title: Chiến dịch Phú Xuân 1786

text:
Chiến dịch Phú Xuân 1786 là loạt trận đánh giữa quân Tây Sơn và chúa Trịnh trong cuộc nội chiến nước Đại Việt cuối thế kỷ 18. Chiến dịch này là một phần của Chiến tranh Tây Sơn-Chúa Trịnh, mở đường cho các cuộc bắc tiến thắng lợi của quân Tây Sơn trong quá trình tiêu diệt thế lực họ Trịnh tại Bắc Hà.

Chiến dịch Phú Xuân bao gồm những việc đánh chiếm toàn bộ lãnh thổ từ sông Gianh trở vào nam tới Thuận Hóa, mà trọng điểm là thành Phú Xuân.

Bối cảnh
Nước Đại Việt ngay sau khi thống nhất một thời gian ngắn sau chiến tranh Lê-Mạc lại bị chia cắt từ đầu thế kỷ 17 tới cuối thế kỷ 18 thành Đàng Ngoài và Đàng Trong. Năm 1771, anh em Tây Sơn nổi dậy chống chúa Nguyễn ở Đàng Trong, chính quyền chúa Nguyễn nghiêng ngả. Chúa Trịnh Sâm ở Đàng Ngoài nhân cơ hội đó phái Hoàng Ngũ Phúc mang quân vào đánh Phú Xuân. Đầu năm 1775, quân Trịnh đánh chiếm Phú Xuân, chúa Nguyễn Phúc Thuần bỏ chạy vào Nam Bộ.

Quân Trịnh tiếp tục đánh thắng quân Tây Sơn khiến Nguyễn Nhạc phải quy phục và nhận làm tiên phong đánh chúa Nguyễn. Từ năm 1776 đến năm 1785, Tây Sơn nhiều lần tấn công chúa Nguyễn ở Nam Bộ, giết 2 chúa Nguyễn Phúc Thuần, Nguyễn Phúc Dương và đuổi chúa Nguyễn Ánh chạy sang lưu vong ở Xiêm La.

Sau khi làm chủ Nam Trung Bộ và Nam Bộ, Tây Sơn quay sang phía bắc đánh Trịnh.

Tình hình hai bên
Ngay sau khi hạ được thành Phú Xuân và tiến xuống đánh thắng quân Tây Sơn ở Quảng Nam, quân Trịnh đã có biểu hiện suy yếu. Thu hàng Tây Sơn, quân Trịnh ngưng chiến và sau đó bị dịch bệnh hoành hành, quân bị thương vong khá nhiều. Cuối năm 1775, Hoàng Ngũ Phúc kiến nghị Trịnh Sâm bỏ Quảng Nam rút về Thuận Hóa rồi trở về bắc. Trịnh Sâm chấp thuận.

Thế lực họ Nguyễn ở Quảng Nam thấy quân Trịnh rút đi bèn nổi dậy định chiếm cứ nhưng Nguyễn Nhạc đã điều binh đánh tan lực lượng này và chiếm Quảng Nam. Trịnh Sâm thấy Quảng Nam xa xôi hiểm trở và ngại dùng binh, nhân đấy mới trao cho Nguyễn Nhạc trấn giữ.

Năm 1778, sau khi giết được hai chúa Nguyễn, Nguyễn Nhạc tự xưng làm vua, đặt niên hiệu Thái Đức. Chúa Trịnh dù biết nhưng không hỏi đến. Trấn thủ Thuận Hóa của họ Trịnh là Phạm Ngô Cầu được đánh giá là người tham lam nhút nhát, tham tụng Hồ Sĩ Đống từ Thuận Hoá về kinh, đã nhiều lần xin bổ viên tướng khác thay cho Ngô Cầu, nhưng Trịnh Sâm không nghe theo.

Năm 1782, Trịnh Sâm chết, hai con là Trịnh Khải và Trịnh Cán tranh nhau làm chúa. Trịnh Khải giết người phụ tá Hoàng Đình Bảo của Trịnh Cán (còn nhỏ), giành lấy ngôi chúa. Thủ hạ của Đình Bảo là Nguyễn Hữu Chỉnh chạy vào nam đầu hàng Tây Sơn.

Tháng 3 năm 1786, dân Bắc Hà bị nạn đói, giá gạo tăng vọt, thây chết nằm liền nhau. Trịnh Khải hạ lệnh ai nộp của sẽ trao cho quan chức, nhưng không ai hưởng ứng, bèn dùng sắc lệnh bắt ức nhà giàu để lấy tiền chia ra phát chẩn.

Nhận thấy thời cơ đánh Bắc Hà, Nguyễn Huệ đề nghị Nguyễn Nhạc đánh ra bắc nhưng Nguyễn Nhạc ngần ngại chưa quyết.

Sang tháng 4 năm đó, Phạm Ngô Cầu sai sứ là Nguyễn Phú Như vào Quy Nhơn mượn tiếng trao đổi vấn đề biên giới, nhưng thực ra muốn dò tình hình Tây Sơn. Phú Như vốn có quen biết với Nguyễn Hữu Chỉnh, bèn mang tình hình Thuận Hóa nói lại. Hữu Chỉnh bèn xin Nguyễn Nhạc ra quân đánh Thuận Hóa. Lúc đó Nguyễn Nhạc mới quyết định.

Diễn biến

Bố trí lực lượng hai bên
Nguyễn Nhạc cử Nguyễn Huệ làm tổng chỉ huy các cánh quân thủy bộ, Vũ Văn Nhậm làm tả quân đô đốc, Nguyễn Hữu Chỉnh làm hữu quân đô đốc, Nguyễn Lữ chỉ huy đội dự bị thủy quân. Theo giáo sĩ La Grand de la Liraye trong cuốn Notes historiques sur la nation annamite, tổng số quân Tây Sơn tham chiến gồm 5.000 tiền quân, 2.000 hậu quân và 3.000 thủy binh, tất cả 1 vạn người.

Phía quân Trịnh có trên 3 vạn quân. Từ khi Hoàng Ngũ Phúc và Bùi Thế Đạt rút đi (1775) đã bố trí lực lượng phòng bị. Từ sông Gianh tới đèo Hải Vân, có nhiều đồn để cứu ứng cho nhau. Tuy nhiên, đất Thuận Hóa trong nhiều năm không có chiến tranh, quân số tuy khá đông nhưng phòng thủ không chặt chẽ. Chủ tướng Phạm Ngô Cầu chuyên làm việc buôn bán, không sắm sửa khí giới phòng bị lương thực nên quân Trịnh và dân đều chán nản khinh thường.

Nhằm triệt để lợi dụng thời tiết mùa hè, gió nồm thổi mạnh có thể đưa thủy quân tiến nhanh ra đánh phá phía bắc, Nguyễn Huệ lập kế hoạch đánh bất ngờ ở các điểm phòng thủ quân Trịnh từ sông Gianh trở vào, từ Hải Vân trở ra và từ cạnh sườn vào Phú Xuân:
 Đạo quân thủy tiến đánh Phú Xuân
 Một đạo thủy quân của Nguyễn Lữ tiến thẳng ra sông Gianh rồi chia làm hai: một cánh án ngữ sông Gianh ngăn viện binh quân Trịnh ở Nghệ An vào cứu; cánh kia đánh xuống các đồn quân Trịnh ở Bố Chính, Leo Heo và hợp với cánh quân từ Phú Xuân tiến ra đánh Dinh Cát.
 Toàn bộ bộ binh tập trung đánh đèo Hải Vân rồi tiến ra Phú Xuân.

Quân Tây Sơn đánh đèo Hải Vân
Biết Phạm Ngô Cầu là người tin vào việc bói toán, Nguyễn Huệ sai một thủ hạ người Hoa giả làm thầy bói tới Phú Xuân ra mắt quận Tạo Phạm Ngô Cầu, khuyên Cầu nên lập đàn giải hạn. Quận Tạo nghe theo, bèn lập đàn chay ở chùa Thiên Mụ trong 7 ngày 7 đêm, bắt quân phục dịch vất vả. Trong khi tướng sĩ phía Trịnh mất cảnh giác thì quân Tây Sơn bắt đầu lên đường ra bắc ngày 28 tháng 4 âm lịch tức 25 tháng 5 năm 1786.

Đèo Hải Vân tuy xung yếu, đồn lũy kiên cố nhưng từ nhiều năm quân Trịnh đã khá trễ nải trong việc phòng thủ. Chủ tướng quân Trịnh tại đây là Hoàng Nghĩa Hồ.

Khoảng trung tuần tháng 5 âm lịch năm 1786, đạo quân bộ của Tây Sơn do Nguyễn Huệ đích thân chỉ huy đã tập kích bất ngờ nơi này, quân Trịnh không kịp trở tay. Hoàng Nghĩa Hồ mang quân ra địch bị thua trận và chết tại chiến trường.

Đánh chiếm được Hải Vân, Nguyễn Huệ lập tức thúc quân tiến thẳng ra Phú Xuân.

Các trận đánh nam sông Gianh
Trong lúc Nguyễn Huệ tác chiến ở phía nam thì Nguyễn Lữ mang quân thủy ra sông Gianh. Tại đây, quân Tây Sơn chia làm 2 cánh. Một cánh án ngữ sông Gianh ngăn viện binh Trịnh từ bắc sông Gianh kéo vào; cánh kia tiến xuống chiếm đồn Bố Chính và lũy Đồng Hới.

Tuy tại đây có không ít đồn phòng thủ nhưng các cánh quân Trịnh tại đây đều có tinh thần chiến đấu thấp. Khi quân Tây Sơn kéo đến, các tướng sĩ Bắc Hà đều bỏ thành lũy chạy trốn. Khi quân Tây Sơn chiếm được Bố Chính sắp tiến vào Leo Heo thì quân Trịnh tại đây cũng bỏ chạy, nhưng bị dân địa phương bắt nộp cho quân Tây Sơn.

Quân Tây Sơn tiến đánh lũy Đồng Hới (lũy Thầy) do Phái Vị hầu và Ninh Tốn chỉ huy. Tuy thành lũy khá kiên cố nhưng tinh thần quân Trịnh tại đây cũng bạc nhược. Hai tướng Trịnh sợ bị đánh từ cả đường thủy lẫn đường bộ, không dám chống cự bèn theo đường núi trốn thoát về Bắc. Ngày 26 tháng 5 âm lịch tức 21 tháng 6, quân Tây Sơn chiếm đóng lũy Đồng Hới.

Trận chiến ở thành Phú Xuân
Trong khi Phạm Ngô Cầu vẫn đang cầu cúng ở chùa Thiên Mụ thì tàn quân Trịnh ở Hải Vân chạy về báo tin Hoàng Nghĩa Hồ tử trận. Quận Tạo hoảng sợ, biết mình mắc mưu quân Tây Sơn, vội lệnh cho quân sĩ về thành chuẩn bị đối phó, nhưng các tướng sĩ vất vả phục dịch nhiều ngày nên mỏi mệt và tinh thần chiến đấu suy nhược.

Để ly gián các tướng Trịnh giữ Phú Xuân là Phạm Ngô Cầu và Hoàng Đình Thể, Nguyễn Huệ theo kế của Nguyễn Hữu Chỉnh, dùng Chỉnh đứng tên nhân danh người quen cũ, viết thư dụ hàng Hoàng Đình Thể, song lại sai người cố ý đưa thư nhầm cho Phạm Ngô Cầu. Phạm Ngô Cầu đang bối rối và mỏi mệt lại tiếp nhận thư của Nguyễn Hữu Chỉnh gửi Hoàng Đình Thể, bắt đầu nghi ngờ Đình Thể không hết lòng chiến đấu. Bản thân quận Tạo cũng sinh ý định hàng Tây Sơn. Quận Tạo bèn dìm bức thư đó không đưa cho quận Thể.

Không lâu sau quân Tây Sơn kéo đến sát thành Phú Xuân. Đạo thủy quân của Vũ Văn Nhậm chỉ huy tới cửa biển thì gặp một tàu Bồ Đào Nha. Tàu này vốn của thương nhân thường tới làm ăn tại Phú Xuân nên họ ủng hộ Phạm Ngô Cầu chống Tây Sơn. Quân Tây Sơn bèn bao vây đốt phá tàu, thuyền trưởng và các sĩ quan người Bồ Đào Nha bị quân Tây Sơn quăng xuống biển. Tàu bị đốt cháy, được phá làm từng mảnh dùng làm cầu phao, còn các thủy thủ được Tây Sơn thu dụng.

Thắng tàu Bồ Đào Nha, thủy quân Tây Sơn theo sông Hương áp sát thành, trong khi đó bộ binh Tây Sơn cũng tiến đến vây thành.

Trong thành, Phạm Ngô Cầu bàn nên hàng, còn Hoàng Đình Thể muốn đánh. Vì quận Thể quyết chiến, quận Tạo để quận Thể mang quân nghênh chiến, còn mình giữ thành.

Hoàng Đình Thể mang quân lên mặt thành chống cự, tập trung pháo bắn xuống dữ dội. Bộ binh Tây Sơn bị pháo bắn phải giãn vòng vây lùi ra xa. Nguyễn Huệ điều quân bộ lên thuyền thủy binh ở bờ sông Hương, dùng đại bác bắn lên thành chống lại pháo quân Trịnh, nhưng từ mặt nước lên mặt thành quá cao (hơn 2 trượng) nên đại bác Tây Sơn bắn không tới. Một chiến thuyền Tây Sơn bị bắn chìm.

Nguyễn Huệ buộc phải hạ lệnh cho quân Tây Sơn ngưng chiến. Lúc đó là tháng 5 đang mùa nước lũ. Thông thường ban ngày mực nước sông Hương thấp, tới đêm nước dâng cao. Biết quy luật nước lên xuống, Nguyễn Huệ bèn đổi chiến thuật không đánh ban ngày mà đánh ban đêm.

Đêm ngày 20 tháng 5 âm lịch tức 15 tháng 6 năm 1786, nước dâng ngập chân thành Phú Xuân. Nguyễn Huệ hạ lệnh tiến công. Thủy quân Tây Sơn tiến đến nã pháo vào trong thành. Hỏa lực quân Trịnh mất tác dụng. Hoàng Đình Thể không thể dùng pháo binh chống lại quân Tây Sơn được nữa, phải cùng các con và thuộc tướng Vũ Tá Kiên mở cửa thành ra nghênh địch.

Đánh nhau được 1 canh giờ, Hoàng Đình Thể thuốc súng và đạn đều hết, bèn sai người vào thành xin tiếp viện, nhưng Phạm Ngô Cầu đóng cửa thành không cứu viện. Đình Thể cùng hai người con và tì tướng là Vũ Tá Kiên dựa vào thành lũy để bày trận, đem hết sức lực chiến đấu. Nhưng trong lúc quận Thể đang chiến đấu thì trên mặt thành, quận Tạo đã kéo cờ trắng xin hàng. Hai người con quận Thể phóng ngựa ra trận, ngựa bị què, bèn xuống ngựa đánh bộ, bị trọng thương, chết tại mặt trận. Đình Thể cùng Tá Kiên lần lượt tử trận.

Nguyễn Huệ thúc quân ồ ạt tiến lên chiếm thành. Ngô Cầu mở cửa thành xe quan tài ra hàng, đốc thị Nguyễn Trọng Đang chết ở trong đám loạn quân. Thuận Hóa thuộc về Tây Sơn.

Kết quả và ý nghĩa
Lực lượng quân Trịnh bị tiêu diệt gần hết, chỉ còn vài trăm người chạy thoát ra ngoài thành nhưng bị dân địa phương đón đường giết chết. Chỉ có một người lính duy nhất sống sót được chạy về Dinh Cát báo tin thất trận ở Phú Xuân. Trấn thủ Dinh Cát là con rể chúa Trịnh nghe tin thất kinh, bỏ Dinh Cát chạy song sau đó bị bắt cùng 200 thuộc hạ.

Vùng kiểm soát của quân Trịnh ở Nam sông Gianh đã bị cánh quân Nguyễn Lữ tấn công đánh chiếm đồng thời với trận chiến tại thành Phú Xuân. Tới ngày 21/6/1786, quân Tây Sơn chiếm xong Lũy Thầy và tới ngày 22/6/1786 thì chiếm nốt Dinh Cát bỏ trống.

