title: Nam Việt

text:
Nam Việt (tiếng Quan Thoại: 南越 / Nányuè, tiếng Quảng Đông: 南粤 / Naam4 jyut6) là một quốc gia được lãnh đạo bởi nhà Triệu tồn tại trong giai đoạn 203 TCN – 111 TCN trước khi bị nhà Hán tiêu diệt. Cương vực tương ứng một phần lãnh thổ Trung Quốc và Việt Nam hiện nay.

Lịch sử

Toàn bộ về lịch sử Nam Việt được chép đầu tiên bởi Sử ký nhà Hán. Được đề cập chủ yếu trong phần Liệt truyện, quyển 113: Biên niên sử Nam Việt (南越列傳). Nó lưu lại các thông tin về nước Nam Việt từ thời Triệu Đà cho đến khi cáo chung dưới thời Triệu Dương Vương. Nhà Triệu trải 5 đời vua và đều xưng đế. Các sử gia Trung Hoa vì chỉ muốn coi Nam Việt làm phiên thuộc nên chép các vua Nam Việt tước "vương", nhưng kết quả khai quật lăng mộ vua Triệu thứ hai cho thấy các ấn chương, văn bản và danh xưng đều là "đế" chứ không phải "vương". Điều đó gây bất ngờ với chính các sử gia Trung Hoa hiện đại. Giới sử học thống nhất rằng: tước "vương" của các vua Nam Việt chỉ là xưng hiệu trong quan hệ ngoại giao với nhà Hán, còn trong nội bộ nước Nam Việt, các vua Triệu đều xưng đế. Những người hoàng tộc Triệu do đó đều được phong "vương" và các thủ lĩnh người Việt ở đất Cổ Loa cũ (tự quản) cũng có tước "vương" như Tây Vu Vương. Sử sách còn ghi lại khi Nam Việt bị diệt, hoàng thân là "Thương Ngô vương Triệu Quang cùng huyện lệnh Yết Dương tên là Định đầu hàng".

Tiền kỳ

Chiến tranh Tần-Việt (206-218 TCN)

Sau khi Tần Thủy Hoàng thống nhất 6 vương quốc cổ là Hàn, Triệu, Ngụy, Sở, Yên, Tề, ông bắt đầu hướng sự chú ý sang các bộ lạc người Hung Nô ở phía bắc và Bách Việt ở phía nam. Khoảng năm 218 TCN, Tần Thủy Hoàng sai tướng Đồ Thư cùng 500.000 quân Tần chia làm 5 đạo tấn công các bộ lạc Bách Việt ở vùng đất Lĩnh Nam.
Đạo thứ nhất hợp binh ở Dư Can (nay là huyện Dư Can, tỉnh Giang Tây) và đánh chiếm Mân Việt lập ra quận Mân Trung.
Đạo thứ nhì được tăng cường thêm tại Nam Dã (nay là huyện cấp thị Nam Khang, tỉnh Giang Tây) nhằm buộc các dân tộc Việt ở phía nam phải phòng thủ.
Đạo thứ ba đánh chiếm Phiên Ngung.
Đạo thứ tư đồn trú gần núi Cửu Nghi (chữ Hán: 九嶷山).
Đạo thứ năm đóng bên ngoài Đàm Thành (鐔城, phía tây nam Tĩnh Châu, tỉnh Hồ Nam ngày nay).
Tần Thủy Hoàng sai viên quan Sử Lộc (史禄) giám sát việc cung cấp hậu cần. Đầu tiên Sử Lộc chỉ huy một nhóm quân vượt qua kênh Hưng An (nối liền Tương giang và Li giang), sau đó dùng thuyền vượt sông Dương Tử và sông Châu Giang tìm được con đường an toàn tiếp tế lương thực cho quân Tần. Quân Tần sau đó tấn công Âu Việt, thủ lĩnh của Âu Việt là Dịch Hu Tống (譯吁宋) bị giết. Tuy nhiên, Âu Việt vẫn phản kháng. Họ trốn vào rừng và bầu ra một thủ lĩnh mới là Kiệt Tuấn (桀駿) để tiếp tục chống lại quân Tần. Sau đó một cuộc tấn công vào ban đêm của Âu Việt đã gây thiệt hại nặng cho quân Tần, tướng Đồ Thư bị giết cùng khoảng 10 vạn quân. Triều đình nhà Tần đã chọn Nhâm Ngao lên nắm quyền chỉ huy thay cho Đồ Thư. Năm 214 TCN, Tần Thủy Hoàng cử Nhâm Ngao chỉ huy quân tiếp viện tiếp tục tấn công. Lần này Âu Việt đã bị đánh bại hoàn toàn và phần lớn vùng Lĩnh Nam bị sáp nhập vào Tần. Cùng năm, nhà Tần lập ra các quận Nam Hải, Quế Lâm, và Tượng quận. Nhâm Ngao được bổ nhiệm làm Quận úy Nam Hải. Nam Hải được chia thành 4 huyện là Phiên Ngung, Long Xuyên, Bác La và Yết Dương. Triệu Đà được bổ nhiệm làm Huyện lệnh Long Xuyên. Tần Thủy Hoàng mất năm 210 TCN, con trai là Hồ Hợi lên thay trở thành Tần Nhị Thế. Một năm sau, khởi nghĩa Trần Thắng, Ngô Quảng nổ ra. Cuộc khởi nghĩa lan rộng khắp, toàn bộ khu vực sông Hoàng Hà rơi vào hỗn loạn. Các cuộc nổi dậy ngày càng mạnh khiến Tần Nhị Thế phải bãi binh ở Lĩnh Nam. Năm 208 TCN, Quận úy Nam Hải là Nhâm Ngao bị bệnh nặng, khi hấp hối mới gọi Triệu Đà đến, dặn phải giữ lấy miền Lĩnh Nam mà cát cứ. Vâng lời ông, Triệu Đà gửi lệnh đến quan quân các cửa ngõ Lĩnh Nam, canh giữ phòng chống quân Trung Nguyên xâm phạm, và nhân dịp đó, giết hết những người còn phò nhà Tần ở Lĩnh Nam, cất đặt lại những người thân tín của mình.

Vũ đế khai quốc (203-137 TCN)
Năm 206 TCN, nhà Tần sụp đổ, các bộ tộc Bách Việt ở Quế Lâm và Tượng quận trở nên xa rời hơn với Trung Nguyên.
Theo truyền thuyết, thủ lĩnh An Dương Vương ở phía nam đã thành lập vương quốc Âu Lạc (chữ Hán: 甌駱). Theo quan điểm hiện nay của chính phủ Việt Nam, khoảng năm 179 TCN, Triệu Đà đánh chiếm Âu Lạc của An Dương Vương, chia đất Âu Lạc làm 2 quận Giao Chỉ và Cửu Chân rồi sáp nhập vào Nam Hải, Quế Lâm, Tượng quận. Lãnh địa gồm 5 quận của Nam Việt ổn định cho tới khi nước này bị diệt cùng nhà Triệu.

Năm 204 TCN, Triệu Đà lập nước Nam Việt, định đô ở thành Phiên Ngung và tự xưng Nam Việt Vũ Vương (chữ Hán: 南越武王), sử quen gọi là Triệu Vũ Vương. Ban sơ, lãnh thổ Nam Việt gồm 3 quận Nam Hải (đại bộ phận tương đương Quảng Đông ngày nay), Quế Lâm (đông bộ Quảng Tây) và Tượng (tây bộ Quảng Tây, nam bộ Quý Châu). Nước Nam Việt phía bắc giáp Mân Việt và phong quốc Trường Sa của nhà Hán, phía tây giáp Dạ Lang, phía tây nam giáp Âu Lạc, phía đông nam giáp biển.

Năm 202 TCN, Lưu Bang thống nhất Trung Nguyên và thành lập nhà Hán. Cuộc chiến của Lưu Bang đã khiến nhiều khu vực của Trung Quốc bị tàn phá nặng nề và dân số suy giảm. Các lãnh chúa phong kiến tiếp tục nổi loạn khắp nơi, trong khi lãnh thổ ở phía bắc thường xuyên bị người Hung Nô tấn công. Tình trạng bất ổn đó buộc triều đình nhà Hán phải cư xử hòa hảo với Nam Việt. Năm 196 TCN, Hán Cao Tổ đã cử Lục Giả (陸賈) đến Nam Việt với hi vọng lấy được sự trung thành của Triệu Vũ Vương. Sau khi đến nơi, Lục Giả gặp Triệu Vũ Vương và được cho là đã thấy Triệu Vũ Vương đón tiếp ông trong trang phục và phong tục của người Bách Việt. Điều đó khiến cho Lục Giả nổi giận. Lục Giả quở trách Triệu Vũ Vương, chỉ ra rằng ông là người Hoa Hạ chứ không phải người Việt, và nên giữ cách ăn mặc cùng lễ nghi của người Trung Nguyên, không được quên truyền thống của tổ tiên mình. Lục Giả ca ngợi sức mạnh của nhà Hán và cảnh báo một vương quốc nhỏ như Nam Việt chống lại nhà Hán sẽ là liều lĩnh. Sau khi đe dọa giết thân thích của Triệu Đà ở đất Hán và phá hủy mồ mả tổ tiên, cũng như ép buộc dân Bách Việt phế truất ông, Triệu Vũ Vương đã quyết định nhận con dấu của Hán Cao Tổ và quy phụ nhà Hán. Quan hệ buôn bán được thiết lập tại biên giới của Nam Việt và phong quốc Trường Sa thuộc Hán. Mặc dù chính thức là một nước chư hầu của nhà Hán nhưng Nam Việt dường như không mất đi quyền tự chủ trên thực tế.

Sau khi Lưu Bang mất năm 195 TCN, quyền lực rơi vào tay Lữ Hậu. Bà sai người đến quê hương của Triệu Vũ Vương là Chân Định (真定) (nay là huyện Chính Định, tỉnh Hà Bắc, Trung Quốc) giết nhiều họ hàng thân thích và mạo phạm mộ tổ tiên của Triệu Đà. Triệu Vũ Vương tin rằng Trường Sa vương Ngô Thần đã tạo ra những lời buộc tội dối trá chống lại ông để Lữ Hậu cắt đứt buôn bán giữa hai nước và để chuẩn bị đánh chiếm Nam Việt sáp nhập vào phong quốc Trường Sa của Ngô Thần. Để trả thù, Triệu Vũ Vương xưng là Hoàng đế (tức Nam Việt Vũ Đế) và đánh chiếm Trường Sa. Lã Hậu cử tướng Chu Táo chỉ huy quân đội để trừng phạt Triệu Vũ Đế. Thời tiết nóng ẩm ở phương nam khiến binh sĩ của Chu Táo đổ bệnh, không thể đi tiếp xuống phía nam, rốt cuộc họ phải rút lui. Sau đó Triệu Vũ Đế dùng của cải vỗ về các vùng phụ cận như Mân Việt ở phía đông và Tây Âu Lạc ở phía nam.

Năm 179 TCN, Lưu Hằng lên ngôi trở thành Hán Văn Đế. Ông đã đảo ngược nhiều kế sách trước đó của Lã Hậu và tiến hành hòa giải đối với Triệu Vũ Đế. Hán Văn Đế ra lệnh cho các quan lại đi kinh lý Chân Định, sai quân canh giữ bảo vệ huyện trấn và thường xuyên chăm lo hương hỏa tổ tiên của Triệu Vũ Đế. Thừa tướng Trần Bình đề nghị cử Lục Giả đến Nam Việt vì họ đã biết nhau từ trước. Lục Giả đến Phiên Ngung thêm một lần nữa và giao bức thư của Hán Văn Đế cho Triệu Vũ Đế nhấn mạnh rằng những chính sách của Lã Hậu là nguyên nhân gây ra sự thù địch giữa Nam Việt với triều đình nhà Hán và đem đến nỗi đau khổ cho dân thường ở biên giới. Triệu Vũ Đế lại quyết định quy phụ nhà Hán lần nữa, rút lại danh xưng Hoàng đế và trở lại xưng Vương, Nam Việt lại trở thành nước chư hầu của nhà Hán. Tuy vậy, hầu như những sự thay đổi đó chỉ là bề ngoài, Triệu Đà tiếp tục được gọi là Hoàng đế khắp Nam Việt. Ngoài 5 quận (hoặc 4 quận) trực tiếp cai trị, nhà Triệu còn gây ảnh hưởng đến mấy nhóm Bách Việt xung quanh như Đông Âu (Chiết Giang), Mân Việt (Phúc Kiến).

Trung kỳ

Văn đế trấn quốc (137-125 TCN)
Năm 137 TCN, Triệu Đà mất vì tuổi cao (ước khoảng hơn 100), trưởng nam của ông vốn đã mất từ trước, vì vậy cháu của Triệu Đà là Triệu Mạt trở thành vua Nam Việt, tức Triệu Văn Đế.

Năm 135 TCN, vua nước Mân Việt láng giềng mở cuộc tấn công vào các thị trấn dọc biên giới giữa Nam Việt và Mân Việt. Vì Triệu Văn Đế chưa kịp củng cố quyền lực của mình, nên buộc phải cầu xin Hán Vũ Đế gửi quân đến giúp Nam Việt chống lại bọn mà ông gọi là "những kẻ nổi loạn Mân Việt". Hán Vũ Đế khen Triệu Mạt là một chư hầu trung thành và phái Đại hành Vương Khôi, một viên chức cai trị người dân tộc thiểu số, và Đại tư nông Hàn An Quốc chỉ huy quân đội, ra lệnh chia quân thành 2 đạo tấn công Mân Việt từ hai hướng, một từ Dự Chương, hướng khác là từ Cối Kê (nay thuộc Thiệu Hưng). Nhưng trước khi quân Hán hành quân đến nơi thì vua Mân Việt là Dĩnh đã bị em trai là Dư Thiện ám sát, sau đó Dư Thiện đã nhanh chóng đầu hàng. Hán Vũ Đế sau đó cử sứ giả là Nghiêm Trợ đến Phiên Ngung để đưa bản tuyên bố đầu hàng chính thức của Mân Việt cho Triệu Văn Đế. Triệu Văn Đế bày tỏ lòng biết ơn của mình đến Hán Vũ Đế cùng lời hứa rằng ông sẽ vào kinh đô triều kiến Hán Vũ Đế tại Trường An. Và sau đó, thậm chí Triệu Văn Đế đã phái con trai của mình là Triệu Anh Tề cùng đến Trường An với Nghiêm Trợ. Trước đây Triệu Văn Đế chưa bao giờ tới Trường An. Một cận thần của ông đã ra sức khuyên không nên đi vì sợ rằng Hán Vũ Đế sẽ tìm ra một vài nguyên nhân để ngăn cản ông quay trở về, điều đó sẽ dẫn đến sự diệt vong của nước Nam Việt. Triệu Văn Đế vì vậy đã cáo bệnh và không bao giờ đến Trường An. Ngay sau khi Mân Việt đầu hàng quân Hán, Vương Khôi đã phái Đường Mông, huyện lệnh Phiên Dương, đến để đưa tin Mân Việt đầu hàng cho Triệu Văn Đế. Khi ở Nam Việt, Đường Mông đã được giới thiệu ăn một loại nước chấm truyền thống của Nam Việt được làm từ quả sơn trà mua từ đất Thục. Ngạc nhiên rằng đó là một sản vật sẵn có, và Đường Mông đã được biết rằng có một tuyến đường từ Thục (nay là tỉnh Tứ Xuyên) đi đến Dạ Lang, rồi sau đó dọc theo sông Tang Kha (ngày nay là sông Bắc Bàn chảy qua tỉnh Vân Nam và Quý Châu) đi thẳng đến kinh đô Phiên Ngung của Nam Việt. Ngay sau đó Đường Mông đã phác thảo một kế hoạch trình lên Hán Vũ Đế đề nghị tập hợp 100.000 quân tinh nhuệ tại Dạ Lang, sau đó dùng thuyền vượt sông Tang Kha để mở cuộc tấn công bất ngờ vào Nam Việt. Hán Vũ Đế đồng ý với kế hoạch của Đường Mông, phong ông làm Lang Trung tướng và cho phép ông dẫn đầu 1000 quân cùng nhiều quân lương và xe hàng từ hẻm Ba Phù (ngày nay gần huyện Hợp Giang, tỉnh Tứ Xuyên) tiến vào Dạ Lang. Nhiều xe hàng mang theo là quà tặng cho các lãnh chúa phong kiến của Dạ Lang như là quà hối lộ để họ tuyên bố trung thành với nhà Hán, điều mà sau đó họ đã làm, và Dạ Lang trở thành quận Kiền Vi của nhà Hán.

Sau hơn một thập kỷ trị vì, Triệu Văn Đế đổ bệnh và qua đời khoảng năm 125 TCN.

