), không rõ mẹ là ai. Khi quân Thanh tràn vào Quảng Đông thì chạy trốn cùng Vĩnh Lịch Đế, sau đó mất tích, về sau được truy phong Hoài Mẫn Thái tử (怀愍太子)
 Chu Từ Thả (朱慈𤇅; 1646 – ?), bị bỏ lại cùng với mẹ tại Triệu Khánh, không rõ tung tích, về sau truy phong Điệu Mẫn Thái tử (悼愍太子)
 Chu Từ Huyên (朱慈煊; 1648 – 1662), mẹ là Vương Hoàng hậu, bị giết cùng cha mẹ tại Côn Minh, về sau truy phong Ai Mẫn Thái tử (哀愍太子)
 Chu Từ Lập (朱慈𤇥; 1650 – ?), mẹ là Vương Hoàng hậu, chết sớm, truy phong Nguyên Ai vương (沅哀王)
 Chu Từ Vĩ (朱慈炜; 1654 – 1655), mẹ là Đới Quý nhân, chết non, truy phong Phù Điệu vương (涪悼王)
 Chu Từ Tập (朱慈熠; 1654 – 1655), mẹ là Vương Hoàng hậu, chết non, truy phong Miện Thương vương (沔殇王)
 Chu Từ Trác (朱慈焯; 1654 – 1656), mẹ là Dương Quý nhân, chết non, truy phong Lễ Xung vương (澧沖王)

Xem thêm
 Minh Thần Tông
 Chu Duật Việt
 Lý Định Quốc
 Ngô Tam Quế
 Trịnh Thành Công

Chú thích

Tham khảo

 Tiền Hải Nhạc, Nam Minh sử.
 Từ Tỉ (1810 – 1862), Tiểu Thiển kỷ truyện.

 .

Sinh năm 1623
Mất năm 1662
Hoàng đế nhà Minh


title: Ceratina minuta

text:
Ceratina minuta là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Friese mô tả khoa học năm 1905.

Chú thích

Tham khảo

Ceratina
Động vật được mô tả năm 1905


title: Vùng Hướng đạo Âu-Á (WOSM)

text:
Vùng Hướng đạo Âu-Á (tiếng Nga: Регионального Бюро Евразия) là văn phòng vùng của Văn phòng Hướng đạo Thế giới thuộc Tổ chức Phong trào Hướng đạo Thế giới có trụ sở tại Gurzuf gần Yalta-Krasnokamenka, Ukraina với một văn phòng nhánh tại Moskva, Nga. Tất cả các cựu quốc gia cộng sản Trung Âu và Đông Âu, Trung Á và Liên Xô đã và đang phát triển Hướng đạo trong sự trỗi dậy phục hưng của vùng. Các quốc gia này bao gồm đa số các quốc gia thừa kế Liên Xô trong Cộng đồng Thịnh vượng chung các Quốc gia Độc lập (Commonwealth of Independent States). Bản báo cáo ba năm một lần 1996/99 của Ủy ban Hướng đạo Thế giới thuộc Tổ chức Phong trào Hướng đạo Thế giới cho thấy Tổ chức Phong trào Hướng đạo Thế giới đang theo đuổi rất tích cực việc tổ chức hoạt động Hướng đạo tại các quốc gia của cựu Liên Xô theo tầm nhìn của tổ chức.

Năm 1997, Tổ chức Phong trào Hướng đạo Thế giới thành lập Vùng Âu-Á mới, có vẻ là để hỗ trợ sự tái sinh Hướng đạo tại 12 cựu Cộng hòa Xô Viết: Armenia, Azerbaijan, Belarus, Gruzia, Kazakhstan, Kyrgyzstan, Moldova, Nga, Tajikistan, Turkmenistan, Ukraina, và Uzbekistan. Có vài tổ chức trong Vùng tái sinh nhờ vào sự tồn tại của các tổ chức Hướng đạo Lưu vong. Tiếng Nga được dùng làm ngôn ngữ văn phòng, và 8 sách hướng dẫn và sách chỉ nam Hướng đạo đã được xuất bản, tất cả đều bằng tiếng Nga. Một tạp chí quý (3 tháng) cũng được in tại văn phòng nhánh tại Moscow cũng bằng tiếng Nga. Bản báo cáo (có ở trang web http://www.worldscoutshop.org) nói rằng, "văn phòng vùng sẽ dịch thuật thường xuyên các tài liệu của Tổ chức Phong trào Hướng đạo Thế giới ra tiếng Nga." Giám đốc hành chánh của vùng này là tiến sĩ Alexander Bondar đã di chuyển từ Moscow đến Krym.