Chiến dịch Phú Xuân 1786 diễn ra trong 28 ngày, quân Tây Sơn tiêu diệt đại bộ phận quân Trịnh ở phía nam sông Gianh – vùng đất mà chính quyền Lê - Trịnh mới mở từ cuộc chiến năm 1774-1775 và khiến chính quyền chúa Trịnh vốn suy yếu càng đẩy nhanh tới tan rã. Nhân đà thắng lợi này, Nguyễn Huệ thúc quân tấn công ra bắc. Lực lượng họ Trịnh nhanh chóng bị đánh bại và chính quyền chúa Trịnh sụp đổ 1 tháng sau đó (21/7/1786).

Xem thêm
 Trịnh-Nguyễn phân tranh, 1774-1775
 Trận Cẩm Sa
 Nguyễn Huệ
 Nguyễn Hữu Chỉnh
 Hoàng Đình Thể

Tham khảo
 Nguyễn Lương Bích, Phạm Ngọc Phụng, Tìm hiểu thiên tài quân sự của Nguyễn Huệ, Nhà xuất bản Quân đội nhân dân, 1976
 Khâm định Việt sử thông giám cương mục
 Ngô gia văn phái, Hoàng Lê nhất thống chí

Chú thích

T
Nội chiến Việt Nam


title: Rigoberta Menchú

text:
Rigoberta Menchú Tum (sinh 9 tháng 1 năm 1959 tại Laj Chimel, El Quiché, Guatemala) trong một gia đình nghèo ở Guatemala thuộc nhóm dân tộc K'iche' Maya. Menchú đã dành cả cuộc đời bà để viết về những người gốc Guatemala trong suốt và sau nội chiến Guatemala (1960-1996), và để đấu tranh cho quyền con người ở đất nước này. Bà đã được trao giải Noel hòa bình và giải thưởng Prince of Asturias Award vào năm 1998. Bà là chủ đề của các cuốn Testimonial Biography I, Rigoberta Menchú (1983) và là tác giả của cuốn tự truyện "Crossing Borders". Sau này, một nhà nhân loại học người Mỹ tên là David Stoll đã đến thăm Guatemala và nhận ra một số điều trong tiểu sử nhận giải Nobel hòa bình của Menchú là không chính xác.

Menchú là Đại sứ thiện chí của UNESCO. Bà cũng là một nhân vật trong Đảng chính trị ở
Guatemala, hoạt động cho chính phủ Guatemala vào năm 2007.

Sự nghiệp

Menchú theo học tại một vài trường công lập dành cho người theo đạo thiên chúa. Sau khi rời trường, bà tham gia hoạt động cho chiến dịch chống bạo lực nhân quyền do quân đội Guatemala gây ra trong suốt cuộc nội chiến kéo dài từ năm 1960 đến năm 1996.

Năm 1981, Menchú trốn sang Mexico. Năm 1982, bà trở thành tiêu đề cho một cuốn sách nói về chính mình "Me llamo Rigoberta Menchú y así me nació la conciencia" (Tên tôi là Rigoberta Menchú và đây là cách lương tâm tôi được sinh ra) mà đã được chuyển thể ra từ một cuộc phóng vấn ghi âm và được biên soạn lại bởi tác giả và nhà nhân loại học người Venezuela - Pháp tên là Elizabeth Burgos. Cuốn sách đã vô cùng thành công khi được dịch sang Tiếng Anh ("I, Rigoberta Menchú"), đã đưa bà lên một tầm quan trọng trên thế giới trong bối cảnh mâu thuẫn vẫn đang diễn ra tại Guatemala.

Năm 1991, Menchú tham gia chuẩn bị cho tuyên bố về Quyền của những người nghèo khổ của Liên hợp quốc.

Khi nội chiến kết thúc, Menchú đã vẫn động để kiện những thành viên trong quân đội và chính phủ Guatemala ra tòa án Tây Ban Nha.

Menchú tham gia vào nền công nghiệp dược của Mexico với tư cách là chủ tịch của công ty Salud para Todos ("Sức khỏe cho mọi người") và công ty "Farmacias Similares", với mục tiêu là bán thuốc với giá rẻ. Bà cũng là đại sứ thiện chí cho chính phủ trong hiệp ước hòa bình năm 1996.

Năm 2006, Menchú là một trong những người sáng lập ra hội những phụ nữ lãnh đạo Nobel cùng với những người cũng đã nhận giải Nobel hòa bình như Jody Williams, Shirin Ebadi, Wangari Maathai, Betty Williams và Mairead Corrigan Maguire. Sáu người phụ nữ đại diện cho Bắc Mỹ, Nam Mỹ, châu Âu, Trung Đông và châu Phi, quyết định cùng biến kinh nghiệm của mình thành một nỗ lực liên minh vì hòa bình, công lý và công bằng. Đó là mục đích của những người nữ lãnh đạo Nobel trong việc tăng cường hỗ trợ quyền phụ nữ trên toàn thế giới.

Rigoberta cũng là một thành viên của PeaceJam, một tổ chức có nhiệm vụ "tạo ra những nhà lãnh đạo trẻ nhằm mang lại những thay đổi cho bản thân, cho cộng đồng và cho thế giới thông qua cảm hứng của những người đã nhận giải Nobel hòa bình bằng tinh thần, kỹ năng và sự tự do mà họ truyền lại". Bà đã đi khắp thế giới để nói chuyện với những người trẻ tuổi qua các buổi hội thảo của PeaceJam.

Tham khảo

Người đoạt giải Nobel Hòa bình
Phụ nữ đoạt giải Nobel
Người ủng hộ bất bạo động


title: Thư mục quốc gia

text:
Thư mục quốc gia là thư mục liệt kê của những thư viện có chức năng nhận lưu chiểu, nhằm thống kê, đánh giá toàn bộ các ngành in ấn, xuất bản của cả quốc gia. Thông thường, cơ quan chịu trách nhiệm biên soạn và phát hành thư mục quốc gia chính là những thư viện quốc gia, dựa theo những tài liệu nhận lưu chiểu theo luật lưu chiểu. Tuy vậy cũng có một vài ngoại lệ. Tại Anh, thư mục quốc gia do Hội đồng gồm đại diện của các thư viện, các nhà xuất bản và các cửa hàng sách biên soạn và xuất bản. Ở Mỹ và Hà Lan, thư mục quốc gia được xuất bản nhằm mục đích thương mại.

Ở Việt Nam, thư mục quốc gia được ấn hành lần đầu vào năm 1923, do Thư viện Trung ương Đông Dương biên soạn. Từ 1955, Thư viện Quốc gia Việt Nam tiếp tục biên tập và xuất bản thư mục quốc gia dưới các tên gọi Danh sách lưu chiểu văn hoá phẩm, Mục lục sách, Mục lục xuất bản phẩm lưu chiểu, định kỳ 6 tháng một lần. Từ năm 1974, thư mục chính thức mang tên Thư mục quốc gia Việt Nam, xuất bản hằng năm.

Tại Pháp, thư mục quốc gia do Thư viện Quốc gia Pháp biên soạn và phát hành tùy thuộc vào dạng tài liệu. Với sách, thư mục được xuất bản 15 ngày một kỳ; với các ấn phẩm định kỳ, thư mục xuất bản một tháng một kỳ; với các tài liệu âm nhạc, 4 tháng một kỳ; với các tài liệu thính thị, thư mục xuất bản 2 tháng một kỳ; với các bản đồ, thư mục phát hành theo từng năm.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 National bibliography trên trang của Encyclopædia Britannica

Khoa học thư viện


title: Quasimus luteipes

text:
Quasimus luteipes là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1873.

Chú thích

Tham khảo

Quasimus


title: R.S.Mangalam

text:
R.S.Mangalam là một thị xã panchayat của quận Ramanathapuram thuộc bang Tamil Nadu, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, R.S.Mangalam có dân số 11.044 người. Phái nam chiếm 49% tổng số dân và phái nữ chiếm 51%. R.S.Mangalam có tỷ lệ 67% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 73%, và tỷ lệ cho phái nữ là 62%. Tại R.S.Mangalam, 12% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Tamil Nadu


title: Cuanza Sul (tỉnh)

text:
Cuanza Sul là một tỉnh của Angola. Diện tích tỉnh này là 55.660 km² và dân số khoảng 1.881.873 người. Tỉnh lỵ là Sumbe. Các đô thị trong tỉnh này bao gồm Porto Amboim, Seles, Conda, Amboim, Quilenda, Libolo, Mussende, Quibala, Waku-Kungo, Cassongue và Ebo.

Cuanza Sul nằm ở bờ nam sông Cuanza.

Tham khảo

Tỉnh của Angola
Tỉnh Cuanza Sul


title: Canalispira

text:
Canalispira là một chi ốc biển rất nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Cystiscidae.

Các loài
Các loài trong chi Canalispira gồm có:
 Canalispira attentia (Laseron, 1957)
 Canalispira aurea Garcia, 2006
 Canalispira fallax (E.A. Smith, 1903)
 Canalispira fluctuata McCleery & Wakefield, 2007
 Canalispira gomezi (Espinosa & Ortea, 1997)
 Canalispira hoffi (Moolenbeek & Faber, 1991)
 Canalispira infirma (Laseron, 1957)
 Canalispira kerni Garcia, 2007
 Canalispira lipei Garcia, 2007
 Canalispira minor (Dall, 1927)
 Canalispira olivellaeformis Jousseaume, 1875
 Canalispira ornata McCleery & Wakefield, 2007
 Canalispira phantasia McCleery & Wakefield, 2007
 Canalispira replicata (Melvill, 1912)
 Canalispira shacklefordi (Preston, 1915)
 Canalispira umuhlwa Kilburn, 1990

Chú thích

Tham khảo
 Coovert G.A. & Coovert H.K. (1995) Revision of the supraspecific classification of marginelliform gastropods. The Nautilus 109(2-3): 43-110.
 McCleery T. & Wakefield A. (2007). A review of the enigmatic genus Canalispira Jousseaume, 1875 (Gastropoda: Cystiscidae) with the description of three new species from miền tây Atlantic. Novapex 8(1): 1-10

Cystiscidae


title: Technemon

text:
Technemon là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Các loài
 Technemon epichares Turner, 1945

Tham khảo

 Natural History Museum Lepidoptera genus database
 Technemon at funet.fi

Acontiinae


title: Hydroporus vagepictus

text:
Hydroporus vagepictus là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Fairmaire & Laboulbène miêu tả khoa học năm 1855.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Hydroporus


title: Chalisgaon

text:
Chalisgaon là một thành phố và là nơi đặt hội đồng đô thị (municipal council) của quận Jalgaon thuộc bang Maharashtra, Ấn Độ.

Địa lý
Chalisgaon có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 344 mét (1128 foot).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Chalisgaon có dân số 91.094 người. Phái nam chiếm 52% tổng số dân và phái nữ chiếm 48%. Chalisgaon có tỷ lệ 73% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 79%, và tỷ lệ cho phái nữ là 67%. Tại Chalisgaon, 13% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Maharashtra


title: Địa thời học

text:
Trong các khoa học tự nhiên về lịch sử tự nhiên, địa thời học là một khoa học để xác định độ tuổi tuyệt đối của các loại đá, hóa thạch và trầm tích, với một mức độ nhất định của sự không chắc chắn cố hữu của phương pháp được sử dụng. Có nhiều phương pháp xác định niên đại được các nhà địa chất học sử dụng để đạt được điều này.

Địa thời học là khác biệt trong ứng dụng so với sinh địa tầng học, là khoa học để gán các loại đá trầm tích vào một kỷ nguyên địa chất đã biết nào đó thông qua miêu tả, lập mục lục và so sánh hóa thạch của các tổ hợp quần động vật hay thực vật. Sinh địa tầng học không trực tiếp đưa ra sự xác định độ tuổi tuyệt đối của đá mà chỉ đơn giản là đặt nó vào trong một khoảng thời gian mà tại thời điểm đó tổ hợp hóa thạch được biết là đã cùng tồn tại. Tuy nhiên, cả hai ngành khoa học này đều phối hợp với nhau đến mức chúng chia sẻ cùng một hệ thống đặt tên gọi cho các lớp đá và cho các khoảng thời gian được sử dụng để phân loại các lớp trong phạm vi các địa tầng. (Xem bảng mé phải cho phần thuật ngữ học.)

Ví dụ, với tham chiếu tới thang thời gian địa chất thì Hậu Permi (tức thế Lạc Bình) kéo dài từ 260,4 ± 0,7 Ma (Ma = triệu năm trước) (hóa thạch thuộc thống Lạc Bình cổ nhất đã biết) cho tới khoảng 250,1 ± 0,4 Ma (hóa thạch thuộc hệ Trias cổ nhất đã biết) - một khoảng cách trong các tổ hợp hóa thạch có niên đại đã được biết đến khoảng gần 10 Ma. Trong khi niên đại sinh địa tầng của nền Thượng Permi có thể được thể hiện như là thống Lạc Bình thì niên đại thật sự của nền đá đó có thể nằm bất kỳ đâu trong khoảng từ 260 tới 251 Ma.

Ngược lại, một lớp đá granit có niên đại khoảng 255,5 ± 0,5 Ma có thể được gọi một cách an toàn hợp lý là thuộc thống Lạc Bình của hệ Permi, hay chính xác nhất là đã xâm nhập trong thế Lạc Bình của kỷ Permi.

Khoa học về địa thời là công cụ quan trọng hàng đầu được sử dụng trong các lĩnh vực của thời địa tầng học, trong đó người ta cố gắng để xác định niên đại tuyệt đối cho mọi tổ hợp hóa thạch và xác định lịch sử địa chất của Trái Đất cũng như của các thiên thể ngoài Trái Đất.

Phương pháp
 Các kỹ thuật phóng xạ đo độ phân rã của các đồng vị phóng xạ và các hoạt động phát sinh phóng xạ khác.
 Các kỹ thuật gia tăng đo sự bổ sung đều đặn của vật liệu vào lớp trầm tích hay của sinh vật.
 Sự tương quan của các tầng mốc giới cho phép quy đổi sang tương đương niên đại được thiết lập giữa các di chỉ khác nhau.

Xác định niên đại

Phóng xạ

Bằng cách đo lượng phân rã phóng xạ của đồng vị phóng xạ với chu kỳ bán rã đã biết, các nhà địa chất có thể thiết lập niên đại tuyệt đối của vật liệu mẹ. Một loạt các đồng vị phóng xạ được sử dụng cho mục đích này, và phụ thuộc vào tốc độ phân rã, được sử dụng để xác định niên đại của các kỷ nguyên địa chất khác nhau.
 Xác định niên đại bằng cacbon phóng xạ. Kỹ thuật này đo tỷ số của lượng Cacbon14 trong tổng lượng cacbon của vật liệu hữu cơ (chẳng hạn các hóa thạch lớn của thực vật) và có thể áp dụng cho các mẫu vật trẻ hơn khoảng 50.000 năm tuổi.
 Xác định niên đại bằng uran-chì. Kỹ thuật này đo tỷ lệ của hai đồng vị chì (Pb206 và Pb207) đối với lượng uran trong khoáng vật hay đá. Thông thường được áp dụng cho khoáng vật dấu vết là ziricon trong các loại đá lửa. Phương pháp này là một trong hai phương pháp được sử dụng phổ biến nhất (cùng với xác định niên đại bằng argon-argon) trong xác định niên đại địa chất. Xác định niên đại bằng uran-chì được áp dụng cho các mẫu vật cổ hơn khoảng 1 triệu năm tuổi.
 Xác định niên đại bằng uran-thori. Kỹ thuật này được sử dụng để xác định niên đại của các thành hệ hang hốc, san hô, cacbonat và xương hóa thạch. Khoảng xác định của nó là từ vài năm tới khoảng 700.000 năm.
 Xác định niên đại bằng kali-argon và xác định niên đại bằng argon-argon. Các kỹ thuật này xác định niên đại của các loại đá biến chất, đá lửa và đá núi lửa. Chúng cũng được sử dụng để xác định niên đại của các lớp tro núi lửa bên trong hay nằm trên các điểm cổ nhân loại học. Giới hạn trẻ nhất của phương pháp argon-argon là vài nghìn năm.