Minh đế hưng quốc (125-113 TCN)
Sau khi nghe tin cha đổ bệnh nặng, Triệu Anh Tề nhận được sự chấp thuận từ Hán Vũ Đế quay trở về Nam Việt. Sau khi Triệu Văn Đế băng hà, Triệu Anh Tề lên ngôi vua Nam Việt, tức là Triệu Minh Vương. Trước khi được phái đến Trường An, Triệu Anh Tề đã kết hôn với một người đàn bà Nam Việt và có một con trai tên là Triệu Kiến Đức. Trong khoảng thời gian Triệu Anh Tề sống ở Trường An, ông lại cưới một người đàn bà Hàm Đan (có lẽ vì quê hương của Triệu Đà cũng ở vùng đó). Họ đã có một con trai tên là Triệu Hưng. Ông đã chủ động xin Hán Vũ Đế lập người vợ Hán thành Vương hậu và Triệu Hưng thành Thế tử, việc làm này cuối cùng đã mang đến thảm họa cho Nam Việt. Ông mất khoảng năm 113 TCN.

Hậu kỳ

Lữ Gia phế Ai Vương
Triệu Hưng lên ngôi khi mới 5 tuổi, tức Triệu Ai Vương, mẹ là Cù thái hậu tham chính. Hán Vũ Đế sai sứ giả An Quốc Thiếu Quý, vốn là người tình cũ của Cù thái hậu, sang thuyết phục Nam Việt nội phụ nhà Hán. Cù thái hậu lại cùng Thiếu Quý tư thông và muốn thuận theo nhà Hán, nhưng Thừa tướng người Việt là Lữ Gia phản đối. Năm 112 TCN, Lữ Gia đem quân đánh vào cung, giết chết Cù thái hậu và Triệu Ai Vương cùng An Quốc Thiếu Quý, lập anh của Triệu Ai Vương là Triệu Kiến Đức lên ngôi, tức là Triệu Thuật Dương Vương.

Diệt vong
Năm 111 TCN, Hán Vũ Đế sai Dương Bộc, Lộ Bác Đức đem đại quân sang đánh. Vua Triệu là Thuật Dương Vương Kiến Đức và Thừa tướng Lữ Gia lần lượt đều bị bắt và bị hại (111 TCN). Dựa trên hệ thống các đền, miếu, đình, chùa thờ Lữ Gia, phu nhân và các tướng lĩnh của ông rải rác trên khắp vùng đồng bằng sông Hồng ở miền Bắc Việt Nam, rất có thể cuộc kháng chiến chống nhà Tây Hán còn kéo dài đến năm 98 TCN. Sau khi Phiên Ngung thất thủ, Tây Vu Vương (thủ lĩnh đất tự trị Tây Vu với trung tâm là Cổ Loa) đã nổi dậy chống lại nguy cơ Bắc thuộc lần 1 trước sự xâm lăng của nhà Tây Hán. Tả tướng Hoàng Đồng (黄同) của hai quận Giao Chỉ và Cửu Chân đã giết chết Tây Vu Vương đang làm loạn để hàng Hán. Thương Ngô vương Triệu Quang cùng họ hàng với vua nhà Triệu, nghe tin quân Hán đến, xin hàng, được phong làm Tuỳ Đào hầu; Huyện lệnh huyện Yết Dương là Sử Định (史定) hàng Hán được phong làm An Đạo hầu; tướng nhà Triệu là Tất Thủ (畢取) mang quân ra hàng được phong làm Liêu hầu ; quan Giám quận Quế Lâm là Cư Ông (居翁) dụ 40 vạn dân 2 quận Giao Chỉ và Cửu Chân ra hàng được phong làm Tương Thành hầu. Vậy là các xứ ở Nam Việt đều xin hàng. Nhà Triệu diệt vong, nước Nam Việt cũng mất sau 97 năm tồn tại, với 5 đời vua.

Văn hiến

Khảo cổ
Di tích cung vua nhà Triệu nằm tại thành phố Quảng Châu trên diện tích 15.000 mét vuông. Được khai quật năm 1995, di tích này còn chứng tích của cung điện nước Nam Việt cổ. Năm 1996, nơi đây được Chính phủ Trung Quốc liệt vào danh sách các Di tích văn hóa quốc gia của Cộng hòa nhân dân Trung Hoa.

Năm 1983, lăng mộ Triệu Văn Đế được khai quật ở Quảng Châu thuộc Quảng Đông. Năm 1988, Bảo tàng Lăng mộ vua Triệu được xây dựng tại khu đất này, nhằm trưng bày hơn 1000 hiện vật, trong đó có 500 hiện vật bằng đồng, 240 hiện vật bằng ngọc và 246 hiện vật bằng sắt. Năm 1996, chính phủ Trung Quốc đưa công trình này vào danh sách Khu Di sản quốc gia được bảo vệ.

Một chiếc ấn khối vuông bằng đồng khắc chữ "胥浦侯印 Tư (Việt) Phố hầu ấn" (Ấn dành cho thủ lĩnh huyện Tư Phố) được phát hiện ở Thanh Hoá thuộc miền bắc Việt Nam trong thập niên 1930. Ấn có đúc hình rùa trên lưng và được cho là của viên điển sứ tước Hầu ở Cửu Chân. Tư Phố là tên trị sở quận Cửu Chân thời nhà Triệu nước Nam Việt đóng ở khu vực làng Ràng (xã Thiệu Dương, thành phố Thanh Hóa) hiện nay. Do sự tương đồng với những chiếc ấn được tìm thấy ở lăng mộ Triệu Văn Đế, chiếc ấn đồng này được công nhận là ấn chính thức của nước Nam Việt. Chiếc ấn hiện trưng bày ở Bảo tàng Nghệ thuật và Lịch sử Hoàng gia Bỉ, Brussel.

Có nhiều đồ tạo tác được phát hiện tại khu vực thuộc về văn hoá Đông Sơn ở miền bắc Việt Nam. Các hiện vật được chôn cất cùng thời với lăng mộ Triệu Văn Đế. Ngoài lăng mộ vua Triệu, các nhà khảo cổ còn khai quật được mộ một viên quan thuộc hàng Huyện lệnh ở La Bạc Loan, huyện Quý (nay là thành phố Quý Cảng), tỉnh Quảng Tây và nhiều mộ chí ở Quảng Châu, Hợp Phố được xếp vào niên đại đầu thời Tây Hán (ngang với thời gian tồn tại của Nam Việt). Ban đầu, các nhà khảo cổ Trung Quốc xếp chung các mộ này vào văn hóa Tây Hán, nhưng sau đó càng ngày càng có nhiều nhà nghiên cứu Trung Quốc và quốc tế nhận thấy sự khác biệt giữa các di tích này với văn hóa Tây Hán. Do đó, họ dùng thuật ngữ văn hóa Nam Việt hay văn hóa Giao Chỉ để phân biệt văn hóa vùng này với văn hóa Tây Hán, tương tự như những nền văn hóa các vùng Ba, Thục, Điền ở Tứ Xuyên, Vân Nam cũng khác văn hóa Trung Nguyên của Tây Hán đương thời. Nền tảng của văn hóa Nam Việt là văn hóa đồng thau Bách Việt nói chung, trong đó yếu tố Đông Sơn khá đậm nét

Hành chính

Sau khi bình định được Nam Việt, Hán Vũ Đế gồm thâu lãnh địa với đảo Hải Nam và vùng đất phía Nam dãy Hoành Sơn, lập ra bộ Giao Chỉ, rồi lại phân thành 6 quận (cả bộ Giao Chỉ mới gồm 9 quận). Họ Triệu được chuyển hóa dần thành tôn hiệu của các thủ lĩnh miền bán đảo Trung Ấn, với các biến âm như: Zhao, Chao, Chau...

Hơn 650 năm sau, Lý Bí đánh đuổi quân Lương lập ra nước Vạn Xuân năm 544, cũng xưng là Nam Việt đế mà sử quen gọi là Lý Nam Đế. Lại hơn 10 thế kỷ sau, tướng nhà Đường là Lưu Nghiễm cũng nhân lúc Trung Nguyên loạn lạc, chiếm cứ vùng Lưỡng Quảng lập ra nước Đại Việt năm 917, rồi sang năm 918 đổi tên thành Nam Hán; Phiên Ngung cũng được họ Lưu chọn làm kinh đô. Phần đất Âu Lạc cũ khi đó do họ Khúc người Việt cai trị, Nam Hán chỉ chiếm được trong thời gian ngắn.

Năm 1804 (1915 năm sau khi Nam Việt mất), sau khi diệt nhà Tây Sơn, vua Gia Long sai sứ sang thỉnh cầu nhà Thanh thừa nhận quốc hiệu mới là Nam Việt, nhưng vua Gia Khánh cho rằng nước Nam Việt cũ của nhà Triệu bao gồm cả Lưỡng Quảng của Trung Quốc nên đảo 2 chữ thành Việt Nam để tránh nhầm lẫn.

Dân cư

Theo Tiền Hán thư (quyển 65), Địa lý chí của Ban Cố thì số dân giai đoạn cuối của nước Nam Việt (tương ứng với lãnh thổ 6 quận Nam Hải, Uất Lâm, Thương Ngô, Hợp Phố, Giao Chỉ, Cửu Chân thời Hán thuộc) như sau:
 Quận Nam Hải có 6 huyện, 19.613 hộ, 94.253 người.
 Quận Uất Lâm có 12 huyện, 12.415 hộ, 71.162 người.
 Quận Thương Ngô có 10 huyện, 24.379 hộ, 146.160 người.
 Quận Hợp Phố có 5 huyện, 15.398 hộ, 78.980 người.
 Quận Giao Chỉ có 10 huyện, 92.379 hộ, 746.237 người.
 Quận Cửu Chân có 7 huyện, 35.743 hộ, 166.013 người.
Đa số cư dân Nam Việt là người Bách Việt cũ cùng khoảng 100 ngàn người Hán di cư từ phía Bắc, nhóm này nắm giữ hầu hết chức vụ chủ chốt trong chính thể Nam Việt. Họ bao gồm con cháu của các thương gia, binh sĩ Tần được gửi xuống chinh phục phía nam với những thanh nữ phục vụ nhu cầu tình dục trong quân lực, các lại thuộc và cả tội phạm nhà Tần bị lưu đày.

Cư dân Nam Việt sinh sống chủ yếu ở phía bắc, phía đông và trung tâm Quảng Đông, một nhóm nhỏ sinh sống ở phía đông Quảng Tây.

Người Âu Việt sinh sống tại khu vực phía tây Quảng Đông, họ tập trung chủ yếu dọc lưu vực các con sông như Tầm Giang, Tây Giang và khu vực phía nam sông Quế Giang. Những con cháu của Dịch Hu Tống, thủ lĩnh Âu Việt bị quân Tần giết vẫn nắm giữ vai trò là thủ lĩnh của các thị tộc Âu Việt. Đến khi Nam Việt bị Hán diệt, khu vực quận Quế Lâm đã có khoảng vài trăm ngàn người Âu Việt sinh sống. Các thị tộc Lạc Việt sinh sống ở khu vực ngày nay là nam Quảng Tây và bắc Việt Nam, bán đảo Lôi Châu (Quảng Đông) và vùng tây nam Quý Châu. Họ tập trung tại các lưu vực Tả Giang và Hữu Giang Quảng Tây, đồng bằng sông Hồng ở bắc Việt Nam, và lưu vực sông Bàn ở Quý Châu.

Peter Bellwood đề xuất rằng các dân tộc Việt Nam là hậu duệ của người Việt cổ sinh sống tại phía bắc Việt Nam và phía tây Quảng Đông.

Nam Việt vẫn thực hiện phần lớn các chính sách từ thời Tần đối với sự tiếp xúc của người bản xứ với người Hán di cư. Triệu Đà chủ chương đẩy mạnh chính sách giao hòa hai nền văn hóa với nhau. Sau khi chiếm được Âu Lạc, Triệu Đà chỉ dùng 2 quan Sứ cai quản 2 quận Giao Chỉ và Cửu Chân, và cho duy trì chế độ Lạc tướng cha truyền con nối, tổ chức vùng (bộ hay bộ lạc) của người bản địa vẫn chưa bị xóa bỏ. Ở quận Quế Lâm, nhà Triệu đặt một viên quan Giám để trông coi. Sử cũ ghi nhận vị quan Giám cuối cùng của quận Quế Lâm là Cư Ông. Tuy nhiên, người Hán nắm giữ hầu hết các chức vụ trong chính quyền, sự áp đảo này diễn ra ngay sau khi quân Tần chinh phục phía nam. Trải qua thời gian, người Việt bắt đầu tham gia nhiều hơn vào chính quyền. Lữ Gia thừa tướng cuối cùng của Nam Việt là một người bản địa, và hơn 70 họ hàng thân thích của ông ta đã làm quan với các cấp bậc khác nhau trong chính quyền của Nam Việt. Tại những khu vực dân cư mà triều đình gọi là "phức tạp", các thủ lĩnh người bản địa thường được trao cho quyền tự trị lớn. Dưới quyền cai trị của mình, Triệu Đà đã thúc đẩy người Hán di cư vào biên giới Nam Việt. Hôn nhân giữa người Hán và người bản địa ngày càng trở nên phổ biến trong suốt thời gian tồn tại của Nam Việt, thậm chí xảy ra trong hoàng tộc họ Triệu. Nhiều cuộc hôn nhân giữa hoàng tộc họ Triệu và gia đình của Lữ Gia đã được sử sách ghi chép. Triệu Kiến Đức vị vua cuối cùng của Nam Việt là con trai của vị vua trước Triệu Minh Vương với vợ người bản địa.

Vào giai đoạn Chiến Quốc, vùng Lĩnh Nam là vùng sản xuất lúa gạo, tuy nhiên nông cụ sản xuất nông nghiệp hầu hết là đá hoặc bằng đồng, trong khi vùng đồng bằng phía Bắc đã sử dụng phổ biến các nông cụ bằng sắt. Trong cuộc chinh phạt của nhà Tần ở vùng Lĩnh Nam, cùng với dân di cư ở các vùng đồng bằng đã mang theo các công cụ bằng sắt, và nhiều kĩ thuật mới về sản xuất nông nghiệp đã đem lại sự cải thiện về trình độ sản xuất nông nghiệp cho vùng Lĩnh Nam.

Ngôn ngữ
Tiếng Hán cổ là ngôn ngữ chính thống trong chính quyền Nam Việt, đa số dân chúng nói tiếng bản địa(Tiếng Việt cổ) - thứ ngôn ngữ ngày nay không còn và được xem là nguồn gốc của tiếng Choang và tiếng Thái hiện nay. Tổ chức triều đình Nam Việt còn mang nặng màu sắc thủ lĩnh bộ lạc bản địa. Sự hòa trộn của họ Triệu với người Bách Việt được xem là nhân tố tạo nên tộc Triệu lớn mạnh còn phổ biến trong các cộng đồng người Choang, người Tày, người Nùng ở Trung Hoa và Cao Bằng, Hà Giang, Bắc Kạn, Lạng Sơn... ở Việt Nam. Cuộc chinh phục của người Hoa được xem là tác nhân truyền bá chữ viết Hán tới khu vực này. Nhiều di tích hiện vật trong lăng mộ Triệu Văn Đế tại Quảng Châu có sự hiện diện của chữ viết. Tuy nhiên, văn tự Hán ở Nam Việt vẫn kém phát triển, qua kết quả khảo cổ cho thấy những minh văn chữ Hán được khắc rất xấu và mắc nhiều lỗi chính tả trên đồ ngự dụng cho vua và các phu nhân,thay vào đó thì chữ viết Việt cổ bản địa(Chữ Nòng nọc)có lẽ phổ biến hơn dù có lẽ nó chỉ mang tính tượng trưng hơn là chữ.