5 tổ chức Hướng đạo quốc gia được nhận đầu tiên vào Tổ chức Phong trào Hướng đạo Thế giới là Armenia, Belarus, Gruzia, Moldova và Tajikistan. 5 nước này được Tổ chức Phong trào Hướng đạo Thế giới ấn định là các thành viên sáng lập Vùng Âu-Á. Azerbaijan và Nga đã được nhận vào Tổ chức Phong trào Hướng đạo Thế giới và Belarus mất tư cách thành viên vào năm 2005. Đây là văn phòng vùng đang làm cố vấn cho các tổ chức có triển vọng thành hội viên của Tổ chức Phong trào Hướng đạo Thế giới. Tại các quốc gia mà có hơn một hội Hướng đạo như Kyrgyzstan và Ukraina, các hội này có thể chọn hợp tác và hình thành một Tổ chức Hướng đạo Quốc gia.

Các vấn đề gây tranh cãi

Tuy nhiên, có một số các vấn đề gây tranh cãi. Ngoài việc xuất bản các tài liệu được nói ở trên chỉ bằng tiếng Nga, trong hàng ngũ lãnh đạo cao cấp của Vùng Âu-Á có các cựu lãnh đạo Thiếu niên Tiền phong. Mục tiêu tiên khởi của Thiếu niên Tiền phong (tư cách thành viên có lẽ là thiếu tự nguyện) là sự truyền bá chủ nghĩa cộng sản đến thanh thiếu niên. Để làm rắc rối thêm vấn đề, các tổ chức này đã áp dụng nhiều cách gài bẫy các tổ chức Hướng đạo mà họ hất cẳng. Vì những kinh nghiệm tiêu cực đó với các tổ chức thanh thiếu niên cộng sản, Hướng đạo tại Vùng Âu-Á đã tái sinh một cách chậm chạp. Những người ủng hộ thì thấy sự thừa kế công việc và cơ sở vật chất của Thiếu niên Tiền phong là sáng sủa tích cực. Những người chống đối đã nhận thấy rằng Vùng Âu-Á giống như một công cụ cho phép những cựu thành viên của Thiếu niên Tiền phong giữ địa vị ảnh hưởng của họ lên các phong trào thanh thiếu niên thời hậu Xô Viết, và sử dụng các mối liên hệ mới có của họ ngoài vùng để hưởng lợi cho chính họ. Thậm chí việc đặt tổng hành dinh Vùng tại Trại Thiếu niên Tiền phong lịch sử (historic Pioneer Camp) có tên Artek ở Yalta đối với nhiều người đã chứng tỏ sự khống chế của Thiếu niên Tiền phong. Những người chống đối cũng đặt dấu hỏi với chuyện nước Belarus độc tài là một thành viên của Tổ chức Phong trào Hướng đạo Thế giới, ngược lại quy định hướng dẫn đã được nói đến của Tổ chức Phong trào Hướng đạo Thế giới trong khi một quốc gia dân chủ lân cận Ukraina thì không phải là thành viên của Tổ chức Phong trào Hướng đạo Thế giới. Trong những năm sau khi được thành lập, Vùng Âu-Á bị một số người xem là đình trệ trong mục tiêu của vùng: một trong những việc sự việc là trang mạng chính thức của Vùng đã không được cập nhật giữa năm 2004 và tháng 2 năm 2006.