Các kỹ thuật do phóng xạ sinh ra khác còn có:
 Xác định niên đại vết phân hạt nhân
 Xác định niên đại đồng vị tia vũ trụ
 Xác định niên đại bằng rubidi-stronti
 Xác định niên đại bằng samari-neodymi
 Xác định niên đại bằng rheni-osmi
 Xác định niên đại bằng luteti-hafni
 Xác định niên đại bằng cổ từ trường
 Xác định niên đại bằng nhiệt-phát quang (thạch anh bị đốt nóng)

Phát quang
Các kỹ thuật xác định niên đại bằng phát quang quan sát 'ánh sáng' bức xạ ra từ các vật liệu như thạch anh, kim cương, fenspat và canxit. Nhiều kiểu kỹ thuật phát quang được sử dụng trong địa chất học, bao gồm phát sáng kích thích quang học (OSL), phát quang âm cực (CL) và phát quang nhiệt (TL). Phát quang nhiệt và phát sáng kích thích quang học được sử dụng trong khảo cổ học để xác định niên đại của các vật thể 'đã cháy' như đồ gốm hay các loại đá đun nấu và có thể được sử dụng để quan sát sự di chuyển của cát.

Gia tăng
Các kỹ thuật xác định niên đại gia tăng cho phép dựng các bảng niên đại hàng năm trong nhiều năm ròng, trong đó chúng có thể được cố định (nghĩa là liên kết tới ngày nay và vì thế là thời gian theo lịch hay thời gian thiên văn) hoặc trôi nổi.

 Xác định niên đại bằng vòng cây
 Lõi băng
 Phép đo địa y
 Varve

Nguồn sai sót
Các đơn vị địa thời học và thời địa tầng có thể bị hiểu lộn xộn hay sai lầm. Ví dụ:
Đúng: Tyrannosaurus rex sống trong kỷ Phấn trắng muộn, nghĩa là nó sống cách đây khoảng 68 - 65 triệu năm.
Sai: Tyrannosaurus rex sống trong Phấn trắng thượng, nghĩa là nó sống trong các lớp đá của thống Phấn trắng thượng.

Tham khảo

Dalrymple G.B., Grove M., Lovera O.M., Harrison T.M., Hulen J.B., Lanphere M.A. (1999),"Age and thermal history of the Geysers plutonic complex (felsite unit), Geysers geothermal field, California: a 40Ar/39Ar and U–Pb study", Earth Planet. Sci. Lett. quyển 173, trang 285–298.
Dickin A. P. (1995). Radiogenic Isotope Geology. Cambridge, Nhà in Đại học Cambridge. ISBN 0-521-59891-5
Faure G. (1986). Principles of isotope geology. Cambridge, Nhà in Đại học Cambridge. ISBN 0-471-86412-9
Faure G., Mensing D., (2005), "Isotopes - Principles and applications". Ấn bản lần ba. J. Wiley & Sons. ISBN 0-471-38437-2
Lowe J.J., Walker M.J.C. (1997), Reconstructing Quaternary Environments (ấn bản lần hai). Longman publishing ISBN 0-582-10166-2
Ludwig K.R., Renne P.R., (2000) "Geochronology on the Paleoanthropological Time Scale", Evolutionary Anthropology 2000, quyển 9, số 2, trang 101-110.
Renne P.R., Ludwig K.R., Karner D.B. (1998), "Progress and challenges in geochronology", Science Progress, quyển 83 số 1, trang 107-121.
Renne P.R., Sharp W.D., Deino. A.L., Orsi G., Civetta L., 1997, "40Ar/39 Ar Dating into the Historical Realm: Calibration Against Pliny the Younger". Science, quyển 277, trang 1279-1280.
Smart P.L., Frances P.D. (1991), Quaternary dating methods - a user's guide. Quaternary Research Association Technical Guide, số 4, ISBN 0907780083

Xem thêm
Lịch sử Trái Đất
Danh sách các tên gọi địa thời học
Arthur Holmes
Fritz Houtermans
Alfred O. C. Nier
Thomas Edvard Krogh

Liên kết ngoài
 International Commission on Stratigraphy (ICS)

Định tuổi bằng đồng vị phóng xạ


title: Orconectes kentuckiensis

text:
Orconectes kentuckiensis là một loài tôm sông trong họ Cambaridae.

Chú thích

Tham khảo

Orconectes
Động vật được mô tả năm 1944


title: Hylaeus quadriceps

text:
Hylaeus quadriceps là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Smith mô tả khoa học năm 1879.

Chú thích

Tham khảo

Q
Động vật được mô tả năm 1879


title: Nhẫn Ngư phủ

text:
Nhẫn Ngư phủ (tiếng Latinh: Anulus piscatoris; tiếng Ý: Anello Piscatorio) là một phần chính thức của vương hiệu và phù hiệu được đeo bởi Giáo hoàng, người đứng đầu Giáo hội Công giáo và là người tông truyền của Thánh Phêrô. Nó từng có bức phù điêu mô tả Thánh Phêrô đang đánh cá trên một chiếc thuyền, một biểu tượng bắt nguồn từ truyền thống cho rằng các sứ đồ là "những người đánh cá của loài người" (Phúc Âm Máccô 1:17). Nhẫn Ngư phủ là một signet được sử dụng cho đến năm 1842 để đóng dấu các văn bản chính thức do Giáo hoàng ký. Ít nhất là từ thời Trung Cổ, người Công giáo đã có truyền thống là khi gặp Giáo hoàng, để thể hiện lòng thành kính của mình, họ sẽ hôn chiếc nhẫn.

Nhẫn Ngư phủ cùng với dây Pallium là một trong những biểu tượng quyền lực của Giáo hoàng.

Tham khảo

Biểu trưng Kitô giáo
Nhẫn
Ấn triện
Giáo hoàng
Phẩm phục Kitô giáo


title: Selah, Washington

text:
Selah là một thành phố nằm trong quận Yakima thuộc tiểu bang Washington, Hoa Kỳ.
Thành phố này được đặt tên theo. Theo điều tra dân số của Cục điều tra dân số Hoa Kỳ năm 2000, thành phố có dân số người.

Lịch sử

Địa lý
Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, thành phố có diện tích km², trong đó có km² là diện tích mặt nước.

Thông tin nhân khẩu

Kinh tế

Giáo dục

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thành phố của Washington (tiểu bang)


title: Oldisleben

text:
Oldisleben là một đô thị ở huyện Kyffhäuser, ở bang Thüringen, Đức. Đô thị này có diện tích 32,47 km², dân số thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2006 là 2409 người.

Tham khảo


title: Paratilapia

text:
Paratilapia là một chi cá trong họ Cichlidae, chỉ có 2 loài, phân bố ở Madagascar. Hiện chúng là chi duy nhất trong phân họ Paratilapiinae.

Chú thích

Tham khảo

  (2004): Molecular phylogeny and biogeography of the Malagasy and South Asian cichlids (Teleostei: Perciformes: Cichlidae). Molecular Phylogenetics and Evolution 30(3): 599–614.  (HTML abstract)

Họ Cá hoàng đế
Cá Madagascar


title: Hemeroplanes triptolemus

text:
Hemeroplanes triptolemus là một loài bướm đêm thuộc họ Sphingidae. Loài này có ở Costa Rica, Belize, México, Guatemala và có thể ở Trung Mỹ tới Colombia, Ecuador, Bolivia, Argentina, Venezuela và Guyana.

Ấu trùng ăn loài Mesechites trifida.
Ấu trùng của loài bướm đêm này có phần thân trước mở rộng trông rất giống loài rắn lục.

Miêu tả

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Động vật được mô tả năm 1779
Hemeroplanes
Dilophonotini


title: Psilotreta rufa

text:
Psilotreta rufa là một loài Trichoptera trong họ Odontoceridae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Tân bắc
Psilotreta


title: Melrose Bickerstaff

text:
Melissa Rose "Melrose" Bickerstaff (sinh 6 tháng 2 năm 1983) là một người mẫu, một nhà thiết kế thời trang đến từ California, Mỹ. Cô trở nên nổi tiếng khi về nhì cuộc thi America's Next Top Model mùa thi thứ 7. Melrose hiện có hợp đồng với công ty Storm Model.

America's Next Top Model
Với sự nhiệt tình nhưng đôi khi thái quá, một số thí sinh khác không thích cô như: Monique Calhoun, Anchal Joseph và Eugena Washington. Cô vào chung kết với Caridee English và Caridee chiến thắng mặc dù ban giám khảo cho rằng khả năng trình diễn của Melrose tốt hơn của Caridee.

Sự nghiệp người mẫu
Cô hiện đang có hợp đồng với công ty Strom Model, nơi cũng là công ty của các siêu mẫu nổi tiếng như Kate Moss,Cindy Crawford và Alek Wek.Cô cũng trình diễn cho một số hãng thời trang và nhà thiết kế.
Cô đang được cho rằng có quan hệ với nam diễn viên Jeremy Piven.

Chú thích

Liên kết ngoài

Sinh năm 1983
Người mẫu Mỹ
Nhân vật còn sống


title: Semestene

text:
Semestene là một đô thị ở tỉnh Sassari trong vùng Sardinia, có khoảng cách khoảng 140 km về phía bắc của Cagliari và cách khoảng 40 km về phía đông nam của Sassari. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 206 người và diện tích là 39,8 km².

Semestene giáp các đô thị: Bonorva, Cossoine, Macomer, Pozzomaggiore, Sindia.

Quá trình thay đổi dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Sassari


title: Pirna

text:
Pirna là một thành phố thuộc bang tự do Sachsen, Đức, là huyện lỵ của huyện hành chính Sächsische Schweiz-Osterzgebirge. Dân số thành phố này cuối năm 2006 là 39.751 người. Pirna nằm gần Dresden. Đây là nơi đã có khoảng 15.000 người tàn tật bị giết bằng hơi ngạt tại Schloss Sonnenstein giữa giai đoạn 1940 và tháng 8 năm 1941.

Pirna nằm gần Elbsandsteingebirge trong thung lũng Elbe, nơi các con sông Wesenitz về phía bắc và Gottleuba về phía nam chảy vào Elbe.

Pirna nằm về phía đông nam của Dresden. Các đô thị giáp ranh gồm: Bad Gottleuba-Berggießhübel, Bahretal, Dohma, Dohna,
Dürrröhrsdorf-Dittersbach, Heidenau, Königstein, Lohmen,
Stadt Wehlen và Struppen.

Kết nghĩa

  - Varkaus, Phần Lan - từ năm 1961
  - Děčín, Cộng hòa Séc - từ năm 1975
  - Longuyon, Pháp - từ năm 1980
  - Bolesławiec, Ba Lan - từ năm 1980
  - Remscheid (North Rhine-Westphalia) - từ năm 1990.

Dân địa phương nổi bật
 Johann Tetzel (1465 - 1519)
 Ioannes Sommerus (1542 - 1574)
 Theophilus Jacobäer (1591 - 1659)
 Johann Siegmund von Liebenau (1607 - 1671)
 William Adolph Haußner (1819 - 1849)
 Anna Marie Geibelt (1838 - 1923)
 Friedrich August Greif
 Dr. Ernst Gottlob Pienitz (1777 - 1853)
 Carl William Häcker
 Oskar Speck
 Hugo Küttner (1880 - 1945)
 Siegfried Rädel (1893 - 1943)
 Eva Schulze-Knabe (1907 - 1976)
 Gertrud Eysoldt (1870 - 1955)

Tham khảo

Liên kết ngoài

 General map  City map of Pirna
 Pirna's city archives
 The historical old town of Pirna - a virtual city guide

Thị trấn của bang Sachsen


title: Edu

text:
Edu có thể là:
 .edu, tên miền Internet cấp cao (viết tắt của EDUcation nghĩa là giáo dục)
 Tên viết tắt của Liên minh dân chủ Ethiopia trong tiếng Anh (Ethiopian Democratic Union)
 Tên viết tắt của Liên minh dân chủ châu Âu trong tiếng Anh (European Democrat Union)
 Mã FAA của sân bay University  tại Davis, California

Tên hiệu của một số nghệ sĩ:
 Edu (Eduardo Alberto) Requejo Perez, Painterman, nghệ sĩ và nhà phát minh, sinh năm 1964 tại Frankfurt/Main (Đức) *http://www.eduedu.ws24.cc/

Tên hiệu của một số cầu thủ bóng đá, như:
 Jonas Eduardo Américo, cầu thủ Brasil, sinh năm 1949
 Eduardo César Gaspar, cầu thủ Brasil, sinh năm 1978
 Luís Eduardo Schmidt, cầu thủ Brasil, sinh năm 1979
 Eduardo Gonçalves de Oliveira, cầu thủ Brasil, sinh năm 1981
 Eduardo Luis Abonizio Souza, tên hiệu Edu Dracena, cầu thủ Brasil, sinh năm 1981 tại Dracena


title: Bethnal Green

text:
Bethnal Green là một quận của East End của Luân Đôn, Anh, là một phần của Khu Tower Hamlets của Luân Đôn, những khu vực xa hơn về hướng bắc nằm trong Khu Hackney của Luân Đôn. Bethnal Green nằm cách 3,3 dặm (5,3 km) về phía đông bắc Charing Cross, trở thành quận của Luân Đôn vào năm 1889. Dân số năm 2007 là 26.554 người.

Tham khảo

Liên kết ngoài


title: Onchidiopsis groenlandica

text:
Onchidiopsis groenlandica là một loài ốc biển nhỏ with a transparent internal shell, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Velutinidae. Because the shell is mostly internal, the snail resembles a sea slug in general appearance.

Phân bố

Miêu tả
The maximum recorded (shell?) length is 95 mm.

Môi trường sống
Độ sâu nhỏ nhất ghi nhận được là 27 m. Độ sâu lớn nhất ghi nhận được là 137 m.

Chú thích

Tham khảo

Onchidiopsis


title: Euthria darwini

text:
Euthria darwini là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Buccinidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Euthria


title: Mesodina gracillima

text:
The Northern Iris-skipper (Mesodina gracillima) là một loài bướm ngày thuộc họ Hesperiidae. Nó là loài đặc hữu của miền bắc bờ biển của Bắc Úc.

Sải cánh dài khoảng 30 mm.

Ấu trùng ăn Patersonia macrantha. They construct a vertical shelter made by joining the leaves of its host plant with silk. It rests in this shelter during the day. Pupation takes place inside the shelter.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Australian Insects
Australian Faunal Directory

Mesodina


title: Dalem, Moselle

text:
Dalem, Moselle là một commune trong tỉnh Moselle, vùng Grand Est đông bắc nước Pháp.

Xem thêm
Commune của tỉnh Moselle

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Moselle


title: Hậu Bích

text:
Hậu Bích () là một khu (quận) của thành phố Đài Nam, Trung Hoa Dân Quốc (Đài Loan). Đây là một quận nông thôn nằm trong lưu vực sông Cấp Thủy và địa hình cao dần về phía đông bắc. Diện tích Hậu Bích là 71,2189 km², dân số vào tháng 8 năm 2011 là 25.639 người thuộc 8.823 hộ gia đình, mật độ cư trú đạt 360 người/km².

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang thông tin chính thức

Đài Nam


title: Rain (định hướng)

text:
Rain có thể là một trong các nghĩa sau:

Tin học
RAIN: viết tắt của cụm từ Redundant Array of Inexpensive Nodes.

Phim
 Rain: tên một bộ phim làm năm 1929 do Joris Ivens đạo diễn.
 Rain: tên một bộ phim làm năm 1932 do Lewis Milestone đạo diễn.
 Rain: tên một bộ phim làm năm 2001 do Christine Jeffs đạo diễn.

Trong trò chơi
 Rain: tên một nhân vật trong sê ri trò chơi Mortal Kombat.

Nhân vật
 Rain: tên một ca sĩ nhạc pop Hàn Quốc sinh năm 1982.
 Rain Mako: tên một cựu võ sĩ quyền Anh từ New Zealand.
 Taylor Rain: tên một ngôi sao Mỹ.
 Rain Li: tên một diễn viên và ca sĩ Hồng Kông.
 Douglas Rain: tên một diễn viên người Canada sinh năm 1928.
 Tristan Rain: tên một họa sĩ người Thụy Sĩ sinh năm 1972.

Nhân vật trong truyện
 Rain the Healer: tên một nhân vật nam trong truyện Elfquest.
 Rain Mikamura: tên một nhân vật trong tập truyện tranh G Gundam.