Trên phương tiện truyền thông đại chúng

Phim truyền hình
Dưới đây là danh sách các bộ phim truyền hình nói về/có đề cập đến nước Nam Việt:
 Nam Việt Vương (2007) -
 Linh Châu (2011) -
 Đại Phong Ca (2011) -

Xem thêm

Chú thích

Tham khảo
 Đại Việt sử ký toàn thư
 Khâm định Việt sử Thông giám Cương mục, Kỷ nhà Triệu
 Trần Trọng Kim (2010), Việt Nam sử lược, Nhà xuất bản Thời đại
 Phan Huy Lê, Trần Quốc Vượng, Hà Văn Tấn, Lương Ninh (1991), Lịch sử Việt Nam, tập 1, Nhà xuất bản Đại học và Giáo dục Chuyên nghiệp
 Đào Duy Anh (2005), Lịch sử cổ đại Việt Nam, Nhà xuất bản Văn hóa thông tin
 Nguyễn Việt (2010), Hà Nội thời tiền Thăng Long, Nhà xuất bản Hà Nội
 Sử ký Tư Mã Thiên, quyển 113, mục Nam Việt liệt truyện
 Ban Cố, Hán thư, quyển 95, mục Tây Nam Di, Lưỡng Việt, Triều Tiên truyện

 Nước Nam Việt và các đời vua Triệu

Liên kết ngoài

 Dự án văn bản tiếng trung《史記·南越列傳》

Cựu quốc gia trong lịch sử Việt Nam
Bách Việt
Năm 111 TCN
Năm 204 TCN
Trung Hoa cổ đại
Việt Nam cổ đại
Cựu quốc gia trong lịch sử Trung Quốc
Cựu quốc gia quân chủ ở Châu Á
Lịch sử Quảng Đông
Lịch sử Quảng Tây
Lịch sử Hải Nam
Lịch sử Hồng Kông
Lịch sử Ma Cao
Nhà Triệu


title: Augochlora detudis

text:
Augochlora detudis là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Vachal mô tả khoa học năm 1911.

Chú thích

Tham khảo

Augochlora
Động vật được mô tả năm 1911


title: .ad

text:
.ad là tên miền Internet quốc gia (ccTLD) dành cho Andorra. Nó được quản lý bởi Andorra Telcom

Bởi vì .ad cũng là viết tắt của từ quảng cáo, .ad cũng đã được sử dụng theo cách độc đáo như một cuộc tấn công tên miền bởi một số phương tiện quảng cáo, cũng như trong cách sử dụng năm 20XX.ad.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Thông tin whois của.ad của IANA (tiếng Anh)
 Trang chủ STA (tiếng Catalan)

ad
Andorra
ad
Tên miền quốc gia cấp cao nhất
Thành viên CENTR

he:סיומת אינטרנט#טבלת סיומות המדינות
sv:Toppdomän#A


title: Mouzens, Dordogne

text:
Mouzens là một xã của Pháp, nằm ở tỉnh Dordogne trong vùng Aquitaine của Pháp.

Mouzens có diện tích 8,14 km2, dân số năm 1999 là 227 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao tối đa 229 m trên mực nước biển.

Hành chính

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Mouzens trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Mouzens


title: Arabicnemis

text:
Arabicnemis là một chi chuồn chuồn kim thuộc họ Platycnemididae.

Các loài
Chi này có các loài sau:
 Arabicnemis caerulea

Chú thích

Tham khảo


title: That Phanom (huyện)

text:
That Phanom () là một huyện (amphoe) ở phía nam của tỉnh Nakhon Phanom, đông bắc Thái Lan.

Tên huyện được đặt theo Wat Phra That Phanom, chùa quan trọng nhất trong vùng.

Địa lý
Các huyện giáp ranh (từ phía nam theo chiều kim đồng hồ) là: Wan Yai, Mueang Mukdahan, Dong Luang của tỉnh Mukdahan, Na Kae, Renu Nakhon và Mueang Nakhon Phanom of tỉnh Nakhon Phanom. Phía đông bên kia sông Mekong là tỉnh Khammouan của Lào.

Hành chính
Huyện được chia ra thành 12 phó huyện (tambon), các đơn vị này lại được chia thành 142 làng (muban). Thị trấn (thesaban tambon) That Phanom nằm trên một phần của tambon That Phanom and That Phanom Nuea. Có 11 Tổ chức hành chính tambon.

Tham khảo

That Phanom


title: Survivor Series (2007)

text:
Survivor Series 2007 là kì Survivor Series (PPV) pay-per-view lần thứ 21 tổ chức bởi World Wrestling Entertainment (WWE). No sẽ được tổ chức vào ngày 18 tháng 11 2007 tạiAmericanAirlines Arena ở Miami, Florida. Nhạc ch1inh thức của chương trình là "Tick Tick Boom" của nhóm The Hives.

Các trận đấu

WWE Championship: Randy Orton (c) vs. Shawn Michaels
_Nếu Shawn Michaels dùng đòn Sweet Chin Music thì anh sẽ phạm luật và chức vô địch vẫn thuộc về Orton
_Nếu Orton phạm luật thì anh sẽ mất chức vô địch
Hell in a Cell match cho chức vô địch World Heavyweight Championship: Batista (c) vs. The Undertaker
(5 on 5) Survivor Series match: Triple H, Jeff Hardy, Matt Hardy, Rey Mysterio và Kane vs. Umaga, Mr. Kennedy, Montel Vontavious Porter, Finlay và Big Daddy V
Hornswoggle vs. The Great Khali (w/Ranjin Singh)<ref name="HornswogglevsKhali">{{chú thích web|url=
Triple Threat match cho chức vô địch ECW Cmapionship: CM Punk (c) vs. John Morrison vs. The Miz

Tham khảo

Liên kết ngoài
Official Survivor Series website

Survivor Series
2007 trong đô vật chuyên nghiệp
Thể thao ở Miami


title: Happy Ending (bài hát)

text:
"Happy Ending" là đĩa đơn thứ ba phát hành từ ca sĩ đến từ Luân Đôn, Mika. Bài hát được trích từ album đầu tay Life in Cartoon Motion, nhà sản xuất Greg Wells là người đã phối khí và thu âm cho bài hát. Đĩa đơn đã phát hành trực tuyến ngày 8 tháng 10 năm 2007, và phát hành dưới dạng CD và đĩa vinyl 7" ngày 15 tháng 10 năm 2007. Đĩa đơn tiếp tục trở thành đĩa đơn thành công tiếp theo của Mika tại Anh, đạt đến vị trí #7 trên UK Singles Chart. Đây cũng là một trong những ca khúc được chơi nhiều nhất trong tháng 10 năm 2007 ở các sóng phát thanh Úc và được phát hành chính thức ở đây ngày 12 tháng 11 năm 2007, làm đĩa đơn thứ ba mặc dù chỉ bán bản nhạc số thay thế cho ca khúc trên ARIA Singles Chart khi chưa phát hành chính thức.

Phiên bản album
Trên Life in Cartoon Motion, 50 giây sau khi bài hát này kết thúc, một ca khúc ẩn, "Over My Shoulder" bắt đầu được phát. Ca khúc này cũng xuất hiện trong CD đĩa đơn của "Grace Kelly".

Video âm nhạc
Video âm nhạc được đạo diễn bởiAlexandLiane, nó bắt đầu với một chiếc đàn dương cầm tự động đánh và phát nhạc, rồi máy quay quay cảnh Mika nằm và hát trên giường. Sau đó chiếc bóng bay cột trên cổ tay Mika kéo anh bay lên không trung. Ngập tràn các bức tường của căn phòng anh là các bức tranh đang nhấp nháy miệng và hát cùng Mika. Mika mỉm cười lúc video kết thúc.

Danh sách các bài hát và dạng đĩa
CD đĩa đơn
"Happy Ending" [LA edit] – 3:32
"Grace Kelly" [acoustic] – 3:04
"Happy Ending" [Kleerup mix] – 4:16
7" Vinyl
"Happy Ending" [LA edit] – 3:32
"Love Today" [acoustic] – 2:57

CD quảng cáo
"Happy Ending" [Quentin Harris remix] – 8:32
"Happy Ending" [Quentin Harris instrumental] – 8:14
"Happy Ending" [The Time of the Night remix] – 5:40
"Happy Ending" [Kleerup mix] – 4:16
"Happy Ending" [Trail mix] – 4:20

Xếp hạng

Chứng nhận

Chú thích

Liên kết ngoài
Trang web chính thức của Mika

Bài hát của Mika
Đĩa đơn năm 2007
Pop ballad
Bài hát sản xuất bởi Greg Wells
Bài hát năm 2007


title: Atypophthalmus perreductus

text:
Atypophthalmus perreductus là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Australasia.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Atypophthalmus
Limoniidae ở vùng Australasia


title: TVB

text:
TVB (viết tắt từ tiếng Anh: Television Broadcasts Limited;  ;là Công ty Trách nhiệm hữu hạn Phát thanh Truyền hình) là một đài truyền hình thương mại tại Hồng Kông. Đài TVB bắt đầu phát sóng ngày 19 tháng 11 năm 1967. TVB là một trong ba đài phát thanh truyền hình miễn phí qua sóng ở Hồng Kông chỉ sau hai đài là RTHK và HKTVE. Trong giai đoạn 1967-1973, đây là đài duy nhất phát sóng tại Hồng Kông, cho nên người Hồng Kông ngày nay vẫn quen gọi đài này là Vô tuyến điện thị (無綫電視, nghĩa là Vô tuyến truyền hình) hoặc chỉ đơn giản là Vô tuyến (無綫). Hiện nay, TVB vẫn là một trong những đài phát sóng bằng tiếng Hoa lớn nhất trên thế giới.

Dịch vụ
TVB điều hành một số kênh truyền hình miễn phí tại Hồng Kông. Hai kênh nổi tiếng nhất của TVB là TVB Jade (tiếng Quảng Đông) và TVB Pearl (tiếng Anh). Truyền hình kỹ thuật số được TVB chính thức áp dụng vào ngày 31/12/2007 với 2 kênh là J2 và iNEWS. Những kênh này đều đạt tiêu chuẩn về cá hình ảnh và âm thanh HD; trong đó, kênh HD Jade là kênh duy nhất tại Hồng Kông hiện nay phát sóng độ nét cao (HD) 24 giờ/ngày.

Hiện tại, TVB có 5 kênh truyền hình quảng bá là:

TVB Jade (tiếng Trung: 翡翠台): kênh truyền hình tổng hợp phát sóng bằng tiếng Quảng Đông, phát sóng từ ngày 19 tháng 11 năm 1967.

TVB Pearl (tiếng Trung: 明珠台): kênh truyền hình tổng hợp phát sóng bằng tiếng Anh, một số chương trình được phát sóng thêm tiếng Quảng Đông và tiếng Phổ thông, phát sóng từ ngày 19 tháng 11 năm 1967.

TVB J2: kênh truyền hình giải trí tổng hợp dành cho khán giả là thanh thiếu niên, phát sóng bằng các ngôn ngữ: tiếng Quảng Đông, tiếng Phổ thông, tiếng Anh, tiếng Nhật và tiếng Hàn, bắt đầu phát sóng thử nghiệm từ 15 giờ, ngày 28 tháng 1 năm 2008 và phát sóng chính thức từ 15 giờ, ngày 30 tháng 6 năm 2008.

TVB Finance (tiếng Trung: 無綫財經台): kênh truyền hình chuyên về tin tức kinh tế và tài chính, phát sóng chủ yếu bằng 3 ngôn ngữ: tiếng Quảng Đông, tiếng Phổ thông và tiếng Anh. Tiền thân là kênh HD Jade, phát sóng từ ngày 31 tháng 12 năm 2007. Ngày 22 tháng 2 năm 2016, kênh đổi tên thành TVB J5 và từ ngày 15 tháng 8 năm 2017 có tên gọi như hiện nay.

TVB News (tiếng Trung: 無綫新聞台): kênh tin tức 24/24 giờ. Phát sóng thử nghiệm từ ngày 11 tháng 11 năm 2008, phát sóng chính thức từ ngày 1 tháng 1 năm 2009 với tên gọi TVB I-News. Từ ngày 15 tháng 8 năm 2017, kênh có tên gọi TVB News như hiện nay.

TVB cũng phát sóng cho các cộng đồng người Trung Quốc ở nước ngoài. Sản phẩm của TVB được xem tại Trung Quốc đại lục, Đài Loan, Ma Cao, Mỹ, Vương quốc Anh, Canada, Úc, Ai-len, New Zealand, Thái Lan, Malaysia và Singapore, tại những quốc gia khác, trên các kênh riêng của TVB như TVBS-Châu Âu [ thuê bao dịch vụ vệ tinh] . Tại Đài Loan, TVB hoạt động thông qua chi nhánh TVBS của họ.

Nhiều ngôi sao điện ảnh và nhạc pop Hồng Kông đã bắt đầu sự nghiệp của họ tại đài TVB thông qua các bộ phim truyền hình được sản xuất bởi TVB. Các sự kiện đặc biệt của TVB như lễ kỷ niệm hàng năm của TVB được phát sóng rộng rãi. TVB cũng tổ chức các chương trình thi tuyển tài năng như Hoa hậu Hồng Kông và cuộc thi sắc đẹp Hoa hậu Trung Hoa quốc tế. Thí sinh thành công có thể nhận được hợp đồng với TVB và đại diện cho Hong Kong tham gia cuộc thi sắc đẹp tầm cỡ thế giới, bao gồm cả cuộc thi Miss World.

Xem thêm
Danh sách kênh truyền hình tại Việt Nam
 Diễn viên TVB
 Chương trình truyền hình của TVB
Danh sách diễn viên Hồng Kông mở rộng bao gồm Diễn viên TVB

Chú thích

Công ty Hồng Kông
Đài truyền hình Hồng Kông
Hãng phim truyền hình Hồng Kông
Công ty quản lý tài năng Hồng Kông
Công ty truyền thông thành lập năm 1967
Cựu công ty trong chỉ số Hang Seng
Phương tiện truyền thông Hồng Kông
Công ty niêm yết trên sàn chứng khoán Hồng Kông
Kiểm duyệt truyền hình ở Trung Quốc


title: Erythroxylum pacificum

text:
Erythroxylum pacificum là một loài thực vật thuộc họ Erythroxylaceae. Đây là loài đặc hữu của Peru.

Chú thích

Tham khảo

 World Conservation Monitoring Centre 1998. Erythroxylum pacificum. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 21 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Peru
pacificum
Thực vật đặc hữu
Thực vật dễ tổn thương


title: Tiểu Hồ Đồ thần

text:
Tiểu Hồ Đồ thần () là một bộ phim hoạt hình hài hước của Đài truyền hình Trung ương Trung Quốc, ra mắt lần đầu năm 1998.

Nội dung

Nhân vật
 Tiểu Bảo (小宝): Một cậu học sinh Trung học, bạn rất thân của Tiểu Hồ Đồ thần
 Tiểu Hồ Đồ thần (小糊涂神): Một vị thần tí hon
 Lão Hồ Đồ thần (老糊涂神): Cha của Tiểu Hồ Đồ thần
 Lão Lão Hồ Đồ thần (老老糊涂神): Ông nội của Tiểu Hồ Đồ thần
 Đại Ma Bao (大魔包): Một gã lang thang, xấu tính - kẻ thù của Tiểu Bảo và Tiểu Hồ Đồ thần

Chi tiết thú vị
Mỗi lần gặp khó khăn không thể giải quyết được, Tiểu Hồ thần thường niệm câu thần chú kinh điển của nhà Hồ Đồ (经典台词):
金糊涂，银糊涂，
比不上咱家的老糊涂 。
金糊涂，银糊涂，
不上咱家的老老糊。

(Hồ đồ vàng, hồ đồ bạc cũng không bằng lão hồ đồ nhà ta).

Vinh danh
 Giải thưởng Kim Ưng lần thứ XVII.

Tham khảo

 Ca khúc chủ đề trong phim
 Thông tin trên Website HuDong.com

Chương trình gốc của Đài truyền hình trung ương Trung Quốc
Phim hoạt hình truyền hình Trung Quốc
Chương trình truyền hình tiếng Quan thoại
Phim truyền hình Trung Quốc ra mắt năm 1998


title: Luperus abdominalis

text:
Luperus abdominalis là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Rosenhauer miêu tả khoa học năm 1856.

Chú thích

Tham khảo

Luperus


title: Acacia caraniana

text:
Senegalia caraniana là một loài rau đậu thuộc họ Fabaceae.
Loài này chỉ có ở Somalia.
Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo
 Thulin, M. 1998. Acacia caraniana. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 18 tháng 7 năm 2007.

C
Thực vật Somalia


title: Cóc núi Gerti

text:
Cóc núi Gerti (danh pháp: Ophryophryne gerti) là một loài lưỡng cư thuộc họ Megophryidae. Loài này có ở Lào và Việt Nam.

Môi trường sống tự nhiên của chúng là rừng ẩm vùng đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới và sông ngòi. Chúng hiện đang bị đe dọa vì mất môi trường sống.

Chú thích

Tham khảo

 Ohler, A. 2004. Ophryophryne gerti. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

G
Động vật được mô tả năm 2003
Động vật lưỡng cư Lào
Động vật lưỡng cư Việt Nam


title: Cymbium souliei

text:
Cymbium souliei là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Volutidae, họ ốc dừa.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Cymbium


title: Drapetes cayennensis

text:
Drapetes cayennensis là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Bonvouloir miêu tả khoa học năm 1859.