Các giải pháp khác đã được đề nghị vào lúc giải thể Liên Xô, và hiện nay vẫn còn được xem là các chọn lựa khả dĩ, theo những người chỉ trích việc thành lập Vùng Âu-Á, là nên chia Vùng này vào các Vùng châu Âu, Vùng châu Á-Thái Bình Dương, và Vùng Ả Rập theo đường ranh văn hóa và địa lý quốc gia để đem đến cho các Hướng đạo sinh nhiều triển vọng mới mẻ. Như các quốc gia vùng Baltic - Estonia, Litva và Latvia - đã gia nhập Vùng châu Âu, đó là thí dụ về tiền lệ cho giải pháp này. Ngoài ra, không có Vùng Âu-Á tương đương cho Hội Nữ Hướng đạo Thế giới, các nước cộng hòa được chia theo vùng địa lý giữa các Vùng Nữ Hướng đạo châu Âu và Vùng Nữ Hướng đạo châu Á-Thái Bình Dương của Hội Nữ Hướng đạo Thế giới. Ngoài việc có chung sa hoàng và quá khứ Xô Viết, 12 thành viên của Vùng Âu-Á có ít điểm chung. Một vài quốc gia như Armenia và Azerbaijan đã tiến hành chiến tranh chống lại nhau, vài nước như Gruzia và Ukraina cho phép đối lập trong lúc những nước khác như Belarus và Turkmenistan đã quay trở về chính thể chuyên chế của thời Xô Viết. Hơn nữa, không có một nước cộng hòa nào có phong trào Hướng đạo phát triển trở lại hơn một thập niên. Tin rằng các nước  này sẽ có nhiều lợi ích từ sự thành thạo kinh nghiệm của các hội Hướng đạo lân bang trong các Vùng đã nói đến.

Các Trại Họp bạn Hướng đạo Vùng Âu-Á
Vùng điều hành hoặc bảo trợ một trại họp bạn phạm vi vùng duy nhất cho đến thời điểm này:
 Trại họp bạn Hướng đạo Vùng Âu-Á lần thứ nhất - Byurakan, Armenia - tháng 8 năm 2006

Xem thêm

Lễ một trăm năm Hướng đạo năm 2007
Piet J. Kroonenberg

Tham khảo

Tổ chức Phong trào Hướng đạo Thế giới


title: Dicranomyia guttula

text:
Dicranomyia guttula là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở Afrotropisch, miền Ấn Độ - Mã Lai và miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Dicranomyia
Steltmug uit miền nhiệt đới châu Phi
Steltmug uit miền Ấn Độ - Mã Lai
Steltmug uit miền Australasia


title: Schlagenthin

text:
Schlagenthin là một đô thị thuộc huyện Jerichower Land, bang Sachsen-Anhalt, Đức. Đô thị Schlagenthin có diện tích 20,72kilômét vuông, dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 815 người.

Tham khảo


title: Phragmipedium warszewiczianum

text:
Phragmipedium warszewiczianum là một loài lan phân bố từ Colombia đến Ecuador.

Hình ảnh

Tham khảo

warszewiczianum


title: Acanthoscelides longistilus

text:
Acanthoscelides longistilus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Horn miêu tả khoa học năm 1873.

Chú thích

Tham khảo

L


title: Grevesmühlen

text:
Grevesmühlen () là một đô thị tại huyện Nordwestmecklenburg, bang Mecklenburg-Vorpommern, miền bắc nước Đức.

Tham khảo

Xã và đô thị ở huyện Nordwestmecklenburg
Khởi đầu thập niên 1260 ở Đế quốc La Mã Thần thánh


title: Pháo đài Thánh Phêrô và Phaolô

text:
Pháo đài Thánh Phêrô và Phaolô - còn được gọi là Pháo đài thánh Piốt và Páplốp theo tên thánh viết theo tiếng Nga - (Tiếng Nga: Петропа́вловская кре́пость, Petropavlovskaya Krepost) là một pháo đài xây dựng tại Sankt-Peterburg, Nga vào năm 1703 dưới sắc lệnh của Nga hoàng Pyotr Đại đế. Pháo đài được thiết kế bởi Domenico Trezzini. Bên trong pháo đài có các công trình lịch sử như Đại giáo đường Thánh Phêrô và Phaolô, nơi các vị Nga hoàng từ Pyotr Đại đế (1682 - 1725) tới Aleksandr III (1881 - 1894) được mai táng; thi hài của các thánh tử vì đạo của Hoàng gia Romanov như Nga hoàng Nikolai II (1894 - 1918) và gia đình của ông. Ngoài ra bên trong pháo đài còn có các công trình kiến trúc như pháo đài Trubetskoy, Hầm mộ Đại Công tước và Nhà bảo tàng Thành phố Petrograd.