Địa điểm
 Rain am Lech: tên một thành phố ở Donau-Ries, Bavaria.
 Rain: tên một thành phố ở Straubing-Bogen, Bavaria.
 Rain: tên một ngôi làng ở quận Hochdorf, Lucerne Canton, Thụy Sĩ.

Bài hát
 Rain: tên một bài hát năm 1966 của The Beatles.
 Rain: tên một bài hát năm 1976 của ban nhạc rock Status Quo.
 Rain: tên một bài hát năm 1984 của ban nhạc Dragon.
 Rain: đĩa đơn thứ năm của album năm 1992 Erotica của Madonna.
 Rain (bài hát của Mika)
 Rain: tên một bài hát của ban nhạc heavy metal Samael trong album năm 1996 Passage.
 Rain: tên một bài hát của ban nhạc Trivium trong album năm 2005 Ascendancy.
 Rain: tên một bài hát của Jose Feliciano.
 Rain: một phiên bản khác bài hát của Jose Feliciano do Bruce Ruffin hát.
 Rain: tên một bài hát của Chamillionaire do Scarface và Billy Cook hát.
 Rain: tên một bài hát từ phim hoạt hình Cowboy Bebop của Yoko Kanno đã được phát trên truyền hình.
 Rain: tên một bài hát của SWV.

Khác
 Rain: tên một truyện ngắn do William Somerset Maugham viết.


title: Zeadmete subantarctica

text:
Zeadmete subantarctica là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Cancellariidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Zeadmete


title: Ischnura rubilio

text:
Ischnura rubilio là một loài chuồn chuồn kim trong họ Coenagrionidae.

Ischnura rubilio được Selys miêu tả khoa học năm 1876.

Chú thích

Tham khảo

Ischnura


title: Tánh Linh

text:
Tánh Linh là một huyện miền núi nằm ở phía tây bắc tỉnh Bình Thuận, Việt Nam.

Địa lý
Huyện Tánh Linh nằm ở phía tây của tỉnh Bình Thuận, trải dài từ 10°50'24"B đến 11°20'56"B, 107°30'50"Đ đến 107°51'21"Đ, có vị trí địa lý:
Phía đông giáp huyện Hàm Thuận Nam và huyện Hàm Thuận Bắc
Phía tây giáp huyện Đức Linh và huyện Xuân Lộc, tỉnh Đồng Nai
Phía nam giáp huyện Hàm Tân
Phía bắc giáp huyện Đạ Huoai và huyện Bảo Lâm thuộc tỉnh Lâm Đồng.

Nhìn chung huyện Tánh Linh có địa hình thấp dần từ Đông sang Tây và từ Bắc vào Nam, được chia thành 4 dạng địa hình chính như sau:
Địa hình núi cao trung bình: Có độ cao từ 1.000 đến 1.600 m phân bố ở phía Bắc huyện giáp với Tỉnh Lâm Đồng. Bao gồm các ngọn núi Bnom Panghya cao 1478 m, núi Ông (1.302 m), núi Ca Nong (1.270 m), núi Pa Ran (1.205 m)
Địa hình đồi núi thấp: Có độ cao dao động từ 200 đến 800 m tập trung ở phía nam của huyện. Bao gồm các núi Dang Dao cao 851 m, núi Dang dui cao trên 706 m, núi Catong cao 452 m.
Địa hình đồi thoải lượn sóng: Có độ cao từ 20 đến 150 m bao gồm đồi đất xám, đất đổ vàng, chạy theo hướng Bắc -Nam, hoặc xen kẽ những vùng đất thấp.
Dạng địa hình đồng bằng: gồm hai loại
Bậc thềm sông: Có độ cao 2–5 m, có nơi cao 5–10 m, phân bố dọc theo sông La Ngà.
Đồng bằng phù sa: Phân bố ở dọc sông La Ngà và các nhánh suối nhỏ ven Hồ Biển Lạc, là vùng trọng điểm lương thực của tỉnh Bình Thuận.
Trong khu vực đất đồng bằng, đất có địa hình trung bình thấp và thấp trũng chiếm diện tích khá lớn, trên địa hình này thuận lợi cho việc tưới nước, song thường hay ngập lụt vào mùa mưa.

Đất đai huyện Tánh Linh hình thành trên tập hợp đá mẹ và mẫu chất sau:
Đá granit bao phủ một diện tích khá lớn trên địa bàn huyện Tánh Linh. Đá Granite có thành phần hóa học với hàm lượng SiO2 tương đối cao (60-70%), Fe2O3 thấp (0,2-1,4%), chứa nhiều K2O. Đá bị phong hóa tạo nên sườn tích rất thô, gồm có cát silic với mảnh đá vụn trôi thành lớp, nằm theo triền và vây quanh chân núi. Đá granit hình thành ra 3 nhóm đất là đất đỏ vàng, đất xám và đất xói mòn trơ sỏi đá, trong đó nhóm đất xám và đất đỏ vàng là chủ đạo, với đặc tính rửa trôi, hoạt tính thấp và thành phần cơ giới nhẹ, chủ yếu là cát pha, thịt nhẹ.
Đá sét phát hiện thấy trong lớp vỏ thổ nhưỡng ở Bình Thuận nói chung và Tánh Linh nói riêng, chiếm khoảng 5-6% diện tích lãnh thổ. Đá sét rất cổ (tuổi Mezôzôi), là nền móng của lãnh thổ nhưng một phần lớn diện tích bị Aluvi Neogen và bazan phủ lấp lên. Đá có màu thay đổi, mức độ phong hóa cao. Đất trên đá sét thường có màu đỏ vàng hay vàng nhạt, thành phần cơ giới trung bình đến nặng, các chất dinh dưỡng khá. Tuy nhiên do phong hóa mạnh cùng với quá trình xói mòn rửa trôi mạnh nên đất thường có tầng mỏng, nhiều nơi đất trơ sỏi đá hoặc đá non mục nát trơ trên mặt đất.
Mẫu chất phù sa cổ (Pleistocene) chiếm một diện tích không lớn khoảng 10-15% diện tích vùng nghiên cứu. Tầng dày của phù sa cổ từ 2-3 đến 5-7 mét, vật liệu của nó màu nâu vàng, gần lên tầng mặt chuyển sang màu xám. Cấp hạt thường thô tạo cho đất có cấp hạt cát là chủ yếu (cát pha, thịt nhẹ). Các loại đất hình thành trên phù sa cổ có thành phần cơ giới nhẹ, cùng với điều kiện nhiệt đới gió mùa, mưa lớn và tập trung, làm cho đất bị rửa trôi mạnh, nghèo dưỡng chất và có hoạt tính thấp. Nên phần lớn đất hình thành trên phù sa cổ thuộc nhóm đất đỏ vàng và nhóm đất xám.
Phù sa sông, suối là loại trầm tích trẻ hơn cả với tuổi Holocen muộn - hiện đại (QIV). Phù sa thường có màu nâu sẫm đến nâu vàng nhạt, phân bố không liên tục làm thành các dải hẹp dọc ven các sông suối vùng nghiên cứu. Hình thành trên trầm tích này là nhóm đất phù sa sông La Ngà, bao gồm phần lớn khu vực Ta Pao.

Khí hậu của huyện Tánh Linh khí hậu xavan nên khí hậu huyện mang tính chất chuyển tiếp giữa chế độ mưa của vùng Duyên Hải Nam Trung Bộ và đồng bằng Nam Bộ. Hay nói cách khác khí hậu Tánh Linh là vùng đệm giữa trung tâm mưa lớn của Miền Nam (Cao nguyên Di Linh) và đồng bằng ven biển. Tuy nhiên khí hậu ở đây vẫn diễn biến theo 2 mùa rõ rệt: mùa mưa và mùa khô.
Mùa mưa từ đầu tháng 5 đến đầu tháng 11. các xã phía Tây và phía Nam của huyện như: Suối Kiết, Gia Huynh có lượng mưa thấp, trung bình hàng năm khoảng 1.500–1.900 mm. Ngược lại các xã ở phía Bắc và Đông của huyện mùa mưa từ cuối tháng 4 đến hết giữa tháng 11 có lượng mưa cao trung bình năm 2.185 mm có khi cao tới 2.894 mm. Mùa mưa cây trồng sinh trưởng và phát triển mạnh, đây là mùa sản xuất chính. Tuy nhiên mưa lớn thường tập trung vào các tháng 7, 9 và 10, nên thời gian này thường gây ra lũ quét, ngập úng, ảnh hưởng lớn đến sản xuất nông nghiệp nhất là những vùng sản xuất lúa và cây công nghiệp hàng năm.
Mùa khô từ cuối tháng 11 đến giữa tháng 4 năm sau, thường ít có mưa nên gây thiếu nước nghiêm trọng, cây cối sinh trưởng và phát triển kém, nhiều sâu bệnh ảnh hưởng nhiều đến năng suất cây trồng.
Nhiệt độ không khí cao đều quanh năm và tương đối ổn định. Nhiệt độ trung bình năm: 22–26 °C. Tổng tích ôn trung bình năm là 9.300 °C.
Độ ẩm không khí trung bình năm 70-85%. Từ tháng 6 đến tháng 12 độ ẩm không khí 84,3-86,9%. Các tháng 1, 2 và 3 độ ẩm trung bình 75,6-76,9%. Hàng năm độ ẩm không khí trung bình cao nhất vào khoảng 91,8%. Độ ẩm trung bình thấp nhất là 61,3%. Độ ẩm thấp nhất tuyệt đối xuống dưới 15% vào mùa khô

Trên địa bàn huyện có sông La Ngà, là con sông chính lớn nhất của huyện và cũng là nguồn cung cấp nước chủ yếu cho sản xuất nông nghiệp trong vùng, là phụ lưu cấp 1 của hệ thống sông Đồng Nai bắt nguồn từ cao nguyên Di Linh tỉnh Lâm Đồng. Sông La Ngà chảy qua huyện Tánh Linh có chiều dài chừng 50 km, diện tích lưu vực khoảng 417,4 km², mực nước trung bình năm 11.699-12.163 mm.
Ngoài sông La Ngà còn có sông Lay Quang dài 30 km, sông Phan, sông Cái, sông Dinh, hồ Biển Lạc, nhiều hồ và suối nhỏ. Các suối nhỏ chỉ có nước vào mùa mưa.

Nhìn chung huyện Tánh Linh có nguồn nước mặt tương đối dồi dào, đảm bảo cung cấp nước cho sản xuất nông nghiệp và các hoạt động kinh tế khác. Tuy nhiên do sông, suối, hẹp, ngắn dốc lại chảy qua nhiều địa hình phức tạp nên vào mùa mưa thường gây ra lũ lụt, ngập úng cục bộ, nhất là những nơi có địa hình thấp, trũng. Hoặc lũ quét, gây khó khăn cho sản xuất và sinh hoạt của người dân.

Với điều kiện tự nhiên như vậy, huyện Tánh Linh có các kiểu thảm thực vật chủ yếu sau:

Thảm thực vật rừng tự nhiên: Rừng tự nhiên bao gồm các kiểu sau:
Kiểu rừng lá rộng thường xanh nhiệt đới ẩm gió mùa phân bố chủ yếu ở các vùng núi phía Bắc của huyện.
Kiểu rừng nửa rụng lá nhiệt đới: phân bố ở vùng núi phía Bắc và phía Đông của huyện. Hình thái và cấu trúc kiểu rừng này chiếm tỷ lệ 25-75% cá thể là những loài cây rụng lá.
Kiểu rừng thưa cây lá rộng nhiệt đới: Phân bố ở vùng núi phía Nam và phía Đông của huyện gồm các cây họ đậu, tre nứa,...

Thảm thực vật rừng trồng: chủ yếu ở phía nam của huyện gồm các loại như keo lá tràm, bạch đàn...

Thảm cây trồng nông nghiệp: bao gồm cây lúa tập trung chủ yếu ở thung lũng sông La Ngà, cây ăn quả phân bố ở các khu vực bậc thềm sông và xen lẫn trong khu dân cư. Cây công nghiệp như điều, cao su, tiêu,... phân bố rải rác ở các xã trong huyện và ven hồ Biển Lạc.

Lịch sử
Huyện Tánh Linh được thành lập vào ngày 01 tháng 5 năm 1983 do tách ra từ huyện Đức Linh, khi đó thuộc tỉnh Thuận Hải, gồm 12 xã: Bắc Ruộng, Đồng Kho, Đức Bình, Đức Phú, Đức Tân, Đức Thuận, Gia An, Gia Huynh, Huy Khiêm, La Ngâu, Nghị Đức, Suối Kiết và Lạc Tánh.

Ngày 28 tháng 11 năm 1983:
Chia xã Bắc Ruộng thành 2 xã: Bắc Ruộng và Măng Tố
Chia xã Suối Kiết thành 2 xã: Suối Kiết và Gia Huynh.

Ngày 26 tháng 12 năm 1991, tỉnh Bình Thuận được tái lập từ tỉnh Thuận Hải cũ, huyện Tánh Linh thuộc tỉnh Bình Thuận.

Ngày 15 tháng 6 năm 1999, chuyển xã Lạc Tánh thành thị trấn Lạc Tánh (thị trấn huyện lỵ huyện Tánh Linh).

Ngày 1 tháng 1 năm 2020, sáp nhập xã Đức Tân vào xã Măng Tố. Huyện Tánh Linh có 1 thị trấn và 12 xã như hiện nay.

Hành chính
Huyện Tánh Linh có 13 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm thị trấn Lạc Tánh (huyện lỵ) và 12 xã: Bắc Ruộng, Đồng Kho, Đức Bình, Đức Phú, Đức Thuận, Gia An, Gia Huynh, Huy Khiêm, La Ngâu, Măng Tố, Nghị Đức, Suối Kiết.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Trang thông tin về huyện Tánh Linh - tỉnh Bình Thuận


title: Bastilla euryleuca

text:
Bastilla euryleuca là một loài bướm đêm thuộc họ Erebidae. Nó là loài đặc hữu của Borneo.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Species info

Bastilla


title: Hoàng Tuấn Anh

text:
Hoàng Tuấn Anh (sinh 18 tháng 11 năm 1952) là một cựu chính khách người Việt Nam. Ông từng là Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (2007-2016), đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIII.

Tiểu sử và quá trình công tác
Hoàng Tuấn Anh sinh ngày 18 tháng 11 năm 1952 tại phường Hòa Quý, quận Ngũ Hành Sơn, thành phố Đà Nẵng. Ông là Kĩ sư Đo đạc Hàng không, Cử nhân Luật và Cao cấp về lí luận chính trị.

Ngày 5 tháng 1 năm 1984 được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam, chính thức ngày 5 tháng 1 năm 1985. Ông là Ủy viên Trung ương Đảng khóa X, XI (2006-2016).

Hoàng Tuấn Anh đã từng giữ các chức vụ Phó Bí thư Thành ủy Đà Nẵng, Chủ tịch Ủy ban nhân dân Tp Đà Nẵng, Phó Tổng cục trưởng, sau đó là Tổng cục trưởng Tổng cục Du lịch.

Ngày 2 tháng 8 năm 2007, sau khi Quốc hội quyết định thành lập Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, theo đề nghị của Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng về sáp nhập Ủy ban Thể dục - Thể thao, Tổng cục Du lịch và mảng Văn hóa của Bộ Văn hóa - Thông tin, Hoàng Tuấn Anh được bổ nhiệm làm Bộ trưởng đầu tiên của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch.

Ngày 28 tháng 10 năm 2011, Chính phủ quyết định thành lập Ban Điều phối Đề án tổng thể phát triển thể lực, tầm vóc người Việt Nam giai đoạn 2011-2030 do Bộ trưởng Hoàng Tuấn Anh làm Trưởng ban.

Ngày 8 tháng 4 năm 2016, ông được Quốc hội khóa XIII miễn nhiệm chức vụ Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch.

Phong tặng
Huân chương Quyết thắng hạng Ba (1975), Huy chương Vì thế hệ trẻ (1990) và nhiều Huy chương các loại.