Chú thích

Tham khảo

Drapetes


title: We Are the World (album)

text:
We Are the World là album năm 1985 chứa ca khúc của USA for Africa, "We Are the World", đây là album từ thiện trong nỗ lực cứu đói Ethiopia.

Danh sách track

Mặt 1
 USA for Africa - "We Are the World" (Michael Jackson, Lionel Richie) – 7:02
 Steve Perry - "If Only for the Moment, Girl" (Randy Goodrum, Steve Perry) – 3:44
 The Pointer Sisters - "Just a Little Closer" (Robbie Nevil, M. Mueller) – 3:53
 Bruce Springsteen & The E Street Band - "Trapped" (Jimmy Cliff) – 5:11

Mặt 2
 Northern Lights - "Tears Are Not Enough" (David Foster, Bryan Adams, Jim Vallance) – 4:21
 Prince & The Revolution - "4 the Tears in Your Eyes" (Prince) – 2:45
 Chicago - "Good for Nothing" (Richard Marx, Robert Lamm, David Foster) – 3:35
 Tina Turner - "Total Control" (M. Davis, J. Jourard) – 3:38
 Kenny Rogers - "A Little More Love" (T. Schuyler, F. Knobloch) – 2:54
 Huey Lewis and the News - "Trouble in Paradise" (Live Version) (Johnny Colla, Bill Gibson, Chris Hayes, Sean Hopper, Huey Lewis, Mario Cipollina) – 4:34

Vị trí xếp hạng

Chú thích

Liên kết ngoài

Album của Columbia Records
Album đầu tay năm 1985


title: 1630

text:
Năm 1630 (số La Mã: MDCXXX) là một năm thường bắt đầu vào thứ Ba trong lịch Gregory (hoặc một năm thường bắt đầu vào thứ sáu của lịch Julius chậm hơn 10 ngày).

Sự kiện
 22 tháng 2 - Quadequine bản địa Hoa Kỳ du nhập bỏng ngô vào thực dân Anh.
 6 tháng 6 - tàu chiến Thụy Điển tàu chiến khởi hành từ Stockholm để Đức.
 26 tháng 6 - 6 tháng 7 - quân Thụy Điển dưới sự lãnh đạo của Gustavus Adolphus đã đến Pomerania, Đức để hỗ trợ tín đồ Tin Lành.

Sinh

Mất
 Yamada Nagamasa

Tham khảo

Năm 1630


title: Hexatoma tholopa

text:
Hexatoma tholopa là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Hexatoma
Limoniidae ở vùng Neotropic


title: Triarius trivittatus

text:
Triarius trivittatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Horn miêu tả khoa học năm 1893.

Chú thích

Tham khảo

Triarius


title: Nâu sẫm

text:
Màu nâu sẫm (bistre) là màu của chất màu thông thường được tìm thấy ở nhọ nồi hay bồ hóng.
Đôi khi người ta không thể phân biệt được màu này với màu đen (black).

Sử dụng
Nhọ nồi hay bồ hóng đôi khi được sử dụng như một loại mực để vẽ.

Tọa độ màu
 Số Hex = #3D2B1F
 RGB    (r, g, b)    =  (61, 43, 31)
 CMYK   (c, m, y, k) =  (0, 30, 49, 76)
 HSV (h, s, v) =  (24, 49, 24)

Xem thêm
Danh sách màu

Tham khảo

Màu sắc
Chất màu
Sắc tố


title: Psiloxylon mauritianum

text:
Psiloxylon mauritianum là một loài thực vật hạt kín, loài duy nhất của chi Psiloxylon và phân họ Psiloxyleae trong họ Myrtaceae, đôi khi được xếp riêng trong họ của chính nó là Psiloxylaceae Croizat. Nó là loài đặc hữu của quần đảo Mascarene (Mauritius và Réunion) trong Ấn Độ Dương.

Đây là loài cây gỗ có vỏ trắng, chứa tinh dầu.

Chú thích

Tham khảo

Psiloxylaceae  trong Watson L. và Dallwitz M.J. (1992 trở đi). The families of flowering plants: descriptions, illustrations, identification, and information retrieval. Phiên bản: 20-5-2010. http://delta-intkey.com

M
Thực vật được mô tả năm 1856


title: Capendu

text:
Capendu (occitan: Camppendut) là một xã của Pháp, nằm ở tỉnh Aude trong vùng Occitanie. Người dân địa phương trong tiếng Pháp gọi là Capenduciens.

Hành chính

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Capendu trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Xã của Aude


title: Ếch cây bay

text:
Ếch cây bay (tên khoa học Rhacophorus reinwardtii) là một loài ếch trong họ Rhacophoridae. Chúng được tìm thấy ở Trung Quốc, Indonesia, Lào, Malaysia, Thái Lan, Việt Nam, có thể cả Brunei, và có thể cả Myanmar.

Môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ẩm ướt đất thấp nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới, rừng mây ẩm nhiệt đới và cận nhiệt đới, đầm nước ngọt, và đầm nước ngọt có nước theo mùa. Chúng không được xem là bị đe dọa theo IUCN.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

 van Dijk, P.P., Iskandar, D., Inger, R., Datong, Y., Shunqing, L. & Lau, M.W.N. 2004. Rhacophorus reinwardtii. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Liên kết ngoài
Amphibian and Reptiles of bán đảo Mã Lai - Rhacophorus reinwardtii

R
Động vật được mô tả năm 1840


title: Settimo San Pietro

text:
Settimo San Pietro là một đô thị ở tỉnh Cagliari, vùng Sardinia của Italia, có vị trí cách khoảng 9 km về phía đông bắc của Cagliari. Đến thời điểm ngày 31 tháng 12 năm 2004, đô thị này có dân số 6.079 và diện tích là 23,2 km².

Settimo San Pietro giáp các đô thị: Quartucciu, Selargius, Serdiana, Sestu, Sinnai, Soleminis.

Lịch sử biến động dân số

Tham khảo

Đô thị tỉnh Cagliari


title: Ứng suất kéo

text:
Ứng suất kéo là trạng thái ứng suất khi vật liệu chịu tác động kéo căng hướng trục. Bất kỳ một vật liệu nào thuộc loại đàn hồi thì phần lớn chịu được ứng suất kéo trung bình, ngược lại là các vật liệu chịu đựng lực kéo kém như: gốm, hợp kim giòn. Trong ngành chế tạo thép, một số loại thép có khả năng chịu được ứng suất kéo rất lớn, như các sợi dây cáp thép trong các thiết bị nâng hạ.

Ứng suất kéo luôn thể hiện khả năng liên kết các vi tinh thể của vật liệu. Khi vật liệu bị kéo bằng hai lực ngược chiều nhau, thì phần lớn các vật liệu sẽ bị đứt ở một giới hạn ứng suất nào đó. Tại thời điểm vật liệu bị kéo đứt, thông số ứng suất đó được ghi nhận và được xem như độ bền kéo của vật liệu đó.

Tham khảo

Cơ tính
Cơ học
Ứng suất
Đại lượng vật lý

en:Tensile stress


title: Olophoeus gaedikei

text:
Olophoeus gaedikei là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Girard miêu tả khoa học năm 1974.

Chú thích

Tham khảo

Olophoeus


title: Patellapis leonis

text:
Patellapis leonis là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1940.

Chú thích

Tham khảo

Patellapis
Động vật được mô tả năm 1940


title: Bulbophyllum cruciatum

text:
Bulbophyllum cruciatum là một loài phong lan thuộc chi Bulbophyllum.

Chú thích

Tham khảo

 The Bulbophyllum-Checklist
 The internet Orchid species Photo Encyclopedia

C


title: Valdeaveruelo

text:
Valdeaveruelo là một đô thị trong tỉnh Guadalajara, Castile-La Mancha, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 530 người.

Tham khảo

Đô thị ở Guadalajara


title: Uperoleia russelli

text:
Uperoleia russelli (tên tiếng Anh: Russell's Toadlet) là một loài ếch thuộc họ Myobatrachidae.
Đây là loài đặc hữu của Úc.
Môi trường sống tự nhiên của chúng là đồng cỏ khô nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới vùng đất thấp, sông có nước theo mùa, đầm nước ngọt, đầm nước ngọt có nước theo mùa, và kênh đào và mương rãnh.

Tham khảo

 Hero, J.-M. & Roberts, D. 2004. Uperoleia russelli. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 23 tháng 7 năm 2007.

Thể loại

Uperoleia
Động vật lưỡng cư Tây Úc


title: (10800) 1992 OM8

text:
{{DISPLAYTITLE:(10800) 1992 OM8}}

(10800) 1992 OM8 là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Henri Debehogne và Álvaro López-García ở Đài thiên văn La Silla ở Chile ngày 22 tháng 7 năm 1992.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 10001–11000

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1992
Được phát hiện bởi Henri Debehogne
Tiểu hành tinh vành đai chính


title: Hylaeus pubescens

text:
Hylaeus pubescens là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Perkins mô tả khoa học năm 1899.

Chú thích

Tham khảo

P
Động vật được mô tả năm 1899


title: Yadagiri

text:
Yadgir là một thị trấn thuộc huyện Yadgir, bang Karnataka, Ấn Độ.

Địa lý
Yadgir có vị trí  Nó có độ cao trung bình là 389 mét (1276 feet).

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Yadgir có dân số 58.802 người. Phái nam chiếm 51% tổng số dân và phái nữ chiếm 49%. Yadgir có tỷ lệ 56% biết đọc biết viết, thấp hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 65%, và tỷ lệ cho phái nữ là 48%. Tại Yadgir, 15% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Chú thích

Tham khảo

Thị trấn thuộc huyện Yadgir
Yadgir (huyện)


title: Salernes

text:
Salernes là một xã thuộc tỉnh Var trong vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur miền đông nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Var

Tham khảo
INSEE

Xã của Var


title: Lamotte-Buleux

text:
Lamotte-Buleux là một xã ở tỉnh Somme, vùng Hauts-de-France, Pháp.

Địa lý
Thị trấn này tọa lạc trên đường D32, khoảng 6 dặm Anh về phía bắc của Abbeville.

Dân số

Xem thêm
Xã của tỉnh Somme
Réseau des Bains de Mer

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Lamotte-Buleux trên trang mạng của INSEE
 Lamotte-Buleux trên trang mạng của Quid

Xã của Somme


title: Economidichthys trichonis

text:
Economidichthys trichonis là một loài cá thuộc họ Gobiidae. Nó là loài đặc hữu của Hy Lạp. Môi trường sống tự nhiên của chúng là hồ nước ngọt.

Nguồn

Tham khảo

Economidichthys
Cá nước ngọt châu Âu
Động vật được mô tả năm 1990


title: Agapetus padanus

text:
Agapetus padanus là một loài Trichoptera trong họ Glossosomatidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Tham khảo

Trichoptera miền Cổ bắc
Agapetus


title: Asota plaginota

text:
Asota plaginota là một loài bướm đêm thuộc họ Erebidae. Nó được tìm thấy ở Trung Quốc, Ấn Độ, Indonesia, Myanma, Malaysia, Nepal, Papua New Guinea, Philippines, Sikkim, Singapore, Sri Lanka, Thái Lan và Việt Nam.

Sải cánh dài 61–65 mm.

Phụ loài
Asota plaginota plaginota (China, Ấn Độ, Indonesia, Myanmar, Malaysia, Nepal, Papua New Guinea, Philippines, Sikkim, Sri Lanka, Thailand, Vietnam)
Asota plaginota stigmatica (Borneo, Java)
Asota plaginota strigivenata (China, Ấn Độ, Indonesia, Singapore)

Liên kết ngoài
 Species info

Chú thích

Asota


title: Vatica bella

text:
Vatica bella là một loài thực vật thuộc họ Dipterocarpaceae. Đây là loài đặc hữu của Malaysia.

Chú thích

Tham khảo
 Ashton, P. 1998. Vatica bella. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 24 tháng 8 năm 2007.

Thực vật Malaysia
Chi Táu
Thực vật đặc hữu


title: Granuliterebra constricta

text:
Granuliterebra constricta là một loài ốc biển, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Terebridae, họ ốc dài.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Granuliterebra


title: 13163 Koyamachuya

text:
13163 Koyamachuya (tên chỉ định: 1995 UC45) là một tiểu hành tinh vành đai chính. Nó được phát hiện bởi Kin Endate và Kazuro Watanabe ở Đài thiên văn Kitami ở Hokkaidō, Nhật Bản, ngày 28 tháng 10 năm 1995. Nó được đặt theo tên Chuya Koyama.

Xem thêm
Danh sách các tiểu hành tinh: 13001–14000

Tham khảo

Liên kết ngoài

Thiên thể phát hiện năm 1995
Được phát hiện bởi Kin Endate
Được phát hiện bởi Kazuro Watanabe


title: Styringomyia cerbereana

text:
Styringomyia cerbereana là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Tham khảo

<references>

Liên kết ngoài

Styringomyia
Limoniidae ở vùng Afrotropic


title: Tipula edwardsi

text:
Tipula edwardsi là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Chú thích

Tham khảo

Chi Ruồi hạc


title: Back Dorm Boys

text:
Back Dorm Boys ( tiếng Việt: Hậu xá nam sinh) là tên tiếng Anh phổ biến trên mạng để chỉ bộ đôi người Trung Quốc nổi tiếng vì những đoạn phim hát nhép những bài hát của nhóm Backstreet Boys và những ngôi sao nhạc pop khác. Những đoạn phim của họ, được thu bằng web cam chất lượng thấp tại phòng ký túc xá đại học, đã được rất nhiều người tại Trung Quốc và khắp thế giới xem qua. Nhiều đoạn phim có thể xem được tại YouTube. Bộ đôi này, Vi Vĩ () và Hoàng Nghệ Hinh (), là hai sinh viên ngành điêu khắc tại Viện Nghệ thuật Quảng Châu ().

Thành viên
Vì nhiều fan hâm mộ không biết tên thật của Back Dorm Boys, Vi Vĩ thường được mọi người gọi đơn giản là "anh chàng bự" và Hoàng Nghệ Hinh là "anh chàng nhỏ". Trong đa số các đoạn phim, Vi Vĩ ngồi ở phía bên phải người xem và Hoàng Nghi Hinh bên trái. Hoàng Nghi hinh bị bó bột ở cánh tay trái trong một số đoạn phim đầu tiên vì anh bị thương khi chơi bóng rổ.

"Nam sinh ký túc" thứ ba, Tiêu Tĩnh (肖靜), thường có mặt ở phía sau hai người này ở rất nhiều đoạn phim. Cậu thường chơi trò Counter-Strike khi Vi Vĩ và Hoàng Nghệ Hinh diễn. Cậu thường quay lưng lại với máy quay và thỉnh thoảng mới thấy được mặt. Tuy nhiên, cậu này cũng thỉnh thoảng góp vai trò vào các đoạn phim. Trong đoạn phim của bài hát "Da Da Da" do ba người hát, Tiêu Tĩnh đã ra khỏi ghế và giữ trái banh bằng giấy cho Hoàng Nghi Hinh đá.

Back Dorm Boys đã tốt nghiệp Học viện Nghệ thuật Quảng Châu vào năm 2006.

Lịch sử

Hiện tượng Back Dorm Boys bắt nguồn từ trào lưu Internet và đã tạo ra nhiều đoạn phim nhại lại, gồm cả những người không phải người Trung Quốc cố gắng hát nhép theo lời nhạc tiếng Hoa trong đoạn phim của họ. Back Dorm Boys đã nhận được sự chú ý của truyền thông chính thống tại Mỹ thông qua The Ellen DeGeneres Show.

Back Dorm Boys đã thực hiện đoạn phim đầu tiên chỉ để cho vui, khoe với bạn bè. Họ đã tạo ra một đoạn phim hát nhép dài 10 giây, và muốn thử tạo ra những thứ tương tự như vậy cho cả một bài hát. Họ đã thu xong đoạn phim đầu tiên vào tháng 3 năm 2005, sau khi nhiều lần thử nghiệm và mắc lỗi. Họ đã tải nguyên đoạn phim đó lên mạng nội bộ của trường đại học. Những sinh viên khác đã rất thích thú với đoạn phim này và đã giúp truyền bá đoạn phim ra ngoài. Back Dorm Boys đã tận dụng những kiến thức học được về ngành nghệ thuật để chuẩn bị bối cảnh, hiệu ứng nhìn, và ánh sáng trong các đoạn phim của họ.

Khi còn ở trường, Back Dorm Boys được ký hợp đồng làm người phát ngôn cho hãng điện thoại di động Motorola ở Trung Quốc và sau đó là những người dẫn chương trình thi hát nhép trực tuyến của Motoroloa. Họ cũng ký hợp đồng với Sina.com, một trong những cổng thông tin điện tử lớn nhất Trung Quốc. Back Dorm Boys vẫn còn duy trì một blog bằng tiếng Hoa tại Sina.com. Vào năm 2006, họ nhận được "Giải Podcaster hay nhất" của Sina.com.