Hình ảnh

Tham khảo

Liên kết ngoài

 Ảnh vệ tinh, qua Google Maps

Công trình xây dựng Sankt-Peterburg
Bảo tàng lịch sử ở Sankt-Peterburg


title: Limeray

text:
Limeray là một xã thuộc tỉnh Indre-et-Loire trong vùng Centre-Val de Loire ở miền trung nước Pháp. Theo điều tra dân số năm 2006 của INSEE có dân số 1055 người. Xã nằm ở khu vực có độ cao từ 52-116 mét trên mực nước biển.

Tham khảo

Xã của Indre-et-Loire


title: Ampedus hayekae

text:
Ampedus hayekae là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Schimmel miêu tả khoa học năm 1993.

Chú thích

Tham khảo

Ampedus


title: Stutzheim-Offenheim

text:
Stutzheim-Offenheim là một xã thuộc tỉnh Bas-Rhin trong vùng Grand Est đông bắc Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Bas-Rhin
 Kochersberg

Tham khảo
 INSEE commune file

Liên kết ngoài
 Official site

Xã của Bas-Rhin


title: Aureoboletus

text:
Aureoboletus là một chi nấm thuộc họ Boletaceae (phân bộ Boletineae).

Danh sách loài
 Aureoboletus auriporus
 Aureoboletus gentilis
 Aureoboletus novoguineensis
 Aureoboletus subacidus
 Aureoboletus thibetanus

Chú thích

Tham khảo
Index Fungorum

Họ Nấm thông


title: Balakrishnampatti

text:
Balakrishnampatti là một thị xã panchayat của quận Tiruchirappalli thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Balakrishnampatti có dân số 8596 người. Phái nam chiếm 49% tổng số dân và phái nữ chiếm 51%. Balakrishnampatti có tỷ lệ 62% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 71%, và tỷ lệ cho phái nữ là 52%. Tại Balakrishnampatti, 11% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Tamil Nadu


title: F. Scott Fitzgerald

text:
Francis Scott Fitzgerald (sinh ngày 24 tháng 9 năm 1896 tại thành phố Saint Paul, Minnesota, mất ngày 21 tháng 12 năm 1940 tại thành phố Los Angeles, California) là một nhà văn nổi tiếng người Mĩ. Những tác phẩm của ông được biết đến rộng rãi bởi âm hưởng và tinh thần từ Thời đại Jazz, đây cũng là cụm từ được chính Fitzgerald phổ biến từ tập truyện ngắn Truyện kể Thời đại Jazz (Tales of Jazz Age). Ông cũng được biết tới là một trong những cây bút nổi bật của Thế hệ đã mất với tác phẩm nổi tiếng nhất là Gatsby vĩ đại (The Great Gatsby).

Cuộc đời

Những năm tháng đầu đời
Scott Francis Fitzgerald sinh ngày 24 tháng 9 năm 1896 trong một gia đình trung lưu theo đạo Công giáo, ở thành phố Saint Paul, Minnesota, Hoa Kì. Tên của ông được đặt theo một người họ hàng xa là Francis Scott Key, người đã sáng tác phần lời cho bản Quốc ca Hoa Kì. Mẹ ông là Mary McQuillan Fitzgerald, con gái của một thương nhân thực phẩm giàu có gốc Ai-len. Cha ông là Edward Fitzgerald, một ông chủ cửa hàng nội thất, định cư ở Minnesota từ Maryland sau cuộc Nội chiến Hoa Kì. Ông có họ hàng bên đằng nội với Mary Surratt, người bị treo cổ năm 1865 vì dính dáng đến cuộc ám sát tổng thống Abraham Lincoln.

Một năm sau khi Fitzgerald được sinh ra, công việc làm ăn của bố ông thất bại. Cả gia đình chuyển đến Buffalo, New York, nơi cha ông nhận công việc làm một người bán hàng cho P&G. Ông dành mười năm đầu đời của mình ở Buffalo và Syracuse. Ông được bố mẹ gửi vào trường Công giáo ở địa phương để theo học. Fitzgerald khi còn là một đứa trẻ đã được nhiều người đánh giá là thông minh và có niềm say mê với văn học.