Câu nói

Tham khảo

Liên kết ngoài
Tóm tắt tiểu sử Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hoàng Tuấn Anh, Cổng Thông tin Điện tử Chính phủ.
 Bộ trưởng Hoàng Tuấn Anh  trên trang Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch
 Thông tin đại biểu Quốc hội các khóa Hoàng Tuấn Anh

Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa X
Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng
Người Đà Nẵng
Bộ trưởng Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch Việt Nam
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIII
Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XIII Tây Ninh


title: Heyrovskaya

text:
Heyrovskaya là một chi bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1968 bởi Madar & Madar.

Các loài
Các loài trong chi này gồm:
 Heyrovskaya gomerensis Gruev & Petitpierre, 1979
 Heyrovskaya oromii Gruev & Petitpierre, 1979

Chú thích

Tham khảo

Alticini


title: Copelatus neoguineensis

text:
Copelatus neoguineensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Bọ nước. Loài này được Zimmermann miêu tả khoa học năm 1919.

Chú thích

Tham khảo

Bọ nước
Copelatus


title: Morum watanabei

text:
Morum watanabei là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển thuộc họ Harpidae, họ ốc đàn.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Morum


title: Hồng Cát Đồng (phim 1986)

text:
Hồng Cát Đồng (tiếng Triều Tiên: 홍길동전, Hong Gil-dong jeon) là một bộ phim kiếm hiệp cổ trang của Điện ảnh Bắc Triều Tiên.

Lịch sử
Lấy ý tưởng từ bộ tiểu thuyết khuyết danh cùng tên của Triều Tiên xuất hiện vào đầu thế kỷ XVII, nguyên tác "Hồng Cát Đồng truyện" là bộ tiểu thuyết anh hùng chịu ảnh hưởng sâu sắc từ "Thủy hử", nhưng có sự khác biệt về bối cảnh, nhân vật và động cơ hành hiệp.

Nội dung
Chuyện phim là cuộc đời gian truân của một trong những nhân vật anh hùng nửa hư nửa thực trong lịch sử Triều Tiên. Những cuộc trả thù, báo oán là điểm nhấn trong hành động của nhân vật.

Triều Tiên thế kỷ XVII, có một trang thiếu niên tên là Hồng Cát Đồng, là con một người vợ lẽ, ngay từ nhỏ luôn chịu sự ghẻ lạnh từ bà vợ cả và nỗi bất lực của cha. Lớn lên, cậu trở thành một kiếm khách luôn bảo vệ người nghèo và kẻ cô thế...

Diễn xuất
 Thượng Tôn Huy (Chang Son-hui)... Hồng Cát Đồng
 Lý Quyền (Lee Kwon)... cha Hồng Cát Đồng
 Lý Luân Ân (Lee Ryeon-un)
 Lý Vĩnh Hạo (Lee Yong-ho)

Ê-kíp
 Dựng phim: Hồng Thúc Điền (Hong Sok-jeon)

Xem thêm
 Hồng Cát Đồng truyện (tiểu thuyết)
 Hồng Cát Đồng (phim Hàn Quốc, 1967)

Tham khảo

 Hồng Cát Đồng (phim Hàn Quốc, 2008)

Phim của Kim Se-ryun
Phim của Xưởng phim Mồng 8 tháng Hai
Phim CHDCND Triều Tiên
Phim cổ trang CHDCND Triều Tiên
Phim dựa theo tác phẩm của nhà văn
Phim võ hiệp
Phim năm 1985


title: Orbagna

text:
Orbagna là một xã của tỉnh Jura, thuộc vùng Bourgogne-Franche-Comté, miền đông nước Pháp.

Xem thêm
Theo điều tra dân số 1999, xã có dân số là 166.The estimation for 2005 was 164.

Xem thêm
Xã của tỉnh Jura

Tham khảo

INSEE
IGN

Xã của Jura


title: Acracantha sydneyensis

text:
Acracantha sydneyensis là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Australasia.

Tham khảo

Acracantha


title: 6362 Tunis

text:
6362 Tunis (1979 KO) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 19 tháng 5 năm 1979 bởi R. M. West ở Đài thiên văn Nam Âu.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser 6362 Tunis

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1979


title: Từ vựng

text:
Từ vựng, ngữ vựng, kho từ vựng hay vốn từ của một người là tập hợp các từ trong một ngôn ngữ mà người đó quen thuộc (biết tới). Vốn từ vựng thường xuyên tăng lên theo tuổi tác, và là công cụ cơ bản và hữu dụng trong giao tiếp và thu nhận kiến thức. Người ta phân biệt hai loại kho từ vựng là chủ động và bị động. Kho từ vựng chủ động bao gồm các từ được sử dụng trong văn nói và văn viết. Kho từ vựng bị động bao gồm các từ mà một người có thể nhận ra lúc đọc hoặc lúc nghe, nhưng không sử dụng chúng trong văn nói hoặc viết. Kho từ vựng bị động nhiều hơn kho từ vựng chủ động một vài lần.

Biết và sử dụng một từ
Kho từ vựng được định nghĩa là tất cả các từ được biết và được sử dụng bởi một người cụ thể. Tuy nhiên, những từ được biết (hiểu) và được sử dụng bởi một người cụ thể không cấu thành tất cả những từ mà người đó gặp phải. Theo định nghĩa, một kho từ vựng bao gồm hai mục sau cùng trong danh sách dưới đây:

 Không bao giờ vấp phải từ
 Nghe từ, nhưng không thể xác định nó
 Nhận ra từ nhờ văn cảnh và giọng điệu
 Có thể sử dụng từ nhưng không thể giải thích nó một cách rõ ràng
 Sử dụng trôi chảy, thành thạo từ, bao gồm cả việc hiểu rõ định nghĩa của nó

Các loại từ vựng

Dưới đây liệt kê theo thứ tự từ nhiều nhất đến ít nhất:

Đọc

Từ vựng nghe
Kho từ vựng nghe của một người là tất cả những từ mà anh ấy/chị ấy có thể nhận ra khi nghe lời nói. Kho từ vựng này được trợ giúp (bổ sung) về kích thước bằng văn cảnh và giọng điệu.

Từ vựng viết
Kho từ vựng viết của một người là tất cả những từ mà anh ấy hoặc chị ấy có thể áp dụng trong khi viết. Đối lập với hai loại từ vựng trước, từ vựng viết được kích thích/cưỡng ép bởi người dùng của nó

Từ vựng nói
Từ vựng nói của một người là tất cả những từ mà anh ấy hoặc chị ấy có thể sử dụng trong lúc nói, phát biểu. Nhờ bản chất tự sinh của từ vựng nói, các từ thường xuyên bị dùng sai. Sự dùng sai này (mặc dù không cố ý và có thể bỏ qua) có thể được bù đắp bằng biểu cảm khuôn mặt, giọng điệu, hay động tác tay chân.

Từ vựng tiêu điểm

"Từ vựng tiêu điểm" là một tập hợp đặc biệt của các thuật ngữ và các điểm khác biệt có ý nghĩa rất quan trọng đối với một nhóm nhất định; đặc biệt tập trung về kinh nghiệm hoặc hoạt động. Một cuốn từ vị, hay từ vựng, là một cuốn từ điển ngôn ngữ, tập hợp tên các đồ vật, các sự kiện, và các ý tưởng trong ngôn ngữ đó. Một số nhà ngôn ngữ học tin rằng, cuốn từ vị tác động đến tri giác con người về các thứ, đây chính là giả thuyết Sapir–Whorf. Ví dụ, Nuer của Sudan có vốn từ vựng hoàn thiện để mô tả gia súc rất kĩ. Nuer có hàng tá tên dành cho gia súc do lịch sử đặc biệt của gia súc, do nền kinh tế và do môi trường. Dạng so sánh kiểu này đã được rút trích ra từ các cuộc tranh luận về ngôn ngữ học, ví dụ như với "những từ chỉ tuyết của người Eskimo". Người nói tiếng Anh cũng có thể chi tiết hóa vốn từ vựng về tuyết và gia súc của họ khi nhu cầu tăng lên.

Sự tăng trưởng từ vựng
Thuở ban đầu lúc còn thơ ấu, sự mở rộng vốn từ vựng không đòi hỏi nỗ lực nào cả. Trẻ con nghe các từ và bắt chước lại chúng, sau cùng liên hệ chúng với các đồ vật và hành động. Đây chính là từ vựng nghe. Từ vựng nói tiếp theo sau đó, khi những suy nghĩ của đứa trẻ phụ thuộc vào khả năng biểu lộ bản thân của chính nó mà không cần tới điệu bộ và những âm đơn giản. Một khi đạt được từ vựng đọc và từ vựng viết - thông qua các câu hỏi và giáo dục - các dị thường và bất quy tắc của ngôn ngữ có thể được phát hiện.

Ở lớp đầu tiên, một học sinh có lợi thế (đã biết chữ) biết số từ nhiều hơn khoảng hai lần so với học sinh không có ưu thế khác. Nói chung, khoảng cách này không được rút ngắn. Điều này chuyển thành một dải rộng kích cỡ từ vựng theo độ tuổi năm, sáu, thời điểm mà một đứa trẻ nói tiếng Anh sẽ biết khoảng 2.500-5.000 từ. Một học sinh trung bình học được khoảng 3.000 từ/năm, hoặc xấp xỉ tám từ mỗi ngày.

Sau khi rời trường học, từ vựng tăng trưởng đạt đến mức ổn định. Sau đó người ta có thể mở rộng từ vựng của mình bằng cách tham gia vào các hoạt động như đọc sách, chơi trò đố chữ, và tham gia các chương trình từ vựng.

Từ vựng chủ động và bị động
Ngay cả nếu chúng ta học một từ, thì điều đó cũng cần thực hành nhiều và cần liên hệ ngữ cảnh thì mới học tốt được. Một phân nhóm sơ lược các từ chúng ta hiểu khi nghe chúng bao gồm từ vựng "bị động" của chúng ta, trong khi từ vựng "chủ động" được tạo thành từ các từ xuất hiện lập tức trong tâm trí ta khi chúng ta phải sử dụng chúng trong câu khi nói. Trong trường hợp này, chúng ta phải tăng cường hoạt động với một từ trong khung thời gian một phần ngàn giây, vì vậy phải biết rõ chúng, nhất là các tổ hợp với các từ khác trong câu thường hay được sử dụng.

Tầm quan trọng của từ vựng
 Một vốn từ vựng phong phú trợ giúp cho việc biểu đạt và giao tiếp.
 Kích thước từ vựng trực tiếp liên quan đến việc đọc hiểu.
 Từ vựng ngôn ngữ học đồng nghĩa với từ vựng tư duy.
 Một người có thể được đánh giá bởi những người khác dựa vào vốn từ vựng của người đó.

Từ vựng tiếng mẹ đẻ và từ vựng ngoại ngữ

Từ vựng tiếng mẹ đẻ
Các từ vựng của những người nói tiếng mẹ đẻ một ngôn ngữ nào đó thay đổi rất nhiều, và đặc biệt phụ thuộc vào trình độ giáo dục của họ. Một nghiên cứu vào năm 1995 đã đánh giá kích thước từ vựng của một người nói đã qua giáo dục đại học vào khoảng 17 000 họ từ, còn của sinh viên đại học năm nhất (đã qua giáo dục trung học) thì vào khoảng 12 000.

Từ vựng ngoại ngữ

Ảnh hưởng của kích thước từ vựng lên sự hiểu biết ngôn ngữ
Francis và Kucera đã nghiên cứu các văn bản có tổng cộng một triệu từ và đã phát hiện ra rằng, nếu một người hiểu các từ có tần số sử dụng cao nhất, người đó sẽ nhanh chóng hiểu phần lớn các từ trong một văn bản:

Nếu một người hiểu 2000 từ có tần số sử dụng cao nhất, người đó sẽ hiểu 80% số từ trong những văn bản đó. Số lượng này thậm chí còn cao hơn nếu như chúng ta tính cả những từ mà chúng ta tiếp thu trong văn cảnh nói phi chính thức. Sau đó, 2000 từ phổ biến nhất sẽ bao trùm 96% vốn từ vựng. Những con số này nên được khuyến khích đối với những người bắt đầu học tiếng, đặc biệt bởi vì các con số ở trong bảng là dành cho các bổ đề từ (word lemma) và nhiều họ từ sẽ cho tầm bao phủ thậm chí còn cao hơn nữa.

Sự nắm vững từ vựng ngôn ngữ thứ hai
Việc học từ vựng là một trong những bước đầu tiên của việc học ngôn ngữ thứ hai, tuy nhiên một người sẽ không bao giờ đạt tới bước cuối cùng trong việc nắm vững từ vựng. Dù trong tiếng mẹ đẻ hay ngôn ngữ thứ hai đi chăng nữa, thì sự nắm bắt một vốn từ mới là một quá trình liên tục. Nhiều phương pháp có thể trợ giúp cho việc nắm bắt vốn từ vựng mới.

Sự ghi nhớ
Mặc dù quá trình ghi nhớ có thể bị xem là chán ngấy và buồn tẻ, việc kết nối một từ trong tiếng mẹ đẻ với từ tương ứng trong ngôn ngữ thứ hai trước khi nó được ghi nhớ được xem là một trong những phương pháp tốt nhất trong việc nắm vững từ vựng. Đến tuổi trưởng thành, học sinh thường đã thu thập được một số phương pháp ghi nhớ. Mặc dù vẫn còn nhiều tranh cãi cho rằng quá trình ghi nhớ một cách điển hình không yêu cầu quá trình nhận thức phức tạp làm tăng khả năng lưu giữ (Sagarra & Alba, 2006), nhưng quá trình này một cách điển hình vẫn đòi hỏi một lượng lớn số lần lặp lại. Các phương pháp khác một cách điển hình cần nhiều thời gian và lâu hơn để nhớ lại.

Một vài từ có thể không được liên kết dễ dàng thông qua sự kết hợp hay các phương pháp khác. Khi một từ trong ngôn ngữ thứ hai tương tự với một từ trong tiếng mẹ đẻ một cách trực quan hay về phương diện âm vị học, một người thường cho rằng chúng cũng chia sẻ nghĩa tương tự. Mặc dù trường hợp này thường gặp, nhưng nó không phải luôn luôn đúng. Khi đối mặt với từ cùng gốc sai, quá trình ghi nhớ và lặp lại là những chìa khóa để làm chủ. Nếu một người học ngôn ngữ thứ hai chỉ dựa vào các phép kết nối từ để học từ vựng mới, người đó sẽ có một khoảng thời gian rất vất vả để có thể làm chủ các từ gốc sai. Khi một lượng lớn từ vựng phải được tiếp thụ trong một khoảng thời gian giới hạn, khi người học cần nhớ lại thông tin một cách nhanh chóng, khi các từ đại diện cho các khái niệm trừu tượng hoặc khó biểu diễn hình ảnh tinh thần, hoặc khi phân biệt giữa các từ gốc sai, quá trình ghi nhớ cơ học (tự động, máy móc, không có sự tham gia của nhận thức) là phương pháp được sử dụng. Một mô hình mạng nơ-ron của việc học từ tiểu thuyết thông qua chính tả chữ viết, tính đến khả năng ghi nhớ đặc trưng L1 của người học L2 gần đây đã được giới thiệu (Hadzibeganovic & Cannas, 2009). khoảng thời gian giới hạn, khi người học cần nhớ lại thông tin một cách nhanh chóng, khi các từ đại diện cho các khái niệm trừu tượng hoặc khó biểu diễn hình ảnh tinh thần, hoặc khi phân biệt giữa các từ gốc sai, quá trình ghi nhớ cơ học (tự động, máy móc, không có sự tham gia của nhận thức) là phương pháp được sử dụng. Một mô hình mạng nơ-ron của việc học từ tiểu thuyết thông qua chính tả chữ viết, tính đến khả năng ghi nhớ đặc trưng L1 của người học L2 gần đây đã được giới thiệu (Hadzibeganovic & Cannas, 2009).