Một vài tháng trước khi tốt nghiệp (tháng 2 năm 2006), nhóm Back Dorm Boys đã ký một hợp đồng 5 năm với Taihe Rye, một công ty quản lý tài năng ở Bắc Kinh, để tiếp tục thực hiện những đoạn phim hát nhép. Họ đã đi đến Bắc Kinh để mở Phòng thu video và nghệ thuật đa phương tiện. Họ cũng bắt đầu học hát, nhảy, và nghệ thuật trình diễn.

Back Dorm Boys đã quay đoạn phim hát nhép "The Perfect Day", đây là dự án tiên phong đối với phòng thu mới của họ. Họ cũng phát hành bài hát do chính họ tự trình bày, "O Yi O Yi A". Bài hát này được phụ thêm bởi cả video âm nhạc chuyên nghiệp và bản hát nhép trình chiếu nhóm này đang biểu diễn bài hát theo cách thường thấy.

Vlog

Tác động trong văn hóa

 Một đoạn phim gần đây của show diễn Mr. Meaty các diễn viên chính đang hát trong "I Want It That Way" với hy vọng "trở nên nổi tiếng". Khi họ hát, ông chủ cũng đang làm gì đó quay lưng lại máy quay.
 Phần đầu của show Heroes của NBC TV có đề cập đến Back Dorm Boys. Hai người châu Á trẻ được quay trong tiệm karaoke đang hát I Want It That Way và mặc áo đấu của Houston Rockets giống như nhóm này đã làm trong đoạn phim của họ.
 Vào cuối tiểu thuyết bằng hình American Born Chinese của Gene Luen Yang, có tấm hình minh họa hai nhân vật chính trong tiểu thuyết giống như Back Dorm Boys.

Phim tham gia

Phim truyền hình
 Năm 2009, Vi Vĩ và Hoàng Nghệ Hinh tham gia sitcom Nonstop phiên bản Trung Quốc (tên tiếng Trung: 青春进行时), trong đó Vi Vĩ vào vai Vi Đông Căn (theo tên diễn viên Yang Dong-geun trong Nonstop phiên bản Hàn Quốc), đóng cặp cùng Hà Trác Ngôn còn Hoàng Nghệ Hinh vào vai Hoàng Tân Tân/Hoàng Tiểu Tân. Tham gia bộ phim còn có nhóm Bobo, Tào Uyển, Trương Hinh Dư, Điền Hải, Chu Xích Đan.

Chú thích và tham khảo

Liên kết ngoài
 后舍男生的BLOG Official Chinese Back Dorm Boys blog
 Sina BDB site Official Chinese Back Dorm Boys site

Người nổi tiếng trên Internet Trung Quốc
Vlogger
Hiện tượng Internet
YouTuber Trung Quốc


title: Berninelsonius

text:
Berninelsonius là một chi bọ cánh cứng trong họ
Elateridae.
Chi này được miêu tả khoa học năm 1970 bởi Leseigneur.

Các loài
Chi này có các loài:
 Berninelsonius hyperboreus (Gyllenhal, 1827)

Chú thích

Tham khảo

Hypnoidini


title: Edathala

text:
Edathala là một thị trấn thống kê (census town) của quận Ernakulam thuộc bang Kerala, Ấn Độ.

Nhân khẩu
Theo điều tra dân số năm 2001 của Ấn Độ, Edathala có dân số 67.137 người. Phái nam chiếm 50% tổng số dân và phái nữ chiếm 50%. Edathala có tỷ lệ 80% biết đọc biết viết, cao hơn tỷ lệ trung bình toàn quốc là 59,5%: tỷ lệ cho phái nam là 83%, và tỷ lệ cho phái nữ là 77%. Tại Edathala, 11% dân số nhỏ hơn 6 tuổi.

Tham khảo

Thành phố thuộc bang Kerala
Ngoại ô Kochi


title: Diabrotica synoptica

text:
Diabrotica synoptica là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Bechyne miêu tả khoa học năm 1956.

Chú thích

Tham khảo

S


title: Dnopheropis

text:
Egone là một chi bướm đêm thuộc họ Noctuidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Liên kết ngoài

Noctuidae

en:Dnopheropis


title: Tenkodogo

text:
Tenkodogo là một tổng của tỉnh Boulgou ở phía đông Burkina Faso. Thủ phủ của tổng này là thị xã Tenkodogo. Theo điều tra dân số năm 1996, tổng này có dân số 113.716 người.

Các thị xã và các làng
Thị xã Tenkodogo (39 693 dân) (thủ phủ)
 Bado (749 dân)
 Baleme (455 dân)
 Bampela (635 dân)
 Basbedo (951 dân)
 Baskoure (446 dân)
 Bassare (669 dân)
 Belce (428 dân)
 Bidiga (764 dân)
 Bissiga De Gando (279 dân)
 Boura (972 dân)
 Cella (1 731 dân)
 Cella De Loanga (421 dân)
 Daze, Burkina Faso (254 dân)
 Donsene (166 dân)
 Donsene-Yarce (492 dân)
 Doubguin-Ouantanghin (1 739 dân)
 Doure (319 dân)
 Gando I (432 dân)
 Gando Ii (398 dân)
 Gambaghin (987 dân)
 Gaskom (472 dân)
 Gouni-Peulh (327 dân)
 Guella (706 dân)
 Kabri (662 dân)
 Kampoaga (3 705 dân)
 Kassougou (314 dân)
 Koama (745 dân)
 Kokoaga-Ouest (789 dân)
 Kou (678 dân)
 Koughin (678 dân)
 Koknoghin (796 dân)
 Labretenga (576 dân)
 Lebce (298 dân)
 Leda, Burkina Faso (1 591 dân)
 Loanga (2 580 dân)
 Loanga Peulh (840 dân)
 Loukou (1 991 dân)
 Loukou-Peulh (147 dân)
 Malenga-Nagsore (3 340 dân)
 Malenga-Yarce (1 103 dân)
 Milla (481 dân)
 Moaga (397 dân)
 Naba-Sougdin (404 dân)
 Nama (792 dân)
 Ningare (2 160 dân)
 Ouamne (556 dân)
 Ouanagou (1 065 dân)
 Oueguedo (1 194 dân)
 Oueguedo-Peulh (130 dân)
 Oueguedo-Yarce (179 dân)
 Oueloghin (1 961 dân)
 Ounzeogo (2 241 dân)
 Ounzeogo-Peulh (147 dân)
 Ourema (1 192 dân)
 Piougou (228 dân)
 Piroukou (1 354 dân)
 Pouswaka (1 527 dân)
 Pouswaka-Peulh (792 dân)
 Sabtenga (3 314 dân)
 Sago, Burkina Faso (389 dân)
 Sampa (684 dân)
 Sassema (2 197 dân)
 Sassema-Peulh (181 dân)
 Sebretenga (494 dân)
 Sebretenga De Godin (1 093 dân)
 Sigriyaoghin (896 dân)
 Silmiougou (685 dân)
 Sone (282 dân)
 Sorbin (297 dân)
 Soumagou (1 074 dân)
 Tenonghin (1 264 dân)
 Tenonghin-Peulh (637 dân)
 Teodoure (337 dân)
 Tisselin (1 242 dân)
 Tisselin-Yarce (167 dân)
 Toghin (641 dân)
 Vag-Vaguin (1 366 dân)
 Zabatorla (522 dân)
 Zaka (896 dân)
 Zandoubre (261 dân)
 Zano (1 543 dân)
 Zeke (872 dân)
 Zoromdougou (264 dân)

Tham khảo

Tổng của Burkina Faso
Tỉnh Boulgou

it:Tenkodogo


title: Ampedus coruscus

text:
Ampedus coruscus là một loài bọ cánh cứng trong họ Elateridae. Loài này được Gurjeva miêu tả khoa học năm 1977.

Chú thích

Tham khảo

Ampedus


title: Fuensaldaña

text:
Fuensaldaña là một đô thị trong tỉnh Valladolid, Castile và León, Tây Ban Nha. Theo điều tra dân số 2004 (INE), đô thị này có dân số là 1.149 người.

Tham khảo

Đô thị ở Valladolid


title: 8273 Apatheia

text:
8273 Apatheia (1989 WB2) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 29 tháng 11 năm 1989 bởi M. Akiyama và T. Furuta ở Susono.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 8273 Apatheia

Được phát hiện bởi Makio Akiyama
Được phát hiện bởi Toshimasa Furuta
Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1989


title: Clupeoides papuensis

text:
Clupeoides papuensis là một loài cá trong họ Clupeidae. Chúng được tìm thấy ở vùng ven biển Tây Papua của Indonesia và Papua New Guinea.

Chú thích

Tham khảo

Clupeoides
Động vật được mô tả năm 1886


title: Berg-sur-Moselle

text:
Berg-sur-Moselle là một xã trong vùng Grand Est, thuộc tỉnh Moselle, quận Thionville-Est, tổng Cattenom. Tọa độ địa lý của xã là 49° 25' vĩ độ bắc, 06° 18' kinh độ đông. Berg-sur-Moselle nằm trên độ cao trung bình là 185 mét trên mực nước biển, có điểm thấp nhất là 145 mét và điểm cao nhất là 227 mét. Xã có diện tích 2,91 km², dân số vào thời điểm 2005 là 416 người; mật độ dân số là 143,4 người/km². Xã thuộc Pháp từ năm 1769; nằm khoảng 13 km đông bắc của Thionville.

Thông tin nhân khẩu

Tham khảo

Xã của Moselle


title: Langrisser V

text:
Langrisser V (ラングリッサーV) The End of Legend là một hậu bản của Langrisser IV trong series Langrisser của hãng Masaya. Phiên bản thứ năm này được phát triển bởi CareerSoft, nhóm phát triển thuộc Masaya và được NSC phát hành. Game thuộc thể loại chiến thuật nhập vai và được phát hành trên hệ máy Sega Saturn, PlayStation vào ngày 18 tháng 06 năm 1998. Cũng giống như Langrisser IV, phiên bản thứ năm này chưa bao giờ được phát hành chính thức bên ngoài Nhật Bản, tính tới thời điểm của bài viết này, vào tháng 6-2009. Về mặt nội dung thì đây là phiên bản cuối cùng của series Langrisser, hé lộ nhiều bí mật về truyền thuyết thánh kiếm và ma kiếm.

Cách chơi
Langrisser V có gameplay giống hệt Langrisser IV, không có thay đổi gì, ngoại trừ có thêm một số món đồ và phép thuật mới. Tức là Langrisser V không còn sử dụng hệ thống chơi theo lượt thuần túy như Langrisser I, II nữa mà dựa vào chỉ số phán đoán (判断力) của đơn vị chỉ huy nhóm.
Về class binh chủng thì Langrisser V không có một số class trong Langrisser IV như Genin, Kunoichi, Master Ninja mà thay vào đó là những class mới như High Master, Warrior...

Chi tiết về gameplay xin tham khảo phần Langrisser IV.

Nội dung
Langrisser V bao gồm 36 Scenario chính thức và 05 Screnario ẩn được kích hoạt bằng cách đứng vào những vị trí đặc biệt trong một số Scenario nhất định. Khác với Langrisser IV, Langrisser V chỉ cho phép người chơi đi theo một hướng, không có những phân nhánh như phiên bản trước. Tuy nhiên, Langrisser V vẫn đưa ra những cơ hội lựa chọn để người chơi quyết định và dựa vào đó, một số tình tiết nhỏ, bao gồm cả kết thúc, có thể thay đổi. Đây cũng là phiên bản duy nhất trong series mà người chơi tham gia vào các trận đánh ở cả hai đại lục El Sallia và Yeless.

Langrisser V mở đầu bằng một đoạn demo về lời sấm truyền ít nhiều hé lộ những thông tin chính thức được công bố trong quá trình chơi.
"Người chị màu đỏ là chiến sĩ không có lòng từ bi, uy nghiêm nhìn xuống chúng ta. Cô em màu xanh là chiến sĩ màu xanh, lạnh lùng nhìn xuống chúng ta. Phi thuyền bay trong không gian, là đôi cánh tử thần. Đưa linh hồn chúng ta vào địa ngục. Chúng ta ngẫn mặt nhìn lên, thấy những kẻ bị thảm sát. Đương trừng mắt phẫn nộ nhìn trời..."

Nữ chiến binh màu xanh và màu đỏ trong đoạn sấm truyền trên ám chỉ hành tinh Crimson trong câu chuyện và sẽ được tiết lộ vào phần cuối của game.

Câu chuyện của Langrisser V trực tiếp liên quan với nội dung của Langrisser IV. Bối cảnh bắt đầu câu chuyện này là khi Landius và nhóm của mình đánh bại Bozel rồi tiến đánh Gizarof ở đại lục Yeless. Tuy Langrisser IV có nhiều hướng đi khác nhau và nhiều đoạn kết nhưng câu chuyện trong Langrisser V chỉ tiếp diễn những gì xảy ra sau đó của hướng đi chính thống, tức hướng C của phần trước. Vì vậy có thể xem phần V này là một phần mở rộng, một phiên bản ngoại truyện của phần IV và qua đó người chơi biết thêm nhiều điều về những bí mật chưa được khai mở trong phần trước.

Câu chuyện của Langrisser V bắt đầu khi Sigma, một sản phẩm cải tạo của nguyên soái liên bang Regenburg là Gizarof được đánh thức trong phòng nghiên cứu của hắn. Vừa tỉnh dậy từ phòng thí nghiệm, Sigma và Lamda đã bị hai kẻ lạ mặt truy đuổi nhưng may mắn thoát được do sự xuất hiện của một sản phẩm cải tạo thứ ba của Gizarof. Sigma và Lamda được Gizarof cải tạo từ những con người bình thường và được "lập trình" sẵn để tuân theo và thi hành mọi mệnh lệnh của Gizarof.

Thắc mắc về nguồn gốc cũng như mục đích sự tồn tại của mình, Sigma và Lamda rời khỏi phòng nghiên cứu và tìm đến Gizarof. Tại đây Sigma được biết mình là sản phẩm cải tạo tối cao của Gizarof, một cỗ máy chiến binh được tạo ra với nhiệm vụ đoạt lại thủy tinh thể hiền giả vốn đã bị Aiva cướp đi (ở hướng C trong Langrisser IV). Nhưng trên đường đi đoạt lại thủy tinh thể hiền giả đã rơi vào tay ma tộc, Sigma lại hay tin ông chủ Gizarof của mình đã bị Landius tiêu diệt. Mất phương hướng, Sigma và Lamda quyết định truy tìm thánh kiếm Langrisser vốn được tách ra từ thủy tinh thể hiền giả cùng với ma kiếm Alhazard để tìm hiểu về quá khứ của mình, để lấy lại ký ức đã mất. Trên đường đi, Sigma và Lamda tiếp nhận thêm nhiều bạn bè mới và ngày càng hiểu thêm về quá khứ của mình. Đến nửa cuối của game thì Sigma hiểu được chân tướng của kẻ đã đuổi theo mình khi mới tỉnh giấc trong phòng nghiên cứu của Gizarof và tìm mọi cách để ngăn chận âm mưu thống trị toàn thế giới của hắn.
Lúc này câu chuyện cho thấy nhiều kịch tính như sự hình thành liên minh tam quốc chống lại liên bang Regenburg và có liên quan đến lời nguyền của dòng họ Landford và Alfred, nền văn minh ma thuật cổ đại với những bí mật liên quan đến Mặt Trăng Crimson, những cỗ máy, binh khí từ nền văn minh ma thuật...
Ở phần cuối, câu chuyện còn giải thích nguồn gốc của Langrisser và Alhazard cùng nhiều bí mật liên quan, kết thúc một truyền thuyết cho cả series Langrisser.

Các nhân vật chính yếu trong Langrisser V và một số khái niệm
Trong Langrisser V có một số nhân vật đã từng xuất hiện ở phần trước. Chi tiết xin tham khảo bài Langrisser IV.