Năm 1908, P&G sa thải bố của Fitzgerald và gia đình ông quay lại St. Paul. Thời điểm này ông Edward Fitzgerald trở nên nghiện rượu nặng và không đi làm, nhưng bà Mary (nhờ vào tiềm lực kinh tế của gia đình mình) vẫn cố gắng để duy trì gia đình có đời sống tương đối đầy đủ. Ông tiếp tục được gửi vào những ngôi trường công giáo ở St. Paul và New Jersey. Khi học trung học ở New Jersey, một cha xứ tên là Sigourney Fay đã phát hiện ra tài năng viết lách của Fitzgerald và đã khuyến khích ông theo nghiệp viết văn.

Princeton và Ginevra King
Sau khi tốt nghiệp trung học ở New Jersey, Fitzgerald ghi danh vào Đại học Princeton và trở thành một trong số ít những sinh viên ở đây theo đạo Công giáo (trường này có truyền thống theo đạo Kháng Cách Hà Lan). Ở kí túc xá của Princenton, ông ở cùng phòng với John Biggs Con (sau này sẽ trở thành Thẩm phán Liên bang). Trong thời gian học đại học, ông cũng kết bạn với Edmund Wilson và John Peale Bishop, cả hai sau để trở thành những nhà văn có tiếng. Vì có khả năng viết rất tốt, ông đã sáng tác rất nhiều thơ, truyện ngắn và kịch để đăng lên tạp chí của trường như Princenton Triangle Club, Princenton Tiger và Nassau Lit.

Những năm theo học Princenton của Fitzgerald không có gì nổi bật ngoài việc ông thường xuyên bỏ học để đi uống rượu. Dù đã rất xuất sắc để trúng tuyển vào, Fitzgerald lại bỏ bê việc học và bị cuốn vào đời sống thượng lưu của những nam sinh nhà giàu ở đây. Năm học đầu tiên, ông thường xuyên lui tới quán rượu để nhậu thay vì đi đến giảng đường, đây cũng là lí do khiến ông mắc chứng nghiện rượu, căn bệnh về sau sẽ hủy hoại cuộc đời ông.

Vào kỉ nghỉ đông của năm học thứ hai, Fitzgerald quay trở về quê nhà St. Paul để đón Giáng Sinh. Lúc này, ông gặp cô bé mới 16 tuổi Ginevra King, con gái của một nhà môi giới cổ phiếu giàu có từ Chicago và cả hai đã nảy sinh tình cảm. Cả hai yêu nhau một thời gian dài. Cô chính là hình mẫu cho các nhân vật Isabelle Borgé trong Bên đây vườn địa đàng (This Side of Paradise) và Daisy Buchanan trong Đại gia Gatsby. Dù rất yếu nhau, nhưng cha của Givevra đã cấm cô cưới Fitzgerald vì cho rằng ông không có gia cảnh tương xứng. Sau khi bị Givevra King từ chối, ông nhập ngũ để tham gia Thế chiến thứ I. Chỉ huy nơi ông đóng quân chính là Dwight D. Eisenhower, người sau này sẽ trở thành Tổng thống Mĩ. Hi vọng sẽ có ít nhất một cuốn tiểu thuyết trước khi sang Châu Âu tham chiến, Fitzgerald đã hoàn thành một tác phẩm, mà sau chính là phần đầu tiên của tiểu thuyết Bên đây vườn địa đàng.

Quân đội và Zelda Sayre

Mùa hè năm 1918, Fitzgerald được điều tới đóng quân ở Montgomery, Alabama. Tại đây, để quên đi mối tình đầu, ông đã hẹn hò với rất nhiều cô gái. Trong một lần đến câu lạc bộ đồng quê, ông đã gặp Zelda Sayre, khi đó mới 17 tuổi, con gái của một gia tộc chính trị có tiếng ở Alabama. Ông và Zelda bắt đầu tìm hiểu nhau, dù vậy Fitzgerald vẫn không thể quên đi Ginevra. Zelda là một trong những cô gái nổi tiếng ở tiểu bang, và chỉ ba ngày sau khi Ginevra cưới một thương gia giàu có ở Chicago, Fitzgerald chính thức ngỏ lời với Zelda.