Phương pháp từ khóa
Một phương pháp hữu ích để xây dựng từ vựng trong ngôn ngữ thứ hai là phương pháp từ khóa. Khi có thêm thời gian hoặc khi một người muốn nhấn mạnh một số ít từ khóa, người đó có thể tạo ra các thiết bị giúp dễ nhớ hoặc các kết hợp từ. Mặc dù những chiến lược này có xu hướng chiếm nhiều thời gian thực hiện và hồi tưởng hơn, chúng tạo ra các liên kết mới và không thông thường có thể tăng khả năng lưu giữ. Phương pháp từ khóa đòi hỏi quá trình tư duy sâu hơn, do đó tăng khả năng lưu giữ (Sagarra & Alba, 2006). Phương pháp này sử dụng những điều chỉnh phù hợp trong lý thuyết mã hóa kép của Paivio (1986) bởi vì nó dùng cả hai hệ thống ghi nhớ là lời nói và hình ảnh. Tuy nhiên, chỉ nên dùng phương pháp này đối với những từ đại diện cho các đối tượng cụ thể và có thể hình ảnh hóa. Các khái niệm trừu tượng hoặc các từ mang hình ảnh khác biệt đối với bộ não rất khó để kết hợp. Hơn nữa, các nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc học từ vựng kết hợp thành công hơn với những học sinh còn nhỏ tuổi (Sagarra & Alba, 2006). Sau này khi học sinh lớn dần lên, chúng có xu hướng ít dựa vào việc tạo kết hợp từ để nhớ từ vựng.

Từ vựng "Tiếng Anh căn bản"
Nhiều danh sách từ đã được phát triển để cung cấp cho những người có một vốn từ vựng hạn chế, hoặc trình độ thông thạo ngôn ngữ nhanh hay một phương tiện truyền thông hiệu quả. Năm 1930, Charles Kay Ogden đã tạo ra tiếng Anh căn bản (850 từ). Các danh sách khác bao gồm tiếng Anh đơn giản hóa (1000 từ) và tiếng Anh đặc biệt (1500 từ). 2000 từ tần số cao trong Danh sách Dịch vụ Tổng hợp (General Service List), biên soạn bởi Michael West từ ngữ liệu 5.000.000 từ, đã được sử dụng để tạo ra một số văn bản đọc phù hợp với người học tiếng Anh. Biết 2.000 từ tiếng Anh, một người có thể hiểu được khá nhiều tiếng Anh, và thậm chí đọc rất nhiều tài liệu đơn giản mà không gặp vấn đề.

Sự khác biệt từ vựng giữa các tầng lớp xã hội ở Hoa Kỳ
James Flynn báo cáo sự khác biệt đáng kể trong tiếp xúc với từ vựng của trẻ chưa đến tuổi đi học giữa các tầng lớp khác nhau ở Hoa Kỳ. Rõ ràng, trẻ chưa đến tuổi đi học ở các gia đình chuyên nghiệp thường tiếp xúc với 2.150 từ khác nhau, còn trẻ chưa đến tuổi đi học ở các gia đình tầng lớp công nhân thường tiếp xúc với 1.250 từ, trong khi các trẻ đến từ các hộ gia đình sống nhờ phúc lợi xã hội chỉ tiếp xúc với khoảng 620 từ.

Chú thích

Tham khảo

 Barnhart, Clarence L. (1968). The World Book Dictionary. Clarence L. Barnhart. 1968 Edition. Published by Thorndike-Barnhart, Chicago, Illinois.
 Flynn, James R. (2008). Where Have All the Liberals Gone?: Race, Class, and Ideals in America. Cambridge University Press; 1st edition. ISBN 978-0-521-49431-1.
 Lenkeit, Roberta. Cultural Anthropology (3rd. ed.)
 Liu, Na and I.S.P. Nation. "Factors affecting guessing vocabulary in context", RELC Journal, 1985,16 1, pp. 33–42.
 Miller, B. (1999). Cultural Anthropology(4th. ed.,pg 315). New York: Allyn and Bacon.
 Schonell, F. J., I. G. Meddleton and B. A. Shaw, A Study of the Oral Vocabulary of Adults, University of Queensland Press, Brisbane, 1956.
 West, Michael (1953). A General Service List of English Words. Longman, Green & Co., London.

Từ điển học
Từ vựng


title: (42490) 1991 SU

text:
(42490) 1991 SU là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Robert H. McNaught ở Đài thiên văn Siding Spring ở Coonabarabran, New South Wales, Australia, ngày 30 tháng 9 năm 1991.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 42001–43000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1991
Được phát hiện bởi Robert H. McNaught
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Santurdejo

text:
Santurdejo tỉnh và cộng đồng tự trị La Rioja, phía bắc Tây Ban Nha. Đô thị này có diện tích là 18,35 ki-lô-mét vuông, dân số năm 2009 là 157 người với mật độ 8,56 người/km². Đô thị này có cự ly 54 km so với Logroño.

Tham khảo

Đô thị ở La Rioja


title: Penia dubia

text:
Penia dubia là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Candèze miêu tả khoa học năm 1891.

Chú thích

Tham khảo

Penia


title: Ikuno-ku, Osaka

text:
là một trong 24 khu thuộc thành phố Osaka, tỉnh Osaka, vùng Kinki trên đảo Honshū, Nhật Bản. Quận có diện tích 8,38 km², dân số ngày 1 tháng 2 năm 2011 là 133.557 người, mật độ dân số 15.940 người/km2. Quận này có nhiều người Nhật gốc Triều Tiên và có nhiều nhà hàng thịt nướng kiểu Triều Tiên

Tham khảo

Liên kết ngoài

Khu của thành phố Osaka


title: Hypsiboas pardalis

text:
Hypsiboas pardalis là một loài ếch thuộc họ Nhái bén.
Đây là loài đặc hữu của Brasil.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, vùng núi ẩm nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, đầm nước ngọt, đầm nước ngọt có nước theo mùa, các đồn điền, vườn nông thôn, rừng trước đây suy thoái nghiêm trọng, ao, và kênh đào và mương rãnh.

Tham khảo

 Nascimento, L.B., Caramaschi, U. & Silvano, D. 2004. Hypsiboas pardalis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 7 năm 2007.

Liên kết ngoài

pardalis
Động vật đặc hữu Brasil


title: Ozenx-Montestrucq

text:
Ozenx-Montestrucq là một xã thuộc tỉnh Pyrénées-Atlantiques trong vùng Nouvelle-Aquitaine miền tây nam nước Pháp.

Xem thêm
 Xã của tỉnh Pyrénées-Atlantiques

Tham khảo
 INSEE

Xã của Pyrénées-Atlantiques


title: Cheumatopsyche uchidai

text:
Cheumatopsyche uchidai là một loài Trichoptera trong họ Hydropsychidae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Cheumatopsyche


title: Guild Wars

text:
Guild Wars là một MMORPG thay đổi phá cách được phát hành bởi hãng NCSoft và phát triển bởi ArenaNet từ ngày 26 tháng 4 năm 2005. Guild Wars nhận được nhiều sự khen ngợi vì tính phá cách đó. Thoạt tiên là việc đóng phí, hầu như các game hay trên thế giới hiện nay đều đóng 15 đô la Mỹ một tháng. Tuy nhiên, để chơi Guild Wars người chơi chỉ cần mua đĩa bản quyền (50–60 đô la một đĩa) và không cần phải đóng tiền giờ chơi hàng tháng nữa.

Sau thành công khá vang dội của Lineage 2. Mặc dù LA nhận được không ít lời phàn nàn từ người chơi ở khu vực châu Âu và Mỹ nhưng bù lại NCSoft đã thắng lớn ở châu Á. Trên tinh thần đó, NCSoft quyết định tung ra thêm Guild Wars nhằm chứng tỏ vị trí đứng của mình trong ngành công nghiệp giải trí khổng lồ.

Khi tung ra Guild Wars, NC Soft không ngờ rằng sản phẩm mới của mình lại tiến xa vượt bậc so với sản phẩm trước đó. Thực vậy, số lượng client tung ra được tiêu thụ với số lượng khổng lồ khiến cho Guild Wars lập tức nằm trong "Bảng đánh giá game có thứ hạng cao nhất" do nhiều người chơi game bình chọn và tuyệt nhiên qua mặt được đại gia World of Warcraft.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang chủ Guild Wars

Thương hiệu trò chơi điện tử
Thương hiệu của Nintendo
Trò chơi nhập vai trực tuyến nhiều người chơi


title: Thanh Hải (định hướng)

text:
Thanh Hải có thể là một trong các nội dung sau:

Địa danh

Việt Nam
 Phường Thanh Hải, thành phố Phan Thiết, tỉnh Bình Thuận
 Xã Thanh Hải, huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang
 Xã Thanh Hải, huyện Ninh Hải, tỉnh Ninh Thuận
 Xã Thanh Hải, huyện Thanh Hà, tỉnh Hải Dương
 Xã Thanh Hải, huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam

Trung Quốc
 Tỉnh Thanh Hải, Trung Quốc
 Hồ Thanh Hải, hồ nước mặn lớn nhất Trung Quốc

Tên người
 Thanh Hải (1930-1980), tên thật là Phạm Bá Ngoãn, nhà thơ hiện đại Việt Nam, tác giả của bài thơ "Mùa xuân nho nhỏ"
 Thanh Hải (1933-2014), nghệ sĩ cải lương.
 Thanh Hải (sinh năm 1957), nhạc sĩ.
 Lê Thanh Hải (sinh 1950), cựu chính khách Việt Nam, nguyên Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh
 Thanh Hải Vô thượng sư (sinh 1950), người sáng lập Quán Âm Pháp môn (hay còn gọi là đạo bà Thanh Hải)

Xem thêm


title: Pontcirq

text:
Pontcirq là một xã thuộc tỉnh Lot trong vùng Occitanie phía tây nam nước Pháp.

Xem thêm
Commune của tỉnh Lot

Tham khảo
INSEE
IGN

Xã của Lot


title: Tiền cơ sở

text:
Tiền cơ sở là thuật ngữ kinh tế chỉ loại tiền có mức độ thanh khoản cao nhất trong các thành phần của cung tiền. Tiền cơ sở bao gồm tiền mặt trong lưu thông do các cá nhân (hộ gia đình và doanh nghiệp không phải ngân hàng nắm giữ) và dự trữ bắt buộc của ngân hàng thương mại tại ngân hàng trung ương. Đối với các loại tiền hàng hóa (như vàng hay Bitcoin), lượng tiền cơ sở ám chỉ toàn bộ lượng hàng hóa này và không bao gồm chứng chỉ thay thế. Mọi sự thay đổi của lượng tiền cơ sở đều là tác nhân quan trọng gây ra thay đổi trong tổng lượng cung tiền. Chính vì vậy, tiền cơ sở còn được gọi là tiền có mãnh lực.

Tiền cơ sở và cung tiền
Lượng cung tiền (M) bằng lượng tiền cơ sở (H) nhân với số nhân tiền tệ (m).
M = m × H
Trong trường hợp số nhân tiền tệ không đổi, thay đổi của tổng lượng cung tiền phụ thuộc vào thay đổi trong lượng tiện cơ sở. Khi số nhân tiền tệ bằng 1, mức thay đổi lượng cung tiền đúng bằng mức thay đổi lượng tiền cơ sở.

Những nhân tố tác động tới lượng tiền cơ sở

Mô hình đơn giản để mô tả sự thay đổi của tiền cơ sở xuất phát từ khái niệm về tiền cơ sở với đẳng thức:
H = C + R
trong đó C là lượng tiền mặt trong lưu thông và R là dự trữ bắt buộc. Những nhân tố làm thay đổi lượng tiền mặt trong lưu thông hoặc/và thay đổi dự trữ bắt buộc của ngân hàng thương mại tại ngân hàng trung ương đều có thể làm thay đổi lượng tiền cơ sở. Vì mức dự trữ bắt buộc bằng lượng tiền gửi trong các ngân hàng thương mại nhân với tỷ lệ dự trữ bắt buộc, nên ta có tiếp đẳng thức:
H = C + D×r
trong đó D là lượng tiền gửi trong hệ thống ngân hàng thương mại, còn r là tỷ lệ dự trữ bắt buộc do ngân hàng trung ương kiểm soát.

Giả dụ các nhân tố còn lại không đổi, mỗi thay đổi của một trong ba nhân tố trên đều làm lượng tiền cơ sở thay đổi cùng chiều. Vì vậy, để tăng lượng tiền cơ sở, ngân hàng trung ương có thể:
 Tăng lượng tiền mặt trong lưu thông, chẳng hạn bằng nghiệp vụ thị trường mở mua vào (ngân hàng trung ương mua công trái vào để bơm tiền mặt ra lưu thông), hay đơn giản là in thêm tiền giấy, đúc thêm tiền kim loại và đưa vào lưu thông.aa
 Giảm tỷ lệ dự trữ bắt buộc.
 Can thiệp để điều chỉnh lãi suất huy động tiền gửi của các ngân hàng thương mại bằng cách giảm lãi suất chiết khấu.
Lưu ý là hai biện pháp sau không chỉ làm thay đổi lượng tiền cơ sở mà còn đều làm thay đổi số nhân tiền tệ, vì vậy chúng là những biện pháp mạnh trong chính sách tiền tệ và hiện nay ít còn được sử dụng. Đối với biện pháp thứ nhất, việc in và đúc tiền cũng có thể gặp hạn chế bởi quy định của pháp luật ở một số quốc gia.

Tham khảo

Kinh tế học tiền tệ
Hoạt động của ngân hàng trung ương


title: Noisseville

text:
Noisseville là một xã trong vùng Grand Est, thuộc tỉnh Moselle, quận Metz-Campagne, tổng Vigy. Tọa độ địa lý của xã là 49° 08' vĩ độ bắc, 06° 16' kinh độ đông. Noisseville nằm trên độ cao trung bình là 225 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 183 mét và điểm cao nhất là 254 mét. Xã có diện tích 2,6 km², dân số vào thời điểm 1999 là 933 người; mật độ dân số là 358 người/km².

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Xã của Moselle


title: Bulbophyllum longimucronatum

text:
Bulbophyllum longimucronatum là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

The Bulbophyllum-Checklist
The internet Orchid species Photo Encyclopedia

longimucronatum]]

L


title: HMS Galatea

text:
Chín tàu chiến của hải quân Hoàng gia Anh từng được đặt cái tên HMS Galatea, theo tên của Galatea trong thần thoại Hy Lạp:

HMS Galatea (1776) là một tàu chiến hạng tư 20 khẩu pháo hạ thủy năm 1776 và tháo dỡ năm 1783
HMS Galatea (1797) là một tàu chiến hạng năm 32 khẩu pháo hạ thủy năm 1794 và tháo dỡ năm 1809
HMS Galatea (1810) là một tàu chiến hạng năm 36 khẩu pháo hạ thủy năm 1810 và tháo dỡ năm 1849
HMS Galatea (1859) là một tàu frigate gỗ chân vịt hạ thủy năm 1859 và bị tháo dỡ năm 1883
HMS Galatea (1887) là một tàu tuần dương hạng nhất thuộc lớp Orlando hạ thủy năm 1887 và bị bán để tháo dỡ năm 1905
HMS Galatea (1914) là một tàu tuần dương hạng nhẹ thuộc lớp Arethusa (1912) hạ thủy năm 1914 và bị bán năm 1921
HMS Galatea (71) là một tàu tuần dương hạng nhẹ thuộc lớp Arethusa (1934) hạ thủy năm 1934 và bị tàu ngầm U-boat Đức đánh chìm năm 1941
HMS Galatea (F18) là một tàu frigate lớp Leander hạ thủy năm 1963 và bị đánh chìm như một mục tiêu huấn luyện năm 1988

Tên gọi tàu chiến Hải quân Hoàng gia Anh


title: Nomada zebrata

text:
Nomada zebrata là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Cresson mô tả khoa học năm 1878.

Chú thích

Tham khảo

Nomada
Động vật được mô tả năm 1878


title: Oecetis armadillo

text:
Oecetis armadillo là một loài Trichoptera trong họ Leptoceridae. Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Chú thích

Tham khảo

Oecetis


title: Trilobignophos

text:
Trilobignophos là một chi bướm đêm thuộc họ Geometridae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Geometridae


title: Charka

text:
Charka là một thị trấn thống kê (census town) của quận Murshidabad thuộc bang Tây Bengal, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Charka có dân số 5878 người. Phái nam chiếm 45% tổng số dân và phái nữ chiếm 55%. Charka có tỷ lệ 41% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 50%, và tỷ lệ cho phái nữ là 35%. Tại Charka, 20% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang West Bengal
Khoa học và công nghệ Nga
Lịch sử Nga
Đơn vị đo lường lỗi thời


title: Tipula pribilovia

text:
Tipula pribilovia là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Nearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Hồ điệp nâu

text:
Hồ điệp nâu (danh pháp khoa học: Phalaenopsis sumatrana) là một loài lan đặc hữu của bán đảo Thái Lan, Việt Nam và nam Sumatra.