Người Crimso (クリムゾ人)

Đây là chủng tộc đã từng cai trị hành tinh nơi diễn ra các câu chuyện trong series Langrisser từ thời cổ đại. Cứ điểm của họ là "Mặt Trăng đỏ" Crimso (｢赤き月｣クリムゾ). Về hình dáng bên ngoài thì họ không khác gì người thường, và đặc biệt là tốc độ trưởng thành trong thời thơ ấu cũng gần giống người thường nên không dễ gì phân biệt được. Nhưng người Crimso lại sở hữu năng lực ma thuật và kỹ thuật rất cao và tuổi thọ của họ kéo dàng hàng trăm năm. Cuối thời gian cai trị, trong xã hội người Crimso đã xảy ra mâu thuẫn giữa phái chủ lưu và phái bị bóc lột. Phái chủ lưu thuộc tầng lớp quý tộc gọi là Crimsonia (クリムゾニア) và vẫn sinh sống ở hành tinh Crimso. Trong khi đó phái chống đối gọi là Crimsolander (クリムゾランダー) bao gồm giai cấp lao động bị bóc lột và định cư trên mặt đất chung với người thường. Cuộc chiến dai dẳng giữa Crimsonia và Crimsolander đã mang đến nhiều thiệt hại cho mặt đất và Mặt Trăng Crimso cũng đi lệch khỏi quỹ đạo thông thường nên rốt cuộc người mặt đất giành lại được chủ quyền của mình.

Các nhân vật là người Crimso trong Langrisser gồm có Rainforce, Zero, Landius, Emily, Brenda, Viraju và các kỵ sĩ Crimsonait (クリムゾンナイツ). Ma kiếm Alhazard ban đầu vốn là vũ khí chuyên dụng của vua Crimso còn thánh kiếm Langrisser thực chất chỉ là một bản sao không hoàn thiện của Alhazard do những người Crimsolander tạo ra và được nữ thần Rushiris sửa chữa lại trong Langrisser III.
Trong tiểu thuyết Langrisser thì giải thích rằng Crimsonia là những người Crimso thuần chủng, còn Crimsolander là người Crimso lai tạo với người mặt đất.

Làng Lecrio (レクリオ村)

Ngôi làng này từng được nhắc đến trong Langrisser IV như là nơi xuất thân của Landius và Emily. Đây cũng là ngôi làng Brenda và Viraju sinh sống. Làng này là nơi người Crimsolander sống chung hòa bình với người bình thường, đóng vai trò là một cửa ngõ giao lưu giữa mặt đất và Mặt Trăng Crimso. Tại thời điểm 20 năm trước khi xảy ra câu chuyện trong Langrisser IV, thủ lĩnh của nhóm Crimsonia (kẻ thù của Crimsolander) là Rainforce đã yêu mến một cô gái Crimsonlander sinh sống tại đây tên là Brenda và bắt đầu nảy sinh hảo ý với nơi này, nghi ngờ việc dùng vũ lực thống trị mặt đất của Crimsonia. Thấy được nguy cơ, một thuộc hạ trung thành của Rainforce là Zero đã lệnh cho Aizel thảm sát hết dân làng này, chỉ có bốn người sống sót là chị em Landius, Brenda và Viraju. Trận lụt làm chết hết dân làng này là do Aizel gây ra nhưng chị em Emily và trưởng làng Gotal bên cạnh không hề hay biết điều này mà chỉ nghĩ rằng làng do nước lũ nhấn chìm.

Cây thế giới (世界樹)

Được mệnh danh là vua của các loài thực vật. Loài cây này sản sinh ra mana, một loại năng lượng ma thuật mà ma kiếm Alhazard hấp thu. Lamda là nhân vật duy nhất có khả năng giao tiếp với cây thế giới và tái tạo mana.
Sigma (シグマ, lồng tiếng： Midorikawa Hikaru)

Nhân vật chính trong Langrisser V, là một binh sĩ được nguyên soái liên bang Regenburg là Gizarof cải tạo. Mã hiệu là Σ066 (Sigma 066). Ban đầu Sigma không có ký ức và thiếu nhiều tri thức về cuộc sống, nguyên nhân là do đã một lần chết đi và sau đó thể xác được Gizarof cải tạo. Nhờ vào cải tạo này mà Sigma có được năng lực gia tăng "khí" của mình, phát huy năng lực lên mức cực đại nhưng chỉ dùng được một lần duy nhất trong đời.

Sigma vốn là một hậu duệ ánh sáng (光輝の末裔), con trai duy nhất của công tước Egil, lãnh chúa lãnh địa Lygria (リグリア) thuộc đế quốc Kalzath. Mẹ của Sigma là em gái của hoàng đế Kalzath, bản thân Sigma cũng nắm chức tử tước. Sigma rất giỏi kiếm thuật nên được giữ chức đội trưởng đội cận vệ của hoàng đế Kalzath từ năm 17 tuổi.

Sigma cũng là một tướng quân của Kalzath, được hoàng đế tin tưởng nhưng một lần nọ, khi chỉ có hai người trong phòng thì hoàng đế bị ma tướng Grob ở Velzeria ám sát. Lúc đó Sigma có mặt trong phòng nên bị tình nghi là kẻ sát hại hoàng đế. Sợ tội, Sigma bỏ đại lục El Sallia, trốn đến đại lục Yeless làm lính đánh thuê nhưng lúc này đã mất hết bản ngã, sau bị Claret đâm chết mà không phản kháng gì. Xác chết của Sigma được Omega mang về phòng nghiên cứu của Gizarof và được cải tạo từ đó.

Về nguồn gốc thì cha Sigma mang dòng máu Althemura và Farna (Langrisser III), mẹ mang dòng máu của Luna và Lance. Khuôn mặt Sigma được vẽ có nét giống với Farna và Luna.

Lamda/ Mari Andel (ラムダ/マリアンデール, lồng tiếng： Minaguchi Yuko)

Gizarof cải tạo giống như Sigma. Mã hiệu là Λ052 (Lamda 052). Ban đầu Lamda là kiểu người vô cảm, vô tình và chỉ biết tuân theo mệnh lệnh của ông chủ Gizarof "lập trình" từ trước, nhưng trong khi đồng hành với Sigma thì cô đã lấy lại được ký ức và những cảm xúc con người của mình. Nếu Sigma được Gizarof cải tạo nâng cao năng lực chiến đấu thì Lamda được cải tạo để mở rộng, nâng cao khả năng ma thuật. Ngoài ra Lamda còn được cấy vào cơ thể tế bào cây thế giới nên có thể giao tiếp với thực vật.

Ở phần giữa của câu chuyện, Lamda biết được quá khứ của mình, từng là con của một gia đình thương gia giàu có và là em gái của Macklen và tên thật của mình là Mari Andel. Sau này Lamda được Jessica dùng phép thuật chữa trị, hồi phục được trí nhớ.

Ở phần giữa game, Lamda tình cờ nhìn thấy bức chân dung gia đình mình, theo đó thì Mari Andel chỉ thua Macklen chừng 3, 4 tuổi. Lúc bắt đầu câu chuyện của Langrisser IV thì Macklen được 28 tuổi, từ đó suy ra thời điểm bắt đầu Langrisser V thì Lamda khoảng 25 tuổi. Như vậy, đây là nhân vật nữ chính lớn tuổi nhất trong series trừ ma nữ Listel trong Langrisser IV và Brenda thuộc tộc Crimsolander

Alfred (アルフレッド, lồng tiếng： Iwanaga Tetsuya)

Con trai thứ của lãnh chúa Lockwell cai trị lãnh địa Leinois (レイノルズ地方) thuộc liên bang Regenburg. Alfred là một công tử sống trong nhung lụa nên không hề biết những cạm bẫy xấu xa của cuộc đời và bị chính anh ruột của mình vu khống cho tội giết cha. Được Sigma cứu khi bị truy sát, chàng Alfred tốt bụng đã gia nhập vào đội quân độc lập này.

Brenda (ブレンダ, lồng tiếng： Tomizawa Michie)

Nữ thủ lĩnh của một đội kỵ binh đánh thuê chỉ toàn phụ nữ. Brenda là người thuộc tộc Crimsolander, hậu duệ của những người trên Mặt Trăng Crimso nhưng ban đầu Brenda che giấu thân phận của mình. Vì thuộc chủng tộc Crimso nên Brenda là nhân vật duy nhất trong nhóm có thể sử dụng các loại ma thuật cổ đại. Nhân vật này tính cách trượng nghĩa, ưa lo lắng cho kẻ khác thế nên được thuộc hạ hết sức yêu mến. Trong quá khứ, Brenda đã từng yêu mến Rainforce nhưng sau hận người này vì đã hủy diệt ngôi làng của mình. Brenda giúp bọn Sigma thoát khỏi đường cùng rồi sau đó đi theo Sigma với danh nghĩa lính đánh thuê.

Claret (クラレット, lồng tiếng： Kawakami Tomoko)

Con gái của hoàng đế Kalzath, và như vậy có quan hệ máu mủ với Sigma. Đầu tiên Claret xuất hiện với tính cách vô trách nhiệm, ỷ lại nhưng trong quá trình hợp sức với Sigma, cô dần dần trưởng thành chính chắn và được thuộc hạ quý mến. Ban đầu Claret bị tiếm ngôi hoàng đế và bị gán tội giết cha, nhưng sau khi rửa sạch tiếng dơ thì Claret đã hết sức xây dựng một quốc gia bình đẳng do bình dân làm chủ, vứt bỏ quyền lợi của quý tộc.

Claret cũng là hậu duệ ánh sáng, là con cháu trực hệ của Luna, Nam và Sherry đất Kalzath. Thời điểm trước khi bắt đầu câu chuyện, Claret đã đuổi theo kẻ giết cha là Sigma và đâm chết người này.

Landford (ランフォード, lồng tiếng： Yasui Kunihiko)

Nhân vật này đã từng xuất hiện trong Langrisser IV và sau khi Gizarof chết, Landford được cử làm nguyên soái của liên bang Regenburg. Ở phần giữa của game, Landford bị giam vào ngục vì âm mưu của ma tộc nhưng được Landius cứu thoát. Cuối game, Landford gia nhập đội quân của Sigma với danh nghĩa thảo phạt ma tộc và giải lời nguyền cho dòng họ mình.

Macklen (マクレーン, lồng tiếng： Kamiya Hiroshi)

Sau khi đánh bại Gizarof trong phần trước, Macklen đã từ chối chức tướng quân của Caconsis mà đuổi theo Jessika, người mình thầm yêu quý đến hải cảng Fizzit rồi vượt biển sang đại lục El Sallia. Tại đây Macklen bị cuốn vào cuộc chiến mới và tìm lại được em gái Mari (Lamda) của mình đã mất tích trước đây.

Sau khi kết thúc chiến tranh, Macklen giữ chức tổng tư lệnh Kalzath. Macklen là nhân vật NPC trong phần V.

Viraju (ヴィラージュ, lồng tiếng： Matsuno Taiki)

Thủ lĩnh của nhóm Crimsolander, hậu duệ của những người Crimso cổ đại. Viraju là người am hiểu về nền văn minh cổ đại và cũng sở hữu nhiều loại binh khí cổ đại (các cỗ máy). Viraju quan hệ với Brenda như một người anh trai và em gái.

Rainforce (レインフォルス, lồng tiếng： Hayami Shou)

Một lãnh chúa trí dũng song toàn, cai trị lãnh địa Shufol (シュフォール地方) thuộc liên bang Regenburg. Thừa cơ Gizarof nổi loạn, Rainforce đã bắt tay với bọn Alvins để thành lập liên minh tam quốc cùng chống lại liên bang. Rainforce cũng chính là người truy bắt bọn Sigma vừa mới mở mắt vào lúc đầu.

Rainforce thực ra là thái tử của Crimsonia trên Mặt Trăng đỏ, vì muốn cứu đồng bào mình trên hành tinh Crimso mà truy bắt Lamda, người có khả năng giao tiếp với cây thế giới. Tuy là thái tử Crimsonia nhưng Rainforce lại là người có nhiều hảo cảm nhất đối với con người và Crimsonlander trong số các nhân vật cao cấp trong Crimsonia. Rainforce cũng nghi ngờ việc hành sử bạo lực trên mặt đất, nghiêm cấm thuộc hạ sát hại dân thường không có khả năng chiến đấu. Vì vậy nên lãnh thổ của Rainforce rất phồn thịnh và sĩ khí rất hăng, điều này là sức mạnh để liên minh tam quốc chống cự với liên bang.

Aizel (アイゼル, lồng tiếng： Kishino Yukimasa)

Tướng tâm phúc của Rainforce. Tuy là người mặt đất nhưng Aizel rất mến mộ và trung thành với Rainforce. Aizel là kẻ võ biền, được Zero giao nhiệm vụ tàn sát làng Lecrio và gây mối hiểu lầm, phá vỡ mối quan hệ giữa Rainforce và Brenda. Nhưng khi biết được họ yêu nhau thực sự thì Aizel mang cảm giác tội lỗi, đến phút cuối đời mới tiết lộ mọi chuyện.

Trong lần thảm sát làng Lecrio, Brenda thoát chết là nhờ Aizel biết được quan hệ với Rainforce nên mới gọi ra sau đồi, nhờ đó mà Brenda thoát được nạn lụt.

Zero (ゼロ, lồng tiếng： Masutani Yasunori)

Người Crimsonia, giữ chức tham mưu của Rainforce. Zero là người trung thành tuyệt đối, luôn đặt nhiệm vụ lên trên hết, coi trọng tổ quốc. Nhưng cũng vì thế mà khi hành sự thường giết chết tình riêng, đặt phép công lên trên hết. Chính Zero lo sợ thủ lĩnh Rainforce của mình say đắm Brenda và mang hảo cảm với con người thì sẽ gây bất lợi cho đồng bào Crimsonia còn sống trên Mặt Trăng đỏ nên đã ra lệnh cho Aizel phá ngang cuộc tình, thảm sát người Crimsolander.

Crimsonait (クリムゾンナイツ, lồng tiếng： Sakamoto Shu Ichirou)

Đội kỵ sĩ tinh nhuệ của Crimsonia bao gồm 9 người. Crimsonait có sức địch muôn người và tán đồng với tư tưởng thân người mặt đất của Rainforce.

Omega (オメガ, lồng tiếng： Hori Hideyuki)

Binh sĩ cải tạo của Gizarof, giống như Sigma. Mã hiệu là Ω１３７ (Omega 137). Ban đầu Omega là sản phẩm số một của Gizarof, nhưng sau vị trí này bị Sigma chiếm mất nên lòng tự tôn bị tổn thương, luôn đuổi theo gây hấn với Sigma, và cũng là để trả ơn Gizarof đã nuôi nấng mình khi còn là cô nhi.

Omega cũng chính là kẻ đã bắt cóc Macklen và Mari Andel về cho Gizarof nghiên cứu, cải tạo.

Emily (エミリー, lồng tiếng： Mannaka Yukiko)

Sau khi Gizarof chết, Emily được bổ nhiệm làm tướng quân thay cho Landford. Phiên bản này tiết lộ thân phận Emily cùng với Landius là người Crimsolander.

Baruk (バルク, lồng tiếng： Sakamoto Seigo)

Tướng quân Regenburg. Trong phần này, Baruk bị ma tướng Grob đào mộ và hồi sinh, đánh nhau với quân Sigma.