Mối tình của cả hai bị gián đoạn một thời gian khi Fitzgerald được điều tới đóng quân ở New York. Lúc này Mĩ vừa kí hiệp định đình chiến với Đức, và chiến tranh đã kết thúc.

Ông xin xuất ngũ và trong thời gian duyệt hồ sơ, ông quay lại Montgomery và hẹn hò với Zelda. Một thời gian sau, Fitzgerald cầu hôn với Zelda, dù vậy bà đã từ chối và nói rằng sẽ chỉ đồng ý chỉ khi nào ông có đủ tiềm lực kinh tế.

Tháng 2 năm 1919, Fitzgerald chính thức được xuất ngũ. Ông chuyển đến New York những không xin được một công việc nào trong những tòa soạn báo. Để kiếm tiền, ông đành nhận viết quảng cáo và bắt đầu sự nghiệp viết văn của mình. Trong giai đoạn này ông vừa đi làm, vừa gửi thư đến Zelda. Ông cầu hôn với bà hai lần những đều bị từ chối. Bạn bè và gia đình hai bên đều phản đối mối quan hệ này, bởi vì nhà Zelda có gốc là người Kháng cách Ê-cốt, ngoài ra họ còn nghi ngại về vấn đề kinh tế và chứng nghiện rượu của Fitzgerald.

Về sau ông đạt được những thành tự nhất định trong nghề quảng cáo, có đủ tiền để thuê một căn hộ và bắt đầu cho ra những tác phẩm văn học. Dù vậy ông chỉ bán được một truyện ngắn tên là Những em bé trong rừng (Babies in the Wood) với giá 30 đô-la.

Giai đoạn khó khăn và buổi đầu sự nghiệp viết văn

Thất bại trong việc làm giàu ở New York, tháng Sáu năm 1919, Zelda chính thức từ chối lời cầu hôn của Fitzgerald. Đây là giai đoạn Mĩ ban bố lệnh Cấm rượu, cũng như thời hưng thịnh của nhạc Jazz. Fitzgerald rơi vào khủng hoảng khi phải làm một nghề ít tiền là viết quảng cáo, sự nghiệp sáng tác ảm đạm và bị hai người phụ nữ từ chối. Ông từng có lúc đã suýt tự tự tử, lúc nào cũng mang một khẩu súng súng ngắn ổ xoay bên mình.

Tháng Bảy, ông bỏ việc ở New York và quay về St. Paul. Trở về nhà trong sự ê chề, Fitzgerald phải sống trên gác mái ngôi nhà của bố mẹ ông. Lúc này ông đã quyết định dành hết tâm huyết của mình vào viết văn, quyết định "được ăn cả ngã về không". Ông hoàn thành bản thảo viết trong giai đoạn Thế chiến thứ I và đặt tên cho nó là Bên đây vườn địa đàng, lấy cảm hứng từ những mối tình với Ginevra, Zelda và những cô gái khác thời ông theo học Princeton.

Trong lúc hoàn thiện cuốn tiểu thuyết, ông nhận công việc sửa chữa ở một xưởng xe nhỏ. Một buổi tối mùa thu năm 1919, khi chàng trai trẻ Fitzgerald kiệt sức trở về sau cả ngày dài làm việc, một người đưa thư đã đưa ông bức điện tín nói rằng nhà xuất bản Scribner đã chấp nhận bản thảo của ông. Fitzgerald đã vui sướng đến nỗi ông đã chạy quanh dãy nhà của mình, hò hét thông báo tới mọi người.

Cuốn tiểu thuyết đầu tay của ông, Bên đây vườn cực lạc chính thức ra mắt ngày 26 tháng 3 năm 1920. Cuốn sách bán được hơn 40,000 bản trong năm đầu tiên.

Lần ra mắt của Fitzgerald quá đỗi thành công, khiến danh tiếng của ông được biết đến khắp trên nước Mĩ. Những nhà phê bình như Mencken gọi đây là "cuốn tiểu thuyết xuất sắc nhất năm", báo chí thì ca ngợi đây là một trong những tác phẩm chân thực nhất về đời sống sinh viên ở Mĩ. Sự thành công này làm những tác phẩm trước đã bị từ chối của ông cũng được xuất bản và chú ý.