Cây có mặt ở Trung Quốc, Việt Nam (khu vực Sa Pa).

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

S
Thực vật Việt Nam
Thực vật Thái Lan
Thực vật Indonesia
S
Lan Sumatra
Lan Thái Lan
Lan Việt Nam


title: Somebody's Watching Me

text:
"Somebody's Watching Me" là đĩa đơn đầu tay của ca sĩ R&B Rockwell, phát hành dưới nhãn Motown năm 1984. Bài hát đạt vị trí quán quân trên bảng xếp hạng đĩa đơn Billboard R&B.

DJ BoBo: "Somebody Dance With Me"

Beatfreakz

Tháng 5, 2006, Beatfreakz thu âm với cùng đoạn chorus nhưng bỏ qua lời chính. Phiên bản này đạt #1 tại Tây Ban Nha, #3 trên UK Singles Chart, #3 trên German Official Dance Chart, #4 tại Nga, #7 tại Phần Lan, #12 trên Dutch Top 40, #18 tại Pháp, #36 trên Belgium UltraTop 50, #45 tại Australia.

 Đĩa đơn CD
 Somebody's Watching Me [Hi_Tack Edit]
 Somebody's Watching Me [Hi_Tack Club Mix]
 Somebody's Watching Me [E-Craig's 2006 Remix]
 Somebody's Watching Me [DeNnis Christopher Remix]
 Somebody's Watching Me [Ian Carey Club Mix]

Tham khảo

Liên kết ngoài

Đĩa đơn năm 1984
Đĩa đơn năm 2006
Bài hát của Rockwell
Đĩa đơn đầu tay
Bài hát năm 1984
Đĩa đơn quán quân Billboard Hot R&B/Hip-Hop Songs
Bài hát của Michael Jackson
Đĩa đơn quán quân tại Pháp
Đĩa đơn quán quân tại Tây Ban Nha


title: Plectrocnemia brevis

text:
Plectrocnemia brevis là một loài Trichoptera trong họ Polycentropodidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Cổ bắc
Plectrocnemia


title: Barbania

text:
Barbania là một đô thị ở tỉnh Torino trong vùng Piedmont, có vị trí cách khoảng 25 km về phía bắc của Torino, nước Ý. Tại thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 1.538 người và diện tích là 12,8 km².

Barbania giáp các đô thị: Rivara, Busano, Rocca Canavese, Levone, và Vauda Canavese.

Quá trình biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Torino
Canavese
Thành phố và thị trấn ở Piemonte


title: Messac, Ille-et-Vilaine

text:
Messac (, Gallo: Meczac) là một xã của tỉnh Ille-et-Vilaine, thuộc vùng Bretagne, miền tây bắc nước Pháp.

Dân số
Người dân ở Messac được gọi là Messacois.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ille-et-Vilaine

Tham khảo

Mayors of Ille-et-Vilaine Association  ;
INSEE ;
IGN

Liên kết ngoài
French Ministry of Culture list for Messac

Xã của Ille-et-Vilaine


title: Triopasites spinifera

text:
Triopasites spinifera là một loài Hymenoptera trong họ Apidae. Loài này được Rozen mô tả khoa học năm 1997.

Chú thích

Tham khảo

Triopasites
Động vật được mô tả năm 1997


title: Coelioxys alacris

text:
Coelioxys alacris là một loài Hymenoptera trong họ Megachilidae. Loài này được Holmberg mô tả khoa học năm 1888.

Chú thích

Tham khảo

A
Động vật được mô tả năm 1888


title: 1720

text:
Năm 1720 (số La Mã: MDCCXX) là một năm nhuận bắt đầu từ ngày thứ hai trong lịch Gregory (hoặc một năm nhuận bắt đầu từ ngày thứ sáu [1] của lịch Julius chậm hơn 11 ngày.

Sự kiện

Sinh
 10 tháng 11 - Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác, đại danh y Việt Nam, ông tổ ngành y học Việt Nam (m. 1791)

Mất

Tham khảo

Năm 1720


title: Scleroprocta tetonica

text:
Scleroprocta tetonica là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Tân bắc.

Tham khảo

<references>

Scleroprocta
Limoniidae ở vùng Nearctic


title: Tipula bigotiana

text:
Tipula bigotiana là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Saint-Julien-d'Oddes

text:
Saint-Julien-d'Oddes là một xã trong tỉnh Loire miền trung nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Loire

Tham khảo
 INSEE commune file

Saintjuliendoddes


title: Les Étangs

text:
Les Étangs là một xã trong vùng Grand Est, thuộc tỉnh Moselle, quận Metz-Campagne, tổng Vigy. Tọa độ địa lý của xã là 49° 08' vĩ độ bắc, 06° 22' kinh độ đông. Les Étangs nằm trên độ cao trung bình là 218 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 207 mét và điểm cao nhất là 304 mét. Xã có diện tích 6,05 km², dân số vào thời điểm 1999 là 301 người; mật độ dân số là 49 người/km².

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Xã của Moselle


title: (90987) 1997 XM11

text:
{{DISPLAYTITLE:(90987) 1997 XM11}}

(90987) 1997 XM11 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện qua chương trình tiểu hành tinh Beijing Schmidt CCD ở trạm Xinglong ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc ngày 15 tháng 12 năm 1997.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 90001–91000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1997
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Althaeus folkertsi

text:
Althaeus folkertsi là một loài bọ cánh cứng trong họ Bruchidae. Loài này được Kingsolver miêu tả khoa học năm 1989.

Chú thích

Tham khảo

Althaeus


title: Brazieria erasa

text:
Brazieria erasa là một loài ốc hô hấp trên cạn, là động vật thân mềm chân bụng có phổi sống trên cạn thuộc họ Zonitidae. Đây là loài đặc hữu của Micronesia.

Tham khảo

 Mollusc Specialist Group 1996. Brazieria erasa. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 6 tháng 8 năm 2007.

Động vật Micronesia
Brazieria


title: Houston

text:
Houston (phát âm tiếng Anh: , phiên âm: Hiu-xtơn) là thành phố đông dân nhất Texas và là thành phố đông dân thứ tư tại Hoa Kỳ. Theo ước tính nhân khẩu Hoa Kỳ năm 2012, thành phố có 2,16 triệu dân cư trong một diện tích đất . Houston là quận lỵ của quận Harris, và khu vực đại đô thị Houston đông dân thứ năm tại Hoa Kỳ, với trên 6 triệu người.

Houston được thành lập vào năm 1836 trên vùng đất gần bờ sông Buffalo Bayou và được hợp nhất tổ chức thành một thành phố vào ngày 5 tháng 6 năm 1837. Thành phố được đặt tên theo Tướng Sam Houston, là tổng thống của Cộng hòa Texas. Phát triển kinh tế cảng và đường sắt, cộng thêm khám phá dầu thô vào năm 1901 khiến dân số thành phố liên tục tăng trưởng. Đến giữa thế kỷ 20, Houston trở thành nơi đặt trụ sở của Trung tâm Y tế Texas—trung tâm chăm sóc và nghiên cứu y tế lớn nhất thế giới—và trung tâm không gian Johnson của NASA.

Kinh tế Houston có nền tảng là các ngành năng lượng, chế tạo, hàng không, và vận tải. Thành phố cũng dẫn đầu trong lĩnh vực y tế và xây dựng hạ tầng mỏ dầu; và chỉ xếp sau thành phố New York về số lượng trụ sở của các công ty trong Fortune 500. Dân cư Houston đa dạng về dân tộc và tôn giáo và là một cộng đồng mang tính chất quốc tế lớn và đang phát triển. Thành phố có nhiều thể chế và triển lãm văn hóa.

Lịch sử
Vào giữa thập niên 1800, hai anh em - John Kirby Allen và Augustus Chapman Allen - là những người kinh doanh và khuếch trương địa ốc ở New York đi tìm một địa điểm mà họ có thể bắt đầu việc xây dựng "một trung tâm lớn của nhà nước và thương mại." Vào tháng 8 năm 1836, họ mua 6.642 acre (27 km²) đất từ T. F. L. Parrot, vợ góa của John Austin, với giá 9.428 Mỹ kim. Hai anh em nhà Allen đặt tên thành phố của họ theo tên của Sam Houston.

Houston bắt đầu như là một làng nhỏ. Gail và Thomas H. Borden đo đạc và vẽ bản đồ thành phố theo kiểu bàn cờ thông thường, với những con đường rộng chạy song song và vuông góc với hệ thống những nhánh sông trong vùng. Thành phố được phép thành lập vào ngày 5 tháng 6 năm 1837 và James S. Holman trở thành thị trưởng đầu tiên. Cùng năm đó, Houston cũng trở thành khu quản lý hành chính của quận Harrisburg, sau được đặt tên lại là quận Harris vào năm 1839. Vào lúc này, Nghị viện Texas chỉ định Houston như là thủ đô tạm thời của Cộng hòa Texas vừa thành lập. Thủ đô sau đó được di chuyển về Austin, lúc đó được biết đến như là Waterloo vào 14 tháng 1 năm 1839.

Vào năm 1900, dân số Houston vào khoảng 45.000 - thành phố lớn thứ 85 ở Hoa Kỳ. Việc phát hiện ra dầu hỏa tại Spindletop ở Beaumont vào năm 1901 đã làm thúc đẩy công nghiệp dầu hỏa, dần dần biến Houston thành một thành phố lớn. Vào năm 1902, Theodore Roosevelt chấp thuận dự án 1 triệu đôla để nâng cấp kênh đào tàu thủy Houston. Vào năm 1910, dân số Houston trở nên lớn hơn của Galveston. Tổng thống Woodrow Wilson khai trương Cảng Houston vào năm 1914, 74 năm sau việc đào xới bắt đầu. Vào 1914, kênh đào Houston được nạo vét để cho Houston một cảnh nước sâu, vượt qua khỏi cảng Galveston đã bị phá hoại một phần trong cơn bão Galveston vào năm 1900.

Khi Thế chiến thứ hai bắt đầu, lượng hàng hóa giảm và năm đường lưu chuyển bằng tàu thủy đã kết thúc các chuyến đến Houston, nhưng cuộc chiến đã đem lại một số lợi ích kinh tế cho thành phố. Sân bay Ellington, được xây trong Thế chiến thứ nhất, được tái sử dụng như là một trung tâm huấn luyện cho các phi công ném bom, và máy bay và đóng tàu trở thành công nghiệp chủ lực trên cả tiểu bang. Hiệp hội M. D. Anderson thành lập Trung tâm y khoa Texas vào năm 1945. Ngân hàng cũng phát triển lên vượt bậc trong cuối thập niên 1940. Sau chiến tranh, kinh tế Houston được chuyển ngược lại một nền kinh tế dựa vào cảng. Vào năm 1948, một số khu vực trống được cho thêm vào giới hạn của thành phố, và phạm vi Houston bắt đầu trải ra khắp thảo nguyên.

Công nghiệp đóng tàu trong suốt Thế chiến thứ hai đã thúc đẩy sự phát triển, cũng như là sự thiết lập năm 1961, của "Trung tâm phi thuyền có người điều khiển" của NASA (được đặt tên lại là Trung tâm vũ trụ Lyndon B. Johnson vào năm 1973), tạo ra công nghiệp hàng không cho thành phố. Tháng 12 năm 1961 bão Carla quật vào thành phố. Astrodome (sau này gọi là Harris County Domed Stadium), là sân vận động trong nhà có mái vòm đầu tiên, mở ra vào năm 1965 và nhanh chóng được mệnh danh là "Kỳ quan thứ 8 của thế giới".

Cuối thập niên 1970 dân số bùng nổ do khủng hoảng dầu hỏa năm 1973 và do dân từ các tiểu bang vùng Rust Belt di chuyển với số lượng lớn vào Texas, đang hưởng lợi từ việc khan hiếm dầu hỏa. Nhưng sự phụ thuộc của Houston vào dầu hỏa như là nền của các ngành công nghiệp dẫn đến sự đi xuống của nó khi giá dầu suy giảm vào thập niên 1980. Từ đó, Houston đã cố gắng đa dạng hóa các ngành kinh tế của thành phố bằng cách tập trung vào công nghiệp hàng không và kỹ thuật sinh học, và làm giảm sự phụ thuộc của nó vào dầu hỏa.

Năm 1990 chứng kiến Sân bay Liên lục địa Houston xây dựng bởi hãng hàng không quốc tế Mickey Leland mở cửa. Nhà ga 12 cổng được đặt tên theo Mickey Leland. Vào cùng năm đó, Hội nghị G8 được tổ chức ở Houston. Lee P. Brown, thị trưởng người da đen đầu tiên của Houston, được bầu lên vào năm 1997.

Địa lý

Houston nằm trên vùng quần xã sinh vật thuộc đồng bằng ven vịnh biển, và thực vật được xếp vào loại đất cỏ ôn đới. Đa số thành phố được xây dựng trên đất rừng, vùng đầm lầy hay thảo nguyên - tất cả những thứ này vẫn còn được nhìn thấy ở các khu vực xung quanh.

Đa phần Houston rất bằng phẳng, làm lụt lội là vấn đề hàng năm đối với người dân ở đây. Khu trung tâm cao khoảng 50 foot trên mực nước biển - với đa phần thành phố thấp hơn 100 foot. Thành phố đã từng dựa vào mạch nước ngầm cho nhu cầu về nước, nhưng sự lún đất đã bắt buộc thành phố sử dụng các nguồn nước ở trên mặt như là hồ Houston.

Houston có bốn nhánh sông chính chảy qua thành phố: nhánh sông Buffalo, chảy qua khu trung tâm thành phố và kênh đào Houston; và ba nhánh nhỏ của nó: nhánh Brays, chảy dọc theo Trung tâm y tế Texas; nhánh White Oak, chảy qua vùng Heights và gần khu vực tây bắc; và nhánh Sims, chảy qua phí nam Houston và khu trung tâm Houston. Kênh tàu thủy đi qua Galveston và đổ vào Vịnh Mexico.

Địa chất
Phía dưới bề mặt đất Houston là đất sét không vững chắc, đất sét từ đá phiến, và cát không dính chặt vào nhau sâu đến vài dặm. Địa chất của khu vực này phát triển từ các bồi đắp phù sa xói mòn từ dãy Rocky. Những lớp trầm tích này bao gồm một loạt đất cát và đất sét được dồn lên những chất hữu cơ phân hủy mà, qua thời gian, biến đổi thành dầu hỏa và khí đốt. Phía dưới những lớp này là một lớp đá muối mỏ ngậm nước. Những lớp xốp này được nén qua thời gian và được đẩy lên phía trên. Khi nó được đẩy lên phía trên, muối kéo theo những lớp trầm tích xung quanh tạo thành những hình mái vòm, thường chứa dầu và khí đốt thấm qua từ các lớp cát xốp xung quanh. Đất dày nhiều dầu này cũng cung cấp một môi trường tốt cho việc trồng lúa trong các khu ngoại ô thành phố tiếp tục phát triển gần khu Katy. Bằng chứng về việc trồng lúa trong quá khứ vẫn còn thấy rõ trong các khu vực phát triển bởi vì nơi đó vẫn còn lớp đất đen màu mỡ ở phía trên cùng.

Vùng Houston nhìn chung là không có động đất. Trong khi thành phố chứa 86 đứt đoạn địa chất được thống kê là từng hoạt động trong quá khứ với tổng độ dài là 149 dặm (240 km), lớp đất sét bên dưới bề mặt ngăn chặn sự dồn nén độ ma sát tạo nên chấn động bề mặt khi có động đất. Những đứt đoạn này nhìn chung là di chuyển từ từ với một độ trơn và được gọi là "các đứt đoạn đang trườn đi".

Quang cảnh thành phố

Khi Houston được thiết lập vào năm 1837, các nhà thành lập thành phố - John Kirby Allen và Augustus Chapman Allen - đã chia nó ra thành nhiều quận hành chính gọi là "ward". Phân chia thành ward là các điểm khởi xướng cho các quận được chia bởi hội đồng thành phố hiện nay của Houston - tổng cộng có 9 quận.