Lockwell (ロックウェル, lồng tiếng： Yoshimizu Takahiro)

 Lãnh chúa cai trị Leinois thuộc liên bang Regenburg. Ở phần đầu, Lockwell bị con trai trưởng là Alvins đầu độc, sau đó bị ma tướng Grob hồi sinh thành zombie.
Alvins (アルヴィンス, lồng tiếng： Masutani Yasunori)
 Trưởng nam của lãnh chúa Lockwell, đầu độc cha rồi đổi tội cho em trai là Alfred. Sau đó Alvins bắt tay với Rainforce, thành lập liên minh tam quốc chống lại Regenburg để mưu lợi.
Lanbelt (ランベルト, lồng tiếng： Okiayu Ryutarou)
 Lãnh chúa cai quản Sazaland (サザーランド地方) thuộc liên bang Regenburg, bạn thân với Lockwell. Thời còn trẻ, Lanbelt đi thám hiểm với bạn và mang về một vật từ nền văn minh cổ đại. Nhưng từ đó hai dòng học Lanbelt và Lockwell mắc phải lời nguyền là người trong họ sẽ giết lẫn nhau. Vì lẽ đó mà Lanbelt đã từ con trai mình là Landforce, buộc phải liên minh với Rainforce vì hắn biết cách phá giải lời nguyền. Cuối cùng Lanbelt tự vẫn trước mặt con trai Landford để phá giải lời nguyền.
Ma tướng quân Gaiel (魔将軍ガイエル, lồng tiếng： Inaba Minoru)
 Trước kia từng là tướng quân của đế quốc Lygria, 1000 năm trước là một trong ba ma tướng ở Velzeria. Sau khi Bozel chết, Gaiel hoạt động ngầm và chiếm được Langrisser và Alhazard, biết được bí mật về ma kiếm. Gaiel không bao giờ coi trọng quyền lợi của ma tộc như các ma tướng khác, không tôn sùng Chaos hay Bozel mà chỉ muốn thâu tóm tất cả quyền lực về tay mình.
Grob, kẻ điều khiển xác chết (死人使いグロブ, lồng tiếng： Nakai Kazuya)
 Một trong ba ma tướng Velzeria, có khả năng hồi sinh người chết và biến họ thành zombie. Chính Grob đã ám sát hoàng đế Kalzath, gây oan cho Sigma khiến cả nhà Sigma phải chết. Đây là nhân vật bị nhóm nhân vật chính thù ghét nhất trong Langrisser V.
Fealakia, kẻ biến hóa (変幻のフェラキア, lồng tiếng： Hibino Akari)
 Một trong ba ma tướng Velzeria, có khả năng biến thành kẻ khác để phá hoại ngầm. Để phục sinh Bozel và Chaos, Fealakia đã hóa thành Rassel, con trai của thừa tướng liên bang đã trốn đi trong phần trước và gây rối loạn trong liên bang, bắt giam Landford. Sau bị Langrisser làm lộ thân phận và bị Landius giết chết. Cuối cùng được Grob hồi sinh và đánh nhau với bọn Sigma.
Jeek Halt (ジークハルト, lồng tiếng： Shibata Hidekatsu)
 Quốc vương đầu tiên của vương quốc Ethlead (エルスリード) và là tổ tiên của hậu duệ ánh sáng. Linh hồn của ông đã trú ẩn trong thanh kiếm Langrisser từ 1000 năm nay để quan sát cuộc chiến giữa thánh kiếm và ma kiếm, hướng dẫn cho các hậu duệ ánh sáng.
Trong Langrisser V, ở đoạn kết khi Sigma hy sinh để cứu quả đất thì linh hồn Jeek Halt đã hiện ra kêu gọi Sigma cùng chung tay với mình bảo vệ loài người.
Chaos (カオス, lồng tiếng： Sasaoka Shigezou, Watanabe Takeshi, Satou Masaharu)
 Vị thần hỗn mang, tượng trưng của ma tộc, là bản thể của bóng tối. Khó có thể nói Chaos là một ác thần, một tà thần, là hiện thân của tà ác mà chỉ có thể nói rằng Chaos cũng là sức mạnh của thế giới giống như Rushiris, là sự bất diệt giống như bóng tối và đối lập hoàn toàn với Rushiris. Dựa theo lời thoại trong series Langrisser thì Chaos có những đặc điểm là "đối tượng tôn thờ của ma tộc", "xuất hiện khi thế giới đình trệ và hủy diệt nó", "có mục đích thúc đẩy sự phát triển của văn minh".... Chaos còn được cho là chủ thể của ma kiếm Alhazard, là thần cách của bóng tối và sự hỗn mang. Sau khi bị tiêu diệt trong các phiên bản Langrisser, Chaos luôn báo trước sẽ xuất hiện trở lại khi thế giới cần đến sự hỗn mang, cần đến loạn lạc.
Chaos không trực tiếp xuất hiện trong Langrisser V mà chỉ xuất hiện dưới dạng một ma thú triệu hồi.
Bozel (ボーゼル, lồng tiếng： Shiozawa Kaneto)
 Vương tử bóng tối, đại diện của Chaos. Bozel căm ghét những kẻ cuồng tín vào ánh sáng, trái lại rất yêu thích những kẻ có năng lực. Bozel không phải là cái tên của một nhân vật cụ thể nào, không phải là sự tồn tại cụ thể nào mà chỉ là một cái tên giả, một danh xưng mang tính tượng trưng được ban cho kẻ phụng sự Chaos. Giống như Chaos và bóng tối, Bozel không bao giờ bị tiêu diệt hoàn toàn mà chỉ tạm thời rút lui. Bozel là nhân vật thường xuất hiện trong các phiên bản Langrisser, có thể hồi sinh nhiều lần. Bozel là thân bất tử, chừng nào còn ma kiếm Alhazard và khi nhân vật Bozel mới chưa được khai sinh. Trong Langrisser IV, ban đầu Bozel lấy tên là ma thuật sư Featora (魔術師フェアラート) và là lần đầu tiên, có lẽ là duy nhất trong lịch sử Langrisser, Bozel lại hợp tác với con người nhằm đoạt lấy thủy tinh thể hiền giả đang nằm trong tay Gizarof.
Bozel không xuất hiện trong Langrisser V mà chỉ có tên được nhắc đến.
Rushiris (ルシリス, lồng tiếng： Matsudaira Akiko trong Langrisser II, Inoue Kikuko trong các phiên bản sau)
 Nữ thần ánh sáng cai quản thiên giới Neo Gloria. Rushiris là nữ thần của pháp luật, thịnh trị, an thái và lòng từ bi, do đó đối lập hoàn toàn với Chaos. Rushiris là hiện thân thần cách hóa của ánh sáng, đối nghịch với Kaos. Thánh kiếm Langrisser là do Rushiris cải tạo từ thanh kiếm phá tà của tộc Crimsonlander.
Nữ thần Rushiris không trực tiếp xuất hiện trong Langrisser V mà chỉ xuất hiện dưới dạng một ma thú triệu hồi.
Jessika (ジェシカ, lồng tiếng： Satou Ai, Hisakawa Aya, Ban Keiko, Maeda Ai)
 Đây là nhân vật luôn xuất hiện trong mọi phiên bản Langrisser. Jessika là người biết rõ bí mật của Langrisser, dùng thuật tái sinh để tồn tại cả ngàn năm với dung nhan không hề thay đổi. Nhiệm vụ của Jesshika thường là hướng dẫn các hậu duệ của ánh sáng trong cuộc đấu tranh với bóng tối, với tà ác.
Trong Langrisser V thì Jessika bị ma tộc cướp được Langrisser và Alhazard sau khi thu hồi từ Gizarof. Sau Jessika hỗ trợ bọn Sigma để cứu đại lục El Sallia ra khỏi cảnh hỗn loạn với tư cách một nhân vật NPC.

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Trang thông tin tổng hợp về Growlanser và Langrisser (tiếng Nhật)
 Virtual console Langrisser (tiếng Nhật)
 Các đoạn phim Langrisser trên youtube (phụ đề tiếng Việt)

Trò chơi PlayStation
Trò chơi Sega Saturn
Trò chơi điện tử năm 1998


title: Chimarra wilsoni

text:
Chimarra wilsoni là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Chimarra


title: Le Sappey

text:
Le Sappey là một xã trong tỉnh Haute-Savoie thuộc vùng Auvergne-Rhône-Alpes đông nam Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Haute-Savoie

Tham khảo
INSEE

Xã của Haute-Savoie


title: Libnotes nigricaulis

text:
Libnotes nigricaulis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở vùng nhiệt đới châu Phi.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Libnotes
Limoniidae ở vùng Afrotropic


title: Giáo hoàng đối lập Gioan XVI

text:
Gioan XVI, tên thật là Johannes Philagathos, các sử gia Latinh thường gọi là Piligato hoặc Filagatto (mất khoảng năm 1001) là một giáo hoàng đối lập từ năm 997 đến 998.

Ông sinh tại Rossano trong vùng lãnh thổ Byzantine thuộc miền nam Italy. Ông là giáo sĩ của Theophanu, hoàng hậu của hoàng đế Otto II (973-983) đến từ Constantinopolis. Hai lần ông đã hành động như đặc sứ của hoàng đế Otto II tại Italy vào năm 980 và 982, chính vì thế, ông đã được bổ nhiệm làm trưởng tu viện Nonantola từ năm 991 đến 992. Trong thời gian ít lâu lưu lại tại Ý, ông đã được chọn làm trợ giảng cho con trai của hoàng đế khi đó mới 7 tuổi, tức Otto III sau này.

Với sự thuyết phục của hoàng hậu, ông đã được bổ nhiệm làm Giám mục của Piacenza và được chọn làm người hộ tống con gái út của Otto đến Consantinople. Sau khi hoàng đế Otto II qua đời, con trai của ông Otto III (983-1002) đã ủng hộ Giáo hoàng Gioan XV (985-996) dẫn đến một cuộc nổi loạn của một nhóm những người giàu có và tầng lớp quý tộc La Mã mà đại diện là Crescentius. Otto III đã dừng lại việc ủng hộ vua Lombardy ở Pavia và không thể đến tới Rôma trước khi Giáo hoàng bị giết hại. Khi tới được Rôma, Otto III đã dùng ảnh hưởng để bầu chọn một người anh em họ của ông là Bruno của Carinthia lên ngôi Giáo hoàng Gregory V (996-999) và vị Giáo hoàng mới đã đội vương miện cho hoàng đế Otto III vào ngày 21 tháng 5 năm 996.

Sau khi Otto III trở về Đức, các nhóm chống đối ở Rôma do Crescentius lại nổi dậy truất phế Gregory V và với sự hỗ trợ tích cực của Hoàng đế đông phương Basil II, họ đã tôn phong Gioan như là Giáo hoàng với tông hiệu Gioan XVI (997-998). Tuy nhiên, một hội nghị Giám mục phương Tây ở Pavia, thủ đô của đế quốc Ý đã bày tỏ sự ủng hộ đối với Gregory V và rút phép thông công Gioan.

Cuộc nổi dậy của Crescentius II đã dẫn đến quyết định đàn áp của hoàng đế Ottto III. Lần thứ hai quân đội tiến vào Rôma vào tháng 2 năm 998. Gioan XVI đã bỏ chạy nhưng quân đội của hoàng đế đã đuổi theo và bắt được ông. Ông đã cắt đứt mũi, tai và lưỡi, chặt đứt các ngón tay và chọc mù mắt để ông không thể viết được nữa. Đồng thời, ông cũng bị giáng chức công khai trước Otto II và Gregory V. Với sự can thiệp của thánh Nilus trẻ, ông đã được tha mạng và được đưa tới tu viện ở Furda, Đức nơi ông qua đời vào khoảng năm 1001.

Chú thích

Tham khảo
 (Michael Tilly) in Schaff-Herzog, Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon,: "Johannes XVI"

G
Sinh năm 945
Mất năm 1001
Sinh thế kỷ 10


title: 19741 Callahan

text:
19741 Callahan là một tiểu hành tinh vành đai chính với cận điểm quỹ đạo là 1.8584973 AU. Nó có độ lệch tâm là 0.1308822 và chu kỳ quỹ đạo là 1230.5673756 ngày (3.37 năm).

Nó là một tiểu hành tinh được phát hiện ngày 5 tháng 1 năm 2000 bởi LINEAR.

Nó được đặt theo tên Diane Callahan giám khảo vòng chung kết ở 2003 Cuộc thi khoa học trẻ kênh Discovery.

Tham khảo

Callahan
Thiên thể phát hiện năm 2000


title: Nephrotoma pangerangensis

text:
Nephrotoma pangerangensis là một loài ruồi trong họ Ruồi hạc (Tipulidae). Chúng phân bố ở miền Ấn Độ - Mã Lai.

Tham khảo

Nephrotoma


title: Cabanglasan, Bukidnon

text:
Cabanglasan là một đô thị hạng 4 ở tỉnh Bukidnon, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2000, đô thị này có dân số 32.305 người trong 5.994 hộ.

Các đơn vị hành chính

Cabanglasan được chia thành 15 barangay.

 Cabulohan
 Cananga-an
 Iba
 Imbatug
 Lambangan
 Mandaing
 Paradise
 Poblacion
 Anlogan
 Capinonan
 Dalacutan
 Freedom
 Mandahikan
 Mauswagon
 Jasaan

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mã địa lý chuẩn Philipin
Thông tin điều tra dân số năm 2000 của Philipin

Đô thị của Bukidnon


title: Helius calviensis

text:
Helius calviensis là một loài ruồi trong họ Limoniidae. Chúng phân bố ở miền Cổ bắc.

Liên kết ngoài

Tham khảo

Helius
Limoniidae ở vùng Palearctic


title: Lasioglossum niveifrons

text:
Lasioglossum niveifrons là một loài Hymenoptera trong họ Halictidae. Loài này được Cockerell mô tả khoa học năm 1914.

Hình ảnh

Chú thích

Tham khảo

Lasioglossum
Động vật được mô tả năm 1914


title: Rhyacotriton olympicus

text:
Rhyacotriton olympicus (tên tiếng Anh: Olympic Torrent Salamander) là một loài kỳ giông trong họ Rhyacotritonidae. Đây là một loài kỳ giông nhỏ (tổng chiều dài khoảng 10 cm) sống trong các dòng suối núi trong và lạnh.
Nó là loài đặc hữu của Tây Bắc Thái Bình Dương, có ở dãy núi Olympic Mountains ở Washington.

Các môi trường sống tự nhiên của chúng là các khu rừng ôn hòa, sông, và suối nước ngọt.
Nó bị đe dọa do mất môi trường sống.

Nguồn
 Hammerson, G. 2004. Rhyacotriton olympicus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Truy cập 24 tháng 7 năm 2007.

Tham khảo

Liên kết ngoài

Động vật lưỡng cư Mỹ
Rhyacotriton


title: Baracoa

text:
Baracoa là đô thị ở tỉnh Guantánamo ở cực đông của Cuba. Đô thị này được thống đốc đầu tiên của Cuba, conquistador Tây Ban Nha Diego Velázquez de Cuéllar thành lập năm 1511, là khu định cư Tây Ban Nha cổ nhất ở Cuba và cũng là thủ phủ đầu tiên với nickname Ciudad Primada, "Thành phố đầu tiên"). Đô thị này nằm ở một tiền đồn, nơi Christopher Columbus đổ bộ vào Cuba trong chuyến đi đầu tiên của ông. Người ta cho rằng, tên gọi của đô thị này lấy theo tiếng Arauaca bản địa, có nghĩa "sự hiện diện của biển"

Baracoa nằm bên bờ vinh Miel (Bahía de Miel) và được bao quanh với dãy núi rộng (bao gồm Sierra del Purial), khiến nó khá cô lập với bên ngoài.

Dân số
Năm 2004, Baracoa có số dân là 81.794 người. Với tổng diện tích là , mật độ của vùng này là .

Chú thích

Thành phố của Cuba


title: Buisson

text:
Buisson là một xã của tỉnh Vaucluse, thuộc vùng Provence-Alpes-Côte d’Azur, miền đông nam nước Pháp.

Tham khảo

Xã của Vaucluse


title: Enedena

text:
Enedena là một chi bướm đêm thuộc họ Erebidae.

Chú thích

Tham khảo

Natural History Museum Lepidoptera genus database

Erebidae


title: Alfonso, Cavite

text:
Alfonso là một đô thị hạng 3 của tỉnh Cavite, Philippines. Theo điều tra dân số năm 2007 của Philippines, đô thị này có dân số 47.973 người với diện tích 70 km2.

Các đơn vị dân cư

Alfonso được chia thành 32 khu dân cư (khu phố) (barangay).

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Mã địa lý chuẩn Philipin
 2000 Thông tin điều tra dân số Philipin

Đô thị của Cavite


title: Yên Sở (phường)

text:
Yên Sở là một phường thuộc quận Hoàng Mai, thành phố Hà Nội, Việt Nam.

Phường Yên Sở có diện tích tự nhiên là 7,25 km² và 25.835 nhân khẩu. Là phường có diện tích tự nhiên lớn nhất quận Hoàng Mai, lớn thứ hai của Thành phố Hà Nội (sau phường Ngọc Thụy, quận Long Biên) lớn hơn cả diện tích của cả quận Hoàn Kiếm.

Nguồn gốc
Yên Sở là tên ghép của hai làng Yên Duyên và Sở Thượng.

Trước đây là một xã thuộc huyện Thanh Trì.

Đến năm 2004 cùng với 8 xã khác của huyện Thanh Trì và 5 phường thuộc quận Hai Bà Trưng được Chính phủ tách về thành lập quận Hoàng Mai.

Theo Thiên Nam dư hạ tập thì năm Hồng Đức thứ 14 (1483) vua Lê Thánh Tông cho lập các Sở đồn điền, Sở tầm tang, Sở điển mục. Đây là các điểm đồn trú với quân lính làm nòng cốt có nhiệm vụ sản xuất nông nghiệp và khai hóa đất đai các bãi bồi ven sông trong thời bình, tham gia chiến đấu khi có chiến tranh. Sở Yên Duyên là một trong 43 Sở đồn điền được thành lập khi đó thuộc tổng Thanh Trì, huyện Thanh Trì, phủ Thường Tín, xứ Sơn Nam.

Năm 1495, một nhóm người đã di cư từ Sở Thượng xuống địa phận Ninh Sở, huyện Thường Tín hiện nay lập làng khai hoang. Đến năm 1742 thì tách riêng ra thành lập làng Sở Hạ (để phân biệt với Sở Thượng).