Danh tiếng đem lại cho Fitzgerald cơ hội viết thêm những truyện ngắn và rất nhiều tiền. Zelda quay lại đồng ý lời cầu hơn với ông vì giờ ông đã có đủ tiền để lo cho bà. Dù lúc bấy giờ ông không còn yêu bà như trước, nhưng cả hai vẫn quyết định cưới nhau. Về sau, ông thú nhận rằng ngay sau khi kết hôn, cả hai dường như không còn yêu nhau nữa, mối quan hệ khi ấy giống như bạn bè hơn là tình yêu.

Thành phố New York và Thời đại nhạc Jazz

Sống trong khách sạn Biltmore sang trọng ở New York, Firzgerald và Zelda trở thành những người nổi tiếng với đại chúng. Cả hai có đời sống vô cùng xa hoa và phóng khoáng, đã từng có lúc khách sạn Biltmore muốn cả hai phải rời đi vì sự nổi tiếng và hành động phóng túng của cả hai làm phiền những vị khách khác.

Long Island và cuốn tiểu thuyết thứ hai

Châu Âu và Gatsby vĩ đại

Hemingway và Thế hệ đã mất

Hollywood và Lois Moran

Zelda mắc bệnh và cuốn tiểu thuyết cuối cùng

Đại Khủng hoảng và sự nghiệp suy tàn

Trở lại Hollywood

Những năm cuối đời và qua đời

Được giới phê bình đánh giá lại

Danh tiếng sau khi qua đời

Tài năng nghệ thuật

Sự tiến bộ trong văn chương

Tiểu thuyết

Truyện ngắn

Chủ đề trong tác phẩm hư cấu

Hệ tư tưởng thế hệ của thời đại

Bất bình đẳng giàu nghèo

Sự khác lạ

Ảnh hưởng và di sản

Ảnh hưởng trong văn học

Chuyển thể

Tác phẩm chọn lọc

Tiểu thuyết

 1920 – Bên đây vườn cực lạc
 1922 – Đẹp và đáng nguyền rủa
 1922 – Viên kim cương lớn bằng tòa nhà Ritz (Tiểu thuyết ngắn)
 1925 – Gatsby vĩ đại
 1934 – Dịu dàng là đêm
 1941 – Nhà tài phiệt cuối cùng cuối cùng (chưa hoàn thành)

Truyện ngắn

 1920 – "Cung điện băng"
 1920 – "Bernice cắt kiểu tóc Bob"
 1920 – "May Day"
 1922 – "Dị nhân Benjamin"
 1922 – "Những giấc mơ mùa đông"
 1924 – "Sự tha tội"
 1926 – "Cậu bé giàu"
 1931 – "Thăm lại Babylon"

Chú thích
Sinh năm 1896
Cựu sinh viên Đại học Princeton
Người Mỹ gốc Anh
Tiểu thuyết gia Mỹ thế kỷ 20
Người Mỹ gốc Ireland
Người bị rối loạn lưỡng cực
Nhà văn Mỹ thế kỷ 20
Người Saint Paul, Minnesota
Nhà văn Minnesota
Chôn cất ở Maryland
Mất năm 1940
Quân nhân Hoa Kỳ trong Thế chiến thứ nhất
Nam tiểu thuyết gia Mỹ
Tín hữu Công giáo La Mã Hoa Kỳ
Người viết hồi ký Mỹ


title: Terminalia ivorensis

text:
Terminalia ivorensis là một loài thực vật thuộc họ Combretaceae. Loài này có ở Cameroon, Bờ Biển Ngà, Ghana, Guinea, Liberia, Nigeria, và Sierra Leone. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Gỗ của loài này có mật độ khoảng 560 kg mỗi mét khối.

Hình ảnh

Tham khảo

 Hawthorne, W. 1998. Terminalia ivorensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 8 năm 2007.

Liên kết ngoài

I
Thực vật dễ tổn thương


title: Erandol

text:
Erandol là một thành phố và là nơi đặt hội đồng đô thị (municipal council) của quận Jalgaon thuộc bang Maharashtra, Ấn Độ.

Địa lý
Erandol có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 227 mét (744 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Erandol có dân số 30.120 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Erandol có tỷ lệ 65% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 72%, và tỷ lệ cho phái nữ là 57%. Tại Erandol, 13% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Maharashtra