Các địa điểm ở Houston nhìn chung được chia ra là hoặc bên trong hay bên ngoài Đường 610, được biết đến như là "Đường vòng 610" hay "Đường vòng". Bên trong đường vòng là khu vực thương mại trung tâm và nhiều khu nhà ở và các khu vực được chia ra từ trước Thế chiến thứ hai. Gần đây hơn, những phát triển đô thị dày đặc hơn đã tạo ra kết quả là một nếp sống và một nếp nghĩ đô thị hơn. Cách gọi "bên trong Houston" mang theo với nó những mong đợi của một cuộc sống kiểu đô thị.

Khu vực nằm bên ngoài Houston, các sân bay và các vùng ngoại vi và phụ cận nằm bên ngoài đường vòng. Một đường vòng khác, State Highway Beltway 8 (cũng thường được biết đến một cách đơn giản là "Beltway"), bao quanh thành phố khoảng 5 dặm (8 km) xa hơn ra phía ngoài. Đường vòng thứ ba, State Highway 99 (cũng được biết đến như là Grand Parkway), đang trong quá trình xây dựng.

Houston, là một thành phố lớn nhất Hoa Kỳ không có những luật chia vùng, đã phát triển trong một cách thức không bình thường. Thay vì là một khu "đô thị" (downtown) như là trung tâm việc làm của thành phố, thêm năm khu kinh doanh đã phát triển bên trong thành phố: Uptown, Texas Medical Center, Greenway Plaza, Westchase và Greenspoint. Nếu những khu thương mại này được gộp lại, chúng sẽ tạo thành một khu downtown lớn thứ ba trên toàn nước Mỹ. Thành phố cũng có khu nhà chọc trời lớn thứ ba toàn quốc (sau Thành phố New York và Chicago), nhưng bởi vì nó trải dài vài dặm, những bức ảnh chỉ có thể cho thấy phần lớn khu vực trung tâm chính.

Khí hậu
Khí hậu Houston được liệt kê như là cận nhiệt đới ẩm. Lượng mưa trung bình hàng năm là khoảng 48 inch (1.220 mm). Bão mùa xuân đôi khi đem lại lốc xoáy vào khu vực này. Gió thổi quanh năm từ miền nam và đông nam trong suốt phần lớn của năm, đem theo cái nóng từ các sa mạc của México và độ ẩm từ Vịnh Mexico.

Trong suốt các tháng mùa hè, nhiệt độ cao nhất trong ngày có thể lên đến 94 °F (34 °C) vào cuối tháng 7 vơí một trung bình khoảng 99 ngày mỗi năm có nhiệt độ trên 90 °F (32 °C). Không khí có cảm giác như là đứng yên và độ ẩm (trung bình trên 90% độ ẩm tương đối vào buổi sáng trong mùa hè và khoảng 60 phần trăm bữa chiều) tạo kết quả là một chỉ số nhiệt cao hơn nhiệt độ thật sự. Để đối phó với cái nóng, người ta sử dụng máy điều hòa không khí gần như trong mỗi xe hơi và mỗi tòa nhà trong thành phố. Mưa buổi chiều là phổ biến và trong hết các ngày mùa hè, các nhà khí tượng Houston dự định ít nhất là một vài khả năng có mưa.

Nhiệt độ nóng nhất được ghi nhận ở Houston là 109 °F (43 °C) vào ngày 4 tháng 9 năm 2000.

Mùa đông ở Houston khá lạnh bắt đầu vào tháng 11 nhiệt độ giảm dần dưới 20 độ c thường là 16 và 14 độ và thường xuất hiện nhiều mưa và tháng này vì thế nhiệt độ có khi giảm xuống từ 3-6 độ c nếu có mây khoảng từ 10-12 độ c, khí lạnh của houston thường do gió thổi mang theo nên có cảm giác buốt (2015) . Tuyết không bao giờ nghe nói đến, và thông thường là đổ dồn lại khi tuyết được nhìn thấy. Cơn bão tuyết cuối cùng đổ vào Houston 4 - đêm tuyết rơi đầu tiên được ghi nhận ở thành phố vào dịp Giáng sinh. Nhiệt độ thấp nhất từng được ghi nhận ở Houston là 5 °F (−15 °C) vào 23 tháng 1 năm 1940.

Nhân khẩu

Houston là một thành phố đa văn hóa, một phần là do thành phố có nhiều học viện hàn lâm, các ngành công nghiệp mạnh, cũng như là một thành phố cảng lớn. Cư dân thành phố dùng trên 90 ngôn ngữ. Houston cũng có lợi điểm với thành phần dân số trẻ chiếm tỷ lệ lớn nhất so với những thành phố lớn tại Hoa Kỳ, một phần là do dòng người nhập cư vào Texas.

Theo điều tra nhân khẩu năm 2010, người da trắng chiếm 51% dân số Houston; 26% là người gốc Hispania; 25% da đen/người Mỹ gốc Phi; 0,7% thổ dân da đỏ và 6% người gốc châu Á (trong số đó 1,7% là người Việt, 1,3% người Hoa, 1,3% người Ấn, 0,9% người Pakistan, 0,4% người Philippines, 0,3% người Hàn, 0,1% người Nhật). Còn lại là 0,1% người các hải đảo Thái Bình Dương. Các sắc tộc khác chiếm 15,2%. Số người lai với hai chủng tộc trở lên chiếm 3,3%. Người có nguồn gốc Hispanic, bất kể chủng tộc, chiếm 44% dân số Houston.

Theo điều tra nhân khẩu năm 2000, thành phố có 1.953.631 người với mật độ dân số là 1.301,8/km². Thành phần chủng tộc là: 49,3% người da trắng, 25,3% người Mỹ gốc Phi, 5,3% người châu Á, 0,4% người da đỏ, 0,1% người các đảo Thái Bình Dương, 16,5% đến từ một số chủng tộc khác, và 3,1% xuất thân từ hai chủng tộc trở lên. Ngoài ra, người Hispanic chiếm 37,4% dân số Houston trong khi người da trắng phi Hispanic chiếm 30,8%, giảm từ 62,4% vào năm 1970.

Kinh tế

Công nghiệp năng lượng của Houston là một khu năng lượng lớn của thế giới (đặc biệt là dầu hỏa), nhưng nghiên cứu về y khoa, hàng không và kênh cho tàu thủy cũng chiếm phần lớn của phần công nghiệp cơ sở của thành phố. Khu đô thị Houston bao gồm khu vực sản xuất hóa chất lọc dầu lớn nhất thế giới, bao gồm cho cả cao su tổng hợp, thuốc trừ sâu và phân bón. Khu vực này cũng là trung tâm lớn nhất trên thế giới trong việc đóng các trang thiết bị cho giàn khoan. Đa số sự thành công của Houston như là một khu công nghiệp hóa dầu là do sự nhộn nhịp trên kênh đào cho tàu cho qua lại, Cảng Houston. Cảng này xếp đầu toàn quốc trong thương mại quốc tế là cảng lớn thứ sáu trên thế giới. Trong các cảng khác của Mỹ, nó là nơi bận rộn nhất tình theo số lượng hàng nước ngoài và xếp thứ hai trong tổng số hàng hóa. Bởi vì những buôn bán kinh tế này, nhiều người dân đã di cư đến Houston từ các tiểu bang khác của Mỹ, cũng như là từ hàng trăm nước trên thế giới. Không giống như các nơi khác, khi giá xăng dầu lên cao được xem là có hại cho nền kinh tế, chúng nhìn chung là được xem là có lợi cho Houston bởi vì nhiều người ở đây làm việc cho công nghiệp năng lượng.

Theo lịch sử, Houston đã có một vài đột phá trong phát triển kinh tế (và một vài suy thoái kinh tế thảm hại gắn liền với công nghiệp dầu hỏa. Sự khám phá ra dầu hỏa gần Houston vào năm 1901 đã dẫn đến sự đột phá phát triển đầu tiên - cho đến thập niên 1920, Houston đã phát triển đến vào khoảng 140.000 người. Công nghiệp hàng không đang phát triển của thành phố đã kéo theo sự đột phá kinh tế lần thứ hai, được làm tăng thêm với khủng hoảng dầu hỏa 1973. Nhu cầu dầu hỏa từ Texas tăng lên, và nhiều người từ đông bắc di cư đến Houston để hưởng lợi từ những thương mại đó. Khi việc cấm vận được bãi bỏ, sự phát triển hầu như là đứng lại. Tuy vậy, Pasadena vẫn còn các nhà máy lọc dầu của nó, và Cảng Houston vẫn là một trong những nơi bận rộn nhất trên thế giới.

Houston chỉ đứng thứ hai sau Thành phố New York trong số tổng hành dinh của các công ty Fortune 500. Thành phố này đã cố gắng xây dựng công nghiệp ngân hàng, nhưng các công ty nguyên xuất phát từ Houston từ lúc đó đã hợp nhất với các công ty khác toàn quốc. Ngân hàng, tuy vậy, vẫn là thiết yếu đối với vùng này.

Tổng sản lượng khu vực (GAP) của khu đô thị Houston–Sugar Land–Baytown trong năm 2005 là $308,7 tỷ, tăng 5,4% từ 2004 trong số đô la - chỉ một ít lớn hơn tổng sản lượng quốc gia (GDP) của nước Áo. Chỉ có 28 nước khác với Hoa Kỳ có GDP vượt khỏi tổng sản lượng khu vực Houston. Khai mỏ, mà trong Houston hoàn toàn là thăm dò và sản xuất dầu hỏa và khí đốt, chiếm đến 11% của GAP của Houston - giảm từ 21% so với gần đây nhất là năm 1985. Sự suy giảm trong vai trò của dầu khí trong GAP của Houston phản ánh sự phát triển nhanh chóng của các ngành khác - chẳng hạn như là dịch vụ về công nghệ, dịch vụ sức khỏe và sản xuất.

Bốn mươi nhà nước ngoại quốc duy trì các văn phòng giao dịch quốc tế và ngoại thương ở đây và thành phố có 23 tổ chức hiệp hội thương mại nước ngoài. Hai mươi ngân hàng nước ngoài đại diện cho mười nước hoạt động ở Houston và cung cấp giúp đỡ về tài chính cho cộng đồng quốc tế.

Trong 10 khu vực đô thị đông dân nhật, Houston xếp thứ hai trong tỉ lệ tăng trưởng số việc làm và xếp thứ 4 trong phát triển việc làm. Vào năm 2006, khu vực đô thị Houston xếp thứ 1 ở Texas và thứ 3 trên toàn nước Mỹ trong thể loại "Những nơi tốt nhất cho kinh doanh và sự nghiệp" bởi Forbes.

Văn hóa

Kiến trúc

Giáo dục

Nghiên cứu về sức khỏe và khoa học
Houston là nơi tọa lạc của khu Trung tâm Y khoa Texas (Texas Medical Center) nổi tiếng thế giới, bao gồm sự tập trung đông đảo nhất của các học viện nghiên cứu và chăm sóc sức khỏe.

Có 42 viện là thành viên của Trung tâm y khoa Texas - tất cả đều là tổ chức bất vụ lợi - tận tâm đến những tiêu chuẩn cao nhất của việc chăm sóc bệnh nhân và phòng bệnh, nghiên cứu, giáo dục và sức khỏe của cộng đồng địa phương, toàn quốc và quốc tế. Những viện này bao gồm 13 bệnh viện nổi tiếng và viện đặc biệt, hai trường y khoa, bốn trường y tá và các trường nha khoa, y tế cộng đồng, dược và hầu hết các ngành khác có liên quan đến chăm sóc sức khỏe. Đây là một trong những nơi đầu tiên - và vẫn là nơi lớn nhất - dịch vụ cấp cứu hàng không được tạo ra, một chương trình transplant trao đổi giữa các bệnh viện được phát triển rất thành công. Thêm vào đó, nhiều phẫu thuật tim được tiến hành ở Trung tâm Y khoa Texas hơn bất cứ một nơi nào trên thế giới.

Một số học viện nghiên cứu về sức khỏe là Baylor College of Medicine, University of Texas Health Science Center at Houston, Bệnh viện Methodist và The University of Texas M. D. Anderson Cancer Center. M. D. Anderson Cancer Center được biết đến rộng rãi trên thế giới như là một những nơi nổi tiếng về chăm sóc bệnh nhân ung thư, nghiên cứu, giáo dục và phòng bệnh.

Các trường đại học
Houston có hệ thống Đại học Houston, là hệ thống đại học nội thành lớn nhất trong vùng Vịnh với trên 56.000 học sinh. Hệ thống này có 4 đại học - 3 nằm trong thành phố Houston - và hai khu trung tâm giảng dạy nhiều trường gộp lại. Đại học đầu đàn là Đại học Houston (UH), và là đại học lớn thứ ba của Texas với số học sinh ghi danh hơn 35.000 và là nơi của trên 40 trung tâm và viện nghiên cứu. Hai trường khác cũng nằm trong hệ thống UH phục vụ Houston là Đại học Huston tại Clear Lake và Đại học Houston tại Downtown. Một trường khác thuộc tiểu bang là Đại học Nam Texas - một đại học mà lịch sử là dành cho học sinh da đen - tọa lạc ở khu vực Phường 3 trong lịch sử.

Houston cũng là địa điểm của một số đại học tư - thuộc các tôn giáo hay không. Thành phố là nơi của Đại học Rice, một trường đại học tư với nhiều tài trợ tài chính - nó xếp thứ 17 trong các trường đại học tốt nhất của toàn nước Mỹ bởi U.S. News & World Report. Rice duy trì các cơ sở nghiên cứu và các phòng thí nghiệm khác nhau. Thành lập vào năm 1923, Trường Cao đẳng Luật Nam Texas (South Texas College of Law) cung cấp các chương trình luật vào loại tốt nhất trên toàn quốc and is Houston's oldest law school.. Đại học St. Thomas, một trường nghệ thuật Công giáo theo truyền thống Basilian, được thành lập bởi các cha xứ dòng Basilian của Canada, và tọa lạc ở khu vực Montrose. Đại học Baptist Houston, một đại học Baptist thành lập vào năm 1960, tọa lạc ở phía tây nam Houston có trên 50 ngành học và các chương trình dạy nghề.

Đa số Houston được phục vụ bởi Houston Community College System, là một trong những hệ thống cao đẳng cộng đồng lớn nhất Hoa Kỳ. HCCS phục vụ phần HISD của Houston và các khu vực khác. Các phần phía bắc của Houston được phục vụ bởi North Harris Montgomery Community College District. Một phần của đông và đông nam Houston được phục vụ bởi San Jacinto College. Rất nhiều khu ngoại vi của Houston cũng có hệ thống trường cao đẳng cộng đồng của riêng họ.

Giáo dục
 Khu Học Chánh Houston

Chú thích

Liên kết ngoài

 Thành phố Houston
 Thành phố Houston ////
 Houston và với những người con lai Mỹ Việt

Thành phố của Texas
Quận Harris, Texas
Quận lỵ Texas
Bão Rita
Thành phố cảng
Thành phố ven biển
Thành phố ở quận Fort Bend, Texas


title: Oenopotinae

text:
Oenopotinae là một Phân họ ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Conidae.

Chi
Họ này có các chi sau:

 Curtitoma Bartsch, 1941
 Granotoma Bartsch, 1941
 Lorabela Powell, 1951
 Nematoma Bartsch, 1941
 Obesotoma Bartsch, 1941
 Oenopota Mörch, 1852
 Oenopotella A. Sysoev, 1988
 Propebela Iredale, 1918
 Venustoma Bartsch, 1941

Chú thích

Tham khảo
Vaught, K.C. (1989). A classification of the living Mollusca. American Malacologists: Melbourne, FL (USA). ISBN 0-915826-22-4. XII, 195 pp

Conidae


title: Tipula cisalpina

text:
Tipula cisalpina là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng sinh thái Palearctic.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Palakkad

text:
Palakkad là một thành phố và khu đô thị của quận Palakkad thuộc bang Kerala, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Palakkad có dân số 130.736 người. Phái nam chiếm 49% tổng số dân và phái nữ chiếm 51%. Palakkad có tỷ lệ 81% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 84%, và tỷ lệ cho phái nữ là 78%. Tại Palakkad, 11% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Kerala