Địa lý
Địa giới hành chính phường Yên Sở:
Đông giáp phường Trần Phú, quận Hoàng Mai và xã Văn Đức, huyện Gia Lâm (sông Hồng là ranh giới)
Tây giáp phường Hoàng Liệt
Nam giáp xã Yên Mỹ, huyện Thanh Trì
Bắc giáp các phường Thịnh Liệt, Hoàng Văn Thụ, Vĩnh Hưng, Lĩnh Nam.

Đây là phường có vị trí quan trọng là cửa ngõ phía Nam thành phố, nơi các mối giao thông huyết mạch đi qua. Tuyến đường Pháp Vân - Cầu Giẽ,đường vành đai 3 dẫn lên cầu Thanh Trì đều đi qua địa bàn phường.

Do vị trí nằm ở phía Nam của thành phố, ở địa hình vùng trũng, một loạt các sông quan trọng như sông Hồng, sông Kim Ngưu, sông Sét đều chảy qua địa bàn phường nên mặc nhiên Yên Sở là nơi tối quan trọng cho việc thoát nước, chống ngập úng của thành phố Hà Nội. Nhà máy xử lý nước thải Yên Sở nằm ở phường này.

Một vài nét về Yên Sở
Đình làng Yên Duyên cùng với nhiều nơi khác ở Hoàng Mai thờ danh tướng Trần Khát Chân, người có công chống giặc Chiêm Thành cuối đời Trần. Vào dịp rằm tháng Tám hàng năm làng Yên Duyên có lễ hội bơi chải truyền thống.

Đình làng Sở Thượng thờ Linh Lang đại vương là hoàng tử của vua Lý Thánh Tông có công đánh giặc Tống.

Yên Sở là vùng chiêm trũng, việc canh tác mỗi năm chỉ 1-2 vụ rất bấp bênh, tuy nhiên với lợi thế có nhiều diện tích mặt nước nên đây là vùng nổi tiếng về nuôi trồng, sản xuất cá của thành phố Hà Nội và miền Bắc.

Tháng 5 năm 1960, Chủ tịch Hồ Chí Minh tặng 96 con cá rô phi cho Yên Sở, là tiền đề để phát triển ngành cá ở đây. Ngày nay khi tốc độ đô thị hóa diễn ra nhanh chóng,diện tích mặt nước thu hẹp thì Yên Sở trở thành đầu mối tập trung và cung cấp cá nước ngọt cho cả thành phố cũng như khu vực phía Bắc. Nơi đây có chợ cá đầu mối Sở Thượng hoạt động cả ngày lẫn đêm.

Công viên Yên Sở (công viên lớn nhất Hà Nội) với diện tích 150 ha nằm ở phía Tây của phường

Đường phố trên địa bàn phường: Yên Sở, Yên Duyên, Sở Thượng, Hưng Phúc, đường Pháp Vân, đường Nguyễn Tam Trinh, đường Vành đai 3 trên cao.

Làng Yên Duyên
Yên Duyên có tên Nôm là làng Mui. Tên chữ “Yên Duyên” vốn là “An Duyên”, bắt nguồn từ câu chuyện, Vua Lý Nhân Tông (1066 - 1128), trong một chuyến đi kinh lý đến đất này, thấy một cô gái xinh đẹp cứ ẩn hiện trên con thuyền giữa dòng sông Hồng. Vua ở xa, cô gái cất tiếng hát, giọng ấm mà vang truyền. Vua đến gần, lại không thấy cô gái đâu. Vua cho rằng, đó là công chúa Thủy cung hiện lên, có nhân duyên với mình nhưng không gặp, bèn sức cho dân làng lập nghè thờ, gọi là Nghè Bà Chúa và ban mỹ tự cho bà là “Thần tiên mỹ nữ tự đại vương”.

Yên Duyên là một làng rộng lớn, nằm ven sông Hồng, phía Nam Kinh thành Thăng Long, địa dư bao gồm cả làng Sở Thượng (hay Sở Lờ) ngày nay. Vào giữa thế kỷ XV, sau cuộc Nam chinh, Vua Lê Thánh Tông đưa một bộ phận tù binh Chiêm Thành ra đây khai khẩn vùng đất hoang của làng, lập thành một sở đồn điền của nhà nước. Về sau, sở này chuyển thành một làng độc lập, gọi là Sở Thượng. Năm 1928, làng có 1621 nhân khẩu.

Đầu thế kỷ XIX, Yên Duyên là một xã thuộc tổng Thanh Trì, huyện Thanh Trì, phủ Thường Tín, trấn Sơn Nam Thượng (từ năm 1831 thuộc tỉnh Hà Nội, từ năm 1902 thuộc tỉnh Cầu Đơ, sau đổi thành tỉnh Hà Đông). Năm 1961, làng nhập với làng Sở Thượng thành xã Yên Sở, huyện Thanh Trì thuộc thành phố Hà Nội. Từ tháng 11-2003, xã Yên Sở trở thành một phường thuộc quận Hoàng Mai mới được thành lập.

Yên Duyên nằm ven sông Hồng, nên đất đai phần lớn là bãi bồi. Dân làng Yên Duyên chuyên canh nông nghiệp, song điều kiện thiên nhiên rất bất lợi. Trong đồng nửa năm bị úng, ngoài bãi nửa năm bị lụt, nên mùa màng thường thất bát. Để có thêm thu nhập, dân làng có thêm nghề đánh cá, vớt củi trên sông Hồng.

Hội làng Yên Duyên mở từ 13 đến 16 tháng Tám, có bơi thuyền trên khúc sông Hồng dài khoảng một cây số, diễn lại cảnh Vua Lý Nhân Tông gặp công chúa thủy thần. Có 8 đội bơi của 8 giáp, mỗi đội 18 người. Ngày thứ nhất bơi thử, ngày thứ hai bơi dạo, đến ngày thứ ba mới bơi thi. Cứ 4 đội bơi một lượt (một lèo), mỗi lèo bơi ba vòng để xác định đội nhất, nhì, ba, tư.

Sau hòa bình lập lại, Yên Duyên trở thành hợp tác xã điển hình của Thủ đô Hà Nội., nhất là về nuôi cá, từng được Bác Hồ tặng cá vớt từ ao cá trong Phủ Chủ tịch để gây giống.

Chú thích

Tham khảo

Nghị định của Chính phủ Việt Nam số 132/2003/NĐ-CP ngày 06 tháng 11 năm 2003


title: Longitarsus quadriguttatus

text:
Longitarsus quadriguttatus là một loài bọ cánh cứng trong họ Chrysomelidae. Loài này được Pontoppidan mô tả khoa học năm 1765.

Chú thích

Tham khảo

Động vật được mô tả năm 1763
Longitarsus
Bọ cánh cứng châu Á
Bọ cánh cứng châu Âu


title: 2011 Veteraniya

text:
2011 Veteraniya là một tiểu hành tinh vành đai chính với chu kỳ quỹ đạo là 1347.2016769 ngày (3.69 năm).

Nó được phát hiện ngày 30 tháng 8 năm 1970.

Tham khảo

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1970


title: Manzonia carboverdensis

text:
Manzonia carboverdensis là một loài ốc biển nhỏ, là động vật thân mềm chân bụng sống ở biển trong họ Rissoidae.

Miêu tả

Phân bố

Chú thích

Tham khảo

Manzonia


title: Hòa Bình (định hướng)

text:
Hòa Bình có thể là:

Địa danh

Việt Nam
 Tỉnh Hòa Bình
 Thành phố Hòa Bình, tỉnh lỵ tỉnh Hòa Bình
 Huyện Hòa Bình, tỉnh Bạc Liêu
 Phường Hòa Bình, thành phố Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai
 Phường Hòa Bình, thị xã Ayun Pa, tỉnh Gia Lai
 Thị trấn Hòa Bình, huyện Hòa Bình, tỉnh Bạc Liêu
 Xã Hòa Bình, huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội
 Xã Hòa Bình, huyện Thủy Nguyên, thành phố Hải Phòng
 Xã Hòa Bình, huyện Vĩnh Bảo, thành phố Hải Phòng
 Xã Hòa Bình, thành phố Hòa Bình, tỉnh Hòa Bình
 Xã Hòa Bình, thành phố Kon Tum, tỉnh Kon Tum
 Xã Hòa Bình, thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
 Xã Hòa Bình, huyện Chợ Mới, tỉnh An Giang
 Xã Hòa Bình, huyện Xuyên Mộc, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu
 Xã Hòa Bình, huyện Tam Nông, tỉnh Đồng Tháp
 Xã Hòa Bình, huyện Bình Gia, tỉnh Lạng Sơn
 Xã Hòa Bình, huyện Chi Lăng, tỉnh Lạng Sơn
 Xã Hòa Bình, huyện Hữu Lũng, tỉnh Lạng Sơn
 Xã Hòa Bình, huyện Văn Quan, tỉnh Lạng Sơn
 Xã Hòa Bình, huyện Hưng Hà, tỉnh Thái Bình
 Xã Hòa Bình, huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình
 Xã Hòa Bình, huyện Vũ Thư, tỉnh Thái Bình
 Xã Hòa Bình, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên
 Xã Hòa Bình, huyện Trà Ôn, tỉnh Vĩnh Long
 Xã Hòa Bình 1, huyện Tây Hòa, tỉnh Phú Yên
 Xã Hòa Bình Thạnh, huyện Châu Thành, tỉnh An Giang
 Thị trấn cũ Hòa Bình thuộc huyện Tương Dương, tỉnh Nghệ An; nay là một phần thị trấn Thạch Giám.
 Xã cũ Hòa Bình 2 thuộc huyện Tây Hòa, tỉnh Phú Yên; nay là thị trấn Phú Thứ.
 Phường cũ Hòa Bình thuộc quận 1, thành phố Sài Gòn trước năm 1975; nay là một phần phường Bến Nghé, quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh.
 Công trường Hòa Bình: tên gọi cũ của công trường Công xã Paris tại Thành phố Hồ Chí Minh dưới thời Việt Nam Cộng hòa.

Trung Quốc
 Quận Hòa Bình, thành phố Thiên Tân
 Quận Hòa Bình, thành phố Thẩm Dương, tỉnh Liêu Ninh
 Huyện Hòa Bình, thành phố Hà Nguyên, tỉnh Quảng Đông.

Đài Loan
 Khu Hòa Bình, thành phố Đài Trung.

Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên
 Huyện Hwapyong (Hòa Bình), tỉnh Chagang (Từ Giang).

Nhân danh
 Trương Hòa Bình (sinh 1955), chính khách Việt Nam, Phó Thủ tướng thường trực Chính phủ nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam
 Nguyễn Hòa Bình (sinh 1958), chính khách Việt Nam, Chánh án Tòa án Nhân dân Tối cao Việt Nam.

Khác
 Nhà máy thủy điện Hòa Bình và hồ Hòa Bình, Việt Nam
 Trạm vũ trụ Hòa Bình: trạm vũ trụ của Liên Xô và Nga hoạt động cuối thế kỉ 20 (tên gốc tiếng Nga là Mir)
 Văn hóa Hòa Bình.

Xem thêm

Hòa bình: tình trạng không chiến tranh
.


title: 12973 Melanthios

text:
12973 Melanthios (1973 SY1) là một thiên thể Troia của Sao Mộc.

Tham khảo

Thiên thể phát hiện năm 1973
Thiên thể Troia của Sao Mộc


title: Chiến tranh Bảy ngày (Trung Đông)

text:
Ngày 25 tháng 7 năm 1993, quân Israel mở cuộc tấn công kéo dài 7 ngày vào Liban, gọi là Chiến dịch Hạch tội (tiếng Anh: Operation Accountability), với 3 mục đích: đánh nhóm Hezbollah, tàn phá nơi trú ẩn của nhóm này, và đuổi dân tị nạn Palestine để tạo áp lực bắt Liban phải trừng trị Hezbollah. Thường dân Liban và Palestine bị ảnh hưởng chiến tranh rất nặng nề.

Chú thích

Xung đột tại Trung Đông


title: Préaux, Ardèche

text:
Préaux là một xã ở tỉnh Ardèche, vùng Auvergne-Rhône-Alpes ở đông nam nước Pháp.

Xem thêm
Xã của tỉnh Ardèche

Tham khảo

Preaux


title: Colletes wacki

text:
Colletes wacki là một loài Hymenoptera trong họ Colletidae. Loài này được Kuhlmann mô tả khoa học năm 2002.

Chú thích

Tham khảo

Colletes
Động vật được mô tả năm 2002


title: Mã Biên

text:
Huyện tự trị người Di Mã Biên (chữ Hán giản thể:马边彝族自治县, âm Hán Việt: Mã Biên Di tộc Tự trị huyện) là một huyện thuộc địa cấp thị Lạc Sơn, tỉnh Tứ Xuyên, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Huyện này có diện tích 2384 km2, dân số năm 2002 là 180.000 người. Huyện Mã Biên được chia thành 2 trấn và 18 hương.
Trấn: Dân Kiến, Vinh Đinh.
Hương: Lao động, Kiến Thiết, Thạch Lương, Kiều Bá, Dân Chủ, Lão Hà, Hạ Khê, Tô Bá, Yên Phong, Viên Gia Khê, Sa Xoang, Tam Hà, Tuyết Khẩu Sơn, Trấn Giang Miếu, Đại Trúc Bảo, Mai Tử Bá, Cao Trác, Vĩnh Hồng.

Tham khảo

Liên kết ngoài
Mã Biên

Lạc Sơn, Tứ Xuyên
Đơn vị cấp huyện Tứ Xuyên


title: Chimarra albomaculata

text:
Chimarra albomaculata là một loài Trichoptera trong họ Philopotamidae. Chúng phân bố ở vùng Tân nhiệt đới.

Tham khảo

Trichoptera vùng Tân nhiệt đới
Chimarra


title: 7365 Sejong

text:
7365 Sejong (1996 QV1) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 18 tháng 8 năm 1996 bởi K. Watanabe ở Sapporo. Nó được đặt theo tên King Sejong, the fourth king thuộc Joseon Dynasty ở Korea.

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 7365 Sejong

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1996


title: Kongsvinger

text:
Kongsvinger là một thị xã và là một đô thị hạt Hedmark, Na Uy. Nó là một phần của khu vực truyền thống của Glåmdal. Trung tâm hành chính của đô thị này là thị xã Kongsvinger.
Đô thị này gồm 2 khu vực đất năm ở hai bên sông Glomma với diện tích khoảng 5,2 km vuông (2 dặm vuông) đã được tách ra từ Vinger là một thị trấn tên là Kongsvinger theo Hiến pháp năm 1854. Các đô thị Vinger và Brandval được sáp nhập với Kongsvinger ngày 1 tháng 1 năm 1964. Đô thị mới Kongsvinger đã có một thời gian ngắn mất tư cách đô thị sau khi hợp nhất này, nhưng sau đó phục hồi lại với trạng thái thị trấn của mình.

Chú thích

Tham khảo

Đô thị của Hedmark
Thành phố của Na Uy


title: 11445 Fedotov

text:
11445 Fedotov (1978 SC7) là một tiểu hành tinh vành đai chính được phát hiện ngày 16 tháng 9 năm 1978 bởi L. V. Zhuravleva ở Đài vật lý thiên văn Crimean.

Tham khảo

Liên kết ngoài
JPL Small-Body Database Browser ngày 11445 Fedotov

Tiểu hành tinh vành đai chính
Thiên thể phát hiện năm 1978


title: Belmont-lès-Darney

text:
Belmont-lès-Darney là một xã, nằm ở tỉnh Vosges trong vùng Grand Est của Pháp. Xã này có diện tích 3,99 km², dân số năm 1999 là 113 người. Xã này nằm ở khu vực có độ cao từ 267–360 m trên mực nước biển.

Dân địa phương tiếng Pháp gọi là Belmontais.

Biến động dân số

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Belmont-lès-Darney trên trang mạng của Viện địa lý quốc gia

Belmont-les-Darney


title: Anjō

text:
là một thành phố thuộc tỉnh Aichi, Nhật Bản.

Lịch sử
Thành phố được thành lập vào ngày 5 tháng 5 năm 1952.

Anjō từng được biết đến như  trong thập niên 1920 và thập niên 1930 khi kênh đào Minh Trị đã được mở. Thành phố được chuyển đổi từ một khu vực cằn cỗi thành một trong những vùng sản xuất nông nghiệp lớn nhất của thời kì này, nó đã được so sánh với Đan Mạch, một quốc gia có nền nông nghiệp tiên tiến trên thế giới.

Địa lý

Thành phố kết nghĩa
  Huntington Beach, Mĩ
  Hobsons Bay, Australia
  Kolding, Đan Mạch

Liên kết ngoài
Website chính thức

Ghi chú

Hình ảnh

Thành phố tỉnh Aichi